Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Halldór E. Sigurðsson) : Herra forseti. Frv. það á þskj. 374, sem hér er til 1. umr., um breytingar á tollskrá, er eingöngu breyt. að því leyti er varðar samning þann, sem við höfum gert við Efnahagsbandalag Evrópu og kemur til framkvæmda 1. apríl n. k. Þetta frv. var lagt fram í hv. Ed., og gerði ég þá grein fyrir frv., sem reyndar er ekki annars eðlis heldur en skýra frá þessu. Sé ég því ekki ástæðu til að fara út í umr. um það, enda hef ég þegar sagt það, sem um er að ræða. En þar sem fyrirhuguð gildistaka laganna er stutt undan, verð ég að leyfa mér að biðja hv. d. að afgreiða þetta mál á morgun héðan frá hv. Alþ. og treysti því, að hv. fjh.- og viðskn., sem fær þetta mál til meðferðar, geti lokið afgreiðslu sinni, svo að það megi verða. Ég sé ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð, en legg til, herra forseti, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Frv. þetta um sérstakan dómara og rannsóknardeild í ávana- og fíkniefnamálum hefur verið afgreitt í Ed. shlj. Eins og segir í aths. með þessu frv., er megintilgangurinn með því að efla löggæzlu á sviði ávana- og fíkniefnamála. Er að sjálfsögðu enginn ágreiningur um það meðal þm., að gera þurfi allar tiltækar ráðstafanir til þess að sporna við eiturlyfjanotkun. Það er alkunnugt, að eiturlyfjaneyzla hefur verið vandamál víða um lönd að undanförnu. Menn vildu vona í lengstu lög, að Ísland slyppi við þá öldu, sem yfir löndin hefur gengið í þessum efnum, og áreiðanlega er það svo, að hingað til hefur kveðið miklu minna að þessu vandamáli hér en víða annars staðar. Samt sem áður er það staðreynd, sem ekki verður gengið fram hjá, að hér á sér stað nokkur eiturlyfjaneyzla, og hafa verið gerðar ítrekaðar tilraunir til að smygla slíkum efnum inn í landið. Er það hald manna, að misnotkun í þessu efni fari mjög vaxandi og sé leitað meira en áður á um það að koma þessum efnum inn í landið. Að þessum málum hefur hingað til verið unnið á þann hátt, að lögregla í hverju umdæmi hefur annazt löggæzlu á þessu sviði með aðstoð tollgæzlu. En því er ekki að neita, að þessi mál eru sérstaks eðlis með ýmsum hætti og m. a. að því leyti til, að þegar smyglmál af þessu tagi eða önnur mál í sambandi við það koma fyrir, er þeim venjulega þannig háttað, að rannsókn þeirra verður að fara fram í mörgum lögsagnarumdæmum. Þeir, sem við málið eru riðnir, eru búsettir á ýmsum stöðum, og þetta verður þess vegna nokkuð flókið og erfitt við að eiga. Eins og kunnugt er og áður hefur verið sagt frá, hefur á vegum rn., sem þetta sérstaklega varðar, og á vegum embætta, sem með þessi mál fara, verið starfandi samstarfsnefnd, sem hefur unnið að þessum málum. Ég tel þá samstarfsnefnd hafa unnið gott verk og verið til gagns. En þessi samstarfsnefnd hefur sent frá sér bréf, sem fylgir hér með sem fskj. og er dags. 15. ágúst 1972, og þar gerir þessi samstarfsnefnd, sem þessum málum er öðrum kunnugri, till. um vissar ráðstafanir. Má í stuttu máli segja, að í þessu frv. séu teknar upp þær till., sem þessi n. gerir í þessu bréfi sínu, að því leyti sem það efni, sem þar er tekið til meðferðar, fellur undir dómsmrn. og varðar löggæzlumál. Þó er það frávik gert, að n. lagði til, að skipaður væri sérstakur umboðsdómari og þá væntanlega hverju sinni til þess að hafa með höndum rannsókn í fíkniefnamálum, en í frv. var að athuguðu máli horfið að því að skipa sérstakan dómara til að fara með yfirstjórn þessara mála og hafa þau með höndum, en við embætti hans starfi svo sérstök rannsóknardeild. Auðvitað verður eftir sem áður að eiga sér stað góð samvinna milli hinnar almennu löggæzlu og þessarar sérstöku rannsóknardeildar. En það liggur nokkuð í augum uppi, eins og ég sagði áðan, að það er þörf sérstakra rannsóknaraðgerða í sambandi við þessi mál, bæði vegna þess, hvernig þeim er nú háttað, að þau teygja anga sína víða út, og eins hitt, að það er því miður oft svo, að við þessa sögu kemur sérstaklega ungt fólk, og í þriðja lagi er nauðsynlegt, að þeir, sem fást við rannsókn þessara mála alveg sérstaklega, afli sér kunnáttu í þeim efnum. Það er ekkert farið leynt með það í þessu frv., að framkvæmd þess kostar nokkurt fé, og er gerð grein fyrir því í aths., hvað það er áætlað, að kostnaður muni verða við þessa stofnun. Það er að sjálfsögðu áætlun. Sá kostnaður gæti orðið eitthvað meiri. En ég geri ráð fyrir því, að flestir verði á því máli, að það sé ekki horfandi í nokkurn kostnað í þessu sambandi, ef það gæti borið þann árangur, að það væri hægt að afstýra því, að þetta yrði stærra vandamál, skulum við segja, a. m. k. en það er þó hjá okkur núna, og helzt, að það gæti borið þann árangur að bægja þessari hættu með öllu frá. Ég skal ekki vera með fullyrðingar um það, hvern árangur þetta kann að bera. Það verður reynslan að sýna. En þarna er um viðleitni að ræða, og ég álít, að það sé rétt að gera þá tilraun í þessum efnum, sem hér er lagt til. Ég held, að það séu svo ítarlegar skýringar með þessu frv. og í því bréfi, sem fylgir með frá þessari samstarfsnefnd eða samstarfshópi í ávana- og fíkniefnamálum, að ég þurfi ekki að fara um það fleiri orðum, og ég skal láta máli mínu lokið. Ég vona, að þetta frv. fái eins greiða afgreiðslu í þessari d. og það fékk í Ed. Mér er ljóst, að það má gera vissar aths. við tæknilega hlið í þessum efnum, en ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr. og allshn.



Herra forseti. Þó að frv. þetta hafi verið samþ. einróma í Ed., vil ég samt leyfa mér að gera við það örfáar aths. Það er sagt, að megintilgangur lagafrv. þessa sé að efla löggæzlu á sviði ávana- og fíkniefnamála, og eru víst allir sammála um, að það sé nauðsynlegt, enda hefur samstarfsnefnd, sem unnið hefur að fíkniefnavandamálum, réttilega vakið athygli á brýnni nauðsyn þess að efla löggæzlu á þessu sviði. Í aths. við lagafrv. er þess getið, að þótt lögregla og rannsóknardómarar hafi sinnt þessum málum af áhuga og dugnaði, hafi nokkuð borið á því, að skort hafi á samræmingu í aðgerðum. Frv. þetta, ef að lögum verður, virðist eiga að eyða því ósamræmi. Um tvo aðalþætti er að ræða í þessu frv., sem til breytinga horfa. Það er í fyrsta lagi að skipa sérstakan rannsóknardómara í þessum málum, ávana- og fíkniefnamálum. Ég held, að á þetta megi vel fallast, en þó finnst mér rétt að benda á, hvort ekki hefði eins vel verið athugandi að skapa þessum dómara starfsaðstöðu hjá einhverju þeirra dómaraembætta, sem fyrir eru, t. d. sakadómi Reykjavíkur, fremur en að stofna til alveg nýs embættis. Þá er í öðru lagi gert ráð fyrir stofnun sérstakrar deildar lögreglumanna til að fást við þessi mál, en þess þó getið í athugasemdum við frv., að eftir sem áður verði aðallöggæzlustarfsemin á vegum hvers umdæmis og ekki ætlunin að „leggist niður sú myndarlega deild, sem nú starfar að þessum málum við lögreglustjóraembættið í Rvík.“ Ég held, að skipan sérstakrar lögregludeildar undir beinni stjórn sjálfstæðs dómara sé fremur fallin til þess að dreifa löggæzlukröftum en sameina þá og efla. Og miðað við þá reynslu, sem fengizt hefur hér á höfuðborgarsvæðinu af tvískiptingu lögreglunnar, þá tel ég ekki rétt að mæla með slíkri þrískiptingu, sem skv. ákvæðum þessa frv. gæti leitt til tví- og þríverknaðar hjá fámennu liði. Það er að sjálfsögðu fyllilega ljóst, að dómari þarf á aðstoð lögreglumanna að halda við rannsókn mála, enda eru mörg ákvæði, sem um það fjalla í lögum. En að því er varðar þetta meginsvæði, höfuðborgarsvæðið, þá hef ég talið og tel brýna nauðsyn bera til þess að sameina og efla þá starfskrafta, sem vinna að rannsókn mála, ekki sízt þessara mála í sambandi við misferli með fíkniefni. Þess vegna vil ég nefna það, hvort ekki væri eðlilegra, miðað við þá skipan, sem nú gildir og hefur að vísu verið gagnrýnd, að rannsóknardeild sú, sem starfað hefur við lögreglustjóraembættið í Rvík frá 1970 og hefur haft þessi mál á hendi, verði þá fremur látin heyra undir rannsóknarlögregluna og starfa á ábyrgð yfirsakadómara. Ég held, að það sé rétt að hafa svolítið hreinni línur í þessum málum. Enda þótt lögreglumenn og rannsóknarlögregla skiptist í deildir eftir því, við hvaða rannsóknarmálefni lögreglumenn fást sérstaklega, má aldrei gleyma að leggja ríka áherzlu á það við alla lögreglumenn, hvar sem þeir starfa og þó að þeir séu ekki í hinum einstöku deildum, sem fást við sérstök verkefni, að þeir haldi vöku sinni og geri allt, sem unnt er, til að stemma stigu fyrir þessum vágesti, sem er sala ávana- og fíkniefna, og missa ekki sjónar á því, að það veitir ekki af að sameina þá starfskrafta, sem fyrir eru, í stað þess að drepa þeim á dreif.



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt 5 öðrum hv. þm. að flytja frv. um breyt. á lögum um bann gegn veiðum með botnvörpu og flotvörpu. Höfuðefni frv. er, að 9 mánuði ársins verði takmörkuðum skipafjölda leyft að veiða á takmörkuðum svæðum í Faxaflóa með botnvörpu eða dragnót, enn fremur að alfriða svæði, sem afmarkast af línu, sem dregin er frá Snæfellsnesi og í átt að Akranesi, og kemur fram í frv., að þetta svæði verði alfriðað. Með flutningi þessa frv. hyggjumst við flm. reyna að leysa tvö vandamál eða a. m. k. að koma nokkuð á móti þeim vandamálum, þ. e. annars vegar að bæta nokkuð úr því óréttlæti, sem smáútgerðarmenn urðu fyrir hér í Rvík vorið 1971, þegar Faxaflóa var algerlega lokað fyrir umræddum veiðum, og hins vegar að koma nokkuð á móti því vandamáli, sem er hér á þéttbýlissvæðinu við innanverðan Faxaflóa í sambandi við neyzlufisk, en það er eins með neyzlu á fiski og neyzlu á landbúnaðarvörum, að á þessu svæði er einn stærsti markaður þjóðarinnar fyrir þessar vörur. Áður en ég rek nokkuð mál þetta, vil ég draga fram eina staðreynd. Hún er sú, að fyrir nokkru voru þm. Reykv. kallaðir á fund svokallaðrar landhelgisnefndar, sem vinnur að því á vegum Alþingis að gera tillögur um nýtingu fiskveiðilögsögunnar. Það kom skýrt í ljós, að n. hefur hugsað sér, a. m. k. í þeim hugmyndum að tillögum, sem menn höfðu þá fyrir framan sig, að hafa í huga friðunarsjónarmiðið fyrst og fremst í sambandi við Faxaflóann, en hins vegar voru gagnvart öllum öðrum landshlutum tekin fyrst og fremst til greina hagsmunasjónarmið íbúanna þar. Ég skal koma síðar að ýmsum fullyrðingum, sem þegar hafa komið fram vegna flutnings þessa frv., sérstaklega um skaðsemi ákveðinna veiðarfæra. Um leið er rétt að benda á, að það hefur ekki verið dregið neitt fram um gagnsemi eða hagkvæmni ákveðinna veiðarfæra á móti öðrum, og að sjálfsögðu hefur enginn, sem um þetta mál hefur ritað, enn þá haft að leiðarljósi, að við eigum auðvitað að nýta okkar fiskveiðilögsögu á sem hagkvæmastan hátt og þó, eins og ég skal fyrstur verða til að taka undir, án þess að valda skaða á okkar fiskstofnum. Ástæðan til þess, að þetta frv. var flutt, er, eins og ég hef tekið lauslega fram sú, að gífurlega miklar kvartanir komu fram á s. l. ári, allt frá miðju sumri og nú fram yfir áramót, eða þangað til fór að fiskast á vertíðinni, - miklar kvartanir frá neytendum á þéttbýlissvæðinu við innanverðan Faxaflóa og reyndar þótt lengra sé leitað, því að það má fullyrða, að þessari vöru er dreift héðan austur um sveitir. Og við, sem ræddum þetta, töldum, að með því að opna Faxaflóa aftur fyrir botnvörpu og dragnót að mjög takmörkuðu leyti mundi vera komið nokkuð á móti þessum vanda. Ég minntist á það áðan, að við vildum líka með flutningi frv. koma nokkuð á móti fiskimönnum og útgerðarmönnum, sem urðu fyrir gífurlega miklu tjóni, þegar lögin um lokun Faxaflóa voru samþ. 1971, og bæði ég og aðrir höfum talið, að það samkomulag, sem hafði verið gert 1969 um skiptingu fiskveiðilögsögunnar og nýtingu hennar fyrir einstök ákveðin veiðarfæri, hefði jafnvel verið svikið. Á margan hátt er skiljanleg afstaða þm. þetta vor í sambandi við þetta mál. Það fór mikill friðunareldur um brjóst þm. í sambandi við landhelgina, og hver af öðrum stóð upp og kepptist við að fullvissa kjósendur sína um það, að enginn kæmist í námunda við hann í sambandi við friðunaraðgerðir og friðunarvilja, og þess urðu þeir að gjalda, fiskimenn við innanverðan Faxaflóa, sem hafa stundað veiðar í flóanum með þessum veiðarfærum um langt árabil, þótt nokkur stöðvun hafi þar komið á í nokkur ár. Ég hef leyft mér að halda því fram, að það hafi verið beitt ákaflega miklum blekkingum í sambandi við að koma þessu máli fram hér á sínum tíma. Og þessu héldu fiskimennirnir líka fram. Því var t. d. haldið fram í grg. frv., er það var flutt hér á þinginu 1970–1971, að þeir bátar, sem notuðu þessi veiðarfæri, öfluðu svo mikillar smáýsu, að við lægi algerri eyðingu ýsustofnsins við landið, eins og sagt var. Til þess að styðja þessa röksemd var vitnað til svokallaðrar athugunar, sem útvegsmenn á Akranesi höfðu látið fara fram um þetta efni og var talin sanna þetta atriði. Að sjálfsögðu er það ekki eina fullyrðingin, sem hefur komið fram um þetta mál og á þennan veg. Svipað hefur komið víðar fram. Þessar fullyrðingar og aðrar sköpuðu auðvitað umr. um þetta mál á meðal almennings og þeirra, sem vit höfðu á, og það urðu margir til að benda á þá almennu skoðun, sem hefur verið ríkjandi hjá flestum vísindamönnum á þessu sviði, og skoðun sjómanna, allmargra og allflestra, að bæði ýsuaflinn og þorskaflinn ráðist meira af náttúrlegum orsökum, t. d. því, hvernig klak fisktegundanna heppnist vegna líffræðilegra skilyrða í hafinu, heldur en af því, hvort tiltölulega fáum skipum væri heimiluð veiði á takmörkuðum svæðum, sem eru ekki bara uppeldisstöðvar. En sá misskilningur virðist mjög ríkjandi um Faxaflóa, að hann sé eingöngu uppeldisstöð fyrir ungfisk eða smáfisk. Þetta er mikill misskilningur. Um Faxaflóa fer einmitt mikið magn af göngufiski, fullþroska fiski. Og það er vitað, að með þeim skipaflota, sem kæmi til með að veiða hér í Faxaflóanum, að ég tali ekki um, ef þetta frv. verður samþ. í þeirri mynd, sem það er flutt núna, þar sem gert er ráð fyrir takmörkuðum fjölda báta við þessar veiðar, þá er þessi hætta alls ekki fyrir hendi og aðeins um sáralítið prósentubrot að ræða miðað við allan ársstofn þorsks eða ýsu. Einmitt með þessar staðreyndir í huga voru vísindamenn Hafrannsóknastofnunarinnar á sínum tíma mjög andvígir þessari einstrengingslegu lokun, sem samþ. var með lögum frá 1971. Við erum hins vegar, eins og kemur fram í grg. okkar, allir sammála um það, flm. frv., að hafa eigi fulla gát á öllum veiðum, sem fara fram hér í Faxaflóa eins og annars staðar við landið og það eigi að fyrirbyggja ofveiði, dráp seiða og smáfisks, ef hjá því verður komizt. Hins vegar hefur oft verið bent á það, að af allri þeirri mergð, sem í hafinu er, er það oftast nær sáralítill hluti, sem verður fyrir tjóni eða eyðileggst vegna slíkra veiða. Hins vegar held ég, að það sé frekar almennt viðurkennt, að það sé sóknarþunginn, sem frekar hafi þarna áhrif á móti hinum náttúrlegu orsökum. Þegar þetta bann kom fram, reyndu þeir fiskimenn, sem ég hef vitnað til, að fá þetta lagfært næsta haust, en þá, eins og hv. þm. muna, hafi Landhelgisnefnd, sem ég minntist á hér áðan og starfar á vegum þingsins og er skipuð þm., tekið til starfa að nýju til þess m. a. að gera till. um skiptingu fiskveiðilögsögunnar eftir útfærsluna haustið 1971, og reyndar voru þeir búnir að koma áður fram með sínar till. Þeir bentu á, að fyrir þessa lokun hefðu verið um 30 bátar úr Reykjavík, sem hefðu stundað togveiðar, og voru allir undir þessu stærðarmarki, sem þeir lögðu þá til, að fengi að njóta slíkra réttinda, eða 70 brúttórúmlestum. Og það er auðvitað öllum ljóst, sem horfa til slíkra skipa í dag, að þessi skip hafa ekki sóknarþunga til annars en að stunda veiðar á grunnsævi. Þeim var líka ljóst, að þeim voru torveldaðar svo mjög veiðar frá Reykjavík, að þeir urðu annaðhvort að selja báta sína eða þá að flytja sig um set og landa afla sínum í öðrum höfnum. Ekki hefur það batnað fyrir þá, ef þeir vildu láta keyra aflann til sinnar heimahafnar, Reykjavíkur t. d. eða Hafnarfjarðar, við það bann, sem komið er frá samgrn. um það, að jafnframt því sem þeim sé bannað að veiða, eins og lögin segja, á sínum hefðbundnu heimamiðum, þá er þeim nú bannað að landa í landshöfninni í Þorlákshöfn eða alla vega koma þeir þar á eftir hæði heimabátum og Vestmannaeyjabátum. Þeir bentu á það líka, þessir fiskimenn, að einmitt þessi floti hefði verið undirstaðan undir neyzlufisksöfluninni fyrir allt höfuðborgarsvæðið, fyrir allt þéttbýlissvæðið hér við innanverðan Faxaflóa um langt árabil og eins og ég tók fram áðan fyrir miklu stærra svæði eða austur um allar sveitir. Þeir komu mjög ítarlega inn á og vitnuðu til rannsókna, sem voru alveg sambærilegar við þær rannsóknir, sem vitnað var í af Útvegsmannafélagi Akraness. Þeir bentu á rannsóknir, sem Fiskifélag Íslands hafði gert, og sendu þær rannsóknir til áður nefndrar landhelgisnefndar. Kom t. d. í ljós í þessari athugun, sem Fiskifélag Íslands stóð fyrir og var fólgin í því, að kannað var hlutfall stórfisks og smáfisks í ýsu- og þorskafla smábáta, sem stunduðu togveiðar frá Grindavík, Sandgerði, Keflavík og Reykjavík á tímabilinu 1. júní til 31. des. 1969, að stór þorskur reyndist yfir 90% eða 90.1%, en smár þorskur aftur á móti aðeins 4.5%, og þetta var úr rúmum 2 millj. kg. Ýsuaflinn skiptist þannig, að úr 704 þús. kg var stór ýsa 95.5%, en smá ýsa 9.9%. En það fór líka fram önnur athugun, og hún var gerð til þess að kanna, á hvaða veiðarfæri þessi smái fiskur aflaðist og hvort það væru ekki önnur veiðarfæri, sem öfluðu hin smáa fisk einnig. Það var Fiskmat ríkisins, sem lét gera samanburð á hlutfalli smáfisks á línu og botnvörpu. Það var afli, sem var lagður upp í Sandgerði og Keflavík á tímabilinu frá 1. júní til 31. des. 1970. Kom í ljós, að í botnvörpu var hlutfall hins stóra þorsks 96%, en hins smáa 4%, stórrar ýsu 91% og hinnar smáu ýsu 9%. En á línuna var stór þorskur 95% eða 1% minna en í botnvörpuna og 5% af hinum smærri eða 1% meira en í botnvörpuna. Og sama kom í ljós í sambandi við þessa athugun varðandi ýsuna, að það voru ekki nema 89% af hinni stærri, en 11% af hinni smærri á línuna. Þetta sýnir fyrst og fremst, að það veiðist smár fiskur í fleiri veiðarfæri en togveiðarfæri. Ég skal verða fyrstur til þess að viðurkenna, að það væri nauðsynlegt, að slíkar athuganir næðu yfir lengri tíma, og það er enginn vafi á því, að sú gagnrýni, sem kom fram á eftirlit og rannsóknastarfsemi Hafrannsóknastofnunarinnar á sínum tíma varðandi dragnóta- og botnvörpuveiðar í Faxaflóa, var byggð á ástæðum, sem áttu fullan rétt á sér, að væru dregnar fram. Starfsmenn hennar hafa sjálfir kvartað undan því í sambandi við eftirlit við slíkar veiðar og aðrar, að fjárveitingavaldið hafi aldrei treyst sér til þess að láta þeim í té þau nauðsynlegu tæki, sem þeir þurfa til þess að fylgja slíku eftirliti. Þessi stofnun, Hafrannsóknastofnunin, hefur líka látið ítrekað athuga í sambandi við afla togveiðibáta og dragnótabáta, hvort þetta séu einu veiðarfærin, sem drepi smáfisk. Svo mun þó ekki vera, og þarf ég ekki eingöngu að vitna til þeirrar rannsóknar, sem ég benti hér á og var gerð á vegum Fiskmats ríkisins, heldur hefur líka komið í ljós, að á línusvæðum, sem mikið eru nýtt af hinum minni línubátum, sérstaklega frá Akranesi, einmitt á því svæði, sem við flm, leggjum til, að verði alfriðað, hefur mikið veiðzt af smáfiski. Og þetta hefur sézt hér í Reykjavík, vegna þess að það hefur verið komið með þennan fisk hingað á markað. Komið hafa fram ýmsar fullyrðingar um, að það sé þessum veiðarfærum, botnvörpu og dragnót, að kenna, að þær sveiflur hafa komið fram á afla í árgöngunum, sem fram hafa komið. Og nú fyrir stuttu las ég í einu dagblaðanna, að það var vitnað í Norðursjó sem alauðan sjó af þessum fisktegundum einmitt vegna þessara veiðarfæra. Nú er ég nýbúinn að fá í hendur skýrslu um rannsóknir í Norðursjó, sem sanna ekki þetta, heldur hitt, kenningu vísindamannanna um, að það séu ytri skilyrði, hvernig klak fisktegundanna heppnist vegna líffræðilegra skilyrða í hafinu, sem hafi miklu meira að segja í þessu efni heldur en nokkurn tíma hvaða veiðarfæri er notað. Og þá endurtek ég það, sem ég sagði áðan, að ég hef auðvitað fullan fyrirvara á um sóknarþungann. En það var talið á árunum 1965–1967, að ýsustofninn í Norðursjó væri nærri uppurinn, og það voru aldrei gerðar neinar sérstakar friðunaraðgerðir í Norðursjó. En árin 1969 og 1970 kom einmitt í ljós og var vísindalega sannreynt, að þetta álit fiskifræðinganna reyndist rétt, sem ég var að vitna til, og það hafði aldrei, frá því að skráning hófst á ýsuafla í Norðursjó, veiðzt meira af henni en einmitt þessi ár þrátt fyrir stöðugar togveiðar um langt árabil á undan. Og aflinn í Norðursjó reyndist þessi á árunum 1965–1970: árið 1965 222 þús. tonn, 1966 269 þús. tonn, 1967 167 þús. tonn og fór 1968 niður í 139 þús. tonn. En þá kemur mjög sterkur árgangur fram, og 1969 veiðast þar hvorki meira né minna en 639 þús. tonn og 1970 672 þús. tonn. Ég hef ekki nýrri skýrslur en þetta. En það er ljóst, að þetta undirstrikar enn betur en það, sem ég hef nú þegar tekið fram, að það er klakið, sem ræður hvað mestu um styrkleika þessa fiskstofns og annarra, a. m. k. miklu frekar en margt annað. Það er þess vegna ákaflega þýðingarmikið, að það sé meira og betur hugsað hjá okkur um að vernda sjálf hrygningarsvæðin heldur en við höfum gert til þessa. Og þeir mega alltaf hafa heiður og sóma af, sjómenn og útgerðarmenn úr Vestmannaeyjum, sem hafa um langt árabil verið hvað harðastir í því að fá samþykkt friðuð svæði, viðurkennd klaksvæði, og bann þar allar veiðar yfir klaktímann. Fleiri hafa lagt orð í belg út af þessu heldur en þeir, sem um þetta hafa skrifað í dagblöð. Þannig hef ég fengið ýmsar upplýsingar frá Fiskifélagi Íslands, og það er í sambandi við þær röksemdir, sem hafa komið fram frá Útvegsmannafélagi Akraness, en þeir héldu því m. a. fram í árg. sinni með frv., sem var lögfest vorið 1971, að þessir bátar, sem veiddu með dragnót og botnvörpu, hefðu ekki rekstrargrundvöll og hefðu því orðið að njóta styrks úr aflatryggingasjóði. Ákaflega er eftirtektarvert að hugsa til þessa og sjá svo skýrslur um greiðslur úr aflatryggingasjóði á undanförnum árum. Þar kemur í ljós, svo að ég taki bara bætur vegna Reykjavíkur og Akraness t. d. til samanburðar, þó að það sé kannske ekki eðlilegt að taka annars vegar þetta fámenna dreifbýlissvæði, sem farið er að kalla það, hins vegar þetta fjölbýla svæði hér við innanverðan Faxaflóa. Á Akranesi námu bæturnar samtals við botnvörpu og dragnót á árinu 1968–1972 2.6 millj. kr. rúmum, en í Reykjavík 8.2 millj. Hins vegar við aðrar veiðar var greitt á bát í Reykjavík 12.4 millj., en til Akraness 16.4, þannig að á heildarbótum á þessu árabili til báta á Akranesi og Reykjavík munaði ekki nema um 600–700 þús. kr., hvað Reykjavíkurflotinn var hærri. En á þessum sömu árum sem verið var að fjargviðrast út af því, að þessir bátar, sem veiddu með botnvörpu og dragnót frá Reykjavík, fengju greitt úr aflatryggingasjóði, var verið að greiða úr þessum sama sjóði vegna línuveiða margar millj. kr. til Akranesbáta og til netaveiða ekki síður, þannig að t. d. 1972, í fyrra, urðu þessar greiðslur vegna línu-. neta- og botnvörpuveiða 9.7 millj. tæpar. Ég sé ekki ástæðu til þess að rekja þetta nánar, en það væri rétt fyrir þá n., sem fær málið til athugunar, að líta aðeins á þessar tölur. Við bendum á það í grg. frv. varðandi eftirlit, að við teljum það nauðsynlegt, eins og ég hef tekið fram, að við teljum, að það sé bezt komið hjá Hafrannsóknastofnuninni, hjá vísindamönnum hennar og fiskifræðingum, og svo hins vegar hjá Fiskifélagi Íslands og þess trúnaðarmönnum, en þeir finnast á hverri einustu verstöð um allt land. Við tökum líka fram, að það sé alveg útilokað fyrir hv. Alþ. að vera að fyrirskipa einstökum stöðum á landinu: Þið megið nota þetta veiðarfæri, annars verðið þið að losa ykkur við ykkar flota. Þið megið nota þetta veiðarfæri, en ekki hitt. - En svo þegar við förum úr þessu sama byggðarlagi og til þess næsta, þá eru engin slík bönn til staðar, allt er leyft þar. Vita þó allir, að smáfiskur vex upp allt í kringum landið og í öllum okkar flóum og flestum fjörðum, og ef Alþ. væri sjálfu sér samkvæmt, þá ætti auðvitað sama bann á sömu veiðarfærum að gilda allt í kringum landið. En því er ekki að heilsa, eins og ég tók fram í byrjun ræðu minnar. Það er friðunarsjónarmiðið, sem ræður fyrir okkur hér á höfuðborgarsvæðinu. Það er sjálfsagt, að við sýnum það út um heim, hvað við erum fúsir og fjálgir í friðun miða og smáfisks, en hagsmunasjónarmiðið má ráða alls staðar annars staðar. Annað atriði, sem er meginástæða til flutnings þessa frv., er skorturinn á neyzlufiski á þessu svæði. Það má reyndar segja, að það hafi verið ákaflega erfitt líka fyrir reykvískar húsmæður og hafnfirzkar og húsmæður hér í nágrannabyggðum að ná í frosinn fisk, að ég tali ekki um nýjan fisk. Við teljum, að með því að veita 9 bátum úr Reykjavík og svo einum bát úr Hafnarfirði, Keflavík, Sandgerði og Akranesi leyfi 9 mánuði ársins til þess að veiða með þessum veiðarfærum hér í flóanum, þá eigi að vera tryggt, að nýr neyzlufiskur sé til á þessu tímabili. Það er að vísu nokkuð misjafnt, það er erfitt að meta, hver neyzlan er á degi hverjum hér í Reykjavík, en mér hefur verið tjáð, að frá fisksölunum í Reykjavík sé neyzlan 10–25 tonn á dag. Vera má, að þarna sé nokkuð hátt farið með tölur báta, en ég bendi hins vegar á, að við höfum lækkað brúttórúmlestatölu þeirra í till. okkar frá því, sem lagt var til af landhelgisnefndinni á sínum tíma og lögfest þá af Alþ., þannig að sóknargeta þessara báta á að vera minni en hinna. Það urðu hér fyrir nokkrum dögum allmiklar umr. um verðlag landbúnaðarvara og kom inn í þær umr. verðlag á fiski. Það er alveg rétt, sem fram hefur komið, að fiskverð hefur hækkað ákaflega mikið. Ég geri ráð fyrir því, að það mætti lækka fiskverð á þessu svæði, ef þetta frv. yrði samþykkt, og kannske enn frekar því, að hér yrði úrval af þessum nauðsynlega og holla mat fyrir neytendur. Við leggjum til, til þess að fiskurinn komi til neytenda, að það séu fisksalarnir sjálfir, sem sjái um dreifinguna, en þó í samráði við sveitarfélögin, þannig að sveitarfélögin séu fyrst og fremst til þess að gæta þess, að hagsmunir neytenda séu ekki bornir fyrir borð, að hinir smáu geti fengið aflann til sölu eins og hinir stærri, enda mun vera svo hér, því að það er bæði í Reykjavík og mun vera í nágrannasveitarfélögunum, að sveitarfélögin eiga myndarleg fiskiðjuver, sem gætu auðvitað hlaupið undir bagga með geymslu á þessum fiski, þegar á þyrfti að halda. Auk þess eru ýmsir fisksalar, sem hafa komið slíku upp hjá sér, og þá tel ég ekki, að það sé neitt skilyrði, að sveitarfélögin hafi þau afskipti af þessum málum, heldur er hugsun mín sú, að fyrst og fremst gæti þau þess, að farið sé að öllu með réttlæti, og það sé fyrst og fremst þeirra hlutverk að gæta þess, að tilgangi laganna gagnvart neytendum í viðkomandi sveitarfélögum sé náð. Við leggjum jafnframt til, að ráðh. setji reglugerð um þetta fyrirkomulag og reyndar annað, sem þarf að koma fram í sambandi við lög þessi, og ég treysti honum vel til þess. Ég hefði talið eðlilegt, ef frv. verður samþ. og veitt verða leyfi til slíkra veiða, mundu þeim að öllum jafnaði ganga til þeirra fiskimanna, sem hvað lengst hafa stundað þessa atvinnu héðan, t. d. úr Reykjavík. En það getur líka farið eftir öðru. Það fer að sjálfsögðu eftir því, hvort bátastærðir eru fyrir hendi og vilji manna til þess að stunda þessar veiðar, því að þetta er auðvitað ákaflega takmarkað svæði, eins og ég sagði áðan, og það er einnig aðeins um takmarkaðan tíma á árinu, sem á að leyfa þessar veiðar. Sem fskj. með frv. má sjá kort af svæðum, sem við leggjum til, að verði opnað fyrir þessum veiðum, en ég skal taka það fram, að af þessu svæði munu aðeins um 40% vera nýtanleg fyrir veiðar með þessum veiðarfærum, þannig að fiskurinn fær frið á meginþorra þessa svæðis, og kemur að sjálfsögðu öðrum veiðarfærum til góða, sem fyrst og fremst mundu vera nýtt á öðrum svæðum Faxaflóans. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til þess að ræða þetta frv. öllu ítarlegar nú við 1. umr. og í fyrstu ræðu. Það væri auðvitað hægt að tala um þetta mál lengi dags, en ég teldi heppileg vinnubrögð, sem ég mun leggja til, að að lokinni þessari umr, verði málinu vísað til sjútvn. d. Þar eru menn, sem hafa gott vit á þessum málum, og að sjálfsögðu mundu þeir, - og ég ætlast til þess, - hafa nokkurt samráð við þá menn, sem Alþ. hefur valið til þess að vinna í svokallaðri landhelgisnefnd, og ræða þá frekar við þá, hvað þeir hafi hugsað sér um framtíðartilhögun í þessum málum hér á Faxaflóa. En ég legg þá til, herra forseti, að frv. verði vísað til 2. umr. og sjútvn. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er að mínum dómi eitt hið versta frv., sem flutt hefur verið á þessi þingi, og það er satt að segja furðulegt, hversu margt ágætt fólk hefur fengizt til þess að standa að því. Ég efast um, að jafnmargt gott fólk hafi öðru sinni hér á Alþ. staðið að jafnvondu máli. Ég hirði ekki að svara ítarlega ýmsum fullyrðingum hv. 1. flm. hér áðan, sem áttu að sannfæra hv. þm. um nauðsyn þessa frv. og jafnvel gagnsemi, en þó verð ég að gera aths. við fáein atriði í þeim hluta ræðu hans. Hann gerði prósentusamanburð á stóra fiskinum og litla fiskinum, meðan dragnótin var í algleymingi, samanburð á þeim afla, sem dragnótabátar komu með að landi, og svo þeim afla, sem línubátar komu með að landi. Átti þetta að sanna, að dragnótabátarnir hefðu veitt yfirleitt stærri fisk en línubátarnir. Hv. 1. flm. frv. er ekki sá glópur að gera sér ekki ljóst, að á dragnótabátum og trollbátum er venjulegast og reyndar oftast mokað fyrir borð svo og svo miklu smælki og ekki komið með það að landi. Hann, þessi gamli sjómaður, veit, að það væri mikil hræsni að segja, að þetta ætti sér ekki stað. Þetta á sér yfirleitt stað. En þegar þessi könnun var gerð, sem hv. þm. ræddi um áðan, þá var jafnframt sá háttur hafður á, og um það geta menn borið á Suðurnesjum, vigtarmenn, t. d. í Keflavík, að áður en landað var þeim afla, sem átti að fara upp í frystihúsið, var landað smælki, smákola og smálúðu, þetta sett í löndunarnet og síðan beint í gúanóið. Þessi hluti aflans kom aldrei fram í þessum útreikningi. Þetta er sem sé ein niðurstaðan varðandi afla, sem berst á land, niðurstaða, sem lítið er á byggjandi. Mér sýnist, að aðalatriðið varðandi þetta frv. sé það, að Reykvíkingar heimta að fá fisk í soðið eins og þeir þurfa. Til þess að Reykvíkingar fái fisk í soðið eins og þeir þurfa, gætu t. d. þeir bátar, sem hér um ræðir, veitt með línu eins og ýmsir aðrir bátar. En ef það dugir ekki, þá sýnist mér, að Reykvíkingar séu ekkert of góðir til þess að sækja fiskinn í einhverjar aðrar verstöðvar. Þetta mega aðrir landsmenn hafa. Þeir mega hafa það að sækja nauðsynjar sínar oft um langan veg, og þeir gera það möglunarlaust og heimta ekki breytingar á landslögum í því sambandi. Í sambandi við þéttbýlisviðhorfið, eins og það kemur fram við dreifbýlið, er dálítið táknrænt að athuga tvö atriði, sem ég ætla að nefna. Borgnesingar verða að sjálfsögðu að sækja sér fisk langar leiðir. Ég frétti það ofan úr Borgarnesi í gær, að nú ætlaði kaupfélagið þar að fara að hefja fiskverkun, ekki fyrir erlendan markað, heldur fyrir heimamarkað, fyrir héraðið sjálft. Fiskinn sækja þeir ekki niður að bryggju í Borgarnesi, heldur verða þeir að fá hann að, og skemmsta leiðin í næstu verstöð er á Akranes, - talsverður spölur. Þetta verða þeir að hafa þar og ætlast ekki til neinna breytinga á landslögum í þessu sambandi. En af því að hv. 1. flm. frv. talaði hér m. a. um það píslarvætti, sem Reykvíkingar yrðu að sæta í sambandi við þessi mál, að verða að una miklu strangari friðunarlöggjöf en aðrir, vil ég biðja menn að athuga kortið, sem fylgir frv. Þar er gert ráð fyrir því, sem út af fyrir sig er gott mál og mætti vel athuga, þó að ég vilji ekki ganga eins langt og þarna er gert varðandi alfriðun, að allt svæðið úr Hellnanesi og í Þormóðssker verði friðað fyrir öllum veiðarfærum. Eins og menn vita, er hægt að komast á sjó frá Borgarnesi, og hugsum okkur, að Borgnesingar ætluðu að róa á nokkrum smábátum með handfæri, a. m. k. til þess að fá sjálfum sér í soðið. Þegar búið væri að samþykkja þetta frv, mætti þeir ekki renna færi fyrr en þeir væru komnir alla þessa óraleið út fyrir þessa línu. Þetta er sanngirnin í frv. Þetta er skilningur þéttbýlismannsins á högum strjálbýlisins. Fyrir hönd Reykvíkinga barmar hann sér mjög yfir því, að þeir verði að sæta miklu strangari friðun og taka á sig ýmsa erfiðleika vegna hennar en aðrir landsbúar. Ég vakti athygli á því hér um daginn, sem mátti reyndar vera öllum kunnugt, að Breiðfirðingar hafa friðað stórt svæði á sínum miðum, þ. e. a. s. allt svæðið frá Skor og í Eyrarfjall, - friðað það fyrir öllum öðrum veiðarfærum en handfæri og línu. Þarna mætti að sjálfsögðu líka veiða mikið t. d. í net og önnur veiðarfæri. Þetta hafa þeir gert fyrir eigin frumkvæði. Þeir hafa m. ö. o. samþykkt sjálfviljugir þessa friðun af umhyggju fyrir fiskstofnunum og af skilningi á þeirri nauðsyn, sem það er að friða og vernda fiskstofnana. Þeir fara m. ö. o. allt öðruvísi að en það fólk, sem stendur að þessu frv. Hv. forseti hefur mælzt til þess, að ég reyndi heldur að stytta mál mitt. En ég get ekki látið hjá líða að minnast á þau mótmæli, sem fram hafa komið gegn þessu frv. Þau hafa, eins og hv. 1. flm. sagði, sérstaklega komið ofan af Akranesi. Útvegsmannafélagið þar hefur mótmælt harðlega, verkalýðsfélagið þar sömuleiðis og þar með sjómennirnir, því að þeir eru meðlimir í því félagi. Bæjarstjórnin hefur sömuleiðis mótmælt harðlega þessu frv. Ég vil leyfa mér að lesa aðeins kafla úr þeim mótmælum, með leyfi hæstv. forseta: „Faxaflói hefur nú verið friðaður fyrir notkun þessara veiðarfæra,“ - þ. e. a. s. fyrir dragnót og flotvörpu, - „í 11/2–2 ár. Það er samdóma álit sjómanna og útgerðarmanna á Akranesi, að þessi ráðstöfun hafi þegar haft mjög heillavænleg áhrif á fiskgengd í flóanum. T. d. hefur meðalýsuafli Akranesbáta á haustvertíð aukizt frá árinu 1970 úr 0.7 lestum í róðri og í 1.7 lestir árið 1972. Bæjarstjórn Akraness vill því vara alvarlega við afleiðingum þess að leyfa að nýju notkun þessara veiðarfæra í Faxaflóa og beinir þeirri eindregnu áskorun til Alþ. að samþykkja ekki neinar slíkar heimildir.“ Verkalýðsfélagið bendir á ýmis svipuð rök til áréttingar sínum mótmælum og kemst m. a. svo að orði: „Það er skoðun fundarins,“ þessi fundur var haldinn 23. marz s. l. í verkalýðsfélaginu, - „að friðun Faxaflóa auki verulega möguleika Reykvíkinga og annarra íbúa við Faxaflóa á að fá ýsu og annan góðfisk í soðið.“ Þarna er að sjálfsögðu átt við það, að jafnvel þó að það þyrfti að landa ýsunni og þessum góðfiski annars staðar en í Reykjavík, þá er hann auðfengnari í flóanum vegna friðunarinnar. Mér er kunnugt um það, að smábátamenn í Reykjavík eru að safna undirskriftum undir svipaða áskorun til Alþ. varðandi þetta frv. Og það sýnir sig þar með, að þetta er ekki bara ein sérvizkan úr þeim Skagamönnum. Það eru fleiri, sem láta sig þetta mál varða. Ég vil svo að síðustu lesa hér í heild mótmæli, sem nýlega hafa borizt og eru frá Fiskideild Gerðahrepps, Fiskideildir eru, eins og kunnugt er, víðast hvar á útgerðarsvæðum, og þetta eru deildir í Fiskifélaginu og kjósa fulltrúa á Fiskiþing o. s. frv. Undir þessi mótmæli skrifar formaður þessarar deildar, Þorsteinn Jóhannesson, gjaldkerinn, Njáll Benediktsson, og ritarinn, Valur Kristinsson. Mótmæli þessi eru svo hljóðandi, og vil ég - með leyfi hæstv. forseta - ljúka ræðu minni með því að lesa þau: „Fiskideild Gerðahrepps mótmælir harðlega ákvæðum frv. til l., er nú hefur verið lagt fram á Alþ. um, að heimilaðar verði veiðar með dragnót og botnvörpu í Faxaflóa. Fiskideildin minnir á fyrri aðgerðir í þessa átt, þar sem tvisvar hefur, frá því að Faxaflói var friðaður, verið stigið það óheillaspor að leyfa veiðar með þessum veiðarfærum til stórtjóns fyrir byggðarlögin við Faxaflóa, sem áttu afkomu sína undir því að veiða fisk úr sjó og eiga enn. Fiskideildin minnir á till. Hafrannsóknastofnunarinnar um nýtingu fiskstofna, þar sem varað er við tog- og dragnótaveiðum nær landi en 6 mílur og hvergi innfjarða vegna hættu á ofveiði af völdum þessara veiðarfæra og þá helzt á ungfiski, en það er vitað, að Faxaflói er óneitanlega uppeldisstöð fyrir allan fisk. Fiskideildin telur, að leysa verði það voðaástand í fisksölumálum Reykvíkinga, sem lýst er í áskorun borgarstjórnar Reykjavíkur, með öðru móti en rányrkju á kostnað dreifbýlisfólksins við Faxaflóa.“



Herra forseti. Ég skal verða við ósk forseta um að stytta mál mitt. Það eru aðeins nokkur atriði, sem ég vildi láta koma fram vegna ræðu hv. síðasta ræðumanns. Hann minntist nokkuð á það í sambandi við könnun þá, sem opinber aðili, sem ég kalla, Fiskifélagið og trúnaðarmenn þess höfðu staðið fyrir, að hún væri ómark, það hefði verið búið að hreinsa smáfisk úr og hann fluttur í gúanó. Vera má, að svo sé. Þetta er meira en ég hef heyrt, og ég hef satt að segja aldrei leyft mér að væna trúnaðarmenn þessara samtaka um slíkar aðgerðir. Hitt er rétt, sem hv. þm. sagði, að það þekktist hér fyrr á árum, að mokað væri fyrir borð því, sem ekki var seljanlegt eða nýtanlegt. Ég vil benda á það, að mér er ekki kunnugt um, að þetta hafi skeð, eftir að farið var að lögbinda stækkun möskvans. Það var líka hér áður fyrr, og var vitnað í það m. a. af útvegsmönnum á Akranesi, að Árni Friðriksson barðist fyrir því, að flóinn yrði friðaður. Það var á þeim árum, þegar ofsókn var í Faxaflóa, þegar togarar allra þjóða veiddu að upp að þrem mílum, meðan hægt var að vera með voðina, hvort sem það var botnvarpa eða dragnót, svo smámöskvaða, að ekkert fór út úr henni. Hann mælti þá með lokun og friðun Faxaflóans. Hins vegar hefur enginn af þeim, sem hafa mótmælt þessu, vitnað til þess, að sami vísindamaður mælti með lögum um dragnótaveiðar, sem við settum hér á Alþ. 1961, einfaldlega vegna þess, að það var sett í lögin þá og búið að setja reyndar í önnur lög áður ákvæði um mjög mikla stækkun möskvans. Það er vel skiljanlegt, að hv. þm. komi með þessa spurningu: Af hverju geta þessir Reykjavíkurbátar ekki veitt með línu? Nú held ég, að fiskimenn í Reykjavík hafi aldrei rekið sínar fiskveiðar sem sport. Þeir hafa orðið að reka þær þannig að gera það á sem hagkvæmastan og ódýrastan hátt. Þessir bátar eru með fjögurra manna áhöfn á botnvörpu og dragnót. Ef þeir væru hins vegar með línu, þyrfti 9 menn til þess að sjá um það úthald. Þetta fólk er ekki til í dag, ekki hér í Reykjavík. Auk þess þekkjum við, að það eru nokkrar hefðir, sem liggja til grundvallar í sambandi við notkun veiðarfæra í ákveðnum verstöðvum og ákveðnum stöðum. Akranes, Vestfirðir og reyndar fleiri staðir - um ákveðið tímabil Suðurnesin - eiga sitt ágæta línufólk, línumenn, sem kunna vel með það veiðarfæri að fara, og ala jafnóðum upp, ef einhver fellur frá. Fiskimenn á öðrum höfnum eru meira bundnir af þeim veiðarfærum, sem þeir hafa alizt upp með og breyting hefur ekki orðið á, vegna þess að þeir hafa í áranna rás séð, að þetta var þeirra hagkvæmasta veiðarfæri. Hv. þm. minntist nokkuð á það, að við flm. værum með þessu frv. að ráðast gegn dreifbýlinu við Faxaflóa. Satt að segja álít ég, að það hafi verið erfitt að gera mun á því, hvað sé dreifbýli og þéttbýli. Þegar verið er að ræða um dreifbýli hér í þingsölum, a. m. k. þegar talað er um vandamál dreifbýlis, hef ég nú frekar litið svo á, að verið væri að tala um skort á því, sem t. d. þetta þéttbýlissvæði við innanverðan Faxaflóa hefur í sambandi við menntunarmöguleika, heilsugæzlu, samgöngur, félagslega og opinbera þjónustu. Ég held að þeir geti ekki kvartað um það, þessir íbúar á dreifbýlissvæðum við Faxaflóa, að þeir hafi ekki þessa þjónustu í alveg jafnríkum mæli og sumt fólk í úthverfum Reykjavíkur eða uppi í Mosfellssveit. Það er langt frá því, að ég telji eitthvert píslavætti lagt á okkur Reykvíkinga vegna þessarar friðunar. En ég skil ekki, ef friðunarsjónarmiðið er svona ríkt í mönnum, af hverju það er ekki látið ríkja víðar, þar sem nákvæmlega sömu ástæðurnar eru til og sama þörfin, ef þörf er þá hér? Hvað um Breiðafjörð? Breiðafjörður er friðaður innanverður. En hvernig er hann friðaður? Hann er friðaður til einkanýtingar íbúanna, sem búa við innanverðan Breiðafjörð. Þar er hver einasta vinnandi hönd við vinnu í fiski eða skel. Hv. þm. gleymdi að geta þess, að það má líka veiða skel á þessu svæði. Það er mesti atvinnugjafi, sem hefur komið á síðustu árum í þeim höfnum og byggðarlögum, þar sem slíkum afla er landað. Það er ennþá leyft að veiða rækju í Ísafjarðardjúpi. Menn við Ísafjarðardjúp hafa haldið því fram um langt árabil, að það sé drepið svo og svo mikið af ýsuseiðum, þegar rækjutrollið er á ferðinni. Það kom líka í ljós og var sannað, að þetta gerðist hér á rækjumiðum, sem farið var að nýta fyrir nokkrum árum út af Reykjanesi eða í kringum Eldey. Það var þá bannað þar. Það hefur líklega verið vegna þess, að það voru nokkrir bátar úr Reykjavík, Hafnarfirði og Keflavík, sem stunduðu þessar veiðar. Ég geri ráð fyrir því. Hv. þm. minntist nokkuð á Borgarnes. Ég er fús til þess að vera með honum í að flytja brtt. við frv. og veita Borgnesingum heimild, ef þeir ætla að fara að koma með fiskverkun. Ég hef alltaf álitið, að það væri mjög skynsamlegt að reyna að afla sér hráefnis, og þá kannske fyrst og fremst með því að gera út. Og ef þeir vilja kaupa sér almennilegt skip, þá fá þeir auðvitað aðgang, eins og aðrir bátar, að þessu svæði, ef þeir eru af þeirri stærð. Það má sjálfsagt breyta fyrir þá sérstaklega þessu svæði, sem við leggjum til að þarna sé friðað. En ég skal viðurkenna það, að ég hafði ekki í huga Borgarnes, auk þess sem ég hef ekki heyrt talað um neina útgerð þar um langt árabil. Vegna þess að hv. þm. las samþykkt Fiskideildar Gerðahrepps, get ég auðvitað líka lesið fyrir hv. þm. þá samþykkt, sem gerð var í borgarstjórn Reykjavíkur fyrir stuttu um að mæla efnislega með þessu frv., sem hér er flutt.



Herra forseti. Hér er á ferðinni frv. til l. um heimild fyrir ríkisstj. til þess að selja jörðina Hól í Breiðdalshreppi í Suður-Múlasýslu þeim, sem þar eru tilgreindir. Þessi jörð er landlítil, þar eru hús léleg og engin frambúðarhús. Hún hefur verið í eyði í 4 ár og er satt að segja í hálfgerðu reiðileysi og engar líkur taldar á, að jörðin byggist. Í bréfi oddvita hreppsnefndar kemur fram, að hreppsnefnd er samþykk þeirri ráðstöfun jarðarinnar, sem í frv. felst og þrír tilgreindir bændur í nágrenninu fara fram á. Fyrir því er hér farið fram á heimild Alþ. til þessarar jarðarsölu. Ég vil leyfa mér að leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til landbn.