arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Páll Þorsteinsson) Menntmn. þessarar hv. d. barst í dag frv. það, sem hér liggur fyrir, frá menntmrn. með tilmælum um, að n. tæki málið til flutnings. N. hefur orðið við því að bera málið fram. Hér er einungis um að ræða framlengingu á ákvæðum, sem gilt hafa undanfarin ár, og er þörfin sú sama fyrir þetta fé og verið hefur. Þótt einstakir nm. áskilji sér rétt til þess að hafa óbundnar hendur við afgreiðslu málsins, þá vil ég vænta þess, að málið fái fljóta og góða afgreiðslu hér í deildinni.



Herra forseti. Ég vil með örfáum orðum vekja athygli á þeim vinnubrögðum, sem hér eru viðhöfð af hálfu hæstv. ríkisstj. Hæstv. ríkisstj. hefur lagt fram till. til þál. um þingfrestun frá og með morgundeginum, og þingið á að koma saman aftur í síðasta lagi 4. febr. n.k. En degi eftir að lögð er til þingfrestun og degi áður en hún á að koma til framkvæmda, leggur hæstv. ríkisstj. fyrir frv., sem þarf að ganga í gegnum þrjár umr. í þessari d. og þrjár umr. í hv. Ed. Frv. fjallar um framlengingu á mikilvægum tekjustofni. Hér er auðsjáanlega um það að ræða, að hæstv. ríkisstj. sinnir ekki störfum sínum svo vel, að hún gái að því að undirbúa framlengingu nauðsynlegra tekjustofna með nauðsynlegum fyrirvara. Ég tel rétt að vekja athygli á því, að hér er um vítaverð vinnubrögð að ræða. Í raun og veru er þinginu sýnd með þessu megnasta lítilsvirðing, þegar því er ætlað, báðum deildum, að halda fundi, annarri deildinni á einni kvöldstund og hinni deildinni á einni morgunstund, til þess að afgreiða mjög mikilvægt mál fyrir hæstv. ríkisstj. Mér skilst, að stjórnarandstaðan í þinginu hafi yfir nægilega mörgum atkv. að ráða til þess að neita um afbrigði fyrir málinu. Ég legg ekki til, að það verði gert, en ef áframhald yrði á slíkum vinnubrögðum af hálfu hæstv. ríkisstj., þá væri fyllsta ástæða til þess fyrir stjórnarandstöðuna að taka til alvarlegrar athugunar að kenna henni sómasamleg vinnubrögð með því að neita um afbrigði í slíkum málum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Þá er dagskrá þessa fundar þrotin. En þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur hv. þd., áður en þingi verður frestað, leyfi ég mér að óska öllum hv. þdm. gleðilegra jóla og nýárs, um leið og ég þakka þeim góða og ánægjulega samvinnu við mig sem forseta á því ári, sem nú er senn liðið. Ég árna utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og heimkomu og læt í ljós þá von, að vér megum allir heilir hittast, er Alþingi heldur áfram störfum á nýju ári.



Ég vil leyfa mér, og ég veit, að ég mæli þar fyrir munn allra hv. þdm., að þakka hæstv. forseta góðar óskir í okkar garð. Ég vil enn fremur leyfa mér að þakka honum fyrir góða samvinnu við okkur á því ári, sem nú er að líða, og óska honum svo gleðilegra jóla og góðs nýárs og vona, að við megum sjá hann heilan aftur, þegar við hittumst að loknu jólaleyfi. Ég vil biðja hv. þdm. um að taka undir árnaðaróskir mínar til hæstv. forseta með því að risa úr sætum. - Dm. risu úr sætum.

Forseti (SB): Ég þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir hlýleg orð í minn garð og öllum hv. þm. fyrir að hafa tekið undir þau, endurtek svo árnaðaróskir mínar í garð hv. þdm. og segi fundinum slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með því að ekki þykir nægilega upplýst, með hvaða verði og með hvaða kjörum hægt sé að semja um það bókasafn, sem hér um ræðir, og í trausti þess, að hæstv. ríkisstj. afli sér þeirra upplýsinga, svo að það liggi nánar fyrir, þá leyfi ég mér að taka þessa till. aftur.



Herra forseti. Í trausti þess, að ríkisstj. ráðstafi ekki fé þessu án þess, að Alþingi taki nánari ákvarðanir um málið, segi ég já. 



Þar sem ég sé ekki, hvar á að taka þessar 60 millj. kr., sem hér er um að ræða, virðist mér þessi till. borin fram í fullkomnu ábyrgðarleysi og segi nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég býst við, að þetta frv. þurfi í sjálfu sér leiðréttingar við. En ég legg þó til, að því verði ekki vísað til n. eins og nú stendur á, heldur fái það að ganga í gegnum hv. d. og verða að lögum, til þess að þær ekkjur, sem frv. einkum fjallar um, fái þann rétt, sem það gerir ráð fyrir, nú um áramótin. Ég hef haft samráð um þetta við aðra nm. í fjhn., - en málinu mundi án efa verða vísað til fjhn., ef því væri á annað borð vísað til n. Annars geri ég ráð fyrir því, m.a. út af ummælum, sem féllu í gær í Sþ. hjá hæstv. forseta þessarar d., að 4. um þingfararkaup alþm. þurfi að endurskoða á framhaldsþinginu nú eftir áramótin, og kæmu þá þau atriði, sem í þessu frv. eru, þar einnig til umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ríkisstj. er kunnugt um, að margir þm., og þá einkum þeir, sem búa utan Reykjavíkur, óska þess, að nú verði gert nokkurt hlé á þingstörfum og þá nokkru lengra en aðeins sjálfa jóladagana og nýársdaginn. Ég hef þess vegna fyrir hönd stjórnarinnar leyft mér að bera fram á þskj. 304 till. til þál. um, að Alþ. samþ. að fresta þingfundum frá deginum í dag að telja, enda verði þingið kvatt saman eigi síðar en 4. febr. n. k. Verði þetta samþ., sem ég geri ráð fyrir, þá mun stjórnin nota þinghléið til þess að vinna að ýmsum þeim málum, sem hún hefur hug á að nái fram að ganga á framhaldsþinginu, og nefni ég þar sem dæmi og fyrst og fremst húsnæðismálin. Ég sé ekki ástæðu til að láta önnur eða lengri rök fylgja þessari till. og vænti, að hún nái samþykki Alþingis.



Herra forseti. Forseti Íslands hefur hinn 17. þ. m. gefið út svo hljóðandi forsetabréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt : Að ég að tilskildu samþykki Alþingis veiti forsrh. umboð til að fresta um sinn fundum Alþingis, 74. löggjafarþings, frá 18. des. 1954, enda verði þingið kvatt til framhaldsfunda eigi síðar en 4. febr. 1955. Gert í Reykjavík, 17. des. 1954. Ásgeir Ásgeirsson. Ólafur Thors.“ Samkv. þessu forsetabréfi lýsi ég yfir samkv. umboði því, sem ég hef lesið, að fundum þessa Alþingis, 74. löggjafarþings, er frestað frá deginum í dag, og verður það kvatt saman til fundar að nýju eigi síðar en 4. febr. n. k. Ég vil leyfa mér að nota tækifærið til að óska öllum hv. þm. gleðilegra jóla og farsæls árs og þakka fyrir samstarfið á líðandi ári.

Forseti (JörB): Samkvæmt því, er hæstv. forsrh. hefur nú tilkynnt, er þetta síðasti fundur Alþingis á þessu ári. Ég vil þakka hv. þm. fyrir einkar gott samstarf og hvað þeir hafa lagt sig fram um að gera mér auðveld störfin sem forseta þingsins. Ég vil óska hv. þm. gleðilegra jóla og hamingjusams nýárs. Utanbæjarþingmönnum óska ég góðrar ferðar heim til sín og góðrar heimkomu. Megum allir hittast heilir eftir nýárið, þegar fundir hefjast á ný. Starfsfólki þingsins óska ég gleðilegra jóla og góðs nýárs.



Ég vil leyfa mér, og ég veit, að ég mæli þar fyrir hönd allra hv. þm., að þakka hæstv. forseta fyrir þær óskir, sem hann hefur okkur flutt. Ég vil leyfa mér í nafni þm. að óska honum gleðilegra jóla og góðs nýárs og þakka honum fyrir samstarfið á þessu liðna ári; óska honum góðrar heimferðar og að við megum sjá hann hér aftur heilan á húfi, þegar við mætumst eftir áramótin. Vil ég biðja hv. þm. að gera svo vel að taka undir árnaðaróskir mínar til hæstv. forseta með því að rísa úr sætum. - 
            

Forseti (JörB): Ég vil þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir hans hlýju orð í minn garð og árnaðaróskir, og einnig endurtek ég þakklæti mitt til hv. þm. og þakka þeim fyrir að hafa tekið undir óskir hans í minn garð. Megum við allir heilir hittast eftir áramótin, þegar fundir hefjast aftur. Segi ég svo þessum fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég bjóst við því, að hæstv. menntmrh. yrði hér viðstaddur til þess að tala hér við 1. umr. málsins, en ég hef átt tal við meðnm. mína í hv. menntmn., og þeir hafa athugað frv. og eru samþykkir því, að það sé samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Það væri gaman að fá upplýsingar um það frá flm. þessa máls, hvað er meint með síðustu orðum 1. gr.: „svo og sýningar á íslenzkum kvikmyndum“, hvaða skilyrði kvikmyndir þurfa að uppfylla til þess að vera taldar íslenzkar kvikmyndir. Það er alveg ljóst, að fræðslumyndir, sem teknar eru hér á landi, og þess háttar, eru íslenzkar kvikmyndir. En t.d. kvikmynd eins og Salka-Valka, sem tekin er af erlendu félagi hér á landi og með íslenzkum leikurum að nokkru leyti, er það íslenzk kvikmynd eða ekki?
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég bið afsökunar á því, að ég gat ekki verið kominn til að vera við 1. umr., sökum þess að ég tafðist af skiljanlegum ástæðum nokkrar mínútur vegna þeirrar slæmu færðar, sem er í úthverfunum. Mér hefur verið sagt frá fyrirspurn, sem komið hafi fram um, hvað teljist íslenzkar kvikmyndir í því sambandi, sem um ræðir í 1. gr. þessa frv. Það er auðvitað erfitt að gefa á þessu fullkomna greiningu eða skýringu; ég er ekki reiðubúinn til þess. Þetta verður nokkuð að meta hverju sinni. En ég vil þó skýra frá því, að einmitt alveg nýlega kom til úrskurðar umsókn frá félagi, sem ég hygg að heiti Edda Film eða eitthvað þvílíkt og sótti um eftirgjöf samkvæmt þessari heimild, að því er ég hygg, og þó raunar er mér nær að halda um að sleppa alveg við skemmtanaskatt, vegna þess að um íslenzkar kvikmyndir væri að ræða. Við töldum í ráðuneytinu, og það var í samræmi við álitsgerð tollstjóra, að þá mynd, sem þar var um að ræða, myndina Sölku-Völku, væri ekki hægt að kalla íslenzka kvikmynd. Það mun að vísu vera svo, að þetta íslenzka félag mun vera að 1/5 hluta eða eitthvað þar um bil þátttakandi í kvikmyndagerðinni, en að langsamlega mestu leyti er það erlent fé, sem hefur verið varið til þessarar kvikmyndar, hún er gerð undir stjórn erlendra manna, og að því er mér skilst eru einnig flestir leikendanna erlendir og myndin tekin á erlendu máli, svo að hvernig sem á er litið, þá er ómögulegt að telja þá kvikmynd íslenzka kvikmynd. Ef kvikmynd væri tekin, þar sem meira en helmingur þess fjár, sem lagt var fram til kvikmyndarinnar, er íslenzkur og íslenzkir kvikmyndaleikarar að meiri hluta og íslenzkt tal, þá mundi aftur tvímælalaust vera um íslenzka kvikmynd að ræða. Svo geta verið viss millistig þarna á milli, sem ég er ekki reiðubúinn að gefa almenna yfirlýsingu um, nema þau séu skoðuð í hverju einstöku tilfelli. En það meginsjónarmið, sem ég hef hér getið um, mundi verða mestu ráðandi um þann úrskurð, sem felldur yrði.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GíslJ): Þá er lokið dagskrá þessa fundar. Störfum hinnar hv. deildar er nú að verða lokið á þessu ári. Ég vil mega bera fram þá ósk, og ég veit, að ég mæli þar fyrir munn allra hv. deildarmanna, að lög þau, sem samþykkt hafa verið á þessu þingi, megi verða þjóðinni til blessunar og létti henni sporin til betri lífskjara og bjartari framtíðar. Hv. þingmönnum flyt ég þakkir fyrir góða samvinnu, prúðan og drengilegan málflutning í hvívetna og góða og samvizkusamlega fundarsókn og fundarsetu, sem allt hefur auðveldað mér fundarstjórn, svo að unun hefur verið að. Þegar leiðir skiljast nú um stund vegna jólaleyfis, vil ég óska öllum hv. þm., vinum þeirra og vandamönnum svo og starfsliði þingsins og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og farsæls komandi árs með þakklæti fyrir allt samstarf á því ári, sem nú er að líða. Þeim, sem nú halda heim til vina og vandamanna, óska ég góðrar heimferðar og vona, að við öll mætumst hér aftur heil, þegar þing kemur saman á ný, við áframhaldandi starf á komanda ári. Gleðileg jól.



Ég vil fyrir hönd deildarmanna þakka hæstv. forseta hlý orð og góðar óskir. Ég veit, að ég mæli einnig fyrir hönd deildarmanna, þegar ég flyt honum óskir um gleðileg jól og gott nýár, og vona, að við hittumst heilir hér að loknu jólaleyfinu. Gleðileg jól. - Dm. risu úr sætum.

Forseti (GíslJ): Ég vil þakka hv. 4. þm. Reykv. fyrir hans góðu óskir og hv. þdm. fyrir að taka undir þær. - Fundi er slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Samgmn. hefur flutt það frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 278, um breyt. á l. nr. 23 16. febr. 1953, um leigubifreiðar í kaupstöðum. Frv. er flutt samkvæmt ósk stjórnar bifreiðarstjórafélagsins Hreyfils, og fylgir bréf formanns félagsins grg. frv. sem fylgiskjal. Efni málsins er það, að lagt er til, að fyrrgreindum lögum verði breytt þannig, að samgmrn. verði heimilað að heimila, að fengnum till. hlutaðeigandi stéttarfélaga, takmörkun fjölda leigubifreiða í Rvík, hvort heldur eru fólks- eða vörubifreiðar, annað hvort eða hvort tveggja. Áður hafði bæjarstjórn Rvíkur verið veitt heimild til þess að takmarka samkvæmt till. hlutaðeigandi stéttarfélaga bifreiðarstjóra tölu vöruflutningabifreiða. Rök þessarar breytingar, sem hér er farið fram á, koma fram í því bréfi, sem ég minntist á. Það er fyrst og fremst lagt til, að þessi takmörkun verði heimiluð hér í Reykjavík. Á það er bent af hálfu samtaka bifreiðarstjóra, að mjög mikið aðstreymi sé í stétt bifreiðarstjóra og atvinna af þeim sökum minnkandi. Þeir benda jafnframt á það, að í öðrum löndum hafi verið sett löggjöf, þar sem heimild sé veitt til þess að gera svipaða takmörkun og farið er fram á með því frv., sem hér liggur fyrir. Enn fremur hefur verið á það bent, að í því felist nokkur hætta, að fjöldi manna flykkist inn í þessa stétt, á sama tíma sem framleiðsluatvinnuvegi þjóðarinnar skorti mannafla verulega. Það sé ekki heldur þannig, að þeir, sem nú koma inn í bifreiðarstjórastéttina, tryggi sér þar með lífvænlega afkomu. Þegar á allt þetta sé litið, telja samtök bifreiðarstjóra í Rvík, að nauðsynlegt sé að fá þá heimild, sem um getur í 1. gr. þessa frv. Samgmn. hefur, áður en hún flutti þetta frv., kynnt sér rök þau, sem fram hafa komið í málinu, og eftir atvikum talið eðlilegt að verða við ósk bifreiðarstjórafélagsins Hreyfils um að leggja þetta frv. fram. Ég vil f.h. nefndarinnar aðeins segja það, að hún hefur talið, að ástæða væri til þess að flytja málið. Þær raddir hafa að vísu heyrzt innan n., og munu sjálfsagt heyrast hér innan hv. þd., að það sé alltaf nokkuð varhugavert að fara út á þá braut að takmarka inngöngu í ákveðnar atvinnustéttir og skerða þannig frelsi einstaklinganna til þess að velja sér atvinnu. Í þessu felast alltaf nokkur rök, en fram hjá hinu ber þó ekki að ganga, að á ýmsum sviðum hefur þetta verið gert, og meðal frændþjóða okkar hefur verið talið nauðsynlegt og eðlilegt, að nokkrar takmarkanir yrðu settar á fjölda þeirra manna, sem gerðu sér bifreiðaakstur að atvinnu. Ég hygg, að það sé ekki nauðsynlegt að fara fleiri orðum um þetta mál. Það er skýrt og einfalt, og ég vænti þess, að það fái góðar undirtektir hér í hv. þingdeild. Vil ég svo leyfa mér að óska þess, að málínu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þó að ég ætli ekki mikið að segja, þá hefði ég helzt kosið, að hæstv. forsrh. eða a.m.k. einhver af hæstv. ráðh. væri hér viðstaddur.

Óskar hv. þm. eftir því, að umr. sé frestað og vitað, hvort þeir geti verið við?

. Ef hæstv. forseti vill taka að sér að beina því, sem ég ætla að segja hér, sem er ekki mikið, til hæstv. forsrh., þá er mér það nægjanlegt.

Það er verið að gá að, hvort hæstv. forsrh. sé við, og er bezt, að hann verði við sjálfur, ef það er hægt.

- - Jæja, ég ætla nú samt að segja það, sem ég hef að segja um þetta. Það eru ekki mörg orð. Mér er það ljóst, að það verður að fresta Alþingi 1955 til haustsins, hvort sem dagurinn 8. okt. er nú nákvæmlega sá rétti eða ekki, en ég verð að segja það sama um þetta mál og ég sagði í sambandi við síðasta mál, sem hér var á dagskrá, að ég kann illa við þessa aðferð að fresta Alþingi ár eftir ár með sérstökum lögum, og þar sem er komin svo löng reynsla á það nú, að þing er yfirleitt ekki haldið fyrr en á haustin, þá sé ég enga ástæðu til að hafa þessa aðferð lengur. Ég held, að bezti tíminn fyrir Alþingi til að starfa væri síðari hluta vetrar eins og áður var, en ég býst við, að þá þyrfti að breyta fjárhagsárinu, sem mér finnst ekki nein vandkvæði vera á. Ég sé ekki, hvers vegna það þarf endilega að vera almanaksár. En ef það þykir ekki fært að breyta fjárhagsárinu og fara svo eftir stjórnarskránni um það, að Alþingi komi saman 15. febr., þá sé ég ekki nokkra ástæðu til þess að samþykkja þetta á hverju ári. Stjórnarskráin heimilar að breyta með einföldum lögum ákvæðinu um þingsetningardaginn, og hví þá ekki að breyta því með lögum, sem gilda, og vera ekki að þessu á hverju einasta þingi? Annars finnst mér, að þessi dagur, 8. okt., sé settur of seint á árinu. Það tókst að vísu að afgreiða fjárlög á s.l. ári, þó að þing kæmi ekki saman fyrr en 9. okt., en það er þó auðvitað mjög hæpið, að slíkt takist. Og í annan stað tókst ekki að ljúka þingstörfum, þó að það tækist að ljúka fjárlögum, en bezt færi auðvitað á því, að þinginu mætti verða lokið á því ári, sem það er haldið fyrir, en reynslan sýnir, að með því að byrja ekki þing fyrr en komið er fram í október, þá verður þinginu ekki lokið fyrir áramót. Ég ætla nú samt ekki í þetta sinn að gera neina brtt. um þetta, en ég vildi mælast til þess, að t.d. hæstv. forseti léti ríkisstj. vita um það, að þessi rödd hefði hér komið fram. Þetta er ekki nýtt. Þessi rödd hefur heyrzt hér ár eftir ár, en alltaf verið borið fram sams konar frv. um þetta efni.

Forseti (GíslJ): Að gefnu tilefni skal ég að sjálfsögðu vekja athygli hæstv. forsrh. á því, sem hefur verið sagt hér. Ég hafði nú hugsað mér að láta ljúka þessu máli hér í dag og halda annan fund að þessum fundi loknum, vænti, að hv. þm. hafi ekkert við það að athuga, en ummæli hv. 1. þm. Eyf. skulu flutt hæstv. forsrh. við allra fyrsta tækifæri.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GíslJ): Ég vildi mega skjóta því til formanna nefnda að athuga, hvort eitthvað af þeim málum, sem liggja í nefndum, er svo langt komið, að það sé hægt að skila þeim á mánudag, því að æskilegt væri að geta komið málunum áfram eins og unnt er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með þessu frv., sem flutt er af báðum hv. þm. Skagf., er lagt til, að Lónkotsmöl í Skagafirði verði tekin upp í l. um hafnargerðir og lendingarbætur sem staður, þar sem hægt sé að byggja styrkhæf hafnarmannvirki. Þessi staður, Lónkotsmöl, liggur í Fellshreppi í Skagafirði austanverðum, nokkurn veginn beint austur af Málmey, og hefur þaðan verið stundað útræði um langt skeið, að því er segir í grg. frv. Aðstaðan þarna til útgerðar er aftur mjög erfið, hár malarkambur, engin mannvirki, ekkert afdrep fyrir báta og engin bryggja til að lenda við. Það er því ekki óeðlilegt, að til þess hafi verið hugsað að gera þarna einhverjar lendingarbætur. Áætlun um litla bryggju á þessum stað var gerð fyrir 10 árum, og virðist vera hægt að gera hana með tiltölulega litlum kostnaði, en ekkert hefur þó orðið úr framkvæmdum, sennilega m.a. vegna þess, að staðurinn var ekki á hafnarlögum. Samgmn. þessarar d. hefur haft málið til meðferðar og leggur einróma til, að frv. verði samþykkt. Það er svipað háttað með þennan stað eins og fjöldamarga aðra, sem gert er ráð fyrir að byggja smálendingarbætur á, og engin ástæða til þess að hafa þennan stað ekki með, þar sem aðrir líkir eða tilsvarandi eru teknir upp í lögin. Ég get getið þess einnig, að síðan vitavarðarbústaðurinn í Málmey brann, hefur Málmeyjarvitans verið gætt úr landi, og er þá einmitt lent á þessum stað, í Lónkotsmöl, og gæti svo farið, að smálendingarbætur, sem þar yrðu gerðar, gætu einnig orðið til að tryggja öryggi við rekstur vitans. N. leggur sem sagt eindregið til, að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Það atvikaðist víst svo, að ég var ekki hér viðstaddur, þegar þetta mál var tekið fyrir til 1. umr., og vil ég þess vegna nota þetta tækifæri og tjá n. þakkir fyrir góða afgreiðslu þessa máls og vænti þess, að málið gangi greiðlega gegnum þessa hv. d. og Alþingi í heild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það hefur komið í ljós, að númerin í happdrætti Háskóla Íslands eru of fá til þess að mæta eftirspurninni. Hefur stjórn happdrættisins farið fram á að fá að fjölga númerunum, í 40 þúsund úr 35 þúsundum. Þótti ráðuneytinu rétt að verða fyrir sitt leyti við þessari beiðni og taka málið til flutnings á hv. Alþingi. Er því í þessu frv. farið fram á þessa breytingu eina á happdrættislögunum, sem ég nú hef frá greint. - Ég vil leyfa mér að óska þess, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari umr.



Á 2. þingi Norðurlandaráðsins var því beint til hlutaðeigandi ríkisstjórna að koma á hjá sér tollfrjálsum innflutningi þeirra menningartækja, sem um er talað í 1. gr. frv. Til þess að svo megi verða hér á landi, þarf að breyta tollskrárlögunum. Fer ríkisstj. fram á það með þessu frv., að hv. Alþ. fallist á að breyta tollskrárlögunum að þessu leyti. - Ég vil leyfa mér að óska þess, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Landbn. hefur orðið ásátt um að mæla með því, að þetta frv. verði samþ. óbreytt. Einn nm., hv. 6. landsk., var ekki viðstaddur, þegar málið var afgr. í n., og mun hann því að sjálfsögðu hafa óbundnar hendur um málið. Það eru aðallega tvö atriði, sem farið er fram á að breytt verði í l. um ættaróðal og erfðaábúð með þessu frv. Í fyrsta lagi er það að breyta um óðalsréttinn. Nú er það þannig undantekningarlaust, að elzta barnið hefur réttinn. Þetta þykir ekki heppilegt, vegna þess að það er oft svo, að einmitt eldri börnin yfirgefa fyrr heimilin en yngstu eða yngri börnin, sem eru heima og eru við búskapinn með foreldrunum, og þá þykir eðlilegra, að þau geti tekið við réttinum að foreldrunum föllnum frá. Þess vegna er ætlazt til að breyta 20. gr. þannig, að fyrir sitji það barnanna, sem að staðaldri hefur unnið að búinu. - Hitt atriðið, sem máli skiptir í þessu frv., er það, að nú er það skilyrðislaust fasteignamatið, sem ræður við eignaskipti á ættaróðali. Nú líður, eins og kunnugt er, æði langur tími milli fasteignamats, tíu ár, en það er oft mikið gert til bóta á jörðunum í millitíðinni, og þess vegna er lagt til að breyta hér, að í staðinn fyrir að fasteignamatið skuli ráða skilyrðislaust, þá skuli matsmenn, úttektarmenn, meta endurbætur á jörðinni, þegar eigendaskipti fara fram, og það mat bætist þá við fasteignamatsverðið. Þetta eru þær aðalbreytingar, sem þetta frv. fer fram á, að gerðar verði á l., og leggur n. til, að það verði samþ., telur þær til bóta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. 22. febr. var útbýtt hér í d. frumvarpi um lækkun verðlags, 24. febr. var þetta mál tekið hér á dagskrá, og þann 25. febr. var því vísað til 2. umr. og hv. fjhn. Nú er mér ekki kunnugt um, að hv. fjhn. hafi haldið fund síðan þetta gerðist, en það er hálfur mánuður. Ég hef spurzt fyrir um það og fengið þær upplýsingar, að a. m. k. til dagsins í gær hafi þessi n. ekki haldið neinn fund í þá um hálfs mánaðar skeið eða lengur. Þar sem þetta frumvarp, frv. til laga um lækkun verðlags, er eina jákvæða frv. og till. til lausnar þeirri kjaradeilu, sem nú stendur, sem hér hefur komið fram á þingi, og jafnframt eina jákvæða till., sem enn hefur komið fram í því máli, sem beinlínis miðar að því að koma í veg fyrir þá gengisfellingu, sem hæstv. ríkisstj. hefur hótað, þá þykir mér það afar hart, ef þessi hv. d. á að þurfa að búa við það, að málið liggi viku eftir viku hjá hv. fjhn. og ekkert sé að gert. Þess vegna hef ég kvatt mér hér hljóðs til þess að fara þess á leit við hæstv. forseta, að ef hv. fjhn. hefur ekki haldið fund um þetta mál nú um helgina, þá verði þetta mál tekið frá nefndinni og á dagskrá til 2. umr. hér í þessari hv. deild ekki síðar en á þriðjudag næstkomandi.

Forseti (SB): Eins og hv. þingmönnum er kunnugt, þá var þeim tilmælum fyrir skömmu beint til allra hv. nefnda þingdeildarinnar að afgreiða þau mál, sem til þeirra hefur verið vísað. Forseti hefur að sjálfsögðu ekki vald til þess að knýja nefndir til þess að skila áliti um mál, sem þær vilja ekki taka afstöðu til. En ég vil aðeins af tilefni þeirrar óskar, sem kom fram frá hv. 8. landsk. þm., ítreka tilmæli mín til hv. nefnda þingdeildarinnar yfirleitt að skila áliti um þau mál, sem til þeirra hefur verið vísað.