Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil vænta þess, að ef hv. þm. Barð. reynir að hressa svolítið upp á minnið, þá viti hann í fyrsta lagi, að það er bannaður innflutningur á jeppabifreiðum, og í öðru lagi, þegar þeir komu síðast, var ákveðið, að Búnaðarfélag Íslands úthlutaði þeim ekki. Og ef jeppabifreiðar koma hér á eftir, þá er ekkert ákveðið um það, hverjir úthluti þeim. Þetta veit hv. þm., en honum er bara svo tamt að tala gegn því, sem hann veit bezt, ef hann heldur, að hann geti fengið einhvern til þess að trúa sér, þegar hann ófrægir menn eða stofnanir. Það er alveg óákveðið nú, hvort nokkrir jeppar verða fluttir inn eða hverjir úthluti þeim, og það er þess vegna, að ég flyt þetta frv., og einnig vegna hinnar miklu nauðsynjar á jeppum fyrir nautgriparæktarfélögin í landinu. Ég veit vel, að þetta er vandræðaástand. Og þetta frv. á engan rétt á sér, ef vissa væri fyrir því, að jeppar yrðu fluttir inn í landið á annað borð. Ég gæti hugsað mér tvenns konar afgreiðslu á þessu máli, að frv. yrði samþ., þótt segja megi, að það sé varasöm braut, en ég gæti einnig hugsað mér, að málið yrði afgr. með rökst, dagskrá, að í trausti þess, að inn í landið verði fluttir jeppabílar og þeim verði úthlutað réttlátlega og þar sem þörfin væri mest knýjandi, hvaða aðilar sem það gerðu, þá tæki deildin fyrir næsta mál. Ég sagði, að ég hugsaði mér ekki neina sérstaka afgreiðslu á þessu máli öðrum fremur, heldur aðeins að þeim tilgangi verði náð, að nautgriparæktarfélögin geti eignazt þessi nauðsynlegu tæki. Ég ætla ekki að fara að tala um innflutning bifreiða almennt. En hæstv. ráðh. fór ekki með sannar fregnir áðan, að ekki hefðu verið fluttar inn bifreiðar nema út á gömul leyfi. Það eru ekki nema nokkrir dagar síðan sendur var listi upp í viðskiptanefnd yfir 6 bifreiðar, sem átti að flytja inn, án þess að áður hefðu nokkur leyfi verið gefin fyrir þeim eða búið að borga þær, nema kannske eina þeirra. En hver borgar þá? Það er eftir að vita. Eins og hv. 5. þm. Reykv. minntist á í sambandi við annað frv., um innflutning á jeppabifreið, á þskj. 56, þá hafa samkvæmt upplýsingum hagstofunnar verið fluttar inn 272 bifreiðar á 9 mánuðum, og það er vissa fyrir því, að þær hafa ekki nema sumar komið inn á þann hátt, sem hæstv. ráðh. talar um. Það er ekki nema svona 31 mánuður síðan maður bauð bifreið í kassa nýkomna til landsins á 85 þús. kr. Og þegar hann var spurður að því, hvernig stæði á því, að hann gæti á þessum tímum náð í svona bifreið, svaraði hann: „Ég lá bara yfir þeim dag eftir dag, og þá gekk það á endanum.“ Og þessi maður seldi bifreiðina fyrir 85 þús. kr. og tók hana aldrei upp úr kassanum sjálfur. Og þótt hæstv. ráðh. segi, að allar þær bifreiðar, sem fluttar séu inn nú, séu út á gömul leyfi og borgaðar fyrir ári síðan, þá er það ekki það sanna í málinu.



Herra forseti. Við 2. umr. hreyfði hæstv. landbrh. því, að rétt væri að láta kjötmatsformann gera till. um sláturhús og meðferð á kjöti ásamt yfirdýralækni. Nefndin hefur ekki komið saman til að ræða þetta mál, en einstakir nefndarmenn hafa samþ. þetta í viðræðum að hnýta kjötmatsformanni aftan við 2. gr. Enn fremur benti hæstv. ráðh. á, hvort ekki væri rétt að láta heilbrigðisyfirvöldin koma meira við þessi mál, en ákveðið er í frv. Þetta var ekki athugað í n. í heild, en við athugun kom í ljós, að í minni bæjum er sums staðar engin heilbrigðisnefnd til, og þótti því ekki gerlegt að setja þetta í lög. Ég benti áður á, að engin lög væru til sem heimiluðu, að flokkunin fylgdi kjötinu alla leið á borð neytenda. Ég benti á, að erfitt væri að koma þessu fyrir í lögum, en þó mætti setja í reglugerð ákvæði, sem tryggðu þetta a.m.k. að einhverju leyti. T.d. mætti stimpla skrokkana á 6 stöðum, og má benda á það, að 3. fl. kjöt, sem ætlað er til vinnslu, er stimplað með rúllustimpli, frá hálsi og aftur úr á báðum hliðum skrokksins, svo að það sé ekki selt sem 1. eða 2. fl. kjöt. Ég talaði um þetta við ráðh., og hann lofaði að athuga, hvort setja skyldi ákvæði í reglugerð, sem tryggt gætu, að 3. fl. kjöt væri aldrei selt sem 1. eða 2. fl. kjöt og einnig að minnsta kosti stærri heildin af 1. og 2. fl. kjöti lentu ekki saman. Ég held, að undirtektir ráðh. séu vottur þess, að hér sé vilji til umbóta fyrir hendi. Ég vona því, að þessi brtt. verði samþ. Hún er að ósk ráðh. og a.m.k. meinlaus.



Herra forseti, Það má ekki minna vera en að ég, sem þm. Eyfirðinga þakki hv. flm. fyrir að hafa borið þetta mál fram, því þó að mér finnist kannske dálítið athugavert við það að bera fram frv. um hvert atriði í þessu sambandi, þá sýnir þetta þó velvild til þessa máls, sem hér um ræðir, og eins og hann skýrði réttilega frá, lítur út fyrir, t. d. í Eyjafirði, að þessi starfsemi verði að leggjast niður sökum þess, að ekki hafa fengizt jeppar handa þeim mönnum, sem við þessa sæðingu fást. En það er vitað, að í misjöfnu færi er ekki hægt að nota aðrar bifreiðar en jeppabifreiðar, og sannleikurinn er sá, að þótt ég flytti ekki frv. um þetta mál, þá hafði ég afskipti af því áður, því að ég hafði reynt allar mögulegar leiðir hjá gjaldeyrisyfirvöldunum til þess að fá þessar 2 jeppabifreiðar, í Eyjafj., en svarið hefur verið þvert nei. Ég skal játa, að mér hugkvæmdist ekki að flytja um það sérstakt frv., að inn skyldu fluttar 2 jeppabifreiðar, og meira að segja hugkvæmdist mér það ekki, eftir að ég hafði lesið frv. eins af þm. Reykv. um það, að inn skyldi flytja eina jeppabifreið handa þingvallanefnd, því ef gjaldeyris- og innflutningsmálum er komið í það horf, að menn telji sig nauðbeygða til að flytja sérstök frv. um innflutning á einum jeppa eða 6 jeppum, þá sýnist mér í hreint óefni komið og verði ekki hjá því komizt að reyna að lagfæra það mál eitthvað, án þess að til slíkrar löggjafar komi. Ég vona, að hæstv. forseti setji ekki ofan í við mig, þótt ég minnist ofurlítið á annað atriði, en innflutning jeppabifreiða. Ég hef fengizt við annað mál, stærra heldur en þetta jeppamál, en það er tilheyrandi niðursuðuverksmiðjunni í Ólafsfirði. Þessi niðursuðuverksmiðja er fullbúin til vinnslu og hefur verið byggð með leyfi allra yfirvalda þar til heyrandi og stuðningi ríkisins. En þegar þessi verksmiðja á að fara að vinna, þá fær hún ekki nauðsynlegt efni til þess að geta unnið, hún fær ekki fluttar inn dósir. Mér sýnist þetta afar einkennilegur þjóðarbúskapur. Ég hef heyrt þá afsökun, að ekki hafi tekizt að útvega góðan markað fyrir íslenzka niðursuðu, og þá sýnist einkennilegt, að ríkið skyldi vera að styðja að því, að þessi verksmiðja kæmist upp. Ég held það sé ekki heppilegt að verja 2 millj. kr. til þess að láta þetta hús standa þarna án nokkurra nota, og vitanlega verður að greiða vexti af því. Mér finnst þetta frv. um innflutning 6 jeppabifreiða og innflutningur á niðursuðudósum vera hliðstætt varðandi þá örðugleika, sem á því eru að fá inn í landið nauðsynlega hluti. Eins og hæstv. viðskmrh. er kunnugt, er komin hafnargerð og allmikil bryggja á Dalvík, þar hefur verið góður afli í haust og líkur til, að hann haldist, en það liggur við, að sumum bátunum sé ekki fært að halda áfram veiðum sökum erfiðleika á bryggjunni, því þegar þarf að flytja vatn í tunnum langar leiðir fram á bryggju, þá verður það töluverður aukakostnaður, sem þar leggst á. En ástæðan til þess, að svona er ástatt um vatnið þarna á bryggjunni í Dalvík, er sú, að ekki hefur fengizt innflutningur á vatnspípum, sem ekki kosta þó meira en 6.000 kr. - Mér er ljóst, að það þarf að spara innflutning, og mun ekki almennt séð verða kröfufrekur við stjórnina í því efni, en ef þarf að hætta við sæðingu eins og við höfum í Eyjafirði og ef þarf að láta verksmiðju, sem kostar 2 millj. kr., standa ónotaða í Ólafsfirði vegna þess, að ekki fást niðursuðudósir, og ef þarf að flytja vatn langar leiðir að fram á bryggju í Dalvík, af því að ekki fást 6.000 kr. fyrir vatnspípum, þá sýnist mér þetta vera allmikið öfugstreymi. Þess vegna vil ég, - jafnframt því sem ég endurtek þakkir mínar til hv. flm. fyrir að hafa tekið þetta upp, þar sem ég hafði ekki talið almennilega fært að flytja frv. um 2 jeppabifreiðar, - nota þetta tækifæri til þess að heyra, hvort hæstv. viðskmrh. hefur ekki eitthvað út af þessu að segja.



Þetta er nú dálítið undarleg braut, sem farið er inn á með þessu frv., þar sem lagt er til, að Alþ. taki að sér að veita innflutnings- og gjaldeyrisleyfi í staðinn fyrir þá aðila, sem hafa haft með þetta að gera hingað til, því að í rauninni er þetta ekkert annað en það, að í staðinn fyrir viðskiptan. taki Alþ. að sér að gera það. M. ö. o., þegar viðskiptan. sér ekki fært að sinna beiðni, þá er bara farið til Alþ. og lagt fram frv., sem á að ná afgreiðslu eitt út af fyrir sig, án þess að hafa hliðsjón af öðru. Það getur verið, að þetta sé leið, en ég hygg, að meðlimir þessarar hv. d. og sennilega beggja d. fengju nóg að gera, ef þeir ættu að taka þetta starf að sér. Ég held þess vegna, ef þarna er um að ræða einhverja afgreiðslu, sem ekki sé í samræmi við það, sem réttlátt er og eðlilegt, þá sé þetta ekki leiðin til þess að bæta úr því. Það var flutt frv. í Nd. um innflutning einnar jeppabifreiðar, hér eru þær 6, þá gæti maður búizt við því, að næst kæmi frv. um vatnspípur fyrir 6.000 kr. handa Dalvík, síðan niðursuðudósir handa verksmiðjunni í Ólafsfirði fyrir 5–6 þús. kr. o. s. frv. Það kann að vera, að úthlutun þessara leyfa sé ekki sem réttlátust og það mætti komast eitthvað nær því rétta en gert hefur verið, en ég hygg, að þetta sé engin eða mjög lítil lausn. Út af þessu sérstaka máli, sem hér liggur fyrir, innflutningi jeppabíla, skal ég geta þess, að á árinu sem leið voru fluttar inn í landið á fimmta þúsund bílar og ríkisstj. var sammála um það, að það mundi vera nóg í bili, og samþykkti þess vegna að óska eftir því við innflutningsyfirvöldin, að ekki yrðu gefin út ný gjaldeyrisleyfi fyrir bílum umfram það, sem í umferð var. En þegar kom að áramótum, þá voru ekki öll gömul leyfi komin til landsins eða bílar fyrir þau, heldur voru eftir 200–400 bílar, og þá var samþykkt, að ekki kæmu aðrir bílar til greina heldur en þeir, sem greiddir voru. Það kann að vera, að þetta sé nokkuð harkaleg meðferð og hafi slæmar afleiðingar, en það er ekki búizt við því, að þetta bann vari að eilífu, heldur verði það endurskoðað, eftir því sem fjárhagsgeta gefur tilefni til og þörf er fyrir þennan innflutning. En ég skal fúslega taka á mig eða ráðun. þá sök í þessu máli að eiga þátt í því, að yfirleitt var tekið fyrir að veita leyfi, eftir að þessi ríkisstj. tók við völdum. Hvað viðvíkur niðursuðudósum til niðursuðuverksmiðjunnar í Ólafsfirði, þá skal ég geta þess að það hefur verið mjög erfitt að fá blikk í niðursuðudósir eða dósirnar sjálfar tilbúnar annars staðar frá, en frá Bandaríkjunum og upp á síðkastið erfitt þar líka. Hins vegar er ekki hægt að selja þessa vöru með sæmilegum hagnaði eins og nú standa sakir nema helzt í þeim löndum, sem við höfum clearingviðskipti við, þannig að til þess að koma þessari starfrækslu í gang þarf að kaupa til hennar rekstrarvörur í dollurum, en fá greiðslu fyrir afurðir í öðrum gjaldeyri, sem var okkur minna verðmætur. Við þetta bættist það, að þegar umsóknir niðursuðuverksmiðjunnar voru á ferðinni, þá var dollarainneign bankanna á þrotum, svo að möguleikarnir til að skaffa þetta voru litlir. Varðandi vatnspípurnar á Dalvík fyrir 6.000 kr. þá hef ég ekki heyrt það fyrr, því að það er ekki allt undir ráðun. borið, sem sótt er um, nema helzt vafaatriði, og skil ég ekki annað en að hægt verði að hafa einhver ráð með að veita leyfl fyrir þessum vatnspípum, og vona ég, að það mætti forða þinginu frá því, að borið verði fram sérstakt frv. fyrir vatnspípum á Dalvík fyrir 5–6 þús. kr.



Ég vil mjög taka undir það, sem hæstv. ráðh. benti á, að það leiðir auðvitað út í ófæru, ef ætti að taka upp þann hátt að flytja sérstök frv. um innflutnings- og gjaldeyrisleyfi hér á þingi, í stað þess að um þau mál verði fjallað í þeirri stofnun, sem fjalla á um þessi mál. Ég verð að segja það, að ég er undrandi yfir því, að slíkt frv. skuli hafa komið fram: Að vísu bendir það til þess, að menn séu ekki almennt ánægðir með ráðstafanir í þeim málum, en það er önnur hlið á málinu, og ber að sækja í aðrar áttir til leiðréttingar á því en hér er farið fram á, og mun ég því ekki treysta mér til að fylgja þessu máli eins og það er borið fram. En verði sú stefna tekin upp, þá vil ég leyfa mér að benda þeirri n., sem fær þetta mál til meðferðar, á það, að fyrir Alþ. liggur yfirlit um þetta sama mál frá sýslumanni Barðastrandarsýslu, og vænti ég, að hv. n. taki það til athugunar, ef hún ætlar sér að afgreiða málið. Hins vegar kom hér fram í sambandi við sams konar frv., sem mikið var rætt í sameinuðu þingi um daginn, vantraust á Búnaðarfélag Íslands um réttláta úthlutun á þessum bilum, og það heldur aldrei meiri vantraustsyfirlýsing komið fram á þá stofnun, en kemur fram hjá hv. 1. þm. N-M. í sambandi við þetta mál, þar sem hann treystir ekki þessari stofnun lengur til að úthluta þessum bílum, sem inn yrðu fluttir, og ber fram sérstakt frv. um, að bílar verði tryggðir til þeirrar starfsemi sérstaklega, sem heyrir undir þessa stofnun. Hygg ég, að það hefði verið kallaður kuldagjóstur frá minni hlið, ef ég hefði komið fram með svona till. til að lýsa vantrausti á þá stofnun, sem þessi hv. þm. starfar við. Ég vildi svo í sambandi við það, sem hæstv. ráðh. upplýsti í sambandi við dósirnar, aðeins gera stutta fyrirspurn um það, hvort honum er kunnugt um, að verið sé að vinna að því að fá tekna upp brezka samninga um það, að leyfilegt sé að flytja út dósir frá Bretlandi til Íslands á næsta ári, vegna þess að það var ekki tekið upp í samningana síðast. Ég ræddi um þetta m. a. við brezka matvælaráðuneytið í London í sumar, og þá var eina ástæðan fyrir því, að ekki var hægt að fá fluttar dósir frá Bretlandi til Íslands, talin sú, að það hefði ekki verið tekið upp í verzlunarsamninga. Að vísu tjáði skrifstofa ráðuneytisins mér, að það væri ekki alveg útilokað, að þetta fengist, en sagði ennfremur, að það væri ekki hægt að veita þetta, nema í framtíðinni yrði það tekið upp í samninga. Ég fékk því um þokað fyrir sérstaka aðstoð ákveðinna áhrifamanna, að leyfður var útflutningur ákveðinnar tölu niðursuðudósa frá Bretlandi til Íslands. En í heild töldu þeir sig ekki geta sinnt slíkum beiðnum, nema því aðeins að um þetta væri samið. Mér þætti líklegt, að ef hægt væri að taka þetta upp í samninga á næsta ári, væri hægt að fá nægar dósir frá Englandi í stað Ameríku. Það er sjáanlegt, að þetta mál ætlar að verða svo margþætt, að það er orðið nú þegar landbúnaðarmál, samgöngumál, sjávarútvegsmál og heilbrigðis- og félagsmál eftir þeim umr., sem hér hafa farið fram. Þess vegna vildi ég gera það að minni till., ef þessu máli verður vísað til n., að það fari til hv. allshn., mér finnst það eigi helzt þar heima.

(Samgmrh.: Ég sagði það heldur ekki, heldur væru þær það yfirleitt.) Það er kannske satt með eitthvað af þeim, að þær séu út á gömul leyfi. Ég er ekki viss um, hvort réttara er að láta ráðherra ráða yfir því, hver fái bifreiðarnar, og senda nýjan og nýjan lista um það, hverjum veita skuli leyfi viðskiptanefndar næst til bilakaupa, eða láta Alþ. ráða því.



Herra forseti. Ég skal ekki blanda mér inn í þær deilur, sem fram hafa farið um þetta mál. En ég vil gjarna láta í ljós þá skoðun mína, að ég tel, að Alþ. sé komið inn á mjög varhugaverða braut með því að koma fram með frv. sem þetta og annað frv., sem lagt var fyrir hv. Nd. Og ég er fyllilega sammála hæstv. viðskmrh. um það, að Alþ. hafi öðru að sinna, en að taka að sér starf viðskiptanefndar í þessu efni. Mér finnst, að ofan á önnur vinnubrögð þingsins, eins og þau hafa verið, þá sé varla því við bætandi, að þessi háttur sé tekinn upp. Ég skal ekki bera neinar brigður á það, að hér sé um nauðsynjamál að ræða, það kann vel að vera, að svo sé. En ég tel þessa aðferð til þess að fá leiðréttingu mála sinna alveg fjarstæða og geti ekki komið til mála. Ég mun eindregið verða á móti þessu frv., hvort sem það verður í n. eða utan nefndar.



Herra forseti. Ég vildi aðeins segja nokkur orð út af nefndarskipun í málinu. Það er búið að stinga upp á, að því verði vísað til hv. landbn. af hv. flm. En hæstv. viðskmrh. hefur stungið upp á, að málinu verði vísað til hv. fjhn. Í hv. Nd. er frv. svipað og þetta, sem hér liggur fyrir, um innflutning á jeppum. Og finnst mér ekki fjarri að láta þessi jeppafrv. lenda hjá sömu n. í báðum d., en frv. í hv. Nd. var vísað til hv. fjhn. Og ég tel í raun og veru réttara, að þetta mál lendi einnig f fjhn., því að þótt þetta frv. sé að nokkru leyti annars eðlis þá er það ekki það að öllu leyti. Það á að smala og verja land á Þingvöllum með þeim jeppa, sem ræðir um í frv. hv. Nd., og fer ég ekki lengra út í það. Ég er hvort sem er í báðum þessum n. og kemst því ekki undan því, að þessir jeppar, sem hér er um að ræða, verði keyrðir á mig. En ég tel eðlilegra, að málið fari til fjhn.



Herra forseti. Ég tek aftur till. um allshn. Það er ákaflega eðlilegt, að málið fari til hv. fjhn., ef það fer í n. á annað borð. Ég stóð aðallega upp til þess að gera grein fyrir því hér, af því að mér skildist það koma fram í ræðu hæstv. ráðh., að ég hefði borið ásökun á ríkisstj., að það hefði ekki verið tekið upp í samningana atriði, sem ég nefndi áðan, um dósir og efni í þær.  En það var annað atriði, sem mig langaði til að spyrja hæstv. ráðh. um - í sambandi við þær upplýsingar, sem hann gaf um innflutning á bifreiðum, sem hann sagði, að hefðu verið fluttar inn vegna þess, að þær hefðu verið greiddar áður af því fé, sem viðkomandi aðilar hefðu annaðhvort fengið yfirfært eða aflað á annan löglegan hátt, hvort slík greiðsla muni hafa farið fram að einhverjum hluta eða að öllu leyti með umboðslaunum, sem fyrirtæki eða einstakir menn eignast úti og hafa ekki flutt inn í landið. Og vil ég í sambandi við þessa fyrirspurn mína minna á, að það var upplýst í Sþ. nýlega, að Samband ísl. samvinnufélaga hefði ekki skilað sínum umboðslaunum á annan hátt en að skila innflutningsleyfum fyrir innflutningi, sem það hefur fengið. Nú væri ákaflega fróðlegt að fá að vita, hvort S.Í.S., sem mun vera stærsti bifreiðainnflytjandi, hefði fengið leyfi til þess að nota þetta fé til greiðslu á bifreiðum á þennan hátt. Það er þegar upplýst, að S.Í.S. hefur ekki skilað sínum umboðslaunum og hefur notað þau sumpart til þess að standa undir skrifstofukostnaði erlendis og sumpart til þess að greiða vörur frá útlöndum. Mér finnst sjálfsagt, ef slíkir peningar hafa verið notaðir til greiðslu á bifreiðum, þá sé látin falla niður endurnýjun, því að slíkt ætti ekki að sitja fyrir öðrum innflutningi. Ég hef haft með gjaldeyri að gera vegna fisksölu erlendis, og ef það er rétt, að þetta hafi átt sér stað, að ekki hafi verið skilað slíkum gjaldeyri, þá er þar gefið fordæmi, sem kannske mætti ætla, að aðrir vildu fara eftir. Hins vegar hefur mér ekki fundizt nema sjálfsagt, að þessum gjaldeyri væri skilað til bankanna hér, en það er þá engin sanngirni í því, að aðrir komist upp með það að kaupa vörur fyrir sig fyrir þess konar gjaldeyri.



Eftir því sem mér var tjáð í febrúarmánuði, að mig minnir, þá voru enn óafgreidd eitthvað á fjórða hundrað innflutnings- og gjaldeyrisleyfi fyrir bifreiðum til landsins. Af þessari tölu mun rúman helming bifreiðanna hafa verið búið að greiða í gegnum bankana hér á venjulegan hátt, þ. e. a. s. þannig, að innkaupandinn hafi lagt fé inn á bankann og bankinn síðan opnað „rembours“ fyrir vöruna eða borgað vöruna í öllu falli þannig, að peningarnir voru komnir venjulega til firmans og bifreiðarnar komnar til afgreiðslu þar. En nokkur hluti bifreiðanna var afgreiddur, en ekki yfirfært andvirði þeirra. Hins vegar hafði viðkomandi aðili leyfi í höndunum; og var samþ. að hafa þennan hátt á, að þeir, sem voru búnir að láta bankann borga fyrir sig, skyldu fá innflutningsleyfi eins og þeir hefðu lent með þau fyrir áramótin. En þeir, sem ekki voru búnir að borga, fengu ekki sín leyfi endurnýjuð, og skyldu þau falla niður.



Herra forseti. Ég vildi leita eftir því við hæstv. forseta, hvort ekki væri kostur á því að fresta þessu máli í bili og taka það út af dagskrá. Komið hefur til orða að fara aðra leið, en hér er farið fram á, en ná þó sama marki. Ég hef ekki fylgzt með máli þessu, en þar sem það snertir mitt ráðuneyti, vildi ég athuga það, ef færi gæfist á þessu.



Herra forseti. Mér skildist, að umr. yrði frestað og málið tekið til nánari athugunar, og er ekki vanþörf á því. En mér þykir rétt að vekja athygli n. á því, að svo er að sjá sem fram komi í greinargerð fyrir frv. nokkur misskilningur um tekjur og tekjumöguleika Menningarsjóðs. Þar er skýrt frá því, að tekjur Menningarsjóðs 1945 hafi verið röskar 107 þús. kr., og verður ekki annað ráðið en það muni haldast óbreytt, ef ekki verði gerðar lagabreytingar. Nál., sem lagt er fram, gerir engar athugasemdir við þetta, og skilst mér, að n. geri ekki ráð fyrir frekari tekjum að óbreyttum lögum. Mér hefur skilizt, að þetta hljóti að vera misskilningur og að tekjur Menningarsjóðs 1947, og framvegis hljóti að vera margfalt meiri en gert er ráð fyrir í greinargerð og jafnvel margfalt meiri en farið er hér fram á að tryggja sem lágmark, 1947 var samþ., að allar sektir skyldu innheimtar með vísitöluálagi. Og snemma á árinu 1948 ritaði fjmrh. öllum dómurum landsins og lagði fyrir þá að innheimta sektir með þessu fyrirkomulagi. Hafa því sektir fyrir brot á áfengislöggjöfinni þrefaldazt 1948 og tekjur. Menningarsjóðs aukizt að sama skapi. Ég vil því biðja n. að athuga þetta atriði vel, og geri ég ráð fyrir, að tekjurnar séu meiri, en hér er gert ráð fyrir.

Forseti (ÞÞ): Ég vil verða við ósk hæstv. fjmrh., að taka mál þetta út af dagskrá, en áður en ég geri það, vil ég gefa hv. 1. þm. Eyf. orðið, ef hann óskar eftir því.



Herra forseti. Ég tel sjálfsagt að verða við tilmælum hæstv. fjmrh. og mun því sleppa að halda framsöguræðu nú fyrir hönd menntmn., en út af ræðu hv. 7. landsk. vil ég taka það fram nú þegar, að n. er það ljóst, að tekjur sjóðsins 1945 af sektum eru ekki nokkurt hámark og allar líkur til, að þótt þetta frv. nái fram að ganga, þá muni aldrei til þess koma, að greiða þurfi tekjur af áfengissölunni í Menningarsjóð til þess að ná þessu hámarki, 60 þús. kr. með vísitölu. En 1945 námu tekjurnar kr. 107.203,60, og hefði því ekki þurft að bæta nema 20 þús. kr. við það ár til að ná hámarki því, sem frv. fer fram á. Og ég geri ekki ráð fyrir, að 1947 hafi lögin um hækkun sekta verið farin að verka nema að nokkru leyti. Sennilega hefur hækkunin verið orðin einhver, en ekki verið allt árið, en það sést ekki á plöggum nefndarinnar. Ég vil benda á það, að þetta frv. er ekki borið fram vegna þess, að búizt sé við meiri tekjum, heldur til að tryggja sjóðnum, að hann hafi eitthvað fast að byggja á, ef tekjur þessar brygðust einhverntíma, sem vonandi er. Þetta vildi ég að kæmi fram strax. Ég vona, að ekki líði á löngu þar til að hæstv. fjmrh. eða hæstv. ríkisstj. kæmi fram með sínar tillögur.

Flm. (Páll Zóphóníasson) : Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa um þetta mál langa framsögu, því að í grg. hef ég tekið fram þau atriði, sem hér skipta máli. - Eins og menn sjá, fer þetta frv. fram á, að ríkisstj. hlutist til um, að til landsins verði fluttar 6 jeppabifreiðar og þær verði látnar til þeirra aðila, sem um ræðir í frv. Mér er ljóst, að fyrir dyrum stendur, ef gjaldeyrisástæður leyfa, að flytja inn það margar jeppabifreiðar, að vissa er fyrir því, að þær verða fleiri, en þessar 6. En þetta horfir þannig við, að óvíst er, hvort gjaldeyrir verður til, til innflutnings jeppabifreiða og í öðru lagi hver ræður, hverjir þær fá. Nú er það svo, að þegar ég tek þessar 6 bifreiðar, þá er það af þeim ástæðum, að þörfin fyrir þær er önnur heldur en fyrir þá tugi af mönnum, sem skrifa mér og biðja mig að útvega sér jeppa, það eru allt einstaklingar, sem ætla að nota þetta fyrir sjálfa sig, en hér er um samtök margra bænda að ræða, sem þurfa á því að halda að geta leyst af hendi það starf, sem þar er verið að vinna. Þessir aðilar snerta mig og mitt starf að því leyti, að hægt er að koma á frekar, en ella kynbótum á nautgripum. Ég get bæði hugsað mér þá afgreiðslu á þessu máli, að það verði samþ., og einnig, að það verði afgr. með rökstuddri dagskrá, þar sem því væri treyst, að þessir aðilar fengju innflutning á jeppum, ef hægt væri að flytja þá til landsins vegna gjaldeyrisástæðna, því að með því væri því slegið föstu, að þessir aðilar ættu að koma í fremstu röð. Það mætti kannske deila um það, í hvaða n. þetta mál ætti að fara, en ég flyt þetta fyrst og fremst sem landbúnaðarmál, og þess vegna held ég, að það eigi að fara í landbn. Það orkar ekki tvímælis, að í sambandi við þessar 6 bifreiðar þá er þar um að ræða þörf heildarinnar fyrst og fremst. Það nær t. d. ekki nokkurri átt, að þegar byrjað er að sæða núna í Borgarfirðinum, þá verði að flytja sæðið á leigubifreiðum. Ég held, að kostnaðurinn kæmist upp í 200 kr. á kú, ef nota ætti leigubifreiðar, en það er þó ekki nema 40 kr. nú í Eyjafirðinum, þó að það sé dýrt, af því að þeir þurfa að nota ónýtan jeppa, sem kostar í rekstri geysilegt fé. - Ég ætla svo ekki að fjölyrða frekar um málíð að sinni.