Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Pétur Ottesen) Fjvn. er sammála flm. þessarar till., hv. þm. Hafnf., um, að rannsókn á þessum efnum sé mjög þýðingarmikil og muni hafa mikla fjárhagslega þýðingu fyrir landsmenn. N. mælir með því, að bætt verði skilyrði Atvinnudeildar háskólans til fjörefnarannsókna með því að bera fram við 3. umr. fjárlaganna till. um 50 þús. kr. fjárveitingu í þessu skyni. N. leggur mikla áherzlu á, að öll aðstoð verði veitt til þess að vinna áfram að þessum þýðingarmiklu rannsóknum og gata málsins verði greidd á allan hátt.



Ég vil þakka n. afgreiðslu þessa máls og góðar undirtektir, því að þótt hún hafi borið fram brtt., hefur það enga efnislega þýðingu. Ég er fyllilega samþykkur þeim brtt., því að útkoman verður sú sama.



Herra forseti. Allshn. hefur haldið um þetta mál fundi og rætt málið ýtarlega. Hún sendi þetta erindi til sjútvn. beggja d. og fékk aðeins svar frá sjútvn. hv. Ed., sem mælti með því, að till. yrði samþ. Frá sjútvn. hv. Nd. kom aldrei neitt svar. Og með því að allshn. vildi ekki tefja málið, afgreiddi hún það án þess að fá umsögn þeirrar hv. n. um málið. Allshn. var sammála um það, að hér væri ekki í raun og veru um annað að ræða en endurtekning á tjáningu vilja fyrrverandi þinga um þetta mál. Það hefur óslitið verið vilji Alþ. á undanförnum árum, þegar um þetta mál hefur verið fjallað, að nauðsyn væri á að vinna sem mest að því að friða Faxaflóa. Og þess vegna leggur fjhn. til, að þáltill. á þskj. 106 verði samþ.

Frsm. 1. minni hl. (Finnur Jónsson) : Herra forseti. Það vill nú svo til, að fjvn. er klofin um þetta mál, þannig að fjórir nm. leggja til, að þáltill. verði samþ. með nokkrum breyt., en fjórir aðrir nm. leggja til, að till. verði felld. Sú breyt., sem sá hluti fjvn., sem ég er frsm. fyrir, leggur til, er í því fólgin, að þar sem ákveðið var í upprunalegu till., að bréfin yrðu keypt fyrir matsverð, þá verði ákveðið, að þau verði keypt fyrir nafnverð, meður því að það hefur sýnt sig eftir mati, sem farið hefur fram á bréfunum, að n. sú, sem hefur haft þetta mál með höndum, telur, að hlutabréfin standi í nafnverði. - Önnur breyt., sem við viljum gera á till., er sú, að hlutabréfin greiðist eigendum með ríkisskuldabréfum til 10 ára með 4% ársvöxtum. Þáltill. þessari fylgir mjög ýtarleg grg., og sé ég ekki ástæðu til að rekja efni hennar, þar sem hún mun vera hv. þm. mjög kunn, enda hefur málið verið a. m. k. tvisvar áður hér fyrir Alþ. En þeir, sem vilja láta samþ. þessa till., færa fram aðallega sínu máli til stuðnings, hygg ég, að ríkissjóður hafi í hendi sér að gera hlutabréf Útvegsbankans svo úr garði, að þau gangi ekki kaupum og sölum. Og ríkissjóður hefur notað sér þetta, a. m. k. á síðasta aðalfundi bankans, þar sem sýnt var, að hagur bankans hefur verið þannig, að vel hefði mátt gera ráð fyrir arði af hlutabréfunum. En mér er tjáð, að fulltrúi ríkissjóðs á fundinum hafi lagt til, að arður yrði ekki greiddur af bréfunum. Og það mun verða til þess, að þessi bréf ganga ekki kaupum og sölum. Á þennan hátt heldur ríkissjóður enn þá fyrir þeim, sem áttu fé inni í Íslandsbanka, þegar hann var lagður niður, fé þeirra. Virðist þetta mjög óréttlátt. Ef till. sú verður samþ., sem ég og þrír aðrir hv. nefndarmenn standa hér að, þá mundi koma sú breyt. á, að hlutabréf bankans færu að ganga kaupum og sölum, a. m. k. þessi hlutabréf, sem eru eins til komin og getið er um í till. Eftir athugun á þessu máli, tel ég þetta réttlætismál. Og ég legg eindregið til, að tillgr. verði samþ. eins og segir á þskj. 358. Það verður ekki séð, að það sé á neinn hátt réttlætanlegt, að ríkissjóður haldi þessu fé fyrir hluthöfum bankans, eins og þessi hlutabréf eru til komin, arðlausu ár eftir ár, eins og ástæður eru hjá ríkissjóði og bankanum.



Herra forseti. Eins og sést á þessum þskj., sem hér liggja fyrir, nál. á þskj. 358 og 399, var ágreiningur um þetta mál í fjvn. Fjórir af nm. vilja samþ. þáltill., þó með breyt., en við aðrir fjórir nm. erum því mótfallnir. Einn hv. nm. greiddi ekki atkv. um málið, þegar það var til meðferðar í fjvn., heldur sat hjá. Því er haldið fram af flm. og fylgjendum málsins, að það sé rétt af ríkissjóði að kaupa þessi bréf fyrst og fremst vegna þess, að það sé óeðlilegt, að hinir upphaflegu eigendur bréfanna, sem hafa lagt fram þetta hlutafé, þegar Útvegsbankinn var stofnaður, þeir - eins og það er orðað - „séu látnir færa þær fórnir að hafa fjármuni sína bundna um óákveðinn tíma í hlutabréfum Útvegsbankans, án þess að sú hlutafjáreign gefi þeim nokkurn arð“. Nú hefur það komið fram, og skýrt er frá því í grg., sem fylgir þessari þáltill., að ríkisstjórnin nafi nýlega látið framkvæma mat á hlutabréfum Útvegsbankans, hún hafi skipað til þess þriggja manna nefnd á síðasta ári að framkvæma þetta mat, og segir í grg., að nefnd þessi hafi komizt að þeirri niðurstöðu, að hlutabréf bankans séu það mikils virði að minnsta kosti, sem þau eru talin að nafnverði. Sé nú þetta rétt, sem ég hef enga ástæðu til að efast um, að þetta mat hafi verið samvizkusamlega framkvæmt og að bréfin séu a. m. k. þess virði, þá get ég ekki séð annað en að nú orðið sé hér um arðvænlega eign að ræða. Ef hagur bankans er þannig orðinn, að það sé hægt að telja hlutabréfin a. m. k. í nafnverði, og verði bankanum vel stjórnað og engin óhöpp komi fyrir, má gera ráð fyrir, að þessi bréf verði arðberandi eign í framtíðinni. Og þá hljóta að aukast möguleikarnir til sölu á bréfunum, ef eigendurnir vilja selja sína hlutafjáreign. Séu þessi bréf a. m. k. í nafnverði að verðmæti, er ekki hægt að gera ráð fyrir öðru en þau svari arði framvegis, sem a. m. k. samsvari sparisjóðsvöxtum, og mætti vænta, að þessi arður gæti orðið eitthvað meiri. - Við í öðrum minni hl. fjvn. sjáum því ekki ástæðu til þess, að ríkið sé að ásælast þessi bréf. Ég lít svo á persónulega, að hitt gæti vel komið til mála, að ríkið seldi eitthvað af eign sinni í Útvegsbankanum. En það virðist engin ástæða vera til þess, að ríkið fari að sækjast eftir að fá keypt þau hlutabréf bankans, sem það á ekki nú. Það er gert ráð fyrir því í brtt. hv. fyrsta minni hl. fjvn., að ríkið taki að láni kaupverð þessara bréfa á þann hátt, að gefin verði út ríkisskuldabréf til 10 ára og að hlutabréfin verði greidd með slíkum bréfum. En við, sem stöndum að álitinu á þskj. 399, sjáum enga ástæðu til þess, að ríkið sé að stofna til skulda nú til þess að kaupa þessi bréf, því að eins og ég hef vikið að, benda allar líkur til þess, að hlutabréfaeigendur, sem það vilja, geti losnað við bréfin, án þess að ríkið gerist kaupandi að þeim. Og í því sambandi vil ég geta þess, að við, sem erum í öðrum minni hl. fjvn., teljum, að það gæti vel komið til mála, að bankinn fengi heimild til þess að kaupa eitthvað af sínum eigin bréfum - nú eða síðar. Ég sé ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum, en eins og þegar er tekið fram, leggjum við á móti því, að þáltill. verði samþ.



Herra forseti, Ég vildi aðeins segja örfá orð um þessa þáltill. og afgreiðslu fjvn. á henni, af því að ég átti nokkurn þátt í því óbeint, að hún er fram komin. Þetta mál, sem hér liggur fyrir, er allgamalt og stafar upphaflega frá þeim tíma skömmu eftir 1930, þegar Íslandsbanki var í kreppu og um það var deilt, hvort hann yrði lagður niður eða ekki. Þá var hafin sterk starfsemi í þá átt að leitast við að fá þá, sem áttu starfsfé í Íslandsbanka, til þess að leggja það fram til að kaupa fyrir hluti í bankanum í því skyni, að hann yrði endurreistur, til þess að hrun, sem þá var yfirvofandi, þyrfti ekki að fara fram. Það fór svo, að mjög verulegur hluti þeirra manna, sem áttu sparifé í bankanum, gerði þetta - og líklega flestir af tveimur ástæðum, annars vegar af því, að menn vildu reyna að gera það bezta til að tapa ekki því fé, sem þeir áttu í bankanum, og hins vegar af því, að þeir munu hafa álitið, að hér væri um þjóðþrifamál að ræða, að efla þennan banka, sem var í kröggum eins og á stóð. Nú var sú aðferð tekin að leggja bankann niður og byggja á rústum hans upp annan banka, og skal ég ekki fara út í þau deilumál, hvort það hafi verið heppilegt eða ekki. En arftaka Íslandsbanka, Útvegsbankanum, varð verulegur styrkur að þessu hlutafé, sem stofnað hafði verið til út frá sparisjóðseign manna. Þessi banki var ekki sterkur, og um skeið var reiknað með því, að hlutabréf hans væru tiltölulega lítils virði. Og það var einmitt á þeim árum og út frá þeirri hugsun, sem fram komu kröfur um það, að ríkið hlypi undir baggann og keypti þessi hlutabréf, vegna þess að ríkið gæti ekki verið þekkt fyrir það að ábyrgjast sparifé landsmanna yfirleitt, en um leið láta þá, sem breytt hafa sparifé sínu í hlutafé til þess að styðja bankann, tapa því sem hlutafé. Þessar till. komu fram hvað eftir annað, en fengu mismunandi mikinn byr. Það kom þó að því að lokum, m. a. með meðmælum fjvn., að skipuð var n. til þess að athuga þetta. Og það var einmitt á því stutta skeiði, sem ég hafði mál þetta til meðferðar sem ráðh. Mér fannst sjálfsagt að verða við þeirri kröfu að skipa n. til þess að athuga þetta mál. Hér um bil samtímis skeður svo sú verulega breyt., að þetta hlutafé, sem áður var talið einskis virði, var nú talið vera orðin ágæt eign. Og ég man eftir, þegar ég var að velta fyrir mér, hvaða ástæður væru til þess að fara út í þessi kaup, þá varð mér að orði, að tilgangurinn væri að bjarga á land þeim, sem væru að drukkna, en nú væru þeir komnir á land og þyrftu ekki björgunar við. Og mér skildist nú, að það væri ástæða hv. annars minni hl. fjvn. fyrir því, að ekki væri ástæða til að samþ. þessa þáltill. nú, að kringumstæður væru í þessu efni orðnar breyttar. En hér kemur til greina nýtt atriði. Það er það, að eftir öllu eðli málsins er ómögulegt að samrýma eign ríkisins og einstaklinganna í stofnun sem þessari. Alþ. mun aldrei fallast á það, að ríkið fari að eiga í stofnunum, sem það ræður ekki, þó að það geti gert það í einstökum tilfellum að hlaupa undir baggann, eins og það gerir stundum, t. d. með Eimskipafél. Íslands, og hafa þar verið gerðar miklar tilraunir til að láta ríkið eiga þar meiri hluta hlutafjár. En yfirleitt mun það reynast svo um sameiginlega hlutafjáreign einstaklinga og ríkis, að það er ekki hægt fyrir ríkið að leggja margar milljónir þannig fram öðruvísi en ríkið ráði þar rekstri. Og það er ekki hægt fyrir einstaklinga að leggja fé í ríkisfyrirtæki sem þetta, þar sem ríkið ræður. Því að það munu alltaf koma fram önnur sjónarmið til greina hjá ríkinu sem reksturinn en hjá einstaklingum, sem hafa fé sitt í stofnuninni eingöngu til þess að ávaxta það. Og þó að bankinn væri svo stæður að geta borgað ríflegan arð, gæti verið full ástæða fyrir ríkið að standa á móti því, að það væri gert. Bezta sönnun þessa er það, að eigendur bréfanna, sem hér er um ræða, þögnuðu ekki, þó að bréfin væru kannske komin upp fyrir nafnverð. Eigendurnir vilja samt sem áður losna við bréfin, þrátt fyrir þann góða hag þess félags, sem þeir eiga þarna í. - Ég hlýt því að vera sammála þeim minni hl. fjvn., sem leggur til, að ríkið geri mönnum þessum kost á að leggja hlutabréf sín inn með nafnverði. Ég held, að breyt., sem sami minni hl. fjvn. leggur til, að gerðar verði, séu til bóta. Það er auðveldara fyrir stjórnina, sem með þetta fer, að eitthvert ákveðið hámark sé á þessum bréfum. Og ég álít þá breyt. til bóta, að miðað sé við, að bréfin verði keypt af þeim, sem upphaflega lögðu féð fram, þó að þeir verði ekki látnir koma hér undir, sem keypt hafa bréfin við lágu verði í því skyni að græða á þeim. En þeir, sem lögðu fé sitt upphaflega fram sem hlutafé, eiga kröfu á því, að fyrrverandi sparifé þeirra, sem breytt var í hlutafé, njóti svipaðrar verndar og annað sparifé. Og það nær aldrei fram yfir nafnverð, eins og leiðir af sjálfu sér, og er því ekki ástæða til að greiða fyrir þessi bréf meira en nafnverð. Hv. frsm., sem síðar talaði, sagði, að það væri óheppilegt, að ríkið stofnaði til skulda vegna þessara kaupa. Þetta er misskilningur. Það er ekkert annað en að ríkið breytir einni eign í aðra. Það eignast hlut í bankanum fyrir það fé, sem það um leið skyldar þessa menn til að lána ríkinu, og það er engu auðveldara fyrir ríkið en láta bankann standa undir þessu láni, ef bankinn stendur sig vel. Sú ástæða, sem sami hv. frsm. bar fram, að það væri réttara að láta bankann sjálfan leysa bréfin inn, er ekki á rökum byggð, því að það væri aðeins til að rýra starfsfé bankans um þessa upphæð eða um 2,8 millj. kr. En svo er eitt, sem ég vil taka skýrt fram. Ég vil tímabinda þetta tækifæri, sem hér á að gefa. Ég vil ekki, að það hvíli áframhaldandi á ríkissjóði skylda til að innleysa þessi bréf. Það er nægilegt að ákveða tímann hálft eða heilt ár, við skulum segja til ársloka 1944. Ef slíkt mark verður ekki sett, mundi stj. sennilega gera það, og það er nauðsynlegt, að það sé gert.

Forseti (GSv) : Ég vil benda á, að þetta er síðari umr., svo að ef menn hafa í hyggju að koma fram með brtt., þá er ekki seinna vænna.



Herra forseti. Ég verð að tala f. h. 3. minni hl. n., því að við atkvgr. fjvn. var ég ekki tilbúinn að taka afstöðu til þessa máls, því að ég hafði þá eigi kynnt mér málið nógu vel. Síðan hef ég reynt að mynda mér skoðun um málið, og hef ég komizt að þeirri niðurstöðu, að rétt sé að heimila að kaupa þessi bréf. Mér skilst, að hér sé um að ræða talsvert af gömlu fólki, sem á þarna gagnslaus hlutabréf, en hefur þörf fyrir þessa peninga. Hins vegar er ljóst, að bréfin eru fyllilega í nafnverði eftir því mati, sem fram hefur farið í bankanum, og meira að segja þeir, sem kunnugir eru, vilja meta þau a. m. k. á 150% af nafnverði. Ég átti tal við fjármálamann fyrir nokkru, og taldi hann áreiðanlegt, að þau væru í 150%-virði. Þess vegna verð ég að segja, að þessi bréf eru trygg og góð eign fyrir þann, sem hefur efni á að eiga þau, en sumir hafa ekki efni á að liggja með eignir, sem þeir fá ekki arð af, hvað verðmætar sem þær eru, og margir þeirra, sem eiga þessi bréf, þurfa að koma þeim í peninga til að geta lifað af. Ég held þess vegna, að aðeins þeir, sem þurfa á peningum að halda, verði til þess að selja bréfin, ef sú skoðun nær að festa rætur, að þau séu a. m. k. 150%-virði. Og ef svo er, þá tel ég sjálfsagt að kaupa þau, meðan þau fást fyrir 100%. Það hefur komið fram, að það sé ekki æskilegt, að ríkið stofni til skulda af þessum ástæðum. En ef bréfin eru 150%-virði, þá hygg ég, að aðeins þeir, sem beinlínis þurfa á peningum að halda, selji þau, og það verði þess vegna ekki nærri því öll bréfin, sem ríkið þarf að kaupa, og aðeins af þeim, sem nauðsynlega þurfa á þessum peningum að halda sér til lífsviðurværis. Ég tel því rétt að samþ. till. eins og hún kemur frá 1. minni hl. á þskj. 358.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér fyrir mína hönd og annarra flm. málsins að þakka 1. minni hl. fjvn. fyrir till. þær í málinu, sem gerðar eru á þskj. 358. Ég býst við, að ég mæli þar fyrir hönd allra flm., er ég lýsi yfir ánægju yfir þeirri breyt., sem lögð er til í brtt. á greindu þskj. Ég álít ekki þörf fyrir mig að fara lengra út í þessi mál. Ég tel, að með þeirri lausn, sem fæst, ef sú till. er samþ., sé fengin viðunandi lausn á málinu fyrir alla hlutaðeigendur. Eins og allir vita, hvílir engin skylda á núverandi eigendum þessara bréfa að selja þau, þó að þessi till. verði samþ., en grunur minn er sá, að flestallir þeirra, - og flestir þeirra eru fullorðnir menn eða eldra fólk, - kjósi þann kost að afhenda ríkinu hlutabréfin og fá skuldabréf í staðinn, eins og nefndarhlutinn ætlast til, frekar en að eiga hlutabréf í bankanum áfram. Það hefur enginn vefengt, að hagur bankans er góður, jafnvel eins góður og þeir segja, sem hæstar áætlanir gera um það, en út í þær sakir tel ég enga þörf að fara, en það má vera öllum landsmönnum gleðiefni, bæði frá því sjónarmiði, að ríkið á þar mestan hlut, og eins vegna þess, að þá á bankinn hægara með að uppfylla hlutverk sitt í þjóðfélaginu. Ég tel ekki þörf fyrir mig að rökræða við þann nefndarhlutann, sem stendur að nál. á þskj. 399. Þeim rökum hefur verið rækilega mótmælt af hv. 1. þm. Reykv., en út af ræðu hans vil ég segja það, að það er ekki í brtt. fjvn., að kaupin gildi eingöngu um þau bréf, sem aldrei hafa skipt um eigendur, heldur í till. eins og hún var upprunalega flutt. Út af aths. hans um, að heimildin til að kaupa bréfin gildi aðeins um ákveðinn tíma, vil ég leyfa mér að taka fram, að ég fyrir mitt leyti tel það réttmætt, og í því sambandi vil ég leyfa mér að setja hér niður á blað brtt. við brtt. á þskj. 358 á þá lund, að á eftir orðunum „ef þess er óskað“ komi: „fyrir lok desember 1944“. Þá hafa hlutabréfaeigendur ársfrest til að ráða við sig, hvort þeir óski þess, að ríkið afhendi þeim ríkisskuldabréf í staðinn fyrir þessi hlutabréf. Ég skal svo ekki fara fleiri orðum um þetta. Ég vil gera mitt til þess, að unnt verði að afgr. till. í dag, og vona ég, að Alþ. fallist nú á að leysa þetta mál á þeim grundvelli, sem fyrir liggur á þskj. 358.

Forseti (GSv): Mér hefur borizt brtt. frá hv. þm. Vestm., sem hann hefur nú lýst. Brtt. þessi er of seint fram komin og þar að auki skrifl. Þarf því tvöföld afbrigði til þess, að hún megi komast hér að.



Ég skal ekki tala langt mál, en lýsi yfir fylgi mínu við till. 1. minni hl. Hv. þm. V.-Húnv. sagði, að ef hlutabréf Útvegsbankans væru komin upp í nafnverð, væri engin þörf að kaupa þau af núverandi eigendum, því að þá hefðu þeir eign sína í fullu verði, svo að það væri engin þörf á að hjálpa þeim. Þessir menn eru eigendur í félagi, sem er talið eins og hlutafélag, en er það í raun og veru alls ekki, því að í þessu félagi ræður einn aðilinn öllu, og því er ríkið, þessi hlutaðeigandi, sem ræður öllu, er líka eini hlutaðeigandinn, sem ber ótakmarkaða ábyrgð á þessari stofnun. Og þegar einn hlutaðeigandinn ræður öllu og ber einn alla ábyrgð, er öðru fólki ólíft í stofnuninni en honum. Þegar ríkið segist ekki borga arð af hlutafé, fyrr en varasjóður sé orðinn svo og svo mikill, með þeim rökum, að það beri eitt saman ótakmarkaða ábyrgð á stofnuninni, þá verður annað hvort ríkið að kaupa upp einstaklingana eða einstaklingarnir að kaupa ríkið upp. Nú er búið að halda við í 12–13 ár ástandi, sem skapaðist út úr vandræðum og að vissu leyti var skapað með þvingun, og nú er tími til þess kominn, að breytt sé til á annan hvorn veginn. Ríkið gæti selt sína hluta, ekki fyrir nafnverð, heldur fyrir tvöfalt verð eða hærra, en ef það yrði gert, yrði að fylgja því sérleyfi til langs tíma. Ég geri ráð fyrir, að áður en slík löggjöf yrði afgr. hér á þingi, mundi heyrast hljóð úr horni, jafnvel fxá þeim mönnum, sem nú beita sér á móti því, að ríkið kaupi hlutabréfin upp. Ég mundi vera því mótfallinn, en aðra hvora leiðina verður að fara, og þar sem ríkið hefur þessa aðstöðu, þá er því engin vorkunn. Það er ekki að eyða peningum, og það er ekki að auka á skuldir sínar, því að það kemur eign á móti, eign, sem er virt lágt vegna þess valds, sem ríkið hefur haft til að úthluta arði. Ef ríkið kaupir þessi bréf og greiðir þau með skuldabréfum, eins og hér er lagt til og er skynsamleg leið, þá getur það eignazt þessi bréf án þess að svara nokkurn tíma út grænum eyri, því að þetta lán mundi með jöfnum greiðslum ekki þurfa að kosta ríkið meira á hverju ári en það getur auðveldlega tekið í arð af bankanum. Ríkið á þetta allt undir sjálfu sér. Hv. þm. V.-Húnv. sagði, að hann mundi ef til vill geta fallizt á, að bankinn fengi sjálfur heimild til að kaupa þessi bréf. En mér skilst, að það, sem 1. minni hl. leggur til, sé hér um bil það sama og að bankanum væri heimilað að kaupa, því að ríkinu er í lófa lagið að láta bankann borga tilsvarandi arð og þetta kostar. En ef bankinn á að kaupa sjálfur, hvernig endar það? Þá er það raunverulega ríkið, sem kaupir, því að þá er búið að leysa alla aðra hlutaðeigendur út, og þá er ríkið eini eigandinn, því að bankinn er ekki sjálfseignarstofnun. Það er hluti ríkisins í bankanum, sem þá bólgnar um það, sem búið er að kaupa af öðrum hlutabréfum. Ég er ekki í vafa um, að hver einasti einstaklingur, sem hefði þessa aðstöðu, mundi nota þetta tækifæri og kaupa bréfin. Það er ekki hægt að svara mér með því, að bankinn geti tapað. Auðvitað getur hann tapað. En þá er þetta hlutafé það minnsta, heldur er það ábyrgðin, sem ríkið ber á bankanum og engin till. er um að létta af. Frá mínu sjónarmiði er það svo, að ef ríkið kaupir þessi bréf, þá er það að leysa sig undan þeirri réttlætiskröfu, sem hægt er að gera til þess. Þá á ríkið það við sig sjálft, hvort það borgar út arð, og getur miðað það við sína ábyrgð og sinn eigin hag. En í þessu efni hlýtur ríkið að hafa vonda samvizku gagnvart smáhluthöfunum, meðan þeir eru við lýði. Ég hefði heldur óskað, að heimild hefði verið veitt til að kaupa öll hlutabréfin. Ég geri engan greinarmun á, hvernig þau eru komin í eigu manna eða hvort það eru innlendir eða útlendir menn, en geri þó ekki till. um það. En þetta er á réttri leið, og þó að öll hlutabréfin yrðu keypt, þá mundi það ekki kosta ríkið nema um 4% af hlutafénu, sem á að vera tiltölulega hæg útborgun á ári, gangi allt brúklega. Ég vil svo aftur lýsa yfir fylgi mínu við þessa till. Það væri léleg fjármálastjórn fyrir hönd ríkisins að nota ekki þessa möguleika og gera um leið létt í geði mörgu gömlu fólki, sem fyrir löngu er komið út úr atvinnulífinu og hefur ekkert frá fyrra stríði nema tapið eitt.

Forseti (GSv) : Það er sýnilegt, að þessu máli verður ekki lokið nú. Fundartími er á enda og nokkrir á mælendaskrá. Málið er einnig þannig vaxið, að rétt mundi þykja að fresta því. Ýmsir hv. þm. eru fjarstaddir og það jafnvel sumir flm. Ég mun því verða að fresta þessari umr.