Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti vill tilkynna að bréf hafa borist frá ráðherrum um frestun á því að skrifleg svör berist. Frá umhverfisráðherra: Skriflegt svar við fyrirspurn á þskj. 168, um kostnað við utanlandsferðir, frá Ásmundi Einari Daðasyni. Svar dregst til loka nóvembermánaðar. Frá fjármálaráðherra: Skriflegt svar við fyrirspurn á þskj. 154, um virðisaukaskatt af erlendum blöðum, frá Merði Árnasyni. Svar dregst til 24. nóvember.

Forseti vill tilkynna að hann hyggst ljúka þingfundi kl. 16.30 í dag til að fjárlaganefnd geti haldið fund og afgreitt mál úr nefndinni. Forseti vill enn fremur tilkynna að áætlað er að birta síðar í kvöld þingskjöl fyrir 2. umr. um fjáraukalög 2011 með því að birta þau á heimasíðu þingsins. Meginreglan er að þingskjöl á vef eru ekki birt síðar en kl. 8 síðdegis en forseti hyggst gera undantekningu frá þeirri reglu svo ekki þurfi að halda útbýtingarfund í kvöld.

Forseti. Fátt hefur verið meira í umræðunni hér á landi undanfarna mánuði, ár og jafnvel áratugi en verðtryggingin og það fyrirkomulag sem Íslendingar hafa á verðtryggingu neytendalána sem er einsdæmi í öllum heiminum. Það hefur verið erfiðara en orð fá lýst að reyna að koma þessu kerfi að þar sem einhverjir virðast hafa tök einhvers staðar, m.a. inn í stjórnmálin, til að koma í veg fyrir það. Í gær kom út könnun á vegum Capacent sem var gerð af Hagsmunasamtökum heimilanna. Í þeirri könnun var spurt m.a., með leyfi forseta, þeirrar einföldu spurningar: Ert þú hlynntur eða andvígur afnámi verðtryggingar? Þeir sem voru hlynntir, mjög hlynntir eða frekar hlynntir afnámi verðtryggingar voru 80% svarenda. Þeir sem voru andvígir eða frekar andvígir afnámi verðtryggingar voru 7,7% svarenda. Vonandi mun þetta endurspegla fylgi þeirra flokka í næstu kosningum, þegar gengið verður til kosninga, sem styðja svo mjög við verðtrygginguna og koma í veg fyrir það nánast í viku hverri að hún verði afnumin. Frú forseti. Könnunin tekur líka á þeim stjórnmálaflokkum sem eru á þingi og þar kemur í ljós að 82% kjósenda Framsóknarflokksins, 79% kjósenda Sjálfstæðisflokksins, 76% kjósenda Samfylkingarinnar, 76% kjósenda Vinstri grænna eru frekar hlynnt eða mjög hlynnt afnámi verðtryggingar. Svo að þessu sé haldið til haga í þingsal þá eru þetta kjósendur þingmanna og þingmenn eru að bregðast kjósendum sínum ef þeir sinna ekki þessu máli fyrir þá. 
            

Virðulegi forseti. Ég vil spyrja hv. þm. Vigdísi Hauksdóttur hvort hún telji að háir skattar ýti undir skattsvik. Slík ummæli féllu í þingsal þegar verið var að kynna skýrslu ríkisskattstjóra og aðila vinnumarkaðarins. Í skýrslunni komu fram upplýsingar um að 12% starfsmanna lítilla og meðalstórra fyrirtækja stunduðu svarta vinnu. Ef, frú forseti, háir skattar ýta undir svarta starfsemi ætti hún að vera mun umfangsmeiri í háskattalöndum, á Norðurlöndunum, en í lágskattalöndum Suður-Evrópu. Þessu er öfugt farið. Í Suður-Evrópu er svarta hagkerfið talið vera um 25–30% af vergri landsframleiðslu en ekki nema um 10% á Norðurlöndunum. Þættir sem hagfræðingar telja að skýri mismikla svarta atvinnustarfsemi eru flóknar skattareglur, spilling og viðvarandi atvinnuleysi. Samkvæmt skattsvikaskýrslunni er mikil vanþekking hér á landi á skattalöggjöfinni og agaleysi þegar kemur að því að gefa út reikninga. Það má rekja þetta agaleysi til virðingarleysis fyrir lögum og reglum í samfélaginu. Þessu er hægt að breyta með því að einfalda leikreglur, auka fræðslu og beita viðurlögum þegar ekki er farið að lögum og reglum sem er ansi oft. Almennt virðingarleysi fyrir lögum verður til þess að bæði fyrirtæki og fólk er ekki samkeppnishæft nema stela fjármagni sem nota á til að fjármagna velferðina í landinu. Frú forseti. Slíkt samfélag elur af sér ójöfnuð og spillingu. Þetta er spurning um að draga úr skattsvikum til að hafa svigrúm til að lækka skatta.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Lilju Mósesdóttur fyrir þessa spurningu. Jú, ég hef rætt þessi mál á Alþingi við hæstv. fjármálaráðherra, Steingrím J. Sigfússon. Þar benti hann á skýrslu frá árinu 2004 og sagði að svo skyldi böl bæta að í þeirri skýrslu hefði komið fram að um 12% af heildarskatttekjum ríkis og sveitarfélaga þá hafi verið svikin undan skatti. Við það geri ég athugasemd hér og nú vegna þess að í þeirri skýrslu kemur fram að ekki voru gerðar rannsóknir á skattsvikum í skýrslu þeirri því að eins og segir í skýrslunni, með leyfi forseta: „Ekki liggja ekki fyrir reikningslegar úttektir sambærilegar við úttektir sem gerðar voru hérlendis á árunum 1986 og 1993. Var því ákveðið að styðjast við úttektir sem gerðar höfðu verið erlendis og einkum litið til athugana í Svíþjóð og í Danmörku. Niðurstöður nefndarinnar eru byggðar á ályktunum hennar um líklegar breytingar á skattsvikum hér á landi með hliðsjón af hinum erlendu úttektum og reynslu síðustu ára í skatteftirliti og skattrannsóknum.“ Ég er að benda á það, frú forseti, að þau rök sem hæstv. fjármálaráðherra notaði í síðustu viku varðandi þá skýrslu sem nýkomin er út um skattsvik eru marklaus að þessu leyti því að ekki voru gerðar íslenskar rannsóknir sem byggt er á í skýrslunni. Varðandi þá spurningu sem lögð var fyrir mig vil ég benda á að skattsvik og skattflótti er ekki það sama. Ég tek undir það að háir skattar auka mjög skattsvik og ekki síður, eins og hv. þingmaður kom inn á, flókið skattkerfi. Nú er búið að flækja skattkerfið svo hér á landi síðan þessi ríkisstjórn tók við að um og yfir 100 lagabreytingar hafa verið gerðar á skattumhverfinu. Einnig kom fram í skýrslunni sem skilað var í síðustu viku að áberandi væri hversu mikið þekkingarleysi væri á markmiðum og innihaldi laga og reglugerða um tekjuskráningu og virðisaukaskatt sem giltu nú hér á landi, því að þegar sífellt er verið að breyta skattumhverfinu vita jafnvel atvinnurekendur ekki eftir hvaða reglum þeir eiga að fara. Þess vegna eru skattsvikin svo auðveld eins og kom fram í skýrslunni.

Virðulegi forseti. Ég vil þakka fyrir þessa umræðu milli hv. þingmanna, Lilju Mósesdóttur og Vigdísar Hauksdóttur. Ég held að afskaplega mikilvægt sé að við göngum í það verk að einfalda skattkerfið. Menn geta haft allar skoðanir á því hvort skattar séu háir eða lágir en að gera eins og núverandi ríkisstjórn hefur gert að ganga sérstaklega í að flækja skattkerfið er alveg ótrúlegt pólitískt stefnumið. Við nokkrir hv. þingmenn Sjálfstæðisflokksins höfum lagt fram skýrslubeiðni um að kanna hvaða áhrif það hefði ef við værum með eitt skattþrep yfir þá helstu skatta sem við erum með. Virðulegi forseti. Ég vil, af því að ég er svo afskaplega jákvæður í dag, byrja á  Það eru fleiri mál sem þannig er fyrir komið, virðulegi forseti. Ég var á fundi í Árborg í gærkvöldi og þar var mér tjáð að í því sem snýr að fangelsismálum varðandi flutning á fangelsisstarfsemi frá Litla-Hrauni yfir í Hólmsheiði sé mörgum spurningum ósvarað og að forustumenn bæjarfélagsins í Árborg fái ekki svör við spurningum um röksemdir fyrir fjárhagslegu hagræði að flytja þá starfsemi þarna á milli. Ég vil því hvetja hv. þingmenn sem þar koma að máli að nota sömu aðferð og láta Ríkisendurskoðun 

Virðulegi forseti. Þann 31. maí sl. kvaddi sér hljóðs hv. þm. Helgi Hjörvar, formaður efnahags- og viðskiptanefndar Alþingis, til að fagna því að Landsbanki Íslands hefði sýnt það frumkvæði að kynna úrræði fyrir skuldug heimili þar sem gengið var lengra en gert er ráð fyrir í þeim lögum sem við höfum sett á Alþingi. Hv. þingmaður fagnaði þessu og sagði síðan, með leyfi virðulegs forseta: „Það er full ástæða til að hvetja önnur fjármálafyrirtæki til að taka sér þetta frumkvæði til fyrirmyndar. Það stendur ekki síst upp á okkur sem sitjum í þinginu gagnvart Íbúðalánasjóði. Ríkið er aðaleigandi Landsbankans og Íbúðalánasjóður hlýtur að þurfa að bjóða sambærileg úrræði og úrlausnir fyrir skuldara hjá sér og ríkisbankinn Landsbankinn.“ Enn fremur sagði hv. þingmaður, með leyfi forseta: „Ef við erum ekki í færum til að bjóða það í Íbúðalánasjóði er engin ástæða fyrir ríkisrekstri Íbúðalánasjóðs.“ Svipuð rök hafði hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra uppi sem sagði í frétt Stöðvar 2 um líkt leyti, með leyfi forseta: „Það eru lítil rök fyrir að hafa ríkisrekinn íbúðalánasjóð ef hann getur ekki staðið undir því að mæta fólki í vanda með sambærilegum hætti og fyrirtæki á markaði.“ Við ræddum þetta mál aðeins í gær, ég og hæstv. ráðherra, og þá var reyndar kominn svolítill flótti í liðið vegna þess að hann lagði mikla áherslu á að ekki væri hægt að fara í svona nema bankarnir, fjármálastofnanir, hefðu allar sammælst um þetta. Með öðrum orðum, ein bankastofnun hefði sem sagt neitunarvald í þessu máli. Nú vil ég spyrja hv. þm. Helga Hjörvar, formann efnahags- og viðskiptanefndar: Hvað líður þessu máli? Hvar er málið statt? Er málið ekki til umræðu í stjórnarflokkunum? Hafa stjórnarflokkarnir í hyggju að leggja fram frumvarp sem gerir það að verkum að Íbúðalánasjóður gangi a.m.k. jafnlangt fram gagnvart skuldugum heimilum og Landsbankinn, sem er líka ríkisbanki eins og fram hefur komið, er í eigu ríkisins eins og Íbúðalánasjóður? Og er það ekki mjög sérkennilegt að það skuli vera þannig að skuldarar séu meðhöndlaðir á mismunandi hátt, þ.e. hvort þeir eru með skuldir sínar í ríkisbankanum Landsbanka eða ríkisbankanum Íbúðalánasjóði?

Virðulegur forseti. Ég get tekið undir með hv. þingmanni eins og ég raunar gerði úr þessum ræðustól fyrr á árinu. Það er einfaldlega afstaða mín að ríkisbankar, hvort sem þeir heita Landsbankinn eða Íbúðalánasjóður, eigi að bjóða viðskiptavinum sínum sambærileg kjör. Höfuðröksemdin fyrir því að við höfum sett á stofn Íbúðalánasjóð er sú að fólk eigi að geta treyst því að þangað sé að sækja bestu fáanlegu kjör í húsnæðislánum. Það stríðir beinlínis gegn því ef neytendur njóta betri fyrirgreiðslu hjá viðskiptabönkunum sem eru í eigu ríkisins en hjá Íbúðalánasjóði. Þetta mál hefur auðvitað verið til umræðu geri ég ráð fyrir í öllum þingflokkum frá því að þetta var sagt og almennt í samfélaginu. Sem betur fer höfum við tekið ákveðin skref hér í þinginu til þess að Íbúðalánasjóður sé fær um að bjóða sambærilega hluti og aðrar fjármálastofnanir, til dæmis nýverið með því að heimila honum að bjóða óverðtryggð lán eins og aðrar fjármálastofnanir veita. Ég held að við verðum að taka mörg fleiri slík skref. Um leið og þetta er sagt verður líka að hafa í huga að í lánasafni Íbúðalánasjóðs er allnokkuð af húsnæðislánum sem hann hefur yfirtekið frá sparisjóðum, ýmist enn starfandi eða föllnum sparisjóðum. Þær stofnanir gengu mjög langt í lánveitingum. Ég þekki ekki smáatriði í samningum Íbúðalánasjóðs í því en það getur auðvitað ekki verið eðlilegt að sjóðurinn eigi að bera eða skattgreiðendur tjón af niðurfærslu þeirra krafna og kann að vera að slíkt kallaði á flókna samninga við þá sem þar eiga hlut að máli. Ég árétta það sjónarmið að hvernig sem útfærslan er sé það bara hið eðlilega grundvallarsjónarmið að Íslendingar eigi að geta 

Frú forseti. Ég ætla að eiga hér orðastað við hv. þm. Álfheiði Ingadóttur, formann velferðarnefndar, um mál sem snýr að athvarfi fyrir fólk með geðraskanir sem heitir Vin og tók til starfa í ársbyrjun 1993 og hefur verið starfrækt óslitið síðan eða í 18 ár. Markmiðið hefur verið frá upphafi að draga úr félagslegri einangrun geðfatlaðra og draga úr endurinnlögnum á geðdeildir. Það markmið hefur svo sannarlega gengið eftir og er reynslan af rekstri skýlisins að öllu leyti til mikillar fyrirmyndar. Nú háttar hins vegar svo til að Rauði krossinn sem hefur rekið Vin í allan þennan tíma ákvað að hætta starfseminni 1. apríl 2012 af því að tekjur Rauða krossins hafa ekki staðið fullkomlega undir henni. Hins vegar ljóst að sparnaður Rauða krossins mun birtast sem kostnaður annars staðar í kerfinu og ekki síst í heilbrigðiskerfinu með auknum innlögnum og félagslegri einangrun geðfatlaðra. Margir af fastagestum Vinjar leituðu áður reglulega til geðdeilda, sumir oft á ári, en hafa ekki þurft að leita sér hjálpar árum saman út af starfrækslu skýlisins. Það er mikið í húfi að leysa þetta mál sem allra fyrst og veit ég að hæstv. velferðarráðherra hefur tekið mjög vel í málið. Mun ég freista þess að eiga við hann orðastað um þetta í fyrirspurnatíma síðar. Hann hefur rætt þetta við forsvarsmenn Vinjar og þá sem eru að berjast fyrir því að skýlinu verði ekki skellt í lás og það verði áfram opið og starfrækt. Því vildi ég spyrja hv. formann velferðarnefndar um viðhorf hennar til þessa, af því að ég veit að sterk skilaboð frá þinginu styrkja ráðherrann í þeirri stöðu. Það er lagt til af Vinjarfélaginu, sem var stofnað í október síðastliðnum, að fjórir aðilar taki höndum saman og gerður verði samningur til þriggja ára, þ.e. Rauði krossinn, Reykjavíkurborg, velferðarráðuneytið og Vinjarfélagið, og saman skaffi þessir fjórir aðilar þá 21 milljón sem þarf til að halda þessu merkilega þjóðþrifaverkefni áfram úti sem er okkur öllum til sóma að verði gert.

Frú forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir að taka þetta mál upp á þessum vettvangi. Það er ljóst að félagsleg einangrun og einmanaleiki koma oft í veg fyrir að einstaklingum með langvinna geðsjúkdóma geti liðið vel og félagslíf og félagsskapur og samvistir við aðra bæta lífsgæði þessara einstaklinga verulega. Í þessu tilliti er starfsemin sem fer fram í Vin gríðarlega mikilvæg þessum einstaklingum, aðstandendum þeirra og okkur öllum og ómetanleg í vegferð þeirra til bata. Lokun Vinjar í mars næstkomandi, eins og boðað hefur verið, er þess vegna mikið áhyggjuefni og hefur þegar valdið skjólstæðingum skýlisins miklum kvíða og öryggisleysi og óvissu. Við skulum muna að Vin kemur í staðinn fyrir stórfjölskylduna fyrir stóran hóp borgarbúa sem þangað sækir og skiptir miklu máli að komast þar í félagsskap fyrir fólk sem á erfitt með að finna sig annars staðar, eru einstæðingar, hafa veikst ungir eða hafa verið veikir í langan tíma og eiga þess vegna litla möguleika í félagslegu tilliti án aðstoðar eins og er í Vin. Þarna komu yfir 5 þúsund einstaklingar á árinu 2010, matargestir voru yfir 2 þúsund á sama ári. Rauði krossinn hefur, eins og hér hefur komið fram, rekið Vin í tæp 20 ár en Reykjavíkurborg hefur styrkt rekstur Vinjar með því að veita ókeypis afnot af húsnæðinu og staðið einnig undir viðhaldskostnaði. Ríkið hefur hins vegar ekki komið beint að þessum rekstri frekar en að Dvöl í Kópavogi eða Laut á Akureyri. Hins vegar, eins og kom fram hjá hv. þingmanni, standa nú yfir viðræður á milli velferðarráðuneytisins, Reykjavíkurborgar, Rauða krossins, sem hefur verið einn um Vin, og Hollvinasamtaka Vinjar, sem eru öflug samtök, og ég vona svo sannarlega að á þeim vettvangi fáist trygging fyrir því að skýlinu verði ekki skellt í lás 

Frú forseti. Mig langar til að vekja athygli á því að mannúð og mannkærleikur eru mjög hagkvæmt fyrirbæri, meira að segja hagfræðilega. Eins og fram hefur komið í máli hv. þingmanna sem hér hafa talað áður kostar 21 milljón á ári að reka Vin, þetta hús við Hverfisgötu. Það hús telja um 200 manns vera sitt annað heimili, koma þangað flesta daga, spjalla saman, tefla, lesa, njóta samvista. Þessi þjónusta kostar miðað við að viðskiptamannahópurinn sé 200 - starfsmenn segja að viðskiptamannahópurinn sé raun og veru 350 manns en segjum að hann sé 200 og þá kostar þessi starfsemi 300 kall á mann á dag. Ef þessi starfsemi væri ekki til staðar má benda á að innlögn á geðdeild kostar 70 þús. kr. á dag. Rauði krossinn borgar það ekki, Reykjavíkurborg borgar það ekki, ríkið borgar það. Ég vona því að ríkið komi myndarlega að því forvarnastarfi, mannkærleiksstarfi og mannúðarstarfi sem þarna er unnið, og spari um leið peninga og sýni svolítið fjármálavit því að íslenska ríkið má alveg spara nokkrar krónur mín vegna.

Virðulegi forseti. Mig langaði að eiga hér orðastað við hv. þm. Helga Hjörvar varðandi fasteignamarkaðinn. Ég hef áhuga á að ræða meðal annars fréttir sem voru um daginn, sérstaklega í þættinum Ísland í dag fyrir u.þ.b. viku síðan þar sem rætt var við sérfræðinga um húsnæðismarkaðinn og einn af yfirmönnum greiningardeildar bankanna. Þar kom fram að sérfræðingarnir telja að fasteignabólan sé jafnvel enn þá ósprungin, að innstæða sé fyrir 20–30% lækkun á fasteignaverði á næstu þrem til fjórum árum í umhverfi þar sem verðbólgan hefur hækkað um nærri 40% frá 1. janúar 2008. Við hljótum að þurfa að velta því fyrir okkur, þingmenn, ekki kannski síst þeir sem stýra nefndum og aðrir sem hafa sérfræðiþekkingu á þessum málum að fara yfir þetta mál. Hvað mun það þýða ef þessir sérfræðingar hafa rétt fyrir sér? Jafnframt kom fram í þessum þætti að æskilegra hefði verið að afskrifa meira af skuldum heimilanna til að heimilin gætu staðið undir þeim hagvexti sem þarf að vera til staðar. Undir þetta tóku í raun allir þeir álitsgjafar sem rætt var við í þættinum, þar á meðal sá yfirmaður greiningardeildar banka sem rætt var við. Við hljótum að spyrja okkur þeirrar spurningar hvort þetta sé staðfesting á því að við þurfum enn og aftur að fara að leita leiða til þess að létta á skuldum heimilanna, ekki síst vegna þess að líkur eru á, samkvæmt þessum sérfræðingum, að verði á fasteignamarkaði sé haldið uppi af bönkunum, af fjármálastofnunum. Það kom fram í þessum þætti að sérfræðingarnir töldu mjög líklegt að svo væri. Þá er málið enn alvarlegra. Ég hlýt því að skora á hv. þingmann að taka það upp í sinni nefnd að 

Virðulegur forseti. Það er ekkert sjálfsagðara en að taka til sérstakrar umfjöllunar í efnahags- og viðskiptanefnd þau mál sem hv. þingmaður nefndi hér. Við höfum út af fyrir sig verið sammála um að betra hefði verið í almennum aðgerðum að ganga lengra í því að afskrifa af skuldum heimilanna til að koma hjólum atvinnulífsins í gang og fá meira líf í fasteignamarkaðinn þó að okkur hafi greint á um hversu langt ætti að ganga í þeim efnum. Út af fyrir sig held ég að allir geti tekið undir þá frómu ósk að betra væri að ganga lengra en skemmra í því efni en vandinn er aftur sá hver á að borga fyrir það. Ég vil hins vegar almennt gjalda varhuga við spádómum um miklar hrakfarir á jafnviðkvæmum markaði og fasteignamarkaðurinn er. Þar hefur verið nokkuð um viðskipti og verð auðvitað fallið talsvert með verðbólgu en sveiflan þó ekki verið mest í okkar heimshluta getum við sagt. Ég held að sá mikli fjöldi íbúða sem er hjá fjármálastofnununum verði þó um leið að skoðast í því ljósi hver hefur verið hin árlega þörf fyrir nýjar íbúðir inn á markaðinn og það sem muni ráða úrslitum um verðþróun þar verði hvort okkur takist að skapa hér enn fleiri störf en við höfum verið að gera að undanförnu. Það ræðst auðvitað af því hvort fólk er að flytjast héðan eða hvort fólk er að flytjast hingað til starfa hver eftirspurnin verður á þessum markaði. Þegar menn spá 20–30% falli til viðbótar held ég að menn verði að hafa í huga raunkostnaðinn sem er við það að reisa fasteignir og að það eru auðvitað einhver mörk á því hversu langt niður fyrir þann kostnað markaðsverðið getur leitað. 

Frú forseti. Ég vildi vekja athygli þingmanna á tveimur málum. Annars vegar þegar við innleiddum matvælalöggjöf Evrópusambandsins og breyttum dýralæknisþjónustu um allt land með þeim hætti að aðskilið var á milli eftirlits og þjónustu. Síðan er staðreyndin sú að úrlausn þessara mála við að byggja upp örugga þjónustu um allt land og tryggja að dýraeigendur fái örugga þjónustu frá dýralæknum hefur eiginlega öll verið í molum hjá Matvælastofnun og ráðuneyti sjávarútvegs- og landbúnaðarmála. Þetta hefur gengið allt of hægt og stór svæði á landinu eru skilin eftir í mikilli óvissu um hvort þau fái eðlilega þjónustu sem ríkið hefur þó lýst yfir að eigi að vera, þ.e. jöfn þjónusta tryggð öllum dýraeigendum í landinu. Ég tel að þetta mál sé með þeim hætti að það þurfi að skoða það enn frekar. Vaktsvæði hafa verið stækkuð þannig að dýralæknar treysta sér ekki til þess að sinna þeim og þau eru það stór að það mun taka of langan tíma að fá þjónustu við slösuð eða veik dýr. Ég mun því síðar í dag óska eftir fundi í atvinnuveganefnd um þetta mál. Hitt málið sem ég held að þingheimur þurfi einnig að skoða og með tilliti til þess að við förum betur með fjármuni er það að við uppbyggingu Landeyjahafnar var opnuð náma uppi í Hamragarðaheiði og gerð var sú krafa að þegar því verki yrði lokið ætti að minnka veginn þangað upp og loka námunni eða ganga frá að hluta. Nú hefur náman verið notuð að verulega miklu leyti til þess að byggja upp varnargarða vegna náttúruhamfaranna sem þarna hafa verið. Vil ég hvetja þá ráðherra sem koma þar að máli, hæstv. innanríkisráðherra og hæstv. umhverfisráðherra, til að skoða þetta mál því að það er galin meðferð á fjármunum að nota peninga til að moka upp vegi sem menn ætla síðan að nota áfram á næstu árum til að tryggja 

Virðulegi forseti. Mig langar til að blanda mér í þá umræðu sem hv. þm. Lilja Mósesdóttir hóf áðan um skattsvik og úrræði gegn þeim. Fyrst vil ég segja að Alþingi Íslendinga og ríkisstjórnin á að sjálfsögðu að leita allra leiða til að koma í veg fyrir skattsvik og ná í þá 13 milljarða sem tapast á hverju ári. Þetta eru gríðarlegir fjármunir sem heldur betur væri hægt að nýta í velferðarkerfinu. Að því sögðu vil ég samt segja að ef menn hefðu ekki hagsmuni af því að svíkja undan skatti held ég að þeir mundu almennt ekki gera það. Ég stend við þá fullyrðingu mína að hærri skattar hljóti þess vegna að leiða til frekari undanbragða frá kerfinu en hitt. Ég held að ekki sé rétt að bera saman kerfið sem við búum við á Norðurlöndum við það kerfi sem er í suðurhluta álfunnar þar sem vissulega eru miklu meiri undanbrögð. Ég held að það sé einfaldlega ekki rétt nálgun. Ég held að viðhorf manna á Íslandi sé einfaldlega það að Íslendingar séu reiðubúnir að greiða sanngjarna skatta og ég held að ríkisstjórnin hafi einfaldlega gengið of langt í þeim efnum. Skýrslan er góð þó að hún taki kannski ekki á þessu álitaefni. Ég vil vekja sérstaka athygli á því að í henni er einmitt talað um nauðsyn þess að vanda betur til lagasetningar, auka þekkingu og reynslu og flækja ekki skattkerfið. Við höfum séð það á undanförnum árum að skattkerfisbreytingar hafa fyrst og fremst komið í gegnum fjárlög án undangenginnar umræðu á Alþingi. Búið er að flækja kerfið til mikilla muna og það hefur áhrif. 

Forseti minnir á að ræðutíminn er tvær mínútur undir þessum lið og biður menn um að virða tímamörk.

Virðulegi forseti. Ég vil undirstrika ákaflega mikilvæga yfirlýsingu sem kom fram hjá hv. þm. Helga Hjörvar áðan þegar hv. þingmaður sagði að það væri vilji sinn og skoðun sín að sambærilegar reglur ættu að gilda þegar kæmi að skuldauppgjöri heimilanna. Í því sambandi var hann auðvitað fyrst og fremst að vísa til Íbúðalánasjóðs sem við ræddum um fyrr á fundinum. Tilefni þess er að Landsbankinn kynnti í vor reglur sínar til að takast á við skuldavanda heimilanna þar sem gert er ráð fyrir að meðskuldir sem hvíla á íbúðarhúsnæði í eigu einstaklinga umfram 110% af fasteignamati séu lækkaðar. Jafnframt ætlaði bankinn að endurgreiða 20% af öllum vöxtum sem greiddir voru á tímabilinu 31. desember 2008 til 30. apríl 2011. Það er ljóst að þarna gengur bankinn lengra en aðrar fjármálastofnanir. Það hefur til dæmis komið fram í því að ein fjármálastofnunin hefur ákveðið að kæra þetta og telur að hér sé um að ræða óeðlilega markaðsmisnotkun skulum við segja. Íbúðalánasjóður er í eigu ríkisins. Landsbankinn er í eigu ríkisins. Sami eigandinn er að þessum tveimur fjármálastofnunum. Þó gilda ólíkar reglur hjá þeim um hvernig skal farið með málefni skuldugra heimila. Það getur auðvitað ekki gengið. Þegar hv. þm. Helgi Hjörvar segir með réttu að eðlilegt sé að um þetta gildi sambærilegar reglur, hljótum við að túlka það sem svo að verið sé að beina þeim tilmælum til stjórnvalda, Íbúðalánasjóðs líka eftir atvikum, að það beri að framkvæma þetta með þeim hætti sem Landsbankinn hefur verið að kynna og að Íbúðalánasjóður geti ekki verið þar eftirbátur. Þá hljótum við líka að kalla eftir næstu skrefum. Það er ekki nóg að við ræðum þetta í þingsal. Við höfum löggjafarvaldið og ég hlýt að kalla eftir því að hæstv. ríkisstjórn eða stjórnarliðar hafi frumkvæði að því að flytja um þetta mál 

Virðulegi forseti. Ég kem upp til að tjá mig lítillega um vöffin þrjú ef svo má kalla það í störfum þingsins í dag, þ.e. verðtrygginguna, Vaðlaheiðargöng og Vin. Fyrst örstutt um verðtrygginguna. Ég tek undir með þeim sem hér hafa oft staðið og sagt að það sé og verði að vera eitt af forgangsverkefnum okkar að afnema verðtrygginguna. Ég tek heils hugar undir það. Það er mjög brýnt og mikilvægt fyrir fjölskyldur og heimilin í landinu. Varðandi Vaðlaheiðargöng held ég líka að það sé mjög jákvætt og allir hljóti að fagna því þegar svo gríðarlega mikið ber á milli þeirra aðila sem meta forsendur allra kostnaðaráætlana við þessa framkvæmd, því þá hlýtur að myndast samstaða um að fá til óháðan aðila sem meti framkvæmdina og grunn hennar og fram komi óháð álit þegar um svona gríðarlega kostnaðarmikla og stóra framkvæmd er að ræða. Ég sé ekki að einhver geti sett sig upp á móti því. Það er bara jákvætt skref. Varðandi Vin vil ég segja að það er einstakt athvarf og ég hef verið svo lánsöm að kynnast starfseminni þar í þó nokkur ár. Þetta er sannkölluð vin í eyðimörkinni og það væri slys ef Vin yrði lokað. Þarna er mikil þekking, mannauður og mannkærleikur og hlýtt heimili fyrir fólk í samfélagi okkar sem þarf líklega mest af öllum á slíku athvarfi og slíkri vin að halda. Hér er um að ræða smápeninga og sérstaklega 

Virðulegi forseti. Ég geri ráð fyrir því að þingheimur og allir landsmenn viti um Vestfjarðaveg og þær framkvæmdir í vegagerð sem hafa verið í uppnámi um alllangt skeið. Því var vel tekið undir það frumkvæði sem hæstv. innanríkisráðherra tók með því að boða til samráðsvettvangs þar sem saman komu þeir sem að málinu hafa komið í heilan áratug. Markmiðið var að finna leið til að leysa þann hnút sem málið hefur verið í. Krafan af hálfu hæstv. innanríkisráðherra var sú að allir viðruðu sjónarmið sín og hlustuðu á sjónarmið annarra. Niðurstaðan af þeim vettvangi var svo ekki sé meira sagt gríðarleg vonbrigði fyrir íbúa sveitarfélaganna þriggja sem eiga allt sitt undir að þessi vegur verði lagður og ekki síður landsmenn allir því að allir hljóta að taka undir það sjónarmið að ef við höfum val um að leggja ekki vegi yfir fjöll og firnindi og illfæra hálsa þá hljótum við að velja láglendisleið. Annað væri í ósamræmi við þau markmið sem sett hafa verið fram til dæmis varðandi umferðaröryggi. Ráðherra setti fram niðurstöðu um að endurbyggja vegi yfir tvo hálsa og jarðgöng í framtíðinni. Mér finnst, og ég hef lýst því yfir, illa farið með almannafé að eyða í vegagerð í dag og göng eins og talað var um eftir 10–15 ár. Í dag eru 50 kílómetrar af þessari leið 50 ára gamlir malarvegir. Helmingur þessa vegarkafla er í Gufudalssveitinni. Hinn hlutinn verður boðinn út um áramót eða strax eftir það ef allt gengur eftir. Því skiptir gríðarlega miklu máli að Gufudalssveitin verði tilbúin til útboðs að þremur árum liðnum. Því spyr ég hæstv. innanríkisráðherra hvort ráðuneytið, með fulltingi Vegagerðarinnar, hyggist beita sér fyrir því að koma fram með tillögu að láglendisvegi í samvinnu við umhverfisráðuneytið sem er mjög mikilvægt í mínum huga. Það er það yfirvald sem með skipulagsvaldið fer í þessu landi. Ég kalla eftir aðkomu umhverfisráðuneytisins, ekki síst í því ljósi að ráðuneytið lagði fram á lokafundi samráðsfundanna minnisblað varðandi afstöðu sína. Þar kemur fram að ráðuneytið leggst gegn vegagerð sem það hafði áður heimilað með úrskurði og staðfestingu á aðalskipulagi Reykhólahrepps ásamt því að vitna í skýrslur sem unnar hafa verið fyrir ráðuneytið sem og lög um verndun Breiðafjarðar. Við þær tilvitnanir er ekkert að athuga nema að þar er ekki öll sagan sögð. Virðulegi forseti. Ég er þeirrar skoðunar að lög um náttúruvernd séu íslenskri þjóð mjög mikilvæg. En við verðum einnig að gæta okkar á því að finnist einhverjum okkar óvarlega hafa verið farið í fortíðinni þá megum við ekki fara í öfgarnar í hina áttina. Við verðum að finna leið sem er bæði í sátt við menn og náttúru. Til að koma málinu í höfn verða allir, ég endurtek allir, að koma að borðinu og koma á heilsárssamgöngum til sunnanverðra Vestfjarða. Þarna er um að ræða einu þéttbýlisstaðina á Íslandi í dag þar sem þjóðvegurinn til og frá þeim hefur ekki enn verið lagður bundnu slitlagi. Ég vil undirstrika að þetta eru einu þéttbýlisstaðirnir sem svo háttar um og þetta er eini þjóðvegurinn til og frá okkur á þessu svæði, svo því sé vel haldið til haga. Tíminn er dýrmætur í þessu máli og því kalla ég eftir því hjá hæstv. innanríkisráðherra að eftir þrjú ár verði láglendisleið um Gufudalssveit á Vestfjarðavegi 60 tilbúin til útboðs. Því spyr ég: Mun hæstv. innanríkisráðherra beita sér fyrir því?

Hæstv. forseti. Mér þótti vænt um að hv. þingmaður Eyrún Sigþórsdóttir vék að því samráðsferli sem efnt var til í sumar um vegaframkvæmdir á sunnanverðum Vestfjörðum. Hún sagði réttilega að í fyrsta sinn í áratug hefðu komið að sama borði fulltrúar þeirra aðila sem tengst hafa þeim miklu deilum sem staðið hafa um vegaframkvæmdir þarna. Síðan sagði hún að hún harmaði þá niðurstöðu sem nú lægi fyrir. Ég vil benda á að engin endanleg niðurstaða liggur fyrir. En mig langar til að setja málin í samhengi. Eftir er að ganga frá tveimur vegarköflum. Í fyrsta lagi er það vegkaflinn frá Eiði við Vattarfjörð að Þverá í Kjálkafirði. Þessi kafli er vonandi að koma núna úr umhverfismati og samningum við landeigendur og fara í útboð. Gangi það eftir, sem ég vona að gerist núna fyrir áramótin, erum við að tala um framkvæmdir í þrjú ár sem kosta um 3 milljarða kr., milljarður á ári hverju. Í öðru lagi standa eftir vegabætur í Gufudalssveit. Þar hafa deilurnar verið mestar. Við fengum fulltrúa frá Háskólanum á Akureyri auk náttúrufræðinga, fulltrúa frá Skipulagsstofnun, sveitarfélögunum og nánast öllum sem að þessum málum hafa komið og þeir sögðu að það lægi á að hraða framkvæmdum. Það sem helst hefur staðið í mönnum eru vegirnir yfir hálsana, Hjallaháls og Ódrjúgsháls. Ég setti fram þá tillögu að við forgangsröðuðum í framkvæmdaröðinni á annan hátt, létum vegaumbætur á þeim kafla sem ég vék að fyrst bíða og færum fyrst í að laga hálsana eins og Vegagerðin telur að sé gerlegt að gera. Þessu höfnuðu sveitarstjórnarmenn á svæðinu algerlega, tóku algerlega út af borðinu og ég mun hlusta á það. Þeir vilja að við könnum nánar möguleika á láglendisvegi eins og kom fram í máli hv. þingmanns. Nákvæmlega það erum við að gera. Þá eru ýmsir kostir mögulegir. Mögulegt er að fara í gegnum Hjallahálsinn, Vegagerðin mun kanna það og gera rannsóknir á möguleika á göngum. Það er líka mögulegt að fara í þveranir fjarða. Það er mjög umdeilt að vísu en margir hafa viljað fara þá leið. Mér finnst hún alveg koma til greina og vissulega þarf að skoða hana. Það verk er þegar hafið af hálfu Vegagerðarinnar. Þar koma ýmsir kostir til greina, t.d. þverun á Þorskafirðinum utarlega og komast þannig yfir í Skálanesið. Síðan er sá kostur sem menn hafa talað fyrir í Reykhólasveit, að fara með veginn þaðan og yfir í Skálanes og nota tækifærið í leiðinni og gera sjávarfallsvirkjun. Sá hængur er á að það er gríðarlega dýr framkvæmd, talin kosta um 13 milljarða kr. og við höfum ekki efni á svo dýrri framkvæmd á allra næstu árum. En einnig þetta vil ég skoða.. Með öðrum orðum, ég hef óskað eftir því við Vegagerðina að hún skoði alla þessa láglendiskosti. 

Virðulegi forseti. Ég þakka fyrir þessa umræðu, að hún skuli vera sett á dagskrá, og þakka hv. þm. Eyrúnu Ingibjörgu Sigþórsdóttur fyrir að hafa hafið hana. Ég saknaði þess þó að hæstv. ráðherra skyldi ekki svara mikilvægustu spurningu þingmannsins, þ.e. hvort hann sé tilbúinn til að segja að innan þriggja ára verði framkvæmdir hafnar í Gufudalssveitinni. Það er eitthvað sem þarf að fá svar við. Hægt er að eyða mörgum árum í viðbót í að kanna leiðir með öllu stafrófinu ef við viljum. Það þarf hins vegar að taka af skarið og það þarf að leggja láglendisveg eins og krafan er um. Ég er sorgmæddur yfir því að ráðherrann skuli taka svo skýrt af skarið, að leið B komi ekki til greina. Sýnt hefur verið fram á að sú leið er hagkvæm og ekki hljótast þau spjöll af henni sem menn vilja vera láta. Það er mjög sérkennilegt að halda þeim rökum á lofti, t.d. varðandi Teigsskóg, að hann sé svo merkilegur á sama tíma og landeigendur vilja reisa þar sumarhúsabyggð. Ég fær þetta ekki alveg til að ganga upp. Ég vil skora á hæstv. ráðherra að beita sér af öllu afli fyrir því að þessu máli verði hraðað - ég veit hann getur beitt sér af þunga þegar hann vill. Það verður að fást niðurstaða í þetta þó að hún kalli á það að leið B verði ekki farin, það þarf að koma önnur láglendisleið. Dýrari, ókei, þá bara verður hún dýrari. En við erum ekki að fara að byggja upp fjallvegi á landsvæði þar sem við vitum að jafnvel ágætlega gerðir fjallvegir 

Virðulegi forseti. Enn einu sinni ræðum við þetta vandræðamál sem er vegalagning í Gufudalssveit. Til að gera langa sögu stutta átti ég sem samgönguráðherra, eftir úrskurð Hæstaréttar, fjölmennan samráðsfund á Patreksfirði eins og hæstv. núverandi innanríkisráðherra og átti líka samráðsfund með sveitarstjórnarfólki og heimamönnum á þessu svæði. Eftir þá fundi sannfærðist ég enn einu sinni um það að eina færa leiðin til að leggja láglendisveg í Gufudalssveit er eftir svokallaðri B-leið. Í framhaldi af því og í framhaldi af þessum fundum, þar með talið að mér fannst með samþykki allflestra þingmanna Norðvesturkjördæmisins, skrifaði ég Vegagerðinni bréf þar sem ég fól henni að vinna að nýju umhverfismati samkvæmt leið B á þessu vegsvæði. Til að hæstv. innanríkisráðherra þurfi ekki að eyða tíma sínum í það, vegna þess að ég hygg að hann vilji láta það koma fram, var þetta í lok ágúst í fyrra, nokkrum dögum áður en ég hætti sem samgönguráðherra. En ég vil líka taka það skýrt fram að ég vissi ekki af því fyrr en deginum áður en sú gjörð var gerð. Það er annar handleggur og skiptir ekki máli í þessu samhengi. Aðalatriðið er að Vegagerðinni var falið að hefja þetta nýja ferli. Ég vil því spyrja hæstv. innanríkisráðherra: Af hverju er það ferli ekki í gangi núna, þ.e. að Vegagerðin sé byrjuð að vinna nýtt umhverfismat? Ég er sannfærður um að þegar umræddum vegakafla, sem ráðherra ræddi hér áðan, sem hefur fjárveitingu í samgönguáætlun, þ.e. Eiði í Vattarfirði eð Kjálki í Kjálkafirði - þegar því lýkur gæti því ferli verið lokið sem ég er hér að tala um. Ég ítreka spurningu mína til hæstv. ráðherra: Af hverju er Vegagerðin ekki að vinna þetta? Hefur hæstv. núverandi innanríkisráðherra kippt þessari ákvörðun til baka?

Frú forseti. Lagning þessa fyrirhugaða vegar fer nú að verða sú brösuglegasta í Íslandssögunni. Það var nú rakið hér áðan - sem búið er að rekja ansi oft í þessum sal - hversu mikið og langt leiðindadeilumál þetta hefur verið. Mér finnst mikilvægt að halda ekki áfram í þeim sama farvegi og reyna sem minnst að berja höfðinu við steininn. Ég hef líka þá tilfinningu að ef við ætlum að einblína á leið B í þessu verði það ávísun á áframhaldandi þrætur og deilur. Mér sýnist ákaflega margt benda til þess. Þess vegna fagna ég því mjög þegar það upplegg frá samgöngunefnd Fjórðungssambands Vestfjarða var kynnt þingmönnum Norðvesturkjördæmis um daginn að leggja ætti áherslu á að setja alla valkosti fyrir láglendisvegi á þessu svæði upp á borðið, kanna þá alla og reyna að vera tilbúin með láglendisleið þegar vegaframkvæmdum, sem hægt er að hefja núna, verður lokið, eftir tvö til þrjú ár. Þetta finnst mér vera upplegg og mér fannst ég greina það í máli hæstv. ráðherra áðan að hann tæki undir það að þetta væri skynsamlegt að gera. Ég er því frekar bjartsýnn núna loksins um að hægt verði að stíga einhver skref í því að leggja eða klára Vestfjarðaveg 60 ef við bara sammælumst um að þetta sé planið, að leggja alla kosti upp á borðið fyrir láglendisvegi með opnum huga og vera tilbúin með þann kost í útboð eftir tvö til þrjú ár. Mér finnst að ef við sammælumst um það sé mikill sigur unninn. Svo vil ég bara segja að við ættum að læra af því hversu brösuglega hefur gengið að koma þessu í skýra farvegi eða leita sátta. 

Virðulegi forseti. Ég þakka þessa umræðu. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem við ræðum þessa vegagerð og ég óttast að þetta verði heldur ekki í það síðasta. Þetta er að mínu mati brýnasta verkefnið í íslenskum samgöngumálum um þessar mundir. Ég ætla í sjálfu sér ekki að dvelja mikið við fortíðina, ég vil hins vegar halda einu til haga: Ég er eindregið þeirrar skoðunar að besta leiðin sem við eigum völ á um þessar mundir sé sú að fara þessa B-leið þó að hún sé ekki sérstaklega góð leið í pólitík. En ég held hins vegar að við ættum að fara þá leið. Ég er hins vegar alveg tilbúinn til að skoða aðra kosti ef við getum fundið fullnægjandi niðurstöðu. En það er eitt sem verður að liggja fyrir og það er það sem hefur komið fram af heimamanna hálfu, þ.e. að þetta verði að vera láglendisleið. Ég lít þannig á að heimamenn hafi hafnað þeirri hugmynd hæstv. ráðherra að fara yfir hálsana og nú vil ég spyrja hæstv. ráðherra hvort það sé ekki alveg ljóst að sú leið sé hér með úti af borðinu. Menn þurfi heldur ekki að vera að þræta um það, menn geti hætt að vera að tala um leið sem engum líst á fyrir vestan. Í öðru lagi er ljóst að við höfum ekki mikinn tíma fyrir okkur. Nú á að fara að bjóða út það verkefni sem hæstv. ráðherra rakti. Það mun mögulega taka þrjú ár að ljúka því. Þá þarf að liggja fyrir umhverfismat, þá þarf að vera búið að gera sér grein fyrir tæknilegum möguleikum. Þá þarf að vera búið að fara í gegnum allar þær síur sem þarf að fara í gegnum. Þá þarf að vera búið að hanna veginn og þá þarf sú vegagerð að vera tilbúin í útboð og þá þarf að hafa náðst sátt um það mál. Nú vil ég því spyrja hæstv. ráðherra: Er það ekki tryggt að sú leið sem verður ofan á, eftir það ferli sem ég er að ræða um, verði tilbúin til útboðs eigi síðar en eftir þrjú ár? Ég hvet hæstv. ráðherra til að beita sér fyrir því að sett verði upp tímasett verkáætlun 

Forseti minnir á að ræðutíminn eru tvær mínútur og biður menn um að virða þann tíma.

Virðulegi forseti. Við ræðum hér Vestfjarðaveg 60 og ég þakka hv. þm. Eyrúnu Sigþórsdóttur fyrir þessa umræðu. Ekki er hægt að segja annað en að lélegar samgöngur á sunnanverðum Vestfjörðum, þá sérstaklega Vestfjarðavegur 60, séu ein sorgarsaga frá upphafi til enda og stjórnvöldum liðinna ára til lítils sóma því að til fjölda ára hefur Fjórðungssamband Vestfjarða krafist framkvæmda á Vestfjarðavegi um Barðastrandasýslu en lítið hefur því miður miðað. Það sagði við mig maður á dögunum að Fred Flintstone hefði ekki látið bjóða sér slíkar samgöngur og ég get alveg verið sammála honum, ef þið þekkið þann ágæta mann. Núverandi stjórnvöld hafa því ekki langan tíma til að hrinda af stað framkvæmdum sem koma þessum landshluta í alvöruvegasamband við aðra landshluta. Innanríkisráðherra hefur marglýst því yfir að hann telji þetta svæði eiga að njóta algjörs forgangs í vegaframkvæmdum og ég er honum sammála í því. Því ber að fagna að skýr forgangsröðun framkvæmda er nauðsynleg þegar ríkið hefur úr litlum fjármunum að spila. Samráðshópur sem innanríkisráðherra skipaði í sumar hagsmunaaðilum að vestan var ætlað að fara yfir þessi mál að nýju og leita leiða fyrir framtíðarveg milli Þorskafjarðar og Skálaness um Gufudalssveit og Múlasveit í Austur-Barðastrandasýslu. Tillaga innanríkisráðherra í framhaldi af þeirri vinnu, um að farið yrði með vegstæði yfir Hjallaháls og Ódrjúgsháls, féll í grýttan jarðveg heimamanna og kannski kom það engum á óvart miðað við hvað þessi landshluti hefur dregist gífurlega aftur úr í samgöngumálum. Nútímakröfur um umferðaröryggi krefjast láglendisvegar eða jarðganga eða þverana. Heimamenn hafa óskað eftir því við ráðherra að málið verði tekið upp að nýju og skoðað aftur á þeirri forsendu að um láglendisveg verði að ræða. Nú er því unnið að nýjum tillögum, að frumkvæði innanríkisráðherra, sem koma vonandi fram sem fyrst því. Málið er grafalvarlegt því að við megum engan tíma missa. 

Virðulegi forseti. Það er að verða svolítið þreytandi að við sem búum úti á landi, og áttum okkur á því að það hallar undan fæti hjá landsbyggðinni, þurfum að koma hér í hvert einasta skipti sem minnst er á vegaframkvæmdir eða samgöngubætur og verja það með einum eða öðrum hætti. Í þessu tilfelli er láglendisvegur algjört skilyrði. Ég vona að stjórnvöld átti sig á vilja heimamanna í þá veru. Það liggur líka fyrir að búið er að staðfesta aðalskipulag fyrir Reykhólahrepp þar sem leið B var samþykkt. Ég vona svo sannarlega að hæstv. innanríkisráðherra auki ekki á flækjustigið með því að nefna allar aðrar leiðir og setja allt upp á borðið hvað það varðar. Vestfjarðavegur er vegur sem jú færri en þeir sem búa á höfuðborgarsvæðinu keyra um. Þeir eru ekki í mínu kjördæmi, en ég ætla svo sannarlega einhvern tímann að nýta mér þær samgöngur sem þar munu vonandi sem allra fyrst verða að veruleika. Ég man eftir því fyrir ekki svo löngu þegar Hófaskarðsleiðin var opnuð á norðausturhluta landsins að þar kom hæstv. innanríkisráðherra, klippti á borðann og sagði eitthvað á þá leið: Ég skil nú betur kröfu almennings á fámennum svæðum fyrir auknum samgöngubótum. Ég vona svo sannarlega að hann beiti sér fyrir því að vegasamgöngur á þessu svæði verði bættar sem allra, allra fyrst. Auðveldasta leiðin til að eyðileggja verkefnið er einmitt að auka flækjustigið, taka öll málefni aftur. Þannig deyja verkefni. Þannig hefur, vil ég meina, þessi ríkisstjórn stundum unnið áður, því miður.

Hæstv. forseti. Ég þakka hv. þm. Eyrúnu Ingibjörgu Sigþórsdóttur fyrir að taka þetta málefni upp og undirstrika þá kröfu að fundin verði lausn á vegasamgöngum fyrir Vestfirðina og þar með landsmenn alla. Ég fagna því að hæstv. ráðherra hafi komið með yfirlýsingu um að kannað verði til þrautar hvort hægt verði að finna láglendisleið því að krafan snýst um það, krafa sem ég styð heils hugar. Ég vil endilega að menn haldi áfram að skoða þá B-leið sem var til umræðu í upphafi einfaldlega vegna þess að það merkilega við það mál er að það hefur tvisvar sinnum farið fyrir Hæstarétt. Í hvorugt skiptið hefur verið fjallað efnislega um það sem deilan hefur staðið um, þ.e. Teigsskóginn í þeim tilfellum, sem er afar merkilegt. Ég vil líka fagna yfirlýsingum hæstv. ráðherra um að forgangsverkefnið í vegagerð sé Vestfjarðavegirnir, því að við erum að tala um býsna stór sveitarfélög á sunnanverðum Vestfjörðum sem eru orðin þau einu sem ekki hafa varanlegt slitlag og tengingar við önnur svæði. Þetta er, eins og hér hefur komið fram í umræðunni, sorgarsaga og hefur tekið mjög langan tíma. Það hefur verið þannig að afstaða heimamanna hefur legið mjög skýrt fyrir. Sem betur fer er verið að gera ákveðna hluti sem munu laga þá leið. Við nefndum áðan það útboð sem fyrir liggur. Þess vegna höfum við ákveðinn tíma, þ.e. við þurfum að vera tilbúin með síðasta áfangann innan tveggja ára, tveggja, þriggja ára, þannig að þetta verði komið til framkvæmda í beinu framhaldi af þeim vegi sem núna verður farið í útboð, sem er frá Vattarfirði yfir í Kjálkafjörð. Ég legg mikla áherslu á að menn nálgist verkefnið af varúð og reyni að finna lausn á því. Ég hef ekki stutt að fara í sérlög, frávik frá umhverfislögum, en ég tel engu að síður að menn eigi að skoða alla kosti vegna þess að þetta er líka svolítið prinsippmál hver hefur forgang í samfélaginu. Við höfum verið að tala um að fara leiðir 

Virðulegi forseti. Mig langar að byrja á að þakka góðar undirtektir frá ráðherrum og samþingmönnum hér í sal, það undirstrikar náttúrlega skilning á mikilvægi þessa máls. Ég er jafnframt ánægð með að það verk skuli vera hafið af hálfu Vegagerðarinnar að verið sé að skoða allar láglendisleiðir. Á fjölmennum íbúafundi sem haldinn var á Patreksfirði í september undirstrikaði ég að ég vildi sjá allar þær leiðir fara í umhverfismat. Ég tel að B-leiðin eigi ekkert að vera undanskilin. Búið er að rannsaka það svæði og náttúrurannsóknir hafa verið gerðar þar síðan árið 1999. Það eru því ýmis gögn sem liggja fyrir. Þá komum við aftur að því að tímafaktorinn er gríðarlega mikilvægur. Það sem við erum að kalla eftir, og ég get ekki betur heyrt en hæstv. innanríkisráðherra og aðrir þingmenn séu sammála okkur um það, er að við setjumst yfir málið aftur en við höfum mjög stuttan tíma. Þá verða allir, skipulagsvaldið í landinu, náttúruverndarsamtök, umsagnaraðilar og aðrir, að virða alla tímafresti og tryggja að við getum verið eftir þrjú ár í síðasta lagi tilbúin með nýja láglendisleið til útboðs. Kannski verður það B-leiðin, það má vel vera úr niðurstöðu umhverfismatsins, en við eigum að leggja af stað aftur í þá vinnu. Ég vil biðja hæstv. innanríkisráðherra að beita sér fyrir því að gert verði svokallað format á leið A. Við þurfum öll að leggjast á eitt og klára þetta mál fyrir alla landsmenn, og síðast en ekki síst að Fred Flintstone komist til okkar. Ég þakka þá umræðu sem hér hefur átt sér stað. Ég ítreka spurningu mína til hæstv. innanríkisráðherra.

Hæstv. forseti. Fyrst um fjallvegi. Fjallvegir hafa nú dugað okkur bara ágætlega á Íslandi og tekist hefur að laga þá þannig að þeir auðvelda umferðina. Ég nefni Bröttubrekku, Kambana, Bólstaðarhlíðarveginn upp í Vatnsskarðið. Ekki eru þetta illfærir vegir. Vegagerðin hefur talið að hægt væri að laga Hjallahálsinn og Ódrjúgshálsinn. Þetta vilja heimamenn ekki. Allt í lagi, þá setjum við þetta til hliðar og það hef ég sagt. Þá er það spurningin um Teigsskóginn. Hv. þm. Kristján L. Möller minnti okkur ágætlega með spurningu sinni á karp liðinna tíma sem leiddi til árangursleysis og stöðnunar um langt, langt árabil. Nú tel ég kominn tíma til þess að menn losi um þráhyggjuskrúfuna á sálartetrinu. Við setjum hálendisleiðina til hliðar og líka Teigsskóg og við skoðum aðra kosti. Þá skoðum við annars vegar að bora okkur í gegnum hálsana,  Við skoðum líka þverun fjarða. Ég hef verið mjög gagnrýninn á þverun fjarða af umhverfisástæðum, þveranir eyðileggja skerin og þær þveranir sem farnar hafa verið á undangengnum árum hafa eyðilagt fjarðarbotna, það hefur verið farið of innarlega. Menn hafa hins vegar lært af reynslunni og fært sig út eftir fjörðunum, búið til annars konar brýr, umhverfisvænni, með meira hafi. Hv. þm. Mörður Árnason hristir höfuðið. Já, þetta er umdeilt mál, en við skulum skoða það. Tekst okkur 

Virðulegi forseti. Á þingflokksfund okkar sjálfstæðismanna fyrr í dag barst eftirfarandi bréf frá forseta Alþingis til þingflokksformanna. Með leyfi forseta: „Forseti ætlar að ljúka þingfundi kl. 16.30 í dag svo að fundur geti orðið í fjárlaganefnd til að taka út fjáraukalög.“ Síðan var það tilkynnt nú við upphaf þessa þingfundar að ætlunin væri að ljúka fundi kl. 17 í dag. Af því tilefni vil ég taka eftirfarandi fram: Um þetta mál var ekki haft samráð, a.m.k. ekki við okkur í þingflokki Sjálfstæðisflokksins. Þetta kom okkur algjörlega á óvart. Ég vil hins vegar vekja athygli á því að gert var samkomulag um að 2. umr. fjáraukalaga gæti farið fram á morgun og að málið, fjáraukalagafrumvarpið, yrði tekið úr nefnd núna í morgun. Það varð ekki. Einhver vandræðagangur er í því eins og allir vita. Nú vil ég spyrja hæstv. forseta: Hvað veldur þessu? Hver er skýringin á því að málið var ekki tekið úr nefndinni? Hver er skýringin á því að okkur er einfaldlega tilkynnt um það í upphafi fundar og á þingflokksfundi að ljúka eigi fundinum með þessum hætti? 

Virðulegi forseti. Ég vil taka undir með hv. þingmanni að það er allsérstakt að fá skeyti inn á þingflokksfund þar sem þær upplýsingar koma fram að forseti hafi ákveðið að slíta þingfundi kl. 16.30 í dag án frekari skýringa en að fjárlaganefnd eigi að funda. Nú er það þannig að allmörg mál, þingmannamál, bíða þess að verða rædd, því að ekki eru stjórnarmálin að trufla okkur hér við þingstörfin. Við hljótum þar af leiðandi að óska skýringa á því hvers vegna þetta er, því að ég veit ekki betur en að fjárlaganefnd hafi fengið þann tíma, sem sagt utan hefðbundins þingfundatíma, sem nefndin hefur þurft. Mig langar því að spyrja hæstv. forseta hvort fjárlaganefnd muni ekki takast að halda þá áætlun sem nefndin hafði gefið og okkur var kynnt í þingflokkunum.

Forseti getur upplýst það eitt, sem sitjandi forseti, að sú ákvörðun hefur verið tekin að ljúka þingfundi kl. 16.30. Það er til þess gert að fjárlaganefnd geti lokið umræðu um fjáraukalögin svo hægt sé að taka þau til umræðu á morgun, fimmtudag.

Virðulegi forseti. Ég vil undirstrika það að þegar gert var samkomulag um málsmeðferðina varðandi fjáraukalagafrumvarpið fól hún tvennt í sér. Annars vegar að fjáraukalagafrumvarpið yrði afgreitt úr fjárlaganefnd í morgun og að 2. umr. um fjáraukalögin gæti farið fram á morgun sem er ekki í samræmi við starfsáætlun en menn voru sammála um það engu að síður. Ný sýnist mér að önnur forsendan sé úti, þ.e. samkomulagið um að málið hafi hlotið afgreiðslu núna í morgunsárið. Ég velti þá auðvitað fyrir mér hvort hinn þáttur málsins muni þá ganga eftir, hvort hægt sé að láta fara fram umræðu um sjálf fjáraukalögin þegar engin þingskjöl hafa legið hér fyrir. Við höfum ekki séð þær breytingartillögur sem meiri hluti fjárlaganefndar kann að gera. Undirbúningur okkar þingmanna að slíku máli verður þess vegna í skötulíki. Ég vil t.d. vekja athygli á því að þingnefndarfundir verða í fyrramálið, þannig að tóm til að undirbúa sig undir umræðuna er ekkert. Þetta er auðvitað ekki gott en lýsir fyrst og fremst einu; vandræðagangi og því sem allir vita 

Virðulegi forseti. Það kann að vera að á þingflokksfundum þurfi að taka upp nýja liði þar sem bréf eru tekin fyrir sem berast til fundarins. Það er nú eins og stundum er sagt í útvarpinu: Þættinum hefur borist bréf - er gjarnan sagt þegar einhver sendir bréf til útvarpsmanna. Mig langar að spyrja hæstv. forseta eða alla vega fá upplýsingar um það til þingflokksformanna hvort þessi breyting kalli á frekari breytingar á dagskrá næstu daga, af því að við vorum búin að samþykkja að ákveðið fyrirkomulag yrði á fjáraukalagaumræðunni, en mér sýnist að þetta sé allt svona að falla um sjálft sig. Eru líkur á því að við þingflokksformenn hittist í dag eða á morgun til að fara yfir nýja og breytta dagskrá fyrir þessa viku eða það sem eftir lifir af henni, morgundaginn, og næstu viku? Það eru mörg mál, eins og ég sagði, sem bíða hér umræðu. 
            

Forseti ítrekar það sem sagt var áðan um frestun fundar og að fyrirhugað er að halda þeirri dagskrá sem boðuð hefur verið á morgun.

Hæstv. forseti. Ég mæli hér fyrir frumvarpi til laga um heilbrigðisstarfsmenn. Frumvarpið var flutt á 139. löggjafarþingi en ekki vannst tími til að ljúka umfjölluninni þá og hefur frumvarpið nú verið lagt fram að nýju með smávægilegum breytingum. Fyrrgreint frumvarp var einnig lagt fram á 137. og 138. löggjafarþingi þannig að frumvarpið hefur þrisvar sinnum verið til umfjöllunar hjá þáverandi heilbrigðisnefnd Alþingis og hefur jafnoft verið sent til umsagnar. Upphaflegt frumvarp hefur tekið allmiklum breytingum frá því það var fyrst lagt fram, meðal annars með hliðsjón af umsögnum sem bárust heilbrigðisnefnd Alþingis og umfjöllun í nefndinni. Eins og fyrr greinir eru breytingar frá því frumvarpi sem lagt var fram á síðast þingi mjög litlar en þær eru í fyrsta lagi orðalagsbreyting á 3. mgr. 3. gr. þar sem fjallað er um þau atriði sem líta beri til við ákvörðun um hvort fella eigi starfsstétt undir lögin. Í öðru lagi er orðalagi 1. mgr. 5. gr. um heimild ráðherra til að kveða á um starfssvið viðkomandi heilbrigðisstéttar í reglugerð lítillega breytt. Í þriðja lagi er 1. mgr. 11. gr. um tímabundið starfsleyfi læknanema færð til samræmis við orðalag í núgildandi ákvæði 4. gr. læknalaga og gerðar viðeigandi breytingar á 4. mgr. 11. gr. Megintilgangurinn með rammalöggjöf um réttindi og skyldur heilbrigðisstarfsmanna er að samræma og einfalda gildandi ákvæði um heilbrigðisstarfsmenn og tryggja gæði heilbrigðisþjónustu og öryggi sjúklinga með því að skilgreina kröfur til heilbrigðisstarfsmanna. Ákvæði um heilbrigðisstarfsmenn eru gerð markvissari og hnitmiðaðri en áður, felldar brott ónauðsynlegar takmarkanir á starfssviði heilbrigðisstétta og ákvæði færð til nútímahorfs þannig að heilbrigðisþjónustan og störf og starfssvið heilbrigðisstétta geti þróast með eðlilegum hætti innan ramma löggjafar. Gert er ráð fyrir að ráðherra setji reglugerð um ýmis atriði sem eru þess eðlis að betur fer á að þau séu ákveðin í stjórnvaldsfyrirmælum. Meðal annars má nefna kröfur um nám og eftir atvikum starfsþjálfun sem umsækjendur um starfsleyfi þurfa að uppfylla. Jafnframt verði kveðið á um starfssvið þeirra með reglugerð. Frumvarpið sem við ræðum hér byggist að stofni til á ákvæðum læknalaga, nr. 53/1988, enda er tilvísun til læknalaga í flestum lögum og reglugerðum um heilbrigðisstéttir. Ýmis ákvæði læknalaga gilda því almennt um heilbrigðisstarfsmenn og má segja að þau séu að vissu marki grundvallarlög fyrir heilbrigðisstéttir. Einnig má vísa til setningar laga um landlækni, nr. 41/2007, en með þeim var stigið skref í átt til samræmingar ákvæða um eftirlit landlæknis með heilbrigðisstarfsmönnum með því að taka upp í þau lög ákvæði um veitingu áminninga, sviptingu starfsleyfis og endurveitingu starfsleyfis heilbrigðisstarfsmanna. Löggiltar heilbrigðisstéttir eru nú 33 og sérlög gilda um 14 heilbrigðisstéttir, en 19 stéttir hafa verið löggiltar með reglugerðum með stoð í lögum nr. 24/1985, um starfsheiti og starfsréttindi heilbrigðisstétta. Frumvarp um rammalöggjöf um heilbrigðisstarfsmenn hefur verið lengi í smíðum í heilbrigðisráðuneytinu og hefur ráðuneytið þrisvar sinnum sent drög að frumvarpi til umsagnar eins og áður sagði, síðast í desember 2008, en þá voru drög að frumvarpi m.a. send til fagfélaga heilbrigðisstétta, Lyfjastofnunar, landlæknisembættisins, menntastofnana og heilbrigðisstofnana og bárust alls 25 umsagnir. Þá hefur heilbrigðisnefnd Alþingis þrívegis sent frumvarpið til umsagnar. Við undirbúning frumvarpsins hefur m.a. verið höfð hliðsjón af norskum lögum um heilbrigðisstéttir frá árinu 1999, en þau lög taka til allra heilbrigðisstétta, þar á meðal lækna og hjúkrunarfræðinga. Gildandi laga- og reglugerðarákvæði um heilbrigðisstéttir eru að ýmsu leyti úrelt og gætir þar töluverðs ósamræmis t.d. varðandi hvaða heilbrigðisstéttir geta starfað sjálfstætt og hverjar starfa á ábyrgð annarrar heilbrigðisstéttar, hvaða heilbrigðisstéttir mega hafa aðstoðarmenn og hverjir ekki og hvaða heilbrigðisstéttir þurfa að halda skýrslur um störf sín og hverjar ekki. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að ráðherra geti með reglugerðum kveðið nánar á um ýmis atriði eins og áður sagði og eru þess eðlis að betur fer á að þau séu ákveðin að stjórnvaldsfyrirmælum. Má þar m.a. nefna kröfur um nám o.s.frv. Virðulegur forseti. Helstu breytingar og nýmæli sem felast í frumvarpinu og voru komin inn í það þegar það var síðast lagt fram eru eftirfarandi: Í fyrsta lagi er hér um að ræða eina samræmda rammalöggjöf um heilbrigðisstarfsmenn sem kemur í stað 14 sérlaga og laga um starfsheiti og starfsréttindi heilbrigðisstétta. Í öðru lagi að starfssvið heilbrigðisstétta verði ákveðið á grundvelli þekkingar og hæfni með tilliti til hagsmuna sjúklinga og úrelt ákvæði um takmarkanir á starfsréttindum felld brott. Í þriðja lagi er kveðið á um það í frumvarpinu að heilbrigðisstarfsmaður skuli virða faglegar takmarkanir sínar og vísa sjúklingi til annars heilbrigðisstarfsmanns þegar við á. Í fjórða lagi er það undirstrikað í frumvarpinu að óheimilt sé að starfa undir áhrifum áfengis eða vímuefna og er heilbrigðisstofnunum heimilað að setja reglur um bann við notkun áfengis og vímuefna um tiltekinn tíma áður en vinna hefst. Í fimmta lagi er kveðið á um að heilbrigðisstarfsmenn beri ábyrgð á að aðstoðarmenn þeirra hafi næga hæfni og þekkingu og fái nauðsynlegar leiðbeiningar til að sinna störfum sem þeir fela þeim. Í sjötta lagi er kveðið á um að heilbrigðisstarfsmenn skuli gæta þess að sjúklingar, sjúkratryggingar eða aðrir verði ekki fyrir óþörfum útgjöldum eða óþægindum. Í sjöunda lagi er í 24. gr. frumvarpsins fjallað um kynningu á heilbrigðisþjónustu. Þar segir að við kynningu og auglýsingu skuli ávallt gætt málefnalegra sjónarmiða, fyllstu ábyrgðar, nákvæmni og sanngirni. Gert er ráð fyrir því að ráðherra setji nánar ákvæði í reglugerð um kynningu og auglýsingar heilbrigðisþjónustu. Þetta er nýmæli sem felur í sér rýmkun frá gildandi ákvæði læknalaga sem gildir um flestar aðrar heilbrigðisstéttir samkvæmt tilvísunum til þeirra laga. Í áttunda lagi er lagt til að ákvæði um hámarksaldur þeirra sem heimilt er að reka eigin starfsstofu verði lækkaður úr 75 í 70 ár, en landlækni verði heimilt að framlengja leyfið um tvö ár í senn, þó ekki lengur en til 76 ára aldurs. Í níunda lagi er ráðherra heimilað að ákveða með reglugerð að tilgreindri meðferð sé aðeins beitt af heilbrigðisstarfsmönnum, nánar tilgreindum heilbrigðisstéttum eða þeim sem fengið hafa til þess sérstakt leyfi landlæknis. Slíkar reglugerðir skulu settar að fengnum tillögum landlæknis og umsögn viðkomandi fagfélags. Í tíunda lagi eru skilyrði fyrir veitingu starfsleyfa fyrir erlenda umsækjendur frá ríkjum utan EES-svæðisins gerð skýrari og veitt heimild til útgáfu tímabundinna starfsleyfa til þeirra. Að lokum, hæstv. forseti, er tannsmiðum bætt við sem heilbrigðisstétt. Hæstv. forseti. Ég hef nú gert grein fyrir meginatriðum frumvarpsins og helstu breytingum frá núgildandi ákvæðum þeirra 14 sérlaga sem gilda um heilbrigðisstéttir. Ég legg áherslu á að frumvarpið felur ekki í sér verulegar efnisbreytingar heldur er fyrst og fremst um að ræða nauðsynlega samræmingu og einföldun þess flókna og að mörgu leyti úrelta regluverks sem nú gildir um heilbrigðisstéttir. Frumvarpið hefur eins og fram hefur komið verið nokkuð lengi í vinnslu og það er löngu tímabært að mati þeirra sem best þekkja að ráðist verði í fyrrgreindar endurbætur á löggjöf um heilbrigðisstarfsmenn. Ég leyfi mér því að leggja til, hæstv. forseti, að frumvarpinu verði að lokinni þessari umræðu vísað til hæstv. velferðarnefndar og 2. umr.

Virðulegur forseti. Ég ætla að fá að segja örfá orð um þetta frumvarp. Það hefur orðið að samkomulagi að hætta hér eftir einhverjar mínútur þannig að þetta verður stutt ræða. Ég vil greiða fyrir því að málið komist til nefndar og ætla því að tala mun styttra en kannski er tilefni til, af því þetta er gríðarlega umfangsmikið mál sem hér er lagt fram og í því eru fjölmargar greinar. Ég vil þó taka fram að það þarf kannski ekki að fara mjög djúpt ofan í það við 1. umr., það hefur áður komið inn á þing, reyndar þrisvar sinnum held ég, og búið að vinna í því, senda það til umsagnar og allir hagsmunaaðilar hafa komið að því með umsögnum o.s.frv. Þetta mál er því að verða gamall kunningi. Mig langar að tipla á fjórum greinum ef ég næ því á þessum mínútum. Ég fagna því að hér eru hv. þingmenn úr velferðarnefnd og þeir geta þá tekið það til sín það sem ég hef að segja um þessar greinar. Í fyrsta lagi vil ég fagna því að 3. gr. sem fjallar um löggildingar hefur breyst í meðförum málsins frá því að það kom fyrst fram. Þá átti þingið að löggilda nýjar heilbrigðisstéttir. Ég tel að það hafi verið mjög vanhugsað. Ég vil fagna því að það verður enn þá í höndum hæstv. ráðherra. Ég tel miklu eðlilegra að hafa það þannig en að setja það í hendur þingsins. Ég vil fagna því sérstaklega. Ég vil líka fagna því að 11. gr. er inni. Um þá grein var umræða í velferðarnefnd, eða heilbrigðisnefnd eins og hún hét þá, en í henni kemur m.a. fram að læknanemar sem hafa lokið 4. árs námi í læknisfræði geti fengið tímabundið starfsleyfi til að sinna tilgreindum læknisstörfum ef landlæknir telur nauðsyn á. Það hefur landlæknir talið hingað til. Umræða varð um þetta ákvæði og nokkrir hv. landsbyggðarþingmenn komu upp og sögðu: Þetta er ekki gott. Það er mjög slæmt ef læknanemar eiga að sinna fólki á landsbyggðinni. Ég vil segja af því tilefni að ef þessi heimild er ekki inni þá tel ég að læknislaust verði á sumum stöðum á sumrin þegar fastráðnir læknar eru í sumarfríi. Þetta er nauðsynlegt ákvæði, annars er ekki hægt að manna margar stöður að mínu mati. Ég styð því að það sé haft inni áfram. Að sjálfsögðu vinna nemarnir sem hafa lokið þetta miklu námi í læknisfræði á ábyrgð annarra lækna sem eru ekki langt frá. Það er nauðsynlegt að hafa þetta ákvæði inni og ég fagna því að svo er. Ég ætlaði að tala aðeins um 22. gr. en sleppi því. Hún fjallar um skyldu heilbrigðisstarfsfólks til að veita hjálp. Það hefur bara gilt um lækna en núna á það að gilda um alla heilbrigðisstarfsmenn, þeim ber skylda til að veita aðstoð, fyrstu hjálp og slíkt ef þeir eru staddir þar sem slys verða o.s.frv. Ég fagna því líka. Ég ætla að lokum að segja frá einni grein sem ég er ekki alveg sátt við. Það er 26. gr. um aldursmörk. Þar segir að heilbrigðisstarfsmanni sé óheimilt að reka eigin starfsstofu eftir að hann nær 70 ára aldri. Landlækni er þó heimilt að fenginni umsókn viðkomandi að framlengja leyfið til tveggja ára í senn, þó aldrei oftar en þrisvar. Þetta þýðir að ef viðkomandi læknir, hjúkrunarfræðingur eða hver sem það nú er er orðinn 70 ára, má hann fá framlengingu þrisvar sinnum til tveggja ára hjá landlækni, þ.e. vinna til 76 árs aldurs, punktur og basta, og þá á að loka stofunni eða starfsemi viðkomandi. Ég hef miklar efasemdir um þetta ákvæði. Í dag er hægt að vinna til 75 ára aldurs, eftir það má fá árlega framlengingu óendanlega ef landlæknir telur það rétt. Með nýja ákvæðinu er algjörlega tekið fyrir að heilbrigðisstarfsmaður geti rekið starfsstofu lengur en til 76 ára aldurs. Ég tel að þetta sé ekki æskilegt ákvæði. Ég ætla að taka dæmi, bara um lækna þó að örugglega sé hægt að taka önnur dæmi. Ég tel að starfandi séu í landinu læknar sem geti rekið starfsstofur eftir 76 ára aldur. Ég ætla að nefna eitt dæmi; geðlækna. Við getum átt mjög góða geðlækna sem geta án vafa starfað á stofum eftir 76 ára aldur, geta jafnvel verið betri eftir því sem þeir eru eldri liggur við, af því reynslan skiptir þar mjög miklu. Ég ætla því að biðja hv. velferðarnefnd að skoða sérstaklega hvort ekki sé rétt að hafa þetta í höndum landlæknis áfram en setja ekki þetta snögga skilyrði um að eftir 76 ára aldur eigi fortakslaust að loka fyrir starfsemina þó að viðkomandi geti alveg unnið lengur. Þjóðin er að eldast. Það á við um heilbrigðisstéttir líka og þær geta unnið sumar hverjar lengi. Ég ætla ekki að hafa um þetta fleiri orð, virðulegur forseti, af því að það var samkomulag um að hætta núna, en ég styð þetta mál í heild. Ég held að það sé mikið framfaramál og ég vona að okkur takist að klára það á þessu þingi því ekki tókst okkur það síðast.

Frú forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi á þskj. 174 sem er 170. mál þingsins og hv. velferðarnefnd flytur. Hér er lagt til að gildistöku ákvæðis 10. gr. laga í lyfjalögum, sem bannar alla afslætti sem sjúklingar nú fá yfir borðið í apótekum, verði frestað í fimmta sinn. Ég legg til að málinu verði að lokinni þessari umræðu vísað til velferðarnefndar og 2. umr.