Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Á Alþingi í dag var dreift svari hæstv. fjármálaráðherra við fyrirspurn minni og hv. þm. Jóns Gunnarssonar þar sem enn einu sinni er staðfest verulega aukin skattbyrði á fólk með lágar og meðaltekjur í tíð núverandi ríkisstjórnar. Þar kemur fram að skattbyrði hjóna með tvö börn undir sjö ára aldri og 260 þúsund kr. í samanlagðar mánaðartekjur er tvöfalt meiri nú á árinu 2006 en hún var á árinu 1995 miðað við jafngildar tekjur miðað við launavísitölu. Á 300 þús. kr. tekjur hjóna hefur skattbyrðin þrefaldast á þessu tímabili. Í svarinu eru sýndar sex mismunandi launaforsendur allt frá 200 þús. kr. tekjum í 420 þús. kr. tekjur hjóna og allar þessar launaforsendur sýna mikla aukningu skattbyrði á þessu 11 ára tímabili. Sama gildir um skattbyrði einstaklinga með tekjur frá 100–210 þús. sem um var spurt. Alls staðar hefur aukin skattbyrði, mest á 130 þús. kr. tekjur einstaklinga þar sem skattbyrðin hefur gott betur en þrefaldast og á 150 þús. kr. tekjur þar sem skattbyrðin hefur tvöfaldast miðað við jafngildar tekjur á árinu 1995. Fjármálaráðherra hefur sjálfur með þessu svari staðfest að fjármálaráðherrar íhaldsins, þeir Friðrik Sophusson, Geir H. Haarde og Árni Mathiesen eru mestu skattpíningarráðherrar Íslandssögunnar þegar láglaunafólk og fólk með meðaltekjur á í hlut. Þetta hefur aftur og aftur verið staðfest m.a. af Stefáni Ólafssyni prófessor sem glögglega hefur dregið upp hvernig skattbyrði aldraðra og öryrkja hefur vaxið gífurlega sem er þessari ríkisstjórn auðvitað til háborinnar skammar. Nú spyr ég ráðherrann: Ætlar hann enn einu sinni að berja hausnum við steininn nú þegar hann sjálfur hefur staðfest í annað sinn á þessum vetri í svörum sínum aukna skattbyrði á fólk með lágar og meðaltekjur og ætlar hann að halda áfram að þrástagast á þeirri blekkingu að skattbyrði fólks hafi lækkað þó annað sé aftur og aftur staðfest, að skattar hafa hækkað, hækkað og hækkað á fólk með lágar og meðaltekjur? Ég skora á ráðherrann að hætta þessum blekkingum og viðurkenna sannleikann.

Frú forseti. Þegar fyrirspurnir eru bornar fram gefur fyrirspyrjandi upp ákveðnar forsendur sem hann óskar eftir að reiknað sé eftir. Ef forsendurnar eru rangar þá mun koma út röng niðurstaða. Það getur verið að það sé rétt reiknað en eftir röngum forsendum fá menn ranga niðurstöðu jafnvel þó að fjármálaráðherra mundi reikna. Það eru til tvær leiðir til að mæla áhrif skattalækkana ríkisstjórnarinnar. Annars vegar er það að bera saman nafnvirðistölur og fá þannig út niðurstöðu en hin leiðin er að bera saman tölur á sama verðgildi eftir uppfærslu með verðlagsvísitölu. Það er reyndar sú leið sem hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir sagði í blaðagrein fyrir ekki löngu síðan að væri eina, nota bene, eina rétta leiðin til að meta skattalækkanir ríkisstjórnarinnar. Í þessari fyrirspurn biður hv. þingmaður um að skattbyrði sé reiknuð á tölur bæði með framreikningum og afturreikningum með launavísitölu. Þegar menn eru að reikna með launavísitölu þá er ekki bara verið að taka inn í dæmið breytingar vegna breytinga á skattalögum heldur líka breytingar vegna þess hvernig laun hafa þróast í landinu sem eru þá líka breytingar sem hafa orðið á hagvextinum og gengi fyrirtækjanna og launþeganna í landinu. Það er auðvitað hægt að bera saman á þessum forsendum en þá eiga menn að bera þetta saman á grundvelli kaupmáttar ráðstöfunartekna því þá koma allir þættirnir inn í dæmið, þ.e. hvernig hagvöxturinn og hækkuð laun hafa áhrif og skattarnir líka. Eins og hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir leggur málið upp og gefur upp forsendurnar þá er verið að bera saman epli og appelsínur, þá er verið að bera saman hærri laun við lægri laun. Og það er alveg sama þótt rétt sé reiknað hjá fjármálaráðuneytinu, ef gefnar eru rangar forsendur þá kemur út röng niðurstaða því það er ekki hægt að bera saman epli og appelsínur, hærra og lægra eins og það væri það sama, frú forseti.

Frú forseti. Enn og aftur staðfestir hæstv. fjármálaráðherra í svari sínu til Alþingis þá staðreynd að skattbyrði á Íslandi hefur aukist verulega frá árinu 1995 til dagsins í dag. Það er alveg sama hvernig við reiknum, alveg nákvæmlega sama hvort við notum launavísitölu eða hvort við notum vísitölu neysluverðs, skattbyrðin hefur aukist á alla hópa. Ég þarf varla að minna hv. þingmenn á niðurstöðu í Kastljóssþætti sem fór yfir skattbreytingar á Íslandi á þessum tíma. Þar var farið yfir og skoðað hvernig skattbreytingin hefði verið miðað við neysluvísitölu og þar kom fram að 70% allra skattgreiðenda á Íslandi væri hærri skattbyrði nú en á árinu 1995 þótt miðað væri við neysluvísitölu. Ef miðað er við launavísitöluna sem mælir breytingu launa þá borga allir nema þeir allra hæst launuðu, þ.e. þeir sem eru komnir með yfir milljón í mánaðarlaun, hærra hlutfall af launum sínum í skatta en þeir gerðu árið 1995. Hæstv. fjármálaráðherra talaði um að bera saman sömu hluti. Muna hv. þingmenn eftir fyrirspurn frá hv. þm. Guðlaugi Þór Þórðarsyni sem spurði hvernig skattbyrði hefði breyst á 100 þús. kr. laun? Þá tóku menn og báru saman skattbyrði á 100 þús. kr. á árinu 1995 og 100 þús. kr. á árinu 2006, sömu krónutölu. Eru það sambærilegir hlutir? Eru menn að bera saman epli og epli þar eða eru menn að bera saman mandarínu og appelsínu? Ég held að það væri rétt og meiri mannsbragur að því hjá hæstv. fjármálaráðherra að viðurkenna þá staðreynd sem alls staðar blasir við að Sjálfstæðisflokkurinn hefur kerfisbundið verið að hækka skatta á lægstu laun á sama tíma og kerfisbundið hefur verið unnið í því að lækka skatta á þá sem lægstu launin hafa. Þetta ber að viðurkenna, hæstv. fjármálaráðherra.

Frú forseti. Hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir er fundvís á það ártal þegar hún byrjar samanburðinn, síðasta ár hennar sem ráðherra. Ég hygg að þann tíma sem hún sat í ríkisstjórn með vinstri flokkunum og fram að þessum tíma hafi kaupmáttur lægstu launa versnað ár frá ári. Nú er spurning af hverju hv. þingmaður leggur ekki fram fyrirspurn um þróun lægstu tíma þann tíma sem hún var ráðherra. Í annan stað er það eftirtektarvert að hv. þingmaður setur því mjög ströng skilyrði hvernig eigi að reikna út skattbyrði gegnt fyrrverandi borgarstjóra í Reykjavík, hv. þm. Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur. Inni í þessum tölum hér er hækkun Reykjavíkurborgar á útsvarinu sem auðvitað hefur í för með sér aukna skattbyrði. Hv. þingmaður er að tala um að ríkisstjórnin hafi þyngt skattana. Hvers vegna bað hv. þingmaður þá ekki um að frá yrði tekin sú hækkun sem Reykjavíkurborg lagði á skattgreiðendur borgarinnar?  Í þriðja lagi sjáum við að það er athyglisvert að miða við 11 ár. Hv. þingmaður þykist hafa fundið eitthvert reikningslegt hagræði af því í staðinn fyrir að reikna með 10 árum eins og venja er í slíkum og þvílíkum samanburði.

Virðulegur forseti. Þetta eru mjög athyglisverðar upplýsingar sem koma fram í þessu svari fjármálaráðherra við fyrirspurn frá þingmönnum Samfylkingarinnar og þær staðfesta það sem hefur komið fram hjá prófessor við Háskóla Íslands, hjá ríkisskattstjóra og hjá fjölmörgum aðilum að skattbyrðin í tíð þessarar ríkisstjórnar hefur verið að þyngjast hjá flestöllum nema þeim sem eru í hæsta tekjuhópnum. Það sem er merkilegt við þetta er að í gegnum skattkerfi og bótakerfi ríkisins ræður ríkið yfir mjög öflugu tæki til tekjujöfnunar sem er, af því að það var komið inn á sveitarfélögin, nokkuð ólíkt því sem gildir um sveitarfélög vegna þess að þau eiga að leggja sömu útsvarsprósentu á alla íbúa í sveitarfélaginu án tillits til tekna. Ríkisvaldið hefur hins vegar öflug jöfnunartæki á sínum vegum. En hvað hefur gerst á því tímabili sem þessi ríkisstjórn hefur setið? Ef við horfum annars vegar á markaðinn, það er eðlilegt því markaðurinn eykur stundum ójöfnuð, og horfum á þau 10% sem eru með lægstar tekjur og þau 10% sem eru með hæstar tekjur þá sjáum við að ójöfnuður fyrir skatt hefur aukist um 18% á milli þessara hópa. Síðan koma til þau tæki sem ríkið hefur sem er skattkerfið og bótakerfið. Hvað gerist þegar búið er að nýta þau öflugu tæki? Þá hefur ójöfnuðurinn aukist um 43%. Þetta eru þau tæki sem ríkið hefur til að auka jöfnuð sem eru nýtt með þeim hætti að ójöfnuður eykst í samfélaginu. Svona stendur þessi ríkisstjórn að verki og þetta hefur verið að gerast smátt og smátt í þau 10 ár sem Sjálfstæðisflokkurinn hefur farið með fjármálaráðuneytið og ráðið för í þessum málum.

Virðulegur forseti. Rangar forsendur kallar hæstv. fjármálaráðherra skattastefnu sína, Geirs H. Haardes og Friðriks Sophussonar í fjármálaráðuneytinu og hann hefur hárrétt fyrir sér því það eru rangar forsendur að skapa heimilunum í landinu að auka álögur á hina lægst launuðu með því að halda niðri persónuafslættinum en létta sköttunum af hátekjufólki. Það eru rangar forsendur að skerða vaxtabæturnar þannig að þúsundir manna verði af þeim einmitt nú þegar vextir og verðbætur eru að fara upp úr öllu valdi. Það eru rangar forsendur, virðulegur forseti, skattapólitík ríkisstjórnarinnar. Það hefur komið fram hjá Háskóla Íslands og hæstv. fjármálaráðherra sagði að háskólinn kynni ekki að reikna. Það kom fram hjá Kastljósinu og hæstv. fjármálaráðherra sagði að Kastljósið kynni ekki að reikna og hv. þm. Einar Oddur Kristjánsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins og varaformaður fjárlaganefndar, sagði alþjóð að víst hefðu þeir vitandi vits hækkað skattana og enn sagði hæstv. fjármálaráðherra að Einar Oddur kynni þá trúlega ekki að reikna og nú bætir hann um betur og vefengir útreikninga síns eigin ráðuneytis á skattbyrði á Íslandi. En er ekki kominn tími til þess, hæstv. fjármálaráðherra, að sýna þann pólitíska kjark og manndóm að gangast einfaldlega við þeirri stefnu, þeirri pólitísku stefnu sem hefur verið fylgt fram af kulda og hörku í 11 ár samfleytt, að auka álögur á hina lægst launuðu, ekki síst á lífeyrisþegana í landinu en létta þeim af hátekjumönnum og eignafólki með skipulegum hætti? Það er mál að linni og tími til kominn að skipta um stjórn í þessu landi.

Virðulegi forseti. Það er aldeilis ótrúlegt að hlusta á hæstv. fjármálaráðherra afneita því að skattar hafi hækkað á fólk með lágar og meðaltekjur þrátt fyrir að fjármálaráðherrann sjálfur hafi í tvígang á þessum vetri lagt fram svör við fyrirspurnum sem staðfesta að hann hefur sagt ósatt við þing og þjóð þegar hann aftur og aftur heldur því fram að skattar hafi almennt lækkað á fólki í landinu. Í marsmánuði í fyrra sagði ráðherrann þegar spurt var um tekjuhærri hópa að skattar hefðu hækkað hjá öllum hópum nema hjá hátekjufólki en þar höfðu þeir lækkað um 25%. Það er nefnilega þannig og það er staðreynd málsins að skattalækkanir ríkisstjórnarinnar svokallaðar hafa verið þannig fram settar að þær hafa fyrst og fremst gagnast fólki með háar tekjur. Staðreynd sem við stöndum frammi fyrir og staðfest hefur verið aftur og aftur, t.d. af hagfræðingi Samtaka aldraðra og Stefáni Ólafssyni prófessor, að þó einhverjar litlar hækkanir á lífeyrisbótum öryrkja og aldraðra hafi komið í tíð þessarar ríkisstjórnar þá er það jafnharðan tekið aftur með aukinni skattheimtu. Þetta er sannleikur málsins. Samt stendur hæstv. ráðherra hér og neitar sannleikanum, ætlar sér aftur og aftur að slá ryki í augu fólks en við stöndum frammi fyrir því að fólk er hætt að trúa hæstv. ráðherra. Það sjá allir í gegnum þann blekkingavef sem hæstv. ráðherra hefur spunnið. Það er alveg ljóst að í svari ráðherrans kemur fram að skattbyrði á fólk með lágar og meðaltekjur hefur tvö- til þrefaldast í tíð þessarar ríkisstjórnar sem er staðfesting á því sem hæstv. ráðherra  
            

Hæstv. forseti. Þetta er ákaflega einkennileg umræða um störf þingsins rétt áður en við frestum störfum Alþingis. Það er auðvitað merkilegt að sjá hv. þingmenn Samfylkingarinnar koma hér hvern á fætur öðrum til að ræða störf þingsins og af hverju skyldi það vera? Það er annað tveggja, til að tefja störf þingsins eða til að nýta  
             Það er rétt að taka fram að hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir hefur verið hér á hlaupum á eftir hverjum einasta fjölmiðlamanni sem komið hefur í þinghúsið í dag til þess að vekja athygli á þessu svari sínu. Og það er greinilega ekki nóg, það þarf að bæta um betur. En það sem skiptir fyrst og fremst máli þegar hv. þingmenn stjórnarandstöðunnar koma hver á fætur öðrum upp í pontu er kannski að minnast á hverjar tillögur Samfylkingarinnar í skattamálum eru.  Þessi umræða, hæstv. forseti, er ekki einu sinni fyndin, hún er hlægileg. Og ég minni á að það er ekki það sama að vera fyndinn og hlægilegur.

Frú forseti. Í dag er sá dagur hjá Samfylkingunni þegar skattar hafa ekki lækkað. Suma dagana hafa skattarnir hins vegar lækkað og þá er það ríkisstjórninni til vansa að hafa lækkað skattana, í dag er það ríkisstjórninni til vansa að hafa hækkað skattana. Ég hefði gjarnan vilja hafa svolítið meiri stöðugleika í þessum samskiptum við Samfylkinguna til þess að hægara væri að vita úr hvaða átt maður á að svara hv. þingmönnum en ég fæ víst engu ráðið um það. Ef menn vilja hins vegar meta hvaða áhrif skattalækkanir ríkisstjórnarinnar hafa haft þá skoða menn það á nafnvirðisgrundvelli. Ef menn vilja meta hvað greitt var í skatta af jafngildum launum fyrir tíu árum og hvað greitt er í skatta af þeim í dag þá færa menn upp með neysluverðsvísitölu, eins og hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir sagði að væri eina rétta leiðin til að meta þetta  Frú forseti. Vitleysan verður ekkert réttari þó að fleiri endurtaki hana. Það er alveg til í dæminu að prófessorar við merka háskóla fari með staðlausa stafi. Það hefur oft gerst áður. Og það er alveg til í dæminu að annars ágætir fréttamenn fari með staðlausa stafi. Við þekkjum öll dæmi um það. 

Frú forseti. Þetta svar hæstv. fjármálaráðherra við fyrirspurn hv. þm. Jóhönnu Sigurðardóttur er afskaplega ánægjulegt. Það sýnir mér að laun hafa rúmlega tvöfaldast á þessum tíma. Er það vandamál? Eigum við kannski að stefna að því að lækka þau aftur til að skatturinn lækki? Ónei, mér þykir mjög ánægjulegt að launin skuli hafa hækkað svona mikið og fleiri séu farnir að borga skatt og meiri skatt. 

Frú forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan hljóðar svo: „Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 4. maí 2006 til 30. maí 2006.“ Tillagan skýrir sig sjálf.

Frú forseti. Þar sem verið var að dreifa nefndarálitinu þykir mér rétt að lesa það upp til þess að hv. þingmönnum sé ljóst hvað þar stendur, með leyfi hæstv. forseta: „Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Geir H. Haarde utanríkisráðherra, Jón Egil Egilsson og Veturliða Þór Stefánsson frá utanríkisráðuneyti, Björn Inga Knútsson, flugvallarstjóra á Keflavíkurflugvelli, Vernharð Guðnason frá Landssambandi slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna og Kristján Gunnarsson og Guðjón H. Arngrímsson frá Verkalýðs- og sjómannafélagi Keflavíkur. Með frumvarpinu er lagt til að sett verði sérstök lög um starfsemi Flugmálastjórnar Keflavíkurflugvallar. Hlutverk hennar verði að annast stjórn, rekstur og uppbyggingu Keflavíkurflugvallar í samráði við ákvæði loftferðalaga og annarra laga. Flugmálastjórn Keflavíkurflugvallar hefur hingað til starfað á grundvelli reglugerðar sem sett er með stoð í lögum nr. 110/1952, um lagagildi varnarsamnings milli Íslands og Bandaríkjanna. Vegna ákvörðunar Bandaríkjastjórnar um breytingar á starfsemi Bandaríkjahers á Keflavíkurflugvelli er nauðsynlegt að gera ráðstafanir til að taka yfir þá starfsemi og þann rekstur Keflavíkurflugvallar sem Bandaríkjamenn hafa annast hingað til og er m.a. bætt úr því með sérstökum lögum um Flugmálastjórn Keflavíkurflugvallar. Með ákvæði til bráðabirgða er gert ráð fyrir að þegar verði hafist handa um að ráða starfsfólk til stofnunarinnar. Þar sem sérstaklega stendur á er lagt til að heimilt verði að víkja frá ákvæðum um auglýsingu opinberra starfa í lögum nr. 70/1996, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Nefndin fjallaði sérstaklega um bráðabirgðaákvæðið þar sem segir að eftir því sem við verði komið verði því starfsfólki sem hafi starfað hjá tilgreindum deildum varnarliðsins boðið starf hjá Flugmálastjórn Keflavíkurflugvallar. Nefndin leggur til að ákvæðið verði gert afdráttarlaust um að Flugmálastjórn Keflavíkurflugvallar verði gert skylt að bjóða öllu viðkomandi starfsfólki störf. Eins og fram kemur í athugasemdum við ákvæði til bráðabirgða er nauðsynlegt að hafa hliðsjón af óhjákvæmilegum breytingum sem verða með yfirfærslu verkefna frá varnarliðinu til Flugmálastjórnar Keflavíkurflugvallar. Af þessari ástæðu er ekki kveðið á um það í frumvarpinu að sú skylda hvíli á Flugmálastjórn Keflavíkurflugvallar að bjóða öllum starfsmönnum sambærileg störf við þau sem þeir hafa áður gegnt fyrir fyrri vinnuveitanda þótt leitast verði við að gera það, samanber skýringar við ákvæði til bráðabirgða. Eftir breytinguna munu starfsmenn Flugmálastjórnar Keflavíkurflugvallar verða starfsmenn íslenska ríkisins og njóta réttinda sem opinberir starfsmenn. Nefndin ræddi sérstaklega stöðu starfsmanna snjóruðnings- og brautadeildar en vinnuskyldu hluta þeirra lýkur 31. maí nk. Ráðningarsambandi annarra starfsmanna sem tilgreindir eru í ákvæði til bráðabirgða lýkur hins vegar 30. september nk. Fram kom á fundi nefndarinnar að þeir starfsmenn sem hafa vinnuskyldu til 31. maí muni halda óbreyttum kjörum hjá Flugmálastjórn Keflavíkurflugvallar fram til 30. september. Nefndin leggur til að frumvarpið verði samþykkt með eftirfarandi breytingu: Í stað orðanna „Eftir því sem við verður komið skal bjóða“ í 1. mgr. ákvæðis til bráðabirgða komi: Bjóða skal.“ Með öðrum orðum þá falla niður orðin „eftir því sem við verður komið“ og breytist málsgreinin í samræmi við. Undir nefndarálitið skrifa allir nefndarmenn utanríkismálanefndar. Frú forseti. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta nefndarálit.