Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Jónas Jónsson) Svo sem kunnugt er, þá höfum við Íslendingar haft eitt bankaráð. Er það bankaráð Íslandsbanka. Nú höfum við samt sem áður 3 banka, Íslandsbanka, Landsbankann og veðdeild Landsbankans, sem líka er einskonar banki. Auk þess höfum við marga sparisjóði víðs vegar um landið, og í útsýn nýjan eða nýja banka. Frumkvæðið að þessari hugmynd, að setja á stofn slíkt bankaráð, sem hjer er gert ráð fyrir, er komið frá einum starfsmanni við Landsbankann, og kom fram fyrir 2 árum, þótt ekki væri opinberlega. Áleit hann, að bönkunum væri mikill styrkur að svona löguðu ráði, er skipað væri fulltrúum atvinnuveganna og bankarnir gætu ráðfært sig við. Þetta frv. gefir ráð fyrir einu bankaráði, og sje fjármálaráðherra formaður þess. Hafi það yfirumsjón með öllum bönkum og sparisjóðum hjer á landi, og marki aðallínurnar í starfsemi þeirra. Ef frv. þetta verður að lögum, nær það þó ekki fyrst um sinn til Íslandsbanka, sem hefir bankaráð, skipað eftir sjerstökum lögum. En þar sem landið hefir mikilla rjettinda að gæta í bankanum, þar sem það, auk annars, hefir lagt mikið fje í hann, þá er ekki ólíklegt, að skjótt þætti hagfeldara að fella hann undir sömu ákvæði og aðra banka, og yrði þá núverandi bankaráð lagt niður. Þegar stofna skal nýtt bankaráð, virðist rjettast að snúa sjer til atvinnufjelaga landsins. Þessu ráði hefir líka verið beitt. Landsstjórnin hefir einatt leitað ráða til atvinnufjelaganna, þegar hún hefir haft til framkvæmda eitthvað, er snertir atvinnu eða verslun landsins. Hjer er því aðeins gengið lengra fram á þessa braut, þar sem farið er fram á það, að stjettafjelögin ráði aðalstefnu og starfi peningabúðanna. Þá gæti það orkað tvímælis, hvernig skifta ætti þessu starfi milli atvinnufjelaganna. Hjer er sú leið farin, að skifta því jafnt milli sveita og kauptúna, tveir fyrir hvorn aðalaðilja. Sýnist rjett að gera þessa tvo aðalþætti íslensks þjóðlífs jafnrjettháa. Fremur gæti þó verið ágreiningur um það, hvernig skifta ætti innbyrðis. í kauptúnunum er lagt til, að það sjeu tvær aðalstjettirnar, sem skipi sinn fulltrúan hvor: vinnuseljendur og vinnukaupendur. En fyrir sveitirnar sjeu það Búnaðarfjelagið og Samband Íslenskra samvinnufjelaga, sem skipi fulltrúana. Þá er gert ráð fyrir því, að bankaráðið starfi kauplaust. Fordæmi frá bankaráði Íslandsbanka sýnir, að illa hefir gefist að hafa bankaráð launað af bankanum. Bankaráð Íslandsbanka hefir oftast haft lítið að starfa, en töluvert há laun. Hjer er gert ráð fyrir því, að það sje borgaraleg skylda að taka sæti í ráðinu, eins og menn nú t. d. eru skyldir að taka sæti í bæjarstjórn. Auðvitað yrðu þau fjelög, sem mennina kjósa, sjálfráð, hvort þau launuðu þá eða ekki. Þörfin fyrir, að lánsstofnanir hjer á landi starfi í samræmi er augljós. En mikið hefir brostið á, að svo hafi verið. Jafnvel þeir, sem álíta, að samkepni sje allra meina bót, eru óánægðir með samkepni á þessu sviði, eða milli bankanna. Óskir velflestra landsmanna munu því mætast á þessu sviði, bæði þeirra, sem óska eftir sem mestu samræmi í störfum þjóðarinnar, og eins hinna, sem halda á lofti samkepninni. Eins og nú er, þá stendur annar aðalbankinn höllum fæti, eða er í hálfgerðum vandræðum. Veðdeildin svo að segja getulaus og megnt ólag á ýmsum sparisjóðum úti um landið. Jafnvel eru sumar sveitir í mesta vanda staddar með sparisjóði sína. - Þá hefir og komið frv. fram í Nd. um stofnun nýs banka, og sýnist vera talsverður áhugi fyrir því máli þar. Sýnist því varla geta orkað tvímælis um það, að þörf sje á því að koma heildarskipulagi á allar þessar lánsstofnanir, þannig að þær starfi í sem bestu samræmi við þarfir atvinnuveganna. Óhætt er að fullyrða, að hjer er jafnt um hagsmuni atvinnuveganna sem bankanna að ræða. Og telja má víst, að töp bankanna hefðu eigi orðið jafnstórfeld og komið er fram, hefðu fulltrúar atvinnuveganna haft hönd í bagga um það, hvernig lánin hefðu verið veitt. Þar sem frv. þetta er fjármálalegs eðlis, vil jeg leyfa mjer að óska þess, að það, að umr. lokinni, gangi til fjhn.

Jón Magnússon Jeg geri ráð fyrir því, að það sjeu atriði í frv., sem vert sje að líta á. En jeg vildi aðeins gera grein fyrir því, hvers vegna jeg er á móti frv. Hjer á að mynda allsherjarbankaráð, og eins og hv.flm. (JJ) rjettilega drap á, þá væri það aðeins Landsbankinn, sem það gæti átt við fyrst um sinn. En þess ætti ekki að þurfa. Sá banki er, að lögum til, svo vel útbúinn hvað stjórn snertir, að ekki er hægt að gera það betur. Í öðrum löndum er álitið, að slík bankaráð sjeu lítils virði. Starfrækslan mest komin undir bönkunum sjálfum. Þá er jeg samdóma hv. 5. landsk.þm. (JJ) um það atriði, að bankaráð Íslandsbanka, eins og það hefir starfað, hafi reynst fremur þýðingarlítið. Því var hreyft fyrir nokkrum árum, og það oftar en einu sinni, hjer á Alþingi, hvort ekki væri rjett að skipa sjerstakan mann, er hefði eftirlit með sparisjóðum í landinu. En það mál gekk þá ekki fram. Jeg skal víkja aftur að því atriði, að jeg tel naumast hægt að vanda stjórn Landsbankans betur með lögum, og því ekki heldur þörf. Við Landsbankann eru nú 3 aðalbankastjórar, og er það tveimur fleira en gerist við svipaða banka erlendis, þar sem ekki er nema einn aðalbankastjóri, og þá máske aðstoðarbankastjórar. Auk þess eru endurskoðendur, er þingið og ríkisstjórnin velur, og enn fremur getur stjórnarráðið eða fjármálaráðherrann haft áhrif á stjórn bankans. Þarf því varla að bæta stjórn Landsbankans með lögum, og um að bæta stjórn Íslandsbanka er ekki að ræða hjer, eins og áður er að vikið, þar sem bankaráð hans er skipað eftir sjerstökum lögum. Þá álít jeg, að svona bankaráð yrði alt of þunglamalegt fyrir sparisjóðina. Þó er vert að hugsa um það atriði, hvort ekki væri rjett að setja sjerstakan eftirlitsmann yfir alla sparisjóði í landinu, og ef til vill líka yfir alla banka, einskonar bankaeftirlitsmann, en á öðrum grundvelli en þeim, er frv. þetta gerir ráð fyrir. Jeg hygg, að ekki yrðu mikil not að svona bankaráði, jafnvel þótt vel væri til þess vandað að mönnum. Jeg hefi því ekki mikla trú á því, að endurbót yrði að þessu. Það væri þó máske rjett, að það atriði væri tekið til athugunar, t. d. af stjórninni hvort ekki væri rjett að skipa einn bankaeftirlitsmann einnig fyrir sparisjóðina. Eins og áður er getið, þá voru gerðar tilraunir í þessa átt fyrir 8–10 árum, en náði þá ekki fram að ganga.

Forsætisráðherra (SE): Út af ummælum hv. 4. landsk.þm. (JM), um sjerstakan bankaeftirlitsmann, vil jeg geta þess, að stjórnin hefir þegar tekið þetta mál til yfirvegunar.

Flm. (Jónas Jónsson) Þó ekki sje beint til andsvara, þá vil jeg þó gera fáeina aths. við ræðu hv. 4. landsk.þm. (JM). Það var ekki rjett, sem hv.þm. (JM) tók fram, að ekki gæti verið nema um Landsbankann einan að ræða, því hið rjetta er, að það yrðu fleiri, sem nytu góðs af stofnun þessa bankaráðs. Hjer er bæði um Landsbankann og veðdeildina að ræða, sem með lögum er breytt í sjerstakan banka, þó enn sje ekki komið til framkvæmda, vegna lömunar. Er þó hafinn undirbúningur um, að þessi lög geti komið til framkvæmda, og verða þá bankarnir tveir. Þá er einnig sennilegt, að Íslandsbanki myndi skjótt koma undir þetta sama bankaráð. Jeg hefi það frá manni, mjög kunnugum Íslandsbanka, sem einnig er kunnugur erlendu hluthöfunum, að þeir telji það bankanum miklu hagkvæmara að hafa innlent bankaráð, og þá að líkindum skipað á svipaðan hátt og hjer segir. Að vísu er þetta ekki beint sönnunargagn, þar sem jeg tel mjer eigi rjett að skýra frá nafni þessa manns, en það er þó eigi að síður satt. Það er engin sönnun í þessu máli, þótt bankaráð Íslandsbanka hafi eigi reynst vel á undanförnum árum. Að það gerði það ekki, lá í því, að frá þingsins hálfu var svo frá því gengið, að það varð fremur bitlingur heldur en til að gera gagn, og valið fjell oft þannig, að af því hefir ekki verið mikils að vænta. Nú hefir það þó starfað mikið síðustu mánuðina. Að vísu er mjer ekki kunnugt, að eftir það liggi mikið nýtilegt, en það hefir sem sagt lagt sig fram að halda fundi um eitthvað. Alt öðruvísi yrði þessu háttað en undanfarin ár, ef bankaráðið væri skipað fulltrúum atvinnuveganna, völdum af þeim sjálfum, og þá þeim mönnum, er mest traust hefðu innan hverrar atvinnugreinar, heldur en þegar bankaráðið hefir verið valið eftir hverfulleik kosninganna hjer á þinginu. Tilgangur frv. er sá, að bankarnir fái, þegar þeim fjölgar, sameiginlegan grundvöll til að vinna á og sameiginlegan stað, sem bankastjórnirnar gætu komið saman og væru jafnvel skyldugar til að koma saman á, til að vinna að sameiginlegum hagsmunum bankanna og atvinnuveganna og skiftu verkum milli lánsstofnananna. Það mun óhætt að fullyrða, að aðalbankarnir hjer hafa verið mjög svo ókunnir hag og viðskiftum hvor annars. Þannig gat maður komið í annan bankann og beðið þar um lán án þess að bankinn hefði hugmynd um, hvernig hagur mannsins stóð hjá hinum bankanum. Er slíkt ástand mjög óheppilegt í litlu landi, sem hefir mjög hættulega atvinnuvegi. Sameiginlegt bankaráð myndi koma í veg fyrir slíka hættu. Viðvíkjandi sparisjóðunum yrði þetta máske ekki nægileg umbót. Ófært er, að ekkert eftirlit sje haft með þeim. En að skipa til þess fastan mann gæti líka orðið miður heppilegt; já, máske af sömu ástæðu og drottningin í Svíþjóð, sem ekki vildi giftast; hún hjelt, að hún myndi ef til vill fæða son, sem ekki yrði góður kóngur. Í okkar litla þjóðfjelagi er erfitt að fá mann, sem bæði er starfi sínu vaxinn og menn bera líka traust til. Er hættulegt að setja fastan mann í slíka stöðu undirbúningslaust, ef valið skyldi mishepnast. Betra myndi vera, að bankaráðið fæli trúnaðarmanni sínum í bili slíkt eftirlit. Fengist þá reynsla fyrir manni og árangri af starfinu, án þess að festur væri maður til þess. Um sjerstakan bankaeftirlitsmann er það að segja, að naumast myndi hann til þess fallinn að ferðast milli sparisjóðanna. Til þess myndi sennilega valinn eldri maður, sem óhægt ætti með ferðalög um landið á öllum tímum árs.

Guðmundur Guðfinnsson Jeg sje það, að enginn ætlar sjer að taka til máls um frv. þetta, og ætlaði jeg mjer eigi heldur að gera það, en jeg vildi aðeins leyfa mjer að beina því til hv. landbn., því væntanlega kemur mál þetta til hennar, að hún taki málið til rækilegrar íhugunar, því að það er fyllilega þess vert. Jeg furðaði mig mjög á því, er hæstv. stjórn veitti þessa undanþágu í vetur, því mjer virðist það á móti allri mannúð og öllu því, sem gert hefir verið í þá áttina að vernda skepnur fyrir illri meðferð. Því að þó að alt hafi farið slysalaust í þetta sinn, þá er eigi víst, að svo fari næst. Virðist mjer varhugavert að ýta undir stjórnina, eins og gert er með þessu frv., ef að lögum yrði, að leyfa útflutning að vetrinum, þar sem það, auk þess sem áður er fram tekið, gæti einnig orðið til þess að spilla hrossamarkaðinum í framtíðinni.

Guðmundur Ólafsson Jeg vildi aðeins þakka hv. 2. þm. Rang. (GGuðf) fyrir aðvörun hans til landbn. En jeg álít, að eigi gerði neitt til, þó að þingið segi eitthvað um þetta mál. Skal jeg geta þess, að það hefir oft verið veitt slík undanþága sem þessi, og tel jeg því eigi ástæðu til þess að vera svo óánægður með undanþágu nú, þar eð aldrei hefir staðið betur á en einmitt núna, t. d. um tíðarfarið, og þegar svo stendur á, er oft hættuminna að flytja hross út síðari hluta vetrar en seint á haustin.

Flm. (Jónas Jónsson) Frv. þetta er svipað frv., sem lagt var fyrir þingið í fyrra. Ástæða þess er sú, að mörgum hefir þótt óþarfi að gera æðsta dómstól landsins jafndýran og raun hefir á orðið. Hjer er lagt til, að dómendur verði 3 og aðstoðarmannsembættið lagt niður og falið einhverjum dómendanna. Þetta er aðalatriðið, en frv. fer fram á fleira, sem ekki er jafnmikilvægt. Ein breyting, sem af frv. leiðir, er sú, að fljótt yrði tekin upp skrifleg málafærsla, og er það æskilegt, eftir skoðun ýmsra merkra lögfræðinga. Málaflutningur hefir orðið mjög dýr við hæstarjett og hefir mikið verið um það kvartað. Breytingin hefði sparnað í för með sjer, og jeg held það reyndist eins trygt til þess að menn gætu náð rjetti sínum, en annars vil jeg ekki fara hjer út í kosti og galla skriflegs málaflutnings. Það er tekið fram í ástæðum fyrir frv., að það sje borið fram nú vegna þess, að líkur eru til, að bráðlega verði breyting á skipun rjettarins. Dómendur hafa leyfi til að fara frá með fullum launum, þegar þeir eru 65 ára og 2 dómendurnir hafa náð þeim aldri. Ef þeir færu frá milli þinga, þá er hætt við að skipað verði í embættin, ef þetta frv. nær ekki fram að ganga nú, en fyrir þessa 2 dómendur hefir breytingin ekkert tjón í för með sjer, því að þeir halda launum sínum hvort sem er. Aðalatriðið er þetta, hvort hægt sje að komast af með 3 dómendur eða hvort 5 eru nauðsynlegir. Það er kunnugt, að þegar hæstirjettur var fluttur heim, þá stóð fjárhagurinn í blóma og þá var mikill fullveldishugur í mönnum. Það var gert ýmislegt til þess að við gætum haldið til jafns við aðrar þjóðir, eða að minsta kosti til þess að við gætum reynt að láta það líta svo út. En slíkt er ekki heppilegt. Það er eðlilegt, að fjölmennar þjóðir þurfi fleiri dómendur. Í Danmörku er hæstirjettur skipaður 12 mönnum og er það hlutfallslega minna en þó að við hefðum 3, því við erum 30 sinnum færri. Nú er mikið talað um að spara á rekstri þjóðfjelagsins, og þetta er ein tilraunin í þá átt. Og það er óhjákvæmilegt að spara fyrir þá þjóð, sem eyðir nálega öllum tekjum sínum í laun opinberra starfsmanna og hefir svo til ekkert afgangs til nauðsynlegra framkvæmda. Verði svo haldið stefnunni, getur þjóðin ekki lengi haldið fjárhagslegu sjálfstæði sínu. Og á þessum lið er hægt að spara. Það eru fleiri en jeg, og það menn, sein hafa sjerþekkingu á þessu sviði, sem hallast að þeirri skoðun, að fækka megi í hæstarjetti. Það er vitanlega hægt að halda því fram, að dómurinn sje betur skipaður með 5 mönnum, en það er ómögulegt að sanna það. Það er gert ráð fyrir, að í hæstarjett veljist ekki nema úrvalsmenn, sem hafa fulla starfskrafta, og ættu þá 3 að nægja. Hæstirjettur hafði aðeins 30 mál til meðferðar í fyrra. Það kom fram við rannsókn, sem um það var gerð í hv.Nd. Þetta er vitanlega ekki sök hæstarjettar, og ekki sagt honum til ófrægðar, en það sýnir, að dómendurnir eru ekki um of störfum hlaðnir. Auk þess má benda á, að einn dómandinn hefir á hendi hálft prófessorsembætti, og mönnum kemur saman um, að hann geti haft það alt, því að það er mjög starfhæfur maður. Þá sný jeg mjer að hæstarjettarritara. Menn þurfa ekki að óttast, að hann verði þung byrði, því maðurinn er ungur og hæfur, og fyrir slíka menn hefir þjóðfjelagið altaf þörf. Jeg vil t. d. benda á, að það þarf að fá einhvern slíkan mann til þess að stýra skattamálum landsins. Jeg geri sem sje ekki ráð fyrir, að það þurfi að setja manninn á biðlaun, enda veit jeg ekki hvort honum væri það kærara. Jeg vil svo ekki fara fleiri orðum um málið að sinni, en vona, að það, sem frv. kann að vera ábótavant, verði bætt í nefnd.

Forsætisráðherra (SE): Háttv. deild er það kunnugt, að í fyrra var samþykt þál. þess efnis, að skora á stjórnina að rannsaka, hvort ekki væri fært að fækka dómendum í hæstarjetti um 2 og bera fram frv. í þá átt, ef slíkt teldist fært. Jeg hefi ekki sjeð mjer fært að flytja slíkt frv., og jeg hygg að það sje óheppilegt að fækka dómendum nú, þegar dómstigin eru aðeins 2, því vitanlega er minni trygging í rjettinum, ef dómendum er fækkað. Jeg hefi borið þetta undir hæstarjett sjálfan og hefir justitiarius og 3 af dómendunum lagt á móti breytingunni, en einn dómendanna, L. H. Bjarnason, hefir skrifað sjerstaklega um þetta mál, og jeg skil hann svo, að hann líti svo á, að því aðeins megi fækka dómurum, að dómstigum sje fjölgað. En verði nú bætt við einu dómstigi, þá má vera að tryggingin minki ekki, þó að um 2 dómendur sje fækkað í hæstarjetti, en þá sparast heldur ekki neitt. Jeg býst við að frv. verði vísað til nefndar, og skal jeg þá gera henni nánari grein fyrir þessu máli.

Flm. (Jónas Jónsson) Mjer kom á óvart sá blær, sem mjer virtist vera á ræðu hæstv.forsrh. (SE), því að jeg vissi ekki betur en að slík breyting hafi vakað fyrir honum. Og jeg má segja, að hann hafi látið það uppi annarsstaðar, að hann yrði ekki á móti breytingunni. Viðvíkjandi dómi hæstarjettar sjálfs er það að segja, að slíka dóma má ekki taka of bókstaflega. Það er reynsla, að hver stjett, sem er spurð um, hvort fækka megi starfsmönnum innan hennar, svarar á þá lund, að slíkt sje óframkvæmanlegt. Spyrjið þið símamenn, póstmenn, presta, kennara. Þeir svara allir á einn veg: hjá okkur er ekki hægt að spara. En þeir eru ekki rjettir dómarar um þetta efni, heldur þingið. Hlutaðeigendur hafa aldrei nema tillögurjett. Einn dómandinn hefir þó viljað fækka, en um leið setja undirstig. Þetta gæti komið til mála, ef því yrði svo háttað, að t. d. dómendur yfirdómsins yrðu um leið prófessorar við háskólann. En hvað sem þessu líður, þá er viðsjárvert að kasta frv. í pappírskörfuna í von um að sú breyting gæti fylgt með, því að ef til vill verður hún óframkvæmanleg. Og hún á að verða nú. 2 dómendur eru nú komnir yfir aldurstakmarkið, og væri heppilegast að þeir færu frá. Þetta má ekki skiljast svo, að jeg sje að niðra þessum mönnum, en aldurstakmarkið á að vera meira en aðeins á pappírnum. Jeg hefi bent á það í öðru sambandi, hve menn eldast hjer illa, og er því ekki treystandi starfsafli manna lengur en til 65 ára aldurs. Hæstv. forsrh. (SE) mintist ekki á þann sparnað, sem leiddi af afnámi hæstarjettarritara. Jeg þarf því ekki að tala um það nú, en jeg vil endurtaka, að jeg tel heppilegast að dómendur annist þau störf sjálfir.

Jón Magnússon Jeg ætla ekki að tala um frv. sjálft; aðeins gera athugasemd út af ummælum háttv. 5. landsk.þm. (JJ). Mjer virtist hann setja stofnun hæstarjettar í samband við einhverja fullveldisvímu, en það er ekki rjett. Sú ósk á sjer miklu lengri aldur. Jafnvel fyrir um 50 árum var farið að brydda mikið á henni, og síðan hefir hún altaf látið meira eða minna á sjer bera. En þegar fullveldið var viðurkent, þá fjellu burt þær hömlur, sem verið höfðu áður á framkvæmdinni, og þess vegna er það ekki alveg rangt, að setja flutning hæstarjettar í samband við fullveldið, en hitt er ekki rjett að segja, að fullveldið hafi verið orsök heimflutningsins, heldur gerði það hann aðeins mögulegan. Jeg vildi aðeins leiðrjetta þennan misskilning.

Forsætisráðherra (SE): Í háttv.Nd. sagði jeg um þetta mál, að jeg teldi mjög vafasamt að hægt væri að fækka dómendum í hæstarjetti á meðan dómsstigin væru aðeins 2. Nú hefi jeg aðeins kveðið enn ákveðnara að þessu, eftir frekari athugun á málinu. Jeg get því fullvissað hv. 5. landsk.þm. (JJ) um það. að öll framkoma mín í málinu er í fullu samræmi. Jeg veit það vel, að tillögur hæstarjettar sjálfs eru ekki bindandi fyrir þingið, en þær hljóta þó alt af að vega mikið. Jeg verð líka að telja það óheppilegt, að fara að breyta um fyrirkomulag áður en það, sem fyrir er, er fullreynt. En svo er um hæstarjett, og er það of virðuleg stofnun til þess að leyfilegt sje að hringla með fyrirkomulag hans. Viðvíkjandi hæstarjettarritaranum, þá er það einnig skoðun rjettarins, með því fyrirkomulagi, sem nú er á rjettinum, að ekki sje hægt að leggja þá stöðu niður. Sparnaðurinn, sem af þessu leiðir, er að vísu nokkur, og það er satt, að einhversstaðar þarf að byrja að spara. En jeg held, að hæstirjettur sje ekki heppilegur til þeirrar tilraunar. Annars er jeg leiður af því að geta ekki fallist á þetta frv., einmitt af því sparnaður er í því, en jeg met meira trygging rjettarins og traust það, sem hann verður að hafa.

Frsm. (Guðmundur Guðfinnsson) Jeg hefi engu við að bæta greinargerð nefndarinnar, en jeg vona að það sjáist á henni, að nefndin hefir ekkert á móti frv. að efni til, og álítur að vera muni sanngjarnt það, sem frv. fer fram á. En í frv. er þó ýmislegt, sem vafamál getur verið um og stjórnin ein mun geta upplýst; hefir nefndin eigi treyst sjer til að kryfja það til mergjar. Hefir hún því lagt til, að málinu verði vísað til hæstv. landsstjórnar til frekari undirbúnings, og gæti hún þá lagt það fyrir næsta Alþingi.

Karl Einarsson Jeg ætla mjer ekki að gera neinar athugasemdir viðvíkjandi ræðu hv.frsm. (GGuðf), en stend aðallega upp til þess að þakka hv.allshn. undirtektir hennar um mál þetta. Jeg gat þess þegar við 1. umr. málsins, að jeg áliti málið eigi svo undirbúið, að jeg byggist við að það yrði leitt til lykta á einu þingi. Jeg skal því taka það fram, að jeg get fallist á niðurstöðu nefndarinnar um að vísa málinu til hæstv. landsstjórnar til frekari undirbúnings.

Flm. (Jónas Jónsson) Þetta frv. er einskonar viðbót við annað frv., sem lagt hefir verið fyrir fjhn., og er um meðferð á því fje, sem landinu áskotnast fyrir áfengi Jeg hefi því ekki ástæðu til að fara mörgum orðum um frv.; það skýrir sig sjálft. Í því er gert ráð fyrir, að nokkrum hluta af því fje, sem landið fær fyrir áfengissölu, sje varið til þess að berjast á móti áfengisbölinu. Þeir, sem samþykkja það, að eitthvað sje gert til þess að hindra útbreiðslu drykkjuskapar hjer á landi, munu geta hallast að því, að frv. fái grandgæfilega rannsókn. Ef frv. um meðferð þess fjár, er landinu áskotnast fyrir áfengi, nær ekki fram að ganga, þá er þetta frv. sjálffallið. Álít jeg því rjettast, að frv. sje látið bíða eftir hinu, og legg jeg til, að því sje vísað til fjhn.