Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hv. 1. þm. N–M. vék að því áðan, að það væri æskilegt, að fyrir þm. lægi heildaryfirlit yfir það, hvernig hugsað er að ná endum fjárl. saman, hvort það er hugsað með mörgum slíkum frv. eins og þessu eða hvort till. eru uppi um niður færslu á útgjaldahlið fjárl. Ég tek undir það, að æskilegt væri að fá að heyra um þetta frá hv. frsm. fjvn., áður en lengra er fram haldið um afgreiðslu þessa tóbaksfrv. Annars vil ég segja það um efni frv., að það er aldrei byggt á skynsamlegu viti að eyða fjármunum sínum og heilbrigði í tóbaksreykingar, allra sízt þegar búið er að gera þessa vörusölu að okurstarfsemi. Guð má hjálpa ríkisstj., þegar þjóðin vitkast svo, að hún leiðist frá braut áfengis- og tóbaksnotkunar.

Dómsmrh. (Bjarni Benediktsson) Hæstv. fjmrh. þurfti að víkja af fundi, og þess vegna vil ég taka það fram, að svo sem ég hygg, að báðum þessum þm., sem hafa gert aths., sé ljóst, þá er það einmitt þessa dagana í samningum milli flokka, hvernig eigi að brúa það bil, sem er á milli gjalda og tekna í fjárlfrv., og hygg ég, að þeim sé kunnugt, að þeim samningum er ekki lokið enn þá. En þetta mál er sérstaks eðlis, vegna þess að taka þarf snögga ákvörðun um það, hvort þennan sérstaka skatt á að leggja á eða ekki. Ef það dregst, verður það til þess, að annaðhvort verður að stöðva sölu á þeirri vöru, sem hér um ræðir, með öllu eða menn geta hamstrað hana á óeðlilegan hátt þessa daga fyrir lægra verð, en aðrir. Mér skilst, hvað snertir heildarafgreiðslu þess mikla máls, hvernig eigi að koma saman fjárl., að menn séu sammála um, að eftir atvikum sé þetta ekki óeðlilegur skattstofn. En ég get tekið undir það, að ef svo vel færi, að verulega drægi úr áfengis- og tóbaksnautn, mundi ríkið þurfa aðrar tekjur en þessar, en mín skoðun er sú, að ef menn hættu þeirri notkun, mundi efnahagur þeirra batna svo mikið, að þeim væri siður en svo ofvaxið að standa undir samsvarandi tekjum til ríkissjóðs, heldur yrðu þeir hæfir til að standa undir eðlilegum gjöldum, svo að það þarf ekki að vera áhyggjuefni út af fyrir sig.



Út af fyrirspurn til mín frá hv. 3. landsk. (HV) um það, hvað liði afgreiðslu fjárl., vildi ég aðeins upplýsa eftirfarandi: Við afgreiðslu fjárl. eftir 2. umr. felldi meiri hl. Alþ. sparnaðartill., sem fram komu frá fjvn., að upphæð tæpar 1.600.000 kr., og hygg ég, að hv. 3. landsk. hafi a.m.k. átt þátt í falli sumra þeirra till. Eins og kunnugt er, er greiðsluhallinn 28 millj. kr., en það er ekki fyrir rask fjvn. sérstaklega. Það voru fyrirskipanir frá meiri hl. Alþ., að 76 millj. kr. væru teknar til dýrtíðarráðstafana, og var sumt af því gert eftir vilja hæstv. fjmrh., eftir því sem hann lýsti í fjármálaræðu sinni. Fjvn. hefur hins vegar gert till. um 8–9 millj. kr. hækkun og jafnframt 7 millj. kr. lækkun, svo að röskunin, sem fjvn. gerði á frv., er sáralítil. Síðan þetta skeði, hefur orðið samkomulag um það við flugmálastjórnina og flugmálaráðh. að lækka aftur um 340.000 kr. framlagið til flugmálanna. Annað hefur ekki orðið samkomulag um. En ríkisstj. hefur tjáð mér, að hún sé með ýmsar till., sem hún muni síðar leggja fram sem umræðugrundvöll fyrir n. Það mál er ekki komið lengra í dag, enda hefur hæstv. utanrrh. skýrt frá því. - Ég tel rétt, að þetta komi fram, úr því að beint er til mín fyrirspurn um þetta atriði. Afstaða mín til þessa máls, sem fyrir liggur, er ekki mörkuð í sambandi við afgreiðslu fjárl. Að vísu gefur þetta tekjur, sem hjálpa til að koma saman endum fjárl. En afstaða mín til þessa máls er mörkuð af þeirri lífsskoðun, að það ætti helzt að útrýma tóbaki og áfengi úr landinu. Ég tel þetta eina leiðina til þess að draga úr neyzlu tóbaks og áfengis, og þeir, sem á annað borð vilja hafa þennan munað, eru þá ekki of góðir til þess að greiða þennan skatt til ríkissjóðs. Af þeirri ástæðu mun ég greiða atkv. með frv., burtséð frá afgreiðslu fjárl.



Herra forseti. Það er upplýst af hæstv. dómsmrh., að ríkisstj. sé að vinna að því að koma endum fjárl. saman. Þetta er einn liður þeirrar starfsemi, en ekki er séð fyrir endann á því. Form. fjvn. hefur einnig upplýst, að fjvn. geti ekki gefið upplýsingar um, hvaða heildarlausn verði á því að koma endum fjárl. saman. Það gladdi mig að heyra, að hæstv. dómsmrh. er sannfærður um það, að ef þessi hækkun verður á tóbaksvörum, verði það til þess að draga úr neyzlu tóbaks og það muni aftur verða til að bæta efnahag þjóðfélagsþegnanna, svo að þeir megni að taka á sig skatta í annarri mynd til þess að jafna ríkissjóði hallann af samdrætti á nautnavörusölu. En í beinu áframhaldi af þessu mætti draga þá ályktun, að með því að taka fyrir tóbaks- og áfengissölu, væri viss vegur að bæta svo efnahag þegnanna, að þeir gætu bætt ríkissjóði þann fjárhagslega skaða, sem hann yrði fyrir af því að minnka þessa starfsemi. Ef þetta er sannfæring hæstv. ráðh., þá ætti í staðinn fyrir þetta frv. að koma fram frv., sem bannaði tóbaks- og áfengissölu, og ætti það að bæta efnahag skattþegnanna svo, að þeir gætu borið skatta með öðru skynsamlegra ráði en þessu, um leið og þeir auka heilbrigði sína.



Herra forseti. Ég stend upp til þess að óska eftir svolítið nánari upplýsingum, en mér virðist koma fram í frv. og framsöguræðu hæstv. fjmrh., um það, hvaða fyrirætlanir ríkisstj. hefur í sambandi við þær auknu álögur á tóbaksvörur, sem þetta frv. fjallar um. Í núgildandi l. eru ákvæði um, að hámarksálagning hjá tóbakseinkasölunni sé miðuð við 250%, en nú er þetta hækkað upp í 350%, þ.e.a.s. hámarkið er hækkað um 40%. Nú langar mig til að vita, hvort það er ætlun ríkisstj. að hækka tóbaksvörur yfirleitt um þessi 40%, eins og skilja mætti af þessu frv., eða hvort þetta er aðeins á nokkrum tegundum og þá á hvaða tegundum þessi hækkun á að koma fram. Þessi málsgr. er sem sé þannig orðuð, að álagningin skuli vera þetta, frá 10–350% af hundraði, og það þýðir, að á einhverjar tóbaksvörur á að leggja 10% og á einhverjar ekki minna en 350%.



Herra forseti. Hæstv. dómsmrh. gaf í skyn, að það þyrfti sem fyrst að koma frv. áfram, því að ella væri hætta á, að menn færu að kaupa tóbaksvörur, þar sem þeir fengju þær ódýrari. Með þessu er hann að gefa í skyn, að honum sé kunnugt um það mikla tóbak, sem sagt er, að komi frá Keflavíkurflugvelli út um allt land og frá skipum. Honum er vafalaust ljóst, að því meiri munur sem er á verðinu innanlands og þessum tóbaksvörum, sem flytjast þessa leið inn í landið, því meiri freisting er það fyrir menn að útvega sér tóbakið eftir þessum ódýrari leiðum. Það, sem ég vildi spyrja um nú og hæstv. fjmrh. getur svarað, er það, hvaða ráðstafanir hafi verið gerðar til að reyna að tryggja ríkinu þessa hækkun með því að koma í veg fyrir, að menn nái í þetta ódýra tóbak, því að það leiðir af sjálfu sér, að hækkun á tóbakstollinum verður því aðeins tekjur, að landsmenn kaupi dýra tóbakið, en fari ekki inn á þá leið að ná sér í ódýrara tóbak. Hvað hefur ríkisstj. gert til þess að taka sem mest fyrir þá smyglsölu, sem á sér stað og langmest ber á á Keflavíkurflugvelli og líka á sér stað á skipum, sem til landsins koma?



Ég vildi út af orðum hv. 6. landsk. (StgrA) segja það, að það er ekki þann veg að skilja, að leggja eigi svona háa prósenttölu á tóbakið eins og hann tók til. Það verður hækkað eitthvað svolítið, en það verður mest á valdi forstjóra eða þeirra starfsmanna, sem þarna vinna og þekkja bezt inn á tegundirnar og kunna að greina; hvar hægt er að hækka án skaða fyrir söluna. Það mun verða reynt að jafna á milli tegunda, t.d. að það verði alls ekki eins hátt verð á neftóbaki eins og á sígarettum. Sígarettupakkinn kostaði kr. 1.25 1939, en kostar í kringum 5 kr. nú, og margir segja, að sú hækkun sé alls ekki í hlutfalli við það, sem ýmsar bráðnauðsynjar hafa hækkað á sama tíma. Út af orðalaginu„ sem hv. 6. landsk. líka hefur fest auga á, vil ég benda á, að það er alveg það sama og verið hefur í þessari löggjöf frá upphafi, því að í l. um einkasölu ríkisins á tóbaki frá 8. sept. 1931 stendur: „Tóbakseinkasalan skal leggja frá 10%...“ o.s.frv: Hér er því ekki neitt nýtt fyrirbæri á ferðinni. Ég skal ekkert svara fyrir hæstv. dómsmrh., en ég vildi geta þess varðandi það smygl, sem hv. þm. N–M. (PZ) sagði, að ætti sér stað, að það er ekkert tækifæri látið ónotað til þess að brýna það fyrir tolleftirlitsmönnum ríkisins að hafa sem bezt eftirlit með þessu, bæði á Keflavíkurflugvelli, í Reykjavíkurhöfn og á öðrum höfnum, og líta eftir því, að ekki sé smyglað inn í landið tóbaki eða öðru. Annars virðist mér það ekki standa í beinu sambandi við þetta mál. En það, sem gerir að verkum, að það þarf að hraða svona máli, er það, að meðan á þessu stendur, meðan álagningin er hækkuð á svona vöru, þá er ekki hægt að afgreiða neitt út frá einkasölunni til dreifistaðanna úti um landið, því að margir mundu vilja viða að sér, ef þess væri kostur, áður en hækkunin skellur á, og hins vegar þarf að hraða svona máli til þess að valda ekki viðskiptamönnunum óþægindum með því að lengja lokunina.



Herra forseti. Ég skal ekki tefja þessar umr., en samkv. svari hæstv. fjmrh. við fyrirspurn minni áðan, þá er ekki ætlun ríkisstj. að framkvæma þetta frv. samkvæmt orðalagi þess, heldur beri að skoða þetta sem ramma, sem álagningin verði innan, frá 10–350%. En þá tel ég nauðsyn að breyta þessu orðalagi, og eins þó að hæstv. ráðh. upplýsi, að þetta hafi verið orðað svo áður, því að þá verður framkvæmdin á annan veg, en orðalagið gefur tilefni til. Það er engin ástæða til að halda því áfram, því að þegar það stendur, að álagningin skuli vera þetta og þetta, þá verður hún að vera það, ef þetta á að standa. Hins vegar má vera, að það sé á valdi einkasölunnar að framkvæma þetta á þann hátt, sem hæstv. ráðh. nú skýrir, að það eigi að vera, en mér finnst réttara að viðhafa það orðalag að hafa þarna „má“ í staðinn fyrir „skal“. Mér er ekki kunnugt um, hvað er mesta álagning, en ég geri ráð fyrir, að þessu verði hagað, eins og hæstv. ráðh. talaði um, eftir því sem einkasölunni er heppilegt, og álagningin verði einhvers staðar þarna á milli, en ekki bundin fyrirmælum, sem felast í l. og þessu frv. Þess vegna leyfi ég mér að flytja skriflega brtt. um þetta orðalag, en ég get beðið með hana til 3. umr., ef ekki eru fleiri á mælendaskrá.



Ég skal vera stuttorður. Út af ummælum hv. 1. þm. N–M. (PZ) vildi ég segja nokkur orð. Í fyrsta lagi sneri hann út úr orðum dómsmrh. um þetta atriði, því að orð hans var á engan hátt hægt að skilja eins og hann ákvað í ræðu sinni. Hæstv. dómsmrh. sagði, að eðlilegt væri, að menn reyndu að kaupa ódýrari vöru, ef þeir ættu von á, að þetta hækkaði, og hefur hann sjálfsagt átt við þær vörur, sem þegar í dag eru í smásölu í landinu. Í tilefni af því vil ég spyrja hæstv. fjmrh., hvernig verði með þá vöru, sem þegar er seld út í búðirnar um allt land. Verður hún seld með þeirri álagningu, sem gildir í dag? Og ef viðkomandi aðilar hækka hana, hver fær þá þann ágóða? Því að vitanlega liggur mikið af tóbaksvöru í búðunum, sem ekki er eign ríkisins, heldur kaupmanna, sem hafa keypt hana hjá ríkinu, og það eru þær vörur, sem hæstv. ráðh. vísaði til, þegar hann hélt ræðu sína. Þetta er töluvert atriði, og vildi ég því heyra hjá hæstv. fjmrh., hvernig þetta hefur verið áður. Er verðlagseftirlitið það öruggt, að það geti séð svo um, að sú vara, sem liggur í búðunum, verði ekki hækkuð, eða er hugsað til að leyfa þessa hækkun og láta hana ganga til ríkisins? Fullyrðingum hv. 1. þm. N-M. um það, að hér ætti sér stað mikið smygl, bæði í skipum og annars staðar, vil ég algerlega mótmæla. Hann ber þungar sakir á tollstjóra og hans menn, en þyngstar sakir á þá menn, sem afla fjár fyrir þjóðarbúið, og er það fullkomlega ósæmilegt af manni eins og hv. 1. þm. N-M., sem situr hér á margföldum launum, - algerlega ósæmilegt. Ég veit, hve þessir menn fá mikinn gjaldeyri: Ég hef verið við togaraútgerð og veit, hvað sjómenn koma með um borð, og get borið um, að þetta er sagt út í bláinn, og væri sæmra fyrir hv. þm. að nota tíma sinn hér til annars, en að bera íslenzkum sjómönnum slíkt á brýn. Um Keflavíkurflugvöllinn veit ég ekki, en ég veit, að gjaldeyrir sá, sem íslenzkir sjómenn fá úti, er svo takmarkaður og útflutningurinn einnig frá þeim löndum, sem siglt er til, að slíkt væri ómögulegt, enda allt annað, sem sjómenn vilja, en að stunda smygl.



Herra forseti. Það er rétt hjá hv. þm. Barð., að ég hef unnið hjá ríkissjóði. Ég hef unnið þar síðan 1909 og tel, að ég hafi unnið fullkomlega fyrir því kaupi, sem ég hef fengið, og aldrei tekið hundruð þúsunda fyrir ekki neitt, eins og sumir aðrir. - Hvað snertir smygl í gegnum Keflavíkurflugvöllinn og togarana, þá er ég bara að tala um það, sem allir vita. Þá get ég sagt það, að ég nota sjálfur slíkt tóbak, og mér hefur ótal sinnum verið boðið óstimplað tóbak í húsum, þar sem ég hef komið, og ef hv. þm. reykti og þekkti tóbak frá einhverju öðru, mundi hann vita þetta. Ég efast um, að hann þekki tóbak frá súkkulaðimola eða vindli. Þetta er staðreynd, sem ég hef sagt, enda sagt af hæstv. dómsmrh. áðan.



Herra forseti. Ég vil enn mótmæla fullyrðingum hv. 1. þm. N-M. og undrast, að hann skuli ekki hafa tekið þær aftur og tel hann minni mann fyrir en áður og vildi ráðleggja honum að hætta hjá ríkinu og gerast tollvörður, með þessum hæfileikum, sem hann hefur til að snuðra um þessi mál.

Forseti (BSt): Mér hefur borizt svo hljóðandi brtt. frá hv. 6. landsk.: Upphaf 1. gr. orðist svo: Tóbakseinkasalan má leggja.



Herra forseti. Ég lýsti því áðan fyrir hv. 6. landsk. (StgrA), að í upphaflegu l., sem sett voru 1931, er nákvæmlega sama orðalag haft. Í l. nr. 58 frá þeim tíma stendur í 8. gr.: „Tóbakseinkasalan skal“ o.s.frv. Síðan hefur þessu ákvæði verið þráfaldlega breytt, en hv. Alþ. hefur aldrei séð ástæðu til að breyta þessu orðalagi, en þetta breytist með nýjum mönnum og nú kemur hv. 6. landsk., sem búinn er að vera hér í nokkur ár; en þó ekki mjög lengi, og vill gera það að villu, sem Alþ. samþ. 1931. Mér finnst till. með öllu óþörf, því að þetta er framkvæmt, eins og hér segir, af tóbakseinkasölunni og haldið sér innan þess ramma og einnig ætlazt til að halda sér innan ramma frv. Ég sé því ekki að þessi till. sé annað en - mér liggur við að segja merkilegheit. Hv. þm. Barð. (GJ) spurði, hvernig því væri háttað með það tóbak, sem lægi hjá smásölum, þegar verðið hækkaði. Ég skal upplýsa, að það er alls ekki leyfilegt að selja það dýrar, þó að tóbakseinkasalan hækki hjá sér, fyrr en gamlar birgðir eru þrotnar, og hefur slíkt alltaf verið bannað, og mun verðlagseftirlitið líta eftir því. Ég mun fara fram á, að verðlagsstjóri láti verðlagseftirlitið úti á landi líta eftir, að gamlar birgðir verði ekki heldur hækkaðar þar, því að það er, eins og ég sagði áðan, algerlega óleyfilegt.

Forseti (BSt): Ég lýsti áðan skriflegri brtt. frá hv. 6. landsk. En þar sem hún er bæði of seint fram kominn og skrifleg, þarf tvöföld afbrigði.



Herra forseti. Ég vil segja, að ég er fylgjandi þessu frv. og skil ekki afstöðu þeirra hv. þm., sem eru á móti því, að ríkissjóður afli sér tekna í þessu tekjuleysi, þegar hann þarf að uppfylla kröfur, sem Alþ. krefst, að sé fullnægt. Ég hygg, að þessi tekjuhækkun komi niður á þeim einum, sem nota tóbak, og það er engin lífsnauðsyn. Menn geta hætt að nota það, og það er vitað, að þetta er ekki holl nautn. Ég hygg, að hækkunin geti ef til vil þýtt að menn minnki tóbaksnotkun sína, og þá er þetta ávinningur frá sjónarmiði þeirra, sem telja hana óholla. En það, sem kom mér til að standa á fætur, voru birgðir þær, sem liggja hjá smásölum. Ef smásalar hækka, sem er opin leið fyrir þá, geta þeir strax í dag stungið undan því, sem þeir eiga óselt, og geymt það. Þá lítur svo út sem tóbakið sé selt, og ekkert getur komið í veg fyrir það, nema merki sé sett á það tóbak, sem selt verður út eftir hækkunina. Ég vil mælast til þess af hæstv. ráðh., að þetta verði gert, svo að sá hagnaður lendi ekki að óverðugu hjá smásölum og með röngu, sé haft af neytendum. Ég veit ekki, hve miklar birgðir eru hjá smásölum, en það er óeðlilegt, að hagnaður af þeirri sölu lendi í vasa seljenda. og verður ekki komið í veg fyrir slíkt nema með því móti, að tóbakið verði merkt. - Ég vildi láta þetta koma hér fram.



Herra forseti. Hæstv. ráðh. kallaði þessa till. merkilegheit, en mér finnst ástæða til að breyta þessu orðalagi, þegar það stríðir í bága við framkvæmdirnar eins og þær eiga að vera, og ber því að leiðrétta það. Það kostar ekkert og tefur málið ekki neitt, og er eðlilegast að gera það nú við 1. umr. Ég hafði ætlað mér að gera fyrirspurn til hv. 1. landsk. (SÁÓ), en nú er hann vikinn af fundi. Hann lýsti sig fylgjandi frv., og rökin voru þau, að tóbak væri engin lífsnauðsyn, og sagði, að þeir, sem ekki teldu sig hafa efni á að kaupa það, ættu bara að hætta að nota það. Ég vildi nú spyrja hann, af því að hann er formaður stærsta sjómannafélags landsins og telur sig fulltrúa sjómanna, hvort hann ætlist til, að þeir hætti að nota tóbak, en það gera þeir mikið, sem stafar að sumu leyti af því, að þeir búa við mikla vosbúð og vökur og þurfa því að hressa sig á því. Ætlast hv. þm. til, að þeir hætti að nota þessa hressingu, eða vill hann rýra kjör þeirra?



Herra forseti. Ég geri það af kurteisissökum að svara hv. 6. landsk. (StgrA), þó að ekki sé ástæða til þess. Ég get get sagt honum það, að ýmsir menn eru svo hagsýnir, að þeir draga úr tóbaksnotkun sinni við hækkunina, og hið sama má segja um hækkunina á víninu. Ef við lítum á þessi deyfilyf, vín og tóbak, þá sjáum við, að það er engin nauðsyn að nota þau, og ég þekki marga menn, sem ekki nota þau, en eru samt jafnvígir og hinir. Þetta er svo til komið, að menn á æskuskeiði byrja á að nota þetta af eftirhermuhvöt. Svo var um mig, og ég hygg, að fleiri hafi sömu sögu að segja. Það er hreinn óþarfi fyrir hv. þm. að segja, að sjómenn séu meiri tóbakshákar en aðrir. Þeir, sem vilja kaupa tóbakið á háa verðinu, geta gert það, en hinir spara við sig. - Það hefur verið sagt, að sjómenn smygluðu tóbaki inn í landið, en ég veit hitt, að sjómenn kaupa tóbak handa sér í erlendum höfnum og þurfa því minna að kaupa hér heima. Þetta eru fríðindi, sem sjómenn hafa, og kemur því þessi hækkun minna niður á þeim sjómönnum, sem eru í siglingum, heldur en öðrum, svo að umhyggja hv. þm. fyrir sjómönnum, þó að hún sé eflaust vel meint, kemur að litlu haldi, þar sem hækkunin bitnar minnst á þeim. Ég verð því að segja, að þessi andstaða hjá hv. þm. er ekkert annað en venjuleg stjórnarandstaða. Ég vil leyfa mér að spyrja hv. þm., hverjir vilji missa vegina, brýrnar, hafnirnar, skólana o.s.frv. Það vill enginn missa af því, sem gerir landið byggilegra, en til að afla þess má ekkert láta ónotað. Og nú er 30 millj. kr. greiðsluhalli á fjárl., svo að eitthvað verður að gera til að hafa upp í hann. Ég hef ekki orðið var við annað, en að hv. 6. landsk. og flokkur hans hafi komið fram með till., sem miða að hækkun fjárl., en það ber þá einnig að koma fram með till. til tekjuöflunar.

Það hefur líka verið gert.

Ég hef nú ekki orðið var við það á þessu þingi, en ég hef orðið var við hækkunartill. Ég sé því ekki annað en að andstaða kommúnista við þetta frv. sé hrein stjórnarandstaða. Þeir bera enga ábyrgð á fjárl., og að hafa þau sem vitlausust er að þeirra dómi bezt.



Herra forseti. Vitur maður hefur sagt, að ávallt sé bezt að hafa heldur það, sem sannara reynist. Nú hef ég haldið því fram, að þetta orðalag „skal“ hafi ávallt verið í frv., og vildi ekki fallast á, að till. hv. 6. landsk. væri á rökum reist. En við nánari athugun hef ég komizt að raun um, að hv. þm. hefur rétt fyrir sér, og af því að ég vil frið um málið og þetta kemur í sama stað niður, skal ég greiða till. hans atkv., í þeirri von, að hv. þm. fylgi þá e.t.v. frv., en það er engin skuldbinding. Það er ekkert undarlegt, þó að stjórnarandstaðan noti tækifærið til að gagnrýna málið, og að því leyti, sem snertir gagnrýni á málfari, þá viðurkenni ég, að hv. þm. hafi réttara fyrir sér um það atriði, og hef ég ekkert við till. hans að athuga.

Forseti (BSt): Ég vil ekki blanda mér í umr. héðan úr forsetastóli, en ég sé ekki annað, ef till. verður samþ., en prenta þurfi frv. áður en næsta umr. fer fram, og verða þm. að meta það, hvort þeir meta hana svo mikils. Væri betra, ef hv. 6. landsk. vildi taka hana aftur til 3. umr., og mætti þá prenta frv. áður en það færi til Nd.