Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. leggur til á þskj. 96, að gildistökuákvæðum frv. verði breytt þannig, að lögin skuli öðlast gildi hinn 1. maí 1958. Í frv. er gert ráð fyrir, að 6 mánuðir liði, frá því að frv. er staðfest sem lög þar til það öðlast gildi. Það ákvæði var sett til þess, að nokkurt ráðrúm gæfist til þess að kynna almenningi í landinu breytingar frá fyrri lagaákvæðum. En þar sem frv. hefur nú verið til meðferðar á tveim þingum og alþjóð veit um tilvist þess og væntanlega um hinar veigamestu breytingar, sem í því felast, þótti allshn. ekki ástæða til, að haldið yrði ákvæðinu um sex mánaða frestinn. Hin sérstöku gildistökuákvæði í 1. og 2. mgr. 70 gr., sem fjalla um breytingar frá fyrri reglum um vátryggingar bifreiða, áttu samkvæmt frv. að öðlast gildi hinn 1. maí 1958, og var það ákvæði sett inn í frv. að tilhlutan allshn. á síðasta þingi, en það var sökum þess, að vátryggingarárið telst byrja 1. maí og vátryggingarfélög tjáðu sér naumast unnt að breyta vátryggingarárinu án stórkostlegrar fyrirhafnar. Að tilmælum meðnm. minna í allshn. hef ég ákveðið að taka aftur brtt. mína á þskj. 75 um, að 3. mgr. 20 gr. skuli falla niður. Mun ég því styðja till. hv. 11. landsk. á þskj. 91, en í henni felst aðalatriði það, sem ég hugðist ná með brtt. minni á þskj. 75, það atriði, að niður falli skylda til að afla vottorðs bifreiðaeftirlitsmanns til þess að fá bifreið afskráða.



Herra forseti. Ég flyt ásamt hv. þm. Vestm. brtt. á þskj. 64 við frv. Ég tók þær aftur við 2. umr., en þær liggja nú fyrir hér við 3. umr. Við höfum beðið eftir nokkrum upplýsingum varðandi það atriði frv., sem við flytjum brtt. við. Við höfum að vísu fengið þær að nokkru, en þó vil ég fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann fresti frekari umræðu núna, svo að okkur gefist tóm til þess að athuga þessar upplýsingar nánar, enda sýnist ekki málinu vera stefnt í neina hættu, það er nægur tími fyrir það að komast í gegnum þingið, og þetta virðist heldur ekki hindra nein önnur mál í þessari hv. deild, svo að ég vænti þess, að hæstv. forseti verði við þessum tilmælum.



Herra forseti. Mér þætti mjög miður, ef svo skyldi fara, að málinu yrði enn frestað, og er það vegna þess, að ég óttast, að svo kunni að fara, að ekki vinnist tími til að fullafgreiða málið á þessu þingi. Það má hverjum manni ljóst vera, að í Nd. hlýtur það að taka langan tíma að afgreiða þetta mál vegna þess, hve vandasamt það er og yfirgripsmikið, og gæti svo farið, ef verulegur dráttur yrði á, að við gætum afgr. þetta mál hér úr hv. d., að það dagaði enn uppi, og það teldi ég mjög miður farið. Ég vildi aðeins vekja athygli á þessu sérstaklega, að það er sjáanlegt, að Nd. hlýtur að þurfa mjög langan tíma til að fara yfir þetta frv. og rannsaka það og athuga, og þess vegna tel ég, að þessari hv. d. beri að flýta því, svo sem unnt er. Friðjón Þórðarson: Herra forseti. Við 2. umr. flutti ég brtt. á þskj. 91, en tók hana síðan aftur til 3. umr, Allshn. athugaði þessa till. milli umræðna og varð sammála um að fylgja henni. Vona ég því, að till. nái fram að ganga. Ég rökstuddi hana nokkuð við 2. umr. og sé ekki ástæðu til að endurtaka það nú. En áður en ég lýk máli mínu, vil ég aðeins taka undir orð hv. þm. Ak., að við reynum nú að flýta þessu máli, svo sem unnt er, því að Nd. á áreiðanlega eftir að velta því lengi fyrir sér, og satt að segja er tíminn orðinn ærið skammur, þar sem við höfum slegið því föstu í till. okkar, að frv. taki gildi 1. maí 1953.



Herra forseti. Ég vildi styðja og taka undir tilmæli hv. þm. Barð., - en með honum flyt ég brtt. við þetta mál, tilmæli hans um það, að málinu sé frestað í þetta sinn, vegna þess að það eru komnar fram í okkar hendur mjög mikilvægar og rökstuddar upplýsingar okkar tillögum til stuðnings, en þær eru samt sem áður ekki svo af hendi leystar, þessar upplýsingar, að við getum á þessu stigi málsins lagt bær fram sem opinbert gagn í þinginu, en það mundi vera hægt að fá þann galla lagfærðan með dags fyrirvara eða svo. Þeir hv. þm., sem mótmæla þessari frestun, hafa mjög til þess vitnað, að málið kunni að vera sett í hættu, ef þessi frestur er veittur, þ.e.a.s. sett í hættu á þann veg, að það fái ekki framgang á þessu þingi. Ég kann ekki að skilja þann ótta á þessu stigi málsins. Það er nú að vísu komið langt fram í nóvember, en þingið á eftir mjög langa setu enn þá, Hvað sem því líður, þá tel ég, að leggja verði alla alúð við það að vanda svo frágang þessa frv. sem unnt er og ganga ekki viljandi fram hjá upplýsingum hæfra manna, sem hér liggja núna fyrir, ganga ekki viljandi fram hjá þeim, bara af ótta við það, að það kunni að taka of langan tíma að fá þær fram. Ég vil þess vegna eindregið mælast til þess, að málinu sé frestað, þannig að þessar upplýsingar geti legið fyrir hv. þm., allt í því skyni, að frágangur þessa frv. verði sem öruggastur fyrir þá, sem eiga að njóta löggjafarinnar á sínum tíma.



Herra forseti. Ég vil taka undir með þingmanni Ak. og hv. 11. landsk., að ég tel óráð að fresta þessari umr. Málið liggur þannig fyrir, að það er hér til umræðu á síðasta stigi. Það kemst þá til Nd., og Nd. liggur á því eins og á fyrra, vinnur ef til vill eitthvað í því, en kemur því aldrei frá sér. Í fyrra lá þessi sama breyting fyrir, sem nú liggur fyrir hér um ökuhraða. Flm. höfðu allan veturinn í fyrra til að ná í þessar upplýsingar. Það var lagt fram núna snemma á þinginu, nærri í þingbyrjun, og þeir eru ekki enn búnir að ná í þessar upplýsingar. Það er þess vegna alveg augljóst mál, að mennirnir, sem báðir eru sæmilega duglegir, hefðu verið búnir að geta það hundrað sinnum, ef þá hefði langað nokkuð til þess, ef þeir hefðu haft nokkurn áhuga á málinu. Það er þess vegna ekki neitt annað en til þess að reyna að tefja framgang málsins, sem þeir eru með þetta núna. Og ég skora á forseta að láta atkvgr. fara fram.

Forseti (BSt): Það hefur komið fram ósk frá hv. flm. brtt. á þskj. 64 um það, að umræðunni verði frestað og málið tekið út af dagskrá, vegna þess að upplýsingar vanti í málinu, sem þeir eiga von á og annar flm. gat um að mundi vera hægt að útvega með dags fyrirvara. Hins vegar hefur því verið mótmælt frá hendi n., sem fjallaði um málið, að málinu yrði frestað, sökum þess að óhyggilegt væri að tefja málið, vegna þess að Nd. á með öllu eftir að athuga það. Nú held ég, að hægt sé að verða við þessum óskum um að fresta málinu nú án þess að tefja það nokkuð, því þó að málið yrði afgreitt til Nd. í dag, þá tel ég ólíklegt, að sú hv. d. taki það fyrir til 1. umr, á morgun, sennilega ekki fyrr en á mánudag, og þó að málið verði afgreitt hér á morgun, þá er mjög líklegt, að það verði tekið fyrir til 1. umr. í Nd, nákvæmlega á sama tíma eins og þó að það verði afgr. í dag. Ég tel af þessum ástæðum, að það tefji ekki málið neitt, þó að umr. sé frestað í dag, en að hún verði á morgun, og mun því verða við óskum þessara tveggja hv. þm., en tek frv. á dagskrá á fundi á morgun og gef þá ekki lengri frest. Vona ég, að allir aðilar geti sætt sig við þessa niðurstöðu.



Herra forseti. Nokkuð snemma á þinginu lagði ég fram mál nr. 13 hér í deildinni, og því var vísað til nefndar skömmu þar á eftir. Ég geri ráð fyrir, að n. hafi átt svo annríkt, að hún hafi ekki mátt vera að því að sinna því enn, - það er um refsingar fyrir landhelgisbrot,- a. m. k. hefur ekkert frá henni komið. En ég vildi nú vænta þess, að hún færi að hugleiða, hvort hún gæti ekki gefið sér tíma til að sinna því. Fundirnir hafa ekki alltaf verið svo langir, að það sé vel skiljanlegt, að það hafi ekki verið hægt að halda nefndarfundi um málið, og óska ég eftir, að forseti fari að ýta á eftir því, að það fari að koma fram nál.



Herra forseti. Sá dráttur, sem hefur orðið á því, að nál. sé skilað um þetta mál, sem hv. 1. þm. N-M. gerði hér að umtalsefni, stafar ekki af því, að nefndin hafi ekki talið sig hafa haft tíma til að sinna málinu. Hún hefur fyrir alllöngu haldið einn fund um það, og voru þeir nm., sem á fundinum voru staddir, allir sammála um að leita álits nokkurra aðila um þetta mál, áður en það yrði afgreitt úr nefndinni. Síðan er að vísu liðinn nokkur tími, en þó ekki það langur, að hægt sé að fullyrða, að þessi álit muni ekki koma fyrr en það seint, að framgangi málsins eða afgreiðslu verði hætta búin af þeim sökum. A. m. k. hefur nefndin ekki talið, að þessi dráttur sé enn orðinn svo langur, að það sé ekki rétt að doka við og sjá, hvort þessi álit, sem hún hefur óskað eftir, berist henni. En ég get fullyrt það, að eftir að nefndin hefur fengið þær umsagnir, sem hún telur sér nauðsynlegar til þess að geta afgreitt málið, muni ekki verða töf á því, að það verði afgreitt úr nefndinni.

Forseti (BSt): Eftir því sem orð féllu hjá hv. 8. landsk. þm., má búast við, að n., sem hefur fengið málið til meðferðar, sem hv. 1. þm. N-M. gerði að umtalsefni hér, skili áliti, og vænti ég að honum sé fullnægt, a. m. k. til bráðabirgða, með því svari, sem hann hefur fengið nú.