Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. minni hl. (Áki Jakobsson) : Herra forseti. Eins og ég tók fram við 2. umr. þessa máls, var ég ekki búinn þá að skila nál., en nú hef ég skilað nál., og það er í prentun. Og ég vil fara fram á, það við hæstv. forseta, að þessu máli verði frestað, þar til búið er að útbýta nál. Ég býst við, að hv. frsm. meiri hl. n., sem mun vera veikur nú, muni líka vera mér samþykkur um að láta málið bíða, þar til nál. er fram komið.

Frsm. (Steingrímur Steinþórsson) : Herra forseti. Ég vil fyrst vekja athygli á því, að það vantar þskj., sem ekki er búið að útbýta, með brtt., sem ég þarf að mæla fyrir, en ef til vill verður búið að útbýta þeim áður en ég kem að þeim, því að ég þarf að mæla fyrir tveim öðrum brtt. Það er nú orðið langt síðan þetta frv. var hér til umr. og var afgr. við 2. umr. hér í d., og ástæðan er sú, að hæstv. stjórn, eða hæstv. atvmrh. sérstaklega, hafði óskað eftir, að málið yrði ekki afgr. fyrr en stjórnin væri búin að athuga eina gr. í frv., svo að samkomulag næðist um mismunandi sjónarmið. Á þskj. 776 eru tvær brtt. frá landbn., sem ég skal lýsa með örfáum orðum. Fyrri brtt. er við 4. gr. frv. og er um það, að á eftir „landbúnaðarverkfæra“ í 1. málsgr. komi: íbúðarhúsa og verkstæða fyrir iðnaðarmenn í sveitum, þ. e. að þetta bætist við það, sem þar er talið upp. Þau verkefni, sem ræktunarsjóður á að veita lán til, eru allmörg, og leggur n. sem sagt til, að bætt sé við þau íbúðarhúsum og verkstæðum fyrir iðnaðarmenn í sveitum. Eins og verkaskiptingin er hugsuð milli ræktunarsjóðs og nýbyggingarsjóðs, er svo til ætlazt, að ræktunarsjóður nái alls ekki til íbúðarhúsa, heldur til útihúsa, ræktunarframkvæmda og annarra slíkra hluta. En nú er það svo, að samkv. l. um nýbyggingar er ekki ætlazt til, að lánað sé nema til íbúðarhúsa á jörðum, en þá verða út undan ýmsir aðilar, sem nú eru að reyna að reisa sér býli í sveitum. Það eru ýmsir aðilar, sem svo er háttað um, að þeir komast ekki undir lögbýli. Þeir vinna ýmislegt í þágu sveitarinnar, t. d. stunda trésmíðar, gera við ýmsa hluti, stunda bílakstur o. s. frv. Oft er það svo, að íbúðarhús og verkstæði er byggt undir sama þaki., og er það oft heppilegt. En þessir menn hafa ekki möguleika til að fá lán. Þeir geta ekki fengið það úr byggingarsjóði, og undir l. um ræktunarsjóð er ekki gert ráð fyrir, að komi nokkur íbúðarhús, en það er nauðsynlegt, að þessir menn geti fengið lán eins og til íbúðarhúsabygginga, og var n. á einu máli um, að nauðsynlegt væri að hjálpa þessum mönnum, og væntir n. þess, að d. geti fallizt á það, að þetta ákvæði verði sett hér inn í, þannig að þessir menn í sveitum verði ekki útilokaðir frá því að geta fengið lán. Ég vænti þess, að þm. geti fallizt á, að undir þetta ákvæði geti líka komið bílstjórar, sem reisa hús og hafa oft smáviðgerðarverkstæði fyrir sig, og vil ég taka fram, að við lítum svo á, að slíkir menn geti líka komið undir þetta ákvæði, þó að ekki sé hægt að segja, að þeir komi beinlínis undir það. Ég sé ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þessa brtt., en vænti þess, að hv. d. geti fallizt á hana. Þá hefur verið útbýtt hér þskj., sem ég minntist áðan á. Ég vil fyrst minnast á brtt. á þskj. 790, sem sömuleiðis er flutt af n. allri. Sú brtt. er við 7. gr., þar sem talað er um, gegn hvaða tryggingum og með hvaða skilyrðum lán verði veitt úr ræktunarsjóði. Landbn. leggur til, að aftan við gr. komi ný málsgr., sem hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Þrátt fyrir ákvæði 45. gr. laga nr. 116 30. des. 1943 má lána út á jarðir í opinberri eign á sama hátt og aðrar jarðir, enda komi samþykki landbrh. til.“ Þessi l., sem þarna er vísað til, eru l. um erfðaábúð og óðalsrétt, og er í 45. gr. þeirra l. takmarkað mjög, hversu mikið má lána út á jarðir, þannig að lán út á þær má aldrei vera hærra en 50% af fasteignamatsverði landsins, að við bættu allt að 50% af gildandi fasteignamatsverði húsa þeirra, er á jörðinni eru. Þetta er svo takmarkað, að segja má, að þessar jarðir séu útilokaðar frá lántöku, svo að að nokkru gagni komi. Það var sérstakt ákvæði í þessa átt sett inn í l. um landnám, nýbyggðir og endurbyggingar í sveitum, þegar þau voru til umr. í fyrra, og féllst Alþ. á, að það væri rétt. Nákvæmlega sama ástæðan er til þess, að þetta sé haft þannig, að jarðir í opinberri eign séu ekki útilokaðar frá að fá lán. Þetta ákvæði er eingöngu sett í því skyni. Að lokum er 3. brtt. frá landbn., sem er á þskj. 776 og er við 8. gr. frv., þá gr. er fjallar um, að seðladeild Landsbanka Íslands sé skylt að lána ræktunarsjóði með vissum skilyrðum, sem sett eru fram í gr. Hæstv. stjórn óskaði eftir, að breyt. yrði gerð á þessari gr., þannig að upphaf gr. breytist á þann hátt, sem frá er skýrt á þskj. 776. Ég sé ekki ástæðu til að fara mörgum orðum um þessa brtt. Hún breytir engu um það, að bankanum á að vera tryggt, að hann fái þetta fé til umráða. Breytingin er eingöngu sú, að það sé annaðhvort bankinn eða ríkissjóður, sem leggi fram þetta fé, og mælir hæstv. landbrh. með því, að þetta verði samþykkt. Ég hef þá mælt með þeim brtt., sem landbn. flytur við frv. að þessu sinni. Ég sé, að það er hér brtt. á þskj.- 784 frá hv. þm. A-Húnv., en ég vil ekki ræða hana, fyrr en flm. hefur gert grein fyrir henni, og læt þá máli mínu lokið.



Herra forseti. Eins og frsm. landbn. hefur gert grein fyrir, hefur n. fallizt á að flytja nokkrar brtt. við þetta frv., sem n., og ég hygg allir þm., eru sammála um, að fram eigi að ganga á þessu þingi. Ég hef leyft mér að flytja hér brtt. á þskj. 784, um, að framlagið hækki úr 0.5 millj. kr. í 1 millj. kr. Þessi till. er borin fram af því að það er nokkurn veginn víst, að þörf er fyrir lánveitingar úr þessum sjóði það miklar, að mjög er hætt við, að ákaflega fljótt verði skortur á fjármagni í honum. Til sönnunar því, að þannig er litið á af fleirum, vildi ég með leyfi hæstv. forseta lesa bréf, sem landbn. fékk frá stjórn Búnaðarfélags Íslands, en þar segir svo: „Búnaðarþing það, sem nú situr, hefur tekið til meðferðar frv. til l. um Ræktunarsjóð Íslands, sem nú er til meðferðar á Alþingi. Búnaðarþingið samþykkti svo hljóðandi ályktun með 23 shlj. atkv.: „Búnaðarþing telur frv. það, er fyrir liggur, tif mikilla bóta frá því, sem nú er í lögum, en skorar á Alþingi það, er nú situr, að hækka hið árlega framlag ríkissjóðs til ræktunarsjóðsins í allt að 2 milljónir króna og að auka það fé, sem sjóðnum er ætlað til starfa samkv. 8. gr., í allt að 20 milljónir, þannig að stjórn sjóðsins geti fengið þetta lán, eftir því sem með þarf á hverjum tíma. Enn fremur leggur búnaðarþing til, að lán til nauðsynlegra peningshúsa, sem eru vönduð og byggð úr varanlegu efni, verði veitt til allt að 40 ára og að heimilt verði að lána allt að 75% af byggingarkostnaði. Vextir af slíkum lánum vefði 2%. Stjórn Búnaðarfélags Íslands leyfir sér að senda landbn. Nd. Alþingis þessar till. búnaðarþings til beztu fyrirgreiðslu.“ Nú er það svo, að ég hygg, að flestum mönnum í landbn. sé það ljóst - og mér er óhætt að fullyrða, að hv. frsm. er þeirrar skoðunar -, að mikið þarf að auka fjármagn þessa sjóðs frá því, sem nú er, en sá sér hins vegar ekki fært - og enginn nm. - að flytja brtt., sem samsvarar þeim kröfum, sem búnaðarþing gerir, en vegna þess, hve þörfin er rík, og til þess að koma til móts við þessa ósk, kom ég fram með þessa brtt. Ég sé svo ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta, en vona, að þessari brtt. minni verði vel tekið.

Atvmrh. (Bjarni Ásseirsson) : Ég vil þakka hv. n. fyrir afgreiðslu þessa máls. Það er ekki hennar sök, hve afgreiðsla þess hefur dregizt, heldur er það af því, að nokkur ágreiningur var um það innan stjórnarinnar, hvaða leið skyldi fara til þess að afla sjóðnum tekna. Það voru þau sjónarmið þar, að ekki væri rétt að leggja þær kvaðir á Landsbanka Íslands, sem gert var með 8. gr., eins og hún var í frv., og var því haldið fram, að aðstaðan væri breytt frá því, sem hún var, er frv. var samið, þegar Landsbankinn, eða ríkið, hafði yfir að ráða tugum og hundruðum milljóna í erlendum gjaldeyri, en nú er hann að þrotum kominn. En hvað um það. Það er lagt til að orða gr. eins og segir á þskj. 776, og mun þá verða lögð áherzla á að afla sjóðnum tekna með þeim lánsmöguleikum, sem fyrir hendi eru, en ef , það tekst ekki, mun verða lagt fyrir Landsbanka Íslands að lána þetta fé, og legg ég áherzlu á, að hv. d. sjái sér fært að samþykkja brtt. á þskj. 776. Út af brtt. hv. þm. A-Húnv. vil ég taka það strax fram, að ég tel, að þau verkefni, sem sjóðnum eru ætluð, og þörfin fyrir lán mundu fyllilega geta tekið við brtt. sem þessari. Mér er það fyllilega ljóst, að þörf landbúnaðarins er svo mikil, að ekki mundi veita af þessu fé. Það er vitað mál, að á síðasta þingi reyndi ég og fleiri hv. þm. að fá hækkað framlag til sjóðsins, en það fékk þá ekki náð fyrir augum þingsins, og var okkur jafnvel núið því um nasir, að sú till. hafi orðið til þess, að málið sofnaði. Ég held því, að öllum ætti að vera það ljóst, að þegar ekki þótti fært á síðasta þingi að veita þessa uppbót, þegar sú mikla bjartsýni ríkti hér í peningamálum, að þá séu ekki miklar líkur fyrir, að hægt verði að fá slíkar till. samþ. nú, eins og málum er háttað. Það var samið um það í starfssamningi núverandi stjórnar að afgreiða ræktunarsjóðsfrv. í öllum aðalatriðum eins og það lá fyrir. En þó að ég telji enn, að fullnaumt sé skorið við neglur, miðað við þau verkefni, sem sjóðnum eru ætluð, þá vil ég ekki, að málið stöðvist vegna deilna hér í þinginu, því að svo miklar bætur felast í frv., að ekki má stofna málinu í hættu, þó að menn fái ekki öllum kröfum sínum fullnægt. En ég þori ekki að ábyrgjast, að frv. verði samþ., ef farið verður að breyta því stórlega efnislega, eins og felst í till. hv. þm. A-Húnv., því að þá er ekki fyrir hendi skuldbindandi samkomulag milli stjórnarflokkanna. Þó að ég sé sammála hv. þm. A-Húnv., að þörf fjárins sé fyrir hendi, þá vil ég ekki greiða þessari till. atkv. og vil mælast til þess við alla, sem vilja framgang málsins, að þeir geri það ekki. Auk þess vildi ég segja. að þrátt fyrir það, að æskilegt sé, að sjóðurinn fái aukin fjárráð, þá á ekki að vera útilokað, að hann geti aflað þeirra með hærri vöxtum á opinberum markaði, þannig að það eigi að vera möguleikar á því, að hann geti eflt sig. En þó væri mjög æskilegt, að samkomulag næðist um starfssvið hans.



Herra forseti. Það er rétt hjá hæstv. atvmrh., að á síðasta þingi varð ágreiningur um framlög til þessa sjóðs, og var þá af honum borin fram hækkunartill., sem stöðvaði málið, vegna þess að þáverandi landbrh. sá ekki fært, að það yrði hærra en gert var ráð fyrir í frv. En á því sama þingi var afgr. stærsta fjárútlátamálið fyrir landbúnaðinn, frv. um landnám og nýbyggðir í sveitum, og var þá vilji minn og margra hv. þm. að fá það frv. samþ. Á þessu þingi er þetta eina málið, að undanteknum fjárskiptunum, sem nokkru varðar fyrir landbúnaðinn, og miðað við framlög til annarra hluta, þá sýnist það ekki frekt að biðja um hærra framlag til sjóðsins en gert er ráð fyrir í frv. Nú hefur hv. þm. Skagf. sagt mér, að hann hafi ekki átt neinn hlut að samþykkt búnaðarþingsins. Afstaða hæstv. landbrh. er á annan veg. Hann er forseti búnaðarþingsins, sem vildi krefjast þess, að framlagið sé ekki tvöfaldað, heldur fjórfaldað. Nú hef ég ekki þorað að fara hærra en að það sé tvöfaldað, og hefur hæstv. ráðh. það á valdi sínu, hvort málinu er stofnað í hættu vegna þess, og ósamræmi er í því að láta búnaðarþing krefjast, að framlagið sé fjórfaldað, en leggjast á móti því hér, að það sé tvöfaldað. Þetta vildi ég láta koma fram. Að öðru leyti skal ég ekki fjölyrða um till. Hún er það ljós, að menn ættu að geta gert sér grein fyrir henni án frekari skýringa.

Atvmrh. (Bjarni Ásgeirsson) : Herra forseti. Ég sagði áðan, að mér hefði verið borið það á brýn, að ég og fleiri hefðum orðið þess valdandi, að frv. náði ekki fram að ganga, vegna þess að við hefðum komið fram með hækkunartill. við það, en ég viðurkenni ekki, að þetta hafi við rök að styðjast, því að það var leikur fyrir meiri hl. að fella þá till. og samþ. frv. eins og þeir vildu, en frv. kom ekki á dagskrá og dagaði uppi. Hv. þm. A-Húnv. talaði um ósamræmi hjá mér í þessu máli, en miklu frekar mætti segja, að ósamræmis hefði gætt hjá honum, því að á síðasta þingi gat hann ekki verið með hækkun, þótt þá væri ólíkt meiri bjartsýni í peningamálum en nú er. Um samþykkt búnaðarþings er ekkert að segja. Og ekki ræð ég einn samþykktum á þeim þingum, sem ég sit, hvorki hér eða þar, og veit hv. þm. A-Húnv., að hann ræður ekki atkvgr. hér, þótt hann sitji í forsetastóli. En ég vildi að slíkt kæmi fram á búnaðarþingi, hvernig fulltrúarnir litu á þarfir þessa máls, og var það samhljóða mínu áliti. Hitt er svo annað mál, að þrátt fyrir þessa miklu þörf teldi ég ekki ástæðu til að koma þessu máli í gegn, og það er vegna þess, að ekki er hægt að fá samkomulag um meira. En nú vil ég bjóða hv. þm. A-Húnv. eina leið til samkomulags. Það er rétt, að málið gangi til Ed., en ef hann vill koma með samþykki síns flokks, þá lofa ég stuðningi frá mínum flokki, en ég mun ekki brjóta það samkomulag, sem gert hefur verið, og mun ég líka tala um þetta við Alþfl. Ég vænti því, að hæstv. forseti láti málið ganga til Ed.

Frsm. (Steingrímur Steinþórsson) : Herra forseti. Ég vildi segja aðeins örfá orð og geta þess um till. hv. þm. A-Húnv., að ég tek undir það með hæstv. landbrh., að efnislega er ég till. samþykkur, og veitir sannarlega ekki af því, að fjárráð sjóðsins séu aukin, en samkomulag hefur ekki náðst um hærri fjárveitingu. Það var reynt í fyrra, hvernig það gengi að fá hækkun, eins og hv. þm. reynir að koma fram með, og mun hann ekki hafa verið stuðningsmaður hækkunarinnar þá, heldur hygg ég, að óhætt sé að segja, að hv. þm. hafi verið afskiptalaus eða beitt sér gegn henni á því stigi málsins. Hvort það stafaði af því, að afstaða hans til stjórnarinnar þá var öðruvísi en nú, það veit hv. þm. bezt sjálfur. En ég vil ekki stofna málinu í tvísýnu eða rjúfa það samkomulag, sem gert hefur verið. Og ég vil sérstaklega taka það fram vegna ummæla um búnaðarþingið, að þingið telur, að frv. sé til bóta og meinar þá frv. eins og það nú liggur fyrir, en svo vill búnaðarþing, að fjárráðin verði aukin, og er ég að sjálfsögðu meðmæltur því. Það er því fyrst og fremst í samræmi við vilja búnaðarþings, að frv. sé samþ. eins og það nú er. Og ber því fremur að fella till. hv. þm. A-Húnv. en að stofna málinu í hættu, og er það í fullu samræmi við stefnu meiri hl. búnaðarþings, þar eð það vildi, að frv. gengi fram í þessari mynd, heldur en það ef til vill dagaði uppi. Ég hygg, að ræktunarsjóður geti nokkuð aukið fé sitt án vaxtahækkunar, þar sem honum er heimilað að gefa út handhafavaxtabréf, og vona ég, að sjóðurinn verði svo öflugur, að hann geti aukið fjárráð sín án þess að hækka vexti. Nú er þörfin orðin mjög brýn, því að nú þegar leita bændur hundruðum saman eftir lánum úr sjóðnum á þessu ári. Sérstaklega þurfa þeir lán til útihúsabygginga, t. d. til fjósbygginga, sem eru mjög aðkallandi á mæðiveikisvæðinu, og þolir það enga bið, að þessum mönnum sé hjálpað, og er því mikil ógæfa fyrir landbúnaðinn, ef þetta frv. verður ekki afgr. á þessu þingi. Það er ekki vafi á því, að það er í samræmi við vilja búnaðarþings að tryggja framgang málsins, eins og það nú liggur fyrir, og þess vegna mun ég fylgja frv. óbreyttu fyrst um sinn. Þetta vildi ég taka fram vegna ummæla hv. þm. A-Húnv. En ef trygging fæst um samkomulag til hækkunar, þá skal ég verða fyrsti maður til að vinna því fylgi.



Herra forseti. Ég held, að það væri rétt að athuga það í sambandi við 3. umr. þessa máls, hvort ætti ekki að bæta 4. gr. inn í frv., sem á sínum tíma var felld úr því. Ég vildi skjóta þessu hér fram til hv. frsm., þar sem forsendan er nú ekki fyrir hendi, því að þá var gengið út frá, að 4. gr. yrði tekin upp í frv. um fjárhagsráð. Viðvíkjandi 8. gr. vildi ég segja, að eftir reynslu síðari ára um þörf bænda á landbúnaðartækjum er ég hræddur um, að þær 10 milljónir, sem seðladeildin lánar, hrökkvi skammt, og vonir hv. 1. þm. Skagf. um handhafabréf verða sennilega ekki að miklu liði. Þess vegna er nauðsynlegt að athuga, hvort ekki bæri að hækka framlagið í 15–20 millj. kr. Ef landbúnaðurinn á að komast í rétt horf og afkasta miklu, þá þarf hann að fá vélar sínar fljótt og þarf því að auka lánin. Brtt. er frá hv. þm. A-Húnv. um að hækka framlag í 3. gr. úr millj. í 1 millj., og mun ekki vera vanþörf á því, en það á ekki síður við um 8. gr. Þá hefur verið rætt um það, hvort hægt væri að koma hækkun á framlagi í gegnum þingið, og hef ég heyrt að Framsfl. hafi boðið stuðning sinn, ef það væri tryggt, að það næði fram að ganga. Ég býst við, að við sósíalistar mundum fylgja því að hækka þetta framlag, og ef nokkrir menn úr öðrum flokkum eru reiðubúnir til þessa, þá yrði hækkunin tryggð. Ef alvara er um að tryggja fé til landbúnaðarins, þá vildi ég, að það kæmi fram við þessa umr., því að oft hefur þurft harðfylgi til að knýja fram lán til atvinnuveganna. Það kostaði mikla baráttu að fá það, sem fengizt hefur til sjávarútvegsins, því að það sýndist sumum alltaf of mikið, og eins er það með landbúnaðinn, en hins vegar er sýnilegt, að ef hann fær ekki þessa hækkun, þá kemst hann í þrot, því að allir sjá, hversu geysilega þörf þessi atvinnuvegur hefur fyrir fjármagn. Ég tel því nauðsynlegt að tryggja þessa hækkun og er reiðubúinn ásamt mínum flokki að bindast samtökum um að koma slíku fram.



Herra forseti. Ég skal ekki fara að ræða hér langt mál eða hefja deilur um það, hver afstaða einstakra manna hafi verið, en varðandi það, að atvmrh. ráði ekki afstöðu búnaðarþings, þá er það víst, að hann er þar mikill valdamaður og hefði getað fengið till. um þetta samþ. með öllum greiddum atkv. En því er ekki að leyna, að það er mikið ósamræmi í afstöðu atvmrh. á búnaðarþinginu og afstöðu hans hér nú. Frsm. sagði, að málið væri í hættu, ef till. mín yrði samþ., það tel ég alls ekki. Annars skera atkv. úr um það. Varðandi tilboð ráðh. að tryggja till. framgang, ef ég sæi um, að Sjálfstfl. fylgdi henni einhuga, get ég ekkert um það sagt og býst við, að um það séu skiptar skoðanir, en nú er komin yfirlýsing frá sósíalistum, að þeir muni fylgja till., svo að það ætti að vera góður styrkur. Ég óska svo, að þetta mál verði látið ganga fljótt, eða þá, að því verði frestað, því að ég þarf að fara frá.

Forseti (BG) : Borizt hefur skrifl. brtt. frá hv. 2. þm. Reykv., og þarf afbrigða hennar vegna. Mun þeirra nú leitað.



Herra forseti. Það er aðeins vegna þess, að ég var einn af flm. þeirrar brtt. varðandi þetta sama efni, sem fram kom á síðasta þingi, að ég vil segja nokkur orð. Þessi brtt., sem þm. A-Húnv. flytur nú, er algerlega tekin upp úr þeirri brtt., sem ég flutti ásamt fleirum hér á síðasta þingi og hann kom í veg fyrir, að yrði samþ. Mér þykir afstaða þessa þm. harla undarleg nú, þegar athuguð eru ummæli hans um þetta mál á síðasta þingi. Það vill nú svo vel til, að ég hef hér fyrir framan mig þingræðu, sem þessi þm. flutti um þetta mál þá, en þar segir meðal annars með leyfi hæstv. forseta: „Tilgangurinn með þessari till. er sá að koma málinu fyrir kattarnef“ - og hann segir enn fremur : „það er allt annað, hvað menn óska eftir en hvað hægt er að fá.“ Þetta er alveg rétt hjá þm., eins og atvmrh. drap á, að þegar samkomulag hefur náðst, þá er ekki hægt að koma aftan að með auknar kröfur. Þegar brtt. okkar varðandi þetta kom fram á síðasta þingi, var ekkert ákveðið samkomulag um að ræða eins og nú, og þess vegna er rangt, að hún hafi haft truflandi áhrif, þegar hún var borin fram. Nú er öðru máli að gegna, eins og þm. A-Húnv. veit, því að við erum báðir stuðningsmenn þeirrar stjórnar, sem nú situr, eða að minnsta kosti hefur ekki annað verið látið uppi, en í þeirri stjórnarsamvinnu hefur einmitt verið samið um þetta mál, og þess vegna er komið aftan að, ef farið er að rifta þeim samningi nú á síðustu stundu. Þm. A-Húnv. heggur því nærri sjálfum sér með þessari till. Af þessu má vel sjá það ósamræmi, sem fram hefur komið hjá þm. A-Húnv., þegar hann flytur þessa brtt. undir þeim kringumstæðum, sem nú eru fyrir hendi en beitir sér á móti till. okkar á síðasta þingi. Ég skal fúslega viðurkenna það, að það er full þörf fyrir það fé, sem till. fer fram á, en eins og þm. A-Húnv. sagði: það verður oft að sætta sig við ýmislegt, þó að það sé ekki eins og maður óskaði - og vegna þess, að ég tel mig bundinn af þeim samningum, sem stjórnarsamvinnan byggist á, þó að þm. A-Húnv. telji sig það Ekki, þá mun ég greiða atkv. á móti þessari till.



Herra forseti. Ég ætla ekki að ræða hér stjórnarstuðning eða afstöðu einstakra manna. Það, sem þm. sagði eftir mér, er rétt, en það raskar ekki máli mínu nú. Hins vegar er dálítið annað með afstöðu þm. Skagf. frá því á búnaðarþingi, því að í henni gætir ósamræmis.

Þetta eru ósannindi.

Það er skjallega hægt að sanna það, ef á þarf að halda.

Það eru hrein ósannindi.

Það er sama að segja um atvmrh. og þm. Borgf., að úti á búnaðarþingi eru þeir ekki bundnir af neinu samkomulagi og samþykkja till., sem ganga í sömu átt og mín till. nú, en svo þegar þeir koma hér inn á Alþingi, þá er annað hljóð í strokknum. Þetta er ósamræmi, sem ég kann ekki við.



Það þarf ekki að svara því, sem þm. A-Húnv. sagði, því að ég er búinn að reyra svo að honum möskvann, með hans eigin orðum, að hann getur ekki hreyft sig. Um það, að ég ráði einhverjum ósköpum á búnaðarþingi, þó að ég sé þar fyrsti eða annar varaforseti, þá er það bara misskilningur. Það er hins vegar ekkert undarlegt, þó að búnaðarþing gangi lengra í kröfum sínum en Alþingi getur fallizt á, því að búnaðarþing er stéttarþing og því ekki nema eðlilegt, að það geri kröfur fyrir sína stétt, en hitt er allt annað mál, hvað Alþingi getur gengið langt á móti þeim kröfum. Og hér strandar einmitt á því, að meiri hl. Alþingis telur sér ekki fært að ganga lengra en í frv. felst, en það er engin ástæða til þess að deila á búnaðarþing, þó að það gangi lengra í kröfum sínum.

Frsm. (Steingrímur Steinþórsson) : Herra forseti. Ég skal ekki fara að flytja hér langt mál, en ég vil þó taka undir með þm. Borgf., að það er allt annað, hvaða kröfur eru gerðar á búnaðarþingi, heldur en hvað hægt er að gera hér á Alþingi. Búnaðarþing var ekki í neinni villu í þessu máli. Því var alveg ljóst, að frv. mundi ganga fram eins og það liggur fyrir, en ég tel, að kröfur þess verði ekkert óeðlilegri fyrir það. Hv. 2. þm. Reykv. minntist á þá áætlun um ástand og þróun landbúnaðarins, sem nýbyggingarráð skyldi gera í samráði við Búnaðarfélag Íslands, og þm. saknaði þess, að gr. í frv., sem innihélt þessa áætlun, skyldi vera felld úr. Það er alveg rétt, að landbn. lagði til, að þessi gr. væri felld niður og það með þeim forsendum, að hún ætti ekki heima í svona frv. Við 2. umr. lét ég það í ljós, að ég teldi þessa gr. eiga heima í frv. um fjárhagsráð, en nú er líka á ferðinni annað frv., sem inniheldur ekki ólík ákvæði og þessi gr., en það er frv. um framleiðsluráð landbúnaðarins, og þar getur þessi 4. gr. því líka átt heima. Ég hygg því, að landbn. muni ekki skipta um skoðun, en hún mun að sjálfsögðu taka afstöðu til málsins og athuga, hvar það eigi bezt heima, en það kemur varla til álita að setja 4. gr. inn aftur. Um skriflegu brtt. við 8. gr. vil ég segja það, að það er gleðilegt að fá þá skoðun frá hv. 2. þm. Reykv., en það hefði verið betra, að hann hefði léð því máli lið, á meðan hann var í stjórnaraðstöðu, því að þá kom fram till. um það.

Það kom ekkert fram um það, að hv. 2. þm. Reykv. væri á móti þeirri hækkun.

Ég skil ekki, hvað þm. A-Húnv. er hörundssár fyrir 2. þm. Reykv. Ég hélt satt að segja, að hann gæti svarað sjálfur fyrir sig. Annars skal ég taka það fram, að 2. þm. Reykv. var fúsari en margur annar að leggja fé til landbúnaðarins, meðan við störfuðum saman í nýbyggingarráði.



Það var í upphafi gert ráð fyrir, að ræktunarsjóðurinn hefði sama hlutverk fyrir landbúnaðinn og stofnlánadeildin hefur fyrir sjávarútveginn, og þess vegna tel ég eðlilegt og rétt, að þessi umrædda 4. gr. sé höfð í þessu frv. Og ég fyrir mitt leyti fer ekki að bera fram brtt. um það nú. Viðvíkjandi fyrirmælum í 3. gr. og 8. gr. vil ég segja það, að við þær atkvgr., sem fram fóru í fyrra, tókst ekki, þrátt fyrir það að ég og minn flokkur studdum það, að fá það í gegn, að l. um ræktunarsjóð yrðu afgr. þá samhliða öðrum hliðstæðum l., sem þá voru afgr., því að það var tilgangur okkar í nýbyggingarráði og ýmissa, sem studdum ríkisstj., að fá bæði málin í gegn. Og það væri hægt að koma þessum málum í heild í gegnum þingið nú á þann hátt, sem hagkvæmast væri, ef samtaka væru um það framsóknarmenn, sósíalistar og nokkrir, sem vitað er um úr Sjálfstfl., að eru því fylgjandi. Ég vildi vænta þess t. d., að hv. þm. Borgf., hinn mikli vinur landbúnaðarins, beitti sér fyrir þeirri hækkun, sem ég fer fram á í minni skrifl. brtt. Hann hefur nú sýnt sinn mikla alþekkta dugnað viðkomandi því að fá hækkuð laun hreppstjóranna um 100% þrátt fyrir föðurlegar áminningar hæstv. ríkisstj. um að gera ekki grunnkaupshækkanir. Ég vildi þá líka mega vænta þess, að hann taki einnig á þeim mikla krafti, sem hann býr yfir, og láti hann stjórnast af þeim mikla velvilja, sem hann hefur gagnvart landbúnaðinum, og knýi fram þessar réttarbætur fyrir landbúnaðinn, sem ég hef talað um.

Forseti (BG): Þar sem enginn hefur kvatt sér hljóðs, er umr. lokið, og verður nú gengið til atkv.



Herra forseti. Ég sé, að bekkir hv. þd. eru svo strjált skipaðir, að ég teldi réttara, að hæstv. forseti frestaði atkvgr. um þetta mál, þar til fleiri eru komnir í hv. d. Ég vildi því beina þeirri ósk til hæstv. forseta, að hann frestaði atkvgr: um þetta mál.



Herra forseti. Ég vildi aðeins skjóta því fram, að hv. þm. Ísaf. hafði verið á mælendaskrá um þetta mál. En hann er veikur nú um nokkurt skeið og hefur því ekki getað mætt á þingfundum. Ég mæli ekki með því, að þetta mál verði dregið. En þar sem nú hv. í flm. hefur óskað sjálfur eftir frestun á málinu, þá vildi ég leyfa mér að bera fram þau tilmæli, hvort ekki væri hægt að fresta nú umr. um málið, svo að hv. þm. Ísaf. gefist kostur á að halda þá ræðu, sem hann hafði óskað.



Herra forseti. Hæstv. forseti hefur nú lýst yfir því, að umr. um þetta mál sé lokið, svo að sjálfsögðu er ekki hægt að fara eftir ósk hv. 4. þm. Reykv. um, að umr. verði tekin upp á ný síðar um málið. Og viðvíkjandi fjarvist hv. þm. Ísaf, vil ég benda á, að það eru liðnar nærri þrjár vikur, síðan 2. umr. lauk um málið, og allan þann tíma hafa bæði hv. þm. Ísaf. og aðrir hv. þm. haft tíma til að hugsa sig um sínar brtt. - Ég óska aðeins, að atkvgr. um þetta mál verið frestað.

Sem lengst.



Herra forseti. - Af því að fundartími er nú nokkurn veginn liðinn, þá vil ég líta á þessa umr. sem aðeins til þess að koma málinu til n., og skal ég því láta mér nægja að vísa til þess, sem segir í grg. fyrir því. Og ef ekki gefst sérstakt tilefni til þess - sem ég tel varla að muni verða á þessu stigi málsins -, mun ég ekki fara að ræða málið, fyrr en nefnd hefur fjallað um það, og mun láta máli mínu lokið við þessa. umr., en óska, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. allshn.