Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsætisráðherra (J. M.) Atvinnumálaráðherrann hefir beðið mig um að vekja athygli á máli þessu, og óska jeg, að háttv. deild vísi málinu til nefndar. Jeg hefi að vísu ekki fylgst algerlega með þessu máli, en jeg hygg þó, að þetta frv. sje soðið upp úr tveimur frv, er stjórnin lagði fyrir háttv. Alþingi. Býst jeg við, að þau hafi verið í bjargráðanefnd Ed. 

Frsm. (Einar Arnórsson) Eins og sjeð verður á nál. á þgskj. 37, hefir allsherjarnefnd ekki getað ráðið til þess, að frv. á þgskj. 14 nái fram að ganga, með því innihaldi, sem það hafði, er það var lagt fram. Aðalástæðurnar eru taldar upp í nefndarálitinu, og er þá fyrst það, að með samþykt frv. er gengið á rjett sýslumannsins í Eyjafjarðarsýslu, og engar upplýsingar liggja fyrir um það, hve mikla uppbót hann mundi gera sig ánægðan með, ef frv. þetta yrði samþykt. Þess vegna hefir nefndin lagt það til, að máli þessu sje vísað til stjórnarinnar. En síðan nefndarálit þetta var samið og undirskrifað hafa háttv. flutningsmenn frv. borið fram breytingartillögur við það, og eru þær á þgskj. 71. Verði þær brtt. samþyktar, er aðal agnúinn sniðinn af frumvarpinu, sem sje sá, að sýslumaður Eyjafjarðarsýslu og bæjarfógeti á Akureyri geti haft nokkuð á móti því, því að ef brtt. verða samþyktar og síðan frv., með þeim breytingum, þá eru í engu skert laun hans, að því er kemur til þeirra tekna, er hann hefir haft af Siglufirði. Þvert á móti er hagur hans heldur bættur; hann hefir minna að gera, þar sem hann losnar við almenn lögreglumál á Siglufirði. Hins vegar fær hann sinn hluta af tekjum þaðan, eins og áður. Allsherjarnefnd hefir, eftir atvikum, getað sætt sig við, að frv. verði samþykt með þessum breytingum. Þó er þess að geta, að frumvarpið þarf frekari lagfæringa í formsatriðum, sem leiða af samþykt brtt, og enn fremur hefir nefndin ákveðið að koma með brtt. við frv., eins og það væntanlega yrði þá, við 3. umr. Aðalbreytingin eftir frv., þannig breyttu, yrði sú, að Siglufjörður yrði sjerstakt sýslufjelag eða kaupstaður, sem hefir sín fjármál aðskilin, eins og sjerstakur kaupstaður. Í stað hreppstjóra kemur lögreglustjóri, sem hefir dómsvald, en þó að eins takmarkað í almennum lögreglumálum. Hann er oddviti bæjarstjórnar Siglufjarðar og hefir á hendi almennar fjárheimtur og lögreglustjórn, og ætti að innheimta skipagjöld og tolla og gegna öðrum störfum, er hreppstjóri hefir áður haft, gegn þóknun eftir sömu reglum og hreppstjórum er ákveðið í lögum. Sýslumaðurinn mundi því losna við almenn lögreglumál, lögreglustjórn Siglufjarðar og sýslumálefni, að því leyti er tekur til Siglufjarðar. Slíkt fyrirkomulag sem þetta þekkist að vísu ekki hjer á landi sem stendur, en ekki virðist það neitt fráfælandi, og sýnist vel mega vera. En allsherjarnefnd veit ekki, hvort Siglfirðingar muni gera sig ánægða með þetta. Nefndin hefir hvorki sjeð símskeyti nje annað frá þeim um þessar breytingar. En álit sýslunefndar gekk út á það, sem farið var fram á í frv. upphaflega. Annars sje jeg ekki ástæðu til að fara frekar út í málið. Allsherjarnefndin hefir hugsað sjer að leggja það til, að frv. sje samþykt með þessum brtt., en þó með þeim fyrirvara, að hún áskilur sjer að koma með brtt. við 3. umr. og gerir ráð fyrir frekari formbreytingum, er leiða af samþykt brtt. Og loks áskilur hún sjer að fá að vita, hvort Siglfirðingar muni gera sig ánægða með það, sem farið er fram á í brtt.

Forsætisráðherra (J. M.) Jeg get yfir höfuð að tala tekið í sama strenginn og háttv. nefnd að því leyti, að jeg get vel sætt mig við, að frv. þetta sje samþ. með þessum breytingum. Það er sjálfsagt, eins og háttv.frsm. (E. A.) sagði, að þörf er dálítilla frekari formbreytinga á frv., og enn fremur geri jeg ráð fyrir, að það yrði líka að vera skilyrði fyrir því, að frv. yrði samþ. endanlega í þinginu, eða þessari háttv. deild, að yfirlýsing komi um það frá hreppsnefnd Siglufjarðar, að hún geri sig ánægða með þetta, því að náttúrlega væri það ekki rjett af þinginu að samþ. þetta annars. En annars býst jeg við, að háttv. flutningsmenn sjeu þegar búnir að fullvissa sig um vilja Siglfirðinga í þessu efni. Þegar þessi yfirlýsing er fengin, get jeg ekki sjeð neina sanngirni í að neita Siglfirðingum um þetta. Það kostar svo lítið. Jeg býst við, að lögreglueftirlitið yrði hvort sem er framvegis dýrara en nú. Frá þessum 2.000 kr. launum, sem gert er ráð fyrir í frv. að landssjóður greiði, má draga það, sem hann hefir undanfarið veitt til lögreglueftirlitsins og vera mun 1.000 kr., enn fremur hreppstjóralaunin, sem munu vera 2- 300 kr. Svo að þetta yrði þá ekki nema í mesta lagi 800 kr. aukinn kostnaður fyrir landið. Hitt kosta hjeraðsbúar sjálfir, og þar sem þeir vilja svo mikið á sig leggja, þá virðist mjer ómögulegt að neita beiðni þeirra í þessu formi. Annars hefir nefndin tekið svo skýra afstöðu, að jeg sje ekki ástæðu til að fara frekar út í málið. Breytingin er nokkur á starfi bæjarfógeta á Akureyri og sýslumannsins í Eyjafjarðarsýslu, en á kjörum hans svo lítil, að varla er ástæða til að nefna það. Jeg vil því fyrir mitt leyti mæla með því, að brtt. verði samþ. og frv. gangi svo breytt til 3. umr., en sjálfsagt er rjett að taka það ekki fyrir til 3. umr. fyr en fengin er yfirlýsing sú, er jeg nefndi.

Einar Árnason Jeg býst ekki við, að mikið þurfi um málið að segja á þessu stigi. Eins og háttv.frsm. (E. A.) tók fram, eru nú fallnir í gras þeir agnúar, er nefndin fann á frv., með þeim brtt., er hjer liggja fyrir frá okkur flutningsmönnum. En svo heyri jeg á háttv.frsm. (E. A.), að von sje á brtt. frá nefndinni til 3. umr. Þar sem við flutningsmenn vitum ekki nú, í hverju sú brtt. muni fólgin, verðum við að biða með að taka afstöðu til hennar, þar til hún kemur fram. Hvað það snertir, að nefndin hafi ekki fengið það svart á hvítu, hvort Siglfirðingar muni ganga að þessum breytingum eða ekki, er það að segja, að við höfum talað við þann mann í síma, er fremst hefir staðið um þetta mál á Siglufirði, og hefir hann tjáð okkur, að þeir muni sætta sig við þetta fyrirkomulag. En til frekari tryggingar höfum við sent honum símskeyti og beðið um símsvar með frekari skýringum og athugasemdum. Býst jeg við, að það verði komið þá er málið er tekið til 3. umr. Um launin er það að segja, að þar getur naumast verið að ræða um nokkur aukin útgjöld fyrir landssjóð. Reikningslega sjeð er kostnaðaraukinn 7- 800 kr., en eins og tekið hefir verið fram, mun þess varla að vænta, að maður fáist þar að sumrinu til löggæslu fyrir sömu þóknun og hingað til - 1.000 kr. Og af þessu frv. gæti auk þess leitt það, að tolltekjur yrðu meiri af Siglufirði en ella. Þar sem bæði hæstv. forsætisráðherra og háttv.frsm. allsherjarnefndar (E. A.) hafa lagt með brtt. okkar, sje jeg ekki ástæðu til að ræða þær frekar.

Forseti: Jeg vil skjóta því til háttv.frsm. (E. A.), hvort það er ekki rjett skilið, að allsherjarnefnd falli frá þeirri till. sinni á þgskj. 37, að vísa málinu til stjórnarinnar.

Frsm. (Einar Arnórsson) Jú.

Frsm. (Þorleifur Jónsson) Eins og nál. ber með sjer, hefir allsherjarnefnd orðið sammála um það, að þetta frv. verði samþ. óbreytt. Þar sem engin brtt. hefir komið frá öðrum, álít jeg ekki þörf á að halda ræðu um málið, en legg það að eins á vald háttv. deildar.

Gísli Sveinsson Jeg hafði frá upphafi ætlað mjer að gera grein fyrir atkv. mínu í þessu máli, áður en það gengi út úr þessari háttv. deild, en jeg hefi verið að bíða eftir því, að málinu yrði vísað til nefndar, sem og varð, og vildi jeg gjarnan sjá nál. áður en jeg segði það, sem jeg ætlaði að segja. Þetta nál. frá allsherjarnefnd er nú komið, og satt að segja finst mjer það furðu fátæklegt að rökum; má kann ske segja, að það komi til af því, að allir virðast vera einhuga álits í þessari háttv. deild um, að þetta mál beri ekki að ræða og sjálfsagt sje að samþ. það. Háttv. nefnd virðist einnig vera á þeirri skoðun, þótt lítið innskot í nál. gefi til kynna, að eitthvað hafi þótt athugavert í málinu. En jeg ætla ekki að ræða um nál., og ekki um frv. í sjálfu sjer, og þess vegna ekki heldur það, sem komið hefir til greina úti í frá, í blöðunum, að greinargerðin fyrir frv. muni tæpast vera samhuga álit þessarar háttv. deildar, heldur flutningsmanna, enda býst jeg við, að aðalflm. (Þorl. J.) hafi samið hana og að hún standi á hans ábyrgð. Hitt er og líklegt, að hinir aðrir flutningsmenn hafi ekki viljað vera að gera neinn ágreining út af lítilfjörlegu orðalagi; jeg á sem sje við það, hvort þessi viðkomandi maður, sem hjer er farið fram á að fái eftirlaun, hafi staðið prýðilega í stöðu sinni. Það er vitanlegt, að um þetta hafa verið deildar skoðanir, og má auðvitað halda áfram að deila um það, en það er svo lítilfjörlegt, þótt það standi í greinargerðinni, að ekki er talandi um slíkt. En það er viðurhlutamikið að ganga inn á þá braut, sem frv. fer fram á, vegna þess, hvernig á stendur. Hjer er ekki verið að tala um menn, sem taldir eru sjálfsagðir eftirlaunamenn, þó að þau sjeu ávalt veitt með eftirtölum. Hjer er verið að tala um mann, sem er starfsmaður eða sýslunarmaður við einstaka stofnun. Fyrir því er, eins og kunnugt er, eitt fordæmi; bankastjórinn, sem fór frá fyrir elli sakir, fjekk eftirlaun. Mjer er ekki kunnugt um, hvernig á því stóð, en líklega hefir það verið með hliðsjón af starfi hans, bæði við þessa stofnun og aðrar, að Alþingi hefir viljað viðurkenna verðleika hans; mjer er sem sje ókunnugt um, hvort um það hefir verið nokkur flokkarígur í sinni tíð, geri ráð fyrir, að svo hafi ekki verið, þó að það hefði vel getað átt sjer stað. Þetta mál virðist vera mál allra flokka, og það er eftirtektarvert, að þessi maður, sem hjer er um að ræða, - jeg ætla ekki að dæma störf hans - hefir, eins og hinn, sem frá fór, verið við sömu stofnun; það er að eins sá munur á því, að hinn fór frá í hárri elli, en þetta er maður á besta aldri, og eftir því, sem þeir menn, sem til þekkja og vilja halda heiðri hans á lofti, segja, hefir hann staðið vel í stöðu sinni, og skal jeg ekki bera brigður á það, því að hjer er annaðhvort að hrökkva eða stökkva. En jeg vil geta þess, að þetta er talsvert viðurhlutamikið; hjer er komið inn á braut, sem varla verður snúið út af, nema því að eins, að það sýni sig að vera hin mesta óþurft að veita slík eftirlaun. En um leið og háttv. þingd. ætlar að viðurkenna þessa braut, eða að það sje sjálfsögð leið, þá býst jeg við, að erfitt verði fyrir einstaka þm. eða nefndir, sem hjer eru, að færa föst rök fyrir því, að gamlir embættismenn, sem hafa slitið sjer út í þágu hins opinbera, eigi ekki heimtingu á eftirlaunum, - ekki einungis borgaralega, lagalega og pólitíska, heldur og siðferðilega. Þessi aðferð hefði átt að koma fram sem beinlínis viðurkenning á þeim rjetti, sem telja verður sjálfsagðan, að opinberir starfsmenn eigi skilið aðhlynning síns vinnuveitanda, þegar þeir komast á það skeið, að þeir geta ekki rækt starf sitt, en ef þeir hafa ekki staðið vel í stöðu sinni, þá eiga þeir ekki lagalega heimild til þeirra, og hafi þeir leyst störf sín illa af hendi, eiga þeir að sæta vítum og fara frá án eftirlauna. Í þessum lögum er ekki farið í neitt manngreinarálit, og getur verið, að það sje rjett. Jeg drep á þetta vegna þess, að samkvæmt eftirlaunalöggjöf þeirri, sem embættismenn verða að hlíta, á hver maður, sem að dómi stjórnarvalda hefir ekki staðið vel í stöðu sinni, það á hættu að fá ekki eftirlaun. Upphæðin er há, miðuð við launin, enda býst jeg við, að menn hafi eitthvað fett fingur út í þessa upphæð hjer í deildinni; en hún mun vera miðuð við launin og við það, sem viðgengist hefir í landinu, að embættismenn hafi notið. Hjer er talað um, að embættismenn við þessa stofnun eigi að fá eftirlaun sem samsvari 2/3 af starfslaunum þeirra. Það getur verið, að þeir geti ekki lifað sómasamlega ef þeir hafa minna, en þess ber að geta, að það er eins og svo sje til ætlast, sem það verði ekki sagt, hvaðan eftirlaunin eiga að takast, en það er víst þannig, að það á ekki að vera af fje landssjóðs, heldur af fje bankans, eða svoleiðis hefi jeg skilið það, og vil jeg þá lýsa yfir því, að jeg greiði atkvæði með frv., og er þannig samþykkur nefndinni, en finst þó, að hún hefði getað skýrt betur frá ýmsum atriðum en mjer finst hún hafa gert. En með þessu er svo komið, að eitt bankastjórasæti þar er autt enn þá, og þá höfum við kann ske það, sem sagt hefir verið um þennan banka frá því að hann varð háður pólitísku flokkarifrildi og bitlingum, ef sama aðferð verður höfð að skipa menn, sem enginn maður getur sjeð, þó að góðir og gegnir menn sjeu, að færir sjeu til að skipa þau sæti, sem þeir eru þó látnir sitja í við bankann. Jeg vona, að landsstjórnin muni setja þar mann, sem ekki er að allra dómi óhæfur til þess - jeg segi landsstjórnin. Nú vil jeg bíða og sjá hvað setur sjá hvort landsstjórnin heldur ekki uppteknum hætti, sem þó kæmi mjer mjög á óvart.

Hákon Kristófersson Háttv. þm. V. Sk. (G. Sv.) hefir tekið margt af því fram f ræðu sinni, sem jeg vildi sagt hafa, þrátt fyrir það, að mjer virðist hann taka aftur fyrri hluta ræðunnar með seinni hlutanum; get jeg því verið stuttorður, þar eð skoðanir okkar í aðalatriðunum falla saman. Það, sem kom mjer til þess að biðja um orðið, var hið einkennilega orðalag á nál.; þar stendur sem sje: „eftir því sem atvik liggja til“. Jeg verð að segja það, að fyrir mig, sem ókunnugan, hefði jeg kunnað því betur, að einhverjar skýringar um þörf á framgangi þessa máls hefðu komið fram í nál., en það síður en að því sje til að dreifa. Þegar þetta mál kom fyrir háttv. deild, hjelt jeg, að ástæðan til þess, að hlutaðeigandi maður vildi fara úr bankanum, væri heilsulasleiki, og fanst mjer þá ekki mjög óeðlilegt, að þessi ósk kæmi fram, og það gæti til mála komið, að honum væri sýndur einhver sómi fyrir það, að hann hefir margt ár erfiðað, og að mínu viti vel, í bankanum, en um það má auðvitað deila, hve upphæð sú ætti að vera há, er vel sæmandi væri fyrir mann þennan sem viðurkenning fyrir trúlega unnið starf. Beri maður þetta saman við venjuleg eftirlaun embættismanna, þá dylst engum, að upphæð þessi, 4 þús. kr., er hærri en venja er til, borið saman við þjónustuár og launaupphæð. Þó að Tryggva sál. Gunnarssyni væri á gamals aldri veittar 4 þús. kr., þá var það ekki að eins fyrir starf hans í bankanum, heldur sem viðurkenning fyrir vel unnið æfistarf. En síðan frv. kom fram hefi jeg sannfærst um, að orsökin er ekki heilsubrestur hlutaðeigandi manns, og verð jeg þá að segja það, að ef samþykt þessa frv. yrði til þess, að viðkomandi maður færi úr bankanum, þá væri nærri ver farið en heima setið, því að það er atriði, sem ekki verður um deilt, að það er ekki hagur fyrir Landsbankann að missa slíkan starfskraft, sem hjer er um að ræða, og hefir slíka þekkingu á högum manna á öllum sviðum úti um alt land. Jeg verð því að segja það, að hjer verða að vera þvingandi ástæður til þess, að jeg geti samþykt þetta frv., og vildi jeg gjarnan óska, að það kæmi ekki til framkvæmda og að þessi háttv. maður (B. K.) sæti mörg ár í sama virðingarsessi, sem hann nú situr í. Í sambandi við þetta vil jeg geta þess, að hjer í Reykjavík gengur mikið bæjarslúður um þetta mál. Vitanlega má nú tæplega taka mikið mark á slíku, því að hjer er svo mörgu logið. Þess þykist jeg líka vís, að háttv. nefnd byggi ekki álit sitt á hviksögum þeim, er um það ganga, að meðal annars sjeu það meðstjórnendur þessa bankastjóra, er geri honum dvöl hans í bankanum lítt bærilega, sökum samvinnustirðleika þeirra. Hver trúir nú slíku um þá menn, sem hjer er um að ræða og báðir eru þektir að samvinnulipurð? Jeg verð að lýsa yfir því, að þrátt fyrir hinar hlýju tilfinningar og vinarhug, sem jeg ber til Björns Kristjánssonar, þá virðist mjer mál þetta horfa þannig við, að jeg get ómögulega greitt því atkvæði mitt, enda væri það gagnstætt afstöðu minni til eftirlaunamálsins yfirleitt. Má líka benda á það, að það fer í bág við þá stefnu, sem verið hefir efst á baugi hjá þjóðinni, án þess þó að jeg vilji segja, að hún sje í alla staði rjett, en jeg vil taka undir það hjá háttv.þm. V. Sk. (G. Sv.), að það væri alveg óverjandi, sem jeg líka þykist viss um, að engum þm. kemur til hugar að neita, ef Björn Sigurðsson bankastjóri, eða aðrir forstjórar bankans, færi frá á næstunni, að ekki væri látið ganga sama yfir hann eða þá eins og þann bankastjóra, sem nú er verið að tryggja eftirlaun. Það væri alveg rangt, meðan ekki er búið að minka eða taka af eftirlaun embættismanna landsins. Jeg vil svo að endingu geta þess, að mjer finst sem það liggi einhverjar dylgjur í þessum orðum nál.: „eftir því sem atvik liggja til“. Vil jeg því fá að vita, hvað vakað hefir fyrir háttv. nefnd, því að ef þessar dylgjur eru rjettar, þá væri sjálfsagt ekkert að því að koma fram með þessi sanngjörnu atvik í málinu. Að lokum vil jeg taka það fram, að jeg á viðkomandi manni (B. K.) svo margt gott að þakka, að jeg vil ekki taka höndum saman við suma af þeim mönnum, er fylgja frv., með því að stuðla að framgangi þess, því að jeg veit fyrir víst, að sumir af þeim mönnum, er nú leggja til, að frv. nái fram að ganga, gera það að eins af því, að þeir vilji koma Birni Kristjánssyni úr bankanum.

Bjarni Jónsson Það er ekki annað en að jeg vildi beina þeirri spurningu annaðhvort til háttv. flutnm. eða nefndarinnar, hvort þeir vissu til, að þessi maður hefði í hyggju að láta af starfi. Ef það er ekki, er óþarfi að fara með þessi rök og þá rjettara að vísa málinu til stjórnarinnar, en ef hann er staðráðinn í því að segja af sjer, sökum heilsubrests, horfir málið öðruvísi við, og verður maður þá að vera fljótur til.  (G. Sv.: Það stendur í greinargerðinni)  . Á þesskonar hálfum svörum verður ekki bygt; það þurfa að koma góð og greinileg svör um það, hvort það er af heilsubresti eða öðrum ástæðum. Þessa spurningu leyfi jeg mjer að leggja fyrir nefndina.

Frsm. (Þorleifur Jónsson) Þessi fyrirspurn, sem háttv.þm. Dala. (B. J.) vill leggja fyrir flutningsmenn og nefndina, er þannig vaxin, að það er ekki gott að svara henni nema fyrir hlutaðeiganda sjálfan. En jeg get þó getið þess, að við okkur flutnm. mælti hann svo, að hann ætlaði bráðlega að fara úr bankanum; hvort það er sökum heilsubrests getur háttv.þm. Dala. (B. J.) látið stjórnina spyrja hann um þegar hann sækir um lausn. Hann hefir að eins skýrt svo frá, að hann ætlaði að fara frá þessari stofnun bráðlega; meira get jeg ekki sagt fyrir hönd þeirra manna, sem frv. flytja. En fari maðurinn ekki frá þessari stofnun, þá hefir hann sín laun sem bankastjóri eftir sem áður, og kemur ekki til greina kostnaður við eftirlaunagreiðslu á meðan svo stendur.  (B. J.: En ef hann deyr í stöðunni, þá er þessi mikla fyrirhöfn til einkis)  . Háttv. þm. V. Sk. (G. Sv.) vildi halda því fram, að þetta væri órjúfanlegt fordæmi; en jeg held ekki, að það þyrfti undir öllum atvikum að vera það, þótt jeg hins vegar búist við, að svo geti farið, að þessi stofnun greiði þeim, er henni stýra vel og lengi, einhver eftirlaun eða lífeyri, eða þá að launin yrðu hækkuð, eins og farið var fram á af sumum á síðasta þingi. En í raun og veru ætlast nefndin alls ekki til, að þetta verði sjálfsagt fordæmi fyrir því, að hver maður, sem færi frá þessari stofnun eftir svo og svo stuttan tíma, hefði þessi eftirlaun. Hvernig sem menn kunna að líta á þetta mál, - og jeg sje að sum blöðin hafa gert sjer mikinn mat úr þessu máli; þau hafa rætt það dag eftir dag - held jeg þó, að ekki verði bornar brigður á, að þessi maður hafi staðið vel í stöðu sinni. En ef það reynist, að það hafi verið miður, þá er það alveg nýtt atriði, sem þar kemur til skjalanna og oss flutnm. er ekki kunnugt um. Með þessu tel jeg þá að nokkru leyti svarað því, sem háttv.þm. Barð. (H. K.) vjek að. Hann talaði um, að það væri hæpið vegna fordæmis að veita þessi eftirlaun og vildi, að það kæmi í ljós einhver knýjandi ástæða til þess, en eins og jeg hefi sagt, hefi jeg ekkert um það að segja; hlutaðeigandi mun á sínum tíma skýra stjórninni frá því, hvort það er fyrir heilsubrest eða annað, sem hann beiðist lausnar.

Flm. (Jörundur Brynjólfsson) Þessi breyting á lögum þeim, sem tiltaka, hverjir hafi kosningarrjett í Reykjavík, er að nokkru leyti sniðin eftir því, sem nú tíðkast annarsstaðar, að gjaldskylda til bæjarsjóðs sje ekki skilyrði fyrir kosningarrjetti. Fyrir þessu þingi liggur frv. til laga um bæjargjöld hjer í bænum, og af því frv. getur leitt, að þeir, sem hafa lágar tekjur og þungt heimili fram að færa, verða ekki útsvarsskyldir, og missa þá kosningarrjett sinn í málefnum bæjarins, sje ákvæðum gildandi laga um það efni ekki breytt. Þess vegna er svo ákveðið í þessu frv., að allir skuli hafa kosningarrjett, sem náð hafa lögaldri og yfirleitt uppfylla þau skilyrði, sem sett eru þessu viðvíkjandi, þótt ekki greiði þeir útsvar til bæjarsjóðs. Um hitt atriðið, að strika skuli þann út af kjörskrá, sem ekki hefir greitt það útsvar, sem honum er gert að greiða, er það að segja, að það er sett hjer til þess að reyna að tryggja það, að þeim, sem er gert að greiða útsvar og geta það, greiði það á nokkurn veginn rjettum tíma til bæjarsjóðs. Sje einhverjum gert að greiða útsvar, en hann vegna erfiðra kringumstæðna getur ekki greitt það, þarf hann engin rjettindi að missa fyrir þetta ákvæði, því hann þarf ekki annað en fá það eftirgefið hjá bæjarstjórn. Það eru að vísu til lagafyrirmæli um að ná gjaldinu á annan hátt, en þau hafa ekki reynst einhlít til þess að fá fjeð á rjettum tíma, enda er enginn misrjetti beittur, þó lagt sje að honum að greiða lögboðin gjöld á rjettum tíma. Þetta ákvæði verður því að eins til þess, að menn láti sjer frekar ant um að greiða gjöld sín í bæjarsjóð. Þá er eitt atriði í þessum lögum, að þeir menn, sem staðið hafa í skuld við sveitarsjóð, fái að kjósa, ef þeir hafa greitt skuld sína eigi síðar en tveim dögum fyrir kjördag. Það virðist svo, sem öll sanngirni mæli með þessu, enda eru svona ákvæði fyrir í lögum hjer á landi, t. d. í Hafnarfirði. Þá er og það ákvæði með öllu rjettlátt, að leyfa konum, sem giftar eru, að neyta kosningarrjettar síns, jafnvel þó að menn þeirra hafi ekki staðið í skilum um lögmæt gjöld sín og þess vegna verið strikaðir út af kjörskrá. Það má teljast órjettmætt að láta sök mannsins bitna á konunni, sem getur ef til vill engu um það ráðið. Önnur atriði er ekki þörf að minnast á. Frv. er borið fram samkvæmt vilja bæjarstjórnar. Að lokum geri jeg það að till. minni, að málinu verði vísað til allsherjarnefndar, að umr. lokinni.