Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Jónas Jónsson): Eins og hv. þdm. muna, var óskað eftir því, af því að Sjálfstfl. hafði ekki haft mann í menntmn. á fyrsta fundi hennar, að málið yrði aftur tekið til athugunar. Það var í raun og veru heppilegra, þar sem hér var ekki aðeins einn félagsskapur, heldur fleiri félög, sem þurftu að athuga málið vel. Einn nm., hv. 2. þm. Eyf., hefur verið fjarverandi, en við hv. þm. Vestm. höfum haldið áfram starfi n. Við höfum í framhaldsnál. borið fram 2 brtt. og látum fylgja því þrjú fylgiskjöl, eitt frá Íþróttasambandi Íslands, annað frá Íþróttakennarafélagi Íslands og hið þriðja frá sambandsstjórn U.M.F.Í. Allir leiðandi menn í þessum félögum eru hlynntir frv. og munu leggja mikla áherzlu á, að það nái fram að ganga. Hv. 1. þm. Reykv. benti á það við 1. umr., hvort þessi stofnun yrði ekki að vera hér í Reykjavík. Stjórn Í.S.Í. er á þeirri skoðun, að svo geti vel farið, að nauðsynlegt yrði, að þessi stofnun væri í höfuðstaðnum, þegar allt íþróttalíf er búið að fá hér aðra aðstöðu, sem síðar mun koma. Að öllu athuguðu verður að telja rétt að hafa skólann á Laugarvatni, a.m.k. fyrst um sinn. Svo var annað atriði, sem n. átti erfitt með. Að þessum málum standa mörg mismunandi félög, og þó að þau vinni að sama takmarki, er stöðugur reipdráttur þar á milli. “Nú gera öll 3 félögin, sem skrifað hafa n., kröfu til að hafa hvert um sig fulltrúa í skólanefnd íþróttaskólans. Við hv. þm. Vestm. höfum talið heppilegast, að ríkisstj. gæti á hverjum tíma valið slíkan mann til að eiga sæti í skólanefndinni, og gætu félögin þá fengið að hafa fulltrúa þar til skiptist. Fræðslumálastjórinn vildi helzt, að íþróttalæknir ætti sæti í skólanefndinni, og það atriði er tekið upp í 2. brtt. Íþróttafrömuðir vildu hafa fleiri kennara við skólann heldur en við höfðum lagt til. Við sáum ekki ástæðu til að taka þetta til greina að svo stöddu, og mundi koma seinna tækifæri til þess, enda er svo gert ráð fyrir í frv., ef Alþ. veitir fé til aukakennslu. Ég get ekki annað sagt en að málið hafi fengið góðan undirbúning, þó að það sé ekki stjfrv. En það er rétt að útskýra, út af þessu skólanefndarmáli, að heppilegast þótti að hafa einn mann frá héraðsskólunum í skólanefndinni. Það er nú svo í tvíbýli, að aðilar verða oft að þoka hver fyrir öðrum. Skólarnir gætu risið upp hver gegn öðrum og það gæti verið óþægilegt, ef ekki væri tengiliður þar á milli til að jafna alla árekstra. - Ég held, að ég hafi svo ekki meira að segja um þetta mál.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Ég held, að vafi sé á, hvort brtt. 146,2, frá menntmn., stendur til bóta. Ég vil aðeins benda á það í þessu sambandi, að það er nokkuð bindandi fyrir ríkið, sem á að reka skólann, að það fái ekki að ráða þriðja manninum í skólanefndina. Það er ætlazt til, að skólastjórinn á Laugarvatni sé einn nefndarmaður, íþróttafulltrúi ríkisins annar, en í staðinn fyrir, að kennslumálaráðuneytið veldi þann þriðja, skal koma læknir eða forustumaður í íþróttamálum. Þó að hv. nm. séu velviljaðir íþróttunum, hafa þeir hér um of snúizt á sveif með íþróttafélögunum. En það er ófært með skóla, sem ríkið rekur, að það fái ekki að ráða þriðja manni í skólanefndinni. Mér finnst hv. n. hafa verið of eftirlát við íþróttamenn, og það er ekki rétt, hvort sem þessi stofnun á í hlut eða önnur, að láta einstök félög innan þjóðfélagsins ráða , því, hvernig hún er rekin. Ríkið á að stjórna sínum stofnunum sjálft: Ég mun greiða atkv. með frv. eins og það verður eftir að 1. brtt. hefur verið samþ. Það er eðlilegt, að íþróttamenn setji slíkar kröfur fram, en hins vegar verður að athuga alla málavöxtu. Ég vil nota tækifærið til að benda á, að þegar íþróttafulltrúinn var skipaður, varð nasablástur mikill meðal íþróttamanna, sem var alveg óþarfur, af því að maðurinn var vel starfi sínu vaxinn. En mér þykir vænt um, að íþróttamenn hafa sýnt í þessu máli mikinn drengskap, eins og maður á kröfu til úr þeirri átt, og þessar till. þeirra bera vott um gott samstarf milli íþróttafélaga og íþróttafulltrúa, enda eru íþróttamenn nú orðnir mjög ánægðir með val fulltrúans. En þó að gott samstarf sé milli íþróttafélaganna og ríkisins, þá á ekki að taka af ríkinu þau völd, sem það á að hafa.

* Frsm. (Jónas Jónsson): Eins og hæstv. forsrh. hefur séð, bar n. þessa brtt. fram sem málamiðlun. Annars mun n. vera á sömu skoðun og hæstv. ráðh., a.m.k. við hv. þm. Vestm., sem bárum till. fram. Okkur kom saman um að bera till. ekki upp nú, ef samkomulag næðist í d. um þá stefnu, sem hæstv. ráðh. aðhylltist, og mætti athuga það milli umr.

* Flm. (Jónas Jónsson): Ég get verið stuttorður um þessa till., því að eftir að ég hafði flutt hana, tjáði forseti Sþ. mér, að þegar væri kominn skriður á málið, sem mér var ekki kunnugt um. Hið nýstofnaða héraðsdómarafélag flutti sams konar áskorun og það, sem hér er farið fram á, og var gert ráð fyrir, að verkið væri falið einum manni, en hvort búið er að ganga frá því, veit ég ekki. Ég tel það spor í rétta átt að samþ. þessa till., enda renna fleiri stoðir undir hana en ég víssi, þegar hún var flutt.

*Sigurjón Á Ólafsson: Ég vildi spyrja hv. flm. þessarar till. að því, hvort hann hafi gert sér grein fyrir því, hvernig form ætti að vera á útgáfu þessara laga, sem hér á að endurskoða. Það kemur upp í huga mínum sú útgáfa, sem gefin var út 1932, „Gráskinna“, sem nú er því miður ekki í jafnmargra höndum og ætti að vera, en þykir viðamikil að hafa í einu lagi. Á Norðurlöndum, þar sem slík lagasöfn eru gefin út, eru þau gefin út í flokkum með tilliti til atvinnu og efnis laganna, og er þá í sérstökum flokki t.d. allt, sem við kemur siglingum og fiskveiðum. Hjá Svíum er í sérstakri bók allt, sem við kemur landbúnaði, og í sérstakri bók það, sem við kemur iðnaði. Þá er haldið sérskildu öllu, sem við kemur réttarfarslöggjöf og slíkum málum. Þetta held ég, að gott væri að hafa í huga, þegar verkið yrði unnið. Auðvitað mundi það kosta meira, ef þessi skipting yrði viðhöfð, en þeir mundu verða margir, sem áhuga hafa fyrir vissum hlutum og vildu eignast bækurnar, sem ekki kærðu sig um að eignast öll lög um öll efni, sem gefin yrðu út. Vegna þessa vildi ég spyrja hv. flm., hvort hann hafi gert sér grein fyrir því, í hvaða formi þetta lagasafn eigi að vera. Ég vildi enn fremur spyrjast fyrir um það, hvort nú þegar sé ákveðinn einhver sérstakur maður, sem annist þetta verk. Ef ég man rétt, var svo til ætlazt árið 1931 eða 1932, að það væru fleiri en einn maður, sem með það færu.

Nei, það var aðeins um einn að ræða, Ólaf Lárusson.

Ég býst við, að heppilegt sé að fela einhverjum einum manni umsjón verksins, en vafamál, hvort varlegt sé, að sá eini maður ráði því, hvernig formið eigi að vera. Ég er alveg sammála hv. flm. í því, að nauðsynlegt sé, að handhæg lögbók sé til á hverjum tíma. Það er bara nauðsynlegt, að ekki sé of skammur tími til að vinna verkið. Það er nú orðið svo langt síðan „Gráskinna“ kom út, að menn eru hættir að átta sig á því, hvað eru lög, nema þá alþingismenn og þeir, sem hafa stjórnartíðindin.

* Flm. (Jónas Jónsson): Ég get ekki sagt um form bókarinnar. Því verður sú ríkisstj. að ráða, sem sér um verkið í samráði við þann mann, sem vinnur það. Ef notað yrði það form, sem hv. þm. minntist á, yrðu teknar sérprentanir af vissum lagabálkum og sett á þá sérstakt blaðsíðutal. Ég held, að hv. þm. ætti að halda þessu vakandi við ríkisstj. og þann mann, sem veitir verkinu forstöðu. Þetta eru ekki annað en sérprentunaratriði með ákveðna lagabálka. En eins og ástatt er hjá okkur, mundi öllum þorra manna þykja bezt að hafa lagasafnið í einu lagi. Ég álit nauðsynlegt, að í bókinni væri skrá yfir reglugerðir, og ef til vill, að þær yrðu teknar upp í hana eða tilvitnanir í þær. Að því er snertir útgáfu lögbókarinnar 1932, samdi ég við Ólaf Lárusson um það, því að ég áleit hann vera manna færastan til þess, en ýmsir menn unnu með honum, eins og t.d. Gissur Bergsteinsson, Sveinn Ingvarsson og fleiri ungir menn. Mér er kunnugt um, að forseti Sþ. er á sama máli um hæfi Ólafs Lárussonar til þessa starfs og telur sjálfsagt, að hann taki nú við því sem aðalmaður, því að auðvitað hefur hann menn með, þar sem lög okkar hafa breytzt svo mikið á 10 árum. Hvað við kemur formi bókarinnar, álit ég, að hv. þm. ætti að hreyfa því við þá. sem við verkið fást.



Við 1. umr. þessa máls lýsti flm. allýtarlega þörfinni fyrir umbótum á þessum slóðum. Auk þess gat hann þess, að fyrir lægju óvenju miklar athuganir og rannsóknir á þessum stað, og eru þær sem fskj. með þessu. Þar er umsögn vitamálastj. og allýtarleg grg. frá verkfræðingi vitamálaskrifst., sem rannsakaði þessa staði, og niðurstöður beggja þessara manna eru þær, að þessi staður sé raunverulega hinn eini, sem til mála geti komið á þessu svæði, og þörf fyrir lendingarbætur mjög rík. Nefndin athugaði þetta mál, og get ég lýst því yfir fyrir hennar hönd, að undirbúningur þess er mjög rækilegur og ýtarlegur og mjög aðgengilegt fyrir n. að gera sér grein fyrir, hvernig málið horfir við, og þess vegna er ekkert því til fyrirstöðu, að n. fallist á, að frv. verði samþ. N. athugaði einstakar greinar frv. og komst að þeirri shlj. niðurstöðu að leggja til, að þær verði samþ. breytingalaust, að öðru leyti en því, að hún taldi rétt, að tekið væri fram í l., að í nefnd þá, sem hefði með höndum framkvæmdir lendingarbótanna, skyldu kosnir jafnmargir varamenn. Þetta er ekki stórt atriði, en af því að kosningar eru svo mikið að færast í það form að verða listakosningar, þótti sumum nm. rétt að taka þetta fram, og hafði n. í heild ekkert við það að athuga. N. leggur því til, að þegar kosið er í stjórn lendingarbótanna, skuli kosnir þrír varamenn. Að öðru leyti vill n. gefa þessu frv. sín beztu meðmæli og væntir þess, að hv. d. geti fallizt á það.



Ég vil þakka n. afgreiðslu þessa máls og get lýst yfir því, að ég er samþykkur þessari breyt., sem n. hefur gert, og álít hana vera til bóta. Að öðru leyti get ég fullvissað hv. þd. um það, að lendingarbætur á þessum stað eru nauðsynlegar og mjög aðkallandi. Þarna eru 20–30 bátar, og er lýst í grg., hvað þeir eiga við að búa. Mál þetta er flutt svo seint vegna þess, að ég vildi ekki koma fram með það, fyrr en það væri vel undirbúið. Þarna á Ströndum eru margar víkur og vogar, og vill hver eðlilega hafa lendingarstaðinn sem næst sér. Áður hafði verið veitt fé til lendingarbóta þarna á ströndinni, á öðrum stað, en ég lét ekki taka það fé, þegar það kom í ljós, að annar staður var hentugri, og hafa menn nú komið sér saman um það, allir sem einn, að þessi staður sé heppilegastur. Vegna þessara athugana er frv. svo seint fram komið, og verð ég að biðja hv. d. velvirðingar á því, að það er ekki flutt fyrr.