Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þessi eina brtt., sem liggur hér fyrir, er ekki mikil að vöxtum og breytir ekki ýkja miklu, þó að hún verði samþ. En eins og ég sagði í gær, þá tel ég það vera fullreynt af umræðunum á síðasta ári, sem voru mjög ýtarlegar hér í þessari hv. d. og jafnframt í Nd., að það er ætlunin að knýja þetta mál fram eins og það liggur fyrir, og kom raunar greinilega fram í umr. og þó greinilegar við atkvgr. um þá till., sem hv. þm. S-Þ. flutti hér í gær, en var felld. Sú till. var þó að mínu áliti greinilega til mikilla bóta á frv. eins og það liggur fyrir. Ég skal þess vegna ekki fara inn á almennar umr. um þetta mál, þó að oft sé viðhafður sá siður að fylgja eftir deilum um mál eins og þessi alveg til síðustu umr. og e.t.v. í báðum deildum. En brtt., sem hér liggur fyrir, er, eins og hún ber með sér, við 20. gr. og er um það, að orðin „um samninga innan tveggja mánaða frá því, að ósk kom fram um endurskoðun eða breytingar á tryggingarkjörum“ falla niður, og verður þá málsgr. þannig, ef mín brtt. er samþ.: „Náist ekki samkomulag, er hlutaðeigandi bæjar- eða sveitarfélagi heimilt að segja sig úr Brunabótafélagi Íslands með 6 mánaða fyrirvara, miðað við 15. okt. ár hvert “ Hér er gerð tilraun til þess að nema í burtu eitt af því, sem er allt að því niðurlægjandi fyrir þá, sem hafa tryggt hjá Brunabótafélagi Íslands, að vera, eins og frv. reynir nú alls staðar að koma áleiðis, bundnir á þennan klafa og þurfa endilega að standa í samningum í tvo mánuði um það, hvort þeir eigi að fá að losa sig við tryggingar eða ekki. Þetta er í mínum augum prófsteinn á það, hvort það er meiningin að knýja þetta fram í þessu formi, sem frv. er yfirleitt. Ég sé ekki, hvaða þýðingu það hefur, að bæjarfélög þurfi að standa í því þrotlaust í tvo mánuði að losa sig, og svo þegar þau eru búin að gera þá tilraun, þá þurfa þau að segja upp eftir allt saman með sex mánaða fyrirvara. Þessi gr. hygg ég að sýni betur en flest annað tilganginn og þá stefnu, sem kemur fram í frv. yfirleitt, að reyna að koma í veg fyrir það með öllu hugsanlegu móti, að bæjarfélög hreyfi sig, að bæjarfélög segi upp tryggingasamningum við Brunabótafélag Íslands. - Ja, ég sagði nú áðan, að ég ætlaði ekki að fara inn á almennar umræður um þetta atriði, en er nú raunverulega aðeins byrjaður á því og skal nema staðar hér. - En mér virðist, að það sé ekki óeðlilegt að fella a.m.k. þessi orð niður, því að ég sé, ekki, hvaða þýðingu það hefur að setja slíkt í lög. Þetta er, eins og einhver sagði, miklu meira en lagt er í það að tala á milli hjóna, þegar þau ætla að skilja. Það á að standa í heila tvo mánuði þófið um það, hvort bæjarfélög tryggi áfram hjá Brunabótafélagi Íslands, áður en kemur til sex mánaða uppsagnarfrestsins. - Ég skal svo ekki segja fleira um þetta.



Af því að frsm. í máli þessu er ekki viðstaddur, vildi ég taka það fram út af brtt. hv. þm. Str., að þessi orð, sem hann vill láta fella þarna niður, eru alls ekki að ófyrirsynju sett. Um leið og tryggt er hjá Brunabótafélaginu eins og öðrum tryggingarfélögum, þurfa þau náttúrlega að endurtryggja, og sá endurtryggingarsamningur er gerður til ákveðins tíma. Við það er sex mánaða fresturinn miðaður. En ef eitthvert sveitarfélag fer fram á það að fá breytt til um tryggingarkjör, getur Brunabótafélagið eðlilega ekki svarað því undireins, vegna þess að það fer eftir svo mörgum aðstæðum, hvort hægt er að breyta þeim kjörum og hvað sanngjarnt er, t.d. hvernig brunavarnir eru í því, hvernig er háttað með steinhús, timburhús og annað o.s.frv. Þetta frv., eins og það liggur fyrir, hefur verið samið af nefnd, og okkur í allshn. virðist ákaflega vandlega frá því gengið, svo að ég er hræddur um, að hv. þm. Str. hafi ekki athugað þessa hlið málsins, þegar hann kom með brtt. sína, því að frv. er alls ekki borið fram á nokkurn hátt til þess að handjárna eða binda, heldur af því að Brunabótafélagið verður auðvitað að kynna sér aðstæður heima fyrir í hverju einstöku sveitarfélagi, áður en það getur samið um þau kjör, sem þar henta. - Ég skal svo ekki hafa þessi orð fleiri.



Herra forseti. Mér dettur ekki í hug að halda því fram, að þessi ákvæði séu sett að ófyrirsynju. Þau eru einmitt sett í þeim tilgangi, sem hv. þm. Seyðf. sagði að þau væru ekki sett. Þau eru sett til þess að binda og koma í veg fyrir það, að sveitarfélög hreyfi sig, sveitarfélög segi upp tryggingum við Brunabótafélagið. Jafnglöggur lögfræðingur og hv. þm. Seyðf. getur ekki talað slíkt nema gegn betri vitund, því að hann hlýtur að sjá, að ákvæðin eru sett í þessum tilgangi. Fyrst skal þvælt við Brunabótafélagið í tvo mánuði, áður en sagt er upp, til þess að vita, hvort sé ekki hægt að þvinga sveitarfélagið með einhverju móti til að vera kyrrt, bjóða því þetta, bjóða því hitt, kannske lán, eins og stundum hefur verið boðið, til þess umfram allt að láta ekki koma til næsta skrefs, sem er að segja upp samningunum. Og þetta á að standa í tvo mánuði. Nú hef ég ekkert á móti því, að það séu reyndir samningar, áður en uppsögn hefst, og sex mánaða uppsagnartímabil, en ég kann ekki við að vera að ákveða það, hvað lengi samningar eigi að standa yfir. Í annan stað er það auðsætt mál og sér hver maður í hendi sér, og það er bersýnilegt, að jafnglöggur lögfræðingur og hv. þm. Seyðf. sér það, að þó að sé sagt upp með sex mánaða fyrirvara, þá er allan tímann í þessa sex mánuði hægt að semja aftur upp á önnur kjör við Brunabótafélag Íslands. Það sjá því allir, í hvaða tilgangi þessi ákvæði eru sett, og ég geri ekki ráð fyrir, að við þurfum að deila frekar um það. Og þó að hv. þm. hafi nú tekið að sér þessa málfærslu fyrir þingmann, sem er fjarverandi, þá er óþarfi að gera það svo samvizkusamlega að tala á móti betri vitund um atriði, sem hann sér glöggt að er á þann veg, sem ég hef lýst.