Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér um ræðir, er um heimild fyrir ríkisstj. til þess að staðfesta fyrir Íslands hönd breytingar frá 1962 á alþjóðasamþykkt frá 12. maí 1954, um varnir gegn óhreinkun sjávar af völdum olíu, og setja reglur um frekari varnir gegn slíkri óhreinkun sjávar. Þær breytingar, sem í frv. þessu eru fólgnar umfram það, sem Alþ. samþykkti með l. frá 28. des. 1961, ganga allar í þá átt að færa út bannsvæðið hér við Ísland úr 50 sjómílum í 100 sjómílur frá ströndum landsins, þar sem ekki má sleppa olíu eða öðrum slíkum skaðlegum efnum í sjóinn. Eins og fram kom við framsögu fyrir máli þessu, hefur Dýraverndunarfélag Íslands beitt sér eindregið fyrir því, að Ísland gerðist aðili að þessum alþjóðasamningi. En sú breyting er nú enn fremur gerð með frv. þessu, að samkv. 5. gr. frv. er framvegis heimilt að auglýsa gildistöku þeirra breytinga, sem verða á alþjóðasamþykktinni, í Stjórnartíðindum. Sjútvn. mælir einróma með samþykkt frv., og ég legg til, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 3. umr.



Herra forseti. Frv. þetta fjallar um veitingu ríkisborgararéttar til handa 38 erlendum ríkisborgurum, sem sótt hafa um íslenzkan ríkisborgararétt. Frv. kemur frá Nd., og hefur meðferð þess verið hagað með sama hætti og tíðkazt hefur undanfarin ár. Það er þannig, að 4 menn úr báðum allshn. þd. hafa rannsakað umsóknir þær, sem fyrir lágu um íslenzkan ríkisborgararétt, ásamt öllum fylgiskjölum. Hafa allshn. beggja þd, byggt till. sínar á þessari rannsókn. Reglur þær, sem miðað er við í frv., eru hinar sömu og beitt hefur verið undanfarin ár, og eru þær prentaðar á þskj. 507 í nál. allshn. Nd. Undantekning hefur þó verið gerð nú eins og áður um flóttamenn, ungverska og júgóslavneska, enn fremur um ungbarn, sem íslenzk hjón hafa ættleitt, og auk þess skólastjórahjón á Siglufirði, sem talsmenn bæjarstjórnar Siglufjarðar hafa lagt ríka áherzlu á að fengju nú ríkisborgararétt, en nokkuð vantaði upp á, að hjón þessi hefðu búið hér á landi 10 ár. Allshn. þessarar hv. d. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt eins og það var samþ. við 3. umr. í Nd. og fram kemur á þskj. 549. Einn nm., Ólafur Björnsson, var fjarverandi, þegar n. afgreiddi málið.



Herra forseti. Hv. þdm. er vel kunnugt efni þessa frv. frá síðasta þingi, en þá var frv. að mestu leyti samhljóða þessu til meðferðar hér í þessari hv. þd., en það frv. var ekki útrætt. Hæstv. menntmrh. skipaði s.l. vor nefnd þm. úr menntmn. beggja þd. til þess að samræma skoðanir manna um einstök atriði frv., sem menn hafði greint á um hér á hv. Alþ. N. skilaði áliti til ráðh. og lagði til fáeinar brtt. við frv., sem hafa verið teknar inn í það frv., sem hér liggur fyrir, og í skýrslu þm. nefndarinnar, sem birt er sem fskj. með frv., er gerð grein fyrir þessum breytingum. Ég skal víkja lítillega að fáeinum þeirra, en aðrar eru svo glöggt skýrðar í fskj. með frv., þ.e.a.s. skýrslu mþn., að frekari skýringa er tæpast þörf. Ég skal þá koma fyrst að þeirri breytingu, sem hefur orðið á 12. gr. frv. Inn í hana hefur verið tekið ákvæði þess efnis, að barnaverndarráðsmaður skuli ekki veita forstöðu uppeldisstofnun, sem frv. tekur til. Þetta ákvæði er sett með hliðsjón af því, að barnaverndarráð hefur samkv. 55. gr. frv. yfirumsjón með þessum stofnunum og óeðlilegt, að æðsta eftirlit sé í höndum þeirra, sem sjálfir veita forstöðu stofnun, sem er undir því eftirliti. Í frv., eins og það var lagt fyrir þingið í fyrra, var ákvæði um það, að barnaverndarráðsmaður mætti hvorki veita forstöðu stofnun, sem l. taka til, né heldur eiga sæti í stjórn slíkrar stofnunar, og í núgildandi barnaverndarl. eru í 12. gr. ákvæði þess efnis, að barnaverndarráðsmaður megi ekki veita forstöðu barnahæli né sitja í stjórn þess. Að athuguðu máli taldi n. þó ekki rétt að ganga svo langt að meina þeim, sem eiga sæti í stjórn barnaheimila, setu í barnaverndarráði, með hliðsjón af því, að það kynni að verða til þess að útiloka frá barnaverndarráði æskilega aðila og áhugasama, því að einmitt slíkt fólk velst að jafnaði til starfa í slíkum stjórnum. Í þessu sambandi má t.d. geta þess, að hér í Reykjavík rekur Barnavinafélagið Sumargjöf svo til öll dagheimllin og leikskólana í borginni. Í stjórn þess félags veljast að jafnaði sérstakir áhugamenn um velferðarmál barna, konur og karlar, og ef ég man rétt, hefur það áður skeð, að meðlimir úr stjórn þess félags hafa átt sæti í barnaverndarráði og unnið þar gott starf. Það má e.t.v. segja, að það sé matsatriði, hvort menntmn. hefur gengið hér of skammt, en þessi var sem sé niðurstaðan. Eins og kemur fram í 39. gr. frv., eins og það nú liggur fyrir, hefur orðið á henni allmikil breyting frá því, sem var í frv. eins og það lá fyrir hv. þd. á síðasta þingi. Inn í 39. gr. hafði þá við meðferð hv. Nd. á frv. verið bætt að tilmælum kennarasamtaka ákvæði, sem tæpast fékk staðizt við nánari athugun. Þm.-nefndin leitaðist við að flokka þau barnaheimili, sem þarna er um að ræða í 3. mgr., flokka þau eftir eðli þeirra orsaka, sem til vistunar barna á heimilinu leiða, og þá var einnig að till. mþn. sveitarfélögunum falið frumkvæði að því að koma þessum heimilum á fót, og geta þá eftir atvikum fleiri en eitt sveitarfélag sameinazt um slíka framkvæmd, en ríkissjóður greiði hluta af stofn- og rekstrarkostnaði þessara heimila, sem sveitarfélög koma á stofn og reka, greiði hann eftir sömu reglum og gilda um skóla skyldunámsstigsins, þ.e.a.s. barna- og gagnfræðaskóla, þ. á m. um það, hvenær hefja má byggingu slíkra stofnana, ef ríkið á að taka þátt í kostnaði þeirra. Um 41. gr. frv., sem skoðanir hafa verið hvað mest skiptar um, var rætt allýtarlega við 1. umr. hér í hv. þd. og einnig í skýrslu þm. nefndarinnar. Í hv. Nd. var flutt brtt. í þá átt að breyta 41. gr. í það horf, sem hún var í, þegar frv. lá fyrir þessari hv. þd. í fyrra, en sú brtt. hlaut ekki samþykki. Það frv. til l. um vernd barna og unglinga, sem hér liggur fyrir, felur ekki í sér neina gerbyltingu á barnaverndarlöggjöfinni, en þó hefur það að geyma ýmis ákvæði, sem ég hygg, að allir hv. þdm. geti verið sammála um, að séu til mikilla bóta frá því, sem er. Það má þar til nefna þau ákvæði frv., sem miða að því að auðvelda barnaverndarnefndum að koma börnum í einkafóstur, svo að komizt verði hjá því í lengstu lög að vista börn á uppeldisstofnunum, sem geta, hversu góðar sem eru, aldrei komið í stað sómasamlegs heimilis fyrir börnin, enda mun sú vera stefnan hvarvetna nú í barnaverndarmálum að forðast eftir föngum, að börn þurfi að alast upp á stofnunum, þó að ekki verði reyndar hjá því komizt í sumum tilfellum. Herra forseti. Ég vil taka undir það, sem kom fram við 1. umr. málsins hér í hv. þd., að vonandi geta hv. þm. séð sér fært að samþykkja frv., eins og það liggur nú fyrir. Í menntmn. kom það fram, að einstakir nm. töldu svo mikinn ávinning að samþykkt þessa frv., að ekki væri rétt að beita sér fyrir breytingum á því, þó að þeim kynni e. t. v. að sýnast, að sitthvað mætti þar betur fara, því að það kynni að stofna afgreiðslu málsins á þessu þingi í tvísýnu, ef breytingar yrðu nú gerðar á frv. Eins og fram kemur, í nál. á þskj. 615, leggur n. til, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Ég vil láta í ljós nokkur vonbrigði mín með niðurstöðuna af starfi hv. menntmn. í þessu máli. Ég hafði hálft í hvoru vænzt þess, að frá þessari hv. n. kæmu einhverjar brtt. við frv., því að brtt. við þetta frv. er sannarlega þörf . Ég hafði orð á því eitt sinn í fyrra, þegar þetta mál var rætt hér, að gildandi lög um barnavernd væru í sjálfu sér góð lög. Það, sem vantaði á, væri, að þeim væri ekki framfylgt eins og efni stæðu til. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er í ýmsum smáatriðum betra en gildandi lög, - það skal ég viðurkenna, - en í öllum veigamiklum atriðum tekur það gildandi lögum ekki fram. Þetta er sannleikurinn um frv., sem hér er til umr. Ég hafði hugsað mér að flytja nokkrar brtt. við frv. við þessa umr., en dró það of lengi að koma þeim brtt. á framfæri, einmitt vegna þess, að ég hafði gert mér nokkrar vonir um, að brtt. kæmu frá hv. menntmn. Nú sé ég, að svo er ekki, og því hef ég sent brtt. mínar í prentun nú í kvöld, en mun ekkí flytja þær eða gera grein fyrir þeim nánar fyrr en við 3. umr. málsins. Ég vil þó, úr því að ég er staðinn upp, minna á þrjú veigamikil atriði, sem ég tel að þurfi að breyta í þessu frv. Í fyrsta lagi á menntmrn. ekki að hafa yfirstjórn barnaverndarmála, heldur félmrn. Á þetta var bent af þeirri sérfræðinganefnd, sem samdi frv., sem lagt var fram hér á Alþ. í fyrra. Sú n. færði sterk rök fyrir því, að réttara væri, að barnaverndarmálin heyrðu undir félmrn., heldur en undir menntmrn. Þessu er ég algerlega sammála og mun flytja brtt. í þá átt. Annað atriði, sem ég vil benda á, er það, að sú tilhögun að skipa barnaverndarnefndir í hverju sveitarfélagi er í sjálfu sér ekki góð. Ég vil segja: hún er miklu frekar neyðarúrræði, og kemur þar fyrst og fremst til greina strjálbýli og fámenni í sveitarfélögum hér á landi. Ég veit, að barnaverndarnefndir starfa í nágrannalöndum okkar, t.d. Danmörku, en þar er vaxandi gagnrýni á þessu fyrirkomulagi. Mér hefði fundizt tímabært nú, þegar þessi lög eru til endurskoðunar, að athugað hefði verið, hvort ekki væri rétt fyrst og fremst í Reykjavík og jafnvel í nokkrum stærri kaupstöðunum að taka upp annað fyrirkomulag í barnaverndarmálunum en þetta. Ég tel mjög eðlilegt t.d., að sérstök deild í Heilsuverndarstöð Reykjavíkur hafi þessi mál með höndum, annist barna- og ungmennavernd, í stað þess að barnaeftirlitið sé undir umsjón eða undir stjórn ófaglærðs fólks, sem til þess er kosið til fjögurra ára í senn. Það er ekki gott fyrirkomulag. Hitt er eðlilegt og sjálfsagt, þar sem er hægt að koma því við, að með þessi mál fari, - bæði starfi að þessum málum og stjórni þessum málum, - sérfróðir menn. Þess vegna mun ég leggja það til, að hætt verði að skipa barnaverndarnefnd í Reykjavík og í þess stað verði sérstök deild í Heilsuverndarstöð Reykjavikur látin annast barnaeftirlitið eftir sömu reglum og barnaverndarnefndir. Í þriðja lagi vil ég svo aðeins minnast á 41. gr. um vinnuvernd barna. Ég gerði hana að umtalsefni við 1. umr. málsins nú og skal ekki fjölyrða um það, En ég tel ófært að ganga frá endurskoðun þessara laga nú án þess að gera því máli, vinnuvernd barna, betri skil. Eins og gr. er nú, tel ég hana í höfuðatriðum engu betri en samsvarandi gr. í gildandi lögum. Sérstaklega er allt of mikið af heimildum, sem sennilega verða ekki frekar notaðar eftirleiðis en þær hafa verið hingað til. Hver ríkisstj. af annarri hefur gersamlega vanrækt að setja reglugerðir um barnaeftirlit, um barnavernd, eins og þó er gert ráð fyrir í gildandi lögum. Þetta skal vera algerlega óbreytt samkv. því frv., sem hér liggur fyrir, og það tel ég með öllu ótækt. Hið háa Alþ. verður að ganga betur frá þessum málum, vinnuvernd barna, og það í þessu frv. Þörfin er brýn, eins og ég benti á og margir aðrir hafa bent á á undanförnum árum, - þörfin er sérstaklega brýn hér á landi. Ég skal svo ekki hafa fleiri orð um þetta frv. að sinni, en endurtek, að ég mun leyfa mér að flytja nokkrar brtt. við þetta frv. við 3. umr. málsins.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er um að ræða, er flutt til staðfestingar á brbl., sem voru útgefin 11. sept. 1965. Frv. fékk afgreiðslu í Nd., en hefur legið fyrir þessari hv. d. að ég ætla síðan fyrir áramót. Má því segja, að nú á síðustu dögum þingsins sé mál til komið að taka frv. fyrir, því að eðlilegast er, að það fái þinglega afgreiðslu og brbl. verði staðfest af hv. Alþ., enda þótt annað frv. hafi verið afgr. hér í þessari hv. d. og talið líklegt, að það verði lögfest í hv. Nd., frv., sem fjallar um verðlagningu landhúnaðarafurða. Þessi brbl. áttu ekki að gilda nema til eins árs, og má því segja, að þau hafi lokið verkefni sínu, ef það frv., sem ég áðan nefndi, verður lögfest nú á þessum næstu dögum, en eigi að síður er eðlilegt, að brbl. verði staðfest. Brbl. voru rædd mikið á sl. hausti. Þá var einnig mikið um þau skrifað. Hv. dm. er þess vegna kunnugt um, hvað hér er um að ræða, og ég sé því ekki ástæðu til að svo stöddu að fara að lýsa þessu frv. eða l. í heild, nema sérstakt tilefni gefist til að ræða þessi mál, sem brbl. ganga inn á, og ég held þess vegna, herra forseti, að ég um sinn leggi aðeins til, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Það er rétt, sem hæstv. landbrh. gat um, að þetta hafi legið hér fyrir hv. þd. það sem af er þessu ári og nokkru betur, og það er tekið fyrir nú á kvöldfundi undir þinglokin. Ég verð að segja það, að mér finnst þetta ekki vera heppileg vinnubrögð að taka mál svona seint fyrir, sem var vitað mál, að átti að afgreiða, og virðist oft hafa verið betri tími til þess en nú á þessum síðustu dögum þingsins. Mér finnst slík vinnubrögð sem þessi vera mjög vitaverð, og vil ég þó ekki vita hæstv. forseta d., því að ég ætla, að hann hafi ekki þessu ráðið. Þótt þessum brbl. sé ekki hugað líf nema til næsta hausts, eftir því sem hæstv. landbrh. upplýsti, finnst mér samt sem áður vera ástæða til að segja örfá orð við þessa umr. málsins, enda þótt n. eigi um málið að fjalla. En sem kunnugt er, eru það þrjár meginstoðir, sem þetta frv. er byggt á, og vil ég minna á þessi þrjú atriði málsins, vegna þess að ég tel, að ekki neitt þeirra sé hagstætt bændastéttinni. Það er í fyrsta lagi, að þessi brbl. taka allan samningsrétt af bændum og gera samtakamátt þeirra óvirkan, þar sem Stéttarsamband bænda var svipt samningsrétti sínum með þessari löggjöf, og hafði því engin áhrif á heildarkjör bændastéttarinnar fyrir yfirstandandi verðlagsár. Þá er í öðru lagi slegið föstu í þessum brbl., að verðlagsgrundvöllurinn, sem samið var um haustið 1964, sé það góður og hagstæður bændastéttinni, að það væri óhætt að byggja ofan á hann framvegis. Og ennfremur hafa þessi l. það í sér, að Hagstofa Íslands skuli reikna út verðlagið eftir þar til settum reglum. Ekki má taka tillit til neinnar aðstöðubreytingar hjá bændastéttinni, hvorki varðandi verðlag, framleiðsluhætti né það, hverjir möguleikar væru á því að selja landbúnaðarframleiðsluna. Fram hjá þessum atriðum er gengið í þessum brbl. Í þriðja lagi er því slegið föstu í l., að kaup bóndans og verkamanna hans megi ekki hækka meira en elli- og örorkulifeyrisþegar kunna að fá í hækkun, samkv. heimild í l. nr. 20, sem sett voru á Alþ. fyrir um það bil ári. Sem sagt, bændurnir eiga að fá þarna hliðstæða hækkun og elli- og örorkulífeyrisþegar, hvað sem öðrum kauphækkunum kann að liða í landinu. Af framangreindum ástæðum mótmæli ég þessum brbl. og minni í því sambandi á ummæli stjórnar Stéttarsambands bænda, sem birt eru í búnaðarblaðinu Frey og er dags. 14. sept. 1965, en þar segir með leyfi hæstv. forseta: „Stjórn Stéttarsambands bænda mótmælir þeirri réttarskerðingu, sem felst í brbl. Hún hlýtur að skoða I. sem neyðarráðstöfun til skamms tíma og mun beita áhrifum sínum af öllu afli Stéttarsambandsins til að fá að nýju lögfestan rétt til að hafa áhrif á kjör bænda og ekki minni en það hefur haft að undanförnu samkv. ákvæðum brbl.“ Ég ætla mér ekki að þessu sinni, nema sérstakt tilefni gefist til, að ræða þetta frv. nú, þar sem kostur gefst á að fjalla um það í nefnd.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð vegna þeirra ummæla, sem hv. 1. þm. Vesturl. (ÁB) viðhafði um brbl. Það má nú kannske teljast eðlilegt, að hv. þm. finnist fara vel á því að mótmæla brbl., eins og flokksbræður hans gerðu í hv. Nd. Það fer kannske vel á því, að það sé gert, en ósköp hafa nú þessi mótmæli haft litinn sannfæringarkraft að baki sér, bæði hjá hv. þm. og öðrum, sem hafa verið að mótmæla. Hv. þm. vitnar hér í mótmæli Stéttarsambandsins, þar sem það harmar það, að samningsrétturinn var tekinn af bændum, þar sem Stéttarsambandið áréttar það, að það sé nauðsynlegt og sjálfsagt að vinna að því að fá samningsréttinn aftur. Þetta er allt saman rétt, en Stéttarsambandið og fulltrúar bænda vissu vel, hvað var að gerast á s.l. hausti og höfðu nú ágætan skilning á því, að það var ekki önnur leið fyrir hendi en sú, sem farin var með setningu brbl. Og ég er dálítið undrandi yfir því, þegar hv. Framsóknarþm. eru að tala í ádeilutón til ríkisstj. fyrir það, að samningsrétturinn hafi verið tekinn af bændum, rétt eins og ríkisstj. hafi tekið samningsréttinn af bændum á s.l. hausti, rétt eins og ríkisstj. hafi gert 6 manna nefndar l. óvirk. Og það gengur dálítið illa að fá suma hv. þm. Framsfl. til þess að viðurkenna það, að með brotthlaupi fulltrúa Alþýðusambandsins voru verðlagningarl. óvirk og ónýt. Alþ. var ekki starfandi á þessum tíma. Hvernig var hugsanlegt að leysa þetta öðruvísi en með brbl.? Hvernig var hægt að láta bændur fá þennan samningsrétt, sem talað er um, eins og komið var? Hvernig var hægt að fylla þetta skarð á s.l. hausti, eins og í pottinn var búið? Ég held, að hv. l. þm. Vesturl. hafi nú áttað sig á þessu, og ég held, að í hjarta sínu telji hv. 1. þm. Vesturl. ekki eðlilegt að deila á ríkisstj. fyrir það, hvernig málin voru leyst. Hitt er svo rótgróinn vani, að deila á ríkisstj., jafnvel þótt sæmilega sé að unnið, eins og nú var gert. Bændur almennt viðurkenna, að verðlagningin á s.l. hausti hafi miðað við aðstæður tekizt ágætlega, og bændur hafa unað því verði, sem þeir fengu, og sem betur fer tekst það að þessu sinni að borga grundvallarverðið, þótt útlitið væri ekki gott á tímabili, hvað þetta snerti. Ég held nú, að það sé alveg óþarft fyrir hv. l. þm. Vesturl. að tala um ósæmileg vinnubrögð, þótt það hafi dregizt að taka þetta mál fyrir til umr. Hv. þm. veit, að það var verið að vinna að lausn þessa máls, þannig að það væri ekki tjaldað aðeins til einnar nætur, og brbl. koma ekki til með að gilda til næsta hausts, eins og hv. þm. sagði, ef hitt frv. verður samþ. núna á þessum dögum, því að það tekur þegar gildi, eftir að það hefur verið samþ., og þá gilda brbl. ekki eftir að þau I. hafa tekið gildi. Þá verður 6 manna n. strax sett á rökstóla, og það verður 6 manna n., sem reiknar út þær hækkanir, sem kunna að verða af dreifingarkostnaði á þessu vori, en ekki sú þriggja manna n„ sem brbl. hafa falið að annast það. Brbl. falla úr gildi um leið og hin I. taka gildi. En þetta er nú aðeins til leiðbeiningar, en skiptir ekki meginmáli. Hv. þm. talar um þrjá punkta eða þrjár stoðir, sem brbl. hvíla á, og það er þetta, að samningsrétturinn var tekinn af bændum með brbl., sagði hv. þm. Þarna er um reginmisskilning að ræða. Bændur höfðu ekki lengur aðstöðu til þess að semja, eftir að framleiðsluráðsl. voru gerð óvirk á s.l. hausti, og það var ekki ríkisstj., sem gerði þau óvirk. Ríkisstj. gerði það mögulegt að verðleggja vöruna samkv. brbl., eftir að þau voru gerð óvirk, og hafi samningsrétturinn verið tekinn af bændum, var það með því að gera l. óvirk. Ég vil aðeins taka fram, vegna þess að hv. þm. sagði þessi ótrúlegu orð hér áðan, að samningsrétturinn hefði verið tekinn af bændum með brbl.: Það er rétt, bændur sátu ekki við samningsborð við útgáfu þessara brbl., eins og þeir höfðu gert áður, enda þótt mikið hafi verið við þá rætt, áður en l. voru gefin út. Ég segi ekki meira. Þá er hv. þm. undrandi yfir því, að það skyldi hafa verið byggt á óbreyttum grundvelli verðlagsins frá 1964. Það var 1964, sem 6 manna n. kom sér saman, fullt samkomulag varð á milli framleiðenda og neytenda, og við verðum að ætla, að verðgrundvöllurinn 1964, sem fullt samkomulag var um, hafi ekki verið sérstaklega óhagstæður bændum. Við verðum að ætla, að sá grundvöllur hafi verið í aðalatriðum sanngjarn, úr því að allir aðilar voru sammála um hann. Og hvað var það þá, sem hægt var að byggja á, eftir að framleiðsluráðsl. voru orðin ónýt, annað en samkomulagið, sem gert var árið áður? Færa þann grundvöll fram með þeim breytingum, sem höfðu orðið á verðlagi á rekstrarvörum og kaupi. Þegar menn skoða þetta mál á sanngjarnan hátt, verður vitanlega alls ekki með rökum hægt að finna að þessari aðferð. Þetta var sú eina rétta aðferð, sem hægt var að nota, eins og málin stóðu. Og þá er að því fundið, að kaup bóndans eigi að hækka í samræmi við það, sem elli- og sjúkrabætur hækka. Þetta finnst mér nú ekki vera aðfinnsluvert fyrir hönd hænda, vegna þess að sjúkra- og ellibætur eru greiddar að fullu samkv. vaxandi dýrtíð. Það var vitað, að þegar l. voru gefin út, mundi ríkisstj. nota þá heimild, sem er í l., til þess að greiða fullar elli- og sjúkrabætur í samræmi við dýrtíðina. Með því að miða við þetta fengu bændur tryggingu fyrir fullri hækkun samkv. dýrtíðinni. Og það var ekki hægt að búa betur um hnútana til þess að tryggja bændur á sanngjarnan hátt, og vitanlega hafa bændur fengið inn í verðlagið þær kauphækkanir með þessu móti, sem orðið hafa. Ég hef nú ekki ástæðu til þess að segja meira um þetta mál í tilefni af ræðu hv. l. þm. Vesturl., ekki í þetta sinn, en við eigum vonandi eftir að tala oft saman, bæði um verðlagsmál landbúnaðarins, landbúnaðarmál almennt o.s.frv. Og þótt ég sé nú svona nokkuð bjartsýnn, dettur mér ekki í hug að ætla það, að við verðum alltaf jafnmikið sammála og þegar við vorum að ræða um frv. um breyt. á framleiðsluráðsl. hérna fyrir nokkrum dögum. Það getur nú batnað samkomulagið, þó að það verði ekki alveg nákvæmlega eins og það var þá.



Herra forseti. Hæstv. landbrh. hefur flutt hér tvær ræður. Í fyrri ræðu sinni sagði hann það, að raunverulega giltu þessi brbl. til hausts. Í síðari ræðunni sagði hæstv. ráðh., að skeið þessara brbl. væri á enda um leið og það frv., sem liggur fyrir hv. Alþ. um breytingar á framleiðsluráðsl., öðlaðist gildi. Vera má, að hvort tveggja sé satt, að í hvoru tveggju felist nokkur sannleikur. Í fyrsta lagi liggur það ljóslega fyrir, að sá grundvöllur, sem verðlagið var byggt á s.l. haust, gildir til haustsins 1966, þar til búið er að semja nýjan grundvöll, og hvort breytingarnar, sem fram kunna að koma á verðlaginu hér eftir til hausts, eru reiknaðar samkv. brbl. eða þeim nýju l., sem kunna að koma, er það útreikningur, sem ég hygg, að í aðalatriðum verði nokkurn veginn sá sami, vegna þess að grundvöllurinn, sem fyrir er, verður sá sami. Það er eitt, sem ég vil vekja athygli á í sambandi við ræðu hæstv. ráðh., og ég vonast eftir, að hann eigi eftir að standa við, ef það skyldi rétt reynast. Hann sagði, hafi ég tekið rétt eftir, að það lægi ljóslega fyrir nú, að bændur mundu fá grundvallarverð sitt fyrir afurðirnar á verðlagsárinu 1965 og 1966. Mér þykir vænt um að heyra þetta, og ég vonast til þess, að ef eitthvað kunni að vanta á þetta síðar, sjái hann svo um, hafi hann ráð til, að bændurnir fái uppborið það, sem á kann að vanta. Það er sannarlega gott að fá þessar upplýsingar hjá hæstv. ráðh., og þakka ég honum fyrir það, og af því að hann hefur það orð á sér að standa við það, sem hann segir, vona ég, að hann standi einnig við þetta. Þá ræddi hæstv. ráðh. lagasetninguna nokkuð og hélt því fram, að það hefði ekki verið ríkisstj., sem hefði tekið samningsréttinn af bændum. Það kann vel að vera, að frumkvæðið að því, að það var ekki hægt að semja, megi rekja til gerða Alþýðusambands Íslands. Hins vegar vil ég benda hæstv. ráðh. á það, að ýmislegt kom til greina að gera, þegar þurfti að gefa út brbl. Það var ýmislegt annað, og það veit ég, að hæstv. landbrh. er vel ljóst, að það mátti hafa brbl. með ýmsum öðrum hætti en raun varð á. Og ég veit, að hæstv. ráðh. er kunnugt um, að stjórn Stéttarsambands bænda hafi lagt það til, að gerðardómurinn (yfirdómurinn) yrði gerður starfhæfur, að brbl. fjölluðu um það, að það yrði yfirdómurinn, sá gerðardómur, sem gilt hefur, sem yrði gerður starfhæfur, og það væri sá aðili, sem síðast fjallaði um verðlagið til bænda. Ég býst við því, að ýmsar aðrar leiðir hefðu komið til greina, þegar um útgáfu brbl. var að ræða. Það liggur bara ekki fyrir hér að ræða um það, vegna þess að við ræðum nú um það, sem gert var, og annað ekki. Ég skal ekkert um það segja, hvernig hin nýja löggjöf kann að verka fyrir bændastéttina. En ég get endurtekið það, sem ég sagði fyrir nokkru hér í hv. Alþ., að ég vonaðist til þess, að sú löggjöf ætti eftir að rétta verulega við hag bændastéttarinnar. Mér finnst, að það liggi nokkurn veginn í augum uppi nú og það kannske miklu oftar en nokkru sinni hefur áður verið, að bændastéttin þarf á meiri stuðningi hins opinbera að halda á komandi árum en hún hefur þurft. Og það er margt, sem því kann að valda. Það er í fýrsta lagi það, að ekkert hefur verið gert, ekki nokkur skapaður hlutur verið gerður á undanförnum árum til þess að tryggja þeim fjármagn, sem eru að hefja búskap. Og það eru býsna margir ungir menn, sem gjarnan vildu hefja búskap, ef þeir hefðu nægilegan tilstyrk til þess. En þau frv., sem flutt hafa verið um þessi efni hér á hv. Alþ., hafa siður en svo mætt stuðningi hæstv. núv. ríkisstj., og harma ég það, jafnágæt sem stjórnin álítur sig vera, skuli hún ekki hafa haft sinnu á því að reyna að bæta hag þeirra ungu manna og styrkja þá til þess að taka við byggðum býlum í landinu, en horfa á í þess stað mörg glæsileg býli fara í eyði eða vera lítið nytjuð. Þarna er óbrúað bil í íslenzkri löggjöf og núv. ríkisstj., sem hefur hælt sér af að bæta efnahag þjóðarinnar á allan hátt, hefur ekki á þennan hátt neitt bætt, nema siður sé. Þarna hefur bilið, sem á milli er, sífellt breikkað með hinni ört vaxandi dýrtíð, sem raun ber vitni um í öllum sköpuðum hlutum hér á landi. Í öðru lagi vil ég benda á það, að þær framkvæmdir, sem eru á döfinni hjá því opinbera nú, hljóta að hafa sín áhrif á landbúnaðinn ekki síður en aðra atvinnuvegi, vegna þess að fjármagnsskorturinn í landbúnaðinum hlýtur að vera það mikill samanborið við hjá öðrum aðilum, að hann verður ekki samkeppnisfær. Það þýðir ekki að tala um neitt vinnuafi, en bændurnir sumir hverjir munu áreiðanlega hugsa sig um tvisvar, hvort þeir eigi að vera að slíta sér út fyrir lítinn pening á sama tíma og þeir geta séð sér og sínum fyrir öruggu framfæri á léttari hátt en margir hverjir bændur verða að sjá sér og sínum farborða nú. Þetta á eftir að segja sína sögu, og ég er viss um það, að þær gerðir ríkisstj. nú, bæði með álverksmiðjuna og framkvæmdir í Hvalfirði og miklar framkvæmdir varðandi virkjun Þjórsár, sem ég tel vera mjög nauðsynlegar, en hefði kannske mátt haga á annan veg, ef ekki hefði verið ráðizt í stóriðju, ég tel, að þetta allt eigi eftir að segja sína sögu, og bændastéttin, sem hefur löngum átt erfitt með að keppa við aðra atvinnuvegi í ört vaxandi dýrtíð, á það miklu lakar hér eftir. Og ef ekki eru gerðar sérstakar ráðstafanir til þess að bæta hag þeirra, sem vilja hefja búskap nú, á hæstv. landbrh. eftir að sjá víða rjóður í skógi, þar sem nú eru glæsileg tré.



Herra forseti. Það er nú aðallega bara eitt atriði, sem ég tel ástæðu til þess að leiðrétta. Ég fullyrti ekki áðan, að bændur mundu fá fullt grundvallarverð fyrir verðlagsárið 1965–1966. Ég sagði hins vegar, að bændur hefðu fengið fullt grundvallarverð til þessa, og nú hjá Mjólkursamsölunni í Reykjavík, sem hefur mjólk frá svæðinu austan af Síðu og vestur til Breiðafjarðar, varð útkoman sú, að það var borgað fullt verð, og það eru 4 mánuðir af þessu verðlagsári, 1965–1966. Hitt er vitanlega allt of fljótt að fullyrða nú, að það náist fullt verð fyrir allt verðlagsárið. Því vil ég ekki taka ábyrgð á. Hins vegar vil ég vona það bezta í þessum efnum. Ég vil vona það bezta, að það náist sem mest verð og það takist að selja fyrir betra verð en áður þær vörur, sem við flytjum út. Það hefur ákaflega mikið að segja. Þetta tel ég ástæðu til þess að leiðrétta, ef hv. þm. hefur misskilið það áðan, en ég held, að ég hafi nú ekki sagt það þannig, að það væri bein ástæða til þess. Það leiðréttist hér með. Ég vona það bezta og vek athygli á því, sem ég sagði áðan í sambandi við mjólkina, að hér sunnanlands a.m.k. hefur verið borgað fullt mjólkurverð, og það eru 4 mánuðir af þessu verðlagsári, sem búið er að gera upp. Ég ætla nú ekki að fara að tefja málið frá n. í kvöld með því að ræða um búskapinn og það, hvað núv. ríkisstj. hefur verið treg á að samþykkja frv. Framsóknarmanna, sem hafa miðað að því að bæta aðstöðu frumbýlinga og bændastéttarinnar í heild. Það er rétt, þessi frv. hafa ekki verið samþ., og frv. í þessa átt voru ekki flutt fyrr en núv. ríkisstj. kom til starfa, en ég held, að það verði nú ákaflega erfitt að halda því fram, að það hafi verið sérstaklega illa búið að landbúnaðinum síðustu árin, og vitnar þar mest um sívaxandi framíeiðsla, enda þótt fólkinu hafi fækkað, sem að framleiðslustörfunum vinnur. Og aukning framleiðslunnar byggist á aukinni vélvæðingu, vaxandi tækni og stóraukinni ræktun, og það hefur gerzt vegna þess, að fjármagn hefur fengizt til þess fyrir dugnað og hagsýni bændanna, sem náttúrlega ræður langmestu þar um, en mér dettur ekki í hug að segja, að ekki mætti betur gera. Mér dettur ekki í hug að fara að fullyrða það og segja: Það er búið að tryggja bændum svo mikið lánsfé, að það er ekki þörf á meiru. En við skulum líta á þessi mál á raunhæfan hátt. Við skulum viðurkenna það, að í lánasjóðum landbúnaðarins hefur alltaf verið fjárskortur síðan ég man eftir mér, og hef ég haft það svona öðrum þræði að atvinnu að taka lán úr þessum sjóðum s.l. 30 ár, tekið marga tugi lána á hverju ári, kannske yfir hundrað stundum sum árin. En það hefur alltaf vantað fjármagn og alltaf orðið að skera niður, en síðari árin hefur þetta fjármagn verið aukið og útlánin farið hækkandi ár frá ári og Stofnlánadeild landbúnaðarins byggist ört upp og verður innan fárra ára traust stofnun og lífakkeri landbúnaðarins. En gjarnan mætti útvega veðdeildinni og stofnlánadeildinni meira fé, og ég vil gjarnan vekja athygli á því, að stofnlánadeildina eða Búnaðarbankann vantar ekki heimildir til þess að lána í allt, sem að landbúnaðinum lýtur. Það vantar ekki löggjöf. Stofnlánadeildin getur lánað í alla þætti landbúnaðarins, aðeins ef hún hefur fé, og það er fjármagnið, sem þarf að útvega eftir beztu getu á hverjum tíma, og þess þarf með, hverjir sem eru í stjórn. Það koma ekki ótæmandi fjársjóðir, sem hægt er að ausa upp, þótt stjórnarskipti hafi orðið, og ég segi það ekkert í ádeilutón á einn eða annan, þegar ég bara minni á það, að það hefur alltaf verið fjárskortur hjá Búnaðarbankanum og lánasjóðum landbúnaðarins. En þetta hefur rýmkazt nú í seinni tíð.



Herra forseti. Þessu frv. var vísað til fjhn. til athugunar. Í lagafrv. þessu felst einkum tvennt. Það er í fyrsta lagi að heimila ríkisstj. að ábyrgjast lán fyrir Flugfélag Íslands h.f. til kaupa á millilandaflugvél, og má ábyrgðin vera allt að 80% af kaupverði flugvélar með nauðsynlegum varahlutum og tækjum, þó eigi hærri fjárhæð en 238 millj. kr. Í öðru lagi er fjmrh. heimilað að auka núverandi hlutafjáreign ríkissjóðs í Flugfélagi Íslands h.f. jafnmikið og nemur fyrirhugaðri heildaraukningu hlutafjárins. Eins og kunnugt er rekur Flugfélag Íslands bæði innanlandsflug og millilandaflug. Það á nú 3 millilandaflugvélar, sem allar eru orðnar mjög gamlar, ég hygg, að þær yngstu séu 9 ára gamlar. Það er þess vegna orðin mjög brýn þörf fyrir Flugfélagið að endurnýja flugvélakost sinn á millilandaleiðum. Þá hefur helzt komið til álita af hálfu forráðamanna Flugfélagsins að kaupa þotu af gerðinni Boeing-727, en hún mun kosta með öllu tilheyrandi tæpar 300 millj. kr. Það mun vera ráðgert, að ef úr þessum kaupum verður, komi þessi flugvél til landsins næsta vor og byrji flugferðir í maí mánuði 1967, en þá verði um leið seldar 2 af 3 millilandaflugvélum Flugfélagsins. Eins og allir vita, rekur Flugfélagið mjög mikilsverða samgönguþjónustu innanlands með sínu innanlandsflugi hér á mörgum flugleiðum. Reynslan hefur nú orðið sú, að fjárhagsafkoman af innanlandsfluginu hefur verið nokkuð erfið, en Flugfélagið hefur getað styrkt aðstöðu sína með hagnaði á utanlandsfluginu hin síðari ár. Það er þess vegna m.a. vegna innanlandsflugsins og til þess almennt að styrkja fjárhagsaðstöðu og rekstrarafkomu Flugfélagsins nauðsynlegt, að því gefist kostur á að efla millilandaflugið. Eins og hæstv. fjmrh. gat um við l. umr. þessa máls, er hér um heimild til mjög mikillar fjárskuldbindingar að ræða, þar sem eru 238 millj. kr., og verður auðvitað að búa vel um hnútana, að ríkisábyrgð sé ekki veitt, nema það séu miklar tryggingar fyrir því, að þetta lán, sem á að ábyrgjast, verði örugglega greitt, þannig að ekki þurfi að bitna á ríkissjóði eða Ríkisábyrgðasjóði. Það er þó ljóst mál, að rekstur flugfélags til millilandaflugs er nokkuð áhættusöm starfsemi, þar sem erfitt er að vera alveg öruggur fyrir fram um það, að fjárfesting í nýjum flugvélum sé skynsamleg og muni bera tilætlaðan árangur. Það var auðvitað enginn kostur þess fyrir fjhn. nú á síðustu og annasömustu dögum þingsins að kanna þetta til hlítar. N. fékk þó í sínar hendur allítarlega rekstrarreikninga og rekstraráætlun, sem Flugfélagið hafði látið gera, þ.e. rekstrarreikninga frá árinu 1963 og síðan rekstraráætlun fram í tímann allt til ársins 1975, miðað við að þessi Boeing-þota verði keypt á næsta vori, eins og ég hef greint frá. Þessi rekstraráætlun mun hafa verið send Seðlabankanum, og það mun í ráði að senda hana einnig til Export-lmport bankans í Washington, en þar mun Flugfélagið leita eftir lántöku til flugvélakaupanna. Ég hitti að máli framkvstj. Flugfélagsins og aðalendurskoðanda, sem skýrðu þessa áætlun út fyrir mér, og þó að það þurfi náttúrlega mikla sérþekkingu til þess að botna í þessu, verður nú ekki annað sjáanlegt af þessari áætlun en að hún sé gerð af fullri varúð og það sé rík ástæða til að ætla, að þessi kaup á millilandaflugvél séu skynsamleg fjárfesting. En þar sem hér í þessu frv. er aðeins um heimild að ræða fyrir ríkisstj. til að ábyrgjast þessi lán, verður auðvitað ríkisstj. og hæstv. fjmrh. að ganga betur úr skugga um, að óhætt sé og eðlilegt að veita þessa ríkisábyrgð, þegar þar að kemur, að það liggur ljósar fyrir, á hvern hátt þess verður þörf. Þá taldi n. eðlilegt, að jafnhliða heimildinni fyrir ríkisábyrgðinni væri fjmrh. heimilt að auka hlutafjáreign ríkisins í Flugfélagi Íslands h.f., en ríkissjóður á nú 13% af hlutafé félagsins, en eins og kemur fram í aths. við frv., þá er eitt með öðru, sem á að gera til þess að styðja þessi flugvélakaup, að auka hlutafé Flugfélags Íslands um 40 millj. kr., og er sjálfsagt og eðlilegt, að ríkissjóður haldi sínum hluta í þessu félagi, sem er auðvitað, eins og fram hefur komið, mjög nauðsynlegt þjónustufyrirtæki. N. hefur sem sagt athugað þetta frv., eftir því sem föng voru á á stuttum tíma, og leggur einróma til, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Frv. þetta um atvinnuréttindi vélstjóra á íslenzkum skipum er stjfrv. Það er samið af mþn., sem hæstv. menntmrh. skipaði 21. febr. 1964. Sjútvn., sem haft hefur málið til athugunar, hefur rætt það á fundum sínum, en auk þess leitaði n. umsagna um frv. og fékk svör frá eftirtöldum aðilum: Vinnuveitendasambandi Íslands, Vélstjórafélagi Íslands, Landssambandi ísl. útvegsmanna, Fiskifélagi Íslands, Vinnumálasambandi samvinnufélaganna, Félagi ísl. botnvörpuskipaeigenda og Mótorvélstjórafélagi Íslands. Jafnhliða þessu frv. samdi þessi sama mþn. annað frv., sem er um vélfræðinám, og hefur þessi hv. d. þegar samþ. það frv. og afgreitt til Nd. Félag ísl. botnvörpuskipaeigenda mælir með samþykkt frv. að því er snertir ákvæði varðandi togaraflotann með hliðsjón af þeirri tækniaðstöðu, sem nú er fyrir hendi hjá togurunum. Fiskifélag Íslands mælir með því, að frv. verði samþ. óbreytt. Sömuleiðis mæla Vélstjórafélag Íslands og Mótorvélstjórafélag Íslands einróma með því, að frv. verði samþ. óbreytt, eins og það liggur hér fyrir. Landssamband ísl. útvegsmanna gerir í umsögn sinni um málið allmargar brtt. við frv. Felast þær breytingar, sem L.Í.Ú. vill gera, nær eingöngu í því að hækka réttindi hvers stigs, þannig að í stað þess, að frv. gerir ráð fyrir, að réttindi 1. stigs manna nái til 500 hestafla véla, leggur L.Í.Ú. til, að 1. stigs menn njóti réttinda, sem nái allt að 700 hestöflum. Þá leggja þeir enn fremur til, að 1000 hestafla mörkin í b-lið 1. gr. frv. verði hækkuð í 1200 hestöfl, þannig að nægilegt verði að hafa tvo vélstjóra á fiskiskipum með allt að 1200 hestafla vélum, en það er sú vélastærð, sem nú er í nýjustu og stærstu fiskiskipum vorum að undanskildum togurunum. Vinnumálanefnd samvinnufélaganna mælir með samþykkt frv., en tekur þó fram, að enda þótt deila megi um ýmis ákvæði þess nýja fyrirkomulags, sem frv. gerir ráð fyrir, telji þeir, að í meginatriðum stefni frv. í rétta átt, en búast þó við og telja sennilegt, að á næstu árum komi í ljós einhverjir gallar á þessu fyrirkomulagi og megi þá sníða þá af að fenginni slíkri reynslu. Umsögn Vinnuveitendasambands Íslands felur í sér svipaðar aths. og fram komu hjá L.Í.Ú., en á frekar við kaupskipaflotann. Það var álit sjútvn., að þar sem ekki væri fyrir hendi að ná samstöðu um breytingar á þessu frv., væri margt í því, sem stæði þó til bóta, og það kom yfirleitt fram í umsögnum þeirra, sem þó höfðu aths. fram að flytja við frv„ að þeir töldu, að ýmis atriði í þessu frv. stefndu í rétta átt, og ég held, að það hafi verið niðurstaða sjútvn., að það væri rétt að mæla með frv. að þessu sinni, að það næði fram að ganga, eins og það liggur hér fyrir. Hitt verður svo að ráðast í sambandi við framtíðina, hvort í ljós koma einhverjir þeir gallar, sem á hefur verið bent af sumum, sem um umsagnir var leitað til, má þá taka málið á ný til endurskoðunar á næstu árum og sníða þá af þá galla, sem í ljós kunna að koma, að eru í sambandi við þetta fyrirkomulag. Sjútvn. mælir einróma með því, sem fram kemur í nál., að frv. þetta verði samþ., eins og það liggur hér fyrir, og ég leyfi mér að leggja til, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 3. umr.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er komið frá hv. Nd. og samþ. þar. Samkv. 1. gr. frv. er hreppsnefnd Flateyjarhrepps á Breiðafirði heimilt að taka eignarnámi þá 4/5 hluta lands eyjarinnar, sem eru í einkaeign. Sem sagt, frv. gengur út á það, að hreppsnefndinni í Flateyjarhreppi verði heimilað að taka þessi lönd eða þennan hluta eyjarinnar eignarnámi. Þetta frv. er flutt af öllum 5 þm. Vestfjarða og var samþ. í Nd. óbreytt. Í grg. frv. segir, að þetta frv. sé flutt samkv. ósk hreppsnefndar Flateyjarhrepps og í samræmi við till. mþn., sem skipuð var 2. okt. 1959 til þess að athuga atvinnuástand í hreppnum og gera till. til endurreisnar atvinnulífi þar. Í n. þessari áttu sæti Gísli Jónsson alþm., sem var formaður hennar, Pálmi Einarsson landnámsstjóri og Knútur Kristinsson héraðslæknir. N. þessi lauk störfum 10. des. s.l., og komst hún m.a. að þeirri niðurstöðu, að það sé frumskilyrði fyrir áframhaldandi byggð í Flatey, að hreppurinn eignist allt land og öli landsréttindi í Flatey, þar með talin öll hlunnindi, er fylgja jarðeignum þar. Og að fengnum eignarumráðum verði síðan leitað til Landnáms ríkisins um að það veiti hreppnum aðstoð til að rækta allt ræktanlegt land Flateyjar og styðji uppbyggingu bújarða þar með þeim hætti, sem skynsamlegt verði talið, eins og þar segir. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta mál, þetta er einfalt og liggur beint fyrir. Landbn. þessarar hv. d. hefur haft málið til athugunar og leggur til, að það verði samþ. óbreytt, eins og það liggur fyrir. Ég skal taka það fram, að 2 nm., hv. 4. landsk., Jón Þorsteinsson, og hv. 4. þm. Vesturl., Jón Árnason, voru ekki á fundi, þegar málið var tekið fyrir í n., og hafa því að sjálfsögðu óbundnar hendur um afstöðu til þess, en þeir nm., sem hafa undirritað nál. á þskj. 614, leggja til, að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Menntmn, hefur athugað þetta frv., sem flutt er af 6 þm. hér i hv. þd., en sú breyting á íþróttal., sem lagt er til að gera með frv., er sú, að stofnuð skuli embætti íþróttanámsstjóra, sem séu starfandi einn í hverjum landsfjórðungi undir umsjón íþróttafulltrúa ríkisins. Vísast til frv. og grg. með því um það, hvernig störfum íþróttanámsstjóra skuli skipað, en m.a. segir þar í 3. tölul. d-liðar l. gr., að íþróttanámsstjórar skuli m.a. hafa þau störf á hendi að efla frjálsa íþróttastarfsemi og veita íþróttafélögum og einstaklingum aðstoð og leiðbeiningar um íþróttamál. Eins og fram kemur í nál., sendi menntmn. frv. til umsagnar framkvæmdastjórn Íþróttasambands Íslands og íþróttafulltrúa ríkisins, og hafa umsagnir borizt frá báðum aðilum. Íþróttafulltrúi kveðst í sinni umsögn vera frv. meðmæltur í aðalatriðum, en bendir þó á tiltekin atriði, sem hann telur rétt að breyta, annars vegar það, að íþróttaumdæmin skuli ekki vera miðuð við landsfjórðunga, heldur kjördæmaskipunina, og meðan ekki sé námsstjóri í hverju slíku íþróttaumdæmi, þ.e.a.s. hverju kjördæmi, geti sami námsstjóri annazt þessi mál í 1-3 kjördæmum, og hins. vegar leggur íþróttafulltrúi ríka áherzlu á, að fram komi í frv., að náin félagsleg tengsl slíkra íþróttanámsstjóra skuli vera við frjálsíþróttasamtök þjóðarinnar. Í umsögn framkvæmdastjórnar Í.S.Í. kemur fram, að hún telur, að stofnun embætta íþróttanámsstjóra sé til bóta að því er snertir afskipti af íþróttamálum, sem ríkið lætur til sín taka, en hins vegar sé í 20. gr. gildandi íþróttal. íþróttastarfsemi utan skólanna falin frjálsu framtaki landsmanna og sé Íþróttasamband Íslands æðsti aðili um frjálsa íþróttastarfsemi áhugamanna í landinu, þetta skipulag hafi gefizt mjög vel og sé ekki sjáanleg nein ástæða, sem réttlæti að breyta því skipulagi. Hins vegar bendir framkvæmdastjórnin á það, sem liggur auðvitað í augum uppi, að með breytingum á frv. mætti færa það til þess vegar, að það samræmist þessari verkaskiptingu íþróttafulltrúa annars vegar og þá Íþróttasambandsins hins vegar, en í niðurlagi umsagnar sinnar segir framkvæmdastjórn Í.S.Í. orðrétt, með leyfi hæstv. forseta: „Hins vegar viljum vér eigi draga dul á þá skoðun vora, að líklegra til enn jákvæðari árangurs teljum vér það vera, að hið háa Alþ. samþykki að veita sömu upphæð eða hærri en framkvæmd nefnds frv. kostar ríkissjóð til héraðssambanda úti um byggðir landsins til eflingar starfs þeirra og í því beina augnamiði að gera þeim kleift að hafa starfandi leiðtoga um 3-4 mánaða skeið að sumrinu eða lengri tíma, ef efni leyfa.“ Það kom ekki til umr. í n. að flytja brtt. við frv., því að það var upplýst, að íþróttalög, lög um Íþróttakennaraskóla Íslands og lög um greiðslu kostnaðar við skóla, sem reknir eru sameiginlega af ríki og sveitarfélögum, eru nú í endurskoðun. Eins og fram kemur í nál., telur n., að frv. miði í rétta átt, þ.e.a.s. það geti orðið til framdráttar íþróttum í landinu, en hins vegar tók n. að sjálfsögðu enga afstöðu til þess, hvort sama eða betri árangri mætti ná og þá á hagkvæmari hátt með öðru skipulagi í þessum efnum, því að eins og ég áður sagði, kom aldrei til þess, að hreyft væri neinum brtt. við frv., hvað þá heldur ræddar. Með tilliti til þess, að öll þessi lög, sem ég áður nefndi, eru í endurskoðun, varð n. sammála um að leggja til, að frv. verði vísað til ríkisstj. í trausti þess, að þeirri endurskoðun ljúki sem fyrst, svo að unnt verði að leggja frv. um þessi efni fyrir næsta reglulegt Alþ., og kemur þetta fram í niðurlagi nál. á þskj. 612. Ég sé svo ekki, herra forseti, ástæðu til þess að fjölyrða frekar um málið, en vísa til þeirrar till., sem n. hefur gert einróma.