Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það frv., sem hér er um að ræða, hefur á þessu hv. Alþingi hlotið meðferð Nd. og verið afgreitt þaðan samhljóða. Nákvæmlega sama frv. var til meðferðar hér í hv. Ed. s.l. vor og hlaut þá fullnaðarmeðferð í þeirri deild. Frv. fjallar um það, hverjir hafi rétt til að kalla sig meinatækna á Íslandi og hvaða skilyrði menn þurfi að uppfylla til þess að mega gegn störfum meinatækna. Frv. er í 11. greinum og er með hefðbundnu sniði þegar um er að ræða svo kallaðar tæknimenntaðar heilbrigðisstéttir. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um frv. þetta, herra forseti, og legg til að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og trn.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um rétt manna til að kalla sig viðskiptafræðinga eða hagfræðinga. Þetta frv. var lagt fram í Nd. í fyrravor, en fékk þar ekki fullnaðarafgreiðslu. Það var lagt að nýju fyrir Nd. nú á þessu hausti með nokkrum breytingum og hefur fengið fullnaðarafgreiðslu í Nd. án þess að nokkur breyting væri á frv. gerð. Menntmn. Nd. fjallaði um málið og lagði þar til að það yrði samþ. óbreytt, og í því formi er frv. nú lagt fyrir þessa hv. deild. Í 1. gr. frv. segir að rétt til að kalla sig viðskiptafræðinga, hagfræðinga eða nota heiti, sem felur í sér orðin viðskiptafræðingur eða hagfræðingur, hafi þeir menn hér á landi sem fengið hafa til þess leyfi ráðh., en þeir, sem lokið hafa prófi úr viðskiptadeild Háskóla Íslands, þurfi ekki slíkt leyfi ráðh. Í 2. gr. er svo gert ráð fyrir því, að engum megi veita leyfi til að kalla sig þessum starfsheitum nema hann hafi lokið fullnaðarprófi í viðskiptafræði eða hagfræði við háskóla eða annan æðri skóla sem ráðh. viðurkennir sem fullgildan skóla og fullgilt nám í þeirri grein. Síðan er gert ráð fyrir því, að áður en ráðh. ákveður að veita manni starfsheiti af þessu tagi skuli hann bera það undir félagsskap þeirra, sem lokið hafa prófi héðan frá Háskóla Íslands í viðskiptafræðum, og þeirra, sem hagfræðingar eru nú og eru í félagsskap sem nefnist Félag viðskiptafræðinga og hagfræðinga. En ef ágreiningur verður um það, hvort maður hafi rétt til að bera þetta heiti, skal ráðh. skera úr. Þetta frv. er með mjög svipuðu sniði og lög sem gilda um starfsheiti tiltekinna starfsstétta, þó að því leyti frábrugðið að í þessu frv. er lagt til að ráðh. hafi meira vald en oft mun tíðkast í löggjöf af þessu tagi. Í sumum lögum um svipað efni er það sjálf stéttin eða stéttarfélögin sem hafa nánast úrskurðarvald um þetta, en ég taldi, eftir að hafa kannað málið betur, óeðlilegt að veita stéttarfélagsskap slíkt vald. Eðlilegra væri að ráðh. skæri úr ágreiningi, en leitaði hins vegar álits viðkomandi félagsskapar, í þessu tilfelli Félags viðskiptafræðinga og hagfræðinga, ellegar annarra aðila sem ástæða væri til að leita umsagnar hjá. Þetta mál er ekki stórt í sniðum eða mikið að efni. Ég held að það sé eðlilegt að veita viðskiptafræðingum og hagfræðingum þennan rétt. Þetta frv. er flutt samkv. beiðni og ósk Félags viðskipta- og hagfræðinga, og eins og ég hef áður greint frá hefur Nd, fjallað um málið og þar var það afgreitt á fundi í dag án þess að nokkur breyting væri gerð á frv. Og í því formi er það nú lagt fram hér í hv. Ed. Ég legg til, herra forseti, að þessu máli verði vísað til 2. umr. að lokinni þessari umr. og til hv. menntmn.



Herra forseti. Það frv., sem ég flyt hér, er lagt fram í samræmi við fyrirheit ríkisstj. í sambandi við lausn kjaradeilu Alþýðusambands Íslands og atvinnurekenda í okt. s.l., nánar tiltekið 27. okt. Frv. fjallar um breytingu á lögum um eftirlaun aldraðra og gerir ráð fyrir því, að lífeyrir samkv. þeim lögum megi taka breytingum á sömu dögum og almenn laun í landinu, þ.e. 1. des., 1. mars, 1. júní og 1. sept., en hingað til hefur lífeyrir samkv. þessum lögum breyst 1. jan.,1. apríl,1. júlí og 1. okt. Þetta frv. hefur ekki útgjöld í för með sér, heldur aðeins tilfærslu á útgjöldum. Mun það skakka að því er ríkissjóð varðar um það bil 4 millj. kr. á þeim hluta ársins 1980 sem eftir lifir. Frv. hefur fengið meðferð í hv. Nd. og var afgreitt þaðan samhljóða. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessar umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og trn., og legg á það áherslu, að málið fái afgreiðslu nú fyrir hátíðarnar.



Herra forseti. Það mál, sem hér liggur fyrir, tel ég vera eitt af þeim málum sem ætti að vera fullkomin samstaða um, þ.e. frv. um Grænlandssjóð. Grænlendingar eru næsti nágranni okkar og reyndar hafa Íslendingar verið í alveg sérstöku sambýli við þá þjóð, sem á Grænlandi býr, í nær 1000 ár. Það líður nú senn að því, að 1000 ár séu liðin síðan norrænir menn mættu fyrst Innúítum, og tel ég að okkur beri beinlínis skylda til að efla samstarf við þá þjóð, sem núna í fyrsta sinn í sögu sinni kemur fram sem sjálfstæður aðili að samfélagi þjóðanna. Um nokkurt skeið hefur menningarsamband Íslands og Grænlands einkum verið á því sviði, að örlítill styrkur hefur verið veittur til náms í grænlensku til handa íslenskum mönnum, og hins vegar hefur nokkur hópur grænlenskra ungmenna dvalist hér, einkum og sér í lagi við búnaðarnám. Íslenskir vísindamenn hafa á undanförnum árum einnig tekið virkan þátt í náttúrufræðirannsóknum og fornleifarannsóknum á Grænlandi, og augljóst er, að á næstu áratugum muni samstarf Íslendinga og Grænlendinga um fiskveiðimál verða allvíðtækt. Í menningarmálum á Grænlandi er nú mjög margt að gerast. Þar hefur risið stofnun sem er nokkurs konar akademía, þar sem sinnt er bæði tungu, fornri menningu og sögu landsins. Ég tel tvímælalaust að Íslendingar eigi að gera tvennt, bæði að senda menn til starfa við þessa akademíu og eins að veita grænlenskum mönnum möguleika á að stunda hérlendis rannsóknir og nám við íslenska skóla. Samkv. frv. því sem hér liggur fyrir opnast möguleikar á að sinna þessu tvíþætta hlutverki, námi Íslendinga á Grænlandi og Grænlendinga á Íslandi, og jafnframt að efla samstarf í efnahagsmálum, menningarmálum og yfirleitt öllum þeim málum sem snerta þessar nágrannaþjóðir báðar. Herra forseti. Ég tel að þær brtt., sem fram hafa komið um eflingu sjóðsins, séu til bóta og mæli eindregið með að þetta frv. verði samþ. og að Alþingi sýni þar með vilja sinn til samstarfs við Grænlendinga, þessa gömlu og nýju nágranna okkar.