Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hér er um að ræða heimild fyrir ríkisstjórnina til að kaupa jörðina Reykhóla í Reykhólasveit, og ef ekki takast samningar, að taka hana eignarnámi samkvæmt gildandi l. Eins og kunnugt er, þá hefir þessi jörð verið eitt af aðalhöfuðbólum hér á landi frá því að land byggðist. Auk þess að þessi jörð er sérstaklega stór og ágæt til ræktunar, þá hefir hún að geyma óvenjumikinn jarðhita. Eins og kunnugt er, þá hefir töluvert verið gert að því, að hið opinbera reyndi að ná í sínar hendur þeim eignum í landinu, þar sem sérstaklega mikið er um jarðhita. Þarna eru 20 til 30 hverir og laugar, sem munu nægja til þess að hita upp þau hús, sem kunna að verða byggð á jörðinni, auk þess, sem reka má jarðyrkjuframkvæmdir í sambandi við jarðhitann og koma upp stórkostlegri garðrækt. Það stendur svo illa á með jörðina, að hún hefir níðzt niður um langan tíma og er orðin húsalítil eða húsalaus, þar sem hún er ekki í sjálfsábúð og enginn hefir búið á henni, sem hefir haft nægilegan kraft til þess að gera jörðinni þau skil, sem nauðsynlegt er. Því miður getur hreppsfélagið ekki keypt jörðina af eigin rammleik, og þess vegna er nauðsynlegt, að ríkissjóður geri þetta. Það er enginu vafi á því, að þarna er um óvenjugóð skilyrði að ræða til þess að koma upp samvinnubyggðum og nýbýlastofnun. Ég vil einnig geta þess, sem tekið er fram í grg. frv., að til Alþ. hefir komið áskorun frá Ungmennasambandi Breiðfirðinga um að koma upp héraðsskóla á þessum stað. Ég vil ekki fara fram á það við Alþ. nú eins og stendur, að reistur sé þar skóli. En það er mjög heppilegur tími núna til þess að fá jörðina keypta, þar sem hún er í eigu dánarbús með fjölda af erfingjum, svo að hún sé opinber eign, þegar til þess kemur, að ríkið sér sér fært að reisa þar einhvern skóla, hvort sem það yrði héraðsskóli eða einhver annar skóli. Yfirleitt eru þar hin beztu skilyrði til alls mögulegs landbúnaðarrekstrar, og svo til þess að koma upp opinberri stofnun, svo sem t. d. skóla. Ég votta, að málinu verði vel tekið af hv. d. og því verði að lokinni umr. vísað til 2. umr. og allshn.



Þetta mál er nú til 3. umr. í hv. d., en ég hefi til meðferðar brtt. við frv. og fæ sennilega ekki tækifæri til þess að bera brtt, fram, ef málið verður afgr. nú. Þetta mál er búið að vera fyrir Alþ. í 2 ár, og þetta er framtíðarmál. Það hefir því ekki mikið að segja, hvort það er afgr. á þessum fundi eða síðar. Ég vil því fara fram á það við hæstv. forseta, að málið verði tekið af dagskrá nú, svo að mér gefizt tækifæri til þess að ganga frá þeim brtt., sem ég ætla að bera fram.



Ég vil taka undir það með hv. þm., sem síðast talaði, að óska þess, að málin verði tekið af dagskrá. Ég er með skrifl. brtt. við frv., sem ekki var tími til að fá prentaða í morgun, en það er heppilegra, að hún geti legið fyrir prentuð.

Forseti (JörB): Ég mun verða við óskum hv. þm. um að taka málið af dagskrá.



Landbn. hefir haft frv. til l. um landaura og verðlagsskrár, sem ég flutti í byrjun þings, til meðferðar og komizt að þeirri niðurstöðu að fá betri rannsókn á þessu máli, áður en það væri lögfest á Alþ., með þeim hætti að vísa því til hagstofunnar til athugunar. Ég hefi að sjálfsögðu gengið inn á þá leið, vegna þess, að það skiptir vitanlega ekki miklu máli, hvort það er lögfest á þessu þingi eða næsta þingi, enda er rétt að undirbúa það sem bezt. Hinsvegar hefir einnig orðið samkomulag um það í n., að taka upp í till. ákvæði um að fá einnig athugun frá hagstofunni um verðvísitölu, sem byggðist á því, hvernig væri verð bæði innlendrar og erlendrar vöru, sem nauðsynlegt er að sjá til þess að fá framfærslukostnað neytenda í landinu. Þetta er í sjálfu sér annað mál, og skal ég ekki fara nánar út í það. Ég vænti þess, að ef hv. d. samþ. þessa till., þá verði af hálfu stj. lögð rík áherzla á, að þessi rannsókn verði unnin áður en næsta Alþ. kemur saman. Að svo stöddu er ekki ástæða til að fara um þetta mál fleiri orðum fyrir n. hönd.