Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. þessarar hv. d. hefur haft mál þetta til athugunar. Það hafði áður verið flutt frv. um breytingar á tollskrárlögum í sambandi við bifreiðar. Frv. þetta hefur verið samþ. í Ed. óbreytt, eins og það var flutt af hæstv. fjmrh. Hins vegar flytja flm. þessa frv., sem ég gat um áðan, brtt. við þetta frv. við þessa umr., þannig að afgreiðsla á því máli má segja að verði um leið og þessari umr. lýkur. N. hefur mælt með frv. Hins vegar áskilja einstakir nm. sér rétt til að flytja eða fylgja brtt., en meiri hl. n. mælir með því, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Samkv. frv. þessu er gert ráð fyrir því, að heimilt verði að lækka eða fella niður aðflutningsgjöld af allt að 300 bifreiðum á ári fyrir fólk með útvortis bæklanir eða lamanir eða fyrir fólk, sem hefur verið haldið lungnasjúkdómum. Það er vitað, að þessi bifreiðafjöldi, sem þarna er ákveðinn, er orðinn algjörlega ófullnægjandi miðað við þær umsóknir, sem fyrir liggja. Hv. alþm. vita, að heimildir af þessu tagi hafa verið í lögum alllengi og hefur fjöldi þessara bifreiða aukizt heldur lítið. Nú er mér tjáð, að um 1000 aðilar hafi sótt á þessu ári um undanþágur frá tollgreiðslum í slíkum tilvikum, og það gefur því auga leið, að það hefur ekki verið hægt að sinna nema litlum hluta af fyrirliggjandi beiðnum. Mér er kunnugt um það, að í nokkrum tilfellum er um að ræða aðila, sem áður hafa fengið bifreiðar með þessum kjörum vegna sjúkleika síns og átt hafa bifreiðarnar allt upp í 10 ár, en þeim hefur nú verið synjað um leyfi til endurnýjunar. Samkv. þeim reglum, sem um þetta gilda, er gengið út frá því, að sá, sem hefur fengið bifreið með þessum hætti og notað hana í sex ár, skuli jafnan eiga kost á því að fá aðra bifreið til endurnýjunar hinni gömlu. Það er því alveg augljóst mál, að það þarf að heimila þessa undanþágu fyrir fleiri en 300 bifreiðar á ári, ef ekki á til þess að koma, að mismuna hinu sjúka fólki verulega í þessum efnum. Ég hef því leyft mér að flytja brtt. við frv. um það að hækka þessa tölu úr 300 í 500. Og ég ætla, að það sé ekki of mikið. Ég hefði að vísu gjarnan viljað hafa töluna nokkru hærri og tel, að það væri aðeins eðlilegt, miðað við það, sem áður var í þessum efnum, en ég hef þó kosið að hafa töluna ekki hærri en 500 í þeirri von, að tillagan fengist fremur samþ. þannig. Tillögu minni hefur ekki verið útbýtt enn þá, hún er í prentun og ég verð því að leggja hana fram skriflega og óska eftir því, að hæstv. forseti leiti eftir afbrigðum við till., svo að hún geti komið til atkvæða.



Herra forseti. Þegar ég lagði þetta frv. hér fyrir hv. d., gat ég þess, að þetta mál hefði verið í rækilegri athugun og viðræður farið fram um það milli viðkomandi aðila, bæði varðandi þau hlunnindi, sem gert er ráð fyrir að veita leigubifreiðastjórum og einnig fötluðum, og varðandi fatlaða var nokkur hækkun gerð á eftirgjöfinni, 10 þús. kr. á bíl, og jafnframt var svo ákveðið, að sérstök tala bifreiða skyldi njóta enn frekari fríðinda eða allt að 120 þús. kr. niðurfellingar á tolli, ef um mjög miklar fatlanir væri að ræða. Það er alveg rétt, sem hv. 4. þm. Austf. sagði hér áðan, - og ég gat um það í framsöguræðu minni - að eftirsókn eftir þessum bílum hefur farið mjög vaxandi, en engu að síður tel ég það orka mjög tvímælis, hvort það eigi að fjölga þessum bifreiðum. Bæði er það, að þó að umsækjendafjöldi sé jafnmikill og raun ber vitni, þá er það mikið álitamál, hvort allt það fólk á að koma til greina, sem þar hefur sótt, og ég mundi því álíta, að þær 300 bifreiðar, sem veittar hafa verið í þessu skyni, það væri ekki hægt að hækka þá tölu, enda var það mat þeirra forráðamanna, sem ég ræddi við frá Öryrkjabandalaginu, að það væri betur séð að hækka þessa eftirgjöf heldur en að auka tölu bifreiðanna. Með hliðsjón af öllum þessum aðstæðum vildi ég því mjög fara fram á það við hv. þd., að hún féllist ekki á þessa breyt. og frv. yrði samþ. eins og það er flutt og eins og það var samþ. einróma í hv. Ed.



Herra forseti. Mér þykir mjög fyrir því, að hæstv. fjmrh. skyldi í lok ræðu sinnar leggjast gegn þessari litlu till. okkar á þskj. 579, því hún er í alla staði sanngjörn og vel til þess fallin, að frv. hefði þá þann svip, sem hún leggur til. Eins og ég hef áður getið í sambandi við umr. um þetta mál, þá er það mjög óeðlilegt að hafa þetta styrktarform, eins og gert er í frv. hæstv. ríkisstj. Hér er gengið inn á sömu prósentu og þar er lagt til og einnig inn á sömu tölu bifreiða eins og lagt var til í frv. hæstv. ríkisstj. Það, sem á milli ber, er að binda þetta ekki við ákveðna fjárhæð, eins og hæstv. fjmrh. gerir, og hafa ekki þennan styrktarsvip á því, sem þarna er gert. Enda þótt ég hafi litla von um, að um verði þokað hér, fyrst hv. fjhn. féllst ekki á það, að frv. yrði með þessum hætti, þá er það mín von, að fyrr en seinna verði hægt að koma þessum málum fyrir á þann hátt, sem ég tel réttlátt og sanngjarnt, að þessi atvinnustétt sé metin á sama hátt og aðrar atvinnustéttir, t. d. vörubifreiðastjórar, og með þeirra mál verði farið á þann hátt. Að því verður unnið, þó það hafi ekki tekizt að þessu sinni.



Herra forseti. Frv. um breyt. á l. um tekju- og eignarskatt hefur verið til athugunar hjá fjhn. á milli umr., en eins og getið var í nál. meiri hl. fjhn., þá hafði m.a. borizt bréf frá Sambandi ísl. tryggingafélaga varðandi þetta frv. og skattlagningu þess fjár, sem - eins og þar segir - þeir hafa í hyggju að leggja í sérstakan varasjóð. N. taldi ekki ástæðu til að flytja brtt. við frv. samkv. efni bréfsins. Málið hafði áður verið kynnt sérfræðinganefnd þeirri,. sem áður hafði samþ. frv. og sent til fjmrn. Þar yrði það að sjálfsögðu athugað, ef ástæða þætti til að auka á þá heimild, sem tryggingafélögin hafa til að leggja í varasjóð af arði, þ.e. skattfrelsið til að leggja í varasjóð aukið hjá tryggingafélögum. Meiri hl. fjhn. hefur flutt viðbótarbrtt. við frv., sem ég ætla að leyfa mér að gera grein fyrir í örstuttu máli. Sumpart er það í sambandi við umr., sem hér urðu við 2. umr. málsins, en það er 1. brtt. á þskj. 726. Í henni er lögð til sú breyt., að nemi hreinar tekjur barns 13 500 kr. eða lægri fjárhæð, teljist einungis 50% af því til tekna hjá foreldrum, en hefðu getað numið allt að 27 þús. kr. að frv. óbreyttu. Einnig er lagt til, að sérsköttun barns sé heimil, ef hreinar tekjur þess nema meira en 13 500 kr. í stað 27 þús. kr., og hjá foreldrum teljist þá til tekna 13500 í stað 27 þús. kr. Hér er um að ræða tilslökun, þannig að aukinn er frádráttur vegna launa barna innan 16 ára aldurs, en það er hins vegar tryggt, að þetta ákvæði sé notað til tekjudreifingar milli foreldra og barns með synjun á sérsköttun barnsins. Breyt. á 2. gr. felur í sér það, sem ég nú gat um. Við 12. gr. frv. er 2. brtt., sem er í samræmi við það, að felld verði niður - eða það er till. meiri hl. fjhn. - þau ákvæði frv., þar sem gert er ráð fyrir skattlagningu á söluhagnaði. En til samræmingar við þá skattlagningu, sem nú er, þá er lagt til í a-lið 2. brtt., að ekki megi fyrna eignir meira en að 10% af niðurlagsverði eignanna. Þannig er það nú, að söluhagnaðurinn er ekki skattlagður eftir 5 ár, og þessi breyt. er til samræmis við það, að söluhagnaðarreglunni, sem frv. gerði ráð fyrir, er breytt í það horf, sem það er í nú, og er því hér gerð brtt. til samræmis við það. Þá er b-liður 2. brtt. til þess, að hægt sé að víkja frá reglunum um hámarksfyrningu og niðurlagsverð, en ríkisskattstjóra er veitt heimild til fráviks í þessum tilvikum í stað skattstjóranna áður. 3. brtt. er við 13. gr. frv. og kemur til móts við frv. hv. 3. þm. Norðurl. e. o.fl., en hann kom við 2. umr. þessa máls og gerði aths. við mín orð hér við umr. Hér er lagt til, að frá hreinum tekjum einstaklinga, sem náð hafa 67 ára aldri á skattárinu, skuli draga fjárhæð, sem nemur 2/5 hlutum af fjárhæð frádráttar samkv. A-lið 1. mgr. Á sama hátt skal draga frá hreinum tekjum hjóna, sem telja fram saman, sömu fjárhæð fyrir hvort um sig. Má segja, að hér sé nánast um að ræða samræmingu við skattlagningu hjá sveitarfélögum, en þar er heimild til þess að veita öldruðum sérstakan frádrátt, og þetta ákvæði er því sett hér inn til að hafa samræmi þar á milli og komið til móts við það, sem fólst í þessu frv., sem hér var til umr. Þá er 4. brtt. aðeins til þess, að það sé skýrt tekið fram, af hvaða hluta hagnaðar fyrirtækis megi taka til að setja í varasjóð, og þar er um að ræða aðeins staðfestingu á þeirri framkvæmd, sem nú er viðhöfð, þ.e. 1/4 hlutinn af tekjum félagsins, eftir að 10% arðsheimildin hefur verið notuð, sé hún notuð. Þá er 5. brtt. orðalagsbreyting, þ.e. að í stað „skatta“ er sett inn orðið „þinggjöld“, þ.e. það er talið eðlilegra, að öll þau gjöld, sem innheimt eru á vegum ríkisins, falli undir ákvæðið, enda mun framkvæmdin vera sú hjá t.d. Gjaldheimtunni og öðrum þeim aðilum, sem innheimta gjöld fyrir ríkissjóð og ríkisstofnanir, og að heimildin sé miðuð við þinggjöld, en ekki eingöngu tekju- og eignarskatt. Þá er 6. brtt. aðeins um, að lögin verði gefin út eftir þá breyt., sem á þeim verður nú við meðferð Alþ. á skattalögunum að þessu sinni. Það er ein prentvilla, sem rétt er að leiðrétta. Í 4. brtt. stendur: Ef nokkuð af hreinum tekjum félaga samkv. 1. mgr. þessa stafliðs, svo og félaga samkvæmt B-lið, 1. gr. C-liðs ... Hér á að vera 1. mgr. C-liðs. Þetta er aðeins prentvilla, og leiðréttist hún hér með. Þá flytur fjhn. eina brtt. skriflega við 9. gr. frv., þar sem er um að ræða arð af hlutabréfum í eigu manna og vexti af stofnsjóðum manna í félögum samkv. B-lið, þ.e. um skattfrelsi á arði. Þar er lagt til, að í stað orðanna „í eigu manna“ í 2. tölul. komi orðin: í eigu innlendra manna, þannig að erlendir aðilar mundu ekki njóta þessa ákvæðis með þeirri breyt., sem hér er lögð til. Ég vil svo, herra forseti, óska eftir því, að það verði leitað afbrigða fyrir þessa skriflega fluttu brtt;, og legg ég til við hv. þd., að þær brtt., sem meiri hl. fjhn. hefur flutt hér við 3. umr., verði samþykktar.



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt hv. 5. þm. Austf. að flytja brtt. við 29. gr. frv. á þá leið, að skattvísitalan skuli framvegis miðast við framfærsluvísitöluna. Eins og kunnugt er, hefur það ákvæði gilt um skattvísitöluna að undanförnu, að hún hefur verið ákveðin af fjmrh., og ég ætla ekki að fara að rifja það upp, hvernig það hefur verið gert, vegna þess að ég er búinn að gera það svo margoft hér í d. og raunar víðar. En í frv. er sú breyting gerð á þessu, að framvegis skuli skattvísitalan ákveðin á Alþ. við afgreiðslu fjárlaga. Við flm. þessarar till. teljum, að það sé langeðlilegasta og heppilegasta aðferðin, að ákvörðun skattvísitölunnar fari eftir ákveðinni reglu og tryggi það, að skattar hækki ekki, nema rauntekjur hafi raunverulega aukizt. Þessi regla er áreiðanlega mjög sanngjörn, þ.e. að miða skattvísitöluna við framfærsluvísitölu, enda held ég, að það sé eiginlega meðal merkustu till., sem hafa komið fram frá hæstv. núv. forsrh. og hæstv. núv. fjmrh., þótt vafalaust hafi margt frá þeim komið, síðan þeir sem ungir þm. fluttu upphaflega till. um það á Alþ., að skattvísitalan yrði ákveðin með þessum hætti, og áttu þá sinn þátt í því, að hún var tekin í lög 1953 og gilti næstu árin á eftir. Því miður var horfið frá þessari reglu, þegar ný skattalög voru sett 1960, en þá hafði hvorugur þeirra með þessi mál að gera, og hygg ég, að það hafi verið fyrrv. fjmrh., Gunnar Thoroddsen, sem ákvað að fella þessa reglu niður og láta þetta alveg óbundið. Það gafst svo illa að láta skattstigann standa óbreyttan, að á árinu 1964 var svo komið, að skattarnir voru orðnir svo háir, að sérfræðingar ríkisstj. í efnahagsmálum, þ. á m. einn af núv. aðalbankastjórum Landsbankans, lögðu það til, að mönnum yrði veitt tveggja ára lán til þess að greiða skatta, og þá var það, að sú regla var tekin upp, sem nú hefur verið í gildi, að fjmrh. ætti að ákveða skattvísitöluna hverju sinni, og þá treystu menn á það, sérstaklega eftir að núv, fjmrh. hafði tekið við stjórn þessara mála og ekki sízt eftir að núv. forsrh. hafði tekið við sinni stöðu, að nú yrði tekin upp þessi góða gamla regla þeirra að miða skattvísitöluna við framfærsluvísitöluna, og þess vegna treystir maður alveg sérstaklega á það, að þessi till. fái nú góðar undirtektir. Hæstv. fjmrh. gerði grein fyrir því, þegar hann mælti með því, að ákvæði um frádrátt í sambandi við vísitölu yrðu felld inn í þetta frv., að samkvæmt útreikningi, sem hann hefði falið Efnahagsstofnuninni að gera, hefðu almennar verkamannatekjur á s.l. ári ekki orðið nema 192 þús. kr. Og þetta var þannig fundið út, að það var miðað við fyrsta taxta Dagsbrúnar og 15% eftirvinnu, og þá komu ekki út nema 192 þús. kr. á ári. Það taldi hæstv. ráðh., að væri almennt verkamannakaup, og áleit þess vegna, að þar sem frádráttur hjóna er samkvæmt þessu frv. 188 þús. kr., þá væri nokkurn veginn gengið til móts við þá gömlu yfirlýsingu ríkisstj. að undanþiggja almennar launatekjur tekjuskatti. Nú má að sjálfsögðu reikna þetta út með ýmsum hætti. Og það, sem hefur að sjálfsögðu mest að segja í þessum efnum, er það, hverjar atvinnutekjurnar hafa orðið á því ári, sem skattarnir eiga að leggjast á. Nú hef ég í dag átt viðtal við forstöðumann Efnahagsstofnunarinnar og spurt hann að því, hvað hann teldi, að hefðu verið svona meðalatvinnutekjur verkamanna á s.l. ári, og í svörum sínum mun hann hafa fylgt þeim útreikningum um þetta efni, sem hann hefur látið hæstv. viðskrh. og landbrh. í té og þeir hafa notað í greinum, sem þeir hafa skrifað um þessi mál. Forstöðumaður Efnahagsstofnunar sagði að sjálfsögðu, að það væri dálítið erfitt að áætla þetta, vegna þess að skattframtöl fyrir s.l. ár liggja enn ekki fyrir, en samkvæmt þeim útreikningum, sem hann hefur farið eftir, þegar hann hefur verið að reikna út kaupgjaldið fyrir landbrh. eða almennar atvinnutekjur verkamanna - þeir hafa reiknað það út fyrir viðskrh. og landbrh. - þá hefur niðurstaðan hjá honum orðið sú, að meðalatvinnutekjur verkamanna á s.l. ári hefðu ekki orðið 192 þús. kr., heldur 327 þús. kr., og það telur hann, að sé nokkurn veginn meðaltal atvinnutekna giftra verkamanna um land allt á s.l. ári. Að sjálfsögðu eru margir fyrir ofan þetta með hærri tekjur og svo aðrir lægri, en meðaltalið taldi hann, að væri 327 þús. kr., en ekki 192 þús. kr., eins og fjmrh. hefur miðað við, þegar hann hefur reiknað úr skattvísitölu. Nú sjáum við það, að ef atvinnutekjur verkamanna á s.l. ári hafa verið í kringum 327 þús. kr., þá hljóta þeir að lenda í mjög háum skatti miðað við þá vísitölu, sem nú hefur verið ákveðin. Ég vil taka það fram, að í þessum tilfellum, sem ég var að nefna, þá var miðað við það, sem kallað er í Hagtíðindum kvæntir verkamenn, en það er eingöngu miðað við tekjur þeirra, en ekki tekjur, sem unglingar á vegum þeirra kunna að afla sér eða konan kann að vinna sérstaklega fyrir, heldur eingöngu þær tekjur, sem verkamaðurinn sjálfur hefur unnið sér inn. Við sjáum það, að ef atvinnutekjur verkamanns hafa orðið á s.l. ári um 330 þús. kr. og hann fær frádrátt fyrir sig og sína konu, sem er 188 þús. kr., þá er æðimikið, sem er þar umfram. Á fyrstu 62 þús. kr., sem eru umfram þetta, leggst 9% skattur. Á það, sem er umfram þessar 62 þús. kr., leggst 18% tekjuskattur, og á það, sem er umfram 104 þús. kr. af skattskyldum tekjum, leggjast 27%, þannig að það kemur mjög verulegur tekjuskattur á verkamann, sem hefur haft þessar tekjur. En þó lítur þetta miklu verr út, þegar menn snúa sér að útsvarinu, því að þar er frádráttur hjóna ekki nema 84 þús. kr. af 327 þús. kr., og eftir að komið er upp í 100 þús. kr. af skattskyldum tekjum, þá verður að greiða 30% í útsvar, þannig að af a.m.k. helmingi af þeim atvinnutekjum, sem umræddur verkamaður hefur haft á s.l. ári, verður hann að greiða um 30% í útsvar og af verulegum hluta þeirra 18% tekjuskatt og í sumum tilfellum 27%. Þannig að þessir menn verða að greiða mjög stóran hluta sinna tekna á s.l. ári í tekjuskatt - um 50% og jafnvel upp í 60%. Það sést vel á þessu, hversu fjarri öllu lagi það er, að sú skattvísitala, sem hæstv. fjmrh. og ríkisstj. hafa ákveðið, fullnægi því loforði að undanþiggja almennar launatekjur tekjuskatti og útsvari. Ég vil jafnframt taka það fram, að jafnvel þótt fallizt væri á þær till., sem hér liggja fyrir, þá mundi það mark hvergi nærri nást; að umræddur verkamaður með þessar tekjur verði alveg undanþeginn tekjuskatti og eignarskatti, en þrátt fyrir það yrði um mjög verulega lækkun að ræða, því að samkvæmt þessari till. mundi skattvísitalan í ár verða 196 stig í stað þess, að hún hefur verið ákveðin 168 stig af ríkisstj. Ég trúi ekki öðru en að hæstv. ríkisstj. og stjórnarflokkarnir og þá sérstaklega fjmrh. fallist á þá till., sem hér liggur fyrir, sérstaklega eftir að það var upplýst, að almennar verkamannatekjur á s.l. ári hafi ekki verið 192 þús. kr., eins og hann hélt, þegar hann reiknaði út skattvísitöluna, heldur hafi þær alltaf verið í kringum 327 þús. kr. samkvæmt nýjustu upplýsingum frá Efnahagsstofnuninni. Ég held, að þessar upplýsingar hljóti að breyta svo miklu, að hæstv. fjmrh. sjái, að það er sanngjarnt að fallast á þessar till., og ég tala nú ekki um, þegar hann rifjar upp sínar gömlu æskuhugsjónir í sambandi við þessi mál um það, hvernig eigi að reikna út skattvísitöluna, þá hlýtur hann að veita þessari till. fúslega stuðning sinn. Og ég þarf svo ekki að rifja það upp, sem ég hef reyndar áður gert, hvílík ósanngirni og óréttlæti það er, ef láglaunafólkinu og t.d. verkamönnunum í þessu tilfelli er neitað um þessa leiðréttingu á skattvísitölunni á sama tíma sem samþykkt eru mjög veruleg skattfríðindi til handa hlutabréfaeigendum, sem a.m.k. mjög margir tilheyra ekki láglaunastéttum landsins. Það hefði, ég skal viðurkenna það, litið miklu betur út og átt meiri rétt á sér að veita hlutabréfaeigendum þessi fríðindi, ef tekið hefði verið eðlilegt tillit til einstaklinganna og til láglaunastéttanna og miðstéttarfólksins með því að breyta skattvísitölunni í það horf, sem hér er lagt til. En verði það ekki gert, þá er ekki hægt að líta á það öðruvísi en sem fyllsta óréttlæti að veita sumum mikil skattfríðindi á sama tíma og álögur á láglaunafólki og fólki með miðlungstekjur, álögur á verkamönnum, bændum og sjómönnum, eru stórhækkaðar vegna þess, að ranglega er gengið frá skattvísitölunni.



Herra forseti. Hv. 4. þm. Reykv. og 5. þm. Austf. hafa lagt hér fram brtt., sem vissulega er æði umfangsmikil, og vil ég leyfa mér að fara um bana nokkrum orðum án þess að lengja þessar umr. mikið. Varðandi till. sjálfa formlega er það að segja, að ég hygg, að hún fái með engu móti staðizt, nema því aðeins að víðtækar breytingar aðrar séu gerðar á frv. Eftir því, sem ég bezt fæ séð, hefur ekki verið gert ráð fyrir að breyta mörgum öðrum greinum frv., sem fjalla um persónufrádrátt og hvernig hann skuli vera. Þetta er eflaust af sökum, sem kannske ekki skipta meginmáli - maður á ekki að vera að eltast við formleg atriði - það er vafalaust hægt að breyta þeim gr., en é hygg samt, að till. fái ekki staðizt eins og hún er. Ég veit heldur ekki, hvernig ber í rauninni að skilja hana. Hún er miðuð við skattvísitöluna 1964, en mér er ekki ljóst, hvort það er ætlunin með till. að fara að umreikna þá skatta, sem á hafa verið lagðir á liðnum árum og skattvísitala þessi hefur ekki verið notuð við, eða hvort hún á eingöngu að gilda um skattana í ár. Mér skilst, ef ég fæ skilið það rétt - þetta er nú orðið nokkuð flókið með þessum brtt., að það sé ætlun hv. þm. eða hv. flm., að þessi skattvísitala, sem þeir ræða um, verði notuð við álagningu skatta í ár. Þar er því að sjálfsögðu um að ræða eina stórfellda breytingu út af fyrir sig, sem mundi hafa mjög mikla þýðingu í fyrsta lagi fyrir afkomu ríkissjóðs og svipta hann miklum tekjum, en látum það vera, en það mundi einnig hafa, að því er ég hygg, stóralvarleg áhrif fyrir öll sveitarfélög í landinu, ef svo færi, sem hér er að stefnt með þessari till. Þetta er nú varðandi þau áhrif, sem þessi æskuhugsjón mín mundi hafa, sem hv. þm. ræddi um, og þakka ég honum fyrir það, að hann titlar hana því nafni, og ætla ég þar af leiðandi að fagna því mjög, að hún skuli vera gerð að veruleika. Ég hef að vísu áður reynt að útskýra það, að sú hugsjón var ekki nákvæmlega þetta, heldur var gengið út frá öðrum forsendum í sambandi við það frv., sem við núv. hæstv. forsrh. fluttum á sínum tíma. Þá var kaupgjalds- og framfærsluvísitala það sama, og hugsun okkar var sú, svo að ég endurtaki það enn einu sinni, að sú hækkun, sem yrði á kaupgreiðsluvísitölu, kæmi ekki fram í hækkuðum skatti, þ.e. skattar hækkuðu ekki í hlutfalli við þær kjarabætur, sem menn fengju við hækkun kaups af verðlagsástæðum. Vitanlega var þar ekki átt við hækkanir á grunnlaunum, sem eru allt annars eðlis, heldur fyrst og fremst við kaupgreiðsluvísitölu. Á þessu hafa síðan orðið miklar breytingar, og ég skal játa, að það er ákaflega erfitt að miða við kaupgreiðsluvísitölu, vegna þess að stundum hefur verið fellt niður af henni og framfærsluvísitalan hefur fjarlægzt kaupgreiðsluvísitöluna að þessu leyti. Og vitanlega er það rétt, að það er hægt að hugsa sér framfærsluvísitöluna sem eðlilega viðmiðun, vegna þess að hún er nokkurn veginn stöðug. Hitt liggur aftur á móti ljóst fyrir, eins og t.d. hefur gerzt nú á allra síðustu árum, að framfærslukostnaður hefur hækkað miklu meira en sem svarar hækkun á kaupgjaldi vegna gengisbreytinganna tveggja, sem ég þarf ekki að útskýra fyrir hv. þdm., og þetta hefur valdið því, að framfærsluvísitala hefur farið aflverulega fram úr kaupgreiðsluvísitölu. Ég hef hins vegar á það bent, að auðvitað hafi aldrei verið hugsunin með skattvísitölunni, að menn ættu að fá bætur fyrir þetta, nema kauphækkanirnar kæmu til á móti - að það ætti ekki beinlínis að lækka útsvör og skatta, ef framfærsluvísitalan hækkar án þess, að kaupgjald hækkaði að sama skapi. En afleiðingin gæti orðið sú með þeirri till., sem hv. nefndir þm. flytja hér á þessu þskj. Ég tel því, að það mundi skapa algert öngþveiti, eins og sakir standa, ef till. sem þessi yrði samþ., hvað sem um hana má segja að öðru leyti. Það væri auðvitað ósköp gott, ef hægt væri að veita þessi fríðindi, sem hér um ræðir. Og ég hef játað það, að skattvísitalan er lægri nú en hún ætti að vera og það stafar eingöngu af því, að henni var ekki breytt á árunum 1968 og 1969 vegna þess vandræðaástands, sem þá var ríkjandi. Það hefði þá ekki verið um annan kost að ræða en þann, að Alþ. hefði orðið að leggja á nýja skatta, og það má segja, að menn geti sagt sem svo, að það hefði heldur átt að gera það, en þessi kostur var valinn, og ég verð að sjálfsögðu fyrir mitt leyti að bera ábyrgð á því að hafa valið þann kostinn fremur en að leggja á einhverja aðra skatta, en fram hjá því varð ekki komizt, að fjárins þurfti að afla. Hefði sú leið verið farin, sem hér er talað um, að framfærsluvísitalan hefði verið látin ráða, þá hefði það, eins og ég sagði, hlotið að valda algeru öngþveiti hjá sumum sveitarfélögum, sem ekki nægði einu sinni 20% álag á þessum árum, þannig að annað er ekki sjáanlegt en þar hefði orðið um algert greiðsluþrot að ræða. Þó að það væri víssulega slæmt - það get ég tekið undir - að geta ekki haft skattvísitöluna eins háa og eðlilegt hefði verið, þá var það af illri nauðsyn eins og margt annað, sem þurfti að gera á þessum vandræðaárum. Hitt er svo annað mál, að strax og fór að birta í lofti, eins og nú hefur gerzt í ár, hafa skrefin verið stigin í þá átt, að skattvísitala, sem nú hefur verið ákveðin fyrir árið 1971, þ.e. tekjur ársins 1970, er hærri en bæði meðal framfærsluvísitala ársins 1970 og kauphækkanir þær, sem orðið hafa á árinu 1970, þannig að þar hefur aftur nokkuð áunnizt í því, sem áður hafði tapazt. Skattvísitalan hækkar nú um 20%, en samkvæmt útreikningum Hagstofunnar hefur meðalframfærsluvísitala hækkað um 13.12% og meðalkauphækkanir hafa orðið 18.4%, þannig að skattvísitalan nú í ár er hærri en báðar þessar tölur, svo að það er auðvitað alger rangfærsla, að skattvísitalan nú miðað við þetta tímabil leiði af sér stórfellda hækkun skatta. Það er aðeins sú skerðing, sem eftir stendur frá þeim tveimur árum, sem ég áður gat um. Hv. þm. telur, að það hafi verið einhverjir rangir útreikningar sem stuðzt hafi verið við í annaðhvort mínu máli eða í máli annarra tveggja hæstv. ráðh. í sambandi við kaupgjald verkamanna og meðaltekjur. Ég hygg, að þetta sé hvort tveggja rétt og réttar tölur. Við töluðum aðeins um mismunandi hluti, og það má segja, að stundum sé hægt að lesa ýmislegt út úr tölum; það skal ég fúslega fallast á með hv. þm. Það er svo eitt út af fyrir sig, að þegar er verið að tala um þau neyðarkjör, sem verkamenn búi við, þegar blað hv. 4. þm. Reykv. er að skrifa, það samrýmist ekki vel því - sem mér finnst mjög gleðilegt - að meðaltekjur verkamanns séu 327 þús. kr., sem er, sem betur fer, ekki hægt að segja, að séu neinar neyðartekjur, og það sannar einnig það berlega, að taxtar þeir, sem jafnan er vitnað í í sambandi við verkamenn, sýna ekki raunverulegar tekjur þeirra, því að það er auðvitað margt annað, sem þar kemur til greina. En það breytir engu um það, að það, sem ég sagði í mínu máli um þá viðmiðun, sem ég hefði, haggast ekkert við þetta, vegna þess að ég sagði aldrei neitt um það, að ég miðaði við meðaltekjur verkamannanna, og það var ekki miðað við meðaltekjur verkamanna, þegar skattvísitalan var ákveðin á sínum tíma, né heldur þegar skattalögunum var breytt 1962. Það var miðað við Dagsbrúnartaxta með átta stunda vinnudegi og ákveðnu yfirvinnuálagi, og það er breytingin á þessum taxta, sem ég hef beðið Efnahagsstofnunina að reikna út, og það voru þær tölur, sem ég fór með hér síðast og gat um, hvernig samræmið væri milli þessa taxta og skattvísitölunnar. Það eru þessar 192 þús. kr., sem ég hef nefnt, en ég sagði ekkert um það, að það væru meðalárstekjur verkamanna, og mér hefur aldrei hugkvæmzt það, og mér þætti satt að segja fróðlegt að sjá, hvernig beinu skattarnir litu út, ef við hefðum t.d. persónufrádrátt, sem næmi fyrir hjón 327 þús. kr., sem auðvitað ætti að vera, ef ætti að fara eftir þeirri kenningu, sem hv. 4. þm. Reykv. sagði hér um, að það hefði verið stefna stjórnarinnar, að meðaltekjur verkamanna væru undanþegnar skatti. Ég held, að það hljóti hver maður að sjá það, enda er það ekki till. hv. þm., að slíkt sé gert, því að ef við eigum að hafa nokkra beina skatta, þá skil ég ekki í, að það sé nokkur möguleiki til þess að hafa slíkan frádrátt. Þess vegna er það, að þessar tölur, sem hv. þm. nefnir og mismunandi ráðh. hafa farið með, eru á engan hátt ósamrýmanlegar. Það eru bara mismunandi tölur, sem eru teknar, og þegar ég er að reikna út skattvísitöluna og þann taxta Dagsbrúnar, sem miðað er við, þá er miðað við sama taxtann allt tímabilið frá því, að skattalagabreytingin var gerð, sem hann vitnaði í, að hefði verið stefnumið viðreisnarstjórnarinnar á sínum tíma. Hvort það hefði verið rétt stefnumið og heldur hefði átt að taka meðaltekjur, það skal ég ekkert um segja, en þetta var viðmiðunin, sem þá var höfð, og það er sú viðmiðun, sem ég tala um nú, þegar ég segi, að 192 þús. kr. sé þessi taxti nú með 15% álagi, en skattvísitalan er fyrir hjón 188 þús. kr. eftir þá 20% hækkun, sem nú hefur verið ákveðin á þessu ári. Þannig að hjá hjónum með tvö börn, sem mun vera nánast það, sem kölluð er vísitölufjölskylda, þó að það sé nú kannske ekki skemmtilegt nafn út af fyrir sig, er frádrátturinn 242 þús. kr., sem er, að því er tekjuskattinn varðar, alls ekki lágur frádráttur. Hitt er alveg rétt, sem hv. þm. sagði, að það er persónufrádrátturinn við útsvar, sem er náttúrlega miklu lægri en þessu nemur. Þá kemur aftur það til á móti, að útsvörin eru frádráttarbær, og þess vegna er persónufrádrátturinn hafður þar lægri. Ég sé nú enga ástæðu til þess, eins og hv. þm. raunar sagði líka í sínu máli, að við séum að karpa sérstaklega um þetta mál. Ég tel, að það sé ekki skynsamlegt. Menn geta sagt sem svo, að ég hafi framkvæmt þetta ranglega og hefði átt að leggja á aðra skatta og beita skattvísitölunni til fulls og afla þannig fjár til ríkissjóðs. Það hefði ekki hjálpað sveitarfélögunum. Það hefði orðið að leysa þeirra vanda með öðrum hætti, en ég tel, að með þeirri till., sem nú er tekin upp í skattalagafrv., skuli það vera Alþ. hverju sinni, sem ákveður skattvísitöluna í sambandi við afgreiðslu fjárlaga, og það sé langeðlilegasta leiðin í þessu máli, því að það er vissulega fjárlagaafgreiðslan, sem ræður mestu um það, hver skattheimtan þarf að vera á hvern þjóðfélagsborgara. Og þá verður það metið við afgreiðslu fjárlaga, hvort eigi að láta tekjuskattana hækka eða lækka eða hvort menn eigi að leggja á einhverja óbeina skatta, ef nýrrar tekjuöflunar þarf með. Þetta er eina skynsamlega og eðlilega leiðin í þessu máli, og ég skil í rauninni ekki, að við hv. þm. skulum ekki geta orðið sammála um það. Það má segja, að fjmrh. sé kannske ekki treystandi fyrir þessu, og hann getur sagt sem svo, að reynslan sýni, að ég hafi ekki framkvæmt þetta þannig, að skattvísitalan hafi skilað sér til fulls, en með þessari breytingu, sem hér er lögð til, þá er Alþ. sjálfu fengið þetta vald, og ég sé ekki neina ástæðu til þess, að það séu bundnar hendur þess með einhverri formúlu, eins og hér er gert ráð fyrir í þessari till. Auk þess, eins og ég áðan sagði, að hvað sem öðru líður, þá mun till. ekki geta staðizt, eins og hún er flutt hér.



Herra forseti. Það var aðeins í sambandi við þá 3. brtt., sem meiri hl. fjhn. flytur á þskj. 726, að komið hefur í ljós, að orðalagið er ekki nægjanlega skýrt til þess, að það, sem meint er í þessari breytingu, nái tilætluðum árangri, en við drögum 3. brtt. til baka og flytjum aðra í staðinn við sömu gr. og sama tölulið, þ.e. að ný mgr. komi á eftir 4. mgr. 16. gr. l., er orðist svo: „Auk frádráttar samkv. 1. mgr. skal draga frá hreinum tekjum einstaklinga, sem náð hafa 67 ára aldri á skattárinu, fjárhæð, er nemi 2/5 hlutum af fjárhæð frádráttar skv. A-lið 1. mgr. Á sama hátt skal draga frá hreinum tekjum hjóna, sem telja fram saman, sömu fjárhæð fyrir hvort um sig.“ Það, sem hér er um að ræða, er breytingin á upphafi gr., þ.e. „Auk frádráttar samkv. 1. mgr....“, þ.e.a.s. auk persónufrádráttarins. Þetta er skriflega flutt brtt. og þarf því afbrigða við, og má ég biðja hæstv. forseta að leita eftir þeim, um leið og 3. brtt. er dregin til baka.



Herra forseti. Við erum vafalaust sammála um það, ég og hæstv. fjmrh., að það sé ástæðulaust að halda áfram löngu karpi um þetta efni, því að að sjálfsögðu liggur þetta mál það ljóst fyrir, að þm. hafa áttað sig á því, hvað er um að ræða, en mér finnst þó samt í tilefni af þessari ræðu rétt að gera aths. við aðeins örfá atriði. Hæstv. ráðh, minntist á það, að þessi till. okkar hv. 5. þm. Austf. væri ekki að öllu leyti formlega rétt flutt; þessi breyting okkar hefði átt að ná til fleiri greina í frv. Ég skal viðurkenna, að það er rétt hjá honum, en við höfum okkur það til afsökunar, að frv., eins og frá því var gengið við 2. umr., liggur enn ekki fyrir, og satt að segja vegna þess, að við vorum að stuðla að því að flýta frekar afgreiðslunni en hitt vegna þess, hvað tíminn er orðinn naumur, þá vorum við búnir að leggja þessa till. fram fyrir 3. umr., áður en var gengið frá atkvgr. við 2. umr., eins og líka hv. meiri hl. fjhn. var búinn að gera. Hann var búinn að leggja sína till. við 3. umr. fram til afgreiðslu hér á skrifstofunni, áður en atkvgr. fór fram.  Þá var hæstv. fjmrh. að spyrja um það, hvort þessi till. okkar mundi hafa þau áhrif, að það þyrfti að reikna upp skattvísitöluna fyrir liðin ár. Það tel ég, að komi ekki til greina enda held ég, að það sé yfirleitt venja í sambandi við lagasetningar eða þegar lög eru sett, að þau verki ekki langan tíma aftur fyrir sig, en þau gildi fyrst og fremst fyrir nútímann og framtíðina. Hins vegar mundi þessi till. að sjálfsögðu hafa þau áhrif, að ef hún yrði samþ., þá yrði skattvísitalan reiknuð upp að nýju og mundi fylgja framfærsluvísitölunni. Við leggjum til, að við síðustu gr. frv., 30. gr., verði þessi breyting okkar, ef hún verður samþ., ein af þeim gr., sem mundi koma til framkvæmda strax við álagningu skattanna í ár, þó að frestað yrði öðrum atriðum frv. Ég held, að ég eyði ekki miklum tíma í útskýringar hæstv. fjmrh. á því, hvers vegna hann og viðskrh. nota mismunandi tölur á víxl um það, hvert verkamannakaupið sé allt eftir því, hvað hentar í hvert skipti. Að sjálfsögðu á ekki að fara eftir nema einni tölu í þessum efnum, og það er sú tala, sem er álitið, að hafi verið atvinnutekjur verkamanna eða launafólks á árinu. Hæstv. fjmrh. orðaði þetta nú þannig í sinni ræðu á dögunum, að hann sagði, að hann hefði látið reikna út, hverjar væru almennar verkamannatekjur. Hann tiltók að vísu jafnframt ákveðinn taxta, en það var náttúrlega fjarri öllu Lagi, þegar miðað var við fyrsta taxta eingöngu, að tala um, að þar hafi verið um almennar verkamannatekjur að ræða. En við þurfum ekki að þrátta um þetta atriði núna. Það liggur eiginlega svo ljóst fyrir, um hvað er hér að ræða og hvernig ráðh. haga sínum tölum. Ég álít hins vegar, að í þessu tilfelli séu þær tölur, sem þeir hafa verið með, landbrh. og viðskrh., nærri sanni, án þess að ég vilji nokkuð fullyrða um, að þær séu réttar, enda kemur það ekki fullkomlega í ljós fyrr en eftir að skattframtölin liggja fyrir á þessu ári. En það finnst mér ekki rétt hjá ráðh. að tala um það sem einhverjar stórfelldar tekjur, þó að menn hafi haft á s.l. ári rúmlega 300 þús. kr. Það hefur enginn, miðað við þá dýrtíð, sem var á síðasta ári, lífað kóngalífi fyrir það. Og þessar tekjur eru það lágar, að kaupmáttur þeirra miðað við verðlag í landinu er minni en var fyrir 10 árum. Að því er hægt að leiða mjög sterk rök með samanburði á verðlagi og kaupgjaldi á þeim tíma og nú, en út í það ætla ég ekki að fara hér að sinni. Ég vil svo aðeins vitna til þess, af því að hæstv. ráðh. var að gagnrýna þá reglu, sem þessi till. er byggð á, að embættismannanefndin, sem hefur unnið að þessu frv., fékk m.a. það hlutverk að athuga þessa till. okkar hv. 5. þm. Austf., og ég held, að þó að álit hennar sé að öðru leyti mikið trúnaðarplagg, sé mér óhætt að lesa það upp, sem hún segir um álit hennar á frv., sem ég og aðrir fluttu um þetta efni á síðasta þingi, en hún kemst m.a. að þessari niðurstöðu, með leyfi hæstv. forseta, um sams konar frv. og þessi till. fjallar um: Nefndin er að því leyti sammála frv., að af þeim vísitölum, sem hér eru reglulega reiknaðar út, telur hún framfærsluvísitöluna vera traustustu viðmiðun, sem völ er á í þessu efni, ef á annað borð er talið æskilegt að binda skattvísitölubreytingar með lögum, enda er þá gert ráð fyrir, að framfærslu- og kaupgjaldsvísitölur fylgist að ... Þannig að við höfum eiginlega vottorð sjálfrar embættismannanefndarinnar fyrir því, að þessi aðferð sé ekki óeðlileg til þess að ákveða skattvísitöluna, heldur þvert á móti sú réttasta, sem hér hefur verið um að ræða, ef hún er á annað borð bundin við einhverjar ákveðnar reglur. En það, sem ég vildi víkja að að síðustu, er þetta: 1. sept. n.k. á hin svokallaða verðstöðvun að falla úr gildi. Það er alveg ljóst mál, ef skattvísitalan verður látin standa óbreytt, að skattar hljóta að hækka mjög verulega á þessu ári. Meiri hl. Alþ. er raunar búinn að gera ráð fyrir því með því að hækka fyrirframgreiðsluna á fyrri hluta ársins um 15%. En það er alveg fullvíst, að ef skattvísitalan stendur óbreytt, þá munu skattgreiðslurnar á þessu ári ekki hækka um 15% á síðari helmingi ársins, heldur sennilega allt að 30–40%, og þá stöndum við frammi fyrir því, að á sama tíma og verðstöðvunin fellur úr gildi eru launþegar farnir að borga 30–40% hærri skatta en þeir gerðu á síðasta ári. Og menn skulu gera sér grein fyrir því, að það mun hafa áhrif á alstöðu launafólks til þess, sem þá gerist. Ef menn vilja búa þannig í haginn, að hægt sé að taka skynsamlega á þessum málum, þegar verðstöðvunin gengur úr gildi, þá á Alþ. að ganga svo frá skattal., að það dynji ekki yfir stórauknar skattgreiðslur á sama tíma og verðstöðvunin fellur úr gildi. Það mun gera þessi mál miklu erfiðari viðfangs en þó ella, og munu þau vera nógu erfið samt. Þess vegna held ég, að þetta ætti að vera hvatning öllum þeim, sem vilja leysa málin með eðlilegum hætti eftir 1. sept. n.k., að haga ekki skattamálunum þannig, að hér dynji yfir stórkostlegar auknar skattgreiðslur einmitt á sama tíma og verðstöðvunin gengur úr gildi og gera þarf nýjar ráðstafanir. Það mun gera þessi mál miklu erfiðari viðfangs en þau yrðu, ef skynsamlega væri að farið í skattamálunum.



Herra forseti. Ég gerði að umtalsefni hér við 2. umr. skattamál aldraðs fólks og minnti þá á, að við höfum nokkrir þm. flutt frv. um sérstakan skattfrádrátt aldraðra. Það kom í ljós við 2. umr., að fjhn. hafði ekki tekið till. okkar til greina og þóttist finna á henni ýmsa annmarka, en ég sé nú, að við endurskoðun þessa máls hefur n. flutt að nýju brtt. og þ. á m. tekið að nokkru undir þessa hugmynd okkar um sérstakan skattfrádrátt aldraðra. Mér finnst, að í þessari till. felist virðingarverð viðurkenning á réttmæti þeirrar hugmyndar, sem við höfum borið hér fram, og ég vil leyfa mér að fagna þessu skrefi í réttlætisátt, sem stigið er með þessu. En hins vegar vil ég benda á, að það er líka rétt að huga að því, að svipuð ákvæði eða sams konar ákvæði um skyldu sérstaks ellifrádráttar komi inn í l. um tekjustofna sveitarfélaga, en þar mun þó vera a.m.k. heimild til þess að koma slíku við. Ég vil benda á þetta, um leið og ég út af fyrir sig fagna þessu skrefi, sem þó er tekið nú, og tek undir þessa hugmynd, og ég tel, að hún hafi fengið vissa viðurkenningu, og e.t.v. eru möguleikar til þess að gera betur síðar.



Herra forseti. Ég skal ekki sérstaklega svara þeim orðum, sem hv. 4. þm. Reykv. lét hér falla áðan. Það er ekki tilefni til þess, eins og hann sagði, að við séum að karpa um efni málsins; það liggur ljóslega fyrir. Og ég get tekið undir það með honum, að vissulega væri það mjög æskilegt, að skattar væru sem lægstir. Hins vegar vil ég benda á það, að skattar eru bæði skattar til ríkis og sveitarfélaga, og það er mikið vandamál, sem ég veit að hann viðurkennir eins og ég, hvernig á að leysa fjárþörf sveitarfélaganna, ef of nærri er höggvið þeim í sambandi við þann tekjustofn, sem er þeirra aðaltekjustofn, en það eru útsvörin. En nóg um það. Það eina, sem mig langaði til að gera, er að lesa svolítið meira en hv. þm. las upp úr mínu leyniplaggi, Gulu bókinni, því að það er ekki það mikið leyniplagg, að það megi ekki lesa upp úr henni, og bókin er út af fyrir sig ekki leyniplagg að öðru leyti en því, að ástæðan til, að ég óska ekki eftir, að þessari bók sé dreift út, er, að þetta eru ábendingar og hugleiðingar þeirrar nefndar, sem vinnur að málinu, og á þessu stigi ekki formlegar till. Þess vegna væri mjög óráðlegt og mjög gagnstætt óskum n. að dreifa þessu, þó að ég hafi talið sjálfsagt að afhenda sem trúnaðarmál nm. fjhn. Alþ. þessa bók, til þess að þeir gætu áttað sig betur á frv., þegar þeir væru að fara gegnum einstök atriði þess, og séð samhengi þess við það, sem fyrirhugað er á öðrum sviðum í skattalögunum. En hér er aðeins um að ræða það, sem hv. þm. las upp, þ.e. umsögn nefndarinnar um frv. hans, sem flutt var hér á síðasta þingi, og eitt af þeim verkefnum, sem ég fól nefndinni, var að taka til athugunar öll þau frv., sem flutt voru á síðasta þingi og þ. á m. frv. hans um skattvísitölu. Og þar segir svo: Nefndin er að því leyti samnála frv. - eins og hv. þm. las upp - að af þeim vísitölum, sem hér eru reglulega reiknaðar út, telur hún framfærsluvísitöluna vera traustustu viðmiðun, sem völ er á í þessu efni, ef á annað borð er talið æskilegt að binda skattvísitölubreytingar með lögum, enda er þá gert ráð fyrir, - ég endurtek það - enda er þá gert ráð fyrir, að framfærslu- og kaupgjaldsvísitölur fylgist að ... Og í framhaldi af þessu: Sú stefna hefur náðst fram í gildandi l., að æskilegt sé, að ráðh. hafi forræði um stighækkandi skatta með ákvörðun skattvísitölu. Nefndin telur ákvörðun um skattvísitölu svo mikla stefnuákvörðun, að hana ætti að taka á Alþ., og bendir á þá leið, að ákvörðun skattvísitölu verði hluti fjárlagaafgreiðslu ár hvert, enda hlýtur áætlun um tekjur af tekju- og eignarskatti að vera reist á ákveðinni forsendu um hæð skattvísitölu. Þannig hljóðar þessi lesning öll saman, og ég er alveg sammála því, að það er rétt, að framfærsluvísitalan, eins og ég sagði áðan í mínum fáu orðum, sem ég þá mælti, er traustasta viðmiðunin, en hér er lögð áherzla á það einmitt með hliðsjón af hugsuninni, sem liggur á bak við skattvísitöluna, að gera ráð fyrir, að framfærsluvísitalan og kaupgjaldsvísitalan fylgist að.