Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þessir þingmenn voru til þings komnir: 1. Áki Jakobsson, þm. Siglf. 2. Ásmundur Sigurðsson, 8. landsk. þm. 3. Barði Guðmundsson, 9. landsk. þm. 4, Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 5. Bjarni Ásgeirsson, þm. Mýr. 6. Bjarni Benediktsson, 10. landsk. þm. 7. Björn Kristjánsson, þm. N.--Þ. 8. Brynjólfur Bjarnason, 4. landsk. þm. 9. Einar Olgeirsson, 2. þm. Reykv. 10. Eiríkur Einarsson, 2. þm. Árn. 11. Emil Jónsson, þm. Hafnf. 12. Eysteinn Jónsson, 1. (vara)þm. S.-M. 13. Finnur Jónsson, þm. Ísaf. 14. Garðar Þorsteinsson, 2. þm. Eyf. 15. Gísli Jónsson, þm. Barð. 16. Gísli Sveinsson, þm. V-Sk. 17. Guðmundur Í. Guðmundsson, 7. landsk. þm. 18. Gunnar Thoroddsen, þm. Snæf. 19. Gylfi Þ. Gíslason, 4. þm. Reykv. 20. Halldór Ásgrímsson, 2. þm. N.--M. 21. Hallgrímur Benediktsson, 3. þm. Reykv. 22. Helgi Jónasson, 1. þm. Rang. 23. Hermann Guðmundsson, 11. landsk. þm. 24. Hermann Jónasson, þm. Str. 25. Ingólfur Jónsson, 2. þm. Rang. 26. Jóhann Hafstein, 7. þm. Reykv. 27. Jóhann Jósefsson, þm. Vestm. 28. Jón Pálmason, þm.a.-Húnv. 29. Jón Sigurðsson, 2. þm. Skagf. 30. Jónas Jónsson, þm. S.-Þ. 31. Jörundur Brynjólfsson, 1. þm. Árn. 32. Katrín Thoroddsen, 2. landsk. þm. 33. Lárus Jóhannesson, þm. Seyðf. 34. Lúðvík Jósefsson, 2. þm. S.–M. 35. Ólafur Thors, þm. G.–K. 36. Páll Zóphóníasson, 1. þm. N.-M. 37. Páll Þorsteinsson, þm.a.-Sk. 38. Pétur Magnússon, 1. þm. Reykv. 39. Pétur Ottesen, þm. Borgf. 40. Sigfús Sigurhjartarson, 6. þm. Reykv. 41. Sigurður Bjarnason, þm. N.-Ísf. 42. Sigurður Guðnason, 8. þm. Reykv. 43. Sigurður E. Hlíðar, þm. Ak. 44. Sigurður Kristjánsson, 5. þm. Reykv. 45. Sigurjón Á. Ólafsson, 1. landsk. þm. 46. Skúli Guðmundsson, þm. V-Húnv. 47. Stefán Jóh. Stefánsson, 5. landsk. þm. 48. Steingrímur Aðalsteinsson, 6. landsk. þm. 49. Steingrímur Steinþórsson, 1. þm. Skagf. 50. Þorsteinn Þorsteinsson, þm. Dal. Voru framantaldir þingmenn allir á fundi. Ókomnir voru til þings: 1. Ásgeir Ásgeirsson, þm. V.-Ísf. 2. Hannibal Valdimarsson, 3. landsk. þm. Forseti Íslands setur þingið. Þá er þingmenn höfðu skipað sér til sætis, kom forseti Íslands, Sveinn Björnsson, inn í salinn og gekk til ræðustóls. Forseti Íslands (Sveinn Björnsson): Í ríkisráði í gær var gefið út svolátandi forsetabréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Að ég hef ákveðið, samkvæmt tillögu forsætisráðherra, að reglulegt Alþingi 1948 skuli koma saman til fundar fimmtudaginn 10. október 1946. Um leið og ég birti þetta, er öllum, sem setu eiga á Alþingi, boðið að koma nefndan dag til Reykjavíkur, og verður þá Alþingi sett, eftir að guðsþjónusta hefur farið fram í dómkirkjunni, og hefst hún kl. 13,30. Ritað í Reykjavík 9. október 1946. Sveinn Björnsson. /Ólafur Thors. Forsetabréf um að reglulegt Alþingi 1946 skuli koma saman til fundar fimmtudaginn 10. október 1946.“ Samkvæmt bréfi því, er ég hef nú lesið, lýsi ég yfir því, að Alþingi Íslendinga er sett. Frá endurreisn Alþingis fyrir rúmum 100 árum er þetta 81. samkoma þess, en frá því er það fékk aftur í hendur löggjafarvald fyrir 72 árum, er þetta þing hið 66. í röðinni, en 49. aðalþing. Ég vil biðja alþingismenn að minnast fósturjarðar vorrar, Íslands, með því að rísa úr sætum sínum. [Þingheimur stóð upp, og forsætisráðherra (ÓTh) mælti: „Lifi Ísland“. - Var tekið undir þau orð með ferföldu húrrahrópi.] Samkvæmt 1. gr. þingskapa ber nú aldursforseta að stjórna fundi, þar til kosinn hefur verið forseti sameinaðs Alþingis. Gekk forseti Íslands síðan út úr salnum. Aldursforseti gekk þá til forsetastóls og tók við fundarstjórn. Kvaddi hann sér til aðstoðar sem fundarskrifara þá Sigurð Kristjánsson, 5. þm. Reykv. og Skúla Guðmundsson. þm. V.-Húnv.

Aldursforseti (BK): Samkvæmt ósk hæstv. ríkisstj. verður þessum þingfundi frestað og mun framhaldsfundur verða boðaður með dagskrá. Önnur verkefni liggja ekki fyrir.



Hvernig er það með boðun þessa fundar eða framhaldsfundar? Hann hefur verið boðaður hygg ég með mjög litlum fyrirvara, og ég sé, að þingmenn vantar enn þá. Ég kann illa við þetta háttalag. Það hefur þrívegis komið fyrir að undanförnu, að láðst hefur að tilkynna mér fundi, og gæti nú ekki verið um þess háttar mistök að ræða?

Aldursforseti (BK): Út af þessari fyrirspurn vil ég skýra frá því, að enn þá hefur ekki reynzt unnt að láta tvo hv. þingmenn vita af þessum fundi. Ég gat þess í dag, er fundi var frestað, að næsti fundur yrði boðaður með dagskrá. En fyrir skammri stundu kom skyndilega fram ósk um, að þessi fundur yrði haldinn. Ég taldi rétt að verða við þeirri ósk, og þótt þessa hv. þingmenn vanti, tel ég ekki líkur til, að fjarvistir þeirra hafi áhrif á forsetakjörið, og ég held, að við svo búið verði að sitja.

Hvað veit hæstv. forseti um undirbúning forsetakjörsins?

Ja, ég vil spyrja hæstv. ríkisstj., hvort hún leggi áherzlu á, að fundinum verði nú haldið áfram, ella tel ég rétt að fresta honum.



Út af fyrirspurn hæstv. forseta um það, hvort ríkisstj. legði áherzlu á, að fundi þessum væri nú haldið áfram, þá vil ég segja, að ég teldi það bezt farið. Réttast væri þó að bera þetta undir formann þingflokks framsóknarmanna, þar eð tveir framsóknarmenn munu vera ókomnir til fundar, og fresta þá fundi eitthvað, ef hann óskaði þess, til að reyna að ná í mennina. Það er rétt, að forseta bárust tilmæli um að halda þennan fund með mjög stuttum fyrirvara, og þykir mér líklegt, að þm. hafi ekki allir enn þá athugað um fundinn. Ég vildi biðja hæstv. forseta að beina því til formanns framsóknarmanna, hvort hann óskaði eftir, að fundi yrði frestað eitthvað.



Það vantar tvo framsóknarflokksmenn á fundinn. Annar þeirra er nú á leiðinni hingað, en ekki hefur náðst til hins enn þá. Ég geri ekki ráð fyrir, að það hafi nein áhrif á forsetakjörið, eins og allt mun vera í pottinn búið, og er bezt að láta auðnu ráða um það. - [Í sama bili gengu báðir hinir umræddu þm. inn í þingsalinn.]

forsrh. (Ólafur Thors) : Ég vil leyfa mér að tilkynna hæstv. Alþingi, að ríkisstj. hefur í dag beðizt lausnar og að hæstv. forseti Íslands hefur fallizt á lausnarbeiðnina, en hefur beðið stjórnina að gegna áfram störfum, unz ný stjórn hafi verið mynduð.

Forseti (JPálm) : Hv. alþm. hafa heyrt tilkynningu hæstv. forsrh. Ég geri ekki ráð fyrir, að það verði rætt nú.