Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti: Jeg vil skýra hæstv. efri deild frá, að samkvæmt athugasemd við 2. umræðu málsins, hefir verið gjörð orðabreyting á fyrirsögn frumvarpsins.

Framsm. (Hannes Hafstein) Jeg hefi engu við að bæta ummæli mín við 2. umr. málsins, en vil að eins vekja athygli hv. deildar á því, að brtt. sú, er hjer liggur fyrir, er að eins formlegs efnis, og vænti þess, að enginn hafi neitt við hana að athuga. Jeg vil jafnframt þakka hæstv. ráðherra (S. J.) fyrir ummæli hans um málið við 2. umr. þess, og treysti því, að í þeim felist trygging fyrir því, að málið eigi í vændum góðan framgang í hv.Nd.

Magnús Torfason Jeg stend eigi upp af því, að jeg ætli mjer að hafa áhrif á afdrif málsins, enda býst jeg við, að þau sje sköpuð, þar sem hæstv. ráðherra (S. J.) lýsti yfir óskoruðu fylgi stjórnarinnar við málið. Það, sem sjerstaklega gjörir það að verkum, að jeg kveð mjer hljóðs, var það, að við síðustu umr. þessa máls hjer í hv.Ed., var sagt, að sönnuð hefði verið brýn nauðsyn á, að gefa út bráðabirgðalögin frá 29. sept. 1915. Háttv. 2. þm. G.-K. (K. D.) lagði áherslu á, að hann áliti, að ekki hefði verið sönnuð sú brýna nauðsyn á að gefa út þessi bráðabirgðalög 29. sept. 1915, og jeg fyrir mitt leyti verð að vera sömu skoðunar; finst sönnun hafi ekki legið fyrir. En hún átti að liggja fyrir sakir heimildar í lögunum 9. sept. 1915, um 1 miljónar seðlaaukning „í mesta lagi“. Þau orð verður að skoða sem nokkurskonar pólitískt bann gegn bráðabirgðalögum á þessu sviði. Nauðsynin yrði að vera enn ríkari en ella, eða alveg óhjákvæmileg. Saga þessa máls er sú, að 9. september eru samþykt lög, er heimila Íslandsbanka að gefa út 1 miljón seðla umfram það, er hann hefir heimild til að gefa út samkvæmt eldri bankalögum. 15. september eru þinglausnir, og þá var ekkert komið fram, er sýndi fram á, að þörf væri meiri aukningar, en 29. sept. - eða að eins 14 dögum eftir þinglausnir - eru svo gefin út þessi bráðabirgðalög. Þar sem menn á þessum tíma árs verja tiltölulega litlu fje í framleiðslufyrirtæki, því að þá er komið einskonar haustdá yfir menn, virðist helsta ástæðan til þessara bráðabirgðalaga, hafa verið kröfur frá erlendum bönkum um, að bankinn borgaði út fyrir sig fje fyrir íslenskar afurðir, en jeg fæ ekki betur sjeð, en að bankanum hefði átt að vera innan handar, með hliðsjón af reynslu fyrirfarandi ára, að inna af hendi þessar greiðslur, með því að ná í seðla frá Kaupmannahöfn, ef hann hefði hugsað um það í tíma. Og jeg tel mjög efasamt, að nokkuð af þeim viðskiftum, er hjer getur verið um að ræða, hefðu fallið niður, þótt seðlamergðin hefði ekki verið aukin. Jeg tek þetta ekki fram vegna þess, að jeg vilji sakast um orðinn hlut, enda þessi bráðabirgðalög nú úr gildi gengin, heldur til þess, að styðja á það, að nauðsyn til bráðabirgðalaga á að vera ber og augljós. Að því er snertir lög þau, er hjer liggja fyrir, þá er ótakmörkuð seðlaútgáfuheimild gefin bankanum 18 maí, en jeg verð að líta svo á, sem það sje mjög hæpið, að slíkrar aukningar hafi verið þörf þá, vegna viðskiftalífsins, því að það er fyrst 8. júní, að bankinn notar heimildina og gefur út samkvæmt henni ½ miljón kr. í seðlum; næstu ½ miljón gefur hann út 13. sept., eða nær fjórum mánuðum eftir að lögin 18. maí voru gefin út. Það virðist því svo, sem ótakmörkuðu heimildarinnar hefði eigi þurft fyr en síðast í ágúst eða fyrst í september. Í ástæðum þessara síðarnefndu bráðabirgðalaga, um ótakmarkaðan seðlaútgáfurjett, er skírskotað til þess, að slík ákvæði gildi um þjóðbanka Dana, en jeg vil taka það fram, að eftir því, sem jeg veit best, er ekki hægt að bera þetta saman sem stendur, því jeg veit ekki betur en að gullið, sem á að vera hjer að tryggingu, sje geymt í Kaupmannahöfn. Þessi skírskotun er því ekki rjett. Það væri rjett líking, ef stjórn Dana leyfði það, að gullforði Þjóðbankans þar væri geymdur suður í Hollandi eða á Spáni eða yfir í Ameríku. Annað mál er, að á meðan Danir komast ekki í ófriðinn, er engin hætta, þótt gullforðinn sje geymdur þar, og með því að bankinn hefir á þessum tíma, þegar seðlar voru mest í veltu, átt talsvert meira fje inni erlendis, dregur það mikið úr hættunni. Þá vil jeg taka það fram, að þegar jeg gef þessu frv. atkvæði mitt, þá er það með því fororði, að með þessu sje ekki skapað neitt fordæmi; þetta sje hrein ófriðarráðstöfun. Jeg lít svo á, að við sjeum skyldir til að auka og styrkja Landsbankann, og að við sjeum skyldir til, að gjöra ekki neitt það, er geti staðið honum fyrir þrifum á nokkurn hátt. En þessi seðlaaukning eykur viðskifti Íslandsbanka að miklum mun, og raskar hlutföllunum á milli bankanna, og það tel jeg ekki rjett til frambúðar, því að mín skoðun er, að það sje skylda þingsins, því að eins að auka rjett Íslandsbanka, að rjettur Landsbankans aukist tiltölulega jafn mikið. Og þetta er eitt af þeim málum, er landsstjórnin verður að athuga og undirbúa, þegar er tímar leyfa. Í þessu sambandi vil jeg minnast á till. á þgskj. 62, um skipun bankastjórnarinnar. Þar er farið fram á, að það skilyrði verði sett, er bankastjóri verður skipaður, að hann megi ekki taka opinberan þátt í stjórnmálum. Mjer skilst svo, sem að með þessu sje takmarkaður rjettur Landsbankans til að hafa fulltrúa hjer á hæstv. Alþingi.  Jeg greiði svo frv. atkv., með fullu trausti þess, að framhald verði á þeirri góðu fjárstjórn bankans, sem verið hefir um sinn, og að stjórnin noti þessi heimildarlög með fylstu varúð.

Framsögumaður (Hannes Hafstein) Jeg heyrði að háttv.þm. Ísf. (M. T.) ætlaði að greiða atkvæði með frumvarpinu, og get jeg því verið stuttorður í svari mínu til hans. Hann vildi líta svo á, að með lögunum frá síðasta þingi, er heimiluðu seðlaaukningu um 1 miljón króna, hefði þingið lagt pólitískt bann gegn því, að bráðabirgðalög um seðlaaukning væru gefin út. En þessi skilningur hv.þm. getur ekki verið rjettur, því að samhliða því, að þingið samþykti þau lög, þá setti það á fót nefnd, Velferðarnefndina, til að vera í ráðum með stjórninni um alt það, er snertir verslun og viðskiftaþörf landsins, á þessum ófriðartímum, og ráða fram úr þeim vandkvæðum, er upp kynnu að rísa. Stjórnin hlaut að hafa ekki að eins hið lagalega vald, heldur fullkomna pólitíska heimild löggjafarþingsins, til þess að ráða fram úr þessu máli, með ráði Velferðarnefndarinnar, alveg eins og gjört var, án tillits til þess, sem einhverjum þm. kynni að hafa verið í huga undir öðrum kringumstæðum. Hv. þm. Ísf. (M. T.) þótti of skammur tími liðinn frá þinglausnum til útgáfu bráðabirgðalaganna. En á ófriðartímum skipast margt á skemmri tíma en 14 dögum, það er miklum breytingum veldur, enda engin slík tímatakmörk fyrir heimild þeirri, er stjórnarskráin veitir til bráðabirgðalaga. Á örstuttum tíma geta verið gjörðar, og voru í raun og veru gjörðar, mjög miklar kröfur til bankans, meiri en nokkurn hafði varað fyrirfram. Geti bankinn ekki fullnægt kröfunum, þá getur hlotist af því stórtjón. Þessi eina miljón, er ræðir um í lögunum frá 9. sept. 1915, var notuð strax, var meira að segja búið að ráðstafa henni eða lofa fyrirfram, þegar er lögin hlutu staðfestingu, og stjórnin veitti heimildina eftir þeim. Þá þótti hv.þm. (M. T.) það óheimilt eða athugavert, að gullforði bankans væri geymdur annarsstaðar, heldur en hjer heima, og fann það frumvarpi þessu til foráttu. Út af þessu vil jeg taka það fram, að gullforði sá, er var hjer til í byrjun ófriðarins, liggur enn þá niðri í skáp í Íslandsbanka, og er skápurinn innsiglaður með innsigli stjórnarinnar. Gullforði sá, er bankinn hefir síðan bætt við, hefir ekki getað orðið fluttur hingað, meðan bannað var algjörlega að flytja gull út frá Danmörku og Noregi, og hefir hann því, með fullu samþykki landsstjórnarinnar, verið geymdur sumpart hjá Þjóðbankanum í Kaupmannahöfn sem depositum, en sumpart í Kristianíu hjá Norges Bank, og tel jeg það alveg eins trygt, eins og að hætta honum í póstskipum vorum undir skeyti neðansjávarbátanna. Nú hefir í seinni tíð rýmkast nokkuð um í þessu efni á ýmsan hátt. Í ráðherratíð Einars Arnórssonar var sem mest af gulli því, sem geymt var í Kaupmannahöfn flutt til Noregs, því þar var það, ef svo má að orði kveða, fjær kanónukjöftunum, ef Danmörk kynni að lenda í ófriðnum. - Annars ætti fjeð ekki að vera í neinni hættu í Kaupmannahöfn, þótt Danmörk lenti í ófriðnum, því fjeð liggur ekki saman við gull þarlendra banka, heldur er það geymt alveg aðskilið, sem tilheyrandi landi, sem hefir alveg aðskilinn fjárhag frá Danmerkur ríki, og væri það því fjandsamlegt athæfi gegn Íslandi, en ekki Danmörku, ef fjeð væri tekið. En mjer þykir ekki líklegt, að liggja muni nærri Þýskalandi, að grípa til okkar fátæklegu fjármuna, þó þeir væru geymdir í óvinalandi þeirra. Háttv. síðasti ræðumaður (M. T.) talaði um, að ekki mætti með lögum þessum gefa neitt fordæmi ókomnum tímum. Hjer er ekki um neitt fordæmi að ræða, heldur brýna þörf, sem úr þarf að bæta. En mín sannfæring er sú, að atvinnuvegir vorir og verslunarfyrirkomulag sjerstaklega sje nú komnir á þann rekspöl, að þörf sje í framtíðinni fyrir miklu meiri seðlafúlgu heldur en verið hefir. Verslun landsins er nú óðum að verða alinnlend, en þar af leiðir, að miklu meira fje verður í umferð innanlands árið um kring en hingað til hefir þurft. Til seðlabanka landsins verða auðvitað kröfurnar gjörðar, að hafa nægan gjaldmiðil til, og það er naumast vansalaust, ef innanlandskritur skyldi valda því, að við neyddumst til, að nota stórvægilega seðla útlendra banka til innanlands viðskifta. Jeg man svo ekki eftir, að það sje annað eða fleira, sem jeg þarf að svara af ræðu háttv. þingm (M. T.). Margt hefir víst verið þar vel og rækilega hugsað, en þar sem þetta mál kemur væntanlega til umræðu síðar á þessu ári, á reglulega þinginu, finst mjer ekki ástæða til að eyða löngum tíma í það nú.

Magnús Torfason Að eins örfáar athugasemdir. Fyrst skal jeg taka það fram, að orðin „í mesta lagi“ í lögunum frá 9. sept. 1915 eru óþörf, ef ekki má byggja á þeim sjerstaklega, að síður eigi framvegis að gefa lög um þetta mál en önnur. Þegar jeg talaði um gullforðann, átti jeg við hann samkvæmt bráðabirgðalögunum. - Það gleður mig að heyra, að allstór skamtur gullforðans er geymdur í Norges Bank í Kristianíu. Tel það hyggilega ráðið. Jeg veit ekki vel, hvort hæstv. 1. landsk.þm. (H. H.) hefir skilið það rjett, sem jeg sagði um fororðið. Það á að mínu viti ekki að vera fordæmi þess, að fullnægja viðskiftaþörf landsins með seðlaaukning Íslandsbanka - og engu öðru.

Magnús Kristjánsson Að eins örfá orð viðvíkjandi breytingartillögunni, því að um aðalefni málsins hefi jeg engu við að bæta það, sem jeg hefi áður tekið fram því viðvíkjandi, og þessi athugasemd er algjört formsatriði. Mjer finst þingið enn ekki vera búið að átta sig á, hvernig tákna skuli hið nýmyndaða ráðuneyti, þegar það kemur fram sem heild. - Hjer er um tvö frumvörp að ræða, annað um verðlag á vörum, en hitt um seðlaukning Íslandsbanka. En tvö orð, ráðuneyti og landsstjórn, eru hjer höfð til að tákna sama hugtakið. En slíkt er ósamræmi, sem á ekki að eiga sjer stað, síst í lagamáli. Hvort þessara orða sje í sjálfu sjer betra, skal jeg engan dóm á leggja, en betur myndi jeg fella mig við orðið, sem breytingartillaga seðlaukninganefndarinnar kemur fram með, en það orð er landsstjórn.

Framsm. (Hannes Hafstein) Það var eitt atriði í ræðu háttv.þm. Ísf. (M. T.), sem jeg gleymdi að minnast á áðan. Hinn háttv. þingmaður ljet í ljós þá skoðun sína, það væri röng kredda, að bankastjórar ættu ekki að eiga sæti á þingi, og gat þess jafnframt til, að jeg myndi vera samdóma honum í þessu atriði. Þar átti háttv. þingmaður vissulega kollgátuna. Þessi skoðun, að bankastjórn megi ekki eiga sæti á Alþingi, hefir fylgt sumum mönnum sem einskonar erfðasynd. Þegar Tryggvi Gunnarsson fyrv. bankastjóri, var alþingismaður, hamaðist blaðið Ísafold og, ef mig minnir rjett, núverandi bankastjóri Landsbankans, háttv. 1. þm. G -K. (B. K.), á móti slíkri „ósvinnu“, eins og heill og hagur allrar þjóðarinnar væri í háska staddur, ef bankastjórar sætu á þingi. Síðan varð þessi háttv. þingmaður sjálfur bankastjóri Landsbankans, án þess að hætta þingmenskunni, sem og betur fór. Þá snerist fljótlega við blaðið. Og ekki leið á löngu áður en ýmsir menn, sem áður höfðu verið verjendur þess að bankastjóri Tr. G. sæti á þingi, snerust nú öndverðir móti því, að B. K. sæti á þingi, nema því að eins, að hann legði niður bankastjórnina, eða þá hinu, að hann væri bankastjóri, nema hann hætti við þingmenskuna. Nei, það er engin ástæða til að meina bankastjórum að eiga sæti á þingi. Dómarar hafa leyfi til þess. Hvers vegna þá ekki bankastjórar ? Mjer finst þvert á móti nauðsynlegt fyrir landið að hafa á þingi menn, sem vit hafa á bankamálum og fjármálum yfirleitt, og þenna mótþróa gegn bankastjórum á þingi hefi jeg aldrei álitið annað en dægurflugur í hinu pólitíska flugnageri.

Hannes Hafstein Að eins örstutt aths. viðvíkjandi orðalaginu á fyrirsögn frv. Þar stendur „heimild fyrir landsstjórnina“, en ætti heldur að vera „heimild fyrir ráðherrana“. Orðið landsstjórn hefir, að minsta kosti alloft, verið notað um hina sjerstöku stjórn Íslands, konunginn og ráðherra Íslands. En það mun vissulega ekki vera meining þeirra, sem nú samþ. þessi lög, að konungsúrskurð þurfi til þess að framkvæma það, sem lögin heimila, heldur að það skuli gjört af hlutaðeigandi ráðherra, eða ráðherrunum í sameiningu.

Forseti: Eg er fyllilega sammála hæstv. 1. landsk.þm. (H. H.) um þetta atriði og vil leyfa mjer að vekja athygli hæstv.Ed. á því, hve áríðandi og nauðsynlegt er að hafa jafnan eitt og sama orðalag á því, sem hjer um ræðir.

Guðjón Guðlaugsson Það er hjerna svolítil brtt. á þgskj. 66. Er hún á þá leið, að inn í þingsál.till. bætist á eftir Þaralátursfirði „og Kollafirði í Strandasýslu“. Nd. bætti Þaralátursfirði inn í till., en sá fjörður er skamt fyrir austan Horn. Úr því nú mælingaskip verða að fara þangað austur eftir, þá sýndist oss rjett, að Kollafjörður, sem er skamt frá Steingrímsfirði, væri tekinn með. Svo er til háttað, að fyrir framan fjörðinn er skerjaklasi, en tvær góðar leiðir eru inn í hann. Fjörðurinn sjálfur er skerjalaus að heita má og allur ein góð höfn, eða heldur margar hafnir, því stærðin er næg til þess. Leiðirnar inn fjörðinn eru áreiðanlega nógu djúpar fyrir allstór skip, en menn þora samt ekki að hætta skipum sínum í að fara þar inn, vegna þess að þær standa ekki á kortum. Við fjörðinn er enginn kaupstaður. Ástæðan fyrir því, að líklegt er að umferð verði mikil um fjörðinn er því ekki sú, að verslun sje þar rekin svo nokkru nemi En síðan 1914 er þar löggilt höfn í Stóra-Fjarðarhorni. Stendur svo á löggilding hennar, að postulínsnáma, löngu þekt, er í Mókollsdal, sem liggur fram frá Stóra-Fjarðarhorni. Þessi náma var skoðuð af enskum sjerfræðingum í þeirri grein sumarið 1914. Leitst þeim vel á hana og kváðu postulínsleirinn þar vera einhverja þá bestu postulínsjörð, sem til væri. En nokkru áður en rannsókninni væri að fullu lokið gaus upp heimsstyrjöldin, og voru þá útlendingarnir kallaðir heim til sín. Síðan þetta gjörðist hefir ekkert verið gjört í þessu námumáli. En líklegt þykir mjer, að því verði haldið áfram, og að það komist í framkvæmd að ófriðnum loknum. Fyrirtæki þetta er mjög þarft og arðsamt, ef náman reynist góð, en til þess að geta rekið þar námugröft, þarf að leggja járnbraut milli námunnar og hafnarinnar. Þá braut ætluðu menn sjer líka að leggja, ef farið væri að nota námuna. Ef slíkt kæmist í framkvæmd gæti það vel orðið til þess, að draga úr hræðslu Vestfjarðabúa og vantrú þeirra á járnbraut, því þá fengju þeir þó að sjá, hvað járnbraut getur þýtt; en hvorki járnbrautin nje hin löggilta höfn getur komið að tilætluðum notum, nema mæld og viðurkend leið sje þekt inn á fjörðinn, til þess að skip þau, sem flytja eiga postulínsleirinn þaðan geti farið út og inn fjörðinn. Mælingin er því höfuðskilyrði fyrir þetta fyrirtæki.

Ráðherra Sigurður Jónsson Þessari fyrri umræðu málsins vildi jeg gjarna láta fylgja nokkur orð til skýringar. Það er kunnugra en frá þurfi að segja, hve stórkostlega sjávarútvegur landsmanna hefir aukist á síðustu árum. Hefir slíkt hvað eftir annað verið viðurkent af þingi og stjórn, sem á ýmsan hátt hafa hlynt að þessari atvinnugrein. bæði með byggingu vita og ýmiskonar rannsóknum á lendingum o. fl. En í Austfirðingafjórðungi hefir enn sama og ekkert verið gjört í þessa átt, og stafar það sjálfsagt að miklu leyti af því, hve auðugur sá fjórðungur er af góðum höfnum. Annars er sjávarútvegur þar mikið stundaður, mest á smábátum. En óhætt að fullyrða, að um 100 bátar ganga um sumarvertíðina til fiskveiða á svæðinu frá Vopnafirði til Berufjarðar, og samkvæmt landshagsskýrslunum síðustu eru fluttar til útlanda þaðan sjávarafurðir fyrir um 2 miljónir króna. Auk þess er fiskurinn mjög mikið brúkaður heima í hjeruðum, svo bersýnilegt er, að hjer er ekki um neinn smávegis atvinnuveg að ræða. En tíminn, sem fiskast á, er stuttur, að eins 4 mánuðir, frá miðjum maí til miðs október. Er því síst að undra, þótt menn langi til að lengja veiðitímann, en það gæti orðið með því, að senda báta suður með landi um vetrarvertíðina. Þetta gjöra menn líka dálítið, og hafa þá stundum aflað á 3-4 vikum jafngildi alls sumaraflans í fiski. En slíkar ferðir eru mesta háskaspil. Verða bátarnir að láta sig reka fyrir straumi og veðri, og eiga hvergi hæli eða höfn til að flýja í, því Berufjörður er ekki fær nema í björtu og góðu veðri. Til þess nú að bæta úr þessu og gjöra útvegsmönnum hægra fyrir að stunda atvinnugrein sína, þarf að rannsaka hvar helst yrðu bættar lendingar á umgetnu svæði. Mundi þá fara um fjárframlag til þess, eins og vanalega á sjer stað, er um fjárframlög landssjóðs til sjávarútvegarins er að ræða, að það mundi margborga sig, að minsta kosti meðan útvegurinn er stundaður á líka lund og nú á sjer stað. Hjer eiga líka 2 sýslufjelög hlut að máli, og ekki þykir mjer ólíklegt, að Austur-Skaftafellssýsla nyti og góðs af að einhverju leyti. - Annars vísa jeg til háttv.þm. Seyðf. (Jóh. Jóh.) um þetta mál, sem mun þekkja vel til á þessu svæði. Brtt. og viðaukatill. finst mjer að hv. deild ætti að fallast á, og mæli jeg yfirleitt hið besta með því, að þetta mál nái fram að ganga.

Kristinn Daníelsson Jeg er meðmæltur þessari till., enda þótt jeg að hinu leytinu álíti hana ekki beint nauðsynlega, því að till. er frá síðasta Alþingi, þess efnis, að þetta verði rannsakað. Jeg mun samt greiða till. ásamt viðaukatill. hv. 4. landsk.þm. (G. G.) atkv. mitt. En jeg vil um leið taka það fram, að fleiri till. kunna að koma fram sama efnis. Og mun jeg koma fram með eina við 2. umr. þessa máls, og vonast þá eftir svo góðum undirtektum frá hv. deild, að hún fái fram að ganga. Jeg hugsa mjer að bæta við enn einum stað; það eru Gerðar í Garði, og er þess mikil þörf, að sá staður verði rannsakaður, en jeg ætla ekki að lýsa því neitt nú; læt það bíða til síðari umr. þessa máls, er jeg kem með till.

Karl Einarsson Það var víst meiningin, að þessu máli yrði vísað til sjávarútvegsnefndar að þessari umr. lokinni, og gjöri jeg það að till. minni.

Forseti: Nú er dagskrá lokið, en jeg vakti athygli hæstv. deildar á því síðast, að nú þyrfti að kjósa 2 menn í fastanefndir, landbúnaðarnefnd og mentamálanefnd, í stað hæstv. ráðherra (S. J.), er sat í þeim nefndum. Vil jeg nú spyrja hæstv. deild, hvort hún hafi nokkrar tillögur á reiðum höndum.

Ráðherra Sigurður Jónsson Þeir, er völdu mig í landbúnaðarnefnd, mæla með því, að hv. 2. þm. Húnv. (G. 6 ). verði kosinn.

Forseti: Við forsetar deildanna höfum komið okkur saman um, að missist þingmaður úr fastanefnd, þá sje rjett, að þeir nefni annan í staðinn, sem kusu þann lista, sem sá stóð á, er frá fer. Guðmundur Ólafsson, 2. þm. Húnv. var kosinn í landbúnaðarnefnd í einu hljóði. Till. kom fram að í mentamálanefnd yrði kosinn Kristinn Daníelsson, 2. þm. G. K.

Kristinn Daníelsson Það er ekki hægt að skipa í þessa nefnd, nema með því, að leitað verði leyfis til afbrigða frá þingsköpum, því enginn maður var afgangs, sem ekki væri í 2 nefndum, nema hv. 2. þm. Húnv. (G. Ó.), sem nú var kosinn í landbúnaðarnefnd.

Magnús Torfason Jeg ætla að eins að gjöra þá athugasemd við þetta, að það, að enginn maður er afgangs, er ekki þingsköpunum að kenna, heldur hinu, að 5 menn skipa samgöngumálanefndina. Enn fremur vildi jeg gjöra þá athugasemd, að þingheiti mitt er þingmaður Ísafjarðar, en ekki þingmaður Ísafjarðarkaupstaðar. Í mentamálanefnd var í einu hljóði kosinn Kristinn Daníelsson, 2. þm. G.-K.

Forseti: Athugasemd hv.þm. Ísf. (M. T.) skal verða tekin til greina.

Forseti: Áður en gengið er til dagskrár vil jeg skýra hæstv.Ed. Alþingis frá því, að forsetar þingsins hafa, allir í sameiningu, ráðið og skipað Einar Þorkelsson skrifstofustjóra Alþingis, samkvæmt 11. gr. þingskapanna, fyrir tímabilið frá 1. janúar 1917 til 31. desember 1923, og jafnframt samið og sett erindisbrjef fyrir hann 4. þ. m., samkvæmt fyrirmælum sömu greinar þingskapanna.