Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti Heilbr.- og trn. hefur fjallað um frv. til l. um Heyrnar- og talmeinastöð Íslands og fengið umsagnir fjárlaga- og hagsýslustofnunar og Tryggingastofnunar ríkisins. Jafnframt kölluðum við til ráðuneytis Birgi Ás Guðmundsson talkennara. Nefndin var sammála um að mæla með samþykkt frv. með þeim breytingum sem fluttar eru á þskj. 419. Þær brtt. eru fjórar. Í 1. lið er gerð tillaga um að breyta orðinu „uppeldisfræðingur“ í: taluppeldisfræðingur. Við 5. gr. bætist: Í samræmi við hliðstæðar greiðslur almannatryggingalaganna. Hljóðar þá mgr. þannig: „Ráðh. setur að fengnum tillögum stjórnarstofnunarinnar reglur um þátttöku ríkisins í kostnaði vegna slíkra tækja í samræmi við hliðstæðar greiðslur almannatryggingalaganna.“ Þetta er gert til þess að ekki skapist misræmi í greiðslum til hinna ýmsu þátta et bættir verða. Við 6. gr. bætist: og skal sú gjaldskrá vera í samræmi við gjöld fyrir aðra veitta sérfræðiþjónustu. Hljóðar greinin þá þannig: „Að fengnum tillögum stjórnar stofnunarinnar skal ráðh. heimilt að setja með reglugerð gjaldskrá fyrir veitta þjónustu stöðvarinnar og skal sú gjaldskrá vaxa í samræmi við gjöld fyrir aðra veitta sérfræðiþjónustu.“ 7. gr. breytist á þann veg: Í stað orðanna „Stofnunin skipuleggur ferðir sérfræðinga“ verði upphaf greinarinnar“ þannig: Stofnunin skipuleggur ferðir starfsmanna sinna. - Það eru fleiri en sérfræðingar sem þarna skulu starfa og þykir þetta víðtækara orðalag. N. leggur til, eins og sagði áðan, að frv, verði samþ. með þessum brtt.



Herra forseti Félmn. hefur fjallað um frv., sem hér er til umr., og haldið um það marga fundi, enda er málið t;æði stórt og viðamikið. Hér er verið að setja löggjöf er snertir meira og minna allt vinnandi fólk í landinu. Í hverju einasta fyrirtæki sem hefur á að skipa tíu starfsmönnum eða fleiri, skal tilnefna fulltrúa vinnuveitenda og fulltrúa starfsfólks sem í samvinnu eiga að fylgjast með og gæta að því að aðbúnaður, hollustuhættir og öryggi sé í samræmi við lög þessi Í fjölmennari fyrirtækjum skulu auk þessa vera starfandi öryggisnefndir sem skipuleggja aðgerðir og ráðstafanir er varða þessi mál og annast fræðslu starfsmanna. Jafnvel á fámennustu vinnustöðunum skal atvinnurekandinn eða verkstjóri hans, starfsmaður hans, stuðla að góðum aðbúnaði á vinnustað. Á þessu sést ljóslega hversu yfirgripsmikið mál er hér á ferð. Til viðræðu og upplýsinga boðaði nefndin á sinn fund fulltrúa hinna ýmsu aðila er hagsmuna hafa að gæta svo og fulltrúa þeirra aðila er unnu að gerð frv. Í aths. við frv. er gerð ítarleg grein fyrir upphafi málsins og störfum þeirrar nefndar er vann við samningu frv. Þar er m. a. gerð grein fyrir því, að frv. er samið í framhaldi af sameiginlegum tillögum sem aðilar vinnumarkaðarins lögðu fram í kjarasamningum vorið 1977 um aðgerðir í vinnuverndarmálum og samþ. voru af þeim og ríkisstj. 19. apríl 1977. 22. júní 1977 ritaði forsrn. Alþýðusambandi Íslands, Vinnuveitendasambandi Íslands og Vinnumálasambandi samvinnufélaganna bréf þar sem segir m. a.: „ Ríkisstj. hefur ákveðið að skipa nefnd til að semja frv. um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum.“ Þessi nefnd var skipuð 14. sept. 1977 og áttu í henni sæti þrír fulltrúar frá Alþýðusambandinu, tveir frá Vinnuveitendasambandinu, einn frá Vinnumálasambandi samvinnufélaganna og þrír fulltrúar er skipaðir voru af félmrh. Nefndin hafði samráð við fjölmargar stofnanir sem lögum samkv. hafa eftirlit á vinnustöðum hér á landi og vann nefndin samkv. því meginsjónarmiði að eftirlit með aðbúnaði og hollustuháttum og öryggi á vinnustöðum yrði sem allra mest innan vinnustaðanna sjálfra, eins og ég gat um í upphafi. Í frv. er í sambandi við samkomulagið frá 19. apríl 1977 lagt til að ein stofnun, Vinnueftirlit ríkisins, sjái um framkvæmd þessara laga. Er með því lögð rík áhersla á nauðsyn náins samstarfs allra þeirra aðila sem hafa eftirlít á vinnustöðum, til þess að komið verði í veg fyrir tvöfalt og oft margfalt eftirlit með sama þætti á vinnustað, eins og nú vill brenna við. Af þessu er ljóst að þetta frv. er nánast hluti af kjarasamningum og samið af þeim aðilum sem þar áttu hlut að máli. Yrðu allar breytingar á frumvarpsgerðinni vandasamar og verður að gæta þess að ekki sé raskað því samkomulagi sem þeir, er stóðu að samningsgerðinni, hafa náð í frv. Félmn. fjallaði mjög ítarlega um allar umsagnirnar sem henni bárust við frv., og urðu miklar umræður um ýmsa þætti þess, svo sem skipun öryggismannanna og öryggisnefndanna, hvíldartíma og frítíma, vinnu barna og unglinga, kostnaðarþættina og margt fleira. Auk þess var fjallað um hvernig þessi mál féllu að einstökum þáttum íslensks atvinnulífs. Var þar m. a. rætt um landbúnaðinn og mun ég gera grein fyrir því er ég fer yfir þær brtt. sem nefndin var sammála um að flytja. Þær brtt. eru á þskj. 404 og eru fimm. Það er í fyrsta lagi breyting við 6. gr. frv. Þar segir að 1. málsl. mgr. skuli orðast svo: Í fyrirtækjum, þar sem eru 50 starfsmenn eða fleiri, skal stofna öryggisnefnd. Breytingin er í því fólgin, að í frv. er talað um að í fyrirtækjum, þar sem starfa 20 manns eða fleiri, skuli stofna svona nefndir. Nefndin varð sammála um að það yrðu að vera 50 starfsmenn vinnandi í fyrirtækinu til þess að öryggisnefnd væri stofnuð. Önnur brtt. er við 50. gr., þar komi inn í ný mgr., sem verði 2. mgr. og orðist svo: Nauðsynlegar og auðskildar leiðbeiningar á íslensku skulu fylgja með, um meðferð, viðhald, flutning, uppsetningu og frágang, þegar viðkomandi hlutir eru afhentir. Hér er fjallað um að betri upplýsingar fylgi við afhendingu á vörum og þær skuli vera á íslensku þannig að öryggis sé betur gætt. Þriðja brtt. er við 73. gr. 3. mgr. og orðist svo: Vinnueftirlit ríkisins er sjálfstæð stofnun. Það er felldur niður síðari hluti þessarar mgr., sem var svo: „Vinnueftirlit ríkisins er sjálfstæð stofnun. Stofnunin hefur aðsetur í Reykjavík.“ - Fellt er niður að það skuli vera bundið í lögum að hún skuli vera í Reykjavík. Fjórða brtt. er við 78. gr. Þar segir: G-liður orðist svo: fjalla um öryggisþætti í áætlunum um vinnslu- og framleiðsluaðferðir, vinnustaði, tækni- og tækjabúnað og fleira. Einnig um notkun efna, þegar í lögum eða reglugerðum er mælt svo fyrir, að leyfi Vinnueftirlits ríkisins þurfi til. Þarna er bætt inn í greinina að það sé fjallað um öryggisþætti í áætlanagerð. En eins og greinin var, þá var aðeins sagt: fjalla um áætlanir um vinnslu- og framleiðsluaðferðir o. s. frv. Þarna er talað um að það skuli fjalla um öryggisþætti í áætlunum, sérstaklega tekið fram. Fimmta brtt. er við bráðabirgðaákvæði. Þar kemur inn í nýr liður, er verði 3. liður og orðist svo: Félmrh. skal fyrir 1. júní 1981 setja reglugerð um þau ákvæði laga þessara, sem snerta landbúnaðinn. Skal þar m. a. kveðið á um aðild Stéttarsambands bænda að ákvörðunum um þau ákvæði laganna er sérstaklega varða landbúnaðinn. Reglugerðin skal samin í samráði við stjórn Vinnueftirlits ríkisins, Stéttarsambands bænda og Búnaðarfélags Íslands.“ Í umsögn þeirri, sem Stéttarsamband bænda sendi um frv., segir m. a. að eðlilegast væri að hafa í lögunum sérákvæði varðandi landbúnaðinn er væru sniðin að sérstöðu hans í þessum málum öllum. Nefndin varð sammála um að landbúnaðurinn hefði vissa sérstöðu og við undirbúning málsins hefði samráð við fulltrúa landbúnaðarins ekki verið nægjanlegt, þyrfti að gefa þeim tækifæri til að hafa áhrif á hvernig aðbúnaði, hollustuháttum og öryggi yrði hagað á vinnustöðum landbúnaðarins. Með því að setja þarna inn í þetta bráðabirgðaákvæði í væntanlegri reglugerð, að Stéttarsambandið eigi aðild að ákvörðunum um þau ákvæði laganna er sérstaklega varða landbúnaðinn, teljum við að nokkuð sé komið til móts við sjónarmið bænda í þessum málum. Mætti hugsa sér þessa aðild annaðhvort óbeina aðild að stjórn Vinnueftirlitsins, þar sem Stéttarsambandið ætti fulltrúa sem hefði tillögurétt og málfrelsi, eða þá að skipuð yrði sérstök samráðsnefnd þegar fjallað yrði sérstaklega um mál landbúnaðarins. En um það verður að fjalla nánar við samningu reglugerðar hvernig þeim málum verður best hagað og hvernig Stéttarsambandið eða fulltrúar landbúnaðarins geta haft áhrif á sín mál sem falla undir þessi lög. Það hafði fallið niður við gerð brtt. að breyta í frv. dagsetningu sem fjallar um gildistöku laganna. Á þskj. 413 hefur verið séð við þessu, en þar koma til viðbótar nokkrar brtt. Þar fjallar ein brtt. um að lög þessi skuli öðlast gildi 1. jan. 1981. Þannig hefur verið séð við þeim mistökum, sem nefndinni urðu á, að láta ekki fylgja þeim brtt., sem hún var þó sammála um að standa að, hina nýju dagsetningu. Nefndin er sem sagt sammála um að leggja til að frv. þetta verði samþ. með þeim brtt. sem hún stendur sameiginlega að og fluttar eru á sérstöku þskj. og ég hef nú gert grein fyrir.



Herra forseti. Frv. það, sem við nú ræðum, fjallar um vinnuverndarmál. Hér er því um að ræða mjög mikilvæg löggjafarmálefni. Vinnuvernd varðar allt í senn: hag einstaklingsins, hag fyrirtækisins og hag þjóðarheildarinnar. Markmið vinnuverndar er að fækka slysum og draga úr og koma í veg fyrir atvinnusjúkdóma. Vinnuverndin felur í sér bætt vinnuumhverfi, bætta aðstöðu af ýmsu tagi og að hæfileikar einstaklingsins fái notið sín. Allt er þetta einnig til hagsbóta fyrirtækjunum. Því er eðlilegt að fyrirtækin beri kostnað af tæknilegum og stjórnunarlegum umbótum sem nauðsynlegar eru í vinnuverndarmálum. Það er því ekki að ófyrirsynju að báðir aðilar vinnumarkaðarins, launþegasamtökin og atvinnurekendasamtökin, láti sig þessi mál skipta. Og fyrir tilstuðlan aðila vinnumarkaðarins ber nú þessi mál einmitt að í formi þess frv. sem hér er á dagskrá. Það er nauðsynlegt að setja reglur um skipulag, tilhögun og framkvæmd vinnu til að halda megi upp öflugu og markvissu vinnuverndarstarfi. Slíkar reglur mynda að verulegu leyti ramma um starfið í fyrirtækjunum og starf þeirra aðila sem þjóðfélagið felur ráðgjöf og eftirlit í þessu efni. Slíkar almennar reglur eiga jafnframt að tryggja sem hagkvæmasta lausn samkynja vandamála í fyrirtækjum alls staðar á landinu og því fylgir í sjálfu sér hagfræði. Það er líka mikið öryggi fyrir eigendur fyrirtækja að vita hvar þeir standa og til hvers er ætlast af þeim. Slíkar almennar reglur varða fyrirkomulag vinnustaða og vinnuumhverfið sjálft. Hér koma og sérstaklega til vélar og hvers konar tækjabúnaður. Vinnuverndin varðar eftirlit með framleiðslu og innflutningi ýmiss konar véla og verkfæra og samræmingu krafna sem gerðar eru um öryggisbúnað og eiginleika þeirra. Einnig lætur vinnuverndin til sín taka notkun eiturefna og hættulegra efna á vinnustöðum í ríkari mæli en áður. Kemur þar bæði til aukin vitneskja um hættur af völdum efnanna, en einnig stóraukin notkun samfara breyttum atvinnuháttum. Hóflegur vinnutími og vinnuálag er mikilvægur þáttur í vinnuvernd. Við störf, sem sérstök hætta fylgir óhjákvæmilega, getur verið mikil ástæða til að takmarka vinnutíma frekar en almennt gerist, svo sem þar sem lofthiti, loftraki eða geislunarhiti er utan viðtekinna marka, og vinnu þar sem sérstakrar einbeitni og árvekni er þörf. Vinnuvernd lætur og til sín taka eðlilegar takmarkanir á vinnu og vinnutíma barna og unglinga. Síðast en ekki síst hlýtur heilsuvernd starfsmanna að verða mjög mikilvægur þáttur í skipulagi og framkvæmd vinnuverndar. Atvinnusjúkdómavörnum þarf að koma við með markvissum og skipulögðum hætti. Þetta eru ekki ný viðfangsefni í landi okkar. Við höfum á okkar hátt verið að fást við þessi mál um langan aldur. Þannig hefur Öryggiseftirlit ríkisins nú starfað í hálfa öld. Brunavarnir hafa verið um langan aldur með skipulögðum hætti. Fengist hefur verið á síðari árum við mengunarmál í mörgum samböndum. Og þá má ekki gleyma hinum mikilvæga þætti heilsuverndar og heilbrigðiseftirlits sem náð hefur til aðbúnaðar og hollustuhátta á vinnustöðum. Á öllum þessum sviðum hefur verið unnið mikið og merkilegt starf. Samt sem áður hafa menn fundið að ekki væri nóg að gert í þeim efnum sem varða vinnuverndina. Kemur þar margt til. En sú gagnrýni hefur jafnvel frekar verið fólgin í skipulagi þessara mála en að slæleg væri framkvæmd á þeirri löggjöf sem sett hefur verið um þessi efni. Mælt hefur verið fyrir um aðgerðir til vinnuverndar í mörgum lögum. Margar stofnanir hafa farið með þessi mál undir yfirstjórn margra rn. Af þessu hefur leitt að aðgerðir til vinnuverndar í landinu hafa ekki verið undir markvissri og hnitmiðaðri yfirstjórn. Til þessa hafa menn rakið margt sem vangert og ógert er í vinnuverndarmálunum. Þetta hefur orðið þeim mun meira áberandi sem tækni, þekkingu og margbreytileik atvinnulífsins hefur farið fram. Það var við þessar aðstæður sem aðilar vinnumarkaðarins létu til sín taka vinnuverndarmálin við kjarasamningana vorið 1977. Eins og hér hefur áður verið vikið að af hv. frsm. n. lögðu aðilar vinnumarkaðarins fram sameiginlegar tillögur um aðgerðir í vinnuverndarmálum sem samþ. voru af þeim og ríkissj. 19. apríl 1977. Í samræmi við þetta samkomulag skipaði ríkisstj. Geirs Hallgrímssonar nefnd til að semja frv. til l. um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, eins og það var orðað í bréfi forsrh. 22. júní 1977 til Vinnuveitendasambands Íslands, Vinnumálasambands samvinnufélaganna og Alþýðusambands Íslands. Það er árangurinn af starfi þessarar nefndar sem við höfum nú fyrir framan okkur í frv. því til l. um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum sem við nú ræðum. Í frv. þessu er fjöldi nýmæla, eins og frv. ber með sér og vikið hefur verið að áður. En meginstefnumörkun frv. er fólgin í tvennu: Annars vegar að eftirlit með aðbúnaði, hollustuháttum og öryggi verði sem allra mest innan fyrirtækjanna sjálfra og atvinnurekendur og starfsmenn skipuleggi sameiginlega ráðstafanir á vinnustöðum er varða aðbúnað, hollustuhætti og öryggi. Hins vegar er eftirlits- og leiðbeiningarhlutverk hins opinbera sameinað undir eina stofnun, Vinnueftirlit ríkisins, sem eingöngu fjallar um vinnueftirlit og skyld málefni. Hér er um grundvallarbreytingu að ræða frá þeirri skipan sem nú er og eru aðilar vinnumarkaðarins sammála um að gera þá breytingu. Við meðferð þessa máls hefur komið fram andstaða við þessa höfuðstefnumörkun frv. Af hálfu Heilbrigðiseftirlits ríkisins er því haldið fram að það sé röng stefna að setja atvinnusjúkdómavarnir undir sömu stjórn og aðra vinnuvernd það sé röng stefna, sem í frv. felst, að vinnuvernd og atvinnuheilbrigðismál séu látin falla undir félagsmál. Sjúkdómsástand er hljótist af atvinnu sé og verði alltaf heilbrigðisvandamál. Það sé annað mál, að sjúkdómur geti haft í för með sér félagsleg vandamál, bæði fyrir þann sjúka, aðstandendur og samfélagið í heild. Því sé ljóst að vinnuvernd og atvinnuheilbrigðismál skari tvo málaflokka, þ. e. félags- og heilbrigðismál. Það er varað við þeirri stefnu frv. að færa atvinnusjúkdómavarnir undir stjórn Vinnueftirlits ríkisins inn á vinnustaðina þar sem þá ljúki afskiptum heilbrigðisnefnda í landinu af vinnustöðum og eftirlitið verði minna en áður. Þá er bent á að heilbrigðisyfirvöldum og heilbrigðiseftirliti sé ekki ætlað að móta stefnuna í atvinnusjúkdómavörnum. Þessum málum væri betur fyrir komið á þann veg, að heilsugæslulæknar og heilbrigðisyfirvöld mótuðu stefnuna í atvinnusjúkdómavörnum, eins og þeim ber samkv. núgildandi lögum. Hér er deilt um hvort þau verkefni, sem frv. þetta ætlar Vinnueftirliti ríkisins, heyri undir eina eða tvær stofnanir. En frv. þetta er í samræmi við samkomulag aðila vinnumarkaðarins frá 1977 um að ein eftirlitsstofnun sjái um framkvæmd þessara mála. Jafnframt gerir frv. ráð fyrir að heilsuverndarkerfið, sem fyrir er, verði hagnýtt við atvinnusjúkdómavarnirnar, bæði heilsugæslustöðvar og sjúkrahús, og samráð verði haft við heilbrigðisyfirvöld um framkvæmd þessara mála. Við sjálfstæðismenn í hv. félmn. deildarinnar teljum að rétt hefði verið að freista þess að samræma hin mismunandi sjónarmið varðandi atvinnusjúkdómavarnirnar. Til þess hefði greinilega þurft lengri tíma en völ var á ef afgreiða á málið á þessu þingi. Þess vegna teljum við að hyggilegra hefði verið að fresta málinu til næsta hausts og nota tímann til þess m. a. að athuga þennan þátt frv. betur. Alveg sérstök ástæða var til að hafa slík vinnubrögð þegar þess er gætt, að einmitt nú er verið að endurskoða lög um hollustuhætti og heilbrigðiseftirlit. Árið 1978 skipaði þáv. heilbr.- og trmrh., Matthías Bjarnason, nefnd til að endurskoða þessi lög og er því verki nú svo langt komið að því mun ljúka innan nokkurra vikna, ef ekki nokkurra daga, eftir því sem mér er tjáð. Það væri að mínu viti nauðsynlegt að hafa hliðsjón af hinu nýja frv. um hollustuhætti og heilbrigðiseftirlit þegar gengið yrði frá því frv. sem við nú ræðum og það lögfest, vegna þess að mest er um vert að fullt samræmi sé milli þessara tveggja frv. til að koma í veg fyrir skörun og fá eðlilega lausn á þeim ágreiningi, sem ég hef lýst, um atvinnusjúkdómavarnirnar. En það er ýmislegt fleira sem ástæða hefði verið að athuga nánar í frv. þessu en kostur hefur verið á. Ég nefni í þessu sambandi það sem varðar landbúnaðinn í landinu. Það er svo, að við samningu þessa frv. virðist, og er ekkert óeðlilegt, að frekar hafi verið höfð hliðsjón af þeim aðstæðum sem ríkja í öðrum atvinnuvegum, iðnaði sérstaklega, en þeirri aðstöðu sem er sérstök fyrir landbúnaðinn í landinu. Það hefði þess vegna verið full þörf á að athuga þetta frv. allmiklu nánar með tilliti til sérstöðu landbúnaðarins. Í umsögn, sem hv. félmn. fékk frá Stéttarsambandi bænda, kemur einmitt þetta sjónarmið bænda fram. Ég tel að til bóta sé brtt. frá félmn. á þskj. 404 varðandi þessa hlið málanna, 5. brtt., þar sem gert er ráð fyrir að samráð verði haft við Stéttarsamband bænda þegar sett verður reglugerð sem snertir landbúnaðinn, og ég er þess vegna fylgjandi þeirri brtt. En það kom nokkuð til umræðu í félmn., hvort ekki kæmi til greina að bændur fengju beina aðild að stjórn Vinnueftirlits ríkisins og litið yrði á þá á sama veg og aðra aðila vinnumarkaðarins eða þá aðila sem venjulega ganga undir því heiti. Það kom engin bein tillaga um þetta fram. g hygg að öllum í hv. félmn. hafi fundist slíkt, og mér fannst í þessu efni að málið þyrfti að athuga allmiklu betur til að gera tillögu sem þessa á þessu stigi málsins. Ég vil þá víkja að öðru atriði sem ég hygg að hefði þurft verulega meiri athugunar við. Þar á ég við spurninguna um Brunamálastofnun ríkisins og afstöðu hennar í þessu sambandi. Það verður að segjast eins og er, að það eru óljós öll ákvæði í frv. þessu um verkaskiptingu milli Vinnueftirlits ríkisins og Brunamálastofnunar ríkisins. Þó verður ráðið af frv. að gert er ráð fyrir að a. m. k. verði hluti af þeim verkefnum, sem Brunamálastofnunin hefur núna með höndum, fluttur til Vinnueftirlits ríkisins, þar sem m. a. er gert ráð fyrir að það verði mynduð sérstök brunamáladeild innan Vinnueftirlits ríkisins. En í frv. eða grg. með því eru engar upplýsingar um hvað af verkefnum Brunamálastofnunarinnar eigi að færa til Vinnueftirlits ríkisins. Það kann að vera að það sé töluvert mikið álitamál hvað eigi að gera í þessum efnum. Manni kemur til hugar að það, sem frekast kæmi til greina að flytja af verkefnum frá Brunamálastofnuninni til Vinnueftirlits ríkisins, sé eftirlit með notkun eldfimra efna á vinnustöðum, en það er veigamikill þáttur í eftirlitsstarfi Brunamálastofnunarinnar. Þá mundu verða eftir hjá Brunamálastofnuninni verkefni svo sem eftirlit með hönnun og gerð bygginga og yfirumsjón með slökkvistarfi. Ég hef heyrt fleygt þeirri hugsun að það væri rétt að setja öll verkefni Brunamálastofnunarinnar undir Vinnueftirlit ríkisins. Ég fyrir mitt leyti tel að það sé ekki rétt og að meðal verkefna Brunamálastofnunarinnar séu slík störf sem eru allsendis óskyld vinnuvernd. Það sýnist vera eðlilegt að skipta verkefnunum á milli Brunamálastofnunar ríkisins og Vinnueftirlits ríkisins. En þetta er eitt af því sem hefði þurft að athuga miklu nánar en n. hafði kost á að gera. Ég vek athygli á í þessu sambandi að n. barst í hendur álit eða skýrsla frá brunamálastjóra þar sem voru ábendingar eða tillögur um tiltekin efni sem miðuðu að því að treysta stöðu Brunamálastofnunarinnar með því að halda innan þeirrar stofnunar meiri verkefnum en brunamálastjóri taldi að frv. gerði ráð fyrir. Nefndin treysti sér ekki til að taka afstöðu til tillagna brunamálastjóra og gerði engar af hugmyndum eða tillögum hans að sínum. En það þarf ekki að segja það að n. hafi endilega verið andvíg einstökum, hvað þá öllum þeim tillögum sem þarna komu fram, heldur ber afstaða nefndarinnar vott um það hve mál þetta er margslungið og að það þurfti viðameiri og betri athugun en komið varð við. Þá er eitt atriði sem má segja að gott hefði verið að geta athugað nánar. Þar á ég við hvernig ætti að mynda og hverjir ættu að mynda stjórn Vinnueftirlits ríkisins, þessarar nýju ríkisstofnunar. Ég vék að því áðan í sambandi við landbúnaðinn að það gæti komið til greina að veita samtökum bænda beina aðild að stjórn Vinnueftirlitsins. En fleira kemur til og m. a. spurning um hvort ætti einnig að taka tillit til fleiri aðila vinnumarkaðarins í þessu efni en frv. gerir ráð fyrir, þ. e. Alþýðusambands Íslands, sem gert er ráð fyrir samkv. frv. að tilnefni þrjá menn í stjórn Vinnueftirlitsins, Vinnuveitendasambands Íslands, sem gert er ráð fyrir að tilnefni tvo menn, og Vinnumálasambands samvinnufélaga, sem gert er ráð fyrir að tilnefni einn mann. Það er spurning um hvort hér sé ekki nauðsynlegt að kveðja til aðila eins og Bandalag starfsmanna ríkis og bæja, fjöldasamtök sem hafa afgerandi áhrif og hagsmuna að gæta í öllu sem varðar vinnuvernd. Ef Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja er veitt aðild vaknar sú spurning hvort því eigi ekki að fylgja að Sambandi ísl. sveitarfélaga, samtökum sveitarfélaga í landinu, sé einnig veitt aðild að þessari stjórn. Byggist það þá á þeirri hugsun, sem skipun stjórnarinnar hvílir á samkv. frv. sjálfu, að það yrðu báðir aðilar vinnumarkaðarins, það yrðu bæði launþegar og atvinnurekendur sem eiga aðild að stjórninni. En sveitarfélögin í landinu eru náttúrlega, sem ekki þarf að taka fram, mjög þýðingarmikill aðill á vinnumarkaðinum sem atvinnurekendur. Auk þessa er á það að líta að ekki er óeðlilegt af öðrum ástæðum að sveitarfélögin hafi aðild að stjórn Vinnueftirlits ríkisins. Þetta er ekki óeðlilegt ef við höfum í huga að samkv. frv. er gert ráð fyrir að sumt af starfsemi Heilbrigðiseftirlitsins í landinu, sem er á vegum sveitarfélaganna, hverfi frá þessum aðilum, til hinnar nýju stofnunar. Það hefur verið m. a. fært sem rök gegn þessum tillögum frv. að sveitarfélögin væru svipt eðlilegum áhrifum á gang þýðingarmikilla mála. En það mundi vera gengið að einhverju leyti til móts við þessi sjónarmið ef sveitarfélögin, heildarsamtök þeirra, fengju aðild að stjórn Vinnueftirlitsins. Það er líka eitt verkefni sem stjórn Vinnueftirlitsins eða Vinnueftirlitinu er fengið í hendur, sem varðar leyfisveitingar til atvinnurekstrar, og það eru mál sem varða að sjálfsögðu sveitarfélögin í landinu hvert á sínum stað ákaflega miklu. Þannig renna ýmsar stoðir undir þá hugmynd að sveitarfélögin eða samtök þeirra fái aðild að stjórn Vinnueftirlitsins. Ég hef hér talað um aðila vinnumarkaðarins. Í frv., sem hér liggur fyrir, er víða talað um aðila vinnumarkaðarins. Það er ekki óeðlilegt að spurt sé að því, hverjir séu þessir aðilar vinnumarkaðarins. Algengasta merkingin er sú, að það séu Alþýðusambandið annars vegar og hins vegar Vinnuveitendasambandið og Vinnumálasamband samvinnufélaganna. Ég hygg að í frv., þegar talað er um aðila vinnumarkaðarins, sé þetta haft í huga, enda gerir frv. sjálft ekki ráð fyrir að aðrir aðilar eigi hlutdeild að eða skipi fulltrúa í stjórn Vinnueftirlits ríkisins. Sú spurning vaknar hvort eðlilegt sé að setja löggjöf sem varðar aðeins þessa aðila vinnumarkaðarins, og lögfesta samkomulag, sem þessir aðilar hafa gert sín á milli. Það hefur verið hreyft þeim sjónarmiðum, að það væri óeðlilegt að binda heildarlöggjöf um vinnuvernd við þessa aðila vinnumarkaðarins í þröngum skilningi. Ég hygg að þetta sjónarmið eigi rétt á sér og það er í samræmi við það sem ég tel rétt að taka inn í stjórn Vinnueftirlits ríkisins fulltrúa bæði frá BSRB og Sambandi ísl. sveitarfélaga og gæti komið til greina að taka aðila frá landbúnaðinum. En ég tel að þó að slíkt sé gert sé á engan hátt veikt það samkomulag, sem Vinnuveitendasambandið og Vinnumálasamband samvinnufélaganna hafa gert í þessu efni við Alþýðusambandið, og breyti ekki í neinu því samkomulagi sem þetta frv. byggist á. Ég er hér að tala um ýmis atriði sem hefði verið æskilegt að fengju nánari meðferð og athugun. Að lokum skal ég víkja að einu, og það er ekki sísta atriðið því það varðar kostnaðinn að þeim aðgerðum sem frv. þetta felur í sér. Það er rétt að vekja athygli á því, að í grg. frv. er ekkert að finna um þessi efni. Þar eru engar upplýsingar um þessi efni. Nefndin leitaði til fjárlaga- og hagsýslustofnunar til að freista þess hvort þaðan væri hægt að fá einhverjar hugmyndir um þessi efni. En í erindi, sem fjárlaga- og hagsýslustofnun hefur sent hv. félmn., er sagt að sú stofnun sjái sér ekki fært að gefa neinar hugmyndir um þetta efni. Slíkt er að sjálfsögðu ekki gott. Þetta er eitt af þeim atriðum sem skjóta stoðum undir það viðhorf að hyggilegt hefði verið að fresta afgreiðslu þessa máls þannig að það væri borið fram á ný í haust og afgreitt fyrir áramót, þannig að það yrði ekki fyrir töfum miðaðviðaðgildistakalagannayrði 1. jan. næstkomandi. Hér er um að ræða að vanda vinnubrögð í þeim tilgangi að gera allt sem fært er til að stuðla að því að með þessari löggjöf verði náð sem bestum árangri. En nú hefur það æxlast svo, að hæstv. ríkisstj. hefur lagt áherslu á að ljúka þessu máli á þessu þingi. Ég geri mér grein fyrir því, að það er sjónarmið út af fyrir sig og viss rök færð fyrir þeirri afstöðu, þó að ég meti þau rök ekki jafnmikilvæg og það sjónarmið sem ég hef hér sett fram um frestun. Ég vil svo árétta það sjónarmið, að rétt hefði verið að fresta málinu og athuga það betur með því að þann tíma hefði mátt nota til að kynna málið betur en gert hefur verið félagsmönnum aðila vinnumarkaðarins. Ég er ekki með þessum orðum að gera neitt lítið úr því sem kann að hafa verið gert í þessu efni. En mér er kunnugt að það má gera betur. Ég bendi einnig á það, sem ég hefði átt að gera þegar ég ræddi um Brunamálastofnun ríkisins, að nú er starfandi nefnd, skipuð af félmrh. á síðasta ári, til að endurskoða lög um Brunamálastofnun ríkisins. Og það gildir sama um þá endurskoðun og það sem ég sagði um endurskoðun á lögum um hollustuhætti og heitbrigðiseftirlit, að það hefði farið ákaflega vel á því að það hefði verið hægt að athuga öll þessi frv. sameiginlega. Ég sagði að ríkisstj. hefði lagt áherslu á að afgreiða þetta mál. Og með tilliti til þess, hve við sjálfstæðismenn teljum þetta mál merkilegt og mikilvægt, viljum við ekki gera neina tilraun til að bregða fæti fyrir framgang þess þannig að það verði afgreitt á þessu þingi. En við höfum viljað reyna að freista þess að ná fram breytingum á frv. sem við teljum augljóst að horfi til bóta. Ég vil taka fram, að í hv. félmn. hefur verið góð samvinna um þessa viðleitni og enginn ágreiningur milli fulltrúa flokka um að reyna að gera breytingar sem menn teldu að gætu verið til bóta. Þetta kemur fram í brtt. sem fram hafa verið bornar við frv. Það eru brtt. frá félmn. á þskj. 404 og brtt. frá Guðmundi Karlssyni og Salome Þorkelsdóttur ásamt mér á þskj. 413. Í framhaldi af því, sem ég sagði áðan, að það hefði engin pólitísk togstreita verið innan nefndarinnar um að reyna að bæta þetta frv., vil ég skýra frá því, svo engum misskilningi valdi, að þegar n. var að ræða hugsanlegar brtt. flokkuðust saman sumar till. sem voru þess eðlis að það hafði enginn nm. neitt við neina þeirra að athuga. Það varð samkomulag um flutning þessara brtt. Það eru þær till. sem félmn. flytur á þskj. 404 og hv. frsm. n. hefur þegar skýrt. En eftir þetta hafði ég forustu um að fluttar væru tillögur varðandi þau mál sem brtt. á þskj. 413 bera mér sér. Það voru mál sem hafði verið hreyft á fundum n., en einhver aths. komið fram við. Það var gengið frá þessum tillögum nú rétt fyrir hádegið og þær eru hér í fjölrituðu formi. Ég hefði gjarnan viljað ná til fleiri nm. og freista þess að fá þá sem meðflm. að þessum tillögum. Mér er kunnugt núna að sumir nm., sem ekki eru flm. að þessum tillögum, eru fylgjandi þeim sumum og jafnvel öllum. - Þetta vildi ég að hér kæmi fram svo ekki ylli neinum misskilningi. Raunar ber þetta vott um að þessar tillögur séu harla góðar. Skal ég nú víkja nokkrum orðum að þeim. Fyrsta tillagan á þskj. 413 er við 55. gr. frv. Í 55. gr. frv. er ákvæði um það, að m. a. af hverju sjö daga tímabili skuli starfsmenn fá a. m. k. einn vikulegan frídag sem tengist beint samfelldum daglegum hvíldartíma. Það er rætt um og kveðið svo á, að að svo miklu leyti sem því verði við komið skuli vikulegir frídagar vera á sunnudegi og að að svo miklu leyti sem því verður við komið skuli allir þeir, sem starfa í fyrirtækjum, fá frí á þeim degi. Og þá er tekið fram að ef nauðsyn krefur megi fresta vikulegum frídegi og gefa þess í stað frí síðar. Um það eru svo nákvæmari ákvæði í greininni, með hverjum hætti þetta sé gert. En síðar í greininni segir: „Aðilar vinnumarkaðarins skulu gera með sér samkomulag um framkvæmd þessarar greinar.“ En þar á eftir kemur lokamálsgrein. Sú mgr. er á þessa leið: „Slíkt samkomulag aðila vinnumarkaðarins skal tilkynna Vinnueftirliti ríkisins, sem bannar frávik, ef stofnunin telur, að ekki séu nægar ástæður fyrir tilfærslu frídaga.“ Fyrsta brtt. á þskj. 413 er um að síðasta mgr. falli niður. Það byggist á því, að við teljum að eðlilegt sé að það fái að standa ef aðilar vinnumarkaðarins hafi komið sér saman um þessi efni og þetta geti verið mikilvægt, einkum úti um landsbyggðina, þar sem aðilar vinnumarkaðarins á staðnum eru nákunnugastir staðháttum og aðstæðum, og ef þeir hafa komið sér saman geti ekki stofnun í Reykjavík rift því samkomulagi. Þetta liggur til grundvallar þessari brtt. Ég er ekki að gefa í skyn að Vinnueftirlit ríkisins mundi leggja það í vana sinn að rifta samkomulagi sem gert er milli aðila vinnumarkaðarins, en okkur þykir engin ástæða til að það sé samt sem áður möguleiki á því. Þá er það önnur brtt. á þskj. 413. Hún er við 73. gr. frv. um að 4. mgr. orðist svo sem þar segir. Hér er um það að ræða, að í frv. er gert ráð fyrir að ráðh. skuli skipta Vinnueftirliti ríkisins í deildir, svo sem rekstrardeild, eftirlitsdeild, fræðslu- og upplýsingadeild, brunamáladeild, atvinnusjúkdómadeild, heilsugæsludeild o. fl. Við teljum að það sé ekki rétt að slá þessu svo föstu á þessu stigi málsins. Ég skírskota í því sambandi til þess sem ég hef áður sagt um nauðsyn frekari athugunar í ýmsum efnum. Þess vegna leggjum við til að þessu ákvæði verði breytt þannig að ráðh. er heimilt að skipta stofnuninni í deildir að fengnum tillögum stjórnar stofnunarinnar. Þriðja brtt. á þskj. 413 er við 74. gr. frv. Hún fjall ar um mál sem ég hef þegar vikið að og rætt nokkuð um, spurninguna um hvort eigi að veita BSRB og Sambandi ísl. sveitarfélaga aðild að stjórn Vinnueftirlitsins. Í samræmi við þær skoðanir, sem ég túlkaði áðan um þetta efni, leggjum við til að þetta verði gert. Og þriðja brtt. á þskj. 413 fjallar um þetta efni. Þá kem ég að fjórðu brtt. og hún sr við 77. gr. frv. Hún er um að 4. mgr. 77. gr. falli niður. Þessi 4. mgr. er svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: „Það, sem á kann að vanta, að framangreindir tekjustofnar nægi til þess að standa undir rekstrinum, greiðist úr ríkissjóði.“ Nú er samkv. þessari grein gert ráð fyrir að staðið verði undir kostnaði við Vinnueftirlit ríkisins þannig: 1) Með iðgjöldum sem reiknist af sama stofni og slysatryggingagjald og það verði greitt af atvinnurekendum. 2) Með tekjum af skrásetningar- og eftirlitsgjöldum sem gert er ráð fyrir að stofnunin hafi heimild til þess að taka. Við, sem flytjum brtt. nr. 4 á þskj. 413, teljum að þetta eigi að nægja og að það sé óviðfelldið að það sé án takmarkana eða að forminu til hægt að leita í ríkissjóðinn ef þetta nægir ekki. Þess vegna leggjum við til að 4. mgr. 77. gr. falli niður. Þá kem ég að fimmtu brtt. á þskj. 413. Það er brtt. við 100. gr. frv. Það er um að lögin öðlist gildi 1. jan. 1981. Hv. frsm. n, hefur þegar vikið að þessari brtt. Hann sagði að það hefði gleymst að koma þessu inn í till. n. í heild. Þar erum við allir jafnt í sök. Við gleymdum því allir. Þegar ég var að ganga frá þessum brtt. nú rétt fyrir hádegið tók ég eftir þessu og setti það að sjálfsögðu hér inn. Þetta hygg ég að hljóti að vera ágreiningslaust og þurfi ekki umræðna við. Þá kem ég að 6. tölul. á þskj. 413. Það eru brtt. við bráðabirgðaákvæði. Það eru tvær brtt. Það er annars vegar brtt. við 3. tölul. bráðabirgðaákvæðanna, en þar er kveðið svo á að Seðlabanki Íslands skuli árlega á næstu fimm árum útvega fjármagn, 300 millj. kr. á ári miðað við verðlag 1. jan. 1979, til lánveitinga til fyrirtækja sem þurfa að framkvæma endurbætur á vinnuaðstöðu starfsfólks. Við teljum að þetta ákvæði sé mikilvægt. Það er ekki nóg að tala um að það þurfi að bæta ástandið og setja lög um það ef ekki eru gerðar ráðstafanir til að gera þeim aðilum, sem þurfa að framkvæma þetta, mögulegt að koma umbótum í verk. Með tilliti til þessa er réttilega ákvæði um þetta í frv. sjálfu. En þar er talað um 300 millj. Okkur þykir að þá sé heldur naumt skammtað. Við vitum að vísu að það eru takmörk fyrir því hvað kann að vera hægt að gera í þessu efni, en okkur blandast ekki hugur um að það sé bæði hægt og rétt að gera meira en frv. gerir ráð fyrir. Þess vegna leggjum við til að þessi upphæð, 300 millj. kr., verði hækkuð í 500 millj. kr. Ég kem þá að lokabrtt., síðari liðnum í 6. brtt. á þskj. 413, við bráðabirgðaákvæði frv. Samkv. þessari brtt. er gert ráð fyrir að Það komi nýr tölul. í ákvæðum til bráðabirgða sem orðist svo , með leyfi hæstv. forseta: „Lög þessi skal endurskoða í samráði við aðila vinnumarkaðarins og stjórn Vinnueftirlits ríkisins eigi síðar en fimm árum eftir gildistöku þeirra.“ Ég þarf ekki nú að færa rök fyrir þessari brtt. Ég hef allítarlega vakið athygli á því, að það hefði farið betur á því að athuga þetta mál gaumgæfilegar en gert hefur verið áður en verði gengið frá afgreiðslu þess. Í samræmi við þessa skoðun teljum við sjálfstæðismenn eðlilegt og viljum leggja á það áherslu að ekki líði langur tími þar til þessi löggjöf verði endurskoðuð. Við tökum fram í till. okkar að það líði ekki lengri tími en fimm ár, en við teljum að það væri æskilegt að það liði skemmri tími og verulega skemmri tími. Ég hef þá, herra forseti, lokið við að íýsa brtt. á þskj. 413 og hef lokið máli mínu að öðru leyti.



Herra forseti. Ég ætla ekki að hafa mörg orð um þetta frv. Það markar veruleg þáttaskil í íslenskri löggjöf og ég tel mikilvægt að Alþ. afgreiði frv. N. hefur lagt mikla vinnu í frv. og fengið umsagnir um það, og ég stóð í þeirri meiningu að það væri almenn samstaða í n. um afgreiðslu frv. og þær brtt. sem n. vildi gera. Ég vil segja í fullri hreinskilni við hinn ágæta formann n., hv. þm. Þorv. Garðar Kristjánsson, sem nú var að ljúka máli sínu, að út af fyrir sig er allt í lagi að hafa þær efasemdir arm frv. sem hann lýsti að hann og hans flokksmenn hefðu, en ég skildi þó ræðu hans þannig að þeir ætluðu að greiða frv. atkv. Það kom ekki skýrt fram í ræðunni, eftir því sem ég hlustaði. Ef ekki kemur önnur skoðun fram skil ég ræðuna svo, að þeir ætli að greiða frv. atkv. Ég held að það væri einkar undarlegt ef svo verður ekki, ef horft er til þeirra brtt. sem þessir ágætu fulltrúar Sjálfstfl. í n. flytja á þskj. 413 og hv. þm. Þorv. Garðar Kristjánsson lýsti í löngu máli, vegna þess að ég var þeirrar skoðunar að það væri ekki ágreiningur í n. um nánast neitt af því sem þessir hv. þm. Sjálfstfl. hafa hér flutt. Þegar ég var síðast á fundi í n., áður en ég vék af þingi, með hv. þm. Þorv. Garðari Kristjánssyni stóð ég í þeirri meiningu að n. hefði öll náð samkomulagi um ýmis af þeim atriðum sem þm. Sjálfstfl. flytja hér. Ég býst við því t. d., að ég verði sammála um. að BSRB fengi fulltrúa í stjórn Vinnueftirlitsins. Ef ég man rétt var ég uppástungumaður um að Samband ísl. sveitarfélaga kæmi þá inn á móti. Ég skal að vísu ekki fullyrða það, en það er eins og mig minni að ég hafi stungið upp á því í nefndinni. Sama gilti um síðustu brtt. á þskj. 413, um endurskoðun málsins. Mig minnir að ég hafi fyrstur hreyft í n. þeirri hugmynd að því ákvæði yrði bætt aftan við frv. Og sama gildir um deildaskiptinguna. Það finnst mér sjálfsagt að styðja. Mér er ekki alveg ljóst hvað liggur hér að baki hjá hinum ágætu fulltrúum Sjálfstfl. í n. Ég get þó lýst því yfir að ég er samþykkur öllum þeim brtt., sem þeir hafa flutt, og mun greiða þeim öllum atkvæði, enda taldi ég, að n. hefði öll ætlað sér að flytja margt af þessu, síðast þegar ég fylgdist með umræðum þar. Svo hefur ekki orðið. En ef ætlunin var að taka upp sérstakar brtt. um þetta, sem gert er á þskj. 413, hefði ég kosið að n. hefði gert það öll. Það skiptir þó engu höfuðmáli, aðalatriðið er að samþykkja þetta. Ég fagna því að fulltrúar Sjálfstfl. í n. skuli hafa lagt þessar brtt. fram. Á þskj. 413 eru a. m. k. tvær eða þrjár brtt. sem ég hefði talið nauðsynlegt að flytja sjálfur, ef ekki hefðu aðrir gert það, og ætlaði að boða það við þessa umr. En þær liggja hér fyrir og ég lýsi því yfir að bæði þær brtt., sem koma frá n. allri á þskj. 404, og eins þær, sem koma frá Þorv. Garðari Kristjánssyni og fleiri á þskj. 413, tel ég einsýnt að deildin eigi að samþykkja og geti þá staðið öll að því að afgreiða frv. einróma sem lög frá Alþ. Ég skildi hv. þm. Þorv. Garðar þannig, eins og ég sagði áðan, að Sjálfstfl. ætlaði þrátt fyrir efasemdir sínar að greiða frv. atkv. - ég tala nú ekki um ef allar brtt. þm. verða samþykktar. Það er alveg rétt að hér er um mjög flókið mál að ræða og það er verið að vinna að endurskoðun annarra þátta í hliðstæðri og tengdri löggjöf. Sú endurskoðun tekur langan tíma. Ég tel að ekki þyrfti að skemma fyrir þó að þessi lög tækju fyrst gildi. Í okkar þjóðfélagi hljóta óhjákvæmilega að eiga sér stað veigamiklar breytingar varðandi framkvæmd og eðli laga á þessu sviði, og lög um þetta efni að verða sífellt í endurskoðun. Sú röksemd ein sér er þá ekki nægileg til að geyma afgreiðslu málsins. Ég held að rétt sé að hafa í huga að þetta frv. var lagt fram vorið 1979 til kynningar og hagsmunasamtök og aðrir aðilar í þessu þjóðfélagi hafa þess vegna haft u. þ. b. ár til að kynna sér málið. Það er ærinn tími. Við skutum vona að þessi hv. d. geti þannig einróma staðið að því að afgreiða frv. sem lög og það verði til þess að marka þau þáttaskil í framkvæmd vinnuverndar og öryggis og aðbúnaðar á vinnustöðum sem efni þess gefur tilefni til að ætla.



Herra forseti. Ég vil í flestu taka undir með síðustu ræðumönnum. Það verður að segjast eins og er, að þegar ég las frv., sem hér er til umræðu, fyrst yfir og gætti að greinafjölda þess datt mér helst í hug að það hefði verið ákveðið í upphafi að hafa greinarnar hundrað og síðan hefði verið unnið samkvæmt því. En sennilega hefur það ekki verið. Þetta var fyrsta hugsun mín þegar ég barði frv. augum. Það verður að segjast eins og er, reyndar hefur það komið fram, kom fram í máli hv. þm. Þorv. Garðars Kristjánssonar, að fjárlaga- og hagsýslustofnun treystist ekki til að segja fyrir um þann kostnað sem hlytist af samþykkt þessa frv. Ég tel það vera miður. Það er nú einu sinni svo, að þegar við erum að samþykkja eitt og annað á hv. Alþ. vilt brenna við að við eigum erfitt með að ráða í þann kostnað sem fylgir iðulega þeim samþykktum. Ég vil taka undir það, að nauðsynlegt er að koma á þeirri löggjöf, sem hér um ræðir, og að flestu leyti vil ég í mínum orðum skrifa undir það sem hér stendur. Hins vegar fannst mér við lestur frv. fjallað um hluti í e. t. v. of mörgum greinum. Mér finnst í upphafi frv. tíundað svo að segja hið sama hvað eftir annað. Nú er mér sagt og ég veit það raunar, að samviskusamt fólk á sæti í félmn. og það hefur farið vel ofan í saumana á þessu. Eftir því sem ég hef heyrt varð niðurstaðan sú, að erfitt væri að fella atriðin saman, þetta yrði að standa svona. Varðandi kostnaðinn má kannske geta um samþykkt hliðstæðra laga í Noregi. Er mér tjáð að samþykkt hliðstæðrar löggjafar og hér um ræðir hafi kostað norsku vegagerðina 900 millj. norskra kr. Nú er að vísu erfitt að gera svona samanburð á milli landa, en þetta gefur óneitanlega vísbendingu um að samþykkt frv. muni leiða af sér allmikinn kostnað. Svo er það varðandi þátt landbúnaðar að þessu frv. Ég hygg að menn hefðu gjarnan orðið að athlægi ef þeir hefðu samþykkt frv. eins og það lá fyrir með tilliti til landbúnaðar, án þess bráðabirgðaákvæðis sem hér hefur verið lagt til. Sannleikurinn er sá, að við stöndum iðulega frammi fyrir því, þegar gerðar eru hinar ýmsu breytingar og lagðar eru til hinar ýmsu reglur í þessu þjóðfélagi, að landbúnaðurinn hefur sérstöðu. Hann hefur það í þessu tilliti ekki síður en í svo mörgum öðrum. Umsögn um þetta frv., eins og hér hefur verið sagt, barst frá Stéttarsambandi bænda. Þar hefur væntanlega verið farið yfir frv. samviskusamlega, ef ég þekki rétt. Í þessari umsögn er tekið fram að ekkert samráð hafi verið haft við Stéttarsamband bænda um gerð frv. Raunverulega var ekki haft samband, eins og hér hefur komið fram, við neinn sérstakan aðila sem slíkan eða hliðstæða aðila og Stéttarsambandið. Það hefur komið fram. Með leyfi forseta, stendur í umsögninni: „Í grg. er einnig sagt að samráð hafi verið haft við Búnaðarfélag Íslands. Samkvæmt upplýsingum Búnaðarfélagsins var starfsmaður þess nokkrum sinnum boðaður á fund undirnefndar til viðræðna um eftirlit með bújörðum. Annað samráð var ekki haft við Búnaðarfélagið og málið ekki sent Búnaðarþingi til umfjöllunar, sem eðlilegt hefði verið. Stjórn Stéttarsambands bænda er vel ljóst að mikil þörf er á að auka öryggi og eftirlit við landbúnaðarstörf. Á síðustu árum hafa komið til sögunnar margs konar hættuleg efni, sem notuð eru við búvöruframleiðsluna, og fjöldi búvéla sem hættulegar geta verið ef ekki er gætt fyllsta öryggis. Lítið eftirlit er nú með þessum vélum.“ Ég vil taka undir þetta. Enn fremur stendur í umsögn Stéttarsambandsins: „Nauðsynlegt er að slíku eftirliti verði komið á og um það sett löggjöf. Slík löggjöf verður hins vegar ekki samin án staðgóðrar þekkingar á landbúnaðarstörfum og á hinum sérstöku staðháttum sem bústörf eru unnin við.“ Eins og fram hefur komið hefur verið nokkuð naumur tími til að athuga frv. Ég hygg að ekki hafi verið nógsamlega um það fjallað í þingflokkum yfirleitt. Ég lýsi því hér yfir að a. m. k. hefur, að mér finnst, ekki verið nóg að því gert í mínum flokki. Með tilliti til þess bráðabirgðaákvæðis, sem gerð er till. um á ákveðnu þskj., lýsi ég fylgi við frv. með öllum þeim brtt. sem fram hafa komið. Ég vil geta þess og taka undir með hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni, að mér hefði þótt eðlilegra að n. hefði tekið til sérstakrar umfjöllunar allar brtt. Mér finnst það eðlilegri gangur þegar við erum að fjalla um lagasetningu sem allir eru raunverulega sammála um. Mér finnst nokkru máli skipta að nefndir skrifi undir sameiginlegt álit og flytji sameiginlega brtt. þegar að því er að gá að það hefur ekki komið fram neinn meiningarmunur í sjálfu sér. Það vill svo til að því er mig varðar, að við upphaflegan lestur á þessu frv. var ég einmitt búinn að krossa við ýmislegt af því sem hv. þm. Þorv. Garðar Kristjánsson flutti áðan brtt. um. Ég skal ekki um það segja, en ég hygg að betur athuguðu máli að óþarfi sé að athuga málið í þingflokkum frekar. Ég var með þá hugsun áðan að e. t. v. þyrftu menn að ræða það í sínum hópi, en ég er kominn á þá skoðun núna að slíks sé ekki þörf. Ég ætla að vona að samþykkt þessa frv. leiði gott af sér.



Herra forseti. Það er fagnaðarefni að frv. þetta um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum skuli vera komið úr nefnd, en nefndin sem hafði með það að gera, hefur unnið mjög mikið í því, borist fjöldi umsagna og hefur verið reynt að skoða frv. eins og tök hafa verið á. Frv. tekur til hundrað greina og var samið af nefnd sem félmrh. skipaði á sínum tíma og skipuð var aðilum vinnumarkaðarins, fulltrúa rn. o. fl. Það er mitt mat að nefndin hafi unnið mjög gott starf. Samstöðunnar vegna er ég aðili að því áliti sem félmn. gaf út. Ég hélt, þegar við vorum að vinna að brtt., að alger samstaða væri um þessar breytingar og það hefði verið samstaða um það einnig að láta annað kyrrt liggja. Því fór fyrir mér eins og Ólafur Ragnar Grímsson kvað um sig, að ég kom ekki með aðrar brtt. Ég hefði þó getað fallist á að hækka framlagið sem getið er um í bráðabirgðaákvæðunum. Ég tel að þær till., sem hafa komið fram frá fulltrúum Sjálfstfl. í n., breyti sáralitlu, og tel ég því ástæðulaust að amast við þeim, það sé í lagi að samþ. þær. Það hefur verið farið mörgum orðum um þetta frv. og rætt um að lítið samband hafi verið haft við bændur. Reyndar segir í áliti eða umsögn Stéttarsambands bænda að ekkert samráð hafi verið haft við það. Þeir, sem voru í nefndinni, töldu sig hafa samband við fulltrúa bænda, höfðu samband við Búnaðarfélagið, og komu þeir tvisvar til fundar hjá nefndinni. Rætt var við þá um þau atriði er lutu að landbúnaði. Við töldum, sem vorum í nefndinni, að það hefði verið farið eftir þeim ábendingum sem þá komu fram. Það var og haft samráð og samstarf við fjölmarga aðra sem málið snerti. Við töldum að það hefði í öllum tilvikum eða langflestum verið reynt að haga málum þannig að menn gætu við unað. - Seinna, þegar nefndarstörfum var að ljúka í þeirri nefnd er undirbjó frv., kom fram sérálit frá fulltrúa Heilbrigðiseftirlits ríkisins og voru allir aðrir nm. á því að ekki bæri að taka tillit til þess. Heilbrigðisnefndir víða um landið hafa ekki gegnt því hlutverki að vera eftirlitsaðili hvað varðar aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Því taldi nefndin eðlilegt að ganga fram hjá áliti Heilbrigðiseftirlitsins. Það kom fram áðan hjá einum ræðumanna að ástæða væri til að fresta frv. Ég tel að þá fari mjög miður, vegna þess að hér er um samkomulag að ræða milli aðila vinnumarkaðarins. Ég tel að það sé nauðsynlegt að frv. verði afgreitt einmitt nú næstu daga. Tel ég að ef það verður gert komi það til með að greiða fyrir þeirri samningagerð sem verkalýðsfélögin nú standa í. Ég tel ekki ástæðu til að hafa fleiri orð um málið að sinni, en eins og ég sagði í upphafi var alger samstaða meðal manna um frv. og ég vona að svo verði á seinni stigum málsins. Ég lýsi yfir samþykki mínu við þær brtt. sem fram hafa komið. Ég er ekki alveg dús við þær allar, en tel ástæðulaust annað en að samþ. þær til þess að við getum haldið fullri samstöðu um þetta mál.



Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu og hef ekki ástæðu til að ræða miklu frekar um þetta mál. Ég vil þó aðeins víkja að því sem kom fram hjá Ólafi Ragnari Grímssyni, hv. 11. þm. Reykv., og hv. 3. landsk. þm. Það kom fram í máli þeirra að þeir hefðu ekki búist við brtt. þeim sem ég ásamt samflokksmönnum mínum hef flutt. Þeir töluðu eins og það hefði verið gert ráð fyrir að ekki gætu komið neinar till. nema þær sem höfðu verið afgreiddar í n. Ég ætla ekki að fara að fjölyrða um þetta. Og ég ætla ekki að fara að afsaka neitt í þessu efni ef þessir hv. þm., telja að ég og mínir félagar hafi tekið eitthvað ófrjálsri hendi með því að bera fram þessar till. En það kom fram í máli hv. 11. þm. Reykv. að hann hefði átt hugmyndir sem hefðu komið fram í þessum till. Ég ætla ekkert að fara hér að deila um hver á fyrst hugmyndir í þessu efni. En ég lagði áherslu á það í frumræðu minni að það hefði engin togstreita verið milli flokka í n. um þetta mál. Það, sem ákveðið var við afgreiðslu málsins í félmn., var að n. bæri fram till. í heild sem fram hefðu komið og engin aths. hefði verið við í n., en það væri hverjum og einum nm. að sjálfsögðu frjálst að bera fram aðrar till. Eftir þessu hefur verið farið. Það er kannske rétt að geta þess hér, að þó að ég sé formaður þessarar hv. n. var ég ekki formaður n. þegar þessi afgreiðsla fór fram vegna þess að þá var varamaður minn inni á þingi. Þetta starf n. var síðasta spölinn undir ágætri forustu hv. 5. þm. Norðurl. e., þó ég sæti þá nefndarfundi sem áheyrandi með tillögurétti. Ég fagna því, sem hér hefur komið fram, bæði hjá hv. 11. þm. Reykv. og hv. 3. landsk. þm., að það má vænta þess að þeir - og þeir lýstu því reyndar yfir - muni styðja brtt. okkar þremenninganna. Ég skal svo aðeins víkja að því, sem hv. 11. þm. Reykv. spurði mig um, hvort ég ætlaði að greiða atkv. með þessu frv. Hann lét orð falla á þá leið, að ég hefði talað á þann veg að það mætti helst ætla að ég ætlaði að standa á móti og greiða atkv. gegn þessu frv. Ég verð að segja að mig furðar á þessu vegna þess að meginhlutinn í ræðu minni var eiginlega óður til þessa máls, þar sem ég var að lýsa því á marga vegu, hve þýðingarmikið og mikilvægt það væri, og talaði oft í nafni okkar sjálfstæðismanna. Og fulltrúar sjálfstæðismanna í hv. félmn. skrifuðu undir nál. þar sem lagt er til að frv. verði samþ. Þessi misskilningur er því furðulegur. Allt eru þetta smáatriði og hefði naumast verið ástæða til að standa hér upp og leiðrétta þetta. Og ekki er ástæða til að ítreka neitt af því sem ég sagði í minni fyrri ræðu. Það hefur ekki verið deilt á það efnislega eða því mótmælt.



Herra forseti. Í framsögu minni fyrir nál. fyrr í þessum umr. fjallaði ég ekki um þær brtt. sem fram koma á þskj. 413, vegna þess að þá var ekki búið að gera grein fyrir þeim. En ég vil taka það fram í sambandi við það sem síðar hefur komið fram í umr., að n. varð sammála um að leggja fram þær brtt. sem ég gerði þá grein fyrir. Jafnframt áskildu einstakir nm. sér rétt til að flytja eða fylgja sérstökum brtt. sem fram kynnu að koma. Nú er það svo með allar brtt., sem eru á þskj. 413, að það var mikið um þær rætt í n. Við ræddum aftur og fram þar um allar þessar till. Ég held að segja megi að það hafi ekki verið beinn ágreiningur um þessi mál. En þó vildu menn ekki á nefndarfundunum tjá sig alfarið um að þeir væru allir sammála um þetta. Þess vegna tók n. þetta ekki upp í brtt. sem hún stóð öll að. Ég get hins vegar lýst því yfir fyrir mitt leyti, að mér sýnist við skoðun, og ég hef velt þessu mikið fyrir mér yfir helgina og síðustu daga, að ég geti einnig stutt þær brtt. sem hér eru fluttar af Þorv. Garðari Kristjánssyni o. fl. Þar er t. d. fyrsta brtt. um að stjórn Vinnueftirlits ríkisins geti ekki rift samkomulagi sem aðilar vinnumarkaðarins hafa náð sín á milli. Mér finnst það eðlilegt. Og við ræddum einmitt mikið að stjórn Vinnueftirlitsins ætti ekki að geta rift því samkomulagi. Ég fellst þess vegna á fyrstu brtt. Aðra brtt., þar sem talað er um að ráðh. sé heimilt að skipta stofnuninni í deildir, finnst mér í sjálfu sér allt í lagi líka að fallast á, þó ég hefði hins vegar getað sætt mig við fyrirkomulagið eins og það var í frv. Þá er þriðja brtt. Það atriði ræddum við einmitt mjög mikið, þ. e. um stjórnunina á stofnuninni og hvort bæta skyldi inn fulltrúum frá Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja og til jöfnunar fulltrúa frá Sambandi ísl. sveitarfélaga. Við í n. töldum, þegar við vorum að ræða þetta mál síðast, að það væri réttast að halda sig við frv. eins og það var. En þó var ekki bein andstaða gegn því í nefndarstörfunum að fallast á að þarna kæmu þessir aðilar inn. Ég gerði þó grein fyrir því áðan, að við hefðum verið svolítið viðkvæmir fyrir því að breyta mikið eða gera róttækar breytingar vegna sambandsins milli þessa lagafrv. og kjarasamninga. Ég tel þó að allir hafi verið nokkurn veginn sammála um þetta og mundu þess vegna geta fallist á það líka. Um fjórðu brtt. urðu að vísu nokkrar vangaveltur, varðandi það, að það, sem vanti á greiðsluáætlun Vinnueftirlits ríkisins, greiðist úr ríkissjóði. Ég held að við munum samt sætta okkur við að styðja þessa brtt. eins og hún liggur hér fyrir. Fimmti liðurinn er um gildistökuna, sem ég gerði grein fyrir í dag. Og sjötti liðurinn er við bráðabirgðaákvæði. Það gæti ég líka mjög vel fallist á að samþ. Mér sýnist því að ég gæti staðið að þessum brtt. öllum. Ég vildi gera grein fyrir þessu, þar sem ég ræddi ekki um þessar brtt. fyrr í dag.



Eins og ég sagði áðan er ég samþykkur þeim brtt. sem komið hafa fram, en ég tel að við þurfum að athuga mjög gaumgæfilega ef við fellum niður síðasta málslið 77. gr., þar sem segir: „Það, sem á kann að vanta, að framangreindir tekjustofnar nægi til þess að standa undir rekstrinum, greiðist úr ríkissjóði.“ Ef við fellum þetta niður verðum við að gera það með það í huga að Vinnueftirlit ríkisins verði ekki sett í fjárhagslegt svelti og þessi lög verði um leið gerð að markleysu, en vissulega er hætta á því ef stofnunin fær ekki næga tekjustofna. Ég tel að með samþykkt þessa frv. sé verið að taka þátt í byltingu á sviði þessara mála og þess þurfi að gæta að í komandi fjárlögum, næstu fjárlögum, verði stofnuninni séð fyrir fjármagni er nægi til að sinna þeim verkefnum sem um er að ræða. Það kom fram áðan og hefur víða komið fram í umr. um frv., að hér sé verið að stofna til mikils bákns, hér sé um að ræða mikla útþenslu á ríkisapparatinu. Ég tel að það sé hinn mesti misskilningur, því að það, sem hér er fjallað um, er til víða í kerfinu. Einhver aukning verður, en það er hert á öllum atriðum og starfsemin gerð virkari með því að miðstýra núverandi starfsemi. Ég endurtek, að ég vona að við næstu fjárlagagerð verði séð fyrir því að niðurfelling á þessu ákvæði verði ekki til að draga úr gildi stofnunarinnar.



Herra forseti. Aðeins örfá orð út af því sem hv. 3. landsk. þm. sagði um þá brtt. að fella niður 4. mgr. 77. gr., þ. e. þar sem kveðið er á að það greiðist úr ríkissjóði sem kann að vanta á að tekjustofnar nægi til að mæta útgjöldum Vinnueftirlits ríkisins. Ég vildi láta það koma hér fram, að ég hef sérstaklega kynnt mér þetta mál. Mér er tjáð að upphaflega hafi verið gert ráð fyrir að þetta væri einungis til vara og nánast tekið til fyrirmyndar hliðstætt ákvæði sem er í lögum um Brunamálastofnun ríkisins og hefur víst ekki verið notað. Þannig sé öryggi stofnunarinnar tryggt með því að það sé greitt iðgjald af sama stofni og slysatryggingaiðgjaldið er greitt af. Hlutfall þessa iðgjalds á ekki að ákveða í eitt skipti fyrir öll, heldur á hverju ári. Þannig er trygging fyrir því að á hverju ári sé gert ráð fyrir að þessi tekjustofn nægi. Hlutfallið hlýtur á hverju ári að vera við það miðað. Ef það kynni eitthvað að bera út af, þannig að það væru umframgreiðslur eitt árið, er hægur vandi að gera við því næsta ár þegar þetta hlutfall er ákveðið og hafa það þá ívið hærra til að mæta því sem skort hefur á á fyrra ári.



Herra forseti. Hér er um að ræða ákaflega mikilvægt þjóðmál, þar sem er aðbúnaður og öryggisráðstafanir á vinnustöðum. Núgildandi lög um það efni eru frá 1952. Þau lög mörkuðu spor í sambandi við þróun þessara mála. Ég var kunnugur því frv. og þeim lögum, þar sem ég stóð að flutningi frv. og fjallaði um það í þinginu. Frá því eru nú liðin nærri 30 ár og eðlilegt að þörf hafi orðið á margvíslegum breytingum og umbótum í þessu efni. Í kjarasamningum 1977 var eindregið farið fram á það af hálfu Alþýðusambands Íslands að nú yrði gerð gangskör að endurskoðun hinna gömlu laga og sett ný lög um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Það frv., sem hér liggur fyrir, er árangur af starfi nefndar - sem ég skipaði sem félmrh. 14. sept. 1977. Í samræmi við samkomulagið í kjarasamningunum 1977 voru tilnefndir þrír menn af hálfu alþýðusamtakanna, tveir menn af hálfu Vinnuveitendasambands Íslands og einn af hálfu Vinnumálasambands samvinnufélaganna. Auk þeirra voru svo skipaðir af félmrh. í nefndina Friðgeir Grímsson öryggismálastjóri og forstöðumaður Heilbrigðiseftirlitsins, Hrafn Friðriksson, en formaður nefndarinnar var skipaður ráðuneytisstjórinn í félmrn., Hallgrímur Dalberg. Nefndin réð sér starfsmann, Örn Bjarnason skólayfirlækni. Ég tel ástæðu til að þakka nefndinni og starfsmönnum hennar fyrir mjög vel unnið starf í þessu efni og þá alveg sérstaklega formanni nefndarinnar, Hallgrími Dalberg, sem stýrði þessu verki. Ég held að það sé mikilvægt og raunar beinlínis þjóðarnauðsyn að fá þessi nýju lög samþ., því að það er ljóst að víða er ýmsu ábótavant um öryggi á vinnustöðum, hollustuhætti og aðbúnað. Í nál. hv. félmn. kemur fram að nokkrir nm. skrifa undir með fyrirvara. Ég skil það svo, að þar sem þessir þrír hv. þm. flytja brtt. á þskj. 413, þá komi þar fram fyrirvari þeirra og að samþykktum þeim till. muni þeir fylgja frv. Mér líst svo til að brtt. á þskj. 404 frá félmn. í heild og á þskj. 413 frá Þorv. Garðari Kristjánssyni, Guðmundi Karlssyni og Salome Þorkelsdóttur, séu flestar til bóta eða þannig a. m. k. að það megi vel við una. Ég vil því mæla með því, að frv. verði samþ. ásamt brtt. á þessum tveim þskj., og vænti þess, að þannig verði full samstaða um þetta merka mál í þessari hv. deild.



Herra forseti. Það má segja að hv. þm. Þorv. Garðar Kristjánsson hafi gert mjög ítarlega grein fyrir afstöðu okkar sjálfstæðismanna til þessa merka lagafrv., sem ég efast ekkert um að á eftir að hafa mjög mikil áhrif á vinnumarkaðinum og í atvinnuvegum landsmanna. Ég vildi þó gera grein fyrir því, að sá fyrirvari, sem við eða a. m. k. ég setti, var vegna þess að ég taldi að frv. hefði í sjálfu sér ekki fengið eins mikla umfjöllun og við hefðum gjarnan viljað að yrði. Við hefðum viljað hafa lengri tíma til að fjalla um þetta frv., því ég tel að málið sé svo mikils virði fyrir atvinnulífið í landinu að þarna megi ekki mistök verða, og því m. a. flytjum við þá till. að þessi lög yrðu endurskoðuð í síðasta lagi eftir fimm ár. Það gerir ekkert til þó það komi fram, að við höfum ýmsar efasemdir um sum ákvæði þessa frv. Við vitum hvernig bændasamtökin hafa tekið þessu. Það eru ýmis ákvæði t. d. í X. og XI. kafla þessa frv. sem ég efast ekkert um að verða erfið t. d. sjávarútvegi í framkvæmd. Við skulum horfast í augu við það eins og það er. En náttúrlega fær þessi atvinnuvegur nokkurn tíma til að átta sig. Ég efast t. d. ekkert um að mörg fyrirtæki í sjávarútvegi úti á landi, þar sem fámennt er og lítil fyrirtæki eru, koma til með að eiga erfitt með að skila verkefni sínu á svo stuttum tíma þegar þessi breyting verður, sem þarna er gerð, og ég býst við að það verði svo víðar. Það vill nú oft verða, að við Íslendingar viljum gjarnan vera annað en okkar samfélag býður í sjálfu sér. Okkar samfélag er náttúrlega veiðimannasamfélag miklu fremur en iðnaðarsamfélag og menn verða að taka tillit til þess í flestum tilvikum. Fyrirvari okkar var fyrst og fremst sá, að við hefðum gjarnan viljað fá lengri tíma til að fjalla um þetta. Við hefðum líka gjarnan viljað sjá nokkra áætlun gerða um hvernig þessi stofnun yrði úr garði gerð, þannig að hægt yrði að gera kostnaðaráætlun um hana og vita hver kostnaður yrði af henni áður en málið yrði fullfrágengið. Því miður gefst ekki tími til þess, svo að við munum standa heits hugar að því að samþykkja frv. sem lög. En við hefðum sem sagt gjarnan viljað hafa lengri tíma til að fjalla um það.



Herra forseti. Samgn. hefur fjallað um frv. til l. um breyt. á lögum um lögskráningu sjómanna, nr. 63 frá 29. mars 1961. N. fékk umsagnir um þetta mál frá Landssambandi ísl. útvegsmanna, Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands og Sjómannasambandi Íslands. Nefndin leggur til að frv. verði samþykkt með breytingum sem hún flytur á sérstöku þskj., þskj. 416, og eru það till. sem byggðar eru á tillögum frá Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands og Sjómannasambandinu, en þær fjalla annars vegar um að herða á ábyrgð skipstjórnarmanna að fylgja lögunum um lögskráningu og hins vegar að kveða stíft á um að stéttarsamtökum sjómanna sé heimill aðgangur að gögnum um lögskráningu. Á fund nefndarinnar kom enn fremur Hjörtur Magnússon fulltrúi hjá tollstjóra, sem annast lögskráningu fyrir hönd tollstjóraembættisins hér í Reykjavík. Hann lagði fram þau tilmæli við nefndina að breytt yrði um innheimtu á gjöldum til Atvinnuleysistryggingasjóðs, sem lögskráningarstjórum er skylt að innheimta áður en lögskráning fer fram, á þann veg að innheimta þeirra yrði eins og á öðrum sambærilegum gjöldum. Það er í samræmi við breytingu sem gerð var árið 1978, en síðan hafa slysa- og lífeyristryggingaiðgjöld verið innheimt á þann hátt, og slíkt mundi vera mikil einföldun. Enn fremur gæti það komið í veg fyrir að menn hliðruðu sér hjá að láta lögskrá sig vegna þess að þessi gjöld þyrfti að greiða fyrir fram. Nefndin athugaði þetta mál nokkuð og eru menn sammála um að rétt sé að stefna að því að breyta lögunum á þennan hátt, þar sem það mundi verða til einföldunar. Hins vegar kom fram við þá athugun að æskilegt væri að gera e. t. v. meiri breytingar, þ. e. að í stað þess að nú eru iðgjöld til Atvinnuleysistryggingasjóðs miðuð við vinnuvikur mundi það vera mikil einföldun ef þau yrðu miðuð við laun á sama hátt og nú tíðkast yfirleitt. Slík breyting er svo viðamikil að n. taldi ekki fært að hnýta hana við þetta frv. að þessu sinni, en vill leggja áherslu á að þetta mál verði tekið til athugunar, þar sem þeir, sem um þessi mál fjalla, telja tvímælalaust að þarna gæti verið um einföldun og sparnað að ræða. Ættu allir að vera sammála um að að slíku beri að vinna ef ekki fylgja því allt of miklir annmarkar. En n. leggur til að frv. verði samþ. með þeim brtt. sem hún leggur fram á þskj. 416.