Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með lögum nr. 49 1958 voru sett lög um lífeyrissjóð togarasjómanna, þar sem togarasjómönnum og atvinnurekendum þeirra var gert að greiða ákveðinn hlut af tekjum sjómannsins, togarasjómannsins, til þessa sjóðs, sem þá hét lífeyrissjóður togarasjómanna, og togarasjómönnum um leið áskilin lífeyrisréttindi í sjóðnum eftir reglum, sem nánar voru greindar í þessum lögum. En samkv. yfirlýsingu, sem ríkisstj. gaf til samninganefndar sjómannasamtakanna í viðræðum, sem nefndin átti þá við útgerðarmenn, en yfirlýsing ríkisstj. var dagsett 5. jan. 1959, þá var því lýst yfir, að nefnd mundi verða sett til þess að undirbúa löggjöf um lífeyrissjóð bátasjómanna og farmanna. Með bréfi, dags. 16. marz 1960, skilaði þessi nefnd áliti í tvennu lagi, þar sem nefndarmenn gátu ekki orðið sammála um lausn málsins. Síðan hefur þetta mál verið rætt á víð og dreif við þá aðila, sem það snertir, og hefur niðurstaðan af þeim viðræðum orðið sú, að nú hefur verið ákveðið að bera fram frv. um lífeyrissjóð togarasjómanna og undirmanna á farskipum, en taka ekki með yfirmennina á farskipunum og ekki heldur að þessu sinni bátasjómenn, þannig að þetta frv., sem hér liggur fyrir, er í því einu frábrugðið lögunum um lífeyrissjóð togarasjómanna, að þar er undirmönnum á farskipum bætt við. Og frv. er að mestu leyti, held ég að ég geti fullyrt, að uppistöðu til eins og frv. um lífeyrissjóð togarasjómanna, en því einu breytt í frv., sem leiðir af því, að þessir undirmenn á farskipum eru nú teknir inn í lífeyrissjóðinn. Aðalbreytingarnar, sem af þessu leiðir, fyrir utan það, að þessum undirmönnum á farskipum er bætt við, eru þær, að gert er ráð fyrir, að nú verði fjölgað í stjórn sjóðsins, bætt við í hana tveim mönnum, þar sem annar verði tilnefndur af Sjómannasambandinu, en hinn af Vinnuveitendasambandinu. Í 20. gr. frv. eru ákvæði um flutning undirmanna á farskipum í aðra lífeyrissjóði, þegar þeir taka við yfirmannsstöðu á skipi, en eins og kunnugt er, gegna ýmsir menn með fullgildum farmannsprófum í upphafi undirmannsstöðu á skipunum og fá ekki aðstöðu til þess að komast í yfirmannahóp, fyrr en þeir hafa stundað sjómennskuna sem undirmenn um nokkurn tíma. En eitt af ágreiningsatriðunum við samningu þessa frv. var það, að skipafélögin vildu halda sínum sérsjóðum, en ekki ganga inn í hinn almenna sjóð, sem að stofni til var frá tíma laganna um lífeyrissjóð togarasjómanna. Ég vil ekki segja, að það hafi orðið samkomulag, en málið var borið mjög rækilega undir útgerðarmenn farskipanna, og þar kom að lokum, að það var á það fallizt af ráðuneytinu að undanþiggja yfirmennina því að vera í þessum lífeyrissjóði, ef þeir ættu kost á að vera áfram í lífeyrissjóðum hinna einstöku skipafélaga, sem hafa verið til staðar hjá ýmsum um mörg undanfarin ár. í þessari 20. gr., sem ég minntist á, eru sem sagt ákvæði um það, hvernig með skuli fara, þegar undirmaður kemst í yfirmannsstöðu, að þá flytjist hann á milli sjóða og hætti að vera aðili að þessum lífeyrissjóði, en flytji þá með sér það, sem greiðzt hefur inn í sjóðinn hans vegna. Í 7. gr. frv. er svo bætt inn ákvæðum um verksvið sjóðsstjórnarinnar, sem ekki var sérstaklega tilgreint í gömlu lögunum um lífeyrissjóð togarasjómanna. Iðgjaldagreiðslutíminn er líka styttur hér úr 35 árum og gert ráð fyrir, að hann verði 30 ár, styttur um 5 ár. Ákvæði 23. gr. frv. eru svo bein afleiðing af þeirri breytingu, að undirmenn á farskipum eru teknir hér inn. Og bráðabirgðaákvæði í lok frv. gefa svo nánari fyrirmæli um það, að sjóðnum, eins og hann verður, ef frv. verður að lögum, sé skylt að veita viðtöku iðgjöldum, sem haldið hefur verið til haga vegna skipverja á farskipum frá 1. jan. 1959, en þá komst inn í samninga á milli sjómannasamtakanna og farskipaeigenda ákvæði um það, að þessi iðgjöld skyldu greidd, þó að ekki væri nánar tiltekið, hvernig með þau skyldi fara að öðru leyti. Sem sagt, það hefur verið haldið til haga upphæðum, sem eru nú orðnar allstórar, sem teknar hafa verið vegna farmannanna frá 1. jan. 1959, og er meiningin, að þær gangi inn í sjóðinn sem framlög vegna þeirra manna, sem greitt var fyrir frá þessum tíma, 1. jan. 1959. Það hefur verið reynt að hafa samráð við farskipaeigendur um málið, og frv. er eiginlega niðurstaðan af þeim viðræðum, sem fram hafa farið á milli ráðuneytisins og þeirra, þó að það skuli tekið fram, að fullt samkomulag við þá náðist ekki, en í meginatriðum held ég, að megi segja, að það sé fyrir hendi.



Herra forseti. Sú stefna er ríkjandi í þjóðfélaginu að gefa sem flestum launþegum kost á því að verða aðilar að lífeyrissjóðum, og sú stefna er að mínum dómi tvímælalaust rétt. Þetta getur orðið á tvennan hátt: Annars vegar með kjarasamningum, og þekkjum við þess fjöldamörg dæmi frá undanförnum árum, að ýmis stéttarfélög hafa tryggt meðlimum sínum aðild að lífeyrissjóði með kjarasamningum. Það er einnig hægt að gera þetta með löggjöf, og þar er gleggsta dæmið einmitt lífeyrissjóður togarasjómanna, þó að þess beri auðvitað að gæta, að lögfesting lífeyrissjóða á sér oft grundvöll í samningsviðræðum, þannig að það ber á góma á milli aðila í kjaradeilu að koma á fót lífeyrissjóði, og þá getur það alveg eins orðið á þann hátt, að aðilarnir óski eftir því við löggjafarvaldið, að reglur um sjóðina séu lögfestar. Það væri tvímælalaust æskilegt að koma á fót lífeyrissjóði fyrir alla þá sjómenn, sem hafa ekki nú þegar aðild að lífeyrissjóði, og þá mundi þar fyrst og fremst vera um bátasjómenn að ræða. En að sjálfsögðu teldi ég, að það væri eðlilegast, að þeim yrðu tryggð lífeyrissjóðsréttindi í sambandi við kjarasamningagerð, hvort sem það yrði þá samningsbundinn lífeyrissjóður eða þá að sá lífeyrissjóður yrði lögfestur og yrði raunverulega um að ræða aukningu á lífeyrissjóði togarasjómanna, sem væri sjálfsagt á margan hátt eðlilegast, að allir sjómenn, hvort sem þeir væru á bátum, togurum eða skipum, væru aðilar að sama lífeyrissjóðnum. En í þessu frv. virðist mér ekki vera um það að ræða að veita þeim sjómönnum aðild að lífeyrissjóði, sem ekki hafa átt slíkri aðild að fagna áður, þ.e.a.s. hér er um að ræða undirmenn á kaupskipaflotanum, sem eiga að gerast aðilar að lífeyrissjóði togarasjómanna. En þessir undirmenn hafa núna allra síðustu árin orðið aðilar að lífeyrissjóðum viðkomandi skipafélaga, en þeir lífeyrissjóðir eru nokkuð gamlir, að vísu mismunandi, vegna þess að yfirmennirnir á kaupskipunum hafa alllengi verið í lífeyrissjóðum hjá viðkomandi skipafélögum og yfirmennirnir hjá Skipaútgerðinni í lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins. Nú mun það að vísu vera þannig, að um þessi lífeyrissjóðsréttindi undirmannanna hafa ekki verið gerðir endanlegir samningar, heldur hygg ég, að þetta sé þannig, að það hafi verið haldið eftir 4% af kaupi þeirra, a.m.k. hjá flestum skipafélögum, síðustu tvö eða þrjú árin og skipafélögin lagt fram sín 6% á móti, eins og almennt er. Þá snýst í raun og veru þetta mál um það, hvort undirmennirnir á farskipaflotanum eigi frekar að færast yfir í lífeyrissjóð togarasjómanna og vera þar framvegis eða halda áfram að vera í lífeyrissjóðum hinna einstöku skipafélaga og tryggja Þar réttindi sín betur en verið hefur. Og mér finnst, að þetta, hvora leiðina eigi að fara, það geti út af fyrir sig verið nokkurt álitamál, en það, sem mér finnst að eigi að leggja mest upp úr í því sambandi, er, hvað undirmennirnir eða hásetarnir á kaupskipaflotanum vilja sjálfir í þessu efni. En afstaða þeirra hlýtur að mestu leyti að mótast af því, hvor sjóðurinn býður betri réttindi og tryggir betur hagsmuni þeirra. En ég þekki ekki svo til þessara mála, að ég sé dómbær á það, í hvorum sjóðnum, hinum einstöku lífeyrissjóðum skipafélaganna eða í þessum lífeyrissjóði togarasjómanna og undirmanna, sem hér er verið að flytja frv. um, sé betra fyrir þá að vera. En það finnst mér, að þyrfti eiginlega að liggja betur fyrir, hver afstaða hásetanna á kaupskipunum er til þessa máls. Þá er það annað atriði í þessu frv., og það er um skipun sjóðsstjórnarinnar, að í henni eiga samkv. þessu frv. að vera fimm menn, einn tilnefndur af hæstarétti sem formaður, einn af Alþýðusambandi Íslands, einn af Sjómannasambandinu, einn af Félagi ísl. botnvörpuskipaeigenda og einn af Vinnuveitendasambandi Íslands. Ef miðað er við, að undirmenn á kaupskipaflotanum fái þarna aðild, þá er út af fyrir sig ekkert óeðlilegt við, að það sé fjölgað í sjóðsstjórninni og það fái fleiri samtök aðild að sjóðsstjórninni. En ég álít, að þetta sé þó ekki fullnægjandi. Á hverjum togara eru, hygg ég, 7 yfirmenn, en það mun vera um þriðjungur til fjórðungur skipshafnanna, sem er yfirmenn. Þessir yfirmenn allir, e.t.v. þó að skipstjóranum undanteknum, eru meðlimir í lífeyrissjóði togarasjómanna og verða áfram meðlimir í þessum lífeyrissjóði, þó að undirmönnum á farskipum sé bætt við. Samtök þessara manna hafa ekki rétt til að skipa neinn mann í stjórnina, þ.e.a.s. samtök þeirra eru Farmanna- og fiskimannasamband Íslands. Aftur á móti með þessu frv., þar sem Alþýðusambandið og Sjómannasambandið eiga að skipa fulltrúa í stjórnina, sem ég tel ósköp eðlilegt um bæði þessi sambönd, þá eru í raun og veru hásetarnir á togurunum búnir að fá tvo menn í stjórnina, tvo fulltrúa, án þess að yfirmennirnir hafi nokkurn. Þess vegna finnst mér, að Það vanti þarna á, að Farmanna- og fiskimannasamband Íslands ætti að hafa rétt til þess að nefna mann í þessa sjóðsstjórn, en það er auðvitað ekki hægt öðruvísi en að fjölga í henni. Til þess að halda jafnvæginu, þannig að það verði þrír fulltrúar launþega og þrír fulltrúar vinnuveitenda, eða eins og hér er, tveir fulltrúar launþega og tveir fulltrúar vinnuveitenda og einn oddamaður tilnefndur af hæstarétti, þá vantar þarna vinnuveitendafulltrúa, en þá má mjög gjarnan benda á, að Vinnuveitendasamband Íslands á samkv. þessu frv. að tilnefna mann í stjórnina, en innan vébanda þess eru ekki öll skipafélögin, þar er ekki allur kaupskipaflotinn, heldur aðeins hluti af honum, þar eð allstór hluti kaupskipaflotans tilheyrir Skipadeild SÍS, eins og kunnugt er, og Skipadeild SÍS mun vera meðlimur í Vinnumálasambandi samvinnufélaganna. Þannig væri þá eðlilegt, að Vinnumálasamband samvinnufélaganna fengi líka að skipa einn mann í þessa stjórn, og miðað við þann grundvöli, sem lagður er í þessu frv., að undirmennirnir á kaupskipunum verði aðilar að sjóðnum, þá væri eðlilegt, að Vinnumálasambandið tilnefndi mann í þessa sjóðsstjórn og Farmanna- og fiskimannasambandið annan, enda í raun og veru hefur á það skort, að yfirmennirnir á togaraflotanum ættu fulltrúa í þessari sjóðsstjórn.



Herra forseti. Ég er fylgjandi því, að sem flestir landsmenn geti orðið aðnjótandi þeirra réttinda, sem lífeyristrygging veitir. Þar af leiðandi er ég meðmæltur þeirri meginstefnu, sem þetta frv. er byggt á. Reyndar má segja, eins og þegar hefur verið bent á, að hér sé í sjálfu sér ekki um að ræða fjölgun manna, sem nú njóta lífeyrisréttinda, þar eð svo hefur verið, að frá 1959 hafa þeir aðilar, sem með þessu frv. er gert ráð fyrir að bætist í lífeyrissjóð togarasjómanna, notið lífeyristryggingar samkvæmt sérstökum samningum við skipafélögin, og iðgjöld þeirra hafa verið innheimt og lögð til hliðar, þannig að það má segja, að á þessu tímabili hafi komið upp sérstakir lífeyrissjóðir hjá hinum einstöku skipafélögum, þar sem undirmenn á farskipum, að sjálfsögðu ásamt yfirmönnum, eru tryggðir, og raunar eru þessir sjóðir hjá þeim sumum eldri. Það er að sjálfsögðu rétt, eins og kom fram hjá síðasta ræðumanni, að það getur verið álitamál, hvort heppilegra sé að láta slíka sérsjóði starfa áfram og vera í vörzlu og umsjón hinna einstöku skipafélaga eða steypa þessum sérstöku sjóðum saman og leggja þá til lífeyrissjóðs togarasjómanna, svo sem hér er ráð fyrir gert. Þegar mál þetta var athugað og undirbúið, þá var leitað, ef ég man rétt, álits og tillagna, bæði skipafélaganna og skipshafna á þessum skipum og reynt, ef ég man rétt, að ná til svo að segja hvers einasta skipverja á þessum skipum, þannig að hann gæti látið uppi álit um það, hvers hann óskaði í þessu efni. Muni ég rétt, þá var það nokkuð eindregið álit skipafélaganna, að þau teldu heppilegra, að þessir sjóðir væru áfram í þeirra vörzlum. En ég hygg hins vegar, að það hafi komið fram, að það væri vilji yfirgnæfandi meiri hluta skipverjanna, að þeir væru færðir í lífeyrissjóð togarasjómanna og tryggðir þar. Ég hygg, að í raun og veru sé ekki hægt að segja, að það sé munur á þeim réttindum, sem þessir sjóðir veita, lífeyrissjóður togarasjómanna og hinir sérstöku sjóðir, sem settir hafa verið á stofn, þannig að að því leyti til er nú ekki hægt að gera upp á milli þessara sjóða, og það má segja, að ekki séu óeðlilegar út af fyrir sig óskir skipafélaganna, sem greiða meiri hluta iðgjalda þeirra, sem hér er um að tefla, að hafa þennan sjóð í sinni umsjá og vörzlu, að sjálfsögðu með þátttöku af hálfu sjómannanna eða skipverjanna í stjórn sjóðsins, en svo mun það nú vera alls staðar. En á hinn bóginn er á að líta óskir sjómannanna og svo hitt, að þó að það sé ekki hægt að segja, að þeim tryggðu sé fjölgað með þessu frv., þá er þó réttarstöðu þeirra breytt að því leyti til, að ef þetta frv. verður að lögum, þá fá þeir þar með lögtryggðan þennan rétt í stað þess, að það er nú algerlega hjá þessum mönnum komið undir kaupgjalds- og kjarasamningum. Ég fyrir mitt leyti verð því að telja, að það sé að þessu leyti stefnt í rétta átt með þessu frv., að taka þetta beinlínis upp í lög og tryggja skipverjum lífeyrinn með lögum. En að sjálfsögðu verður það athugað hjá þeirri nefnd, sem frv. þetta fær til meðferðar, hvort það er rétt sú stefna, sem í þessu frv. felst, að steypa þessu í einn allsherjarsjóð, lífeyrissjóðinn, eða láta sérsjóðina halda áfram að starfa. Ef það er svo sem ráðherrann gat um, að skipafélögin mundu, að mér skildist, sætta sig við þetta fyrirkomulag, þá sýnist það eðlilegt, þegar tillit er líka tekið til eindreginna óska sjómannanna. En það, sem veldur því, að ég segi hér nokkur orð, er sú breyting, sem gerð hefur verið með 11. gr. frv. Samkv. lögum um lífeyrissjóð togarasjómanna hætta iðgjaldagreiðslur ekki í þann sjóð fyrr en eftir 35 ár. Samkv. 11. gr. í þessu frv. er hins vegar gert ráð fyrir, að iðgjaldagreiðslur hætti eftir 30 ár. Þegar til lífeyrissjóðs togarasjómanna var stofnað á sínum tíma, var iðgjaldagreiðslan í hann ákveðin samkv. útreikningum tryggingafræðings, og þótti þá ekki fært, að hún væri minni en þar er ákveðið. En það er auðsætt, að eitt meginatriði í upphæð iðgjaldanna hlýtur að vera sá tími, sem iðgjöldin eru greidd. Þarna er raunverulega um það að ræða, að iðgjaldagreiðslutíminn er lækkaður úr 35 árum niður í 30 ár. Þetta skilst mér, að hljóti að hafa í för með sér þó nokkra tekjurýrnun fyrir sjóðinn. Ég efast um, að sjóðurinn megi við því, því að sannleikurinn er sá, að innheimta iðgjalda í lífeyrissjóð togarasjómanna hefur gengið mun tregar en menn gerðu ráð fyrir, þegar til hans var stofnað. Og sjóðurinn mun því verða fyrir tjóni af þeim sökum, fyrst og fremst vaktatapi og svo e.t.v. frekari töpum. Ég kvaddi mér þess vegna hljóðs til að beina því til þeirrar nefndar, sem fær þetta frv. til athugunar, að hún athugi þetta atriði gaumgæfilega og fái álit tryggingafræðings á því, hvort það sé forsvaranlegt að stofna til tryggingarinnar með þessum hætti. Þessi sjóður er þannig upp settur og byggður, gagnstætt því, sem er t.d. um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, að það er enginn aðili, sem ber á honum neina ábyrgð. Það er enginn aðili í neinni bakábyrgð fyrir þennan sjóð. Hann verður því sjálfur að vera þannig úr garði gerður, að hann geti staðið undir sínum skuldbindingum. Það er að vísu æskilegt, að aðilar þurfi ekki að greiða iðgjöld í þennan sjóð nema í sem allra styðstan tíma, og það væri æskilegt, ef þeir gætu sloppið við iðgjaldagreiðslur, eftir að þeir hafa greitt og það hefur verið greitt fyrir þá í 30 ár í sjóðinn. En ég álít, að það væri blekking að fara af stað með slíka tryggingu vitandi vits, að iðgjöld mundu ekki hrökkva til að standa undir skuldbindingum sjóðsins, og þess vegna tel ég ekki forsvaranlegt annað en að það sé athugað mjög gaumgæfilega, þegar þessum sjóðum er þannig steypt saman, eins og þetta frv. gerir ráð fyrir, hvort það hafi við það orðið einhver breyting á, sem geri það forsvaranlegt að lækka þannig iðgjaldagreiðslutímann.



Herra forseti. Út af þeim aths., sem fram hafa komið, bæði frá hv. 9. landsk. þm. og hv. 3. þm. Norðurl. v., skal ég leyfa mér að segja nokkur orð. Hv. 9. landsk. sagði, að þetta mætti gera á tvennan hátt, með, að mér skildist á honum, svipuðum árangri fyrir þá tryggðu, annaðhvort með samningi eða með löggjöf. Þetta er rétt. Og það er líka rétt, að í þessu frv. eru ekki teknir með neinir aðrir en þeir, sem áður hafa öðlazt þessi réttindi, a.m.k. að nokkru leyti, með samningum og lögum. En ástæðan til, að það er borið fram, er fyrst og fremst sú, að einmitt þeir, sem hér er lagt til að verði tryggðir, þ.e.a.s. undirmenn á farskipunum, hafa lagt á það höfuðáherzlu, að þessi réttur þeirra til lífeyrissjóðsins væri tryggður með lögum, en ekki með samningi. Þeir telja sinn hlut þannig betur tryggðan en ef hvert félag um sig á að sjá um vörzlu sjóðsins og semja við sína undirmenn eða sína háseta á skipunum um það t.d., hvernig sjóðnum verði ráðstafað á hverjum tíma og hvernig bótagreiðslurnar fari fram. Ég get því svarað þeirri aðalspurningu hv. þm., sem hann setti hér fram og hljóðaði svona: Hvað vilja hásetarnir? Ég get svarað þeirri spurningu mjög ákveðið á þann hátt, að það er einmitt vegna óska hásetanna sjálfra, að þetta er borið fram hér í frumvarpsformi, sem þeir að vísu að nokkru leyti höfðu fengið áður með samningum. Því hefur verið slegið föstu með samningum, sem giltu frá 1. jan. 1959, að þessar upphæðir skyldu teknar frá, en að mér skilst ekki í þeim sömu samningum tekin upp nein veruleg ákvæði um það, hvernig sjóðnum skyldi varið, hvernig hann skyldi geymdur, hvernig lífeyrissjóðsgreiðslurnar skyldu fara fram. En um þetta allt eru sett ákvæði í frv., sem væntanlega geta tryggt hásetunum, að það sé komið á móti þeirra óskum á þann hátt, sem þeir hafa farið fram á. Það er að vísu allra góðra gjalda vert, að þetta sé gert með samningum, en samningar eru ekki ævinlega eins ýtarlegir og hægt er að gera ráð fyrir að sé í lögum, og eins hitt, að samningur er ekki nema samningur, sem gildir vissan tíma og alltaf er hægt að breyta. En sem sagt, það er örugglega vilji hásetanna, að þessi háttur verði hafður á, en ekki hinn samningsbundni háttur. Þá minntist hv. þm. líka á sjóðsstjórnina. Það er alltaf hægt að deila um það eða menn geta haft misjafna skoðun um það, hverjir eigi að fara með stjórn þessara sjóða. Það er í þessu frv. engu breytt öðru en því, að inn koma undirmenn á farskipum. Þeir munu flestir vera meðlimir í Sjómannafélagi Reykjavíkur. Fyrir þá er settur inn í frv. til þess að gæta þeirra hagsmuna fulltrúi frá Sjómannasambandi Íslands, og fyrir farskipaeigendur er sett inn Vinnuveitendasamband Íslands, sem þeir munu flestir vera aðilar að, þó að það sé rétt hjá hv. þm., að þeir eru það ekki allir. En ef ætti að taka alla inn, sem þarna ættu aðild að, þyrfti kannske að taka nokkuð marga, sbr. það, að í lögunum um lífeyrissjóð togarasjómanna var enginn í stjórn sjóðsins frá Farmanna- og fiskimannasambandinu, þannig að sé það skortur á réttri skipan fulltrúa í sjóðinn, þá er það sá skortur, sem var til í lögunum um lífeyrissjóð togarasjómanna. Það atriði er ekki komið inn með þeirri breytingu eða fjölgun í sjóðnum, sem hér er gert ráð fyrir. Hv. 3. þm. Norðurl. v. gerði aths. um styttingu iðgjaldatímans. Nú veit ég ekki um það mál annað en það, að ég ætla, að þetta frv. hafi verið yfirfarið mjög grannt af tryggingafræðingum og það sé þeirra tillaga, sem hér liggur fyrir, þó að ég skuli ekki fullyrða um það. En ég vil benda á í þessu sambandi líka, að í 9. gr. frv. segir, að stjórn sjóðsins skuli fimmta hvert ár láta tryggingafræðing rannsaka fjárhag sjóðsins og þyki honum rannsókn leiða í ljós, að fjárhagslega sé sjóðurinn ótryggur, þá skal hann gera tillögu til stjórnar sjóðsins um aðgerðir til þess að efla sjóðinn, þannig að það er engan veginn tilætlunin með þessu frv., að sjóðurinn verði gerður vanmegna um það að uppfylla sínar skyldur, síður en svo. Það er auðvitað hugsað, að sjóðurinn verði rekinn á þeim grundvelli, að hann geti alltaf fullnægt sínum skuldbindingum, og meira að segja sett inn í lögin ákvæði um, að það skuli á vissum fresti athuga einmitt þessa hlið í rekstri sjóðsins. En að öðru leyti get ég ekki skýrt það nánar, hvernig þessi tala, 30 ár, sé komin inn fyrir 35. En ég skal gjarnan við síðari umr. málsins leitast við að hafa upplýsingar um það atriði, ef þess verður óskað. Mér láðist að geta þess, herra forseti, í minni framsöguræðu, að ég leyfi mér að leggja til, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til hv. heilbr.- og félmn.