Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Lárus Jóhannesson) : Herra forseti. Ég ber fram till. á þskj. 601 um að kjósa mþn. til að athuga launakjör alþm. Þau eru nokkuð lág samanborið við þau miklu störf, sem þm. hafa, og þá löngu þingsetu, sem nú er farin að tíðkast. Ég skal ekki ræða um það, á hvern hátt tiltækilegast væri að skipa þessum málum, hvort gera ætti t. d. þm. að föstum launamönnum, eins og erlendis tíðkast, og í sambandi við það, hvort ekki væri rétt að tryggja þm., sem lengi hafa setið á þingi og oft sett sig úr fjáröflunarfæri, eða ekkjum þeirra nokkurn ellistyrk, ef þeir eiga ekki kost á honum annars staðar að, er þeir láta af störfum. Ég veit um eitt tilfelli, þar sem fjárhagur eins fyrrverandi þm. var á þann veg, að hann leið neyð, og ef ekki hefði verið komizt að því, hefði hann enga úrlausn fengið, því að ekki leitaði hann ásjár annarra. Ég skal svo ekki lengja mál mitt; en óska þess, að till. fái sem greiðasta afgreiðslu.

Flm. (Lárus Jóhannesson) : Herra forseti. Ég hef leyft mér að bera fram till. til þál. um að veita þm., sem búa utan Reykjavíkur og hafa orðið að sleppa störfum vegna þinghaldsins, uppbót á þingfararkaupið, frá því er þing hófst. Þarf ekki að færa rök fyrir því, að þingfararkaup er nú mjög lágt samanborið við önnur starfslaun, og þetta kemur einkum niður á þeim þm., sem heima eiga utan Reykjavíkur. Mér finnst ekki vansalaust, að þeir séu ekki skaðlausir vegna þingsetu, og get ég því fremur borið þetta fram, að ég tel það ekki taka til mín eða annarra þeirra þm., sem reka starfsemi í Reykjavík. Ég leyfi mér að óska þess, að þetta verði samþ.



Þessi till. á þskj. 335 felur í sér áskorun til ríkisstj. um að stofna hið fyrsta hæli í sveit fyrir fávita. Það er allmikið af börnum, sem þarfnast þess að fá vist á slíku hæli. Sum þeirra eru algerir fávitar og eiga ekki að vera innan um önnur börn. Önnur eru á lágu vitsmunastigi, en geta þó nokkuð lært, ef til þess eru veitt nauðsynleg skilyrði. Það eru til l. frá 1936 um stofnun slíks hælis, og undanfarin ár hefur einkastofnun, Sólheimar í Árnessýslu, verið rekin sumpart í þágu þessara barna. En mér er tjáð, að það muni í ráði að breyta til um starfshætti þessa hælis og þá muni þrengjast um húsnæði og aðstöðu til þess að sjá borgið þeim fávitum, sem þarna hafa fengið kennslu, - og er þá einkum átt við börn, sem geta lært eitthvað, en þó ekki fylgt öðrum börnum. Það hefur verið í málleysingjaskólanum deild fyrir slík börn, en þar er svo þröngt, að það þarf að rýma fávitunum þaðan, enda er óhentugt að hafa málleysingjana og fávitana saman, - þeir vilja læra hvorir af öðrum það, sem síður skyldi. Þessi till. til þál. er borin fram til þess að örfa hæstv. ríkisstj. til framkvæmda í þessu máli, en það munu vera í rannsókn möguleikar fyrir slíku, og þykir ekki óviðeigandi, að Alþ. láti í ljós áhuga sinn á málinu. Nú er komið að þinglokum, en þar sem þetta er nokkuð fjárhagsatriði, mun það þurfa tvær umr. En till. þessi liggur svo skýrt fyrir, að mér finnst óþarft að vísa henni til n., og vænti þess frekar, að hv. þm. samþ. hana til síðari umr. án þess.

Flm. (Barði Guðmundsson) : Herra forseti. Þessi þáltill. á þskj. 305 er borin fram samkvæmt áskorun til Alþ. frá Félagi íslenzkra leikara, og með leyfi hæstv. forseta ætla ég að lesa hana upp: „Í samræmi við ályktun gerða á framhaldsfundi L. F. R. þann 3. okt. 1943 beinum vér þeirri áskorun til Alþingis, að það nú þegar skipi 5 manna milliþn., er leggi fyrir næsta Alþingi ákveðnar tillögur um stjórnarfyrirkomulag og rekstur þjóðleikhússins, og eigi Félag íslenzkra leikara tvo fulltrúa í þeirri nefnd, en Leikfélag Reykjavíkur einn“. Samkv. þessari áskorun höfum við fjórir þm. borið fram till. á þskj. 305. Við höfum ekki séð ástæðu til að breyta öðru en því, að við leggjum til, að einn nm. sé tilnefndur af Bandalagi ísl. listamanna, og er það sjálfsagt, að einn fulltrúinn sé fyrir hönd rithöfunda. Einnig hefur við athugun málsins talizt hæfilegt, að n. sé skipuð 7 mönnum, og að 4 þeirra séu tilnefndir af hálfu þingflokkanna. Ég sé ekki ástæðu til að ræða þetta nánar, en tel æskilegt, þar sem mjög er liðið á þingtímann, að hv. þm. gætu fallizt á að vísa málinu ekki til n. Það er í raun og veru svo einfalt, að það ætti ekki að þurfa að fara í n., enda gæti það orðið til þess, að það næði ekki afgreiðslu á þessu þingi, þar sem komið er að þinglokum.



Ég get vel fellt mig við að bíða með dagskrártill., þar til n. hefur athugað málið.

Forseti (GSv) : Þetta er ein umr., en till. hefur komið fram um að vísa málinu til n. og fresta umr., og tel ég rétt að bera það upp nú þegar.



Þar sem áliðið er þingtíma og ekki líklegt, að málið fá afgreiðslu í n., tek ég til baka till. um, að það fari til n.



Ég tek upp till. hv. þm. Ísaf. um, að málinu verði vísað til allshn.