arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég er ein af þeim, sem tel ávextina nauðsynjavöru, sérstaklega eplin. Og ég álít, að við hér í okkar langa skammdegi höfum fulla þörf fyrir að fá meira af þessari vöru. Eins og menn muna, þá fluttust epli hingað til landsins í vetur, en verðið á þeim var óhæfilega hátt; þau kostuðu þá 3 kr. kg. Ástæðan til þessa óhæfilega verðs á eplunum er 25% tollurinn, sem á þeim er. Eins og hv. þm. muna, þá bar ég hér fram í d. till. um að heimila fjmrh. að fella niður þennan toll, og var þetta samþ. Fjmrh. hafði því fulla heimild til að fella niður þennan 25% toll, en hann var ófáanlegur til þess. Það var send n. kvenna á fund hæstv. ráðh. nokkru fyrir jólin. N. fór fram á, að ráðh. felldi niður tollinn, sem álitið var, að hann hefði þingleyfi til, en þar var þvert nei. Hann vann ekki svo mikið til, að íslenzku börnin fengju að smakka epli um jólin, því að það er undantekning, ef menn hafa ráð á að kaupa epli fyrir 3 kr. kg. Þegar maður ber þetta saman við þær ráðstafanir, sem sænska stj. gerði í svipuðu máli í haust sem leið og sagt var frá í ríkisútvarpinu, ekki alls fyrir löngu, þá sést, að þar var farið að dálítið öðruvísi en hér. Sænska stjórnin lét flytja mörg vagnhlöss af eplum norður til Lapplands til þess að láta börnin þar nyrðra njóta hinna hollu sumarávaxta. Sem ástæða var það borið fram, að þar væri svo sólskinslaust vetrarmánuðina, að börnin þyrftu að fá þá næringu, sem helzt gæti komið í stað sólskinsins. Ég vildi láta þessa getið hér í d., ef það gæti orðið til þess, að þetta mál væri athugað nokkru nánar en gert hefir verið hingað til, ef vera kynni, að þessi rangláti tollur yrði felldur niður.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti Það virðist ekki þurfa að orðlengja um þetta mál, því frv. fylgir ýtarleg grg. frá formanni Ungmennasambands Borgarfjarðar, og skilgreinir hann þar vel, hvaða starf þetta samband hefir með höndum. Má t. d. benda á, að þegar héraðsskólinn í Reykholti var byggður, tók það að sér 20 þús. kr. af byggingarkostnaðinum. Sambandið hefir einnig með höndum ýmiskonar starfsemi, sem miðar að þrifum þjóðfélagsins og menningu. Ég álít því, að það sé sanngjarnt að verða við tilmælum félagsins og að það sé losað undan þeim skatti, sem viðkomandi hreppsnefnd er leyfilegt að leggja á skemmtanir þess. Á ég þar fyrst og fremst við héraðsmótið, því upp úr því mun hafa verið mest að hafa. Ég hygg, að menntmn. sé öll sammála um að leggja til, að þetta frv. verði samþ. óbreytt. Sé ég svo ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum.



Út af brtt. hv. 4. landsk. vil ég taka það fram, að ég teldi æskilegt, að hún yrði tekin til meðferðar í menntmn., áður en fram fer um hana atkvgr. Það geta komið svo mörg félög önnur til greina en þessi. Það má taka öll félög á landinu, því það munu vera fá af þeim, sem ekki halda starfsemi sinni að meira eða minna leyti uppi á skemmtunum. Mér finnst þetta dálítið annars eðlis, þar sem um ungmennafélögin er að ræða. Allir vita, að þau hafa tekizt á hendur allmikið starf í þágu menningarmálanna. Þau eru ekki eingöngu skemmtifélög. Mér er ekki persónulega kunnugt þetta Ungmennasamband Borgarfjarðar, en ég sé í grg., að það hefir innt mikið og þarft starf að hendi. Ég ætla ekki að rýra eða lasta verkalýðsfélögin á neinn hátt. Ég álít, að þau hafi fyllsta rétt til fríðinda á við hvern annan. En ég get þó ekki borið þetta saman. Ég veit ekki til, að verkalýðsfélögin hér í Reykjavík hafi gengizt fyrir samskonar eða neitt svipaðri starfsemi og ungmennafélögin. Þau hafa barizt fyrir bindindisstarfsemi, fyrir skógrækt og yfirleitt fyrir menningu og menntun yngstu kynslóðarinnar. Og mér finnst því, að þetta Ungmennasamband Borgarfjarðar, sem fer fram á þessa tilslökun á skemmtanaskattinum, eigi fullkomlega skilið, að fá þessu framgengt. Ég vil svo mælast til þess við hæstv. forseta, að till. 4. landsk. verði vísað til menntmn. áður en greidd verða um hana atkv. hér.



Ég vona, að hv. 4. landsk. hafi ekki skilið orð mín svo, að ég væri að ráðast á verkalýðsfélögin, enda þótt ég ekki í fljótu bragði sæi, að þessi félagsskapur hefði haft menningarstarfsemi með höndum. En hv. þm. hefir nú leitt rök að því, að þessi félagsskapur hafi orðið til menningar í hópi verkamanna, og ég hefi ekki gert tilraun til að rýra það. En hitt segi ég og því held ég fast fram, að ungmennafélagsskapurinn hefir haft með höndum mjög merkilega starfsemi, og það, sem fyrir mér vakir, er að verja þann rétt, sem þeir, er að þessum félagsskap standa, ætla að nota honum til eflingar. En viðvíkjandi brtt. hv. 4. landsk. vil ég benda á það, að hér gætu mörg félög komið til greina. Þegar opnaðar eru dyrnar, þá vilja margir fara inn. Það mætti benda á mörg félög með sama rétti og hv. þm. bendir á verkalýðsfélögin.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Flm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Herra forseti! Þetta frv., sem ég ber hér fram í hv. d., lá fyrir síðasta þingi, og er það að efni til breyt. á l. um eftirlit með skipum. Frv. náði ekki afgreiðslu þá í þessari hv. d. eða þinginu, af ástæðum, sem kunnar eru. Það lá fyrir hv. sjútvn. þessarar d., sem tók þessu merkilega máli vinsamlega. Að vísu hafði verið leitað álits æðsta embættismanns hér á landi á þessu sviði, skipaskoðunarstjóra, um frv., og hafði bann komið fram með nokkrar brtt. við frv., sem þá vannst ekki tími til fyrir sjútvn. að taka afstöðu til. Nú hefi ég ásamt skipaskoðunarstjóra yfirfarið frv. á ný, og höfum við gert á því nokkrar breyt., sem ég hirði ekki að telja upp hér, þar sem það eru aðallega orðabreyt. Ágreiningur milli okkar, skipaskoðunarstjóra og mín, er ekki mikill. Hann vill eins og ég, að eftirlit með skipunum sé sem bezt, og frv. miðar að því að herða á eftirlitinu á þann hátt, sem sjómennirnir álíta, að bezt verði við komið. Eins og ég gat um í ræðu minni á síðasta þingi, á að auka skipaskoðunina með því að skipa skipaeftirlitsmenn auk skipaskoðunarmannanna, sem eiga að verða einskonar eftirlitslögregla, sem á að gæta þess, að lögin um skoðun skipa séu í heiðri höfð. Eins og kunnugt er, fer aðalskoðun skipa fram aðeins annaðhvert ár, nema stærstu skipa, sem skoðuð eru á hverju ári, ef ekki eru sérstakar ástæður fyrir hendi, svo sem sjópróf, en í frv. er fjölgað aðal- og aukaskoðunum. Ég verð að telja mál þetta mjög mikilsvert og vænti góðra undirtekta hjá þessari hv. d. Hér eiga hlut að máli um 6 þús. manns, sem langa tíma á ári hverju eiga líf sitt að meira eða minna leyti undir því komið, hvernig skipin eru úr garði gerð, að ég ekki nefni þann mikla fjölda fólks, sem á lífshamingju og afkomu háða lífi þessara manna. Ég vil því vænta, að hv. Alþingi skilji það, að ekki má spara það, sem mannlegt vit getur bætt útbúnað skipanna. verið getur, að því verði haldið fram, að eftirlitið hjá okkur sé ekki verra en gerist hjá öðrum þjóðum, en hvað sem því liður, þá er það staðreynd, að við biðum miklu meira manntjón vegna skipskaða en aðrar þjóðir. Ég vil ekki segja, að það stafi af því, að okkar skip séu verr viðhöfð en skip annara þjóða, þó reynslan sé því miður þessi, og ef unnt er að gera skipin öruggari en þau nú eru með því að bæta eftirlitið. þá er skylt að gera það, og þess vegna legg ég þetta frv. fram, í þeirri góðu trú, að hv. þing taki það til greina, helzt í öllum atriðum. Ég læt að svo mæltu nægja að vísa til framsöguræðu minnar frá síðasta þingi og þeirrar grg., er þá fylgdi frv., og óska, að málinu verði að þessari umr. lokinni vísað til hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Samskonar frv. og þetta lá fyrir hv. þd. í fyrra og var þá eins og nú flutt að tilhlutun landhúnaðarráðherra. Ég sé ekki ástæðu til að endurtaka þau rök, sem þá voru borin fram, þar sem hv. þdm. eru margir hinir sömu, en legg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og landbn.

Flm. (Páll Hermannsson) : Það er eins og með frv. um sauðfjárbaðanir, sem var til umr. næst á undan, að það lá einnig í fyrra fyrir hv. þd. Aðalefni þess er, að bankastjórum Búnaðarbankans skuli fækkað úr þremur í einn. Ég geri ráð fyrir, að hv. þdm. geti fallizt á þær till., m. a. af sparnaðarástæðum. Ég legg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti! Eins og hv. þdm. munu sjá á nál., leggur n. til, að frv. verði samþ. með lítilfjörlegum breyt. Þessar breyt., sem er að finna á þskj. 38, eru að mestu leyti orðabreyt., en þó eru 3 smávægilegar efnisbreyt. Í 1. brtt. er það fellt niður, að skylt sé að tvíbaða, ef kláði kemur upp á einhverjum stað. Það getur staðið svo á, að ekki sé hægt að koma því við að tvíbaða, t. d. ef kláði kemur upp um sauðburð. Ég ætla hinsvegar, að ekki þurfi að taka neitt fram um þetta, þar sem gert er ráð fyrir, að þetta sé framkvæmt eftir ráðstöfun og fyrirsögn dýralæknis. Þetta mundi því verða framkvæmt þannig, að þar, sem ekki væri hægt að koma við 2 böðunum, yrði látið nægja með eina.- 4. brtt. en nánast leiðrétting. Í frv. stendur, að sektir skuli renna í sveitarsjóð. Það getur staðið svo á, að hér sé um bæjarsjóð að ræða, og renna þá sektirnar vitanlega í hann. Þá hefir n. lagt til, að það bráðabirgðaákvæði verði tekið upp í l., að landbrh. verði heimilað að endurgreiða þeim, sem tvíböðuðu fé sitt 1936–1937, verð baðlyfs í aðra þá böðun. Þarna er um litla upphæð að ræða; það er ekki nema í þremur sýslum, sem þetta mun koma til greina, en með þessu er þeim, sem ákvæði þetta nær til, gert jafnhátt undir höfði og öðrum. N. leggar sem sagt til, að þetta frv. verði samþ. með þeim breyt., sem hún leggur til, að verði gerðar á því.



Frv. þetta hefir legið fyrir undanförnum þingum, og þarf því ekki að fara mikið út í efni þess, enda er það auðskilið. Það, sem farið er fram á, er, að stofnað sé til rekstrarlána fyrir útvegsmenn í verstöðum eða byggðarlögum, þar sem útgerð er stunduð. Það hefir verið ýtarlega talað fyrir þessu máli á undanförnum þingum, og álít ég óþarfa að fara að endurtaka það hér nú. Ég vil mælast til, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr. og sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í frv. því, sem hér liggur fyrir, er lagt til, að aflað verði á sérstakan hátt nokkurrar fjárupphæðar, sem verja skuli árlega til styrktar lestrarfélögum í sveitum og kauptúnum. Það er kunnugt, að í flestum kaupstöðum landsins eru bókasöfn, sem reka útlánastarfsemi og njóta yfirleitt nokkurs styrks úr ríkissjóði, sem smámsaman hefir verið ákveðinn í fjárl. Hinsvegar hafa í strjálbýlinu mjög víða úti um sveitir landsins risið upp samtök um að koma á fót bókasöfnum fyrir almenning, hin svokölluðu lestrarfélög. Það er nú orðið langt síðan þessi samtök hófust fyrst og nú er meiri eða minni visir til slíkra samtaka viða í sveitum landsins, kauptúnum og kaupstöðum. En félög þessi eiga víða mjög erfitt uppdráttar. Það gengur misjafnlega að fá menn til að ganga í þessi félög og taka á sig útgjöld þeirra vegna, sem ekki verður hjá komizt, ef félögin eiga að geta starfað. Við flm. þessa frv. álítum fullkomlega tímabært, að þessi menningarviðleitni í strjálbýlinu sé viðurkennd. Við þykjumst þess vissir, að þó ekki verði um að ræða mjög háa upphæð árlega, sem til þessa verði veitt, þá verði það sú hjálp og sú viðurkenning, sem mundi verka mjög örvandi á þessa starfsemi. Áður en skólar voru almennir hér á landi, hélt þjóðin við menningu sinni með lestri bóka. En þrátt fyrir það, þó skólar séu nú komnir fyrir almenning í landinu, þá er enn margt fólk, einkum í strjálbýlinu, sem verður að halda við menntun sinni og afla sér menningar á annan hátt, og eru það þá bækurnar, sem gera fólkinu það fært að tengja það við umheiminn. Og á því er enginn vafi, að sú menntun, sem skólarnir veita, kemur því aðeins að fullu gagni, að almenningur hafi bókakost. Ýmsir telja sjáanleg merki þess. að lestrarlöngun almennings og bóklestur, einkum í þéttbýlinu, fari minnkandi. Menn kjósi fremur að afla sér fræðslu á annan hátt en með lestri bóka. En í strjálbýlinu er þessu minna til að dreifa. Og við flm. þessa frv. teljum hina mestu þörf að styðja þessa gömlu og nýju menningarviðleitni í strjálbýlinu. Menningarviðleitni, sem stefnir í þá átt bæði að koma í staðinn fyrir starf skólanna og auka gildi þess. Ég skal svo ekki fara fleiri orðum um þetta frv. að þessu sinni, en vil mega vænta þess, að hv. þdm. sjái, að þó hér sé ef til vill ekki stórt mál á ferðinni, þá er það gott mál. Að lokinni þessari umr. óska ég, að málinu sé vísað til 2. umr. og menntmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Fyrir þessu frv. var engin grein gerð við 1. umr., enda engin nauðsyn á því, þar sem í grg. frv. er tekin fram ástæðan fyrir flutningi þess, en hún er sú, að frv. er borið fram til þess að samræma l. um vörumerki við samþykkt, sem gerð var f London 2. júní 1934 um samband ýmissa landa til verndar eignarrétti á einkaleyfum, vörumerkjum o. fl. Allshn. flutti þetta frv. að tilmælum ríkisstj., og breyt., sem í því er fólgin, er sú, að þar sem stendur í l. 4 ár, þá komi 6 ár. Ég tel svo ekki ástæðu til að gera frekar grein fyrir frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í grg. þessa frv. eru teknar fram þær ástæður, er því valda, að frv. er borið fram, og ég hefi engu við grg. að bæta. Eins og þar er tekið fram, er þetta frv. flutt fyrir hönd hæstv. fjmrh., og ef menn kunna að óska frekari skýringa við þessa umr. en gefnar ern í grg., vænti ég, að hann verði fús til að gefa þær. - Ég legg til, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta litla frv. þarf engrar skýringar við, eða a. m. k. er nægilegt að gera grein fyrir því við 2. umr. Ég læt mér því nægja að þessu sinni að fara fram á, að því verði vísað til 2. umr. og fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

1) PZ: Ég geri ráð fyrir að málið upplýsist undir umr., sem fram koma um þetta efni, og segi ég því nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JBald): Mér hefir borizt svo hljóðandi bréf frá forseta Nd: „Neðri deild, 11. nóv. 1937. 4. þm. Reykv., Pétur Halldórsson, hefir í dag ritað mér á þessa leið: „Með skírskotun til XX. kafla laga nr. 18 1934 um kosningar til Alþingis leyfi, ég mér að skýra yður, herra forseti, frá því, að mér er nauðsynlegt að takast ferð á hendur til útlanda í kvöld, og óska ég, að varamaður taki sæti mitt á Alþingi í fjarveru minni, væntanlega um þriggja vikna tíma“. Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt, með ósk um, að þér boðið sem skjótast til fundar í sameinuðu þingi til þess að rannsaka og bera upp til samþykktar kjörbréf varamanns. Jörundur Brynjólfsson. Forseti sameinaðs Alþingis“.

Frsm. (Gísli Sveinsson) : Herra forseti! Kjörbréfanefnd hefir eftir beiðni forseta haft til athugunar þau kjörgögn, sem lúta að kosningu þess varamanns, sem samkv. beiðni hv. 4. þm. Reykv. á að taka sæti í hans stað á Alþ. Þessi þm., sem hefir fengið kjörbréf sem 2. varaþm. fyrir Sjálfstfl. í Reykjavík, Jóhann G. Möller, verður talinn 1. varaþm. flokksins, með því að sá ákveðni 1. varaþm., sem nú er 2. landsk., Guðrún Lárusdóttir, á fast þingsæti. Kjörbréfanefnd hefir athugað kjörgögn og þar með kjörbréf þessa varamanns og hefir ekkert fundið við þau að athuga, og leggur því til, að kosning hans sé tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Vilmundur Jónsson) Ég vísa til grg. fyrir frv. og óska, að málinu verði að lokinni umr. vísað til þeirrar nefndar, sem slíkum málum er venja að visa til, en það mun vera allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það þarf ekki að gera nánari grein fyrir málinu á þessu stigi þess, en ég vil geta þess, að gögn þau um málið, sem vitamálaskrifstofan hefir, verða lögð fyrir n. þá, sem fær það til meðferðar. Það er líkt á komið um þetta mál og mál það, sem hér lá fyrir í gær um hafnargerð á Hofsósi. Á Súgandafirði er talsverð útgerð og góð skilyrði til fiskiveiða, og sjómenn eru þar ef til vill duglegri en annarsstaðar, þar sem sjór er þarna sóttur allan ársins hring. Verður að telja, að ekki sé betra hægt að gera en að styrkja Suðureyri til að koma upp þeim hafnarmannvirkjum, sem hér er um að ræða. En nú er höfnin of grunn til þess að bátar geti legið þar öruggir, ef illt er í sjó. Ég legg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og sjútvn.

Flm. (Pétur Ottesen) : Ég leyfi mér að vísa til grg. frv. Þar er allt tekið fram, sem segja þarf á þessu stigi málsins. Ég legg til, að málinu verði vísað til samgmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Ingvar Pálmason): Þetta frv. er komið frá Nd. og hefir gengið í gegnum þá d. án breytinga. Það er samið af landlækni og fjallar um, eins og fyrirsögnin segir, að heimila í viðeigandi tilfellum aðgerðir á fólki, er koma í veg fyrir, að það auki kyn sitt. Frv. er svipaðs eðlis og annað frv., sem varð að l. fyrir nokkrum árum síðan. Allshn. Ed. hefir athugað frv. og komizt að þeirri niðurstöðu að leggja með því, að það verði samþ. Þó hefir n. komið með eina lítilfjörlega brtt. við frv., sem er þess efnis að lagfæra orðalag frv. N. hefir borið þessa brtt. undir höfund frv., landlækni, og telur hann, að það skipti ekki máli, þó brtt. verði samþ., en hann hefir hinsvegar ekki lýst því yfir, að hann teldi hana til bóta. N. þótti fyrirsögn frv. nokkuð löng og ekki sem viðfelldnust, og velti hún fyrir sér breyt. á henni og gerði tilraunir til þess að breyta henni. En niðurstaðan varð þó sú, að n. sá sér það ekki fært til að ná því, sem í frv. felst. N. bar þetta undir höfund frv., og kannaðist hann við, að hann hefði haft töluverðar áhyggjur út af því, að honum hafi ekki þótt fyrirsögnin að öllu leyti gallalaus, en hann hafi ekki fundið betri leið til þess að það kæmi skýrt fram í fyrirsögninni, hvað felst í frv. Hann taldi, að það yrði að leggja áherzlu á, að það orkaði ekki tvímælis, að fyrirsögnin væri í samræmi við frv. Ég vil að svo mæltu leggja til fyrir hönd n., að frv. verði samþ. með þeirri breyt., sem er á þskj. 170.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JBald): Forseta Sþ. hefir borizt eftirfarandi bréf frá forseta Ed., dags. í dag: „Formaður Sjálfstæðisflokksins, þm. G.-K., Ólafur Thors, hefir í dag ritað mér á þessa leið: „Magnús Guðmundsson, 9. landsk. þm., veiktist snögglega í gær, var skorinn upp í sjúkrahúsi og mun liggja þar rúmfastur fyrst um sinn. Hafa mér borizt tilmæli frá honum um að skýra yður, herra forseti, frá þessu, með ósk um, að varamaður taki sæti hans á Alþingi í fjarveru hans“. Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt, með ósk um, að þér boðið sem skjótast til fundar í sameinuðu þingi til þess að rannsaka og bera upp til samþykktar kjörbréf varamanns“. Einar Árnason. Forseti sameinaðs þings“.



Herra forseti! Kjörbréfanefnd Alþingis hefir orðið við tilmælam hæstv. forseta um að athuga kjörbréf varaþingmanns, Árna Jónssonar frá Múla, sem farið hefir verið fram á, að taki sæti á Alþingi um stundarsakir, í forföllum hv. 9. landsk., sem er veikur. Fyrir n. lá að vísu ekki kjörbréfið sjálft, heldur aðeins skýrsla frá landskjörstjórn, þar sem Árni Jónsson er talinn annar landsk. varamaður fyrir Sjálfstfl. Þar sem vitað er, að Eiríkur Einarsson er fyrsti varamaður flokksins og hefir þegar tekið sæti hér á Alþingi, þykir n. augljóst, að Árni Jónsson eigi rétt á sæti hv. 9. landsk., og leggur til, að kjörbréf hans verði gilt tekið. Mun varaþingmaður skila kjörbréfinu við tækifæri.

Forseti (JBald) : Þar sem Árni Jónsson hefir áður átti sæti á þingi, þarf hann ekki nú að vinna eið að stjórnarskránni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JörB) : Vegna fráfalls Magnúsar Guðmundssonar alþm. fellur niður fundur hér í hv. d. í dag. Fundur hefst á morgun á venjulegum tíma, kl. 1, og verða hin sömu mál þá tekin á dagskrá sem standa á dagskrá þessa fundar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (EÁrna) : Vegna andláts hv. 9. landsk. (MG) fara ekki fram deildarstörf í dag. Næsti fundur mun verða haldinn á venjulegum tíma á morgun. Þau mál sem ná eru á dagskrá, verða því tekin út nú, en dagskráin mun gilda á morgun.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Bjarni Bjarnason) Brtt. fjvn. við fjárlagafrv. liggja nú fyrir ásamt nál. Ég mun við 2. umr. þessa máls gera nánari grein fyrir störfum fjvn., legg ég til, að málinu verði nú að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr.



Þingsköp mæla svo fyrir, að við framhald fyrstu umr. fari fram hinar svokölluðu eldhúsdagsumr. í útvarpinu. Það hefir orðið að samkomulagi milli þingflokkanna, að þeim umr. skuli frestað, af ástæðum, sem öllum hv. þm. eru kunnar. En síðar mun verða samið milli flokkanna, hvenær umr. fari fram, og þá einnig, hvort þær verða í því formi, sem þingsköp ætlast til, eða þeim verði breytt frá því, sem þingsköp gera ráð fyrir.

Forseti: (BÁ): Mér er kunnugt um þetta umtal, sem hv. þm. G.-K, ræddi um, og forsetar munu að sjálfsögðu sjá um, að réttur stjórnarandstæðinga til að hefja eldhúsdag við umr. fjárl. verði ekki skertur, þrátt fyrir það, að þær samkv. venju fari fram við fyrstu umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og sjá má á þskj. 296, höfum við hv. þm. Borgf. lagt til, að efni þessa frv. verði tekið upp í sambandi við afgreiðslu mjólkurmálsins. Fer ég því fram á það við hæstv. forseta, að hann fresti atkvgr. um þetta mál, þar til séð verður, hvernig fellur atkvgr. um þær brtt. okkar, er við höfum borið fram við 4. málið á dagskránni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég hefi gert brtt. við þessa till., en tekið hana aftur til 3. umr. Að sönnu hefir n. hækkað þennan lið um 9 þús. kr., en ég hefi farið fram á frekari hækkun, og að öðru leyti er ég ekki ánægður með þá skiptingu, sem er gerð í nál. n. og ég býst við, að mundi gilda, ef till. yrði samþ. Ég vildi láta þess getið við atkvgr., að ég er í sjálfu sér samþykkur þessari hækkun, en áskil mér rétt til þess að vera með minni brtt., þegar hún kemur fram. Brtt. 242,95 samþ. með 38 shlj. atkv. - 242,96 samþ. með 40 shlj. atkv. - 242,97 samþ. með 34 shlj. atkv. - 242,98 samþ. með 38 shlj. atkv. - 242,99 samþ. með 33 shlj. atkv. - 242,100 samþ. með 36 shlj. atkv. - 242,101 samþ. með 31:1 atkv. - 242,102 samþ. með 37 shlj. atkv. 14. gr., svo breytt, samþ. með 37 shlj. atkv. Brtt. 242,103 samþ. með 37 shlj. atkv. 15. gr., svo breytt, samþ. með 38 shlj. atkv. Brtt. 242,104 samþ. með 36 shlj. atkv. - 242,105 samþ. með 36 shlj. atkv. - 242,106 samþ. með 39 shlj. atkv. - 242,101 samþ. án atkvgr. - 212,108 samþ. með 37i shlj. atkv. 16. gr., svo breytt, samþ. með 37 shlj. atkv. Brtt. 242,109 samþ. með 35:3 atkv. - 242,110 samþ. með 35 shlj. atkv. 17. gr., svo breytt, samþ. með 36 shlj. atkv. 18.–20. gr. samþ. með 35 shlj. atkv. 21. gr. með þeim tölubreyt., sem á eru orðnar eftir atkvgr. um aðrar gr. frv., samþ. með 33 shlj. atkv. 22.–24. gr. samþ. með 29 shlj. atkv. Fyrirsögn og kaflaskipti samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 34 shlj. atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með tilvísun til þess, að hæstv. fjmrh. hefir lýst því yfir, að reynt myndi að verða við kröfum útgerðarmanna, svo sem um getur á þskj. 440, og einnig með tilliti til þess, að ef till. nær samþykki, er vafasamt með framgang frv. á þessa þingi, segi ég nei.



Með tilvísun til þeirrar grg., sem áður hefir komið fram frá Bændafl., segi ég nei.



Þar sem till., eins og hún er nú, eftir að mín brtt. hefir verið felld, er með öllu gagnslaus, vegna þess að útgerðarmönnum er ekki tryggt neitt gjaldeyris- og innflutningsleyfi, greiði ég ekki atkv.

Atvmrh.(Haraldur Guðmundsson): Með tilvísun til þeirrar yfirlýsingar, sem hæstv. fjmrh. hefir áður gefið, segi ég nei.



Í samningum þeim, sem Alþfl. og Framsfl. gerðu með sér um stjórnarsamvinnu, var ætlazt til þess, að gjaldeyrismálin yrðu leyst á sérstakan hátt. Þessi liður hefir aldrei verið haldinn af Framsfl., og gjaldeyrismálin hafa verið leyst á annan hátt en til var ætlazt, og að mínu áliti á óviðunandi hátt. Af þessari ástæðu og einnig með tilliti til þeirrar afgreiðslu, sem síldarverksmiðjumálið hefir fengið hér á þingi, greiði ég ekki atkv.

forseti (JörB) : Störfum d. er nú lokið. Ég vil þakka hv. þdm. einkar gott samstarf á þessu þingi og hversu þeir hafa verið mér eftirlátir um afgreiðslu mála og öll vinnubrögð. Ég óska utanbæjarþm. góðrar ferðar og góðrar heimkomu, og öllum gleðilegra jóla og góðs og farsæls nýárs. Hittumst allir heilir á næsta þingi.



Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forseta fyrir röggsamlega og í alla staði óhlutdræga fundarstjórn, og endurtaka þær góðu óskir, er hann beindi til þm., til hans sjálfs.

Forseti (JörB) : Ég þakka hv. þm. Snæf. hlýleg orð í minn garð og endurtek óskir mínar til hv. þdm.