arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta litla frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 66, er flutt af sjútvn. hv. d. samkv. beiðni samgmrn. Frv. felur það í sér, að hlutafélaginu Hval verði leyfður innflutningur á einu hvalveiðiskipi, þótt eldra sé en 12 ára, en eins og kunnugt er, eru ákvæði í 35. gr. I. nr. 50 frá 1959, sem banna innflutning á skipum, sem eldri eru en 12 ára. Þegar hvalveiðiskip hafa verið flutt til landsins á undanförnum árum, hefur sams konar undanþága og í þessu frv. felst jafnan verið veitt. Það skip, sem nú á að kaupa, er 13 ára gamalt, og það mun koma í stað elzta hvalveiðiskipsins, sem nú er í notkun og er 26 ára gamalt. Það skip verður ekki lengur notað við veiðarnar. Nýja skipið er um 600 brúttórúmlestir, en það gamla, sem lagt verður upp, er um 400 rúml. Norsku hvalveiðiskipunum er nú sem óðast breytt í fiskiskip, og er þetta eins og sakir standa eina tækifærið til að kaupa hvalveiðiskip til landsins af þeirri stærð, sem okkur hentar. Fyrsta greiðsla fyrir skipið þarf að fara fram 15. þ. m. en getur ekki átt sér stað fyrr en það leyfi er fengið, sem felst í frv. Eins og fram kemur á fskj. með frv., hefur Skipaskoðun ríkisins fengið þetta mál til umsagnar og mælir með því, að umbeðið leyfi verði veitt. Ég vil svo mælast til þess við hæstv. forseta, að afgreiðslu þessa máls verði hraðað, helzt þannig, að það hljóti afgreiðslu í þessari hv. d. í dag, ef mögulegt er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér um ræðir, er ekki mikið að vöxtum, og ekki þarf langra skýringa á því. Frv. er flutt að beiðni samgmrn. af hv. sjútvn. Nd. í þeirri hv. d. og hlaut þar einróma samþykki á 3 fundum, sem haldnir voru sama daginn. Ástæðan til þess, að þetta frv. er fram komið, er sú, eins og í grg. þess segir, að skipakaup þessi, sem um er að ræða í þessu tilfelli - skip það, sem um er að ræða í þessu tilfelli - er aðeins eldra en lögheimilað er með kaup á notuðum skipum, eða um 13 ára að aldri, þ.e.a.s. 1 ár yfir hinn lögboðna 12 ára aldur. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. sjútvn., og óska þess eindregið, að n. hraði svo störfum sem unnt er um afgreiðslu málsins, því brýna nauðsyn ber til, að málið hljóti afgreiðslu eigi síðar en n. k. mánudag.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 13. nóv. 1965. Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Ragnari Arnalds, 5. landsk. þm.: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna anna, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi, og með skírskotun til 138. gr. I. um kosningar til Alþ. að óska þess, að 2. varamaður landsk. þm. Alþb., Karl Guðjónsson kennari, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í Sþ. rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti Nd. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf til handa Karli Guðjónssyni kennara liggur hér fyrir, og vil ég leyfa mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka það til rannsóknar. Verður á meðan gert hlé á fundinum. -



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Karls Guðjónssonar kennara, 2. varaþm. Alþb. Mælir n. einróma með því, að kosning hans verði tekin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og fram kemur á þskj. nr. 76, mælir sjútvn. með því, að frv. þetta verði samþ. Í grg. fyrir frv. segir, að h/f Hvalur hafi farið þess á leit að fá að flytja inn hvalveiðiskip, sem er eldra en 12 ára, sbr. 35. gr. l. nr. 50 frá 1959. Kveðst félagið eiga kost á að kaupa nú slíkt skip í Noregi, sem henti mjög til hvalveiða hér við land, en nauðsynlegt sé að endurnýja hvalveiðiskipaflotann, og enn fremur, að þar sem hið umrædda skip sé eldra en 12 ára, en vandkvæðum bundið að kaupa yngra skip til hvalveiða, beri brýna nauðsyn til að heimild sé veitt til innflutnings skipsins, sbr. 35. gr. fyrrnefndra l. Þá kemur fram sem fylgiskjal með þessu frv., að Loftur Bjarnason, framkvstj. útgerðarfélagsins Hvalur, hefur snúið sér til skipaskoðunarstjóra, og mælir hann enn fremur með, að frv. þetta verði samþ. og leyfður innflutningur á skipinu. N. mælir, eins og fram kemur á nál., einróma með því, að þetta frv. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjvn. sér ekki ástæðu til að gera athugasemdir við frv. við þessa umr., en leggur til, að frv. verði vísað til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þessi till. er um að fella niður einn lið í 2. gr., farmiðaskatt. Nú eru engin lög um slíkan skatt, og frv. um hann hefur einu sinni ekki verið lagt fyrir Alþ. og verður vonandi aldrei, svo að ég lít á þetta sem sjálfsagða leiðréttingu á frv. að fella þetta niður. Mér skilst, að þetta sé komið inn þarna fyrir einhverja vangá. Þess vegna segi ég já.



Í trausti þess, að fyrir 3. umr. verði fram komnar till. um að afla þeirra tekna, sem hér er um að ræða fyrir ríkissjóð. með öðrum hætti en með farmiðaskatti, segi ég nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég gerði stuttlega grein fyrir brtt. á þskj. 96 hér við 2. umr. þessa máls, en fram kom þá ósk frá hv. 3. þm. Norðurl. v. um það, að landbn. athugaði frv. betur fyrir 3. umr. Með tilliti til ýmissa bendinga, sem hann kom með við 2. umr., þá skaut ég á fundi í landbn., og frv. var rætt enn á ný að því er snerti þau atriði, er hv. þm. óskaði eftir, að athuguð væru, og einnig átti ég tal við þá menn, sem sömdu frv., um þetta atriði, og á þessum fundi landbn. kom ekki fram nein ósk um það, að n. gerði brtt. um frv. Hins vegar má geta þess, að þessi fundur landbn. var ekki fullskipaður, og tel ég því, að einstakir nm. hafi óbundnar hendur um það, ef brtt. kemur fram, en tel ekki ástæðu til að gera breyt. við gr., sem hér hafa orðið til umr. Ég hef ekki fundið neitt, sem gerir það knýandi, en ýmislegt, sem valdi því, að það sé örðugt að breyta þessu ákvæði um tímatakmark, hvenær sinubrennur megi síðast fara fram. Sem sagt, það er ekki nein till. frá n. um að breyta þessu, og ég fyrir mitt leyti legg til, að sú till., sem dregin var til baka hér við 2. umr., nái fram að ganga og að öðru leyti verði ekki gerðar breyt. á frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 8. des. 1965. Alfreð Gíslason, 9. þm. Reykv., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og, með skírskotun til 138. gr. I. um kosningar til Alþ., að óska þess, að vegna veikinda l. varamanns taki 2. varamaður Alþb. í Reykjavík, Magnús Kjartansson ritstjóri, sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Ó. Ólafsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf Magnúsar Kjartanssonar ritstjóra liggur hér fyrir, og leyfi ég mér að biðja hv. kjörbréfanefnd um að taka það til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. -



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Magnúsar Kjartanssonar, 2. varaþm. Alþb. í Reykjavík, og hefur n. ekki fundið neitt athugavert við kjörbréfið. Það var staðfest í n. af skrifstofustjóra Alþ., að 1. varaþm. Alþb. í Reykjavík lægi veikur í sjúkrahúsi og gæti því ekki tekið sæti á Alþ. Kjörbréfanefnd leggur til, að kjörbréf Magnúsar Kjartanssonar verði samþ. og kosning hans tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. hefur haft þetta mál til athugunar og er sammála um að mæla með samþykkt þess. Í till. felst, að kjósa skuli 7 manna n. til athugunar á því, hvernig minnast skuli ellefu hundruð ára byggðar á Íslandi á árinu 1974. Fljótt á litið kann að virðast langt til stefnu, en eins og hæstv. forsrh. gat um í framsöguræðu sinni, er verðugt að minnast svo merks afmælis á viðeigandi hátt, og kemur þá til greina að setja sér eitthvert markmið um framkvæmdir í menningar- eða þjóðernismálum, er síðar yrðu sögulegar og sýnilegar menjar sjálfs afmælisdagsins. Vafalaust er um margt að velja hvað þetta snertir og vel til fallið að nota slíkt tilefni til öflunar æskilegra og helzt sígildra þjóðarverðmæta, sem ef til vill yrðu seint eða aldrei til með öðrum hætti. Margt af því, sem til greina kann að koma, getur þurft langan undirbúning og ef til vill töluverða fjárveitingu, og ber því að fagna þeirri forsjálni, sem í till. felst, og leggur n. einróma til, að till. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er flutt í samræmi við venju um það að fresta samkomudegi reglulegs þings fram á haustið. Hefur svo verið nú um allmörg ár, og fannst mér eðlilegast að leggja frv. fram, um leið og tekin væri ákvörðun um að fresta fundum þingsins nú fram yfir áramót, en till. er komin fram um að fresta fram í febrúar. Ég sé ekki ástæðu til þess, að þetta frv. fari til n., það mun ekki vera venja. Hvort menn vilja afgreiða það nú eða eftir áramótin, skiptir í sjálfu sér ekki neinu höfuðmáli, en eðlilegast er að afgreiða það skjótlega, svo að það þvælist þá ekki fyrir seinna. Á hitt vildi ég svo benda, hvort það væri ef til vill ekki eðlilegra að breyta einfaldlega ákvæðum 35. gr. stjórnarskrárinnar, sem segir: „Reglulegt Alþingi skal saman koma ár hvert hinn 15. dag febrúarmánaðar eða næsta virkan dag, ef helgidagur er, hafi forseti lýðveldisins ekki tiltekið annan samkomudag fyrr á árinu. Breyta má þessu með lögum.“ Það má breyta þessu í eitt skipti fyrir öll eða svo lengi sem menn vilja með einföldum lögum, í stað þess að vera með lagabreytingu á hverju ári. Mætti segja, að það væri eðlilegra að setja um þetta almennt ákvæði um, að þingið kæmi saman 10. okt., og reynslan hefur skorið úr um, að það er miklu heppilegra, miðað við nútímahætti. Ég hef þó ekki lagt það til á þessu stigi málsins, að þessi frambúðarbreyting yrði gerð. Mér sýnist það í raun og veru eðlilegri háttur en að vera með þessa breytingu a hverju ári, en eins og er, legg ég til, að frv. fái afgreiðslu án þess að ganga í gegnum nefnd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. hefur haft þetta frv. til athugunar, en ekki getað orðið sammála um afgreiðslu þess. Minni hl., hv. 1. þm. Norðurl. v., hefur skilað séráliti á þskj. 212, en meiri hl. hefur skilað áliti á þskj. 204, og leggur meiri hl. til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég hef ekki orðið sammála hv. meðnm. mínum í fjhn. um þetta frv. Nú munu vera í lögum um tollskrá allmargar undanþágur frá greiðslu aðflutningsgjalda. Er heimilt skv. þeim ákvæðum að fella niður eða lækka gjöld í ýmsum tilfellum. En þar eru ákveðnir þeir hlutir eða þær vörutegundir, sem heimilt er að létta gjöldum af. Þannig á þetta að vera að mínu áliti. Ef rétt þykir að fjölga þessum undanþágum um greiðslu aðflutningsgjalda, á Alþingi að setja um það lög, þar sem það sé fram tekið, af hvaða hlutum eða vörum sé heimilt að lækka gjöld eða fella niður. Hitt tel ég ekki rétt, að veita hæstv. ríkisstj. vald til að ákveða undanþágurnar á þann hátt, sem lagt er til í frv., sem hér liggur fyrir. Þess vegna er það till. mín til hv. d., að frv. verði fellt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur hv. þd., áður en þinghlé verður gert, leyfi ég mér að óska öllum hv. þdm. og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og nýárs. Jafnframt þakka ég hv. þdm. ánægjulega samvinnu við mig sem forseta á þessu ári. Að lokum óska ég utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og heimkomu og læt í ljós þá von, að vér megum allir heilir hittast á nýju ári.



Herra forseti. Ég vil fyrir hönd okkar þdm. þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð og góðar óskir í okkar garð. Ég þakka honum fyrir gott samstarf við okkur þm. og góða fundarstjórn. Ég vil jafnframt óska honum og fjölskyldu hans gleðilegrar jólahátíðar og góðs komandi árs. Ég bið hv. þdm. að taka undir óskir mínar til forseta með því að rísa úr sætum.

Forseti (SB): Ég þakka hv. 5. þm. Austf. fyrir hlýleg orð í minn garð og minnar fjölskyldu og öllum hv. þdm. fyrir að hafa tekið undir þau. Endurtek svo árnaðaróskir mínar til hv. þm. og segi fundinum slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Það er nú komið að því, að störfum Alþingis verði frestað um sinn vegna jólahátíðarinnar og áramótanna. Ég óska öllum hv. þm. og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og velfarnaðar á nýja árinu. Ég þakka þeim öllum samveruna og góða samvinnu á árinu, sem er senn á enda. Utanbæjarþingmönnum óska ég góðrar heimferðar og heimkomu, og ég óska þess, að við megum öll hittast hér heil, þegar þing verður kvatt saman á ný. Skrifstofustjóra og öðru starfsfólki Alþingis vil ég einnig óska gleðilegra jóla og farsæls nýárs og þakka þeim fyrir vel unnin störf og ánægjulega samvinnu.



Ég vil fyrir hönd okkar alþm. þakka hæstv. forseta árnaðaróskir hans í okkar garð. Ég óska honum gleðilegra jóla og hans fjölskyldu og góðrar heimferðar í jólahléinu, og ég óska honum innilega gleðilegs nýs árs og þakka honum fyrir hönd okkar allra fyrir gamla árið og fyrir ágæta samvinnu á fundum sameinaðs Alþingis og við þinghaldið yfir höfuð. Ég bið menn að taka undir þessar óskir með því að rísa úr sætum. -

Forseti (BF): Ég þakka hv. 1. þm. Austf. fyrir vingjarnleg orð og hlýjar óskir í minn garð og minnar fjölskyldu, og hv. þm. öllum þakka ég fyrir þeirra undirtektir.



Herra forseti. Forseti Íslands hefur gefið út svo hljóðandi bréf: „Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsrh. umboð til þess að fresta um sinn fundum Alþingis, 86. löggjafarþings, frá 18. des. 1965 eða síðar, ef henta þykir, enda verði þingið kvatt til funda á ný ekki síðar en 7. febrúar 1966. Gjört í Reykjavík, 15. des. 1965. Ásgeir Ásgeirsson. Bjarni Benediktsson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkv. þessu umboði og með tilvísun til samþykktar Alþingis lýsi ég hér með yfir því, að fundum þessa Alþingis er frestað frá hinum 18. des., enda verði þing kvatt til fundar á ný eigi síðar en hinn 7. febr. 1966. Leyfi ég mér að árna hv. alþm. og starfsmönnum þingsins og landslýð öllum gleðilegra jóla og farsæls nýárs.

Forseti (BF): Ég leyfi mér fyrir hönd þingheims að þakka hæstv. forsrh. jólaóskir hans til þm. - Það liggur ekki fleira fyrir þessum fundi. Fundi er slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SÓÓ): Þetta verður síðasti fundur þessarar hv. d. fyrir þinghlé. Ég vil nota tækifærið og þakka öllum hv. þdm. góða og ánægjulegasamvinnu það, sem af er þessu þingi. Ég óska utanbæjarþm. góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu, öllum ykkur og fjölskyldum ykkar óska ég gleðilegra jóla og farsæls nýs árs. Þessar óskir mínar vil ég einnig flytja öllu starfsfólki Alþ. Megum við svo öll heil hittast að þinghléi loknu.



Ég veit, að ég mæli fyrir hönd allra hv. þdm., þegar ég þakka hæstv. forseta fyrir hans hlýju jóla- og nýársóskir, og um leið vil ég líka óska honum gleðilegra jóla og farsæls nýs árs og tjá honum þakkir okkar fyrir góða forsetastjórn. Ég tek einnig undir óskir hans og þakkir til starfsfólks þingsins. Hittumst svo öll heil að þinghléi loknu á nýju, farsælu ári. Má ég biðja ykkur, hv. þdm., að rísa úr sætum og taka með því undir orð mín. -

Forseti (SÓÓ): Ég þakka hv. 1. þm. Norðurl. e. fyrir hans hlýju orð og góðu óskir í minn garð og einnig vil ég þakka hv. þdm. fyrir að taka undir óskir hans og hlýju orð. Ég vil svo endurtaka óskir mínar til ykkar allra um gleðileg jól og farsælt nýtt ár.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Að ósk bóndans að Skarði í Grýtubakkahreppi, sem heitir Skírnir Jónsson, er þetta frv. flutt um sölu ríkisjarðarinnar, eyðijarðarinnar Litla-Gerðis í sama hreppi. Hugmynd þessa bónda er að sameina þessa jörð, sem er lítil og svo sem ekkert nýtt nú orðið og hefur verið í eyði í allmörg ár, að sameina hana Skarði og nytja hana með sinni jörð, en þetta er ungur og atorkusamur bóndi, sem vili auka sauðfjárrækt sína. Það er talið nauðsynlegt að bera svona mál undir Alþ., því að ekki mun vera heimild í lögum fyrir ríkisstj. að selja ríkisjarðir án þess, ef um eyðijarðir er að ræða. En öðru máli gegnir aftur, að það er heimilt að selja ábúendum ríkisjarðir án sérstakrar lagaheimildar. Þess ber að geta, að það hefur tvisvar sinnum áður verið flutt frv. um að selja þessa jörð, en í hvort tveggja skiptið var málið ekki útrætt á þingi. Það mun hafa verið 1962 og aftur 1963. Í grg. fyrir frv. 1963 segir m.a., að landbn. Ed. hafi leitað álits Landnámsins, umráðamanns ríkisjarða og hreppsnefndarinnar í Grýtubakkahreppi, og allir þessir aðilar hafi verið því hlynntir og talið, að eðlilegt væri að selja þessa jörð. Nú er að vísu annar umsækjandi um söluna, en það munu ekki vera neinir árekstrar á milli þess, sem áður hugsaði sér að kaupa hana, og þess, sem nú óskar að fá hana keypta. Ég geri ráð fyrir, að þetta mál fari eðlilega leið og verði lagt fyrir landbn., og legg því til, að frv. verði vísað þangað.



Herra forseti. Landbrn. hefur sent landbn. Ed. þetta frv. og óskað eftir því, að n. flytti það. Einstakir nm. hafa lítið á frv. og orðið sammála um það, að eðlilegt sé að verða við þessari bón n., en hafa hins vegar ekki áttað sig að öllu leyti svo á málinu, að fyrir liggi yfirlýsing um stuðning við málið frekar en fram mun koma, þegar málið hefur verið athugað betur. Aðalatriði þessa frv. er það, að ríkisstj. fái heimild til að selja Hveragerðishreppi hluta úr landi Vorsabæjar, sem er eign ríkisins. Á landi Vorsabæjar eða á því landi, sem hér er óskað eftir að heimild fáist um að selja, standa miklar byggingar í Hveragerðishreppi. Enn fremur er óskað eftir því, að heimild fáist fyrir því að taka einstakar lóðir, sem leigðar hafa verið á erfðafestu eða seldar, eignarnámi, ef þurfa þykir, vegna skipulags í hreppnum. Fordæmi munu vera fyrir því, að ríkið selji eignir sínar, þegar svona stendur á, t.d. að því er snertir Eyrarbakka og Stokkseyri. Ég sé ekki ástæðu til að fara frekar út í einstök atriði þessa frv., þar sem ég hef ekki einu sinni kynnt mér öll atriði þess til hlítar, og því síður n. öll. Geri ég ráð fyrir því, að n. taki þetta mál til athugunar, áður en 2. umr. fer fram. En þar sem þetta er flutt af n., tel ég þó ekki ástæðu til að vísa því sérstaklega til n., heldur að yfirlýsing mín verði látin nægja um það, að landbn. taki þetta mál til athugunar, áður en það kemur aftur hér fyrir þessa hv. deild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við afgreiðslu frv. til l. um sveitarstjórnarkosningar hér á hv. Alþ. árið 1962 féll niður ákvæði um afnám eldri sveitarstjórnarlaga, og hafa hin eldri lög af þessum ástæðum verið prentuð áfram og birt í nýútkomnu lagasafni. Þar sem um það bil eftir 3 mánuði eiga fram að fara bæjar- og sveitarstjórnarkosningar um land allt, þykir nauðsynlegt að gera hér hreinna borð og fyrirbyggja, svo sem kostur er, hugsanlegan misskilning af þessum ástæðum. Af þeim sökum er frv. þetta flutt. Auk fyrrgreindrar leiðréttingar er í frv. orðalagsbreyting á 1. gr., sem ætluð er til enn frekari glöggvunar þeim, sem hlut eiga að máli. Frv. þetta er ekki mikið að vöxtum, og ekki ætti að þurfa að verða ágreiningur um efni þess, en eigi að siður brýn nauðsyn á, að það nái fram að ganga á þessu þingi af fyrrnefndum ástæðum. Herra forseti. Ég legg til, að frv. verði að þessari umr, lokinni vísað til hv. heilbr.- og félmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. um heimild fyrir ríkisstj. til að selja héraðslækninum á Bíldudal eyðijörðina Sperðlahlíð í Arnarfirði er flutt skv. beiðni læknisins. Ætlun hans er að eiga þarna þægilegan samastað til hvíldar að sumrinu, fjarri ys og allri umferð. Hér er um smávægilegt mál að ræða, en þó ekki með öllu þýðingarlaust fyrir héraðsbúa þar vestra, því að aukin þægindi fyrir héraðslækninn þar innan héraðs styðja að því, að hann uni þar vel hag sínum. Hins vegar er við búið, ef læknir flytur á annað borð burt úr þessu héraði, að það verði ekki auðvelt að fá lækni í hans stað, því að þetta hérað þykir ekki eftirsóknarvert. Þó að þetta eyðikot yrði selt héraðslækninum, er ekki miklu fórnað af ríkisins hálfu. Ég efast um, að lítilmótlegra býli sé til í ríkiseign. Eyðikotið Sperðlahlið, sem er nú búið að vera í eyði síðan 1940, er gersneytt öllum þeim kostum, sem á þarf að halda til búrekstrar, að öðru leyti en því, að það má hafa þar sæmilegt neyzluvatn. Í umsögn hreppsnefndar Suðurfjarðahrepps um jörðina segir m.a., að þar sé enginn húskofi, engin ræktun, svo að segja engin ræktunarskilyrði, vegalaust með öllu, hvorki sími né rafmagn, og annað eftir þessu. Síðan mælir hreppsnefndin með því, að læknirinn fái kotið. Ég tel sennilegast, að þessi jörð hafi aldrei brauðfætt neina fjölskyldu, heldur hafi þeir bændur, sem þarna hafa búið, haft lífsframfæri sitt af sjósókn úr verstöðvunum utar í Arnarfirði. Ég vona, að þetta litla frv. eigi greiðan gang gegnum þingið, og ég legg til, herra forseti, að því verði vísað til 2. umr. og hv. landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að eftir síðustu alþingiskosningar hefur flokkaskipun á Alþ. verið þannig, að allir þingflokkar fá ekki fulltrúa í 5 manna nefndir. Í framhaldi af þessu var 1964 gerð sú breyt. á lögum um þingsköp Alþ., að í þn. var fjölgað úr 5 í 7, beinlínis í því skyni, að allir þingflokkar gætu átt sæti í þn. Nú er svo alkunna, að Alþ. kýs ýmsar utanþingsnefndir til þess að fara með stjórn ýmissa opinberra stofnana. Ein þeirra nefnda er útvarpsráð, sem frá upphafi hefur verið skipað 5 mönnum. Útvarpsráð er kosið eftir hverjar alþingiskosningar, og var það gert eftir síðustu kosningar þannig, að aðeins þrír þingflokkanna eiga sæti í útvarpsráði. Nú er það líka kunnara en frá þurf að segja, að fyrir dyrum stendur mikil aukning á starfsemi ríkisútvarpsins með tilkomu íslenzks sjónvarps. Með sérstakri hliðsjón af því ykir eðlilegt, að fjölgað verði í útvarpsráði í 7, þannig að allir þingflokkar eigi sæti í þessari yfirstjórn ríkisútvarpsins. Efni þessa frv. er það eitt, að útvarpsráð skuli skipað 7 mönnum ásamt jafnmörgum varamönnum og útvarpsráð skuli, eins og hingað til, kosið á fyrsta þingi eftir hverjar alþingiskosningar. Þá skuli umboð núverandi útvarpsráðsmanna falla niður við samþykkt þessa frv. og þá þegar kjósa nýtt útvarpsráð 7 manna. Þetta er allt efni málsins, og sé ég ekki ástæðu til að skýra það nánar eða fara um það fleiri orðum og leyfi mér þess vegna, herra forseti, að leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. menntmn.