Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það eru aðeins fáein orð út af því, sem hv. frsm. sagði um málið eða réttara sagt í tilefni af flutningi málsins. Ég hef lýst því hér yfir á hv. Alþingi, að ég teldi ákvæðin um skatt- og útsvarsálagningu á félög orðin úrelt og skatt- og útsvarsálagningu á félög komna út í hreinar öfgar. Ég er sömu skoðunar enn um þetta og ég hef verið. Sérstaklega álít ég, að útsvarsálagningin á félög sé komin út á óheppilegar brautir og í fullkomnar öfgar, eins og raunar kom mjög greinilega fram í ræðu hv. flm. þessa máls. En það mætti þá spyrja, hvernig á því standi að það hafi dregizt svo úr hömlu að setja eða leggja fram frv. um skattlagningu félaga, þegar á annað borð nýlega hafa verið endurskoðuð skattalögin að öðru leyti, því að það hafa nýlega verið sett lög um víðtækar breytingar á tekju- og eignarskattslöggjöfinni, en þær fjölluðu svo að segja eingöngu um tekjuskattsgreiðslur einstaklinga. Ástæðan er sú, að þegar farið var að endurskoða ákvæði skattalaganna um skattálagningu á félög, kom það í ljós, að mjög erfitt var að setja ný lög um skattlagningu félaga án þess að endurskoða um leið svo að segja frá rótum tekjuöflunarkerfi bæjar- og sveitarfélaga. Þessi þáttur í endurskoðunarmálinu, þ.e.a.s. í endurskoðun tekjuskattslaganna, hefur flækzt inn í vandamálið um það, hvernig bæjar- og sveitarfélögin eigi að afla sér tekna, og það þarf raunar ekki að gera annað núna en að vísa í það, sem hv. frsm. sagði um þetta mál, til þess að sjá samhengið þar á milli. Ég álít, að ákvæði tekjuskattslaganna sjálfra um skattlagningu á félög séu orðin úrelt og ekki heppileg, en þó eru þau vandkvæði, sem af því stafa, hreinn barnaleikur hjá þeim vandkvæðum, sem stafa orðið af því, hvernig útsvarslöggjöfin er framkvæmd í garð félaganna, eins og hv. frsm. raunar lagði áherzlu á. En slíkt er ekki á valdi Alþingis, nema þá að það vilji setja lög, sem takmarki útsvarsálagninguna mjög frá því, sem hún er talin vera heimil eftir gildandi lögum. Ég á erfitt með að skilja, hvað vakir t.d. fyrir forráðamönnum útsvarsmála hér í Reykjavík, að þeir skuli leggja á útsvör á þann hátt, sem hv. frsm. upplýsti, þar sem svo er ástatt, að það er ekki leyfilegt að draga veltuútsvar frá tekjum, áður en skattur er reiknaður. Samt sem áður virðast bæjaryfirvöldin leggja alveg hiklaust á félögin hærri útsvör en nemur því, sem þau hafa eftir að tekjunum, þegar þau hafa greitt lögboðna skatta, og þetta er, að því er mér skilst, gert alveg án tillits til þess, hvort framtölin eru rengd eða tekin gild. Það væri hægt að hugsa sér, að þetta væri ekki óhyggilegt, ef bæjaryfirvöldin hefðu ástæðu til þess að rengja viðkomandi framtöl. En þegar þetta er gert að fastri reglu og á lagt á þennan hátt alveg án tillits til þess, hvort framtölin eru rengd eða ekki, þá fer þetta að verða alveg óskiljanlegt og eiginlega erfitt að sjá, hvernig svona hlutir geta gengið ár eftir ár, og merkilegt, að þessu skuli ekki vera breytt, því að þetta er á valdi niðurjöfnunarnefndanna eða öllu heldur bæjaryfirvaldanna. Ástæðan til þess, að félagakaflinn í skattalögunum hefur dregizt svo mjög aftur úr, er sem sagt þessi, að það kom í ljós við athugun á því máli, að málið um tekjuöflun bæjar- og sveitarfélaga kom inn í þetta mál, og komu fram svo mörg og flókin úrlausnarefni í því sambandi, að það hefur ekki enn þá tekizt að fá samstöðu um tillögur til þess að leggja fyrir Alþingi. Það tókst ekki í fyrrverandi stjórn, en það er ekkert vitað enn þá, hvort það tekst hjá þessari stjórn, því að engan tíma hefur hún haft til þess að sinna því. Mþn. í skattamálum tók þetta mál til meðferðar, og þó að það tæki hana miklu lengri tíma að glíma við þetta atriði en hina þætti málsins, þá skilaði hún þó áliti um þetta í fyrravetur, eins og ég veit að hv. frsm. er kunnugt. En ég verð að segja alveg eins og er, að ég treysti mér ekki til þess að gera till. mþn. um þetta að mínum till. í fyrravetur, og ég held, að ég fari ekki rangt með, þó að ég segi, að ekki hafi aðrir ráðherrar heldur treyst sér til þess. Nú skal ég ekki fara að ræða þessar till. n. svo mjög í einstökum atriðum, en í þeim fólst mjög veruleg breyting á skattálagningu á félög til ríkisins og enn fremur mjög stórfengleg breyting á skattálagningu á félög til bæjar- og sveitarfélaga. En höfuðefnið varðandi það síðara var að banna veltuútsvör, en setja þess í stað eins konar almennan söluskatt. Ég mun ekki fara langt út í að ræða, hvernig á því stóð, að ég treysti mér ekki til þess að gera þetta að minni till. á þessu stigi málsins, en ég vildi þó segja frá þessum till., því að mþn. var legið hér á hálsi um tíma fyrir, að það hefði mjög dregizt af hennar hendi að skila áliti. Ég rifja nú upp, að hún skilaði áliti um þetta í fyrravetur, og það er ekki við hana að sakast um, að það álit hefur ekki komið fram í frumvarpsformi. Það er vegna þess, eins og ég sagði, að ég hef ekki treyst mér til að gera hennar álit að mínum till. En ætlunin er ekki, að þetta mál sé þar með úr sögunni, heldur er verið að vinna að því áfram í fjmrn., og verður reynt að„vinna að því með það fyrir augum að fá niðurstöðu. Á hinn bóginn get ég ekki á þessu stigi gefið mönnum neinar vonir um, að það komi fram frv. um lausn á þessu máli á þessu þingi. Ég vil ekki vekja neinar tálvonir, en málið er til meðferðar. Ég skal þá snúa mér að þeim þætti málsins, sem hv. flm. taka fyrir í sínu frv., en hann er sá að gera veltu- og eignaútsvar frádráttarbært. Ég hef lýst því hér áður yfir á Alþingi og ég vil lýsa því yfir enn, að ég er þeirrar skoðunar, að veltuútsvar eigi eftir eðli sínu að vera frádráttarbært. Ég lít þannig á, að skattur eða gjald, sem lagt er á eftir vörusölu eða á annan slíkan hátt og ekki er miðað við hreinar tekjur og er því ekki skattgreiðsla af tekjuafgangi, eigi eftir eðli sinu að vera frádráttarbært, og að þeir skattar einir eigi að vera utan gjalda taldir, sem eru lagðir á hreinan tekjuafgang. Á hinn bóginn hef ég ætið tekið fram um leið og segi það enn, að ég mun ekki vera með því að gera veltuútsvar frádráttarbært, nema því séu um leið sett örugg takmörk með lögum, en eins og nú er ástatt, eru engar reglur til í lögum um veltuútsvarið. Það er lagt á í skjóli ákvæðis um það, að útsvar megi leggja á eftir efnum og ástæðum, en niðurjöfnunarnefndum og sveitarstjórnum í sjálfsvald sett, hvernig þær haga álagningu. En þær verða þó eftir nýrri löggjöf að gera gjaldendum grein fyrir því, eftir hvaða reglu útsvörin eru lögð á. Þessi breyting var gerð í fyrra eða hittiðfyrra, en að öðru leyti hafa niðurjöfnunarnefndir óbundnar hendur. Ég taldi alveg ófært að setja það ákvæði í lög, að veltuútsvar sé frádráttarbært, en ekki setja því um leið ströng takmörk, hvað það megi vera hátt. Ef þetta væri gert, þá væri þar með í raun og veru búið að veita hverri bæjarstjórn eða sveitarstjórn ótakmarkaða heimild til að leggja á eins konar toll eða söluskatt. Ef þetta frumvarp væri lögleitt, þá væri búið að gera veltuútsvarið hreinlega að söluskatti eða tolli, og það aðhald, sem á að felast í því, að veltuútsvarið er ekki frádráttarbært, aðhald fyrir allar samvizkusamar niðurjöfnunarnefndir, væri þá alveg úr sögunni. Þá væri hægt að leggja á ótakmarkaðan toll eða ótakmarkaðan söluskatt eftir vild bæjarstjórna og sveitarstjórna. Þetta hefur verið sjónarmið, að því er ég held, allra þeirra, sem hafa unnið undanfarið að því að reyna að brjóta þessi mál til mergjar. Og satt að segja er einmitt þetta, að það þarf að takmarka veltuútsvarið með lögum, ef það á að gera það frádráttarbært, eitt af stærstu vandamálunum í sambandi við félagaskattana. Það er sem sé alls ekki einfalt að setja slík takmörk í lög um veltuútsvörin. Því fer víðs fjarri. En sennilega fer nú samt svo, að menn reyna að yfirvinna þá erfiðleika og það verða sett takmörk með lögum, þótt þar séu mörg ljón í leiðinni. Ef sett er eitthvert ákveðið hámark á veltuútsvörin, þá er það kannske óþarflega hátt fyrir eitt bæjarfélag, en of lágt fyrir annað, og þannig mætti lengi telja upp þau vandamál, sem koma upp í þessu sambandi, auk þess sem það þarf að liggja fyrir mjög glögg vitneskja um, að hve miklu leyti veltuútsvörin eru notuð sem tekjustofn fyrir bæjarfélögin og sveitarfélögin, bæði hvert fyrir sig og almennt, áður en ráðizt er í að setja um þau nánari reglur í löggjöfina. Þetta veit ég, að hv. frsm. er allt saman vel ljóst, þó að hann hreyfi þessu máli á þá lund, sem hann gerir. Ég tók ekki alveg nákvæmlega eftir því, sem hann sagði um þetta, en ég efast um, að hann mundi vilja halda því til streitu, að það yrði lögboðið að leyfa að draga frá veltuútsvar, án þess að þeim væri um leið sett takmörk. Ég efast um það. Hann flytur þó vitaskuld sjálfur sitt sjónarmið og segir, hvað fyrir honum vakir. En við rekum okkur á, ef við horfumst í augu við þetta, að þá er málið mjög vandasamt. Ef lögboðið væri hámark veltuútsvara, sem væri lægra en tíðkast yfirleitt, þá mundu mörg bæjarfélög og sveitarfélög komast í vanda og yrðu að leita að öðrum leiðum. - Það, sem nú hefur verið rakið, eru nokkrar af ástæðunum fyrir því, að málið um skattlagningu félaga hangir alveg saman við fjárhagsmál bæjar- og sveitarfélaga, og þess vegna er þetta allt svo erfitt viðureignar. Það hefur stundum hvarflað að mér í þessu sambandi til þess að reyna að fá þó einhvern þátt í þessu máli fram að láta þetta veltuútsvaramál, sem er svo tengt fjárhag bæjar- og sveitarfélaganna, eiga sig í bili, en snúa sér að því að breyta skattstigunum til ríkisins á félögunum, sem út af fyrir sig er nauðsynlegt og væri endurbót. En ég hef ekki enn þá haft mig í að slíta þetta í sundur, heldur hefur þessi dráttur orðið. Þó að breytt væri skattstiganum til ríkisins fyrir félögin, hefur það tæpast úrslitaþýðingu, á meðan bæjarfélögin hafa ótakmarkaða möguleika til þess að leggja á þau eftir sínu höfði og framkvæma það eins og þau hafa gert. En spor hefur þó verið stigið í þá átt að laga skattstigana til ríkisins með því að afnema tekjuskattsviðaukann á félögunum, sem ég man nú ekki eftir að hv. frsm. tæki fram í sinni ræðu.

Jú, ég tók það fram.

Já, þetta er spor af ríkisvaldsins hálfu til þess að reyna að ráða dálitla bót á því slæma ástandi, sem ríkir í þessum efnum. Eitt ár var tekjuskattur og stríðsgróðaskattur samanlagt lækkaður um 20%, en tekjuskattsviðaukinn látinn halda sér, en síðan var horfið að því ráði að fella tekjuskattsviðaukann niður, en búa við skattstigana til ríkisins að öðru leyti óbreytta í bili. Ég er óánægður með það ástand, sem ríkir í þessum málum, eins og ég hef margoft tekið fram hér á Alþingi. Það má vel vera, að það megi með einhverjum rétti ásaka mig og aðra um ódugnað í því að hrinda þessu máli til úrslita, en þar hefur komið til greina ýmiss konar skoðanamunur og blátt áfram það, hve málið er óskaplega vandasamt, þar sem það fléttast inn í tekjuöflunarmál bæjar- og sveitarfélaga. Þessi orð vildi ég láta falla við 1. umr. þessa máls, vegna þess að hv. Alþingi á heimtingu á því að fá að vita, hvort verið er að vinna að málinu, því að enn er í gildi þál. um að endurskoða skattalögin og mþn. hefur skilað till., þar á meðal till. um skatt- og útsvarsálagningu á félög, till., sem ég hef ekki treyst mér til þess að hafa sem grundvöll að frv. og ekki heldur náðst samkomulag um. En sem sagt, það verður haldið áfram að vinna að þessu máli.



Herra forseti. Ég er nú einn af flm. þessa máls og þykir því ástæða til að segja hér fáein orð, enda þótt hv. 1. flm. hafi flutt um málið mjög ýtarlega og skörulega ræðu. En ég skal taka það strax fram, að þetta litla frv. grípur ekki inn á nema lítið svið af því, sem hv. 1. flm. málsins talaði um, og þetta frv. er í raun og veru ekki annað en að fara fram á það að sníða einn ljótasta angann af því skrímsli, sem við köllum hér skattalög. Aðalatriði þessa frv. er að ákveða það, að veltuútsvar og veltuskattur skuli vera frádráttarbært við skattframtal. Í raun og veru er það eitthvert fráleitasta ákvæði, sem nokkurn tíma hefur verið tekið í lög hér á landi, þegar það var lögfest 1942, að skattur og útsvar skyldi ekki mega dragast frá tekjum, þegar skattframtal fer fram, því að með því móti er áframhaldið þannig, að það er ár eftir ár lagður skattur á skatt. Ég hef átt tal við hina og þessa menn í launastétt, sem verða að borga skattana af sínum launum, og þeir segja við mig: Ja, þriðjunginn af laununum sjáum við aldrei, því að það er tekið. og stundum miklu meira en það. Það er tekið í útsvar og skatt. Við sjáum það aldrei, en það er lagt á það skattur og útsvar aftur næsta ár sem tekjur. - Ég skal nú ekki fara mikið út í þetta nú, því að þetta frv. er ekki um það, það er um það eitt sem aðalatriði að koma því í lög, að það sé þó frádráttarbært það versta í þessu falli, sem er veltuútsvar og veltuskattur. Það var í rauninni alveg nýtt að heyra það hjá hæstv. fjmrh. hér áðan, og ég get lýst ánægju minni yfir, að hann lét það í ljós, að hann væri nú orðinn hálfóánægður með það skipulag, sem er á þessum málum, því að mér hefur á undanförnum árum fundizt hann vera allra manna ánægðastur með ástandið í þessum efnum, eins og það hefur verið. Hér hefur, eins og kunnugt er, setið á rökstólum mþn. í skattamálum, fimm manna n., sem starfaði í mörg ár, og það fór mjög orð af því, að sú n. væri mjög ósammála, og ekkert kannske óeðlilegt við það, því að þetta voru menn sitt af hverjum flokki og með mismunandi skoðanir. En þó fór svo að lokum, að þessi n. varð sammála um breytingu á skattgreiðslu félaga. og það frv., sem hún var að lokum sammála um, fór til hæstv. þáverandi ríkisstj., en eins og kom fram í ræðu ráðherrans, sem hér var að enda við að tala, þá snerist hann gegn því að leggja þetta frv. fyrir, eins og það kom frá hv. nefnd. Ég held, að það sé nú einhver misskilningur hjá hæstv. ráðh., að það hafi engir samstarfsmenn hans í þeirri ríkisstj. verið með því að fallast á þetta, því að ég man ekki betur en að þeir væru sumir a.m.k. því fylgjandi. Þá er þetta stóra atriði, sem hér er um að ræða, sem er veltuútsvarið. Hæstv. ráðh. sagði, eins og rétt er, að það er á valdi niðurjöfnunarnefnda að leggja á veltuútsvar, og það eru ekki neinar fastar takmarkanir fyrir því, hvað það skuli vera mikið. En af hverju er þetta á valdi niðurjöfnunarnefnda? Það er af því, að lögin heimíla að leggja á veltuútsvar, sem er náttúrlega hinn hreinasti vandræðaskattur, að leggja þannig útsvar á veltu, hvar sem það er í landinu, án alls tillits til þess, hvort það eru tekjur af rekstrinum ellegar ekki. En úr því að þetta er heimilað í lögum, sem við í þessu litla frv. förum ekki fram á að breyta, þá er þó minnsta krafan sú, að mér finnst, að það sé þó heimilað að draga þetta veltuútsvar frá tekjum næsta árs, en að það sé ekki heimilað að leggja á tekjuútsvar eins og þetta séu tekjur, sem hlutaðeigandi félag eða hvaða aðili sem er er búinn að greiða í veltuútsvar næsta ár áður. En um leið og það er ekki heimilað að draga þetta frá tekjunum, þá verður afleiðingin eðlilega sú, að það verður lagt á það eins og þetta séu tekjur, sem hafa farið til félagsins eða mannsins, hver sem hann er, og séu tekjur, sem óhætt sé að leggja á. Hæstv. fjmrh. lét það hér í ljós, sem í sjálfu sér er nú ekki undarlegt þó, að hann sjái, að þetta veltuútsvar eigi að vera frádráttarbært, m.ö.o. kemur það fram hjá hæstv. ráðh., að hann er okkur flm. þessa máls sammála um það aðalatriði, sem við förum fram á. En hann kippir að sér hendinni í næstu setningu og segir: Ég get ekki fallizt á, að þetta sé heimilað, nema því aðeins að það sé þá lögfest um leið, hvað veltuútsvarið eigi að vera hátt. - Það væri náttúrlega langæskilegast fyrir gjaldendurna og fyrir félögin, sem í þessu falli er um að tala, að það væri lögákveðið um leið, hvað útsvarið ætti að vera hátt: En ef það ekki fæst lögfest að takmarka það á þann hátt, eins og mig minnir að mþn. vildi vera láta, þá er það þó sú minnsta krafa, sem hægt er að gera og gerð er í þessu frv., að það sé þó frádráttarbært, þegar útsvarsálagning fer næst fram. Nú reikna ég með því, að það verði allir. hv. þdm. með því, að þetta frv., sem er lítið frv., fari til hv. fjhn., og þar verður að sjálfsögðu tækifæri til þess að fjalla um málið í heild og koma að hverjum þeim breytingum, sem annars gæti orðið samkomulag um, og ég fyrir mitt leyti vil sem flm. lýsa yfir því, að ég er því ánægðari sem meiri eða fleiri lagfæringar fást á þessum vandræðamálum frá því, sem nú er. En þetta, sem við flytjum hér, er aðeins lágmarkskrafa, byggð á því, að eftir fyrri reynslu höfum við tæplega gert ráð fyrir, að það fengist meira fram, eins og eðlilegt væri að fara fram á og fyrst og fremst ætti að vera það, að allir skattar og öll útsvör væru frádráttarbær, þegar skattaframtal fer fram, því að það er sá eini eðlilegi máti á þessum málum og sú eina hamla, sem er fyrir því, að einstaklingar og félög séu ekki „rúineruð“ og gerð gjaldþrota algerlega og óstarfhæf á fáum árum. Ég vil þess vegna mega vona eftir undirtektum ráðherrans, sem voru þó óvanalega góðar í þessu efni, að við megum gera ráð fyrir því, að þetta frv. fái einhverja afgreiðslu og þá kannske verði málið tekið til ýtarlegri og betri athugunar og breytinga á þessu yfirstandandi þingi en við flm. förum fram á hér.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. fjmrh. fyrir þær undirtektir, sem þessar till. fengu hjá honum i þeirri ræðu, sem hann nú hélt hér. Hann sagði, að skattlagningin væri komin út í hreinar öfgar. Ég verð að segja, að þetta er mjög sterkt að orði kveðið af fjmrh. eins lands. Ég var aldrei í neinum vafa um, að hæstv. ráðh. hefði fullan skilning á þessu máli, eins og líka kom fram í ræðu hans. En ég hef undanfarið mjög linazt í þeirri trú, að hann mundi fylgja því eftir að fá þær sjálfsögðu leiðréttingar á þessum málum, sem hann í ræðu sinni taldi þó að ekki yrði hjá komizt til lengdar. Hann sagði, að ekki væri á valdi Alþ. að breyta þessari útsvarsálagningu bæjarfélaga. Ég vil ekki viðurkenna, að svo sé. Og ég tel, að til þess að breyta þessari útsvarsálagningu bæjarfélaganna, sem öllum kemur saman um að sé mjög óheilbrigð, þurfi fyrst og fremst að ná því takmarki að sjá þeim fyrir nýjum tekjustofnum. Ef bæjarfélögunum er séð fyrir nýjum tekjustofnum, þá munu þau ekki hafa á móti því að breyta þessari skattlagningu eða jafnvel fella hana alveg niður. Í öðru lagi má, eins og hæstv. ráðh. gat um, setja skorður um álagningu sveitar- og bæjarfélaga í þessari álagningu og annarri beinni álagningu, sem undir þau kemur. Það er því fyrst og fremst að mínu áliti á valdi Alþ., hvort bæjarfélögin geta gert breytingu á þessari útsvarsálagningu, sem nú er ríkjandi. Ég vænti þess vegna, að hæstv, ráðh., sem hefur fullan skilning á málinu, leggi fram aðstoð sína til þess að fá breytingu á þessu ófremdarástandi. En til þess þarf að vinna að málinu og leggja það fyrir Alþingi. Það er ekki nægilegt að hafa skilning á því og velvilja. Það verður líka að koma því á það stig, að einhver úrlausn sé möguleg. Hæstv. ráðh. sagði, ef ég man rétt, að það væri á valdi bæjarfélaganna, hvernig farið væri með þetta veltuútsvar. Það má segja, að svo sé, að það sé í þeirra valdi, fljótt á litið. En við verðum að gæta þess, að þetta er hrein neyðarráðstöfun af þeirra hendi. Þau eru, ef svo mætti segja, bandingjar þess skorts á tekjustofnum, sem Alþ. raunverulega hefur valdið, með því að synja þeim í mörg ár um nauðsynlega tekjustofna. Þess vegna hefur verið farið inn á þá neyðarbraut að taka upp þetta veltuútsvar, þó að öllum sé að verða ljóst og kannske ekki sízt bæjarfélögunum, að þessi skattlagning getur ekki gengið til frambúðar. Hún hefur sína eigin feigð falda í sjálfri sér. Mér þótti vænt um að heyra þá staðfestingu á skilningi hæstv. ráðh., að hann teldi, að veltuútsvarið ætti í eðli sínu að vera frádráttarhæft. En hann sagði, að það yrðu að vera ákveðin takmörk fyrir álagningunni. því að öðrum kosti væri hægt að færa þetta út i enn meiri öfgar, þó að frádráttarheimildin væri sett í lög. Ég segi eins og hv. þm. A-Húnv.: Þetta væri að sjálfsögðu æskilegast. En meðan það fæst ekki, þá viljum við þó heldur hafa þetta en ekki neitt. Við umræður i mþn. skattalaganna setti ég fram þá till., að það mætti ekki hækka veltuútsvarið frá þeirri reglu um veltuútsvar, sem nú væri gildandi í hverju bæjarfélagi. Nú er bæjarfélögunum gert að skyldu að skýra frá, hverjir eru útsvarsstigar hjá þeim, og nú liggur það fyrir. Á einfaldan hátt má sjá um það, að þessir skattstigar, sem nú eru í gildi með veltuútsvarið, hækkuðu ekki, eftir að frádráttarheimildin væri sett í lög. Hitt þarf svo á að líta, hvort útsvarsreglurnar séu svo geysilega misjafnar hjá bæjarfélögunum um allt land, að nauðsynlegt væri að taka þær til sérstakrar athugunar. Mér dettur þetta í hug af því, að ég hef heyrt, - ég hef ekki að vísu sannanir fyrir því, - ég hef heyrt það, að sums staðar hafi veltuútsvarið farið upp í 5% af veltu skattgreiðenda. Menn geta nú hugsað sér, hversu réttlát slík skattlagning er, sem gerir mönnum að greiða 5 % í aukaskatt af veltu sinni. Þessi vandkvæði eru ekki aðeins hér í Reykjavík, þó að mest beri á þeim hér, vegna þess að hér er fólksfjöldinn mestur. Vandkvæðin eru um allt land. Í stærri bæjum sem smærri eru menn skattlagðir á þann hátt, sem ég lýsti í ræðu minni. Fjöldamörg dæmi eru um það, að skattgreiðendur þurfi að greiða miklu meira fé í útsvar og skatta en þeir hafa í tekjur á árinu. Niðurstaðan hlýtur að verða sú, að gengið er á þann höfuðstól, sem fyrirtækin hafa, og þegar höfuðstóllinn er uppétinn og skuld fer að safnast, þá eru hlutafélög samkv. landslögum skyldug að tilkynna gjaldþrot sitt, vegna þess að þau eiga ekki lengur fyrir skuldum. Þetta er það, sem er að gerast og verður alvarlegra því lengur sem líður. Ég geri ráð fyrir, að hlutur veltuútsvarsins í heildarútsvarsálagningu bæjarfélaga fari hækkandi með ári hverju. Eftir þeim upplýsingum, sem ég hef fengið, mun hlutur veltuútsvarsins í heildarálagningu í Reykjavík vera um 17%. Það er ákaflega stór hluti af sjálfri útsvarsálagningunni, þegar litið er á það, hvernig útsvarið er fengið. Þetta er ákaflega erfitt mál, ég viðurkenni það fyllilega. En það þarf fyrst og fremst að vera fullur skilningur á lausn málsins, og það þarf að vera fullur vilji á því að leysa það. En til þess þarf að vinna að lausninni. Og ég vil benda hv. þingmönnum á, að það er takmarkað, hversu lengi er hægt að bíða eftir þessari lausn. Ég lét víst undir höfuð leggjast við umr. málsins í gær að óska eftir, að málinu yrði vísað til fjhn. að afloknum umræðum.



Herra forseti. Frv. þetta fjallar í raun og veru um sama efni og frv. á þskj. 79. Ég vil því vísa til framsöguræðu minnar í því máli, og hef ég engu þar við að bæta. Ég vil óska, að frv. að lokinni umr. verði vísað til fjhn.