Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um breytingu á jarðræktarlögum nr. 79 29. maí 1972. Árið 1979 var þeim lögum breytt með bráðabirgðaákvæði sem miðaði að því að sniða ákvæði laganna að þeirri breytingu á framleiðslustefnu sem þá var mörkuð og skyldu bráðabirgðaákvæðin taka til framkvæmda sem unnar yrðu á árunum 1979–1984 og féllu því úr gildi nú um síðustu áramót. Nokkur undirbúningur hefur farið fram að endurskoðun á jarðræktarlögum. Ég skipaði nefnd á síðasta ári til þess að fjalla um það en einnig tók Búnaðarþing málið til meðferðar og vann að því á s. l. ári. Það var tekið til umr. þar í vetur og komu fram till. að umfangsmiklum breytingum á lögunum. Ekki náðist að afgreiða það á Búnaðarþingi áður en því var slitið. Hefur það átt sinn þátt í því að um heildarendurskoðun laganna hefur ekki enn orðið að ræða. Þegar það var séð var horfið að því ráði að flytja hér frv. um bráðabirgðaákvæði sem gilda á þessu og næsta ári og ganga í sömu átt og bráðabirgðaákvæðin frá 1979–1984, þ. e. að takmarka stuðning við þær búgreinar þar sem getur verið um að ræða aukningu á búvöruframleiðslu í hefðbundnum búgreinum, svo sem framræslu og grænfóðurrækt, en beina því heldur að því að efla stuðning við heimaafla, svo sem endurræktun, bætta heyverkun og geymslu garðávaxta. Í þriðja lagi er efldur stuðningur við nýjar og vænlegar búgreinar, svo sem loðdýrarækt, en til hennar rann stór hluti af því fjármagni sem dregið var af skv. bráðabirgðaákvæðunum frá 1979 en greiddist til Framleiðnisjóðs. Hér er sem sagt um bráðabirgðaákvæði að ræða sem gilda í þessi tvö ár. Í sambandi við það takmark sem sett er á framlög til jarðræktar hefur verið bent á að það gæti verið æskilegra að hafa það sameiginlegt hámark þessi tvö ár sem gæti þá færst á milli ára. Þessi takmörk eru miðuð við það að þar verði hægt að standa við eðlilega hreinsun og viðhald sem verður að leggja áherslu á til þess að halda túnum í góðri rækt svo að afrakstur þeirra verði sem bestur. Hins vegar er staðan orðin þannig að heyfengur ætti að vera undantekningarlítið nægjanlegur af þeim túnum sem þegar eru til í eðlilegu árferði og er þess vegna horfið að því að beina fjármagninu fremur til þeirra greina þar sem möguleikarnir eru meiri og þörfin meiri fyrir uppbyggingu. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Það hefur lítill tími gefist til athugunar þessa frv. enda kom það á borð okkar núna í eftirmiðdaginn. Til þess að gera sér grein fyrir því í hverju breytingarnar felast þarf samanburð við fyrri lög. Ég fæ tækifæri til þess í nefnd og ég veit að höfundar frv., sem einmitt eru hv. formaður landbn., 11. landsk. þm. og hv. 5. þm. Vesturl., munu gefa okkur allar þær upplýsingar um það sem máli skipta. Þau meginatriði sem tilgreind eru hér eru mér að skapi, þ. e. að „dregið er úr framlögum“, eins og hér segir, „sem stuðlað geta að aukningu búvöruframleiðslu í hefðbundnum búgreinum, svo sem framræslu og grænfóðurrækt“. Ég tel það eðlilegt markmið miðað við núgildandi aðstæður. Menn eru nýbúnir að samþykkja hér till. um bætta og aukna heimaöflun í landbúnaði. Þar af leiðandi er b-liðurinn um efldan stuðning við heimaafla sjálfsagður og eðlilegur. Síðast en ekki síst er stuðningur við nýjar og vænlegar búgreinar efldur svo sem segir í c-lið þessa frv. Nú veit ég ekki heldur hvernig þessar umr. hafa farið fram á Búnaðarþingi og hvers vegna þetta mál hefur ekki fengið þar afgreiðslu, eins og hæstv. landbrh. gat um, og hvaða skoðanir hafa verið þar uppi. En um það getum við fengið upplýsingar í nefndinni. Ég sé að heildarendurskoðun jarðræktarlaganna á að halda áfram og ég held að það væri kannske ekki til of mikils mælst við hæstv. landbrh. að hann leyfði stjórnarandstöðunni að fylgjast nokkuð með þeirri endurskoðun. En eins og menn sjá á grg. þessa frv. eru í þessari nefnd nú að vísu valinkunnir menn, hv. þm. Davíð Aðalsteinsson, Egill Jónsson, Pálmi Jónsson, Þórarinn Sigurjónsson, svo og Bjarni Guðmundsson aðstoðarmaður landbrh. sem er formaður nefndarinnar. Þetta er einvalalið, mjög sérvalið. Ég hygg að um þetta þurfi og eigi að nást breið samstaða. Ekki skal a. m. k. standa á okkur í Alþb. að reyna að standa að skynsamlegri heildarendurskoðun þessara laga, að við mættum koma að þessari endurskoðun án þess að ég sé að fara fram á nefndaþóknun í þessu sambandi til handa einhverjum okkar eða sérfræðilega ráðgjöf til handa sjálfum okkur í einhverju tilfelli eða eitthvað því um líkt, ef mönnum skyldi detta eitthvað slíkt í hug, enda veit ég að svo er ekki um þá nm. sem hafa starfað í þessari nefnd. Það er aðeins ein lítil spurning í sambandi við þetta núna í upphafi sem ég veit að hefur verið tekið tillit til varðandi þær breytingar sem hér eru á gerðar og ég mun skoða í nefndinni. Það er spurningin um það hverju þessi breyting kunni að valda varðandi heildarframlög á fjárlögum næsta árs. Ég geri mér ekki grein fyrir því eftir fljótan yfirlestur hvort hér er um að ræða svipaða upphæð eða skerta upphæð og vildi spyrja hæstv. ráðh. að því hvort hér væri um að ræða nokkuð óbreytt framlag en að vísu í önnur verkefni.



Herra forseti. Ég þakka hv. 2. þm. Austurl. fyrir undirtektir hans við stefnu þessa frv. og mun hugleiða ábendingar hans um áframhaldandi vinnu við endurskoðun jarðræktarlaganna. En varðandi spurninguna um áhrif á fjárlagaupphæð þá er þessi uppsetning miðuð við að þarna sé um sambærilega upphæð að ræða.



Herra forseti. Ég mæli fyrir áliti fjh.- og viðskn. um frv. til l. um breytingu á lögum nr. 75 14. sept. 1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum. Fjh.- og viðskn. hefur fjallað um frv. og kallað til starfsmenn fjmrn. Nefndin leggur til að frv. verði samþykkt með einni breytingu sem till. er flutt um á sérstöku þskj., á þskj. 1105. Brtt. er svohljóðandi, með leyfi forseta: „Á eftir 4. gr. komi svofellt ákvæði til bráðabirgða: Þrátt fyrir ákvæði 54. gr. laganna, sbr. 10. gr. laga nr. 8/1984, þarf innlögn 50% fjárfestingarsjóðstillagna vegna rekstrarársins 1984 á bundinn reikning ekki að hafa átt sér stað fyrr en fyrir 1. júlí á árinu 1985. Innborganir á slíka reikninga í júnímánuði 1985 skulu bundnar í sex mánuði talið frá innborgunardegi. Bráðabirgðaákvæði þetta skal þrátt fyrir ákvæði 4. gr. koma til framkvæmda við álagningu tekjuskatts á árinu 1985 á tekjur ársins 1984.“ Þessi brtt. er m. a. til komin vegna ábendingar frá Félagi löggiltra endurskoðenda þar sem þeir segja að ljóst sé að framtalsskilum verði ekki lokið fyrir 1. júní og telja þeir því eðlilegt að fresta innborgunarskyldunni fram til 1. júlí og forða með því mismunun sem annars er ljóst að verður. Fjh.- og viðskn. er samþykk því að taka þessar ábendingar til greina og hefur haft um þær samráð við starfsmenn fjmrn. Því leggur nefndin til að frv. verði samþykkt með áðurnefndu ákvæði til bráðabirgða á þskj. 1105.



Herra forseti. Hér er um að ræða fylgifrv. með frv. því um húsnæðissparnaðarreikninga sem hér var til umr. fyrr í dag. Ég sé ástæðu til að segja örfá orð vegna ræðu hæstv. fjmrh. hér áðan. Mér fannst hann bæta gráu ofan á svart og þá tel ég svart þá ræðu sem hæstv. forsrh. flutti hér fyrr í dag í umr. um þingsköp. Hæstv. fjmrh. talaði um það að sú iðja stjórnarandstæðinga, sem hann svo nefndi, að reka fleyga í þetta stjórnarsamstarf hefði ekki borið árangur, stjórnarsamstarfið væri gott og heilt og allt vel um það. Ég vil aðeins segja við hæstv. fjmrh.: Stjórnarandstæðingar hafa ekki þurft að reka neina fleyga í þetta stjórnarsamstarf. Stjórnarliðarnir hafa alveg séð um það. Það hefur komið afar glögglega í ljós, einkum í því sem hæstv. forsrh. sagði hér áðan og ég ætla ekki að fara að lengja þessa umr. með því að tíunda það hér að nýju. Hann lýsti stöðunni mjög glöggt og skilmerkilega. Fram kom að erfiðleikarnir, sem ríkisstj. á nú við að etja, eru ekki erfið stjórnarandstaða.  En það hefur komið fram áður að fjh.- og viðskn. mun taka sparnaðarreikningafrv. til umfjöllunar milli 2. og 3. umr. í tilefni þeirra ábendinga sem fram komu hér frá hv. 5. þm. Vesturl. Það er þá eðlilegt að einnig verði litið á þetta frv. sem við erum hér með vegna þess að mér sýnist við nánari athugun að 1. gr. þessa frv. sé með þeim hætti að þar þurfi að lagfæra a. m. k. orðalag og setningaskipan því að hún er ekki mjög aðgengileg og ekki mjög skiljanleg. Hún er raunar ekki á mannamáli, eins og menn stundum taka til orða. Ég ætla að leyfa mér, herra forseti, að lesa þessa grein, en hún hljóðar svo: „3. mgr. 16. gr. laganna orðist svo: Hagnaður af sölu íbúðarhúsnæðis telst mismunur á söluverði þess annars vegar og stofnverði þess að frádregnum áður fengnum söluhagnaði, sbr. 2. mgr., og 25% af innlausn innistæðu húsnæðissparnaðarreiknings, í tengslum við kaup, byggingu eða endurbætur íbúðarhúsnæðis, sbr. 2. mgr. 3. gr. laga um húsnæðissparnaðarreikninga, hins vegar þegar stofnverðið, söluhagnaðurinn og 25% innistæðuinnlausnar hefur verið hækkað eða lækkað skv. verðbreytingarstuðli eftir ákvæðum 26. gr.“ Ég er ekki að gera neinn efnislegan ágreining um þetta mál, síður en svo. Rétt er það að skattalög eru orðin mjög flókin og þetta er kannske alveg sígilt dæmi um lagagrein, sem er nokkurn veginn alveg óskiljanleg. Ég held að við verðum að freista þess í nefndinni á morgun á þeim fundi sem formaður hefur boðað, hv. 4. þm. Norðurl. v., að fá þar aðstoð hinna hæfustu manna til að gera þennan lagatexta þó ekki sé nema ögn skýrari og skiljanlegri.



Herra forseti. Ég vildi bara taka það fram af því að mér láðist það í framsöguræðu minni að að sjálfsögðu tökum við þetta frv. til athugunar með frv. um húsnæðissparnaðarreikninga milli 2. og 3. umr. og lítum á það sem betur mætti fara því að lengi má laga og betrumbæta. Ég vil nú undirstrika það hér í þessum ræðustól að þó að menn hafi rætt frumvörpin í stjórnarflokkunum þá eru menn ekki skuldbundnir til þess að þegja hér í ræðustól þegar þau koma til umr. þó að stundum hafi menn heyrt dálítið svæsnar hótanir, mönnum hafi verið hótað að snýta rauðu út af einstökum frv. Ég lít svo á að stjórnarliðum sé ekki bannað að skoða þau atriði sem betur mættu fara jafnvel þó að þeir hafi gefið heimild til þess í sínum þingflokki að leggja frumvörpin fram.



Herra forseti. Hér er um að ræða frv. sem er komið til okkar frá hv. Nd., þmfrv. sem hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir flutti þar. Í nefnd þar voru gerðar nokkrar breytingar á málinu til samkomulags þannig að um það var samstaða. Fjh.- og viðskn. fjallaði um þetta mál á fundi sínum í morgun og mælir með samþykkt frv. eins og það kom frá Nd. Hv. þm. Stefán Benediktsson, sem nú situr í forsetastól, sat fund nefndarinnar og er samþykkur þessu áliti. Þess skal getið að fram komu efasemdir í nefndinni um það hvort rétt væri að þetta frv. tæki þegar gildi. Ég hef kannað þær athugasemdir sem gerðar voru við gildistöku frv. og fékk þær upplýsingar að það er í fullu samráði við ríkisskattstjóra og embætti hans að þessi háttur er hafður á, að lögin skuli þegar taka gildi. Það er sem sagt ekkert talið í vegi þess að það megi gerast og það var að höfðu fullu samráði við þá embættismenn sem gerst þekkja til málsins. Því leggur nefndin til að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Það er okkur andstæðingum þessarar ríkisstj. alveg sérstakt ánægjuefni að geta mælt fyrir og greitt fyrir góðum málum sem þessi ríkisstj. flytur. Þau eru kannske ekki svo mörg en þetta frv. er eitt af þeim og um það er samstaða hér í deildinni. Nefndin hefur athugað þetta frv. og mælir með því að það verði samþykkt eins og það kom frá Nd. þar sem á því voru gerðar nokkrar breytingar. Hér í nál. er ítrekaður sá skilningur sem fram kemur í áliti menntmn. Nd. og varðar ákvæði l. tölul. 1. gr. frv. Ég sé ekki ástæðu, herra forseti, til að fara um þetta fleiri orðum. Nefndin leggur til að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Hér er um að ræða frv. til l. um breytingu á lögum um Seðlabanka Íslands, tiltölulega einfalt mál og að nokkru leyti hv. dm. þegar kunnugt. Fyrr á þessu þingi var flutt frv. til l. sem gekk að nokkru í sömu átt, þ. e. að breyta lagareglum um bindingu sparifjár í Seðlabankanum. Þetta frv. gengur þó langtum skemmra en hið fyrra, er því frábrugðið, sem sagt, bindiprósentutalan er önnur en var í því. Skv. gildandi lagaheimildum hefur Seðlabankinn leyfi til að binda allt að 38% af sparifé landsmanna. Fram hefur komið að þessi binding er núna í raun 18% en í hinu fyrra frv. var talað um að lækka hana niður í 10%. Hér er aðeins gert ráð fyrir að bindiskyldan verði lækkuð úr 18% í 15%, þ. e. lækkuð um 3% í raun og síðan komi ákvæði til bráðabirgða sem hljóðar svo, með leyfi forseta: „Fjármagni því, sem losnar úr Seðlabanka með þessari lækkun bindiskyldunnar, skal, í samráði við viðskiptabankana og húsnæðismálastjórn, varið til þess að létta greiðslubyrði húsbyggjenda.“ Þetta er tiltölulega einfalt mál og það hefur komið fram opinberlega að í frv. til l. um Seðlabanka Íslands, sem bankamálaráðherra hefur boðað að flutt verði eða sýnt verði á þessu þingi, séu ákvæði um 15% bindiskyldu. Það er hins vegar óljóst hvort það frv. verður samþykkt og raunar ólíklegt að það verði samþykkt á þessu þingi. Því er þetta frv. flutt til að flýta því að þessi ákvæði, sem ríkisstj. virðist hafa náð samkomulagi um, nái fram að ganga. En með því einu að lækka bindiskylduna í Seðlabankanum um þessi 3% mundu losna tæplega 800 millj. kr., nánar tiltekið 780–790 millj. kr. sem bankarnir og innlánsstofnanir gætu þá notað til að lengja lán og létta greiðslubyrði húsbyggjenda. Það er um það sem umr. hér á Alþingi hefur snúist, ef ekki opinskátt þá a. m. k. bak við tjöldin en reyndar líka í hinum opnu umr. Okkur flm. þessa frv. - en þeir eru ásamt þeim sem þetta mælir hv. þm. Kristín Ástgeirsdóttir, Ragnar Arnalds og Stefán Benediktsson - þykir einsýnt að lækka þessa bindiskyldu nú þegar í stað og losa þannig fjármagn til að greiða úr erfiðleikum húsbyggjenda án þess að þurfi að koma til nýrrar skattheimtu. Ég skal ekki, herra forseti, hafa um þetta fleiri orð en legg til að að þessari umr. lokinni verði málinu vísað til hv. fjh.- og viðskn. og ég á von á því að hún þurfi ekki mjög langan tíma til að taka afstöðu til málsins.



Herra forseti. Hér er til umr. frv. til l. um Þroskaþjálfaskóla Íslands. Í Nd. voru gerðar smávægilegar breytingar á þessu frv. sem varða 5. gr. frv. Þegar málið var til umfjöllunar hér fyrr á þinginu í Ed. voru gerðar breytingar á 5. gr., þ. e. b-lið þeirrar greinar, en þessi grein varðar inntökuskilyrði í Þroskaþjálfaskólann. Eins og frv. var lagt fram hljóðaði b-liðurinn þannig að inntökuskilyrði í skólann væru stúdentspróf eða hliðstætt nám. Sú breyting var gerð við umfjöllun málsins hér í Ed. að þar var gert ráð fyrir stúdentsprófi eða tveggja ára námi í framhaldsskóla. Þessi breyting var gerð ekki síst með vísan til grg. eða umsagnar um 5. gr. frv., en þar stendur, með leyfi herra forseta: „Inntökuskilyrði í skólann skv. reglugerð frá 1977 eru þau að viðkomandi sé orðinn 18 ára og hafi lokið a. m. k. tveggja ára námi í framhaldsskóla í þeim námsgreinum sem skólinn gerir kröfu til eða hliðstæðu námi. Ekki er í reynd lögð til nein efnisbreyting varðandi það sem þegar hefur verið í gildi.“ Ég vek athygli á því að hér er vikið að tveggja ára námi í framhaldsskóla og því aðeins og einmitt þess vegna töldum við eðlilegt að taka það orðfæri beint inn í 5. gr. laganna. En við umfjöllun málsins í Nd. voru enn gerðar breytingar eins og ég gat um áðan. Gerð var till. um að b-liðurinn orðaðist þannig: „Stúdentspróf eða hliðstætt nám; þó skal annað nám viðurkennt ef skólastjórn metur það gilt.“ Þ. e. inntökuskilyrðin eru ekki eingöngu bundin stúdentsprófi. Það er augljóst að það verður á hverjum tíma, eins og verið hefur, um að ræða mat skólastjórnarinnar hvort einstaklingar verða teknir til náms í Þroskaþjálfaskólanum hafandi annað nám að baki en stúdentspróf. Í Nd. var jafnframt samþykkt breyting á c-liðnum í frv. Eins og það var lagt fram er eitt af inntökuskilyrðum í skólann að aðill hafi starfað a. m. k. fjóra mánuði á stofnun með föttuðum. Breyting Nd. hljóðar þannig, með leyfi forseta: „C-liður orðist svo: störf í a. m. k. sex mánuði með fötluðum.“ Efnisbreytingin er raunar tvíþætt. Annars vegar það að mánuðirnir verða sex í stað fjögurra og í hinn stað er numið brott orðið „stofnun“. Það er m. a. gert vegna þess að það er einsýnt að fatlaðir eru víðar en á stofnunum. Herra forseti. Ég tel ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð. Þegar þessar brtt. voru til meðferðar á vegum heilbr.- og trn. Nd. voru þær kynntar fyrir a. m. k. sumum hv. nm. í heilbr.- og trn. Ed. Hef ég sem formaður gætt að því að við þessar brtt. er fyrir hendi stuðningur nefndarinnar og fyrir hennar hönd legg ég til að þær verði samþykktar.



Herra forseti. Aðeins örstutt. Frv. þetta hefur tekið nokkrum breytingum í Nd. hvað varðar inntöku í Þroskaþjálfaskólann. En eins og hv. 5. þm. Vesturl. hefur réttilega greint hér frá eru þær breytingar ekki stórvægilegar því að í raun er verið að færa úr 6. gr. yfir í 5. gr. endurtekningu á möguleikum á undanþágum til þess að komast inn í skólann þrátt fyrir ákvæðin um stúdentspróf eða hliðstætt nám. Í 6. gr. segir að það skuli verða sett í reglugerð nánari ákvæði svo sem um undanþágu frá skilyrðum um menntun eftir því sem þurfa þykir. Ég er sannast sagna heldur lítið hrifinn af breytingunni því að sannleikurinn er sá að vel má túlka þessa áherðingu á þann veg að verið sé enn frekar að draga úr námskröfum til inngöngu í þennan mikilvæga skóla. Ég segi það líka varðandi c-liðinn að það sé til bóta að fella orðið stofnun þarna út. Hins vegar næ ég ekki þeirri hugsun sem er á bak við það að í staðinn fyrir fjögurra mánaða störf skuli koma sex mánaða störf með fötluðum. Ég geri ekki lítið úr starfsþjálfun og mæli ekki á móti henni sem slíkri en ég segi það aðeins varðandi þetta mál almennt að það þyrfti þá heldur betur að huga víðar að í okkar menntakerfi ef fyrirfram ætti að kanna hæfni manna til þess starfs sem þeir menntast til. Ég mæli síst á móti því en það þarf þá að vera sem allra best samræmi í því. Ég er ekki og hef ekki verið talsmaður þess að stúdentsstimpillinn sé svo algengur sem raun hefur orðið á í löggjöf okkar um ýmsa sérskóla því að ég geri mér ljóst að þar er miklu frekar um það að ræða að menn séu að huga að ákveðnum lið í framtíðarkjarabaráttu sinni heldur en beinlínis menntunarkröfurnar. Það verður því bæði hér sem annars staðar svo að það orkar tvímælis hversu gífurleg áhersla er á slík inntökuskilyrði lögð. En ég bendi líka á mikilvægi þessa skóla og þýðingu þessarar menntunar fyrir þá sem sannanlega hafa mest verið vanræktir um árabil en er nú blessunarlega farið að sinna af alúð, m. a. og alveg sér í lagi af þessari stétt sem unnið hefur sérstaklega vel að mínum dómi og breytt lífshögum og þroskamöguleikum þessa hóps mjög rækilega. Ég felli mig hins vegar við þessar brtt. að því leyti til að ég vil síður en svo stöðva málið. Ég tel að okkur sé sæmst að afgreiða það nú eftir þá miklu umr. sem það hefur fengið í Nd.-nefndinni og reyndar vandlega umfjöllun okkar áður sem hefði átt að nægja þeim í neðra. Síst vildi ég því sjá það í framhaldi af því sem ég hef sagt nú, af þessari breytingu, að ekki veldist inn í þennan skóla nógu vel menntað og nógu hæft fólk. Ég er ekki að gera því skóna að svo verði en síst af öllu varðandi þennan skóla vildi ég sjá þá breytingu og síst skyldi byrja á þessari stétt, svo mikilvæga sem ég tel hana, með tilslökun á undirstöðumenntun og hæfni. En í trausti þess að áfram verði það meginregla að vel menntað og vel andlega búið fólk fái þarna inngöngu með næmi hins opna hugar og vakandi skilningi á högum þroskaheftra yfirleitt get ég fallist á þessa breytingu.



Herra forseti. Mér er kunnugt um að þetta mál hefur tekið töluverðan tíma í Nd. og hefur verið lögð mikil vinna í að samræma sjónarmið sem þar komu fram. Er fyrst að nefna að ég er mjög hlynnt því að loka ekki leiðum í menntakerfinu og að ekki sé stöðugt verið að auka inntökuskilyrði í skóla eins og mikið hefur borið á undanfarin ár. Það er verið að krefjast stúdentsprófs inn í æ fleiri skóla. Ég hef frekar verið hlynnt því að opna fólki leiðir og m. a. hefur Háskóli Íslands slakað nokkuð á í þeim efnum, þar er fólki hleypt í nám með undanþágum og það skýtur skökku við að setja strangari inntökuskilyrði í ýmsa aðra skóla. Ég tel það mjög til bóta að opna fólki leið ef það hefur nokkra starfsreynslu og vill afla sér menntunar þó það hafi ekki átt þess kost fyrr á ævinni. En varðandi þá sex mánuði sem kveðið er á um í brtt. þá hef ég heyrt þá skýringu að það væri mjög algengt að þær stúlkur - þroskaþjálfar eru eindregin kvennastétt - sem vinna með vangefnum börnum og ekki aðeins börnum heldur reyndar fullorðnu fólki líka, kanni málið yfir sumartímann. Þá er mikið líf og fjör og allir úti að leika sér og starfið gengur vel. En þegar kemur að því að fara inn í hús kemur í ljós að starfið er miklu erfiðara en stúlkurnar gerðu sér grein fyrir og skv. þeim upplýsingum sem ég hef fengið eru mikil afföll. Ég veit að þessi sjónarmið eru komin frá þroskaþjálfum sjálfum að gefa því fólki sem er að kynna sér þessi störf kost á að vera lengur til reynslu og gera þá kröfu að þær séu lengur inni á þessum stofnunum til þess að afföllin verði ekki eins mikil. Þetta mál vekur athygli á því að þörf er á að samræma inntökuskilyrði í skólakerfið. Það er t. d. verið að auka kröfur til hjúkrunarmenntunar og ljósmæður þurfa að hafa hjúkrunarmenntun og fleira stefnir í þessa átt. Mér þykir þetta ekki góð þróun og ég held að það þurfi að horfa á þessi mál í samhengi og samræma eftir skólastigum. Mér er ekki kunnugt um að verið sé að krefjast stúdentsprófs inn í Sjómannaskólann eða Vélstjóraskólann eða við ýmsa aðra skóla sem veita fólki starfsmenntun. Sennilega er nokkur hluti af þessu máli sá að þroskaþjálfar eru uggandi um sinn hag. Það hafa orðið töluverðar breytingar á meðferð þroskaheftra á undanförnum árum. Það er verið að veita þroskaheftum tækifæri til að stunda nám með öðru fólki og vera sem mest innan um þá sem ekki eiga við fötlun að stríða. Þetta gerir að verkum að kennarar og fóstrur taka að sér umönnun og þjálfun þessara barna og þess vegna eru þroskaþjálfar að reyna að bæta sinn hag og tryggja sína stöðu. Það er að sjálfsögðu skiljanlegt. En fyrir mér er það meginatriði að loka engum leiðum til menntunar og því styð ég þær breytingar sem gerðar voru á þessu frv. í Nd.