Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mig minnir, að síðast þegar þetta mál var rætt, þá hafi allshn. ætlað að athuga ýmsa hluti í sambandi við 2. gr. frv. Ég vildi nú leyfa mér að spyrja hv. n., hvort hún hefur ekki athugað þetta frv., svo að fyrir liggi frá henni brtt. við það.

Jörundur Brynjólfsson Hv. frsm. nefndarinnar er fjarverandi, en n. hefur tekið þetta mál fyrir, og af hálfu n. mun ekki verða borin nein brtt. fram við frv.



Herra forseti. Ég minntist á það við 2. umr., hvort ekki mundi vera viðkunnanlegra að orða 2. málsgr. 101. gr. þannig: „Sé slíkum verknaði beint gegn heimili hans, má auka refsingu svo, að við hana sé bætt allt að helmingi bennar.“ Ég held, að þetta væri viðkunnanlegra orðalag, svo að ekki séu yfirfærð á forsetann orð, sem réttmæt gætu verið, ef um konungsfjölskyldu væri að ræða. Konungsfjölskyldan naut alveg sérstakra hlunninda gagnvart löggjafarvaldinu, sem byggðust á því, að konungurinn var talinn kjörinn af guðs náð og öll hans ætt hafin langt yfir aðra mennska menn. En forsetinn og fjölskylda hans eru hins vegar alveg jöfn fyrir lögunum og allir aðrir. Forsetinn er ekki hærra settur gagnvart lögunum en hver annar í þjóðfélaginu, og sé ég ekki, hvernig hægt er að innieiða slíkt ákvæði sem hér á að taka með, því að við verðum að gera okkur ljóst, að Ísland er ekki lengur konungsríki. Ég vil leyfa mér að koma með brtt. um þetta efni, úr því að nefndin hefur ekki séð ástæðu til að hreyfa við því, því að mér finnst viðkunnanlegra að færa þetta til samræmis við það, að við erum nú ekki lengur konungsríki, heldur lýðveldi. Ég kann ekki við það að yfirfæra hugtök, sem eru eðilleg í konungsríki, á forseta lýðríkis. Þarna koma ólík sjónarmið til greina, þar sem forseti er kjörinn af fólkinu, en konungurinn var talinn kjörinn af guði. Ég mun því koma með brtt. um þetta atriði.

Telur hv. þm. ekki eins heppilegt að koma fram með brtt. við 3. umr. málsins?

Jú, það er að sjálfsögðu alveg nóg.



Herra forseti. Ég vildi aðeins leyfa mér að skjóta því til hv. nefndar, hvort hún vildi ekki fyrir 3. umr. athuga orðalag frv. Ég ætla ekki að koma fram með brtt. um þetta, en mér virðist óhjákvæmilegt annað en breyta lítillega orðalaginu á 2. gr. frv., þar sem talað er um verknað, sem beint er gegn nánustu fjölskyldu forsetans. Mér virðist það fái varla staðizt að tala um „nánustu“ fjölskyldu. Á þessu vildi ég aðeins vekja athygli.



Herra forseti. Eins og ég gat um við 2. umr., hef ég leyft mér að bera fram brtt. við þetta mál á þskj. 263, um það, að ríkisstj. verði enn fremur heimilað að ábyrgjast allt að 2 millj. kr. lán til þess að setja olíukyndingartæki í þessi skip. Eftir því sem mér er kunnugt, þá kostar það 500–600 þús. kr. að setja slík tæki upp í hvert skip. Með þessu ætti því að mega takast að setja slík tæki í fjögur skip, og það eru áreiðanlega það mörg skip til, sem vert er að gera þessa tilraun Ég vænti þess, að hv. þm. taki þessari till. vinsamlega, þannig að hún fái þá afgreiðslu, sem hún á skilið.



Herra forseti. Brtt. þessi er nýlega fram komin og lá ekki fyrir, þegar fjhn. athugaði málið. Ég tel því eðlilegt, að umr. um þetta mál verði frestað, svo að fjhn. geti athugað þessa till., áður en lengra verður gengið. Mér finnst það skorta í till., að það komi fram, hvaða aðilar eiga að fá þessa aðstoð. Það er oft, að það koma fram óskir um slíka ríkisábyrgð, en þá liggur það venjulega fyrir, hverjir það eru, sem slíkrar ábyrgðar óska, en hér liggur þetta ekki fyrir, eins og fram kom í ræðu hv. flm. Ég tel rétt, að þetta liggi fyrir, og enn fremur, að þessi brtt. verði lögð fyrir fjhn. til athugunar.



Herra forseti. Það er síður en svo, að ég hafi nokkuð við það að athuga, þó að þessari umr. verði frestað, svo að nefndin geti athugað þessa brtt. Hins vegar varðandi það, hvaða aðilar það séu, sem þessarar ábyrgðar óski, þá er það alveg rétt hjá hv. þm. V-Húnv., að það er ekkert óeðlilegt, að það liggi fyrir, hverjir það eru, sem þessarar ábyrgðar óska. En það er nú svo, að í þessu frv. er ekkert sagt, hverjir það séu, og samdi ég þessa viðbótartill. með tilliti til þess. Hins vegar skal ég gefa nefndinni allar þær upplýsingar, sem ég get, um þetta, og ég get þegar sagt það, að ég veit um að minnsta kosti tvo menn, sem þessa ábyrgð vilja nota, og mér þykir ekki ólíklegt, að það muni finnast fleiri. Ég gerði þetta sem sagt af ráðnum hug að nefna ekki þessa menn, þar sem það var ekki gert í frv.

Forseti (SB): Það hefur borizt ósk um, að þessari umr. verði frestað. Ég mun verða við þeirri ósk, en hins vegar vil ég beina þeim tilmælum til allra þm., að þeir geri ekki mikið að því að biðja um frestun mála, því að það kann að hafa það í för með sér, að þau sömu mál nái ekki fram að ganga á þessu þingi.



Herra forseti. Það er aðeins smávægileg breyt., sem ég hef flutt við þetta frv. Það er um gildistöku l. Því var ekki veitt athygli fyrr en eftir 2. umr., að heppilegra væri að breyta ákvæðum 5. gr. í þá átt, að l. skyldu öðlast gildi þegar.



Herra forseti. Við þetta frv., sem hér liggur fyrir, flytur landbn. nokkrar brtt., og er það sökum þess, að þegar n. barst frv. í hendur, var orðið alláliðið þings, og taldi n. rétt að fresta ekki afgreiðslu þess, en á hinn bóginn voru brtt. ekki fullgerðar, og þótti þá rétt að bera þær ekki fram fyrr en við 2. umr., og fengist þá betri tími til að ganga frá þeim. Þetta er ástæðan fyrir því, hvað þessar brtt. koma seint fram. Um breytingarnar sjálfar er það að segja, að í núgildandi l. er gengið út frá því, að maður, sem hyggst reisa nýbýli og fær samþykki hlutaðeigandi aðila til þess, fái ekki styrk úr nýbýlasjóði, fyrr en hann hafi reist byggingar á jörðinni. Þetta leggur landbn. til að verði fært í betra horf. Af þessum ástæðum hefur ekki verið hægt að veita mönnum styrk til að byrja á nýbýlum sínum, ef þeir hafa byrjað á að rækta jörðina; m.ö.o. hefur ekki verið hægt að veita mönnum styrk til að gera það býli, sem væntanlega bæri íbúðarhús. Það má segja, að með l. hafa menn verið knúðir til að byrja á öfugum enda, þ.e., í stað þess að byrja á að rækta jörðina hafa menn orðið að byrja á að reisa íbúðarhús. Nú er það svo víða, að ungir menn hugsa sér að fá hluta af jörð föður síns til þess að reisa nýbýli á. Þessir menn hafa oft góða aðstöðu til að byrja þegar á ræktuninni, áður en þeir geta lagt í byggingar; geta með öðrum orðum verið búnir að koma upp lífvænlegu býli, þegar hægt er að fara að leggja í byggingu íbúðarhúss. Höfuðbreyting n. á frv. stefnir í þá átt að leiðrétta þetta, þ.e. að gera mönnum kleift að verða aðnjótandi styrks til að koma upp nýbýli, áður en lagt er í byggingar á jörðinni. En það, sem veldur einkum erfiðleikum í sambandi við þetta ákvæði, er það, að ef til vill má gera ráð fyrir, að ýmsir mundu misnota þessa aðstöðu þannig, að þeir muni kannske aldrei byggja á þeirri jörð, sem þeir hafa fengið styrk til að rækta. Til þess nú að reyna að koma í veg fyrir það, að slík misnotkun eigi sér stað, leggur n. til, að lögfest verði nokkur ákvæði í þessu skyni, og eru þau prentuð í liðunum a–d á þskj. 249. Þar eru jafnframt þau viðurlög, sem við liggja, ef út af yrði brugðið, og eru þau í þá átt, að styrkþegi skuli endurgreiða ræktunarstyrkinn með 5% vöxtum, ef hann hafi ekki reist nauðsynlegar byggingar á landinu innan ákveðins tíma frá því að styrkurinn var fyrst greiddur, og í öðru lagi, að stofnandi nýbýlisins skuli setja land sitt að veði sem tryggingu fyrir því, að staðið verði við þessar skuldbindingar. Þessi atriði, sem ég hef nú drepið á, eru meginefni brtt. þeirra, sem landbn. leggur nú fram. Þess skal að lokum getið, að þegar gengið var frá þessu frv., gat einn nm., Ásmundur Sigurðsson, þess, að hann gæti ekki fellt sig við öll atriði frv. og hann hefði sínar aths. að gera við það. Aðrir nm. voru sammála um afgreiðslu þess. Ég óska svo, að málið verði látið ganga áfram.



Herra forseti. Frsm. þessa máls gat þess í lok ræðu sinnar, að ég mundi ekki vera að öllu leyti sammála öðrum nm. um málið og hefði mínar aths. að gera við það. Þetta er alveg rétt. Þegar frv. var tilbúið og ákveðið að flytja málíð, taldi ég mig hafa óbundnar hendur um afstöðu til þess eins og það var í fyrstu, en ég lagði þó ekki á móti flutningi þess. Nú hefur landbn. gengið frá nokkrum brtt. við frv, og prentað á þskj. 249, og gekk hún frá þeim á fundi, sem ég gat af óviðráðanlegum ástæðum alls ekki mætt á, þar sem ég var þá á ferð í Vestmannaeyjum, og við þessar brtt. hef ég sitt hvað að athuga, ekki síður en frv. sjálft. Mér þykir það ekki vera rétt af hinum fjórum meðnm. mínum að gefa út þskj. með brtt. í nafni allrar n., þegar þær till. eru afgreiddar á fundi, sem ég hafði engin tök á að mæta á og mér var ekki einu sinni boðaður. Þá skal ég víkja lítillega að frv. sjálfu. Það er flutt í þeim tilgangi að vinna að fjölgun býla í landinu og hindra það, að byggilegar jarðir standi í eyði. Tilgangurinn út af fyrir sig getur verið ágætur. En hér er gert ráð fyrir því, að stofnun, sem nýbýlastjórn heitir, hafi með höndum að annast framkvæmd l., og sýnist mér, að þá eigi að fara að blanda henni inn í mál, sem hún eigi mjög erfitt með að framkvæma. Það er gert ráð fyrir því, að nýbýlastjórn geti og henni beri að skipta sér af því, hvort í eyði falla jarðir, sem eru í eigu ýmissa einstaklinga. Það eru til önnur l. um þetta efni, þ.e. ábúðarlögin, þar sem það er sett í verksvið einstakra hreppsnefnda að líta eftir þessum málum. Því er ég algerlega mótfallinn að fara nú að blanda nýbýlastjórn inn í þetta atriði. Þau rök, sem færð hafa verið fram til stuðnings þessu atriði, eru þess efnis, að þarna þurfi að koma annað til en hreppsnefndirnar, vegna þess að persónulegar aðstæður geti oft komið í veg fyrir, að hreppsn. hafi tök á að hindra, að jarðir falli í eyði, þar sem þær geti með því lent í andstöðu við eigendur jarðanna, sem geti verið óþægilegt. Ég vil segja það, að ég álít mjög vafasamt að ætla að fara að skella þessum vanda á herðar nýbýlastjórnar, og það muni einungis verða til þess að gera hana óvinsæla. Í öðru lagi tel ég, að ekki sé rétt að gera jafnmikið úr því og ýmsir hafa gert og gert er í frv., að góðar jarðir megi alls ekki leggjast í eyði. Ég álít tvímælalaust, að góðar jarðir standi yfirleitt ekki í eyði. Það hefur að vísu komið fyrir, að þær hafa lagzt í eyði um tíma, en þær hafa þá byggzt aftur. Ég veit t.d. um eina góða jörð, sem lagðist í eyði um tveggja ára skeið, en nú er hún byggð aftur. Þetta vildi ég segja um frv. sjálft, og nú vil ég minnast fáum orðum á brtt. þær, sem meiri hl. n. hefur nú lagt fram. Hv. frsm. lýsti því, að brtt. væru gerðar í þeim tilgangi að skapa mönnum möguleika á að fá styrk til ræktunar nýbýlanna, áður en hafizt yrði handa um byggingarnar, og rökin, sem hann færði fyrir þessum brtt., voru í þá átt, að nauðsynlegt væri í mörgum tilfellum að ljúka jarðræktinni áður en byrjað yrði að reisa byggingarnar. Nú vil ég benda á, að erfiðasta viðfangsefnið í sambandi við stofnun nýbýlis er að koma upp byggingunum, en ekki jarðræktin. Auk þess hafa þeir, sem byrja á ræktuninni, rétt til að fá venjulegan jarðræktarstyrk, og álít ég, að sá styrkur muni nægja þeim, unz þeir leggja í byggingar. Í öðru lagi tel ég, að langt sé frá því, að ákvæðin, sem felast í a-d-lið á þskj. 249, geti tryggt það, að misnotkun í þessu efni eigi sér ekki stað. Hér er verið að skylda nýbýlasjóð til að greiða nýbýlastyrk til aðila, sem er ekki skyldugur til að byggja á jörðinni fyrr en að 8 árum liðnum. Ég tel mjög auðvelt að misnota þetta atriði. T.d. gætu bændur látið sonu sína hafa hluta af jörðum sínum, án þess að synirnir hefðu ákveðið í huga að reisa nýbýli, og væri þannig hægt að fá styrk úr nýbýlasjóði út á ræktun jarðarinnar. Það mun vera auðvelt og nokkuð algengt, að jörð sé skipt á milli föður og sonar, án þess að sonurinn hafi gert það upp við sig, hvort hann skuli halda búskapnum áfram. Þá er sá varnagli sleginn hér í brtt. n., að ef stofnandi nýbýlis hljóti styrkinn, áður en hann byrjar á byggingum, skuli hann setja landið að veði fyrir þeim styrk, sem nýbýlastjórn hefur veitt honum, og skuli hann endurgreiða styrkinn með 5% vöxtum, hafi hann ekki reist nauðsynlegar byggingar á jörðinni að 8 árum liðnum. Það gæti því farið svo, að nýbýlastjórn þyrfti beinlínis að standa í málaferlum við að innheimta sínar kröfur, og álít ég mjög hæpið að blanda henni inn í slíkt. Og ég vil undirstrika það, sem ég sagði áðan; að sá maður, sem hefur tök á því að útvega sér land til ræktunar, getur auðveldlega unnið að ræktuninni með hjálp þess styrks, sem hann hefur samkvæmt núgildandi lögum rétt á að fá, en þarf ekki að fá greiðslur frá nýbýlastjórn, fyrr en hann fer að reisa hús á jörðinni. Reynslan hefur verið sú, að þeir, sem hafa reist nýbýli á síðari árum, hafa svo til allir viljað byrja á byggingunum, enda hefur ekki verið opinn sá möguleiki, sem hér á að fara að samþ., möguleiki, sem skapast við það, að nýbýlastjórn er skylduð til að greiða styrk til nýbýla, án þess að fullvíst sé, hvort hús verði nokkurn tíma reist á jörðinni, og ef það skyldi bregðast, þá kemur hún til með að standa í alls konar stímabraki og ef til vill málaferlum við að ná í styrkinn aftur. Það gæti verið rétt, að nýbýlastjórn greiddi einhvern styrk fyrir byggingarframkvæmdir, t.d. tveimur árum áður eða svo, en að skylda hana til að greiða styrkinn átta árum fyrir byggingarframkvæmdir er ég mótfallinn.



Herra forseti. Út af ummælum hv. meðnm. míns um það, að hann hefði ekki haft neinn möguleika á því að vera viðstaddur, er brtt. voru afgreiddar, vil ég taka það fram, að n. sá sér ekki fært að bíða með afgreiðslu málsins, þar sem svo var líðið á þingtímann. Þess skal líka getið, að brtt. þessar voru bornar undir landnámsstjóra, Pálma Einarsson, sem hafði ekkert sérstakt við þær að athuga. Ræðumaður kvað sig vera mótfallinn því, að nýbýlastjórn færi að hafa afskipti af því, hvaða jarðir leggjast í eyði. Það er nú svo, að hlutverk okkar í nýbýlastjórn er að stuðla að sköpun nýbýla, og ég hef alltaf litið svo á, að þegar verið er að stofna nýbýli á einum stað, en jarðir leggjast kannske í eyði við hliðina á sama tíma, þá séu þessar aðgerðir svipaðar því, að verið væri að ausa vatni í botnlausa tunnu. Það sýnist lítið vit í því að verja tugþúsundum króna til að reisa nýbýli á óræktuðu landi á sama tíma og það er látið afskiptalaust, að góðar jarðir eru lagðar í eyði. Og því miður hefur reynslan orðið sú, að þrátt fyrir ábúðarlöggjöfina hefur það sýnt síg, að sveitarstjórnir eru engan veginn einhlítar í þessum efnum, og þær virðast ekki hafa það vald á þessum málum, að þær geti komið í veg fyrir, að jarðir leggist í eyði. Ég veit dæmi þess, að bóndi, sem hafði tvær jarðir undir, fékk þá þriðju með samþykki hreppsnefndarinnar, og lagði hann þá hinar tvær í eyði til þess að losna við að byggja upp á þeim. Þetta er aðeins eitt dæmi um það, að hreppsn. hafa ekki og geta ekki rækt skyldu sína í þessu efni. Nú er það alls ekki tilgangurinn og mundi heldur aldrei verða svo, að nýbýlastjórn fari að hafa afskipti af öllum slíkum málum, heldur mundi það verða framkvæmt þannig, að nýbýlastjórn mundi hafa eftirlit og standa í sambandi við hreppsn. um það, að þær gættu skyldu sinnar í þessum efnum, því að í raun og veru þarf kannske oft ekki nema herzlumuninn til þess, að þarna verði snúizt á rétta sveif. En það er alkunnugt, að það er oft miklu léttara eða hefur meiri áhrif og er auðveldara fyrir menn, sem eru í nokkurri fjarlægð, að koma fram till. til þess að ráða sérstaklega svona málum til lykta en fyrir þá, sem eru kannske næstu nágrannar og meira eða minna í persónulegum kunningskap við hlutaðeigendur. Það eitt, að nýbýlastjórn hefur rétt til þess að blanda sér í þessi mál, veitir vissulega hreppsn. aðhald, og þó að það væri ekkert annað, mundi það, hygg ég, hafa sin áhrif gagnvart hreppsn., sem eru á báðum áttum, hvað gera skuli. Þær mundu þá leita samþykkis landnámsstjóra um þessi mál og fá þær ábendingar, sem nægðu til þess að gera skynsamlegar ályktanir um málið. Það er ekki svo, að nýbýlastjórn fylgist ekki með þessum málum. Landnámsstjóri hefur unnið að því að gera skrá yfir allar eyðijarðir á landinu, og er sú skrá mjög ýtarleg, enda væri undarlegt, ef nýbýlastjórn fylgdist ekki með slíkum hlutum, því að þetta er svo nátengt hennar starfi. Hér er vitanlega aðeins um þær jarðir að ræða, sem eru vel til búrekstrar fallnar og telja má, að séu til framtíðarbyggðar. Þá eru þessar brtt. Hv. þm. gat þess réttilega, að erfiðasta verkefnið væri ekki ræktunin, heldur væru það byggingarnar. Og hann vildi halda því fram, að mönnum væri vorkunnarlaust að rækta og jafnvel - skildist mér - að byggja útihús, sem ræktunarsjóðslán fengist til, án nokkurs annars stuðnings. Ég vil í því sambandi benda á, að samt sem áður er það nú svo, að fjöldi bænda verður að fá lán og aðstoð til ræktunar. Stundum er mjög auðvelt að rækta, og það er náttúrlega gott og blessað. En langoftast er um að ræða ræktun á landi, sem er mjög rakt, og þar þarf mikla framræslu, og slík ræktun er mjög fjárfrekt fyrirtæki. En þá kemur bara þetta: Hvað er það, sem veldur sérstaklega erfiðleikum fyrir nýbyggjendur? - Og hv. þm. segir: Það er byggingarkostnaðurinn. - Og það er vissulega rétt. En af hverju er það? Maður verður langmest var við erfiðleika hjá þeim nýbyggjendum, sem byggja á óræktuðu landi og eiga eftir að rækta allt saman, og það er af því, að þeir hafa ekki skilyrði til að standa undir byggingarkostnaðinum, meðan þeir eru ekki búnir að rækta. Það er það, sem að er stefnt með þessu, að menn hafi þá fyrirhyggju að rækta fyrst og byggja svo. Og ég held, að það verði erfitt að mótmæla því, að það sé sú rétta leið í þessum málum. Að byggja fyrst og rækta svo, það er að byrja á öfugum enda, því að það er ræktunin, sem á að standa undir byggingarkostnaðinum. En byggingarnar, þótt nauðsynlegar séu, gefa ekki beinan arð. Ég sé svo ekki ástæðu til að ræða frekar um þetta. Ég hef gert grein fyrir viðhorfí meiri hluta n. til þessa máls.



Herra forsetl. Hv. 2. þm. Skagf. lét þess getið, að ég var fjarverandi, þegar n. hélt fund. Og hann sagði, að það hefði verið erfitt að fresta málinu, þar sem svo áliðið væri þings. En ég ætla að benda á það, að það liggja fyrir landbn. önnur mál, a.m.k. þrjú frv., um að bæta úr lánsfjárþörf landbúnaðarins, sem eru ekki afgreidd og ekki tekin fyrir í n. og eru um mál, sem skiptir þó landbúnaðinn miklu meiru en þetta mál, sem hér liggur fyrir. Það hefði því verið miklu meiri ástæða til að afgreiða þau mál en þetta, ef sérstakur áhugi fyrir landbúnaðinum einum hefði átt að ráða. Þá komst hv. frsm. þannig að orði, að það væri eins og að ausa vatni í botnlausa tunnu að byggja nýbýll og láta góðar jarðir leggjast í eyði rétt hjá þeim. Það er vissulega þróun, sem ekki á að eiga sér stað, og nýbýlastjórn á að gæta þess, að þannig verði ekki misnotuð ákvæði nýbyggðalöggjafarinnar. En því verður ekki neitað, að eigi nýbýlastjórn að hafa svo viðtæk afskipti eins og gert er ráð fyrir í þessu frv., þá koma afskipti hennar ákaflega mikið til með að snerta það ákvæði, sem í stjskr. er kallað helgi eignarréttarins. Og ef það er um að ræða, sem hann segir, að þessi mál séu viðkvæm og í mörgum tilfellum þannig, að hreppsn. treysti sér ekki við þau að fást, þá sé ég ekki, að aðstaða nýbýlastjórnarinnar sé góð til að fást við þessi mál um allt land, þegar hreppsn. treysta sér ekki til að ráða fram úr þeim, sem er þeirra skylda. Hv. þm. sagði, að landnámsstjóri hefði safnað skrá yfir allar eyðijarðir á landinu, og það hefur hann gert í þessu máli, án þess að nýbýlastjórn væru lagðar frekari skyldur á herðar. Og ég hygg, að það sé nægilegt, sem hann hefur gert í þessu, og sé ekki rétt að koma með ný l. til þess að leggja nýbýlastjórn það á herðar að standa í stímabraki við hreppsn. og einstaklinga vegna þessa, þegar eignarrétturinn er virtur samkvæmt stjskr., og þeir eiga því að ráða, hvað þeir gera við sínar jarðir. Og hv. 2. þm. Skagf. veit, að einmitt það, sem við höfum rekið okkur á í sambandi við framkvæmd nýbýlal., þegar á að fá land til að stofna nýbýlahverfi, er, að þegar einstaklingar eiga eignarrétt á landinu, hefur það tekið 2–3 ár að komast yfir lönd þau, sem nýbýlastjórn hefur haft augastað á. Þetta er eðlilegt, En ef nýbýlastjórn á að vinna eftir þeim ákvæðum, sem hér um ræðir í þessu frv., þá getur það, sem frv. fjallar um, valdið meiri erfiðleikum en það, sem ég nú nefndi, vegna þess að þar er ekki nema um fáa staði að ræða, þar sem byggðarhverfi hafa verið undirbúin hingað til. Hv. 2. þm. Skagf. kom inn á það sama og áður, að nauðsynlegt væri að stefna að því, að menn gætu unnið að ræktuninni fyrst á nýbýlum og þyrftu ekki að byggja fyrr en síðar. Jú, það er nú svo. Ég læt það gott heita, svo langt sem það nær. En hv. þm. minntist ekkert á þá erfiðleika, sem ég talaði um í sambandi við þetta, sem þyrfti að yfirstíga, svo að ekki yrðu mistök í þessum málum. Þá sagði hv. þm., að þetta hefði verið borið undir landnámsstjóra. Það er rétt, en hann mun ekki hafa viljað gefa skriflega umsögn um mólið. En ég tel, að það hefði verið réttara að fá landnámsstjóra á fund í n. og ræða ýtarlega um málið. Ég vil benda á það, að auðvitað verður að koma til greina í sambandi við þetta mál, að það fé, sem landnámssjóður hefur til umráða, er orðið um 3/5 að notagildi á við það, sem var 1946. Síðan hafa fjárl, hækkað um helming. Nú er svo komið, að ef ekki verður mjög fljótlega ákveðið, að fé verði aukið til þessara framkvæmda, þá verða þær að verulegu leyti stöðvaðar á næstu árum. Það er atriði, sem ekki er minna virði að taka til athugunar í sambandi við þessi mál en þau atriði, sem þetta frv. fjallar um ásamt brtt., sem við það eru gerðar. En það er meiri þörf á að afgreiða frv, um aukið fé til landbúnaðarins, og samþykki þeirra mundi sýna meiri áhuga fyrir framför landbúnaðarins en afgreiðsla þessa frv., sem hér liggur fyrir.



Herra forseti. Ég vil aðeins geta þess, að þetta frv. lá fyrir nýbýlastjórn. Það liggur fyrir umsögn um það frá nýbýlastjórn. Frv. lá fyrir búnaðarþingi, og mælti það með frv. Það lá fyrir n. búnaðarþings í haust, sem enn mælti með frv., svo að mér sýnist frv. sjálft vera nokkurn veginn búið að ganga í gegnum þann hreinsunareld, að gallar á því ættu að hafa komið fram, ef mjög miklir væru. Viðvíkjandi brtt. þá getur tæplega verið um mjög mikla galla að ræða, því að landnámsstjóri hefur farið yfir brtt. og ekkert tjáð sig þeim mótfallinn og bætir inn í þær ákvæðum, sem tryggja betur en áður var gert, að þetta verði ekki misnotað. Mér er ekki ljóst, hvernig á að misnota þessi ákvæði, þó að hv. 5. landsk. þm. reyni að gera þetta tortryggilegt.



Herra forseti. Eins og hv. frsm. tók fram, hefur landbn. tekið frv. til athugunar aftur. - Ég er samþykkur brtt. á þskj. 295 og tel, að þar hefði átt að ganga lengra, en skal ekki að öðru leyti tala um það atriði. En svo hef ég lagt fram brtt. á þskj. 299 í tveimur liðum. Fyrri liðurinn er um það að hækka um eina millj, kr. hið árlega framlag ríkisins til landnámssjóðs. Í 4. gr. laga um landnám, nýbyggðir og endurbyggingar í sveitum er svo til tekið, að leggja skuli til landnámssjóðs 21/2 millj. kr. á ári í 10 ár. Nú eru 5 ár liðin af þeim 10, og mikið hefur breytzt á þeim tíma. Þegar þetta var samþ., voru útgjöld fjárl. innan við 200 millj. kr., og þá var hin almenna vísitala innan við eða um 200 stig. Nú eru fjárlög sýnilega að komast í 380 millj. kr. með útgjöldin, og hin almenna vísitala mundi nú vera komin í 60.0 stig, miðað við þann útreikning, sem áður var. Hér er um svo mikinn mun að ræða, að þetta fjárframlag, 21/2 millj. kr., er hlutfallslega miklu minna að verðgildi en áður. Þó hefði ég ekki flutt brtt. um þetta, ef ég hefði ekki talið gefast alveg sérstakt tilefni til þess með þeirri breyt., sem samþ. var hér við 2. umr. málsins, þegar gert var ráð fyrir að greiða nýbýlastyrkinn lengra fram í tímann en áður var. Áður var miðað við, að nýbýli væru ekki samþ. nema tvö ár fram í tímann. Nú er í frv. gert ráð fyrir, að þau séu samþ. átta ár fram í tímann, en verði brtt. n. samþ., er gert ráð fyrir, að þau verði samþ. fimm ár fram í tímann, og verður þá eðlilega að greiða styrki til þeirra samkvæmt því. Þetta mun því kalla á meiri greiðslur en áður, að minnsta kosti er mjög hætt við því. Og eins og ég gerði grein fyrir við 2. umr., getur verið mikil hætta á því, þó að sú hætta minnki nokkuð, ef samþ. er brtt. á þskj. 299, - það getur þó verið nokkur hætta á því, að nokkuð af þessum greiðslum verði aldrei til framkvæmda á nýbýlum og það geti orðið erfitt að innheimta það fé aftur, ef um slíkt yrði að ræða. Þess vegna legg ég til, að þetta tillag verði hækkað um eina millj. kr. á ári í þau fimm ár, sem eftir eru af þeim tíu ára tiltekna tíma, sem lögin taka til í þessu efni. En áður en þau fimm ár eru liðin, verður að framlengja þessi ákvæði. Ég vænti þess, að að tíu árum liðnum frá því l. voru sett verði komin sú reynsla á framkvæmd þeirra, að mönnum verði ljóst, að framkvæmd þessarar löggjafar eigi þá einnig að halda áfram. Síðari brtt. mín er um það, að ríkisstj. skuli vera heimilt að greiða landnámssjóði af tekjuafgangi ríkissjóðs 1951 þá 1 millj. kr. af lögbundnu framlagi ríkissjóðs, er frestað var greiðslu á samkvæmt 3. tölul. 1. gr. laga nr. 50 5. apríl 1948, um bráðabirgðabreyt. nokkurra laga o.fl. Þá var nokkuð deilt um þetta atriði, og ég vænti, að sumir hv. þm, muni eftir því, að þá var það ráð tekið vegna þess, að þá þótti erfitt að koma fjárl. saman og ekki nauðsyn á að leggja þá einu millj. kr. fram á því ári. Það var frestað með lögum greiðslu á einnar millj. kr. framlagi í þessu skyni 1948 um 10 ár, þannig að það ætti aftur að greiðast 1957. Nú virðast mér ástæður ríkissjóðs vera það góðar, að ekki sé ástæða til að fresta þessari greiðslu lengur og ekki ástæða til að ætla, að betra verði að greiða þetta árið 1957. Þess vegna álft ég bezt, að þessu verði breytt með tilliti til þess, hve fjárhagsafkoma ríkisins er góð á þessu árí, því að eins og ég hef sagt, virðast líkur ekki benda til, að fjárhagsafkoma ríkissjóðs verði neitt betri árið 1957 en nú er. Ég tel mjög sanngjarnt að vænta þess, að hæstv. Alþ. sjái sér fært að samþ. þetta.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Skagf. tók það réttilega fram, að landbn. hefur ekki að svo stöddu séð sér fært að mæla með brtt. hv. 5. landsk. þm., og m.a. vegna þess, að landnámsstjóri mætti á fundi hjá okkur og upplýsti, að eins og sakir stæðu vanhagaði landnámssjóð ekki um féð, þar sem um dálitla peninga væri að ræða í sjóði hjá þeim. Aftur á móti er vitað, að einstakar deildir Búnaðarbanka Íslands eru algerlega févana, og m.a. vegna þess erum við sammála um það, meiri hl. landbn., að leggja áherzlu á, að þær deildir bankans, sem ekki geta innt störf sín af hendi nú, njóti frekar þessa fjármagns nú. En hins vegar vænti ég þess fyllilega, þegar þar að kemur, að Alþ. geti staðið einhuga um það, að landnámssjóður fái það fé, sem hann þarf til þeirra framkvæmda, sem honum er ætlað að inna að hendi. Það kann vel að vera, að þær breyt., sem gerðar eru á l. um landnám, nýbyggðir og endurbyggingar í sveitum, hafi aukin fjárframlög í för með sér. Og ég vildi óska, að svo yrði, m.a. vegna þess, að það væri gleðilegt, ef árangur þessarar breyt., sem borin er fram nú á l., gerði mönnum frekar kleift að hefja búskap í sveit en hingað til hefur verið. Við, sem búum í sveit, erum sammála um, að það, sem allur búskapur grundvallast á, er að rækta landið. Og fyrsta skilyrðið til þess, að maður geti komið upp búi, er ræktun landsins til þess að afla heyja á og byggja afkomu síns búpenings á. Og það er ekki svo lítið atriði varðandi þessa löggjöf, að mönnum skuli heimilt að rækta án þess að hefjast handa um byggingar þegar í upphafi, er þeir reisa nýbýli. Ég hygg, að landnámsstjóri, sem er mjög velviljaður málinu, hafi þegar á einhvern hátt reynt að hliðra til í þessum efnum, svo að hér er ekki um neina skipulagsbreyt. í raun og veru að ræða, heldur bara tryggingu fyrir því, að þeir, sem verða við þennan starfa, geti á sama hátt og verið hefur hugsað jafnvel fyrir þessum málum og verið hefur. Og það er alls ekki af því, að meiri hl. landbn. sé í sjálfu sér á móti þeim brtt., sem hv. 5. landsk. þm. kemur fram með, að þeir menn í n. geta ekki fylgt þeim, heldur hitt, að við sjáum ekki, að það sé tímabært að auka fjárframlög til landnámssjóðs nú, heldur skuli í stað þess snúið sér að því, þegar þörfin verður meiri, en nú sé snúið sér að þeim verkefnum, sem nær liggja og ég áðan nefndi.



Herra forseti. Við 2. umr. þessa máls voru gerðar nokkrar breyt. á frv., en við nánari athugun þótti heppilegra að færa tvö atriði til annars vegar, þ.e. í fyrsta lagi, að í stað „ráðuneytis“ komi „ráðherra“ á tveimur stöðum, og er það gert til samræmis við önnur atriði frv. - Í öðru lagi er sú breyt. á 25. gr., að í stað þess, að þar er vitnað í ákveðna grein, er lagt til, að vitnað verði í reglugerð eftir þeirri grein. Það hafði láðst að lagfæra þetta áður, en þar sem greininni, sem vitnað var i, var breytt, þurfti að sjálfsögðu að gera þessa lagfæringu. - Það er því sem sagt ekki um að ræða verulegar breyt. á frv.



Herra forseti. Í lögum um Ferðaskrifstofu ríkisins frá 1936 er ákvæði um það, að hún ein skuli hafa rétt til þess að starfrækja ferðaskrifstofu fyrir erlenda menn. Í þessu frv., sem lagt er fram á þskj. 237, er lagt til, að þessi einkaréttur Ferðaskrifstofu ríkisins verði felldur niður. Að sjálfsögðu mun ferðaskrifstofan starfa eftir sem áður, þó að hún hafi ekki þennan einkarétt. Eftir því, sem mér er sagt, þekkist það ekki í nágrannalöndunum, að það opinbera hafi einkarétt á þessu sviði, og þykir mér eðlilegt, að hann sé numinn hér úr lögum. Þetta er svo einfalt mál, sem hér er á ferðinni, að ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um það, en vil leyfa mér að óska þess, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. samgmn.



Út af þessari fyrirspurn hv. þm. Hafnf. vil ég segja það, að ég hef ekki neinar upplýsingar frá neinum erlendum manni um, að hann hafi hætt við að koma hingað til lands vegna þess, að hér er einokun á þessu sviði. En hins vegar segir í grg., að ríkiseinokun á þessu sviði sem öðrum sé litin misjafnlega hýrum augum frá okkar viðskiptalöndum, og því sé sennilegt, ef fleiri ynnu að því en þessi ríkisstofnun að beina huga erlendra ferðamanna hingað til lands, að þá yrði af því sá árangur, að þeir yrðu fleiri í framtíðinni, sem sæktu landið heim. Það verður ekki fullyrt með ákveðnum dæmum neitt um þetta, en ég vil standa við það, sem ég hef þarna skrifað, að ég tel þetta sennilegt. Það er kunnugt, að oft er um það rætt, að æskilegt sé að auka hingað komur erlendra ferðamanna. Sumir líta svo á, að Ísland hafi frá náttúrunnar hendi skilyrði til þess að verða ferðamannaland. Það vantar að vísu nauðsynleg skilyrði til þess, að hægt sé að taka sómasamlega á móti ferðamönnum, svo sem gistihús o. fl., en úr því hefur verið bætt nokkuð hin síðari ár, þannig að nokkru auðveldara er fyrir menn að ferðast um landið en áður var, en víða vantar að sjálfsögðu gististaði. Eftir upplýsingum, sem ég hef fengið, eins og ég gat um í fyrri ræðu minni, þá þekkist það ekki í nágrannalöndum okkar, að það sé ríkiseinokun á þessu sviði. Það opinbera greiðir fyrir þessum málum og hefur leiðbeiningastarfsemi fyrir ferðamenn og vinnur að því að laða hugi þeirra að viðkomandi landi, en hins vegar eru fleiri ferðaskrifstofur starfandi, sem veita erlendum ferðamönnum jafnt og innlendum fyrirgreiðslu í þessum efnum. Hins vegar eru til lönd, sem liggja fjær okkur, þar sem þetta er eingöngu í höndum ríkisins; mun það vera á þeim svæðum, sem stundum eru nefnd austan járntjalds. Mér hefur skilizt stundum á hv. þm. Hafnf. og flokksbræðrum hans, að þeir telji ekki sérstaklega til fyrirmyndar stjórnarhætti þar, ekki í þessum efnum frekar en öðrum. En eins og ég gat um, hafa nágrannalönd okkar ekki tekið upp þetta fyrirkomulag, þó að þar hafi jafnaðarmenn löngum farið með völd. Út af því, sem hv. þm. las upp úr ræðu eins framsóknarmanns á þingi 1935, þá vil ég benda á, að þótt þá væru sett l. um Ferðaskrifstofu ríkisins, þá störfuðu hér næstu árin fram að heimsstyrjöldinni skrifstofur, umboðsskrifstofur fyrir erlendar ferðaskrifstofur, sem höfðu haft hér áður slíka umboðsmenn, og varð ekki vart við, að það gæfist neitt illa. Þessi starfsemi féll niður á stríðsárunum, og líklega er ekki enn komin upp slík starfsemi utan við ferðaskrifstofuna, þó að það séu að vísu ákvæði í l., sem gera mögulegt að veita erlendum ferðaskrifstofum, sem áður höfðu hér umboðsmenn, leyfi til þess að hafa umboðsmenn hér áfram. Ég sé ekki ástæðu til, út af því, sem fram kom hjá hv. þm. Hafnf., að hafa um þetta fleiri orð. Ég vil vænta þess, að máli þessu verði vel tekið í þeirri n., sem fær það til athugunar.



Herra forseti. Hv. flm. þessa máls sagði, að það mundi hvergi tíðkast á byggðu bóli, að ríkið hefði og ræki ferðaskrifstofu á sama hátt og hér er gert, nema austan járntjalds. Þessar upplýsingar lágu fyrir 1935, þegar málið var rætt þá, þ. e. a. s., þá var upp talið, í hvaða löndum ferðaskrifstofur væru reknar á þennan hátt, og það var víðar en austan járntjalds þá, svo að það er ekkert nýtt fyrir okkur. En þrátt fyrir það, þó að það hefðu ekki á mörgum stöðum verið reknar ferðaskrifstofur sem ríkisstofnanir, með svipuðu sniði og hér er gert, - og er það þó víðar en hv. þm. telur og víðar en austan járntjalds, - þá útilokar það ekki, eitt út af fyrir sig, að það geti verið heppilegur háttur hjá okkur, enda var horfið að því ráði 1935 að hafa þessa skipan á, og ég held það hafi gefizt vel. Ég held, að menn, sem skipt hafa við Ferðaskrifstofu ríkisins, hafi verið ánægðir með hana, og ég veit ekki til, að menn hafi hætt við ferðalög til Íslands vegna þess, að það hefur verið þessi háttur á fyrirgreiðslu þeirra hér á landi. En hitt er víst, og ég tel, að það megi út frá því ganga eins og vitnisburðurinn greindi, sem ég las áðan, að hitt skipulagið, sem var meðan einkaskrifstofurnar voru, var ekki gott í raun, eftir því sem form. Framsfl. lýsti þá. Og ef um það er að ræða annars vegar að hafa þessa skipan áfram, sem hefur gilt um nær 20 ár, og hins vegar að hverfa aftur að hinu skipulaginu, sem var þar áður og framkvæmt var á þann hátt, sem lýst hefur verið, þá held ég, að það ætti ekki að vera áhorfsmál að halda við það, sem nú hefur reynzt vel. Ég vil að sjálfsögðu ekki andmæla því, að þessu máli verði vísað til n. og athugað þar, en ég vildi aðeins láta þessar aths. koma fram, vegna þess að ég tel, að Ferðaskrifstofa ríkisins hafi unnið gagnmerkt starf á því tímabili, sem hún hefur starfað, og ég tel, að það mundi frekar hnekkja starfsemi hennar og draga úr henni, ef farið væri að skipta starfseminni á margar skrifstofur heldur en halda henni áfram á einni skrifstofu.



Herra forseti. Það er kunnugt mál, að á sínum tíma voru um það allmiklar deilur, hvort rétt væri fyrir ríkið að setja á fót ferðaskrifstofu, og hafa verið um það mjög skiptar skoðanir oft og einatt, hvort rétt væri að hafa þann hátt á, að ríkið ræki ferðaskrifstofu. En mér skilst, að það frv., sem hér liggur fyrir, sé eiginlega hvorki fugl né fiskur, ef svo mætti segja, því að hér er um það að ræða, að annaðhvort verður að afnema Ferðaskrifstofu ríkisins eða láta hana hafa þann rétt, sem hún hefur, því að ef þetta frv. er samþ., mundi það þýða, að ríkið hefði enn meiri halla af þessari starfsemi en verið hefur. Vildi ég því beina því til þeirrar n., sem fær þetta frv. til athugunar, að hún taki þetta mál upp á þeim grundvelli, að annaðhvort sé afnumin þessi starfsemi á vegum ríkisins eða hún látin vera í þeirri mynd. sem hún er, og hún hafi þann rétt, sem hún hefur, til þess að líkur séu til þess, að hún geti borið uppi sína starfsemi. Ef á hinn bóginn einstaklingar eða félög vilja taka að sér þessa starfsemi, þá er einfaldara að leggja Ferðaskrifstofu ríkisins niður en að vera að taka af þeim réttindum, sem halda uppi kostnaðinum, en láta ríkið bera hallann.



Herra forseti. Í sambandi við ræðu hv. þm. Hafnf. um það, hversu vel hafi gefizt starfsemi ferðaskrifstofunnar, þá held ég, að það sé mjög erfitt að gera sér grein fyrir því, að þessi starfsemi hafi verið með þeim hætti, að ástæða sé til þess að láta hana halda áfram eins og hefur verið. Ég vil vekja athygli á því, að þegar starfandi er ferðaskrifstofa ríkisins með einkarétti, eins og verið hefur, þá hlýtur sú ábyrgð fyrst og fremst að hvíla á slíkri ríkisstofnun, að hún stuðli að eðlilegri þróun þessara mála í viðkomandi landi, þ. e. a. s. að stuðla að ferðamannastraum til landsins og öðru því, sem lýtur að því, að slíkur ferðamannastraumur verði tekjulind fyrir landsmenn og þjóðarbúið. Ég hygg, að það mundi koma í ljós, ef þetta væri athugað, að við höfum staðið mjög aftarlega í þessum málum eftir að Ferðaskrifstofa ríkisins tók til starfa, þegar vitað er, að nágrannalönd okkar hafa gert mjög stór átök til þess að draga erlenda ferðamenn til viðkomandi landa. Í nágrannalöndunum hefur verið varið gífurlegu fjármagni til að byggja hótel til að geta haft verulegar tekjur af ferðamannastraumnum. Þar hefur stórkostlegum fjárhæðum af Marshallfé verið varið til slíkra hótelbygginga, en hér á landi er engu slíku til að dreifa. Ég nefni þetta aðeins til þess að vekja athygli þeirrar n., sem fær málið til meðferðar, á því, að það er margt í þessum málum, sem er langt á eftir hjá okkur. Ég er þeirrar skoðunar, að það verði sízt af öllu til þess að spilla fyrir þessum málum að fá þau í hendur einstaklingum eins og áður. En hvað sem því líður, þá er nauðsyn skeleggari forustu í þessum málum en verið hefur meðan ferðaskrifstofan hefur starfað, og má vera, að fleiri beri sökina. Hér hafa verið gerðar tilraunir til að byggja hótel. Einu sinni átti að gera það með samstilltu átaki ríkisins, Reykjavíkurbæjar, Eimskipafélagsins og annarra aðila, en svo gerðist ekkert. Hins vegar er búið svo að þessum atvinnurekstri, að einkafjármagnið fæst ekki til þess að byggja upp hótelrekstur. En mér finnst ástæða til að gera sér grein fyrir því, að með því fyrirkomulagi, sem er hjá okkur á þessum málum, er sizt að vænta endurbóta á sviði þessara mála.



Herra forseti. Það er öllum hv. þm. kunnugt, og það er áreiðanlega álit mjög mikils hluta þjóðarinnar, að allmikla nauðsyn beri til þess, að gerðar verði hið fyrsta verulegar breyt. á skattal. Ég skal ekki fara að ræða þau mál í heild hér. Sú breyt., sem hér liggur fyrir í því frv., sem ég flyt ásamt hv. 2. þm. Eyf., er ekki stórvægileg, en miðar þó í réttlætisátt. Samkvæmt núgildandi skattal. er ekki tekið tillit til þess við skattaálagningu, hvernig ástatt er með útgjöld vegna húsaleigu og hitunarkostnaðar, og húseigendum eru áætlaðar tekjur vegna afnota eigin íbúða. Ég hygg, að það sé ekki ofmælt, að þetta sé mjög ósanngjörn skattaálagningarregla, þegar á það er litið, að húsaleiga er mjög mismunandi á ýmsum stöðum á landinu og sömuleiðis hitunarkostnaðurinn. Þá er einnig vitað, að mikils ósamræmis gætir í mati skattan. á eigin húsaleigu. Ég hygg, að hækkun persónufrádráttarins geti ekki ein leyst þennan vanda, þess vegna sé eina leiðin til jafnréttis sú, sem lagt er til í þessu frv., að heimila að draga áætlaða húsaleigu í leiguhúsnæði frá skattskyldum tekjum. Það eru mjög mörg dæmi þess og greinileg, að mjög há húsaleiga, sem er ekki frádráttarhæf, hefur hindrað margan mann - ekki sízt yngri menn - í að byggja yfir sig og eignast eigið húsnæði. Þetta frv. stefnir að því að auðvelda mönnum að eignast eigið húsnæði og að auka réttlæti og sanngirni í skattamálum. En að sjálfsögðu er þetta aðeins ein hlið á stóru máli, þ. e. a. s. endurskoðun skattal. En við flm. teljum, að þessa leiðréttingu beri að gera nú þegar og að það sé alls ekki frambærileg mótbára gegn slíkum breyt., að allt slíkt þurfi að bíða eftir heildarendurskoðun skattal. Ef menn eru sammála um, að núgildandi skattal. séu ranglát, og það eru menn yfirleitt, þá er ekki eðlilegt, að menn dragi það úr hófi fram að leiðrétta verstu agnúana, sem á þeim eru. Ég vænti þess vegna, að þessu frv., sem ég flyt hér ásamt hv. 2. þm. Eyf., verði vel tekið og að það verði fyrsta sporið í þá átt að skapa aukna sanngirni á sviði skattheimtu hér á landi. En hins vegar vonum við að sjálfsögðu, að heildarendurskoðun skattal. dragist ekki lengi úr þessu, því að það er útilokað. Það er ekki hægt að halda áfram framkvæmd núgildandi skattalaga eins og ástandið er breytt frá því, sem var, þegar núverandi skattstigi og reglur voru sett. - Ég vil leyfa mér að óska þess, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Í grg. fyrir þessu frv. er látið liggja að því, að þetta fyrirkomulag, sem nú er á starfsháttum ferðaskrifstofunnar hér, hafi torveldað ferðalög útlendra manna hingað til lands. Nú langar mig til að spyrja hv. flm. þessa frv., hvort hann geti bent á einhver dæmi þess, að þetta hafi þannig verið eða þetta fyrirkomulag, sem hér er haft á nú, hafi orðið til þess að draga úr komu ferðamanna hingað til lands, því að hann segir beinlínis í grg.: „Er sennilegt, að ferðalög útlendra manna hingað til lands mundu aukast, ef fleiri aðilar en Ferðaskrifstofa ríkisins hefðu möguleika til þess að reka ferðaskrifstofur og veita útlendingum leiðbeiningar og fyrirgreiðslu á ferðalögum þeirra hér á landi.“ Þegar l. um Ferðaskrifstofu ríkisins voru sett 1935, var mjög rætt um þetta mál, og var það þá miklu viðkvæmara en það er nú, þar sem gengið var í berhögg við þær ferðaskrifstofur, sem þá voru starfandi, og það var ólíkt aðsópsmeira að taka af þeim þá starfsemi, sem stofnað höfðu ferðaskrifstofur þá. En þetta var þó gert og með góðum atbeina Framsóknarflokksmanna, og hefur það til þessa tíma - að ég ætla - gefizt fullvel. Ég hef aldrei heyrt þess getið, - og þess vegna spurði ég, - að menn hafi fallið frá því að koma til landsins vegna þess, að hér er einungis starfandi ein ferðaskrifstofa. Hins vegar bar á því, nokkru áður en ferðaskrifstofan tók til starfa, að menn væru beinlínis ekki óhræddir um, að starfsemi ýmissa ferðaskrifstofa, sem þá voru hér, hafi nokkuð dregið úr komu ferðamanna hingað með því, hvernig þær störfuðu. En um það er til vitnisburður frá umr. 1935. sem mig langar til að lesa upp, með leyfi hæstv. forseta. Þá var einn vel metinn framsóknarmaður, Hermann Jónasson, sem sagði, að hann legði ekki mikið upp úr því, þó að þessi störf væru tekin af þeim skrifstofum, sem þá voru starfandi, og sagði svo: „En ég sé ekki, að það sé mikið í húfi, þó að slík verkefni séu tekin af þessum ferðamannaskrifstofum, sem hér hafa starfað og eru á góðum vegi með að eyðileggja ferðamannastrauminn til landsins. Það er til hreinustu vanvirðu fyrir þjóðina, hvernig sumar þeirra hafa hagað störfum sinum og beitt sér gagnvart útlendingum.“ Nú vil ég spyrja hv. flm., eins og ég sagði í upphafi, hvað hefur breytzt síðan 1935, - hvort starfsemi ferðaskrifstofunnar gefur tilefni til þess, að þetta frv. er fram borið, eða hvort hann geti fært líkur að því, að þetta sé svo eins og í grg. fyrir frv. hans segir. Ég skal svo á þessu stigi ekki fara frekar út í að ræða þetta mál. Ég tel, eins og okkar högum er háttað og með þeim takmarkaða ferðamannastraumi, sem nú er til landsins, óheppilegt að skipta þessari starfsemi. Til þess að hægt sé að veita góða og örugga fyrirgreiðslu, þarf að hafa hana í höndum einnar skrifstofu, ef hún rækir störf sín á þann hátt, sem til er ætlazt. Hins vegar er annað, ef hún gerir það ekki, en gerir það á þann hátt, sem form. Framsfl. 1935 segir að einkaskrifstofurnar hafi rækt það starf, sem þær ráku þá. Þess vegna er ég á móti þessu frv. og mun greiða atkv. gegn því.