Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta hefur legið tvisvar áður fyrir hinu háa Alþ. og nú síðast á síðasta þingi. Þá var það til meðferðar í þessari hv. deild og fékk hér þá allrækilega athugun í n. Leitað var umsagnar margra aðila, og fram komu margar ábendingar frá ýmsum stofnunum og umsagnaraðilum, sem voru athyglisverðar. Allt þetta leiðir til þess, að ég mun ekki ræða þetta mál í einstökum atriðum, af því að það er hv. þdm. svo kunnugt, þannig að ég mun aðeins drepa á meginatriði málsins í þessari framsögu, ef tilefni gefst ekki til frekari umr. Eins og í grg. frv. segir, var sett á laggirnar n. 1965 til þess að undirbúa þessi mál, og var henni fyrst og fremst ætlað að kynna sér rækilega, með hverjum hætti væri hægt að tryggja sem hagkvæmasta nýtingu þess fjármagns, sem á hverjum tíma er varið til opinberra framkvæmda. Mér var það vel ljóst, þegar þessi n. var sett á laggirnar, bæði af yngri og eldri kynnum af þessum málum, að það vantaði mjög mikið á það, að hið takmarkaða fjármagn, sem við höfum til umráða hér hverju sinni á Íslandi í sambandi við opinberar framkvæmdir, væri notað eins vel og skyldi. Bar þar margt til, sem ég skal ekki rekja hér, bæði slæmur undirbúningur verka, áður en í þau var ráðizt, skortur á könnun á því, hvaða úrræði væru heppilegust til að leysa tiltekin vandamál, vinna við verkið sjálft, hvernig það væri af hendi leyst, og loks eftirlit með því og úttekt, hvernig árangur hefði orðið af hinu tiltekna verki, og heildarskoðun kostnaðarliða, sem gæti þá leitt til meira aðhalds, þegar skylt væri að leggja slíkar grg. fram. Þetta varð niðurstaðan, enda var þetta staðfest af þessari umræddu n., og frv. var lagt þá fram á Alþ. 1966, þá aðeins til að sýna málið, þar sem hér var um svo miklar nýjungar að ræða, að ég gerði aldrei ráð fyrir því, að það fengi endanlega afgreiðslu. Það var síðan endurskoðað af mþn., þar sem í ljós kom, að á því voru ýmsir vankantar, og var m. a. höfð náin samvinna við Samband ísl. sveitarfélaga, Efnahagsstofnunina og fleiri aðila til þess að kanna ýmsar hliðar málsins. Einnig var málið kynnt aðalráðgjafa Alþjóðabankans um framkvæmdaáætlanir, og hann taldi að hér væri um mjög mikilvægt mál að ræða og frv. tvímælalaust spor í rétta átt til að fá æskilega skipan þessara mála. Eftir að síðasta þingi lauk, hefur frv. síðan enn verið tekið til athugunar á grundvelli þeirra umsagna, sem ég gat um áðan, að fram hefðu komið, og ýmsar voru mjög athyglisverðar, og hefur frv. í nokkrum atriðum verið breytt í samræmi við þær ábendingar, sem fram komu í þessum umsögnum. Um frv. er alger samstaða milli allra þeirra aðila, sem það varðar og hafa haft með það að gera, og sérstaklega snertir það að sjálfsögðu sveitarfélögin, vegna þess að þau eru víðast hvar samaðili með ríkinu að margvíslegum framkvæmdum, en að öðru leyti er að sjálfsögðu hér einnig um beinar ríkisframkvæmdir að ræða. Ég skal taka það fram, til þess að það valdi ekki misskilningi, að það er ekki ætlunin með þessu frv. að raska því, að hinar stóru framkvæmdastofnanir ríkisins hafi áfram með höndum framkvæmd verka, svo sem verið hefur, þ. e. a. s. vitamálastjórn og vegamálastjórn. Hins vegar er gert ráð fyrir því, að vinnubrögð varðandi undirbúning framkvæmda hjá þessum aðilum séu með svipuðum hætti. Það er, eins og frv. ber með sér, gert ráð fyrir alveg sérstökum reglum varðandi það, hvernig undirbúa skuli opinbera framkvæmd. Það er í fyrsta lagi gengið út frá því, að það fari fram könnun á hinum ýmsu valkostum, þ. e. a. s. svokölluð frumathugun í sambandi við það, hvernig æskilegast verði leyst sú tiltekna þörf, sem talið er nauðsynlegt að leysa. En þetta, eins og ég áðan sagði, hefur ákaflega oft verið vanrækt og alls ekki skoðað ofan í kjölinn, hvort ekki væru til önnur og heppilegri úrræði til þess að leysa tiltekna framkvæmdaþörf en valin hafa verið. Þá er í öðru lagi gert ráð fyrir því, eftir að menn hafa komizt að niðurstöðu um, hvaða valkostur sé heppilegastur, að þá verði gerð rækileg áætlun um hina tilteknu framkvæmd, ekki aðeins um stofnkostnað, heldur jafnframt, - sem því miður hefur hingað til að mestu leyti verið vanrækt og jafnvel öllu leyti, - áætlun til nokkurra ára um reksturskostnað hins umrædda mannvirkis. Í þriðja lagi er svo gert ráð fyrir tiltekinni skipan mála, þegar komið er að framkvæmdastigi. Í fyrsta lagi er ákveðið, að í framkvæmd verði ekki ráðizt, nema séð sé fyrir fjármagni til framkvæmdarinnar, en það er í samræmi við þá reglu, sem t. d. hefur verið sett í skólakostnaðarlögum, og þau lög eru í rauninni að verulegu leyti byggð á því sjónarmiði, sem hér er rætt um, og gert ráð fyrir, að ekki þurfi að breyta þeim að neinu ráði, þó að þessi nýja skipan verði tekin upp, enda voru þau samin, eftir að frumtill. um gerð þessa frv. lágu fyrir, en í skólakostnaðarlögum er gert ráð fyrir, að ekki verði ráðizt í skólabyggingu nema því aðeins að séð verði, hvernig henni verði lokið á skömmum tíma, þannig að hún þurfi ekki að stöðvast sökum fjárskorts. En margar byggingar hafa einmitt af þeim sökum orðið miklum mun dýrari en ella hefði orðið. Hið sama er gert ráð fyrir að gildi í sambandi við verklegar framkvæmdir almennt. Þá er gert ráð fyrir því, að meginreglan verði sú, að opinber framkvæmd verði unnin eftir útboði og Innkaupastofnun ríkisins annist útboð og eftirlit með því, hvernig framkvæmdum sé hagað. Loks er gert ráð fyrir því, að eftir að framkvæmd sé lokið fari fram svokallað skilamat, þ. e. a. s. að mannvirki verði tekið út og borið saman við upphaflegar áætlanir og kannað til hlítar, að hve miklu leyti þær áætlanir hafi brugðizt og hvaða ástæður hafi legið því til grundvallar, ef svo hefur verið. Ég vil taka það skýrt fram, að með þessu frv. er ekki gert ráð fyrir því að taka neitt vald úr höndum neins þess aðila, sem það hefur nú, hvorki úr höndum Alþ., sem tekur lokaákvörðun um það, hvort það veitir fjárveitingu eða ekki, né heldur úr höndum viðkomandi rn. hvað snertir till. um það, hvort út í framkvæmd skuli farið eða ekki. Hins vegar er hið fjármálalega eftirlit með framkvæmdinni fengið í hendur fjmrn. eða fjárlaga- og hagsýslustofnuninni, þ. e. hið endanlega mat á áætlunargerðinni og frumathuguninni, en Innkaupastofnun ríkisins hefur með höndum útboðin og eftirlit með framkvæmdinni sjálfri. Það er meginregla, sem er gegnumgangandi í þessu frv. og var talin grundvallaratriði af hálfu þeirra, sem það undirbjuggu, að reynt var að tryggja, að ábyrgðin á verkunum, þ. e. a. s. undirbúningi, framkvæmd og loks úttekt þeirra, væri ekki í höndum sama aðila, til þess að tryggja það, að fram kæmi fullkomin gagnrýni og hlutlægt mat á öllum aðstæðum, og tel ég, að eftir atvikum hafi tekizt að finna úrræði til þess að tryggja, að svo verði. Það er gert ráð fyrir því, að sett verði á laggirnar við Innkaupastofnun ríkisins sérstök framkvæmdadeild, sem hafi með höndum það verkefni, sem frv. felur Innkaupastofnuninni, en jafnhliða gengið út frá því, að byggingaeftirlitsdeild húsameistara ríkisins, sem á auðvitað á engan hátt þar að vinna, skuli lögð niður. Jafnframt verði lögð niður byggingadeild menntmrn., og starfsmenn hennar færist þá yfir í þessa nýju allsherjareftirlitsstofnun. Með þessu móti ætti ekki að þurfa að gera ráð fyrir því, að um stóraukin útgjöld yrði að ræða með þessu frv., og ég er ekki í neinum vafa um það, a. m. k. ef vel tekst til um framkvæmdina, að þau útgjöld munu margfaldlega geta skilað sér í betri undirbúningi framkvæmda og betri hagnýtingu þess fjár, sem ríkið hverju sinni hefur yfir að ráða til þess að vinna að hinum margþættu opinberu framkvæmdum, en eins og hv. þdm. er kunnugt, og þeir hafa oft lagt áherzlu á það við ýmis tækifæri, er allt of lítið fé fyrir hendi til þess að fullnægja þeim mörgu þörfum, sem þjóðfélagið þarf að leysa hverju sinni í sambandi við margháttaðar byggingarframkvæmdir í þágu þjóðfélagsins. Ég sé ekki ástæðu til, herra forseti, að orðlengja frekar um málið, nema tilefni gefist til, en legg til, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn., og ég vil mjög mega mælast til þess, þar sem málið hefur fengið svo rækilegan undirbúning og athugun hvað eftir annað og allar umsagnir hafa þegar legið fyrir, að hv. n. reyndi nú að afgreiða málið sem fyrst frá sér, því að ég sé ekki ástæðu til þess, að hún þurfi að undirbúa eða leita margra umsagna, eins og gert var á síðasta þingi, því að þá komu fram svo rækileg gögn í málinu, að það ætti ekki að þurfa að endurtaka þá hringferð aftur, ef svo má segja, því hringferð er það vissulega orðin, þar sem það er komið aftur til okkar í rn., og öll þau gögn verið skoðuð rækilega og athugað, að hve miklu leyti væri talið eðlilegt að taka til greina þær ábendingar og aths., sem þar eru fram settar, og vissulega virðast þær allar fram settar af fullum skilningi á eðli vandamálsins og með mjög jákvæðu hugarfari til þeirra hugmynda, sem liggja að baki frv.



Herra forseti. Ég get að mörgu leyti tekið undir orð hæstv. fjmrh. Það er eflaust rétt, að í ýmsu hefur á undanförnum árum verið áfátt undirbúningi og skipulagi framkvæmda hins opinbera. Er að mínum dómi full ástæða til þess að gefa þessu málefni gaum og reyna að bæta þar úr á ýmsan hátt, og ég er alveg sammála því, að nauðsynlegt sé að líta á þessi efni nokkuð hliðstætt og gera áætlanir fyrir fram, þannig að það hendi ekki, sem margoft hefur komið fyrir, að samtímis hafa verið í gangi of mörg verk, þannig að það hefur ekki verið hægt að ráða við þau fyllilega í neinu, og afleiðingin hefur orðið óeðlileg töf, kannske á þeim öllum, og stundum aukakostnaður. Því get ég út af fyrir sig alveg tekið undir það, að æskilegt sé að reyna að setja almennar reglur um þessi efni. Eins og hæstv. fjmrh. gat um, hefur þetta frv. verið nokkuð lengi á leiðinni og farið í gegnum æðimarga hreinsunarelda, þannig að maður skyldi nú ætla, að það hafi verið orðið nokkuð vandlega athugað og ekki þyrfti þar neitt um að bæta. Samt er það svo, að ég er ekki fjarri því, að það hefði enn þá gott af nokkru nánari athugun, og ég vil aðeins benda á örfá atriði, sem eru ekki alveg ljós fyrir mér eða mér sýnist að mætti breyta til bóta. Í fyrsta lagi er þess að geta, að samkvæmt 1. gr. er hér einungis um að ræða, skilst mér, framkvæmdir, sem gert er ráð fyrir að ríkið taki beinlínis þátt í með fjárveitingum. Það er ekki skylda að fella framkvæmdir annarra aðila undir þetta. Hins vegar er ríkisstj. veitt heimild til þess að ákveða það, að lögin taki til framkvæmda á vegum ríkisstofnana, sem hafa sjálfstæðan fjárhag. Ég vil strax láta þá skoðun mína í ljós, að ég tel alveg sjálfsagt, að þær ríkisstofnanir, sem að vísu hafa að nafninu til e. t. v. sérskilinn fjárhag frá ríkissjóði og fara kannske ekki í gegnum fjárl., lúti þessum lögum á sama hátt og framkvæmdir, sem beint eru unnar á vegum ríkisins. Hér koma ýmsar ríkisstofnanir til greina, en sjálfsagt koma mörgum fyrst í hug stofnanir eins og ríkisbankarnir. Framkvæmdir þeirra hefur m. a borið á góma á þessu hv. þingi, og hefur verið lögð fram skýrsla um fjárfestingar þeirra. Án þess að ég vilji sérstaklega fara að gagnrýna það hér, þá virtist mörgum, að þar væri nokkuð vel að verið um ýmsar framkvæmdir af hálfu bankanna sjálfra á sama tíma, sem vitað var, að ráðstöfunarfé þeirra til annarra hluta virtist vera æði takmarkað. Ég tel þess vegna út af fyrir sig sjálfsagt, að þessar þýðingarmiklu ríkisstofnanir, þótt sjálfstæðan fjárhag hafi, verði felldar undir þær kvaðir, sem þessi lög gera ráð fyrir, þ. e. að gera fyrir fram heildaráætlanir, að vera háðar vissu eftirliti í framkvæmd og gera svo grein fyrir því, hvernig framkvæmdin hefur tekizt til, að lokum.Ég get ekki annað séð en þetta sé fyllilega réttmætt og eðlilegt, eða kannske með öðrum orðum sagt, þá get ég ekki séð nein rök fyrir því að skilja þessar stofnanir undan þessu kerfi. Þá vil ég í öðru lagi eiginlega nánast spyrja eða fá nánari upplýsingar. Ég hef kannske ekki skilið hæstv. ráðh. rétt, en mér virtist hann láta orð liggja að því, að það væri ekki meiningin með þessum lögum að hagga á neinn hátt við t. d. framkvæmd vegamála og vitamála, og kannske einhverra annarra, sem hann nefndi. Auðvitað eru margir aðilar þar hliðstæðir, póstur og sími, virkjanir o.fl., o.fl. Ég fæ ekki séð við lauslega athugun á frv., að þetta sé á neinn hátt undanskilið í því. En það má vera, að ég hafi ekki kynnt mér þetta nægilega vel. Ég fæ heldur ekki í fljótu bragði séð ástæðuna til þess að skilja þessar framkvæmdir undan, og ég held satt að segja, að það geti verið vafamál, að lögin nái tilgangi sínum, nema þau taki til jafnþýðingarmikilla opinberra framkvæmda og hér er um að tefla. En sé það meiningin, að þau taki ekki til þeirra, þá sýnist mér, að það þurfi að koma skýrt fram í lögunum, en ég hef ekki getað séð það. Þá held ég, að það þyrfti líka að koma nokkuð greinilega fram, hvernig skilin á milli þessara opinberu framkvæmda og annarra framkvæmda á vegum ríkisins eru dregin, en ég hef ekki getað komið auga á, að það sé gert. Þá vil ég út af fyrir sig lýsa ánægju minni með 13. gr. frv., en þar er gert ráð fyrir.því, að verk skuli að jafnaði unnið samkvæmt tilboði á grundvelli útboðs. Þetta finnst mér alveg laukrétt stefna, og ég fyrir mitt leyti gæti verið hlynntur því, að þarna sé kveðið sterkar að orði. Ég skil það samt, að það er ekki hægt að gera þetta algerlega fortakslaust og skilyrðislaust. En ég álít, að það eigi að vera meginregla, sem sæti ekki undantekningum, nema þegar mjög sérstaklega stendur á, að verk séu boðin út og þau unnin samkvæmt tilboðum. Þetta álít ég að eigi a. m. k. að eiga við, þegar um allar meiri háttar framkvæmdir er að tefla. En þetta er samt ekki svo einfalt mál sem ætla mætti, og hefur verið rætt um það hér áður á hv. Alþ., ef ég man rétt, að það væri nauðsyn á því að setja reglur og setja lög beinlínis um útboð og tilboð, vegna þess að það er engan veginn vandalaust, hvernig á þessu er haldið. Mig minnir nú satt að segja, að það hafi verið samþ. einhvern tíma þáltill. um athugun á því efni. Ég held, að það sé nauðsynlegt að athuga það atriði, hvort ekki þurfi að koma inn í þetta frv. einhver ákvæði um þessi útboð, ef það er ekki gert ráð fyrir þeim í einhverjum öðrum lögum. Þá verð ég nú aftur á móti að lýsa vonbrigðum mínum yfir 14. gr., þar sem gert er ráð fyrir að setja á stofn nýja stofnun, framkvæmdadeild Innkaupastofnunar ríkisins, og þessari deild á nú ekki að nægja minna en einn forstjóri. Forstjóri skal hann heita, sem fyrir henni er, samkv. 23. gr. Ég held, að stofnanirnar séu orðnar svo margar, að það þurfi að fara að stinga við fótum, áður en farið er að setja nýjar á stofn. Ég get að vísu alveg fallizt á það, að nauðsynlegt sé að hafa slíkt eftirlit og aðhald með þessum framkvæmdum, en spurningin, sem í mínum huga vaknar, er sú, hvort ekki sé þegar fyrir hendi einhver stofnun, sem mætti nota til þessara hluta, hvort það muni vera nauðsynlegt að setja upp nýja stofnun með forstjóra og kannske álitlegu starfsliði til þess að fjalla um þessi mál. Ég skal að vísu játa, að eins og þetta er orðað, þá er þessari stofnun ætlað mikið hlutverk, ef það á að skiljast bókstaflega, þar sem framkvæmdadeildin á að fara með yfirstjórn verklegra framkvæmda. Ef það er svo, að þetta taki til framkvæmda á vegum ríkisins almennt, þá er náttúrlega ekki um neitt smávegis hlutverk að ræða, en náttúrlega mundi þetta breytast nokkuð, ef það er meiningin, eins og mér virtist koma fram hjá hæstv. fjmrh., að skilja undan þarna einhverjar framkvæmdir, þar sem hann sagði, að það væri ekki meiningin með þessum lögum að taka vald af neinum aðila. Þetta er ekki alveg fullskýrt fyrir mér, en skýrist væntanlega af því, sem ráðh. segir kannske um það á eftir. En ég vil sem sagt beina því til þeirrar hv. n., sem fær mál þetta til meðferðar, að hún kanni, hvort ekki sé þegar fyrir í ríkiskerfinu einhver stofnun, sem notast mætti við til að hafa með höndum þetta starf. Það er að vísu gert ráð fyrir því, að þessi deild taki við starfsemi, sem er kölluð starfsemi byggingadeildar menntmrn. og byggingaeftirlits húsameistara ríkisins. Það er ekki langt síðan þessi byggingadeild við menntmrn. var sett á stofn, og satt að segja er dálítið handahóf á þessu, þegar verið er að stofna slíka stofnun eitt árið, sem á að gera mikið gagn, að því er sagt er, en henni er skákað til hliðar næsta ár. Ég held, að það séu fleiri atriði í þessu frv., sem þurfi nánari athugunar við enn þrátt fyrir þá athugun, sem þetta frv. hefur fengið. En ég skal ekki fara nánar út í það, en ég vil að lokum endurtaka það, að ég er samþykkur þeirri meginstefnu, sem kemur fram í þessu frv., að það þurfi að hafa fastari stjórn en verið hefur á opinberum framkvæmdum, og þær þurfi að framkvæma meir eftir áætlun og undir eftirliti en verið hefur. En ég tel þetta ekki nóg, og ég tel alls ekki, að fullt gagn verði af þessu, ef allar aðrar framkvæmdir eru með öllu látnar skipulagslausar. Það, sem ég held að þurfi að gera, er að setja heildarskipulag á meiri háttar framkvæmdir, til þess að það sé hægt að hafa stjórn á þessum málum. Þess efnis var frv., sem við framsóknarmenn fluttum hér á síðasta þingi um Atvinnumálastofnun ríkisins. Henni var m. a. ætlað það hlutverk að semja heildaráætlanir og hafa stjórn á fjárfestingu, þegar um meiri háttar framkvæmdir væri að tefla, og ég held, að það þurfi að taka málið þeim tökum, að þetta skipulag sé látið ná ekki aðeins til opinberra framkvæmda, heldur einnig til framkvæmda á vegum einkaaðila. Þessu frv. okkar var vísað til hæstv. ríkisstj., og ég vildi nú nota þetta tækifæri, þegar þetta frv. er hér til umr., sem að vissu leyti gengur í sömu átt, þó að það sé aðeins á takmörkuðu sviði, og spyrja hæstv. fjmrh., hvað athugun ríkisstj. á þessu frv. líði.



Herra forseti. Ég sé ástæðu til þess að þakka hv. 1. þm. Norðurl. v. fyrir mjög vinsamlegar undirtektir undir þetta mál, þó að hann hefði ýmislegt við það að athuga, eins og auðvitað var alltaf hægt við að búast. Þó að frv. hafi fengið rækilega meðferð í Alþ. tvisvar sinnum áður, þá efast ég raunar um, að nokkurn tíma verði þannig frá jafnviðamiklu máli gengið, að það megi ekki benda á ýmis atriði, sem e. t. v. mættu vera með öðrum hætti. Áður en ég vík að aths. hans, þá vildi ég aðeins segja það um niðurlag ræðu hans, þar sem hann vék að frv. um Atvinnumálastofnun ríkisins, sem hefði verið vísað til ríkisstj. á síðasta þingi, að það hefur engin ákveðin afstaða verið tekin til þess máls. Ég skal ekki ræða það nánar, en ég býst við, að við getum verið sammála um það, að hvað sem liði því, hvort æskilegt væri að setja upp slíka stofnun eða ekki, þá ætti það ekki heima í þessu frv., vegna þess að hér er um að ræða ákveðna skipan mála í rauninni inn á við, þ. e. a. s. hvernig ríkið skuli haga framkvæmdum sínum, til að það skili sem beztum árangri með sem hagkvæmustum hætti. Ég held, að það gæti aldrei orðið mögulegt að fara að fella inn í þetta frv. ákvæði um almennt skipulag framkvæmda í þjóðfélaginu í heild, sem er að sjálfsögðu allt annars eðlis og mundi verða með allt öðrum hætti, og ekki er unnt að setja hliðstæðar starfsreglur um það fyrir einkaaðila eins og ríkið setur hér varðandi framkvæmdir sínar. Það yrðu að sjálfsögðu allt of mikil afskipti af framkvæmdum þeirra. Í rauninni, ef ég man rétt frv. þeirra hv. framsóknarmanna, kom ekki fram í frv. þeirra nokkur hugmynd í þá átt, að ríkisvaldið ætti að fara að segja einstaklingum nákvæmlega fyrir um það, hvernig þeir ættu að haga vinnubrögðum sínum varðandi hinar tilteknu framkvæmdir, heldur var aðeins gert ráð fyrir því í frv., að heildareftirlit yrði með því, í hvaða framkvæmdir yrði ráðizt hverju sinni, og það yrði þá háð leyfum, hvort út í þær yrði farið eða ekki, en ekki sett upp eitthvert voldugt eftirlit til þess að fylgjast svo með því, hvernig einstaklingarnir eða félögin framkvæmdu áætlanir sínar. Það held ég að hljóti að vera annað mál, og skal ég ekki fara út í þá sálma hér. En ég tel mér skylt að ræða nokkuð það, sem hv. þm. vék að í máli sínu, og mér fannst allrar athygli vert. Í fyrsta lagi var það, sem hann ræddi um ríkisstofnanir, að hann teldi, að það væri í rauninni eðlilegt eða a. m. k. nauðsynlegt að athuga það, hvort frv. ætti ekki beinlínis að ná til allra ríkisstofnana. Ég hef út af fyrir sig ekkert á móti því, að það verði sett inn í þetta frv., ef hv. n., sem fær það til meðferðar, og deild sýnist svo, og sú hugsun var einmitt á bak við hjá okkur, að það væri a. m. k. eðlilegt, að það kæmi til athugunar, svo sem heimildarákvæðið um þetta leiðir glöggt í ljós. Hins vegar stefndum við í okkar vinnubrögðum að því að íhuga um hagnýtingu þess fjár, sem hverju sinni er úr ríkissjóði sjálfum varið til opinberra framkvæmda, og það er sú meginhugsun, sem liggur að baki frv. Það er alveg rétt, að það getur verið fullkomin ástæða til þess, að aðrar stofnanir, bankar, síldarverksmiðjur ríkisins og eftir atvikum önnur fyrirtæki, sem ríkið á, lúti einnig sömu lögmálum um þetta efni og fjárlagastofnanirnar. Ég er sem sagt ekkert á móti því, að það sé tekið til athugunar, hvort það eigi beinlínis að hafa fyrirmæli um það atriði, ef hv. n. sýnist svo við nánari athugun málsins. Þá vék hv. þm. að því, að sér fyndist frv. nokkuð óljóst varðandi hinar stóru framkvæmdastofnanir ríkisins, og það væri næsta hæpið, ef það ætti að undanskilja þær allar. Ég hef kannske ekki tekið það nægilega skýrt fram, en það er gengið út frá því, að hinar stóru framkvæmdastofnanir ríkisins, vegamálaskrifstofa, vitamálaskrifstofa og póst- og símamálastjórn, hagi undirbúningi verka sinna með nákvæmlega sömu vinnubrögðum og hér er gert ráð fyrir. Hins vegar þótti það nokkuð viðamikið og mundi leiða til þess, að það þyrfti að setja upp volduga eftirlitsstofnun í þjóðfélaginu, ef ætti að fara að taka yfirstjórn þessara framkvæmda allra af þessum stóru framkvæmdastofnunum, enda eru mörg verka þeirra þannig, að þau geta auðvitað ekki eðli málsins samkvæmt fallið undir t. d. útboðsregluna og ýmis önnur atriði, sem hér um greinir, þar sem um lítil verk er að ræða. En varðandi heimildina í þessu efni, þá er hana að finna í 21. gr. frv. Það er í rauninni gengið út frá því, að lögin gildi um þessar stofnanir einnig, en þar er heimildarákvæði í öfuga átt við það, sem ég gat um áðan varðandi ríkisstofnanirnar, þ. e. hér er heimilað að fela einstökum ríkisstofnunum umsjón nánar skilgreindra flokka opinberra framkvæmda, enda hafi þessar stofnanir aðstöðu til að annast þetta verkefni. Sem sagt, varðandi framkvæmdastofnanir ríkisins, þá ná lögin í raun og veru til þeirra. Það er aðeins opinn sá möguleiki að fela þeim að leysa þetta verkefni af hendi og þá eftir þeim reglum, sem ríkisstj. eða rn. setur. Það er gert ráð fyrir, að fjmrh. setji reglugerð um framkvæmd laganna, en í fyrra tilfellinu, sem hv. þm. gerði aths. við, þá er heimildin í þá átt varðandi ríkisstofnanirnar, banka og aðrar slíkar, að heimilt sé að láta lögin ná til þeirra. En í báðum þessum tilfellum, þótt þetta sé ólíkt orðað, er gert ráð fyrir því, að það sé möguleiki að haga þessu með þeim hætti, sem við nánari athugun verður talið heppilegast til þess að ná þeim tilgangi, sem ég gat um, að væri meginsjónarmiðið, þ. e. að hagnýta sem bezt opinbert fjármagn, og a. m. k. frá mínum bæjardyrum séð, ef ég hef eitthvað með framkvæmd þessara mála að gera, þá tel ég sjálfsagt, að hinum opinberu framkvæmdastofnunum verði gefin fyrirmæli um, að þær vinni að meginsjónarmiði til í anda þeirra reglna, sem hér eru settar, bæði um frumáætlun, áætlunargerð, verklegar framkvæmdir og útboð verka, því að sjálfsögðu er hægt að láta það verða skilyrðisbundið, með hvaða hætti þeim verður falið að annast þau verkefni, sem um ræðir í þessum lögum, en sem sagt heimildina til þessa er að finna í 21. gr. Þá vék hv. þm. að því, að hann teldi, og hann tók mjög undir það, að rétt væri stefnt í 13. gr., að almennt væru verk boðin út. Það er, eins og ég gat um í frumræðu minni, grundvallarhugsunin að baki þessu frv., að það verði gert. Hins vegar hefur reynslan sýnt það, að þau tilfelli getur að borið og atvik verið þannig, bæði ástand í þjóðfélaginu og tiltekin framkvæmd með þeim hætti, að það geti verið vafasamt að skylda beinlínis ríkisvaldið til þess að beita útboðsreglum. Sú eftirlitsnefnd, sem gert er ráð fyrir að hafi yfirumsjón með verklegum framkvæmdum, yrði að meta það, hvort rétt væri að hafa ekki útboð varðandi einstakar framkvæmdir. Ég held þess vegna, að eins og gr. er orðuð væri ekki heppilegt að breyta henni. Hugsunin er sem sagt þessi, að grundvallarreglan sé útboð, en að það sé þó ekki alveg skilyrðislaust. Hv. þm. vék einnig að því, að hann teldi það einnig mjög hæpið að fara að setja upp nýja stofnun til þess að annast framkvæmd þessarar löggjafar, og ég er honum mjög sammála um það. Þess vegna var einmitt sú leið valin að setja ekki upp nýja stofnun. Innkaupastofnun ríkisins hefur nú um alllangt skeið farið með verkefni á vegum ríkisins, ekki sízt ýmiss konar eftirlitsstörf á vegum fjmrn. Bíla- og vélanefnd t. d. hefur hjá henni bækistöð. Hún hefur annazt útboð verklegra framkvæmda í vaxandi mæli og innkaup fyrir ríkið. Þarna er stofnun, sem er til, en auðvitað var útilokað með öllu annað en að setja ákveðna deild við stofnunina, vegna þess að þetta er svo viðamikið verk, sem hér er verið að vinna, að það verður auðvitað ekki gert af hinu almenna starfsliði stofnunarinnar, sem hefur allt öðru hlutverki að gegna. Ég skal játa það varðandi orðið forstjóra, að það mætti vel hugsa sér að sleppa því og hafa það deildarstjóra eða eitthvað slíkt. Því hef ég ekki á móti, tel það allt vera til athugunar og álita, því að ætlunin er sem sagt alls ekki sú að setja hér upp nýja stofnun, heldur að tengja það við stofnun, sem hefur með höndum einmitt verkefni, sem eru á svipuðu sviði og hér er gert ráð fyrir. Innkaupastofnun ríkisins hefur með höndum innkaup og annast einnig tilboð. Hún hefur því víðtæk kynni af því, hvað eðlilegt er, að kostnaður sé. Hún hefur jafnframt annazt útboð í stórum stíl fyrir ríkið og ríkisstofnanir. Hún er því sennilega líklegust til þess að geta innt þetta verk af hendi þeirra stofnana, sem nú eru til. Jafnframt er, eins og ég gat um áðan, gert ráð fyrir því, að byggingaeftirlit húsameistaraembættisins færist yfir til þessarar deildar Innkaupastofnunarinnar, því að sannleikurinn er sá, að það byggingaeftirlit hefur aldrei átt heima hjá húsameistaraembættinu. Það er eitt dæmi um það, hvernig í rauninni á ekki að haga skipan mála, að byggingaeftirlit sé í höndum þess aðila, sem hefur unnið að framkvæmdum. Það er ekki eðlilegt. Húsameistari ríkisins hefur haft með höndum ýmiss konar framkvæmdir. Hann hefur teiknað byggingar ríkisins og á svo að sjá um það sjálfur að framkvæma verkið. Það er ekki eðlilegt, og það er einmitt þessi skipting verkefna og eftirlits, sem er grunntónninn í þessu frv. Því er eðlilegt, að þeir starfsmenn, sem að þeim málum hafa unnið þar og hafa haft eftirlit með ýmsum opinberum byggingum, bæði prestssetrum, læknisbústöðum og einu og öðru, færist yfir í þessa deild. Byggingadeild menntmrn. er ný stofnun, eins og hv. þm. sagði. Það er ekki ætlunin að hlutverk hennar breytist í raun og veru, þó að hún færist yfir til Innkaupastofnunarinnar, vegna þess að löggjöfin um byggingamál skóla er mjög sniðin eftir þeim hugsunum, sem liggja að baki þessu frv. Þess vegna á ekki að þurfa að breyta þeim starfsháttum, sem þar er um að ræða. Sú deild hefur unnið að stöðlun skólamannvirkja og hefur haft með höndum eftirlit með þessum vissa þætti byggingaframkvæmda ríkisins, þ. e. a s. skólabyggingum, sem er að sjálfsögðu einn allra veigamesti þáttur ríkisframkvæmda. Deildin mundi að sjálfsögðu halda áfram nákvæmlega á sama hátt eftirliti og undirbúningi skólamannvirkja, eins og byggingadeild menntmrn. hefur nú, og það er gert ráð fyrir, að starfsmenn þeirrar deildar flytjist yfir til deildar Innkaupastofnunarinnar, þannig að hér er aðeins um millifærslu að ræða. Starfsmenn í báðum þessum stofnunum, byggingaeftirliti húsameistara og byggingadeild menntmrn., mundu að sjálfsögðu nýtast miklu betur, ef þeir væru settir á einn stað og gætu þá eftir atvikum unnið að eftirliti með hinum ýmsu framkvæmdum ríkisins samkv. þessum lögum. Það er þess vegna a. m. k. á þessu stigi skoðun mín og þeirra manna, sem þetta hafa undirbúið, að það ætti með þessari tilhögun einmitt að fela Innkaupastofnuninni þetta hlutverk. Ekki á að vera þörf á því að koma hér upp nýrri stofnun, ef framkvæmdastofnanir ríkisins, t. d. vegagerð og hafnarmálastjórn, störfuðu áfram að verkefnum sínum að verulegu leyti, þá mundi vera hægt að spara það. Ella yrði að koma til mjög mannfrek stofnun til þess að hafa eftirlit með öllum þeim aragrúa framkvæmda, sem þessar stóru framkvæmdastofnanir hafa með höndum. En ég legg aðeins áherzlu á það, að varðandi einnig þessar framkvæmdastofnanir er ætlunin sú, að þær lúti sömu lögmálum í vinnubrögðum og verði að haga þeim með þeim hætti, sem hér er gert ráð fyrir. Ég vonast þá til, að ég hafi vikið að því, sem hv. þm. minntist á í sínu máli. Það er auðvitað skylt og rétt að reyna að útskýra, hvaða hugsun liggur hér á bak við, og upplýsa hv. þdm. um það, sem þeim finnst óljóst vera. Ég endurtek svo aðeins að lokum það, að ég er mjög þakklátur fyrir jákvæðar undirtektir hv. þm., og ég er alls ekki haldinn þeirri þvermóðsku á nokkurn hátt í sambandi við þetta mál, svo lengi sem meginkjarni þess er varðveittur, að vera ekki til viðtals um breytingar, sem kynnu að horfa til bóta á einstökum ákvæðum frv.



Herra forseti. Mér sýnist við skjótan yfirlestur, að þá hafi þetta frv. tekið breyt. til bóta frá því, að það var hér lagt síðast fyrir þessa hv. d., og það er auðséð, að ýmsar skynsamlegar ábendingar hafa verið teknar til greina, og er ekkert nema gott um það að segja. Það eru aðeins örfá atriði hér, sem ég vildi leyfa mér að gera að umtalsefni við þessa 1. umr. Það er í fyrsta lagi 22. gr. frv., þar sem rætt er um samstarfsnefnd um opinberar framkvæmdir og sagt, að í n. skuli eiga sæti þrír menn, formaður fjvn. Alþ. eða sérstaklega tilnefndur fulltrúi n., í öðru lagi forstjóri framkvæmdadeildar Innkaupastofnunar ríkisins og í þriðja lagi hagsýslustjóri ríkisins, sem skal vera formaður n. Ég tel þessari skipan áfátt að því leyti til, að þarna er ekki tryggt, að neinn verkfræðilega menntaður maður eigi sæti í n. Ég tel út af fyrir sig eðlilegt, að allir þessir aðilar eigi þarna fulltrúa. Ég er ekki út á það að setja sérstaklega, en ég teldi að það þyrfti að athuga það, hvort ekki væri nauðsynlegt, að í svo voldugri n., sem á að fjalla um verklegar framkvæmdir, væri tryggt, að verkfræðilega menntaður maður ætti þar sæti. Þá er í öðru lagi 13. gr. frv. Ég tek það fram, að ég hef ekkert sérstakt við hana að athuga. Það var aðeins út af orðum hv. 1. þm. Norðurl. v., að þá vil ég upplýsa það, að Iðnaðarmálastofnun ríkisins hefur, held ég, í 10 ár eða lengur unnið að því að semja það, sem er kallað frv. að staðli um útboð og verksamninga, og að þessu hefur unnið stór og mikil n., sem margir hafa átt aðild að. Þessi n. lauk endanlega störfum núna á þessu ári og gaf út þetta, sem hún kallar staðal, þ. e. a. s. grundvallarreglur um útboð og gerð verksamninga, og ég held, að þetta verk hafi verið mjög nauðsynlegt og tekizt mjög vel. Ég vildi mælast til þess, að hv. alþm. væri sent þetta plagg, því þeir eiga vissulega rétt á að fylgjast með þessu. Það hefur eiginlega tiltölulega lítið verið minnzt á þetta opinberlega, og þess vegna eðlilegt, að þetta fari fram hjá mönnum, en þetta plagg þyrftu alþm. að eiga og ætti Iðnaðarmálastofnun að sjá um, að þeir fengju það í hendur. Þá er í þriðja lagi ákvæði hér um framkvæmdadeild Innkaupastofnunar ríkisins. Það má segja, að reglur um hana séu bæði í 14. gr. og 23. gr. frv. Ég lít nú svo á, að í raun og veru hafi þessi framkvæmdadeild verið til, þ. e. a. s. hún hefur kannske ekki verið formlega stofnuð, en Innkaupastofnunin hefur haft þessi verkefni með höndum, þó að þau séu nokkuð aukin hér í lagafrv., en Innkaupastofnunin hefur annazt útboð verka og gerð verksamninga eða undirbúning verksamninga, og ég hygg, að þetta hafi leitt af því, að þegar verið er að bjóða út verk, þá er í raun og veru ekki eingöngu verið að auglýsa eftir verktökum og tilboðum, heldur er líka jafnframt oft á tíðum verið að bjóða út efni, vörur og efnisinnkaup, því að t. d. til einnar byggingar þurfa oft að fara fram mörg útboð. Það er ekki bara verið að bjóða út aðalverkið í því skyni að ráða einhvern aðalverktaka, heldur líka ýmiss konar undirverktaka og efnisseljendur. Þetta hefur leitt af því, að stofnunin keypti inn efnið og annaðist þau útboð. Því hefur þótt eðlilegt að fela henni einnig að bjóða út verkið sjálft, og Innkaupastofnun ríkisins hefur þegar öðlazt mikla reynslu í þessu. Mér sýnist eftir 14. gr., að það, sem eigi að auka hér á verkefni Innkaupastofnunarinnar í sambandi við verklegar framkvæmdir, sé það, að hún eigi að annast reikningshald og greiðslur vegna verka og þá væntanlega líka eftirlit með þeim, en það hygg ég, að stofnunin hafi yfirleitt ekki gert nema þá í undantekningartilfellum. Það hefur a. m. k. ekki verið nein almenn regla. Hér er þessu þess vegna bætt á Innkaupastofnunina eða þessa sérstöku deild, sem þar á að stofna, og ég tel ekkert sérstakt við það að athuga og það falli í raun og veru heim og saman, að sá aðili, sem sér um útboð og samningsgerð, annist einnig eftirlit með verkinu og greiðslu vegna þess. Ég tel, að það sé gott að samræma á einum stað allt það, sem maður getur kallað almennar framkvæmdir, þó að sérframkvæmdir verði að halda áfram, eins og ég held að sé heppilegt, á vegum vitamálastjóra, vegamálastjóra o. s. frv. En það, sem mér finnst ekki liggja alveg skýrt fyrir í sambandi við verkefni framkvæmdadeildar Innkaupastofnunar ríkisins, er það, sem kemur fram í 23. gr., þar sem segir, að framkvæmdadeildin taki við starfsemi byggingadeildar menntmrn. og byggingaeftirlits við embætti húsameistara ríkisins. Nú skal ég að vísu játa það, að starfsemi þessarar byggingadeildar menntmrn. og byggingaeftirlits húsameistara þekki ég ekki til hlítar, en ég hef a. m. k. skilið það svo, að byggingadeild menntmrn. annaðist ekki einvörðungu um hinar verklegu framkvæmdir, þ. e. a. s. eftirlit með verkinu og greiðslur og jafnvel útboð, heldur annaðist hún einnig áætlanagerðina. Þá sýnist mér, að ef Innkaupastofnun ríkisins eða framkvæmdadeildin á alveg að taka við starfsemi byggingadeildar menntmrn., fjalli hún ekki bara um hina verklegu framkvæmd, sem rætt er um í 4. kafla frv., heldur sé einnig komið inn á svið áætlunargerðarinnar samkvæmt 3. kafla, að þarna sé ein og sama stofnunin a. m. k. í vissum tilvikum farin að fjalla bæði um áætlanagerð og verklega framkvæmd, enda skilst mér á frv., að þetta eigi gjarnan að vera aðskilið. Þetta teldi ég þörf á að athuga betur. Það kann að vera, að þetta fyrirkomulag gæti svo sem verið gott, en ég tel þó, að þetta þurfi að athuga betur, og þá leiða mig í allan sannleika, ef ég hef misskilið þetta.



Herra forseti. Hv. 3. landsk. þm. vék hér að nokkrum atriðum, sem ég vil aðeins gera að umtalsefni með fáum orðum. Hann vék að því síðast, sem ég skal þá fyrst minnast á, að honum sýndist svo, að það væri ekki fullt samræmi í því að leggja byggingadeild menntmrn. undir Innkaupastofnunina, vegna þess að hún hefði einnig með höndum áætlunargerð. Þetta er að vissu leyti rétt, og ég er hv. þm. sammála um það, að þetta þarf að athuga, og það höfum við íhugað nokkuð. Sannleikurinn er sá, að ekki er orðin mjög föst skipting á þessu innan menntmrn. Það á að bera undir rn. teikningar að byggingum. Þarna er einnig fjármálaeftirlit skólanna og svo eftirlitið með framkvæmdunum sjálfum og að unnið sé eftir þeim teikningum, sem gerðar eru. Þarna kemur sérstaklega til greina hjá þessari byggingadeild, það sem ekki hefur verið enn þá varðandi aðrar opinberar framkvæmdir, sem ég teldi að þyrfti að vinna að, og það er stöðlun bygginganna. Byggingadeildin hefur unnið að stöðlun skólamannvirkja, og hv. þm. hafa séð það plagg, sem er geysilega mikið og voldugt skjal. Ég skal að vísu ekki segja, hvað menn hafa komizt ofan í það, það er annað mál, því að það er flókið. En það var byggt á þeirri hugsun og fyrirmælum í lögum, að miðað skyldi við ákveðna staðlaða gerð skóla og greiðsluhlutdeild ríkissjóðs við það miðuð. Ég tel, að að svo miklu leyti sem hér verður um áætlunargerð að ræða, þá verði hún með einhverju móti að vera áfram í höndum menntmrn. Það er alveg rétt, að sé það ekki nægilega skýrt, þá þarf það að kannast í n., hvernig því verður fyrir komið, því að annars bryti það í bága við grundvallarhugsun laganna. Ég álít hins vegar ekki, að það þyrfti að útiloka, að staðlanirnar og reglur um það efni væru í höndum Innkaupastofnunarinnar, því að það felur ekki í sér í rauninni áætlunargerð, heldur aðeins vissar reglur, sem settar eru, og hún á svo að sjá um, að farið sé eftir þeim. Það hefur nýlega verið falið húsameistaraembættinu, og ég álít, að það eigi að vera á vegum þess embættis, en alls ekki t. d. Innkaupastofnunarinnar, að athuga teikningar á hagkvæmum embættisbústöðum, heldur á hún að hafa það í huga að staðla þær byggingar, sem kostur er á. Síðan yrði það metið í viðkomandi rn. og eftir atvikum byggingaeftirlitsdeildinni, hvort rétt væri að leggja þá staðla til grundvallar eða ekki. En ég skal fúslega játa það, að þarna eru, eins og vafalaust mun koma á daginn, ýmis millimörk, sem verður að ákveða skýrar með reglugerð til þess að taka af allan vafa um það, að þessi skipting valdsins, ef svo má segja, eigi sér stað. Ég er hv. þm. þakklátur fyrir þessa ábendingu og tel nauðsynlegt, að hún verði tekin til athugunar í n. Það er alveg rétt, sem hann sagði, að segja má, að framkvæmdadeild við Innkaupastofnunina sé ekki ný stofnun að því leyti til, að Innkaupastofnunin hefur annazt útboð, og þar af leiðandi er henni ekki ókunnugt um það verkefni, sem hér er um að ræða. En eins og hann sagði einnig réttilega, þá er verkefnið þarna aukið, vegna þess að Innkaupastofnunin hefur ekki haft eftirlit með opinberum verkum til þessa. Hún hefur annazt útboð og leitað tilboða í ýmsar vörur, byggingarefni og annað, en hún hefur ekki haft eftirlit með verkum. Ég gleymdi líka áðan í sambandi við ræðu hv. 1. þm. Norðurl. v. að minnast á reglur um útboð og tilboð. Á sínum tíma var sett á laggirnar n. Það er alveg rétt. Það mun hafa verið samþ. þáltill. fyrir allmörgum árum um þetta. Þessi n. starfaði lengi að þessum verkefnum og svo var Iðnaðarmálastofnuninni falið að vinna að þessu verkefni, og ég hygg, að það sé rétt, að hún hafi sett fram einhverjar fastar reglur, sem hægt væri að hafa til hliðsjónar. Þær eru kannske ekki lögboðnar, en þær eru staðall um það, hvernig eigi að haga útboðum og tilboðum. Ég hef síður en svo nokkuð á móti því og skal jafnvel hlutast til um að kanna, hvort þennan staðal er ekki hægt að fá, ef hv. þm. vildu fá það plagg til athugunar. Varðandi það, að ekki væri tryggt, að verkfræðingur væri í eftirlitsnefnd eða samstarfsnefnd um opinberar framkvæmdir, þá er ástæðan til þess fyrst og fremst sú, eins og hv. þm. munu sjá við nánari athugun á hlutverki þeirrar n., að hún á að vera til ráðuneytis um fjármálalegar framkvæmdir, og ég er nú ekki búinn að sjá það, að það þurfi endilega að vera nauðsynlegt að hafa verkfræðing í sambandi við það atriði. Það gæti kannske verið einhver annar maður með einhverja aðra þekkingu en verkfræðingur, t. d. rekstrarhagfræðingur eða einhver slíkur, en þetta er ástæðan til þess, að ekki hafa verið sérstaklega teknir inn í þetta ákveðnir fagmenn. Hér eru fyrst og fremst teknir í þessa samstarfsnefnd þeir aðilar, sem eiga að sjá um framkvæmd laganna. Það er formaður fjvn. Alþ. sem fulltrúi þingsins og fjárveitingavaldsins og forstöðumaður þessarar framkvæmdadeildar Innkaupastofnunarinnar, og það má vel hugsa sér, að hann sé eftir atvikum forstjóri hennar. Það er mál, sem þarf að athuga, hvort þetta eiga að vera tveir hliðstæðir forstjórar eða hvort það eiga að vera forstjóri og deildarstjóri. Ég tel alveg geta komið til álita að breyta því. Svo er það að sjálfsögðu hagsýslustjóri ríkisins, sem er formaður n., og það verður vitanlega að ganga út frá því, að í því embætti sitji jafnan maður, sem hafi víðtæka þekkingu á fjárhaldsmálum, sé hagfræðingur eða hafi einhverja slíka menntun. Því held ég við nánari athugun, að ekki væri æskilegt, eins og þessi n. er hugsuð, að fara að taka inn í hana einhverja sérfræðinga til viðbótar. Hún mundi vafalaust kveðja sérfræðinga sér til ráðuneytis, eftir því sem hún teldi ástæðu til, en hér sem sagt sitja menn í krafti umboðs síns sem yfirmenn hinna veigamestu þátta í sambandi við fjármögnun og framkvæmd og eftirlit með verkum samkvæmt þessum lögum. Ég held, að það mundi orka svo mjög tvímælis, hverja ætti að setja til viðbótar þar inn, að það væri ekki til bóta að gera það, heldur yrði að reikna með því, að þessi n. yrði að kveðja til þá sérfræðinga, sem hún teldi þurfa hverju sinni. Að öðru leyti þakka ég hv. þm. fyrir vinsamlegar undirtektir hans undir meginhugsun þessa frv.



Herra forseti. Ég skal vera stuttorð um þetta frv. Ég get vísað til þess, sem ég áður sagði um það frv., sem síðast var hér til umr., en með þessu frv. er lagt til, að heimilt verði í sveitarfélögum utan Reykjavíkur að fela félagsmálaráðum, sem þar kunna að verða stofnuð, störf barnaverndarnefnda. Ég legg til, herra forseti, að þessu frv. verði að umr. lokinni vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Þetta frv. var flutt á síðasta þingi, en varð þá ekki útrætt og er nú flutt aftur. Í grg. með frv. kemur það fram, í hvaða skyni það er flutt, en fyrir nokkrum árum fór fram endurskipulagning á félagsmálum Reykjavíkurborgar, og voru þá ýmis mál, sem höfðu heyrt undir mismunandi nefndir, falin félagsmálaráði og felld undir Félagsmálastofnun borgarinnar. Þetta var skipulagsbreyting, sem hafði nokkuð lengi verið á döfinni og allir voru sammála um, að væri mjög æskilegt að kæmist í framkvæmd. Í framhaldi af því var svo aflað lagaheimildar til þess að fella ýmsa þætti félagsmála undir Félagsmálastofnunina og félagsmálaráð, og eins og sjá má í grg., var á ráðstefnu Sambands ísl. sveitarfélaga um félagsmál, sem var haldin seint á s. l. ári, gerð sú ályktun, sem í grg. er frá skýrt. Í framhaldi af þeirri ályktun og þeirri ósk Sambands ísl. sveitarfélaga er frv. flutt. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa fleiri orð um frv. eða efni þess, en legg til, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.