Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ýmsum þeim atriðum, sem ég taldi þörf að svara, var hér í gær svarað ýtarlega bæði af hæstv. dómsmrh. (BBen) og flm. till. (JJ), og get ég því verið mjög stuttorður. Hæstv. menntmrh. sagði, að mál þetta mundi hafa verið flutt inn í þ. af flm. til þess að ýfast við einhvern. Ég skal ekkert um það segja, en hinu er ekki að neita, að hér er um fullkomið nauðsynjamál að ræða, hvaða hvatir sem ráðh. telur liggja til grundvallar þessari till. Það er ein röksemdin, sem komið hefur fram hér, og það eru ummæli ráðh., að hér voru of fáir lyfjafræðingar, þannig að með fjölgun lyfjabúða yrði hætta á því, að ýmsir staðir úti á landi yrðu apótekslausir. Það er rétt, að hér eru helzt til fáir lyfjafræðingar. En eftir þeim upplýsingum, sem ég hef fengið, eru allmargir við þetta nám, - eftir því, sem ég hef komizt næst, allt að 10. Auk þess er vitanlegt, að hér eru nokkrir útlendir - aðallega danskir - lyfjafræðingar og mér vitanlega engin vandkvæði að fá hingað útlenda lyfjasveina, a. m. k. til Rvíkur. Þar við bætist einnig, að ef þetta verður að l., tekur undirbúningur þess alltaf nokkurn tíma, og ætla ég, að þessi þörf mundi smám saman leysast á þeim tíma með komu nýrra lyfjafræðinga. Varðandi það atriði, að erfitt sé að fá lyfjafræðinga til þess að standa fyrir lyfjabúðum úti á landi, þá held ég, að þar séu fleiri ástæður en fæð lyfjafræðinga. Nú er það í hendi heilbrigðismálastjórnarinnar, hvort menn fá að reka lyfjabúðir og hvar. Ég ætla, að það öryggisleysi, sem lyfjafræðingar búa við, ráði nokkru um tregðu þeirra að fara út á land. Ef slíkir menn reka lyfjabúðir í afskekktum héruðum, mundu þeir gjarnan fá augastað á betri stöðum, ef þeir losnuðu, og mundi það vera hvatning mönnum að taka að sér lyfjabúðir úti á landi, ef þeir ættu það víst, þegar betri staðir losnuðu, að þeir gengju fyrir, sem hafa gegnt þessu starfi í fámennari héruðum. Gegnir þar sama máli og um héraðslæknana. Hv. 4. þm. Reykv. lýsti hér nokkuð þeim frv., sem verið hafa á ferð um þessi mál, en var á annarri skoðun en ráðh., því að hann vill láta leysa þetta mál í sambandi við heildarfrv. En það er ekki nokkur nauðsyn að binda fjölgun lyfjabúða við lausn á þessu heildarfrv., því að þótt skipan væri komið á þessi mál, gæti hún náð jafnt til þeirra lyfjabúða, sem kæmu nýjar. Ég vil að lokum vekja athygli á því, að hæstv. menntmrh. gat þess, að innflutningur lyfja á þessu ári mundi mjög verða skorinn við nögl. Mig furðar nokkuð á því, ef skera á niður jafnnauðsynlegan innflutning í stórum stíl, sérstaklega þegar haft er í huga, hve lítill innflutningur á þessari vöru er af heildarinnflutningnum. Ég hef nú ekki við höndina nýrri verzlunarskýrslur en frá 1945, en þar er, að því er ég ætla, innflutningur á lyfjum um það bil 1 millj. af ca. 330 millj. Ég hygg, að fátt sé háskalegra að skera við neglur sér. Ég held, að það sé ekki fleira, sem nauðsynlegt er að ræða frekar, en vænti þess, að sú n., sem væntanlega fær málið til meðferðar, taki það til skjótrar afgreiðslu og meðferð málsins beri þann árangur, að heilbrigðismálastj. sjái sér fært að veita þessi leyfi til að stofna nýjar lyfjabúðir.

Menntmrh. (Eysteinn Jónsson) : Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Viðvíkjandi því, sem hæstv. dómsmrh. spurði um, hvers væri sökin í þessum efnum, hvort landlæknir hefði gefið álit, vil ég ekki taka undir það, að hér sé um sök að ræða. Ég vil segja það, að þótt dráttur hafi orðið á þessu máli síðan ég tók við störfum á þessu sviði, þá tel ég það ekki neina sök, þótt það hafi ekki enn verið afgreitt, sumpart vegna þess, að ég vildi leysa þessi mál öll í senn og fá samkomulag um þau. Hér er ekki um eins einfalt mál að ræða og menn vilja vera láta, og það gerir lyfjafræðingaskorturinn, þó að það kunni að rætast úr því á næstunni, og það er atriði, sem nú er verið að athuga í sambandi við þá nauðsyn, sem hér er fyrir hendi. Hefur rn. hvað eftir annað átt viðræður um þetta við landlækni. Viðvíkjandi því, sem hv. þm. Snæf. sagði um lyfjasveina, þá má vel vera, að nú fari að rætast úr þessu, og er það þá gott, en erfiðleikarnir við að flytja inn danska lyfjasveina, liggja aðallega í því, að þeim er illa við að fara út á land. Og ég býst við, að Íslendingar sjálfir, eftir þeirri reynslu, sem við höfum, að þeim væri illa við að fara út á land og teldu, að þá kæmu danskir menn í þeirra stað hérna í höfuðstaðnum. En við skulum vona, að horfurnar í þessum málum séu þannig, að hægt sé að greiða úr þessu, gera ráðstafanir til bóta. Það er sem sagt það, sem nú er verið að athuga. Viðvíkjandi innflutningi lyfja, þá vil ég aðeins taka fram, að mér hefur verið skýrt svo frá af innflytjendum lyfja, að leyfaveitingar til þeirra hluta hafi verið mjög af skornum skammti 1947, að þeirra dómi, og telja þeir sig ekki hafa getað keypt allt, sem þeir þurftu að fá, og geri ég ráð fyrir, að svo muni einnig verða á því ári, sem nú er að byrja. Annars vita það allir, að oft eru mjög ógreinileg takmörk á milli lyfja og ýmissa annarra vara, þannig að það er oft álitamál, hvort vara á að teljast lyf eða ekki, og verður þá að ákveða, fyrir hverju skuli veita leyfi og hverju ekki. En þrátt fyrir það hefur rn. þótt sjálfsagt að ýta undir það, að leyfður væri sem ríflegastur innflutningur á lyfjum, og enn fremur höfum við reynt að sjá til þess, að það ónauðsynlega væri látið sitja á hakanum.