Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi á þskj. 418, 258. máli, en um er að ræða frumvarp til laga um breytingar á ýmsum lögum vegna endurskoðunar á undanþágum frá I. kafla I. viðauka við EES-samninginn og innleiðingar á reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins nr. 178/2002, frá 28. janúar 2002 auk afleiddra gerða. Þann 23. október 2007 heimilaði ríkisstjórnin staðfestingu á sex ákvörðunum sameiginlegu EES-nefndarinnar sem fela í sér breytingar á viðaukum og bókunum við EES-samninginn. Efnislega var um að ræða endurskoðun á undanþágu Íslands frá I. kafla í viðauka I við EES-samninginn og upptöku löggjafar Evrópusambandsins um matvæli og fóður inn í EES-samninginn. Ofangreindar ákvarðanir sameiginlegu EES-nefndarinnar voru staðfestar af nefndinni þann 26. október 2007 með fyrirvara um samþykki Alþingis. Lagafrumvarpið kveður á um þær lagabreytingar sem eru nauðsynlegar vegna ofangreindra breytinga á EES-samningnum og innleiðingar ofangreindrar EES-löggjafar um matvæli og fóður. Frumvarpið var lagt fram á síðasta löggjafarþingi en þá var það ekki afgreitt. Gerðar hafa verið nokkrar efnislegar breytingar á ákvæðum þess frumvarps. Ég mun á eftir gera grein fyrir helstu breytingum frá fyrra frumvarpi en fyrst vil ég þó gera grein fyrir efni frumvarpsins almennt. Endurskoðun á undanþágum frá I. kafla I. viðauka við EES-samninginn felur m.a. í sér eftirfarandi: 1. Samkvæmt hinni nýju löggjöf verði Ísland hluti af innri markaði ESB hvað matvæli varðar en ekki þriðja ríki eins og hingað til hefur verið og settar verða upp landamærastöðvar vegna kjötafurða, eggja og mjólkurvara eins og gert hefur verið með fisk. Frelsi til útflutnings búfjárafurða mun aukast. Búfjárafurðir, þ.e. kjöt, mjólk og egg, fá sömu lagalega stöðu hvað heilbrigðisreglur varðar og fiskur og fiskafurðir hafa haft. 2. Hluti þeirra vörutegunda sem áður hefur verið óheimilt að flytja til landsins eða einungis er heimilt að flytja inn með sérstakri heimild mun verða heimilaður á grundvelli heilbrigðiskrafna EES-löggjafar. Ekki er þó vikið frá banni Íslands á innflutningi lifandi dýra þar sem enn eru talin standa sterk rök til slíks banns á grundvelli heilbrigðisástæðna. 3. Á Íslandi verður áfram heimilt að fóðra búfé með fiskimjöli þrátt fyrir gildandi bann þess efnis innan ESB og Ísland getur áfram bannað innflutning á beina- og kjötmjöli. 4. Ekki verður þörf á að fjarlægja svokallað áhættuveð við slátrun þar sem Ísland er laust við kúariðu. 5. Ísland þarf hins vegar að innleiða sérstaka reglu sem varðar líflömb á bæi þar sem skorið hefur verið niður vegna riðu. 6. Ekki er gert ráð fyrir að reglur um dýravernd verði teknar yfir nema hvað varðar aðbúnað og aðferðir við slátrun dýra. 7. Breytingin hefur engin áhrif á tollvernd fyrir landbúnaðarafurðir. Íslensk yfirvöld hafa 18 mánaða aðlögunartíma til að innleiða þær gerðir ákvörðunarinnar sem gilda um landbúnaðarafurðir, kjöt, mjólk og egg. Aðlögunartíminn byrjar þegar stjórnskipulegum fyrirvara er aflétt vegna umræddra ákvarðana sameiginlegu EES-nefndarinnar. Þann tíma þarf að nota til að aðlaga ýmis stjórnvaldsfyrirmæli að löggjöf ESB og breyta lagaframkvæmd. Unnið er að því að fá svokallaðar viðbótartryggingar vegna salmonellu sem þýðir að ESB tekur tillit til þess hve salmonellusýkingar eru fátíðar á Íslandi. Slíkar viðbótartryggingar þýða að setja má tiltekin skilyrði fyrir innflutningi á vissum afurðum til að fyrirbyggja útbreiðslu tiltekins sjúkdóms. Jafnframt verða settar reglugerðir til að halda uppi óbreyttum vörnum gegn markaðssetningu á kjöti sem er smitað af kampýlóbakter og verða þær ströngu reglur sem nú gilda um innlenda framleiðslu jafnframt látnar ná til innfluttra afurða. Upptaka löggjafar Evrópusambandsins um matvæli og fóður inn í EES-samninginn byggir á reglugerð EB nr. 178/2002. Með þeirri reglugerð voru settar heildarreglur um fæðuöryggi frá frumframleiðslu til markaðssetningar matvæla og einnig var kveðið á um stofnun Matvælaöryggisstofnunar Evrópu, EFSA. EFSA er ætlað mjög mikilvægt hlutverk, m.a. að gefa út vísindaleg álit og áhættumat um allt sem varðar matvæli og heilbrigði dýra. Með reglugerðinni er leitast við að gera regluverk um framleiðslu matvæla einfaldara og skilvirkara. Reglugerðin gildir á öllum stigum framleiðslu, vinnslu og dreifingar matvæla og fóðurs. Lögð er áhersla á að samræma löggjöf og eftirlit með matvælum frá hafi og haga til maga. Skulu sömu reglur gilda um hollustuhætti óháð því hvort um er að ræða mat, framleiðslu eða dreifingu á kjöti, fiski, matjurtum eða unnum matvælum. Meginmarkmið reglugerðarinnar er að efla fæðuöryggi og tryggja þannig hnökralaus viðskipti með örugg matvæli á innri markaðnum. Hagsmunir neytenda eru settir í öndvegi og munu reglur um rekjanleika matvæla leika þar stórt hlutverk. Með þeim mun verða mögulegt að rekja feril matvæla á öllum stigum framleiðslu og dreifingar. Ábyrgð framleiðenda og dreifingaraðila gagnvart neytendum matvæla er dregin skýrt fram. Settar hafa verið ítarlegar reglur um hollustuhætti, fóður og matvælastarfsemi auk eftirlitsreglna sem byggja á ofangreindri reglugerð EB nr. 178/2002. Í meðfylgjandi frumvarpi er óskað eftir heimild handa ráðherra til að innleiða reglugerð nr. 178/2002 auk afleiddra gerða ESB á þessu sviði. Allt matvælaeftirlit mun nú verða á hendi Matvælastofnunar og tíu heilbrigðisnefnda sveitarfélaga. Með einföldun má segja að Matvælastofnun muni sinna eftirliti með frumframleiðslu matvæla en auk þess inn- og útflutningseftirliti með matvælum frá ríkjum utan Evrópska efnahagssvæðisins. Heilbrigðisnefndir sveitarfélaganna munu sinna eftirliti með smásölu matvæla eins og verið hefur. Samkvæmt nýju löggjöfinni verður opinbert fóðureftirlit víðtækara en áður. Nú skal hafa eftirlit með öllum sem framleiða, flytja eða höndla með fóður. Þetta þýðir að allir bændur og öll flutningsfyrirtæki falla undir fóðureftirlit Matvælastofnunar. Það mun þó ekki fela í sér efnislega breytingu gagnvart bændum sem fyrst og fremst stunda heyframleiðslu og kornrækt ef ekki er um að ræða íblöndun svokallaðra aukefna á búinu. Með öðrum orðum á þessi breyting ekki að íþyngja þorra bænda. Í frumvarpinu eru ítarleg ákvæði um gjaldtöku vegna eftirlitsins. Ákvæðin eru samhljóða reglum ESB um þessi efni. Eftirlitsgjöld verða ákveðin af ráðherra og birt í gjaldskrá en frumvarpið kveður á um að ráðherra skuli afla umsagnar hlutaðeigandi hagsmunasamtaka og kynna þeim efni og forsendu gjaldskrárinnar með a.m.k. mánaðarfyrirvara. Þetta er auðvitað gert til að tryggja hófstillta gjaldtöku. Upptaka matvælalöggjafar ESB leiðir m.a. af sér að héraðsdýralæknar mega einungis sinna opinberu eftirliti en ekki almennri dýralæknisþjónustu eins og verið hefur. Jafnframt mun umdæmum héraðsdýralækna fækka úr 14 í 6 og stækka sem því nemur. Frumvarpið gerir þó ráð fyrir, og ég vil undirstrika það, að eftirlitsdýralæknar sem vinna í umboði héraðsdýralækna geti sinnt almennri dýralæknisþjónustu við bændur og aðra dýraeigendur. Vaktsvæði dýralækna verða nú 13 í stað 15. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir því að dýralæknar sinni bakvakt utan venjulegs vinnutíma á landinu öllu í stað 24 tíma vöktunar á tilteknum svæðum. Gert er ráð fyrir því að löggjöf ESB um fóður muni nú gilda um fiskimjöl en lög nr. 55/1998, um framleiðslu, vinnslu og dreifingu sjávarafurða, hafa gilt um þessa afurð. Matvælastofnun mun nú fá heimild til að fela faggiltum skoðunarstofum tiltekin verkefni framkvæmdaeftirlits. Þetta er breyting frá því sem nú er þar sem núgildandi lög fela í sér samningsgildi framleiðenda sjávarafurða við tilteknar skoðunarstofur um eftirlit. Samkvæmt frumvarpinu þurfa öll matvælafyrirtæki að sækja um starfsleyfi til eftirlitsaðilans. Matvælafyrirtæki sem annast frumframleiðslu matjurta eða sauðfjár- og hrossarækt þurfa þó einungis að tilkynna starfsemi sína til Matvælastofnunar. Fóðurfyrirtækin þurfa að tilkynna starfsemi sína til Matvælastofnunar en þeir fóðurframleiðendur sem nota aukefni þurfa starfsleyfi frá Matvælastofnun. Þetta frumvarp tekur jafnframt tillit til reglugerðar EB nr. 1774/2002, vegna aukaafurða úr dýrum, sem eru ekki ætlaðar til manneldis. Í reglugerðinni er að finna ákvæði um söfnun, flutning, meðhöndlun, markaðssetningu, vinnslu og notkun eða förgun á úrgangi frá dýrum sem eru ekki ætlaður til manneldis. Markmið reglugerðarinnar er að koma í veg fyrir smit vegna aukaafurða dýra samkvæmt reglugerð EB nr. 1774/2002, sem áður var nefnd, og verða íslensk yfirvöld skuldbundin að meginstefnu að farga úrgangi með brennslu í stað urðunar. Þannig verður óheimilt að urða riðusmitað fé. Frumvarp með það sama heiti og hér er verið að ræða um var lagt fram á 135. löggjafarþingi, 524. mál. Gerðar hafa verið nokkrar efnislegar breytingar frá ákvæðum þess frumvarps til að koma til móts við þau sjónarmið sem komu fram í umræðum í vor og einnig í umsögnum sem hafa borist, bæði þá og síðar. Helstu breytingarnar eru eftirfarandi: Kveðið er fastar á um skyldur ráðherra, eftirlitsaðila og stjórnenda matvælafyrirtækja til að koma í veg fyrir að matvæli sem geta valdið matarsýkingum komist á markað. Í því skyni er m.a. sett inn nýtt ákvæði sem leggur þá skyldu á ráðherra að setja reglugerð um ráðstafanir sem gera skal til að fyrirbyggja markaðssetningu slíkra matvæla samanber 5. gr. frumvarpsins og athugasemdir við hana. Þetta varðar ekki síst ráðstafanir til að forða því að matvæli smituð kampýlóbakter verði boðin hér á markaði og því er m.a. gert ráð fyrir að sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra framfylgi áfram efnislega reglugerð nr. 688/2002, sem fjallar um slátrun og markaðssetningu alifugla. Gert er ráð fyrir að Matvælastofnun hafi eftirlit með kjötvinnslum og kjötpökkunarstöðvum að undanskilinni slíkri starfsemi í smásöluverslun. Jafnframt er gert ráð fyrir því að Matvælastofnun hafi eftirlit með mjólkurstöðvum og eggjavinnslu. Heilbrigðisnefndir sveitarfélaganna hafa sinnt eftirliti vegna ofangreindrar starfsemi nema þegar kjötvinnsla er tengd sláturhúsi þá er hún undir eftirliti Matvælastofnunar samkvæmt núgildandi lögum. Stofnunin hefur einnig eftirlit með mjólkurstöðvum vegna útflutnings. Breytingar verða gerðar til að samræma betur eftirlitið, einfalda það og gera valdmörkin skýrari. Skipan umdæma héraðsdýralækna er óbreytt frá fyrra frumvarpi og er gert ráð fyrir að umdæmum fækki úr 14 í 6. Nú eru sett inn ákvæði til bráðabirgða í 41. gr. sem heimila ráðherra að ákveða skiptingu og fjölda umdæmanna öðruvísi fyrst um sinn og jafnframt fela héraðsdýralækni að sinna almennri dýralæknaþjónustu tímabundið á tilteknu svæði ef nauðsyn ber til. Hvort tveggja er gert til að tryggja nauðsynlega þjónustu um land allt í kjölfar kerfisbreytingarinnar en heimildirnar falla niður og hin almenna regla laganna gildir án undantekninga eigi síðar en frá 1. september 2013. Í fyrra frumvarpi var gert ráð fyrir að leggja niður vaktþjónustu dýralækna í Gullbringu- og Kjósarumdæmi, Skagafirði, Eyjafirði, Rangárvallasýslu og Árnessýslu. Frá þessu er horfið þannig að vaktþjónusta verður veitt á öllu landinu en svæðaskiptingu er breytt og verða vaktsvæðin 13 í stað 15. Ákvæði um starfsleyfisskyldu sauðfjár- og hrossaræktar eru felld út úr frumvarpinu en þær búgreinar þurfa þess í stað að tilkynna Matvælastofnun um starfsemi sína. Þá er heimilt samkvæmt frumvarpinu í 6. gr. og 68. gr. að gefa út eitt starfsleyfi enda þótt starfsleyfisskyldan byggi á fleiri en einum lögum. Þetta er hvort tveggja gert til einföldunar og til að draga úr skriffinnsku og kostnaði. Skilgreining reglugerða ESB um áhættugreiningu er tekin upp í frumvarpið og áhersla lögð á að matvælaeftirlit skuli byggja á áhættugreiningu og áhættumati. Ráðherra skal skipa ráðgefandi nefnd sem skal vinna að áhættumati á hlutlausan hátt. Sama á við um fóðureftirlit. Í frumvarpinu eru allmargar aðrar breytingar sem ekki þykir ástæða til að draga sérstaklega fram hér heldur er vísað til athugasemda með frumvarpinu. Gert er ráð fyrir að matvælalöggjöf ESB taki gildi hérlendis 1. mars 2009, enda verði Alþingi búið að samþykkja meðfylgjandi frumvarp fyrir þann tíma. Efnisákvæði sem varða búfjárafurðir taka þó ekki gildi fyrr en 1. nóvember 2010. Virðulegi forseti. Ég hef gert grein fyrir helstu efnisatriðum frumvarpsins og legg því til að því verði að lokinni þessari umræðu vísað til hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar og 2. umr.

Herra forseti. Um þetta frumvarp, eða annað því líkt, fjölluðum við mikið og vel á síðasta ári. Niðurstaðan varð sú að margir höfðu efasemdir um að þessar aðgerðir ættu rétt á sér. Nú hefur bankakerfið í landinu hrunið og efnahagsástandið er allt annað en það var. Bændastéttin sem slík á mjög undir högg að sækja sem og aðrir Íslendingar, bæði hvað varðar atvinnurekstur og eins einstaklingarnir sem slíkir. Það mun bitna mjög verulega og alvarlega á bændastéttinni að fá þetta frelsi. Þetta er einn af göllunum við samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og þær skyldur sem menn eru að tala um að uppfylla þurfi gagnvart samningnum um Evrópskt efnahagssvæði. Ekki er nóg með að skrifa þurfi undir og innleiða svona reglugerðir, um frjálst flæði á ferskum matvælum, þó að enn séu tollar í gildi. En það sem mér finnst verst er að verið er að nota sjávarútveginn í þessu tilfelli með þeim hætti að segja að ef ekki verði gengið að frelsi til að flytja inn landbúnaðarvörur þá muni það bitna á útflutningi okkar á sjávarafurðum sem ég tel alls ekki rétt og við höfum ekki séð nein gögn um það frá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu. Það er ekkert óeðlilegt að við spyrjum: Hvar eru þau gögn og af hverju er ekki hægt að sýna okkur þau? Þessu til viðbótar skil ég ekki af hverju ákvæði þurfa að vera um dýralækna í þessu frumvarpi sem mér finnst vera af allt öðrum meiði.

Virðulegi forseti. Þetta frumvarp á sér mjög langa forsögu og sú forsaga teygir sig allmörg ár aftur í tímann. Það var þannig að íslensk stjórnvöld reyndu sitt ýtrasta og freistuðu þess að fá að halda sig við það fyrirkomulag sem hér hafði verið. Málið er hins vegar þannig að búið er að gera algjörar grundvallarbreytingar á matvælalöggjöf Evrópusambandsins. Þær breytingar fela það í sér að það fyrirkomulag sem við höfum búið við og vorum ágætlega sátt við í sjálfu sér gengur einfaldlega ekki. Þannig er litið á að hér sé um að ræða heildstæða löggjöf og við setjum þess vegna útflutningshagsmuni okkar í áhættu ef við göngum ekki í það að uppfylla þessi skilyrði. Þessi matvælalöggjöf er að mínu mati að grunni til mjög vönduð og er gerð út frá sjónarmiðum neytenda til þess að tryggja heilnæmi þeirra afurða sem verið er að versla með. Þegar við stöndum frammi fyrir þessu þá er það markmið okkar að reyna að tryggja innlenda búvöruframleiðslu. Og hvernig gerum við það í ljósi þessa frumvarps sem verið er að leggja til? Jú, það er í fyrsta lagi gert með þeim hætti, eins og ég gerði grein fyrir hér í framsöguræðu minni, að við erum að styrkja eftirlitsþáttinn sjálfan. Í sjálfu sér taldi ég að nokkuð vel væri fyrir því séð í því frumvarpi sem við lögðum fram á síðastliðnu vori en eftir að hafa farið yfir þær umsagnir sem bárust, ekki síst frá Bændasamtökunum, taldi ég ástæðu til að styrkja þennan þátt málsins sérstaklega og það er gert í frumvarpinu eins og ég gerði grein fyrir. Síðan er það auðvitað hitt málið sem er þá jafnframt stóra málið. Það er það, eins og ég nefndi líka í ræðu minni, að gert er ráð fyrir því að engar breytingar verði gerðar á tollaumhverfi landbúnaðarins og þannig að varnir landbúnaðarins felast annars vegar í þessu ákveðna ákvæði sem er í frumvarpinu sem tryggir það að hingað til lands verði ekki fluttar óheilnæmar afurðir. Og í öðru lagi hitt að við munum halda áfram þeirri tollvernd sem hefur verið í gildi og hefur verið við lýði gagnvart landbúnaðinum.

Herra forseti. Þetta mál er með þeim hætti að ég held að við höfum engan sóma af því að fara að gera þetta að lögum núna. Þess vegna skora ég á hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra að draga þetta frumvarp til baka og fresta því að minnsta kosti um eitt ár að gera þetta að lögum út af stöðunni í samfélaginu núna eftir þetta bankahrun og eftir þær gengisbreytingar sem hafa nánast rústað bændastéttinni í heilu lagi. Sárafáir bændur standa uppréttir eftir þessar hörmungar sem yfir þjóðfélagið hafa gengið. Ég hvet ríkisstjórnina, bæði samfylkingarfólk og sjálfstæðisfólk, til þess að hugsa þetta upp á nýtt og fresta því alla vega um eitt ár að gera þetta að lögum. Það er mjög alvarlegt mál að ætla að leiða svona yfir heila stétt og mun ekki gera annað en að gera þeim lífið erfiðara og vandasamara að komast í gegnum þessi miklu vandræði sem þeir og öll þjóðin stendur frammi fyrir. Ég segi að hæstv. sjávarútvegsráðherra væri maður að meiri ef hann drægi frumvarpið til baka og frestaði því um eitt ár að ræða þetta. Þá gætum við aftur komið eftir eitt ár og farið yfir málin og athugað hvort forsendur væru fyrir hendi. Mér finnst líka sorglegt, og ég vitna í marga menn í íslenskum sjávarútvegi sem hafa sagt að verið sé að beita sjávarútveginn þrýstingi út af þessu. Ég segi því: Sýnið okkur þau gögn sem hafa komið frá Evrópusambandinu um að þetta muni bitna á íslenskum sjávarútvegi.

Virðulegi forseti. Eins og þingmenn muna þá lagði ég þetta frumvarp fram tiltölulega snemma á síðasta þingi. Þetta mál fékk mjög mikla yfirferð í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd Alþingis þannig að þingmenn höfðu mjög góðar forsendur til að kynna sér það. Þetta mál var einnig sent út til umsagnar og eftir að ég fékk um það áskoranir frá fjöldamörgum aðilum, m.a. afurðastöðvunum og bændunum, ákvað ég að fresta afgreiðslu þess og leggja ekki áherslu á að málinu yrði lokið fyrir þinglok í fyrra. Tíminn var síðan notaður mjög rækilega til þess að fara yfir allar þessar umsagnir til þess að reyna að koma til móts við sjónarmið þeirra sem vildu tryggja veg landbúnaðarins sem allra best, og ég fullyrði að það hefur tekist. Ekki þarf annað en að lesa viðbrögð bænda og bændaforustunnar, sem hafa komið fram opinberlega, þeir segja að hér hafi verið unninn heilmikill sigur af þeirra hálfu með þeim breytingum sem gerðar hafa verið. Það er engin ástæða til að fresta þessu máli frekar. Ég vek athygli á því að gildistakan sem snýr að landbúnaðinum sjálfum er ekki fyrr en eftir 18 mánuði. Á þeim tíma munum við þurfa að vinna alls konar aðra undirbúningsvinnu sem ekki verður hægt að klára fyrr en að þessum lögum samþykktum. Þar á meðal er gert ráð fyrir að við munum afla okkur viðbótartrygginga vegna góðrar sjúkdómastöðu varðandi salmonellu og við munum því með enn betri hætti geta tryggt stöðu íslensks landbúnaðar. Ég vil vekja athygli á því, og það er kjarni þessa máls, að við höfum stundað útflutning inn á Evrópusambandslöndin á grundvelli matvælalöggjafar sem búið er að afleggja. Það er ljóst að við svo búið getur ekki staðið til neinnar framtíðar. Þess vegna erum við stödd í þeim sporum að við verðum að taka yfir þessa matvælalöggjöf til þess að gæta bæði hagsmuna landbúnaðar og sjávarútvegs. Við höfum þar heilmikið svigrúm til að tryggja sem best stöðu landbúnaðarins. Ég hef í þessu frumvarpi nýtt þetta svigrúm eins og kostur hefur verið og mun gera það í framkvæmdinni ef ég á þess kost.

Hæstv. forseti. Þetta er eitthvert vitlausasta frumvarp sem þessi lélega ríkisstjórn hefur lagt fram þá mánuði eða þau missiri sem hún hefur verið að störfum. Matvælalöggjöf Evrópusambandsins hentar meira að segja illa í Evrópusambandinu hvað þá hér uppi á Íslandi á einangruðu eylandi norður í höfum. Spurning mín til hæstv. ráðherra, áður en umræðan hefst fyrir alvöru, varðar kostnaðaráætlunina sem fylgir frumvarpinu og umsögn fjármálaráðuneytisins sem mér sýnist að hafi ekki verið endurnýjuð fyrir gerð eða prentun þessa frumvarps. Ég sé ekki betur en að okkur sé boðið upp á það að fá gamla umsögn frá fjárlagaskrifstofu því að hér er verið að tala um fjárlagafrumvarpið 2007 og hvað hafi verið ætlað til málsins 2007 og hversu mikill kostnaðurinn verði 2007. Ef það er rétt að hér sé um gamla umsögn frá fjárlagaskrifstofu að ræða þá er um handvömm að ræða sem hæstv. ráðherra á að skammast sín fyrir að láta henda. Ef svo er þá krefst ég þess, hæstv. forseti, að málið verði tekið af dagskrá nema ráðuneytið endurnýi þessa umsögn frá fjármálaráðuneytinu þannig að við fáum réttar tölur sem reiknaðar eru á réttu gengi miðað við það sem við búum við í dag. Svo langar mig til þess að segja það að miðað við þær tölur sem við þó höfum hér er gert ráð fyrir að kostnaðarauki hins opinbera af þessari innleiðingu sé tæpar 300 millj. kr. á ári þegar allt er komið til framkvæmda. Þó að við séum kannski orðin vön að tala hér um 2.000 milljarða eins og ekkert sé þá eru 300 millj. kr. í kostnaðarauka vegna þessarar innleiðingar á ári fyrir okkur Íslendinga hreinlega allt of mikið. Og við þurfum ekki að auka kostnaðinn svona mikið þar sem við þurfum ekki að innleiða þetta frumvarp og þessa matvælalöggjöf. Ég vil gjalda varhuga við því að 

Virðulegi forseti. Það er nú einfaldlega þannig að það er lögboðið að áður en stjórnarfrumvarp er lagt fram fari það í kostnaðarmat hjá fjárlagaskrifstofunni. Það var gert í fyrra þegar frumvarpið var lagt fram og það var líka gert núna þegar frumvarpið var lagt fram að nýju. Það var mat fjármálaráðuneytisins og þeirra sérfræðinga sem þar starfa að engar þær forsendur hefðu breyst í sjálfu frumvarpinu, þó við værum að gera margs konar aðrar efnisbreytingar á því, sem kölluðu á það að þeir breyttu í neinum stórum málum að minnsta kosti kostnaðarumsögn sinni. Þess vegna liggur fyrir að þær tölur sem þeir höfðu reiknað sig í gegnum áður en fyrra frumvarpið var lagt fram standast miðað við þær forsendur sem frumvarpið byggist á. Þess vegna er engin ástæða til annars en að halda þessari umræðu áfram. Þetta mál hefur verið vandlega undirbúið eins og ég hef þegar rakið og gert með skírskotun til þeirra athugasemda sem hafa borist um það mál. Hins vegar fer þetta frumvarp þegar þessari umræðu er lokið til sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar Alþingis sem hefur þá allar forsendur til að fara betur ofan í kostnaðarþætti málsins ef nefndin kýs að gera það. Og ég tel sjálfsagðan hlut að gera það. Það er auðvitað hægt með því að ræða við sérfræðinga sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins, með því að ræða til að mynda við þá sérfræðinga sem starfa á þessu sviði hjá Matvælastofnun, sem hefur að miklu leyti með framkvæmd þessara laga að gera, og auðvitað líka þá sérfræðinga fjármálaráðuneytisins sem unnu þessa kostnaðarumsögn.

Hæstv. forseti. Það er þá staðfest að hæstv. ráðherra hefur lagt þetta frumvarp hér fram í janúar 2009 með kostnaðarumsögn sem er sennilega frá haustinu 2007. Þetta er ekki boðlegt þó að ég viti að nefndin geti kallað til sín þá sem unnu þessa umsögn og rætt frekar við þá. Hæstv. forseti. Ég krefst þess að betur sé farið yfir þingskjöl frá hæstv. ráðherra ef þetta gerist með þessum hætti og ef þessi kostnaðaráætlun getur þvælst hér inn í þetta frumvarp. Það er ekki boðlegt að við skulum fá þingskjal með þessum hætti, við sem eigum þó að vera ábyrg fyrir því hvaða lög eru sett og hvað við erum að skuldsetja hið opinbera með þeirri löggjöf sem verið er að innleiða. Hæstv. forseti. Okkur hefur ekki tekist að innleiða löggjöf Evrópusambandsins um fjármálamarkaðinn. Við vitum alveg um alla þá feila sem við gerðum í innleiðingu. Innleiðing matvælalöggjafar Evrópusambandsins er að mínu mati enn flóknari. Það er enn flóknara að innleiða þessa löggjöf sem hentar okkur engan veginn heldur en löggjöfina um fjármálafyrirtækin sem við vitum öll að við féllum á. Ég álít því að við séum á verulega hálum ís þegar maður les yfir það sem þetta felur í sér, alla þá auknu vinnu sem við þurfum að leggja á stofnanir okkar, þá auknu vinnu sem þarf að fara á ráðuneytin - bara þessi innleiðing kostar ríkissjóð aukalega um á annan tug milljóna á ári í aukinn kostnað til ráðuneytis hæstv. ráðherra. Og við þurfum ekkert á þessu að halda. Við þurfum ekkert auknar tryggingar varðandi salmonelluna. Við vitum að okkur hefur tekist að ráða niðurlögum salmonellu. Og við þurfum umfram allt að sjá íslenskri þjóð fyrir hollri og heilnæmri matvöru - 300 þús. manna samfélag er ekki að fara að flytja út kjúklingaafurðir í stórum stíl. Og við skulum þá líka segja það og viðurkenna að við þurfum heldur ekki 

Virðulegi forseti. Ég veit ekki hvort ég þarf beinlínis að stafa þetta ofan í hv. þingmann en kostnaðarumsögnin er unnin af fjárlagaskrifstofu fjármálaráðuneytisins. Það var eftir að við höfðum farið yfir frumvarpið, eins og ég gerði grein fyrir hér áðan. Þegar frumvarpið var tilbúið af hálfu okkar í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu var það sent í kostnaðarumsögn fjárlagaskrifstofu fjármálaráðuneytisins. Niðurstaðan var sú, eftir að farið hafði verið yfir frumvarpið og menn höfðu gert sér grein fyrir þeim fjárhagslegu stærðum sem þar var um að ræða, að forsendurnar sem að því sneru breyttu því ekki að hægt var að styðjast við og nota þá kostnaðarumsögn sem áður hafði verið lögð fram. Hér er því ekki um neitt óeðlilegt að ræða og þetta er saga málsins. Það er alveg rétt hjá hv. þingmanni að þessi löggjöf er býsna flókin. Þess vegna hef ég lagt áherslu á að við reyndum að vanda undirbúninginn eins og við mögulega gætum. Ég nefndi það lauslega í framsögu minni hér áðan að þetta mál ætti sér mjög langa forsögu. Það á sér áralanga forsögu og forveri minn á stóli landbúnaðarráðherra hafði unnið að því og það hafði komið fram hvað eftir annað, líka á opinberum vettvangi, að óhjákvæmilegt væri að innleiða löggjöfina. Ástæðan fyrir því að það hefur tekið þó þennan tíma, mörg ár, að koma málinu í þann búning sem það er nú í er sú sem hv. þingmaður nefndi hér, málið er flókið. Þess vegna hefur vinnsla málsins kallað á og tekið áralanga vinnu, bæði vegna þess að við leituðum annarra leiða, sem síðan var sýnt fram á að voru ófærar. Því varð niðurstaðan sú að undirbúa málið með þeim hætti sem gert hefur verið. Að mínu mati hefur það verið gert með vönduðum hætti, m.a. með því að kalla eftir ítarlegum álitum ráðuneytis okkar, sjálfstæðra aðila, sem við kölluðum sérstaklega til, með gögnum sem hafa verið lögð fram í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd og með 

Herra forseti. Frumvarpið sem hér er til umræðu er að mínu mati veruleikaflótti eða veruleikafirring í ljósi efnahagshrunsins, ekki er hægt að segja annað. Með því stefnir í stórslys. Fyrst um formlega ágalla frumvarpsins. Hvernig stendur á því að slíkt valdaframsal er heimilað með frumvarpinu og hvernig stendur á því að hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra hefur enn ekki, að því er mér virðist, lagt fram reglugerðirnar sem eiga að fylgja frumvarpinu? Þegar Norðmenn tóku sambærilegt frumvarp til umfjöllunar lágu allar reglugerðir, allt sviðið, opið og menn vissu fullkomlega hverju þeir gengu að. Í þessu frumvarpi er fjöldinn allur af reglugerðarheimildum en enn eru drög að reglugerðum ekki komin fram þó svo að þráfaldlega hafi verið spurt eftir þeim í meðferð sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar á frumvarpinu, sem lagt var fram á síðasta þingi. Líka var þráfaldlega spurt eftir gögnum og upplýsingum um samningaviðræðurnar og viðhlítandi svör liggja alls ekki fyrir enn þá. Í þriðja lagi, hvar standa samningar um viðbótartryggingar vegna salmonellu og hvar standa eftir skýrar kröfur varðandi kampýlóbakter? Evrópusambandið hefur ekki áhyggjur af kampýlóbakter. Við höfum náð alveg gríðarlegum árangri á Íslandi og ég fullyrði að við höfum besta heilbrigðiskerfi, matvælaöryggiskerfi í Evrópu ef ekki víðar. Því skyldum við taka upp kerfi sem slakar á þeim kröfum sem við höfum talið okkur skylt að standa undir og reynslan hefur kennt okkur að standa undir? Það sem hér stendur fyrir dyrum er að opna fyrir eftirlitslausan eða eftirlitslítinn innflutning á hráu kjöti. Eftirlitið felst í því að bregðast við þegar einhver verður veikur. Það hefur og getur haft afdrifaríkar afleiðingar fyrir matvælaöryggið. Sama gildir um fæðuöryggið. Frumvarpið getur haft afdrifaríkar afleiðingar fyrir neytendavernd og sanngjarna viðskiptahætti í ljósi þeirrar fákeppni sem ríkir á matvörumarkaði og þeir miklu flutningar á kjöti sem þarna er stefnt að hefðu líka stórkostlegar afleiðingar fyrir umhverfisvernd. Þetta eru að mínu mati ótrúlega kaldar kveðjur til bænda í kjölfar efnahagshrunsins og ótrúlega kaldar kveðjur til matvælaiðnaðarins. Á þetta treystir landsbyggðin. Alveg ótrúlegt er hversu ríkisstjórnin beygir sig stöðugt í hnjánum fyrir ESB, titrar í hnjánum. Við vitum að Icesave-samningarnir og ábyrgðin þar var samþykkt vegna hótana ESB um að við fengjum ekki fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, að Evrópska efnahagssvæðið yrði sett í uppnám og þjóðir þar mundu beita neitunarvaldi gegn ESB-umsókn. Fyrir þessu vék ríkisstjórnin þrátt fyrir að hæstv. fjármálaráðherra hefði sagt 13. nóvember sl. að samningar eða ábyrgð á Icesave væri gjörsamlega óaðgengilegt og undir það tók hæstv. forsætisráðherra. Enn bugtum við okkur og beygjum fyrir Evrópusambandinu og nú á að stefna matvælaöryggi þjóðarinnar í hættu.  Ég sagði að þetta væru kaldar kveðjur til bænda, það er svo sannarlega satt. Einhver 100, 200 mjólkurbú á landinu eru í verulegum greiðsluerfiðleikum og tugir annarra eru í greiðsluerfiðleikum en stefna þó ekki í þrot. Sauðfjárbúskapurinn stendur enn verr. Í stað þess að rétta bændum hjálparhönd, frysta öll lán þeirra og koma til móts við þá með fjárhagsaðstoð og öðrum hætti, þá virðist forgangsverkefnið vera að koma fram með frumvarp sem mælir fyrir um skert kjör þeirra. Þetta kalla ég veruleikafirringu, ég verð að segja alveg eins og er. Í dag, þegar ríður svo mikið á að við kaupum íslenskt, spörum okkur allan þann gjaldeyri sem við getum og stundum atvinnustarfsemi hér á Íslandi sem kallar ekki á mikil útlát í gjaldeyri. Nei, þá á að fara að örva innflutning á hvítu kjöti, eggjum og fleiru. Hvar er þjóðin stödd? Skilja ráðamenn ekki ástandið? Skilja ráðamenn ekki að hér er vaxandi atvinnuleysi og það ríður á að styrkja grunnstoðir þjóðfélagsins? Það ríður á að styrkja landbúnaðinn og efla atvinnu innan lands og fullvinnslu. Það ríður á því að við vinnum hvern fisk sem kemur til landsins innan lands og flytjum ekki út óunninn afla. Alþingi felldi tillöguflutning í þá veru til bráðabirgða, jafnvel þó að það skapi a.m.k. jafnvel fimm þúsund störf, tíu frystihús. Hvar er ríkisstjórnin stödd og ríkisstjórnarþingmenn? Margir bændur standa frammi fyrir því að ráða ekki nú í febrúar við uppgjör á virðisaukaskatti fyrir síðari helming ársins 2008. Fjöldi bænda stendur frammi fyrir því, hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, að ráða ekki við áburðarkaupin í vor. Hver eru úrræði ríkisstjórnarinnar í þeim efnum? Að heimila frjálsan innflutning? Staðan er gjörbreytt frá því að frumvarpið var lagt fram í fyrra, gjörbreytt, en viðbrögðin við því eru engin. Verði þetta frumvarp að lögum mun það hafa gríðarleg áhrif á atvinnu fólks hérlendis, það mun hafa áhrif á matvælaöryggi, eins og ég hef sagt, og gæði matar, og sérfræðingar óttast að sýkingum muni fjölga. Við krefjumst þess að frumvarpið verði dregið til baka, frestað verði að fjalla um það meðan við förum yfir mestu erfiðleikana í efnahagslífi okkar og undirbyggjum grunnstoðir íslensks samfélags. Meðan við erum að tryggja það að hver vinnufús hönd hafi eitthvað til að starfa krefjumst við þess að þetta frumvarp verði dregið til baka og menn horfist í augu við atvinnuleysið og það sem er enn alvarlegra, landflótta. Að við horfumst í augu við reynslu annarra þjóða af þrengingum eins og þeim sem hin íslenska þjóð glímir við. Við þurfum ekki að fara langt, við getum horft til Færeyja þar sem einir sjö, átta þúsund Færeyingar fóru úr landi eða sjö, átta þúsund komu ekki til baka, ég hef ekki tölurnar á hreinu. Við megum ekki missa einn einasta einstakling úr landi og þeir sem kunna að fara úr landi eru fyrst og fremst þeir sem hafa góða menntun og annað slíkt, Íslendingar sem geta gagnast landbúnaðinum verulega. Við megum ekki missa einn einasta mann og við megum ekki stefna í atvinnuleysi. Hvað matvælaöryggið varðar lá fyrir nefndinni á síðasta vori og hefur komið ný álitsgerð sem Margrét Guðnadóttir, fyrrverandi prófessor í sýklafræði, skilaði að ósk Bændasamtakanna. Þessi ítarlega greinargerð er dagsett í ágúst, ef ég man rétt, og í henni varar Margrét við þeirri stórkostlegu hættu sem blasir við. Full ástæða er til að taka mark á Margréti Guðnadóttir, hún er talin einn fremsti sérfræðingur í heiminum í þessum fræðum. Í greinargerð hennar, sem tími gefst ekki til að fjalla nákvæmlega um, segir að við blasi stórkostlegt slys ef af verður. Hún bendir á reynsluna, herra forseti, hún bendir á reynsluna. Við höfum brennt okkur áður. Það sem kannski er aðalatriðið í þessu máli, hæstv. ráðherra, er - sem menn virðast ekki skilja og ganga út frá og Evrópusambandið virðist ekki hafa skilning á - að Ísland er eyland og hér hlaupa dýr ekki á milli landa. Við búum á eyju fjarri öðrum löndum og landlægir smitsjúkdómar fara ekki á milli landa. Ekki bara það. Við höfum hér dýrastofna, bæði kúakyn og sauðfjárkyn, sem eru einstakir í veröldinni og hafa hvorki þol né mótefni gagnvart sjúkdómum sem eru landlægir í Evrópu. Við vitum fullkomlega að ekki er tekið á kampýlóbakter neins staðar. En nei, viðvörunarorð Margrétar Guðnadóttur eru hunsuð. Fram hafa komið töflur um árangur okkar varðandi salmonellu og kampýlóbakter og maður er stoltur af því hvernig menn á Íslandi hafa tekist á við kampýlóbakter, framleiðendur og bændur. Ótrúlegur árangur hefur náðst eftir árið 1999, alveg ótrúlegur, bæði varðandi kampýlóbakter og ekki síður salmonellu. Við fengum fregnir af því í sumar að Danir eiga í verulegum vandræðum út af matvælaöryggi, þar var landlæg matareitrun í sumar. Þeir hafa átt í vandræðum með innflutning frá Frakklandi vegna þess að þeir hafa ekki getað stoppað hann í tolli. Þeir hafa neyðst til þess síðan að setja kröfur og stoppa í tolli og liggja því undir ámæli Evrópusambandsins, sem kúgaði okkur til að taka ábyrgð á Icesave-reikningunum. Gera menn sér ekki grein fyrir því hversu mikilvæg störfin í matvælaiðnaði eru á Íslandi? Í kjördæmi mínu, Suðurkjördæmi, er matvælaiðnaður einn af hornsteinum atvinnu þar sem ekki er mikið að hafa, það sama gildir um Norðausturkjördæmi, Norðvesturkjördæmi og fleiri staði. Sjálfstæðisflokkurinn gengur gegn hagsmunum íbúa þessara byggðarlaga með framlagningu frumvarpsins, ég fullyrði það. Hvað er gert á móti til að tryggja að bændur liggi ekki undir hnefanum á einokunarsmásölunni? Af hverju komum við ekki með aðgerðir á móti því þegar 80% af versluninni er á tveimur höndum? Hvernig verður staða innlendra framleiðenda gagnvart þessum fyrirtækjum þegar er búið að leyfa frjálsan innflutning og þau fleyta rjómann ofan af? Er ekki verið að hugsa um neytendavernd þar? Hvað með umhverfisverndina, flutninga milli landa og þar fram eftir götunum? Sama er hvar drepið er niður í þessu máli, þetta er með því firrtara sem maður hefur séð lengi, 

Virðulegi forseti. Hv. þingmaður spurði mig nokkurra spurninga. Hann velti því t.d. fyrir sér hvort við værum að lögfesta þessa löggjöf Evrópusambandsins með öðrum hætti en Norðmenn gera. Þá er rétt að undirstrika að Norðmenn eru búnir að lögfesta þessa löggjöf. Þingmaðurinn segir að það vanti reglugerðir sem þessi löggjöf byggi á. Það vill svo til að þær reglugerðir eru í þessari möppu og alveg eins og aðrar reglugerðir hefur þeim öllum verið dreift til nefndarmanna í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd. Þar situr hv. þingmaður og hann getur kynnt sér þessi mál þar. Hins vegar erum við að lögfesta þetta með öðrum hætti en Norðmenn vegna þess að við göngum lengra í lögfestingunni. Norðmenn gera það með þeim hætti að þeir eru með almennar heimildir til kóngsins, með öðrum orðum til framkvæmdarvaldsins, varðandi þessa innleiðingu. Við göngum mun lengra og okkar löggjöf er að þessu leyti miklu nákvæmari og meira í anda þess sem við gerum almennt þegar við lögfestum atriði af þessu tagi. Hv. þingmaður spurði mig líka um salmonelluna. Eins og ég nefndi í ræðu minni er verið að vinna að því að við fáum sérstöðu okkar metna, góða sjúkdómastöðu okkar að þessu leyti. Það er alveg rétt hjá hv. þingmanni að auðvitað skiptir það mjög miklu máli og við teljum að við höfum mjög góðan málstað þar sem gerir það að verkum að við getum takmarkað innflutning á kjöti við þau svæði sem uppfylla þessi skilyrði jafnframt. Hv. þingmaður talaði um að verið væri að opna á eftirlitslítinn innflutning. Það var eins og hv. þingmaður horfði fram hjá öllu sem verið er að setja inn í þessa löggjöf og ég gerði ítarlega grein fyrir. Bændasamtökin sendu frá sér ítarlega umsögn og í henni er fyrst og fremst vikið að því og vísað til þess að 13. gr. EES-samningsins veiti okkur rúmar heimildir til svona takmörkunar. Við göngum í sjálfu sér lengra en þessi umsögn kveður á um vegna þess að það er sett sem skilyrði og skylda á starfandi landbúnaðarráðherra hverju sinni að setja reglugerðir í þessum efnum og það kemur fram í athugasemdunum og kom fram í ræðu minni 

Herra forseti. Ég þakka hæstv. sjávarútvegsráðherra fyrir andsvarið. Ég hef ekki séð þessar reglugerðir og hæstv. ráðherra mun e.t.v. upplýsa hvort hér er um drög að ræða eða eldri reglugerðir. Er um drög að ræða sem á að setja í kjölfar lögfestingar þessa frumvarps? Sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd hefur ekki haldið fund um þetta mál þannig að ég hef ekki séð hugsanleg drög að reglugerðum sem hæstv. ráðherra vísar til. Það er alveg á hreinu að Bændasamtökin og hagsmunaaðilar leggjast allir sem einn gegn þessu frumvarpi, hæstv. ráðherra, og það verður munað hverjir að þessu standa. Ég vil hins vegar spyrja hæstv. ráðherra: Er hann tilbúinn að fara þá leið sem Norðmenn fara varðandi tollana? Er hann tilbúinn að hækka tolla í þeirri stöðu sem upp er komin eftir efnahagshrunið? Við stigum nefnilega það ólánsskref fyrir nokkrum árum að lækka tolla mjög verulega á landbúnaðarvörum. Nú eru gjörbreyttar aðstæður, við verðum að tryggja vinnu innan lands þannig að það eru komin ný rök í pottinn, hæstv. ráðherra, um að taka upp tollakerfi sem takmarkar þennan innflutning. Það er auðvitað aðeins ein hugsun sem á að gilda og það er að tryggja atvinnu, það er að vernda bændur. Við megum ekki missa eitt einasta bú úr rekstri á Íslandi, við verðum að fjölga búum vegna þess að við eigum að stíla upp á innlenda framleiðslu. Ég spyr hæstv. ráðherra: Hvað ætlar hann að gera varðandi tollana og hvað ætlar hann að gera til að tryggja það að bú fari ekki í þrot? Hvað ætlar hann að gera í sambandi við virðisaukaskattinn í febrúar, hvað ætlar hann að gera í sambandi við áburðinn í vor o.s.frv.?

Virðulegi forseti. Þær reglugerðir sem ég vísaði til og sýndi raunar hér í eintaki eru reglugerðir sem hafa verið sendar sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd. Þetta eru reglugerðir eins og þær koma frá þýðingarmiðstöð utanríkisráðuneytisins bæði í enskri og íslenskri útgáfu þeirra. Það er auðvitað hægt að fara yfir þær ef menn telja ástæðu til þess og það er á grundvelli þessara reglugerða sem frumvarpið er samið og lagt fram eins og ég hef þegar vikið að. Munurinn á löggjöf okkar og þeirri sem Norðmenn hafa notað er sá að við erum með miklu nákvæmari löggjöf vegna þess að við teljum ekki eðlilegt að afhenda þetta vald með sama hætti til framkvæmdarvaldsins eins og þykir eðlilegt í lagapraxís Norðmanna. Þetta er lagapraxís sem hefur verið að ryðja sér til rúms hjá okkur og ég held að sé til fyrirmyndar. Varðandi það sem hv. þingmaður sagði um tollana þá er það rétt að áður en ég kom í ráðuneyti landbúnaðar var tekin ákvörðun um að lækka tolla á ýmsum landbúnaðarvörum. Ég á ekki von á að sú ákvörðun verði tekin til baka. Mjög háir tollar eru á landbúnaðarvörum okkar og þegar menn ræddu það síðastliðið vor vísuðu flestir fyrst og fremst til tolla á ferskum kjúklingabringum. Annað töldu menn almennt vera fullnægjandi en varðandi fersku kjúklingabringurnar mátti kannski segja að það gæti verið umdeilanlegt. Ég hygg þó, ekki síst í ljósi þeirra gengisþróunar sem orðið hefur, að við séum með mjög fullnægjandi tollavernd fyrir okkar landbúnað, reyndar svo mikla að undan því er kvartað. Til að mynda í skýrslu Samkeppniseftirlitsins, sem kom út fyrir ekki löngu síðan, var vikið mjög að því að þessir tollar héldu uppi matarverði í landinu. Ég er að vísu ósammála því af því að ég styð þá tollvernd sem landbúnaðurinn á að hafa. 

Herra forseti. Ég ætla ekki að karpa um reglugerðirnar, þær koma væntanlega inn á mitt borð þegar nefndin kemur saman næst og það er hið besta mál. Aðalatriðið er að löggjöfin, frumvarpið, er í óþökk hagsmunaaðila, Bændasamtakanna, það er aðalatriði þessa máls. Í því felst valdframsal sem ég hef áður mælt gegn á þingi. Lagasetningin á þessu þingi hefur stöðugt einkennst af því að ráðherra er veitt heimild til að setja reglugerðir og útfæra lög. Það heitir valdframsal, það heitir að framselja löggjafarvald til framkvæmdarvalds. Það er ekki til fyrirmyndar, hæstv. ráðherra, það er vond lagasetningaraðferð. Lagasetningin á að sýna nákvæmlega hvað á að gerast. Það veldur mér miklum vonbrigðum að hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra skuli ekki, í ljósi efnahagshrunsins og kringumstæðna og þess að við verðum að styrkja undirstöðugreinar okkar, landbúnað og sjávarútveg, og að við verðum að vinna okkur út úr vandanum fyrst og fremst fyrir tilstyrk þessara greina, íhuga það alvarlega að hækka tollana á þessum landbúnaðarvörum og fara sömu leið og Norðmenn í þeim efnum. Það veldur mér líka miklum vonbrigðum að ekki skuli vera ákvæði í þessu eða látið þrælreyna á undanþágu um eftirlit í tolli, sýnatöku og eftirlit í tolli, ekki hið almenna eftirlit í matvörubúðum. Ég verð líka að benda hæstv. ráðherra á það, sem hann veit auðvitað fullkomlega, að öll aðföng til bænda hafa stórhækkað. Vextir sem þeir glíma við eru okurvextir, gengistryggð lán þeirra hafa farið í svimandi hæðir og enn kalla ég eftir því hvað hæstv. ráðherra 

Herra forseti. Það er svo sem eftir öðru að það eru fáir þingmenn hér í þingsalnum til að ræða þessi mál. Það er auðvitað mjög bagalegt hversu fáir þingmenn sýna þessu áhuga. Það er svo sem eins og ýmislegt annað sem við erum að fást við þessa daga, það er ýmislegt skrýtið við vinnubrögð Alþingis. Evrópusambandið setur nú þær skyldur á okkur, samkvæmt því sem ríkisstjórnin segir, að uppfylla samninga um innflutning á fersku kjöti. Við verðum að hafa landið okkar galopið fyrir því þrátt fyrir að ýmsir vari við því út frá margvíslegum forsendum og þá kannski ekki síst hvað varðar heilbrigðisvottorð. Ágætur prófessor, Margrét Guðnadóttir sem er prófessor í sýklafræði, hefur varað mjög eindregið við því að við förum þessa leið. Þegar við erum komin í þá stöðu að þurfa að uppfylla þessa skyldu er eins og ekki séu nein rök lengur fyrir því, það bara skal gert. Þrátt fyrir að við brjótum samninginn um Evrópska efnahagssvæðið hvað varðar frjálst flæði peninga út af þeim lögum sem sett voru í haust, skal þetta uppfyllt. Ég held að ef við gætum frestað því að uppfylla þessi lög um eitt ár mundum við strax bæta stöðu bænda verulega. Eftir að við skrifum undir samninginn höfum við 18 mánuði til þess að laga okkur að þessum lögum. Ég legg því til, eins og ég sagði áðan í andsvari við hæstv. ráðherra sjávarútvegs og landbúnaðarmála, að frumvarpinu verði frestað um eitt ár a.m.k., að við skoðum þessi mál í ljósi stöðu lands okkar og þjóðar eftir eitt ár. Það sem mér finnst verra við þetta er að alltaf er verið að nota sjávarútveginn sem einhverja grýlu til að knýja á um þetta. Við höfum ekki fengið neinar upplýsingar í hendurnar um það. Margir ágætir menn, m.a. úr sjávarútvegi, komu á fund sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar til að ræða þetta. Við spurðum forstjóra í sjávarútvegsfyrirtækjum, sem tengjast reyndar líka landbúnaðinum, um þessi mál. Þeir könnuðust ekki við að hafa orðið fyrir óþægindum, þvingunum eða þrýstingi. Maður áttar sig því ekki alveg á því á hvaða leið ráðuneytið er í þessu. Síðan er verið að tala um viðbótartryggingar varðandi sjúkdóma og margt fleira. En það er auðvitað jákvætt að í íslenskum landbúnaði eru ýmsar nýjar og góðar hugmyndir, t.d. hugmyndin frá haga til maga, sem er mjög góð, eins heimaslátrun og síðast en ekki síst hafa bændur verið með bændagistingu. Kornrækt er líka að hasla sér völl í landbúnaði og margt annað mjög gott hefur verið gert þar og lofar góðu. Við megum því ekki leggja svona hindranir fyrir stéttina. Búið er að fara í búvörusamningana og breyta þeim, bændur fá ekki þær hækkanir sem ákveðnar voru samkvæmt samningnum. Það er ekki á einu sviði, það er nánast á öllum sviðum sem verið er að bregða fæti fyrir bændastéttina. Ég skil ekki að við skulum leggja fram þetta frumvarp þegar við þurfum virkilega á því að halda að skapa störf fyrir Íslendinga, fólk er að missa atvinnuna. Ég tel að við hefðum betur látið það kyrrt liggja a.m.k. í eitt ár. Eitt í þessu frumvarpi snýr að dýralæknum og dýralækningasvæðum. Ég á voðalega erfitt með að skilja þegar verið er að setja lög eins og þessi, um frjálsan innflutning á fersku kjöti, að þar skuli vera eitthvað sem snýr að dýralæknum. Ég gæti fallist á það að eðlilegt væri ef um væri að ræða einhverjar reglugerðir sem dýralæknar þyrftu að fylgjast með og það væri á þeim grundvelli. - Nei, þetta um staðsetningu og fjölda dýralækna á ákveðnum svæðum. Þessi viðbót er eins og skrattinn úr sauðarleggnum í frumvarpinu. Í engu ráðuneyti kemur jafnoft fyrir að svona gjörólík mál eru í sama frumvarpi. Verið er að tala um áframeldi í fiskeldi en inn í það frumvarp kemur svo líka að frestað er gildistöku eða breytingu á lögum um kvóta á smábátum um þrjú ár. Ég átta mig ekkert á því og finnst þetta vera svo gjörsamlega ólík mál að ekki gangi upp að hafa þau í sama frumvarpi. Fleiri frumvörpum man ég eftir sem verið hafa með þessum hætti. Það er ótrúlegt en slíkt virðist koma oftar fyrir í þeim frumvörpum sem samin eru í sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti og sem við erum í stimplunardeildinni í þinginu fáum að kvitta upp á. Við höfum verið með sennilega eitt besta matvælaeftirlit í Evrópu. Það kemur m.a. af því að við búum á eyju norður í hafi og höfum átt betra með að verjast ágangi smitsjúkdóma og öðru þess háttar í landbúnaði okkar. Þar af leiðandi hefur gæðastuðull og gæðaeftirlit verið með því besta sem gerist. Við eigum að reyna að halda því áfram. Þetta frumvarp gerir ráð fyrir mörgum reglugerðum. Við höfum ekki séð þær en hæstv. ráðherra segir þó að þær séu á leiðinni til okkar í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd sem fjallar um þessi mál og þar munum við sjá hvernig reglugerðirnar líta út. En það eru kaldar kveðjur til landbúnaðarins á Íslandi sem við sendum með þessu frumvarpi. Það er ekki nóg að við séum búin að fara inn í búfjársamninginn sem mun bitna mjög á bændum. Þessir tveir ríkisstjórnarflokkar hafa mjög misjafnar skoðanir og álit á því hvernig íslenskur landbúnaður eigi að vera yfir höfuð og er mikill ágreiningur þeirra í milli um það. Talað er um að verið sé að ríkisstyrkja íslenskan landbúnað. Það má eflaust færa rök fyrir því. Við notum beingreiðslur og framleiðslustyrki upp á u.þ.b. átta milljarða á ári til þess að halda því gangandi. Á sama tíma og við erum að vesenast yfir þessu erum við með einhvern mesta ríkisstyrk allra þjóða í heimi sem snýr að sjávarútvegi með því að úthluta íslenskum útgerðarmönnum veiðiheimildum ókeypis, leyfa þeim að veðsetja og leigja innan ársins og selja varanlegri sölu. Til gamans má geta þess að leiguverðið út á þau 30 þúsund tonn af þorski sem úthlutað var fyrir viku síðan er á milli sjö og átta milljarðar sem við færum útgerðinni beint í styrk. Fyrir einu og hálfu ári síðan hefði verðið og verðgildi þessara 30 þúsund tonna verið 120 milljarðar sem hefði verið sú tala sem þeir gátu notað sem viðmið. En í dag mundi veðhæfni útgerðarinnar reyndar ekki hafa lagast nema um helming eða innan við helming af þessu, eitthvað á bilinu 50–60 milljarða, við þessa gjöf til sægreifanna. Þegar við berum saman atvinnugreinar, annars vegar landbúnaðinn sem fær kannski nálægt átta milljörðum í beingreiðslur sem eru beinlínis notaðar til þess að laga og lækka matvælaverð til neytenda þannig að almenningur í landinu sem telur sig borga þessar niðurgreiðslur og beingreiðslur fær til baka, og hins vegar sjávarútveginn, finnst mönnum sjálfsagt - og kannski þeim sem býsnast hafa mest yfir þessum styrkjum í íslenskum landbúnaði, þ.e. samfylkingarfólkinu - og gerir það með glöðu geði að styrkja útgerðarmennina. Aðeins þessi 30 þúsund tonn eru svipuð upphæð í leigutekjur og síðan til viðbótar eru möguleikar á auknum veðsetningum út á gjafakvótann frá hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra og ríkisstjórnarflokkunum. Bændur eiga í miklum erfiðleikum. Verið er að tala um að 30–40% bænda séu tæknilega gjaldþrota og eins og hv. þm. Atli Gíslason benti á áðan er mjög líklegt að margir þeirra verði í mjög miklum erfiðleikum með að borga virðisaukaskatt sinn á næsta ári. Þeir verða sjálfsagt sóttir af sýslumanninum á Selfossi sem gerir út á að sækja fólk og ná því til að greiða upp skuldir sínar. Það er náttúrlega bara skammarlegt athæfi og hluti af því sem við ættum að vinna að er setja sýslumönnum lög og reglur um að þeir geti ekki hagað sér eins og ætlunin var að gera þótt sýslumaðurinn á Selfossi hafi hætt við áform sín um stundarsakir vegna afskipta dómsmálaráðherra. Bændastéttin á eftir að gjalda fyrir þann mikla ágreining sem er á milli stjórnarflokkanna um landbúnaðarmál og verður eflaust til þess að þrýst verður á að klára þetta mál núna fyrir vorið. Ég harma það og eins og ég sagði í andsvörum við hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra áðan hvet ég ríkisstjórnina og ríkisstjórnarflokkana til að draga frumvarpið til baka og nota næsta ár til að skoða hver okkar staða verður, hvort við erum þá á leiðinni áfram veginn og hvort við höfum möguleika til þess að skoða málið aftur í breyttu umhverfi fyrir okkur öll og kannski sérstaklega bændastéttina. Við þurfum að skoða hvort þetta mál verður enn ein byrðin á Bændasamtökin og okkur sem neytum landbúnaðarafurða, íslensku þjóðina alla, hvort þessi ákvörðun íþyngi öllum þegar upp verður staðið.

Herra forseti. Það er nú svolítið dapurlegt að vera að ræða þetta mál eins og það er vaxið og aðstæðurnar sérstakar þegar það er komið hér á dagskrá af hálfu hæstv. ríkisstjórnar og forustu þingsins. Út af fyrir sig væri þarft og brýnt að taka hér ýmis mál sem varða landbúnaðinn fyrir. En þau mættu þá gjarnan vera af öðrum toga en þetta. Þessu máli var í raun hafnað hér. Það er eiginlega ekki hægt að orða hér öðruvísi. Þessu máli var hafnað hér síðastliðið vor enda reis upp mikil andstaða gegn því innan þings og utan. Bændasamtökin, fyrirtæki í matvælaiðnaði og afurðastöðvar, fjölmörg sveitarfélög þar sem miklir hagsmunir eru í húfi í landbúnaði og matvælaiðnaði, verkalýðsfélög og fleiri aðilar, kvenfélög jafnvel létu þetta til sín taka og það reis mikil andstöðubylgja við málið. Svo fór að hæstv. ríkisstjórn heyktist á því að knýja það í gegn og það var ekki hærra á henni risið en svo að hún dró það að leggja þetta mál fram þó nokkuð fram á haustþingið, ef ég man rétt, og það er að koma hér til 1. umr. nú. Það er í sjálfu sér ekkert skrýtið þó að ríkisstjórnin sé í beyglu með þetta vegna þess að það gengur erfiðlega að sannfæra menn um, sem vonlegt er, í fyrsta lagið að það sé nauðsynlegt eða óumflýjanlegt að gera þetta með þessum hætti. Þaðan af síður gengur vel að sannfæra nokkurn hugsandi mann um að þetta sé eitthvert framfaraspor fyrir Ísland. Ég held að það fari ákaflega fátt og lágt um þau rök. Það eru nauðhyggjurökin við bara verðum að gera þetta. Þá er þetta þannig að fyrst gefa menn þetta eftir í samningaviðræðum erlendis, tiltölulega umboðslausir vegna þess að það er nú ekki kannski borið undir marga þegar ráðherra eða ríkisstjórn gefur embættismönnum heimild um að það megi leggja af stað með Ísland inn í leiðangur af þessu tagi eins og gerðist í tíð fyrri ríkisstjórnar, ríkisstjórnar Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks. Nú man ég ekki nákvæmlega hvenær það var en hv. þm. Valgerður Sverrisdóttir er til dæmis hér til upplýsinga og heimilda um það enda mun hún vera á mælendaskrá. Síðan gerist það þegar að ríkisstjórn ákveður í október 2007 að heimila staðfestingu á ákvörðunum sameiginlegu EES-nefndarinnar sem fela þetta efnislega í sér að undanþága okkar frá I. kaflanum í I. viðauka við EES-samninginn um upptöku löggjafar Evrópusambandsins að upptöku Evrópuréttarins á þessu sviði hvað varðar matvæli og fóður er gefinn eftir. Svo koma menn til þingsins og segja: „Því miður. Þetta er ekki gott mál en við verðum bara að gera þetta og við verðum að láta okkur hafa þetta.“ Og notuð eru ýmiss konar hræðslurök eða nauðhyggjurök um að við höfum verra af ef við gerum þetta ekki og svo framvegis. Þetta er nú ekki rismikill farvegur fyrir mál yfirleitt til að bera fram á löggjafarþinginu. Á sínum tíma þegar EES-samningurinn var gerður, svo umdeildur sem hann nú var og ekki var nú síst talsverð tortryggni í hans garð ríkjandi í sveitum og meðal bænda og landbúnaðarins og matvælaiðnaðarins, einnig í sjávarútveginum sumpart þó menn hefðu þar auðvitað ríkan skilning á þörfinni fyrir að hafa greiðan markaðsaðgang fyrir okkar vörur, að þá var þetta notað talsvert sem rök. Ég held að minni mitt svíki ekkert í því efni, herra forseti, að gegn þeim efasemdum og þeirri andstöðu sem varð við EES-samninginn og áhyggjur til dæmis sem fólk hafði af því að jarðnæði kynni að lenda í höndum útlendinga - mjög kunnugleg umræða frá Evrópumálaumræðunni í Danmörku sem leiddi til þess á sínum tíma upphaflega að Danir fengu hina frægu sumarbústaðalóðaundanþágu sem þeir halda enn ef ég veit rétt vegna þess að Danir óttuðust að hinir ríku Þjóðverjar mundu streyma þar yfir landamærin og hreiðra um sig, kaupa upp land til sumarnota eða í atvinnuskyni. Það mega Danir eiga að þeir vörðu sig að þessu leyti og hafa gert nokkuð snöfurmannlega. Þeir voru sem sagt ekki alveg á hnjánum og létu ekki allt leka niður auk þess sem danska þjóðin hefur aftur og aftur tekið í kosningum fram fyrir hendur ríkisstjórna og fellt samninga sem hún hefur komið með heim og skipað Dönum að semja upp á nýtt. Ég held að þetta sé umhugsunarefni fyrir okkur, herra forseti, vegna þess að hér hefur það ekki enn gerst - aldrei - að íslensk stjórnvöld eða samningamenn fyrir þeirra hönd hafi staðið þannig að málum að við höfum náð fram eða varið varanlegar undanþágur eða sérmeðferð mála af okkar hálfu. Þau tilvik sem hægt er að nefna um það eru svo sárafá og þau varða í öllum tilvikum einhverja svo fáránlega hluti, einhverja svo fráleita hluti sem allir sáu að áttu ekkert erindi til Íslands eins og tilskipun um viðskipti með jarðgas eða eitthvað slíkt. Þess vegna er hér verið að gefa eftir veigamikinn og afdrifaríkan þátt sem var án efa ein af ástæðum þess að EES-samningurinn fékkst yfir höfuð samþykktur, að menn voru fullvissaðir um að að þessu leyti, þessu afar mikilvæga leyti yrði íslenskur landbúnaður tryggur og varinn, að við gætum haldið okkar ströngu reglum sjúkdómavarna og heilbrigðisákvæðum á grundvelli undanþágunnar sem fékkst við þennan I. viðauka. Nú þarf ekki að fjölyrða hér fyrir hv. alþingismenn um mikilvægi landbúnaðarins og matvælaiðnaðarins sem mönnum er ljósar nú í dag og við núverandi aðstæður heldur en kannski oft áður eða um langa hríð áður. Það má segja að nú lofi allir og prísi það að krötum og fleirum tókst ekki að eyðileggja landbúnaðinn. Við höfum þó þessa öflugu matvælaframleiðslu og þennan mikla iðnað sem á honum byggist. Og þjóðin hefur brugðist vel við og keypt íslenskar vörur sem aldrei fyrr. Eftir sem áður eru miklir erfiðleikar í íslenskum landbúnaði. Það er mjög tvísýnt um framtíð margra bænda að óbreyttu. Staðan er til dæmis þannig í landbúnaði að það er með öllu óvíst hvort drjúgur hluti bænda ráði við virðisaukaskattsgreiðslur núna 1. mars næstkomandi. Það liggur alveg fyrir að bændur kvíða því og fjölmargir þeirra muni ekki kljúfa það að inna þær greiðslur af hendi. Það liggur sömuleiðis ljóst fyrir að verulegur hluti bænda mun eiga í miklum erfiðleikum að óbreyttu með að leysa út áburð í vor. Þess vegna væri nú ánægjulegra, virðulegi forseti, ef við værum hér að ræða um það hvernig ríkisstjórnin ætlar að reyna að styðja þessa atvinnugrein gagnvart svona hlutum en að hún skuli koma hér með þetta mál sem gæti kippt fótunum undan mikilvægum greinum íslensks landbúnaðar, valdið verulegri fækkun starfa í bæði frumframleiðslu og úrvinnslu og ofan á allt saman falið í sér verulegar hættur hvað varðar hollustu og heilnæmi og manneldissjónarmið, þýtt til dæmis að sá glæsilegi árangur sem við höfum náð á sviði sjúkdómavarna og hvað það varðar að hafa ósýktar afurðir á markaði, lausar við salmonellu og kampýlóbakter og annað slíkt, að þessu sé nú öllu stofnað í hættu. Það var mjög alvarlegt þegar fyrri ríkisstjórn ákvað að gefa það eftir og leggja upp í samningaviðræður um að við féllum frá þessari undanþágu sem við höfðum. Það er á hennar ábyrgð. Það var líka mjög alvarlegt að núverandi ríkisstjórn skyldi ljá máls á því að við tækjum þátt í þessari ákvörðun sameiginlegu nefndarinnar og að það yrði fallist á að hún yrði staðfest. Þá kemur að innleiðingunni sjálfri sem skiptir auðvitað máli þó langvænlegast sé að hafna þessu máli, þ.e. meginþætti þess. Þetta mál snýst í grunninn um afar einfaldan hlut, að hér eigi að fara að heimila innflutning á hráu kjöti og reyna svo að viðhafa svona eftir á eða í besta falli samtímaeftirlit með því að það sé ekki sýkt eða mengað eða feli í sér sjúkdómahættu. Þessum þætti málsins á auðvitað að hafna. Honum á að hafna. Það sem ég sakna - og gaman væri að hæstv. landbúnaðar- og sjávarútvegsráðherra mætti hér við bindast í salnum smástund eða þá að formaður landbúnaðarnefndar og sjávarútvegsnefndar svari þessu - það sem ég sakna sérstaklega er að það hefur aldrei verið kortlagt svo ég viti hvaða möguleg úrræði við ættum í þeim efnum hvað varðar þá mismunandi útgáfu af innleiðingunni og leiðir til þess að komast - við skulum bara orða það hreint út - fram hjá þeim þætti málsins að hafa hér opið fyrir innflutning á hráu kjöti. Það vill svo til að ég sat einn eða tvo fundi um þetta mál í forföllum nefndarmanns okkar í landbúnaðar- og sjávarútvegsnefnd og eitthvað rifjast nú upp fyrir mér í þessum málaflokki svona þegar vel liggur á mér. Ég fór að spyrja embættismenn - af því að þeir eru nú hér örugglega í hliðarsölum einhverjir sem kannast við málið: - Bíddu, hefur ekkert verið skoðað í fyrsta lagi til dæmis að aðskilja þetta með skýrum hætti hvað varðar annars vegar sjávarútvegshliðina og hins vegar þennan landbúnaðarþátt og í öðru lagi hvaða svigrúm við kunnum að hafa ef við notum okkur það til hins ýtrasta til þess að innleiða þetta á okkar forsendum og á okkar hátt þannig að við náum fram því meginmarkmiði okkar að hafa ekki opið fyrir innflutning á hráu kjöti? Ég hef ekki séð slíka kortlagningu. Ætlar virðuleg landbúnaðarnefnd þá að ráðast í að gera hana þó seint sé? Og hún á að taka sér þá góðan tíma til þess. Ekki liggur á. Ég skal nefna dæmi um það hvað ég er hér að hugsa. Er það fullvíst, ef sá kostur verður ekki valinn sem bestur er að hafna þessu máli, er þá kannski næstbesti kosturinn og sem að mínu mati væri algert úrslitaatriði ef hægt ætti að vera að sætta sig við þetta á einhvern hátt, að við fáum og bara ákveðum að standa þannig að innleiðingunni að við gætum sett upp bannlista og bannlistalönd eða svæði og snúið þar í raun reglunum við að sjálfsögðu á grundvelli málefnalegra sjónarmiða og raka sem við hefðum til þess að gera slíkt. Með öðrum orðum þá gætum við dregið upp landakortið, við gætum skoðað smitástand, sýkingarástand, sjúkdómastöðu og síðan listuðum við upp lönd jafnvel í fleiri en tvo flokka - ekki endilega bara grænt og rautt eða svart og hvítt - og hefðum slíkan lista og styddumst við þannig að það væru þá ekki nema þau lönd sem að öllu leyti uppfylltu okkar kröfur sem hefðu þennan sjálfvirka rétt að flytja frá sér og til okkar hrátt kjöt. Nú notast Evrópusambandið sjálft við talsvert af svona regluverki. Þó hin almenna regla sé með tilteknum hætti þá eru ýmiss konar bannlistar og flokkun eftir sem áður viðhöfð. Þetta á að skoða og er að mínu mati það allra lengsta sem ég vil segja að ég fyrir mitt leyti gæti hugsað mér að ganga í þessum efnum. Og þá á að gera það. Þá eigum við að innleiða málið á þennan hátt og taka slaginn við hina háu herra um það og fara í málflutning og rökstyðja okkar mál. Við mundum þá í leiðinni kaupa okkur í öllu falli tíma og verja okkur jafnvel í nokkur ár í viðbót. Hvað væri í hættu þó það myndaðist einhver ágreiningur og skak um þetta ef við hefðum sannarlega innleitt málið, hefðum gert það á þann hátt einan sem við teljum að við getum vegna aðstæðna okkar og hagsmuna og sérstöðu? Ég skil ekki þessa óskaplegu mýkt alltaf, þessa óskaplegu hnjáliðamýkt alltaf sem kemur upp í mönnum þegar hið háa Evrópusamband og regluverk þess á í hlut. Það má aldrei láta reyna á nokkurn skapaðan hlut. Hvað með það þó ágreiningur stofnaðist um að þeir segðu að þetta væri ekki alveg í samræmi við það sem ætti að gera og við segðum jú því vegna þess hvernig aðstæður Íslands eru þá verðum við við að gera þetta svona? Við höfum málefnaleg rök fyrir því og þau eru þessi og þessi og þessi. Málið færi svo í eitthvert ferli og þetta yrði kannski eitthvert hnoð og hver veit nema að við hefðum það upp úr krafsinu að lokum að við fengjum frið með að gera þetta á þann hátt sem væri lífvænlegur fyrir okkur. Ég sé ekki að þessi vinna hafi verið unnin. Frumvarpið kom hér mjög illa unnið og hrátt. 

Herra forseti. Ég hef hlýtt á þá umræðu sem hefur farið fram um matvælafrumvarpið. Í mínum huga er augljóst að málið er komið hér fyrir þingið. Það er í þinglegri meðferð. Það hefur verið samþykkt af ríkisstjórn, stjórnarflokkum og það er búið að mæla fyrir málinu í þinginu. Það mun síðan að lokinni þessari umræðu fara til þingnefndar líkt og gert var á þinginu 2007–2008. Þá átti ég meðal annars þátt í því ásamt mörgum fleirum að farið var í gegnum það frumvarp og á endanum var það ekki afgreitt. En við erum að sjá nýtt og breytt frumvarp núna með allt annarri aðkomu þeirra hagsmunaaðila sem gáfu umsögn í fyrra. Við sem eigum sæti í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd munum að sjálfsögðu fara yfir málið eins og það liggur fyrir núna og fara yfir þá hagsmuni sem íslensk þjóð hefur við hvað þetta varðar. Ég minnist þess hins vegar að þegar að hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon var landbúnaðarráðherra hér á árum áður hafði hann tök á því að stöðva innflutning á rotmassa til Íslands - hv. þingmaður ræðir mikið um heilbrigðismál - en þá var kúariða í Bretlandi. Hæstv. þáverandi landbúnaðarráðherra heimilaði innflutning á rotmassa frá Bretlandi þar sem kúariða var. Ég treysti hv. þingmanni ekkert betur en þá fyrir þessu máli. Ég held því að við eigum að treysta þeirri þingnefnd sem á að vinna málið og koma því í höfn vegna þess að við vitum sem er að við verðum að innleiða matvælalöggjöfina hér vegna hagsmuna sjávarútvegsins. 
            

Herra forseti. Þetta er nú einhver ömurlegasti málflutningur sem ég hef lengi heyrt hjá hv. þingmanni vegna þess að í fyrsta lagi þá lýgur hann. Það er alltaf leiðinlegt að hlusta á þingmenn gera það. Ég trúi því ekki að hv. þingmaður sé svo illa upplýstur að hann viti ekki rétt í þessu rotmassamáli sem er 20 ára gamalt og er nú stórbrotið að taka hér inn í þessa umræðu. Veruleikinn er sá að slíkur rotmassainnflutningur var í gangi þegar ég kom í ráðuneytið og hann var stoppaður í minni tíð. Við það fóru reyndar nokkrir svepparæktendur á hausinn og kunnu mér litlar þakkir fyrir. Það var einfaldlega vegna þess að þeir sem ekki framleiddu sinn rotmassa sjálfir lentu í vandræðum. Það var sárt. En það var ekkert um annað að ræða. Þegar það kom í ljós og ég var búinn að láta skoða hvað þarna var að gerast þá var það stoppað. Þetta er nú staðreyndin í málinu. Svo kemur hv. þm. Kjartan Ólafsson hér upp og snýr þessu á haus og lýgur hinu gagnstæða.  Ég stóð í ýmsu öðru slíku sem sýndi nú enga sérstaka linkind af minni hálfu þegar ég til dæmis lét henda hér tveimur fullum gámum af kartöflum sem áttu að vera frá Hollandi og vottaðar í bak og fyrir en mönnum leist tortryggilega á þær og fóru að skoða þær. Það kom í ljós að pappírarnir frá Hollandi voru einskis virði. Þetta voru í raun suðurítalskar kartöflur. Enda þótti mönnum voruppskeran í Hollandi fullsnemma á ferðinni. Ég held að það hafi verið í mars. Og það kom í ljós að þetta var þrælmengað og ekki rétt vottað og ég fyrirskipaði auðvitað að þessu yrði hent. Þá komu grátandi innflytjendur til mín og sögðust fara á hausinn. Ég sagði að það væri leiðinlegt en því miður yrði þetta svona að vera. Við teflum ekki í hættu heilbrigði íslenskra dýra og plantna og manna. Ef hv. þm. Kjartan Ólafsson var að gefa hér í skyn í sínum upphafsorðum, það eina sem hann sagði um þetta mál áður en hann fór út í þennan leiðangur sinn að reyna að klína einhverju á mig, að málsins kunni að bíða sömu örlög aftur og þess biðu síðasta vetur, að það sé sem sagt komið hér í þinglega meðferð og kannski verði það bara látið nægja 

Forseti vill beina því til þingmanna að gæta ákvæða þingskapa í ávörpum sínum.

Herra forseti. Vegna þess sem ég nefndi áðan um rotmassann sem heimilaður var fyrir um 20 árum þá minnist ég þess að hæstv. þáverandi landbúnaðarráðherra gaf út reglur um hvernig farga skyldi rotmassa. Það væri gaman að sjá öll þau gögn. Ég man vel eftir þeirri umræðu. Annað sem hv. þingmaður fór yfir áðan var innflutningur á kartöflum og hann nefndi þá kartöflur frá suðlægari Evrópulöndum. Það atriði sem við þurfum virkilega að skoða hvað þennan málaflokk varðar eru upprunavottorðin vegna þess að við innflutning til Íslands er verið að brengla með þessi upprunavottorð, ekki bara af hálfu þeirra sem flytja vöru hingað, það er verið að flytja inn vöru á fölskum forsendum inn í Evrópusambandið. Það er hárrétt hjá hv. þingmanni að þar þurfum við að vera vel á verði. Ég minni á, herra forseti, að við erum aðilar að EES-samningnum, við erum aðilar að alþjóðasamningnum WTO og þar er verið að opna ákveðna múra. Það er staðreynd og hefur nú þegar tekið gildi á Íslandi. Sú samningalota er enn í gangi og er ekki lokið. Það eru því víða hindranir sem við þurfum að fylgjast með. Verið er að taka niður girðingar fyrir heimsviðskipti á landbúnaðarvörum. Það er ekki einvörðungu varðandi þetta matvælafrumvarp sem við þurfum að vera vakandi fyrir hagsmunum okkar, hagsmunum heilbrigðis og matvælaöryggis, heldur líka varðandi aðra alþjóðasamninga og ég tala nú ekki um ESB-umræðuna sem hér er hamrað á eins og hávaðinn á Austurvelli í dag.

Herra forseti. Reglugerð um förgun rotmassa sannar ekki mikið hjá hv. þingmanni því að það þurfti væntanlega reglur um hvernig farga átti rotmassanum sem framleiddur var innan lands.

Nei, …

Eftir stendur náttúrlega sá stóri sveppaframleiðandi sem frá byrjun var svo forsjáll að útbúa sig til að geta framleitt sinn rotmassa sjálfur. En hv. þingmaður reyndi ekki að standa frekar á þessari þvælu sinni þannig að það mál er afgreitt. Varðandi upprunavottorðin þá þekki ég það og hv. þingmaður tók undir það, að þar er ein hættan í þessum efnum sú að ekki er alltaf að treysta þeim pappírum og þeim vottorðum sem á að heita að fylgi svona vörum. Það er stórkostlega hættulegt. Ef á að heita svo að þetta sé vottorð og skoðað af okkar nágrannalöndum, sem við teljum trúverðug og ábyrg í þessum efnum, og svo reynist vera maðkur í mysunni, þ.e. að þetta sé vara sem hefur komið annars staðar að, komið þar við og fengið pappíra, þá hefur reynslan sýnt að slíkt getur verið stórkostlega varasamt. Það er bara til marks um hversu varlega menn verða að fara í þessum efnum og hversu glórulaust það er að hafa reglurnar þannig að þetta sé sjálfvirkur réttur, þetta sé opið þegar svona viðkvæmir hlutir eiga í hlut. Varðandi GATT/Úrúgvæ-viðræður eða Alþjóðaviðskiptastofnunina þá er vissulega rétt að þar hafa lengi staðið yfir viðræður eða viðræðuþóf með árahléum um að auka viðskipti eða gera viðskipti frjálslegri með matvörur og búvörur en þar hafa Íslendingar reynt að standa í lappirnar eða gerðu a.m.k. á sinni tíð. Það vill svo til að ég tók þátt í slíku líka, Úrúgvæ-lotunni sem strandaði seint á þeim tíma sem ég var í landbúnaðarráðuneytinu. Þá stóðum við mjög fast á því að halda öllum okkar undanþágum og öllu okkar regluverki varðandi heilbrigðismál. Þáverandi yfirdýralæknir, Brynjólfur Sandholt, vann þar mjög gott verk við að rökstyðja og flytja málstað Íslands og 

Hæstv. forseti. Það er áhugavert í ljósi þeirra ummæla sem hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon hafði um landbúnaðarstefnu krata í ræðu sinni hvernig stendur á ákalli hans til Samfylkingarinnar um að koma í ríkisstjórnarsamstarf. Það er væntanlega ekki vegna landbúnaðarstefnu hennar ef skilja má orð hans rétt. Það er vitað að Samfylkingin hefur mikinn áhuga á inngöngu í Evrópusambandið með öllum þeim reglum sem því fylgir. Við erum hér m.a. með afleiðingu reglugerða Evrópusambandsins sem við verðum að taka upp samkvæmt EES-samningnum því að framkvæmdastjórnin gerði það að skilyrði þegar hún var búin að endurskoða matvælalöggjöfina að við tækjum þetta upp og undan því verður víst ekki vikist hvað sem okkur að öðru leyti finnst um það. Hv. þingmaður beindi því til mín hvort skoðað hefði verið að kortleggja einstök svæði þar sem menn teldu vera sérstakt smitástand og þá mætti væntanlega ekki flytja inn vörur frá þeim svæðum. Evrópusambandið gengur auðvitað ekki út á aðskilja svæði þannig heldur er lagt til og gert ráð fyrir að varðandi salmonelluvarnir fylgi fullgilt vottorð hvort sem varan kemur frá Svíþjóð þar sem er talið heldur gott ástand eða Póllandi þar sem menn telja að sé heldur verra ástand. Varðandi kampýlóbaktersmitun verður auðvitað tekið upp verklagskerfi sem byggir á því að hægt verði að skoða innflutning á vörum með tilliti til slíkrar smitunar.

Herra forseti. Ég kannast ekki við neitt sérstakt ákall til Samfylkingarinnar þó að það sé borið mjög upp á mig núna af því að ég vísaði til þess í einu blaðaviðtali að ég hefði ekki skipt um skoðun í þeim efnum frá því að við í aðdraganda síðustu þingkosninga reyndum að mynda bandalag gegn þáverandi ríkisstjórn, enda erum við að takast hér á við sameiginlega stjórnarstefnu væntanlega Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar. Þetta er ekki bara mál Alþýðuflokksins eða Samfylkingarinnar.

Þú varst að vísa til landbúnaðarstefnu þeirra.

Já, ég var að vísa til landbúnaðarstefnu krata í gegnum tíðina sem hefur almennt ekki verið talin sérstaklega hliðholl landbúnaðinum og hélt að menn skildu það. En hér er stjórnarfrumvarp sem Sjálfstæðisflokkurinn og Samfylkingin standa að og Sjálfstæðisflokkurinn hleypur ekkert undan því. Hann verður að bera fulla pólitíska ábyrgð á því ef hann ætlar að láta sig hafa það að setja þetta inn og gera þetta að lögum. Mér er vel kunnugt um að það ríkir lítil hrifning víða í röðum sjálfstæðismanna eða fyrrverandi sjálfstæðismanna t.d. á landsbyggðinni um framgöngu flokks þeirra í þessum efnum. Þar ríkir lítil hrifning. Þeir þurfa t.d. ekki nema norður í Húnavatnssýslu, leiðtogar Sjálfstæðisflokksins, til að átta sig á því. Það sem hér var spurt um varðandi möguleika á að svartlista lönd og svæði, þá var svarið hjá hv. formanni landbúnaðar- og sjávarútvegsnefndar mjög fátæklegt, því að ég er að spyrja um innleiðingaraðferðina, að það sé bundið í lög að við höfum slíkar heimildir sem í raun og veru þýddu að við gætum í aðalatriðum lokað á tiltekinn innflutning vegna þess að sjúkdóma- og smitástand og aðferðafræði er að stærstu leyti til með allt öðrum hætti í þeim löndum sem líklegt er að vörur kæmu frá, að verulegu leyti hvað varðar salmonellu og nánast algerlega hvað varðar kampýlóbakter. Það ætti að geta dugað okkur að hafa allt aðrar reglur, það væri nauðsynlegt að sækja um leyfi og menn yrðu að sanna fyrir fram að varan væri í lagi ef hún kæmi hingað yfir höfuð.

Hæstv. forseti. Ég tel að búið sé að fara mjög vel í gegnum frumvarpið í þessum tveimur umgöngum og búið að leita allra leiða sem hægt er miðað við hina sameiginlegu löggjöf Evrópusambandsins og hvernig hægt er að passa upp á að við höfum hér einhverjar varnir. Mér er fullkomlega ljóst, og hef auðvitað farið í gegnum þá umræðu í nefndinni þegar frumvarpið var þar hið fyrra sinnið, afstaða margra til frumvarpsins en það er líka búið að taka tillit til margra athugasemda sem komu fram við frumvarpið þegar það var til umfjöllunar í nefndinni. Auðvitað hræðast menn helst að innflutningur á hráu kjöti muni ógna matvörumarkaðnum hér og sérstaklega kjötvinnslum sem muni þá hugsanlega eiga undir högg að sækja, en eins og hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra fór yfir er auðvitað heilmikil vörn í tollunum og ég vona að svo verði áfram að við getum haldið uppi slíkri vörn. Komið hefur fram að ekki eru allir stjórnmálaflokkar mjög hrifnir af þeirri vörn en tollarnir eiga alla vega að gefa þá vörn sem dugar auk þeirra varna sem nú eru komnar inn í frumvarpið, að sanna verður með vottorðum að salmonella sé ekki til staðar, að ekki sé um salmonellusmitað kjöt að ræða. Eins mun verða með kampýlóbaktervarnirnar, heimilt verður að skoða innflutning á kjöti sem hugsanlega gæti verið kampýlóbaktersmitað og auðvitað verður gengið mjög hart eftir því.

Herra forseti. Ef svo er að búið sé að fara óskaplega vel í gegnum þetta og það verði ekkert frekar að gert, þá finnst mér ósköp einfaldlega óásættanlegt að gera þetta svona og þá verða menn að skoða, hvað gera Danir þá? Ef ekki eru færar neinar slíkar leiðir sem ég hef talað fyrir að verði skoðaðar til þrautar og mér finnst geta komið til greina að séu færar fyrir okkur að innleiða á þann hátt sem lifandi væri með af okkar hálfu. Þegar vísað er til tollverndarinnar þá eru mikil göt í henni eins og ég veit að hv. þingmaður veit. Tollar voru lækkaðir fyrir skemmstu, því miður, á sumum flokkum sem er ákaflega tilfinnanlegt nú ef þetta á að verða og þeir reynast hættulega lágir og miklu lægri en t.d. í Noregi einmitt á sumum hráum vörum. Það eru mörg göt þar sem ég veit að hv. þingmaður þekkir. Það er það sem m.a. bæði svína- og sérstaklega kjúklingabændur óttast og matvælaiðnaðurinn, úrvinnslan, vegna þess að sá iðnaður byggir ákaflega mikið á því að hafa heildina, hafa þá umsetningu og þá samfellu sem fellur til með reglubundinni vinnslu þeirra afurða sem falla til jafnt allt árið eins og í svína- og kjúklingaræktinni. Þetta eiga allir þeir að vita sem þekkja til. Og það að við skulum vera hér með mál í höndunum sem kann að stofna í verulega hættu gríðarlegum atvinnuhagsmunum svo þúsundum starfa skiptir þegar matvælaiðnaðurinn er tekinn með. Við getum tekið t.d. Norðausturkjördæmi þar sem eru gríðarstór matvælaiðnaðarfyrirtæki eins og Norðlenska, Kjarnafæði, Fjallalamb og mörg fleiri. Í sumum byggðarlögum vegur þetta umtalsvert, er kannski eini stóri vinnuveitandinn þar eins og Fjallalamb á Kópaskeri eða Norðlenska á Akureyri og Húsavík og Kjarnafæði á Svalbarðseyri, þannig að miklu nemur. Það er dapurlegt á tímum þegar verið er að spá okkur 10% atvinnuleysi í lok ársins og kannski yfir 20 þúsund manns á 

Hæstv. forseti. Mig langar til þess að segja nokkur orð í umræðunni um þetta mál sem við þekkjum reyndar allvel frá síðasta þingi en þá var því frestað, eins og komið hefur fram. Ég verð að hryggja hv. þingheim með því að ég mun ekki halda hér hefðbundna stjórnarandstöðuræðu vegna þess að mér finnst í rauninni ekki hægt að halda því fram sem ýmsir hafa gert að þetta mál sé flutt af einhverri illkvittni. Ég er ekki heldur neinn sérstakur stuðningsmaður ríkisstjórnarinnar þegar ég segi þetta en það er bara einfaldlega þannig að við áttum engan annan kost en að innleiða þessa tilskipun og þessa löggjöf. Ég er ekki að tala um að það sé eitthvert sérstakt framfaraspor að gera það, eins og einhver nefndi áðan. Við eigum náttúrlega þann kost að segja okkur úr EES og það getur vel verið að einhverjir mundu vilja það en meðan við erum þar eru hlutirnir einfaldlega svona og það er ekkert broslegt við það, ég veit þetta alveg. Fyrirgefið, hæstv. forseti, að ég segi svona, en ég er eldri en tvævetur og veit alveg að það er ekkert grín að innleiða ekki þær tilskipanir sem koma frá Evrópusambandinu. Ég vil líka taka það fram að undanþágan sem við fengum með EES í sambandi við hráa kjötið var alltaf tímabundin og það kom að því að þurfti að taka það mál upp til umfjöllunar og það var gert. ESB fór að banka og vildi fá að ræða við Ísland um þessa tímabundnu undanþágu fyrir mörgum árum. Síðan kom kúariðan og það varð til þess að allt málið frestaðist og Evrópusambandið fór út í að semja heildstæða matvælalöggjöf sem nær yfir bæði fisk og kjöt og matvæli almennt. Við gátum því ekkert annað en farið í þessar viðræður og þeim lyktaði eins og hér liggur fyrir. Það hefur verið talað um að embættismenn hafi samið þetta og ekki haft pólitískan stuðning eða pólitískt bakland, sem er náttúrlega ekki rétt því að auðvitað eru hlutir bornir undir ráðherra þegar verið er að ljúka samningum. Ýmislegt náðist fram og m.a. eitt mikilvægt atriði sem varðar innflutning á lifandi dýrum sem við höfum enn þá undanþágu gagnvart. Hvort mikið hafi verið gefið eftir, eins og hefur verið haldið fram, það er eitthvað sem hv. þingmenn geta slegið fram án þess að þekkja málið en þetta eru hlutir sem við stöndum frammi fyrir. Ég vil halda því fram og trúi því að ef við frestum þessu öllu lengur getum við lent í erfiðleikum í sambandi við sjávarútveginn og það er reyndar þegar farið að bera á því, a.m.k. hafa komið fram vísbendingar um að svo sé. Þetta segi ég, hæstv. forseti, hér í upphafi án þess að ég haldi því fram að um eitthvert sérstakt framfaraspor sé að ræða að innleiða þetta en tel að ekki sé um annað að ræða. Ég vil halda því fram að frumvarpið hafi tekið framförum og að tillit hafi verið tekið til ýmissa athugasemda og ábendinga sem komu fram og ég vil þakka það. Það varðar t.d. dýralæknana sem var mjög umdeilt atriði í gamla frumvarpinu. Af því að hér var nefnt að það væri einkennilegt að þetta dýralæknamál skyldi koma inn í frumvarpið er það að hluta til vegna þess að það þarf að vera aðskilnaður á milli opinbers eftirlits og svo faglegrar þjónustu og síðan er tekið á dýralæknamálunum á breiðari grundvelli, sem ég ætla svo sem ekkert að segja að ég sé að öllu leyti ánægð með, en þetta mál hefur þó engu að síður tekið breytingum til batnaðar frá því sem upphaflega var lagt upp með. Eins og ég skil þetta, samkvæmt breytingunni, er heimild til þess að fela héraðsdýralækni að sinna tímabundið almennri þjónustu á svæðum ef ekki fást dýralæknar, og það tel ég að sé til bóta. Það er gert ráð fyrir því að krafist sé viðbótartrygginga vegna salmonellusmits í innfluttum dýraafurðum og þá getur verið bæði um kjöt og egg að ræða, þegar Ísland getur sýnt fram á að það hafi aðgerðaáætlun þar að lútandi, eins og stendur í greinargerð. Nú óttast maður náttúrlega alltaf að þessu máli verði ekki fylgt nægilega vel eftir og sérstaklega hvað varðar þetta atriði. Mér finnst því mjög mikilvægt að hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra geti fullvissað okkur um að þeim heimildum sem hafa náðst eða sem eru settar fram í frumvarpinu verði fylgt eftir og að þetta séu ekki bara orð á blaði, því þarna eru náttúrlega gríðarlegir hagsmunir í húfi fyrir íslenskan landbúnað og íslenskt þjóðfélag. Það sýnir sig í þeim hörmungum sem þjóðin er að ganga í gegnum hvað það er gríðarlegt hagsmunamál og gríðarlegur kostur fyrir Ísland að hafa öflugan landbúnað og maður þakkar fyrir að stjórnmálaöfl sem hafa verið landbúnaðinum andsnúin hafa ekki verið hér við völd til þess að eyðileggja hann. Ég legg mikla áherslu á það að stjórnvöld standi vel að málum hvað varðar þær tryggingar sem lagt er upp með í frumvarpinu, að þeim verði fylgt vel eftir og þær gerðar virkar. Þetta snýst náttúrlega allt saman mikið um eftirlit eins og komið hefur fram. Auðvitað hefur maður áhyggjur af því líka að eftirlitið verði dýrt og þegar málið var til umfjöllunar hjá nefndinni í fyrra komu fram athugasemdir frá gestum okkar um að eftirlitið yrði flókið og það yrði dýrt og það yrði kannski að einhverju leyti óþarft. Það er svo sem ekki ný umræða á Íslandi, það hefur mikið verið gagnrýnt að við séum með margslungið eftirlit og mjög dýrt eftirlit og þetta er eitt af því sem við munum skoða vel í nefndinni aftur núna. Svo er það Matvælastofnunin sem við munum með þessari samþykkt tilheyra. Hún hefur vissulega miklu hlutverki að gegna, eins og kom fram hjá hæstv. ráðherra. Eins og ég skil þetta er það gert að algjöru skilyrði til þess að við getum tekið þátt í því starfi sem þar fer fram, verði þetta frumvarp að lögum. Ég þekki ekki mjög vel til Matvælastofnunar, hún hefur það hlutverk að gefa út vísindaleg álit og áhættumat o.fl., en samkvæmt upplýsingum mínum skiptir það miklu máli fyrir Ísland að við séum þar innan dyra. Hæstv. forseti. Við höfum frekar stuttan tíma til þess að ljúka vinnu við þetta frumvarp miðað við að það eigi að taka gildi eftir rúman mánuð og það þarf að halda vel á málum í hv. nefnd til þess að sú geti orðið raunin, en samkvæmt frumvarpinu er gert ráð fyrir þessu. Ég vil spyrja hæstv. ráðherra hvort umrædd gildistökudagsetning sé eitthvert heilagt mál eða hvort við getum fengið að hafa frumvarpið aðeins lengur til umfjöllunar vegna þess að þetta er mjög flókið mál og getur verið afdrifaríkt ef þar verða einhver mistök, þó að vissulega sé það rétt að gildistaka landbúnaðarþáttarins eða þess sem er viðkvæmastur er ekki fyrr en 1. nóvember 2010. Auðvitað er ekki hægt að neita því, hæstv. forseti, að það er rennt dálítið blint í sjóinn með þetta mál allt saman því við vitum ekkert hversu mikill innflutningurinn verður en einhver kemur hann örugglega til með að verða. Miðað við það gengi sem við búum við í dag þá hjálpar það að sjálfsögðu í sambandi við að bæta samkeppnisstöðu Íslands en það er náttúrlega enginn sem óskar sér þess að við sitjum uppi með krónuna eins og hún er í dag til frambúðar. Ég vil spyrja hæstv. ráðherra um eitt sem hefur komið fram opinberlega, hvort það sé tilfellið að smásalan sé tilbúin að aflétta því fyrirkomulagi sem hefur verið við lýði og snýst um skilaskyldu. Bændur hafa kvartað mjög mikið yfir því og þeir óttast, sem skiljanlegt er, að matvöru verði raðað þannig upp í verslunum að innflutta kjötið verði framan við og séð verði til þess að það seljist því það er væntanlega flutt inn af eigendum viðkomandi verslunar en íslenska kjötið verði haft bak við vegna þess að verslunin hefur hingað til getað skilað því. Ef hægt er að ná fram breytingum hvað þetta varðar finnst mér það skipta máli. Þetta hef ég heyrt að geti komið til greina og vil spyrja frekar út í það. Eins og ég nefndi áðan hefur viðhorf til landbúnaðar breyst mjög mikið nú í kreppunni og það er ekki nokkur vafi á því að landbúnaðarframleiðsla á Íslandi er til fyrirmyndar. Við erum með gríðarlega góða vöru og þess vegna stöndum við kannski betur að vígi en ella því okkar vara er mjög samkeppnishæf. Og maður hefur heyrt frá öðrum þjóðum að það er ekki endilega þannig alls staðar. Þegar Finnar gengu í Evrópusambandið kom í ljós að þeir vildu áfram halda sig við finnska vöru frekar en innflutta vegna þess að hún var einfaldlega betri. Ég trúi því að eitthvað svipað gæti verið uppi á teningnum hér. Að lokum vil ég segja við hæstv. ráðherra, af því að ég hef ekki staðist þá freistingu að stríða honum svolítið á ræðunni sem hann hélt í Valhöll eftir að hann hafði mælt fyrir gamla frumvarpinu á hv. Alþingi og var alveg gríðarlega stoltur yfir því frumvarpi, þessari nýju matvælalöggjöf sem væri bara stórkostlegt hagsmunamál fyrir neytendur og mikil tækifæri, það væri svo mikil fjölbreytni í kjötborðunum og barði sér mjög á brjóst þarna í Valhöll á sínum tíma út af þessu frumvarpi. Nú hefur hann ekki haldið þá ræðu hér, a.m.k. ekki enn þá, og ég spyr hvort hann vilji ekki koma hérna í stólinn og viðurkenna að ræðan sem hann hélt í Valhöll á dögunum hafi ekkert verið honum til sérstaklega mikils sóma.

Herra forseti. Hv. þm. Valgerður Sverrisdóttir var, þegar við höfðum fyrra frumvarpið til meðferðar, helsti talsmaður eða stuðningsmaður frumvarpsins í meðförum í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd og við körpuðum um það á flestum fundum nefndarinnar. Það er gott og blessað, en það var alltaf sagt: Við áttum ekki annan kost, við stöndum frammi fyrir þessu. Ég verð að segja að ég trúi því ekki fyrr en ég sé skjöl um það eða tek á því að við höfum ekki átt kost á því að semja um að hér væri matvælaöryggi og eftirlitskerfi við lýði sem væri betra en í Evrópusambandinu. Reyndi á það, hv. þingmaður, í umræðunum eða ekki? Því hefur enn fremur verið borið við að við fáum stöðu þriðja ríkis varðandi sjávarútveginn, því var haldið fram í upphafsmeðferð í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd. Það var hrakið í nefndinni og sá sem rak smiðshöggið á þá hrakningu var Þórólfur Gíslason, sá merki útvegsmaður, samvinnumaður og kaupfélagsstjóri með meiru frá Sauðárkróki. Hann sagði að svo væri ekki og þar með fór það, og fleiri tóku undir þau orð. Tilefni þess að ég kem hér upp 

Hæstv. forseti. Það má vel vera að andi köldu í garð þessa frumvarps en engu að síður stendur maður frammi fyrir því að það verði að samþykkja það. Það er ekkert framfaraspor að innleiða þetta að mínu mati, þetta er engin óskastaða. En ég bara get ekki, þó að ég sé í stjórnarandstöðu í dag, farið að halda hér fram einhverju sem ég veit að er ekki hægt og sem er bara vitleysa. Mér er það algerlega ómögulegt. Með fullri virðingu fyrir hv. þingmanni þá finnst mér eins og falskur hljómur sé í þessum málflutningi hans vegna þess að ég trúi því ekki, eftir alla þá umfjöllun sem málið hefur fengið, að hann sé ekki orðinn þeirrar skoðunar að þetta sé hluti af því að vera á Evrópska efnahagssvæðinu. Það er ekkert hægt að ganga að einhverju hlaðborði þar og taka bara það sem mann langar í, það er bara ekki þannig. Ég kannast kannski ekki við að ég hafi verið helsti stuðningsmaður málsins en ég hef reynt að fjalla málefnalega um það og tala um staðreyndir. Þetta er eiginlega ekki spurning um pólitík. Pólitíkin er reyndar sú jú að setja þær varnir sem mögulegt er og ég vil náttúrlega fara betur yfir það í nefndinni. En ég tel að frumvarpið hafi batnað með þeim breytingum sem nú liggja fyrir. En þetta varðar það að búið er að setja á samræmt kerfi hjá Evrópusambandinu sem snerta matvæli og ekki er gerður greinarmunur á fiski og kjöti. Þetta gæti því bitnað á útvegi okkar og útflutningi á fiskafurðum, sem eru okkur gríðarlega mikilvægar, ef við drögum það mikið lengur að innleiða þessa tilskipun.

Herra forseti. Meginerindi mitt til andsvara og athugasemda var einföld spurning, hvort hv. þm. Valgerður Sverrisdóttir túlkaði þá afstöðu Framsóknarflokksins eða væri að lýsa sínum persónulegu og málefnalegu skoðunum á frumvarpinu.  Ég spyr líka hv. þingmann hvort hún sé tilbúin að taka slaginn með okkur og fara út í viðræður. Jafnvel að fara út til Brussel strax á næstu vikum og taka upp viðræður og lýsa fyrir stjórnvöldum þarna úti kerfinu okkar í þessum efnum. Að við séum til fyrirmyndar í Evrópu og jafnvel í öllum heiminum um matvælaöryggi hvað varðar salmonellu, kampýlóbakter og svo margt fleira. Og lýsa fyrir þeim sérstöðu okkar að öðru leyti hvað varðar þau dýrakyn sem við búum við, bæði kúakyn og sauðfé, og taka það upp. Ég hef enn ekki séð það af gögnum málsins að þessar röksemdir hafi verið settar fram og gerðar kröfur vegna þessarar sérstöðu. Staðan er einfaldlega þannig hjá Dönum núna - þeir eru með þessa löggjöf - að þeir hafa nánast í nauðvörn bannað innflutning á kjúklingum frá Frakklandi, að ég held, vegna þess að upp komu þvílíkar matarkveisur í Danmörku á síðasta ári að til mikilla vandræða horfði og sjúkdóma sérstaklega fyrir eldra fólk. En enn og aftur ítreka ég: Túlkar hv. þm. Valgerður Sverrisdóttir afstöðu Framsóknarflokksins og er hún er tilbúin að taka slaginn og fara út og þrautreyna það hvort við náum hagstæðari samningum því ég heyri að hún er ekki sérstaklega ánægð?

Hæstv. forseti. Nei, ég er ekki tilbúin að fara út með hv. þingmanni og reyna að ná betri samningum. Ég þekki bærilega til í utanríkisráðuneytinu og ég veit alveg að það var mikið reynt að ná enn betri samningi - ég tel að ýmsir hlutir hafi náðst fram - en það gekk ekki. Ég mundi ekki vilja opna þennan samning gagnvart Evrópusambandinu vegna þess að þá gætum við staðið frammi fyrir því að missa þó það út sem náðist fram. Eins og t.d. það sem varðar lifandi dýr. Afstaða Framsóknarflokksins í þessu máli hlýtur að koma fram í atkvæðagreiðslu. Ég hef talað með þessum hætti og sit í nefndinni og við skulum þá bara sjá til hvernig málið kemur út úr nefnd og til atkvæða. Það er engin ástæða til að vera með stórar yfirlýsingar um það hér á þessari stundu. Þetta er nú 1. umr. og mikið starf eftir í nefndinni en ég hlakka til að halda áfram að ræða þetta mál í hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd.

Hæstv. forseti. Hv. þingmaður spurði mig tveggja spurninga varðandi þetta frumvarp. Varðandi gildistökuna vil ég segja að í frumvarpinu er gert ráð fyrir því að gildistakan sé 1. mars og síðan það sem snýr að landbúnaðinum sjálfum átján mánuðum eftir það. Það er hins vegar enginn vandi fyrir sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd að breyta gildistökutímanum ef nefndin kýs að gera það þannig. Þessi dagsetning, 1. mars, er bara sett fram í ljósi þess að frumvarpið var lagt fram hér í desember og við svona horfðum til þess að það væri kannski ekki alveg óraunhæft að ljúka því í tæka tíð þannig að gildistakan gæti verið 1. mars þar sem það ætti við. Þar sem ekki þyrfti þennan lengri aðlögunarfrest. En þetta er auðvitað hlutur sem nefndin tekur afstöðu til í ljósi þess hvernig málinu vindur fram þar. Varðandi smásöluna og skilaskylduna þá er kannski ofmælt að segja að smásalan í heild sinni hafi lýst því yfir að þau væru tilbúin að falla frá skilaskyldunni. Ég hef hins vegar rætt við framkvæmdastjóra stórrar verslunarkeðju sem hefur sagt, og jafnframt gefið mér heimild til þess að segja það, að þau væru tilbúin að falla frá skilaskyldunni með sérstökum hætti. Þetta er hlutur sem ég held að væri bara æskilegast að nefndin aflaði upplýsinga um t.d. með því að kalla fyrir fulltrúa þessara stóru fyrirtækja eins og Haga og Kaupáss til að heyra það hvort þetta sé ekki þannig. Ég hef hins vegar vakið athygli á því að þetta mál sem snýr að samkeppnisþættinum sé kannski eitt af því stærsta sem þurfi að ræða í þessu samhengi. Ég hef raunar tekið þetta sjálfur upp við Samkeppniseftirlitið og talið að sérstakt tilefni væri til, m.a. út af þessu frumvarpi og ýmsum öðrum ástæðum bara vegna þeirrar stöðu sem uppi er, að fara betur ofan í þau mál.

Hæstv. forseti. Ég vil þakka þessi svör. En vill hæstv. ráðherra ekki aðeins tala um ræðuna sem hann hélt í Valhöll?

Virðulegi forseti. Hógværð mín kannski meinaði mér það að taka undir með hv. þingmanni að reyna að dæma hvort þetta væri góð eða slæm ræða. Mér fannst hún reyndar mjög góð þegar hún var flutt og eins og hún kemur upp í koll minn svona löngu síðar þá fannst mér hún enn þá hafa verið býsna góð. Ég hef síðan haldið mjög margar ræður um þetta matvælafrumvarp víða um landið og ég held að ég hafi alls staðar talað með sama hætti. Ég hef reynt að gera grein fyrir út á hvað efni frumvarpsins gengur. Það muni væntanlega leiða til þess sem hv. þingmaður sagði en hins vegar séu miklar varnir í frumvarpinu og þær varnir hafa verið styrktar. Þannig að það getur verið að eitthvað af því sem ég sagði í Valhöll fyrir ári eigi ekki alveg eins vel við og það átti þá af því að það er búið að styrkja svo mikið varnirnar í frumvarpinu. Það er gert með skírskotun til 13. gr. EES-samningsins og það er gert með pósitífum hætti eins og gert er í frumvarpinu. Þannig að ég geri ráð fyrir því að það sem ég sagði í Valhöll standist ekki alveg tímans tönn af því ég gerði þessar breytingar á frumvarpinu.

Herra forseti. Hér er á dagskrá afturganga, frumvarp sem drepið var á fyrra þingi. Bændasamtökin stóðu fyrir því en það hefur nú verið magnað upp aftur og lagt fyrir á nýjan leik. Mér finnst leggjast lítið fyrir hv. fyrrverandi formann Framsóknarflokksins, hv. þm. Valgerði Sverrisdóttur, að segja að Íslendingar hafi ekki átt annan kost en þann að kyngja þessari tilskipun Evrópusambandsins. Það var aldrei látið á það reyna. Það hefur skort á að leggja fram sannanir um það og ég segi bara: Þakka skyldi að innflutningur á lifandi dýrum var ekki heimilaður líka. Ég nefndi í ræðu fyrr í dag forgangsröðun ríkisstjórnarflokkanna, þessarar vanhæfu ríkisstjórnar sem hér situr trausti rúin og ber nú fram matvælafrumvarpið öðru sinni. Það er nöturlegt að þessi ríkisstjórn hefur lagt sig fram um að ráðast sérstaklega að bændum í skjóli kreppunnar. Kreppan hefur verið notuð til að ráðast sérstaklega að bændum og nú vil ég, herra forseti, flytja nokkur rök fyrir þessum fullyrðingum mínum. Ég vil minna á þá beinu kjaraskerðingu sem ríkisstjórnin lagði upp með og framkvæmdi með fjárlagafrumvarpinu í bandorminum fyrir jól þar sem annaðhvort 1.100 eða 1.300 millj. kr., ég man ekki hvort heldur er rétt, voru teknar beint af bændum. Það er kjaraskerðing upp á 1.100 eða 1.300 millj. kr.  Ég vil minna á að bændur hafa tekið verðtryggð lán, bæði til kaupa á húsnæði og til kaupa á búmarki. Ég hlýt að spyrja hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra hvernig hann ætlar að fara með það misgengi sem þarna mun myndast vegna aðgerða ríkisstjórnarinnar með kjaraskerðingunni og svikunum á búvörusamningnum. Ætlar ráðherra að beita sér fyrir því að felldar verði niður skuldir á móti á sama hátt? Við þingmenn Vinstri grænna höfum lagt fram frumvarp um að taka með nákvæmlega sama hætti verðbótakúfinn af verðtryggðum lánum með sama orðalagi og þessi vanhæfa ríkisstjórn gerði þegar hún tók af verðbótakúfinn gagnvart bændum og eins gagnvart öryrkjum og ellilífeyrisþegum. En það var ekki aðeins að það væri þessi beina kjaraskerðing á búvörusamningnum sem bændur urðu fyrir. Með einu pennastriki voru niðurgreiðslur á raforku á köldum svæðum skornar niður um 400 millj. kr. ef ég man rétt. Enn segi ég „ef ég man rétt“ því að ég hef ekki fjárlagafrumvarpið hér fyrir framan mig.  Hvernig skyldu svo bændur standa núna í dag? Í febrúar, eða mars líklega, eiga bændur að standa skil á virðisaukaskatti fyrir síðasta sex mánaða tímabil en það er aðaltekjutímabil bænda. Við vinstri græn höfum verið á fundum úti um allt land síðan kreppan skall á og bændur gera sér alveg grein fyrir því hver staðan er. Þeir fullyrða á þessum fundum að 70–80% af yngri bændum geti ekki staðið skil á þessum virðisaukaskatti, það sé útilokað mál. Virðisaukaskattsgreiðslan verði mörgum bóndanum jafnvel ofviða að ekki sé talað um það sem þarf að gera þar á eftir, þ.e. að kaupa áburð sem hefur hækkað alveg gríðarlega í verði frá því í fyrra. Ég vil spyrja hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra þessarar vanhæfu ríkisstjórnar: Hvað verður ef ekki verður borið á tún á Íslandi í sumar? Er það kannski allt í lagi? Eigum við bara að flytja inn kjöt? Er það þess vegna sem þetta frumvarp er komið hér inn frá þessari vanhæfu ríkisstjórn? Það er líklega skýringin. Þetta er eitthvert fráleitasta mál sem hér hefur verið borið upp á þinginu. Þetta er ávísun á salmonellusýkingar og kampýlóbaktersýkingar. Þetta er atlaga að fæðuöryggi og matvælavinnslu í landinu. Ég var ekki alveg búin með bændurna vegna þess að það hefur orðið gríðarleg aukning á neyslu á íslenskum landbúnaðarafurðum eftir að kreppan skall á. Það var mesta dilkasala síðan 1993 í desember sl., 550 tonn af lambakjöti fóru úr verslunum og inn á borð landsmanna í desembermánuði. Það er auðvitað mjög mikilvægt við þær aðstæður sem við búum að auka og efla neyslu innlendra afurða og matvæla. Með því spörum við gjaldeyri, drögum úr innflutningi og aukum atvinnu í landinu en það er akkúrat það sem á að gera. Þetta frumvarp fer þvert gegn því öllu. Þar er stefnt að innflutningi á fæðu sem er ótryggari heilsufarslega en sú sem við höfum nú, sóar gjaldeyri, eykur innflutning og dregur úr atvinnu. Hér heggur nefnilega sá sem hlífa skyldi. Við þurfum á öllum vinnandi höndum að halda á Íslandi ef við ætlum að komast yfir hrunið og klúðrið sem þessi vanhæfa ríkisstjórn hefur staðið fyrir eftir það. Við þurfum ekki á því að halda að bæta í hóp atvinnulausra á landinu uppflosnuðum bændum eða starfsmönnum mjög öflugra matvælafyrirtækja hringinn í kringum landið. Við þurfum heldur ekki á því að halda að loka matvælafyrirtækjum í landinu vegna óhollra, ódýrra, innfluttra - þess vegna rándýrra - matvæla heldur eigum við að stefna að því að fullvinna matvæli úr auðlindum lands og sjávar og gera Íslendinga og matvælaframleiðslu okkar eins sjálfbæra í þeim efnum og mögulegt er. Við eigum að framleiða matvöruna sem næst markaðnum og sjálfbær matvælaframleiðsla á að vera markmið okkar og stolt. Við getum líka verið stolt yfir matvælaframleiðslunni á Íslandi og vegna þess að ég hef verið að tala um hvernig þetta frumvarp kemur við bændur og hvernig ríkisstjórnin kemur fram við bændur ætla ég aðeins að segja að það skiptir okkur neytendur á höfuðborgarsvæðinu, þar sem um 190 þúsund manns búa, gríðarlega miklu máli að halda uppi byggð í landinu öllu og treysta íslenskan landbúnað. Það skiptir okkur miklu máli að hafa aðgang að góðum og hollum matvörum. Það hefur sýnt sig núna í kreppunni að neytendur eru tilbúnir til að gera það sem skynsamlegt er, það sem hagsýnar húsmæður gera, að kaupa innlent. Mig langar til að vísa aðeins til álits Margrétar Guðnadóttur prófessors. Ég er ein af þeim heppnu sem hafa notið kennslu Margrétar Guðnadóttur í gegnum tíðina. Ég virði álit hennar sem fagmanns margfalt meira en einhverjar tilskipanir frá Evrópusambandinu þar sem misvitrir embættismenn sitja - og gera hvað? Horfa á málin út frá tálsýninni um frelsi markaðarins. Allir vita hvert sú tálsýn, sú nýfrjálshyggja, fjórfrelsið, markaðsvæðingin hefur leitt okkur. Nei, ég held mig frekar við álit Margrétar Guðnadóttur sem bendir á það í áliti sínu frá því í ágúst í fyrra um sama mál hversu mikilvægt það er að halda inni öllum þeim undanþágum sem við fengum við inngönguna í Evrópska efnahagssvæðið. Ég vil taka undir það sem hv. þm. Atli Gíslason sagði áðan: Það var aldrei látið á þetta reyna þannig að það bíður nýrrar ríkisstjórnar, vona ég, þegar þessi vanhæfa ríkisstjórn er farin frá. Ég vil minna á að sú sérstaða sem undanþágur okkar byggðust á er óbreytt. Við erum eitt einangrað eyland úti í ballarhafi, það hefur ekkert breyst. Við erum enn með landnámskynin okkar, bæði í hefðbundnum landbúnaði, þ.e. bæði kúakynið og sauðfjárkynið. Reyndar skulum við ekki gleyma íslenska hestinum í því sambandi og öðrum dýrategundum svo sem líka. En það hefur tekist mjög vel að varðveita eiginleika þessara landnámskynja og mjög miklu hefur verið kostað til í þeim tilgangi að útrýma mæðiveiki, þurramæði, votamæði og visnu, eins og tókst vel að gera. Vita neytendur að bæði visna og mæði eru landlægar í sauðfjárkynjum og geitastofnum í sunnanverðri Evrópu? Vita neytendur að þetta frumvarp sem þessi vanhæfa ríkisstjórn leggur fyrir þingið heimilar innflutning á þessu kjöti frá þessum sýktu svæðum, hráu kjöti? Riða er líka landlæg í Suður-Evrópu. Ég ætla að nefna aðeins kjúklingaræktina á þessum örfáu sekúndum sem ég á eftir. Ég vil mótmæla því sem hv. formaður landbúnaðarnefndar, Arnbjörg Sveinsdóttir, sagði áðan að það væri nóg ef sett væri upp verklagskerfi þannig að heimilað væri að skoða innflutning og leita að kampýlóbakter þar. Við eigum eitt besta kerfi til útrýmingar á kampýlóbaktersmiti í heiminum. Tekið er sýni af hverri einustu slátrun. Hún er upprunamerkt og ef það finnst vottur af kampýlóbakter í því er öll slátrunin fryst og komið í veg fyrir útbreiðslu sýkilsins. Þetta er ekki hægt gagnvart erlendum framleiðendum og það veit þingmaðurinn mætavel. Mér þykir miður, herra forseti, að tími minn er búinn en hér er um stórmál að ræða, ekki síst fyrir neytendur.

Herra forseti. Ég gerði að umtalsefni í fyrri ræðu minni álit Margrétar Guðnadóttur, sérfræðings í sýklafræðum, en vannst ekki tími til frekari tilvísana. Ég kom mjög stutt inn á það. Í þessu áliti segir hún að með frumvarpinu sé verið að fella niður mikilvægar undanþágur og að það sé meingallað og vanhugsað frumvarp. Hún geti ekki hugsað sér að það verði að lögum og það sé ávísun á stórslys í framtíðinni. Þetta mælir einn fremsti og virtasti fræði- og vísindamaður á sviði sýklafræði í heiminum. Hún segir orðrétt, með leyfi hæstv. forseta: „Við búum hér á eyju fjarri löndum þar sem landlægir smitsjúkdómar eru miklu færri en á meginlöndum. Bústofnar okkar komu hingað á landnámsöld, hafa lítið blandast öðrum stofnum síðan og eru mjög viðkvæmir fyrir innfluttum smitsjúkdómum, enda ekkert ónæmi hér gegn sjúkdómum sem okkar búfé hefur aldrei haft nein kynni af. Gott dæmi er hrossasjúkdómur sem barst hingað í fyrsta skipti fyrir nokkrum árum og breiddist út nákvæmlega eins og inflúensufaraldur í fólki gerir ef nýtt, áður óþekkt afbrigði af veirunni kemur upp. Á liðnum árum hafa innfluttir búfjársjúkdómar valdið miklum búsifjum, t.d. votamæði, þurramæði, visna, riða og garnaveiki. Votamæði, þurramæði og visnu var útrýmt með allsherjarniðurskurði á sauðfé á svæðinu norðan úr Þingeyjarsýslum austur í Skaftafellssýslur, sauðleysi á öllu þessu svæði í 1–3 ár eftir niðurskurðinn, síðan fjárskiptum með tilheyrandi afurðatapi bænda. Þannig hurfu þessir skæðu sjúkdómar úr landi. Langar einhvern í þá aftur hingað? Þeir finnast á öllu svæði Evrópusambandsins, berast með öndunarsmiti, mjólkursmiti og blóðsmiti og eru mjög algengir í Miðjarðarhafslöndum Evrópu ef litið er til einkennalítilla smitbera. Ég ætla rétt að vona að enginn fari að flytja hingað hrátt lambakjöt af þessum svæðum sem færi á grillin úti í íslenskri náttúru þar sem forvitnar sauðkindur kæmust í leifarnar.“ Svo mörg voru þau orð. Hún tekur líka fram eða segir orðrétt í áliti sínu, með leyfi herra forseta: „Verði þetta frumvarp að lögum verður dreift í verslanir landsins innfluttu hrámeti sem kannski hefur verið ófrosið á margra daga ferðalagi við mismunandi hitastig svo margs konar bakteríur, líka þeir stofnar salmonellu og saurgerla sem aldrei hafa fundist hér hafa fengið gott tækifæri til að fjölga sér. Ef slíkt gerist geta slíkir stofnar orðið skæðir skaðvaldar hér í mönnum og skepnum. Til eru margir salmonellustofnar. Sá skæðasti, salmonella typhi, taugaveikibakterían, var hér landlæg og olli mörgum dauðsföllum en var útrýmt á fyrstu áratugum síðustu aldar.“ Átta menn sig ekki á því hvaða stórhættu stefnir í, hvaða stórslys stefnir í? Hún talar líka um kúariðufaraldurinn í Bretlandi og kemst að þeirri niðurstöðu að ESB-reglurnar hafi verið gagnslausar í þeirri baráttu, meira að segja leitt til deilu milli Frakka og Englendinga út af því. Hún segir orðrétt, með leyfi herra forseta: „Hvort sem litið er til hollustu matvæla eða sóttvarna er auðvitað eðlilegast að búvörur séu framleiddar sem næst neytandanum undir faglegu heilbrigðiseftirliti en ekki geðþótta markaðslögmálanna. Það er engin ástæða til þess að búvöruframleiðsla á Íslandi sé eyðilögð eins og nú stendur til. Sjálfbær matvælaframleiðsla á að vera markmið og stolt hverrar þjóðar og við eigum alls ekki að láta blaður óábyrgra manna komast upp með að eyðileggja hana.“ Hún rekur síðan í greinargerð sinni fjölda sjúkdóma sem hafa komið til landsins á 52 ára starfsferli hennar og nefnir þar að lokum alnæmisfaraldurinn. Lokaorð hennar eru þessi, með leyfi herra forseta: „Að lokum vil ég minna á þá staðreynd að margar kynslóðir af góðu fólki lögðu á sig ómælda vinnu til að koma íslensku heilbrigðisástandi að matvælaeftirliti þangað sem það er núna. Það gerðist ekki á einum degi með samþykkt laga heldur með þrotlausri vinnu. Höldum henni áfram, göngum ekki aftur á bak þó að það sé miklu auðveldara að brjóta niður en byggja upp.“ Hefjum, herra forseti, viðræður að nýju við Evrópusambandið og gerum þeim grein fyrir staðreyndum þessa máls.