Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Með frumvarpinu er lagt til að gerðar verði sams konar breytingar á lögum um sameignarfyrirtæki, lögum um Landsvirkjun, lögum um samvinnufélög og lögum um sameignarfélög og þingheimur gerði á lögum nr. 13/2010, um hlutafélög og einkahlutafélög, þar sem kveðið var á um tvennt helst, annars vegar að stjórnarformanni hlutafélags yrði ekki heimilt að taka að sér önnur störf fyrir félag en þau sem féllu undir eðlileg störf hans og hins vegar að tryggt skyldi að hlutföll kynja í stjórnum fyrirtækis væru jöfn. Ég vona að þingheimur taki vel í þetta frumvarp og það verði gert að lögum á þessu þingi.

Virðulegi forseti. Fulltrúar frá borgarstjórn Reykjavíkur báðu hv. viðskiptanefnd vinsamlegast um að vera ekki að breyta þessum lögum vegna þess að þeir væru að endurskoða Orkuveituna með, ef ég skildi rétt, þátttöku allra flokka. Ég held að það hefði verið skynsamlegra að verða við því og rjúka ekki til og samþykkja þessi lög. Hins vegar eru hér breytingartillögur sem ég ætla að allir ættu að geta verið sammála um. Þær felast í því að menn endurskilgreini hlutverk Orkuveitunnar þannig að fyrirtækið verði fyrst og fremst í þessum hefðbundnu sviðum. Því miður fóru menn aðra leið á grunni lagabreytingar sem var unnin á þinginu. Fulltrúar meiri hlutans sögðu í þingræðum að þeir þekktu málið ekki nógu vel. Þess vegna förum 

Þakka þér fyrir forseti. Það er gott að eiga góða forseta að. Ég vil segja að ég tel að olíu- og gasrannsóknir eigi að fara fram alls staðar þar sem von er um olíu og gas, svo sjáum við til hvað er gert við það. En um leið og ég biðst afsökunar á að hafa misst af síðari umr. um málið held ég að ég geti ekki stutt það því mér finnst sérkennilegt að flutningsmenn feli einhverjum öðrum að tryggja að hafnar verði rannsóknir á þessu. Enn þá undarlegra er að meiri hluti iðnaðarnefndar skuli breyta þeirri frómu ósk í að Alþingi telji að tryggja verði fjármagn til að gera tiltekna hluti. Þar með skorar það væntanlega á sjálft sig nema að þingsályktunartillöguna eigi að bera hv. formanni fjárlaganefndar. Ég skil ekki alveg þetta þingmál og get ekki tekið þátt í afgreiðslu þess.

Frú forseti. Að sjálfsögðu er hið þarfasta mál að rannsaka berglög á landgrunni Íslands og ekki síður út af Norðausturlandi en annars staðar. Að sjálfsögðu hafa menn áhuga á því vegna mögulegrar olíu- eða gasvinnslu þótt hafa verði alla fyrirvara á því. Ekki skal ég leggjast gegn því að slíkar rannsóknir fari fram, hafandi eytt ófáum vikum og dögum í að skríða m.a. um Tjörneslögin. Ég verð að segja alveg eins og er að mér finnst þetta mál bera nokkuð sérkennilega að. Að mínu mati ætti það að vera hluti af rannsóknaráætlunum Orkustofnunar og tekið inn í fjárveitingaramma hennar. Ég tek undir með síðasta ræðumanni að það er nokkuð ankannalegt að Alþingi sjálft, fjárveitingavaldið, vísi því til framkvæmdarvaldsins að tryggja fjármögnun verkefnisins. Ég held að Alþingi þurfi að taka til skoðunar þegar verið er að afgreiða kostnað af tilefni sem þessu, að því fylgi kostnaðarmat frá Alþingi sjálfu, á sama hátt og stjórnarfrumvörpum þarf að fylgja slíkt kostnaðarmat þegar þau koma hingað inn. Ef fjárveitingavaldið vill ákveða fjárveitingar 

Virðulegi forseti. Við greiðum hér atkvæði um tillögu til þingsályktunar um olíu- og gasrannsóknir á landgrunni Íslands undan Norðausturlandi. Ég er mjög fylgjandi því að slíkar rannsóknir fari fram en verð að lýsa yfir vonbrigðum með þetta mál því mér finnst að það hafi því miður versnað í meðförum hv. iðnaðarnefndar. Í stað þess að Alþingi álykti að fela iðnaðarráðherra að tryggja að þessar rannsóknir geti hafist er hér til meðferðar breytingartillaga um að Alþingi álykti að tryggðir verði fjármunir til þessa verkefnis en alveg er skilið eftir í lausu lofti hver á að gera það. Er það þingið sjálft? Er það framkvæmdarvaldið? Er það guð almáttugur? 

Virðulegi forseti. Við erum hér í lokaumræðu um lokafjárlög árið 2009 sem er dálítið sérkennilegt í maímánuði 2011. Í hv. fjárlaganefnd hefur mikið verið rætt um að þessum hlutum verði að breyta því við erum núna að loka árinu 2009. Og lokafjárlög ársins 2009 eru í raun og veru eins konar fjáraukalög fyrir það ár. Ég sé að núna eru margir hv. þingmenn í salnum, þannig hefur það nú ekki verið áður við umræðu um fjáraukalögin og ég vonast því til að þeir muni margir hverjir taka þátt í umræðunni því hér er verið að færa til tugi milljarða. Tugi milljarða. Margir hv. þingmenn hafa sagt að þegar færa þarf til einhverja hundraðþúsundkalla þá tali margir. Núna er verið að tala um tugi milljarða. Í raun og veru eru lokafjárlögin ekkert annað en þingskjal með ríkisreikningi. Ekkert annað. Lokafjárlög eru til þess að hægt sé að staðfesta ríkisreikning. Nú er það þannig, eins og svo oft áður, að lokafjárlög á ríkisreikningi stemma ekki. Það munar 2,7 milljörðum. Samt eru lokafjárlög einungis þingskjal með ríkisreikningi. Ég verð að segja, virðulegi forseti, að ef ekki verður tekið fastar á þessum málum hjá ríkinu, þ.e. ríkisútgjöldunum, sem ég held að allir hv. þingmenn séu sammála um að sé kannski stærsta verkefnið sem þarf að leysa í þessu þjóðfélagi, munum við aldrei - aldrei - ná tökum á ríkisfjármálum. Aldrei. Það er persónuleg skoðun mín. Þetta er ekki flóknara en það. Í lokafjárlögum 2009 eru framkvæmdir ákveðnir hlutir og mig langar að nefna tvo sérstaklega. Hér er í raun og veru verið að búa til lokafjárlög eftir að búið er að ráðstafa peningunum, eða aukafjáraukalög réttara sagt. Hvað getur Alþingi í raun og veru gert? Búið er að ráðstafa peningunum og ekkert er hægt að gera. Samt sem áður er hér úthlutað upp undir nokkur hundruð milljónum til ákveðinna stofnana í þjóðfélaginu. Ég stórefast um að margir hv. þingmenn geri sér grein fyrir því. Mig langar að nefna tvö dæmi sérstaklega en dæmin eru mörg. Samþykki Alþingi þessi lokafjárlög - en varla er hægt að gera neitt annað þó svo ég ætli að sitja hjá við þau - er til að mynda verið að gefa Hafrannsóknastofnun heimild til að auka útgjöld á milli áranna 2008 og 2009 um 300 milljónir og þeim er þegar búið að eyða. Hvers konar fjármálastjórn og rekstrarstjórn er það eiginlega hjá ríkissjóði þegar einstaka stofnanir geta fengið leyfi fyrir að ráðstafa næstum 300 milljónum þegar búið er að eyða þeim? Heldur einhver heilvita maður að þannig sé hægt að ná tökum á ríkissjóði? Á sama tíma og Hafrannsóknastofnun fær, með samþykkt þessa plaggs, heimild til að auka útgjöldin um 15,4% á milli áranna 2008 og 2009 er verið að skera niður á sjúkrastofnunum út um allt land og tala um þessa blessuðu kynjuðu hagstjórn sem ég hef eiginlega óbeit á, og reka konur út af vinnustöðunum. Á sama tíma er verið að gera nákvæmlega svona hluti. Ég segi það aftur, virðulegi forseti, að ég tel - ég tel, ég ætla ekki að fullyrða það - að margir hv. þingmenn geri sér nefnilega ekki grein fyrir því hvað í raun og veru er verið að gera þegar lokafjárlög eru samþykkt. Til hvers er þingið að eyða vikum og mánuðum í fjárlög? Framkvæmdarvaldið byrjar snemma árs að leggja drög að fjárlögum. Til hvers er verið að gera það? Ég bara spyr. Það hefur ekkert upp á sig ef svona hlutir fá að viðgangast, akkúrat ekki neitt, vegna þess að sumar stofnanir á vegum ríkisins hafa nánast óheft aðgengi að sértekjum. Ég ætla að halda mig við þessa ákveðnu stofnun en það má ekki skilja orð mín þannig að ég sé að segja að hún hafi ekki þörf fyrir fjármagn eins og allar aðrar, ég er ekki að því, heldur vil ég draga fram hvernig fjármálastjórnin er í raun og veru hjá ríkinu. Hún er algjörlega úti á túni. Aldrei munu nást tök á ríkisfjármálunum ef menn breyta þessu ekki. Hér samþykkjum við í lok árs 2009, nei, 2008, það var annað þing sem gerði það. Það skiptir ekki máli.

Þetta er búið að vera svona alla tíð.

Alla tíð, kallar hv. þm. Birgitta Jónsdóttir fram. Það getur verið alveg hárrétt hjá hv. þingmanni en núna verðum við að bregðast við og breyta þessu. Það ætla ég að segja við hv. þm. Birgittu Jónsdóttur: Ég er búinn að lesa mörg fjárlög eftir að ég tók sæti í fjárlaganefnd. Vinnan hefur verið þannig í gegnum tíðina, eins og hv þingmaður bendir réttilega á, að þegar við vorum í uppsveiflu voru til að mynda áætluð útgjöld ríkisins 400 milljarðar, svo ég noti einhverja tölu. Síðan áttu tekjurnar að verða 430 milljarðar. Síðan urðu útgjöldin óvart 430 milljarðar en í uppsveiflunni í hagkerfinu urðu tekjurnar líka 30 milljörðum hærri. Þannig að agaleysið í ríkisfjármálum er og hefur verið algjört. En þessu verðum  
             Þeir hv. þingmenn sem munu samþykkja þetta eru í raun og veru í mjög sérkennilegri stöðu vegna þess að það er búið að ráðstafa peningunum. Alþingi hefur ekkert um það að segja fyrr en einu og hálfu ári eftir að það er gert. Er það vilji hv. Alþingis að auka til að mynda við stofnanir um nokkur hundruð milljónir á sama tíma og þarf að skera niður í heilbrigðiskerfinu, í velferðarkerfinu? Þar eru engar sértekjur. Viljum við gera það núna á þessum tímum? Ekki ég, alls ekki. Það grátbroslega við dæmið sem ég tek er að Hafrannsóknastofnun hefur tekjur sem eru sértekjur og koma aðallega frá svokölluðum AVS-afla, eða Hafró-afla sem kallaður er, og svo netarallinu. Þess vegna aukast tekjur Hafrannsóknastofnunar um 300 milljónir á milli ára. Hvað segir það okkur? Það segir okkur að sjálfsögðu að ráðgjöfin um hvað megi veiða er vitlaus. Það segir sig algjörlega sjálft. Í sambandi við þær heilbrigðisstofnanir sem ég nefndi áðan þá eru engar sértekjur í velferðarþjónustunni. Þess vegna verður að hætta að tala um að breyta og breyta því. Ég er búinn að segja það alveg frá því að ég kom fyrst inn á þing. Það verður að binda hverja einustu stofnun á fjárlög, þ.e. hver ákvörðun Alþingis um rekstur viðkomandi stofnana er burt séð frá því hvort þær hafi sértekjur eða ekki. Það getur ekki gengið að ákveðin stofnun komi eftir á og fái að auka útgjöldin um 15,4% þegar búið er að eyða peningunum. Það er algjörlega galið. Það er grátbroslegt ef maður tekur dæmi um hinn svokallaðan AVS-sjóð, eða Verkefnasjóð sjávarútvegsins, þá var heimildin frá Alþingi sú að ráðstafa mátti 200 milljónum úr sjóðnum. Hver er síðan niðurstaðan? Niðurstaðan er sú að Verkefnasjóður sjávarútvegsins fékk heimild til ársins 2009 að ráðstafa rúmum 200 milljónum - það var vilji Alþingis þegar fjárlög voru samþykkt - en síðan ráðstafar sjóðurinn 400 milljónum. Ég bara spyr: Er eitthvert réttlæti í þessu? Það er ekkert réttlæti í þessu. Það er ágætt að rifjað það aðeins upp fyrir hv. vinstri velferðarstjórn, eins og hún kallar sig þó að engin verk sanni að hún sé það, að á sama tíma og við fórum yfir lokafjárlög ársins 2009 eða við fjárlögin 2010 var fyrsta verk velferðarstjórnarinnar á þingi að skerða ellilífeyrisþega og öryrkja um 7 milljarða. Það var gert. Síðan árið 2010 þegar við fórum í gegnum fjárlögin, ekki tóku margir þátt í þeirri umræðu, þá var nefnilega verið að rétta af ríkisreikninginn vegna þess að skerðingin sem var ákveðin á Alþingi var nefnilega ekki 7 milljarðar á öryrkja og aldraða heldur 11 milljarðar. Aðgerð ríkisins sem átti að skila 7 milljörðum skilaði nefnilega 11 milljarða afgangi í ríkissjóð miðað við það sem gert var ráð fyrir. Á sama tíma og lagðar eru fram tillögur og meiri hluti Alþingis samþykkir að skerða ellilífeyrisþega og öryrkja um 11 milljarða fá menn að eyða peningum langt umfram vilja Alþingis. Auðvitað fjallar þetta um afstöðu þingsins til reksturs viðkomandi stofnana, sama hvað þær heita. Þess vegna segi ég enn og aftur - ábyggilega búinn að segja það hundrað sinnum úr þessum ræðustól: Það verður að breyta fjárlagagerð ríkisins þannig að hver einasta stofnun verði innan ákveðins ramma og hafi hann til þess að eyða og ekkert annað. Það verður að gerast. Þá kemur í ljós vilji þingsins til þess hvernig viðkomandi rekstur eigi að vera. Það er líka dálítið merkilegt að skoða hvaða stofnanir hafa sértekjur vegna þess að þær eru teknar úr Verkefnasjóði sjávarútvegsins. Hafrannsóknastofnun er undir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytinu og verkefnasjóðurinn er undir sama ráðuneyti og vilji þingsins er að láta í það ákveðna fjármuni, en síðan færir sjóður innan sama ráðuneytis tekjur á milli. Sama ráðuneyti eykur útgjöld um 15,4% á niðurskurðartímum. Er þetta velferðin? Ég bara spyr. Þess vegna verður að breyta þessu, líka vegna þess að þetta er svo ósanngjarnt. Það kemur líka fram í skýrslum Ríkisendurskoðunar. Þetta er ekkert annað en fjáraukalög eins og þau virka, nema hvað búið er að eyða peningunum. Það skiptir engu máli hvaða skoðun þingið hefur á því. Það eina sem við á hv. Alþingi gætum hugsanlega gert væri að segja að nú vildum við draga seglin enn frekar saman og skerða þá árið 2012. Það er í rauninni það eina sem hægt er að gera. Það er líka athyglisvert og ég hvet þá vinstri sinnuðu þingmenn sem þykjast kenna sig við velferð og það allt saman að skoða og rifja upp hvað afleiðingar það hefur haft sem búið er að gerast í ríkisrekstrinum. Hvað er búið að gerast? Sumar stofnanir sem hafa framkvæmdir á borðum sínum skera bara niður í framkvæmdum. Þær segja engum upp í sinni stjórnsýslu eða neitt. Ég hef nefnt þær sumar. En aðrar hafa ekki sértekjur, til að mynda heilbrigðisstofnanir. Þær verða því að segja upp. Þær hafa engin önnur úrræði. Hvað kom svo í ljós? Auðvitað kom það sem var margbúið að benda á í ljós og var mjög skuggalegt, að af þeim 540 stöðugildum sem var fækkað um voru 470 konur. Það er í raun og veru framkvæmdin. Það er ekki sama það sem gert er og sagt er. Þessu verður að breyta. Það er engin sanngirni í því að reka konur út af heilbrigðisstofnunum og láta svo aðrar stofnanir komast upp með að eyða nokkur hundruð milljónum fram yfir heimild í rekstri sínum. Því verður að breyta. Aðrar stofnanir geta skorið niður í framkvæmdum. Þær þurfa ekkert að laga til á skrifstofunum, í stjórnsýslunni, í yfirmannakjarnanum eða neinu svoleiðis. Nei, þær skera bara niður framkvæmdir og svo eru þær eins og áður. Þessu verður að breyta. Ég deili alla vega ekki skoðun með þeim sem hafa talað þannig. Þeir eiga samúð mína mesta. Það sást best í þeirri aðför sem var gerð að heilbrigðisstofnunum. Það var dálítið merkilegt í óundirbúnum fyrirspurnum áðan þegar hæstv. fjármálaráðherra sagði í andsvari við hv. þm. Margréti Tryggvadóttur: Að sjálfsögðu leggur ríkisstjórnin fram frumvarp sem hún ætlar sér að gangi. Þá langar mig að rifja upp það sem gerðist síðastliðið haust þegar fjárlagafrumvarpið var lagt fram, sem var hrein og klár aðför að heilbrigðisstofnunum á landsbyggðinni. Þá hlupu margir hæstv. ráðherrar til og könnuðust ekki við það, höfðu varla séð það áður og margir hv. þingmenn hlupu svoleiðis til fjalla að það sást undir iljarnar á þeim og hafa aldrei skilið neitt í því hvernig þetta var gert, þótt það hefði verið skýrt í þingflokkunum og engar athugasemdir verið gerðar þar, a.m.k. upplýsti hv. þm. Árni Þór Sigurðsson að það hefði ekki verið gert í hans þingflokki. Menn könnuðust ekki við það. Það er mikilvægt að menn fari að breyta þessum rekstri því að öðruvísi náum við aldrei tökum á honum - aldrei - með neinum réttlátum hætti. Það er svo mikilvægt að því agaleysi sem hefur verið í ríkisfjármálunum linni. Síðan er annað sem kemur fram í þessum lokafjárlögum. Það eru þær ábyrgðir sem verið er að veita. Það er búið að gefa út ábyrgðir fyrir nokkra tugi eða hundruð milljarða. Það er rosalega erfitt að hafa yfirsýn yfir hvernig það er gert. Það er mjög sérstakt að ræða lokafjárlögin fyrir árið 2009 sérstaklega án þess að ræða um ríkisreikning 2009. Það er hins vegar órofa samstaða um það í hv. fjárlaganefnd að nefndin skili skýrslu um ríkisreikninginn. Ríkisendurskoðun gerir mjög margar og alvarlegar athugasemdir við ríkisreikning 2009. Að því er hv. fjárlaganefnd að vinna núna og ætlar sér að breyta vinnubrögðunum. Ég fagna því að undir öruggri stjórn hv. þm. Oddnýjar G. Harðardóttur ætli fjárlaganefnd að skila inn skýrslu til umræðu í þinginu en ekki á lokuðum fundi hjá nefndinni. Sú skýrsla verður rædd hér og farið yfir hana. Þá getum við sagt hvað okkur finnst um það sem er að gerast og hverju við viljum breyta. Eitt sem mig langar að nefna í lok ræðu minnar eru mjög alvarlegar athugasemdir um hvernig þær heimildir sem menn vísa í hafa verið nýttar, eins og til að mynda þegar sett var 11,6 milljarða fjárveiting eða eiginfjárframlag inn í Sjóvá. Við fáum enn þau svör að Ríkisendurskoðun geri alvarlegar athugasemdir við það hvar fjármálaráðuneytið eða hæstv. fjármálaráðherra hafi fengið til þess heimild. Síðan fara menn inn á grátt svæði, að mínu mati, og vísa þá til neyðarlaga. Það held ég reyndar að sé dálítið torsótt og á gráu svæði, a.m.k. ljósgráu. En eigi að síður sitjum við uppi með alvarleikann við það sem verið er að gera. Það kemur mjög vel fram. Ég vænti þess að almennileg umræða verði um skýrsluna þegar hv. fjárlaganefnd skilar henni inn í þingið því að í henni eru eins og ég segi mjög margar alvarlegar athugasemdir. Það hefur verið litið þannig á í allri umræðunni að það sé það sem breytist í þessum lokafjárlögum. Það er mjög mikilvægt að hv. þingmenn geri sér grein fyrir því. Þetta hefur verið túlkað sem pólitísk yfirlýsing. Það má lesa í svari hæstv. fjármálaráðherra við fyrirspurn frá hv. þm. Pétri H. Blöndal sem vakti athygli á því fyrir mörgum vikum þegar hann spurði hvað þetta þýddi í raun og veru. Svar hæstv. fjármálaráðherra var, með leyfi forseta, svo ég vitni orðrétt í hann: „Innstæðurnar eru annars eðlis og hv. þingmaðurinn hlýtur að þekkja það vegna þess að margbúið er að ræða það hér á þingi, alveg frá því í október, nóvember 2008. Þar er um pólitíska stefnumarkandi yfirlýsingu stjórnvalda að ræða, ekki ríkisábyrgð í skilningnum ríkisábyrgðarlög eða annað í þeim dúr.“ Þetta var svar hæstv. fjármálaráðherra við fyrirspurn hv. þm. Péturs H. Blöndals. Þegar við samþykkjum lokafjárlög 2009 erum við akkúrat að gera virkar nokkrar tuga milljarða ábyrgðir af þessum yfirlýsingum. Hvaða þýðingu hefur það fyrir framhaldið? Ég átta mig ekki alveg á því en það gæti haft þá þýðingu að við séum búin að setja pósitíft ákvæði um ríkisábyrgð upp á tugi milljarða. Staðan er því miður sú. Við yfirtökum til að mynda innstæður í banka erlendis. Um það hefur ekkert verið fjallað eða mjög lítið en það kemur reyndar skýrt fram í nefndaráliti okkar í 1. minni hluta fjárlaganefndar. Miðað við alla umræðuna sem fór í Icesave-málið hefur lítið verið fjallað um þetta. Við það eru gerðar athugasemdir af hálfu Ríkisendurskoðunar og sagt að þessa hluti verði að skoða betur. Það er því margt sem við verðum að breyta. Ég verð að viðurkenna, virðulegi forseti, að umræðan um lokafjárlög 2009 er galin - það sjá allir. Þess vegna segi ég: Við munum aldrei ná tökum á ríkisútgjöldunum við núverandi aðstæður. Ég tel reyndar að hæstv. ríkisstjórn sé mesta fyrirstaðan í því, en hvað um það. Við munum aldrei ná tökum á ríkisfjármálunum ef við afgreiðum ríkisreikning og lokafjárlög fyrir árið 2009 í maí 2011. Hvernig eigum við að skynja reksturinn á ríkissjóði? Þetta er algerlega „fatalt“ ef við breytum ekki vinnubrögðunum, að menn skuli mæla fyrir lokafjárlögum 2009 í mars 2011 er fáránlegt. Þessu verður að breyta. Ef við breytum því ekki þá mun þetta þing væntanlega samþykkja ein lokafjárlög enn, þ.e. fyrir árið 2010. Það munum við væntanlega gera um mitt ár 2012. Síðan koma kosningar í síðasta lagi 2013 og þá efast ég um að við klárum árið 2011, enda var það eitt af verkefnum þessa þings að samþykkja lokafjárlög á miðju ári 2009 fyrir árið 2007. Hv. þingmenn hljóta að sjá hversu fáránleg þessi vinnubrögð eru í raun og veru og þeim verður að breyta. Virðulegi forseti. Ég ætla svo sem ekki að segja meira í þessari umræðu en að ég bind miklar vonir við þá samstöðu sem er í hv. fjárlaganefnd um að breyta. Ég segi líka að ekki er nóg að tala um hlutina, það verður að gera þá. Það er enginn ágreiningur á milli neinna hv. þingmanna í fjárlaganefnd um að breyta vinnubrögðunum. Nú höfum við tækifæri til þess. Það er líka annað sem ég vil taka upp, það eru skýru skilaboðin til okkar í fjárlaganefnd - þau eru reyndar kurteislega orðuð, bæði af hálfu Ríkisendurskoðunar og starfsmanna fjármálaráðuneytisins: Fjárlaganefnd hefur eftirlitshlutverk fyrir hönd Alþingis. Það er ykkar skylda að koma upplýsingunum til þingsins - því að í fjárlaganefnd sitja einungis 11 þingmenn - og ábendingum og breytingum til framkvæmda og því sem þið viljið láta skoða í þingsal til þess að allir hv. þingmenn sitji við sama borð og fái þær upplýsingar sem fram koma. Þess vegna bind ég mjög miklar vonir við þá samstöðu sem er í hv. fjárlaganefnd og við þá skýrslu sem verið er að vinna og á að fjalla um skýrslu Ríkisendurskoðunar um ríkisreikning. Það sem við erum að fjalla um, lokafjárlög 2009, er bara þingskjal, ekkert annað. Við verðum að breyta vinnubrögðunum þannig að skýr vilji þingsins komi fram um hvert umfang viðkomandi stofnana eigi að vera, hvernig við ætlumst til að reksturinn sé og til að við lærum af því sem við sjáum svo glöggt - skorið niður í heilbrigðiskerfinu, í velferðarkerfinu, níðst á ellilífeyrisþegum og öryrkjum, sem hafa engar aðstæður til að gera neitt annað, en síðan hafa ákveðnar stofnanir sértekjur og gera bara nákvæmlega það sem þeim dettur í hug, nánast. Eftir á að hyggja er verið að samþykkja aukafjárveitingu eða fjáraukalög sem er löngu búið að eyða. Ég segi fyrir mína parta, virðulegi forseti: Ef þessu verður ekki breytt sé ég ekki mikinn tilgang í því að hv. þingmenn rífist dögum og vikum saman um fjárlög sem er nánast ekkert farið eftir nema að litlum hluta, því sem snýr að útgjaldahliðinni. Auðvitað er það sem snýr að tekjuhliðinni allt annað mál, en það er aðallega útgjaldahliðin sem ég vek athygli á. Eins vil ég líka að hv. þingmenn geri sér grein fyrir því að það er búið að setja pósitíft ákvæði um ríkisábyrgðir gagnvart þessu. Það er mjög alvarlegur hlutur að mínu mati og þarf að skoða sérstaklega. Það verður gert og kemur væntanlega fram í skýrslu hv. fjárlaganefndar um ríkisreikning. Vinnubrögðunum verður að breyta. Öðruvísi munum við aldrei ná tökum á fjármálum ríkisins heldur halda áfram á þeirri braut sem við erum á núna, að reka fólk sem er á lágum tekjum af Landspítalanum og heilbrigðisstofnunum úti á landi en láta aðra sem eru í kerfinu með sértekjur leika lausum hala eins og þeir hafa gert hingað til. En því verður að breyta.

Forseti vill árétta að ekki eru fyrirhugaðar fleiri atkvæðagreiðslur í dag en þrír hv. þingmenn hafa óskað eftir að veita andsvar við ræðu hv. þingmanns.

Frú forseti. Ég þakka hv. þm. Ásbirni Óttarssyni fyrir skörulega ræðu og mjög mikilvægt mál sem hann var að tala um. Það þarf sterk bein til að þola góða daga og það sýndi sig þegar Sjálfstæðisflokkurinn gerði þau mistök þegar hann réði því sem sumir segja einn að láta velferðarkerfið vaxa úr böndum. Hv. þingmaður nefndi að hjá Hafró hafi orðið 15,4% aukning á kostnaði. Á sama tíma og landsmenn horfa upp á lækkandi laun hjá sjálfum sér í atvinnulífinu leyfir ein stofnun sér að hækka kostnað um þetta mikið. Ég held að meginvillan í þessu sé sú að menn virða ekki hvað þetta heitir, þetta heita nefnilega fjárlög og fjáraukalög. Þetta eru lög sem gilda í landinu fyrir alla, líka fyrir þá sem fara eiga eftir þeim. Stjórnarskráin segir í 41. gr., frú forseti: „Ekkert gjald má greiða af hendi, nema heimild sé til þess í fjárlögum eða fjáraukalögum.“ Þeir menn sem fóru þarna umfram brutu stjórnarskrána, ekki bara lög. Þá kemur spurningin: Hvar liggur ábyrgðin? Hvar liggur ábyrgðin, frú forseti? Er þetta ábyrgð viðkomandi ráðherra og hvað gerist með hann? Við höfum rætt hérna um landsdóm, það er spurning. Þá er líka spurningin um forstöðumenn viðkomandi stofnana, hvaða ábyrgð bera þeir? Og af því að tími minn er að renna út ætla ég að koma inn á það í seinna andsvari að það gilda nefnilega lög um fjárreiður ríkisins, 49. gr. sem tekur á því.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Pétri H. Blöndal fyrir andsvarið. Svo það fari ekkert á milli mála sem ég sagði í ræðu minni - ég tók bara tvö dæmi, ég gat tekið mörg önnur dæmi - ef menn skoða lokafjárlögin er verið að færa til heimildir sem nema tugum milljarða fram og til baka, bæði í plús og mínus. Það eru náttúrlega eðlilegar skýringar á tekjuhliðinni, það gefur augaleið að tekjuhliðin er það sem menn áætla að verði tekjur ríkissjóðs af skatttekjum og öðru en fjárútlátin, útgjaldahliðin á fjárlögunum þarf að mínu mati að vera algjörlega römmuð niður miðað við það sem hv. Alþingi áætlar að viðkomandi stofnun, alveg sama hvaða nafni hún heitir, hafi til umráða á viðkomandi ári. Af því að ég nefndi eina stofnun, Hafrannsóknastofnun, þá jukust umsvif hennar um 15,4%. Það var ekki verið að hækka laun eða eitthvað slíkt heldur jukust umsvif stofnunarinnar í rekstrinum um 15,4%. Það geta líka verið skýringar á því og eru það eflaust líka, svo öllu sé haldið til haga og maður sé ekki ósanngjarn í málflutningi, að stofnunin var að taka að sér ákveðin verkefni sem kosta útgjöld, það gefur augaleið, vegna þess að sértekjurnar, og þessir 300 milljarðar sem þær aukast, fara úr 600 upp í 900 og síðan ráðstafar stofnunin þeim. Það er í raun og veru umfang rekstrar stofnunarinnar. Mín skoðun er sú að það sé mikilvægt að draga þetta fram til að allar aðrar stofnanir, sama hvort það eru heilbrigðisstofnanir eða aðrar, sitji við sama borð af því að hæstv. ríkisstjórn og hv. þingmenn stjórnarmeirihlutans hafa markað sér ákveðna stefnu um að skera skuli minna niður í velferðarmálum, heilbrigðismálum og menntamálum en meira niður annars staðar, í opinberri stjórnsýslu og öðru, en síðan er það ekki gert. Þess vegna er svo mikilvægt að menn hafi útgjaldarammann algjörlega fyrir framan sig um hvað hver stofnun má ráðstafa á viðkomandi fjárlagaári þannig að allir sitji í raun við sama borð. Aðalatriðið er þó að vilji þingsins 

Frú forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir svarið. Mig langar til að spyrja hann, af því að hann gat um að hér ætti að koma skýrsla: Verður það mögulega þannig að fjárlaganefnd kalli fyrir viðkomandi ráðherra og viðkomandi forstöðumenn og bendi á ábyrgð þeirra samkvæmt 49. gr. laga um fjárreiður ríkisins þar sem stendur að þeir beri ábyrgð á því að fjárhagsskuldbindingar þeirra séu í samræmi við lög, þ.e. fjárlög og heimildir? Svo er önnur spurning, en nú er það þannig að það má ekkert greiða út úr ríkissjóði nema með heimild í fjárlögum og fjáraukalögum: Er það ekki í rauninni brot á stjórnarskrá sem menn eru að ræða hér þegar verið er að breyta útgjöldum eftir á, að þegar Alþingi er búið að setja ákveðinn ramma um umfangið breyti menn bara rammanum? Síðan er spurningin um hraða ríkisbókhaldsins. Væri ekki eðlilegt að ríkisbókhald fyrir árið 2009 hefði legið fyrir 15. janúar 2010?

Virðulegi forseti. Fyrst út af því sem hv. þingmaður nefndi í lok ræðu sinnar, um skil á uppgjöri viðkomandi stofnana hjá ríkinu til að hægt sé að gera þetta. Vinnuferlið er þannig í dag að það þarf að stytta tímann, hvort 15. janúar er nóg skal ég ekki fullyrða, það skiptir ekki öllu máli hvort það er 15. janúar eða 1. febrúar eða 15. febrúar. Aðalatriðið er þó að það sé áður en farið er í gerð fjárlaga, áður en fjármálaráðuneytið fer í að undirbúa fjárlög eins og núna fyrir árið 2012 en þá er í raun og veru verið að koma inn með lokafjárlög og þess vegna fer það aftur fyrir þegar menn fara að vinna í fjárlögunum. Það verður að breyta vinnuferlinu þannig að þetta sé klárað og skýrsla Ríkisendurskoðunar komi fram og áritun á ríkisreikningi til að hægt sé að ljúka fjárlagaárinu á undan og áður en menn byrja raunverulega á fjárlagaárinu á eftir. Þessum vinnubrögðum verður að breyta. Öðruvísi náum við aldrei neinum tökum á þessu og þurfum að eyða hér löngum tíma í að rífast um hvort fara eigi 10 milljónir, 1 milljón eða 500 þúsund hér eða þar þegar sjálfkrafa 

Virðulegi forseti. Ég ætla að leyfa mér þó að þessi liður heiti andsvar, ég er kannski ekki í andsvari en ég ætla að leyfa mér að nota þessa mínútu sem ég hef til að segja það að ég er sammála öllu því sem hv. þm. Ásbjörn Óttarsson segir um nauðsyn þess að breyta ríkisrekstrinum, framkvæmd fjárlaga og að ríkisstofnanir og ráðuneyti haldi sig innan ramma fjárlaga. Ég held að það sé líka mikið til í því sem hann talar um að við þurfum að hugsa um hvort ekki þurfi að breyta þessu með sértekjurnar sem gefa náttúrlega þeim stofnunum sem hafa þær tækifæri til að ákveða rekstur sinn miklu meira sjálfar en aðrar stofnanir. Ég held, virðulegi forseti, að þetta komi stjórn og stjórnarandstöðu ekki mikið við, ég held að við getum verið öll sammála um það að þetta eru ósiðir sem hafa ríkt hér um árabil og kannski alltaf. Ég fagna því að við Ásbjörn Óttarsson séum saman í liði í því að breyta þessu og hlakka til samstarfsins.

Ég þakka hv. þm. Valgerði Bjarnadóttur fyrir andsvarið eða meðsvarið réttara sagt. Þar kemur bara skýrt fram, eins og hv. þingmaður benti réttilega á, að það eiga ekki að vera neinir andstæðingar í þessu, þetta er bara sameiginlegt markmið okkar allra sem sitjum á hv. Alþingi að koma ríkisfjármálunum í eðlilegt og heilbrigt horf. Það er ekki eðlilegt hvernig staðið er að þessu í dag, það er algjörlega óeðlilegt hvernig þetta er framkvæmt. Það er svo mikið óréttlæti, finnst mér, þegar Alþingi tekur ákvörðun um hver skuli vera fjárveiting til viðkomandi stofnunar og búið að marka það - svo geta menn deilt um pólitíska stefnu, hvort það eigi að skera meira niður í einum málaflokki eða öðrum málaflokki, látum það liggja á milli hluta - en svo virkar þetta í raun og veru þannig, og það kemur mjög skýrt fram í skýrslu Ríkisendurskoðunar um lokafjárlög, að lokafjárlögin eru ekkert annað en síðbúin fjáraukalög sem stuðla að - svo ég reyni að muna þetta orðrétt - ekki nægilega góðri fjármálastjórn hjá ríkinu. Þetta stendur nánast orðrétt í skýrslu Ríkisendurskoðunar að ef þessu verði ekki breytt muni ekki verða góð fjármálastjórn hjá ríkinu, sem er svo mikilvægt á þeim tímum sem við lifum núna. Öll þekkjum við það að á uppgangstímum fá menn oft og tíðum meiri tekjur en menn áætluðu og það getur í raun og veru virkað þannig, þó að það eigi aldrei að vera, að menn þurfi þá ekki að fara í eins miklar aðgerðir. Núna stefnir til að mynda halli ríkissjóðs í eða er núna áætlaður 37 milljarðar. Við eigum eftir að setja 15 til 18 milljarða í Íbúðalánasjóð, við eigum eftir að setja fé í Byggðastofnun, við eigum eftir að setja í hitt og þetta og alla vega. Svo sagði hæstv. menntamálaráðherra núna að hún ætlaði að setja 7 milljarða í skólana, það á að setja 3 milljarða hérna o.s.frv. Hvernig ætla menn að ná tökum á þessu? Það er engin umræða um þetta í þinginu, það er bara hvað mönnum dettur í hug. Fjárlagahallinn stefnir í 

Frú forseti. Ég tek heils hugar undir þær aðfinnslur og þær ábendingar sem koma fram í máli hv. þm. Ásbjörns Óttarssonar þó að mér finnist hann hafa lagt svolitla lykkju á leið sína til að reyna að kenna þetta við þá velferðar- og vinstristjórn sem hann kallar hæstv. ríkisstjórn. Auðvitað vitum við að þetta er áratugasleifarlag sem þingmaðurinn var að lýsa og er verk ótalmargra ríkisstjórna - menn geta svo velt því fyrir sér hverjir hafi haldið lengst um stjórnartauma í lýðveldissögunni en það er annað mál. Auðvitað þarf að taka á þessu og það er því fagnaðarefni, sem fram hefur komið í þessari umræðu, að hv. fjárlaganefnd ætlar beinlínis að taka á málinu og vinna skýrslu fyrir þingið sem kemur þá hingað og verður, vænti ég, tilefni uppbyggilegra og yfirvegaðra umræðna um það hvernig ráðin verður bót á þessu. Sjónarmiðið sem hér hefur verið sett fram er fullkomlega gilt og full ástæða, og hefur verið óralengi, ekki síst þó nú á krepputímum, til að taka upp meiri festu við framkvæmd fjárlaga og ríkisreksturinn. Af því að hv. þm. Pétur H. Blöndal kom hingað upp og fór að tala um ráðherraábyrgð í þessu efni gæti sú sök bitið sekan ef látið væri á það reyna því að ábyrgðin er fyrst og fremst þingsins. Það er þingið sem hefur komið á og sætt sig við þessi vinnubrögð með því að samþykkja lokafjárlög ævinlega eftir á. Ég held þar af leiðandi að það standi þinginu næst að gera eitthvað í því að ráða bót á þessu. Ég er því ekki beint í andsvari, en ég vildi fá að koma þessu sjónarmiði að.

Virðulegi forseti. Ég held að það sé reyndar alveg rétt, sem hv. þingmaður bendir á, að það er Alþingi sem er að afgreiða lokafjárlögin núna. Það þýðir ekki fyrir menn að kalla aðra til ábyrgðar þegar búið er að samþykkja þau af hálfu Alþingis, það er algjörlega hárrétt. Þess vegna er svo mikilvægt að hv. þingmenn geri sér grein fyrir því hvað er að gerast. Það eru kannski fleiri sem taka þátt í umræðum um fjárlög en í umræðum um fjáraukalögin, um ríkisreikning, um lokafjárlög; taka nánast bara einn, tveir eða þrír þátt, salurinn tæmist. Hér erum við fjórir hv. þingmenn í salnum, fimm með hæstv. forseta, til að taka þátt í þessari umræðu á sama tíma og það er stærsta vandamálið sem við stöndum frammi fyrir að ná tökum á ríkisfjármálunum, því annars höldum við bara áfram að greiða vexti af lántökunum. Ég minni á eitt: Þegar við erum að tala um að ná tökum á ríkisfjármálunum erum við eingöngu að ná tökum á því að vera með vextina niðri. Þá er ekki verið að tala um að fara að borga af lánunum, það er allt eftir. Menn sjá verkefnið sem fram undan er. Nú erum við alltaf að fá hagvöxtinn neðar og neðar. Hvernig ætlum við að fara að því að ná tökum á árinu 2012? Ég er algjörlega sammála hæstv. fjármálaráðherra þegar hann sagði í umræðum fyrr í vetur: Þó að útlitið sé dökkt 2011, eða ekki eins gott og ætlað var, hef ég miklu meiri áhyggjur af 2012. Ég er algjörlega sammála hæstv. fjármálaráðherra, það verður mjög erfitt ár, árið 2012, að snúa því við, því að við höfum ekki farið þá leið að reyna að ná inn tekjum á þann veg sem skynsamlegt hefði verið heldur farið í þessa skattpíningarstefnu. Það er alveg rétt, sem komið hefur fram, að þetta sleifarlag í ríkisfjármálunum er ekkert að byrja núna, það hefur viðgengist hér í áratugi.

Frú forseti. Það er fagnaðarefni að heyra að við erum öll á einu máli um þetta. Maður hlýtur þá að vænta góðs og vænta mikils af þeirri vinnu sem fram undan er í hv. fjárlaganefnd varðandi það að leggja fram tillögur til úrbóta. Ég hlakka til þeirra umræðna sem munu verða hér um þá skýrslu þegar hún kemur inn í þingið. En um það erum við hjartanlega sammála, það er enginn pólitískur ágreiningur um það held ég, að þessu þarf að breyta og á þessu þarf að taka af meiri festu. Ég segi þá eins og hv. þm. Valgerður Bjarnadóttir: Við getum hlakkað til samstarfsins.

Virðulegi forseti. Ég hlakka líka til samstarfsins og get upplýst hv. þingmann um það að í hv. fjárlaganefnd er verið að vinna þetta á breiðum grunni. Það er ekki nein stjórn eða stjórnarandstaða, það eru allir að vinna þetta. En við verðum líka að vera gagnrýnin á okkur sjálf í hv. fjárlaganefnd, ég minni á að við ætluðum að vera búin að breyta þessu, við töluðum um það í fyrra að breyta þessu fyrir þetta ár, en við erum ekki búin að því. Ég ítreka því það sem ég sagði í ræðu minni áðan: Það er ekki nóg að tala, það verður líka að framkvæma. Við verðum að taka það sem mjög alvarlega áminningu til okkar í nefndinni að við töluðum um það í fyrra að breyta þessu fyrir þetta ár en gerðum það ekki, það var ekki gert. Þess vegna verður hv. fjárlaganefnd að standa undir því að skila þessari skýrslu inn til þingsins sem er jú fyrsta skrefið til að breyta vinnubrögðum til að við getum þá fetað okkur inn á þær brautir að ná tökunum og vera sanngjörn gagnvart því sem Alþingi áætlar að gera. Ekki mun standa á mér, hér eftir sem hingað til, að leggja mitt af mörkum til að sú vinna gangi vel.

Virðulegi forseti. Mér fannst tilhlýðilegt að koma hingað upp og taka undir orð hv. þm. Ásbjörns Óttarssonar og þá hvatningu frá honum til okkar þingmanna að hafa meiri áhuga á fjármálum og fjárlagagerð og hvernig við skilum því verkefni síðan af okkur til þingsins í formi fjáraukalaga og svo lokafjárlaga. Auðvitað ætti umræða um fjáraukalög vegna ársins 2009 að hafa farið fram á árinu 2009, í nóvember, og lokafjárlögum fyrir 2009 hefði átt að vera lokið í janúar eða febrúar 2010 með alla þá fjármálastjóra sem eru yfir ríkisstofnunum hringinn í kringum landið. Auðvitað ætti það að vera þannig að á hverjum tíma - og það er grundvöllur þess að geta haft eftirlit með fjármálum, hvort sem er heimilis- eða ríkisstofnunar - sé bókhaldið fært frá einum degi til annars, þannig að í lok mánaðar sé hægt að fara yfir hvort menn séu innan þess fjárlagaramma sem Alþingi hefur skammtað þeim og hvort líklegt sé að menn þurfi að breyta einhverju til að komast í gegnum árið. Í landinu eru tvö stjórnsýslustig. Sveitarfélögin á Íslandi fara með um 30% af valdinu í fjármálum, ef við skiptum því þannig upp, og ríkisvaldið um 70%. Við höfum haft talsverðan áhuga á því hér í þingsal í gegnum árin og áratugina að setja sveitarstjórnum skýran ramma um það hvernig þær eigi að haga sér. Ég held að það hafi verið til bóta. Á síðasta ári settum við fjármálareglur, við settum sérstakar eftirlitsreglur þegar fjármál færu úr böndunum, ef skuldsetning yrði of mikil, menn þyrftu að skila inn bæði ársreikningum og áætlunum með ákveðnum fyrirvara og fyrir ákveðnar dagsetningar. En þegar kemur að okkur sjálfum - þ.e. þinginu, og eftirliti okkar með framkvæmdarvaldinu, ríkisvaldinu, 70 prósentunum - stöndum við okkur afleitlega. Þá eru slíkir frestir ekki settir inn. Ef þeir eru inni eru þeir brotnir og við gerum ekkert í því. Þetta gengur ekki. Ég styð því þá hvatningu frá hv. þm. Ásbirni Óttarssyni að við tökum okkur taki hér í þinginu til að geta breytt framkvæmdarvaldinu, eftirliti þess og síðan þá eftirliti þingsins. Það kom fram í rannsóknarskýrslu Alþingis, og reyndar í skýrslum sem voru unnar af hálfu Alþingis áður í sambandi við eigið eftirlitshlutverk, að eftirlitshlutverk þingsins er of lélegt. Við þurfum að bæta það. Sjálfstæði þingsins er ekki nógu öflugt, við þurfum að bæta það. Það gerist ekki ef við stöndum hér og tölum, það er alveg rétt. Við þurfum að sýna þetta í verki. Ég held að það hafi komið fram, sem svar við fyrirspurn minni í haust, að ríkisábyrgðir væru um 1.300 milljarðar, engin smátala. Við ætluðum í Icesave-málinu að bæta 750 milljörðum ofan á það, 50% hækkun, eins og ekkert hefði í skorist. Við ræddum það aldrei hér í þingsal hvers lags stærðir þetta eru. Ég held að fæstir hafi gert sér grein fyrir því hvaða ábyrgðir við værum að setja á ríkisvaldið. Ég vildi því fyrst og fremst koma hingað upp og taka undir ádrepu þingmannsins og hvetja okkur öll hér í þinginu til að standa okkur betur í þessu. Auðvitað verðum við að fá framkvæmdarvaldið til þess, fjármálastjórana í fyrirtækjunum, forstöðumenn stofnananna, það verða allir að taka þátt í þessu. Það verða allir að bera ábyrgð. Þeir sem síðan fara fram úr þeim ramma sem þar eru settir verða að axla þá ábyrgð sem þeim ber. Það þýðir að smátt og smátt mun ábyrgðarkeðjan færast upp. Að lokum er það þá ráðherra, framkvæmdarvaldið, sem ber ábyrgð á því hvernig farið er með það fjármagn sem þingið deilir út. Ég held kannski að ein af ástæðunum fyrir því að menn hafa ekki tekið á þessu sé sú að það sé ákaflega þægilegt að vinna þetta allt með handarbakinu og löngu eftir að máli skiptir hver niðurstaðan verður. Lokafjárlög 2009 í maí 2011 hljómar náttúrlega eins og brandari. Ég held að við ættum að heita því hér í dag að við munum breyta þessu strax á þessu ári og að lokafjárlög 2010 verði ekki afgreidd í maí 2012.

Virðulegi forseti. Ætti ekki að vera auðvelt að breyta þessu? Það virðast allir sem tala hér í dag vera sammála um að þetta sé ekki í lagi, en ætti þetta ekki að vera í lagi? Hver vill fá bakreikninga eftir eitt og hálft ár? Vill Alþingi láta stilla sér upp? Fjárveitingavaldið á að vera hér, en eins og hv. þm. Ásbjörn Óttarsson benti á er það ekki hér. Alþingi getur ekki sagt nei. Það er ekki í boði. Hvað vantar? Hver er fyrirstaðan? Viljum við sem sitjum hér í þessum sal og teljum okkur vera að setja fjárlög hafa þetta svona? Ég kom hér inn í desember, virðulegi forseti, og tók aðeins þátt í lokafrágangi fjárlaga. Hér var unnið og hér var talað og ég hélt ræðu mína klukkan korter í þrjú að nóttu. En þegar einu og hálfu ári seinna er komið með viðbót við þau fjárlög sem voru samþykkt árið 2009, til að segja hvernig þau fjárlög hefðu átt að vera, hvernig stofnanir mega eyða þá getur það ekki verið í lagi. Það hlýtur að vera afskaplega auðvelt, þó að ég viti að svo sé ekki, að laga þetta. Mér finnst frábært að góð samstaða skuli vera í hv. fjárlaganefnd um þetta mál. Fyrir fólk sem er að koma utan að og hlustar á þetta og skoðar þetta er þetta alveg ótrúlegt mál. Það er ekki einu sinni hægt að reka heimili með þessum hætti. Við hljótum að geta lagað þetta.

Virðulegi forseti. Ég vil þakka hv. þm. Írisi Róbertsdóttur fyrir andsvarið. Ég ætla nú að hafa þetta stutt. Ég tel að það sé okkur í lófa lagið. Grundvöllur þess er hins vegar sá að fjármálastjórar í stofnunum og ráðuneytum færi bókhaldið á hverjum degi, að það sé klárt í lok mánaðarins. Það er kominn þannig tæknibúnaður alls staðar, eftir því sem ég best veit, að það ætti ekki að vera vandamál. Þetta hefur verið gert á sviði sveitarstjórna í landinu á liðnum árum. Það var ekki þannig í öllum sveitarfélögum fyrir fimm eða tíu árum en ég held að þetta sé nánast undantekningarlaust þannig í dag, meðal annars vegna þess að þingið hefur sett harðari reglur en líka vegna þess að menn læra að eina leiðin til að stjórna fjárútgjöldum er að vita í hvað er eytt og hvenær búið er að eyða of miklu. Ég held því að þetta sé bæði nauðsynlegt fyrir ríkisvaldið og okkur í lófa lagið. Ég býst við, eins og við höfum talað úr allflestum flokkum hér í dag, að ekki ættu að vera mikil vandræði að gera þetta.

Hæstv. forseti. Það frumvarp sem hér um ræðir, frumvarp til laga um breytingu á lögum um ávana- og fíkniefni og lyfjalögum, hefur verið í meðferð hv. heilbrigðisnefndar. Nefndin er öll sammála um að afgreiða frumvarpið og stendur öll að því. Þær breytingar sem hér eru á ferðinni eru á þann veg að verið er að færa eftirlit og undanþágu frá ákvæðum um innflutning á ávana- og fíkniefnum frá velferðarráðuneyti yfir til Lyfjastofnunar. Heilbrigðisnefnd telur að stofnunin sé vel búin til að sjá um slíka afgreiðslu og hafi verið tímabært að taka þá ákvörðun að færa þessar leyfisveitingar yfir til Lyfjastofnunar. Eins er hér ákvæði um gjaldtöku af þeim leyfisveitingum. Það er í takt við eðlilega stjórnsýslu, bæði hér og erlendis, sem tekið er mið af. Þar sem umræða hefur verið lítil um frumvarpið - þegar góð sátt er um mál eru oft ekki miklar umræður - vil ég að það komi fram að þetta er eitt af þeim málum sem full samstaða er um. Lagt er til að við afgreiðslu þessa frumvarps hér á Alþingi öðlist lögin þegar gildi. Ég óska Lyfjastofnun því velfarnaðar með afgreiðslu þessa nýja málaflokks og annað sem Lyfjastofnun hefur til afgreiðslu. Ég tel brýnt að fylgst sé með því að sú vinna sem bætist við Lyfjastofnun íþyngi stofnuninni ekki fjárhagslega og að fylgst verði með því að gjaldtaka fyrir leyfin standi undir kostnaði.