Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. S.l. föstudagskvöld var flutt í hljóðvarp og sjónvarp ávarp í tilefni tíðinda, sem hingað höfðu borizt frá borginni Haag í Hollandi. Tíðindin, sem borizt höfðu, voru í stuttu máli á þá leið, að Alþjóðadómstóllinn í Haag hefði lýst því yfir, að hann teldi sig hafa lögsögu í fiskveiðideilu þeirri, sem við íslendingar eigum í við vini okkar, þá sem ríkjum ráða í Bretlandi og í Vestur-Þýzkalandi. Yfirlýsing þessi hafði verið lesin upp um hádegisbil þennan dag, föstudag, og sá, sem það gerði, var forseti dómsins, sem samkv. útvarpsfréttum stendur nú á áttræðu og mundi því hafa komizt á eftirlaun fyrir 15 árum, hefði hann verið sýslumaður á Íslandi. Yfirlýsing þessi var í rauninni engin stórtíðindi. Íslendingar hlutu að vita, að við gátum aldrei átt á öðru von en einmitt þessu úr þessari átt. Hitt hefði þó í sjálfu sér ekki getað talizt óeðlilegt, að fréttastofur hljóðvarps og sjónvarps kveddu til einhvern af æðstu mönnum þjóðarinnar að ávarpa hana við þetta tækifæri. En það var ekki gert. Sá, sem fenginn var til að flytja ávarpið, er að vísu alþm., en að forminu til ekki neitt meira en óbreyttur alþm. eins og við flest hin, sem hér eigum sæti. Og hafi hann verið valinn vegna þess, að hann kennir þjóðarétt við háskólann, þá er því til að svara, að þann starfa hefur þessi hv. alþm. ekki haft með höndum ýkjalengi. Hins vegar vill svo til, að í röðum okkar alþm. er að finna annan mann, sem kenndi þjóðarétt við háskólann um langt árabil eða a.m.k. fjórum sinnum lengur en hinn alþm., og er þá augljóst, hjá hvorum þeirra væri að leita staðbetri þekkingar í þessum efnum. En þar við bætist, að sá þeirra, sem áður gengdi því starfi, sem hinn gegnir nú, er sjálfur forsrh. okkar Íslendinga, og sem slíkur hefði hann að sjálfsögðu átt að vera kvaddur til fyrstur manna, þó að ekki komi annað til, að ávarpa þjóðina vegna fréttarinnar frá Haag. Og ef hann hefði sökum annríkis ekki haft tök á slíku, þá hlaut röðin næst að koma að öðrum hæstv. ráðh., utanrrh. eða sjútvrh. Sumir segja, að fréttastofur hljóðvarps og sjónvarps hafi viljað staðfesta lýðræðisást sína og frjálslyndi með því að leyfa einmitt stjórnarandstöðunni að túlka sín sjónarmið varðandi fréttina frá Haag. Og þá hafi auðvitað verið sjálfsagt að velja mann úr hinum stærri stjórnarandstöðuflokki. En þá þekki ég illa ónefnda menn í þeim herbúðum, ef þeim finnst ekki, að þarna hafi verið næsta freklega fram hjá þeim gengið, því að mér vitanlega hefur ekki enn ekki enn - verið skipt um formann í Sjálfstfl. En hitt sýnist mér, að með sama áframhaldi kynnu fréttastofur hljóðvarps og sjónvarps að flýta nokkuð fyrir þeim skiptum - óviljandi þó að sjálfsögðu. En varðandi ávarpið mikla á föstudagskvöldið, þá er aðalatriðið ekki, hver flutti það. Það atriði út af fyrir sig var næsta lítið hneyksli í samanburði við boðskap þann, sem í ávarpinu fólst. Sá boðskapur var á þá leið, að við íslendingar skyldum, þvert gegn yfirlýstri stefnu ríkisstj. okkar, þvert gegn samþykktum Alþ. okkar, samþykktum, sem sá hv. þm., sem ávarpið flutti, og allir aðrir þm. stóðu að fyrir ekki svo óralöngu, - þvert gegn öllu þessu skyldum við Íslendingar hlíta þeim niðurstöðum, sem orðið hafa og eiga eftir að verða árangurinn af vangaveltum hinna skikkjuklæddu öldunga, er sæti eiga í Haagdómstólnum. Ég ætla ekki að fjölyrða um þá hlið þessa máls. En ég þykist mega krefjast þess sem einn af stuðningsmönnum hæstv. ríkisstj. hér á Alþ., að af hennar hálfu verði héðan úr þessum ræðustól fordæmdur sá boðskapur, sem fólst í margnefndu ávarpi á föstudagskvöldið. Við Íslendingar höfum hingað til staðið uppréttir gagavart andstæðingum okkar í landhelgisdeilunni, og það er engin ástæða til þess að láta þá eða nokkra aðra ganga upp í þeirri dul, að við Íslendingar ætlum okkur allt í einu núna að fara að standa í keng. Sá hv. alþm., sem ávarpið flutti á föstudagskvöldið, byggði málflutning sinn á því samkomulagi, sem hann átti sjálfur þátt í, að gert var við Breta og Vestur Þjóðverja 1961, - því samkomulagi, sem Haagdómstóllinn byggði reyndar úrskurð sinn á. Núv. stjórnarflokkar báru aldrei neina ábyrgð á því samkomulagi. Þeir mótmæltu því harðlega, þegar það var gert, og núv. ríkisstj. hefur fyrir hönd íslenzku þjóðarinnar sagt því formlega upp. Það er því úr sögunni sem slíkt, og tilraunum eins og þeirri, sem gerð var á föstudagskvöldið til þess að leggja ábyrgðina á þessu samkomulagi, þessum smánarsamningi, á herðar núv. hæstv. ríkisstj. eða íslenzku þjóðarinnar í heild, - slíkum tilraunum verður bezt svarað með þeim orðum, sem sögð voru við Sigurð jarl í Brjánsbardaga forðum: „Ber þú sjálfur fjanda þinn.“



Herra forseti. Ég mun ekki gera út af fyrir sig að umræðuefni þann fréttaflutning, sem hér var drepið á, vegna þess að útvarp og sjónvarp heyrir ekki undir mig, og það er eðlilegra, að sá ráðh., sem fer með þau málefni, svari til saka þar, ef til saka er að svara. En ég stend aðeins upp út af því, að hv. þm. lét í ljós þá ósk, að ríkisstj. léti frá sér heyra varðandi þá hugleiðingu, skilst mér, sem kom fram hjá hv. 5. þm. Reykv., Gunnari Thoroddsen, á þá lund, að það ætti að taka til málflutnings fyrir Alþjóðadómstólnum við efnismeðferð hans. Ég skildi það svo, að það væri um þetta atriði, sem hv. þm. óskaði eftir, að af stjórnarinnar hálfu kæmu fram vissar yfirlýsingar. Þessu er því til að svara, að stjórnin mun að sjáifsögðu fara eftir fyrirmælum Alþ., og Alþ. hefur einróma lýst því yfir með ályktun sinni frá 15. febr. s.l., að þessir samningar frá 1961 hefðu þjónað tilgangi sínum og Íslendingar væru ekki bundnir lengur við þá. Á þessum grundvelli hefur verið unnið að málinu, og á þessum grundvelli verður áfram unnið. Mér skilst, að ef yrði farið að mæta af Íslands hálfu við efnismeðferð málsins, þá lægi í því eða gæti a.m.k. legið í því viðurkenning á, að samningarnir væru í gildi, og Íslendingar yrðu þá bundnir af þeim efnisdómi, sem upp yrði að lokum kveðinn. Ég held þess vegna, að stefna ríkisstj. í þessu hljóti að verða ákaflega skýr og auðsætt, hver hún verður, meðan Alþ. breytir ekki fyrri ákvörðun sinni um þetta efni. Ég sé ekki ástæðu til að fara á þessu stigi út í neinar bugleiðingar eða útskýringar á því, hvernig þessi lögsögudómur kemur mér fyrir sjónir. Þó get ég sagt það hér, að hann kom mér ekki á óvart. Ég hef alltaf haldið því fram og mun halda því fram, þrátt fyrir það að e.t.v. verði fáir á því máli og fleiri fræðimenn á öðru, að Alþjóðadómstólnum hefði borið skylda til þess að kveða upp úrskurð um lögsögu sína, áður en hann gaf út það, sem menn ýmist kalla bráðabirgðaúrskurð eða tilvísun. Ég held, að honum beri skylda til þess jafnan að gera slíkt, þegar annar aðili mætir ekki. Ég held, að það ákvæði í reglum dómsins, sem segir um það atriði, sé glöggt og hljóti samkv. eðli málsins einnig að eiga við um bráðabirgðaúrskurði eða bráðabirgðatilvísanir. Auðvitað gat ekki nokkur heilvita maður látið sér detta í hug, eftir að þessi bráðabirgðaúrskurður lá fyrir, annað en þeir dómarar, sem að honum stóðu, hefðu tekið tillit til og ath., hvort þeir ættu lögsögu í málinu. Ég lít svo á, að í raun og veru hafi þeir með sínum bráðabirgðaúrskurði, hvað sem þeir vilja segja um það eftir á, kveðið upp úrskurð sinn um lögsögu. Það var bókstaflega ómögulegt fyrir þá að éta það ofan í sig aftur, sem þeir voru búnir að segja. Ég held því, að þessi dómur þeirra um lögsögu þurfi út af fyrir sig ekki að koma neinum á óvart. Fyrir dómnum hafa legið öll sjónarmið Íslendinga og mótmæli við því, að dómurinn ætti lögsögu í þessu máli, yfirlýsing og rök fyrir því, að við teldum þennan samning ekki bindandi lengur fyrir okkur og hefðum sagt honum upp með hæfilegum fyrirvara. Auðvitað er eitt höfuðatriði í þessu máli það, að út frá mati á aðstæðum, eins og þær voru 1961, og því ástandi, sem þá ríkti, hefur það auðvitað verið sjónarmið þeirra, sem stóðu að samningnum, að það þyrfti að gera þennan samning þá, til þess að fallið væri frá mótmælum gegn 12 mílum. Mergurinn málsins er sá, að ég held, að ef menn hefði 1961 getað séð þróunina fyrir og hversu ör hún hefur orðið í þessum efnum, þá hefði enginn gert þennan samning. Og mergurinn málsins er sá, að árið 1972 eða 1973 dytti engum í hug að kaupa það nokkru verði, dytti engum í hug, að það þyrfti að gefa nokkuð fyrir það að fá viðurkenndar 12 sjómílur sem fiskveiðilandhelgi, vegna þess að nú dytti engu ríki í hug að mótmæla 12 sjómílna landhelgi. En það eru slík sjónarmið, sem Alþjóðadómstóllinn hefur ekki viljað fallast á m.a., en hafa legið fyrir honum greinilega. Það eru þessar brostnu forsendur, sem fyrst og fremst gera það að verkum, að það er engin sanngirni í því að telja Íslendinga nú bundna af samningunum frá 1961.



Herra forseti. Út af ræðu hv. 5. þm. Vesturl. hér áðan varðandi ummæli Gunnars Thoroddsens prófessors og alþm., hv. 5. þm. Reykv., langar mig til að lýsa furðu minni á því, að slíkt mál sé tekið hér til umr. utan dagskrár, án þess að þessum hv. þm. hafi verið gert aðvart. Ég þekki það til starfsreglna Alþ., að eigi að ræða utan dagskrár fsp. eða aths. til ráðh., þá hefur tíðkazt, að forsetar hafa jafnan athugað, hvort viðkomandi ráðh. hafi verið gert viðvart, til þess að hann geti verið viðstaddur, þegar umr. fara fram, og haft tækifæri til andsvara, ef um aths. er að ræða. Þetta hefur tíðkazt, - þetta tíðkaðist í tíð fyrrv. ríkisstj., og ég held, að ég megi segja, að það tíðkist enn í dag. Mér finnst vera mjög eðlilegt, þegar hafnar eru umr. utan dagskrár og vikið að málefnum einstaks ráðh., að þá sé við hann rætt, og mér finnst eðlilegt, að viðkomandi þm. ræði sjálfur við viðkomandi ráðh., áður en til umr. komi í þinginu. Hins vegar hefur það gerzt, að einn hv. þm. hefur séð ástæðu til þess að kveðja sér hljóðs hér utan dagskrár vegna ummæla eins þm. í útvarpi s.l. föstudagskvöld vegna niðurstöðu Haagdómstólsins varðandi lögsögu í þeim málaferlum, sem Bretar og Vestur-Þjóðverjar eiga í við okkur Íslendinga. Fyrst og fremst og eingöngu held ég, að hér sé verið að ræða við prófessor við háskólann. Það hafði verið gert áður við svipað tækifæri. Ég held, að það detti engum manni í hug, að hér sé verið að ganga fram hjá ríkisstj. í sambandi við það, sem hún vildi láta eftir sér hafa varðandi þennan úrskurð. Ég geri ráð fyrir því, að ríkisstj. hafi þá ekki haft í höndum úrskurðinn með þeim forsendum, sem honum fylgja, og hún hafi þess vegna ekki verið reiðubúin til að tjá sig í málin. En það, að ríkisútvarpið skuli leyfa sér að leita til stjórnarandstöðumanns, sem er prófessor í lögum, af því að það vill svo til, að hann er þm. í liði stjórnarandstæðinga, telur hv, þm. ástæðu til að gagnrýna. Hann er að senda fjölmiðlunum boð um, að það, sem þarna gerðist, sé ekki að hans skapi. Ég veit vel, að hv. þm. kemur hér á eftir og svarar mér og segir: Þeim hv. þm., sem útvarp og sjónvarp leitaði til, ber að vera mættum hér til þingfundar kl. 2 í dag. - Það er alveg rétt. Hér hefjast þingfundir kl. 2. En vel getur svo verið, að umræddur þm. hafi lögmæt forföll, og þess vegna finnst mér í alla staði hafa verið háttvísi, hafa verið eðlilegt af þessum hv. þm. að gera þeim aðila aðvart. Ég skal ekki fara hér í umr. um úrskurð dómstólsins. Það verður sjálfsagt tækifæri til þess síðar meir, þegar aðilar hafa fengið dóminn ásamt forsendum hans í hendur. Ég geri fastlega ráð fyrir því, að þegar ríkisstj. hefur fengið viðeigandi gögn, muni hún láta utanrmn. þau í té, og þá munu stjórnarandstæðingar eins og stjórnarliðar, sem þar eiga sæti, fá tækifæri til þess að skoða úrskurðinn og þær forsendur, sem honum fylgja. Mér fannst ástæða til þess að vekja athygli á þessari óvenjulegu - ég segi óvenjulegu - ræðu hér utan dagskrár.



Herra forseti. Þetta var skrýtin ræða. Þegar um alvörumál er að ræða eins og þetta, á það að vera undir því komið, hvort tiltekinn þm. situr í sínum stól eða ekki, hvort það er tekið til umr. Varðandi ásakanir um það, að ég hafi ekki reynt að gera honum viðvart, þá vil ég spyrja hv. þm., hvort hann hafi hugmynd um, hvort ég hafi gert það eða ekki. Síðasta tilraun mín var sú að hitta hann hér tímanlega fyrir fund, ég kom hingað kortér fyrir 2 til þess að gera honum viðvart, og hann kom ekki. Fundur hófst, og hann var ekki kominn. Mér er sama, hvað hv. þm. Sjálfstfl. kunna að segja, ég lít ekki svo stórt á hv. þm. Gunnar Thoroddsen, að ég telji, að stórmál eins og þetta þurfi að bíða þess, að honum þóknist að ganga í salinn. Hv. þm. hafði uppi ásakanir í minn garð fyrir ósmekkleg vinnubrögð, að ræða um þetta, þegar viðkomandi þm. er ekki viðstaddur, standa hér upp utan dagskrár, þegar maðurinn getur ekki svarað fyrir sig. Það var einu sinni í fyrra, - ég held, að það sé um það bil ár síðan, að einn þm. fór til Bretlands, og þegar hann var á leiðinni til Bretlands langt á sjó úti, þá stóðu upp forustumenn beggja stjórnarandstöðuflokkanna, stigu upp í þennan stól til þess að ráðast á þennan þm. Ég spyr: Áttu þeir ekki að bíða með þetta, þangað til þessi þm. kæmi heim? Ég sé ekki betur en hér sé um að ræða fordæmi ekki ómerkari manna en Gylfa Þ. Gíslasonar og Jóhanns Hafsteins. 



Herra forseti. Dómurinn, sem kveðinn var upp af Alþjóðadómstólnum í Haag, er, hvort sem okkur líkar betur eða verr, þýðingarmikið atriði í landhelgismálinu, sem við setjum framar öllum öðrum málum íslenzku þjóðarinnar í dag. En hvað gerist, þegar sjálft Alþingi Íslendinga kemur saman á fyrsta fund sinn, eftir að þessi dómur er kveðinn upp? Þingmenn eru komnir í háarifrildi út af því, hver hafi verið látinn tala um þetta í útvarp fyrir helgina, og með alls konar glósum og bröndurum höggvast þm. um það, hvort hafi meiri eða minni þýðingu, að tilgreindir menn séu ýmist í sætum sínum hér á þingi eða á togara á leið til Bretlands. Hvílík reisn á þessu þingi! Ég tel, að Alþ. þurfi að ræða um dóminn í Haag. Mér finnst ekki eðlilegt, að ríkisstj. sé við því búin að gera það í dag, því að ég veit ekki til þess, að hún sé búin að fá skýrslur frá Haag um það, hvernig dómurinn er, hvernig hann féll og á hvaða forsendum hann er upp kveðinn. Þegar þau gögn liggja fyrir, finnst mér eðlilegt, að það fari fram alvarleg umr. um þetta mál hér á Alþ., en við látum vera að pexa um það, hver hafi komið fram í hvaða fjölmiðli hvenær, hvað menn séu gamlir og hvenær þeir séu að flækjast á togurum til annarra landa o.s.frv. Ég vil skjóta fram einni hugmynd til hæstv. ríkisstj., sem gæti komið að gangi, áður en eðlilegar umr. fara fram. Og hún er sú, hvort ekki er tímabært fyrir okkur að ráðgast nú við aðrar þjóðir, sem hafa meira en 50 mílna landhelgi, heyra þeirra viðhorf og vita eitthvað um það, þegar málið verður rætt hér alvarlega. Það er til í dæminu, að þetta mál verði, úr því að það heldur áfram fyrir dómnum í Haag, að einhverju leyti prófmál. Það er hugsanlegt, að það verði takmarkað eingöngu við íslenzkar aðstæður, en það er líka hugsanlegt, að það geti haft áhrif á gerðir allra þeirra þjóða, sem hafa meira en 50 mílna landhelgi. Við ættum að heyra skoðanir þeirra og sérfræðinga þeirra, þegar við ræðum málið. Ég ætla svo að lokum að skjóta fram fsp. til hæstv. ríkisstj., enda þótt utanrrh. sé ekki við. Ég óska ekki eftir svari nú. Fsp. er á þá leið, hvort ekki verði af Íslands hálfu gerð aths. við það, að skip, sem siglir undir fána Afríkulýðveldisins Líberíu, er farið að taka þátt í að veita brezkum landhelgisbrjótum vernd hér við landið? Ég veit ekki, hversu mikið þetta skip hefur þegar gert, en ég er ekki viss um, að þjóðin, sem skipið er skráð hjá, sé hrifin af því. ég þekki það a.m.k. af ræðum, sem fulltrúar Líberíumanna hafa flutt á opinberum vettvangi, að viðhorf þeirra til landhelgismála eru miklu nær okkar viðhorfum heldur en Breta.



Herra forseti. Ég vil í tilefni af þeim umr., sem hér hafa átt sér stað, taka undir það, sem hér hefur verið sagt, að ég tel, að sú fréttaskýring, sem flutt var af hv. alþm. Gunnari Thoroddsen í sjónvarp og útvarp, hafi verið í mesta máta óviðeigandi og beri að mótmæla slíkri fréttaskýringu, því að það er ekkert um að villast, að eins og hún var sett fram, var hún í fullkominni andstöðu við yfirlýsta stefnu Íslendinga í landhelgismálinu. Eins og Gunnar Thoroddsen setti fram sína skýringu í sjónvarpi og útvarpi, fór ekki á milli mála, að það var helzt á henni að skilja, að við Íslendingar værum skuldbundnir til þess að hlíta niðurstöðum dómstólsins í Haag vegna þátttöku okkar í Sameinuðu þjóðunum. Þessi skýring er auðvitað alveg fráleit og stenzt ekki þær lagagreinar, sem hér er raunverulega byggt á. Því aðeins á þetta við, að þjóð hafi viðurkennt aðild sína að tilteltnu máli fyrir dómstólnum, þá sé hún á eftir skuldbundin að hlíta niðurstöðum dómstólsins. En hér er ekki um það að ræða. Hv. alþm. Gunnar Thoroddsen vissi mætavel, að afstaða Íslendinga í þessu máli var sú, að við viðurkenndum ekki, að dómstóllinn hefði rétt til þess að fjalla um þetta mál skuldbindandi fyrir okkur, og það átti vitanlega að koma fram í fréttaskýringu um málið. En hv. þm, hafði annan hátt á. Þessu ber auðvitað að mótmæla. Það vita allir, að Bretar hafa gert ítrekaðar tilraunir til þess að reyna að draga okkur fyrir Haagdómstólinn í þessu máli á grundvelli landhelgissamninganna frá 1981 og vilja halda þeim samningum að okkur. Við höfum hins vegar sagt upp þeim samningum, og þar sem við teljum, að þeir samningar séu ekki í gildi, viðurkennum við ekki, að dómstóllinn geti fjallað um málið. Það hefur engri þjóð, ekki Bretum heldur, dottið í hug að kalla aðrar þjóðir fyrir Alþjóðadómstólinn í Haag, þó að þær hafi fært sína fiskveiðilandhelgi út fyrir 12 mílur. Það er eingöngu á grundvelli samningsins frá 1961, sem Bretar reyna þetta við okkur. Þeir halda því fram, að þessir samningar séu enn í gildi og í krafti þeirra sé hægt að láta dómstólinn fjalla um málið. En afstaða okkar í þessum efnum er skýr. Við teljum okkur hafa sagt upp samningnum á löglegan hátt og af því geti dómstóllinn ekki fjallað um málið. Hér hefur verið sagt, m.a. af hv. 8. landsk. þm., Benedikt Gröndal, að í tilefni af þeirri niðurstöðu dómstólsins, að hann hafi lögsögu í þessu máli, ættum við nú að fara að ráðgast við aðrar þjóðir, sem svipað væri ástatt um og okkur að hafa stærri landhelgi en sem nemur 12 mílum. Að sjálfsögðu höfum við um langan tíma haft samband við þessar þjóðir. En það er enginn vafi á því, að þær munu allar líta svo á, að það mál, sem Bretar efna nú til fyrir Haagdómstólnum gegn okkur, snúist eingöngu um það, hvort Íslendingar séu bundnir af samningum, sem þeir gerðu árið 1961. Því er það, að ef við viðurkenndum, að þeir samningar væru í gildi, væru allar líkur til, eins og þessi dómstóll hefur haldið á málinu, að unnt væri í krafti þeirra samninga að stöðva okkar landhelgisútfærslu, þó að dómstóllinn hefði ekki með því nein áhrif á útfærslu annarra þjóða. Þetta mál snýst því í rauninni um það, hvort við eigum að gefa kost á því, að samningarnir við Breta og Þjóðverja frá árinu 1961 séu í gildi eða ekki. Og það verður að teljast alveg furðulegt, eins og haldið hefur verið á þessu máli hér á landi og m.a. hér á Alþ., að það skuli koma upp raddir nú um að ætla að víkja frá þessari mörkuðu stefnu okkar um það, að samningunum hafi verið sagt upp og þeir séu ekki í gildi. Ég álít, að eðlilegt hefði verið í sambandi við þennan nýja úrskurð Haagdómstólsins að gefa fulla skýringu á því, um leið og þessi úrskurður féll, hver var afstaða Íslendinga til málsins, sem lá fyrir mörkuð. Hitt var auðvitað alveg óafsakanlegt og í rauninni að koma aftan að Íslendingum í þessu máli, að gefa yfirlýsingu á þá lund, sem Gunnar Thoroddsen gaf í útvarpi og sjónvarpi, þar sem hann lét að því liggja, að raunverulega værum við bundnir við niðurstöðu dómsins og við hefðum raunverulega bundið okkur með þátttöku okkar í Sameinuðu þjóðunum. Það gefast eflaust tækifæri til að ræða þetta mál ítarlegar, áður en langt líður. Það verður ekki gert hér utan dagskrár að þessu sinni. En ég vil taka undir það hér með öðrum að mótmæla harðlega þessari einkennilegu fréttaskýringu Gunnars Thoroddsens sem er í fullu ósamræmi við markaða stefnu íslendinga í landhelgismálinu. Og ég lýsi undrun minni á því, að útvarp og sjónvarp skuli leyfa sér að standa þannig að málinu eins og þessi stofnun hefur gert, því að það fer vitanlega ekkert á milli mála, að þessi skýring af hálfu Gunnars Thoroddsens á enga aðra skýringu en þá, að hann sé að reyna að bera í bætifláka fyrir gerð þeirra samninga, sem hér er raunverulega deilt um.



Herra forseti. Ég er þess áskynja, að hér hafa hafizt umr. og kannske deilur utan dagskrár um landhelgismálið, og ég get að sjálfsögðu ekki blandað mér í þær umr., því að ég hef ekki heyrt þær og var að koma af fundi m.a. með hæstv. utanrrh. og þar sem einnig hv. þm. Gunnar Thoroddsen var staddur. Ég vil aðeins á þessu stigi málsins segja það, að mér finnst tilhlýðilegra að ræða um þann úrskurð, sem Haagdómstóllinn hefur nú fellt, eftir að hæstv. ríkisstj. hefur fengið úrskurðinn í hendur. En hæstv. utanrrh. tjáði mér, að enn hefur hún ekki fengið þennan úrskurð, þó að menn hafi heyrt í fréttamiðlum um niðurstöður hans. Og landhelgisnefndin hefur ekki verið kvödd til viðræðna við ríkisstj. til ráðuneytis, eins og hún var þó stofnuð til að hafa, um afstöðuna til málsins núna. Ekki hefur heldur unnizt tækifæri til að ræða þetta í utanrmn. Við höfum yfirleitt haft þann hátt á í sambandi við landhelgismálið að forðast opinberar deilur hér í sölum Alþ. um málið og oft lagt allir á okkur mikið erfiði til þess að komast að sameiginlegri niðurstöðu, og ég held, að við höfum hlotið yfirleitt þakklæti íslenzku þjóðarinnar fyrir að hafa náð samstöðu í þessu máli og deilur hafi ekki verið hafnar um það í sölum Alþingis. Þetta vildi ég segja á þessu stigi málsins. Mér finnst eðlilegt, að hæstv. ríkisstj. fái í hendur úrskurð Haagdómstólsins um lögsögu hans og niðurstöður hans verði ræddar, bæði í landhelgisnefndinni og í utanrmn., og við höldum þeim hætti, svo lengi sem við getum, að reyna að forðast deilur hér í sölum Alþingis, opinberar deilur um málið, þar sem hvert orð er flutt í fjölmiðlum hér á landi og erlendis. Þetta skulu vera mín orð nú. Eins og ég sagði, tek ég ekki þátt í þeim deilum, sem ég hef ekki heyrt hér, en mér finnst tilhlýðilegt og reyndar bezt viðeigandi, að hæstv. forseti léti nú lokið þessum umræðum og við fengjum tækifæri til þess í tómi að ræða málið innan vébanda þessara tveggja nefnda við hæstv. ríkisstj.