arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er nú hingað komið eftir miklar þrengingar, að segja má. Menn þekkja þá sögu hér í hv. Ed. Það tókst að vísu að lokum að afgreiða það héðan með mjög skaplegum hætti. Ég held, að það hafi að lokum tekizt svo einnig í hv. Nd. Fjhn. þeirrar d. klofnaði ekki meira en í þrennt, hér klofnaði hún í fjóra parta. Ég orðlengi það ekki. Það komu fram þar margar brtt., sem allar voru felldar að undanskildum tveimur, sem er orsök þess, að frv. er hér aftur komið. Þessar brtt. hafa efnislega raunverulega engin áhrif á frv. Önnur þeirra er þess efnis, að ákvæði frv. um nýja reglu varðandi frádráttarheimildir menn þurfi að hafa borgað tiltekinn hluta útsvars fyrir mitt ár til þess að njóta heimilda - taki ekki til fyrirframgreiðslu á árinu 1968. Í rauninni er þetta engin efnisbreyting, því það var ekki gert ráð fyrir því; að þetta tæki til ársins 1968. Það var ekki framkvæmanlegt að gera það. En það er sem sagt skýrt tekið fram og markað með sérstöku ákvæði í frv. eftir þá breytingu, sem gerð var í Nd., þannig að hér er ekki um raunverulega efnisbreytingu að ræða. Þá var einnig um þetta sama ákvæði samþykkt sú breyting í hv. Nd., að ef sveitarstjórn neyti heimildar samkv. þessu ákvæði laganna, þá skuli hún gera um það sérstaka samþykkt fyrir 15. jan. ár hvert og auglýsa hana á þann hátt, sem venjulegt er um almennar auglýsingar á hverjum stað. Þetta er í rauninni ekkert annað en sjálfsagt og eðlilegt að gera og raunar óumflýjanlegt, að gjaldendur viti það, hvort viðkomandi sveitarstjórn ætlar að nota þessa heimild eða ekki, öðruvísi er ekki hægt að framkvæma þetta með eðlilegum hætti, þannig að einnig þetta tel ég leiða af eðli málsins og því hvoruga þessa breytingu vera þess eðlis, að þær gefi tilefni til þess að fara að taka málið upp að nýju. Ég vildi leyfa mér að vænta þess, að gefnum þessum skýringum á þeim breytingum, sem orðið hafa á frv. í Nd., að þessi hv. d. geti fallizt á að staðfesta frv. endanlega.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það var aðeins eitt atriði, sem ég vildi minnast hér á í tilefni þess, sem ég sagði í ræðu minni við 2. umr. út af framkvæmdum á Vestfjörðum. Og það var í sambandi við ráðstöfun á fé til Bolungarvíkurhafnar. Það var kannski nokkuð vafasamt að fullyrða um það á þessu stigi, um þá ráðstöfun fjárins, sem ég gerði þar grein fyrir í sambandi við Bolungarvíkurhöfn. Þannig standa sakir, að þar hefur gerzt mikið óhapp í vetur. Höfnina hefur fyllt að mestu af sandi, þannig að hún er lítt nothæf. Af þessu hafa risið mjög alvarleg vandkvæði, sem öllum hv. dm. munu vera Ijós, og hefur komið til athugunar um það, hvernig hugsanlegt væri að leysa þennan vanda. Og það, sem hefur komið til álita í því efni, er að leita eftir samkomulagi um það við Ísafjarðarkaupstað, að þar verði frestað framkvæmd, sem áformuð var á þessu ári, eða undirbúningi framkvæmdar, sem átti að verja verulegu fé til og féð yrði látið renna til Bolungarvíkurhafnar til að leysa hennar brýna vanda í ár með það svo í huga, að Ísafjörður sitji að því fé á næsta ári, sem annars hefði verið varið til Bolungarvíkurhafnar. Það var aldrei ætlunin, að framkvæmdir í Bolungarvík biðu nema til næsta árs, en talið líklegt af hafnaryfirvöldum, að þær gætu beðið í sumar, en nú hefur hins vegar farið svo óvænt sem ég áðan gat um. Þetta er nú í athugun með viðræðum við viðkomandi aðila, og ég tel vonir standa til, að það takist að leysa þennan vanda með gagnkvæmum skilningi allra, sem hlut eiga að máli, en ég tel rétt. að þetta komi hér fram, þannig að þessi fyrirvari sé um þetta efni. Samþykki Ísafjarðarkaupstaðar liggur ekki endanlega fyrir. Þetta hefur verið rætt jafnframt við alla þm. kjördæmisins, sem hafa ríkan skilning á nauðsyn þess að leysa vandamálið, en ég tel sem sagt rétt að láta þennan fyrirvara koma fram með hliðsjón af því, að ég fullyrti ákveðið í orðum mínum áðan, að fé yrði varið til Bolungarvíkurhafnar á þessu ári, en þetta er þannig til komið.



Landbn. Nd. hefur haft þetta mál til meðferðar. N. hefur fallizt á það, að útihúsabyggingar í sveitum séu orðnar það stórar og dýrar framkvæmdir, að ástæða sé til að heimila að afgreiða lán út á þær í tvennu lagi, og leggur n. til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 16. apríl 1968. Mér hefur borizt eftirfarandi bréf frá framkvæmdastjóra Sjálfstfl: „Samkvæmt beiðni Pálma Jónssonar, 4. þm. Norðurl. v., sem nú er forfallaður vegna veikinda, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að varamaður hans, Óskar Levy bóndi, taki á meðan sæti hans á Alþingi.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt, með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur haft til athugunar kjörbréf Óskars E. Levy, bónda á Ósum í Þverárhreppi, sem er annar varaþm. Sjálfstfl. í Norðurl. v., en eins og fram kom í bréfi forseta Nd. hefur verið beðið um, að hann taki þingsæti í veikindaforföllum hv. 4. þm. Norðurl. v., Pálma Jónssonar, en 1. varaþm. Sjálfstfl. í Norðurl. v. situr nú á þingi sem varamaður fyrir hv. 11. landsk. þm. Kjörbréfanefnd mælir með því, að kosningin verði tekin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það er, að ég held, ekki ástæða til þess að fara mjög mörgum orðum um þetta frv. Bæði er það, að í aths. við frv. er í fskj., sem prentað er með þeim og frv. fylgir, skýrt frá aðdraganda þess, að frv. er fram komið, og efni þess rakið, og einnig var það við 1. umr. málsins hér í þessari hv. þd., að menntmrh. fylgdi því úr hlaði með ítarlegri ræðu. Frv. er fram borið að ósk stúdentaráðs Háskóla Íslands og háskólaráðs. Meginhugmyndin, sem býr að baki frv., er sú að leggja drög að allsherjarstofnun, sem beiti sér fyrir átaki til eflingar fyrirtækja í þágu stúdenta, og sé sú stofnun ábyrg fyrir byggingarframkvæmdum og rekstri fyrirtækja. Fram til þessa hafa þessi fyrirtæki verið dreifð og flest lotið sérstjórnum, og hefur þannig verið óvissa ríkjandi um það, hvaða aðili ætti að beita sér fyrir framgangi þessara hagsmunamála stúdenta, en með því skipulagi, sem frv. gerir ráð fyrir, er forusta og ábyrgð í þessum efnum lögð í hendur einnar stofnunar, sem tvímælalaust er til bóta. Þá er einnig í frv. ákvæði um tekjustofna, og skal ég ekki rekja efni þess frekar. Í Nd. tók frv. nokkrum breyt. Við 3. gr. þess kom fram brtt. frá menntmn. Nd., og var sú brtt. samþ. Er það varðandi kosningu í stjórn stofnunarinnar, og má raunar segja, að sú breyting sé eingöngu til samræmingar því, sem fyrir þeim vakti, sem óskuðu eftir flutningi þessa frv., þ.e. stúdentaráðs og háskólaráðs, og kemur það reyndar fram í fskj., sem frv. fylgir. Menntmn. þessarar hv. þd. hefur athugað frv. og leggur til, að það verði samþ. með áorðinni breyt. í Nd.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir til 2. umr., er komið frá Nd. og flutt af landbn. þeirrar hv. d. að ósk landbrn. og stjórnar Bændahallarinnar í Reykjavík. Frv. var vísað til landbn. og hefur hún kynnt sér þær umsagnir og þær upplýsingar, sem lágu fyrir landbn. Nd. um þessi efni, og að þeirri athugun lokinni metið þau rök, sem mæla með samþykkt frv., gild og mælir því með því, að frv. verði samþ. eins og það liggur hér fyrir á þskj. 562. Einn nm. var fjarstaddur, þegar málið var afgreitt í n. Eins og fram kemur í nál. landbn., þá mælir n. með því, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir á þskj. 562.



Herra forseti. Eins og fram kemur í nál., þá var ég fjarstaddur, þegar þetta mál var afgreitt. Ég sá ekki ástæðu til að gera sérstakt nál. að þessu sinni. Efni þessa frv. er, eins og allir vita, að framlengja skattgjald á hændastéttina og standa undir hallarekstri á Hótel Sögu í Reykjavík. Þetta mál hefur komið hér fyrir nokkrum sinnum áður, og ég hef þá lýst afstöðu minni til þessa skattgjalds, og ég hef verið því andvígur og talið, að það yrði að leysa þessi fjárhagsmál á annan hátt. Ég skal ekki fara út í það að endurtaka þetta, ég er búinn að lýsa því yfir, að skoðun mín er óbreytt, og ég vonast til þess, að það verði hægt við fyrstu hentugleika að kveða þennan hallardraug niður fyrir fullt og allt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við 2. umr. málsins var á það bent undir lokin, að sú brtt., sem ég bar fram og samþ. var við þessa nýju gr. frv., sem nú er orðin 3. gr., væri ekki rétt vel orðuð. Ég hef við athugun fallizt á, að svo er. Það er víst dálítið klúðurslegt, þó að lesa hefði mátt þar í málið með velvilja, en ég tel rétt, áður en málið fer úr d., að bera hér fram aðra brtt., sem inniheldur nákvæmlega það sama og hin gr. gerir nú, en ég tel, að fari betur í máli og með leyfi hæstv. forseta vil ég hér með lesa hana upp. En gr. yrði þá svo: „Húsnæðismálastjórn er heimilt, á meðan á byggingartíma stendur, að veita lán til byggingarmeistara og byggingarfyrirtækja, er byggja íbúðir, sem fyrirhugað er að selja fullgerðar til einstaklinga, sem fullnægja útlánareglum húsnæðismálastjórnar. Lán þessi skiptist síðan milli væntanlegra íbúðarkaupenda. Það er skilyrði fyrir slíkum lánum, að íbúðirnar verði eigi seldar, nema húsnæðismálastjórn samþykki söluverð þeirra fullgerðra. Við verðlagningu íbúðanna skal höfð hliðsjón af byggingarvísitölu.“
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. hefur verið flutt hér áður á síðasta þingi og vannst þá ekki tími til að afgreiða það. Nú var þetta frv. borið fram a ný, og það hefur verið samþ. í Nd. án nokkurra andmæla. Þetta frv. er mjög sérfræðilegs eðlis, en því fylgir góð og glögg grg., þar sem þetta efni er rakið mjög ítarlega og vel. Okkar löggjöf um vörumerki er orðin mjög gömul og úrelt, frá því skömmu eftir aldamót, og reyndar höfum við þegar gengizt undir alþjóðlegar skuldbindingar, sem gera okkur skylt að breyta löggjöfinni. Það verður ekki annað séð en þetta frv. hafi hlotið mjög vandaðan og ítarlegan undirbúning. Sú n., sem hafði það til meðferðar, hv. allshn. Nd., sendi frv. mörgum aðilum til umsagnar, Verzlunarráði, Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna og ýmsum fleiri, og allir þessir aðilar mæltu eindregið með samþykkt þess. Þessu frv. var vísað til allshn., og n. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt, eins og kemur fram í nál. á þskj. 636. En eftir að n. afgreiddi þetta mál, sem var náttúrlega með nokkru hraði, vegna þess að mjög er orðið áliðið þingtímans og álag á n. að afgreiða málin fljótt, eins og allir hv. dm. þekkja, var mér bent á það, að í síðustu gr. frv., 48. gr., stæði: „Lög þessi öðlast gildi þann 1. jan. 1968,“ þ.e.a.s., þegar frv. var flutt í haust, hafa menn reiknað með, að það yrði afgr. fyrir áramótin, en þar sem svo varð nú ekki og naumast þykir nú fært að láta lögin verka aftur fyrir sig, hef ég leyft mér hér að flytja skriflega brtt. á þá leið, að þetta breytist þannig, að í staðinn fyrir „Lög þessi öðlast gildi þann 1. jan. 1968“ komi: „Lög þessi öðlast þegar gildi“. Ég tek það fram, að ég hef ekki getað náð til allra hv. nm. til þess að bera þessa till. undir þá og þess vegna flyt ég þessa till. sjálfur, en ég geri ráð fyrir, að þetta sæti engum andmælum, og ég vildi biðja hæstv. forseta að leita afbrigða fyrir till.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa mörg orð fyrir þessu máli. Landbn. þessarar hv. d. hafði tækifæri til að kynna sér þetta mál á meðan það enn var til afgreiðslu í Nd. og fylgjast með þeim umsögnum, sem gefnar hafa verið um þetta bæði af landnámsstjóra og Jarðeignadeild ríkisins. Hún hefur síðan skotið á stuttum fundi til að ganga frá nál., þar sem hún leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og menn sjá á þskj. 696, voru á þessu frv. gerðar nokkrar breyt. í hv. Nd., sem efnislega skipta ekki stórmáli varðandi heildarstefnu frv., og vildi ég eindregið mælast til þess við hv. þd., að hún samþykkti þessar breyt., svo að reyna mætti á það, hvort upphaflega tilgangi frv., þ.e. þeim sparnaði, sem fyrirhugaður er, mætti ná í rekstri þessara fyrirtækja hins opinbera.

forseti (JR): Nú, þegar fundum d. lýkur, vil ég nota tækifærið til að þakka ykkur, hv. þm. öllum fyrir samveruna á þessu þingi, sem nú er að ljúka. samveruna og ánægjulega samvinnu. Ég vil þakka skrifurum deildarinnar fyrir stundvísi og ágætt starf. Þá þakka ég varaforsetum fyrir þá aðstoð, sem þeir hafa veitt mér sem forseta. Skrifstofustjóra Alþingis færi ég beztu þakkir fyrir ágæta samvinnu og einnig fulltrúum hans og öðru starfsliði Alþingis. Nú, þegar leiðir skiljast, óska ég öllum utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu. Ykkur öllum og fjölskyldum ykkar óska ég gleðilegs og ánægjuríks sumars, óska að síðustu, að við munum öll hittast heil á komandi hausti, er þing hefst að nýju.



Ég vil leyfa mér að þakka hv. forseta hlý orð og árnaðaróskir í garð okkar þm. Ég veit, að ég mæli það í nafni allra þingdeildarmanna, þegar ég ber fram þakkir til hæstv. forseta fyrir góða samvinnu á þingi því, sem nú er að ljúka, og réttláta fundarstjórn. Ég óska hæstv. forseta og fjölskyldu hans allra heilla, og ég vona, að við hittum hann hér, glaðan og hraustan, þegar næsta samkoma Alþingis hefst. Ég vil biðja hv. þdm. að taka undir þessar óskir mínar með því að rísa úr sætum. Dm. risu úr sætum.

Forseti (JR): Ég vil þakka hv. 2. þm. Austf. fyrir hans hlýju orð í minn garð og minnar fjölskyldu og vil einnig þakka hv. þdm. fyrir, að þeir hafa tekið undir þær.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta til breyt. á l. um stofnun happdrættis fyrir Ísland var flutt hér á síðasta þingi, en náði þá ekki endanlegri afgreiðslu, og er nú aftur flutt að beiðni háskólaráðs. Frv, er einfalt í sniðum, og er þess efnis, að háskólahappdrættinu verði heimilað að gefa út nýjan flokk hlutamiða, C-flokk. Nú eru flokkar í happdrættinu tveir, A- og B-flokkur, með sömu númeratölu, og ætlunin er að gefa út þriðja flokkinn, einnig með sömu númeratölu. Svo sem öllum hv. þdm. er kunnugt, er hlutverk Happdrættis Háskólans að standa undir kostnaði við allar nýbyggingar Háskólans, viðhald núverandi bygginga og ýmiss konar tækjakaup og frágang lóða. Hér er að sjálfsögðu um mjög mikilsvert viðfangsefni að ræða og með stuðningi happdrættisins hefur hingað til tekizt að leysa að verulegu leyti húsnæðisþörf Háskólans. Það er hins vegar alveg ljóst, að þarfir Háskólans fara mjög vaxandi, nemendatala hefur vaxið mjög og húsakostur hans er að verða mjög þröngur, þannig að það er óumflýjanlegt að gera ráðstafanir til þess að bæta fjárhagsaðstöðu Háskólans að þessu leyti. Það verður naumast betur gert að sinni á annan hátt en þann að leyfa Háskólanum að auka við happdrætti sitt með þeim hætti, sem hér er lagt til, og vænti ég, að hv. þdm. geti fallizt á að mæta óskum Háskólans að þessu leyti. Ég sé ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð. Málið er ljóst, og ég vil leyfa mér að mega vænta þess, að það fái nú endanlega afgreiðslu hér sem fyrst í hv. þd. Það er mjög æskilegt, að stjórn háskólahappdrættisins og háskólaráð fái vitneskju um það sem fyrst hvort heimild fæst til að bæta við þessum nýja flokki. Ég leyfi mér að leggja til, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Frv. þetta til l. um veitingu ríkisborgararéttar er undirbúið í dómsmrn. samkv. venju, og þeir aðilar, sem hér er lagt til, að veittur verði ríkisborgararéttur, eru allir taldir fullnægja þeim skilyrðum, sem þingnefndir, allshn. hér, hafa sett sér í því sambandi og farið eftir á undanförnum árum. Ég vil leyfa mér að leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta um breyt. á siglingalögunum er flutt til staðfestingar brbl., sem út voru gefin 31. ágúst s.l. að tillögu minni. Svo sem í aths. frv. kemur fram, er ástæðan til þessara brbl. sú, að síldarflutningaskipin höfðu um langt skeið gert það mögulegt, að meginhluti okkar síldarflota gæti stundað veiðar svo fjarri heimahöfn sem raun hefur borið vitni um s.l. tvö ár. Þegar sýnt þótti, að nokkur aflatregða og það allveruleg yrði á síldveiðunum og því um greiðsluerfiðleika hjá vélbátunum að ræða á sínum nauðsynjum og vistum, er síldarflutningaskipin fluttu, var svo komið um tíma, að síldarflutningaskipin töldu sig ekki geta flutt þessar vistir öllu lengur, án þess að einhver trygging fengist fyrir greiðslu þessara vista. Þegar svo var komið, að flotinn hafði um alllangt skeið verið án þess að fá nokkra endurnýjun sinna vista þótti sjálfsagt að tryggja það, að greiðsla gæti komið fyrir þessar nauðsynjar, og voru því umrædd brbl. sett. Ég tel, að ekki þurfi frekari skýringar á þessu við. Öllum er ljóst, hvaða afleiðingar það hefði haft, ef flotinn hefði þurft að sigla heim vegna vistaskorts. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.



Herra forseti. Frv. þetta um heimild til útgáfu reglugerðar um tilkynningarskyldu íslenzkra skipa er flutt til staðfestingar brbl., sem út voru gefin 17. maí s.l. að till. minni. Um langt árabil hafa verið uppi kröfur af hálfu þeirra samningsaðila, sem að samningum við sjávarútveginn standa, að upp væri tekin tilkynningarskylda íslenzkra skipa. Sér í lagi hefur Slysavarnafélag Íslands beitt sér fyrir kröfugerð í þessa átt um langt árabil. Það hefur ósjaldan borið við, að kunnugir hafa talið, að með slíkri skyldu hefði e.t.v. mátt fyrirbyggja ýmsar slysfarir, sem átt hafa sér stað við sjávarsíðuna á undanförnum áratugum. Það er ástæðan til þess, að rétt þótti að gefa út þessi brbl. Ég vil enn fremur geta þess, að Slysavarnafélagi Íslands hefur í samstarfi við landhelgisgæzluna verið falin framkvæmd þessara laga, og hefur þessi tilkynningarskylda þegar verið upp tekin. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 4. nóv. 1968. Formaður þingflokks Alþb. hefur ritað mér á þessa leið: „Samkv. beiðni Jónasar Árnasonar, 4. landsk. þm., sem nú er farinn utan í opinberum erindum, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður landsk. þm. Alþb., Hjalti Haraldsson bóndi, taki sæti á Alþingi í fjarveru hans.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf Hjalta Haraldssonar sem landsk. varamanns fyrir Alþb. liggur hér fyrir, útgefið af landskjörstjórn, og vil ég biðja hv. kjörbréfanefnd að taka bréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Hjalta Haraldssonar. Það er útgefið af landskjörstjórn og kveður svo á, að hann sé 1. varamaður landsk. þm. Alþb. Hjalti Haraldsson hefur áður setið á þingi og þá hafði hann kjörbréf sem varamaður Alþb. í Norðurl. e., en nú liggur hér fyrir kjörbréf hans sem varamanns landsk. þm. N. hefur ekkert fundið athugavert við kjörbréfið og leggur til, að kosning hans sé tekin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hv. 4. þm. Austf. bar fram brtt., sem hann tók aftur til 3. umr. Efnislega sýnist ekkert vera við þessa till. að athuga, en þetta ákvæði var á sínum tíma sett vegna varnarliðsins eða samninga við það og var ekki tekið upp í l. í fyrra, vegna þess að þá var ekki talið, að slíkir samningar væru á ferðinni, sem þýðingu hefðu í þessu sambandi og aðstæður aðrar. Nú hafa menn ekki athugað þetta til hlítar, en sjálfsagt er, að þessi heimild sé fyrir höndum og þá með hliðstæðum hætti eins og í 4. gr. frv. nú, þar sem um afurðir segir. að ríkisstj. kveði nánar á um, til hvaða afurða þetta ákvæði skuli taka, og er ákvörðun hennar þar að lútandi fullnaðarúrskurður. Þetta er því varðandi afurðirnar í höndum ríkisstj., og einstakar afurðir voru í fyrra felldar undan þessu ákvæði í framkvæmd. Till. mín er því sú, að till. hv. 4. þm. Austf. verði samþ. með þessari breytingu, að í upphafi komi: „ Ríkisstj. er heimilt að ákveða, að gengismunur, sem myndast kann við kaup á gjaldeyri“. Að sem sagt „ Ríkisstj. er heimilt að ákveða, að“ bætist framan við till. og hv. flm. till. hefur fallizt á þessa breytingu. Vonast ég til þess, að þannig verði samkomulag um málið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. nr. 60 flyt ég till. til þál. um frjálsa umferð Íslendinga að og frá aðalflugstöð íslenzka ríkisins á Keflavíkurflugvelli. Till. er svo hljóðandi, með leyfi forseta: „Efri deild Alþingis ályktar að skora á utanríkisráðherra að hlutast til um, að sérstakur vegur, afgirtur ef þess er talin þörf, verði lagður að flugstöðvarbyggingunni á Keflavíkurflugvelli og tryggður frjáls aðgangur Íslendinga sem annarra að og frá flugstöðinni. Þannig verði gengið frá málum, að tryggt verði, að þeir menn, sem erindi eiga í flugstöðvarbygginguna, þurfi ekki að hlíta eftirliti og leyfi bandarískra herlögreglumanna við aðalflugstöð íslenzka ríkisins.“ Herra forseti. Ég tel óþarfa að fara mörgum orðum um þessa till. Hún skýrir sig sjálf. Ég tel víst, að hv. þdm. hafi allir margoft komið í flugstöð ríkisins á Keflavíkurflugvelli og hafi því kynnzt aðstæðum af eigin raun. Í till. er reyndar kveðið á um, að lagður verði sérstakur vegur og þá væntanlega afgirtur að flugstöðvarbyggingunni. Auðveldara væri að sjálfsögðu að girða þann veg, sem fyrir er að flugstöðinni og fela varnarliðinu að leggja nýjan veg fyrir sig. Hvor leiðin yrði valin, skiptir hér engu höfuðmáli, ef málið verður leyst með viðunandi hætti. Framhjá því verður auðvitað ekki horft, að afgirtur vegur mundi sneiða í sundur varnarsvæði Bandaríkjamanna á Keflavíkurflugvelli. Þar ætti þó að vera auðvelt úr að bæta með því að hafa göng undir hinn afgirta veg til afnota fyrir varnarliðið eða þá hafa brýr yfir þann veg. Þá mætti einnig hugsa sér, að umferð varnarliðsins milli hinna sundurskornu svæða færi þannig fram, að farið yrði út fyrir aðalflugvallargirðinguna til að komast á milli svæðanna, en þar yrði ekki um ýkjamikla vegalengd að ræða. Þessu máli hefur áður verið hreyft opinberlega. Ég ritaði t.d. í mitt blað um þetta mál sumarið 1966 og aftur vorið 1967, þar sem bent var á nauðsyn þess að leysa þetta mál og hve það mætti gera með auðveldum hætti. Hinn 9. ágúst 1967 var svo tekið undir þessar skoðanir í forustugrein Alþýðublaðsins, málgagns Alþfl. og hæstv. utanrrh., sem þá var formaður flokksins. Komst Alþýðublaðið þá m.a. svo að orði um þetta mál, með leyfi hæstv. forseta: „Loks er ófært, að flugstöðin á Keflavíkurflugvelli sé lokuð af her– og lögregluverði. Hún verður að vera opin öllum.“ Síðan hefur ekkert heyrzt af þessu máli opinberlega, en þar sem hæstv. utanrrh. mun ekki á landi nú og ekki hér í d., getur hann við þessa umr. ekki gefið upplýsingar um, hvort eitthvað hefur verið aðhafzt í þessu máli, en ég vil beina því til hv. n., sem fær þetta mál til meðferðar, að kanna, hvort eitthvað hafi verið athugað um þetta mál að undanförnu. Það er auðvelt og kostnaðarlítið að leysa þetta mál með þessum hætti og það ætti að vera eðlilegt þjóðarstolt, sem hér knýr á. Það er vansæmandi að láta þessar eðlilegu og sjálfsögðu ráðstafanir dragast lengur úr hömlu, þar sem hér er um að ræða umferð að og frá aðalflugstöð íslenzka ríkisins. Herra forseti. Ég vil svo leggja til, að þessari umr. verði frestað og málinu vísað til hv. allshn.