Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hefur bréf frá hv. 2. þm. Norðaust., Halldóri Blöndal, þar sem hann afturkallar fyrirspurn sína á þskj. 127.

Virðulegur forseti. Það fjárlagafrumvarp sem hér er til lokaafgreiðslu er endahnykkurinn á 12 ára ferli ríkisstjórnar Framsóknar- og Sjálfstæðisflokks í ríkisfjármálum. Stefna stjórnarflokkanna í ríkisfjármálum hefur einkennst af vaxandi misskiptingu og nú þeirri mestu sem við þekkjum í íslensku samfélagi. Í öðru lagi af því að auka verulega skatta og gjöld á meðaltekjufólk og lágtekjufólk í landinu, í þriðja lagi af stöðugum óstöðugleika í efnahagsmálum með meiri verðbólgu en þekkist í löndunum í kringum okkur og hærri vöxtum en víðast hvar annars staðar í veröldinni og í fjórða lagi af agaleysi í framkvæmd ríkisfjármála þannig að á ári hverju skeikar liðlega 20 milljörðum á fjárlögum og því sem látið er úr sjóðum ríkisins. Og í fimmta lagi af stöðugum vexti ríkisútgjalda sem nú eru meiri en nokkru sinni fyrr og því miður með rangri forgangsröðun verkefna þar sem gæluverkefni ráða meira för en nauðsynleg þjónustuverkefni við fólkið í landinu. Við í stjórnarandstöðunni höfum við þrjár umræður og auðvitað á umliðnum árum reynt að gera ríkisstjórninni grein fyrir þeim ágöllum sem á frumvarpinu eru, m.a. þeim alvarlegu brestum í forsendum sem aftur og aftur eru bæði við áætlanagerð um tekjur og gjöld. Við sjáum til að mynda í dag þær tölur sem Seðlabankinn hefur gefið út um viðskiptahalla á fyrstu níu mánuðum þessa árs sem eru þegar orðnir 100 milljörðum meiri en fjármálaráðuneytið spáði fyrir ári síðan. Met í viðskiptahalla við útlönd sem sýnir okkur að áætlanir hæstv. fjármálaráðherra eru stjarnfræðilega langt frá veruleikanum og þess vegna full ástæða til að hafa alvarlegar áhyggjur bæði af tekjuforsendunum og eins vegna framkvæmdar á útgjöldum. Við flytjum hér nokkrar breytingartillögur sem við munum að venju styðja við afgreiðslu frumvarpsins en sitja hjá við tillögur stjórnarliðsins og við afgreiðslu fjárlaganna sjálfra enda verður ríkisstjórnin sjálf að bera ábyrgð á þeirri óráðsíu, ofþenslu og þeim stöðuga óstöðugleika sem ríkir í landinu í efnahagsmálum með tilheyrandi verðbólgu og vaxtasköttum á almenning í landinu.

Frú forseti. Fjárlagafrumvarp fyrir árið 2007 er að koma til lokaafgreiðslu. Ég hef í umfjöllun um fjárlagafrumvarpið á þingi lagt áherslu á að breyta þurfi vinnubrögðum við fjárlagagerðina þannig að Alþingi komi meir að fjárlagagerðinni sjálfri og beri þar af leiðandi meiri og formlegri ábyrgð á fjárlögunum og gerð þeirra en nú er. Þetta eru allt of mikið ríkisstjórnarfjárlög, ráðherrafjárlög sem Alþingi síðan fær til meðhöndlunar á skömmum tíma og afgreiðir. Varðandi þetta frumvarp hér skal það segjast að í því eru margir góðir þættir. Það hefur verið komið til móts við mörg verkefni sem mikilvægt var að koma til móts við. Það höfum við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs stutt og tekið þátt í vinnu í nefndum þingsins. Engu að síður eru ákveðnir málaflokkar sem standa alvarlega út af sem við höfum gert athugasemdir við. Ég nefni sérstaklega sjúkrahúsin á landsbyggðinni sem ekki fá það fjármagn sem nauðsynlegt er til að halda óbreyttum rekstri. Fleiri atriði mætti nefna sem standa þarna alvarlega út af. Þær tillögur sem koma nú inn við 3. umr. eru sumar þess eðlis að þær eru samkomulagsmál og flokkarnir standa að þeim og við greiðum atkvæði með þeim. Aðrar tillögur eru eingöngu á ábyrgð ríkisstjórnarflokkanna og við munum sitja hjá við þær tillögur. Við frumvarpið í heild, eins og ég sagði áðan, þá er frumvarpið og öll vinna við það á ábyrgð ríkisstjórnarinnar og meirihlutaflokkanna á Alþingi og þeir bera ábyrgð á forsendum frumvarpsins og afgreiðslu þess og hvernig úr því verður unnið. Þingflokkur Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs mun því sitja hjá við endanlega afgreiðslu frumvarpsins. Hitt held ég að standi upp úr, hin mikla óvissa og óöryggi í efnahagsmálum fyrir næsta ár. Skuldir þjóðarbúsins, viðskiptahallinn hefur vaxið gríðarlega á þessu ári, tvöfalt meiri viðskiptahalli en ráð var fyrir gert. Hann er á þriðja hundrað milljarð kr. á þessu ári. Óvissan næsta ár veltur ekki hvað síst á því hvort áframhald verður á væntingum um stóriðjuframkvæmdir. Frú forseti. Þetta eru hin stóru mál fyrir næsta ár.

Hæstv. forseti. Nú við lokaafgreiðslu fjárlaga 2007 fær ríkisstjórnarmeirihlutinn enn á ný tækifæri til að gera verulegt átak til að bæta hag aldraðra og öryrkja. Það mun sjást í verkum þingmanna ríkisstjórnarflokkanna nú við afgreiðslu fjárlaganna hver hugur fylgir máli. Við þingmenn Frjálslynda flokksins munum sitja hjá við heildarafgreiðslu þessara fjárlaga, enda eru verkin á ábyrgð ríkisstjórnarinnar.

Hæstv. forseti. Ég vil við upphaf þessarar atkvæðagreiðslu þakka hv. nefndarmönnum í fjárlaganefnd fyrir gott samstarf við vinnu við fjárlagafrumvarpið fyrir árið 2007. Hér er um velferðarfrumvarp að ræða. Það er verið að setja stóraukna fjármuni í heilbrigðis-, mennta- og félagsmál þar sem stjórnarandstaðan skilar auðu og styður ekki margar góðar tillögur sem við hv. þingmenn í meiri hluta nefndarinnar leggjum til. Það er jafnframt verið að leggja til að stórhækka barnabætur sem mun sérstaklega nýtast tekjulágum fjölskyldum og millitekjufólki. Það er verið að stórhækka skattleysismörkin um næstu áramót eða um 14%, þau verða þá 90 þús. kr., sem mun sérstaklega gagnast lágtekjufólki þannig að hér er um skattabreytingar að ræða sem nýtast sérstaklega lágtekju- og millitekjufólki. Jafnframt hafa stjórnarflokkarnir það stefnumið að lækka tekjuskatt einstaklinga eins og þeir hétu fyrir síðustu kosningar og verður tekjuskattur einstaklinga lækkaður um 1% frá og með næstu áramótum. Jafnframt hafa stjórnarflokkarnir ákveðið að lækka virðisaukaskatt af matvælum 1. mars næstkomandi sem mun leiða til þess að verð á matvörum mun lækka á næsta ári, verðbólga verður mun lægri en við gerðum ráð fyrir í forsendum fjárlaga upphaflega fyrir árið 2007 og þannig er verið að bæta hag allra fjölskyldna í landinu enn frekar. Það er með mikilli ánægju sem ég samþykki það og segi já við því að við afgreiðum fjárlög fyrir árið 2007 með þessum hætti. Hér er verið að halda áfram að greiða niður skuldir þjóðarbúsins. Tekjujöfnuður verður jákvæður um 9 milljarða kr. á næsta ári og þannig er nettóskuldastaða íslenska ríkissjóðsins að verða núll. Og ef við rifjum upp hver skuldastaðan var árið 1998 þá greiddum við Íslendingar jafnmikið í vaxtagjöld og við vörðum til menntamála í landinu þannig að núverandi ríkisstjórn hefur náð gríðarlegum árangri hvað þetta varðar. Við ætlum að halda áfram á þessari braut. Það er ljóst samkvæmt þessum forsendum fjárlaga að kaupmáttur heimilanna í landinu mun halda áfram að aukast á næsta ári um ríflega 5% og um rúm 2% á árinu 2008. Núverandi ríkisstjórnarflokkar stefna að því áfram að bæta kjör heimilanna í landinu. Í þeim breytingartillögum sem við höfum lagt til leggjum við áherslu á að bæta sérstaklega stöðu lífeyrisþega, lágtekju- og millitekjufólks. Síðan getur hv. stjórnarandstaða komið hér upp og reynt að skrumskæla raunveruleikann en staðreyndin er sú að við erum að bæta kjör heimilanna, við erum að lækka skuldir ríkissjóðs og við erum að bæta verulega til heilbrigðis-, mennta- og velferðarkerfisins en þar því miður, hæstv. forseti, skilar stjórnarandstaðan auðu.

Frú forseti. Ég greiði atkvæði gegn þeirri breytingartillögu sem hér er sett fram. Hún snýst um að bæta einstaklingum í hóp þeirra listamanna sem njóta heiðurslauna. Þetta hefur ekkert með þá einstaklinga að gera sem um ræðir eða þá sem á listunum eru heldur er það skoðun mín að það sé tímaskekkja að Alþingi veiti heiðurslaun með þessum hætti. Þeir einstaklingar sem komnir eru á listann munu njóta heiðurslauna meðan þeir lifa en ég sé ekki rökin fyrir því að við tökum út eina stétt manna og veitum þeim heiðurslaun frá Alþingi, heiðurslaun sem menntamálanefnd ákvarðar, eftir samninga milli nefndarmanna, hverjir njóta eigi og hverjir ekki. Við gætum alveg eins tekið aðrar stéttir eins og listasmiði sem reist hafa hús sem við lítum á sem menningararf og veitt þeim heiðurslaun. Þetta er tímaskekkja, frú forseti, og ég tel að kominn sé tími til að við sláum striki yfir þessa venju sem menn töldu kannski nauðsynlega fyrr á tímum.

Hæstv. forseti. Árið 2003 gerði ríkisstjórnin samkomulag við samtök aldraðra í tengslum við framlög úr lífeyristryggingum og ýmis önnur mál. Staðið var að fullu við það samkomulag af hálfu ríkisstjórnarinnar. Árið 2006 gerði ríkisstjórnin aftur samkomulag við samtök aldraðra. Þessi fjárlög bera vott um að staðið verði að fullu við það á næsta ári. Ég vek athygli á því að til ársins 2010 eru settir 26,7 milljarða kr. aukalega til málefna aldraðra. Ég tek ekki þátt í yfirboðum og lýðskrumi Samfylkingarinnar og annarra stjórnarandstöðuflokka, sérstaklega ekki þegar formaður Samfylkingarinnar hefur lýst því yfir að kjósendur treysti ekki þingmönnum Samfylkingarinnar fyrir stjórn landsins og þar á meðal fjárlögum ríkisins. Ég segi nei.

Hæstv. forseti. Hér gefst ríkisstjórnarþingmönnum enn á ný tækifæri til að taka afstöðu til þess að hækka frítekjumark aldraðra og öryrkja, hvort fólk eigi að geta sinnt um það bil hálfu starfi án þess að það komi til skerðingar á tryggingabótum. Ég stend frammi fyrir því eins og margir fleiri í stjórnarandstöðunni að verða fyrir vonbrigðum með afstöðu stjórnarliða. Ég marka það af orðum hv. þingmanns sem var í pontu á undan mér og þeirri atkvæðagreiðslu sem þegar hefur farið fram. Það eru mikil vonbrigði fyrir þær stéttir sem sköpuðu Ísland eins og það er í dag, þá velferð sem við búum við, að því fólki skuli ekki búin þau kjör að það komist sómasamlega af í þjóðfélaginu. Tillaga okkar í stjórnarandstöðunni er 

Virðulegi forseti. Hér er gerð lokatilraun til að ná fram ásættanlegu frítekjumarki sem skerði ekki greiðslur almannatrygginga, þ.e. 70 þús. kr. á mánuði eða 840 þús. kr. ár ári. Það er hrein lítilsvirðing við lífeyrisþega að ætla þeim aðeins 25 þús. kr. frítekjumark á mánuði, sem stjórnarflokkarnir voru knúnir til að flytja fram um þrjú ár við 2. umr. fjárlaga. Svo lágt frítekjumark er ekki boðlegt, eða einungis fimmtungur af lágmarkslaunum í landinu. Nú hafa stjórnarliðar tækifæri til að snúa af braut skammsýni í þessu máli og tryggja lífeyrisþegum 70 þús. kr. frítekjumark á mánuði í stað þeirrar smánar sem bjóða á öldruðum upp á. Ég trúi ekki öðru, virðulegi forseti, en að stjórnarliðar séu með óbragð í munninum þegar þeir greiða atkvæði gegn þessari tillögu og alveg örugglega slæma samvisku. Ég segi já.

Frú forseti. Þingflokkar Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, Samfylkingarinnar og Frjálslynda flokksins hafa sameinast í einni megináherslu við afgreiðslu fjárlaga á þessu hausti, þ.e. að bæta og efla kjör aldraðra og öryrkja. Eitt fyrsta þingmálið sem þessir flokkar fluttu sameiginlega í haust laut að því að gera stórátak í að rétta hlut þessara hópa. Við afgreiðslu fjárlaga leggjum við enn til, og hér eru greidd atkvæði um það, að frítekjumark vegna atvinnutekna elli- og örorkulífeyrisþega megi vera 70 þús. kr. á mánuði án þess að það skerði lífeyrisréttindi. Þetta er sanngirnismál. Þetta er líka kjaramál. Ég skora á hv. þingmenn 

Frú forseti. Aldraðir voru þvingaðir til að skrifa undir yfirlýsingu við ríkið, þá yfirlýsingu sem hv. þm. Guðjón Ólafur Jónsson kallar samkomulag úr ræðustól. Fulltrúar aldraðra hafa margoft sagt opinberlega að þeim hafi verið stillt upp við vegg og þeim sagt að ef þeir skrifuðu ekki undir þessa yfirlýsingu fengju þeir ekki neitt. Þeim var hótað með því að ef þeir skrifuðu ekki undir þessa yfirlýsingu fengju þeir ekki einu sinni þær endurbætur sem talað væri um í hjúkrunarrýmum eða þjónustu við sjúka aldraða. Svona hefur þessi ríkisstjórn komið fram við aldraða og það er ömurlegt að hlusta á fulltrúa Framsóknarflokksins, hv. þm. Guðjón Ólaf Jónsson, tala um að hér sé verið að efna samkomulag við aldraða. Ég segi já.

Ég sé að hæstv. forseti hlakkar til að heyra þessa atkvæðaskýringu sérstaklega. Virðulegi forseti. Við erum með þessum tillöguflutningi að gefa hv. stjórnarliðum annað tækifæri til að stórbæta kjör aldraðra og einnig öryrkja, gefa þeim þá tækifæri hér og nú til að standa við stóru orðin sem voru viðhöfð í nýliðnum prófkjörum af mörgum hv. þingmönnum sem sitja í þessum þingsal. Við leggjum til að bæði ellilífeyrisþegar og örorkulífeyrisþegar fái 70 þús. kr. frítekjumark á mánuði og ég hef þær væntingar til hv. stjórnarliða sem öllu lofuðu í prófkjörum að þeir komi með okkur í það að bæta kjör þessara hópa. Hv. þm. Ásta Möller lofaði t.d. öryrkjum að hún skyldi taka þátt í að losa þá úr fátæktargildru og því skora ég hér og nú á hv. þingmann að taka þátt í því með okkur hér að losa öryrkja úr fátæktargildrum, og einnig eldri borgara, með því að hækka frítekjumark á tekjum þeirra. Virðulegi forseti. Þetta þing hefur samþykkt íþyngjandi lagasetningu á þessa hópa. Við skuldum þeim leiðréttingu. Við skulum greiða þessu atkvæði. 

Virðulegur forseti. Heildarkostnaður samfélagsins, ríkissjóðs, vegna þeirra breytinga sem við erum að gera á kjörum eldri borgara og örorkulífeyrisþega eru á næstu fjórum árum uppsafnað 27 þús. millj. kr., 27 milljarðar kr. Stærsti hlutinn fer til ellilífeyrisþega, um 18 milljarðar, en 9 milljarðar fara til örorkulífeyrisþega. Breytingarnar fela í sér geysilega mikla kaupmáttaraukningu til þessara hópa. Bætur einhleypinga hækka um 17% 2005–2007 og þeirra sem eiga maka um 22%. Þetta er meira en kaupmáttaraukning launa. Það er búið að standa við samkomulagið við eldri borgara og gott betur og það er verið að stórbæta kjör þessara hópa. Menn geta ekki með neinu réttmæti haldið öðru fram. Tillaga stjórnarandstöðunnar er hefðbundið yfirboð sem við sjáum 

Frú forseti. Ég segi já vegna þess að ég held að það sé réttlætis- og sanngirnismál að aldraðir og öryrkjar geti bætt eitthvað stöðu sína með tekjuöflun án þess að til skerðingar komi á bótagreiðslum. Ég held að það sé líka gott fyrir samfélagið að við bjóðum þessu fólki að nýta starfskrafta þess og að það geti lagt sitt af mörkum eftir því sem það hefur aðstæður og heilsu og starfsorku til. Það er heldur dapurlegt að heyra talsmenn ríkisstjórnarinnar guma af þeim miklu fjármunum sem þeir ætla að verja til að bæta kjör þessara hópa á næstu fjórum árum. Hvar eru tugir milljarðanna sem ríkisstjórnin hefur sett í þetta verkefni á þessu kjörtímabili? Það er auðvelt að vera miklir karlar og monta sig af milljörðum sem eiga að renna til þessa á næsta kjörtímabili, en er það ekki til skammar og einmitt lýsandi fyrir það sem ekki hefur verið gert? 

Hæstv. forseti. Formaður fjárlaganefndar sagði áðan að hér væri mikið velferðarfjárlagafrumvarp á leiðinni. Það er auðvitað ljóst að Framsóknarflokkurinn mun reyna að selja sig sem velferðarflokk í vor. Ég veit ekki alveg hvort Sjálfstæðisflokkurinn reynir það, það má vera, en hvaða velferð felst í því að gera fólki ekki kleift að bæta líf sitt og lífsgæði? Hvaða velferð felst í því að koma í veg fyrir að fólk sem m.a. hefur þurft að kljást við örorku vegna slysa eða annars, ungt fólk, geti ekki unnið sér inn tekjur til að bæta lífsgæði sín? Við hvaða kjör miðar þessi stjórn? Í hvaða sambandi er ríkisstjórn Íslands við kjör fólksins í landinu ef hún sér það ekki í hendi sér að það að flytja frítekjumarkið upp í 70 þús. bætir kjör þeirra hópa í landinu sem slakast standa? Nei, 

Hæstv. forseti. Við þessa atkvæðagreiðslu kristallast grundvallarágreiningur á milli ríkisstjórnarflokkanna annars vegar og stjórnarandstöðunnar hins vegar. Þingmenn stjórnarandstöðunnar lögðu fram breytingartillögur við fjárlög við 2. umr. um bætt kjör öryrkjum og lífeyrisþegum til handa. Þær tillögur stjórnarandstöðuþingmanna byggðu á sameiginlegri stefnumótun stjórnarandstöðunnar sem setur það í forgang að draga úr kjaramisrétti á Íslandi. Hér höfum við tekið undir með Öryrkjabandalagi Íslands og Landssambandi eldri borgara. Einn grundvallarþátturinn þar er að hækka frítekjumark þannig að fólk geti aflað tekna án þess að greiðslur almannatrygginga skerðist. Við vildum að þetta mark yrði 900 þús. kr. á ári. Þær tillögur voru felldar af stjórnarmeirihlutanum. Nú teygjum við okkur til samkomulags. Við leggjum til að þetta mark verði 840 þús. kr. á mánuði. Ríkisstjórnin og ráðherrar 

Frú forseti. Með þessari tillögu erum við að leggja til að lífeyrisþegum verði gert kleift að bæta kjör sín með atvinnuþátttöku, ekki aðeins öldruðum heldur öryrkjum líka. Þessi tillaga kemur þeim best sem hafa minnst í hópi öryrkja. Með því að gera öryrkjum kleift að auka tekur sínar með atvinnuþátttöku verða þeir virkir í samfélaginu og það skilar sér í betra heilbrigði hjá þessum hópi. Allar nágrannaþjóðir okkar hvetja lífeyrisþega til að taka þátt í samfélaginu og auka tekjur sínar en í okkar reglum er það ekki hægt nema við breytum þeim. Þessar 25 þús. kr. sem ríkisstjórnin var að flýta til áramóta sem frítekjumarki eru niðurlægjandi. Ríkisstjórnin ætti að skammast sín fyrir að ganga ekki lengra og hún ætti að styðja þessar 70 þús. kr. sem við leggjum til að lífeyrisþegar geti 

Virðulegi forseti. Með samþykkt þessa frumvarps til fjárlaga við síðustu umræðu er afgreiddur fjárhagslegur hluti af samkomulagi sem var gert við samtök aldraðra í sumar. Þetta samkomulag - ég mótmæli að það hafi verið eitthvað annað en samkomulag eins og kom fram hjá hv. þm. Jóni Gunnarssyni.  Á næsta ári, 2007, felur þetta samkomulag í sér auknar greiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega sem nema um 5,5 milljörðum kr. en alls verða greiðslur til þessara hópa auknar um tæplega 27 milljarða kr. til ársins 2010. 

Frú forseti. Hér er verið að leggja til ríflega fjárveitingu, 5 milljarða, til að leysa þann hjúkrunarvanda sem aldraðir og aðrir hjúkrunarsjúklingar standa frammi fyrir í dag. Þúsund aldraðir eru í herbergi með öðrum inni á hjúkrunarheimilum, jafnvel þrír saman. Allt að 600 manns bíða eftir að komast í hjúkrunarvist og tugir aldraðra eru áfram á Landspítalanum eftir að lækningu hefur verið lokið. Helmingur af mörkuðum tekjustofni í Framkvæmdasjóð aldraðra hefur ekki skilað sér til uppbyggingar eins og ætlast var til þegar hann var settur á laggirnar. Hér ætlum við að leysa þann biðlistavanda sem við stöndum frammi fyrir og ég verð að segja að því miður sýnir atkvæðagreiðslutaflan það að ríkisstjórnin hefur ekki vilja til að leysa þann vanda þrátt fyrir yfirlýsingar gagnvart öldruðum, og hótanir í þeirra garð gagnvart lífeyrisþættinum eins og kom fram í máli aldraðra 

Frú forseti. Þetta er í samræmi við þá stefnumörkun sem stjórnarandstöðuflokkarnir, Vinstri hreyfingin – grænt framboð, Samfylkingin og Frjálslyndi flokkurinn, lögðu upp með í haust, að elli- og örorkulífeyrisþegar skuli nú njóta verulegs forgangs í ráðstöfun á fjármunum ríkisins. Framkvæmdasjóður aldraðra var stofnaður sem sérstakur stuðningsaðili að byggingu elli- og hjúkrunarheimila. Nefskattur var lagður á fólk, alla skattskylda íbúa þessa lands, sem rann í Framkvæmdasjóð aldraðra. Fjármagnið hefur samt ekki skilað sér til þeirra verkefna sem sjóðnum eru ætluð. Hann skortir 5 milljarða. 5 milljarðar hafa verið teknir af þessu fé í annan almennan rekstur sem ríkissjóður ber ábyrgð á. Við leggjum til að staðið verði við það 

Hæstv. forseti. Ég segi já við þessari tillögu. Hér er lagt til að færa þá fjármuni yfir í Framkvæmdasjóð aldraðra sem þaðan hafa verið teknir til annarra verkefna en lög gerðu ráð fyrir á undanförnum árum, samanlagt um 5 milljarða kr. sem hafa verið færðir til annarra verkefna á árunum 1992–2007. Með því að færa þetta fé yfir í Framkvæmdasjóð aldraðra er hægt að gera skynsamlega áætlun um það hvernig eigi að taka á því vandamáli sem tengist búsetu- og umönnunarmálum aldraðra. Ég segi já, hæstv. forseti.

Virðulegur forseti. Á næstu fjórum árum verða byggð 374 ný hjúkrunarrými á Íslandi. Samkvæmt áætlunum okkar er mjög líklegt að þá þurfi ekki að byggja fleiri rými. Í dag erum við með hærra hlutfall aldraðra á stofnunum en er í nágrannaríkjum okkar þannig að við þurfum að herða okkur vel í heimahjúkrun. Nú þegar fara 700 millj. í heimahjúkrun á ári og við erum að bæta við 200 millj. á næsta ári þannig að það er verið að gera stórkostlega hluti í þessu. Samkvæmt samkomulaginu við Landssamband eldri borgara á í tveimur þrepum að tryggja að féð sem fer í Framkvæmdasjóð aldraðra fari í ný hjúkrunarrými. Við það samkomulag ætlum við að sjálfsögðu að standa. Þessi tillaga gengur út á yfirboð 

Frú forseti. Þetta frumvarp markast að sjálfsögðu að verulegu leyti af því mikla hagvaxtarskeiði sem við höfum lifað á síðustu árum. Í frumvarpinu eru þrjú stór meginmál sem lagður er grundvöllur að. Í fyrsta lagi er það síðasti áfanginn í mesta skattalækkunarferli síðari tíma sem hér hefur verið lagt upp með og felst í því að lækka tekjuskatt um 1% og hækka persónuafslátt um næstu áramót ásamt því að hækka barnabætur. Í öðru lagi er lagt upp með stærsta verkefni síðari ára til að bæta bæði kjör og aðstæður aldraðra. Jafnstórt átak hefur ekki verið lagt upp í áður á þessum vettvangi og því ætti hv. þingheimur að fagna. Í þriðja lagi er lagt upp með það stærsta átak til að lækka matvælaverð hér nokkru sinni  Frú forseti. Á þessum forsendum og vegna þess að ég treysti mér til að bera ábyrgð á þessu frumvarpi, þó að stjórnarandstaðan treysti sér ekki til að bera ábyrgð á neinu sem hér fer fram, segi ég já.

Virðulegur forseti. Samfylkingin mun ekki greiða þessu fjárlagafrumvarpi atkvæði sitt heldur sitja hjá. Hún vísar ábyrgðinni á því alfarið á ríkisstjórnina sem eins og menn hafa orðið varir við hefur hvorki stjórn á efnahagsmálum né ríkisfjármálum. Vextir eru í hámarki, viðskiptahalli nær sögulegu hámarki hvern ársfjórðunginn á fætur öðrum, verðbólgan hefur verið mikil og gengið í sífelldum rússíbana. Þetta eru útgjaldafjárlög því að útgjöldin aukast núna um 16,7% á milli fjárlaga, þetta eru kosningafjárlög því að ríkisstjórnin rær nú lífróður. Erindi hennar er lokið, þreki hennar er lokið og að sjálfsögðu verður skipt um ríkisstjórn í kosningum í vor. Þrátt fyrir að þetta séu útgjaldafjárlög eru vanefndir á þremur sviðum, 

Frú forseti. Þetta fjárlagafrumvarp sem kemur nú til lokaafgreiðslu, frumvarp hæstv. ríkisstjórnar, er vonandi og nokkuð örugglega hennar síðasta. Það ber nokkur merki þess að kosningar eru á næsta ári. Ríkisstjórnin reynir með ýmsum hætti að kaupa sér vinsældir og lægja óánægjuöldur sem risið hafa hátt í samfélaginu undanfarin ár. Almennt launafólk hefur axlað auknar skattbyrðar í gegnum skert skattleysismörk á sama tíma og hátekjufólk og stóreignamenn hafa fengið skattalækkanir. Aldraðir og öryrkjar una illa við sinn hlut og mikilvægir málaflokkar á undirsviði velferðarþjónustu í heilbrigðis- og menntamálum eru sannanlega fjársveltir. Upp úr stendur þó hið alvarlega ójafnvægi í efnahagsmálum landsins, gríðarlegur viðskiptahalli, svimandi háir vextir og verðbólga langt yfir viðmiðunarmörkum. Gagnvart þessum alvarlegu málum gerir ríkisstjórnin ekki nokkurn skapaðan hlut. Hún hefur gefist upp og flýtur sofandi að feigðarósi með sín mál.

Virðulegi forseti. Ég kem upp til að lýsa vonbrigðum fyrir hönd okkar í þingflokki Frjálslynda flokksins með það að ríkisstjórnarmeirihlutinn skuli ekki hafa haft manndóm í sér til að fara að tillögu okkar um það að hjálpa fólki til að hjálpa sér sjálft í þessu landi. Það er ansi nöturlegt að heyra hæstv. fjármálaráðherra lýsa því yfir að hér sé minni hluti sem ekki þori að taka ábyrgð á nokkrum sköpuðum hlut. Ég minni á það að í fyrra flutti minni hlutinn á Alþingi 42 breytingartillögur við fjárlagafrumvarpið. Þær voru allar felldar, allar voru þær felldar. Núna var flutt ein tillaga og hún var líka felld. Nú sitja þeir hér, hv. þingmenn, stjórnarliðar, í salnum og glotta. Verði þeim að góðu. Þeirra er skömmin, þeir sitja uppi með hana, en verði þeim að góðu.