Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Í dag, þriðjudaginn 28. desember, tekur Sigþrúður Ármann sæti á Alþingi sem varamaður fyrir Bjarna Benediktsson og Anna Kolbrún Árnadóttir tekur sæti sem varamaður fyrir Sigmund Davíð Gunnlaugsson.

Borist hafa bréf frá heilbrigðisráðherra þar sem óskað er eftir fresti til þess að veita skriflegt svar við fyrirspurn á þskj. 146, um Framkvæmdasjóð aldraðra, frá Guðbrandi Einarssyni, og á þskj. 108, um fjölda innlagna á Landspítala vegna valaðgerða, frá Önnu Kolbrúnu Árnadóttur. Einnig hefur borist bréf frá félagsmála- og vinnumarkaðsráðherra þar sem óskað er eftir fresti til að veita skriflegt svar við fyrirspurn á þskj. 106, um biðtíma hjá Greiningar- og ráðgjafarstöð ríkisins, frá Önnu Kolbrúnu Árnadóttur. Þá hefur borist bréf frá utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra þar sem óskað er eftir fresti til að veita skriflegt svar við fyrirspurn á þskj. 134, um vopnaflutninga, frá Andrési Inga Jónssyni.

Virðulegi forseti. Þessi fyrsti fjárlagabandormur ríkisstjórnarinnar er vonbrigði. Hann endurspeglar ekki hátimbraða orðræðu um sókn í loftslagsmálum, við sjáum t.d. engar afgerandi aðgerðir á tekjuhliðinni til að liðka fyrir orkuskiptum. Við sjáum enga innspýtingu í barnabótakerfið. Þar gerir ríkisstjórnin eins lítið og hún kemst upp með innan þess ramma sem var markaður. Hér er ekki tekið með neinum hætti á veikleikunum í undirliggjandi afkomu ríkissjóðs. Það er ekkert gert til að draga úr ójöfnuði. Forgangsröðunin í almannatryggingamálum er sérstaklega ámælisverð. Þar er ekki verið að styðja sérstaklega við tekjulægstu hópana heldur fyrst og fremst við þá tekjuhærri og aðallega karla. Þetta er vondur bandormur og ég vona að stjórnarmeirihlutinn geri betur næst.

Virðulegur forseti. Þessi lög eru rétt eins og fjárlögin, ekki nóg til að takast á við þær áskoranir sem íslenskt samfélag er að takast á við. Rétt eins og hv. þm. Jóhann Páll Jóhannsson kom inn á er þetta ekki nóg til að takast á við loftslagsvandann. Þetta er ekki nóg til að koma til móts við bág kjör öryrkja og þetta er ekki nóg til að afla ríkinu tekna til að byggja upp það velferðarsamfélag sem við viljum hafa hér. Það eru auðvitað mikil vonbrigði. Þingflokkur Pírata ásamt minni hlutanum er hér með breytingartillögu til að rétta af það óréttlæti sem þessi bandormur felur í sér gagnvart frítekjumarki öryrkja. Við hvetjum alla þingmenn til að greiða henni atkvæði sitt.

Frú forseti. Ég vil við upphaf þessarar atkvæðagreiðslu vera með almenna yfirlýsingu fyrir hönd þingflokks Miðflokksins þess efnis að þingflokkurinn mun að venju greiða atkvæði gegn öllum gjalda- og skattahækkunum sem fram koma í þessu frumvarpi með þeirri einu undantekningu að við munum styðja við breytingu á gjaldtöku er snýr að sóknargjöldum í ljósi þess mikla uppsafnaða halla sem er á þeim samningi sem þar er undirliggjandi gagnvart kirkjunni. En að öðru leyti greiðum við atkvæði gegn öllum gjaldahækkunum og öllum skattahækkunum sem hér eru tilgreindar. Og af því að ég hef nokkrar sekúndur þá vil ég nefna að það veldur mér miklum vonbrigðum í hvaða farvegi mál er tengist ívilnunum tengiltvinnbíla virðist liggja og ég vona að fulltrúar meiri hlutans í hv. efnahags- og viðskiptanefnd geri bragarbót þar á milli 2. og 3. umr.

Virðulegur forseti. Það sem við erum að fara að samþykkja núna mun valda vonbrigðum vegna þess að það er einn hópur sem stendur alltaf eftir. Ríkisstjórnin er alveg búin að finna hvar breiðu bökin liggja - hjá öldruðu fólki. Það er eini hópurinn sem hefur ekki fengið krónu vegna Covid, ekki eina krónu. Verst settu eldri borgararnir sitja alltaf eftir. Spurningin er hvers vegna í ósköpunum þessi ríkisstjórn mismunar svona gífurlega í fjármálum þegar hún skilur alltaf einhvern út undan. Svo kemur hitt, frítekjumark eldri borgara. Jú, frábært, það er að hækka í 200.000 kr. En hjá öryrkjum? Nei, það stendur enn í stað, í 109.000 kr. sem ættu að vera 240.000 kr. ef rétt væri gefið í dag. Alltaf að mismuna og þessi lög eru enn ein mismununin.

Forseti. Það er einhvern veginn allt á sömu bókina lært í fyrirætlunum þeirrar ágætu ríkisstjórnar sem nú situr við völd. Það er jafnvægisleysi, það er stöðnun, það er kyrrstaða í þessum bandormi eins og mörgu öðru. Ég vil sérstaklega vekja athygli á því að í þessum bandormi er farið sérstaklega gegn tillögum og ábendingum starfsmanna fjármálaráðuneytisins varðandi átakið Allir vinna. Minni hlutinn stendur hér að tillögu um að framlengja það ekki. Hér er um að ræða útgjaldaauka fyrir ríkissjóð upp á 7,5 milljarða sem væri betur varið til annarra hluta. Það er verið að vara við vaxandi þenslu í samfélaginu. Á sama tíma kastar ríkisstjórnin olíu á þann eld.

Frú forseti. Ég ætla ekki að fara yfir allar þær ágætu breytingar sem lagðar eru til í þessum tekjubandormi en vek þó athygli á einni sérstaklega sem á rætur að rekja til mjög ítarlegrar vinnu sem unnin var á síðasta kjörtímabili og miðaði að því að endurskoða tekjuskattskerfið þannig að upp var tekið þriggja þrepa skattkerfi, ótvíræð aðgerð í átt til jöfnuðar í samfélaginu með því að gera skattkerfið réttlátara og jafnara. Nú má segja að lokahnúturinn sé bundinn í þeirri vegferð með þeim lagabreytingum sem hér eru lagðar til sem miða við það að uppfærsla skattleysis- og þrepamarka verði miðuð við þróun vísitölu neysluverðs að viðbættum 1% framleiðsluvexti á ári. Þetta er alveg gríðarlega mikilvæg kerfisbreyting til að koma í veg fyrir raunskattskrið þar sem við höfum séð þá þróun í sögunni yfirleitt að með því að skattmörkin og þrepamörkin hafa ekki fylgt sömu lögmálum hefur skattbyrði lágtekjufólks aukist í raun. Nú er bundinn endir á þá þróun með skynsamlegri breytingu sem er vel ígrunduð og tryggir um leið sjálfvirka sveiflujöfnun tekjuskattskerfisins. Og af því að hér ræða hv. þingmenn um jöfnuð þá er þetta ein mikilvægasta jöfnunaraðgerðin sem þetta frumvarp felur í sér.

Frú forseti. Ég vil byrja á að þakka nefndarmönnum í hv. efnahags- og viðskiptanefnd kærlega fyrir mjög góða samvinnu og vel unnin störf. Mig langar sömuleiðis að fá að nefna hér átakið Allir vinna sem ég tel mjög brýnt að haldi áfram og er þakklát fyrir að svo verði. Ég vil í því sambandi minna á orð Skúla Eggerts Þórðarsonar ríkisendurskoðanda sem hefur talað um að átakið hafi skilað mjög miklu í baráttunni gegn svartri atvinnustarfsemi. Þegar talað er um að þetta kosti okkur yfir 7 milljarða vil ég minna á að þar erum við eingöngu að horfa á annan endann, útgjaldaliðinn, en ekki á það sem átakið skilar, sem það gerir auðvitað í formi þess að vara er seld og af henni er greiddur skattur og það kemur tekjuskattur í kassann sem og aðrar tekjur. 

Frú forseti. Hæstv. forsætisráðherra hefur þegar farið yfir þær mikilvægu breytingar sem snúa að nýju viðmiði fyrir þróun og þrepaskiptingu skattleysismarka. Ég ætla bara að taka undir það og ekki eyða fleiri orðum í það. En í þessum tekjubandormi er auðvitað verið að marka stefnuna fyrir komandi ár og styðja við ýmislegt sem lagt er til í fjárlagafrumvarpinu. Mig langar að nefna nokkur mikilvæg atriði. Það er hækkun á barnabótum, hækkun á álagi á grunnatvinnuleysisbætur vegna framfærslu barna og breytingar sem meiri hluti efnahags- og viðskiptanefndar leggur til sem miða að því að lækka skerðingarhlutfall í örorkulífeyriskerfinu. Það er gríðarlega mikilvægt, m.a. svo að hækkanir á bótum þar leiði ekki til falls á krónu. 

Virðulegi forseti. Mig langaði aðeins að segja nokkur orð um hið nýja viðmið í þróun skattleysis- og þrepamarka. Hæstv. forsætisráðherra kom hér upp og talaði um þetta sem stórt skref í átt til jöfnuðar. Ég er sammála því að það að vilja taka á raunskattsskriði felur auðvitað í sér viðleitni til að auka jöfnuð en sú leið sem hér er farin hefur miklu frekar hagstjórnarlegu hlutverki að gegna. Ef markmiðið væri sérstaklega að auka jöfnuð væri auðvitað miðað við launavísitölu en ekki framleiðni. Við erum að tala um framleiðniaukningu ekki framleiðsluaukningu, höfum það í huga. Svo er rætt hér um átakið Allir vinna. Fjármálaráðuneytið bendir á að ekki liggja fyrir neinar greiningar á því hverju það átak skilar varðandi það að sporna gegn svartri atvinnustarfsemi og stuðla að betri skattskilum. 

Forseti. Mig langar bara til að koma upp þar sem hv. formaður efnahags- og viðskiptanefndar talar um neyð kirkjunnar og neyð trúfélaga og benda á neyð þeirra hópa í samfélaginu sem eiga minnst. Þá er ég að tala um öryrkja og þá orðræðu sem er hér ítrekað þess efnis að við eigum að lyfta öryrkjum upp úr þeirri fátæktargildru sem skerðingar eru og veita þeim svigrúm til að feta sig áfram á vinnumarkaði. En svo neitum við að hækka frítekjumark þeirra til jafns við aðra hópa í samfélaginu, eins og eldri borgara. Þetta er öfugsnúið, þetta meikar engan sens, afsakið slettuna, forseti. Ég legg til að við samþykkjum að öryrkjar fái sama frítekjumark og geti haft sama sveigjanleika á vinnumarkaði og aðrir hópar í samfélaginu. Annars er ekkert að marka það sem við erum að segja hérna. Með því að vilja ekki hækka þetta erum við klárlega að segja að öryrkjar eigi ekki að geta fetað sig á vinnumarkaðinum. Hvað viljum við gera hérna?

Virðulegur forseti. Mig langaði bara að koma hérna upp og lýsa yfir ánægju minni með þennan fjárlagabandorm. Ég tel að hann sé að mörgu leyti framsækinn miðað við þær aðstæður sem við höfum úr að moða og það sem við getum gert á þessum tímapunkti. Allir vinna átakið hefur jú sætt töluverðri gagnrýni en eftir að hafa farið í mjög ítarlega greiningarvinnu á því hvað við erum með í höndunum núna þá tel ég að við séum að gera rétt og að við séum að fara út í atriði sem við getum séð til tekna líka. Þetta eru ekki bara gjöld, við erum ekki bara í útgjaldaliðum, við verðum aðeins að hugsa þetta lengra þannig að ég tel að þetta sé bara mjög gott frumvarp og mun styðja þær tillögur sem þar koma fram.

Forseti. Ég velti aðeins fyrir mér röksemdafærslu meiri hlutans varðandi framlengingu á átakinu Allir vinna. Það lítur út fyrir mér eins og niðurstaða meiri hlutans sé sú að það sé rétt að hætta að taka skatta af þeim atvinnugreinum sem ekki fylgja skattareglum. Ég verð að viðurkenna mér finnast þetta skringileg skilaboð sem verið er að senda landsmönnum; séu þeir nægilega duglegir að koma sér hjá því að greiða skatta þá hætti þeir einfaldlega að þurfa að greiða skatta. Eins og fram hefur komið tel ég að það ætti að fara að ráðleggingu fjármála- og efnahagsráðuneytis og fella þetta niður.

Frú forseti. Við greiðum hér atkvæði um þá tillögu okkar í minni hlutanum að frítekjumark atvinnutekna hjá öryrkjum fylgi frítekjumarki atvinnutekna hjá eldra fólki núna um áramótin, hækki upp í 200.000 kr. Þetta er engin bylting í sjálfu sér. Þetta er ekki sérlega útgjaldafrek tillaga, sérstaklega ekki miðað við aðrar breytingar sem orðið hafa í meðförum þingsins á þessum bandormi. Með þessu værum við fyrst og fremst að senda ákveðin skilaboð um að öryrkjar verði ekki skildir eftir. Þetta yrði þá fyrsta skrefið í þeirri endurskoðun sem talað hefur verið um að standi fyrir dyrum. Ég held að þetta væri ofboðslega mikilvægt og ég vona að við getum aðeins gleymt því úr hvaða flokkum við komum, hverjir eru í meiri hluta og hverjir í minni hluta, og lagt einhverja „real-pólitík“ til hliðar og sameinast um þetta.

Forseti. Þetta er einfalt réttlætismál. Við erum hér að leggja til að öryrkjar fái að hafa atvinnutekjur í samræmi við það sem aldraðir fá að hafa, að öryrkjar fái að afla sér tekna upp á eigin spýtur án þess að missa við það tekjur á móti, alveg gríðarlega miklar tekjur á móti. Þetta ætti að vera græn tafla sem ég horfi á hérna. Það ætti ekki að fella þetta einfalda réttlætismál. Það er ekki afsökun og það er ekki skýring að segja alltaf að öryrkjar fái kannski einhverja réttarbót á morgun þegar ríkisstjórninni auðnast loksins að fara í einhvers konar heildarendurskoðun á þessu kerfi. Við erum búin að þurfa að heyra þá afsökun allt of lengi. Það væri mjög einfalt réttlætismál fyrir þessa ríkisstjórn að samþykkja þetta en það er víst of stór biti að kyngja.

Virðulegur forseti. Hér erum við að greiða atkvæði um stórmerkilegt mál vegna þess ef við förum áratug aftur í tímann þá er þessi tala sett á, 109.000 kr. Hvað þýðir þetta á mannamáli? Það þýðir að það er búið að hrekja öryrkja út af vinnumarkaðnum kerfisbundið. Í dag væri þetta 240.000–250.000 kr. ef rétt væri gefið og þá væri stór hópur enn að vinna. En þegar ávinningurinn er enginn við að vinna, ekki nokkur, heldur tap, þá hætta öryrkjar að vinna. Þetta gerir ríkisstjórnin með vinstri hendinni. En hvað gerir hún svo með hægri? Hún segir: Við þurfum að láta öryrkjana vinna. En hún vill ekki hækka upphæðina, vill ekki að öryrkjar hafi ávinning af vinnu sinni. Nei, þið skuluð tapa á vinnunni. Það vinnur enginn þannig. Við myndum ekki vinna hérna ef við töpuðum á því að vinna hérna. - Ég segi já.

Frú forseti. Það mætti halda á þessum atkvæðaskýringum hérna að það væri ekkert verið að gera fyrir öryrkja. Það er ekki rétt. Það var verið að hækka bætur þeirra aukalega um 1% og það skiptir máli. Í atkvæðagreiðslu sem við erum að fara í hérna á eftir er verið að draga úr innbyrðisskerðingum. Það eru aðgerðir sem munu gagnast öllum. Við skulum ekki minnast á jólabónusinn sem við greiddum atkvæði um fyrir jól og er andlag í frumvarpinu á eftir. Það eru breytingar sem gagnast mjög mörgum í þessu kerfi. Sú breyting sem hér er lögð til mun einungis gagnast þeim sem nú þegar eru best settir í kerfinu. Ég er sammála því að það þurfi að taka á kerfinu og endurskoða það þannig að það sé hvati til atvinnuþátttöku en það þarf að gerast með heildstæðum hætti 

Virðulegur forseti. Ég styð þessa breytingu og ég styð allar breytingar fyrir öryrkja og eldri borgara sem eru þeim til hagsbóta. En þetta eru hænuskref. Það er verið að taka hænuskref og ef við höldum áfram þessum hænuskrefagangi fyrir öryrkja og eldra fólk þá megum við þakka fyrir að vera búin að gera eitthvað af viti eftir þúsund ár. Við verðum að bretta upp ermar og gera eitthvað almennilegt. Við vorum að fella tillögu hérna rétt áðan um að gera eitthvað almennilegt. Það að neita fólki um að vinna t.d. skilar engu og er tap fyrir alla; fyrir þá sem er neitað um að vinna og líka fyrir ríkissjóð.

Forseti. 836 voru smitaðir í gær. Það liggur fyrir að við erum rétt að byrja að fást við þessa kreppu. Það sem við þurfum að gera er að við munum þurfa að sýna aðhald í rekstri hins opinbera. Það er óumflýjanlegt. Það krefst erfiðra ákvarðana, ákvarðana um að draga úr ívilnunum, ákvarðana sem munu hafa neikvæð áhrif á einhverja en verður að taka ef ríkið á að geta gengið í gegnum þetta tímabil án þess að hlaða upp skuldum og draga úr vaxtargetu til lengri tíma.

Virðulegur forseti. Mig langar að þakka hv. efnahags- og viðskiptanefnd eða meiri hluta hennar fyrir að leggja fram þessa breytingartillögu um lagfæringu á sóknargjöldum. Eins og ég hef áður komið inn á í þessu púlti þá sat ég í efnahags- og viðskiptanefnd þegar við vorum að afgreiða fjárlagafrumvarp síðast og stóðum við þá í þeirri meiningu að við værum að leiðrétta þetta til frambúðar en það væri ekki þetta bráðabirgðaákvæði sem svo á endanum varð. Þannig að ég fagna þessu og greiði atkvæði með tillögunni en beini því jafnframt til hæstv. ráðherra að við endurskoðum lög um sóknargjöld því að það gengur auðvitað ekki að við séum að takast á um þetta hér á hverju þingi og breyta milli umræðna. Það er bara eðlilegt að lagabálkurinn um sóknargjöld verði lagfærður þannig að við getum fylgt eðlilegri þróun sóknargjalda á ári hverju í fjárlögum.

Frú forseti. Mig langar, með leyfi forseta, að vitna í nokkuð sem var sagt við afgreiðslu fjárlaga 1944: „Ég vil ekki beygja mig fyrir þeim meiri hluta, sem fellir sjúkrahús, en byggir kirkjur, og segi því nei.“

Frú forseti. Eins og tekið hefur verið fram hér í dag er þetta erfiður faraldur og það þarf að taka erfiðar ákvarðanir. Mér finnst ansi furðulegt að þetta sé tíminn þar sem við ætlum að fara að byggja upp kirkjur af öllum hlutum þegar fyrir liggja fréttir um sjálfsvígsfaraldur vegna heimsfaraldurs og við ætlum ekki að leggja meiri pening í niðurgreiðslu á sálfræðiþjónustu, sem var 150 milljónir, en ætlum að fara í þetta sem mér finnst bara fáránlegt í ljósi þess að margir vinir mínir eru bara að bugast. Ég get ekki greitt atkvæði með þessu þess vegna.

Virðulegi forseti. Hér er verið að fresta gistináttagjaldinu svokallaða, sem er mikilvæg tekjulind fyrir sveitarfélögin, um tvö ár. Við vitum nú þegar að staða sveitarfélaga er ekki góð og ég efast um að þessi frestun sé til gagns. Þess vegna greiðum við atkvæði gegn þessu.

Frú forseti. Við gerum hér töluvert umfangsmiklar breytingar í nálgun á lögum um opinber fjármál. Ég vil nefna það sem hv. formaður efnahags- og viðskiptanefndar nefndi hér fyrr í umræðunni, í tengslum við átakið Allir vinna, að það verði að vera hægt að horfa á báðar hliðar peningsins, ef svo má segja; að fyrir okkur þingmenn komi inn í lög um opinber fjármál mekanismi þar sem okkur verður gert auðveldara að átta okkur á afleiddum áhrifum lagasetningar þannig að við sjáum til að mynda hvaða tekjur ríkissjóður fær af því að hækka frítekjumark eldri borgara eða örorkulífeyrisþega. Í ljósi þess að við erum að innleiða þessar breytingar núna, sem eru til samræmis við uppgjörsstaðla, sem er sjálfsagt mál, vil ég bara benda á að við verðum að fara í þá vinnu að annaðhvort breyta lögum um opinber fjármál eða setja sjálfstæðar reglur um það að við þingmenn sjáum heildarmyndina af áhrifum lagasetningar.

Forseti. Það hlýtur að muna um 6 milljarða í ríkissjóð, ekki síst á tímum sem þessum, og ef einhverjir eru aflögufærir og rúmlega það eru það bankarnir sem hafa hagnast um tugi milljarða á þessu ári eins og á hverju ári frá kennitöluflakkinu eftir hrun, auk þess að hafa greitt út tugi milljarða í arð til fjárfesta sinna á þessu ári einu í miðjum heimsfaraldri og alheimskreppu. Það getur ekki verið til of mikils mælst að þannig fyrirtæki borgi skatt upp á 0,376%. Látum þá sýna smá samfélagslega ábyrgð. Ef bankarnir hækka vexti, sem virðist vera óttinn hjá mörgum, verður það ekki vegna bankaskatts sem nær ekki 0,4%. Lækkun bankaskatts hafði engin áhrif til lækkunar vaxta, þar höfðu aðrir þættir áhrif. Bankarnir munu hækka vexti fái þeir tækifæri til, en bankaskattur mun ekki breyta neinu þar um. Fyrirtæki með tugmilljarða hagnað hafa enga ástæðu til að hækka álögur á viðskiptavini sína og það er okkar og eftirlitsaðila að fylgja því eftir. Krefjum þá um samfélagslega ábyrgð.

Forseti. Ég mæli með því að átakið Allir vinna standi allt næsta ár en ekki bara hluta ársins. Það er ljóst að verðbólga mun verða töluverð á næsta ári og því munu margar fjölskyldur sjá sig tilneyddar til að draga saman seglin og minnka útgjöld. Það er því verulega hætt við að þá muni ýmsar framkvæmdir, oft nauðsynlegar, sitja á hakanum. Það má því gera ráð fyrir samdrætti hjá iðnaðarmönnum sem sinna viðhaldi, verði ekkert að gert. Endurgreiðsla virðisaukaskatts allt árið myndi virka hvetjandi á heimili sem annars myndu jafnvel halda að sér höndum, auk þess að hamla því að fólk freistist til að kaupa svarta vinnu til að spara sér útgjöld. Framlenging Allir vinna myndi koma bæði iðnaðarmönnum og einstaklingum til góða á tímum sem fyrirsjáanlegt er að verða mörgum mjög erfiðir. Það er því nauðsynlegt að tryggja að úrræðið fái að standa út árið á meðan við vöxum út úr kreppunni, enda var metfjöldi smita í gær og aðstæður í raun ekkert öðruvísi en þær voru þegar úrræðið var sett á. Þannig munu allir vinna, eins og lagt var upp með.

Frú forseti. Við í þingflokki Miðflokksins tökum undir þau sjónarmið sem komu fram í ræðu hv. þm. Ásthildar Lóu Þórsdóttur hér rétt á undan. Við munum styðja við þessa breytingartillögu um að framlengja Allir vinna-úrræðið til loka árs 2022. Þó að millilending hafi náðst í störfum efnahags- og viðskiptanefndar, í tengslum við þessa framlengingu að hluta til, teljum við í Miðflokknum að betur hefði farið á því, og verið skynsamlegt margra hluta vegna að framlengja verkefnið í heild sinni út árið 2022.

Virðulegur forseti. Ef ég les þetta atkvæðakraðak rétt erum við að tala um framlengingu á átakinu Allir vinna sem liggur fyrir af hálfu fjármálaráðuneytisins að sé þensluhvetjandi, óþarfi fyrir þessa atvinnugrein og mjög kostnaðarsamt. Þetta er samt ákveðið vegna þess að skiljanlega er átakið vinsælt og er talið vinna gegn skattsvikum þótt við höfum engar greiningar til að styðja við þær staðhæfingar, sem er auðvitað merkilegt út af fyrir sig. Við í Pírötum sitjum hjá. Við greiðum ekki atkvæði með þessari ákvörðun og við setjum spurningarmerki við þessa forgangsröðun. Það má kosta 7 milljarða að fara í sporslur við uppbyggingu heimila fólks og byggingariðnaðinn en það má ekki kosta tæpan milljarð að bregðast við miklum geðrænum vanda á Íslandi. Þetta er bara mjög furðuleg forgangsröðun, virðulegi forseti. 7 milljarðar hér, 

Virðulegur forseti. Ég vildi bara koma upp til að styðja sérstaklega við þessa grein. Hér er verið að gera bæði ódýrara og þægilegra að versla með notaða muni eins og t.d. hefur verið gert í Barnaloppunni og á fleiri stöðum. Það fer kannski ekki mikið fyrir þessu en þetta er samt mikilvægt umhverfismál og gott að verið sé að auðvelda fólki að selja notaða muni og við séum ekki alltaf að kaupa nýja hluti heldur reynum einmitt að kaupa meira notað. Þetta mun gera það ódýrara að kaupa notaða hluti og einfaldara að selja þá.

Virðulegur forseti. Flokkur fólksins styður heils hugar breytinguna á þessari grein. Ég er hér með frumvarp til laga frá hv. þm. Jakobi Frímanni Magnússyni og Flokki fólksins í heild sinni einmitt um þessar breytingar, að fella 100% niður virðisaukaskatt á loftförum og skipum. Það er greinilegt að ríkisstjórnin hefur séð ljósið hjá okkur í stjórnarandstöðunni og ákveðið að taka þetta upp í frumvarpið og samþykkja að þetta þurfi að vera með, að það séu ekki bara ökutæki á landi heldur bæði í lofti og á sjó sem fái ívilnanir ef notað er rafmagn.

Virðulegi forseti. Ég vil fagna því að við séum að tryggja innheimtu opinberra gjalda og að ekki sé verið að svíkja undan skatti. En ég verð að viðra ákveðnar vangaveltur sem ég hef varðandi það að við færum þessa heimild undir ríkisskattstjóra. Ég ítreka að við höfum alltaf meðalhóf að leiðarljósi þegar við förum í að kyrrsetja eignir einstaklinga eða lögaðila með þessum hætti og án aðkomu lögreglu. Annars greiði ég þessari tillögu atkvæði mitt.

Herra forseti. Hér er verið að blanda saman tveimur lagabálkum rétt fyrir áramót þannig að íbúakosningarnar verði framkvæmanlegar. Ég sé ekki hvernig það er réttlætanlegt að setja Alþingi í þá stöðu að þurfa að skítamixa lög til að halda íbúakosningar. Við höfum séð á síðustu vikum og mánuðum hvað umgjörð um kosningar getur skipt miklu máli fyrir trú fólks á þær og lýðræðið sjálft og niðurstöðurnar sem þær skila okkur. Ef atburðarás síðustu mánaða hefur kennt þingmönnum eitthvað þá er það að við höfum þegar of mikla aðkomu að kosningum og samþykkt kosningaúrslita. En nú er ég bara að velta fyrir mér vinnubrögðum Alþingis. Ég skil ekki af hverju þetta frumvarp er ekki komið nú þegar um hvernig framkvæma skuli íbúakosningar. Ísland á skilið vönduð kosningalög en ekki reddingu á síðustu mínútu í miðju kapphlaupi við afgreiðslu fjárlaga rétt fyrir áramót.