Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta á þskj. 176 er upphaflega flutt að tilstuðlan dómsmrn. Miðar það að því, að ritari forseta Íslands geti, auk þeirra manna, sem á undan eru taldir, skipað dómarasæti. Í raun og veru er hér aðeins um leiðréttingu að ræða, og vonast ég til, að því verði að lokinni umr. vísað til hv. allshn.



Herra forseti. Frumvarp þetta til laga um bráðabirgðabreyting á lögum nr. 62 frá 1939, um tollskrá o.fl., 5. mál Ed., hefur verið tekið fyrir í fjhn., en hún hefur ekki orðið sammála um það. Meiri hlutinn leggur til, að frv. verði samþykkt, en minni hlutinn, hv. 2. þm. Reykv., leggur til að fella 1., 2. og 4. gr., en samþykkja 3. gr. Frv. þetta er til framlengingar á lögum nr. 2 1950. Hér er þó gert ráð fyrir tveimur breytingum frá þeim lögum: 1. Að álag á verðtoll samkv. B-lið 1. gr. sé lækkað úr 65% í 45%, en það er gert í samræmi við 10. gr. laga nr. 22 1950, um gengisskráningu, launabreytingar, stóreignaskatt, framleiðslugjöld o.fl., 2. Að felld verði niður lög nr. 98 1941, um heimild fyrir ríkisstj. til ráðstafana og tekjuöflunar vegna dýrtíðar og erfiðleika atvinnuveganna, en það, sem enn er notað af þeim heimildum, sem felast í þeim lögum varðandi aðflutningsgjöld, verði tekið inn í þetta frv., en það eru ákvæðin í 1. og 2. lið 3. gr. laganna frá 1941, skv. auglýsingu nr. 2 1950, og eru þau ákvæði tekin upp í 3. gr. þessa frumvarps. Lög nr. 98 1941 voru sett á styrjaldarárunum, og voru þau fyrst og fremst miðuð við ástand, sem þá ríkti, og ráðstafanir, sem þá þótti rétt að gera. Er ekki ástæða til, að lagaákvæði þessi, að undanteknum- ákvæðum 1. og 2. liðar 3. gr. varðandi aðflutningsgjöld og 3. liðar varðandi tollvörugjald af kaffibæti - en ákvæði 3. liðar varðandi kaffibæti eru tekin upp í frv. um breytingu á tollvörugjaldslögunum, sem lagt er fram með þessu frv. - verði látin gilda lengur, og er því lagt til, að þau verði felld niður. Meiri hl. fjhn. leggur til, að frv. verði samþ. eins og það er lagt fyrir.



Herra forseti. Þetta mál er öllum svo vel kunnugt, að ekki þarf að hafa mörg orð um það. Það er aðalspursmálið, hvort framlengja skuli vörumagnstollinn og verðtollinn. Það blandast engum hugur um, að ríkið þurfi á þeirri upphæð að halda, sem fæst af þessum tollum. En nefndarmenn greinir á um, hvort ekki væri réttlátara að taka meira af tekjum ríkisins í sköttum af stóreignum eða gróða af innflutningsverzluninni, sem oft hefur verið deilt um og ég ætla ekki að ræða nú. Því er 1. gr. fyrst og fremst andstæð stefnu sósíalista gagnvart tollum, og svo kemur hins vegar til greina, að þó að það verði að taka tekjur með tollum, hlýtur að vera meiningamunur um, hvort ekki sé unnt að ná sömu upphæð með lægri tollum, ef annarri verzlunarstefnu væri fylgt. Það er gefið, að um leið og ríkið verður að draga úr innflutningnum, gefa þessir tollar minna en ella. Ef lækka ætti tollana, yrði að gera breytingu á frjálsræðinu í innflutnings- og útflutningsverzluninni. Hef ég því tekið afstöðu gegn 1. gr. frv. og vil minna á, að er gengislækkunin var samþykkt, þá var því lofað, að tollarnir yrðu lækkaðir eins og aðrar álögur á almenningi. Því er það hart, að nú skuli ekki sjást, að reynt sé að lækka tollana. Þetta var jafnvel undirstrikað með fyrirsögninni, þar sem stendur „um bráðabirgðabreyting á l.“ o.s.frv. Ég ætla ekki að orðlengja frekar um þetta, enda var mjög mikið rætt um þetta, er það var sett á í fyrra. Tillaga mín er, að 3. gr. verði látin standa. Hins vegar verð ég með 2. og 4. gr., sem eru um undanþágu frá 1. gr., þótt ég vilji aðeins láta 3. gr. standa. Ég ætla að reyna við 3. umr. að fá tollinn lægri, ef ég sé að það verður hægt, annars greiði ég atkv. á móti frv.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er flutt af landbn., og er í aðalatriðum skýrt frá tilgangi þess í grg. Samkv. gildandi l. um lax- og silungsveiði er frestur til innlausnar á veiðiréttindum bundinn við árið 1947. Nú er það svo, að á nokkrum stöðum urðu landeigendur, er hug höfðu á þessu, of seinir til að krefjast innlausnar, og er þetta frv. flutt til að gefa mönnum kost á að innleysa réttindi sín í þessum efnum. Er það von mín, að hv. deild fallist á þann rétt, sem hér er veittur.