arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Kosnir voru í nefndirnar: 2. Fjárhagsnefnd. Halldór Stefánsson: Samkv. þingsköpum ber að kjósa 5 menn í fjárhagsnefnd, en venjulegast hefir þó tveimur mönnum verið bætt við, svo nefndina hafa skipað sjö menn. Og þar sem gera má ráð fyrir því, að störf þessarar nefndar verði engu síður víðtæk og vandasöm nú en áður hefir verið, þá leyfi jeg mjer að gera að tillögu minni, að leitað verði afbrigða um, að kosnir verði nú þegar 7 menn í fjárhagsnefnd.

VII. Símanot þingmanna. Á deildafundum 19. febr. skýrðu forsetar frá, að forsetar allir í sameiningu hefðu ákveðið, að símanot þingmanna um þingtímann á kostnað Alþingis skyldu vera sömu takmörkunum bundin og á síðasta þingi. (Sjá Alþt. 1926, B. 2424).

Á deildafundum 19. febr. skýrðu forsetar frá, að ráðnir væru af forsetum öllum í sameiningu þessir starfsmenn við þingið: Skrifstofan og prófarkalestur: Pjetur Lárusson (settur til að gegna störfum skrifstofustjóra í veikindaforföllum hans1), Finnur Sigmundsson, Theodóra Thoroddsen, Þorkell Jóhannesson (í stað Pjeturs Lárussonar, meðan hann gegnir störfum skrifstofustjóra). Skjalavarsla og afgreiðsla: Kristján Kristjánsson. Lestrarsalsgæsla. Ólafía Einarsdóttir, Pjetrína Jónsdóttir, sinn hálfan daginn hvor. 1) Fram í febrúarlok. Innanþingsskrifarar: Teknir strax: Jóhann Hjörleifsson, Svanhildur Ólafsdóttir, Andrjes Eyjólfsson, Helgi Tryggvason, Gísli Guðmundsson1), Þórólfur Sigurðsson. Teknir síðar, jafnóðum og þörf verður á: Lárus Haraldsson Blöndal, Aðalheiður Sæmundsdóttir, Magnús Ásgeirsson, Vilhelm Jakobsson, Ragnar Jónsson, Einar Sæmundsen, Hákon Guðmundsson, Sigurður Ólason2).

Símavarsla: Ingibjörg Jónsdóttir, Ingibjörg Pjetursdóttir, sinn hálfan daginn hvor. Dyra-og pallavarsla: Árni S. Bjarnason, Ásgeir Eyþórsson, Halldór Þórðarson, Þorgrímur Jónsson. Þingsveinsstörf: Georg Lúther Sveinsson, Lárus Halldór Pjetursson, Rögnvaldur Þorkelsson, Baldur Kolbeinsson1), Friðþjófur Óskarsson.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Björn Kristjánsson) Bæjarstj. í Hafnarfirði hefir falið okkur þm. kjördæmisins að flytja þetta frv. Bæjarstjórnarlögin fyrir Hafnarfjörð voru sett 1907 og hafa gilt hingað til að nokkru leyti. Gerðar hafa verið á þeim breyt. tvisvar eða þrisvar sinnum, og síðast á þinginu 1926, er samþ. voru breyt. á 1. um kosningar til sveitar- og bæjarstjórna, og sömuleiðis breyt. á l. um útsvör. Þá var svo komið, að ekki stóð eftir nema grein og grein hingað og þangað af hinum upprunalegu l., og þótti því bæjarstj. nauðsyn til bera að safna þeim saman og koma þeim í eina heild. Bæjarfógetinn í Hafnarfirði hefir afhent mjer skrá yfir þær breyt., sem gerðar hafa verið á l. frá 1907. Gæti sú skrá orðið til mikilla leiðbeininga fyrir þá n., sem um frv. fjallar og líklega verður allshn., enda mun jeg fá henni skrána. Jeg hefi ekki hreyft við einum staf í frv., en vil þó skjóta því til n., hvort ekki væri gleggra fyrir íbúa Hafnarfjarðar, ef skotið væri inn tilvísun til l. frá 1926, um kosningar til bæjarstjórna, og 1. um útsvör frá sama ári, svo almenningur þar eigi hægara með að finna þá löggjöf, sem beinlínis snertir bæjarfjelagið. Loks vil jeg geta þess, að bæjarfógetinn hefir gert þá aths., að feld hafi verið niður 29. gr. í 1. frá 1907, um að ríkisstj. hafi eftirlit með fjármálum bæjarins. En þesskonar ákvæði eru í öllum bæjarstjórnarlögum, og vil jeg því biðja n. sjerstaklega að athuga, hvort þessi grein megi falla niður. Jeg hefi svo ekkert frekar að segja um þetta frv., en leyfi mjer að leggja til, að því verði vísað til allshn. að þessari umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Af því að jeg er fulltrúi í Mentamálaráði, get jeg ekki látið hjá líða að þakka hv. n. fyrir skilning sinn á þessu máli og afgreiðslu þess. Og jeg vænti þess, að þetta mæti sama velvilja hjá hv. deild og að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg er algerlega samþykk brtt. á þskj. 451, en vildi þó gjarnan, að það yrði tekið skýrar fram, að kona, sem gift er manni, sem svo er ástatt um, eða maður, sem ætti slíka konu, mistu ekki rjettindi sín þess vegna. Jeg vil, að því sje slegið algerlega föstu, að missir kosningarrjettar af þessum ástæðum nái ekki nema til annars hjóna. Því höfum við, hv. 4. landsk. og jeg, komið fram með þá brtt., að aftan við 6. lið 1. gr. bætist: „enda verið sviftir fjárforræði fyrir þessar sakir“. Jeg hefi að vísu enga sjerþekkingu á þessum málum, en jeg lít svo á, að sá maður, sem mist hefir álit og traust sökum þessara lasta, sje ekki fær um að hafa fjárforræði sitt. Því hygg jeg, að hjer sje ekki tekið of djúpt í árinni. Brtt. tekur það skýrt fram, að slíkur rjettindamissir á ekki að lenda jafnt á maklegum og ómaklegum, og það er það, sem fyrir mjer vakti, er jeg flutti hana ásamt hv. 4. landsk.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og menn muna, var frv. þetta borið fram í hv. Ed., en breytt allmikið í þessari hv. deild, er það kom til hennar. Nú hefir hv. Ed. fært frv. „upp á punkt og kommu“ til þess horfs, sem það var afgreitt þagan, og þannig haft að engu till. þessarar hv. deildar. Síðan hefir ekki gefist tækifæri til að athuga málið í n., enda óþarfi, þar sem frv. er nú óbreytt frá því, sem það var, er það fyrst kom frá hv. Ed. En meiri hl. fjhn. hefir þó borið sig saman um frv. utan fundar, og sjer ekki ástæðu til að hverfa frá afstöðu sinni, nje heldur vill meiri hl. kannast við, að rjett sje að láta Ed. neyða sínum till. upp á þessa hv. deild. Leggur meiri hl. fjhn. því til, að gerðar verði sömu breytingar á frv. nú og áður, en þar sem þær hafa verið ræddar hjer ýtarlega áður, sje jeg ekki ástæðu til að hafa þessi orð fleiri.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Hjeðinn Valdimarsson) N. leggur til, að frv. verði samþ. eins og það kemur frá Ed. Frv. gengur út á það, að ekki verði leyft að hafa kjallaraíbúðir í húsum framvegis, en að þær, sem fyrir eru, skuli lagðar niður á 20 árum. Jeg sje ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um málið, en vil þó aðeins geta þess, að einn nefndarmanna, hv. 1. þm. Skagf., hefir einhverja sjerstöðu í málinu og hefir því skrifað undir nál. með fyrirvara.



Jeg skrifaði undir þetta nál. með fyrirvara, en það gerði jeg sökum þess, að jeg er í efa um, að rjett sje að banna alveg kjallaraíbúðir í nýjum húsum, ef þær eru ekki niðurgrafnar og ef enginn slagi er þar. Þótt jeg hafi skrifað undir með þessum fyrirvara, er jeg þó fylgjandi frv., því að það er til bóta frá því, sem áður var.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BSv): Þar sem þetta er fyrsta Alþingi, sem háð er á nýju þúsund ára tímabili, þá tel ég skylt að minnast þess hins mikla manns, Úlfljóts, er var stofnandi Alþingi fyrir þúsund árum, og þar með hins íslenzka ríkis. Ég ætla eigi hér að halda neina ræðu fyrir minni þessa mikla manns. Ég veit, að hans verður vegsamlega minnzt á væntanlegri alþingishátíð vorri. En til virðingar við hann vil ég á þessum fyrsta fundi deildarinnar biðja hv.þdm. um að standa upp. Deildarmenn tóku undir orð forseta með því að standa upp. virðingar við hann vil ég á þe
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jón Þorláksson Ég vil leyfa mér að gera tillögu um, að kosnir verði fimm menn í fjárhagsnefnd. Það er óbundið eftir þingsköpum.

Dómsmrh. (Jónas Jónsson) Ég vildi aðeins lítillega mótmæla skoðun hv. 3. landsk. út frá því sjónarmiði, að þessi deild er svo fámenn, að oft og tíðum hlaðast of mörg nefndarstörf á sömu mennina, ef fimm menn eru í mörgum nefndum, þar sem það er engin skylda.

Jón Þorláksson Ég ætla ekki að vekja frekari umr., en minna á, að það hefir verið siður á undanförnum árum að kjósa fimm menn í fjhn., og hafi þeir ekki verið kosnir í þingbyrjun, þá bætt við seinna.

Jón Baldvinsson Ég sting upp á, að kosið verði samkvæmt þingsköpum, en bætt við í nefndina seinna, ef verkefni verða svo mikil, að ástæða þyki til.

Jón Þorláksson Ég vil aðeins leiða athygli að því, að talan fimm er samkvæm þingsköpum, því að þingsköp segja ekki annað en að það megi ekki vera fleiri en fimm menn í n.

Forseti (GÓ): Ég ber þetta mál undir deildina, hvort hún vill hafa þrjá eða fimm í n. Það er víst meiri venja að kjósa ekki nema þrjá, a. m. k. í byrjun þings. En nokkrum sinnum hefir verið bætt við tveimur mönnum, þegar fram á þing kemur, þegar sérstaklega er mikið að gera. Seinast var það þannig á þinginu í fyrra. 

forseti (BSv): Með því að á þessu ári er 1000 ára minningarafmæli Alþingis, þá viljum vér minnast hins fyrsta lögsögumanns, Hrafns Hængssonar, er tók við lögsögu á Alþingi 930, eftir að Úlfljótur hafði sett lögin með samþykki landsmanna. Hrafn Hængsson hafði lögsögu á Alþingi í 20 vetur. Má nærri geta, hversu merkur maður hann hefir verið, sem fyrstur gegndi því trúnaðarstarfi, sem mest var og vandasamast í landinu. Hann er fyrsti maðurinn, sem vér vitum, að fæddur er á Íslandi. Ketill hængur, faðir hans, sonur Þorkels Naumdælajarls, fluttist hingað til lands öndverðlega á landnámstíð og bjó hinn fyrsta vetur við Rangá hina ytri. Var bær sá síðan nefndur að Hrafnstóftum, því að þar fæddist Hrafn. Síðan byggði Ketill að Hofi á Rangárvöllum, og bjó Hrafn þar eftir hann. Ég ætla ekki að rekja ætt eða æfiferil þessa merkilega höfðingja, en vil biðja alla hv.þdm. að standa upp minning hans til virðingar. Allir deildarmenn stóðu upp úr sætum sínum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í byrjun umr. um þetta mál var bent á það með skýrum rökum af hv. 3. landsk., að nokkur ákvæði væru í þessu frv., sem brytu í bága við stjskr., og í samræmi við það vil ég lesa upp 27. gr. þingskapa, með leyfi hæstv. forseta: „Lagafrv., er felur í sér tillögu um breytingu á stjórnarskránni eða viðauka við hana, skal í fyrirsögninni nefnt frumvarp til stjórnarskipunarlaga. Hafi það eigi þá fyrirsögn, vísar forseti því frá“. Vegna þess að enginn benti á þetta atriði undir umr. í gær, vil ég minnast á það hér, því ég tel nauðsynlegt, að hv. þdm. geri sér þetta atriði ljóst. Ég vil því skjóta því til hæstv. forseta, hvort hann álíti ekki rétt að binda endi á mál þetta hér í deildinni samkv. 27. gr. þingskapa.



Ég ætla aðeins að taka það fram, að aths. mín í sambandi við frv. það, sem hér liggur fyrir, var ekki þess eðlis, að hæstv. dómsmrh. þyrfti að stökkva upp eins og strákur og ausa yfir mig illkvæðisorðum af verstu tegund. Ég vænti þess, að hæstv. forseti d. mundi af sinni venjulegu prúðmennsku svara fyrirspurn minni blátt áfram. Ég las bara upp úr 27. gr. þingskapanna þessi orð: „Lagafrumvarp, er felur í sér tillögu um breytingu á stjórnarskránni, eða viðauka við hana, skal í fyrirsögninni nefnt frv. til stjórnarskipunarlaga. Hafi það eigi þá fyrirsögn, vísar forseti því frá“. - Þetta var allt og sumt, sem ég dirfðist að segja. Það var svo sjálfsagt, að einhver fyrispurn kæmi fram um þetta atriði, að ég var þess albúin að gera það, undir eins og frv. kom fram, og það án þess að fara í smiðju, eins og hæstv. ráðh. lætur sér sæma að bera mér á brýn. Já, hæstv. ráðh. hefir áður sýnt „lofsverða“ viðleitni í því að ófrægja mig utan þings og innan og telur mig sennilega ekki læsa, því annað og meira þarf ekki til þess að geta kynnt sér þingsköp Alþingis. Máske er það vegna þess, að ráðh. hefir ekki gefizt færi á að skeyta skapi sínu á mér fyrr á þessu þingi, að hann getur nú ekki lengur setið á sér að reyna að svala sér á mér, af því að ég gerði mína sjálfsögðu skyldu sem þm. Ég aumka þjóðina, að hafa fyrir ráðh., já meira að segja dómsmrh., mann, sem ekki kynokar sér við að nota hin lægstu meðul og hina strákslegustu framkomu  Að öðru leyti nenni ég ekki að svara hæstv. ráðh. Allt hans hjal var óviðkomandi frv. því, sem fyrir liggur, og ég vil hvorki óvirða þingið né sjálfa mig með því að fara að karpa við ráðh. um hluti, sem ekki koma þessu máli við. Það mætti að vísu halda langa ræðu út af þeim orðum, sem hæstv. ráðh. kastaði til mín vegna meinlausrar og sjálfsagðrar fyrirspurnar. Þetta er ekki í fyrsta sinn, sem ráðh. hrósar sigri yfir því, að rógur hans sé búinn að grafa undan því áliti, sem ég vona og veit, að ég nýt á meðal mætari manna en hæstv. ráðh. er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Páll Hermannsson) Eins og sést á greinargerð þessa frv., er það flutt eftir tilmælum hreppsnefndanna í Seyðisfjarðar- og Skeggjastaðahreppum í Norður-Múlasýslu. Hvortveggja þessi staður er allfjölmennur, töluverð útgerð er rekin á þeim báðum, svo að þau réttindi, sem slík löggilding og hér er farið fram á veitir, mundu koma sér mjög vel fyrir íbúana. Ég býst við því, að hv. d. lofi þessu frv. að sjálfsögðu að ganga til n., og sé því ekki ástæðu til að ræða sérstöðu þessara staða frekar, en er reiðubúinn til að gefa þeirri n., sem væntanlega fær þetta frv. til meðferðar, allar þær upplýsingar, sem mér er unnt. Leyfi ég mér svo að stinga upp á því, að frv. verði vísað til hv.allshn., að þessari umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég hefi heyrt fátt nýtt koma fram í þessu máli, enda er þetta fimmta þingið, sem málið er rætt á. Ég hafði því ætlað mér að sitja hjá að þessu sinni. En eitt gleður mig þó, og það er, að undir öllum umr. um þetta mál skuli ekki hafa fallið niðrandi orð um ljósmæðurnar eða starfsemi þeirra, fyrr en hjá hv. þm. Ak., því að slíkt hefir komið fyrir á undanförnum þingum. Hér hefir aðeins verið deilt um réttmæti launakrafnanna. „Verður er verkamaðurinn launanna“, stendur þar, og því er ég fyllilega samþykk. En ef verið er að berjast fyrir bættum kjörum verkamanna, þá skýtur skökku við hjá hv. þm. Ak. með undirtektir hans í þessu máli. Hann segir, að ekki sé þörf á lærðum ljósmæðrum. Ég hafði ekki búizt við slíkri firru hér á þingi, og einna sízt frá hv. þm. Ak.

Hann getur nú verið skrítinn líka

. Ég hélt, að hann vildi ræða málið með alvöru. Kona, sem fæðir barn, á heimtingu á lærðri ljósmóður og lækni, ef þörf er á. Þetta veit ég, að hver hv. þm. tekur undir, nema hv. þm. Ak. Ég veit ekki til þess, að fyrir 20 árum hafi ekki verið farið út af bæ, þó að kona ætti barn - eða sagði hv. þm. Ak. það ekki?

Eitthvað nálægt því

. Ég mótmæli þessu, því að sem betur fer er lengra síðan þetta þótti sæmilegt. Hvers vegna heldur ríkið uppi ljósmæðraskóla, sem stendur undir umsjón landlæknis, ef ljósmæður eru ekki taldar nauðsynlegar? Ljósmæður hafa fengið námstíma sinn lengdan og vilja fá hann lengdan enn, og þær þurfa þess. Ljósmæður í fámennum umdæmum gætu ef til vill sinnt hjúkrun að einhverju leyti, þótt ég álíti, að ekki eigi að fara að blanda almennri hjúkrunarstarfsemi inn í þetta mál. En ég veit, að margar ljósmæður tekur sárt að geta ekki fylgzt með framförum í sinni grein, en hin lágu launakjör þeirra gera þeim ekki kleift að afla sér frekari menntunar en þær fá á ljósmæðraskólanum. Það hefir verið deilt um, hvort launin væru nóg í hlutfalli við starfið og kjör barnakennara og ljósmæðra borin saman. En ég álít, að þar sé ólíku saman að jafna. Barnakennarar vinna hálft árið fyrir launum sínum, þann tíma árs, sem lítið er um aðra atvinnu, en geta haft mikið upp úr sér hinn tíma ársins, ef þeir eru duglegir menn. En ljósmæður eru bundnar við starf sitt allt árið og mega ekki fara út úr umdæmi sínu nema með leyfi héraðslæknis, og mundu heldur ekki gera, ef þær vissu, að sín gæti verið þörf. Þess má og gæta, að því minna sem umdæmið er, því minni tekjur gefur það af sér. Það er því ekki nema helber heimska að miða laun ljósmæðra við stærð umdæmisins og að bjóða megi ljósmæðrum því meiri smánarbætur, sem umdæmi þeirra er fámennara og „praksis“ þeirra þar af leiðandi minni. Ég held, að ef hv. þm. hugsa um þetta mál í alvöru, þá hljóti þeir að sjá, hve réttmætar kröfur ljósmæðranna eru. Það er ekki nein hótun, heldur spá mín, að þeir, sem standa á móti þessum kröfum nú, muni sjá það eftir nokkur ár, að það var ekki vel yfirvegað, þegar þeir börðust á móti þessum sjálfsögðu launabótum ljósmæðranna.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Ingibjörg H. Bjarnason) Hv. þdm. hafa væntanlega kynnt sér frv. það, sem hér liggur fyrir, og hefir verið prentað upp, vegna þess að því fylgdi áður röng greinargerð. Eins og frv. á þskj. 395, um breyt. á fátækralögunum, er þetta frv. einnig flutt eftir tilmælum mæðrastyrksnefndarinnar. 1. gr. frv. er borin fram til þess að koma samræmi á nokkur atriði í fátækralögunum og lögum um afstöðu foreldra til óskilgetinna barna, um meðlag með börnum og greiðslu þess. Eins og segir í grg. frv., liggur breytingin í því, að fella burt það ákvæði, að dvalarsveit barns beri aldrei að greiða meira en meðalmeðlag, en hinsvegar sé skylt að greiða meðlagið eftir því, sem ákveðið er eftir meðlagsúrskurði valdsmanns eða samningi, staðfestum af valdsmanni. 2. gr. er þess efnis, að frestur til að krefjast barnsfararkostnaðar er lengdur úr 6 mánuðum í 12 mánuði. Þetta er í samræmi við það, að barnsfaðernismál má draga að höfða í eitt ár frá fæðingu barnsins. Þar sem oft dregst að höfða slík mál fram á síðustu stund, er þá oft orðið um seinan að krefjast barnsfararkostnaðar af dvalarsveit, og er þá umstangsmikið að fara að leita úrskurðar stjórnarráðsins og bíða eftir honum. Vona ég, að hv. deild taki þessu frv. vel og vísi því að lokinni þessari umr. til 2. umr. og allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vildi leita leyfis hæstv. forseta til að mega leggja þá spurningu fyrir hæstv. stj., eða í þessu falli hæstv. dómsmrh., hvort ekki sé meiningin, eins og orð hans lágu til hér í hv. deild fyrir nokkrum dögum, að svara fyrirspurn minni um landsspítalann, sem leyfð var 15. marz, og sömuleiðis fyrirspurn minni, sem leyfð var 8. marz, um húsrúm fyrir listaverk landsins. Ég vildi vita, hvort ekki megi eiga von á því, að þessum fyrirspurnum mínum verði svarað af ríkisstj.



Eins og ég tók fram í einskonar eldhúsumr. hér um daginn, hafði ég gert ráð fyrir, að þingið stæði eitthvað lengur, kannske fram yfir páska. En nú styttist tíminn, og get ég þá sagt, að ég er alveg til að svara. Það má eins vel vera á morgun eða hinn daginn.



Þá vænti ég þess, að hæstv. forseti sjái sér fært að taka málið á dagskrá „á morgun eða hinn daginn“.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (ÁÁ): Ég þakka þingheimi það traust, sem mér hefir verið sýnt við þessa kosningu, og því jafnframt velkomna í vorn hóp hina nýkjörnu þm. Á síðastliðnu ári var haldin þing- og þjóðhátíð, hin mesta, sem saga vor hefir að segja. Ég vil óska þess, að geisla þeirrar hátíðar leggi fram á þær brautir, sem við eigum ófarnar. Sú hátíð hefði ekki verið haldin, ef þing og þjóð stæði ekki einhuga um hina ríkjandi stjórnskipun í aðaldráttum. Stjórnskipunarbaráttan er að baki oss, en fram undan óleyst mörg vandamál atvinnu- og viðskiptalífs, en í þeirri baráttu er það mikill styrkur, að þjóðin er einhuga að kalla um meginatriði stjórnskipunarlaga. Gróður jarðar, veiði sjávar og vinna mannanna eru hin ósýnilegu öfl að baki flestra vorra viðfangsefna. Baráttan um viðurværið og völdin er hörð, en góður vilji og vitsmunir milda viðureignina. Ég er þess fullviss, að þjóð vor muni bera gæfu til að leysa deilumálin á þinglegan hátt, því að löng þingsaga, almennur kosningarréttur og þingstjórn hlýtur ýmist að varðveita eða skapa þann jöfnuð, sem einn getur tryggt þingræði og framtíð þjóðarinnar. - Að svo mæltu býð ég alla þm. velkomna og arna Alþingi allra heilla.

Forseti (GÓ): Ég vil leyfa mér að þakka hv. dm. fyrir það traust, sem þeir hafa sýnt mér með þessari kosningu, og vænti ég þess jafnframt, að góð samvinna verði með mér og hv. dm. sem að undanförnu. Ennfremur vil ég bjóða velkomna hér til setu hina nýju fulltrúa, sem ekki hafa setið hér áður. Sú er og ósk mín, að störf þessarar deildar megi verði landi og lýð til blessunar, nú sem áður.

Pétur Ottesen Ég vildi aðeins leyfa mér að fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann lati nú þegar hluta um sæti deildarmanna, eins og lög standa til.

Haraldur Guðmundsson Ég vil mælast til, að hæstv. forseti brjóti lög í þetta sinn og leyfi deildarmönnum að halda þeim sætum, er þeir höfðu á síðasta þingi.

Það væri þá ekki einsdæmi, þótt lög væru brotin hér í deildinni

.

Forseti (JörB): Samkv. þingsköpum verður þá hlutað um sæti deildarmanna. Var síðan hlutað um sætin, en þegar því var lokið, lýsti forseti yfir, að úrslitin yrðu birt síðar. Á 2. fundi deildarinnar, 17. febr., skýrði forseti frá, að úrslit um hlutun sæta, sem fram fór á 1. fundi, hefðu orðið á þessa leið: 5. sæti hlaut Sigurður Eggerz. 6. - - Héðinn Valdimarsson. 7. - - Hannes Jónsson. 8. - - Bjarni Ásgeirsson. 9. - - Ingólfur Bjarnarson. 10. - - Sigurjón Á. Ólafsson. 11. - - Haraldur Guðmundsson. 12. - - Einar Jónsson. 13. - - Gunnar Sigurðsson. 14. - - Jóhann Jósefsson. 15. - - Pétur Ottesen. 16. - - Ólafur Thors. 17. - - Hákon Kristófersson. 18. - - Sveinn Ólafsson. 19. - - Ásgeir Ásgeirsson. 20. - - Lárus Helgason. 21. - - Magnús Guðmundsson. 22. - - Halldór Stefánsson. 23. - - Þorleifur Jónsson. 24. - - Jón Ólafsson. 25. - - Jón Sigurðsson. 26. - - Benedikt Sveinsson. 27. - - Magnús Torfason. 28. - - Jón Auðunn Jónsson.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jón Þorláksson Ég vil aðeins leyfa mér að fara fram á það, að samkv. venju verði ákveðið að hafa fimm menn í fjhn.

Forseti (GÓ): Það er hálfvillandi skýrt frá þessari venju hjá hv. 1. landsk. Venja síðari þinga hefir frekar verið sú, að kjósa ekki nema þrjá menn í fjhn., en bæta fremur mönnum við síðar, ef ástæða hefir þótt til vegna sérstakra mála, er fyrir nefndina hafa verið lögð. Annars er rétt að heyra álit fleiri þm. um þetta.

Jón Þorláksson Ég kallaði þetta venju, af því að ég vissi ekki aðrar undantekningar en þá, sem gerð var á síðasta þingi.

Forseti (GÓ): Það hafa verið fleiri undantekningar frá því að fjhn. sé skipuð fimm mönnum strax.

Halldór Steinsson Vill ekki hæstv. forseti láta skera úr þessu með atkvgr. í deildinni.

Forseti (GÓ): Jú, ég hafði einmitt hugsað mér að láta fara fram atkvgr. um þessa till.

Kosning fastanefnda. Á 2. fundi deildarinnar, 17. febr., fór fram kosning fastanefnda skv. 16. gr. þingskapa, að viðhafðri hlutfallskosningu.

Magnús Guðmundsson Ég ætla aðeins að stinga upp á, að í fjárhagsnefnd verði kosnir 7 menn.

Fors.- og atvmrh. (Tryggvi Þórhallsson): Má þetta ekki bíða, þangað til nefndin hefir verið kosin? Við erum ekki undir það búnir að kjósa fleiri nefndarmenn.

Héðinn Valdimarsson mér finnst engin ástæða til þess að víkja frá þeirri venju, að um þetta komi till. frá fjhn. sjálfri.

Magnús Guðmundsson Ég sé ekki, hvers vegna ætti að draga það; það er þegar búið að leggja fram fjölda mála, sem eiga að fara í þessa nefnd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta mál hefir verið talsvert umtalað hér í þessari hv. deild áður, en sökum brtt., sem meiri hl. menntmn. vill leggja fram, vil ég aðeins segja fáein orð. Ég verð að játa, að hv. Nd. hefir farið með skilningi með þetta mál, en það finn ég þó að meðferðinni, að hún bindur styrkinn við fjárlagaákvæði, þannig að Alþingi verður að ákveða styrkinn í hvert sinn. En brtt. gengur út á það, sem upprunalega var í frv., að stj. verði heimilt á ári hverju að veita 2–5 prestum 2000 kr. styrk á ári. Ég fyrir mitt leyti vil halda mér við þetta, og meiri hl. n. álítur, að þetta sé tryggilegast fyrir prestana og miklu betra en að þurfa að setja þetta í fjárlögin í hvert sinn og þau eru til meðferðar í þinginu. Það eru víst allir sammála um það, að prestar þurfi að fá þennan styrk. En hann kemst í miklu fastari skorður með því að ákveða hann með lögum í eitt skipti fyrir öll, og því held ég fast við frv. Ég geri ráð fyrir því, að hv. þdm. hafi þegar ákveðið, hvorum megin þeir ætli sér að vera í þessu máli, og sé ég því ekki ástæðu til að fara mörgum orðum um það. Ég hefi átt tal við allmarga menn um málefnið, og hafa þeir látið þá sömu skoðun í ljós og ég, að þetta gæti orðið til þess, að stundum yrði ekkert fé veitt í fjárlögum í þessu skyni, og hafa þeir því talið miklu æskilegra, að till. n. verði samþ. Í þeirri brtt., sem hér er borin fram, er aðeins farið fram á, að tveimur prestum verði veittur þessi styrkur, þ. e. a. s. 2000 kr. á ári til hvors fyrir sig. Sé ég svo ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um málið, sem þegar hefir verið rætt allýtarlega hér í hv. d.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Héðinn Valdimarsson Ég lýsi yfir því, að við jafnaðarmenn munum engan lista bera fram við þessar kosningar, þar sem við höfum ekki atkvæðamagn til þess að koma neinum manni í nefnd.