Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Pjetur Ottesen Með lögunum um skipun prestakalla frá 1907 og um brauðasamsteypur var svo ákveðið, að Brautarholtssókn skyldi falla undir Reynivallaprestakall, en Lágafells- og Viðeyjarsóknir falla undir Reykjavíkurbrauðið. Þegar þetta ákvæði átti að koma til framkvæmda, færðust Reykjavíkurprestar undan því að taka að sjer prestsþjónustu í þessum söfnuðum og færðu sem ástæðu fyrir því, að þeir væru svo störfum hlaðnir, að á þau væri ekki bætandi. En frá Reynivallapresti munu engin mótmæli hafa komið, eftir því er jeg best veit. Var þá horfið að því ráði af kirkjumálastjórninni, að fenginn var ungur prestur til þess að þjóna Mosfellsprestakalli, og hefir staðið svo um nokkur ár án þess að sú ráðstöfun hefði stoð í lögum. Nú hefir hæstv. stjórn borið fram í hv.Ed. frv. til laga um að endurreisa Mosfellsprestakall. Var það frv. samþykt í hv.Ed. með þeirri viðbót, að Þingvallasókn fjelli á sínum tíma undir Mosfellsprestakall. En í meðferð þessarar hv. deildar á frv. var þetta ákvæði felt í burt, svo að nú er ekki annað eftir í frv. en að endurreisa Mosfellsprestakall. En þessari skipun er jeg algerlega mótfallinn. Ekki þó vegna þess, að jeg telji ekki, að sjálfsagt sje að sjá þessum söfnuðum fyrir prestsþjónustu, heldur er jeg á móti að stofna eða lögfesta þarna nýtt embætti, og það því fremur, sem mjer virðist, að leysa megi þetta mál á svo hagkvæman hátt, að allir megi vel við una. Þess vegna hefi jeg leyft mjer að bera fram brtt. á þskj. 473. Með henni legg jeg til, að Reynivallapresturinn taki að sjer að þjóna Brautarholts- og Lágafellssóknum. Eins og jeg tók fram áðan, get jeg ekki betur sjeð en að fullforsvaranlega sje sjeð fyrir prestsþjónustu í þessum söfnuðum, þó að gerð sje sú skipun, að sami prestur þjóni þetta mörgum kirkjum. Enda er það ekkert einsdæmi, að einn prestur þjóni 4 kirkjum, eins og jeg skal nú sýna fram á með tilvitnunum í lögin um skipun prestakalla. Í Árnessýslu þjónar einn prestur 5 kirkjum og 2 sem þjóna 4 kirkjum hvor. Í Borgarfjarðarsýslu þjónar einn prestur sem stendur 4 kirkjum, og við næstu brauðasamsteypu bætist annar við, sem þá fær 4 kirkjur. Í Mýrasýslu er einn prestur, sem þjónar 4 kirkjum, og sömuleiðis í Snæfellsnessýslu. Í Dalasýslu eru 10 kirkjur, en aðeins tveir þjónandi prestar. Og sem stendur mun þar vera aðeins einn prestur, sem þjónar öllum þessum kirkjum. Í Vestur-Ísafjarðarsýslu þjónar sami prestur 4 kirkjum. Í Húnavatnssýslu þjónar einnig einn prestur 4 kirkjum. Í Skagafjarðarsýslu eru það tveir prestar, sem hvor um sig þjónar 4 kirkjum. Í Eyjafjarðarsýslu þjónar einn prestur 6 kirkjum, annar 5 kirkjum og þriðji presturinn 4 kirkjum. Í Suður-Þingeyjarsýslu eru það þrír prestar, sem hver um sig þjónar 4 kirkjum. Í Norður-Þingeyjarsýslu er einn prestur, sem þjónar 4 kirkjum, og sama er um Suður-Múlasýslu að segja, að þar þjónar einn prestur 4 kirkjum. Þetta, sem nú er talið, sýnir með ljósum rökum, að það er ekkert eins dæmi, þó að Reynivallapresti verði gert að skyldu að þjóna 4 kirkjum. En í þessu sambandi verður einnig að líta á, hvernig hagar til fyrir prestinn að sækja á annexíurnar. Og að því er snertir þessar sóknir, þá vildi jeg benda á, að um þær liggja sem stendur ágætis reiðvegir, öll leiðin, sem fara verður, um bygð, auk þess sem hjer er um að ræða eitthvert allra snjóljettasta svæði á öllu landinu. Að vísu eru þarna tvær ár óbrúaðar, önnur þó aðeins smáá, en hin, sem er Láxá í Kjós, getur stundum verið slæm yfirferðar, en þangað er nú verið að leggja akveg, sem vegamálastjóri hefir sagt mjer, að lokið yrði og áin að líkindum brúuð 1931–'32. Og þá er um leið kominn bílvegur um alt prestakallið og daglegar ferðir fram og aftur, svo auðveldara verður þá fyrir prestinn að gegna starfi sínu.

Það er ekki rjett, að vegurinn eigi að ná svo langt inn í Kjós

. Jú, þetta er rjett; það er mjer kunnugt um. Vegurinn á að liggja að Laxá og yfir hana. Og þessi vegur er lagður með það fyrir augum, að bændur í Kjós og á Kjalarnesi geti daglega komið afurðum sínum hingað á markaðinn. Hjá fjvn. hefir legið erindi um þetta efni, og svo er óþarft fyrir hv. 2. þm. Reykv. (MJ) að ætla sjer að knjesetja vegamálastjóra, sem gefið hefir fjvn. nánari upplýsingar um þessa vegagerð. Þá er vegalengdin, sem Reynivallapresturinn verður að sækja á annexíumar, ekki svo mikil, að hún þurfi að vaxa í augum. Sje miðað við, að hann fari þetta ríðandi, þá mun láta nærri, að frá Reynivöllum að Saurbæ sje um tveggja eða hálfrar þriðju stundar hæg reið, og þaðan einnar stundar reið að Brautarholti. En frá Reynivöllum er þessi sama leið framan undir Esju, og að Lágafelli mun vera fimm stunda reið, eða rúmlega það, ef hægt er farið. En sje aftur á móti farið frá Reynivöllum bak við Esju um Svínaskarð og eins og leið liggur að Lágafelli, þá mun það ekki vera nema um þriggja stunda reið að sumarlagi. Þegar alt þetta er athugað, held jeg, að ekki verði annað sagt en að vel sje sjeð fyrir, að þessir söfnuðir fái nauðsynleg prestsverk unnin hjá sjer og að hjer sje ekki um meira en meðalstarf að ræða fyrir áhugasaman og duglegan prest. Þá er eftir að ráðstafa Viðeyjarsókn, og legg jeg til með brtt. minni, að hún falli undir Reykjavíkurprestakall. Kirkjan í Viðey er leifar frá þeim tíma, er þar var höfðingjasetur. Langeðlilegast er, að Reykjavíkurprestar þjóni Viðeyjarsöfnuði. Milli Reykjavíkur og Viðeyjar eru fastar áætlunarferðir daglega, og stundum oft á dag, svo að það hlýtur að teljast hægðarleikur fyrir Reykjavíkurpresta að gegna kalli sínu þar. Viðeyjarsöfnuður stendur líka í andlegu og veraldlegu sambandi við Reykjavík, og fer því vel á, að þeir njóti sömu prestsþjónustu. Jeg býst fastlega við því, að takast muni að ná samkomulagi við viðkomandi presta um að taka að sjer að þjóna þessum söfnuðum. En ef samkomulag kynni ekki að takast nú, þá býst jeg vitanlega við, að halda yrði þessu fyrirkomulagi þangað til prestaskifti verða í þessum prestaköllum. Þá er vitanlega hægt að skylda næstu presta til þess að taka þetta að sjer. Jeg legg því þessar till. á vald hv. deildar og vænti þess, að þær finni náð fyrir augum hennar og verði litið á þær sem mjög heppilega úrlausn á þessu máli.

Atv.- og dómsmrh. (Magnús Guðmundsson): Lögin um skipun prestakalla frá 1907 gátu ekki komið til framkvæmda að því er snertir Mosfellsprestakall fyr en 1924, þegar sá prestur andaðist, er þjónaði Mosfellsprestakalli. En þegar að því kom að skifta prestakallinu niður milli prestanna á Reynivöllum og í Reykjavík, þá töldu prestarnir í Reykjavík ekki fært að bæta við sig því starfi, sem leiddi af prestsþjónustu á Lágafells- og Viðeyjarsókn, og presturinn á Reynivöllum vildi ekki taka við Brautarholtssókn. Það var ekki hægt að skylda hann til þess, af því að hann hafði fengið veitingu fyrir sínu embætti svo snemma. Af þessu leiddi, að það var ekki annað hægt en að setja prest til þess að gegna Mosfellsprestakalli. Og síðan hefir verið þar settur prestur, eins og kunnugt er. En nú er það svo um setta embættismenn, að laun þeirra hækka ekki eftir sömu reglum og skipaðra embættismanna. Þeir verða að sitja við lægstu laun, hversu lengi sem þeir þjóna settir. Því er það, að menn sjá fram á það í þessu prestakalli, að þótt þeir hafi prest í bili, þá muni þeim ekki verða haldsamt á honum, - að hann sæki á annan stað, þar sem hann fái venjulega launahækkun. Þetta hefir meðal annars orðið til þess að valda óánægju hjá prestinum, sem hlut á að máli; og söfnuðurinn óskar þess, bæði af þessari ástæðu og fleirum, að það verði skipaður prestur í þetta prestakall. íbúar þess hafa hvað eftir annað skorað á stjórn og þing að breyta þessu þannig, að Mosfellsprestakall verði endurreist. Mig minnir það væri á síðastliðnum vetri, að það kom áskorun frá svo að segja öllum íbúum prestakallsins, 299 af 328. Með tilliti til þessa er þetta frv. fram borið af stjórninni; því að það getur ekki verið mál, sem liggi milli hluta, slíkar óskir svo margra um að fá viðunandi prestsþjónustu. En það getur maður ekki gengið út frá, að verði til lengdar, nema þarna sje skipaður prestur. Þetta er nú önnur hlið málsins. Hin hliðin er sú, að prestur sá, sem er nú á Reynivöllum, hefir tjáð sig ófúsan til að taka við Brautarholtssókn. Þar af leiðir, að jeg sje ekki, að það muni koma til neinna mála, að hann fáist nú til að taka við bæði Brautarholts- og Lágafellssókn; enda verð jeg að segja, að, það er mjög langur annexíuvegur fyrir prestinn á Reynivöllum þá tíma árs, þegar þarf að fara inn fyrir Esju. Hitt get jeg viðurkent, að það er ekki svo langt, þegar hægt er að fara Svínaskarð, en það er aðeins um hásumarið.

Og haust og vor

. Það er þó ekki hægt að fara Svínaskarð að vetrinum, eða mjög sjaldan.

Fært árið um kring

. Ætli hv. 1. þm. Árn. (MT) hafi nokkurn tíma farið yfir Svínaskarð um hávetur?  En svo er hin hlið málsins, sem veit að Reykjavík. Dómkirkjusöfnuðurinn hjer er orðinn svo stór, að þótt messað sje tvisvar í dómkirkjunni á hverjum helgum degi, þá er það ekki nema lítill hluti safnaðarins, sem kemst í kirkjuna. Því er varla hægt að fækka messum hjer. Ef hjer á að vera viðunandi guðsþjónusta, þá verða að vera tvær messur á hverjum helgum degi; en það gæti ekki orðið, ef annar presturinn yrði að fara til Viðeyjar og messa þar. Jeg er fullviss um það, að komist brtt.hv.þm. Borgf. (PO) í lögin og til framkvæmda, þá verður það mjög til þess að ýta undir þær kröfur, sem nú þegar er farið að bóla á hjá Reykjavíkursöfnuðinum, um að fá nýja kirkju eða stækkaða dómkirkjuna. Og það ræður af líkum, að slíkt verður ekki útgjaldalaust fyrir ríkissjóðinn. Jeg er þeirrar skoðunar, að það mundi verða dýrara fyrir ríkissjóðinn heldur en sparnaðinum nemur við að skifta Mosfellsprestakalli á þann hátt, sem brtt.hv.þm. Borgf. miðar að. Annars er það svo, að það verður að skipa þessu máli til frambúðar, einmitt af þeirri ástæðu, sem jeg nefndi, að það er ekki hægt að búast við að fá prest til að sitja á Mosfelli nema til skamms tíma. Og það verður ekki miklu ódýrara að kaupa prestsþjónustu af þeim, sem ekki væri skipaður í embættið. Jeg hefi nú reynt að skýra fyrir hv. deild, hvers vegna þetta frv. er borið fram; og jeg vil um leið geta þess hjer, út af orðum hv.þm. Borgf., að ef svo fer, að Reynivallapresturinn vill ekki taka við þessum tveimur sóknum, sem honum eru ætlaðar samkv. brtt.hv.þm., þá sje jeg ekki annað en að halda verði áfram með eitthvað svipað fyrirkomulag og nú er. Hvað það verður lengi, er ekki hægt að segja; það fer eftir því, hve lengi núverandi prestur verður á Reynivöllum. Jeg býst þess vegna við, að háttv. deildarmenn sjái, að það er að minsta kosti mikið álitamál, hvort hjer sje um nokkur útgjöld að ræða, og langsennilegast, að það sje alls ekki í bráð. En það sje jeg í hendi mjer, að kröfur Reykjavíkurbúa um að stækka kirkjuna eða fá nýja kirkju verði ennþá háværari, ef taka á af þeim nokkurn hluta af þeirri prestsþjónustu, er söfnuðurinn nú hefir.

Árni Jónsson Jeg stend upp til þess að mæla eindregið með till.hv.þm. Borgf. (PO) á þskj. 473. Það er altaf verið að tala um það á hverju þingi, að það eigi að fækka embættum; og þessi till., sem hjer er borin fram, miðar að því að koma í veg fyrir, að embættum sje fjölgað. Hjer hagar svo til um þessar sóknir, að þar er yfirleitt um lítilfjörlegar vegalengdir að ræða, en betri samgöngutæki en nokkursstaðar annarsstaðar á landinu. Þegar verið er að tala um það, að t. d. Kjósarprestinum sje ókleift að þjóna Brautarholti, þá vil jeg til samanburðar nefna örfá dæmi úr þeim hjeruðum, þar sem jeg er vel kunnugur. Mjer dettur þá fyrst í hug Hofteigsprestur, sem hefir þrem kirkjum að þjóna, Hofteigi, Eiríksstöðum og Möðrudal. Frá Hofteigi er að Eiríksstöðum að sumarlagi 6–7 tíma ferð. En meðan dagur er skammur að vetrarlagi, býst jeg við, að skifta þurfi dagleiðum á þessari leið. En upp að Möðrudal á Fjöllum er að sumarlagi fullkomin dagleið; og að vetrarlagi fer presturinn aldrei á minna en 2 dögum hvora leið. Í öðru lagi skal jeg nefna Víðidal á Fjöllum. Það er Skinnastaðarpresturinn, sem þar þjónar. Jeg hefi ekki farið leiðina, en mjer er sagt, að hún sje 6–7 tíma ferð að sumarlagi. Hjer hagar aftur á móti þannig til, að frá Viðey - sem ætlast er til, að presturinn þjóni, - eru ferðir til Reykjavíkur oft á dag, sunnudaga ekki síður en aðra daga; og það er aðeins hálftíma ferð eða eitthvað þar um bil. Og úr Mosfellssveit er ekki meira en hálftíma - í hæsta lagi klukkutíma - ferð í bíl; og það eru ekki mjög trúræknir menn, sem telja eftir sjer þá leið til þess að njóta guðsþjónustu, þegar þeir geta farið hana í rólegheitum, sitjandi í sínum bílum. Mjer skildist á ræðu hæstv. atvrh. (MG), að þegar lögin áttu að koma til framkvæmda viðvíkjandi Mosfellsprestakalli 1924, þá hefði komið í ljós, að prestarnir í Reykjavík hafi ekki þóst geta gegnt prestsþjónustu þar. Má vera, að það sje nokkuð óhægt; en jeg skil þó ekki í því, ef fylgt hefði verið vel á eftir, að presturinn hefði þurft að horfa í að taka þetta að sjer fyrir einhverja aukaborgun. Viðvíkjandi Reynivallapresti vil jeg ekki rengja, að hann sje ekki skyldugur að taka meira að sjer. En sá prestur, sem þar er nú, situr þar ekki að eilífu, svo að sá, sem kemur næst að Reynivöllum, getur orðið skyldaður til að þjóna í Brautarholti. Hæstv. ráðh. hjelt því fram, að ekki væri hægt að framkvæma guðsþjónustu tvisvar á dag, ef annar presturinn ætti að þjóna í Viðey. Jeg sje ekki betur en að annar presturinn ætti að geta framkvæmt tvær guðsþjónustur hjer á einum degi. Jeg veit, að hæstv. ráðh. (MG) verður að standa í meiri og örðugri ræðuhöldum daglega heldur en presturinn þyrfti að gera, þótt hann framkvæmdi tvær guðsþjónustur á dag í kirkjunni. Jeg skal svo ekki fjölyrða um þetta, en mæli sem sagt mjög eindregið með þessari till.hv.þm. Borgf.

Magnús Jónsson Jeg var nú kallaður frá, svo að jeg hefi ekki heyrt alt, sem sagt hefir verið um þetta mál; skal heldur ekki lengja mikið umr. En jeg hefði þó heldur viljað leggja frv. lið, sem jeg tel sama og leggja móti brtt.hv.þm. Borgf., því þær eru vitaskuld ekki til neins annars en að losna við þetta frv. Hv. þm. Borgf. - og jeg býst við hv. 2. þm.N.-M. (ÁJ) - sýnist vera nokkurn veginn sama yfirleitt, hvernig prestsþjónustu sje fyrir komið á þessu svæði, bara hægt sje að losna við, að prestakallið verði endurreist. Þeir voru ósköp rólegir meðan þetta mál hafði sinn gang hjer í deildinni, - ánægðir, þar sem átti að leggja niður Þingvallaprestakall á móti. En þegar þeir sjá, að þessi fjarstæða var feld, þá finna þeir upp á annari fjarstæðu, til þess að losna við annað prestsembætti. Þetta eru hvatirnar, sem liggja til grundvallar, en síður áhuginn fyrir því að koma betra skipulagi á prestsþjónustu í Brautarholts- og Lágafellssóknum. Annars er það auðsjeð, að þessi hv.þm. (PO) hefir álitið það þó skynsamlegra að leggja Þingvallaprestakall undir Mosfell heldur en það, sem þessar till. fara fram á. Að öðrum kosti hefði hann komið með þessar tillögur strax og óskað frekar samþ. á þeim heldur en að leggja Þingvallaprestakall undir Mosfell, ef honum hefði verið áhugamál að koma prestsþjónustunni þannig fyrir. En nú er háttv. deild búin að fella það mál, og þá ætlast hv.þm. til, að hún taki það næstbesta. Nei, þetta er ekkert annað en það, sem kalla má þingklókindi; þegar menn eru hræddir við eitthvert mál, þá er að finna einhverja krókaleið; ef ekki er hægt að koma beint framan að málinu, þá að koma á snið eða aftan að. Það ræður nú af líkum, að rökin yrðu eftir því, sem málavextir voru til. Eitt var það, að í Dalasýslu væru tíu kirkjur, en ekki nema tveir prestar. Þetta er alls ekki rjett. Það eru þrjú prestaköll í Dalasýslu. Það er að vísu satt, að um nokkurra ára skeið hefir ekki fengist prestur í eitt þeirra, og menn því orðið að búa við algerlega ófullnægjandi prestsþjónustu. Jeg hefi farið um þessa sveit og orðið var við ákaflega mikla óánægju út af því að geta ekki haft prest í Staðarhólsþingaprestakalli; enda má nærri geta, að þörf er á því, þar sem presturinn í Hvammi í Hvammssveit á að þjóna öllum söfnuðinum kringum Klofning út með öllum Hvammsfirði, inn með öllum Gilsfirði, inn fyrir Gilsfjarðarbotn og út í Geiradal. Það er ekki hægt að benda á þetta sem neina fyrirmynd; enda er það ekki þingið, sem ákveður þetta, heldur vill enginn um prestakallið sækja. Annars hefi jeg fyrir satt, að það muni nú bráðlega rætast úr þeim ágalla, sem mestu hefir valdið um, að ekki hefir fengist prestur þangað, svo að menn fái þar fullnægjandi prestsþjónustu. En núverandi ástand er engin fyrirmynd, og þýðir ekkert að vitna í það. Þá kom hv.þm. með dæmi um það, að víða þyrftu prestar að þjóna miklu fleiri kirkjum en hjer er talað um. Er það mála sannast. Mjer er sagt, að þessar mörgu kirkjur, sem Grundarþingaprestur hefir þjónað, sjeu svo að segja hver við aðra. Það er vitaskuld ekki það, sem veldur erfiðleikum út af fyrir sig, að kirkjur eru margar. Slíkt eru bara leifar frá eldri tímum; og engir vilja sleppa sinni kirkju, þótt margar tilraunir hafi verið gerðar til þess að leggja niður eitthvað af þeim. Menn fallast á, að kirkjurnar sjeu of margar, en samt vill enginn missa sína kirkju. Mjer dettur ekki í hug að halda fram, að Reynivallapresturinn gæti ekki þjónað 5 kirkjum t. d. í Kjósinni, ef þær væru allar í hvirfingu. Það er þetta, sem jeg vil skjóta til hv. 2. þm.N.-M. (ÁJ), þar sem hann mun aðallega hafa gengið út frá vegalengdum. Það er alveg rjett, að það eru miklu meiri vegalengdir sumstaðar annarsstaðar, en þar er venjulega strjálbýli mikið, kannske mjög fáir bæir mjög langt frá heimili prestsins, sem ekki getur komið til mála að gera að sjerstöku prestakalli, aðeins af því að þeir eru svo fáir. Það er ákaflega mikill munur, hvort það er sókn með 7–8 bæjum, sem er 5 tíma reið í burtu frá prestinum, eða það er sókn með upp undir þúsund manns. Jeg þori ekki að fullyrða það, en jeg get búist við því, að í Brautarholts- og Lágafellssókn sje upp undir þúsund manns. Í Lágafellssókn munu vera á að giska 700 manns. Það er ekki lítill munur og t. d. á sumum sóknum á Vestfjörðum, svo sem Skálavík, þar sem presturinn þarf kannske ekki að koma nema einu sinni eða tvisvar á ári. Það fyrsta, sem jeg nefndi úr röksemdaleiðslu háttv. andmælenda, er alveg skakt; prestaköllin eru 3 en ekki 2 í Dalasýslu. Í öðru lagi er það skökk röksemd, að hjer megi sameina, af því að sumir prestar þjóni mörgum kirkjum þar, sem greiðar eru samgöngur. Þriðja röksemdin er líka ónýt, að einstöku prestar eigi lengra á sínar annexíur en hjer er um að ræða, af því að það er ómögulegt að stinga upp á öðru fyrirkomulagi en er. Það mun vera hjer um fullkomlega meðalprestakall að ræða, og jeg býst við, að fólksfjöldinn sje ofan við meðallag. Það er nú komin dálítil reynsla á þetta að því leyti, að þegar þetta prestakall losnaði, átti að leggja part af því undir Reynivallaprestakall og spara með því örlitla upphæð. Ekki var hægt að skylda prestinn til neins slíks, og hann vildi ekki taka það að sjer. Jeg býst við, að honum hafi ekki þótt það mjög þægilegt, og þó er Brautarholt, sú annexía, sem hann neitaði að taka að sjer, miklu nær og þar að auki miklu fámennari sókn. Er því augljóst, hvernig honum mundi hafa litist á, ef hann hefði átt að taka við Mosfellsprestakalli öllu, - jeg kalla það alt, þótt Viðey sje undanskilin; sennilega þó dálítill ljettir að því. Þá kem jeg að akveginum inn í Kjós. Það mundi að vísu ljetta undir, ef akvegur kæmi að Reynivöllum, En sá er galli á þessum bílferðum, að þær eru nokkuð dýrar. Jeg veit ekki, hvort hv.þm. Borgf. hefir háar hugmyndir um auðæfi presta og ofurtekjur og telji þá geta farið til og frá í sínum eigin bílum. Nei, það er ekki að tala um, að presturinn noti bíl nema hann geti setið um fastar ferðir. En jeg býst satt að segja ekki við svo mikilli umferð inn í Kjósina, að hægt yrði að grípa ferð hvenær sem er. Það er á vissum tímum árs, sem þessi akvegur yrði notaður mikið, en venjulega mundi þar verða fáferðugt. Og að taka bíl öðruvísi en með föstum ferðum er útilokað fyrir prestinn; það er svo dýrt. Mjer kemur líka einkennilega fyrir sjónir með þennan bílveg. Það er ekki langt síðan jeg átti tal í nefnd við vegamálastjóra einmitt um væntanlegan akveg um Borgarfjörð. Mjer heyrðist á honum, að helst væri í ráði að leggja veginn ekki lengra en að Útskálahamri, hafa ferju yfir Hvalfjörð og leggja síðan veg yfir Ferstikluháls, Svínadal og Dragháls. - Þetta er ný hugmynd, og verði hún ofan á, með að hafa ferju yfir Hvalfjörð og veg ekki lengra en að Útskálahamri, þá er þessi mikla vegarbót, að leggja veg inn fyrir Hvalfjörð, úr sögunni.

Jeg skal upplýsa þetta

. Þess þarf ekki; vegamálastjóri hefir upplýst það. En vel getur verið, að vegur verði lagður að Reynivöllum í Kjós með tíð og tíma. Þetta er því aðeins yfirskinsástæða, að þetta sje ljettara fyrir Reynivallaprestinn. - Hann mundi lítil not hafa af bílveginum, því að þótt menn þjóti eftir lækni í bíl, þá efast jeg um, að bændurnir kæmu með bíl í hvert skifti og presturinn þyrfti að skíra hjá þeim eða gegna öðrum prestsverkum. Þetta er því aðeins tilliástæða til þess að gabba háttv. þingmenn. Hv. 2. þm.N.-M. sagði þann mikla sannleika í þessu máli, að presturinn á Reynivöllum mundi ekki verða eilífur í sínu embætti. Hann er ekki gamall maður og því vonandi, að hann geti gegnt því sem lengst. Þetta er að vísu hálfgerður framtíðardraumur, en það eru ekki öll lög, sem samþ. eru á Alþingi, sett til eilífðar. Jeg skal svo ekki fjölyrða um þetta meira, þótt mjer finnist ekkert það hafa komið fram í meðferð málsins, sem benti á heppilega lausn þess. Og þó sumum finnist ástæða til þess að losna við þetta embætti, sem nú er búið að endurreisa, þá vona jeg, að hv.þm. láti ekki glepjast af því.

Atv.- og dómsmrh. (Magnús Guðmundsson): Jeg vil aðeins fara fram á það við hæstv. forseta, að hann taki málið í þetta skifti út af dagskrá, þar sem fyrirsjáanlegt er, að um það verða talsverðar umræður, en margir þm. fjarstaddir.