Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og sjá má á þskj. 526, sem er nál. hv. fjvn., þá leggur n. til einróma, að þessi þáltill. verði samþ. óbreytt. Sú skoðun kom raunar fram í n., að vera mætti, að tillöguflutningur sem þessi væri ekki bráðnauðsynlegur, vegna þess að það er svo tekið fram í lögum um menntaskóla, sem voru samþ. á síðasta Alþ., að menntaskólar skuli vera svo margir sem þörf er á. Og ég held, að ég megi segja það, að n. varð sammála um, að það væri orðið tímabært að setja á stofn menntaskóla á fjölbýlissvæðunum hér við Faxaflóa, fleiri en þá, sem nú þegar eru í Reykjavík, og ég held, að mér sé óhætt að segja það, að hæstv. menntmrh. hefur skilning á þessu máli, og marka ég það af því, að ég las fyrir nokkru viðtal við hann, sem var birt í málgagni sambands menntaskólanema. Þar minnist hæstv. ráðh. einmitt á þetta og telur þörf á því, að stofnsettur verði menntaskóli, og nefnir alveg sérstaklega Hafnarfjörð í því sambandi. Það er eins og ég sagði, að n. leggur til, að þessi þáltill. verði samþykkt.



Herra forseti. Allshn. hefur rætt þessa till. á fundum sínum og leggur einróma til, að hún verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Till. þessi, sem hér er til afgreiðslu, hefur legið fyrir allshn. raunar bæði í vetur og í fyrravetur og var send þá til umsagnar ýmsum aðilum, svo sem kennarasamböndum og fleiri slíkum, sem yfirleitt studdu það, að slík athugun, sem till. gerir ráð fyrir, færi fram. Hins vegar var allshn. ekki að öllu leyti sammála um afgreiðslu málsins, en meiri hl. n. leggur til, eins og segir á þskj. 649, að till. verði samþ.



Herra forseti. Till. til þál. um vegáætlun fyrir árið 1971 og bráðabirgðaáætlun fyrir árið 1972 var vísað til fjvn. þann 19. marz s.l. Hefur n. síðan rætt málið á nokkrum fundum sínum og átt viðræður við vegamálastjóra, Sigurð Jóhannsson, og fengið hjá honum margvíslegar upplýsingar varðandi till. auk þess sem einstakir nm. og þm. aðrir hafa fengið upplýsingar hjá vegamálaskrifstofunni um einstakar framkvæmdir. Þegar um það var rætt á s.l. hausti, að auka þyrfti tekjur Vegasjóðs til þess að mæta þeirri verðhækkun, sem átt hafði sér stað frá árinu 1969, þegar fjögurra ára áætlunin var samin, svo að ekki þyrfti til þess að koma að draga úr áður ákveðnum framkvæmdum, voru þm. yfirleitt á einu máli um það, að viðbótartekjuöflun yrði að vera það rífleg, að nokkurt fé væri afgangs til nýbyggingar vega og þá fyrst og fremst landsbrauta og þjóðvega umfram það, sem fyrir var í vegáætluninni frá 1969. Heildarupphæðin, sem þannig var til ráðstöfunar, nam þó ekki hærri upphæð en 39.2 millj. kr. Samkv. áætlunum vegamálaskrifstofunnar nema verðhækkanir, sem átt hafa sér stað á þessu tímabili, um 17.5%, og er sú prósenta alls staðar reiknuð með í þessari endurskoðuðu áætlun, sem hér liggur nú fyrir. Varðandi skiptingu á því fé, sem ég áðan nefndi, eða þessum 39.2 millj. kr., varð um það samkomulag í n., á hvern hátt upphæðinni skyldi skipt á milli kjördæma, en síðan komu þm. hver í sínu kjördæmi sér saman um innbyrðis skiptingu á því fjármagni, og náðist þar alger samstaða, eftir því sem ég bezt veit, enda gerði fjvn. þær till. að sínum. Þess skal þó getið, að áður en umræddu fjármagni var skipt, voru teknar 4 millj. kr., sem verja skal til undirbúningsrannsókna á fjórum stöðum, þ.e. í Hvalfirði, Borgarfirði, Eyjafirði eða Vaðlaheiði og til rannsóknar á brúarstæði á Ölfusá við Óseyri. Þá var einnig ákveðið að verja 200 þús. kr. af þessari fjárupphæð til fjallvegasjóðs. Það voru því réttar 35 millj. kr., sem komu til skipta og varið var til nýrra vegaframkvæmda og með þeim hætti, sem ég hef þegar greint frá. Ég tel þó rétt að skýra frá því, að af þeim upphæðum, sem skipt var á milli kjördæma, tóku þm. Norðurl. e. þá ákvörðun, að veita skyldi um 700 þús. kr. til skíðavegar í Hlíðarfjalli og 100 þús. kr. til Dettifossvegar. Og þm. Vestfjarðakjördæmis ákváðu einnig að verja af því, sem í þeirra hlut kom, 650 þús. kr. til skíðavegar í Seljalandsdal við Ísafjörð. Það er nauðsynlegt, að þessar upplýsingar liggi fyrir með hliðsjón af því heildarfjármagni, sem fjallvegasjóður hefur til ráðstöfunar á yfirstandandi ári. Til hraðbrautaframkvæmda á yfirstandandi ári er, eins og till. ber með sér, um hækkun fjárveitingar að ræða, sem nemur um 62 millj. kr., og samkv. bráðabirgðaáætluninni nemur hækkun á næsta ári til hraðbrautaframkvæmda um 70 millj. kr. frá fyrri áætlun. Þessar fjárveitingar eru, svo sem kunnugt er, í sambandi við ákveðnar framkvæmdir, sem nú þegar er búið að bjóða út og einnig að semja um að verulegu leyti. Þá vil ég geta þess, að n. leggur til, að samþykktar verði heimildir til lántöku samtals að upphæð 50 millj. kr. Hér er um vegakafla að ræða, sem nm. voru sammála um, að æskilegt væri að flýta framkvæmdum við. Umræddar framkvæmdir eru í fyrsta lagi við Heydalsveg. Þar vantar nú um 10 millj. kr. til þess að ljúka þeirri vegarlagningu. Segja má, að undirbyggingu vegarins sé nú að mestu leyti lokið, en þá er eftir að bera ofan í veginn slitlagið og ganga frá nokkrum lækjum og tveim smábrúm. Með þessu fjármagni ætti að takast að sjá fyrir endann á þessu verki og koma á langþráðum samgöngubótum. Þá er lagt til að taka 10 millj. kr. lán til Djúpvegar við Ísafjarðardjúp, en þar er mikið verkefni enn óleyst, en mundi miða verulega í áttina með umræddu fjármagni. Til Norðurlandsvegar í Langadal og Ólafsfjarðarvegar um Dalvík eru einnig till. um lánsheimildir að upphæð 10 millj. kr. til hvors vegar. Talið er, að brýn nauðsyn sé að endurbyggja báða þessa vegakafla, og jafnvel talað um, að þörf hefði verið fyrir hærri upphæð. Um það geta að sjálfsögðu allir verið sammála, en í vegamálum verður sennilega lengst af í mörg horn að líta, og þar sem fjármagn til framkvæmdanna verður sennilega einnig um langan tíma takmarkað, verður ekki hjá því komizt að miða fjárveitingar, hvort heldur þær eru teknar að láni eða eru til ráðstöfunar af handbæru fé, við þær staðreyndir. M.a. með tilliti til væntanlegrar þjóðhátíðar árið 1974 er talið óhjákvæmilegt að bæta veginn til Þingvalla og einnig vegarlögn um sjálfan þjóðgarðinn á Þingvöllum. Til þess að byrja á þessum framkvæmdum er lagt til að veita heimild til lántöku fyrir Þingvallaveg utan og innan þjóðgarðsins, 7 millj. kr., og loks 3 millj. kr. vegna Fjallabaksvegar um Syðri-Ófæru, en þessi vegarkafli er talinn geta komið að verulegu gagni eða jafnvel orðið eini tengiliðurinn fyrir byggðina þar eystra, ef til þess kemur, að Kötlugos eigi sér stað að nýju. Ég hef nú í stuttu máli gert grein fyrir brtt. fjvn. við till. til þál. um vegáætlun fyrir árið 1971 og bráðabirgðavegáætlun fyrir árið 1972. Mér er það ljóst, að óteljandi verkefni bíða úrlausnar, sem þessi vegáætlun getur ekki leyst úr, en hvað sem menn vilja að öðru leyti segja um áætlunina, þá verður því ekki í móti mælt, að þær vegaframkvæmdir, sem að undanförnu hafa átt sér stað í landi okkar og nú er ráðgert, að haldið verði áfram við, eru þær langstórstígustu, sem dæmi eru til um, að hafi átt sér stað. Ég vil að lokum minnast á lánsheimild til vegagerðar á Austurlandi. Þar hefur nú verið rætt um að gera verulegt átak í nýbyggingu vega. 60 millj. kr., sem lagt er til, að teknar verði til framkvæmda á Austurlandi, eru ætlaðar til byrjunarframkvæmda, en það er sama upphæð sem um getur í fjárlögum yfirstandandi árs, heimildagrein, en kemur einnig í vegáætlun svo sem annað fjármagn til vegaframkvæmda. Eins og fram kemur í nál. meiri hl. fjvn. og reyndar einnig í nál. minni hl., varð ekki um neinn ágreining að ræða innan n. um afgreiðslu málsins og allar brtt. flytur n. því sameiginlega. En þrátt fyrir það skilar minni hl. n. séráliti um málið og afstöðu sína til vegamála almennt. Herra forseti. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fjölyrða frekar um málið, en leyfi mér að vænta þess, að brtt. fjvn. nái fram að ganga og þáltill. þannig breytt verði samþ. og afgr. sem ályktun Alþingis.



Herra forseti. Eins og fram kemur í nál. okkar minni hl. fjvn. á þskj. 825, varð ekki ágreiningur í fjvn. um skipti á þeirri fjárhæð, er til skipta var í vegáætlun þeirri, sem hér er til afgreiðslu. Það var ekki heldur ágreiningur hjá einstökum þm. í kjördæmunum um skiptingu innan kjördæmanna, þar sem allar þær till., er n. bárust, voru samhljóða og voru af hennar hendi afgreiddar þannig. Hins vegar töldum við í minni hl. rétt að skila sérstöku nál., og ber þar tvennt til: að við berum ekki ábyrgð á framkvæmd í vegagerð hjá núverandi valdhöfum og enn fremur vildum við koma að sjónarmiðum okkar í sambandi við afgreiðslu vegáætlunarinnar. Það er ljóst, eins og fram kom í ræðu hv. 2. þm. Vesturl., að brýna nauðsyn ber til að auka fé til vegaframkvæmda á næsta ári og vegáætlun fyrir það ár og næstu fjögur ár verður ekki afgreidd, án þess að verulega aukið fjármagn komi þar til. Þess vegna viljum við leggja áherzlu á það, að þær leiðir, sem farnar hafa verið í sambandi við tekjuöflun til vegagerðar, eru ekki færar lengur að okkar dómi. Það hefur þegar sýnt sig, að ekki er hægt að hækka svo skattana á umferðinni eins og gert hefur verið á þessu kjörtímabili, sem nú er að líða, þar sem nú þegar er að byrja að draga úr sölu t.d. á benzíni. Það er heldur ekki rétt stefna að gera hvort tveggja í senn, að hafa há aðflutningsgjöld á bifreiðum og háa skatta á rekstrinum. Á þessu þingi var gerð tilraun til þess að lækka aðflutningsgjöldin af bifreiðum vegna atvinnubílstjóra, sem eru í leigubílaakstri, en það tókst ekki nema að takmörkuðu leyti. Það hlýtur að verða stefna framtíðarinnar að samræma þessi sjónarmið og draga þá úr aðflutningsgjöldunum, fyrst rekstrarliðir þeirra eru svo háir sem raun ber vitni um. Það mun vera öllum hv. þm. ljóst, að eins og nú er komið, verður að sækja aukið fjármagn til ríkissjóðs af þeim tekjum, sem ríkissjóður hefur frá umferðinni og áður hefur verið að vikið. Ég held, að það sé nú að verða almenn skoðun hv. þm., að þannig verði að mæta tekjuþörf Vegasjóðs við næstu vegáætlunargerð. Þetta vildi ég undirstrika í sambandi við afgreiðslu vegáætlunarinnar nú, að þannig verður að standa að fjármögnun Vegasjóðs á næsta ári. Enn fremur vil ég víkja að því, að það ber brýna nauðsyn til að marka ákveðna stefnu um það, hvernig á að standa að framkvæmdum í vegagerð nú, þegar hraðbrautagerð fer að verða nokkur þáttur í vegaframkvæmdum. Þá verður að gera það upp við sig og marka ákveðna stefnu um það, hvort á að hverfa frá malarvegunum, sem við búum við nú, til hraðbrauta af beztu gerð eins og lagðar hafa verið út frá Reykjavík og verið er að leggja, eða hvort þar á að taka nokkurt millistig til þess að hraða framkvæmdum og komast þá með vegina að því marki, að þeir verði ryklausir og holulausir, þó að varanleg vegagerð verði að bíða síðari tíma. Mér sýnist öll rök hníga að því, að þannig verði að vegamálunum að standa, vegna þess að það muni reynast of seinvirkt að leggja hraðbrautir af fullkomnustu gerð nú með því fjármagni, sem við höfum yfir að ráða, og það geti ekki verið gerlegt nema í mestu umferðinni hér í kringum Reykjavík. Jafnhliða þessu finnst mér nauðsyn bera til að marka stefnu um það, hvaða vegi við eigum að leggja áherzlu á í sambandi við uppbyggingu vegakerfisins í landinu, þegar um fleiri leiðir er að velja, eins og verður með ýmsar þær framkvæmdir, sem nú er verið að vinna að. Mér finnst t.d. brýna nauðsyn bera til þess á næstu árum að marka ákveðna stefnu um það, hvort Norðurlandsumferðin á að vetri til að fara um Heydal og Laxárdalsheiði til Hrútafjarðar eða hvort byggja á veginn um Holtavörðuheiði þannig upp, að þar verði einnig varanlegur vetrarvegur. Fleiri slík verkefni eru til í vegagerðinni, sem þarf að marka ákveðna stefnu um. Þá vil ég undirstrika það, að brýna nauðsyn ber til að hraða lagningu hringvegarins í kringum landið og uppbyggingu þeirra þjóðbrauta og landsbrauta, sem nú eru ekki komnar lengra en það að vera ruddir vegir. Ekki þarf orðum að því að eyða, að verkefni okkar í vegamálum eru stórfelld, og þess vegna munu þau reynast næg á næstu árum og áratugum, því að okkar land er lítt vegað sem kunnugt er, þegar miðað er við þá umferð, sem nú er að verða hér á landi. Við þurfum því að vinna að því markvisst að halda uppbyggingunni í vegakerfinu áfram, og ég vil undirstrika það, sem ég sagði hér við fyrri umr. þessa máls, að einn veigamikill þáttur og kannske einna veigamestur í því, að vegagerð geti haldið áfram með eðlilegum og vaxandi hraða, er, að festa verði í efnahagsmálum þjóðarinnar, svo að gengisáhætta sú, sem Vegasjóður býr nú við, verði honum ekki að fjörtjóni eða fjötur um fót á næstu árum. Þetta vil ég segja við afgreiðslu þessarar vegáætlunar, en skal ekki eyða fleiri orðum þar um.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. fjvn. fyrir afgreiðslu þessa máls, fyrir það að hafa orðið sammála um skiptingu fjárins og afgreiðslu málsins í heild. Ég get tekið undir ýmislegt af því, sem hv. 3. þm. Vesturl. sagði hér áðan, að það sé æskilegt, að ríkissjóður láti meira fjármagn af hendi til vegamálanna. Það munum við allir hv. þm. gjarnan vilja, en um leið og við berum þá ósk fram, gerum við okkur alltaf grein fyrir því, að ríkissjóður þarf að fá sitt og það þarf þá að afla fjár ríkissjóði til handa með öðrum hætti. Það er ekki ástæða til að orðlengja um þetta atriði að þessu sinni, þar sem þetta mál er komið á lokastig og fjármálin hafa svo oft verið rædd. Ég er sammála því, sem kemur fram í nál. minni hl., að það verði naumast á næsta hausti, þegar ný vegáætlun verður samin, aflað fjár til Vegasjóðs með því að hækka benzín eða þungaskatt, og teljist það nauðsynlegt að hækka fé Vegasjóðs eða tekjur, þá verður ný fjáröflun að koma til. Ég er samþykkur því, að það þurfi að vera stefna í vegamálunum, hvernig eigi að byggja upp vegina, hversu miklu eigi til þeirra að kosta, hvort það eigi að vera fullkomnustu hraðbrautir eða millistig eins og það er orðað hér á þskj. 825. En þetta er það, sem bæði rn. og vegamálastjóri hafa gert sér grein fyrir, að það sé sjálfsagt að nota undirstöðuna af gömlu vegunum, þar sem það er fært, og á hraðbrautum, þar sem umferðin er mikil, en ekki þó sú mesta, að nota olíumöl til þess að komast yfir sem lengst svæði fyrir sem minnsta fjármuni. Við sjáum, að hér á austurleiðinni er áformað að nota olíumöl, þegar komið er upp fyrir Lækjarbotna. Og er þó allmikil umferð á austurleiðinni. Við, sem erum kunnugir á austurleiðinni fyrir austan Selfoss, gerum okkur grein fyrir því, að það er hægt að nota undirstöðu gamla Flóavegarins að mestu leyti. Þannig verður vegagerðin, þegar komið er út frá þéttbýlustu svæðunum, tiltölulega ódýrari en hraðbrautagerð hér nærri Reykjavík. Þó ber að geta þess, að Vesturlandsvegurinn gamli verður notaður að verulegu leyti, þegar komið er upp fyrir Grafarholt. Þetta er stefnan, alveg ákveðin og mörkuð, og eins er það, að í þeirri áætlunargerð, sem vegamálaskrifstofan vinnur nú að, er verið að reyna að gera sér grein fyrir því, hvaða leiðir ber að leggja mesta áherzlu á. Hv. 3. þm. Vesturl. minntist hér áðan á Norðurlandsleiðina, hvort leggja ætti megináherzlu á umferðina um Holtavörðuheiði eða Laxárdal. Þá var það nú reyndar, sem einn þm., sem fer oft Norðurlandsleiðina, hvíslaði því að mér, að það kæmi ekki til mála, að norðanmenn sættu sig við að fara Laxárdalsleiðina. Þetta var hans skoðun, og þetta sýnir, að það eru skiptar skoðanir um þetta. En að lokum verður vitanlega að ráða það af, sem hagkvæmast er og hentugast að vel athuguðu máli. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að orðlengja þetta meira en vil endurtaka þakkir mínar til hv. fjvn.



Herra forseti. Það er ástæða til að harma það, að nál. fjvn. og till. skuli ekki koma fram fyrr en svo seint, að þm. gefst naumast tími til þess að kynna sér þessar till. áður en þær verða afgreiddar. Þetta á sjálfsagt sína skýringu í því, að vegáætlun var lögð svo seint fram af hæstv. ríkisstj., en auðvitað er þessi afgreiðsla ekki eins og hún á að vera, að þessi stóra áætlun, eins og hún kemur frá fjvn. útfærð í einstökum atriðum, skuli liggja svo seint fyrir, að þingið geti ekki kynnt sér hana. Nú líður að þinglokum, og verður hér naumast bót á ráðin, en mörg mál bíða afgreiðslu. Ég þykist sjá, að varðandi bráðabirgðaáætlunina fyrir 1972 hafi ekki annað verið gert í fjvn. en að færa út tölur þær, sem giltu fyrir þetta ár í fjögurra ára áætluninni, og síðan sé færður afgangur til nýrra framkvæmda, sem áætlaðar eru á því ári 32.8 millj., eins og gert var í till. eins og hún var lögð fyrir. En þetta þýðir það, að upphæðirnar, sem í fjögurra ára áætluninni standa fyrir 1972, hafa ekki verið hækkaðar neitt. Það verður að gera á sínum tíma, og til þess eru þessar 32.8 millj. Ef verðhækkun verður enn, sem verður nú að teljast líklegt, eða hækkun á vegagerðarkostnaði, þá sýnist mér, að varla muni verða um nýjar framkvæmdir að ræða á því ári á þjóðbrautum og landsbrautum. Í framhaldi af því, sem ég sagði áðan, vil ég spyrjast fyrir um það, hvort það verði ekki neitt ráðrúm til þess að koma fram með brtt., því að það var að því komið, þegar ég kvaddi mér hljóðs, að umr. yrði slitið. Mér skilst, að það hefði verið eðlilegt eins og allt er í pottinn búið, að áætlunin yrði ekki endanlega afgreidd fyrr en síðar í kvöld, ef ske kynni, að þm. vildu koma fram með einhverjar brtt., og ég hef raunar eina slíka í huga, sem ekki skiptir kannske mjög miklu máli. Ég hafði orð á því við fyrri umr., að ég hefði áhuga á því, að Dettifossvegur yrði tekinn í tölu aðalfjallvega. Ég hafði orð á þessu þá, og það var vel undir þetta tekið af hæstv. ráðh. Hins vegar sé ég, að þetta hefur ekki verið gert. Þar sem aðalfjallvegirnir eru taldir, á bls. 10 og bls. 12, er þessi vegur ekki tiltekinn. En í áætluninni á bls. 12 hafa verið gerðar breytingar á vegaflokkuninni varðandi aðalfjallvegi. Þarna hefði ég gjarnan viljað koma að þessum vegi, en mér hefur ekki unnizt tími til þess að semja brtt. um þetta efni, hafði satt að segja haldið, að hún mundi koma fram. En mig langar til að beina þeirri fsp. til hæstv. samgrh., hvort ekki sé að vænta einhverra úrbóta í sambandi við vetrarviðhald, þ.e. snjómokstur á Norðausturlandi. Ég ræddi þetta mál í fyrra, og um það leyti rituðu þm. Norðurl. e. ráðh. bréf, þar sem farið var fram á það, að settar yrðu reglur um snjómokstur á svæðinu milli Húsavíkur og Vopnafjarðar. Á þessu svæði eru engar reglur um snjómokstur nema á mjög stuttum vegaköflum, aðallega í sambandi við flugvelli. En víðast hvar annars staðar á landinu gilda reglur um þetta. Vegir eru mokaðir, þegar það er fært, svona tvisvar, þrisvar til fjórum sinnum í mánuði. En um Norðausturland, þ.e. svæðið milli Húsavíkur og Vopnafjarðar, gilda engar slíkar reglur og hafa ekki gilt til skamms tíma. Það stendur nú þannig á um meginhluta þessa svæðis, þ.e. N.-Þingeyjarsýslu, að læknishéruðin þrjú, sem þar eru, eru öll læknislaus og fá læknishjálp einmitt frá Vopnafirði eða Húsavík, og nú síðast í morgun frétti ég það, að læknirinn frá Vopnafirði, sem átti að koma þá til Þórshafnar, hefði ekki komizt landleiðina, heldur orðið að fara í flugvél. Það er vegna þess, að vegurinn er nú ófær af snjó, og er þó ekki hægt að segja, að mikil snjóalög séu í þessum landshluta nú miðað við það, sem stundum er. Ég vildi nú mega vænta þess, að hæstv. ráðh. gæti sagt mér einhverjar góðar fréttir af þessu máli, að þessi landshluti yrði ekki lengur hafður út undan að því er snjómoksturinn varðar. Svo held ég, að ég lengi ekki mál mitt meira, en ég harma það, að till. til þál., sem ég flutti fyrir nokkuð löngu síðan ásamt nokkuð mörgum þm. öðrum, átta þm. öðrum, og nefnist till. til þál. um 10 ára áætlun um ráðstafanir til að binda enda á vanþróun Íslands í vegamálum, að þessi till. hefur ekki komizt til umr., og var hún þó 200. mál þingsins. En málatalan er nú komin yfir 300. Ég ætla ekki að hafa um þetta mörg orð, en mér sýnist það nokkuð undarleg verkstjórn á þinginu, að ekki skuli hafa verið séð fyrir tíma til þess að ræða mál eins og þetta.



Herra forseti. Ég mun verða stuttorður, aðeins svara fsp. frá hv. þm. Hann talaði um snjómokstur á milli Vopnafjarðar og Þórshafnar, og ég verð að segja það, að ég hef mesta samúð með því, að það sé hægt að bæta úr því. Mér hefur nú nýlega borizt bréf, það var í marzmánuði s.l., frá vegamálastjóra um þessi mál í tilefni af bréfi hv. tveggja þm. Norðurl. e. varðandi snjómoksturinn. Á þessari leið, sem hér um ræðir, er samkv. reglunum gert ráð fyrir að opna vegina einu sinni í mánuði. Og segja má, að það sé ekki mikið. Ég hefði mesta samúð með því, að hægt væri að gera þetta oftar, og það hefur staðið til að endurskoða snjómokstursreglurnar. Það er ekki unnt að taka eina leið út úr. Það verður að hafa yfirsýn yfir allt landið, og það kostar stórfé, eins og hv. þm. vita. Á s.l. ári kostaði vetrarviðhaldið 46 millj. kr., en það er að langmestu leyti snjómokstur. Kostnaður við snjómokstur á þessum leiðum, sem hér um ræðir, var árið 1970: Húsavík - Raufarhöfn 520 þús., Raufarhöfn Þórshöfn 210 þús. og Þórshöfn -Vopnafjörður 280 þús. Ég verð nú að segja það við hv. fyrirspyrjanda, að vetrinum er nú að ljúka að þessu sinni og snjóalög eru ekki mikil, þótt læknirinn hafi nú ekki komizt þessa leið, en ég tel alveg sjálfsagt, að þessi reglugerð verði endurskoðuð með það fyrir augum að opna oftar en verið hefur leiðina, þegar sýnilegt er, að það sé ekki til einskis. Það þýðir náttúrlega ekki að vera að moka opna leiðina, ef það er skafbylur. Í þessu bréfi hefur vegamálastjóri lagzt gegn því, að þetta væri gert að þessu sinni, en við höfum rætt um það, að vorið og sumarið verði notað til þess að gera endurskoðun á snjómokstursáætluninni og það verði þá tilbúið fyrir haustið. Þá á einnig að endurskoða vegáætlunina, og þá þarf, ef mögulegt er, að ætla fjármagn í þetta. Og það veit ég, að hv. fyrirspyrjandi skilur. Um Dettifossveginn var rætt hér við fyrri umr. Hv. þm. segir eins og er, að ég hafi tekið því líklega. En ég tók það ekki svo, að ég ætti að koma þessari ósk þm. á framfæri í hv. fjvn. Það hélt ég, að hann mundi gera sjálfur. Mér finnst það koma vel til greina að gera Dettifossveg að aðalfjallvegi. En ég tel, úr því að búið er að skipta öllu fjármagninu upp með góðu samkomulagi þm. kjördæmanna, að þá sé ekki stór skaði skeður, þó að það bíði eftir næstu endurskoðun.



Herra forseti. Það er nú efalítið, að samgöngumálin eru einn af okkar stærstu málaflokkum og vegamálin einn veigamesti þáttur þeirra. Þess vegna finnst mér, að það geti tæpast talizt góð vinnubrögð að fá þessa áætlun nú, eiginlega alveg í þinglokin. Það er fyrst í dag, sem þessari áætlun verður útbýtt frá fjvn. Að vísu er rétt að geta þess, að þm. hafa haft aðstöðu til að íhuga þetta nokkuð og þ. á m. þm. einstakra kjördæma, en þrátt fyrir það finnst mér eðlilegt, að þegar búið var að ganga frá heildaráætlun um þetta, þá hefði þingið haft einhvern tíma til þess að íhuga málið að þessu leyti, en það væri ekki ætlazt til, að þetta væri afgr. á einum klukkutíma í þinglokin. Þessi mál eru áreiðanlega stærri en svo, að þetta séu tæk vinnubrögð. Þess vegna vildi ég nú beina því til hæstv. vegamálaráðherra - og á ég þá ekki eingöngu við þann, sem nú er, því að ég geri mér frekar vonir um, að það verði orðin breyting á því embætti, þegar þing kemur hér næst saman, - eða þess vegamálaráðherra, sem verður hér í framtíðinni, hver sem hann verður, að sá háttur verði á hafður, að þetta mál verði lagt fyrir þingið, þegar um það er fjallað, þannig að það komi strax fyrir í þingbyrjun og allur þingtíminn sé til þess að íhuga það. Það hlýtur að vera hægt að haga undirbúningi málsins á þann veg. Það, sem ég rek fyrst augun í, þegar ég fer að lesa þessar brtt. fjvn. við till. til þál. um vegáætlun fyrir árið 1971 og bráðabirgðavegáætlun fyrir árið 1972, er, að mér finnst fjárveitingin til hraðbrauta vera óhæfilega lág. Mér sýnist, að árið 1971 sé ekki áætlað að veita til hraðbrauta nema 162 millj. kr. og fyrir árið 1972 195 millj. kr. Og miðað við það fjármagn, sem hefur farið í byrjunarframkvæmdir við hraðbrautir hér í kringum Reykjavík, þá hef ég ekki trú á því, að hægt sé að gera stórar framkvæmdir á sviði hraðbrautanna fyrir þessar upphæðir. Þess er svo að gæta, að hér í III. kaflanum er talað um framkvæmdir við hraðbrautir, þjóðbrautir, landsbrautir og fjallvegi, sem verða ekki að öllu leyti greiddar af fé Vegasjóðs á áætlunartímabilinu. Þar er veitt heimild til þess að vinna að lagningu hraðbrauta, þjóðbrauta, landsbrauta og fjallvega, en sérstaks fjár verði aflað til framkvæmdanna. Og þar er gert ráð fyrir, að til hraðbrautanna verði varið samkv. þessum kafla 190 millj. kr. á árinu 1971 og 160 millj. kr. á árinu 1972. Það, sem ég vildi spyrjast fyrir um og fá svör við frá hæstv. ráðherra, er það, hvort það sé ekki ætlun stjórnarinnar, þegar að því kemur að vinna að þessum málum, að nota þessa heimild til fulls. Og ég spyr þá sérstaklega um það í sambandi við hraðbrautirnar, hvort þessi heimild, sem felst í III. kafla, um hraðbrautirnar, muni ekki verða notuð til fulls. Ástæða væri til þess að ræða nánar um þetta mál, en vegna þess að nú er samkomulag um að hraða heldur þingstörfum, læt ég nægja að bera fram þessa fsp. til hæstv. ráðh.: Er það ekki ætlunin að nota til fulls þá heimild, sem felst í III. kafla áætlunarinnar, um fjármagn til hraðbrauta árin 1971 og 1972?



Herra forseti. Það var leiðinlegt, að hv. 4. þm. Reykv. vissi eiginlega ekki, hvert hann ætti að beina sinni fsp. áðan, þegar hann kom í ræðustól. Hann vonaðist til, að það yrðu ráðherraskipti, en hann leit yfir salinn og kom ekki auga á nýja ráðherrann. En ég vil leitast við að svara fsp. hv. þm., þar sem hann spyr um það, hvort ekki verði notaðar þær lánsheimildir, sem um er að ræða, til hraðbrautaframkvæmdanna. Hv. þm. veit, að það verður gert, vegna þess að því hefur oft verið lýst yfir í blöðum og hér á hv. Alþ., að það eigi að ljúka þessum hraðbrautaframkvæmdum á árunum 1971 og 1972. Það verður ekki gert nema að afla þess fjár, sem hér er leitað heimildar til. Og ég efast um, að hv. þm. hafi verið búinn að lesa allar till., þegar hann fór hér upp í ræðustólinn áðan. Það var svolítið ógreinilegt, sem hann sagði.



Herra forseti. Ég ætla nú ekki að fara að svara fyrir hv. 4. þm. Reykv., en mér finnst ekkert undarlegt, þó að hann sé ekki búinn að lesa þessar till., sem hér liggja fyrir. Ég efast um, að það sé nokkur búinn að lesa þær. Ég geri ráð fyrir, að hæstv. samgrh. hafi lesið þær, en líklega ekki margir aðrir. Það hefur enginn tími verið til þess að lesa þessar till. Og er það satt að segja nokkuð öðruvísi en ætti að vera. Ég vil þakka hæstv. ráðh. fyrir svörin og samúðina, sem hann lét í ljós við fólkið á Norðausturlandi, sem er læknislaust og getur ekki fengið rudda vegina, svo að læknarnir úr nágrannahéruðunum geti komizt þangað landveginn, þegar á þarf að halda. En samúðin er ekki nóg. Hæstv. ráðh. sagði það, ég held í apríl í fyrra, að hann ætlaði að láta endurskoða snjómokstursreglurnar. Það var í tilefni af spurningu, sem ég bar fram. Nú segir hann aftur þetta sama, að hann ætli að láta endurskoða snjómokstursreglurnar. Og ég vona, að samúð hæstv. ráðh. eigi nú eftir að aukast svo, að hann láti úr þessu verða, láti úr þessu verða einhvern tíma í vor að ljúka þessari endurskoðun á reglunum. Við erum ekki að fara fram á, að þessi landshluti sé tekinn út úr, eins og það var orðað, sé gert hærra undir höfði en öðrum landshlutum að því er varðar ruðning á vegum, heldur að þeir njóti jafnréttis. Það, sem við fórum fram á í fyrra, var það, að settar yrðu reglur um snjómokstur tvisvar í mánuði. Og það held ég nú, að hafi verið hóflegt. Nú sagði ráðh. raunar, að það mundi verða ofan á að moka einu sinni á ári og það væri búið að ganga inn á það að moka einu sinni á vetri. Og mér þótti nú gott að heyra það út af fyrir sig, því að á þessum vetri hefur aldrei verið mokað, en það verður þá væntanlega gert nú næstu daga að ryðja veginn milli Húsavíkur og Vopnafjarðar og er þess líka full þörf. Þessi vegur var einu sinni ruddur í fyrra, á ofanverðum vetri, það var af sérstökum ástæðum, sem ég ætla ekki að fara að nefna hér. Það vakti mikla athygli, þegar það var gert. Ég veit ekki, hvort Vegasjóður hefur greitt kostnaðinn við þann ruðning.