Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í nál. fjvn. um þessa till., þ.e. um eflingu landhelgisgæzlunnar og einnig verndun íslenzkra fiskiskipa, er gerð grein fyrir því, af hverju það stafar, að nokkur dráttur hefur orðið á afgreiðslu till. hjá n. Um þær mundir, sem var á öndverðu þessu þingi, að till. var lögð fram og vísað til fjvn., var forstjóri landhelgisgæzlunnar staddur erlendis við samninga um byggingu nýs landhelgisgæzluskips, og tók það nokkurn tíma, að hann kæmi heim úr því ferðalagi. En mál þetta var þannig vaxið, að n. hlaut að hafa samráð og samræður við forstöðumann landhelgisgæzlunnar um afgreiðslu þess. Strax eftir heimkomu forstjórans ræddi fjvn, mjög ýtarlega við hann um þetta mál, og þær ráðstafanir, sem nauðsynlegt væri að gera fyrir vertíðina með því viðhorfi, sem við blasti þá um það, hvað skeð gæti, þegar allur fiskiflotinn væri kominn út á veiðar. Forstjóri landhelgisgæzlunnar gerði fjvn. mjög skýra grein fyrir því, hvernig hann hugsaði sér hagnýtingu landhelgisgæzluflotans, og taldi, að með tilliti til þess, hve mörg af landhelgisgæzluskipunum eru lítil og hafa mjög takmarkaðan ganghraða, þá mundi gæzla þeirra vera mjög miklum takmörkunum háð á hafi úti einmitt á þessum tíma og það mundi því verða nauðsynlegt, að gerðar væru í tæka tíð ráðstafanir til þess, að hægt yrði að auka landhelgisgæzluna, ef í harðbakka slær. Fjvn. var forstjóra landhelgisgæzlunnar alveg sammála um það, að hér yrði að gera ráðstafanir, eftir því sem frekast væru föng á, af okkar hálfu í þessu efni, með tilliti til þess, hve mikið Íslendingar eiga undir því að geta óáreittir stundað fiskveiðar einmitt á þessum tíma, og í öðru lagi með tilliti til þess að gera allar hugsanlegar ráðstafanir til þess að vernda líf sjómannanna, sem að fenginni reynslu gæti orðið í allmikilli hættu, þegar allur bátaflotinn væri kominn á veiðar. Forstjórinn leit þess vegna svo á, að nauðsynlegt væri, að tiltækt væri eitt eða fleiri gæzluskip, sem væru bæði stærri og ganghraðari, en þau minni skip, sem í flotanum eru, og geri ég ráð fyrir, að þegar hafi verið gerðar ráðstafanir til þess að hafa tiltæka slíka aukningu á flotanum, ef til þess kæmi, að til hennar þyrfti að grípa. Fjvn. leggur því á það mikla áherzlu, að hæstv. ríkisstj. í samráði við forstjóra landhelgisgæzlunnar geri allt, sem unnt er af okkar hálfu, til þess að tryggja veiðarnar á komandi vertíð. Orðalagi tillgr. hefur verið breytt í samræmi við það, að bygging varðskips er nú hafin, en svo var ekki, þegar till. var flutt hér á öndverðu þessu þingi. Það er niðurstaða fjvn. af athugun þessa máls að vænta þess, að ríkisstj. geri allar hugsanlegar ráðstafanir til þess að vernda aðstöðu vora við fiskveiðarnar og vernda líf sjómannanna, ef svo verður að farið sem reynslan hefur sýnt að stundum hefur átt sér stað af hálfu þess herskipaflota, sem hér er við land, og þeirra togara, sem í vernd og gæzlu flotans eru hér að ólöglegum veiðum innan fiskveiðilandhelginnar.



Herra forseti. Fjvn. hefur haft þessa till. um námskeið í meðferð fiskileitartækja til athugunar á nokkrum fundum sínum. Hún hefur leitað umsagnar Fiskifélagsins um till. og einnig átt viðræður við fiskimálastjóra um hana. Það dylst engum, að námskeið í meðferð þessara tækja er nauðsynlegt að skipstjórnarmenn á íslenzka fiskiflotanum fái, þannig að þeir geti, eftir því sem föng eru á, lært meðferð tækjanna. En þar kemur allmargt til greina, til þess að þau geti komið vel að notum, bæði að skipstjórnarmennirnir hafi þekkingu á gerð tækjanna og einnig hitt, að þeir geti hagnýtt sér þá vitneskju, sem tækin færa þeim. En hvorugt af þessu er eins einfalt mál og halda mætti að óathuguðu. Fiskifélag Íslands gekkst fyrir námskeiði hér í Reykjavík á árinu 1957 í meðferð þessara tækja og hafði raunar á þessu hausti þegar áformað nokkur fleiri slík námskeið, en fjárhagsgrundvöllur fyrir þau var ekki tryggður, og má heita, að hann sé það ekki enn þá. Einu slíku námskeiði er nýlokið. Það var haldíð nú á milli hátíða í Vestmannaeyjum, og sóttu það um 80 skipstjórnarmenn af fiskibátaflotanum þar, og standa vonir til, að þessir skipstjórnarmenn standi betur að vígi um notkun tækjanna eftir en áður. En fiskiskipafloti okkar er að sjálfsögðu dreifður um strönd landsins, og þarf að gera skipstjórnarmönnum, hvar sem þeir búa á landinu, kleift að geta notið þessarar kennslu, og hefur Fiskifélagið enda áformað að halda slík námskeið í öllum landsfjórðungum, þannig að ætla megi, að allir skipstjórnarmenn, hvar á landinu. sem þeir eru búsettir, geti átt þess kost án verulegra óþæginda að sækja slík námskeið. Það má þess vegna segja, að ef fjárlög hefðu verið til afgreiðslu á venjulegum tíma, hefði máske ekki verið eins nauðsynlegt að samþykkja till. hér um. En með því að þau eru nú enn ekki komin til afgreiðslu fyrir árið 1959, þá þykir sjálfsagt og nauðsynlegt, að þessi till., sem felur í sér, eins og fjvn. hefur gengið frá henni í sinni brtt., heimild fyrir ríkisstj. til þess að greiða kostnað við þessi námskeið, verði samþ. nú þegar. Fjvn. hefur gert brtt. við till., eins og hún var lögð fram, í samræmi við þær upplýsingar, sem ég hér hef gefið varðandi þá athugun, sem fjvn. hefur gert á málinu, og leggur n. einróma til, að till. verði samþ. í því formi, sem gert er ráð fyrir í nál. fjvn. á þskj. 137.



Herra forseti. Fjvn. hefur haft till. þessa til athugunar og sent hana til umsagnar til Fiskifélags Íslands og fiskideildar atvinnudeildar háskólans, og eru umsagnir beggja þessara stofnana jákvæðar. Þó er bent á það í umsögn fiskideildar atvinnudeildar háskólans, að svo kunni að vera, að þarna gæti verið um ofveiði að ræða. Þó telur hún það ekki vera svo þung rök, að ástæða sé til þess að vera á móti, að þessi athugun fari fram, og n. hefur til þess að koma til móts við skoðanir fiskideildarinnar lagt til, að till. verði samþ. með þeirri breyt. eða viðauka, sem felst í nál. á þskj. 146 og fjallar um að bæta aftan við tillgr. þessari setningu: „Þá skal hún einnig hafa samráð við fiskideild atvinnudeildar háskólans um vinnslugetu verksmiðjunnar.“ Þarna er sem sagt eingöngu bent á þetta fyrir n., sem væntanlega verður skipuð til þess að athuga þetta, og þá með það fyrir augum, að ekki verði um að ræða ofveiði á þeirri smásíld, sem þarna er um að ræða í Eyjafirði. Ég vil taka það fram, að ég tel, að það sé ekki mikil hætta á því, að um neina slíka ofveiði verði að ræða, þegar um það er að ræða að veiða til niðursuðu eða niðurlagningar, vegna þess að það er ekki svo mikið magn, sem til þess þarf að hafa allmikla starfsemi í þá átt, sem mundi geta orðið dýrmæt útflutningsvara, ef vel tækist, og veita mikla atvinnu og þá helzt í þann tíma, sem það skipti mjög miklu máli á Akureyri og við Eyjafjörð að auka atvinnuna. N. er sem sagt sammála um að mæla með samþykkt till. óbreyttrar að viðbættri þessari setningu, sem ég las upp.



Herra forseti. Á undanförnum árum hafa verið fluttar hér á Alþ. till. um athugun og framkvæmdaáætlun í vegamálum þeirra byggða, sem enn eru ekki í akvegasambandi við aðalakvegakerfi landsins. Þær athuganir, sem þessar till. hafa stuðlað að, hafa leitt í ljós, að þær byggðir á Vestfjörðum norðan Arnarfjarðar, sem till. þessi fjallar um, eru eina landfasta þéttbýlið, sem ekki er enn komið í akvegasamband a.m.k. að sumarlagi við aðalakvegakerfi landsins. Á þessu svæði búa nú um 6.000 manns. Svo kann að virðast sem við Vestfirðingar förum fram á nokkuð mikið samanborið við aðra, er við leggjum til að haga framkvæmdum eins og í till. okkar segir. Svo er þó alls ekki, ef betur er að gáð. Í fyrsta lagi er það svo, að svo skammt er síðan vegagerð hófst á Vestfjörðum að nokkru ráði, að við höfum orðið þar verulega út undan eða aftur úr öðrum landshlutum. Í öðru lagi er það, að ef við athugum, hvað mikið er ólagt af þjóðvegum, sem eru á vegalögum nú samtals á öllu landinu, og gerum ráð fyrir, að jafnmikið verði lagt árlega af nýjum þjóðvegum og gert hefur verið að meðaltali á ári undanfarin 30 ár, - það er alveg sama, hvort við tökum eitt ár fyrir sig eða hvort við tökum 3 tíu ára tímabil, það kemur hér um bil sama út, - þá yrði, ef lagt yrði álíka mikið og lagt hefur verið árlega jafnaðarlega undanfarin 30 ár, lokið við að leggja alla ólagða þjóðvegi, sem komnir eru á vegalög, á næstu fjórum árum. Fjórðungur þessara vega er á Vestfjörðum. Væri því ekki nema full sanngirni að gera ráð fyrir, að fjárveiting til vega á Vestfjörðum yrði miðuð við að ljúka þeim á næstu fjórum árum, þ.e. þeim vegum, sem þegar eru komnir á vegalög. Þessi till. er flutt m.a. til þess að vekja athygli á þessu. En þyki ekki fært að verða við þeim óskum okkar að taka þetta mál í þeim áföngum, sem lagt er til í till. okkar, og veita á fjárl. í ár þá upphæð, sem nægir til þess, þá er okkur nauðsynlegt að fá leyfi til að leggja vegina sjálfir eða láta leggja þá án þess, að lagning þeirra þurfi að kosta ríkissjóð meira, en gert hefur verið ráð fyrir í áætlun vegamálastjórnarinnar. Að þessu lýtur síðari hluti till. okkar um ákvæðisvinnu og ábyrgðir ríkissjóðs á lánum, er tekin kynnu að verða til framkvæmdanna. Við erum ekki í nokkrum vafa um, að það er hægt að gera þetta svona, ef til þess fæst leyfi. Og við erum þess fullvissir, að það er hægt að gera þessa vegi, sem ólagðir eru þarna, eftir útmælingu og fyrirmælum vegagerðar ríkisins á tilsettum tíma, þó að fé fáist ekki með öðrum hætti en þessum, að ríkissjóður ábyrgist, að greiðslan komi að fullu á fjórum árum, þ.e. á fjárlögum næstu fjögurra ára. En lengur er ekki ástæða til eða nein sanngirni í að láta okkur bíða eftir fjárveitingu, eins og ég áðan sýndi fram á. Eina fyrirgreiðslan, sem við förum fram á, fram yfir það, sem venjulegt er, er það, að ábyrgðir ríkissjóðs megi miðast við, að greiðslan kæmi á næstu fjórum árum, en það hefur ekki verið óalgengt um vegagerðir úti um landið, að heimiluð væri lántaka, til þess að hægt væri að taka tvo áfanga í einu og ljúka þannig nokkru meira á einu ári en gert hefur verið ráð fyrir með framlögum á fjárlögum. Hér er hreyft að nokkru leyti nýrri hugmynd, að láta gera vegina eða a.m.k. hluta þeirra í ákvæðisvinnu. Þetta hefur ekki verið gert hér, svo að ég viti til, að neinu ráði á vegum vegagerðar ríkisins, en erlendís, t.d. á Norðurlöndum og í Bandaríkjunum, mun þetta vera algengasta leiðin við meiri háttar vegaframkvæmdir og varla annað talið koma til mála þar. Það vill líka þannig til, að þetta hefur verið aðeins borið við hér. Rafmagnsveitur ríkisins munu hafa þurft að láta gera þó nokkuð af vegum fyrir sig og hafa farið að einhverju leyti inn á þessa leið með góðum árangri, bæði að því er tekur til rafveitnanna, þær hafa fengið vegina gerða þarna á skömmum tíma, eins og þeim oftast hefur legið á að fá gert, og án þess að þeir kostuðu meira en vegagerð ríkisins hefur áætlað að vegirnir kostuðu. Sömuleiðis hefur flugmálastjórn farið nokkuð inn á þessa leið, að láta vinna framkvæmdir, sem í eðli sínu eru mjög svipaðar vegaframkvæmdum og sumpart vegaframkvæmdir, í ákvæðisvinnu. Það er t.d. nú í haust unnið nokkuð að flugvallargerð á Ísafirði, og hefur það verið gert í ákvæðisvinnu. Þar hefur verið unnið samkv. áætlun, sem er ekki alveg ný og þess vegna var miðuð við annað verðlag og lægra en nú gildir, en samt kom í ljós, þegar verkið var boðið út, að það fæst unnið fyrir áætlunarupphæð og þannig, að ætla má fyrir nokkru lægri upphæð en t.d. Vegagerð ríkisins mundi telja líklegt að verkið kostaði nú. Það, að tekizt hefur að fá þarna unnið við flugvallargerðina á Ísafirði verk fyrir minna, en ætla mætti að það kostaði núna, byggist að nokkru leyti á því, að það eru sams konar tæki og raunar sömu tækin, sem notuð eru við þá framkvæmd eins og notuð eru við vegagerð og hafa verið notuð við vegagerð á Vestfjörðum einmitt í sumar, en þeir, sem eiga þessi tæki, telja sér hag að því að taka að sér verk, sem þeir geta unnið, eftir að venjulegum vegagerðartíma er lokið, og nýtt þannig þessi dýru tæki, sem þeir hafa notað við vegagerðina, betur en ella mundi. Þeir telja sér þess vegna unnt að lækka verð vinnunnar nokkuð, og vitanlega er það hagur fyrir ríkissjóð, sem á að borga þessar framkvæmdir, að fá þær unnar fyrir lægra verð, en þær að öðrum kosti væru fáanlegar fyrir. Þá er ég einnig sannfærður um það, að hægt er að gera vegina ódýrari, ef unnið er og tekið fyrir nógu mikið samfellt verkefni. Það er ábyggilega hægt að lengja vinnutímann árlega nokkuð með því og nota tækin betur, en ella mundi. Það er satt bezt að segja, að það hefur óeðlilega mikið farið í þann kostnað, sem er við að flytja dýr tæki fram og aftur haust og vor, og stundum hefur ekki miðað elns mikið áfram vegagerðum, þegar lagðir hafa verið smákaflar í einu, vegna skorts á hentugum tækjum. Það hefur ekki þótt taka að fara með dýr tæki til þess, þó að þeirra væri full þörf á vegagerðarstaðnum, þegar komið hefur verið að því kannske, að búið væri að nota það fé, sem til ráðstöfunar hefur verið á hverjum tíma. Ég er viss um, að þessi leið, að leggja vegina að meira eða minna leyti í ákvæðisvinnu, er heppileg vinnubrögð og sérstaklega það að taka fyrir heila áfanga í einu. Það yrði vafalaust til þess, að engum dytti framar í hug að taka smáspottaaðferðina upp á ný. Það yrði lagt þarna inn á nýja braut, og hygg ég, að það gæti orðið til þess að flýta fyrir og gera vegagerð ódýrari í landinu framvegis, ef þetta gefst vel.



Herra forseti. Eins og hv. fyrri flm. þessarar till. gat um, hefur það oft komið fyrir hér á Alþ., að samþykktar hafa verið till. um það að fela ríkisstj. að láta undirbúa vegagerðir, rannsaka vegastæði, og svo er að segja um fleiri framkvæmdir, sem samþykkt hefur verið að fela ríkisstj. að undirbúa. Þessar rannsóknir á þeim sviðum kosta yfirleitt ekki mikið fé, og það hefur ekki þótt athugavert við það að samþykkja þess konar tillögur. En sú till., sem hér liggur fyrir, virðist vera töluvert nýstárleg. Hér er um það að ræða að ákveða með þáltill. ákveðnar framkvæmdir í vegagerðum og heimila fé úr ríkissjóði til þeirra framkvæmda og ábyrgðir ríkissjóðs fyrir lánum til þessara framkvæmda. Að sumu leyti er svo ákveðið í fyrsta tölulið till., að ákveðin framkvæmd í vegagerð skuli fara fram á næsta ári, eins og það er orðað, og mun vera átt við þetta ár, sem nú er byrjað, því að till. er flutt fyrir áramót. Og í 2. lið er aftur talað um framkvæmdir, sem eiga að gerast á þremur árum. En um hvorugt vita menn nú, hvað það muni kosta. Sá háttur hefur verið hafður á, eins og allir hv. alþm. kannast við, að því er vegagerðir snertir og fjárveitingar til vega, að fjvn. hefur að mestu leyti ákveðið framlög til vegagerða hverju sinni, og þó að ýmsum þm. hafi oft og tíðum mislíkað hennar gerðir í þessu efni og fundizt jafnvel, að þeirra kjördæmi yrði út undan, og annað slíkt, þá hygg ég þó, að fyrir fjvn. hafi alltaf vakað að deila þessu fé, sem hægt er að verja til vegagerðar, sem sanngjarnast um landið og taka þar tillit til þarfa og allra ástæðna, sem fyrir hendi eru. Ég held, að þetta sé góð regla, sem verið hefur, og það sé ekki til bóta að fara að ákveða fjárveitingar til einstakra vega með þál. á þingi, sem á að afgreiða fjárlög, og það áður en fjárlög eru afgreidd. Ég skal ekki á neinn hátt leggjast á móti því, að þessari till. verði vísað til hv. fjvn., og eins get ég vel skilið það, að Vestfirðingum liggi mjög á þessum vegum og sennilega fleiri vegum, og get mælt með því, að ríkið reyni að koma vegasambandi að Vestfjörðum og um Vestfirði svo fljótt sem kostur er á. En ég vona, að hv. fjvn., ef till. verður til hennar vísað, afgreiði þessa till. í nánu sambandi við fjárlögin, því að flest atriði till. eru raunverulega fjárlagaákvæði. Hvað 2. lið till. snertir, að ákveða hér vissa framkvæmd á þremur árum og skuldbinda ríkið við það, þá er það að vísu ekki fjárlagaákvæði beinlínis. En réttara virtist nú, ef gengið er inn á þá braut, að þá yrði slíkt ákveðið með lögum. Eins er venja, þó að út af því hafi brugðið, að ákveða ríkisábyrgðir með lögum, að ríkisstj. er með lögum heimilað að taka ábyrgð á þessu og þessu. Það mun nokkrum sinnum hafa verið gert að veita ríkisábyrgð með þál., en það eru yfirleitt undantekningar. Heimildir til ríkisábyrgðar eru veittar með lögum og eiga að vera það. Ég gat ekki látið hjá líða að hreyfa þessu og í þeim tilgangi að fara fram á það við hv. fjvn., eins og ég sagði áðan, að hún hafi mjög hliðsjón af fjárl. a.m.k., þegar hún afgreiðir þessa tillögu.



Herra forseti. Það eru aðeins nokkur orð til þess að taka undir flest það, sem hv. fyrsti flm. þessarar till. sagði hér í frumræðu sinni um nauðsyn þess, að sú till. yrði samþykkt, sem hér liggur fyrir. Þess er þá fyrst að geta, að á Vestfjörðum, á því svæði, sem nú er án sambands við akvegakerfi landsins, búa um 6.000 manns í kaupstöðum, kauptúnum og sveitum. Ég hygg, að það sé ekki ofmælt, að þessi héruð séu ein þróttmestu framleiðsluhéruð landsins. Það mun óvíða eða hvergi á Íslandi vera framleitt jafnmikið til útflutnings að tiltölu við fólksfjölda eins og einmitt á þessu svæði, sem veglaust er eða sambandslaust við akvegakerfi landsins. Nú er það staðreynd, sem ekki verður sniðgengin, að einmitt samgöngur á landi eru einn meginhyrningarsteinn atvinnulífs og félagslífs. Þess vegna má það furðulegt heita, að samfélagið skuli ekki enn þá hafa komið í framkvæmd vegagerð til þessa landshluta, þar sem svo að segja hver einasta starfandi hönd vinnur að framleiðslu útflutningsverðmæta, og hægt er að leiða gild rök að, að samfélagið á í raun og veru meira undir komið, að fólk haldist þar við, heldur en á fjölmörgum öðrum stöðum á landinu. Nú vil ég ekki hafa á móti því, að nokkurt byggðarlag á landi hér fái samgöngubætur og samband við meginakvegakerfi landsins, þvert á móti. Ég tel, að allir landsmenn eigi á því jafnan rétt. En ég bendi á það, að ég álít, að samfélagið hafi misstigið sig bókstaflega gagnvart þessum landshluta í þessu atriði. Það er fyrst árið 1946, sem akvegasamband er skapað við Ísafjarðardjúp um Þorskafjarðarheiði. En það þýðir ekki nema að nokkru leyti akvegasamband við þennan landshluta. Sjóleið verður að fara frá innanverðu Ísafjarðardjúpi til Ísafjarðarkaupstaðar og þaðan síðan til byggðarlaganna við utanvert Ísafjarðardjúp og í Vestur-Ísafjarðarsýslu. Öll Vestur-Ísafjarðarsýsla og meginhluti íbúa Norður-Ísafjarðarsýslu og allir íbúar Ísafjarðarkaupstaðar eru án sambands við akvegakerfi landsins. Ég segi, að þegar till. koma fram um það, að úr þessu verði bætt, sem hægt er að gera með tiltölulega auðveldum hætti, þá reynir á það, hvað hæstv. Alþ. meinar með þeim orðum, sem mjög oft hafa fallið hér á undanförnum árum, að koma þyrfti á svokölluðu „jafnvægi í byggð landsins“. Ég skal ekki fjölyrða um þetta að þessu sinni. Ég hef gert það oft áður. Ég álít, að það væri mjög illa farið, ef Alþ. tæki þannig undir þessa till., að við svo búið yrði látið standa. Og ég mundi líta á það sem ótvíræða sönnun þess, að margir menn, sem á undanförnum árum hafa ýmist haft frumkvæði um það, sem kallað hefur verið jafnvægi í byggð landsins, eða tekið undir það, meintu harla lítið með því, og hlutur strjálbýlisins væri þá enn miklu verri og nyti miklu minni skilnings á löggjafarsamkomunni en ástæða hefur verið til að ætla að hann gerði. Ég held, að það sé skynsamlegt, sem bent er á í þessari till., að freista þess að taka upp ákvæðisvinnu við vegagerðir. Allir hv. fulltrúar sveitakjördæma vita, að mjög misjafnlega vinnst fyrir þær fjárveitingar, sem Alþ. veitir hverju sinni til vegagerðar í hinum einstöku héruðum. Það fer eftir mörgu og ekki sízt eftir því, hvernig þeir menn eru verki farnir og hæfir til verkstjórnar, sem til þess veljast á hverjum stað að stjórna framkvæmdum. Ég er alveg sannfærður um, að það væri skynsamleg nýbreytni að láta vinna nokkuð af þessum framkvæmdum í ákvæðisvinnu. Ég held, að það sé tilraun, sem sé vert að gera. Menn vita, hvað þeir hafa í þessum efnum, en ákvæðisvinna hefur á vegum vegagerðarinnar ákaflega lítið verið reynd. Hins vegar, eins og hv. þm. Ísaf. minntist á, mun hún hafa verið reynd nokkuð á vegum flugmálastjórnarinnar og raforkumálastjórnarinnar. Hv. 1. þm. Eyf. tók hér til máls og sagði, að þessi till. væri mjög nýstárleg. Það má vel vera, að svo sé. En hér er þá einnig um nokkuð sérstakt mál að ræða, þannig að ekki er óeðlilegt, að nýstárlegra úrræða væri leitað til þess að ráða fram úr þeim vanda, sem þau byggðarlög og það fólk á við að etja, sem hér um ræðir. Ég vil þó benda á það, að hv. þm. taldi það mikla nýlundu og jafnvel goðgá, að heimilað væri fé úr ríkissjóði til vegaframkvæmda með þál. Ég vil í því sambandi benda á, að hér á hæstv. Alþ. fer því víðs fjarri, að fjvn. ein ákveði um framlög til þjóðvega eða vegagerða í landinu yfirleitt. Hér hafa verið sett lög um einstaka þjóðvegi, og meira að segja á þessu ári og undanförnum árum hefur verið unnið samkv. þeim l. að stórfelldum vegaframkvæmdum í nágrenni Reykjavíkur. Mér er einnig kunnugt um það, að í öðrum landshlutum hefur verið unnið fyrir hundruð þúsunda og jafnvel milljónir kr. að vegagerðum, sem fjvn. hefur lítt komið nálægt að ráðstafa. Þar eru ákveðnir tekjustofnar, sem vegamálastjórnin ræður yfir í samráði við ráðh. Meira að segja hluta af þeim tekjustofni var á s.l. sumri varið til framkvæmda við veginn af Barðaströnd yfir í Arnarfjörð, einn þeirra vega, sem ræðir um í þessari þáltill. Ég man heldur ekki betur, en það hafi verið samþ. þáltill. um vegagerðir, ég tala nú ekki um rannsóknir á vegarstæðum og öðru slíku. Hér er þess vegna um miklu minni nýlundu að ræða en hv. 1. þm. Eyf. vill vera láta. Loks vil ég benda á það, að í 22. gr. fjárl. eru árlega heimildir til handa hæstv. ríkisstj. til þess að greiða fé til samgönguframkvæmda, til samgangna fyrst og fremst á sjó, að mig minnir, einnig á landi, en örugglega til samgöngubóta á sjó. Þeim röksemdum verður þess vegna ekki beitt gegn þessari till., að hún feli í sér eitthvert hættulegt nýmæli, sem tefldi hinum trausta fjárhagsgrundvelli íslenzka ríkisins í stórkostlega hættu. Hv. 1. þm. Eyf. sagði, að það væri góð regla, sem á hefði verið höfð í þessum efnum undanfarin ár, og þeirri reglu vildi hann halda. Ég skal ekki fara hér að deila á hv. fjvn., hún hefur í mörg horn að líta. En það vil ég segja, að sú regla, sem hefur haft það í för með sér, að einstökum landshlutum hefur verið mismunað jafnhrapallega og raun ber vitni um á undanförnum árum í fjárveitingu til vega, það er ekki góð regla. Það getur vel verið, að hún sé góð í augum 1. þm. Eyf., en hún er ekki góð í augum þm. Vestfjarða, þar sem búa 6.000 manns, sem eru gersamlega án sambands við akvegakerfi landsins. Og mér þykir raunar hálfhlálegt til þess að vita, að jafnmætur og ágætur þm. eins og hv. 1. þm. Eyf. skuli verða til þess hér ár eftir ár að hafa í frammi andmæli og sýna andúð á réttlætiskröfum þess landshluta, sem verst hefur úti orðið í vegagerðarmálum landsins. Þessi sami hv. þm. sagði á síðasta Alþ., að til væru þeir landshlutar hér á landi, sem hentaði betur að hafa samgöngur á sjó, en á landi. Ég spurði þá: Hvaða landshlutar eru það? Er það ólafsfjörður í Eyjafjarðarsýslu? Eða eru það bara byggðarlögin í Vestur-Ísafjarðarsýslu og Norður-Ísafjarðarsýslu sem hentar betur að hafa samgöngur á sjó, en á landi? Ég leyfi mér að benda á það, að fólk í Ólafsfirði hefur falið sínum þm., hv. 1, og 2. þm. Eyf., að hafa forustu um það, að brotizt yrði í því með ærinni fyrirhöfn og miklum kostnaði að leggja veg um þverbratta hamra og skriður til þess að fá ekki aðeins eina leið um land til sambands við önnur héruð, heldur tvær. Það er vitað, að Ólafsfjarðarkaupstaður hefur samband um Lágheiði við vegi í Skagafirði, veg, sem að vísu er lokaður mikinn hluta ársins. Þetta fólk hefur óskað þess, þó að þar búi harðduglegustu sjómenn landsins og þó að þar sé fólk vant við sjóferðir, að fá veg lagðan í samband við hið mikla og fagra Eyjafjarðarhérað, fyrir Ólafsfjarðarmúla, og það er byrjað á þessari vegargerð, og vonir standa til þess með hjálp guðs og góðra manna, að sá vegur verði lagður. Svo stendur hv. 1. þm. Eyf. hér upp og er að vanda um við okkur þm. Vestfirðinga um það, að við skulum vera að flytja nýstárlegar tillögur, - nýstárlegar tillögur um það að koma vegalausum landshluta eða landshluta, sem er án sambands við akvegakerfi landsins, í það samband. Ja, það má hver lá mér og okkur þm. þessa landshluta, þó að þeir taki ekki slíkum umvöndunum með þökkum. Nei, kjarni málsins er sá, að þó að einstakir landshlutar verði oft vegna sinna aðstæðna að notast við samgöngur á sjó, í hörðu árferði og miklum snjóavetrum, þá er það auðvitað sanngirniskrafa alls fólks í þessu landi, að vegir séu lagðir um þess byggðir og milli allra landshluta og byggða landsins. Þetta er krafa, ekki aðeins sjötta áratugs 20. aldarinnar, heldur hefur verið krafan allt frá að liðnum einum eða tveimur fyrstu áratugum aldarinnar. Og þær raddir, sem tala um það, að fólk eigi nú að láta sér nægja samgöngur á sjó í einstökum landshlutum, þær eru alls ekki raddir 20. aldarinnar. Það eru raddir aftan úr öldum, þegar menn þóttust góðir, ef þeir áttu árabát til þess að komast fram fyrir landssteinana til þess að draga sér í soðið eða þegar menn fögnuðu fyrstu mótorbátunum sem furðuverkum tækninnar. En þessir tímar eru bara liðnir, og vænti ég, að hv. 1. þm. Eyf. geri sér ljóst, að maður þurfi ekki að sitja undir því þing eftir þing, þegar fluttar eru fram sjálfsagðar kröfur heilla landshluta um jafnrétti í samgöngumálum, að slíkar raddir aftan úr öldum þrumi gegn manni. Ég leyfi mér svo, herra forseti, að endurtaka óskir mínar um það, að hæstv. Alþ. taki af skilningi á þessu máli, sem allir Vestfirðingar veita hina mestu athygli og byggt er á grundvelli réttlætis og sanngirni.



Herra forseti. Það voru aðeins nokkur ummæli 1. þm. Eyf., sem gefa mér tilefni til að koma hér aftur. Það er þá fyrst, að hann taldi þetta nýstárlegt, þessa till. okkar, og það má til sanns vegar færa. Það er nýstárlegt, eins og ég gat um í minni frumræðu, að því leyti, að við leggjum til, að farið sé inn á þá braut að leggja þjóðvegi í ákvæðisvinnu. Og ég leitaðist við að gera grein fyrir því, að ég héldi, að það gæti orðið til bóta, væri a.m.k. alveg sjálfsagt að gera tilraun með þetta, og færði nokkur rök að því, að það væri ástæða til að ætla, að tilraunin gæfist vel. Þá taldi hann, að það væri einkennilegt af okkur eða óréttmætt að leggja til, að annarri þessari vegagerð yrði lokið í ár. Það er alveg rétt hjá honum, till. var samin fyrir áramót, og það, sem var talið á næsta ári, á við árið í ár, og við gerum ráð fyrir því, að þeirri vegagerð, sem gert er ráð fyrir þar, yrði lokið á næsta sumri eða fyrir næstu áramót. Sérstaklega fannst honum þetta fjarstætt vegna þess, að ekkert væri vitað um, hvað þetta mundi kosta. En ég get upplýst, að þetta er að verulegu leyti rangt hjá honum. Það liggur einmitt fyrir áætlun um það frá vegamálastjórninni, hvað þetta mundi kosta eða hvað þetta hefði kostað, ef það væri lagt t.d. í ár. Hitt er kannske rétt, að það er ekki hægt að segja, hvað það mundi kosta, ef það dregst í mörg ár að leggja það, því að við vitum um verðlagið hér á landi, að það hefur verið óstöðugt og ekki hægt að segja, hvað það muni kosta, ef það dregst. Hitt getum við aftur sagt með nokkurn veginn vissu eða a.m.k. þeir verkfræðingar, sem við þetta eru vanir að fást, hvað það muni kosta á hverjum tíma, og það liggja einmitt fyrir áætlanir um það, að með óbreyttu verðlagi eða því verðlagi, sem var á s.l. ári, ætti þessari vegagerð úr Arnarfirði um Dynjandaheiði að vera lokið á fjórum árum með þeim sömu framlögum á fjárlögum og af benzínfé og verið hafa á undanförnum árum, en það er vitanlega miðað við, að verðlag haldist óbreytt. Ef hins vegar væri farin þessi leið, sem ég lagði til og við leggjum til í okkar till. og ég skýrði nokkuð í minni frumræðu hér, þá er ég þess fullviss, að það væri hægt að fá þetta gert fyrir það fé, sem áætlun vegamálastjórnarinnar um þetta nefnir, og það er þess vegna óréttmætt hjá 1. þm. Eyf. að saka okkur um það, að við séum hér að fara fram á fjárframlög út í bláinn. Það er rétt hjá honum, að venja er um þessar vegaframkvæmdir, að þær séu á fjárlögum, að það séu fjárlagaákvæði. En einmitt vegna þess, sem nýtt er í þessari till, okkar, varð ekki hjá því komizt, þar sem við vissum a.m.k. ekki þá og vitum ekki enn, hvenær fjárlög fyrir þetta ár verða endanlega samþykkt, ef eitthvað átti að verða af framkvæmdum nú næsta sumar, að hafa sérstakan hátt á hér og stuðla að því eða leitast a.m.k. við að stuðla að því, að vegamálastjórnin gæti hafizt handa nú þegar um nauðsynlegan undirbúning, til þess að hægt væri að bjóða verkið út og ljúka því í sumar, en það mun ekki af veita, að vegamálastjórnin fái sem fyrst um það að vita, ef þetta á að takast. Ég vil því óska þess, eins og 2. flm. tók hér fram áðan, að þessi till. nái fram að ganga, og legg til, eins og mér hafði láðst við fyrri ræðu mína hér, að þessari till. verði visað til hv. fjvn. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Hv. þm. N-Ísf. talaði hér alveg út í hött, að svo miklu leyti sem hann var að svara þeim fáu orðum, sem ég sagði hér áðan. Hans svar til mín gekk út á það, að ég væri mótstöðumaður þess, að Vestfirðingar fengju vegasamband, og annað slíkt, sleggjudómar, sem ekki hafa við neitt að styðjast, og mín orð gáfu ekkert tilefni til að viðhafa slík ummæli. Það, sem ég sagði og var að benda á, var aðeins það, að ég taldi ekki þessa leið, sem er lögð til í þáltill., þá heppilegustu, hvorki fyrir framgang málsins raunar né heldur heppilegt fordæmi hér á Alþingi, og hefði hann í staðinn fyrir að gera mér upp illar hvatir í þessu efni átt að þakka mér fyrir að benda þeim flutningsmönnunum á, að það eru til aðrar leiðir í þessu máli, sem betur mega fara, en þessi þáltill. Hvað snertir ræðu hv. þm. Ísaf., þá var hún öðruvísi að því leyti, að hann kom þó nálægt því, sem ég hafði sagt, og talaði efnislega um málið. Það er að vísu rétt, sem hv. þm. N-Ísf. sagði, að mér munu hafa fallið þau orð í fyrra eða einhvern tíma áður, að það væru til byggðarlög hér á landi, sem betur hentuðu samgöngur á sjó, heldur en að komast í samband við vegakerfi landsins. Hér situr mjög nærri mér hv. þm. Vestm. Það hefur að vísu einu sinni verið stungið upp á því að byggja brú yfir Borgarfjörð, en ég hef ekki heyrt þá tillögu enn að byggja brú til Vestmannaeyja, og ég hygg, að við verðum allir dauðir, a.m.k. þeir eldri, þegar það verður gert eða um það talað í alvöru, svo að ég held, að þetta sýni enga sérstaka óvild til Vestfjarða, þó að ég hafi sagt það einhvern tíma, að sumum byggðarlögum á Íslandi henti betur samgöngur á sjó, en landi, og það er ekki svo fátt fólk í Vestmannaeyjum. Innan míns héraðs eru líka tvær eyjar, sem ég sé ekki að komist í beint vegasamband öðruvísi, en yfir sjó. Ég skal þá aðeins víkja að liðum till. Fyrsti liðurinn er um það að ljúka Vestfjarðavegi frá Barðaströnd í Arnarfjörð á næsta ári, sem upplýst er að þýði: á þessu ári. Þetta er, eins og allir hljóta að sjá, alveg hreint fjárlagaákvæði. Hv. þm. eiga að beita sér fyrir því, ef þeir vilja koma þessu máli fram, að fá fjárveitingu til þess, að þetta megi verða. Það á alls ekki við að bera þetta fram í þáltill., þegar stendur til að fara að afgreiða fjárlög, ekki sízt þar sem hv. þm. Ísaf. upplýsir, að það sé til áætlun um, hvað þetta muni kosta. Þá er vandalítið að bera fram brtt., annaðhvort í gegnum fjvn. eða hér í þinginu, um það, að sú fjárveiting, sem talið er að þetta muni kosta, verði veitt á fjárl. þessa árs. Annar liðurinn er um að ljúka vissri framkvæmd á þremur árum í vegamálum Vestfirðinga. Með þáltill. er ekki hægt að binda næstu þing og jafnvel ekki ríkisstj. Það mun vera hæstaréttardómur fyrir því, að þál. eru ekki bindandi. Það hefði vel getað komið til mála að leggja fram sérstakt lagafrv. um þetta, og þetta er hægt að ákveða með lögum, en tæplega með þál. Þá er þriðji liðurinn, að láta rannsaka, hvort ekki sé hagkvæmt að vinna þessar framkvæmdir eða einstaka þætti þeirra í ákvæðisvinnu undir eftirliti vegagerðar ríkisins. Þetta er efni, sem lítt hefur verið rætt enn, en ég álit, að það sé mjög athyglisvert. En ef á að fara að taka upp ákvæðisvinnu í vegagerðum, þá sýnist mér, að það mundi verða almennt, það væri þá réttara að flytja sérstaka þáltill. um að skora á ríkisstj. að leggja fyrir vegamálastjórnina að taka þetta upp almennt, að vegalagningar yrðu framkvæmdar í ákvæðisvinnu: Það má vel vera, að þetta sé heppilegra. Það er enginn vafi á því, að menn vinna betur í ákvæðisvinnu, en í venjulegri daglaunavinnu eða þar sem þeir hafa tímakaup: Spurningin er aðeins sú: Vinna menn eins vel? En þetta er rannsóknarefni. Að því leyti er ég alveg með tillögunni hvað þennan lið snertir, að þetta sé athugað, ekki einasta fyrir Vestfirði, heldur í heild sinni, og ekki einasta um vegagerð, heldur um fleiri framkvæmdir, sem ríkið þarf að láta inna af hendi, Og svo er ábyrgðin. Það er ákvæði, sem þarf að koma í lögum í raun og veru. Hv. þm. N-Ísf, minntist á það, að í heimildagrein, 22. gr. fjárlaga, væru oft heimildir í svipaða átt og þessi till. er. En fjárlögin eru lög, og 22. gr. fjárlaga er lagagrein, og það er nokkur munur á lagagrein eða þál. Og svo er það algerður misskilningur, að ég væri neitt fyrir fram að tala á móti þessari till., þó að ég sé að benda á annmarka á henni og hún þurfi a.m.k. lagfæringar við. Mitt erindi hér í ræðustólinn var það eitt að skora á hv. fjvn., sem væntanlega fær þetta mál til meðferðar, að hafa fjárlögin í huga og afgreiða a.m.k. suma þætti þessarar till. í sambandi við fjárlögin.



Ég lagði áherzlu á það í ræðu, sem ég flutti hér í tilefni af opnun vegalaga fyrst á þessu þingi, að Alþingi og fjvn. legði fram fé til þess vegar, sem er nr. 1 í þeirri þáltill., sem hér liggur fyrir til umræðu, á þessu ári, þannig að vegagerðinni gæti verið lokið á því ári, sem nú er að byrja. Þess vegna er þessi till. alveg beint framhald af þeirri ósk. Ég verð að láta ánægju mína í ljós yfir því, að hún er komin fram, því að ég tel, að hún stuðli að því sama og ég setti þá fram. Mér er það hins vegar ljóst, að málið er fjárlagamál. Það er rétt, sem hv. 1. þm. Eyf. gat um hér áðan, að málið er fjárlagamál, og það hlýtur þess vegna að verða á valdi fjvn. og Alþingis, hvort þessi vegagerð, sem er nr. 1 á till. og ég hef mestan áhuga fyrir, kemst algerlega í framkvæmd á þessu ári. Eftir því sem ég veit bezt, mun framkvæmdin kosta hátt í 3 millj, kr., og með því að láta allverulega fjárveitingu til vegarins og verulegt af benzínvegafé, sem hæstv. ríkisstj. ræður yfir, til vegarins nú, er vel hægt að ljúka þessu á árinu. Þá er einmitt það fengið, sem seinni liðurinn, annar liðurinn, felur í sér, að komið er á sambandi við allt vestanvert Djúp og Vestur-Ísafjarðarsýslu. Ég tel, að það sé ekki farið fram á neitt óhæfilegt, þó að þessar sýslur fengju vegasamband nú á þessu ári, þar sem það eru síðustu sýslur landsins, sem eiga eftir að fá vegasamband. Ég ætla ekki að blanda mér inn í þær umræður, sem hér hafa farið fram. En ég vil aðeins geta þess, að ég þakka þessum flutningsmönnum fyrir það að vera nú komnir með þetta mál mitt hér, og ég þakka þeim fyrir stuðning við það. Og ég vænti þess, þar sem þeir eru áhrifamenn í hæstv. ríkisstj., sem ríkir á þessu augnabliki, að málinu sé vel borgið og við getum sameinazt um það í fjvn. Alþingis í vetur, framsóknarmenn og sjálfstæðismenn, að veita nægilegt fé, svo að vegurinn komist fram. Þá er málinu borgið, og þá þarf ekki að ræða um það meir. Ég veit þess vegna, að því er borgið og það kemst fram á þessu ári. Þökk fyrir stuðninginn.



Herra forseti. Þessi fsp. var borin fram í tíð fyrrv. ríkisstj. og er þar af leiðandi beint til þáv. heilbrmrh. og ekki þess að vænta, að núv. heilbrmrh. geti svarað henni. Hins vegar þykir mér rétt, af því að fsp. skýrir sig ekki sjálf að fullu leyti og þar sem hún er fram komin, að gera örstutta grein fyrir því, um hvað hún snýst. Jafnframt getur þá fyrrv. ráðh., ef hann sér ástæðu til, sagt þar um nokkur orð. Fyrirspurnin er þess efnis, að spurt er, hvers vegna fyrrv. heilbrmrh. hafi ekki sinnt tillögum landlæknis um breytta skipan á embætti yfirlæknis á Kleppsspítala. Það, sem í þessari fsp. felst, er í mjög stuttu máli þetta: Landlæknir mun fyrir alllöngu hafa gert þá tillögu til ráðherra, að þessu yfirlæknisembætti yrði breytt og það gert jafnframt að prófessorsembætti í geðsjúkdómum við háskólann. Að baki þessari till. mun liggja það, að með þróun nútíma þjóðfélags á síðustu áratugum hefur athygli manna beinzt mjög í vaxandi mæli að geðsjúkdómum og þeir eru taldir vera mjög vaxandi vandamál, hvort sem það kann að stafa af því, að nútímaaðstæður hafa gert geðsjúkdóma algengari, eða hinu, að nútíma þróun læknavísinda hefur orðið til þess að beina meiri athygli að þeim en áður. Og mér skilst, að þessi till. landlæknis, sem hann mun hafa gert með meðmælum bæði læknadeildar háskólans og Læknafélagsins, sé hugsuð þannig, að hún ætti að verða eitt skref í þá áttina að sýna þessum málum aukna rækt, skapa meiri veg fyrir þessa grein læknisfræðinnar og verða eitt af fleiri skrefum til þess að auka þá áherzlu, sem hér á landi yrði lögð á þetta svið heilbrigðismálanna. - Þessa skýringu vildi ég gefa á fyrirspurninni, en tek það aftur fram að, að sjálfsögðu getur núv. heilbrmrh. ekki um þetta sagt, vegna þess að till. kom fram, en var ekki afgreidd í tíð fyrrv. ráðherra.



Herra forseti. Það er rétt, sem fram kemur í þeirri fsp., sem hér liggur fyrir, að landlæknir hafði gert grein fyrir þeirri hugmynd við mig, meðan ég gegndi störfum heilbrmrh., að yfirlæknisembættið á Kleppi yrði gert jafnframt að prófessorsembætti, þannig að yfirlæknirinn þar hefði sömu aðstöðu og yfirlæknar í handlækningum og lyflækningum við landsspítalann. Ég tók þessa hugmynd landlæknis til athugunar og ráðgaðist við ýmsa lækna viðvíkjandi henni, og varð það til þess, að ég frestaði því að auglýsa yfirlæknisstöðuna á Kleppi um - að ég hygg tveggja mánaða skeið, meðan þessi athugun fór fram. En þessi athugun leiddi í ljós, að læknar töldu, að það væri að vísu ekkert fjarstætt að gera fræðslu í taugasjúkdómum að kennslugrein við háskólann, en bentu á, að þá væri ekki óeðlilegt, að jafnframt því, sem þessi breyt. væri gerð, ef hún yrði gerð á annað borð, væri einnig gert að kennslugrein við háskólann á sama hátt fræðsla um brjóstsjúkdóma og holdsjúkdóma, og töldu, að þá væri eðlilegast, að embætti yfirlækna þeirra stofnana, sem hér er um að ræða, yrði einnig breytt á þann hátt, að prófessorsembætti við háskólann fylgdi. Þá hefðu öll þessi embætti orðið launuð með sama hætti og yfirlæknisembættið við landsspítalann, þ.e. með hálfum öðrum launum. Fráfarandi ríkisstj. hafði tekið ákvarðanir um að fjölga ekki embættum á þessu ári, nema þá a.m.k. með því að láta það fara í gegnum þar til kjörna n. En af því hefði leitt a.m.k. hálf önnur embættislaun, ef þessi breyt. hefði verið gerð. Ég taldi því ekki neina ástæðu til þess að gera þessa breyt. sérstaklega í sambandi við skipun nýs yfirlæknis við Kleppsspítalann, þetta mætti gera hvenær sem væri ella, og auglýsti því, eftir að ég hafði tekið þessa ákvörðun, yfirlæknisembættið á Kleppi með 3 mánaða umsóknarfresti, eins og fyrir mun vera mælt í reglugerð. Ég sé ekki annað, en ef heilbrigðisyfirvöldin telja, að þessa breyt. beri að gera, geti þau gert hana hvenær sem er og einnig þá gert yfirlækninn á Vífilsstöðum að prófessor á sama hátt, ef ástæða þykir til og ríkisstj. hefur þá stefnu að taka einhvern fjörkipp í aukningu embætta og embættiskostnaðar hjá ríkinu.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. fyrrv. heilbrmrh. fyrir svar hans, og með því að fsp. hefur verið skýrð og henni svarað, er tilgangi hennar í raun og veru náð. Hann var fyrst og fremst sá, að fram kæmu þær skoðanir, sem uppi hafa verið um þetta, og þær ástæður, sem eru fyrir því, að sú stefna var tekin, sem tekin var. Ég hygg, að það, sem fyrir landlækni vakti í sambandi við till. hans, hafi verið þetta, að um leið og fyrir lá að skipa nýjan mann í þetta yfirlæknisembætti, gæfist mjög gott tækifæri til þess að gera slíka breyt., og um leið, að það væri brýn þörf á því að gera allt, sem hægt væri, til þess að efla geðlækningar og auka þar svið læknisfræðinnar hér á landi. Hitt er að sjálfsögðu rétt, sem á var bent, að það eru fleiri svið en þetta, þar sem læknastéttin er þeirrar skoðunar, að mjög æskilegt væri að fá prófessorsstóla við háskólann, og munu þar koma til greina ekki aðeins þau, sem nefnd voru, heldur, að því er mér skilst og jafnvel fremst í augum lækna, kvensjúkdómar og fæðingar. Ég vil endurtaka þakkir mínar fyrir svarið og tel, að komið hafi hér fram með þessari fsp. það, sem rétt var að fram kæmi um þetta mál.



Herra forseti. Ég skal ekki blanda mér í það, hvort skynsamlegt er að verða við till. landlæknis eða ekki, og engan veginn víta hæstv. fyrrv. heilbrmrh. fyrir að gera það ekki. Til þess skortir mig þekkingu, og ég hef ekki haft kost á því að kynna mér málið. En ég var nokkuð hissa á orðum hv. fyrirspyrjanda, að hann taldi málinu lokið með svari hæstv. fyrrv. heilbrmrh. Mér skilst, að það hljóti að skipta öllu máli, hvaða skoðun núv. hæstv. heilbrmrh. hefur á þessu máli. Að því er ég bezt veit, er ekki enn þá búið að veita þetta embætti, þannig að hafi hæstv. fyrrv. heilbrmrh. farið rangt að, þá er enn þá fullkomið tækifæri fyrir núv. hæstv. heilbrmrh. til þess að laga þau mistök, sem fyrirrennari hans kann að hafa gert sig sekan um. Ég hefði búizt við því, að hv. fyrirspyrjandi mundi beina því til núv. hæstv. heilbrmrh., að hann veitti ekki þessa stöðu, fyrr en hann hefði gerkynnt sér, hvort ákvörðun fyrirrennara hans væri rétt. Úr því að hv. fyrirspyrjandi hefur ekki borið fram þessa áskorun, þá vildi ég láta það koma fram af minni hálfu, að mér finnst það eðlilegt, úr því að hér er um auðsjáanlegt vandamál að ræða, að það verði betur skoðað ofan í kjölinn, því þó að margt gott megi segja um hæstv. fyrrv. heilbrmrh., eins og sagt er, að um þá dauðu skuli ekkert sagt nema gott, þá er þó víst, að ekki geta menn fallizt á, að hans úrskurðir séu óbrigðulir.