Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.og viðskn. Ed. hefur fjallað um frv. til laga um álagningu opinberra gjalda á árinu 1980 og innheimtu þeirra á síðari hluta þess árs. Frv. þetta er staðfesting á brbl. sem gefin voru út 24. júlí 1980 og eru til komin vegna þeirra aðstæðna sem sköpuðust þar sem nú skyldi leggja á samkv, nýjum lögum um tekju- og eignarskatt. Það varð að veita nýjan frest eða lengja frest til að ljúka álagningu opinberra gjalda vegna þess hversu viðamikil þessi lög voru og framkvæmd þeirra, og síðan varð að kveða á hvernig haga skyldi innheimtu í ágústmánuði vegna þessa lengda framtals- og álagningarfrests í þeim umdæmum þar sem álagningu var ekki lokið. Það er kveðið svo á í lögunum að þessi greiðsla, ágústgreiðslan, skyldi vera 20% af þeirri fjárhæð sem fyrirframgreiðslan var ákveðin samkv. lögum nr. 1/1980. Síðan er gerð grein fyrir því, að þetta skuli jafnast út til hækkunar eða lækkunar, eftir því sem álagning endanlega gefur tilefni til, í septembermánuði. Nefndin hefur sem sagt rætt þetta frv. á fundi sínum og mælir með því, að það verði samþykkt. Fjarverandi við afgreiðslu málsins voru Gunnar Thoroddsen, hæstv. forsrh., og hv. alþm. Kjartan Jóhannsson. Undir nál. ritar hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson, formaður, Guðmundur Bjarnason, Davíð Aðalsteinsson, Eyjólfur Konráð Jónsson, með fyrirvara, og Lárus Jónsson, með fyrirvara.



Herra forseti. Mál það, sem hér er til umr. og afgreiðslu, er nánast tæknilegt atriði varðandi innheimtu opinberra gjalda á yfirstandandi ári. Við hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson höfum skrifað undir nál. með fyrirvara til að undirstrika að samþykkt okkar á þessu frv., sem er tæknilegs eðlis, felur á engan hátt í sér samþykki okkar við skattaálagningarstefnu núv. hæstv. ríkisstj.



Herra forseti. Eins og kemur fram í nál. var ég fjarstaddur afgreiðslu þessa máls og reyndar seinasta fund n. og er heldur ósáttur við að þrátt fyrir að ég hafði bent á, að ég mundi ekki geta mætt á þeim tiltekna tíma sem nefndarfundur var haldinn, var hann haldinn engu að síður. En um þetta frv, er það að segja, eins og kom fram í máli hv. síðasta ræðumanns, 3. þm. Norðurl. e., að hér er um tæknilega útfærslu að ræða sem ekki verður auðséð hvernig hægt hefði verið að framkvæma öðruvísi en einhvern veginn í þessa veru. Ég er samþykkur þessu frv. og samþykkt þess þó að í því felist náttúrlega engin ábyrgð eða nokkur stuðningur við þá skattaupphæð sem ákveðin var af hæstv, ríkisstj.



Herra forseti. Allshn. hefur fjallað um frv. til l. um manntal 31. jan. 1981 og leggur til einróma að frv. verði samþykkt með brtt. sem nefndin flytur á þskj. 171 og ég mun gera grein fyrir hér á eftir. Nefndin ræddi við hagstofustjóra, sem gaf henni margháttaðar upplýsingar um fyrirhugaða framkvæmd allsherjarmanntalsins í lok janúar. Þegar frv. þetta var hér til 1. umr. komu fram frá hv. 11. þm. Reykv., Ólafi Ragnari Grímssyni, nokkrar ábendingar, m.a. um hvort ekki væri rétt að binda það í lögum að manntal skyldi fara fram á 10 ára fresti og þá næst í byrjun níunda áratugsins. Það varð niðurstaða nefndarinnar, að menn voru sammála um að ekki væri rétt að binda þetta ákvæði í lögum. Ýmsar forsendur, tæknilegar og annars konar, gætu verið breyttar þá og því ekki rétt að binda það nú að þetta skuli fara fram með þessum hætti. Hins vegar var það og er skoðun nefndarmanna, að stefna beri að því að hér verði tekið manntal á 10 ára fresti. Sú brtt., sem nefndin varð sammála um að flytja á þskj. 171, er í þá veru að taka af tvímæli og gera orðalag nokkuð skýrara en var. Sú breyting, sem lögð er til, er að við bætist setning sem svo hljóðar, með leyfi forseta: „Heimilt er þó að láta viðurkenndum rannsóknaraðilum og opinberum stofnunum í té upplýsingar skráðar á manntal, enda sé þá nöfnum og auðkennisnúmerum einstaklinga sleppt.“ Þetta er eingöngu gert til þess að taka af öll tvímæli um að opinberar stofnanir, t.d. eins og Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands og Þjóðhagsstofnun, eigi greiðan aðgang að þeim upplýsingum, sem manntalið geymir, án þess að þær séu þó bundnar eða tengdar einstaklingum. Nefndin varð sammála um að leggja til þessa breytingu og það er gert í fullu samráði við hagstofustjóra. Nefndin leggur sem sagt til að frv. verði samþykkt með þeirri breytingu sem hún flytur á þskj. 171.



Herra forseti. Það er einungis örstutt fsp. til formanns nefndarinnar. Það eru margir sem álíta að lögheimili séu ekki rétt skráð hjá ýmsum íbúum þessa lands. Bar þetta mál nokkuð á góma í nefndinni eða aðgerðir til að tryggja að menn skrái lögheimili sín rétt. Þetta skiptir verulegu máli fyrir ýmis sveitarfélög. Því er til að mynda haldið fram, að raunverulegur íbúafjöldi í Reykjavík sé meiri en tölur gefa til kynna vegna þess að ýmsir, sem búi hér í raun og sannleika og ættu að eiga hér lögheimili, skrá sig annars staðar.



Herra forseti. Því er til að svara varðandi þessa spurningu, að þetta sérstaka mál bar ekki á góma í viðræðum við hagstofustjóra. Hins vegar held ég að ljóst sé, eftir að nefndarmenn höfðu rætt við hann, að Hagstofan hefur fullan hug á því og þeir aðrir aðilar, sem standa að framkvæmd þessa manntals, að það gefi sem gleggsta og réttasta mynd af því, hvernig íbúatölu er háttað og hvar á landinu menn eiga heimili. Þess vegna hlýtur þetta einnig að koma þar til álita. En auðvitað er rétt að við síðari umfjöllun þessa máls verði þessari ábendingu sérstaklega komið á framfæri við hagstofustjóra.



Herra forseti. Fjh.og viðskn. Ed. hefur tekið til umfjöllunar frv. til l. um sameiningu Lífeyrissjóðs barnakennara og Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins. Eins og segir í aths. við frv. þetta er það flutt í tilefni þess, að 20. ágúst 1980 var undirritaður aðalkjarasamningur milli Bandalags starfsmanna ríkis og bæja og fjmrh. fyrir hönd ríkissjóðs. Þá var jafnframt gert samkomulag milli ríkisstj. og BSRB um nokkur félagsleg réttindamál opinberra starfsmanna. Í framhaldi af því hefur verið gert samkomulag við BSRB þess efnis að samræma skuli lög Lífeyrissjóðs barnakennara lögum um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins. Lagafrv. þetta er því flutt í samræmi við það samkomulag sem Kennarasamband Íslands og fjmrh. hafa gert með sér. Nefndin hefur fjallað um frv. og leggur til að það verði samþykkt. Fjarverandi við atkvgr. voru hæstv. forsrh. Gunnar Thoroddsen og hv. þm. Kjartan Jóhannsson. Tveir hv. þm., Eyjólfur Konráð Jónsson og Lárus Jónsson, undirrita nál. með fyrirvara.



Herra forseti. eins og fram kom í máli frsm. hv. fjh.- og viðskn. rituðum við Eyjólfur Konráð undir þetta nál. með fyrirvara. Ég vil taka það fram í sambandi við þann fyrirvara, að hann er ekki gerður vegna þess að við teljum að þetta mál sé á einn eða annan hátt óæskilegt. Þvert á móti teljum við að það sé spor í rétta átt í lífeyrismálum að sameina þessa tvo lífeyrissjóði. Við teljum einnig að annað frv., sem við rituðum undir með fyrirvara, um Lífeyrissjóð bænda, sé spor í rétta átt. Hins vegar liggur fyrir hv. deild frv. frá ýmsum sjálfstæðismönnum - ég var því miður fjarverandi þegar það var lagt fram þó að ég hefði gjarnan viljað vera flm. þess- um breytta stefnu í tifeyrismálum í heild, sem er mjög mikið nauðsynjamál. Við vildum þess vegna undirstrika þá skoðun okkar, að á þessum lífeyrismálum þurfi heildarendurskoðun. Því skrifum við með fyrirvara undir bæði þessi nál.



Herra forseti. Hér gildir hið sama um afgreiðslu og fyrr og einnig sú athugasemd mín, að ég hafi ekki haft tækifæri til að sækja þennan fund. Í frv. sem slíku felst hagræðing ein. Ég er því samþykkur þessu frv. Hins vegar mun væntanlega gefast tækifæri síðar til að lita á lífeyrismál opinberra starfsmanna í heild. Ég vil að það komi fram hér, að á þessu stigi a.m.k. er fyrst og fremst um að ræða hagræðingaratriði sem ég legg til að verði samþykkt.



Herra forseti. Fjh.og viðskn. Ed. hefur einnig tekið þetta frv. til l. um breyt. á lögum nr. 101 28. des. 1970, um Lífeyrissjóð bænda, sbr. lög nr. 35/1972, lög nr. 67/1974, lög nr. 3/1977, lög nr. 64/1977 og lög nr. 25/1980 um breyt. á þeim lögum, til skoðunar. Hér er um að ræða samræmingu á lífeyrisréttindum bænda og er frv. flutt samkv. tillögu stjórnar lífeyrissjóðsins. Eins og fram kemur í athugasemdum við frv. er ætlunin að „með breytingu þessari yrði dregið úr misræmi er orðið getur milli lífeyrisréttinda manna, sem fæddir eru árið 1914 eða fyrr og öðlast rétt samkv. II. kafla laganna, og réttinda manna sem fæddir eru árið 1915 eða síðar og ávinna sér rétt einvörðungu í samræmi við iðgjaldagreiðslur samkv. I. kafla laganna.“ Nefndin varð sammála um að mæla með að þetta frv. verði samþykkt. Það er svo með þetta eins og hin tvö fyrri málin sem við höfum fjallað hér um og fjh.- og viðskn. tók fyrir á þessum fundi, að fjarverandi við afgreiðsluna voru hæstv. forsrh. Gunnar Thoroddsen og hv. þm. Kjartan Jóhannsson og þeir hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson og Lárus Jónsson undirrituðu með fyrirvara.



Herra forseti. Eins og fram hefur komið hafði ég ekki tækifæri til að sitja þennan nefndarfund. Það er auðvitað nauðsynlegt að bændur njóti sem bestra lífeyrisréttinda í ellinni, svo mjög sem það kerfi, sem Alþingi hefur komið á, hvetur þá til að slíta sér út fyrir aldur fram. En það er óvenjulegt við þetta frv. eins og það liggur hér fyrir og varðar greinilega fjárhagsleg atriði, þ.e. í þessu tilfelli útgjöld Lífeyrissjóðs bænda, þar sem verið er að breyta réttindum, að ekki sé gerð nein grein fyrir því, hvaða áhrif það hefur á stöðu sjóðsins að breyta réttindunum með þessum hætti. Er það svo, að útgjöld sjóðsins minnki við þessa breytingu þannig að það sé þá verið að skerða rétt hluta af bændastéttinni, eða er það svo, að útgjöld sjóðsins aukist við þessa breytingu? Sé hið síðara tilvikið, hvaða fjárhæð er þá um að ræða og er öruggt að lífeyrissjóðurinn geti staðið undir því? Auðvitað er ekki gagn að auknum réttindum ef sjóðurinn getur ekki staðið undir þeim. Verður ekki ráðið með einhlítum hætti af þeim texta, sem hér liggur fyrir, hvort heldur er. Þess vegna óska ég upplýsinga um þetta efni, hvort þetta minnki eða auki útgjöld sjóðsins og hvaða fjárhæð þar sé um að ræða, þannig að mönnum geti verið ljóst um hvaða fjárhæð á að skerða réttindi bænda eða öfugt og hvernig sjóðurinn muni þá geta staðið undir því.



Herra forseti. Varðandi þessar fsp. hv. þm. Kjartans Jóhannssonar vil ég upplýsa að það var ekki um það beðið og ekki farið ofan í það á nefndarfundinum, hversu miklar breytingar væri þarna um að ræða. Mér sýnist af texta frv. að þarna sé fremur gengið í þá átt að útgjöld sjóðsins mundu lækka, verði frv. samþ. Mér virðist svo á þeim aths. sem fram koma við frv. Ég er ekki heldur með við höndina ræðu hæstv. fjmrh. þegar hann mælti fyrir frv. þessu í deildinni, þannig að ég get því miður ekki gert nánari grein fyrir því á annan hátt en vitna til aths. í frv. og jafnframt gera grein fyrir því, að það var ekki gerð sérstök úttekt á því eða ekki um það rætt sérstaklega á nefndarfundinum, hvort og hversu mikla upphæð væri þarna um að ræða.



Herra forseti. Ég hef áður gert grein fyrir fyrirvara okkar hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar við þetta mál. Hann er einvörðungu í því fólginn, að við teljum að það þurfi að gera frekari róttækar breytingar á öllu lífeyrissjóðakerfi allra landsmanna. Ég vil í sambandi við það, sem hér hefur komið til umræðu, hvort um sé að ræða auknar greiðslur lífeyrissjóðsins, taka undir það sem kom fram hjá hv. þm. Guðmundi Bjarnasyni. Það var ekki upplýst á þessum fundi að svo væri, enda frv. nánast um það að samræma réttindi bænda til lífeyrisgreiðslu. Ég get ímyndað mér að þar sé um óverulegar auknar greiðslur að ræða. Hins vegar bar það á góma einmitt á þessum nefndarfundi, að það vill oft verða mjög mikill misbrestur á því um stjfrv. að ákvæði svonefndra Ólafslaga séu virt og kostnaðaráætlun fylgi þeirri lagasmíð sem veldur auknum útgjöldum úr ríkissjóði. Það er því miður svo, að það eru ekki einu ákvæði þeirra ágætu laga sem eru illa í heiðri höfð. Það er ástæða til að taka mjög undir það. Ég held að það sé heilbrigð innanhúsregla fyrir Alþingi og ríkisstj., hver sem hún er, að hafa í heiðri, hvort sem það er í lögum eða ekki, að varðandi öll frv., alla vega stjfrv., sem fela í sér aukin útgjöld, sé „gerð grein fyrir því, þegar verið er að setja viðkomandi lög hver útgjöld þau hafa í för með sér og að menn gangi þá með opin augu í að smíða þau lög.



Út af þessum umræðum held ég að væri rétt að kynna sér hvort hæstv. fjmrh. væri í húsinu. Hann gæti svarað þessum spurningum ef hann væri við. Við gefum örstutt hlé á meðan það er athugað.



Herra forseti. Það fengust ekki svör við þessum spurningum. Frsm. meiri hl. hafði það á tilfinningunni, að þetta þýddi minni útgjöld fyrir sjóðinn. Hv. þm. Lárus Jónsson hafði það á tilfinningunni, að þetta þýddi meiri útgjöld fyrir sjóðinn.  Mér sýnist rétt að þegar svona er mál í pottinn búið ljúkum við ekki 2. umr. fyrr en allar upplýsingar liggja fyrir. Ég geri ekki ráð fyrir að það muni tefja framgang málsins. 3. umr. gæti farið fram jafnframt síðari hluta 2. umr. mín vegna. Mér finnst ekki rétt að þessari umr. sé lokið án þess að þessar upplýsingar liggi fyrir. Ég óska hér með eftir því við forseta, að málinu verði frestað.



Ég skal verða við ósk hv. 2. þm. Reykn. Ég ætla hins vegar að doka við með það að taka málið alveg út af dagskrá ef vera kynni að hæstv. fjmrh. kæmi í húsið áður en við hefðum lokið dagskrá þessa fundar. Þá mætti fá svör við þessu. Umr. um þetta mál er því frestað um stund, en það ekki tekið út af dagskrá alveg í dag. Það er rétt að sjá til vegna þess að gott væri að ljúka umr. Við fáum á okkur á næstunni töluverðan slatta af frv. úr Nd. og best væri að ljúka sem mestu sem er á dagskránni í dag ef unnt er. - En ég skal fúslega verða við ósk 2. þm. Reykn.



Herra forseti. Á þskj. 158 höfum við hv. þm. Egill Jónsson, Davíð Aðalsteinsson og Ólafur Björnsson leyft okkur að flytja frv. til l. um breyt. á lögum um heilbrigðisþjónustu. Þetta er stutt frv. 1. gr. þess er um það, að við 1. mgr. lið 1 í 13. gr. laganna bætast orðin: Þar er þó einnig heimilt að ráða aðstoðarlækni hluta úr ári. - Hér er átt við H 1 stöðvarnar. 2. gr.: Við 14. gr. laganna bætist ný mgr., 14.12. svohljóðandi: Nú hefur læknir unnið við heilsugæslustöð H 1 í samfleytt þrjú ár, og á hann þá rétt á að hljóta eins árs leyfi með fullum launum til framhaldsnáms hér á landi eða erlendis, enda fylgi því skuldbinding um áframhaldandi þjónustu í minnst þrjú ár við heilsugæslustöð H1. Þetta er auðskilið mál, að ég hygg, og ég vil leyfa mér að lesa yfir grg. sem fylgir þessu frv. Hins vegar kann hér að vera um nokkurt álitamál að ræða sem rétt er að taka rækilega fyrir í heilbr.- og trn. og athuga vel alla þætti. Það er okkur ljóst, sem þetta mál flytjum, að einkanlega þarf að athuga 2. gr. Ég hygg að varðandi 1. gr. þyki allsjálfsagt mál að þarna verði með einhverjum hætti úr að bæta. En í grg. segir svo, með leyfi forseta: „Þegar lögin um heilbrigðisþjónustu voru sett 1973, hafði ástandið í læknamálum landsbyggðarinnar verið með öllu óviðunandi. Ekki síst var það tilgangur nýrrar löggjafar að bæta hér verulega úr. Í kjölfar löggjafarinnar og mikilla framkvæmda í heilsugæslumálum úti á landi hefur mikil breyting orðið á til batnaðar og þróunin stefnir í rétta átt, til alhliða bættrar þjónustu á sviði heilsugæslu um allt land. Enn ber þó á nokkurn skugga. Erfiðlega hefur gengið að fá lækna að H1 stöðvunum - þeim heilsugæslustöðvum þar sem aðeins skal starfa einn læknir. Hér er um stöðvar að ræða sem velflestar þjóna þeim svæðum, sem afskekktust eru eða verst í sveit sett hvað snertir samgöngur, miklar fjarlægðir eða nálægð við sjúkrahús. Þörfin á góðri og öruggri heilsugæslu er því hvergi brýnni né meir knýjandi og því má einskis láta ófreistað til að unnt sé að fá lækna þar til starfa og til sem lengsts tíma. Ýmsar tillögur hafa verið uppi um úrbætur, ef takast mætti að laða menn fremur til starfa á þessum stöðum. Landlæknir hefur að vonum látið þessi mál mjög til sín taka, enda brennur vandinn hvað heitast á honum, og m.a. reifaði hann á s.l. vetri ýmsar hugmyndir sínar til úrbóta í þessu efni við heilbrigðis- og trygginganefndir þingsins. Þeim er nú að miklu leyti komið hér í frv.-form, því full ástæða er til nánari umfjöllunar viðkomandi nefnda og þingsins í heild um þetta málefni.“ Ég vil taka fram í þessu sambandi að landlæknir hefur mjög óskað eftir því, að þetta mál kæmist með einhverjum hætti hér inn, og ég tel ekkert óeðlilegt við að það sé gert, hefði reyndar talið æskilegast að þetta fylgdi í kjölfar breytinganna sem væntanlegar eru á heilsugæslulögunum í heild sinni. En eftir þeim þarf að bíða töluvert. Hér er um afmörkuð atriði að ræða, sem ég hef rætt við hæstv. heilbrrh. um hvort væri nokkuð til fyrirstöðu að kæmu hér inn sérstaklega. Kvað hann svo ekki vera, enda tel ég að þetta stangist ekki neitt á við þá heildarendurskoðun sem nú er í gangi varðandi málið í heild, þ.e. lögin um heilbrigðisþjónustu. Í grg. segir áfram að þessar hugmyndir hafi m.a. komið fram hjá læknum sem á H1 stöðvum hafa starfað og þá alveg sérstaklega hugmynd númer 1 í 1. gr. frv., sem er um leið meginatriði hugmyndanna og örugglega sú virkasta. Hér er um að ræða þá heimild að ráða aðstoðartækni hluta úr ári. Margir hafa gegnt störfum með mikilli prýði á H1 stöðvunum, en það eru mjög fáar stöðvar, því miður, sem njóta þess að þar séu menn með svipuðu hugarfari og t.d. ég hef best dæmi um úr mínu kjördæmi með Þengil Oddsson á Vopnafirði. Hann hefur gegnt þar starfi með mikilli prýði. Hann hefur t.d. lagt alveg sérstaka áherslu á að einhver heimild af þessu tagi fáist. Heimildin er ekki til nú vegna þess að þar yrði þá eingöngu um staðgengil að ræða er hér kæmi til greina að ráða hluta úr ári, tvo til þrjá mánuði yfir t.d. erfiðasta tímann, annasamasta tímann, mann í starf með héraðslækninum, en um leið mundi það auðvelda þeim hinum sama að taka að sér hlutverk staðgengils einnig. Hann mundi kynnast aðstæðum á staðnum og mundi eiga auðveldara með að taka að sér áframhaldandi starf, enda líka um lengri tíma að ræða og auðveldara viðureignar. Ég held að þessi skoðun Þengils og margra fleiri lækna á H1 stöðvunum sem þar hafa starfað sé rétt og þetta leysi sem sagt bæði vanda þeirra og annir miklar og eins staðgengilsmál þeirra líka að nokkru leyti. Greinarnar skýra sig sjálfar, en í þeim er ætlað að ýta undir það, að menn fáist fremur til starfa á H 1 stöðvum, þar sem aðstaða öll og álag er með öðrum hætti en þar sem fleiri koma til. Því er lagt til í 1. gr. frv., að við bætist sú heimild, að við H1 stöðvar megi ráða aðstoðarlækni hluta úr ári. Sama er að segja um þau ótvíræðu og mikilvægu hlunnindi sem lögð eru til í 2. gr., með þeirri skuldbindingu sem þar fylgir. Hvati ætti þetta að vera alveg án efa. Nú er hérna um miklu vafasamara atriði að ræða og okkur flm. er það vel ljóst að réttindum af þessu tagi, sem fylgir jafnframt þó skuldbinding, fylgir vissulega alltaf einhver vafi. Ég bendi á það þó varðandi læknanema, að svipaður háttur hefur áður verið uppi varðandi tæknanemana, ekki þó varðandi leyfi þeirra til starfa á fullum launum, enda þeir ekki komnir í starf, heldur varðandi námsstyrki til þeirra og stuðning við nám þeirra gegn vissri skuldbindingu um að gegna læknisstarfi á eftir. Þetta fyrirkomulag reyndist á sínum tíma misjafnlega að vísu, en í mörgum tilfellum vel. Nú vil ég ekki leggja dóm á það, hver árangur yrði af þessu. En meðan þessir læknar búa við þær aðstæður sem þeir búa í dag held ég að það sé ótvírætt, að hér yrði um nokkuð aukna tryggingu að ræða að þessir læknar störfuðu lengur á H1 stöðvum. Það er kannske meginmálið fyrir fólkið sem býr í þessum héruðum að stöðugleiki í læknamálum á H1 stöðvunum sé meiri en hann er. Það er kannske aðalatriðið. Samband milli læknis og sjúklinga er vissulega mjög náið og þarf að vera náið. Þar þarf að ríkja ákveðið trúnaðartraust. Hin sífelldu læknaskipti, við höfum af því reynslu sem búum úti á landi, eru slæm fyrir íbúana og óheillavænleg í alla staði. Til viðbótar því verður afleiðingin oft sú, að fólk leitar meira annað þar sem meiri er stöðugleiki, á H2 stöðvarnar jafnvel, til lækna sem þar eru og grónir í starfi. Ég hef dæmi um þetta frá tíðum læknaskiptum úr læknishéraði mínu Eskifjarðarlæknishéraði, þar sem voru áður um skeið alltíð skipti. Þá var hinn ágæti læknir uppi á Egilsstöðum, Guðmundur Sigurðsson. Þegar nýir menn voru að koma kusu menn frekar að fara upp í Egilsstaði og hitta þann ágæta mann, sem þar sat, og leita ráða hjá honum. Þeir þekktu til hans og þekktu hann nokkuð vel. Ég held þess vegna að það sé ekki lítið atriði að meiri festa skapist í læknamálum þessara stöðva. Það er einmitt atriði sem þarna er vikið sérstaklega að. Að vísu hefur landlæknir viljað ganga enn lengra en við gerum í þessu frv. Bæði hefur hann viljað hafa þessa skuldbindingu styttri, hann hefur viljað hafa skuldbindinguna aðeins tvö ár, og hann hefur viljað hafa réttinn til eins árs leyfis líka eftir tvö ár. Við fórum bil beggja varðandi þetta, miðað við þær umræður sem höfðu farið fram í nefndinni í fyrra um þetta, og vorum með þrjú ár áður en leyfið væri tekið og þrjú ár í skuldbindingu á eftir, en þetta verður allt athugað betur í nefnd og einnig það atriði hvort hér eigi að vera um þennan hvata að ræða eða ekki, sem geta vel verið skiptar skoðanir um. Landlæknir hefur bent á fleiri atriði sem gætu verið hvetjandi í þessu efni. Hann hefur t.d. bent á að í stöður við heilbrigðisstofnanir eða í stöður heilsugæslulækna skuli starfsaldur læknis við H1 stöð teljast fimm ár fyrir hver þrjú ár. Við treystum okkur ekki til að taka þetta inn, en við teljum þetta vissulega athyglisvert og vísum þessu, eins og frv. í heild og öðrum atriðum sem landlæknir mun kynna á fundum nefndarinnar, til skoðunar í nefndum þingsins og einnig til skoðunar rn. varðandi frekari framkvæmd þessa atriðis og einnig varðandi hugmyndir landlæknis um frekari fríðindi sem falla að 2. gr. þessa frv. Ég hygg að ekki þurfi að hafa lengri framsögu. Það er mjög nauðsynlegt að á þessu máli verði tekið á einhvern hátt og það tryggt að meiri festa skapist í læknamálum H1 stöðvanna, þó við flm. vitum allir að vandinn er læknaskorturinn almennt. Það er kannske svolítið broslegt að vera að tala um læknaskort eins og við framleiðum mikið af þessum ágætu mönnum, en engu að síður er hann staðreynd. Menn una ekki hérlendis, þeir fara utan, þeir þurfa mjög að sérhæfa sig, og er ekkert nema gott um það að segja, en endirinn verður svo oft sá, eins og menn þekkja, að þeir ílendast erlendis og við njótum ekki þeirra góðu starfskrafta sem við annars ættum í raun og veru og eigum í raun og veru vissa heimtingu á að fá að njóta. Ég vil svo leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. heilbr.- og trn.