Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. þessarar hv. d. hefur haft til athugunar frv. til l. um tollskrá o.fl. Í n. hefur ekki orðið samstaða um útgáfu nál., og gefur meiri hl. út nál. á þskj. 245, en minni hl. gefur út 2 nál. á þskj. 256 og 259. Meiri hl. fjhn. leggur til, að frv. verði samþ. með þeim breytingum, sem ég flyt í mínu nafni á þskj. 236 og 246. Eins og fram kemur í nál. meiri hl., styðja fulltrúar minni hl. ýmsar af þeim brtt., sem þar eru fluttar og þess vegna er þessi háttur á hafður, að ég flyt þær sem formaður n., en ekki meiri hl. sérstaklega, þar sem minni hl., eins og ég sagði áðan, styður allflestar af þessum brtt. Til ráðuneytis við athugun frv. voru þeir Jón Sigurðsson ráðuneytisstjóri og Björn Hermannsson deildarstjóri í fjmrn., en þeir eiga báðir sæti í tollskrárnefnd. Áður en jólaleyfi var gefið, sendi n. frv. fjölmörgum aðilum til umsagnar og óskaði eftir, að umsagnir væru komnar hér til þingsins 11. janúar og var svo. Auk þess bárust ýmsar og nokkuð margar aths. frá einstökum aðilum, sem bentu á ýmislegt í þessu frv. og óskuðu eftir, að á frv. væru gerðar breytingar í samræmi við þær ábendingar, sem þeir komu með. Eins og fram kemur í aths. við frv., er hér um að ræða breytingar, sem leiða af þeirri samþykkt Alþ., að veita ríkisstj. heimild til þess að Ísland gerist aðili að Fríverzlunarsamtökum Evrópu, EFTA. Breytingarnar á tollskránni eru fólgnar í því að samræma tollskrána við þá samninga, sem gert er ráð fyrir, að Ísland geri í sambandi við inngöngu í EFTA. Þó hafa að sjálfsögðu ýmis atriði, sem menn hafa tekið eftir og eru til leiðréttingar, verið tekin upp og við athugun á frv. hafði n. fyrir sér meginsjónarmið frv. og eru brtt. í samræmi við það. Þó, eins og ég gat um, eru teknar upp eða gerðar brtt. til samræmingar og leiðréttingar og ég mun gera grein fyrir þeim hér á eftir. Ég tel ekki ástæðu til þess að fara að fjalla um einstakar greinar frv. að öðru leyti en því, sem við kemur þeim brtt., sem fluttar eru. Flestallar brtt. eru við 1. gr. frv., en í henni eru flokkaðar niður í upp undir 100 flokka þær vörur, sem um er að ræða, og þar settur sá tollur, sem um innflutning á þeim gildir, samkvæmt Brüssel samþykktinni. Það hafa verið gerðar smávægilegar leiðréttingar á milli flokka, en að eiginlega öllu leyti er flokkaskipan sú hin sama og er í þeirri tollskrá, sem í gildi er í dag. Ég mun þá gera grein fyrir þeim brtt., sem ég flyt við 2. gr. frv., en þær brtt. eru á tveimur þskj., þskj. 236 og 246, og byrja á brtt. við 5. kafla 1. gr. Við þennan kafla eru 1. og 2. brtt. á þskj. 246 og þar er samræming á tolli, þ.e.a.s. á hráefni. Hann er samkv. till. n. færður úr 30% í 15% í stað þess, að gert er ráð fyrir því í frv., að hann sé færður úr 30% í 21%. Hér er haft í huga það sjónarmið, sem er reynt að stefna að, þó að það sé ekki að öllu leyti, að hráefni lækki í tolli um 50%. Þá er næst brtt. við 12. kafla frv. Þar er um að ræða hráefni, sem gert er ráð fyrir, að notað verði til blöndunar í skepnufóður, en hefur lítið verið notað hér til slíks og gert ráð fyrir, að tollurinn fari í 0% í stað þess, að í frv. er lagt til, að hann verði óbreyttur, eða 20%. Þá er brtt. nr. 2 á þskj. 236 við 15. kafla frv. Þar er lagt til, að það verði lækkun á baðmullarfræsolíu úr 10% í 7%, en í frv. er gert ráð fyrir, að þar verði ekki um að ræða neina tollalækkun. Þá er næst 3. brtt. á þskj. 236 við 18. kaflann. Þar er um það að ræða að færa toll niður um 50%, niður í 20% í stað 40%, en í frv. er gert ráð fyrir, að hann fari aðeins niður i 30%. Síðan er brtt. á þskj. 236 nr. 4 við 20. kafla. Það er, að ytri tollurinn lækki á „tómatpuré“, sem er notað í sambandi við niðursuðuiðnað, í 50% úr 80% og EFTA–tollurinn í 35% úr 55%, eins og gert er ráð fyrir í frv., að hann verði. Þá er 3. brtt. á þskj. 246 við 21. kafla. Það er að búa til nýtt nr., þar sem gert er ráð fyrir, að súputeningar nr. 21.05.00, súputeningar og súpur innfluttar verði með 100% ytri tolli og 70% EFTA–tolli. Hér er um það að ræða, að fyrir ekki löngu síðan var hér sett á stofn fyrirtæki, sem framleiðir slíkar súpur og þá er gert ráð fyrir því, að hráefnið, sem innflutt er í sambandi við það, verði í 70% tolli, sé það flutt inn í 5 kg umbúðum eða stærri, eins og í greininni stendur. Þá er næst 5. brtt. á þskj. 236. Það er við 22. kafla. Þar er leiðrétting á EFTA–tolli. Í frv. er gert ráð fyrir, að hann sé 21%, en hér er lagt til, að hann verði 18%. Þessu næst er brtt. 6 á þskj. 236, brtt. við 29. kafla. Það er að kljúfa upp nr. 29.01.20. Hér er um að ræða, að efnið „acetylen“ verði í 25% EFTA–tolli og 35% ytri tolli, en önnur efni verði með 15% ytri tolli. Hér er um að ræða tæknilega, efnafræðilega breytingu, sem sérfræðingar tollskrárnefndar hafa bent á, að æskilegt væri, að gerð yrði. Þá er 7. brtt. á þskj. 236 við 35. kafla 1. gr. Þar er um að ræða hækkun frá því, sem gert er ráð fyrir í frv. Í frv. er gert ráð fyrir, að umrætt efni fari í 21 % toll, en það er talið eðlilegra, að hér verði um að ræða 30% ytri toll. Hins vegar enginn EFTA–tollur í þessu tilfelli. Við 36. kafla er brtt. frá n. Þar er um að ræða nr. 36.01.00 og 36.05.00. Í fyrra tilfellinu er um að ræða púður til sprengiefnaframleiðslu og þar gert ráð fyrir því, að lækka tollinn úr 35% í 18% og samsvarandi með flugelda, sem eru í 36.05, að tollurinn á þeim verði 50% ytri tollur og 35% EFTA–tollur. Síðan koma nokkuð mörg nr., sem eru brtt. við 37. kafla, allt frá 10. brtt. og að 19. brtt. Hér er um að ræða vörur til ljósmynda– og kvikmyndagerðar og gert er ráð fyrir því, að þær lækki úr 70% tolli í 35% toll. Þá er 19. brtt. á þskj. 236. Það er við 39. kaflann, nr. 39.01.02. Þar er gert ráð fyrir, að tollur lækki úr 30% í 15%, í stað þess að í frv. er gert ráð fyrir að tollurinn lækki aðeins í 21%. Er hér verið að lækka tollinn í samræmi við 50% sjónarmiðið. Þá er einnig sams konar breyting fólgin í 20. brtt. Í 21. brtt. er um að ræða nánari skilgreiningu á því, hvað í þessu númeri felst. Við 39. kaflann eru einnig fleiri brtt., nr. 22 við 39.04.01. Þar er sams konar brtt. og áður, þ.e.a.s. efnistollur lækki um 50%, niður í 15% í staðinn fyrir 21%, eins og gert er ráð fyrir í frv. Í 23. brtt. er um að ræða nánari útskýringu á texta. 24. brtt. er um að lækka toll í 15% í stað 21%. 25. brtt. er skýringaratriði á texta. 26. brtt. er um að lækka ekki aðeins í 21%, heldur 15%. 27. brtt. er skýringaratriði í texta. Síðan koma brtt. við 40. kafla, á þskj. 236 og 246. 28. brtt. er um, að í staðinn fyrir eitt nr., pípur og slöngur úr toggúmmíi, komi tveir flokkar: Pípur og slöngur fyrir háþrýsting, a.m.k. 20 kg/cm2, þær lækki úr 35% í 7%, en aðrar úr 35% í 25%, eins og frv. gerir ráð fyrir. 4. till. á þskj. 246 er við sama kafla, nr. 40.01.02, og er um lækkun á efni til skósólagerðar. Gert er ráð fyrir því, að það lækki úr 30% í 10% í staðinn fyrir 21% í frv. Brtt. nr. 29 á þskj. 236 við nr. 40.14.03 felur í sér hækkun til leiðréttingar, að tollur á burstahausum verði áfram 35% í stað þess, að gert er ráð fyrir í frv., að hann lækki niður í 25%. Við 42. kafla er brtt. nr. 5 á þskj. 246. Þar er um að ræða skógerðarefni og lagt til, að tollurinn verði 10% í stað 35%. Í frv. er gert ráð fyrir, að tollurinn verði 25%. Þá er í 6. og 7. tölul. á þskj. 246 gert ráð fyrir því, að tollur á kjöttunnum og tollur á síldartunnum og hlutum til þeirra verði 0. Þá er brtt. nr. 8 á þskj. 246. Þar er átt við efni til skósmíðaiðnaðar og gert ráð fyrir því að það lækki úr 35% í 7% í staðinn fyrir að frv. gerir ráð fyrir því, að það verði 35% ytri tollur og 25% EFTA–tollur, en hér er honum sleppt og gert ráð fyrir því, að ytri tollur verði 7%. Þá eru brtt. á þskj. 236 nr. 30 og 31 við 44. kafla, nr. 26 og 28.91. Gert er ráð fyrir því, að tollur lækki í báðum tilfellum úr 35% í 7%. Næst eru brtt. við 48. kafla. Þær eru á þskj. 236 og þar er lagt til, að nr. 48.07.83 falli niður. Það er þakpappi og annar asfaltborinn pappír. Þessi liður falli niður, en upp komi 33. brtt., þ.e. nýtt nr., það er þakpappi báraður og tollurinn á honum fari í 15%. Það er til samræmis við bárujárnið og eftir standi þá nr. 48.07.95, þar sem tollurinn verði á öðrum asfaltbornum pappa 35% ytri tollur og 25% EFTA–tollur. Þá er brtt. á þskj. 246, við sama kafla, þ.e. 48.14.09. Þar á að hækka toll miðað við frv., þ.e. EFTA–toll á skrifblokkum. Tollurinn lækki í 35% í staðinn fyrir 30%, eins og frv. gerir ráð fyrir. Lækkunin verður þá úr 80% niður í 35%. Á þskj. 236 er 35. brtt. við 48.15.04. Þar er lagt til, að hér verði um að ræða EFTA–vöru með 35% EFTA–tolli og 50% ytri tolli. Þá er 36. brtt. á sama þskj. Þar eru mjólkurumbúðir, þ.e. nýtt nr. Þær verði EFTA–vara með 25% ytri tolli og EFTA–tollurinn verði 18%. Þá er það 37. brtt. Þetta eru bókhaldsbækur og albúm. Gert er ráð fyrir, að tollurinn lækki á þeim úr 100% í 50% ytri toll, og EFTA–tollurinn verði 35%. 38. brtt. við 48.19.01. Það eru vöru– og merkimiðar. Ætlazt er til að þeir lækki úr 50% í 30% með tilliti til áprentaðra miða, sem eru í 35% gagnvart EFTA, nr. 48.19.02. Þá er það 39. brtt. Hún á við myndir og bæklinga á íslenzku. Á þeim verði 50% ytri tollur og 35% EFTA–tollur. Hér er um að ræða lækkun úr 80% tolli, sem hann er nú. Þá er 40. brtt., þ.e. lækkun á silkiormaspuna. Hér er um að ræða leiðréttingu í sambandi við prjónaverksmiðjur, og tollurinn lækki úr 60% í 30% ytri toll og 20% EFTA–toll. Þetta er til samræmis við nr. 50.05.00 og 50.07.00 samkv. ábendingu, sem fram kom. Síðan koma nokkuð margar brtt., sem eru varðandi vefnað úr tilbúnum trefjum og baðmull og gert ráð fyrir því, að tollurinn lækki í 25% ytri toll, en hann standi að öðru leyti óbreyttur. Ástæðan fyrir þessu er, að fataframleiðslan fær eflaust harða samkeppni eftir EFTA–samkomulagið, en dúkur sá, sem fluttur er inn frá löndum fyrir utan EFTA–svæðið, fæst ekki endurgreiddur í tolli við útflutning, ef varan á að fá EFTA–meðferð. Og þetta eru brtt. nr. 41, 42, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51 og 53. Síðan koma brtt. nr. 43 og 44. Þar er um að ræða garn úr ull, mjög fínt, sem ekki er hægt að framleiða úr ísl. ull. Gert er ráð fyrir, að það lækki úr 25% í 10% EFTA–toll og 15% ytri toll. Hér er um að ræða mjög mikilvægt hráefni fyrir prjónastofur. Þá er áfram brtt. á þskj. 236, nr. 52. Það eru kveikir úr spunatrefjum og gert er ráð fyrir því, að þeir lækki í 18% toll. Þá er brtt. nr. 54 við prjóna– og heklvoð. Gert er ráð fyrir því að slíkt lækki úr 40% í 20% EFTA–toll og 30% ytri toll. Þá er brtt. við 70. kaflann, þ.e. 55. brtt. Hér er um að ræða glerspegla, sem framleiddir eru í landinu og verða því EFTA–vara og verða því með 70% EFTA–toll. 57. brtt., þar er um að ræða vefnað úr glertrefjum, sem gerð er till. um að lækki ofan í 30% toll til samræmis við nr. 53.11.00. Síðan koma hér brtt. nr. 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, þ.e.a.s. brtt. við 71. kafla. Hér er um að ræða hráefni fyrir gull– og silfursmíði,- og það er gert ráð fyrir því, að það hráefni lækki um 50%, úr 40% í 20%. Þá eru brtt. við 73. kafla, sem eru á báðum þskj. Ég mun fyrst taka till. á þskj. 246, sem eru brtt. frá nr. 11 að nr. 34 á bls. 3 í þskj. 246. Allar þessar brtt. fjalla um lækkun á hráefni til járniðnaðar og gert er ráð fyrir því, að hráefnistollurinn fari hér í 2%, hann er nú í flestum tilfellum 5%. Í frv. er gert ráð fyrir lækkun í 4%, en talið er, að rétt væri að lækka þann toll ofan í 2%. Þetta voru brtt. frá nr. 11 að nr. 34 á þskj. 246. Síðan er brtt. nr. 73 á þskj. 236 við þennan sama kafla, vír til framleiðslu á naglavír, sem þarf mikla vinnslu. Þar er gert ráð fyrir lækkun úr 15% í 7% skv. 50% sjónarmiðinu. Í 74. brtt. er gert ráð fyrir að fella toll niður á þynnum og plötum til iðnaðar, en hins vegar setja 7% toll á nr. 73.13.59, sem er annað í þeim sama tollflokki. Þá er gert ráð fyrir því í 75. og 76. brtt. á þskj. 236, að logsuðuvír lækki úr 15% í öðru tilfellinu - úr 35% í hinu- ofan í 7%, en að annað í þeim kafla standi í 18%, sem er 77. brtt. 78. brtt., 73.20.00. Hér er um að ræða „pípufittings“, sem gert er ráð fyrir að lækki úr 35% í 25%, en þetta er mikið notað til iðnaðar. 79. brtt. gerir ráð fyrir, að hér komi inn EFTA–tollur, sem verði 30%, ýmiss konar mannvirki, skemmur og aðrar byggingar, eins og þar stendur. Síðan er 80. brtt., þar er um að ræða jarðstrengsmúffur og tengidósir og gert er ráð fyrir að það lækki úr 35% í 25%. 81. brtt., þar er gert ráð fyrir sams konar lækkun, hins vegar í 82 er gert ráð fyrir lækkun úr 70% í 25%. Í nr. 83, 84 og 85 er gert ráð fyrir að lækka ýmis verkfæri úr 35% tolli ofan í 7%, til samræmis við vélatoll. Síðan er 86. brtt. á þskj. 236, hún er dregin til baka, því það kemur sams konar tillaga með öðrum texta á þskj. nr. 246. En á þskj. 246 eru brtt. við 73. kaflann, þar sem gert er ráð fyrir því, að vörur úr kopar falli úr 70% tolli ofan í 7% toll, og plötur og ræmur, - í 35. brtt., þar sem stendur „plötur og ræmur úr „lúmíni“, á að sjálfsögðu þegar yfir lýkur að standa „úr áli“,– fari úr 5% í 0%, en við munum í 3. umr. gera till. um orðalagsbreytingu á þessu, þ.e. till. við 76. kafla 1. gr. Þá er við sama kafla 36. brtt., þar sem gert er ráð fyrir því, að rafmagnstengidósir og bólur til gangbrautamerkinga falli úr 35% ofan í 25%. Þá er ein brtt. enn við 76. kafla, þ.e. 37. brtt. á þskj. nr. 246, þ.e. vörur úr „alúmíni“ grófmótaðar, en ekki frekar unnar, – þarna á að vera ál og verður það leiðrétt, - að þær fari úr 70% í 7%. Við 79. kaflann er brtt. nr. 38. Þar er gert ráð fyrir, að vír fari úr 35% tolli í 7% toll. 39. brtt. á þskj. 246 kemur í staðinn fyrir till. nr. 86 á fyrra þskj., sem dregin var til baka, þar er gert er ráð fyrir, að öryggishurðir með eða án karma til innbyggingar í hús falli úr 100% í 40% toll. Ég sé að þetta er orðað með tilliti til brtt. 236, nr. 86, svo að þetta skoðast þá sem brtt. við þá brtt. Hér er um að ræða hurðir, sem notaðar eru sem öryggishurðir í hús, þ.e.a.s. húshluta og er leiðréttingin til samræmis við toll á húshlutum. Hún á við 83. kafla 1. gr. Við sama kafla er brtt. á þskj. 236, 83.05.00, þar sem gert er ráð fyrir að smávarningur og útbúnaður fyrir lausblaðabindi o.fl. falli úr 50% og 80% tolli ofan í 30%. Við sama kafla á brtt. 88 á þskj. 236. Þar er gert ráð fyrir að þráður, stengur, pípur, plötur í rafsuðuvír o.fl. falli úr 15% í 7%. Þá er það 84. kafli frv. Við hann eru brtt. á báðum þskj. Í nr. 89 á þskj. 236 er um að ræða afgreiðsluborð, sýningarskápa fyrir verzlanir. Gert er ráð fyrir að tollurinn haldist í 35%, en í frv. er gert ráð fyrir að tollurinn lækki úr 35% í 10%, sem að athuguðu máli er ekki talið eðlilegt. Í 90. brtt. á sama þskj. er um að ræða nýtt númer í 84. kafla 59, þ.e. að inn komi þar nýtt númer, nr. 26, hreinlætistæki. Þessi kafli inniheldur mekanísk áhöld og talið er eðlilegt að hreinlætistæki, sem heyra undir þennan kafla, beri sama toll og hreinlætistæki, sem heyra undir aðra tollflokka. Á þskj. nr. 246, þar er brtt. nr. 40. Þar er um að ræða pressur, marningsvélar og aðrar vélar og tæki til notkunar við framleiðslu á víni og víndrúfnasafa o.s.frv. Gert er ráð fyrir að slíkt lækki úr 25% í 7%. Í 41. brtt. er gert ráð fyrir, að ýmsar vélar og tæki til landbúnaðar, þ.e.a.s. til garðyrkju, alifuglaræktar o.fl., eins og þar stendur, lækki úr 25% í 7% og talið eðlilegt með tilliti til annarra breytinga á tollskránni. Þá er það 85. kafli. Þar eru brtt. nr. 91 á þskj. 236 og nr. 42 á þskj. 246 um að þar komi nýtt númer, þ.e.a.s. að straumfestar verði með sérstökum tolli, sem á þskj. 236 er lagt til að verði 18%, en að athuguðu máli talið rétt að færi ofan í 10%, eins og kemur fram á þskj. 246. Þá er gert ráð fyrir, að efni í rafgeyma lækki úr 20% í 10%, þ.e. 43. brtt. á því þskj. Þá koma brtt. í sambandi við 87. kafla 1. gr., þ.e.a.s. ökutæki. Í 92. brtt. á þskj. 236 er gert ráð fyrir því, að í staðinn fyrir að í frv. eru bifreiðar í jeppaflokki flokkaðar eftir bilinu milli miðdepla ása, er gert ráð fyrir því í till. á þskj. 236, að þessi viðmiðun falli niður og jeppar verði allir í einum og sama flokki. Þá er þar lagt til á sama þskj. í nr. 93, að reiðhjól án hjálparvéla lækki úr 90% í 80%. Svo er og lagt til í 94. brtt., að barnavagnar án drifs lækki úr 90% í 50%. Hér er um að ræða erindi sem inn hafa komið og vakið athygli á mjög háu verði þessarar mjög svo nauðsynlegu vöru. Á þskj. nr. 246, þar er 44. brtt., snjósleðar. Þar er gert ráð fyrir að tollur á þeim lækki úr 60% í 40%. Þá er einnig gert ráð fyrir því í 45. brtt. á sama þskj., að almenningsbifreiðar, svo sem langferðabifreiðar og strætisvagnar, falli úr 40% tolli ofan í 30% toll. Síðan er 46. brtt. til samræmis við 44. brtt. 47. brtt. á þskj. 246 gerir ráð fyrir að díselknúnar vörubifreiðar, að burðarmagni 3 tonn og þar yfir, lækki úr 40% tolli ofan í 30% toll. Og sömuleiðis aðrar bifreiðar en díselknúnar, ofan við sama tonnafjölda. 49. brtt., 87.03.09, sem er annað í þeim tollflokki, gerir grein fyrir lækkun úr 40% í 30% líka. Sömuleiðis í brtt. nr. 50, þar er um að ræða lækkun úr 40 í 30%. Þetta var við 87. flokkinn, en við hann er víst ein brtt. enn á þessu sama þskj., þ.e. nr. 51. Þar kemur nýtt númer og það er 87.14.03, sem hefur hingað til flokkazt undir 87.14.09, haugsugur. Þær komi nú í nýjan flokk, sem verði með 7% tolli eins og nr. 02. Síðan er 95. brtt. á þskj. 236 um að það, sem er talið annað í þessum flokki, verði með 40% tolli í stað 80%, sem gert er ráð fyrir í frv. Brtt. nr. 52 á þskj. 246. Þar er gert ráð fyrir lækkun úr 35% í 25% toll. Við 92. kafla frv. eru brtt. á þskj. 236, þar sem gert er ráð fyrir, að grammófónplötur til tungumálakennslu lækki úr 50% niður í engan toll, svo og að segulbönd með áteknu efni fyrir Fræðslumyndasafn ríkisins lækki úr 75% niður í 0. Þá er gert ráð fyrir því á þskj. 246, brtt. nr. 53, að kljúfa út nýjan flokk fyrir dráttarvélasæti og lækka þau ofan í 7%, annað verður þar óbreytt. Við 1. grein frv. eru ekki fleiri brtt. á þskj. 246, en á þskj. 236 eru við þá grein 3 brtt. enn þá, annars vegar nr. 98, þar sem gert er ráð fyrir að taflborð og taflmenn fari úr 80% ofan í 50% toll til samræmis við tæki til íþróttaiðkana. Brtt. nr. 99 er um lækkun á spilum úr 100% tolli í 90% til samræmis við annað í þeim tollflokki. Í 100. brtt. er um að ræða rennilása og hluta til þeirra og gert ráð fyrir, að málmstykki til framleiðslu á rennilásum lækki úr 25% tolli í 14% toll. Annað lækki úr 40% í 35%. Ég hef þá gert grein fyrir þeim brtt., sem eiga við 1. gr. frv. Við 2. gr. frv. eru engar brtt., en við 3. gr. eru hins vegar brtt. Á þskj. 236 er gerð tilaga um breytingu á 28. tölulið 3. gr., þ.e.a.s. 2. málsliður 28. töluliðs orðist svo: „Má miða endurgreiðsluna við tiltekna fjárhæð á hverja rúmlest, eða sem ákveðinn hundraðshluta af samningsverði.“ Hér er um það að ræða, að í staðinn fyrir að í frv. er gert ráð fyrir að endurgreiðslan eigi sér stað miðað við ákveðna rúmlest, þá megi einnig binda hana við ákveðinn hundraðshluta af samningsverði. Þá er 2. brtt. við 3. gr., þ.e. að 48. tölul. verði felldur niður, en í honum stendur, að endurgreiða skuli gjöld af síldarvogum, sem samsvari því, að af þeim verði greiddur 10% verðtollur. Í 1. gr. frv. er hins vegar gert ráð fyrir því, að af síldarvogum verði greiddur 7% tollur, en ekki meiri tollur, svo að 48. töluliður er marklaus. Þá er 3. brtt. á sama þskj. um heimild til að endurgreiða timburinnflytjendum gjaldamismun af öllum sannanlegum birgðum timburs 1. marz 1970, innfluttum eftir 1. ágúst 1969. Er lagt til að þetta heimildarákvæði komi þarna inn. Stafar þetta heimildarákvæði af sérstöðu timburkaupmanna, því þeir verða af flutningsástæðum að flytja vörur sínar inn til landsins síðari hluta sumars og fyrri hluta vetrar, áður en vetur og ís leggst að í útskipunarhöfnum, sem yfirleitt eru í Austur-Evrópu. Þá er 4. brtt. um að á eftir 51. tölulið komi nýir töluliðir. Það er þá fyrst nr. 52. Þar er lagt til að endurgreiða, með nánar ákveðnum skilyrðum, gjöld af efni til framleiðslu rafagnatækja. Það hefur nokkuð verið fengizt við framleiðslu á þessum tækjum hér á landi, en það eru af þeim há aðflutningsgjöld, sem hafa hamlað nauðsynlegum tilraunum og framleiðslu, en það er talið mikilvægt, að þessi iðngrein fái að þróast og þess vegna lagt til, að þessi endurgreiðsluheimild fáist. Í nr. 53 er lagt til að fella niður verðtoll af flugvélaeldsneyti, þegar gerðar hafa verið viðhlítandi breytingar á innheimtu lendingargjalda. Það er talið að tollgreiðsla af eldsneyti hér á landi hamli gegn viðkomu erlendra flugvéla og sporni gegn eðlilegri þróun í notkun flugvéla, t.d. þota. Hins vegar er þessi endurgreiðsluheimild háð því skilyrði, að viðhlítandi breytingar á innheimtu lendingargjalda verði gerðar, en þar mun vera ósamræmi á, sem talið er eðlilegt að leiðrétt verði, um leið og endurgreiðsla yrði heimiluð á eldsneytistolli undir þessum kringumstæðum. Þá er lagt til í nr. 54, að tekin verði upp heimild til að endurgreiða mismun á gjöldum innfluttra bifreiða, sem eftir innflutning verður breytt í slökkvibifreiðar, þannig að það verði innheimtur 15% tollur af þeim bifreiðum, eins og af slökkvibifreiðum. Í nr. 55 er lagt til, að tekin verði upp heimild til þess, að lækka gjöld af hráefni til sælgætisframleiðslu, hálfu ári áður en innflutningur sælgætis hefst. Þá er á þskj. 246 gert ráð fyrir, að á eftir 19. tölulið 3. gr. komi inn nýr liður, sem yrði 20. liður, svo hljóðandi: „Að fella niður gjöld af bókum á íslenzku, prentuðum erlendis, enda séu bækurnar gerðar í samvinnu við erlenda aðila og verði ekki gerðar hér á landi á viðhlítandi hátt.“ Hingað til hefur verið í gildi heimild til endurgreiðslu undir svipuðum kringumstæðum, en með öðrum skilyrðum en hér. Heimildarákvæðið er nú tekið inn aftur, þó með breyttu orðalagi og þá sérstaklega gert ráð fyrir því, að sú prentun, sem hér er um að ræða, verði ekki gerð hér á landi með viðhlítandi hætti. Þá er lagt til á þskj. 246 að 28. liður 3. gr. breytist þannig, að í staðinn fyrir orðið 500 þús. komi ein millj., en aftan við töluliðinn bætist nýr málsliður, svo hljóðandi: „Sé um að ræða viðgerð, er nemur ekki þeirri fjárhæð, en er þó hærri en 100 þús. kr., er heimilt að ákveða ákveðið hlutfall af sannanlegum efniskostnaði sem endurgreiðslu tolla af viðgerðinni.“ Hér er verið að lækka það mark, sem heimilar endurgreiðslu, úr 500 þús. í 100 þús. kr. Hins vegar er þetta gert með þeim hætti, að endurgreiðsluheimildin og endurgreiðslan getur átt sér stað með liðlegri og þægilegri hætti heldur en verið hefur. Við 3. gr. eru ekki fleiri brtt. Hins vegar var á það bent, að inn þyrfti að taka heimild til endurgreiðslu af vélum til framleiðslu á umbúðum vegna útflutnings, en sá er skilningur tollskrárn. og ég held ráðh. líka, að í 22. tölulið 3. gr. felist þetta ákvæði, því þegar betur er að gáð, þá er það ótvírætt þar sem stendur: „Að fella niður eða endurgreiða gjöld af vélum, sem eingöngu eru notaðar til framleiðslu á vörum í nýjum útflutningsiðngreinum, eða til framleiðslu á ótollvernduðum vörum.“ Heimildin felst í þessu. Við 4. gr. er brtt. á þskj. 236 um að orðin: „og vörurnar séu . . . til sölu þar“ í niðurlagi gr. falli niður, þ.e. að gr. endi á þessum orðum: „enda geti sá hluti að vinnslunnar ekki farið fram hér á landi.“ Þá er gerð sú brtt. á þskj. 236, að 17. gr. falli niður og að gr. talan breytist samkvæmt því. Þegar n. hafði frv. þetta til meðferðar, þá barst henni m.a. erindi frá félagi ökukennara, þar sem þeir bentu á þá heimild, sem veitt er í 3. gr., til lækkunar á tollum eða endurgreiðslu á tollum til bifreiðastjóra, sem hafa akstur leigubifreiða að aðalstarfi. Þótti þá ekki ástæða til þess, að taka upp neina sérstaka gr. í því sambandi, þar sem það er skilningur tollskrárn. og hæstv. fjmrh., að þessari endurgreiðsluheimild geti ráðh. beitt varðandi bifreiðar til handa ökukennurum, með sama hætti og hann hefur beitt lækkun á innflutningsgjöldum hingað til. N. hafa borizt fleiri erindi, síðan hún lauk afgreiðslu málsins. Þau erindi munu athuguð á milli umr. Ég sé ekki ástæðu til þess að fjölyrða meira um frv. og þær brtt., sem ég legg fram á þessum tveim þskj., og legg til, fyrir hönd meiri hl., að frv. verði samþ. til 3. umr. með þeim breytingum, sem lagt er til að gerðar verði á því.



Herra forseti. Ég hef gefið út sérstakt nál. á þskj. 256, þar sem ég geri grein fyrir afstöðu minni til þessa máls. Eins og þar kemur fram, þá er augljóst að sú breyting, sem nú er ráðgert að gera á tollskránni, er fyrst og fremst bundin við þá ákvörðun, sem tekin hefur verið hér á Alþ., að Ísland gerist aðili að EFTA. Meginbreytingarnar eru því fólgnar í því, að gera ráð fyrir sérstökum EFTA–tolli, þar sem um er að ræða um 30% tollalækkun á EFTA–vörum, séu þær fluttar inn frá EFTA–löndum og um 50% lækkun á tollum á ýmiss konar efnisvörum til iðnaðar og talsverðri lækkun á tollum á ýmiss konar vélum og tækjum. Hér er því ekki um að ræða almenna endurskoðun tollalöggjafarinnar, sem ég tel þó, að hefði verið brýn þörf á að gera, því að á því leikur enginn vafi, að í tollalöggjöfinni gætir margs konar misræmis og þar eru ýmis ákvæði, sem tvímælalaust eru óheppileg og þyrfti að leiðrétta. Það er enginn vafi á því, að það þyrfti að stefna að því, að lækka tolla á margvíslegum vörum, einkum til framleiðsluatvinnuveganna og sömuleiðis ýmiss konar tolla, sem nú eru farnir að hvíla óeðlilega þungt á álagningunni á ýmsum nauðsynjavörum einstaklinga og heimila. En hér er sem sagt ekki um neina slíka endurskoðun að ræða á tollalöggjöfinni, heldur aðallega um að ræða breytingar af þeim ástæðum, sem ég hef greint frá. Ég tel, að ýmsar þær tollalækkanir, sem felast í frv., séu til bóta og er þeim samþykkur, bæði að ýmsar þeirra brtt., sem koma frá n. eða eru hér fluttar af formanni fjhn., séu til bóta, aðrar aftur nokkuð vafasamar. Hið sama er að segja um þær breytingar á tollskránni, sem felast í sjálfu frv. Ég get því verið með sumum þeirra, en öðrum ekki. Ég tel að sérstaklega sé eitt ákvæði, almenns efnis, mjög varhugavert í þeim breyt., sem hér liggja fyrir, en það er það, að gert er ráð fyrir því, að taka upp mismunandi tollstiga á sams konar vöru, eftir því hvort varan er flutt inn frá EFTA–löndum eða frá öðrum löndum. Ég tel sérstaklega varhugavert, að hafa þennan tollamismun svo háan sem raun verður á hér í ýmsum gr. Það verður sem sagt að hafa það í huga, að tollstigar hjá okkur eru í mörgum tilfellum mjög háir og þegar slíkir tollstigar eru lækkaðir um 30%, þá myndast hér býsna mikill tollamismunur. Ég tel að þetta ákvæði geti verið mjög hættulegt í framkvæmd og það sé mjög sennilegt, að af því leiði vandkvæði fyrir okkar útflutning í vissum tilvikum. Ég held að það leiki enginn vafi á því, að þetta misræmi, sem þarna verður tekið upp, muni leiða til þess, t.d. í viðskiptum okkar við Austur–Evrópulöndin og jafnvel við fleiri lönd, að þau muni fara að taka tillit til þessa óhagræðis, sem þau verða þarna fyrir, við ákvörðun þess verðs, sem þau vilja gefa fyrir okkar útflutningsvörur. Þá er þetta ákvæði, sem sett er nú inn í okkar tollalöggjöf vegna EFTA–aðildar, farið að bitna verulega á okkar útflutningsatvinnuvegum. Þetta atriði hafði verið allmikið rætt í EFTA–nefnd á sínum tíma og þá kom það fram m.a. hjá viðskrh. að hann taldi, að hér gæti verið um mjög verulega hættu að ræða og því yrði að gæta þess, að þessi tollamismunur yrði sem minnstur. Það kom mér því nokkuð á óvart, að sjá gert ráð fyrir því, í því samkomulagi, sem gert var um aðild Íslands að EFTA og hér í tollalagabreyt., að það yrði svona gífurlega mikill tollamismunur eins og raun er á. Ég efast að vísu ekki um það, að hér hefur verið um einhvern ytri þrýsting að ræða frá þeim aðilum, sem vilja njóta hér forréttinda á íslenzkum markaði, en ég tel, að grundvallarsáttmáli EFTA sé þess eðlis, að það hefði ekki átt að ganga að slíkum kröfum, þótt þær hefðu komið fram, vegna þess að hér er verið að skapa EFTA–ríkjunum óeðlilega sérstöðu á íslenzkum markaði. Í öðrum EFTA–löndum er þetta ekki svona, því að þó þar hafi myndazt nokkur mismunur á tollstigum gagnvart EFTA–löndum og svo öðrum löndum, þá er sá mismunur yfirleitt mjög lítill, sem leiðir af því, hvað tollar í þeim löndum voru yfirleitt lágir fyrir. Ég hef því flutt hér sérstaka brtt. á þskj. 257 um það, að taka upp það ákvæði, að þó að EFTA–tollurinn verði í tollskránni auðkenndur sérstaklega, – m.a. með tilliti til þess, sem á eftir hlýtur að koma, þ.e.a.s. á næstu árum, í sambandi við það samkomulag, sem gert hefur verið um aðild Íslands að EFTA, – þá tel ég rétt að hafa á öllum þeim vörutegundum, sem EFTA–tollurinn nær yfir, ákvæði um það, að ytri tollurinn á þeim skuli vera hinn sami og EFTA–tollurinn, þ.e.a.s., það verði ekki gerður hér mismunur á. Till. mín er allt svo miðuð við þetta. Ég tel, að hún sé það skýr, að þar fari ekkert á milli mála. Þá kemur það skýrt fram, hvort menn geta fallizt á þetta sjónarmið mitt eða ekki. Þá bendi ég einnig á það í mínu nál., að þessi tollamismunur getur í ýmsum tilvikum beinlínis leitt til þess, að hagstæðara verði fyrir innlenda innflytjendur að kaupa þær vörur erlendis, sem dýrari eru í erlendum gjaldeyri. Það getur beinlínis verið hagstæðara fyrir innflytjanda að kaupa vöru í EFTA–landi, þótt hún sé þar dýrari en í löndum utan EFTA, vegna þess að hún á hér heima í lægri tollflokki. Þannig getur útsöluverð hennar hér innanlands eftir sem áður verið nokkuð lægra heldur en ef varan hefði verið keypt í landi utan EFTA, fyrir minni gjaldeyri, fyrir lægra verð. Það er því veruleg hætta á því, að þetta ákvæði beinlínis leiði til þess, að við séum að eyða gjaldeyri okkar að ástæðulausu. Ég bendi á það enn, að einmitt vegna þess, hvað hér er um mikinn mismun að ræða, – en í ýmsum tilvikum verður þetta þannig, að á sams konar vöru verður ytri tollurinn 65% en EFTA–tollur 45%, þá getur þessi tollamismunur orðið enn þá meiri, þar sem t.d. ytri tollurinn er 90% en EFTA–tollur 65%, – þá getur til þess komið, að óeðlileg og þjóðhagslega óhagkvæm utanríkisviðskipti þróist í skjóli þessa mismunar. Annað ákvæði, sem ég hef í huga að flytja brtt. um, en hef ekki gert enn, – geri það e.t.v. við 3. umr., – það er ákvæði, sem ég tel að vanti í frv., en það er að setja hér eitthvert öryggi inn um það, að sú tollalækkun, sem ákveðin er með frv., skili sér í reynd út í verðlagið. Ég tel að það hefði átt að setja hér inn ákvæði til bráðabirgða um, að verðlagsnefnd skuli ákveða verðlag á þeim vörum, sem eiga að lækka í tolli samkvæmt þessum l., á þann hátt, að hún tryggi það, að tollalækkunin komi fram í útsöluverði vörunnar innanlands. Ég hef ekki flutt um þetta till. enn, en hef það til athugunar fyrir 3. umr. Þá vil ég að lokum aðeins benda á það, að auðvitað er það svo, að þær verðbreytingar, sem verða á varningi í landinu vegna þeirrar tollalækkunar, sem felst í þessu frv., verða mjög handahófskenndar. Verðlag lækkar væntanlega eitthvað í reynd á einstaka vörum, t.d. þeim, sem hafa verið í háum tollflokki og verða síðan fluttar inn undir EFTA–tollskrárákvæðum, jafnvel þó að á þær kunni að bætast 3 1/2% viðbótarsöluskattur, en mjög margar vörutegundir verða eftir þessa breyt. í sama tollflokki og þær voru áður, en fá nú á sig 3 1/2% hækkun á söluskatti og koma þar með til með að hækka í verði. Margar nauðsynlegustu vörur, t.d. þær sem útflutningsframleiðsla okkar þarf á að halda, eins og vélar, tæki og áhöld, sem voru komnar í tiltölulega lága tollflokka, koma yfirleitt til með að hækka í útsöluverði vegna hækkunarinnar á söluskattinum. Hér verður því yfirleitt ekki um neina teljandi verðlækkun að ræða vegna tollalækkunarinnar. Því verður vitanlega að líta á þetta mál allt í samhengi, þar sem söluskatturinn er í rauninni hin hliðin á þessu tollalækkunarmáli. Ég skal svo ekki fjölyrða frekar um þetta. Mín afstaða til málsins kemur fram í mínu nál. á þskj. 256 og í þeirri brtt., sem hér liggur fyrir frá mér. Mun ég svo síðan taka afstöðu til einstakra till., eftir því sem mér þykir ástæða og efni standa til.



Herra forseti. Ég þarf ekki að flytja langt mál til þess að gera grein fyrir afstöðu 2. minni hl. fjhn. til þessa frv., því að hún kemur nokkuð ljóst fram í nál. frá okkur á þskj. 259. Mér finnst þó rétt að vekja athygli á því, að þegar þetta mál var til umr. hér fyrir jólin, var lögð mikil áherzla á það af hæstv. ríkisstj., að það yrði afgr. fyrir jólafríið, en þá voru ekki eftir nema örfáir dagar þangað til það átti að byrja. Þessu var mjög ákveðið mótmælt af stjórnarandstæðingum og þau mótmæli báru þann árangur, að málinu var frestað þar til þing kom saman að nýju. Þetta hefur orðið til þess, að frv. hefur fengið miklu nánari og víðtækari athugun en ella. Tollskrárnefnd ríkisins fór yfir ýmis ákvæði þess meðan á þinghléi stóð og síðan þing kom saman hafa fjhn. beggja þingdeilda unnið sleitulaust að því að fara yfir frv. Ég tel, að það hafi á margan hátt verið vel unnið og formaður fjhn. þessarar deildar sem stjórnaði því starfi hafi haldið þar vel á málum eins og aðstaðan var. Niðurstaðan hefur líka orðið sú, að hér hafa verið lagðar fram ekki færri en 160 brtt., sem eru fluttar af formanni fjhn. og eru yfirleitt studdar af allri n. eða a.m.k. af meiri hl. hennar. Og mér er tjáð, að samanlagt muni þessar till. lækka tollana um u.þ.b. 30 millj. kr. Langmest af þeirri tollalækkun er ávinningur fyrir iðnaðinn með ýmsum hætti. Ég tel að þetta sýni, að sú afstaða okkar stjórnarandstæðinga fyrir jólin, að krefjast nánari athugunar á þessu máli, hafi haft við fyllstu rök að styðjast og að hún hafi borið verulegan árangur, eins og ég hef hér bent á. Það hefði verið alveg útilokað, ef átt hefði að afgr. tollskrána fyrir jólin, að slík athugun og átt hefur sér stað hefði getað farið fram. Ég tel því, að afstaða okkar stjórnarandstæðinga til málsins við 1. umr. hafi þannig borið árangur, sem vert er að minnast og gæti hún orðið til leiðbeiningar síðar, þegar áherzla er lögð á það af hæstv. ríkisstj., - hvort sem það væri þessi ríkisstj. eða önnur, – að afgr. stórmál eins og þetta með óeðlilegum hraða. Eins og fram hefur komið hér, bæði nú við þessa umr. og 1. umr., þá hefur endurskoðun tollskrárinnar að þessu sinni fyrst og fremst beinzt að því að samræma hana þeim samningi við EFTA, sem samþ. var hér á þingi fyrir jólin. Og starf fjhn., eða afstaða fjhn. til frv., hefur fyrst og fremst beinzt að tollskránni með tilliti til hans. Athuganir á öðrum ákvæðum tollskrárinnar hafa því ekki farið fram, þó að til þess væri ærin ástæða. Ég vil t.d. nefna í því sambandi, að vissir tollar eru nú óeðlilega háir, eins og t.d. tollar á byggingarefni og tollar á heimilisvélum. Það er orðið mjög aðkallandi að lækka þá. Ég tel þessa tolla, sem ég nefndi hér, sérstaklega ósanngjarna, vegna þess að þeir bitna fyrst og fremst á ungu kynslóðinni eða því fólki, sem er að koma sér upp eigin húsnæði og er að mynda heimili og þarf þess vegna öðru frekar á heimilisvélum að halda. En því er ekki að neita, að ef ætti að lækka þessa tolla í það horf, sem eðlilegt væri, þá mundi af því hljótast veruleg tekjurýrnun fyrir ríkissjóð. Þess vegna hygg ég, að heildarendurskoðun á tollskránni, sem er orðin nauðsynleg, m.a. með tilliti til þessara breytinga, geti tæpast farið fram, nema jafnhliða fari einnig fram athugun á öðrum tekjustofnum ríkisins. Þessi mál þarf öll að athuga í heild. Það er orðið mjög aðkallandi að framkvæma slíka heildarendurskoðun á öllum tekjustofnum ríkisins, m.a. með það í huga, að það verði gerðar þessar breytingar og fleiri á tollskránni í heild. En til slíkrar athugunar gafst ekki tækifæri eða aðstaða nú, heldur var starf fjhn. fyrst og fremst bundið við það að samræma tollskrána þeim breytingum, sem leiðir af EFTA–aðildinni. Eins og hv. þm. er kunnugt, þá var það meginstefna í þessu frv., samkvæmt samkomulaginu við EFTA, að lækka verndartollana um 30%, en til að mæta því áfalli, sem af því leiddi fyrir iðnaðinn, var ákveðið að lækka hráefnistolla til jafnaðar um 50% og tolla á vélum til iðnaðarins úr 25% í 7%. Þó að þetta sé nokkru meiri lækkun á hráefnistollunum og vélatollunum, en lækkun verndartollanna nemur, þá mun niðurstaðan í flestum tilfellum verða sú, að af þessum tollabreytingum mun leiða meiri lækkun á erlendum vörum, en verður á innlendu framleiðslunni. Þetta gerir þess vegna stöðu iðnaðarins óhagstæðari en hún áður var. Af þeim ástæðum og líka í samræmi við fyrri afstöðu okkar, þá teljum við framsóknarmenn, að lengra hefði átt að ganga í þá átt að lækka hráefnistollana og vélatollana. Við teljum, að það hefði verið eðlilegt og raunar óhjákvæmilegt að afnema þessa tolla með öllu. Ég vil benda á það, að ef frv. verður samþ. óbreytt og söluskatturinn verður hækkaður í 11%, eins og hér er lagt til í öðru frv., þá munu tollar og söluskattur af vélum til iðnaðarins nema samanlagt rúmlega 19% af innkaupsverði þeirra. Þetta er álagning, skattálagning, sem hvergi annars staðar þekkist og er iðnaðinum tvímælalaust mjög óhagstæð, í samanburði við þá aðila, sem við er að keppa erlendis. Þess vegna hefði ekki veitt af því, eins og við leggjum hér til á sérstöku þskj., að vélatollarnir hefðu verið alveg felldir niður og hráefnistollarnir einnig. Ég hygg, að það séu flestir sammála um það, að næstu fjögur ár verði mjög örlagarík fyrir iðnaðinn, þ.e.a.s. hvort honum tekst á þeim tíma að auka svo samkeppnishæfni sína, að hann standist þá miklu lækkun eða afnám verndartollanna, sem þá er framundan. Og til þess að bæta samkeppnisaðstöðu sína á þessum tíma, þá hefði honum áreiðanlega ekki veitt af því, að vélatollarnir og hráefnistollarnir væru alveg felldir niður. Það er í samræmi við þetta, sem við í 2. minni hl. fjhn. leggjum til á sérstöku þskj., að vélatollarnir, sem eru nú 7% í frv., verði alveg felldir niður, þ.e.a.s. tollar á vélum til iðnaðarins. Jafnframt teljum við eðlilegt, að tollar á vélum til landbúnaðarins, sem eru nú 10%, en eru lækkaðir í 7% í frv., verði einnig alveg felldir niður. Ef tollarnir á landbúnaðarvélunum verða ekki lækkaðir meira en sem svarar þessum 3%, sem frv. gerir ráð fyrir, en söluskatturinn verður hækkaður um 3 1/2%, þá munu landbúnaðarvélarnar hækka nokkuð í verði frá því, sem nú er. Þess vegna teljum við eðlilegt, að þessir tollar verði alveg felldir niður. Sama er að segja um vélar, hluti og tæki til sjávarútvegsins. Það hvílir nú á þessum vélum eða tækjum 4% tollur og það er gert ráð fyrir því, að hann haldist áfram. Þetta þýðir það, að þessar vélar og tæki sjávarútvegsins munu hækka í verði sem öllum söluskattinum nemur, ef tollurinn verður látinn standa óbreyttur. Til þess að ganga úr skugga um, hver afstaða þm. er í þessum efnum eða hver þingviljinn er, þá flytjum við á þskj. 260 till. um að afnema tolla á nokkrum tilteknum vélum og tækjum, sem iðnaðurinn, sjávarútvegurinn og landbúnaðurinn notar. Verði þessar till. okkar samþ., munum við, við 3. umr. flytja víðtækari till. um afnám tolla á öllum öðrum sambærilegum vélum og tækjum, en ella er óþarft að vera með langan tillöguflutning og margar atkvgr. um þetta efni, því að atkvgr. um þau atriði, sem felast í till. okkar á þskj. 260, á að leiða það fullkomlega í ljós, hver þingviljinn er í þessum efnum. Eins og kemur fram í nál. okkar, kostar það mikla vinnu og mjög mikla sérþekkingu að undirbúa till. um afnám tolla á hráefnum til iðnaðarins, vegna þess að þeim er blandað inn í fjölmarga vöruflokka aðra, og það getur verið mjög erfitt fyrir aðra en þá, sem eru sérstaklega sérfróðir í þessum efnum, að greina þessar vörur í sundur, þ.e. hvað eigi að teljast hráefni og hvað ekki. Þess vegna leggjum við til, að það ákvæði verði samþ. til bráðabirgða, að tollskrárnefnd endurskoði í samráði við Félag ísl. iðnrekenda, Samband ísl. samvinnufélaga, Landssamband iðnaðarmanna, Verzlunarráð Íslands og Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna öll þau atriði tollskrárinnar, sem snerta hráefni og hjálparefni til iðnaðar, með það fyrir augum, að tollar af þessum efnum verði felldir niður og að till. n. um þetta efni verði lagðar fyrir næsta þing. Ég hygg að það verði ekki framkvæmanlegt í annarri mynd, en þessari að ná því fram, svo að fullnægjandi geti talizt eða rétt, að felldir verði niður tollar á hráefnum og hjálparefnum til iðnaðarins. Það er a.m.k. meira verkefni en svo, að það sé hægt að ljúka því á þeim tíma, sem ætlaður er til afgreiðslu þessa máls. Ég tel, að það muni verða þörf á því hvort eð er, að taka tollskrána til meðferðar á næsta þingi. Ég nefni það því til sönnunar, að það náðist ekki samkomulag um það í fjhn. að gera breytingar á 90. kafla tollskrárinnar, en sá kafli fjallar aðallega um rannsóknartæki og ýmis mælitæki, sem iðnaðurinn notar og hlýtur að nota í vaxandi mæli, því að eftir því sem tækni og hagræðing og annað slíkt eykst í iðnaðarrekstrinum, verður vaxandi þörf fyrir margs konar rannsóknarstarfsemi. Rannsóknastarfsemi hlýtur þess vegna að verða mjög vaxandi þáttur á komandi árum í starfsemi iðnaðarins. En við þessa endurskoðun á tollskránni hefur eiginlega engin breyting fengizt fram á þessum lið. Ég hygg, að iðnrekendur muni yfirleitt leggja mikla áherzlu á það, að þessi tæki verði lækkuð, rannsóknartækin og mælitækin, til samræmis við aðrar vélar, en þau eru enn flest í mjög háum tollum, miklu hærri heldur en tollarnir á vélunum til iðnaðarins verða, jafnvel þó að það verði samþykkt, sem liggur fyrir í brtt. Ég hygg, að tollar á þessum rannsóknartækjum séu í mörgum tilfellum 50% og jafnvel allt að 70%, eða ég man það nú ekki svo nákvæmlega. Þeir eru a.m.k. mjög háir og það verður óhjákvæmilegt, að taka þetta atriði til sérstakrar athugunar, ekki síðar en á næsta þingi, sökum þess, eins og ég hef þegar minnzt á, að það verður mikil þörf á því, að auka á komandi árum hvers konar rannsóknarstarfsemi í þágu iðnaðarins. Það væri einmitt eðlilegt, að næsta Alþ. fjallaði um slíkar breytingar á tollalöggjöfinni. Þá mætti þess vegna vel hugsa sér, að jafnframt því, sem tollskrárnefndin endurskoðaði tollskrána með tilliti til þess ákvæðis til bráðabirgða, sem við flytjum till. um, þá færi einnig fram sérstök athugun á 90. kafla tollskrárinnar, þar sem rannsókna– og mælitækin eru. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fjölyrða öllu meira um þetta mál að þessu sinni. Ég vil aðeins árétta það, áður en ég lýk máli mínu, að við í 2. minni hl. fjhn. teljum það mjög mikilvægt, að tollar á hráefnum og vélum til iðnaðarins verði felldir niður sem allra fyrst og í samræmi við það höfum við líka flutt þær till., sem eru á þskj. 260. En þrátt fyrir það, þó að svo fari, að þessar till. okkar nái ekki fram að ganga þessu sinni, munum við styðja frv., vegna þess að þær lækkanir, sem í því felast á hráefnatollum og vélatollum, ganga í rétta átt að okkar dómi, þó að of skammt sé gengið.



Herra forseti. Ég vil fyrst nota þetta tækifæri til þess að þakka hv. fjhn. þessarar d. og raunar báðum fjhn. þingsins, fyrir það, hve ötullega þær hafa unnið að því, að fara yfir tollskrárfrv., sem er mikill bálkur og eins og hv. frsm. bæði meiri og minni hl. hafa tekið fram, svo mikill bálkur, að það er auðvitað gersamlega útilokað að kryfja það til mergjar í öllum einstökum atriðum. Og ég vil ekki hvað sízt þakka formanni n. í þessari hv. d. fyrir það frumkvæði, sem hann hefur haft um það, að þoka þessu máli áleiðis, og hvernig að þessu hefur verið unnið á jákvæðan hátt. Ég tel sérstaklega nauðsynlegt, að það komi fram, þó að ég hafi reyndar tekið það fram áður, að ástæðan til þess á sínum tíma, er ég lagði tollskrárfrv. fram, að ég lagði áherzlu á, að reynt yrði að afgreiða það fyrir jól, byggðist ekki á neinni löngun til þess að beita ofríki, heldur eingöngu á því, að það hafði þá verið gert ráð fyrir, að Alþ. kæmi ekki saman fyrr en að afloknum fundi Norðurlandaráðs í febrúar og það lá í augum uppi, að það var gersamlega útilokað, að bíða með afgreiðslu tollskrárinnar til þess tíma. Eftir að ráðið hafði verið, að Alþ. kæmi hins vegar saman snemma í janúarmánuði, eða 12. janúar, eins og niðurstaðan hefur orðið, þá var auðvitað ekkert því til fyrirstöðu, að fresta málinu fram yfir áramót og athuga það nánar og það er rétt, sem á hefur verið bent, að þetta hefur leitt til þess, að á því hafa verið gerðar mjög margar breytingar, að tölunni til hátt á 2. hundrað, - þó að þær að vísu efnislega séu nú ekki svo margar, vegna þess að hér er um að ræða fjölda margar till., sem grípa hver inn í aðra og í þeim eru teknir fyrir stórir flokkar, eins og hv. formaður n. hér vék að, sem snerta mjög mörg tollskrárnúmer, en hins vegar ekki hægt að segja, að það sé verið að gera sjálfstæðar breytingar. Þetta er allt tengt hvað öðru. Það er þó auðvitað alveg ljóst og hlaut að vera það, að það eru svo mörg álitamál í sambandi við tollskrána, að þó við sætum með hana enn þá í alllangan tíma, þá er engum efa bundið, að það gætu komið fram fjölda margar brtt. til viðbótar. Það má a.m.k. endalaust um það ræða, hvort tiltekin vara, efnivara eða fullunnin vara, á að vera í þessum tollflokki eða ekki. Jafnvel þó að við höldum okkur við EFTA–vörurnar sjálfar, þá hefur það komið á daginn við nánari könnun, að það er ekki enn þá ljóst um allar vörur, hvort þær muni teljast EFTA–vörur eða ekki og það kemur þá til síðar að athuga það, eftir því sem reynslan sýnir okkur, hver niðurstaðan verður í þessum efnum, hvort það þurfi að gera hér frekari brtt. eða ekki. Tollskrárnefnd rn. hefur unnið sleitulaust fyrri hluta janúarmánaðar að athugun á öllum ábendingum, sem fram hafa komið, bæði frá iðnrekendum og öðrum, um nauðsynlegar breytingar og lagfæringar, og það hefur verið gengið til móts við ýmsar af þessum óskum, hvort sem það nú strengilega hefur verið óumflýjanlegt, vegna þeirrar stefnu sem var búið að marka, eða vegna þess að það hefur þótt af öðrum ástæðum sanngjarnt. Það læt ég liggja á milli hluta. Ég tel það enga hneisu fyrir rn. sem slíkt, að þessar brtt. hafa komið fram og tillit hefur verið tekið til þeirra, heldur sýnir það aðeins viðleitni í þá átt, að reyna með öllum hætti að ganga til móts við óskir, sem taldar eru sanngjarnar, en þó að sjálfsögðu innan þess ramma, sem ég veit, að allir hv. þdm. gera sér grein fyrir, að það verður að horfa einnig á þann tekjumissi, sem hér er um að ræða fyrir ríkissjóðinn, ella yrði enn að gera nýjar tekjuöflunarráðstafanir, – sem mér skilst, að öllum hv. þm. sé nú fremur á móti skapi að þurfa að hugsa sér, - jafnvel það að hækka söluskattinn enn meir en hefur verið gerð till. um. Ég geri hins vegar ekki ráð fyrir, að það þurfi að grípa til þeirra úrræða, þó að þær breytingar séu gerðar, sem hér liggja till. um. Rétt er hjá einum hv. ræðumanni, eða hv. frsm. 2. minni hl., að það tekjutap, sem hér af verður, mun geta numið um 30 millj. kr. á ársgrundvelli. Þó er það allt álitamál, sem ekki er þægilegt að gera sér grein fyrir. En a.m.k. eru allar þessar breytingar innan þess ramma, að ég hef ekki séð ástæðu til að gera sérstakar ráðstafanir til tekjuöflunar til þess að mæta þeim. Hitt er rétt, að það hafa komið fram óskir um margar aðrar breytingar, sem eru með þeim hætti, - þó að það megi telja þær vera æskilegar og ánægjulegt, ef hægt væri að framkvæma þær, – að þær hefðu í för með sér svo mikið tekjutap, að það kæmi ekki til neinna mála, að fallast á þær. Í meginefnum tel ég líka, að frv., eins og það liggur fyrir með þeim breytingum, sem n. hefur gert, horfi allt í þá átt, að það verði staðið við þær yfirlýsingar, sem iðnaðinum hafa verið gefnar fyrst og fremst varðandi tollabreytingar á hráefnum í sambandi við þær tollalækkanir, sem þurfa að verða á innfluttum vörum. Það hefur verið gengið til móts við óskir um lækkanir á hráefnatollum og vélatollum, svo sem umr. hafa snúizt um, enda þótt það sé að vísu svo, að menn hefðu óskað eftir því, að vélatollar yrðu algerlega felldir niður. Það hefur ekki verið talið mögulegt og ég tel það ekki með nokkru móti mögulegt á þessu stigi málsins. Hins vegar var gengið það langt, að upphaflega var gert ráð fyrir að lækka þessa tolla í 10%. En niðurstaðan varð sú, að lækka þá í 7%, til þess að vega upp á móti söluskattshækkuninni, þannig að það á ekki að verða bein hækkun á þessum vélum að neinu leyti af þeirri ástæðu, því að 1/2% gerir þar að sjálfsögðu hvorki til né frá í flestum tilfellum. Það hefur ekki komið hér fram nein sérstök gagnrýni á þau vinnubrögð, sem hér hafa verið viðhöfð, önnur en sú, að það hefur verið látin í ljós ósk um það eða ábendingar, að það væri æskilegt að taka fleiri atriði tollskrárinnar til meðferðar. Vissulega er það rétt, að það eru margvísleg atriði í henni, sem þörf væri á að endurskoða. Ég vék að því sjálfur í framsöguræðu minni fyrir jólin um tollskrárfrv., að rn. teldi, að það væru ýmis atriði tollskrárinnar, sem þyrfti að taka til athugunar og endurskoðunar. Það hafa á undanförnum árum verið gerðar stórvægilegar endurskoðanir og lagfæringar á tollskránni, sérstaklega með það í huga, að lækka hina óviðunandi háu tolla, sem eru, eins og hér hefur verið bent á, óþekktir í okkar nágrannalöndum og skapa að sjálfsögðu margþætt vandamál. Það er alveg rétt sem hv. frsm. 2. minni hl. sagði, að það væri æskilegt að lækka ýmsa tolla og endurskoða þá um leið tekjuöflunarmál ríkisins í heild. Þetta er það, sem eðlilegt og nauðsynlegt er að gera, og eins og ég sagði, hefur verið gert og verður haldið áfram að vinna að, en getur aldrei gerzt í allt of stórum áföngum í einu. Af því yrði of mikil röskun. En vitanlega er endalaust hægt að deila um það fram og aftur, hvað séu eðlilegir tollar, bæði í meginstefnu og einnig hvaða tollar eigi að vera á einstökum vörutegundum, þó svo að við slepptum þessu EFTA–máli, sem er mál út af fyrir sig, þar sem menn hafa bundið sig við ákveðnar lækkanir. En varðandi aðra flokka, gætum við tekið búsáhöld og ótal margt annað, sem vitanlega væri æskilegt að hafa í lægri tollflokkum, en þar komum við þá aftur inn á þann vanda, hvort það eru þá til eðlilegri leiðir til að afla þess fjár, sem ríkið þarf á að halda hverju sinni. Allt er þetta álitamál og vill nú verða svo, að mönnum sýnist sitt hvað um það, þegar kemur að því, að það þarf að afla þessara tekna. Varðandi það, sem hv. 2. minni hl. fjhn. gerir hér till. um, að afnema alveg vélatollana, þá hef ég áður vikið að því, að ég tel það með engu móti fært, eins og sakir standa nú, enda ekki sérstök rök fyrir því að afnema þá. Það er hér um að ræða mjög verulega lækkun almennt á vélatollum iðnaðarins, auk þess sem sú heimild er sett inn í tollskrána, sem hefur geysimikla þýðingu, að sé um nýjar framleiðslugreinar að ræða og framleiðslugreinar, sem þurfa að keppa við ótollverndaðan innflutning, þá er heimildarákvæði í tollskránni um að lækka megi tolla af vélum til slíkrar framleiðslu niður í 0%. Hér er vitanlega um mjög þýðingarmikið atriði að ræða, sem er til þess að koma ekki í veg fyrir það, að eðlileg þróun geti orðið í iðnaðinum. Það verður engin sérstök breyting, hvorki hjá landbúnaði né sjávarútvegi, sem gerir ástæðu til þess að fara lengra niður með tolla hjá þessum framleiðslugreinum heldur en er nú í dag. Það er ekkert sérstakt í EFTA–aðildinni, sem leiðir til þess, þó að það megi segja, að það væri æskilegt, að þeir tollar væru ekki til staðar. En þau rök eru ekkert sérstök nú, miðað við það, að það er gert ráð fyrir að lækka tollana þannig, að söluskatturinn hafi ekki áhrif til hækkunar nema að svo litlu leyti, að það getur ekki talizt neitt atriði. Og það var náttúrlega ekki beinlínis hvatning til þess að lýsa yfir samþykki við till. hv. 2. minni hl., þegar hann boðaði það, að ef till. hans núna yrðu samþykktar, mundi hann safna saman nýjum lista fyrir 3. umr., til þess að afnema tolla á enn fleiri vörutegundum. Ég verð að segja, að frá mínum bæjardyrum séð finnst mér það ekki sérlega hvetjandi til þess að samþykkja þessa till. Ég veit hins vegar, að það er hárrétt, sem hv. þm. sagði, að það var auðvitað ástæðulaust að fara í gegnum alla tollskrána og taka upp allar hugsanlegar vélategundir. Þannig voru full rök fyrir því, að hafa þennan lista ekki lengri. Varðandi það atriði, að hefjast nú handa, eins og gert er ráð fyrir í till. frá hv. 2. minni hl., um það, að stefna að því að afnema alla hráefnatolla nú þegar á næsta þingi, þá tel ég það fjarri lagi. Það er allt annað mál, að við þurfum að halda áfram að gera einhverjar ráðstafanir til að lækka eitthvað hráefnatollana, en ég held, að það væri iðnaðinum ekki til neins sérstaks ávinnings, að fella þá alveg niður. Það verður núna fjögurra ára aðlögunartími að EFTA–aðildinni og að gera núna slíka stökkbreytingu, - sem iðnaðurinn hefur heldur í rauninni alls ekki borið fram neina alvarlega ósk um, að afnema alla tolla, gæti leitt til þess hreinlega, að hér risi upp ýmiss konar iðnaður í skjóli tollverndar, sem hann svo missti eftir nokkur ár. Þannig gæti orðið hér mjög óeðlileg þróun í iðnaðinum, ef of langt væri gengið í þessu efni. Næstu 4 ár eru vissulega mjög þýðingarmikið aðlögunartímabil fyrir iðnaðinn og það hefur í meginefnum verið gengið inn á óskir iðnaðarins, til þess að gera honum kleift að mæta þessum vanda, sem hér er við að glíma. Það var höfuðósk hans, að fá hráefnistollana lækkaða niður um 50%, sem hefur verið gert, þó að það sé ekki gert í öllum tilfellum, sem enda hefur þá verið samþykkt af iðnaðinum, því í þeim tilfellum þegar vinnsluvirði vöru er ákaflega lítið, þá er auðvitað óeðlilegt að fara með tollalækkunina niður í 50%. Það hefur verið reynt að meta það í hinum ýmsu tilfellum, þó að það geti vel verið, að það hafi eitthvað orðið þar út undan, sem þarf þá að skoða og enda kom í ljós, frá því að frv. var lagt fram, að það voru vissar iðngreinar, sem þótti rétt að taka til sérstakrar athugunar og nefni ég þar t.d. gullsmíðaiðnaðinn. Í sambandi við hann höfðu ekki verið gerðar neinar ráðstafanir í þessa átt. Verð ég þó að segja, að sanngjarnt er að ganga til móts við hann, því þó að framleiðsla hans sé að vísu talin lúxusvara, þá er það engu að síður mjög efnilegur iðnaður hér á landi, sem þar er um að ræða. Varðandi till. frá hv. 1. minni hl. fjhn. vil ég segja það, sem ég veit, að öllum hv. þdm. og honum raunar líka, hlýtur að vera fullkomlega ljóst, að slíka till. er útilokað að samþykkja. Þátttaka okkar í EFTA byggist að sjálfsögðu á því, að við veitum EFTA–löndunum sérstök fríðindi og það sé gerður munur á tollum frá EFTA–löndum og öðrum löndum. Ef ætti að fara inn á þá braut að fella niður tolla jafnt frá EFTA–löndum og öðrum löndum, þá væri hér um einskisverð hlunnindi að ræða fyrir EFTA–þjóðirnar sem slíkar, en þær veita okkur aftur á móti og því vil ég vekja athygli á, stórkostleg fríðindi umfram alla aðra á þann hátt, að þær fella nú niður alla verndartolla á vörum, sem við flytjum til þeirra landa þegar í stað, þó að við þurfum ekki að lækka okkar tolla nema um 30%. Þetta gera að sjálfsögðu ekki þau lönd, sem eru utan EFTA, þannig að hér væri EFTA þá að veita okkur stórfelld ný fríðindi. En þær þjóðir, sem ekki eru EFTA–þjóðir, mundu þá í staðinn fá að njóta fríðinda frá okkar hendi á sama hátt og EFTA–þjóðirnar gera, enda þótt þær þjóðir gerðu ekkert að sínu leyti til þess að lækka tolla á okkar vörum. Það er rétt, sem hv. þm. vék að, að menn hafa fullkomlega opin augu fyrir mikilvægi viðskiptanna við bæði austur og vestur, þ.e.a.s. Rússland og Bandaríkin. Varðandi austurviðskiptin er það að segja, að það hefur komið í ljós, að meginhluti þeirra vara, sem við kaupum þaðan, er í mjög lágum tollflokkum, þannig að þær breytingar, sem hér verða, geta ekki haft nein áhrif á þau viðskipti. Sumar þessar innflutningsvörur njóta beinlínis réttinda samkv. tollskránni núna, t.d. timbrið, sem ekki er gerður neinn greinarmunur á, hvort flutt er inn frá EFTA–landi eða ekki. En það er einmitt vara, sem er mjög mikilvæg viðskiptavara frá Austur-Evrópu einnig. Ég sé ekki ástæðu til, herra forseti, að fara að orðlengja frekar um málið og vil ekki fara að efna til neinna umr. um það að öðru leyti, taldi aðeins rétt að láta þessi orð koma fram frá minni hálfu. Það voru fullkomlega áreitnislausar þær ræður sem hv. minnihlutafulltrúar fluttu í málinu og þeir héldu sig efnislega við það, þannig að þær gefa vissulega ekki tilefni til neinna ádeilna á þá. Ég vildi aðeins láta þessi orð mín koma fram sem skoðun á þeim atriðum, sem þar var bent á og ég held, að ættu ekki að þurfa að leiða til neinna deilna. Aðeins er um að ræða mismunandi mat á hlutunum, þar sem sérstaklega er um að ræða, bæði þetta um að fella niður tolla frá öllum löndum, sem ég gat um og hin till., en þar er í rauninni um tvær megin till. að ræða, þ.e. að afnema algerlega vélatollana og ákveða nú á þessu stigi, að hráefnatollarnir skulu allir afnumdir frá næstu áramótum. Enga þessara þriggja till. tel ég mögulegt, eins og öll aðstaða er nú, að samþykkja og tel heldur ekki sérstök rök fyrir, að það sé gert í sambandi við þessa tollskrárbreytingu.



Herra forseti. Þessi ræða hæstv. ráðh. gefur ekki tilefni til mikilla aths. Ég held, að það sé mesti misskilningur hjá honum, að staða íslenzks iðnaðar sé þannig í dag, að það mundi hlaupa í hann einhver óeðlilegur ofvöxtur, þó að tollar væru alveg felldir niður af vélum og hráefnum til hans.

Ég átti við hráefnið.

Já, hráefni. Jæja, jafnvel þó að tollar af hráefnunum einungis væru felldir niður. Ég held, að staða iðnaðarins sé þannig í dag, að bara til þess að geta staðizt þá lækkun verndartolla, sem verið er að framkvæma með þessu frv., þá þurfi hann á því að halda að hráefnatollarnir séu alveg felldir niður og raunar miklu meiri aðgerðum heldur en það. Iðnaðurinn þarf jafnframt að fá margs konar fyrirgreiðslu í sambandi við lánamál sín og annað þess háttar, t.d. lagfæringar á skattamálum, ef hann á að geta staðizt þessa samkeppni og ef hæstv. ráðh. kynnti sér þessi mál til hlítar, hvernig staða iðnaðarins er í dag, þá mundi hann áreiðanlega komast að raun um, að ekki mundi af því veita, að hráefnatollarnir væru felldir niður. Og ef hann væri iðnrekandi og héldi eins fast á málum við það að tryggja sæmilega afkomu hjá sínu fyrirtæki og hann gerir hjá ríkissjóði, þá er ég viss um það, að hann mundi styðja þá till. okkar, sem hér liggur fyrir, um að fella hráefnatollana niður. Það er sennilega tilgangslaust á þessu stigi að vera að ræða frekar um þetta atriði við hæstv. ráðh. Ég vil aðeins vona það, að hann athugi þessi mál nánar og þá treysti ég svo vel á hans góðu greind, að það líði ekki langur tími, þangað til hann sannfærist um það, að það er réttmætt, sem felst í þessum till. okkar í 2. minni hl. fjhn., um að nauðsynlegt sé fyrir iðnaðinn að fá alveg fellda niður tollana af hráefninu. Það kann að vera, að það sé einstaka iðngrein, sem ber sig það vel, ég skal ekki fullyrða um það almennt, að hún hafi ekki sérstaka þörf fyrir þetta. En ég er viss um, að það gildir hins vegar um meiri hluta iðnfyrirtækjanna, að þau hafa þörf fyrir slíka fyrirgreiðslu. En það var aðeins eitt atriði til viðbótar því, sem hér hefur borið á góma, sem ég vildi grennslast fyrir um hjá hæstv. ráðh. Og það er það, að upplýst hefur verið í fjhn., að til stæði að leggja framleiðslugjald á vissar iðnaðarvörur, en lækka þá ekki verndartollinn á þeim vörum. Það hefur t.d. sérstaklega í því sambandi verið talað um tvöfalt gler og fleiri glertegundir, sem eru framleiddar hér á landi. Samkv. okkar samkomulagi við EFTA hefði verndartollurinn á þessum vörum átt að lækka um 30%, en hann er látinn standa óbreyttur í tollskránni. Hins vegar sagt, að ríkisstj. sé að undirbúa frv. um framleiðslugjald, sem eigi að leggjast á þessar iðnaðarvörur og það eigi að jafngilda því, sem lækkun verndartollsins mundi nema, ef málið væri afgreitt á þann veg. Mér skilst því, að þetta nýja framleiðslugjald eigi að samsvara 30% lækkun á verndartollinum, þannig að innlend framleiðsla stæði nokkuð svipað að vígi, hvort heldur verndartollurinn væri lækkaður um þessi 30% eða framleiðslugjaldið kæmi í staðinn. Ég held, að hér sé um dálítið vafasama aðferð að ræða og sama reglan eigi að gilda gagnvart öllum. Mér finnst eðlilegt í þessu tilfelli, að EFTA–tollurinn verði lækkaður um 30%. Það hefur verulega þýðingu fyrir byggingariðnaðinn, því að glervaran er nokkuð stór kostnaðarliður í honum. Það mundi ekki gera aðstöðu hinna innlendu fyrirtækja neitt lakari, vegna þess að þau eiga ekki að fá bætta aðstöðu við það, að tollurinn stendur óbreyttur, því þau eiga að greiða framleiðslugjald í staðinn. Ég vil spyrja hæstv. ráðh. að því hvort það sé raunverulega ásetningur ríkisstj. að taka þetta framleiðslugjald upp og hvort það muni ekki verða álitið hyggilegra nú við framhaldsathugun þessa máls í fjhn., að lækka verndartollinn á þessum vörum, en falla í staðinn frá þessu fyrirhugaða framleiðslugjaldi.



Herra forseti. Það var aðeins í tilefni af fsp. hv. þm., sem ég taldi rétt að láta það koma fram, að það mun verða lagt hér fyrir Alþ. frv. til l. um breyt. á núgildandi l. um innlent tollvörugjald eða framleiðslugjald, sem er óumflýjanlegt að leggja fyrir þingið, vegna þess að það er gert ráð fyrir því, að vissar vörutegundir, svo sem gosdrykki, verði leyft að flytja inn. Og af því leiðir, að það þarf að sjálfsögðu að gera ráðstafanir til þess að leggja hliðstæð gjöld á þá vöru, til þess að fara ekki of harkalega með innlendar framleiðslugreinar á þessu sviði. Hver sem framhaldsstefnan verður svo með hin innlendu tollvörugjöld, – sem er nú sannast sagna dálítið vandræðamál allt saman, það tollaform og ætti að breytast með einhverjum hætti, – það skal ég ekki segja um. Það mál er enn þá í athugun í rn. En í sambandi við glerið og e.t.v. eina vörutegund aðra hefur þetta komið til álita og ég get alveg sagt hv. þm., hvernig stendur á því, að það hefur komið til álita að fara þessa leið. Það er eingöngu vegna þess sjóðs, sem hann taldi mig kannske bera meira fyrir brjósti heldur en iðnaðinn, þ.e. ríkissjóðs, vegna þess, að hér er um að ræða stórfellt tekjutap fyrir hann í sambandi við gler. Þetta kom ekki upp fyrr en mjög seint, að gler væri EFTA–vara, og kom í rauninni ekki fram fyrr, en það komu sérstakar kvartanir frá vissum EFTA–löndum um það, að gler ætti að vera þarna með, en hafði ekki verið á EFTA–listanum og ég er a.m.k. ekki á þessu stigi reiðubúinn til þess að fórna þeim tekjum, sem um er að ræða í því efni. Það er rétt, sem hv. þm. sagði, að fyrir iðnaðinn sjálfan kemur það út með mjög svipuðum hætti, hvora leiðina er farið, ef þess er gætt að hafa hlutfallið það sama, hvort sem framleiðslugjald er á lagt eða tollar lækkaðir, en það sem þýðingu hefur að sjálfsögðu er það, að í öðru tilfellinu er ekki um neitt tekjutap að ræða fyrir ríkissjóð, nema síður sé, því við fáum heldur auknar tekjur. En hins vegar er rétt, sem hann einnig sagði, að glerið lækkar þá náttúrlega ekki til kaupenda. Það er annað mál. En ástæðan er sú ein, sem ég gat um, að hér er um að ræða mjög mikið tekjutap og í ofanálag á það tekjutap, sem þegar er orðið í sambandi við fyrirhugaðar breytingar á tollskrárfrv., þá er það miklum vafa bundið, að mögulegt sé að missa þær tekjur, sem þarna er um að ræða. Þess vegna hefur þetta komið til álita, án þess að það sé búið að slá því endanlega föstu, hvaða leið verður farin í þessu efni.



Herra forseti. Ég verð að biðja afsökunar á því, að þetta frv. kemur með nokkurri skyndingu, þó að vísu eigi að vera nægur tími til þess að athuga það, þá hefði verið æskilegt, að það hefði komið fram fyrr. En það er nú svo, í sambandi við þessi margþekktu EFTA–mál, að það eru ýmis atriði, sem eru að koma upp og grípa inn í okkar löggjöf á ýmsum sviðum og hér er um atriði að ræða, sem ekki hafði verið athugað, að þyrfti að gera breytingu í sambandi við. En þar sem hér er eingöngu um formsatriði að ræða, en ekki neitt efnisatriði, þá vænti ég þess, að þetta frv. geti auðveldlega gengið í gegnum Alþ., áður en því verður frestað fyrir Norðurlandaráðsfundinn. Efni málsins er það, að það þarf að gera breytingar á l. um tollheimtu og tolleftirlit vegna skýrslugerðar í sambandi við upprunameðferð vara og staðfestingu á því, hvernig háttað er um EFTA–uppruna varanna. Eins og grg. frv. ber með sér, er 1. gr. þess tekin orðrétt upp úr l. um tollheimtu og tolleftirlit. Þar eru tvær gr. l. sameinaðar í eina gr. til þess að raska ekki greinatölu við þær breytingar, sem nauðsynlega þarf að gera á l. um tollheimtu og tolleftirlit að öðru leyti. En þá þykir æskilegt, að það þurfi ekki að prenta frv. upp í heild og raska greinatölu þess. Efni málsins sjálfs, sem hér er um að ræða og kemur fram í 2. gr. þess og 3. gr., leiðir beint af þeirri samþykkt, sem gerð hefur verið um staðfestingu á aðild Íslands að EFTA, en greinarnar fjalla um það, að til sönnunar því, að vara megi hljóta svokallaða svæðismeðferð sem EFTA–vara, þurfi nauðsynlega að fylgja viss gögn, sem útbúin eru í útflutningslandinu og lögð fram við tollafgreiðslu í innflutningslandinu. Þessi gögn eru svonefnd EFTA–skírteini og EFTA–yfirlýsingar, sem skulu vera í ákveðnu formi. Formin eru eins fyrir allar þjóðir í bandalaginu, en lesmálið getur þó verið á mismunandi tungumálum, en algengast er þó, að það sé á ensku. Venja er að veita ýmsum samtökum leyfi til að gefa út slík skjöl auk opinberra aðila, en hver þessi samtök og aðilar eru, þarf að tilkynna bandalagsþjóðunum, áður en þeir taka til starfa. Þess má einnig geta, að skírteini þessi og yfirlýsingar skulu vera með eiginhandarundirskrift vottorðsgefenda og nægir t.d. ekki stimpill, sem gerður er eftir rithönd vottorðsgefenda. Þó má nota vissa tegund endurritunarundirskriftar, eins og þegar ritað er með eigin hendi á prentspjald, sem einnig hefur að geyma lýsingu á vörunni og hvort tveggja er yfirfært á skjal í einu lagi. Reglurnar um formin og undirskriftirnar eru það margbrotnar, að setja verður ákvæði um það í auglýsingu eða reglugerð, eins og gert er ráð fyrir í 2. mgr. 2. gr. þessa frv. Í 4. mgr. 2. gr. eru ákvæði, sem lúta að því, að hægt sé að sannreyna gildi skjala eða vottorða um uppruna o.fl. Getur aðildarríki óskað þess, að fram fari rannsókn á sannleiksgildi slíkra skjala. Er því nauðsynlegt að lögfesta ákvæði um, að slík rannsókn sé heimil hér á landi. Aðildarríki bandalagsins skuldbinda sig til þess að setja í lög ákvæði um hegningu við því að láta í té eða nota skjöl eða vottorð, sem eru röng í mikilvægum atriðum, um uppruna vöru eða annað, sem á að tryggja, að varan fái svæðismeðferð í viðkomandi landi. Skulu hegningarákvæði þessi verða samsvarandi þeim, sem við því liggja, að gefa rangar upplýsingar í sambandi við tollafgreiðslu innflutts varnings. Í 63. gr. l. um tollheimtu og tolleftirlit eru lögð viðurlög við því að gefa rangar upplýsingar eða leggja fram röng gögn í sambandi við tollafgreiðslu innfluttra vara. Þykir eðlilegast, að ákvæði um hegningu fyrir sams konar brot við útflutning séu einnig í þeirri gr., og hefur þeim því verið skotið aftan við hana til þess að rugla ekki greinatölu laganna. Svo sem ég í upphafi máls míns sagði og hef reynt að útskýra með þessum orðum, er hér um algerlega tæknileg atriði að ræða, en um leið óhjákvæmileg, sem lögfesta þarf í okkar löggjöf um tollheimtu og tolleftirlit í sambandi við EFTA–aðildina, en gefa að öðru leyti ekki neitt tilefni til þess að leiða til umr. um EFTA sem slíkt. Það mál er annars eðlis og hefur þegar verið afgert. Ég vildi því leyfa mér að vænta þess, að hv. d. sæi sér fært að afgreiða þetta mjög skjótlega frá sér og þá fyrst og fremst hv. n., sem þetta mál fer til, þar sem það er mjög nauðsynlegt, að þetta ákvæði hafi tekið gildi, áður en til EFTA–aðildar kemur og reyndar geti verið búið að gefa út þær auglýsingar og reglur, sem gert er ráð fyrir í frv. Ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er flutt af hv. 9. landsk. þm. og er mjög einföld og veigalítil breyting á lögum um almannatryggingar. Frv. gerir ráð fyrir, að inn í 2. mgr. 56. gr. 1., sem fjallar um þær bætur, sem saman megi fara, inn í c-lið þessarar gr. komi örorkubætur. Í grg. með frv. segir svo, með leyfi forseta: „Breyting sú, sem hér er lögð til, að gerð sé á 2. mgr. 56. gr. ofangreindra laga, er aðeins sú, að einstæð móðir, sem verður öryrki og hlýtur þar af leiðandi örorkubætur, missi ekki við það mæðralaun, en svo er nú eftir gildandi lögum.“ Heilbr.- og félmn. fékk þetta mál til athugunar og sendi það til umsagnar Tryggingastofnunar ríkisins, og mælir Tryggingastofnunin með, að frv. verði samþ., og er það einnig niðurstaða n. að mæla með, að þetta frv. verði samþ. óbreytt. Einn nm., hv. 9. þm. Reykv., var fjarverandi, þegar málið var afgreitt, en aðrir nm. leggja til, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Það frv., sem hér liggur fyrir, er einnig um breyt. á l. um almannatryggingar. Flm. þess er hv. 11. landsk. þm. og er frv. um breyt. á 4. mgr. 16. gr. 1., varðandi barnalífeyri með börnum einstæðra mæðra, ef móðirin er öryrki. Segir svo um þetta í grg. með frv.: „Samkv. ákvæðum tryggingalaganna, 16. gr., hefur tryggingaráð heimild til að ákveða, að greiddur sé barnalífeyrir með börnum einstæðra mæðra, ef móðirin er öryrki. Hins vegar er talið, að lögin leyfi ekki að greiða barnalífeyrinn áfram, ef móðirin fellur frá. Með engu móti getur verið, að þetta sé tilætlun löggjafans. Það hlýtur að vera smíðagalli, sem laga þarf.“ Heilbr.- og félmn. fékk einnig þetta frv. til athugunar og sendi það Tryggingastofnun ríkisins til umsagnar, og mælir Tryggingastofnunin með samþykkt þess og telur þá breytingu, sem hér er lagt til, að gerð verði, eðlilega. Heilbr.- og félmn. mælir með því, að frv. verði samþ. óbreytt.