Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Borist hefur eftirfarandi bréf: „Alþingi, 14. maí 1984. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og get því ekki sinnt þingstörfum á næstunni leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Sjálfstfl. í Reykjaneskjördæmi, Kristjana Milla Thorsteinsson viðskiptafræðingur, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni. Matthías Á. Mathiesen, 1. þm. Reykn.“ Kristjana Milla hefur áður setið á þessu þingi og kjörbréf hennar hefur verið rannsakað. Býð ég hana velkomna til starfa á þinginu.



Herra forseti. Ég mæli fyrir nál. á þskj. 844 frá iðnn. Nefndin hefur athugað frv. og mælir með samþykkt þess. Einstakir nm. áskilja sér rétt til að flytja og fylgja brtt. Þótt lögin taki gildi skv. frv. hinn 1. júní 1984 hefst breytt gjaldtaka skv. 2. gr. ekki fyrr en á árinu 1985 af gjaldstofni ársins 1984. Undir þetta rita allir nm., þ. e. Páll Pétursson, Ingvar Gíslason, Friðrik Sophusson, Gunnar G. Schram og Birgir Ísl. Gunnarsson. Með fyrirvara Hjörleifur Guttormsson og Kristín Halldórsdóttir.



Ég vil bara þakka síðasta hv. ræðumanni fyrir að taka af mér ómakið og flytja þessa framsögu, en ég mun hafa verið frsm. n.

Forseti biðst afsökunar á þessum mistökum sem ekki hafa komið mjög að sök.



Herra forseti. Ég er aðili að þessu nál., sem hér hefur verið mælt fyrir, með fyrirvara og flyt á þskj. 856 auk þess brtt. við þetta frv. Ég vil gera hér í stuttu máli grein fyrir mínum fyrirvara við þetta frv. Athugasemdir komu raunar fram þegar málið var hér til 1. umr. þar sem ég benti á að ýmislegt væri í þessu frv. sem ekki gæti talist til bóta og rökin fyrir því að taka nú upp breytta skipan frá því sem var með sameiningu Iðnrekstrarsjóðs við Iðnlánasjóð væru ekki sterk. Hins vegar lýsti ég ánægju minni með það að samtök iðnaðarins fallast með frv. þessu og eftir því sem fram kom í tengslum við það á að leggja nokkurt fjármagn til verkefna sem voru á verksviði Iðnrekstrarsjóðs, en nú eru lögð til vöruþróunar- og markaðsdeildar Iðnlánasjóðs með þessu frv. Það atriði, sem ég tel lakast í þessu frv. og fyrirvari minn varðar einkum, er að með þeirri skipan, sem frv. gerir ráð fyrir, er fækkað þeim aðilum sem koma að mati á fjárveitingum til rannsókna og þróunarstarfsemi í iðnaði frá því sem verið hefur. Í stjórn Iðnrekstrarsjóðs voru sjö menn, sex skipaðir skv. tilnefningu og formaður skv. till. iðnrh. En skv. till. n. gerir frv. ráð fyrir því að það verði stjórn Iðnlánasjóðs ein sem fjallar um styrki og önnur framlög og lánveitingar úr vöruþróunar- og markaðsdeild en aðrir komi ekki að því máli. Um frv. fékk n. umsögn m. a. frá Alþýðusambandi Íslands, dags. 25. apríl s. l. Ég tel rétt að lesa umsögn Alþýðusambandsins og Landssambands iðnverkafólks, en þessir aðilar gefa sameiginlega umsögn. Hún er svofelld, með leyfi forseta: „Alþýðusamband Íslands og Landssamband iðnverkafólks hafa fengið til umsagnar frv. til breytinga á lögum um Iðnlánasjóð. Megintilgangur frv. virðist vera tvíþættur, annars vegar að færa á eina hendi þau verkefni sem verið hafa á borðum Iðnlánasjóðs og Iðnrekstrarsjóðs, hins vegar að útiloka verkalýðssamtökin frá aðild að meðferð þeirra mála sem fjallað hefur verið um á vettvangi Iðnrekstrarsjóðs. Rök gefa hnigið að því að rétt sé að færa verkefni þessara tveggja sjóða á einn stað. Það gengur hins vegar illilega í berhögg við yfirlýsta stefnu ríkisstj., um samráð og samskipti við verkalýðssamtökin um atvinnumál, að útiloka þau frá áhrifum á þeim eina stað sem þau eiga nú aðild að ákvörðunum um ráðstöfun fjár til iðnaðarins. Það væri eðlilegra og betur í samhengi við yfirlýsingar stjórnvalda og atvinnurekenda um samstarf hagsmunaaðila að öflugri atvinnuuppbyggingu ef verkalýðssamtökin fengju fulltrúa í stjórn Iðnlánasjóðs og öðrum stofnunum atvinnulífsins. Miðstjórn Alþýðusambandsins og stjórn Landssambands iðnverkafólks mótmæla því að starfsemi Iðnrekstrarsjóðs verði felld undir Iðnlánasjóð nema samtökunum verði jafnhliða tryggð aðild að stjórn Iðnlánasjóðs. Alþýðusambandið og Landssamband iðnverkafólks benda á að verði samtökin útilokuð frá áhrifum með þeim hætti sem frv. gerir ráð fyrir, hlýtur það að hafa óheillavænleg áhrif á samstarf aðila um atvinnumál. Virðingarfyllst, f. h. Landsambands iðnverkafólks, Guðmundur Þ. Jónsson. F. h. Alþýðusambands Íslands Ásmundur Stefánsson.“ Þetta var umsögn þessara tveggja samtaka um frv. sem hér er til umr. Ég leitaði eftir því í n. að stuðningur fengist við þetta viðhorf og einnig að þeir aðilar aðrir, sem átt hafa fulltrúa í stjórn Iðnrekstrarsjóðs, fengju aðild að ráðstöfun þessa fjármagns vöruþróunar- og markaðsdeildar Iðnlánasjóðs skv. frv. En það eru fyrir utan Landssamband iðnverkafólks og Alþýðusamband Íslands, Samband ísl. samvinnufélaga og Iðnþróunarsjóður. Rökin fyrir því að síðast taldi aðilinn eigi þarna fulltrúa eru þau að Iðnþróunarsjóður hefur með hendi ekki óskyld verkefni, þ. e. hann hefur heimild til þess að ráðstafa fjármagni, bæði með framlögum og lánsfé til rannsókna- og þróunarstarfsemi í iðnaði, stuðning við nýiðnað. Ég hef í samræmi við þetta, þar eð ekki fékkst stuðningur við það hjá n. í heild að standa að þannig breytingu á frv., flutt sérstaklega á þskj. 856 svofellda brtt. við 3. gr., að á eftir a-lið væntanlegrar 7. gr. laga um Iðnlánasjóð komi nýr stafliður er verði b-liður og þá 8. gr. og orðist svo: „Til að annast með stjórn Iðnlánasjóðs um fjárreiður vöruþróunar- og markaðsdeildar skipar iðnrh. fjóra menn til fjögurra ára í senn skv. tilnefningu Alþýðusambands Íslands, Landssambands iðnverkafólks, Sambands ísl. samvinnufélaga og Iðnþróunarsjóðs. Skulu þeir saman með stjórn Iðnlánasjóðs taka ákvarðanir um lánveitingar, framlög, ábyrgðir og kaup og sölu á hlutabréfum skv. 8. og 10. gr.“ Að þessari brtt. samþykktri tel ég að náðst hafi þau hagræðingarmarkmið sem færð hafa verið fram sem rök fyrir sameiningu þessara sjóða, þ. e. að þeir verði gerðir að einum sjóði-það má með vissum hætti segja að í því geti fatist nokkur einföldun - en jafnframt að þeir aðilar, sem eðlilegt er að hafi hönd í bagga um ráðstöfun þessa fjármagns sem varðar stefnumarkandi mál í iðnaði og iðnþróun, komi þar að málum eftir sem áður.



Herra forseti. Menntmn. hefur rætt það frv. sem hér liggur fyrir ítarlega á fundum sínum og orðið sammála um að þær breytingar sem á því voru gerðar í Ed. horfi síst til bóta. Er nefndin sammála um að færa frv. til hins fyrra horfs eins og brtt. er um á þskj. 852.



Herra forseti. N. hefur athugað þetta mál rækilega og orðið sammála um að mæla með samþykki þess óbreyttu. Þó er það samdóma álit n. og skilningur sem hún leggur áherslu á við afgreiðslu málsins að ákvæði laganna hafi ekki áhrif á ráðningu þeirra sem gegna störfum bókavarða við setningu laganna. Enn fremur er áhersla lögð á að greitt sé fyrir viðbótarfræðslu þeirra sem nú gegna bókavarðarstörfum. Í því felst að sjálfsögðu að þeir bókaverðir, sem ekki hafa nægilega menntun í sinni grein til að geta kallast bókasafnsfræðingar, eigi þess kost að haga störfum sínum með þeim hætti að þeir geti sótt þá menntun í æðstu menntastofnun þjóðarinnar.



Herra forseti. Menntmn. hefur rætt þetta frv. á fundum sínum og telur að hér sé um þarft mál að ræða sem tryggir réttarstöðu bæði kennara og nemenda sem eru í öldungadeildum menntaskóla og mælir með samþykki frv. með þeirri breytingu þó að námskeiðsgjöld skuli vera hin sömu á öllu landinu. Það er í samræmi við þá stefnu að allir skuli standa jafnir eins og kostur er í sambandi við fræðslu- og skólamál.



Herra forseti. Þetta frv. er af sama toga og það frv. sem hér var á dagskrá áðan. N. tekur fram, til þess að taka af öll tvímæli, að hún telji ákvæði frv. eiga við alla framhaldsskóla sem reknir eru með fjölbrautasniði, svo sem framhaldsskólana í Vestmannaeyjum og Neskaupstað og að sjálfsögðu Verkmenntaskólann á Akureyri, og mælir með samþykki brtt. sem hún flytur á þskj. 848.



Herra forseti. Hv. 5. þm. Norðurl. e. hefur hér mætt fyrir fjórum nál. Hann hefur enga grein gert fyrir álitunum í heild, þ. e. ekki þeim brtt. sem fluttar hafa verið, hefur ekki haft svo mikið fyrir að lesa þær upp fyrir þingheim. Ég skil vel að það eru miklar annir í þinginu og nauðsynlegt að hafa sem skjótust vinnubrögð. En ég bið hv. frsm. nefndanna og hæstv. forseta að skilja það líka að það er útilokað fyrir hv. þm. í því skjalaflóði, sem lagt er hér fyrir nú, að ná að fara yfir málin með æskilegum hætti nema gerð sé skilmerkilega grein fyrir nál. Ég tel að það hafi skort, herra forseti, í þessum síðustu fjórum málum frá menntmn. sem hér hafa verið á dagskrá.



Herra forseti. Ég tók það fram um síðasta mál að brtt. væri flutt á sérstöku þskj. um að námskeiðsgjöld skuli vera hin sömu á öllu landinu. Ég gerði skilmerkilega grein fyrir þeirri brtt. og sagði að hún væri borin fram af þeim sökum að við teldum að aðstaða fólks til menntunar ætti að vera sem jöfnust eftir því sem unnt væri. Ég sagði þegar ég gerði grein fyrir þessu máli að það væri af sama toga og hið fyrra. Ég biðst afsökunar á því að mér láðist að geta um efni brtt., en hún er, eins og ég sagði, af sama toga og málið sömu ættar.



Herra forseti. Ég mæli fyrir nál. á þskj. 835 um frv. til l. um breytingu á lögum nr. 120/1976 um tollskrá o. fl. með síðari breytingum. N. hefur athugað frv. og mælir með samþykkt þess. Guðrún Agnarsdóttir, sem sat á fundi n., er einnig samþykk afgreiðslu málsins. Undir þetta rita allir nm. í fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Ég vil lýsa ánægju minni með samþykkt þessa frv. Ég hafði áður flutt frv. í eitthvað þessum sama dúr og undanfarið átt fundi með þeim aðilum sem hér um ræðir ásamt hv. 2. þm. Reykv., Friðriki Sophussyni. Þar sem ekki er heimild til handa fjmrh. til þess að verða við ósk þessara aðila á annan hátt en hér er lagt til að samþykkt verði vil ég lýsa ánægju minni með það að málið er komið á lokastig afgreiðslu.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. á þskj. 834 um frv. til l. um breytingu á lögum nr. 10 frá 22. mars 1960 um söluskatt með síðari breytingum. Þetta frv. er þingmannafrv. og flm. þess eru hv. þm. Helgi Seljan, Egill Jónsson, Karl Steinar Guðnason og Davíð Aðalsteinsson. Frv. fjallar um það að heimila fjmrh. að ákveða með reglugerð að frá heildsöluverði verksmiðjuframleiddra íbúðarhúsa, barnaheimila, leikskóla, félags- og safnaðarheimila og atvinnuhúsnæðis megi framleiðandi draga við söluskattsuppgjör tiltekinn hundraðshluta verðsins. Skal frádráttarhlutfallið ákveðið sérstaklega fyrir hvert afhendingarstig þeirra húsa sem um ræðir í 3. málslið og taka mið af því að sú verksmiðjuvinna verði undanskilin söluskatti sem unnin hefði verið söluskattsfrjáls á byggingarstað við smíði húsa á hefðbundinn hátt. Þetta frv. hefur fjh.- og viðskn. athugað og mætir með samþykkt þess. Hv. þm. Guðrún Agnarsdóttir, sem sat fundi n., er einnig samþykk afgreiðslu málsins. Undir þetta nál. rita allir nm. í fjh.- og viðskn. deildarinnar.



Herra forseti. Sjútvn. hefur komið saman og rætt það frv. sem hér liggur fyrir á fundum sínum og er sammála um að mæla með samþykki þess. Eins og frv. ber með sér er efni þess að greiða fyrir því að sú skuldbreyting í sjávarútvegi, sem nú er unnið að, geti farið fram. Hér er sem sagt gert ráð fyrir því að stjórn Fiskveiðasjóðs sé heimilt að ákveða að skuldbreytingarlán til fiskiskipa sem afgreidd verði á árinu 1984 megi nema allt að 90% af húftryggingarverðmæti þeirra. Ég sé ekki ástæðu til að hafa fleiri orð um þetta nema ástæða gefist til. Ég ítreka að n. varð sammála um að mæla með samþykki þess. Hv. 4. þm. Suðurl., Garðar Sigurðsson, var fjarverandi afgreiðslu málsins en í hans stað sat fund n. Elsa Kristjánsdóttir.