Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Áður en gengið er til dagskrár skal þess getið varðandi þingstörfin fram undan að það hefur orðið samkomulag um að það verði ekki kvöldfundur í kvöld vegna þess að dagskráin er ekki það viðamikil í dag, en útlit er fyrir að hér verði dreift frumvörpum í dag sem verða væntanlega tekin fyrir á morgun og þá má búast við löngum fundum í deildum á eftir fundum í sameinuðu þingi og þá væntanlega kvöldfundi annað kvöld. Ég vildi aðeins geta um þetta í upphafi fundar til þess að menn hefðu hugmynd um hver áform eru um þingstörf í dag og á morgun.



Herra forseti. Ég mæli fyrir áliti menntmn. á þskj. 211, áliti um frv. til l. um breytingu á lögum nr. 48 frá 1987, um Vísindaráð og Vísindasjóð, Rannsóknaráð ríkisins og Rannsóknasjóð. Frv. er brbl. sem gefin voru út 14. apríl 1987. Nefndarmenn eru sammála um að mæla með samþykkt frv. Fjarstaddir afgreiðslu málsins voru hv. þm. Ólafur Þ. Þórðarson og Ragnar Arnalds.



Herra forseti. Ég mæli fyrir frv. til l. um heimild fyrir ríkisstjórnina til að auka hlutafé Íslands í Norræna fjárfestingarbankanum. Ég mælti fyrir því máli í Ed. í forföllum samstarfsráðherra, Matthíasar Á. Mathiesen, en ég gegndi fyrir hann í veikindaforföllum hans, en hann er nú fjarverandi. Ég tel ekki ástæðu til að hafa langt mál um frv. Hér er um að ræða samkomulag sem hefur orðið milli ríkisstjórna Norðurlandanna um að efla þennan banka sem hefur gert mikið gagn. Hann hefur reynst okkur Íslendingum vel varðandi ýmis mál, hvort sem það eru virkjanir, fyrirtæki á ýmsum sviðum. Það er að mínu mati mikil ástæða til að efla þennan banka. Hann hefur getið sér gott orð á alþjóðlegum vettvangi, nýtur þar mikils trausts og fær þar af leiðandi fjármagn á lægstu vöxtum. Þetta traust bankans nýtist að sjálfsögðu Norðurlöndunum og ekki síst okkur Íslendingum að því leyti að við getum í gegnum hann fengið fjármagn á hagkvæmum kjörum til hinna ýmsu framfaramála í landinu. Ég vil að lokinni þessari umræðu leggja til að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.

Frsm. heilbr.- og trn. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Mjög snemma á þessu þingi var lagt fram frv. flutt af þm. úr öllum flokkum stjórnarandstöðunnar. 1. flm. er hv. 13. þm. Reykv. Þetta frv. fjallaði um nýja ákvörðun um upphæð sjúkradagpeninga þannig að sjúkradagpeningar myndu hækka verulega. Annað efnisatriði var einnig í frv., en það varðaði mæðralaunagreiðslur til heimavinnandi einstæðra mæðra. Nefndin hefur rætt frv. á fundum sínum og leitað um það umsagna, fékk skriflegar umsagnir frá Tryggingastofnun ríkisins, Fjárlaga- og hagsýslustofnun, Alþýðusambandi Íslands, Landssambandi lífeyrissjóða, verkakvennafélaginu Framsókn og starfsmannafélaginu Sókn. Heilbr.- og trn. þessarar deildar er sammála um að núverandi upphæð sjúkradagpeninga sé allt of lág og ég hygg að engum blandist um það hugur að þessi upphæð hefur í raun og veru dregist nokkuð aftur úr öðrum upphæðum bóta almannatrygginga. Okkur er ljóst að erfitt getur reynst að fá þessa breytingu samþykkta í einu skrefi og þess vegna er það að lokinni vandlegri athugun að við höfum orðið sammála um það í nefndinni að leggja til að frv. verði vísað til ríkisstjórnarinnar einmitt nú áður en fjárlög verða afgreidd á Alþingi og bindum við það vonir að hægt verði að stíga skref til hækkunar og markmið frv. náist í áföngum. Fund nefndarinnar sat einnig fulltrúi Kvennalistans, og ásamt honum þá voru allir nefndarmenn sammála um þessa afgreiðslu og undirrita nál. Ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til að þessu máli verði vísað til ríkisstjórnarinnar og að mér gefist ráðrúm til að mæla örstutt fyrir frv., sem þessu máli tengist, nú á eftir.

Frsm. heilbr.- og trn. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Það er jafnmikill einhugur í heilbr. og trn. um þetta mál og það sem ég mælti fyrir rétt áðan. Þetta litla frv., sem heilbr.- og trn. flytur, er í raun og veru efnisatriði úr frv. sem var flutt sem 6. mál þingsins á þskj. 6, en í því frv, fólst m.a. atriði sem er í sjálfu sér lítið kostnaðaratriði en mikið réttlætismál að okkar dómi, en það fjallar um það að ásamt sjúkradagpeningum geti einstætt foreldri, sem er heimavinnandi, haldið mæðralaunum. Nú gildir sú regla að móðir eða foreldri, sem mæðralaun hefur eða tilsvarandi bætur, heldur þeim bótum þegar réttur stofnast til sjúkradagpeninga. Svo einkennilegt sem það er gildir þetta einungis um útivinnandi fólk en ekki þá sem eru einstæðir foreldrar og vinna alfarið á heimilinu. Vissulega eru þeir einstaklingar miklu færri en úr því að við teljum að nauðsynlegt sé að þeir aðilar sem vinna utan heimilis haldi mæðralaunum þegar svona stendur á, þá gildir það ekki síður um þá sem vinna alfarið inni á heimilinu. Þess vegna leggjum við til að þetta atriði verði lögtekið og teljum að þetta sé nánast leiðrétting á gildandi lögum eða samræming á þeim reglum sem gilda um þessa hópa. Ég geri ekki tillögu, herra forseti, um að frv. verði vísað til nefndar því að það er flutt af nefnd, en leyfi mér hins vegar að leggja til að því verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. Geri ég mér vonir um að það fái greiða afgreiðslu í hv. deild þannig að Ed. geti líka fjallað um það og það orðið sem fyrst að lögum.



Herra forseti. Ég mæli fyrir frv. til l. um breytingu á lögum nr. 74/1982, um brunavarnir og brunamál. Með lögum nr. 74/1982 voru Brunamálastofnun ríkisins falin mörg og viðamikil verkefni til þess fyrst og fremst að treysta brunavarnir í landinu. Þessi starfsemi Brunamálastofnunar hefur þegar gefið góða raun sem m.a. kemur fram í stórbættu forvarnarstarfi, eftirliti með brunatæknilegri hönnun nýrra mannvirkja, eftirliti með byggingarefnum, fræðslu slökkviliðsmanna, bættum útbúnaði slökkviliða um allt land. Allt þetta starf hefur skilað þeim árangri að dregið hefur úr tjónum af völdum eldsvoða hér á landi þegar á heildina er litið. Aukið eftirlit með brunavörnum kostar mikið fé og eftirlitsferðir út um land eru kostnaðarsamar. Í maí sl. skilaði nefnd, sem félmrh. skipaði, áliti sínu um menntunar- og þjálfunarmál slökkviliðsmanna. Niðurstöður þessa nál. voru þær að efla þyrfti til muna starf á fyrrgreindu sviði, bæta þyrfti alla aðstöðu til fræðslustarfs og þjálfunar og stuðla að menntun leiðbeinenda fyrir slökkviliðsmenn. Þá þyrfti að fylgjast með nýjungum á þessu sviði erlendis svo að tryggt væri að hér á landi væri ætíð til staðar nýjasta tækni og þekking í þessum efnum. Brunamálastofnun hefur með höndum fræðslu og þjálfun slökkviliðsmanna og heldur reglulega námskeið og ráðstefnur á sviði brunavarna. Fjárhagur Brunamálastofnunar ríkisins hefur versnað mjög hin síðari ár og er áætlað að skuld stofnunarinnar við ríkissjóð nemi um 14 millj. kr. við þessi áramót. Tekjustofn Brunamálastofnunar er skv. núgildandi lögum 1,75% iðgjald brunatrygginga og trygginga sem hafa í sér fólgna brunatryggingu. Frá áramótum 1982 hafa iðgjöld brunatrygginga lækkað verulega, en eins og áður sagði er það 1,75% brunavarnagjald sem nú er reiknað af brúttóiðgjaldatekjum skv. núgildandi lögum. Mikil lækkun varð á brunatryggingum húsa í árslok 1985 eða um 39% í steinhúsum og 74% í timburhúsum og er nú svo komið að tekjur af brunavarnagjaldi nægja rétt rúmlega fyrir helmingi af kostnaði. Nefna má að á yfirstandandi ári gefa iðgjöldin um 10 millj. kr. í tekjur, en útgjöld Brunamálastofnunar eru áætluð um 17 millj. kr. Frv. það sem hér er flutt er í samræmi við tillögur stjórnar Brunamálastofnunar ríkisins þess efnis að brunavarnagjaldi skv. a-lið 1. mgr. 24. gr. laga nr. 74/1982 verði breytt á þann veg að það reiknist af vátryggingarfjárhæðum fasteigna og lausafjár svo og samsettra trygginga sem hafa í sér fólgna brunatryggingu. Þannig verður brunavarnagjaldið óháð iðgjaldabreytingum brunatrygginga og innheimtist beint hjá hinum vátryggðu. Eins og fjárhag Brunamálastofnunar ríkisins er nú háttað verður að telja nauðsynlegt að brunavarnagjald nemi fyrst um sinn 0,04 prómill af vátryggingafjárhæðum fasteigna og lausafjár, svo og samsettra trygginga sem hafa að geyma brunatryggingu. Þetta þýðir að sé fasteign metin á 5 millj. kr. mun brunavarnagjaldið eftir lagabreytingu nema 200 kr. vegna þeirrar fasteignar. Hér er því í raun og veru ekki um háar fjárhæðir að ræða. Þegar mesti fjárhagsvandi stofnunarinnar verður leystur, vonandi á næstu þremur árum, þ.e. þegar skuld stofnunarinnar við ríkissjóð verður að fullu greidd, ætti að verða hægt að lækka gjaldið án þess að dregið verði úr þjónustunni. Að öðru leyti vísa ég til ítarlegra athugasemda sem fylgja með frv. þessu og óska eftir því, herra forseti, að að lokinni þessari umræðu verði frv. vísað til hv. félmn.



Herra forseti. Hér er á ferðinni eitt lítið mál sem við fyrstu sýn virðist næsta einfalt og sjálfsagt og ekkert nema gott um það að segja að menn vilji tryggja betur rekstur Brunamálastofnunarinnar. Hér er engu að síður á ferðinni skattstofn með vissum hætti og sennilega er sjálfur skattstofninn einn sá stærsti í landinu, 620 milljarðar kr. Þó að skattaprósentan, sem hér er lögð til, sé að sönnu mjög lág, óvenjulega lág, er það samt svo að í henni felst væntanlega nokkur skattahækkun. Þó að mönnum þyki kannski sparðatíningur að nefna það hér, þar sem um svo litla upphæð er að ræða, eins og brot af rekstrarkostnaði Brunamálastofnunar sem er ekki ýkja stórt dæmi, getur ræðumaður varla stillt sig um að gera það í tengslum við ýmislegt annað sem er að gerast á hinu háa Alþingi þessa dagana. Það er svo merkilegt með það, virðulegur forseti, að það skuli ævinlega koma í hlut hæstv. ráðherra Alþfl. að tala fyrir slíkum málum. Ég spyr hæstv. ráðherra hvort ekki hafi komið til greina, hvort ekki hafi verið rætt að greiða einfaldlega upp þá skuld sem safnast hefur upp hjá Brunamálastofnun á undanförnum árum, taka hana á ríkið til þess að iðgjöld samkvæmt hinu nýja innheimtukerfi, nú eða út af fyrir sig hinu gamla, hefðu þegar getað verið í samræmi við eiginlegan rekstrarkostnað eða fjárþörf stofnunarinnar. Hér er lagt til að lögfesta tiltekna prósentu sem á að skila stofnuninni einhverjum tekjum umfram rekstrarkostnað eða fjárþörf á næstu árum til að greiða upp þá skuld sem par hefur safnast fyrir, ef ég hef skilið málið rétt. Ég vil því sérstaklega spyrja hæstv. ráðherra hvort það hafi ekki komið til tals að fara þessa leið sem mér hefði fundist eðlilegri vegna þess að þá hefðu menn væntanlega getað gert sér vonir um að sú skattprósenta, sem hér er lögfest, entist betur og yrði til lengri framtíðar í sæmilegu samræmi við þörf Brunamálastofnunar. En ég vil líka spyrja hæstv. ráðherra, úr því að málið er tekið upp á annað borð, ofurlítið um brunavarnir og þá ekki síst í tengslum við það að félagsskapur slökkviliðsmanna, Landssamband slökkviliðsmanna, hefur staðið fyrir eldvarnaátaki sem er lofsvert og þakkarvert en af miklum vanefnum þar sem sá félagsskapur hefur ekki miklu til að dreifa öðru en félagsgjöldum og einhverjum stuðningsframlögum. Þær vanefndir hafa leitt til þess að Landssamband slökkviliðsmanna hefur valið nokkuð sérkennilega leið í sínu eldvarnaátaki. Hún er sú að auglýsa eingöngu í einu dagblaðinu. Hafa af þessu spunnist nokkrar vangaveltur og umræður. Lesendur og áskrifendur annarra dagblaða, þeir sem ekki eru þeirrar náðar aðnjótandi að kaupa þetta tiltekna dagblað en fylgjast kannski með öðrum fjölmiðlum, hafa spurt hvers þeir eigi að gjalda. Eiga t.d. lesendur Þjóðviljans, sem er ekki þetta blað, bara að brenna inni eða má sem sagt einu gilda hvað um þá verður ef lesendur þessa tiltekna dagblaðs, sem varð fyrir valinu, verða hólpnir, ef þeir verða fræddir? Ég er ekki að ásaka Landssamband slökkviliðsmanna eða forystumenn þess sem, eins og ég tek fram, eru af vanefnum að reyna að sinna þarna mjög þörfu málefni og vegna fjárskorts hafa sjálfsagt talið sig neydda til að velja þessa umdeilanlegu leið. Það er því eðlilegt að spyrja hæstv. ráðherra almennt um fjárveitingar til brunavarnamála og nærtækt að spyrja hvort ekki væri ástæða til að tryggja Landssambandi slökkviliðsmanna, ef það á að sjá um áróður og fræðslu að einhverju leyti á þessu sviði, sem ég tel út af fyrir sig að mörgu leyti æskilegt þar sem eru þeir menn sem einna best til þekkja, og styðja við bakið á þeim með einhverjum fjárframlögum þannig að þeir geti sinnt sínum áróðri og sinni fræðslu með þeim hætti að það standi öllum landsmönnum til boða að verða aðnjótandi þeirrar fræðslu en ekki bara lesendum Morgunblaðsins.



Herra forseti. Ég kem eingöngu upp í þennan ræðustól nú til að lýsa yfir stuðningi mínum við frv. Það vill svo til að ég þekki nokkuð inn á þessi mál. Það hefur verið hörmulega staðið að því að láta Brunamálastofnun ríkisins fá það fjármagn sem nauðsynlegt er til að halda námskeið og vera með fullkomið eftirlit með slökkviliðum á landinu. Ég lít svo á að það þurfi að auka þessa starfsemi mjög, líka vegna þess að slökkviliðsmenn eru áhugamannahópar víða á landinu. Það eru ör skipti og þar af leiðir að það er enn þá meiri þörf á að hafa æfingar og fræða þá örar en annars væri ef þetta væru menn á föstum launum og væru þarna lengri tíma. Ég ætla ekki að ræða um sjálfa slökkviliðsmennina. Ég held að reynslan sýni okkur að þetta á að vera fyrst og fremst í höndum Brunamálastofnunar, öll þessi fræðsla. Það hefur verið unnið gott starf í stofnuninni á undanförnum árum án þess að hafa raunar möguleika til að gera það sem gera þarf. Ég styð því þetta frv. heils hugar, en vildi spyrja hæstv. ráðherra að því hvað þetta mundi gefa. Ef ég hef skilið þetta rétt, ef á að borga skuldina sem þarna er, sem mér skilst vera um 7–8 millj., eitthvað svoleiðis, og ég veit ekki hvort hallinn á þessu ári er þarna tekinn inn í, er þarna í naumasta lagi miðað við það sem þyrfti að vera. Við vitum um að það hafa verið víða eldsvoðar sem hefði e.t.v. stundum verið hægt að koma í veg fyrir ef þessi mál væru í lagi. Það gerir ekki brunaeftirlitið. Það er ekki nema um þessa menn að ræða af ýmsum ástæðum. Ég gæti rætt það mál. Ég þekki það. Þess vegna held ég að við þyrftum að skoða þau mál. Og ég vildi ræða þessi mál við hv. 4. þm. Norðurl. e. undir fjögur augu en ekki í sölum Alþingis.



Herra forseti. Ég lýsi ánægju minni yfir því frv. til l. um breytingar á lögum nr. 74 frá 1982, um brunavarnir og brunamál, sem hæstv. félmrh. hefur lagt fram og kynnt í dag. Það liggur ljóst fyrir að Brunamálastofnun ríkisins hefur á undanförnum árum, eins og glöggt má sjá í súluriti sem fylgir með sem fskj. í grg., orðið fyrir verulegri tekjuskerðingu og má ljóst vera að tekjur stofnunarinnar hafa langt frá því nægt fyrir útgjöldum eins og hún hefur verið rekin. Það hefur mátt lesa í öllum blöðum undanfarnar vikur og ár um marga eldsvoða sem hafa leikið Íslendinga grátt. Mörg fyrirtæki, og þá sérstaklega í fiskiðnaði og frystihúsarekstri, hafa orðið fyrir þungum búsifjum og eldurinn hefur reitt þar hátt til höggs. Eigendur þessara fyrirtækja hafa orðið fyrir fjárhagslegu stórtjóni, verkafólk og þjónustuaðilar hafa einnig orðið fyrir tjóni og þar að auki hafa tryggingafélög orðið fyrir kannski því stærsta. Slökkviliðið á Keflavíkurflugvelli hefur, eins og þið hafið oft séð, fengið verðlaun fyrir að vera jafnvel besta slökkvilið í heimi, alla vega innan þess geira sem það starfar í, þ.e. innan flota Bandaríkjahers, og hefur fengið mörg verðlaun fyrir. En slökkviliðið á Keflavíkurflugvelli, og nú tala ég sem "kollegi" og af reynslu, hefur ekki fengið sérstök verðlaun fyrir að vera gott að slökkva eld því það er vont að meta það mál. Hins vegar hefur það fengið verðlaun fyrir langminnsta tjón í herstöðvum, sem bandaríski flotinn rekur, af völdum eldsvoða. Í því liggur þess meginkostur. Það er forvarnarstarfið og lítill skaði. Og með hvaða hætti nær það þessum árangri? Með því að reka gífurlega stíft eldvarnareftirlit og fyrirbyggjandi starf. Eins og hefur komið fram í dag er Brunamálastofnun ríkisins einmitt sams konar stofnun hér á landi sem notuð er til að hafa uppi forvarnarstarf, menntun slökkviliðsmanna, eftirlit með teikningum, breytingar á reglugerðum og lögum til bóta og eftirlit með byggingarefnum til að fyrirbyggja og koma í veg fyrir tjón. Það er grundvallartónninn í þessu. Hér er lagt til að breyta tekjustofninum sem Brunamálastofnun hefur haft, þ.e. hluta af iðgjöldum úr 1,75% yfir í að verða 0,04% af vátryggingarupphæð mannvirkja og lausafjármuna. Það finnst mér mjög eðlilegt. Hvað snertir skattheimtu er alveg ljóst að það er eigandi fasteignarinnar og eignaraðilar sem eiga að bera uppi þetta starf. Það er engin skynsemi frá mínum bæjardyrum séð að leggja það á ríkissjóð, sem eru skattpeningar allrar þjóðarinnar, heldur verði það tekið af eigendum fasteigna. Þetta er raunverulega neysluskattur fasteignaeigenda. Og þeim mun stærri fasteignir og þeim mun fleiri fasteignir sem menn eiga, þeim mun hærra gjald bera þeir til Brunamálastofnunar ríkisins. Brunamálastjóri hefur á undanförnum vikum, þegar hann hefur verið inntur eftir því hvernig á þeim miklu eldsvoðum sem gengið hafa yfir standi, kannski ekki haft mörg svör, en hann hefur þó bent á nokkur atriði og m.a. að stofnuninni væri þörf á að fá til sín rannsóknardeild til að kanna með hvaða hætti þessir eldsvoðar hafa orðið og hver upptök þeirra hafa verið. Þegar komið er á brunastað og horft á hús brenna og þegar búið er að slökkva vill oft vefjast fyrir mönnum að gera sér grein fyrir hvers vegna kviknaði í. Frystihús Nesfisks hf. í Garði brann. Það kviknaði í því og var kallað út til þess að slökkva þar eld kl. 3 að nóttu. Það var mjög örðugt að gera sér grein fyrir hvernig á þessu stóð. Menn leiða líkur að ýmsu, en það er erfiðara að sanna. En nýlega kviknaði í öðru fiskverkunarhúsi um miðjan dag þar sem starfsfólk var statt. Þar sprakk út rafmagnstafla. Allur straumur fór af húsinu og eftir örstutta stund var það fullt af eiturgufum og fólk átti fótum fjör að launa til að komast út. Þar lá ljóst fyrir hvernig þetta hafði gerst. Oft eru leiddar líkur að því að slíkt gerist, en því er yfirleitt neitað af fagmönnum þannig að rannsóknardeild við Brunamálastofnun ríkisins er nauðsynjaverk. Það kemur hér fram að skv. fjárlagafrv. fyrir árið 1988 er ætlað að reksturskostnaður Brunamálastofnunar ríkisins verði 23 millj. kr., heildarútgjöld til rekstursins. Í einu tjóni, að vísu því stærsta sem hefur orðið á þessu ári hér á landi, hjá Nesfiski hf. í Garði, liggur fyrir að eigendur einir verða fyrir tjóni sem er ekki minna en 25 millj. Síðan tapa verkafólk og þjónustuaðilar einhverju. Tryggingafélögin tapa 60 millj. a.m.k. Aðeins tjón eignaraðila einna er því meira í þessum eina eldsvoða en allur rekstrarkostnaður Brunamálastofnunar ríkisins fyrir árið 1988 er áætlaður. Herra forseti. Ég vil að lokum ítreka að frv. til l. sem hér er borið fram er hið þarfasta mál og efling Brunamálastofnunar ríkisins ætla ég að sé hin besta fjárfesting og arður af peningum þar í settum skilar sér örugglega hvergi betur en með forvarnarstarfi í þessum málaflokki.



Herra forseti. Ég þakka þær undirtektir sem frv. hefur fengið sem sýnir ljóslega áhuga þeirra sem hér hafa talað á auknu brunavarnaeftirliti og að það verði verulega eflt, svo og að aukin verði þjálfun slökkviliðsmanna. Ég vil reyna að svara þeim fyrirspurnum sem til mín hefur verið beint. Hv. 6. þm. Norðurl. e., Stefán Valgeirsson, beindi þeirri spurningu til mín hvað þetta mundi gefa Brunamálastofnun mikið í tekjur. Þar er gert ráð fyrir að hvert prómill gefi um 6 millj. þannig að 0,04 prómill mundi gefa 24 millj. kr. Eins og kom fram í minni framsöguræðu hafði Brunamálastofnun á yfirstandandi ári um 10 millj. kr. í tekjur og þó að gert sé ráð fyrir að Brunamálastofnun greiði niður 5 millj. af skuld ríkissjóðs með þessari fjárhæð er samt sem áður gert ráð fyrir auknu svigrúmi Brunamálastofnunar frá því sem nú er og að þessar tekjur, sem hún mundi hafa miðað við breytt lög, ættu að duga vel fyrir rekstrinum og einnig til þess að hægt sé að auka nokkuð brunavarnaeftirlit þó að ég gæti tekið undir að það mætti vera meira sem hægt væri að auka eftirlitið, en til þess þarf auðvitað meira fjármagn en hér er lagt til. Að því er varðar fyrirspurn hv. 4. þm. Norðurl. e., Steingríms J. Sigfússonar, vil ég svara þeim fyrirspurnum sem hann beindi til mín. Hann spurði um skuld Brunamálastofnunar við ríkissjóð, hvort ekki hefði komið til tals að fella hana niður, ef ég skildi spurningu hans rétt. Í því sambandi vil ég svara því til að þetta frv., eins og kemur fram í grg., var samið í félmrn. í samráði við Ingimund Sigurpálsson, formann stjórnar Brunamálastofnunar ríkisins, Bergstein Gizurarson brunamálastjóra og Magnús E. Guðjónsson framkvæmdastjóra Sambands ísl. sveitarfélaga og tillaga þeirra var lögð inn til mín með þeim hætti sem ég hef lagt hana fyrir Alþingi. Enn fremur vil ég bæta við að í starfsáætlun ríkisstjórnarinnar er lögð áhersla á sjálfstæði og rekstrarábyrgð ýmissa stofnana ríkisins, að hún verði aukin og þeim gert að afla sér í auknum mæli tekna fyrir veitta þjónustu. Með þessu er að því stefnt að þeir sem njóti þjónustunnar greiði þann kostnað sem hún hefur í för með sér. Frv. því sem ég mæli fyrir er einmitt ætlað að stefna í þá átt sem ég hef hér lýst og fram kemur í starfsáætlun ríkisstjórnarinnar. Svo ég svari spurningunni beint kom það ekki til tals að ríkissjóður mundi greiða þessa skuld heldur var gert ráð fyrir að það mundi greiðast af þessum iðgjaldatekjum og gert ráð fyrir að þessi skuld, sem er 14 millj., greiðist niður á þremur árum, þ.e. 5 millj. kr. á ári. En þá mætti annaðhvort endurskoða þetta gjald til lækkunar eða þá að Brunamálastofnun héldi þessu gjaldi og gæti þá aukið við sín verkefni og styrkt brunavarnaeftirlitið. Að því er varðar það brunavarnaátak sem hv. þm. nefndi, brunavarnaátak Landssambands slökkviliðsmanna, er hér vissulega um mjög þarft framtak að ræða. Þetta brunavarnaátak hefur ekki verið kynnt sérstaklega af landssambandinu eða öðrum aðilum fyrir félmrn. þannig að mér er ekki alveg kunnugt um hvernig að þessu er staðið. Engu að síður hafa fulltrúar frá Landssambandi slökkviliðsmanna gengið á minn fund meðan ég hef verið í sæti félmrh. og kynnt fyrir mér að þeir hafi mikinn áhuga á að fræðsla og þjálfun slökkviliðsmanna verði verulega aukin sem þeir telja mikið á skorta. Brunamálastofnun hefur haft þetta með höndum. Það þarf vissulega að gera Brunamálastofnun betur kleift að sinna því mikilvæga hlutverki sem er fræðsla og þjálfun slökkviliðsmanna. Þegar þeir gengu á minn fund kynntu þeir fyrir mér áhugavert átak, sem þeir hyggjast standa fyrir, sem er að auka fræðslu um brunavarnir í skólum. Höfðu þeir í huga að gefa út fræðslurit í því efni. Ég taldi hér um mjög þarft framtak þeirra slökkviliðsmanna að ræða sem mun kosta nokkra fjármuni. Félmrn. styrkti þetta framtak slökkviliðsmanna af fjárveitingu ráðuneytisins um 100 þús. kr., sem vissulega er hvergi nægjanlegt til að standa undir þessu verkefni, en engu að síður sýnir þetta ákveðna viðleitni í því efni að styrkja starf Landssambands slökkviliðsmanna sem vissulega er mjög mikilvægt. Ég vænti þess einnig að þegar svigrúm Brunamálastofnunar eykst með því að hún fái auknar tekjur af iðgjöldum geti hún betur sinnt því starfi sem henni er vissulega ætlað skv. lögum, þ.e. að auka fræðslu og þjálfun slökkviliðsmanna og sinna í einu og öllu betur brunavarnaeftirliti en kleift hefur verið við þær aðstæður sem henni hafa verið búnar og hinn þrönga fjárhag stofnunarinnar til þessa. Herra forseti. Ég ítreka í lokin að það er mikilvægt, eins og mörg önnur mál sem liggja fyrir þinginu, að frv. fáist afgreitt fyrir jólaleyfi þm. Við það er miðað í gildistökuákvæði frv. að það geti tekið gildi frá nk. áramótum, en það er mjög mikilvægt að þessi breytta innheimta á iðgjöldum geti einmitt hafist frá áramótum.



Herra forseti. Aðeins fáein orð. Ég tek það fram að ég tel mjög mikilvægt, eins og aðrir ræðumenn hafa tíundað, að tryggja vel hag Brunamálastofnunar og ég er alls ekki andvígur þessu máli, ég bið menn að taka það ekki svo, enda á ekki að gera það yfirleitt, að þó maður spyrji spurninga og og reisi spurningar um einstök efnisatriði þýði það sjálfkrafa að maður geti ekki verið fylgjandi viðkomandi máli. Ég taldi hins vegar rétt að fá betri upplýsingar og fá svör við ákveðnum spurningum um stöðu Brunamálastofnunar og það sama gerðu greinilega fleiri hv. þm. Ég vil taka það fram að mér sýnist að stofnunin verði, með tilliti til þeirrar skuldastöðu sem hún er í, ekki ofhaldin af þessari prósentu næstu árin. Þvert á móti, ef ég reikna nú næstum að segja á fingrum mér 0,04% af 620 milljarða skattstofni, fæ ég út úr því tæplega 25 millj. kr. Í umsögn um 1. gr. frv. kemur fram að gert er ráð fyrir því að rekstur Brunamálastofnunar ríkisins kosti um 23 millj. kr. á næsta ári og þá eru ekki eftir nema tæpar 2 millj. til að greiða niður.  Ég hefði talið að það hefði ekki veitt af og verið skynsamleg ráðstöfun af hálfu ríkisins að slétta reikningana og leyfa stofnuninni engu að síður að hafa þessa prósentu því að varlá verður mikið gert að öðrum kosti í forvarnarstarfi. Ég tala nú ekki um ef þarf að koma því á framfæri með dýrum auglýsingum sem nú virðist nauðsynlegt, a.m.k. hjá Landssambandi slökkviliðsmanna. Þá gera menn ekki mikið fyrir upphæðir sem hlaupa á hundruðum þúsunda eða fáeinum milljónum. Ég vil svo taka undir það sem hv. 1. þm. Reykn. sagði áðan í mjög athyglisverðri ræðu, að manni kemur í raun á óvart, með hliðsjón af þeim geysilegu verðmætum sem eru í fasteignum í landinu og brunatryggðum eignum í landinu, hvað umfang Brunamálastofnunarinnar, sem hefur svo veigamiklu hlutverki að gegna, er í raun og veru lítið. Ég tel að það sé mjög athyglisvert að efla þurfi Brunamálastofnunina og gera henni kleift að koma til að mynda á fót rannsóknardeild. Það er alveg ljóst að þeir miklu skaðar sem orðið hafa í brunum hér á landi, sérstaklega í ákveðnum greinum eins og fiskiðnaðinum, kalla á að þau mál séu rannsökuð, bæði fyrir og eftir, þ. e. gera jafnvel tilraunir með efni og brunaþol hluta og síðan að rannsaka á brunastað hvað gæti hafa farið úrskeiðis. Ég hygg að þessum þætti sé verulega ábótavant hjá okkur. Ég leyfi mér að segja að það sé ekki það hvað við höfum staðið vel að þessum málum sem gerir að verkum að brunatjón eru tiltölulega lítil á Íslandi miðað við önnur lönd heldur fyrst og fremst að hér eru aðallega byggð steinhús og hér er þéttbýli ekki eins mikið og víða annars staðar.