Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir á þskj. 20, var flutt í Nd. og hefur hlotið afgreiðslu þar með lítils háttar breyt., sem allir voru sammála um. Efni þessa frv. er að leyfa innflutning á sæði nautgripa til þess að koma hér á hreinræktun holdanautakyns, en það hefur mjög skort á, að það væri framkvæmanlegt hér á landi, því að sá stofn, sem fluttur var inn fyrir all löngu, er nú orðinn svo blandaður, að ekki er talið, að hægt sé að halda svo áfram án þess að ná í frumstofninn á nýjan leik. Þetta mál var um tíma mikið deilumál, en hefur nú breytzt þannig, að yfirleitt hefur það fengið mikið fylgi og þar á meðal samtaka bænda, bæði á Búnaðarþingi og annars staðar, sem það hefur komið upp. Í sambandi við þetta er gert ráð fyrir, að hér verði eingöngu flutt inn sæði frá holdanautum. Sett verði upp hér stöð til þess að einangra stofninn, meðan verið er að fá um það fullkomið öryggi, að ekki geti komið hér upp sjúkdómur í sambandi við þennan innflutning. Það er mál manna, að sá stofn, sem ætlað er að flytja inn, sé þekktur sem gæðavara á kjötmarkaðinum, og það er talið hagkvæmara í alla staði að hafa aðeins eina stofntegund í sambandi við þennan innflutning. Ég sé ekki, herra forseti, ástæðu til að segja fleira um þetta að þessu sinni, en legg til. að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Ég vildi aðeins segja nokkur orð um þetta mál við þessa umr. Í fyrsta lagi er þetta frv. nokkru síðbúnara en búizt var við af þeim, sem fyrir ríkisstj. hönd höfðu málið til meðferðar og sömdu frv. Eins og fram kemur í aths., skipaði hæstv. iðnrh. hinn 31. ágúst s. l. þriggja manna nefnd til að fjalla um vandamál niðursuðuiðnaðarins. Eftir að nefnd þessi hafði kynnt sér þessi mál og leitað upplýsinga hjá fagmönnum og framleiðendum um þau, boðaði hún til almenns fundar með þessum aðilum að Hótel Esju þann 30. nóv. s. l. Þá var gert ráð fyrir því, að mál þetta kæmi til afgreiðslu fyrir áramót, og þá sérstaklega með tilliti til þess, að þá voru fjárlögin til afgreiðslu í þinginu, en hins vegar augljóst mál, að hér var um allverulega fjárveitingu að ræða af hendi ríkissjóðs, ef frv. gerði ráð fyrir þeim fjárstuðningi, sem þá var rætt um og er í samræmi við það, sem nú er í þessu frv. d þessum fundi lá fyrir uppkast að væntanlegu frv. Komu þá þegar fram nokkrar aths. við þær till., sem þá lágu fyrir. Ég sé, að ýmsar þær aths., sem fram komu á fundinum þann 30. nóv. frá nefndinni, sem sá fundur kaus sérstaklega til þess að yfirfara frv. eins og það var, hafa verið teknar til greina við endanlega gerð frv. En eitt er þó óbreytt, sem framleiðendur gerðu sérstaka aths. við og lögðu áherzlu á, og það er, hvernig stjórn hinnar væntanlegu sölustofnunar niðursuðuiðnaðarins skuli skipuð. Með tilliti til þess, að gert er ráð fyrir, að ríkissjóður leggi hér verulegt fjármagn fram til stuðnings og eflingar þessum atvinnuvegi, er bæði sjálfsagt og eðlilegt, að meðan svo stendur á hafi það opinbera hönd í bagga og eftirlit með sjálfum rekstrinum. En þó að hér sé um miklar fjárhæðir að ræða, þá verður sá hlutur, sem framleiðendur sjálfir leggja fram, væntanlega miklum mun stærri, bæði í einu og öðru formi. Þeir eiga og einnig að sjálfsögðu mikilla hagsmuna að gæta vegna framleiðslu sinnar, sem væntanlega verður árlega margföld sú upphæð, sem hér um ræðir. Það var því till. framleiðenda, að stjórn stofnunarinnar væri skipuð að meiri hluta af framleiðendum, enda held ég, að það geti ráðið úrslitum um það, að alger samstaða náist um þetta mál, og það verður að teljast mjög þýðingarmikið og æskilegt. Að öðru leyti er ekki óeðlilegt, að skipun stjórnarnefndarmanna af hálfu hins opinbera verði á sama hátt og tíðkazt hefur, þegar ríkisvaldið hefur haft afskipti af slíkum málefnum atvinnuveganna, þ. e. að nm. séu kosnir af Alþ. að viðhafðri hlutfallskosningu og sé formaður tilnefndur af viðkomandi ráðh. Í þessu sambandi vildi ég geta þess, að á umræddum fundi, sem fyrir forgöngu nefndarinnar var haldinn þann 30. nóv. s. l., sögðust tveir af þrem nm., sem frv. sömdu, geta fallizt á það sjónarmið framleiðenda, að þeir tilnefndu þrjá af fimm stjórnarnefndarmönnum. Ég verð að segja, að ég trúi ekki öðru en svo sé enn, eða þar til annað kemur í ljós. Það er ýmislegt fleira smávægilegt, sem er ástæða til þess að athuga sérstaklega í n. undir meðferð málsins þar, orðalagsbreytingar o. fl., sem koma fyllilega að mínu mati til greina, t. d. í 2. gr. frv. Þar segir undir b-liðnum, að stofnunin skuli „annast alla sölu á niðursoðnum og niðurlögðum sjávarafurðum samkv. vöruskiptasamningum, sem gerðir hafa verið við önnur ríki.“ Ég hygg, að þar sé átt við, að það sé ekki verkefni þessarar stofnunar aðeins að sjá um það varðandi þá samninga, sem þegar hafa verið gerðir, heldur einnig þá samninga, sem gerðir verða í framtíðinni. Ég tel, að þarna þurfi að gera smávegis orðalagsbreytingu, sem skýrir þetta ákvæði betur, að það nái til framtíðarinnar einnig, en ekki bara til þeirra samninga, sem gerðir hafa verið. En þetta er nú bara smáatriði. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að hafa fleiri orð um þetta við þessa umr. Ég vildi aðeins koma þessu hér að og beina því til n., að hún taki þetta til athugunar, þegar hún endanlega afgreiðir frá sér frv., sem væntanlega verður innan skamms tíma, þar sem hæstv. iðnrh. lagði á það sérstaka áherzlu, að mál þetta fengi fljóta afgreiðslu og yrði afgreitt á þessu þingi.



Herra forseti. Að vísu gerði hæstv. iðnrh. svo ítarlega grein fyrir þessu máli í framsöguræðu sinni, að óþarft er að bæta þar við mörgum orðum. Ég sat hins vegar í þeirri nefnd, sem um málin fjallaði, og síðasti ræðumaður vísaði til þess réttilega, að í þeirri nefnd kom fram nokkur ágreiningur um eitt atriði þessa frv., og þykir mér því rétt þegar við þessa 1. umr. að gera í örfáum orðum grein fyrir minni afstöðu sérstaklega til þess ákvæðis í frv., sem hann fjallaði um. Þó vil ég segja það áður um niðursuðunefndina, sem svo var kölluð, almennt, að mjög fljótlega kom í ljós, að mikið hafði verið unnið í þessu máli. Ýmsir sérfræðingar höfðu starfað og skilað ítarlegum skýrslum, bæði innlendir og erlendir. Líklega er ítarlegasta skýrslan sú, sem kanadíska ráðgjafarfyrirtækið Stevensen & Kellogg skilaði um málið. Allar þessar skýrslur, sem við kynntum okkur ítarlega, og viðræður við fjölda af sérfræðingum sannfærðu okkur um það, að niðursuðuiðnaðurinn getur átt hér glæsilega framtíð. En við sannfærðumst jafnframt um það, að markaðsmál niðursuðuiðnaðarins eru í ólestri. Samtök eru þar ekki slík sem þurfa að vera til þess að litlir aðilar geti haslað sér völl á erlendum mörkuðum. Það er æðiflókið mál og margt, sem þarf til að koma, og ætla ég ekki að fara mörgum orðum um það. Nefndin einbeitti sér því að samningu frv., sem ætlað er að lagfæra þetta ástand, sem nú ríkir. Hér er afkvæmið. Það er frv. til l. um sölustofnun niðursuðuiðnaðarins. Eins og síðasti ræðumaður minntist á, var frv. lagt fyrir mjög fjölmennan fund fulltrúa niðursuðuiðnaðarins og raunar marga fleiri 30. nóv. s. l. hér í bæ. Það var hinn ánægjulegasti fundur. Þar mættu jafnvel fleiri en við gerðum okkur vonir um og umræður urðu ágætar. Þar var leitazt við að vinna eins og frekast var unnt með fulltrúum niðursuðuiðnaðarins, m. a. nefnd, sem fundurinn eða viss hluti hans valdi til viðræðna við niðursuðunefndina. Og eins og kom fram hjá ræðumanni, þá var tekið tillit til langflestra þeirra aths., sem fram komu hjá þessari nefnd og öðrum, sem á ráðstefnunni voru. Um eitt atriði hins vegar varð nokkur ágreiningur, og það er skipun stjórnar. Í því frv., sem nú hefur verið lagt fram, er gert ráð fyrir fimm manna stjórn, og er til þess ætlazt, að þrír verði skipaðir af ríkisstj., en tveir af fulltrúaráði niðursuðuiðnaðarins, þ. e. að ríkisvaldið hafi meiri hluta í þessari stjórn, en aftur á móti eftir fimm ár snúist þetta við og verði öfugt, þrír frá niðursuðuiðnaðinum og tveir frá ríkisvaldinu. Á fyrrnefndum fundi kom fram nokkur óánægja með þetta. Reyndar var það frv., sem þar var lagt fyrir, ekki eins og hér er sýnt. Þar var ekki gert ráð fyrir því, að þetta breyttist eftir fimm ár. Ég lýsti því á þeim fundi, að ég fyrir mitt leyti væri því hlynntur, að niðursuðuiðnaðurinn hefði meiri hluta í þessari stjórn, og hef síðan á öðrum vettvangi og víðar rökstutt þá skoðun mína. Ég tel það eðlilegt. Það verður ekki sízt um hagsmuni niðursuðuiðnaðarins að tefla í þessu máli. Að vísu er það rétt, að hið opinbera leggur fram e. t. v. óvenjulega mikla fjármuni sem styrk í fimm ár og hefur að því leyti hagsmuna að gæta, að þessu fé sé ráðstafað á eðlilegan máta. En vitanlega eru það hin mörgu niðursuðufyrirtæki í landinu, sem stærstra hagsmuna eiga að gæta. Þau láta í hendur þessarar stofnunar þau sambönd, sem þau hafa erlendis og raunar framleiðslu sína alla. Þau framleiða undir gæðamerki þessarar stofnunar og þeirra verður áfallið mest, ef illa tekst til. Ég var með þá hugmynd þá, að fjárhagsáætlun stofnunarinnar yrði hins vegar lögð fyrir og þyrfti að fá samþykki ráðh. þau fimm árin, sem um opinberan styrk yrði að ræða. Um þetta varð ágreiningur í nefndinni og ég tel sjálfsagt, að það komi hér fram, að meiri hl. nefndarinnar valdi þá leið, að stjórnin væri skipuð eins og hér er gert ráð fyrir, en ég var þar einn í minni hl. Eftir töluverðar umræður varð hins vegar samkomulag um það, að eftir fimm ár snerist þetta við. Ég tel fyrir mitt leyti þetta viðunandi lausn, því að ég tel málið svo mikilvægt og svo nauðsynlegt, að það fái framgang á þessu þingi, eins og fram kom hjá síðasta hv. ræðumanni, að ég vildi ekki bera ábyrgð á því, að málið tefðist svo, að það yrði ekki lagt fyrir þetta þing. Því hef ég fallizt á þessa skipun og mun fylgja henni. Í sambandi við það, sem kom fram hjá hæstv. ráðh., að máli þessu yrði hraðað, þá vil ég aðeins upplýsa það, ekki sízt með tilliti til þeirrar gagnrýni, sem komið hefur fram á störf nefnda, að við erum þegar búnir að halda einn fund um þetta mál, þó að það sé nú ekki komið til okkar. Við erum búnir að ákveða það, hvaða aðilar fá það til umsagnar, og verður það gert án tafar, ef d. fellst á að senda málið til n.



Herra forseti. Ég átti þess kost að sitja þá ráðstefnu, sem vitnað hefur verið til um þessi mál, og vil aðeins undirstrika það, sem kom nú fram og kemur fram í skýrslunni, að það var gagnrýnt fleira heldur en stjórnskipunin, atriði, sem er ekki síður mikilvægt en hvernig stjórnin á þessu á að vera. Það, sem ég ætla þá að byrja fyrst á hér, er varðandi tekjuöflun þessara samtaka. Hér er farið út á algerlega nýja braut, sem ég sé ekki fyrir hvar endar, ef hún verður tekin upp og viðurkennd. Og hún er fólgin í því að skattleggja framleiðslu og færa frá henni yfir til annarrar iðngreinar. Og ef við byrjum á þessu stigi, þá dettur mér skyndilega í hug hér í ræðustól, að t. d. væri vandalaust að skattleggja Gefjun-Iðunn á Akureyri og færa þar á milli yfir í Öl & Gos eða Sanaverksmiðjuna, þar sem hún hefur gengið illa á Akureyri. Það er alveg hliðstætt, má segja, sem farið er út í hérna. Ég á þá við að það á að fara að skattleggja saltsíldina sérstaklega og þorskhrogn sérstaklega sem nemur tugum millj. í þágu niðursuðuiðnaðarins. Hér er um mikið mál að ræða, og ég hef lýst óánægju minni yfir því, að afgreiðsla á öðru frv. gengi fyrir sig hikstalaust án undangenginnar betri athugunar, vegna þess að fyrir d. liggur annað frv. á þskj. 309, Ed.-málið 162, þar sem lagt er til, að útflutningsgjöld séu aukin, vegna þeirrar röksemdafærslu, sem er alveg rétt hjá hæstv. sjútvrh., að þennan sjóð, Tryggingasjóð fiskiskipa, vantar nú verulegt fjármagn og það svo að nemur mörgum tugum millj., ef ekki á annað hundrað millj. Hér liggur hins vegar líka á borðinu hjá okkur frv., sem er ekki um að breyta skattheimtu í sjálfu sér, en að færa hana frá þessum sjóði yfir á aðra grein, þannig að Tryggingasjóð fiskiskipa vantar mun meira fé, og þarf þess vegna að athuga þessi frv. í samhengi, að minni hyggju. Ég tel eðlilegt, eins og gert hefur verið í sjávarútvegi, að iðngreinin sem slík byggi sig upp eins og aðrar iðngreinar sjávarútvegsins hafa gert og munu gera áfram. Um það hafa ekki verið deilur. Það hafa verið deilur um það, hversu há þessi skattlagningarprósenta á að vera. Hitt er algert nýmæli, sem ég vona að hv. n. hugleiði mjög gaumgæfilega, hvort á að byrja á því að færa á milli greina. Það er alveg ný stefna, og ég vara við þeirri stefnu. Ýmislegt annað í frv. mætti fjalla hér um. Það er nú svolítið undarlega til orða tekið sums staðar um ákveðna hluti hér. Það er talað um, að saltsíld sé engan veginn fullunnin. Við getum auðvitað unnið flesta okkar vöru meira. Þó er saltsíld þannig, þegar hún er bæði flökuð og flutt úr landinu, - hún er fullverkuð. Um hana hafa verið settar mjög strangar matsreglur. Hún skaffar gífurlega vinnu í landinu og það er auðvitað hægt að skera hana í enn minni bita og setja hana í fleiri umbúðir. Það er hægt að gera við mjög margar okkar afurðir og kalla hvert stig frekari fullvinnslu. Það er talað um, að við eigum að stefna hér að því að koma upp fiskréttaverksmiðju - það er ágætt - og dósamat og túpumat, og mig minnir, að hæstv. ráðh. reiknaði út hugsanlega framleiðslu í tugum millj. ef ekki hundruðum millj. túpa. Allt þetta er hægt að reikna út og láta tölvurnar gefa okkur jafnvel milljarða í túpum, ef við komum öllu slíku inn. En þá er bara eftir að losna við framleiðsluna. Ég hef það fyrir satt, að ráðh. hafi haft áhyggjur af því að flytja saltsíld norður á Siglufjörð, - því miður er hann nú ekki hér við, - en hann hafi stöðvað þann flutning um tíma a. m. k. Kannske er lausn komin á það í dag. Vonandi hefur rætzt úr þessu máli, en þó er ekki um nema 12 þús. tunnur að ræða handa þessari einu verksmiðju, og má nú mikið bætast í, ef öll þessi stórkostlegu plön varðandi niðursuðuiðnaðinn verða að raunveruleika. Þó vil ég taka það skýrt fram, að ég styð algerlega og við í Alþfl. meginefni frv., og ég styð það, að ríkissjóður leggi þessum iðnaði til fjármagn með eðlilegum hætti og uppbygging hans verði endurskipulögð og stórkostlegt átak gert til þess að efla iðnaðinn, þó svo að við kunnum að deila um það, hvort frystur, fiskur í neytendapakkningum telst fullunninn eða ekki. Það kemur raunar fram hér í grg., hvernig beri að líta á það. Það er eiginlega engin fullvinnsla í landinu nema það, sem komið er í túpur eða er steiktur fiskréttur. Ég lít hins vegar ekki þannig á hlutina. En það er ekki meginatriði, vegna þess að breyting á þessari vöru úr hráefni yfir í niðursoðna vöru skeður með íslenzku vinnuafli, en umbúðirnar eru erlendar að langmestu leyti eins og er, og umbúðakostnaður í niðursoðnum afurðum er yfirleitt um 30–35% og svo til allur erlendur. Við flytjum umbúðirnar inn og flytjum þær út aftur. En hins vegar breytir það markaðseftirspurn vörunnar og gerir okkur kleift að skaffa meiri vinnu hér heima, sem er afar nauðsynlegt og einnig að afsetja vöruna um leið. En á eitt atriði hefur aldrei verið drepið í þessum umr., ekki af neinum manni. Skapar slík áframhaldandi vinnsla hærra verð fyrir hráefni til sjómanna? Við erum þá ekki betur settir, ef þessi vinnsla getur ekki skapað hærra verð fyrir hráefni til sjómanna, og á það minntist hæstv. ráðh. ekki, að niðursuðuiðnaðurinn erlendis hefur átt við mikla vinnuerfiðleika að stríða. Og ef hann kæmi inn í niðursuðuverksmiðju núna í Vestur-Þýzkalandi, - ég veit ekki, hvað skeður í Austur-Þýzkalandi, en í Vestur-Þýzkalandi, - þá heyrði hann mörg tungumál töluð, mjög mörg, frá flestum Suður-Evrópulöndunum og jafnvel brot að austan. Og vegna hvers er það? Vegna þess að þetta vinnuafl er ódýrara heldur en hitt vinnuaflið, sem risaiðnfyrirtækin eru að slást um, og niðursuðuverksmiðjurnar verða að sætta sig við verulegt innflutt vinnuafl. Við skulum því gera okkur fulla grein fyrir því, að niðursuðuiðnaður á Íslandi á við ýmsa örðugleika að etja, en þeir þurfa engan veginn að vera svo miklir, og ég vil ekki mikla þá, að við eigum að vera feimnir við að ráðast gegn þeim og efla þessa iðngrein á allan hátt. Að því vil ég standa. En ég tel það óeðlilegt og eiginlega hæpnar forsendur að setja sköttun á saltsíld, sem á nú mjög í vök að verjast og gefa mun litla peninga, en þó stendur hér í aðalmgr., að það á að efla niðursuðu á saltsíld og öðrum sjávarafurðum. Það fer ekki saman að byggja upp stórkostlegan iðnað, sem á að treysta á það hráefni, sem er svo sagt á hinu leitinu að muni ekkert gefa af sér í skattgjaldi og þess vegna sé ótímabært að vera að rífast um slíkt skattgjald. Það er eitthvað rangt í slíkri staðhæfingu, þegar hún gengur á víxl. Ég vil ítreka það, að n. athugi það alvarlega að fara ekki út fyrir skattlagningu á iðngreininni sjálfri. Varðandi þorskhrognin er það þannig, að þau eru næstum óseljanleg í dag í tunnum, og er það athyglisvert, ef okkur mundi ganga miklu, miklu betur að selja þau í túpum eða niðursoðin. Ég veit um mann, sem nýlega hefur verið í Englandi, vel þjálfaðan í þessum efnum, og hann hefur rekið niðursuðu á þorskhrognum hér undanfarið. Hann á mjög erfitt núna og mjög erfitt með að koma þeim inn erlendis. Og það tímabil, sem hægt er að framleiða þessa vöru, - því að það er heimtað, að hún sé fersk, ekki fryst, - það er mjög stutt á Íslandi, mjög stutt. Það stendur í 6–8 vikur. Þó hafa sumar verksmiðjurnar viljað taka þau fryst, en þær verksmiðjur, sem gera kröfu um, að hrognin séu fersk, geta ekki framleitt fersk hrogn á lengri tíma en um tveggja mánaða tímabili. Víða kemur samkeppni frá, m. a. frá Noregi. Nú er þar óvenjugóður afli og kann það að valda þessari sölutregðu hjá íslenzkum aðila, en ég er þó sannfærður um, að með því skipulagi og bætta átaki, sem frv. gerir ráð fyrir að verði, þá muni okkur ganga betur að losna við okkar vöru, með mikilli auglýsingastarfsemi og undir okkar sérstaka vörumerki. En við skulum líka athuga það, að a. m. k. í Vestur-Evrópu erum við að keppa við fjárhagslega mjög sterk fyrirtæki, a. m. k. á okkar mælikvarða, þó að um eitt einstakt fyrirtæki sé að ræða. Við höfum starfað með fyrirtæki, sem heitir Bjelland, í sambandi við Norðurstjörnuna í Hafnarfirði. Það fyrirtæki annaðist alla sölu á framleiðslunni. Eftir nokkurra ára þjálfun var starfslið þess fyrirtækis komið upp í eðlileg afköst miðað við bónuskerfi. Hins vegar tók það mjög langan tíma að þjálfa starfsliðið þannig, að afköst hjá því fyrirtæki væru sambærileg við það, sem er í Noregi. Hins vegar varð hráefnisskortur því fyrirtæki að aldurtila, en e. t. v. er hægt að breyta um og fara í aðra framleiðslugrein heldur en síld. Nú er verið að reyna við lifur. Ég sá það nú reyndar í blaði hæstv. iðnrh., að það væri tíföldun á því að sjóða niður lifur. Það hefur nú sennilega aðeins verið miðað við, að hún væri flutt út í tönkum, en hér í Reykjavík er nú fyrirtæki, sem hefur framleitt meðalalýsi um árabil og hefur margfaldað verðmæti lifrarinnar og mun halda því áfram. Engu að síður er veruleg búbót að því að geta soðið niður mikið af lifrinni. En það ber alveg að sama brunni. Ef niðursuðan á að fá lifur, þá skal það vera úrvalslifur og hún fæst aðeins takmarkaðan tíma ársins, því miður. Það er mjög erfitt að fá góða lifur í niðursuðu nema á vertíð. Þó kynni það að vera undir vissum kringumstæðum á sumrin, ef göngufiskur kemur inn fyrir vestan eða norðan, en þá eru líka flutningsvandræðin orðin mikil. Einnig er það mikið atriði, hvernig dreifing á fyrirtækjum á sér stað. Ég held persónulega, - það er kannske harður dómur, en ég held það persónulega, - að þessi fyrirtæki megi ekki vera of lítil, til þess að þau geti fullnýtt sjálfvirkni í framleiðslu. Og ef sjálfvirkni kemst ekki á í niðursuðu, þá er hún fyrir fram dauðadæmd á hinum stóra, breiða markaði, sem við erum að reyna að keppa að að koma afurðum okkar á. Þetta þýðir það, að fjármögnun á slíku fyrirtæki verður mjög mikil og það verður að undirbúa slíkt fyrirtæki mjög vel. Og það er misskilningur, að það sé hægt að hafa þessi fyrirtæki úti um allt land. Þau hljóta að vera við vissar stórar verstöðvar eða jafnvel í þéttbýliskjarna. Að öðrum kosti eiga þau ekki lífsmöguleika að minni hyggju. Á þetta vildi ég nú benda. Það er kannske óþarfi að vera með svona sparðatíning, en það er gert í góðri meiningu, svo að menn geri sér fulla grein fyrir því, að þegar svona stórátak á að gera, þá verður að huga að ýmsu öðru en að leggja viðbótarskattgjald á saltsíldarframleiðslu og sykurhrognaframleiðslu. Það mun hvergi nærri duga til.



Herra forseti. Ég skal forðast að tefja tímann, en það er aðeins eitt atriði, sem kom fram hjá hv. 5. þm. Reykn., sem ég tel mér nauðsynlegt að leiðrétta. Hann kvað hafa komið fram á ráðstefnunni verulega gagnrýni á það ákvæði frv. að flytja útflutningsgjöld af vissum sjávarafurðum yfir til þessarar stofnunar. Í þeim drögum, sem lögð voru fyrir þessa ráðstefnu, var önnur gr., 5. gr., með ákvæði um það, að leggja viðbótarútflutningsgjöld, 5% af tollverði, á útflutt hráefni, sem nota mætti til innlendrar niðursuðu eða niðurlagningar og sem keppir að öðrum kosti við íslenzka framleiðslu á erlendum mörkuðum, og svo voru þau talin upp. Það var þetta ákvæði, sem var mjög gagnrýnt á ráðstefnunni, en þegar ég fletti í gegnum þessa fundargerð, sem ég hef hér fyrir framan mig, finn ég hvergi gagnrýni á flutning útflutningsgjaldsins sem slíks til stofnunarinnar. Nefndin tók gagnrýnina að fullu til greina og strikaði það ákvæði, sem ég las áðan, út úr drögunum, enda er það ekki að finna í því, sem hér liggur fyrir. Það mætti vitanlega halda hér langt faglegt erindi um niðursuðuiðnaðinn og getur vel verið til fróðleiks fyrir dm., en ég skal forðast það. Það má vel vera, að niðursuðuiðnaðurinn eigi í miklum erfiðleikum og muni eiga í miklum erfiðleikum, og jafnvel má vera, að hann eigi ekki framtíð hér, þó að ég hafi sannfærzt um hið gagnstæða af mínum kynnum af þessum iðnaði, eftir störfin í nefndinni, en það er alla vega sannfæring mín, að hann eigi sér enga framtíð nema sterk sölusamtök myndist fyrir þennan iðnað, nokkurn veginn eins og gert er ráð fyrir í þessum frv.