Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Bjarni Benediktsson) : Herra forseti. Frv. þetta er nátengt frv. um breyt. á lögunum um menningarsjóð og menntamálaráð, og leyfi ég mér að tala um bæði málin í einu, ef hæstv. forseti hefur ekki því neitt í móti. Það ætti að spara umr. Á síðasta þingi var sett löggjöf til þess að auka verulega frá því, sem verið hefur, fé, sem varið er til ýmiss konar menningarmála, æðri vísinda og þeirra þarfa, sem menntamálaráði sérstaklega er ætlað að annast um og eins útgáfu menningarsjóðs og Þjóðvinafélagsins, sem er mjög samtvinnuð og ómögulegt að greina á milli, eins og menn vita. Ég hygg, að enginn ágreiningur sé um það, að þörf hafi verið á auknu fé frá því sem verið hefur, og í heild sé heldur ekki ágreiningur um það, hvernig skipta beri þessu fé. Sjálfsagt má deila um það, og reynslan mun skera úr um, hvort þar sé að öllu leyti um heppilega skiptingu að ræða eða ekki, og eins, hvort það fé, sem ætlað er til aukinnar útgáfu menningarsjóðs, kemur að því gagni, sem ætlað er. Þetta er atriði, sem má deila um, og ég hygg, að úr því sem komið er, sé langeðlilegast, að reynslan verði látin skera úr. En um heildarfjárþörfina veit ég ekki til að neinn ágreiningur sé, þó að auðvitað megi þræta um það, hvort fjárveitingin eigi að vera milljóninni meiri eða minni, og sumir munu ef til vill telja, að of ríflega sé fé ætlað samkvæmt þeim frv., sem ég legg hér fram. Það, sem máli skiptir, er hitt, hvernig eigi að afla fjárins. Ofan á varð sú till. ríkisstj., sem mér er ekki grunlaust um að hæstv. fjmrh. eigi verulegan hlut að, að taka féð fyrst og fremst með skatti á aðgöngumiða á kvikmyndasýningar og dansleiki, en ekki fyrst og fremst með sérstökum skatti á áfengissölu, eins og ein sú nefnd, er unnið hafði að undirbúningi þessa máls, hafði gert að till. sinni. Þetta er efni, sem ég hef töluvert hugsað um og fjallað um, vegna þess að á sínum tíma voru sumir áhugamenn um sinfóníuhljómsveit t. d., sem höfðu þá till. fram að færa að ráða fram úr hennar fjárhagsvandræðum með skatti á kvikmyndasýningar. Ég taldi það mjög óráðlegt að tengja slíkt menningarmál sem sinfóníuhljómsveitina þannig saman við jafnaugljósan skatt á almenningsþarfir eins og kvikmyndasýningar. Slíkt mundi, þegar til lengdar léti, verða til þess að skapa óvinsældir hjá þeim, sem kvikmyndamiðana þyrftu að borga, óvinsældir meðal þeirra á starfsemi, sem þeir þannig væru látnir styrkja, svo að ég taldi, að þarna væri um einstaklega óheppilega fjáröflunarleið að ræða. En hæstv. ríkisstj. var annarrar skoðunar og gerði þessa fjáröflunarleið að aðaluppistöðunni nú, þegar aukins fjár skyldi varið til menningarþarfa, bæði hljómlistar og æðri vísinda og annars slíks. Ég hygg, að þessi fjáröflun hvíli á miklum misskilningi á nytsemi kvikmyndanna, ef svo má segja, sem mikilvægum þætti í skemmtanalífi borgarbúa. Sú furðulega kenning heyrðist raunar hér fyrir nokkrum vikum í Sþ., að talið var, að kvikmyndirnar ættu verulegan þátt í auknum drykkjuskap, og einn hv. þm., gamalreyndur og mikilsvirtur, taldi, að það mundi helzt horfa til aukinnar reglusemi í landinu, ef höft yrðu sett á kvikmyndasýningar frá því, sem verið hefði. Út frá þessu sjónarmiði, og það var einn af mikilsvirtustu þm. Framsfl., sem þessa kenningu hafði, er að vísu skiljanlegt, að aukin séu gjöld á kvikmyndum, en látið vera að leggja aukin gjöld á gróða áfengisverzlunarinnar, eins og ég hef talið eðlilegra. En ég er ekki í neinum vafa um það og þekki töluvert til um líf manna hér í Reykjavík sem vaxinn upp hér, hafandi eytt mínum unglingsárum fyrst hér og síðan allri starfsævi, þá þori ég að fullyrða, að kvikmyndirnar eru einn hollasti og bezti þáttur í tómstundaeyðslu fólksins, og þær eru einmitt sá þátturinn, sem á drýgstan hlut að máli um það að halda unglingum og raunar fullorðnu fólki líka frá þeim skemmtunum, sem leiða beint til neyzlu áfengis og óhóflegs drykkjuskapar, áður en yfir lýkur. Ég held þess vegna, að ef menn í alvöru líta á þetta, eins og ég veit að hver og einn og einasti þm. vill, alveg án tillits til flokka eða stjórnmálaskoðana að öðru leyti eða persónulegra viðhorfa, þá erum við allir sammála um það, að við eigum að stuðla að því að halda niðri óhóflegri áfengisneyzlu og berjast á móti áfengisbölinu. Það er óhagganleg sannfæring mín, að kvikmyndirnar eigi ríkan þátt í þeirri baráttu. Segja má, að kvikmyndir og kvikmyndir eigi ekki saman nema nafnið. En það er alveg sama eins og bók á ekki saman nema nafnið, því að bók getur verið hinn bezti fróðleikur og háfleygasta skemmtun, ef svo má segja, á annan bóginn og rusl og óþverri á hinn bóginn. Þrátt fyrir það segja menn og telja yfirleitt, að það sé holl tómstundaiðja að verja tómstundunum til lestrar og bókiðju. Alveg eins er það með kvikmyndir, að í þeim er auðvitað ákaflega mikið rusl og leiðindi, um leið og margt af því er eins og annað - og raunar flest miðlungsskemmtun; sumt aftur á móti afbragðsskemmtun og þroskandi á alla vegu. En aðalatriðið er það, að segja má um unga og gamla, að iðjuleysið er upphaf alls ills. Ef menn hafa ekki annað að gera, en þvælast hér á götum, sjoppum og dansleikjum, þá er viðbúið, að það leiði, áður en yfir lýkur, til þess, að menn leiðist miklu frekar en ella, út í drykkjuskap og óreglu. Ég veitti því einu sinni athygli, er ég var dómsmrh. og renndi augunum yfir rannsókn í máli, að á einni tiltölulega saklausri kaffistofu hér, þar sem þurfti að yfirheyra fólk, sem þar var statt síðari hluta laugardags og mest voru unglingar, að þá kom í ljós, að hér um bil hver og einasti þeirra var meira og minna undir áhrifum áfengis. Þetta var mál, sem var tekið algerlega af tilviljun, að þarna var leitað inn á laugardegi og þurfti að fá vitnisburð þeirra, sem við voru staddir. En það sýnir, að þessar kaffistofur, þar sem alls ekki er leyfilegt að fara með vín, vín ekki veitt og strangar refsingar við, ef vín er drukkið, eru að vissu leyti mjög hættuleg gróðrarstía fyrir það, sem við viljum forðast í þessum efnum, þar sem ég hygg aftur á móti, að það sé algert einsdæmi, a. m. k. hef ég aldrei vitað það eða séð, að menn sætu að drykkju inni á kvikmyndahúsum eða færu þangað undir áhrifum víns, vegna þess að menn hafa alls ekki gaman af að sitja þar meira eða minna drukknir, hálfkenndir eða örir af víni. Fólk leitar annaðhvort til slíkrar skemmtunar eða þá fer á þá staði, þar sem vín er frekar haft um hönd. Þetta er, held ég, ákaflega þarfur fróðleikur fyrir menn að hugleiða, - þykir kannske ekki mjög mikils virði í fljótu bragði, en það er raunsæ leið til þess að koma í veg fyrir óreglu og vandræði. Þess vegna tel ég það mjög miður farið og mjög stórt atriði, að ekki sé þessum skemmtunum íþyngt með skatti til hinnar æðri menningar á þann veg, sem hér er gert, einnig, og á það legg ég áherzlu, vegna þess, að áður en lýkur mun slík sérsköttun óhjákvæmilega leiða til meiri eða minni óvilja til þess, sem er verið að taka fé af mönnum til með svo ósanngjörnum hætti. Það er hins vegar ljóst, að gróði ríkisins af áfengisversluninni er svo mikill, að sáralitlu munar, þó að áfengisverzlunin á einn eða annan veg yrði skylduð til þess að leggja fram fé í þessu skyni. Ég hef fengið tekið saman yfirlit um það, hversu áfengisgróðinn, frá því að núverandi hæstv. fjmrh. tók við, hefur farið fram úr áætlun, og sú fjárhæð, sem ég legg til að í þessu skyni sé tekin af áfengisgróðanum og varið til þessara mála, er ekki nema brot af því, sem áfengisgróðinn á þessum árum hefur farið fram úr áætlun þeirri, sem hæstv. fjmrh. hverju sinni hefur fengið samþ. Og er þó samkvæmt þeim till., sem ég geri, ætlazt til þess, að framlagið hækki um hálfa millj. kr. frá því, sem lög nú gera ráð fyrir. Ég sé ekki ástæðu til þess að fjölyrða meira um þetta mál. Þetta er eitt af þeim málum, sem ég er sannfærður um að sanngjarnir menn fallast á, áður en yfir lýkur. Það má vel svo vera, að vegna kappgirni og flokkshyggju verði þetta mál stöðvað nú eða fellt. Ég veit það, að ýmsir þm. voru mér sammála í fyrra um, að það væri ekki heppilegt að leggja þetta gjald á kvikmyndasýningarnar, en féllust þó á það, vegna þess að að þeim var lagt af þeirra flokkum. Það má vel vera, að hæstv. ráðh., menntmrh. og fjmrh., setji einnig stolt sitt í það að hindra það, að þessi löggjöf nái fram að ganga. Ég efast þá ekki um, að þeim muni takast það að þessu sinni. En dropinn holar steininn, ekki með afli, heldur með því að falla nógu oft, og eins mun fara með þetta mál, að því verður haldið vakandi, þangað til það nær fram að ganga. Og hæstv. menntmrh., sem ég veit að í raun og veru er mjög umhugað um að skipa þessum málum skynsamlega, þó að honum mistakist sumt eins og öðrum, yrði maður að meiri, ef hann samþ. þetta frv. nú þegar í stað þess að láta það ganga fram síðar, eftir að áhrif hans eru orðin minni og hæstv. fjmrh., en þau eru nú.

Flm. (Ragnhildur Helgadóttir) : Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er endurflutt á þessu þingi, og hef ég leyft mér að flytja það ásamt hv. 2. þm. Reykv. (BÓ). Efni þess er, að koma megi til skattfrádráttar gjafir, sem fólk hefur gefið einhverjum þeirra aðila, sem taldir eru í 1. gr. frv., en það eru kirkjur, enn fremur félög og stofnanir, sem vinna að vísindum og menningar- og mannúðarmálum. Frádráttinn skal binda því skilyrði, að upphæðin fari ekki fram úr 15% af nettótekjum gefanda. Skattamál hvers þjóðfélags eru jafnan erfið viðfangs og vandi að ákveða, hverju skuli haldið og hverju skuli sleppt. En við flm. þessa frv. teljum það nauðsyn, að ákvæði sem þetta sé í íslenzkum skattalögum. Ég mun ekki eyða dýrmætum tíma Alþingis í að fara út í málið nákvæmlega, en rifja upp helztu rökin fyrir því, að málið er flutt hér. Eins og kunnugt er, stendur fjárskortur mjög fyrir þrifum starfsemi þeirra aðila, sem tilgreindir eru í frv., og þeir gætu þokað góðum málum lengra áleiðis, ef þessi fjárþröng kæmi ekki til. Þessir aðilar efna oft til fjáröflunar eftir ýmsum leiðum, sem eru kostnaðarsamar og hvimleiðar sjálfum þeim og öðrum. Sumir þeirra fá beinan opinberan stuðning og aðrir óbeinan. Margsinnis hefur sýnt sig, að fólk vill styðja þessa aðila, enda horfir starf þeirra almennt til almannaheilla. Þessi stuðningur yrði vafalaust meiri, ef veitt yrðu skattfríðindi, eins og fram á er farið í þessu frv., og hefur það sýnt sig víða annars staðar í heiminum, þar sem þetta hefur verið framkvæmt. Svo er t. d. í Bandaríkjunum - og einnig í Bretlandi, þó að nokkuð öðruvísi sé því komið fyrir í framkvæmd þar. Í Bandaríkjunum er fólki heimilt á þennan hátt að verja til vissra stofnana allt að 20% af brúttótekjum sínum, og ég hygg, að sú heimild hafi nýlega verið hækkuð í 80%. Það, sem þeir kalla brúttótekjur, er að vísu ekki alveg það sama og við köllum svo. Þó er það meira, en talið er nettótekjur hjá okkur. Oft hafa hér á landi slíkar heimildir verið veittar einstökum aðilum um takmarkaðan tíma, svo hefur verið um kvenfélagið Hringinn, Samband ísl. berklasjúklinga o. fl., svo að nokkur séu nefnd. En það hefur áður komið fram og m. a. þegar eitt þessara mála var á dagskrá hér á Alþingi, að ýmsir þingmenn mundu fremur og engu síður vilja ljá slíkum málum stuðning, ef heimildin væri almenn í skattalögum, enda rísa á þessu sviði jafnan nýjar þarfir og þær gömlu hverfa úr sögunni. Flutningsmönnum þessa frv. finnst tími til kominn, að gangskör sé gerð að því að styðja á þennan hátt þann félagsskap hér á landi, sem í frv. er um rætt, og ætti þá úr að draga ásókn þessara aðila í opinberar fjárhirzlur, en slík ásókn hlýtur að aukast, eftir því sem fólkið er krafið um stærri fúlgur í skatta til hins opinbera og verður síður aflögufært til þessara mála. Ég vil leggja til, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari umr.

Flm. (Ragnhildur Helgadóttir) : Herra forseti. Ég vil um þetta mál vísa til þess, sem ég sagði hér áðan um mál, sem prentað er á þskj. 129. Legg ég til, að því verði einnig vísað til hv. fjhn. deildarinnar.

Flm. (Jón Pálmason) : Herra forseti. Í grg. fyrir þessu frv. er gerð nokkur grein fyrir því, af hvaða ástæðum það er flutt. Þannig er mál með vexti, eins og flestir eða allir hv. þm. vita, að frá því að sveitarstjórnarkosningalögin voru samþ. árið 1936, hefur það alltaf gengið svo til, að það eru fleiri eða færri af kjósendum, sem atkvæðisrétturinn er tekinn af við hverjar kosningar. Stafar þetta af því, að langt bil líður á milli kosninga í kaupstöðum og kauptúnum annars vegar og sveitahreppum hins vegar. Kjörskrárnar, sem kosið er eftir, eru samdar í febrúar ár hvert og eru því orðnar 11 mánaða gamlar, þegar kosningar fara fram í kaupstöðum og kauptúnum. Á þessu tímabili hefur fjöldi fólks skipt um heimilisfang, og þótt það hafi verið meira á þá hliðina, að fólk flytjist úr sveitahreppum í kaupstaði, er það líka til, að það flyzt á milli kauptúna og kaupstaða. Samkvæmt lögunum er engin heimild til að setja fólk, sem skiptir um heimilisfang á þessu bili, á aukakjörskrá á þeim stað, sem það hefur flutzt til, og það missir atkvæðisréttinn, af því að það er ekki komið inn á kjörskrá á gamla dvalarstaðnum, sem samin var í febrúar, og því fellt út af kjörskrá, eftir að það flutti. Samkvæmt lögum er bannað, að menn megi kjósa á tveim stöðum sama árið, en grunur minn er samt sá, að það eigi sér nokkuð víða stað, að menn, sem skipta um heimilisfang, geti verið á tveim kjörskrám og geti komið því við að kjósa í kaupstað í janúarmánuði, en í sveitahreppi í júnímánuði, og skortir á, að gott eftirlit sé í þessum efnum. Það er augljóst mál, að hraða verður afgreiðslu þessa máls, áður en þinghlé hefst, til þess að heimilt verði að taka fólk, sem flutzt hefur milli sveitarfélaga á tímabilinu febrúar 1957 og til loka þessa árs, á kjörskrá fyrir kosningarnar í janúar n. k. í því sveitarfélagi, sem það hefur flutzt í. Þetta er sjálfsagt réttlætismál, og óska ég þess, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. allshn.



Herra forseti. Mér þykir rétt að segja hér nokkur orð um þetta mál og ekki sízt til athugunar fyrir þá n., sem fær málið til athugunar. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er um breyt. á l. nr. 81 frá 1936, um sveitarstjórnarkosningar, en eins og öllum hv. þm. er kunnugt, þá eru mörg almenn ákvæði í l. um kosningar til Alþ., sem eiga að gilda um framkvæmd sveitarstjórnarkosninga, svo að ekki er hægt að komast hjá því að skoða bæði þessi lög í einni heild, ef maður á að átta sig á því, hvernig frv. eins og þetta grípur inn í kosningalögin. Það er meginregla samkv. gildandi kosningalögum, að kjördagur er ákveðinn síðasti sunnudagur í júnímánuði. Á þeim kjördegi fara fram kosningar til Alþingis samtímis um allt land, og síðasta sunnudag í júnímánuði fara einnig fram kosningar í hreppsnefndir í öllum sveitahreppum landsins. Ákvæði kosningalaga um kjörskrár eru sýnilega sett í sambandi við þessa ákvörðun kjördagsins. Samhengi þessara ákvæða í kosningalögunum verður þá á þessa leið: Manntal er tekið yfir allt land, miðað við 1. des. ár hvert. Eins og þetta er núna framkvæmt, hefur Hagstofa Íslands þetta aðallega með höndum. Sendir hún skrár sínar sveitarstjórnunum til athugunar og leiðréttinga, en þær geta naumast unnið þetta verk fyrr, en um eða eftir áramót. Það er áreiðanlega ekki út í bláinn að miða manntal við 1. des, eða taka það undir árslokin. Flutningar fólks eru mjög tíðir milli sveitarfélaga og eiga sér stað raunar í öllum mánuðum ársins, en ekki sízt á haustmánuðunum. Þær skrár, sem gerðar eru í sambandi við manntalið, gilda um margvíslega þjónustu í þjóðfélaginu, og reikningsár hjá ríki og sveitarfélögum er miðað við almanaksárið. Manntalsskrárnar, sem gerðar eru, hafa því mikla þýðingu og mynda einnig grundvöll undir kjörskrár, sem sveitarstjórnir semja í febrúar, eða skömmu eftir að þær hafa fengið í hendur manntalsskrár hagstofunnar til leiðréttinga. Kjörskrár á að semja í febrúarmánuði, og eiga þær síðan að leggjast fram almenningi til sýnis tveim mánuðum fyrir kjördag. Um leið og kjörskrá er lögð fram, hefst kærufrestur, sem veitir kjósandanum rétt til að gæta hagsmuna sinna í sambandi við þær kosningar, sem fram eiga að fara, og gefur honum þannig kost á að fylgjast með því, hvort hann sé þar réttilega skráður, og koma fram leiðréttingu, ef svo er ekki. Kjörskrá á að liggja frammi í 4 vikur á stað, sem er auglýstur fyrir kjósendum, og kærufrestur helzt þangað til 3 vikur eru til kjördags, eða m. ö. o., ef kjósa á þann 29. júní, þá rennur kærufrestur út 8. júní. Fáum dögum eftir að kærufrestur rennur út, tekur kjörskrá gildi, eða 15. júní, og innan hálfs mánaðar, frá því að kjörskrá öðlast gildi, sem hefur fengið þessa athugun, fara kosningar fram, þegar kosið er á þessum kjördegi, síðasta sunnudegi í júní. Þegar þessi ákvæði kosningalaganna eru athuguð í heild og samhengi þeirra, er augljóst, að þar er hnitmiðað við það, að kjósendum gefist færi á að fylgjast með, hvar þeir eru settir á kjörskrá, og að koma fram leiðréttingu, ef þar er ekki farið að þeirra vilja eða eftir því, sem eðlilegt er, að kjörskrá öðlast gildi fáum dögum áður, en kosning fer fram og að kjördagurinn sé síðasti sunnudagur í júnímánuði. En af einhverjum ástæðum, sem ég kann ekki að rekja, hefur löggjafanum þótt rétt að gera undantekningu frá þessari meginreglu kosningalaganna, og það er þegar fram fara kosningar til bæjarstjórna í kaupstöðum landsins. Það er staðreynd, að bæjarstjórnarkosningar eru ákveðnar síðasta sunnudag í janúarmánuði, en ekki á hinum almenna kjördegi í júní. Vegna þessarar tilfærslu koma fram þeir annmarkar, sem getið er um í grg. frv. og flm. lýsti og ég vissulega viðurkenni að eru fyrir hendi. Þá er að athuga, hvernig ákvæði þessa frv. mundu verka, ef lögfest yrðu, og hvernig samhengið yrði, ef litið er á hin almennu ákvæði kosningalaganna. Hér er gert ráð fyrir því, að kjörskrá skuli semja í desembermánuði og að hún öðlist gildi 1. janúar ár hvert. Það er augljóst, að með því að ætla svona skamman tíma til undirbúnings við samningu kjörskrár yrði nær ómögulegt að koma því við, að sveitarstjórnir gætu leiðrétt þær manntalsskrár, sem hagstofan lætur þeim í té og mynda stofn að kjörskrá í hverju sveitarfélagi og kaupstað. Og þó að sveitarstjórnirnar reyndu að hafa sem hraðastar hendur í þessum efnum, fengist enginn tími til þess að koma á kærufresti og gefa kjósendum færi á að sannreyna, hvort þeir séu á kjörskrá eða ekki, ef ætti að hafa þann hraða á að ganga frá þessu öllu í desembermánuði. Er þetta spor aftur á bak og fráleitt að svipta kjósendur þeim rétti, sem þeim er tryggður í kosningalögunum, - rétti til að kynna sér, hvort þeir séu settir á kjörskrá eða ekki. Ef reynt yrði hins vegar að bæta úr þessu og komið á kærufresti að nafninu til, lenti sá tími á jólahelginni eða jólafríinu. Annar tími yrði ekki veittur til þess samkv. þeim till., sem hér koma fram í frv., og þá ætti ofan á öll þau miklu umsvif, sem jólahaldinu eru samfara, að bæta því við, að kjósendur yrðu að vera í óðaönn við að kynna sér, hvort þeir væru á kjörskrá, og bera fram kæru, ef þeir finna þar eitthvað athugavert, og yfirvöldin síðan á eftir að fella úrskurði um slíkar kærur og koma fram leiðréttingum. Ég held því, þegar þessi mál eru athuguð, að það sé ekki raunhæf lausn á þeim annmörkum, sem hv. flm. benti á, að ætla sér að lögfesta þær till., sem fram koma í þessu frv. Ég skal svo ekki fara miklu lengra út í þetta mál, en vildi láta þessar athugasemdir falla, áður en nefnd fær það til athugunar. Loks vil ég segja það sem mína skoðun, að mér finnst vel koma til álita að ráða bót á þeim annmörkum, sem hér um ræðir, á þann veg að stefna að því, fyrr en seinna, að færa til kjördaginn við bæjarstjórnarkosningar í kaupstöðum helzt að færa hann þannig, að hann verði hinn sami og er í sveitunum, hinn lögboðni kjördagur, þ. e. síðasti sunnudagur í júnímánuði, því að þá leystust af sjálfu sér þeir annmarkar, sem frv. fjallar um. Ef svo við nánari athugun kæmu fram rök fyrir því, að óhentugt væri að hafa kjördag við bæjarstjórnarkosningar í júnímánuði, þá finnst mér vel koma til álita að stefna að því að mætast þarna á miðri leið, þ. e. að ákveða kjördag ekki síðasta sunnudag í júní, heldur t. d. síðast í marz eða apríl og stytta þá fresti, sem gefnir eru og nauðsynlegir eru í sambandi við kjörskrár, þannig að kjörskrá gæti öðlazt gildi síðast í marz, og láta þá kjörskrá gilda í júní, þegar kjósa á til Alþ. það sama ár. Auk þessa er það í raun og veru fleira, sem styður það, að rétt sé að færa kjördag við bæjarstjórnarkosningar fram á vor eða fram undir vor. Það er algengt, að breytingar verði á bæjarstjórnarmeirihlutum, þegar bæjarstjórnarkosningar fara fram, og það væri því réttlætismál, að fráfarandi bæjarstjórnarmeirihlutum eða framkvæmdastjórn þeirra væri gefið færi á að ganga frá reikningsskilum næstliðins árs, áður en þeir skila af sér, því að það er ekki hægt að ætlast til þess, að þeim gefist tími til að ganga frá slíkum reikningsskilum í janúarmánuði og því síður þau ár, sem bæjarstjórnarkosningar fara fram, því að eðlilega hlýtur undirbúningur slíkra kosninga að grípa meira eða minna inn í störf bæjarstjórnanna í þeim mánuði. Þessi orð læt ég falla til athugunar fyrir þá nefnd, sem fær málið til athugunar.

Flm. (Jón Pálmason) : Herra forseti. Flest af því, sem hv. þm. A-Sk. (PÞ) tók fram í ræðu sinni, er lýsing á alkunnum atriðum í sambandi við kosningalögin, sem allir þekkja, sem þeim eru kunnugir. Hins vegar viðurkenndi hv. þm. það, sem ekki er hægt annað en viðurkenna, að annmarkar eru fyrir hendi í þessum efnum, sem frv. gerir tilraun til að leiðrétta, en þeir eru, að kosningarrétturinn er tekinn af fjölda manna á því ári, sem þeir flytjast milli sveitarfélaga og kosningar fara fram á. Ég þykist vita, að hv. þm. hafi veitt því athygli, að frv. fer ekki fram á neinar breytingar varðandi kosningar til Alþingis, heldur fer fram á, að samin verði önnur kjörskrá til sveitarstjórnarkosninga. Verður annaðhvort að gera það til þess að koma fram leiðréttingum í þessum efnum ellegar hitt, sem auðvitað getur komið til mála, að færa saman kosningatímann eða breyta honum frá því, sem hann nú er. Það er algerlega óhæft að hafa þann hátt, sem nú er á hafður, vegna þess að kosið er eftir kjörskrá, sem tilheyrir sitt hvoru árl. Það á t. d. að kjósa í bæjarstjórn Reykjavíkur í n. k. janúarmánuði eftir kjörskrá, sem gilti árið 1957, og ef í Reykjavík ættu að fara fram kosningar til Alþ. í vor, þá yrði kosið eftir kjörskrá sem var samin í ársbyrjun 1958, sem sagt kjörskrá annars árs. Út af mótbárum hv. þm. um það, að of lítill tími sé til að semja kjörskrá í desember, frá því að manntal er tekið í des., sem eigi að öðlast gildi í ársbyrjun, og að kærufrestur yrði því nokkuð stuttur, þá væri hægt að komast hjá vandræðum af þessum sökum með því að heimila að hafa kærufrest þangað til viku fyrir kjördag. Með þeim hætti gætu kjósendur borið fram sínar kvartanir, ef þeir hafa ekki verið settir á kjörskrá eins og vera ber, en það er algengast, að fólk breyti um heimilisfang annaðhvort á haustin eða um áramótin. Það er alveg óhæft, að allur sá fjöldi af fólki, sem flyzt til Reykjavíkur frá því í febr. í fyrra, fái ekki að hafa kosningarrétt hér nú, en væri eðlilegt, að það fólk, sem þannig flyzt frá sveitarfélögunum úti á landi, fengi ekki að kjósa þar, en ætti að kjósa hér. Mér er kunnugt um, að í mínu héraði eru kjósendur, sem þangað hafa flutzt, og einnig um fólk, sem þaðan hefur flutzt, að ýmist er atkvæðisrétturinn alveg tekinn af þeim eða þá að þeir verða að kjósa í allt öðrum bæjar- eða sveitarfélögum en þeir eiga nú heima í. Þess vegna er hin ríkasta nauðsyn á því, að þetta misræmi sé leiðrétt. Til þess að koma þessu í framkvæmd í þetta sinn, við næstu kosningar í bæjarfélögum og kauptúnum, mætti taka inn á aukakjörskrá kjósendur, sem hafa breytt um heimilisfang frá því í febrúar í fyrra og þangað til um næstu áramót. En að öðru leyti er þetta framtíðarmál, sem þarf að athugast. Og ég játa, að vel getur komið til mála í framtíðinni till. sú, sem hv. síðasti ræðumaður (PÞ) stakk upp á, að færa þetta betur saman, því að þetta er ólag hið mesta að hafa svo mikið bil á milli kosningatímans í sveitahreppum annars vegar og kauptúnahreppum og bæjum hins vegar eins og nú er. Ég vænti þess því, að hv. allshn. afgreiði þetta mál sem allra fljótast og að því verði hraðað gegnum hv. Alþ., hvort sem á því verða gerðar einhverjar breytingar frá því, sem er í frv., eða ekki. Það legg ég ekki áherzlu á, heldur að gengið sé þannig frá málum, að þessi annmarki, eins og hann liggur fyrir nú, sé leiðréttur.



Herra forseti. Ég veit ekki raunar, til hvers af hæstv. ráðherrum ég á að beina þeirri fyrirspurn, sem ég vildi hér flytja. En þar sem ég sé, að hæstv. fjmrh. er hér inni einn af hæstv. ráðherrum, beini ég máli mínu til hans. Frá því var sagt í hádegisútvarpi í dag, að Bulganin, forsætisráðherra Rússlands, hefði sent forsrh. Íslands bréf, er afhent hefði verið nú um helgina. Segja má, að þetta bréf hafi ekki komið vonum fyrr, þar sem fyrir nokkrum dögum var búið að tilkynna, að Bulganin mundi skrifa öllum ríkisstj. þjóða, er væru í Sameinuðu þjóðunum, bréf þess efnis, sem manni skilst að þetta bréf til hins íslenzka forsrh. sé. En nú er sem sagt þetta bréf komið, hvort sem það hefur verið lengur eða skemur á leiðinni, og er þá eðlilegt, að þm. hafi hug á því að kynnast efni þess, og vildi ég þá spyrja hæstv. fjmrh. fyrir hönd ríkisstj. að því, hvort bréfið muni verða birt fyrir þingmönnum, hvort bréfið muni verða lagt til athugunar fyrir utanrmn., annaðhvort alla eða ráðgjafarnefndina í utanríkismálum, sem lögboðið er að kjósa skuli, en enn hefur ekki verið kosin. Þá vildi ég einnig spyrja, hvort ríkisstj. muni með einhverjum öðrum hætti hugsa sér að hafa samráð við þingmenn um meðferð málsins, svo sem með því að ræða málið hér á opnum eða lokuðum fundi, eða hvort málið verður alls ekki með neinu móti látið koma til þingsins kasta. Jafnframt get ég ekki látið vera að finna að því og harma raunar, að hv. 1. þm. Skagf. (StgrSt), form. utanrmn., skuli ekki vera viðstaddur. Ég get ekki látið vera að finna að því, að utanrmn. skuli ekki enn hafa átt kost á því að kjósa þá ráðgjafarnefnd í utanríkismálum, sem þingsköp beinlínis mæla fyrir um að kosin skuli. Þessi nefnd var aldrei kosin á síðasta þingi. Að þessu sinni hefur hv. utanrmn. haldið einn fund, og þá var því hreyft af sjálfstæðismönnum, hvort ekki ætti að kjósa þessa nefnd. Form. nefndarinnar kvaðst þá ekki vera reiðubúinn til þess að láta kosningu fram fara. Síðan hygg ég að um mánuður sé liðinn, en nefndin hefur ekki verið kölluð saman aftur. Ég vildi því spyrja hæstv, forseta að því til leiðbeiningar, hvaða úrræði þingmenn hafa, ef nefndir þannig beinlínis skjóta sér undan því að gegna þeirri skyldu, sem þingsköp leggja þeim á herðar. Er t. d. ætlunin, að það eigi að bera fram áskorun í Sþ. að skora á þingmenn að fara að lögum? Eða mundi heldur eiga við að setja lög um það, að þessi ákveðna þingnefnd skuli fylgja því lagaboði, sem er fyrir hendi? - Spyr sá, sem ekki veit. En upp eru teknir nýir siðir með nýjum herrum, og er eðlilegt, að svars sé leitað við slíkri spurningu sem þessari. En úr því að utanríkismál ber á góma, vona ég, að hæstv. forseti leyfi mér að ræða ögn meira um þau. Og þá vildi ég vekja athygli á því, hversu mjög ólíkt hefur verið farið að hér á landi um undirbúning Parísarfundarins, sem nú er að hefjast, miðað við það, sem víðast hefur verið gert annars staðar. Fregnir eru um það t. d. frá Bandaríkjunum, að þar kvaddi ríkisstjórnin aðalmann stjórnarandstöðunnar á fund til samráðs um tillögur og afstöðu á þessum Parísarfundi Atlantshafsbandalagsins og meira að segja bauð honum að taka af Bandaríkjanna hálfu þátt í fundinum, þótt hann þekktist það ekki. En Bandaríkjastjórn tók tillit til hans athugasemda og óskaði eftir því, að hann gerði sínar tillögur. Hér á landi er þvert á móti farið þannig að, að streitzt er á móti því, að réttum lögum sé fylgt, sem veita stjórnarandstöðu, sem til þess hefur nægilegt fylgi, að eiga einn mann af þremur í ráðgjafarnefnd utanrmn., - á móti því að veita þann rétt, sem lög fá svo stórum flokki. Segja má, að hæstv. ríkisstj. hafi nokkra afsökun í því, ef afsökun skyldi kalla, að greinilegt er, að hún hefur sjálf sem heild enga stefnu í utanríkismálum. Eftir þeim bréfaskiptum, sem fóru fram á milli flokkanna, er styðja hæstv. ríkisstj., og er fyrst að telja bréf Sósfl. frá 1. nóv. og svarbréf hinna flokkanna, sem ekki voru send fyrr en 5. eða 6. des., þá er greinilegt, að hæstv. ríkisstj. er sjálfri sér algerlega sundurþykk í þessum efnum. Stærsti stuðningsflokkur stjórnarinnar, kommúnistaflokkurinn, Alþýðubandalagið eða hverju nafni sem við viljum nefna þann virðulega flokk, leggur til ekki aðeins, að fylgt sé eftir tafarlaust því loforði stjórnarsamningsins, að varnarliðið verði rekið brott af landinu, heldur vill einnig láta Ísland segja sig úr Atlantshafsbandalaginu. Hinir flokkarnir virðast því andvígir, að við rjúfum sambandið við Atlantshafsríkin. Hins vegar slær Framsfl. úr og í með það, hvort varnarliðið eigi að fara burt, og er svo óviss um það atriði, að hann vill láta skipa sérstaka nefnd til tillögugerðar um það atriði. Flokkur utanrrh. er aftur alveg andvígur því, að liðið fari í bili, og færir fyrir því röksemdir. Þegar á þetta er litið, er ljóst, að ríkisstj. hefur sjálf enga stefnu í utanríkismálum, er sjálfri sér gersamlega sundurþykk, hefur vanrækt að hafa það samráð við hæstv. Alþ. um stefnuna, sem henni þó ber, - og að svo komnu vil ég spyrja: Fyrir hvern og í hvers umboði tala þeir hæstv. forsrh. og hæstv. utanrrh. á Parísarfundinum? Þeir tala ekki fyrir sameinaða ríkisstjórn, þar sem ríkisstj. er gersamlega klofin í málinu, og þeir tala ekki fyrir Sþ., vegna þess að hæstv. Alþ. hefur ekki fengið að láta uppi þá skoðun á málunum, sem því þó eftir réttum íslenzkum lögum er veitt heimild til. Þess vegna verð ég að spyrja, og ég skora á hæstv. ríkisstj, að svara afdráttarlaust: Í hvers umboði tala þessir menn á fundi Atlantshafsráðsins?



Herra forseti. Það var út af fsp. hv. 1. þm. Reykv. (BBen) í sambandi við bréfið frá forsætisráðherra Sovjetríkjanna til Hermanns Jónassonar, forsrh. Íslands. Hann spurði, hvort þetta bréf mundi verða birt. Bréfið verður birt og verður sent blöðunum í dag til birtingar og útvarpi. Hv. þm. spurði, hvernig mundi verða unnið að svari við bréfinu. Bréfið er til forsrh. Hermanns Jónassonar, og mun hann ákveða, hvernig hann vinnur að svarinu og við hverja hann ráðgast um svarið.



Herra forseti. Búast mátti við þunnu svari, en þó hygg ég, að þetta sé enn þynnra en nokkur hefði getað látið sér í hug koma, jafnvel frá hæstv. fjmrh., svo léleg sem frammistaða hans á Alþ. hefur verið að undanförnu. Ég vek athygli á því, að hann svaraði ekki og gefur engar upplýsingar um það, hvort samráð eigi að hafa við Alþ., hvorki í heild né við utanrmn., við ráðgjafarnefndina í utanríkismálum né við flokka þingsins. En ég vil þá spyrja hæstv. fjmrh. að því: Ætlar ríkisstj. um þetta að hafa samráð sín á milli? Verður það borið undir alla ríkisstj., og er undir ákvörðun hennar í heild komið, hvernig þessu bréfi verður svarað?

Menntmrh. (Gylfi Þ. Gíslason) : Herra forseti. Ég fagna því, að hv. 1. þm. Reykv. skuli hafa farið viðurkenningarorðum um þau markmið, sem lagasetningin um menningarsjóð og menntamálaráð og skemmtanaskatt og þjóðleikhús á s. l. vori átti að þjóna. Það kom mér raunar varla á óvart. Það getur varla verið um það ágreiningur, að brýna nauðsyn hafi borið til þess að verja mun meira fé, en undanfarin ár hefur verið gert til eflingar menningar, æðri vísinda og lista. Hv. þm. gat þess, að hann hefði á s. l. vori viljað og vildi enn fara aðra leið, en ofan á varð til þess að afla þessa nauðsynlega fjár, hann hefði verið þeirrar skoðunar, og svo hefði verið um marga fleiri þm., að æskilegra hefði verið að taka það fé, sem samkomulag gæti orðið um að verja í þessu skyni, af hagnaði áfengisverzlunarinnar, en ekki hækkun á skemmtanaskatti, en um það er hér raunverulega að ræða. Nú efast ég ekki um, að hv. þingmanni, eins og raunar öllum hv. þm., er ljóst, að í raun og veru er ekki rétt að tala um tekjuafgang áfengisverzlunar sem sérstakan skattstofn, sem komi til greina að nota í þessu skyni eða einhverju öðru. Tekjur áfengisverzlunar eins og tekjur tóbaksverzlunar eru einn af hinum almennu aðaltekjustofnum ríkisins. Það, sem tekið er af tekjuafgangi áfengisverzlunarinnar, er í raun og veru tekið úr ríkissjóði. Það að ætla ákveðinn hluta af tekjum áfengisverzlunar í einhverju ákveðnu skyni jafngildir því algerlega að leggja til, að jafnhá fjárhæð sé veitt á fjárlögum ríkisins. En það er einmitt fyrir þetta, sem um mörg undanfarin ár hefur ekki getað náðst neitt samkomulag hér á hinu háa Alþingi að taka beinlínis inn á fjárlög ríkisins verulegar fjárhæðir til eflingar menningar, æðri vísinda og lista. Í þessu sambandi má einnig minna á það, sem hv. 9. landsk. þm. hélt fram í ræðu um annað mál fyrir skömmu, þar sem hann mælti mjög eindregið gegn því, að tekinn yrði hluti af ákveðnum tekjustofnum ríkisins og varið í tilteknu skyni. Ég skil vel og þekki þau rök, sem hann flutti fyrir því máli sínu. En hafi það verið rétt, sem hann sagði um það tiltekna tollamál, er auðvitað ekki rétt að lögbinda að veita ákveðnum hluta af tekjum ríkis af áfengisverzlun í tilteknu skyni. Ástæðan til þess, að sú leið var farin á s. l. vori að leggja sérstakt gjald á kvikmyndasýningar, var einfaldlega sú, að skemmtanaskattur hefur frá upphafi hér á Íslandi - og svo mun raunar vera í fleirum löndum - verið innheimtur í því skyni að efla menningarmál. Skemmtanaskattur var hér á landi fyrst lagður til þess að byggja þjóðleikhúsið, sem þá var talið eitt brýnasta menningarverkefni, sem um væri að ræða. Eftir að þjóðleikhúsi var fulllokið, var skattinum skipt til helminga milli þjóðleikhúss og byggingar félagsheimila, sem talin voru og eru mjög brýnt menningarviðfangsefni, sérstaklega í dreifbýlinu. Þá voru lestrarfélög og kennslukvikmyndir einnig látin njóta góðs af skemmtanaskattinum. M. ö. o.: skemmtanaskatti hér á Íslandi hefur frá upphafi vega verið ætlað það hlutverk að vera lyftistöng menningarmálum, æðri vísindum og listum. Það kom í ljós, þegar ég athugaði þetta mál á s. l. vori, að skemmtanaskattur hér á Íslandi var orðinn hlutfallslega lægri, en hann gerðist í nálægum löndum. Þá má segja, að beinast hefði legið við að gera ráð fyrir því, ef meiningin væri að nota skemmtanaskattinn áfram sem tekjustofn í þágu menningarmála, að hækka hann. Á því voru hins vegar þeir annmarkar, að mjög verulegar undanþágur höfðu verið lögleiddar frá gjaldskyldu skemmtanaskatts. Mjög mörg af hinum stærstu kvikmyndahúsum voru undanþegin greiðslu skemmtanaskatts, þannig að það hefði verið mjög óeðlilegt, komið ranglátlega niður, ef við það eitt hefði verið látið sitja að hækka skemmtanaskattinn. Það var eingöngu vegna þessara undanþágna, sem í gildi voru, sem sú leið var farin að hafa það gjald, sem ákveðið var og samkomulag varð um að leggja á, sérstakt gjald, en ekki einfaldlega hækkun á skemmtanaskatti, sem annars hefði verið eðlilegasta og sjálfsagðasta leiðin, ef á annað borð tilætlunin var að láta skemmtanaskatt standa áfram undir ýmsum kostnaði við ýmis menningarmál. Ég er alveg sammála því, sem hv. 1. þm. Reykv. sagði um nytsemi kvikmynda sem hinna hollustu skemmtana, sem unglingum er völ á, ef þær eru rétt valdar, og sem einna hentugustu og ódýrustu dægradvalar, sem almenningur getur átt kost á. Ég mundi ekki hafa lagt til, að sú fjáröflunarleið væri farin, sem farin var á s. l. vori, ef ég hefði ekki vitað, að þrátt fyrir hið nýja gjald mundi skemmtanaskattur hér á Íslandi ekki verða hærri, en hann gerist í nálægum löndum. Mér hefði ekki fundizt rétt að fara inn á þá braut að hækka skemmtanaskatt umfram það, sem hann er í nálægum löndum, því að þá hefði verið hægt að segja með réttu, að verið væri að íþyngja íslenzkum kvikmyndahúsgestum með óeðlilegum hætti. Skal ég nú í örfáum orðum gera grein fyrir því, hvernig skemmtanaskatti er varið hér og í nálægum löndum. Hér kosta aðgöngumiðar að kvikmyndahúsum, svo sem kunnugt er, nú 10 kr., 12 kr. og 14 kr. Algengasta verðið mun vera 12 kr. verðið. Skemmtanaskattur er hér af hverjum 12 kr. miða 29.77%. En í nálægum löndum er skemmtanaskatti farið svo sem hér segir: Í Danmörku er skemmtanaskattur 5/11 af brúttóverði miðans eða 45.4%. Í Svíþjóð er hann þannig, að hann er 30% af fyrstu krónunni, en 45% af afganginum, þannig að á 3 kr. miða er skemmtanaskattur 40%. Í Noregi er skemmtanaskattur 30% af útsöluverðinu, en þess er að gæta, að flest kvikmyndahús í Noregi eru rekin af sveitarfélögum, og þess vegna hefur hækkun skemmtanaskatts á undanförnum árum ekki fylgt hækkun ýmissa annarra skatta. Í Englandi er skemmtanaskattur 31.2% af brúttóverði miðans og í Frakklandi 32% af brúttóverði miðans. Hér á Íslandi er skatturinn, eftir að hið nýja gjald hefur verið talið með, undir 30%, 29.77% af brúttóverði miðans, en í nálægum löndum er hann frá 30, þar sem hann er allra lægstur, og upp í 45.4% af brúttóverði miðans. Vegna þessara staðreynda get ég ekki fallizt á þá skoðun, að með hinu nýja gjaldi hafi kvikmyndasýningum verið íþyngt óeðlilega. Þess má enn fremur geta, að kvikmyndasýningar hér á Íslandi eru tiltölulega mun ódýrari í hlutfalli við meðalmánaðarkaup manna, en þær eru nokkurs staðar í nálægum löndum. Þetta var auðvitað önnur meginorsök fyrir því, að þessi litla hækkun, sem varð á verði kvikmyndahússmiðanna, 1 kr., gæti ekki talizt óeðlileg. Ég endurtek, að ég hefði ekki mælt með þessari leið til þess að afla hins nauðsynlega fjár til eflingar menningar, ef það hefði haft í för með sér annaðhvort, að skemmtanaskattur hér hefði orðið tiltölulega hærri, en í nálægum löndum, eða verð aðgöngumiða í kvikmyndahús hefði hér orðið tiltölulega hærra, en er í nálægum löndum. Þessar skýringar vildi ég láta fram koma þegar við 1. umr. málsins. Að síðustu langar mig svo til að geta eins atriðis varðandi grg. þá, sem fylgir þessu frv., þar sem er um lítils háttar misskilning eða mishermi að ræða. Í henni segir, með leyfi hæstv. forseta: „Nefnd sú, sem fyrrverandi menntmrh., hv. 1. þm. Reykv., skipaði í samvinnu við þáverandi landbrh., Steingrím Steinþórsson, skilaði tillögum sínum ásamt greinargerð til menntmrh., sem þá var orðinn Gylfi Þ. Gíslason, með bréfi, dags. 4. jan. 1957. Á grundvelli þessara tillagna lét ráðherra - með aðstoð nýrrar nefndar, er hann skipaði - semja þrjú lagafrv., sem lögð voru fyrir síðasta Alþingi og náðu samþykki þess. Sú lagasetning hefur nú tekið gildi undir þessum heitum: Lög um vísindasjóð, lög um menningarsjóð og menntamálaráð og lög um breyt. á l. nr. 56 frá 31. maí 1927, um skemmtanaskatt og þjóðleikhús.“ Hér er ekki farið með af fullri nákvæmni. Endurskoðun laganna um skemmtanaskatt, þar sem hin nýja gjaldheimta var ákveðin, var alls kostar óháð endurskoðuninni á lögunum um menntamálaráð. Sú endurskoðun hafði verið ákveðin áður, en þessi nefnd, sem fyrrverandi ráðh. skipaði, lauk störfum. Raunar var það svo, að þegar ég tók við störfum í menntmrn., hafði sú nefnd, sem fyrrverandi ráðh. skipaði, enn ekki tekið til neinna verulegra starfa, en ég hafði samráð við hana og hún lauk störfum tiltölulega fljótlega og starfaði vel samkvæmt þeim skoðunum, sem þar urðu ofan á. En sú nefnd lagði einmitt til, að lagt yrði 1 kr. gjald á hverja flösku af seldu áfengi, svo að í raun og veru er þar um sömu hugsun að ræða og felst í þessu frv. Þegar ég fékk þessar till., hafði önnur nefnd, sem ég hafði skipað til þess að endurskoða gildandi lög um menningarsjóð og menntamálaráð, þegar tekið til starfa, og fól ég þá þeirri n. að athuga um aðrar tekjuöflunarleiðir en þá, sem hin n. hafði stungið upp á, ásamt öðrum verkefnum sínum, auk þess sem ég fól henni í samráði við tollstjóra og sérfræðing í menntmrn. varðandi innheimtu skemmtanaskatts að athuga till. um að gera gagngerar breytingar á innheimtufyrirkomulagi skemmtanaskattsins, sérstaklega að því er varðar undanþágurnar, sem í gildi voru. Hin n., sem ekki var skipuð fyrst og fremst með tilliti til flokkssjónarmiða, en í áttu þó sæti menn, sem tilheyrðu öllum þeim stjórnmálaflokkum, sem í landinu starfa, varð sammála um þá tekjuöflun, sem það frv., sem ég síðan lagði fram, gerði ráð fyrir, þ. e. um hið nýja gjald á kvikmyndasýningarnar, svo að það er ekki hægt að líta þannig á, að aðeins ein n., sem um tekjuöflun til menningarmála hafi fjallað, þ. e. n., sem Birgir Kjaran var formaður í, hafi lagt til að afla fjárins sem hluta af tekjum áfengisverzlunarinnar. Önnur n. var á einu máli um að fara hina leiðina, þá leið, sem raunverulega var farin. Og ég veit, að það, sem mest áhrif hafði á þá n., var athugun, sem hún lét gera á hæð skemmtanaskattsins í nálægum löndum. Það var fyrst og fremst það sjónarmið, sem ég gat um áðan, að þrátt fyrir þetta nýja gjald yrði hvorki skemmtanaskatturinn hærri, en þar né heldur aðgöngumiðaverð hærra en þar, sem réð því, að sú nefnd mælti með þeirri leið, sem raunverulega farin var. Annað hef ég ekki fram að taka í sambandi við frv., en vildi láta þessar upplýsingar koma fram þegar við 1. umr.