Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Iðnn. þessarar hv. d. hefur fjallað um frv. til l. um verðjöfnunargjald af raforku. Á fundi n. voru allir nm, mættir. Auk þess mætti þar hæstv. iðnrh. og orkumrh. og svaraði fsp. N. náði ekki samkomulagi um frv. Meiri hl. skilar sérstöku nál. á þskj. 50 og mælir þar með samþykkt frv. óbreytts, eins og það liggur nú fyrir eftir meðferð hv. Nd. Ég ætla ekki að flytja hér ítarlega framsögu. Ég vísa til þess, sem hæstv. ráðh. sagði hér áðan, og til þeirrar grg., sem frv. fylgir. Ég vil aðeins leggja áherslu á, að frv. nálægt því shlj. þessu og shlj. upphaflegu frv., var lagt fram á síðasta reglulegu þingi. Það fer ekkert á milli mála, að nauðsynlegt er að afla fjár til Rafmagnsveitna ríkisins, og mun síðasta hæstv. ríkisstj. hafa verið sammála um þessa leið. Gerðar hafa verið nokkrar breytingar frá því frv., m.a. breyting á stjórnarfyrirkomulagi Rafmagnsveitna ríkisins. Það kom nokkuð til umr. á fundi n. og þykir mér rétt, að svör hæstv. ráðh. komi hér fram. Ég spurði m.a. að því, hvort breyting, sem fram kemur í 14. gr., fæli það í sér, að umboð núv. stjórnar félli niður. Hæstv. ráðh. upplýsti, að svo væri ekki. Jafnframt var að því spurt, hvort formaður í núv. stjórn héldi þeirri skipan, og var einnig upplýst, að svo mundi verða, þar yrði ekki á breyting. Mér þykir rétt, að þetta komi fram. Hér er því nánast um það að ræða, að hæstv. ráðh. skipar tvo menn til viðbótar í stjórn Rafmagnsveitna ríkisins, og þykir mér það ekki óeðlilegt. Ég endurtek svo, að meiri hl. iðnn. mælir með samþykkt frv., eins og fram kemur á þskj. 50.



Herra forseti. Nál. minni hl., okkar Eggerts G. Þorsteinssonar, er ekki komið úr vélritun, og ég tók ekki afrit af uppkasti. sem við skiluðum til vélritunar, þannig, að ég verð að láta við það sitja að gera grein fyrir frv. efnislega. Frv. það, sem hér er til umr., var samið í tíð fyrrv. ríkisstj. upprunalega. Síðan hafa þau tíðindi gerst, að skattheimta er hafin af nokkru handahófi til þess að standa straum af ýmsum óskilgreindum útgjöldum vegna fastákveðinna, en þeim mun óljósari efnahagsráðstafana. Okkur í minni hl. iðnn. er ljóst, að Rafmagnsveitum ríkisins er full þörf á tekjuauka. En þar sem nú hefur verið ákveðið að leggja stórfellda skatta á almenning, sem ekki er ljóst enn, með hvaða hætti hann fær undir risið, og enn fremur þar sem 2 stiga hækkun á söluskatti er m.a. réttlætt með því, hversu válega horfi um fjárhag Rafmagnsveitna ríkisins, þá virðist okkur, að hér kunni að vera um tvísköttun að ræða til þess að mæta sömu útgjöldum. Við leggjum til í nál. okkar, að frv. verði vísað til ríkisstj. eða fellt að öðrum kosti.



Herra forseti. Eins og frsm. minni hl. hefur þegar tekið fram, vefengjum við ekki það fjármálalega ástand, sem upplýst er í þessu frv., að ríki hjá Rafmagnsveitum ríkisins, og þann rekstrarhalla, sem þar er og þyrfti nánari rannsóknar við, af hverju stafar, vefengjum við út af fyrir sig ekki. En mér finnst það kaldhæðni örlaganna, þegar við verðum að liggja undir því, sem vorum í framboði í Reykjavík, og aðrir þeir, sem eru á þéttbýlli stöðunum, að sjaldan heyrist til okkar hér á Alþ. um hag þess fólks, sem við erum umbjóðendur fyrir, að þá skuli menn úr Reykjavíkurkjördæmi endurflytja slíkt frv. sem hér um ræðir. Það er tvímælalaust sá staðurinn, sem mest verður á lagt í þessum efnum og ýmsar byrðar ber í sambandi við endurreisn á fjárhagsafkomu Rafmagnsveitna ríkisins. Ég held, að þm. þéttbýlisstaðanna hefðu átt að fá meira svigrúm til að athuga gang þessa máls, áður en lengra er haldið. En þessi leið hefur verið endurvakin frá tíð fyrrv. ríkisstj., sem hælir sér mjög af því að bera hag dreifbýlisins fyrir brjósti og hafa m.a. unnið það afrek að stöðva flótta fólks úr hinum dreifðu byggðum landsins til suðvesturhornsins. Sjálfsagt er þetta einn liðurinn í því efni, og við ættum á vissan hátt hér á þéttbýlissvæðunum ekki að þurfa að kvarta yfir því, það ætti að draga úr húsnæðisskorti og öðru, sem þjáir okkur hér. En hér er fyrst og fremst um það að ræða að leggja álögur á þéttbýlissvæðin og dreifa þeim yfir til annarra. Við erum fyrst búin að bera kostnaðinn af því, t.d. hér í Reykjavík og annars staðar, þar sem hitaveita er, bera af því þunga skatta, að þessi fyrirtæki hafa verið byggð. Við eigum nú til viðbótar þessum sköttum að gjalda aukagjald fyrir það, að ríkið hefur ekki séð hinum dreifðu byggðum landsins fyrir eðlilegri raforku, eftir að við erum búnir að greiða gjöldin af því að byggja þau fyrirtæki, eins og Hitaveitu Reykjavíkur, og þar sem hitaveita er annars staðar, á þetta að koma til viðbótar. Ég minni aðeins á þessi atriði hér til þess að hressa upp á huga þeirra, sem umbjóðendur eiga á þéttbýlissvæðum, hvað hér er á leiðinni. Ég hefði talið, að eðlilegra hefði verið, að fé til þeirra hluta, sem hér er um að ræða, endurreisnar á fjárhagsafkomu Rafmagnsveitna ríkisins, hefði verið tekið úr ríkissjóði. Þess vegna styð ég það, að frv. verði vísað til ríkisstj., en að öðrum kosti verði það fellt.