Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og fram kom í framsöguræðu hæstv. fjmrh. fyrir þessu frv. við 1. umr., er meginbreytingin frá gildandi lögum sú, að gjöld þau, sem nánar eru til tekin í 1. gr. frv., skuli eftirleiðis ákveðin með reglugerð, en ekki sérstökum lögum, og er lögunum frá 1948 um skráningu skipa og lögunum frá 1954 um aukatekjur ríkissjóðs breytt til samræmis við þetta. Fjhn. hefur haft þetta frv. til athugunar, og eins og nál. á þskj. 60 ber með sér, er n. sammála um að mæla með því, að frv. verði samþykkt óbreytt. Að gefnu tilefni vegna athugasemda, sem fram komu við 1. umr. frv. frá hv. 3. þm. Norðurl. v., vil ég taka það fram, að ég býst við, að fjhn. öll sé sammála því sjónarmiði, að þegar um er að ræða skatta til ríkisins, þá væri það auðvitað ekki spor í rétta átt, að slík gjöld skuli ákveðin með reglugerð, en ekki með lögum. Hins vegar ber þess að gæta, og það er ástæðan til þess, að n. mælir með þessu frv., að hér er ekki um að ræða eiginlega skatta, heldur gjöld fyrir ákveðna þjónustu, sem það opinbera veitir. En bæði með tilliti til þess, að hér er um mjög lítilfjörlegan tekjustofn að ræða, svo og þess, að Alþ. mundi hafa litla aðstöðu til þess að meta það, hve há gjöld skuli greiða fyrir þá þjónustu, sem hér um ræðir, leit n. þannig á, að eðlilegt væri að taka upp þá skipan, sem frv. gerir ráð fyrir.



Herra forseti. Það er aðeins út af aths. þeirri, sem hv. frsm. minntist á. Það er að sjálfsögðu rétt hjá honum, að það er nokkur eðlismunur á þeim tekjur ríkissjóðs, sem beint eru skattar eða tollar í ríkissjóð, og þeim, sem telja má endurgjald fyrir þjónustu innta af hendi af ríkisins hálfu. En að gefnu þessu tilefni vildi ég aðeins benda á það, að yfirleitt öll þau gjöld, sem greinir í lögum um aukatekjur ríkisins, eru gjöld fyrir þjónustu, og það er væntanlega ekki stefna hvorki hæstv. fjmrh. né fjhn. að fara að breyta þeim lögum á þá lund að ákveða eftirleiðis öll þau þjónustugjöld, sem þar greinir, með reglugerð.



Herra forseti. Í 1. gr. þessa frv., sem hér er til 1. umr., er svo fyrir mælt, að þar, sem þannig hagar til, að torfæra eða hætta er á þjóðvegi, sem er ekki auðveldara að ryðja úr vegi eða brúa á annan hátt, skuli að undangenginni rannsókn og nákvæmri staðsetningu gera jarðgöng. Í 2. gr. er svo kveðið á um það, hvernig kostnaður af jarðgangagerð skuli greiddur, eða réttara sagt, hvernig fjár skuli aflað til þeirra framkvæmda. Ef jarðgöng eru ekki yfir 35 metrar að lengd, skal kostnaður greiðast af fé því, sem á fjárl. er hverju sinni veitt til vegarins. Síðan segir, og er það aðalatriðið í þessu frv., að frá 1. jan. 1962 skuli 3 aurar af hverjum benzínlítra af hluta ríkissjóðs af benzínskatti renna í brúasjóð. Kostnaður við jarðgöng, sem lengri eru en 35 m, skal greiddur af þessum tekjum brúasjóðs, og má eigi verja þeim á annan hátt. Eins og í grg. segir og hv. þdm. er í fersku minni, var á síðasta Alþ, í þessari hv, d. borið fram frv. um jarðgöng á þjóðvegum. Aðalefni þess frv. var að kveða á um það, að ef jarðgöng yrðu lengri en 35 m, skyldi kostnaður greiðast úr brúasjóði, en án þess að þar væri gert ráð fyrir nokkrum sérstökum tekjum brúasjóði til handa vegna slíkra framkvæmda. Ekki var heldur gert ráð fyrir neinni ákveðinni upphæð úr hrúasjóði vegna slíkra framkvæmda. Þegar við 1. umr. málsins í þessari hv. d. komu fram ábendingar um, að lagasetning í slíkri mynd væri lítils virði, þar eð fé brúasjóðs væri af skornum skammti, það hrykki ekki til að standa undir því verkefni, sem honum væri ætlað. Margar stórar brúargerðir væru aðkallandi, og væri því vafasamt að ætla að skerða fé brúasjóðs, enda líklegt að framkvæmdin yrði sú, þrátt fyrir slíka lagasetningu, að engu fé úr brúasjóði yrði varið til jarðgangagerðar, þau yrðu látin sit ja á hakanum, þar eð um ófyrirsjáanlegan tíma mundi þörf á öllum tekjum brúasjóðs til brúabygginga. Því var það, að samgmn. þessarar d. samþykkti einróma og að öllum nm. viðstöddum að breyta frv. í það horf, að frá 1. jan. 1962 skyldu 3 aurar af hverjum benzínlítra af hluta ríkissjóðs af benzínskatti renna í brúasjóð og skyldi þeim 3 aura skatti varið til að greiða kostnað við gerð jarðganga, sem lengri væru en 35 m, og skyldi óheimilt að verja þeim tekjum brúasjóðs á annan hátt, eða m.ö.o. að breyta frv. í þá mynd, sem það er nú flutt í. Frv. sigldi síðan hraðbyri gegnum þessa hv. d., en Nd. vildi hins vegar ekki samþykkja frv. Meiri hl. samgmn. þeirrar deildar lagði til, að málinu væri vísað til ríkisstj. Okkur flm. þessa frv. hefur þótt rétt að leggja frv. aftur fyrir Alþingi í þeirri mynd, er samgmn. Ed. gekk frá því, og kanna þar með til hlítar vilja Alþingis í þessu máli. Flutningsmenn frv. í fyrra áttu þess að sjálfsögðu kost að gerast flm. að þessu frv. Þar sem ég geng út frá því, að afstaða þessarar hv. d. til málsins sé óbreytt frá því, sem var á útmánuðum síðasta vetrar, er ekki ástæða til að fara mörgum orðum um málið almennt. Það er alkunna, að á stöku stað hér á landi hagar þannig til, að ákveðnum byggðarlögum verður ekki komið í sæmilegt eða öruggt vegasamband við önnur héruð landsins nema með jarðgöngum. Einn þeirra staða, sem þannig er ástatt um, er Siglufjörður, fjölmennt byggðarlag, langstærsti síldarútgerðarbærinn á landinu og byggðarlag, sem fjöldi aðkomufólks sækir til á vissum árstímum. Landssamgöngur við Siglufjörð hafa ætíð verið erfiðar. Þar er yfir erfiðan fjallveg að fara, Siglufjarðarskarð, og hefur sá fjallvegur löngum verið erfiður yfirferðar og það svo, að á þeim fjallvegi hafa fjölmargir menn, bæði Siglfirðingar og aðrir, látið lífið, orðið úti í vetrarferðum milli Siglufjarðar og nærsveitanna. Fyrir allmörgum árum var akvegur lagður yfir Siglufjarðarskarð en hann er oftast nær aðeins fær fyrir aðalsumarmánuðina. Það hefur því lengi verið mikill áhugi fyrir því að leggja þarna nýjan veg meðfram sjónum út svokallaða Hraunaalmenninga og um Dali og til Siglufjarðar. En á þeirri leið Siglufjarðarmegin er mikill farartálmi og torfæra, þar sem er fjallið Strákar. Í gegnum það verður að sprengja jarðgöng. Um þá framkvæmd hefur verið gerð kostnaðaráætlun, og jafnframt hafa þarna verið gerðar tilraunir og nokkur spotti af jarðgöngum verið sprengdur inn í klettabeltið. Þessi framkvæmd kostar mjög mikið samkvæmt þeirri áætlun, sem gerð var á sínum tíma, og hafa þó tölur þær sjálfsagt breytzt nokkuð til hækkunar síðan. Til þessa vegar hefur að undanförnu verið veitt dálitið fé á fjárlögum, og er farið að leggja veginn út Almenninga. Innan tíðar verður því komið að þessari miklu torfæru, Strákum, en þar strandar allt, ef ekki verða gerðar sérstakar ráðstafanir til fjáröflunar vegna jarðganganna. Það er alveg augljóst mál, að fjárveitingar þær, sem hverju sinni fást veittar til vegarins á fjárlögum, hrökkva alls ekki neitt til þessarar miklu framkvæmdar, enda er framkvæmdinni þannig háttað og verður að vera þannig háttað, þegar í hana verður ráðizt, að hana verður að vinna í einum áfanga, að því er talið er. Samþykkt þessa frv. mundi að mínu áliti bjarga þessu máli og koma þessu áhugamáli þeirra þar fyrir norðan heilu í höfn. Það er að vísu ekki mikið fé, sem samkv. þessu frv. er ætlað til þessara framkvæmda, en samt sem áður er það svo, að ef það væri árlega lagt til hliðar, mundi fljótlega saman safnast nokkurt fé í þessu skyni. Jafnframt mundi svo opnast lánsmöguleikar til framkvæmdarinnar, þegar séð væri, að henni væru ætlaðir ákveðnir tekjustofnar. Það þarf ekki að fjölyrða um það, að hér er um mjög mikið áhugamál að ræða, bæði hjá Siglfirðingum og nærsveitamönnum, og er ekki vafamál, að þetta mundi á margan hátt verða lyftistöng fyrir þau héruð, sem þarna eiga hlut að máli, bæði Siglfirðinga og sveitir þær, sem næst liggja. Ég hef hér farið nokkrum orðum um þessa sérstöku framkvæmd, sem fyrirhuguð er og gerð hefur verið áætlun um. En það eru auðvitað fleiri staðir, þar sem gera þarf jarðgöng og þar sem vakandi áhugi er fyrir því, að hafizt verði handa um það að skapa grundvöll að framkvæmdum á þessu sviði. Þannig er það t.d. á Vestfjörðum, þó að ég ræði það ekki sérstaklega hér. Ég skal svo að lokum aðeins benda á það, að sú tekjuöflun, sem þarna er bent á, að leggja örlítinn hluta af benzínskatti til þessara framkvæmda, er mjög eðlileg. Það er að mínu viti mjög eðlileg stefna, að benzínskattinum yfirleitt sé varið til samgöngubóta og samgöngubóta á landi þá fyrst og fremst. Með þessu frv. og samþykkt þess væri stigið spor í áttina til viðurkenningar á því sjónarmiði.



Herra forseti. Svo sem hv. 1. flm. þessa frv. gerði hér grein fyrir í ræðu sinni, er hér um að ræða frv., sem á síðasta þingi var flutt af okkur hv. 3. þm. Vestf. Það er raunar fremur sjaldgæft, held ég, að mát beri að á þann veg, sem er um þetta frv. nú, að tekið er upp frv., sem aðrir hafa flutt, áður en séð er fyrir, að málið verði ekki endurflutt. Ekki skal ég þó vera að hneykslast yfir þessu. Þetta er að sjálfsögðu hverjum þingmanni leyfilegt, meðan málið er ekki fram komið, og væri sennilega nær að þakka, að það hefði komið fram þessi áhugi á að koma málinu heilu í höfn. Skal ég því ekki fara um þá hlið málsins fleiri orðum. Ég ætla ekki heldur að fara að rökstyðja nauðsyn málsins. Aðild mín að þessu frv. áður gefur ótvírætt í ljós, hvaða skoðun ég hafi haft á þýðingu þessara ráðstafana til þess að skapa skilyrði til að gera jarðgöng á þjóðvegum, þar sem þess er nauðsyn og samgöngumálin verða ekki leyst á landi á annan hátt. En þar sem hv. l. flm. vék að því í ræðu sinni áðan, að okkur fyrri flm. frv. hefði auðvitað verið gefinn kostur á að standa að þessu máli, sem sennilega er einnig ástæða til að þakka að hafi verið gert, en við höfum ekki kosið að gera það, þá er rétt, að hér komi fram ástæðan til þess, að það varð ekki og við stöndum ekki að málinu, eins og það liggur hér fyrir. Við erum að sjálfsögðu efnislega alveg sammála því, svo sem fyrri aðild okkar að þessu máli og upphafið að flutningi þess ótvirætt sannar, að þetta vandamál sé leyst. Hins vegar var sú ályktun gerð hér á siðasta Alþingi, einmitt með hliðsjón af fjölda mála, sem lágu fyrir í sambandi við vegagerðir, bæði lántökur til vegagerða, frv. það, sem þá lá fyrir um jarðgöng á þjóðvegum, ótal vegalagabreytingar og ýmis önnur atriði snertandi vegamál, að þá var það talið skynsamlegt og enda byggt á áliti og umsögn vegamálastjóra, að það væru svo margir þættir vegamálanna, sem þyrftu endurskoðunar við, að rétt væri að framkvæma heildarendurskoðun á öllum gildandi lögum um vegi, bar sem öli þessi atriði kæmu til athugunar. Og ástæðan til þess, að frv. um jarðgöng á þjóðvegum var þá vísað til ríkisstj., svo sem öðrum slíkum málum, sem þá lágu fyrir, var byggð á þessari ályktun Alþingis. Nú stendur yfir athugun á vegamálum í samræmi við þessa ályktun Alþingis, og verður að vænta þess, að þeirri athugun verði hraðað sem mest. Þar hlýtur að koma til greina það atriði einnig, sem hv. flm. minntist hér á síðast í ræðu sinni, að gera sér grein fyrir, hvernig fjár verði aflað til vegagerðanna, því að það er rétt, sem hann sagði, að það er á því hin mesta nauðsyn að tryggja aukið fjármagn til vegalagningar. Þær framkvæmdir, sem hér um greinir, t.d. í þessu frv. um jarðgöng, eru mjög kostnaðarsamar, og það verður ekki að þeim unnið nema í stórum áföngum. Það verður ekki leyst eftir sömu aðferðum og hingað til hefur gerzt með vegi, að vinna í smááföngum. Til jarðgangagerðar þarf stórvirk tæki, og það er vitanlega útilokað með öllu, að hægt sé að vinna að þeim nokkurn hluta af ári í fjölda ára. Það verður að gerast í einu átaki. Einnig kemur hið sama til greina, þar sem um er að ræða steinsteypta eða malbikaða vegi, sem hlýtur að verða mikilvægt atriði í náinni framtíð, og er raunar hafin ein framkvæmd á því sviði. Þetta ásamt mörgu öðru bendir ótvírætt til þess, að tímabært sé að athuga, hvort ekki þarf að vinna að vegamálum með nokkuð öðrum hætti en gert hefur verið, og aðstæðurnar hafa breytzt svo mjög, að nauðsynlegt er, bæði varðandi fjármagn og framkvæmd alla, að taka það mál til heildarathugunar. Meðan svo standa sakir, að þessi mál eru í rannsókn, og meðan ekki er hægt að segja, að óeðlilegur dráttur hafi orðið á þeirri athugun, þá tel ég ekki eðlilegt, að verið sé að taka einstaka liði út úr og fara að gera um þá sérstakar samþykktir hér á Atþingi, hvorki í laga- né í þingsályktunarformi, því að það verður að sjálfsögðu að koma á þessi mál heildarskipulagi og allar framkvæmdirnar verða að rúmast innan þess ramma, sem þar verður settur. Þetta er ástæðan til þess, að ég gerðist ekki aðili að flutningi þessa frv. nú. Stuðningur minn við málið er að sjálfsögðu hinn sami og verið hefur, en ég tel það ekki eðlileg vinnubrögð, meðan málið er í heildarathugun og meðan ekki hefur verið hægt að segja, að á því hafi orðið neinn óeðlilegur dráttur, að þá sé farið að taka einstaka þætti heildarvandamálsins upp og lögfesta ákvæði þar að lútandi, sem ekki er víst að falli svo endanlega inn í þann ramma um fjáröflun og tilhögun framkvæmda, sem að lokum verður niðurstaðan að samþykkt verði, þegar heildarathugun málsins liggur fyrir.



Herra forseti. Mér finnst það alveg ástæðulaust af hv. 6. þm. Norðurl. e. að vera með nokkra hneykslan eða hálfgerð ónot út af því, að þetta mál sé flutt inn á þingið af nokkrum öðrum en þeim, sem báru frv. um jarðgöng á þjóðvegum fram í fyrra, því að það er nú svo, eins og ég gerði reyndar rækilega grein fyrir í minni frumræðu og öllum hv. þdm. hér er kunnugt, að þetta frv., sem nú liggur fyrir, er gersamlega ólíkt því frv., sem þeir fluttu á síðasta þingi, vegna þess að eins og ég gerði grein fyrir áðan, þá var í því frv. ekki séð fyrir neinum tekjum til jarðgangagerðar og ekkert af fé brúasjóðs sérstaklega ætlað til þeirra framkvæmda. Ef það frv. hefði verið samþykkt í þeim búningi, sem það var upphaflega lagt fram, þá hefði það frv. því ekkert getað orðið annað en eintómt pappírsgagn. En það var einmitt samgmn. Ed., sem breytti frv. í það form, sem það nú er í, og gerði það að því frv., sem það nú er, og flm. þessa frv. eru að meiri hl. til úr samgmn. Þetta frv. flytja þrír af nm. í samgmn. ásamt hv. 5. þm. Norðurl. e., þannig að þeir eru vissulega ekki að gera þar annað en að bera það mál fram, sem þeir voru á sínum tíma í samgmn. upphafsmenn að. Ég geri fastlega ráð fyrir því, að afstaða efrideildarmanna til þessa frv. sé algerlega óbreytt frá því á þinginu í fyrra. Það var því í sjálfu sér ekki og er væntanlega ekki ástæða til þess að kanna hug þeirra til málsins sérstaklega. Ég geri ráð fyrir því, að það fari fljótlega í gegnum þessa hv. deild. En frv. er fyrst og fremst borið fram til þess að kanna, hvort hv. Nd. situr enn fast við sinn keip í þessu máti. Hv. 6. þm. Norðurl. e. var með nokkrar efasemdir um það, að sú heildarendurskoðun samgöngumála á landi, sem yfir stendur að hans sögn, mundi leiða til þess, að fallizt yrði á það sjónarmið, sem í þessu frv. greinir. Hann dró það í efa eða hann hreyfði a.m.k. efasemdum um, að það yrði fallizt á að verja sérstaklega hluta af benzínfé til jarðgangagerðar. Ef það er virkilega svo, þá er að mínum dómi því meiri ástæða nú þegar á þessu stigi að samþykkja þetta frv. til þess að undirstrika þá nauðsyn, sem á er í þessu efni, og þá er ástæða til þess fyrir þingmenn að staðfesta enn á ný þann vilja, sem kom fram í samþykkt þessa frv. hér í þessari hv. deild í fyrra. Þetta er mál, sem er ekki pólitískt og getur ekki verið og á ekki að vera pólitískt. Það er auðvitað, t.d. í því kjördæmi, sem ég er fyrir, öllum jafnmikið áhugamál, hvar í flokki sem þeir standa, að þessi framkvæmd verði gerð, og ég er sannfærður um, að það er okkur öllum þingmönnunum úr því kjördæmi alveg jafnmikið áhugamál að reyna að koma þessari framkvæmd áfram. En það hefur ekki verið bent á aðra hagkvæmari leið í þessu skyni en gert er með þessu frv. Ég vænti þess því fastlega, að þetta frv. nú fái jafngóðar undirtektir hér í þessari hv. deild og það fékk í fyrra og það fái betri undirtektir í neðri deild.



Herra forseti. Hv. 3. þm. Norðurl. v. hefur gert ýtarlega grein fyrir þessu máli, gangi þess á fyrra þingi og þeim till., sem nú eru fluttar. Hann ræddi allmikið um Siglafjarðarveg, hvaða þýðingu það hefði að koma þar á jarðgöngum, og þarf ég ekki að endurtaka neitt um það. En það er annar staður, sem er svipað ástatt um, og það er á Vestfjörðum. eins og hann að vísu nefndi, það er Breiðadals. heiði, sem liggur á milli Önundarfjarðar og Ísafjarðar. Þessi heiði er álíka há eða litlu lægri yfir sjávarmál heldur en Siglufjarðarskarð, 610 m há, en Siglufjarðarskarð 630, og það má segja sömu sögu um Breiðadalsheiði og Siglufjarðarskarð, að þar lokast vegir jafnvel um mitt sumar, þegar svo vill til um veðráttu, og er náttúrlega með öllu lokuð sú leið frá því á haustin og þar til komið er fram á næsta sumar. Það er því flest það sama að segja um Breiðadalsheiði og Siglufjarðarskarð. Löggjöf, sem gæti tryggt það, að hafizt yrði handa um það að koma á jarðgöngum á þessum tveimur stöðum, er því ekki þýðingarlitil fyrir alla þá, sem þurfa á þessum samgöngum að halda. Það hefur einnig verið gerð nokkur kostnaðaráæt[un um jarðgöng þar, alveg eins og fyrir norðan, svo að það má búast við, að þessar tvær framkvæmdir verði það fyrsta, sem gert verður af þessu tagi, þegar fé er fyrir hendi í þessu skyni, Þegar búið væri að brúa þennan þröskuld fyrir vestan, þ.e. að gera jarðgöng yfir hæsta hrygginn á Breiðadalsheiði, er verulegum hindrunum rutt úr vegi á leiðinni vestur til Ísafjarðar, því að aðrar heiðar eru snjóléttari og miklu lægri, og auk þess er gert ráð fyrir, að Þingmannaheiðin leggist fljótlega niður og vegurinn verði þar lagður meðfram sjó, en engin jarðgöng þarf þar. Þetta er því áreiðanlega, hvað snertir þessa tvo landshluta, ákaflega þýðingarmikið mál, að það komist á rekspöl, fjáröflun og reglur um jarðgöng á þessum stöðum. Hv. 6. þm. Norðurl. e. hefur frekar, að mér skildist, andmælt þessu frv., og mér er það nokkurt undrunarefni. Ég bjóst við, að hann mundi verða öruggur stuðningsmaður þess, þar sem hann var sjálfur flm. að svipuðu frv. á síðasta þingi. En það frv. var þó að því leyti gerólíkt, að þar var ekki séð fyrir neinum tekjum til þessara verka. Hann afsakar þessa afstöðu sína og þeirra flm. þá, sem vildu ekki vera flm. nú, með því, að nú séu vegalög í endurskoðun. Því er að svara í fyrsta lagi, að það er ekki verið að breyta neinum vegalögum með þessu frv. Þetta frv. er um það að auka hlutverk brúasjóðs, ætla honum að gera hin stærri jarðgöng og ætla honum tekjur til þess. Ég veit ekki til, að það sé nokkuð verið að endurskoða lög um brúasjóð, svo að þetta getur ómögulega fallið undir slíka endurskoðun, a.m.k. ekki að það þurfi að hindra þetta frv. með því. Þar að auki veit ég ekki, hvað hún á að standa lengi yfir, þessi endurskoðun á vegalögum, sem samþ. var till. um í fyrra. Ég vil þó benda á, að þá var verulegur ágreiningur um afgreiðslu þeirrar ályktunar, þar sem stjórnarflokkarnir felldu till. um það, að þingið kysi sjálft menn til þessarar endurskoðunar. Ég veit ekki einu sinni, hverja hv. ríkisstj. hefur valið til þessarar endurskoðunar eða hvað hún er komin á leið eða hvort hún er nokkuð komin á stað, mér er ókunnugt um það. Ef það er svo, að þessir menn eigi líka að fara að endurskoða hlutverk brúasjóðs, þá gæti ég trúað, að sú endurskoðun drægist allríflega. Og þá mætti lengi bíða eftir framförum í þessum efnum, ef ekkert má samþykkja af neinu tagi, sem þetta snertir, þangað til henni er lokið. Ég vil benda hv. þm. á, að það lítur ekki út fyrir, að þm. almennt séu þeirrar skoðunar, að þeir telji ekki réttmætt að flytja till. um vegi, þó að þessi þátill. í fyrra hafi verið samþykkt. Ég sé ekki betur en þm. úr flestum eða öllum flokkum séu búnir að flytja till. í báðum deildum þessa þings nú um nýja þjóðvegi. Hvað kemur til, að mennirnir gera þetta, fyrst þessi endurskoðun stendur yfir? Nei, það er áreiðanlegt, að þm. sjá fulla nauðsyn á því bæði að fá nýja vegi í þjóðvegatölu og eins t.d. að koma þessu máli fram, sem hér er flutt, þrátt fyrir þessa endurskoðun. Ég sé ekki heldur, að það þurfi að trufla neina endurskoðun, þó að slíkt sé gert, bæði að taka inn nýja þjóðvegi og eins að samþykkja þetta frv., hún getur verið í fullu gildi jafnt fyrir það. Og mér finnst fremur vera tylliástæða að þurfa að andmæla þessu frv. eða till. um nýja þjóðvegi með því, að þessi endurskoðun fari fram, sem getur staðið yfir næsta lengi. Það eru nú liðin 6 ár, síðan vegalögum var breytt, og menn úr flokki hv. 6. þm. Norðurl. e. hafa flutt á hverju einasta þingi í sex ár till. um nýja þjóðvegi. Þeir sjá ekki neina sérstaka annmarka á því, þó að ekki sé búið að framkvæma neina heildarendurskoðun á vegalögum landsins.



Herra forseti. Ég hélt nú ekki, að þau fáu og ég hélt hógværu orð, sem ég sagði hér áðan, mundu gefa tilefni til þeirra ræðuhalda, sem síðan hafa átt hér stað, og einkanlega furðar mig á því, að báðir þeir hv. ræðumenn, sem hér hafa talað og talað nokkuð geyst, skuli hafa séð ástæðu til þess á ýmsan hátt að rangfæra mjög mín orð, sem ég mælti áðan. Ég hneykslaðist á engan hátt á því, svo sem hv. 1. flm. frv. sagði hér í síðari ræðu sinni, að þetta frv. er flutt hér. Ég tók einmitt beinlínis fram, að ég væri ekkert að hneykslast á því. Ég sagði hins vegar, og það hefur ef til vill komið eitthvað illa við hv. þm., að það væru óvenjuleg vinnubrögð, og ég stend við það, það eru mjög óvenjuleg vinnubrögð hér í þingi. að mál, sem aðrir hv. þm. hafa flutt á síðasta þingi, séu tekin upp af öðrum strax í byrjun næsta þings. Það hefði þó óneitanlega verið viðkunnanlegra að spyrja flm. að því a.m.k. áður, hvort þeir hygðust flytja þetta mál eða ekki. Ég vil halda fram, að þetta séu óvenjuleg vinnubrögð. Ég endurtek það hins vegar, að ég er ekkert að hneykslast á því, það er fullkomlega heimilt, og það er þeirra manna, sem þetta gera, að meta það, hvort þeir telja þetta heppileg vinnubrögð eða ekki. Það var fært fram sem rök fyrir því, að þetta mál hefði verið tekið upp af öðrum, að raunverulega væri hér á mikill eðlismunur, vegna þess að frv. væri hér í allt öðru formi en það hafði verið flutt upphaflega á síðasta þingi. Hins vegar var þó upplýst, að það hefði orðið sameiginleg niðurstaða hér í þessari hv. d., einnig af hálfu flm. og allra aðila málsins, að frv. yrði afgreitt úr deildinni í því formi, sem það nú er lagt fram í, þannig að ekki virðast það vera sterk rök í málinu. Þá sagði hv. 1. flm., sem hlýtur að hafa byggzt á því, að hann hefur ekki tekið alveg rétt eftir mínum orðum, af því að það er ekki vandi hans að rangfæra orð manna, að ég hafi efazt um það, að við heildarendurskoðun yrði fallizt á sjónarmið frv. um tekjuöflun. Ég lét í ljós hvorki efa né fullvissu um það. Ég sagðist telja, að það væri eðlilegt og að það væri beinlínis gert ráð fyrir því í ályktun þeirri, sem Alþingi samþykkti á síðasta þingi, að einnig fjárhagshlið vegamálanna yrði tekin til endurskoðunar í þeirri nefnd, og þar mundi það auðvitað koma til athugunar, að hve miklu leyti væri fært að leggja það fé til vegamála, sem nú væri hluti af tekjum ríkissjóðs. Ég vil hvorki láta í ljós efa né vissu um afstöðu til þess máls. Það er, eins og við öll vitum, mikið vandamál, vegna þess að hér er um að ræða allverulegan tel:julið fyrir ríkissjóðinn. Að vísu má segja sem svo, að það yrði létt af honum töluvert miklum bagga á móti, ef vegirnir yrðu teknir af útgjaldagrein fjárlaga sem bein útgjöld ríkissjóðs, en engu að siður yrði þó að þessu allverulegur tekjumissir fyrir ríkið, ef það a.m.k. ætti að hafa á sínum snærum áfram viðhald veganna. Með þessu er ég ekki að segja, að það sé neitt óeðlilegt, að þetta verði gert, og það sé neitt óeðlilegt, að skattar af benzíni og bílum á einn eða annan hátt renni til vegamála, því fer fjarri. En það þýðir ekkert að vera að flytja till. í þingi án þess að gera grein fyrir afleiðingum þeirra á annan hátt. T.d. er um það rætt, að hér í þessu frv. og í því formi, sem það var afgreitt á siðasta þingi, sé séð fyrir tekjuöflun til brúasjóðs. Nú er það að vísu rétt, svo langt sem það nær. En það er séð fyrir þeim á þann hátt að taka tekjurnar af ríkissjóði, og þetta er auðvitað ekki annað en beinlínis væri um að ræða till. til útgjaldaauka á fjárlögum. Og það er auðvitað tilgangslaust fyrir þm., ef þeir vilja horfa ábyrgum augum á það mát, að gera slíkar till., nema þá sé hægt að sýna fram á, að það sé hægt að taka þann tekjustofn af ríkissjóði, annaðhvort með því að spara hans útgjöld eða afla honum nýrra tekjustofna á móti. Þetta verðum við að viðurkenna, þó að við höfum auðvitað mikinn áhuga á því að koma þessu máli fram. Það var rætt um það hér af öðrum hv. þm., hv. 4. þm. Vestf. (SE), að ég hefði raunar andmælt frv. Það fer að verða nokkuð erfitt að koma orðum sínum fram, án þess að þau verði misskilin, ef það var hægt að misskilja mín orð áðan á þann veg, að ég væri að andmæla frv. Ég held, að ég hafi nokkrum sínnum tekið það fram í minni ræðu, að að sjálfsögðu væri skoðun mín óbreytt um nauðsyn þessa máls, þó að ég stæði ekki að þessu frv., af þeim ástæðum, sem ég greindi áðan. Það að fara svo að slá því fram, að þessi orð mín sýndu, að ég væri andvígur málinu, af því að ég leyfði mér að horfa á allar hliðar þess, finnst mér ekki vera alls kostar heiðarlegur málflutningur. Það var að því vikið af þessum sama hv. þm., að það sýndi síg bezt, að menn hefðu ekki mikla trú á þessum umbótum í vegamálum, sem um væri rætt, eða endurskoðun þeirra, að það væru bæði nú og hefðu verið mörg undanfarin þing fluttar ótal till. til breytinga á vegalögum, bæði af þm. stjórnarfiokkanna og stjórnarandstöðunni. Þetta er vissulega rétt. Menn hafa hreyft þar þeim umbótum, sem þeir hafa talið þörf að gera í sambandi við vegina. En hvernig stendur á því, að þetta hefur ekki verið samþykkt? Það stendur einfaldlega á því þannig, að það er ekki nóg að hafa þennan góða vilja, heldur verður einnig að horfa á málið frá breiðari sjónarhóli eða hærri, vegna þess að ástæðan til þess, að þetta hefur ekki verið gert, er sú, að það hefur ekki verið talið auðið að hækka fjárveitingar til vega. Það kann vel að vera, að það verði talinn af þessum hv. þm. einhver fjandskapur frá minni hálfu að segja það, að ég tel ekki hafa neina þýðingu að vera að opna vegalög og auka fjölda vega nema fá aukið fjármagn til veganna. En það verður þá að ráðast, hvernig þau orð verða skilin og hvernig þau verða túlkuð, því að þetta er mín ákveðna skoðun. Það er hreinn skrípaleikur að vera að fjölga stöðugt vegum, þegar ljóst er og vitað af öllum hv. þm., að fjöldi núverandi þjóðvega er í algerlega óviðunandi ástandi og margir þeirra beinlínis alls ekki lagðir enn, - að þá sé það eitthvert sáluhjálparatriði að fara að opna vegalög. Nei, sannleikurinn er sá, að bæði um það mál, sem hér er um að ræða, og einnig með vegalögin, þá er það atriði málsins, sem þýðir ekkert fram hjá að ganga, hvernig eigi að leysa vandann, hvernig eigi að vera hægt að leggja þessa vegi með viðunandi hætti, afla nauðsynlegs fjármagns til þess, og það er einmitt með hliðsjón af því, að sú till., sem ég gat um hér áðan, var samþ. á siðasta þingi. Það virðist svo sem hv. þm., a.m.k. hv. 4. þm. Vestf., sé næsta ókunnugt um þessa ályktun, tír því að hann veit ekki eða sýnist ekki vita, að það var beinlínis tekið fram, að í þessari athugun ætti einmitt að felast heildarendurskoðun á öllum lögum um vegi og brýr og að það yrði reynt við þessa endurskoðun ekki aðeins að gera sér grein fyrir flokkun þjóðvega og hvað eðlilegt væri að auka þjóðvegakerfið, heldur einnig og ekki síður að gera sér grein fyrir því, hvernig væri á næstu árum hægt að vinna þannig að framkvæmd vegagerða og brúargerða, að það væri hægt að þoka þeim málum meira áleiðis en nú er gert, og það verður að sjálfsögðu ekki gert nema með því móti að sjá fyrir auknu fé til þeirra framkvæmda. Hv. þm. hafa margir hverjir vakið hér máls á því, að það væri nauðsynlegt að taka lán til vegagerða. Þetta er eitt atriði, sem þarf að gera sér grein fyrir, að hve miklu leyti rétt er að taka lán til vegagerða og á hvaða hátt það verði gert. Hér er ekki um að' ræða arðhærar framkvæmdir á þann hátt, að þær beinlínis skili sjálfar því fjármagni eða geti staðið undir því fjármagni, sem í þær er lagt. Hér yrði um að ræða lántöku ríkissjóðs til þessara framkvæmda, sem að vísu hafa hina mestu þjóðfélagslega þýðingu, en geta ekki einar út af fyrir sig skilað arði af því fé, sem er um að ræða, nema á þann hátt, eins og stundum hefur verið imprað á varðandi einstaka vegi t.d., sem yrðu steinsteyptir, að af þeim yrði tekinn vegaskattur. Ég fæ því ekki séð, að það geti af nokkurri sanngirni verið talinn fjandskapur við mát sem þetta, sem vissulega er hið þarfasta og ágætasta mál, að ég leyfi mér að benda á hér, hvaða vinnubrögð muni heppilegust til þess að leysa þann vanda, sem hér er við að glíma. Það er ekkert sérstaklega málinu til framdráttar að gera það að einhverju kappsefni milli deilda þingsins og að ætla sér að fara að knýja aðra hvora deildina til þess að standa andspænis því að þurfa að taka einhverja ákvörðun í málinu, sem kunni að teljast óvinsæl, það tel ég alls ekki sæmandi virðingu og sóma Alþingis. Ég tel það eitt hæfa í þessu máli að gera sér grein fyrir því, hvernig því verði fljótast komið í höfn, en ekki að reyna að nota það af einum né öðrum í áróðurstilgangi. Ég veit, að það, sem bæði hv. 1. flm, og einnig hv. 4. þm. Vestf. sögðu um ákveðna vegi í þeirra kjördæmum, er hárrétt. Þar er um að ræða vegaframkvæmdir, sem hvorar tveggja eru hinar brýnustu, og það er þess vegna eðlilegt, að þeir líti á þetta mál af meiri áhuga en aðrir, vegna þess að þeir finna, að þarna kreppir skórinn að. En ég vil leyfa mér að halda því fram, að það muni ekki auðvelda á neinn hátt lausn þeirra vandamála, sem þeir eiga við að glíma, að horfa á þetta mál óraunsæjum augum, heldur verðum við sameiginlega að gera okkur grein fyrir því, hvernig málinu verði bezt þokað áleiðis, þannig að það komist heilt í höfn og verði leyst á raunhæfan hátt, en ekki að það verði gert að neinu kappsefni eða þrefi milli deilda eða flokka. Ég vil halda því fram, og það er í samræmi við það, sem vegamálastjóri lagði til í rækilegri umsögn um þessi mál í fyrra, að eins og þessi vogamál og brúamál ern orðin fjölþætt og eins og hér er um stórt vandamál að ræða, að hægt verði að gera hér ný átök, þá sé málið þess eðlis, að það verði ekki hægt að vænta þess, að að því verði hægt að vinna á heppilegan hátt, nema einmitt með því að gera á því heildathugun og heildartillögur um það, hvernig þennan vanda skuli leysa. Og þar sem þetta hefur nú ekki verið í athugun nema örfáa mánuði, frá því að ályktunin var gerð á siðasta þingi, þá fæ ég ekki séð, að Alþingi geti með neinum rétti haldið því fram, að það hafi verið með óeðlilegum seinagangi að því unnið af hæstv. ríkisstj. Mér er kunnugt um, að þessi athugun er hafin, og ég hef fulla ástæðu til að halda, að það sé eindreginn vilji ríkisstj. og hæstv. samgmrh., að þessu máli verði flýtt svo sem verða má. Ef sýnir sig, að það gerist ekki í því neitt með eðlilegum hraða, þá skal ekki standa á mér að taka undir aðfinnslur í því efni. En á meðan svo er ekki og á meðan að málinu er unnið á þann hátt, sem ég álít að sé öllum aðilum til hags, þá tel ég ekki eðlilegt að viðhafa nein óeðlileg vinnubrögð í sambandi við málið.



Herra forseti. Hv. 6,, þm. Norðurl. e. (MJ) hefur nú svarað þeim fáu orðum, sem við tveir flm. höfum sagt hér áður, og telur hann sérstaklega, að ég hafi rangfært ummæli sín, er ég nefndi það, að hann hefði andmælt frv. Ef ég hef átt að skilja ræðu hans áðan sem meðmæli með frv., þá er ég hættur að skilja ræðurnar hans, ég verð að segja það eins og það er. Og ég held, að þessi seinni ræða hans hafi þó tekið af allan vafa um það, hvað hann vill í þessu frv. Hann telur, að það séu mjög óheppileg vinnubrögð, eins og hann orðaði það, að taka upp annarra frv., sem hafi verið flutt áður, og flytja það nú, og hann sagði í fyrri ræðunni, að það væru sjaldgæf vinnubrögð, meðan menn vissu ekki, nema það frv. yrði endurflutt. Hvernig getur maðurinn búizt við því, að alþm. bíði og bíði eftir því að vita, hvort einhverjum dettur í hug að endurflytja frv. sitt frá því í fyrra eða hittiðfyrra? Og í þessu tilfelli bar nú málið þannig að, að óskað var eftir, að þeir yrðu meðflm., sem fluttu frv. í fyrra, og þeir neituðu. Áttum við hinir að bíða? Eftir hverju? Þetta held ég, að sé ein sönnun þess, að hann kærir sig ekkert um, að þetta frv. gangi fram, ef ég skil mælt mál. Og hann hefur rökstutt það með nokkru, hann hefur talið, að ekki sé séð fyrir fjáröflun á viðeigandi hátt til þessara framkvæmda. Samt er það nú svo í frv., eins og það líka var afgr. frá n. í fyrra, að það var séð fyrir því á ákveðinn hátt, hvernig brúasjóður ætti að fá fé til þessara jarðganga, en það telur hann ekki að sjá fyrir fjáröflun, af því að það sé tekið af benzínfé. Hvernig á þá að hafa frv., ef það má ekki sjá fyrir tekjuöflun með hluta af einhverjum skatti, sem kann að hafa runnið í ríkissjóð eða til annarra þarfa? Ég sé ekki, að þetta sé nokkur röksemd, eða þykir honum betra að flytja frv. um jarðgöng og sjá ekki fyrir einum einasta eyri til þeirra, eins og hann og hans meðflm. gerðu í fyrra? Er það eitthvað raunhæfari aðferð til þess að flytja mál? Mér kemur það ákaflega ókunnuglega fyrir sjónir, að slíku sé hægt að halda fram, að það sé betra að flytja frv. eins og þeir fluttu í fyrra, þar sem ekki var séð fyrir neinum eyri til framkvæmdanna, heldur en að flytja það eins og við gerum nú, með því að sjá fyrir fjáröflun. Hv. þm. segist hafa áhuga á þessu máli, en vilji ekki afgreiða það, fyrr en hinni væntanlegu endurskoðun er lokið, sem hér var rætt um. Ég vil segja það alveg hreint út, að ég get alveg eins búizt við, að þessi endurskoðun taki mörg ár, og ég sætti mig ekki við það, að vegalög séu óbreytt allan þann tíma, í viðbót við þau sex ár, sem liðin eru frá síðustu breytingu á þeim. Ég sætti mig ekki heldur við það, að ekkert sé gert í þessu máli, þangað til slíku er lokið. Og ég hef nefnt það og endurtek það, að alþm. munu vera þeirrar skoðunar, að slík endurskoðun réttiæti alls ekki neina frestun á því að flytja mál um endurbætur á þjóðvegum eða um jarðgöng, þrátt fyrir þessa endurskoðun. En ef það er misskilningur hjá mér, að hv. þm. sé andvígur þessu frv., þá er ekkert við því að segja. Það kemur í ljós við atkvgr., hvor hefur á réttu að standa, og það er hægt að bíða eftir henni. Nei, þetta er eitt af þeim framfaramálum, sem þarf að koma áfram og skerðir ekki hitt, þótt endurskoða þurfi vegalög,alveg eins og það þarf að koma nýjum vegum í þjóðvegatölu, þótt ekki sé lokið endurskoðun vegalaganna. Hv. þm. sagði áðan, að hann sæi ekkert vit í því að vera að bæta við nýjum vegum í þjóðvegakerfið, þegar mikið af þjóðvegum væri ólagt. Ég er á annarri skoðun um þetta og nefndi það í framsöguræðu fyrir því frv., sem ég er meðflm. að um vegalögin. Það er sannarlega full þörf á því að taka veg eða vegi í þjóðvegatölu, þótt aðrir vegir séu ólagðir. Svo breytast aðstæður í landinu, atvinnuhættir og byggðirnar, að það er full þörf á því. Eða hvaða vit er í því að láta slíkt bíða, þar sem mjög kallar að að fá veg í þjóðvegatölu, - bíða eftir því, að lagður sé þjóðvegur á eitthvert eyðibýli, af því að hann er í þjóðvegatölu? Þarna er einmitt dæmi um það, að það þarf ekki að leggja suma þjóðvegina, sem nú eru, en aðkallandi nauðsyn að leggja vegi, sem eru ekki í þjóðvegatölu. Þess vegna er þörf á þessu, enda þótt ekki sé komin á heildarendurskoðun um vegakerfi landsins.



Herra forseti. Hv. 6. þm. Norðurl. e. (MJ) vildi enn halda því fram, að það hefðu verið eitthvað óvenjuleg vinnubrögð, sem við hefðu verið höfð við flutning þessa máls. Út af því vil ég taka fram, að ég ræddi þetta mál fyrst við 1. flm. í fyrra, - hann er nú því miður ekki hér viðstaddur, en hann mundi sjálfsagt staðfesta mitt mál, - hann fékk tveggja sólarhringa umhugsunarfrest um það, hvort hann vildi gerast flm. að þessu frv., og ef hann hefði farið fram á annan tveggja sólarhringa frest eða fjögurra sólarhringa frest, þá hefði ég vissulega veitt honum það. En hann þurfti ekki að hugsa sig um lengur. Eftir þessa tvo sólarhringa sagðist hann ekki óska eftir að gerast flm. að þessu. Og það skal jafnframt tekið fram, að fús hefði ég verið til þess, að annaðhvort hann eða hv. 6. þm. Norðurl. e. hefði verið 1. flm., ef það hefði þótt skipta máli í þessu sambandi, en á það var ekki minnzt. Hitt skal játað, að ég ræddi ekki við hv. 6. þm. Norðurl. e., fyrr en eftir að 1. flm. frv. í fyrra hafði látið það uppi, að hann vildi ekki gerast flm. að málinu. Ég fæ þess vegna ekki séð, að sú aths. þm. sé á rökum reist, að það sé eitthvað óvenjulegt í sambandi við þetta mál og að það hefði verið eðlilegra að bíða eftir því, hvort flm. frá í fyrra hreyfðu málinu. Þeir fengu sitt tækifæri og það ekkert af skornum skammti til þess að ákveða, hvort þeir vildu vera með flutningi þess eða ekki, og það er alveg þýðingarlaust fyrir hv, þm. að vera að ræða um þetta frekar. Hv. þm. blandaði enn í sinni ræðu mjög saman vegagerð og þessu máli hér. Ég vil þó minna hann á, að í því frv., sem hann ásamt 3. þm. Vestf. flutti á síðasta þingi, þá var það einmitt aðalefni þess frv. að taka jarðgöngin út úr vegunum og setja þau á brúasjóð, af því að þeir töldu, samkvæmt því sem segir í aths. við það frv., að jarðgöngin væru hliðstæð brúargerðum. Með leyfi hæstv. forseta, vildi ég mega lesa upp úr grg., sem með því frv, var sett. Þar segir: „Hér er stungið upp á, að með þau, þ.e. jarðgöngin, „skuli fara eins og um algengustu torfæruna á þjóðvegum, óbrúaðar ár. Virðist í alla staði eðlilegt að fara eins að um þessar torfærur, hamra eða fjallseggjar, sem eru óbrúanlegar nema með því að gera jarðgöng í gegnum þær: Og síðan segir í lokin, með leyfi hæstv. forseta: „En um lengri jarðgöng er jafneðlilegt að greiða kostnað við þau úr brúasjóði: Hv. 6. þm. Norðurl. e. hefur því einmitt með flutningi þessa máls á þinginu í fyrra sýnt það svo rækilega sem verða má, að hann vildi ekki setja jarðgöngin á sama bekk og þjóðvegi, heldur setja þau á bekk með brúm. En hv. þm. var mjög tamt að tala um þjóðvegi, og hann sagði að efni til, að það væri sín skoðun, að það hefði ekki neina þýðingu að fjölga þjóðvegum, meðan ekki fengist meira fé til þeirra og fjárveitingar í lögum væru ekki nægar til þess að sinna þörfinni á lagningu þeirra þjóðvega, sem pegar eru fyrir. Það er mjög mikið til í þessu hjá hv. þm. En í því frv., sem hann flutti á síðasta þingi ásamt hv. 3. þm. Vestf., gerði hann ráð fyrir því að bæta á brúasjóð nýju verkefni, sem sé því að standa undir jarðgöngum, án þess að sjá brúasjóði fyrir nokkru auknu fé, enda þótt það sé vitanlegt, að það er alveg jafnt á komið með brúasjóð að því leyti til eins og þjóðvegaféð, að hans fé hrekkur engan veginn til þess að standa undir þeim stóru brúargerðum, sem aðkallandi eru. En hv. þm. vildi opna brúasjóðinn að þessu leyti, þótt hann vilji ekki opna þjóðvegina. Hann vildi leggja á brúasjóð nýtt verkefni, þó að honum væri ekki séð fyrir neinu nýju fé til viðbótar. Ég verð að segja það alveg eins og það er, að mér finnst ekki mikið samræmi í þessu. Það, sem á milli ber, er þá orðið þetta, að hv. þm., sem vill ekki bæta nýjum þjóðvegum við, af því að ekki sé hægt að veita til þeirra neitt meira fé, hann vill leggja á brúasjóð að sjá um lengri jarðgöng en 35 metra, án þess að aukið sé nokkru við fé brúasjóðs. En þegar farin er sú leið, sem hann taldi eðlilega, þegar um þjóðvegi er að ræða, að það ætti að útvega meira fé til þeirra, þegar farin er sú leið, sem í þessu frv. greinir, að sjá brúasjóði fyrir sérstöku fé til þess að standa undir þessum auknu framkvæmdum, sem hann á að hafa með höndum, jarðgöngunum, þá kemur hv. 6. þm. Norðurl. v. hér upp og slær úr og í og á ákaflega erfitt með, að því er virðist, að taka hreina afstöðu til þess, hvort hann er með þessu frv. eða á móti því.



Það voru aðeins örfá orð til áréttingar. - Því er haldið mjög fram, að ég hafi með ræðum mínum sannað það hér, að ég sé á móti þessu frv. Ég er alls ekki á móti frv. Hins vegar hefur í ræðum mínum falizt það, að ég teldi mjög vafasamt að fara að lögfesta þetta mál á þessu stigi. Það getur hins vegar vel verið, þegar það kemur í ljós, annaðhvort óhæfilegur seinagangur á þessari athugun eða að hún leiði ekki til þeirrar niðurstöðu, sem við, sem viljum þessu máli vel, teljum viðunandi, en þá sé rétt að lögfesta þetta frv. Þetta er mín skoðun. Þá virðist það enn þá vera mjög óljóst fyrir þessum hv, þingmönnum, að þar sem í ályktun Alþingis er talað um endurskoðun vegalaga, þá á það einnig við brýr. Það er talað um endurskoðun á lögum um vegi og beinlínis tekið fram, að þar undir falli líka brýr og öll atriði varðandi framkvæmd og fjárveitingar í sambandi við þessi mál. Þá er aðeins í þriðja lagi, að hv. síðasti ræðumaður sagði, að það sýndi ósamræmi hjá mér að styðja flutning frv. á siðasta þingi um, að kostnaður við greiðslu jarðganga skyldi leggjast á hrúasjóð, en vera svo að telja hér svo mjög vafasamt að taka inn nýja þjóðvegi, af því að ekki væri séð fyrir auknu fjármagni til þeirra. Hér er að því leyti verulegur munur á, að með frv. okkar hv. 3. þm. Vestf. á síðasta þingi um jarðgöng var verið að lögfesta nýja reglu. Það var verið að lögfesta það atriði, sem skipti að sjálfsögðu meginmáli, að jarðgöng skyldu færast yfir til brúasjóðs, en ekki vera greidd eftir ákvæðum um vegi, og það skyldi litið á þessi jarðgöng sem brýr. Auðvitað var ljóst, að það mundi leggja auknar kvaðir á brúasjóðinn og það mundi gera nauðsynlegt að gera ráð fyrir aulinu fjármagni til þess sjóðs. En meginefni frv. var þó þetta, að það væri lögfest, sem varð að setja ákveðnar reglur um, að það skyldi lýta á jarðgöngin að þessu leyti sem brýr, en ekki sem vegi, sem að sjálfsögðu var ekki sjálfsagt mál. Ég tel því ekki, að í þessu sé neitt ósamræmi, þótt ég játi það fúslega, að til þess að verulegum áfanga yrði í þessu náð, þá yrði að sjálfsögðu að sjá þessum sjóði fyrir auknum tekjum. En meðan það lá ekki fyrir, að á sjóðnum hvíldi einnig þetta verkefni, þá hlaut að sjálfsögðu fjáröflun til sjóðsins að miðast eingöngu við brýr.