Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Pétur Magnússon) Herra forseti. Ég ætla að þessu sinni ekki að vera langorður eða ræða þetta mál efnislega. Það var borið fram af fyrrverandi ríkisstj., eins og hv. þdm mun kunnugt. Ég hef gert mér far um að setja mig inn í þetta mál, en það er ekki alls kostar greitt aðgöngu og mér er enn ekki fullkomlega ljóst, hvort þessi áburðarverksmiðja eigi rétt á sér. Eftir því áliti, sem hér liggur fyrir, verður ekki annað séð en að þetta sé allvafasamt fyrirtæki. Vitanlega borgar það sig ekki að reisa þessa verksmiðju, ef fyrirsjáanlegt er, að innlendur áburður verður miklu dýrari en útlendur, og þetta er það stórt fyrirtæki, að það getur orðið verulegur baggi, ef það ber sig ekki. En eftir þeim upplýsingum, sem fyrir liggja, virðist mér, að við því megi búast, að svo fari. Annars virðist mér eðlilegt að fela þetta mál hinu nýstofnaða nýbyggingarráði. Ég ber þó ekki fram neina till. þess efnis að svo stöddu, en vænti að landbn. gefi mér tækifæri til að fylgjast með þessu máli.

Páll Hermannsson Ég vil aðeins geta þess, að landbn. mun gera það, sem í hennar valdi stendur þessu máli til framgangs, og henni er ánægja að starfa að því ásamt hæstv. fjmrh., og skal séð um, að hann eigi þess kost að fylgjast með störfum n.

Gísli Sveinsson Herra forseti. - Ég vil gera fyrirspurn til menntmn. um, hvað henni þóknast að segja um brtt. þær, sem fyrir liggja og um hefur verið rætt. Hún lét bæði vel og illa að þeim við 2. umr. og fékk þar komið til vegar, að þær voru teknar aftur til 3. umr., svo að hún gæti athugað þær og sagt álit sitt, sem enn var ekki komið nema á slitringi. Hvað vill nefndin? Leggur hún ekki til, að brtt. verði samþ? Þá mundi frv. fá hér hina æskilegustu afgreiðslu.

Frsm. (Páll Þorsteinsson) Herra forseti. - Eins og hv. dm. er kunnugt, óskaði menntmn. að fá brtt. þær, sem komið hafa fram við frv., til athugunar. Hæstv. forseti varð við því að veita n. tóm til þeirra hluta. Hins vegar hefur n. aldrei sagt, að hún ætlaði að gefa út álit sitt um till., en fór aðeins fram á að fá sjálf aðstöðu til að ræða málið sín á milli. Við fyrri umr. hefur verið gerð grein fyrir því, að n. hefði rætt málið og ekki verið alls kostar á einu máli, og hafa mismunandi sjónarmið komið fram. Telur n. eðlilegast, úr því sem komið er, að málið gangi undir atkvgr. í d. og því sé ráðið til lykta samkv. þingsköpum.

Gísli Sveinsson Ég hef hér ekki miklu við að bæta. Ég sé, að n. hefur ófyrirsynju beiðzt þess, að brtt. yrðu teknar aftur til 3. umr.N. hefur þrátt fyrir alla þessa fresti ekki getað gert sér neina grein fyrir þeim. Þær eru þó ekki þyngri í vöfum en frv. sjálft. Ég ætla svo ekki að halda hér uppi neinu málþófi, en fellst á, að brtt. komi til atkvgr., og vænti þess, að hv. dm. sjái um, að þessu máli reiði vel af við þessa lokaatkvgr.

Sveinbjörn Högnason Varðandi afgreiðslu menntmn. á brtt., sem hér liggja fyrir, þá vil ég spyrja menntmn. eða frsm. hennar, hvers vegna n. mæli með frv. um stofnun eins húsmæðraskóla í því héraði, sem bezt er séð fyrir húsmæðrafræðslu, en mælir gegn stofnun húsmæðraskóla á fjórum stöðum öðrum. Eru a. m. k. þrír þeirra staða á svæðum, sem verst er fyrir þessu séð. Og ég vil enn fremur spyrja menntmn., hvað hún telji vera verkefni sitt varðandi húsmæðrafræðslu landsmanna. Telur hún það hlutverk sitt að sjá einstaka héruðum fyrir þessum þörfum án tillits til þarfa þjóðarinnar í heild? Það er vitað, að ekki er meiri skortur á neinum skólum en húsmæðraskólum. Til þess að fá inntöku í slíka skóla þarf að sækja um skólavist tveim til þrem árum fyrir fram. Það er mér kunnugt um. Þeir skólar, sem þegar eru til, eru allt of litlir og eru í raun og veru eingöngu ætlaðir þeim héruðum, sem að þeim liggja. Ég get ekki skilið það, hvers vegna menntmn. er að þessu, ef hún álítur, að sér beri að líta á hag allra landsmanna í þessu efni. Hvers vegna mega húsmæðraskólar ekki koma á þessum stöðum, þegar þeirra er fyllilega þörf og fólkið vill fá þá? Hvaða meining er að vera að standa gegn því? Ég álít það mjög áríðandi, að húsmæðrafræðslan komist í það horf, að allir fái þá menntun, sem óska þess. Að mínum dómi ætti beinlínis að skylda þær stúlkur, sem ætla að stofna heimili, til að sækja húsmæðraskóla. Hvaða vit er þá að útiloka þessi héruð frá húsmæðrafræðslu, þegar þau vilja samkv. l. leggja fram sinn skerf? Það væri ranglæti af hæstv.Alþ. að ganga þannig frá málinu. Mig furðar stórlega, hver afstaða menntmn. hefur orðið. Ég vildi gjarnan vita, hvernig hún liti á málið frá sjónarmiði þjóðfélagsins, en ekki einstakra héraða. Hún mælir með frv. um að stofna skóla í Norður-Þingeyjarsýslu, þó að húsmæðraskóli sé fyrir í Suður-Þingeyjarsýslu, en aftur á móti eru engir húsmæðraskólar í Rangárvallasýslu né Skaftafellssýslu, þar sem einnig er farið fram á að fá skóla. Það er heldur enginn slíkur skóli fyrir á Snæfellsnesi, að ég hygg, og ekki í Skagafirði. Það er því með öllu óskiljanleg heildarafstaðan, sem n. hefur í þessum málum, og vildi ég gjarnan fá frekari skýringar, áður en til atkvæða er gengið.

Frsm. (Páll Þorsteinsson) Að gefnu tilefni vildi ég svara hv.þm. V.-Sk. nokkrum orðum. Ég hafði ætlað, að þetta mál hefði verið svo ýtarlega rætt og rakið við fyrri umr. hér í d., að engum hv.þm., sem hér á sæti, kæmi það ókunnuglega fyrir nú, en svo virðist vera um hv.þm. V.-Sk., og má vera, að það stafi af því, að hann hafi verið fjarstaddur við afgreiðslu málsins eða eitthvað annars hugar. Hann kemur nú fram með fyrirspurn um það, hvers vegna menntmn. mæli með frv. eins og það liggur fyrir á þskj. 296. Það er rétt eins og engin grein hafi verið gerð fyrir því hér í hv. d. Ég legg ekki í vana minn að endurtaka æ ofan í æ það, sem frv. fara fram á, en ég sé mig til knúðan að rifja upp sögu þessa máls hér í þessari hv. d. Ég held, að við þetta mál hafi blandazt dálítill misskilningur um formsatriði í sambandi við afgreiðslu þess. Þegar þetta mál kom fyrst til 2. umr., hafði n. ekki haft tækifæri til að athuga fyllilega allar þær brtt., sem fram komu og áttu að fylgja þessu. frv. En í þeim brtt. var lagt til, hvorki meira né minna en bæta við fjórum nýjum húsmæðraskólum í landinu, í stað þess, að upphaflega í frv. var ætlazt til þess, að stofnaður yrði einn skóli. Þegar málið kom til 2. umr., óskaði ég fyrir hönd menntmn. þess eins, að n. fengi tóm til að ræða þessar brtt. á fundi sínum, og benti á, að því mætti fullnægja eftir tveim leiðum, og lagði á vald hæstv. forseta, hvorri leiðinni skyldi framfylgt; í annan stað mætti fresta 2. umr. málsins eða þá á hinn bóginn, að hv.flm.brtt. sættu sig við að taka till. aftur til 3. umr., því að á þann hátt gæfist n. tóm til umr. Þetta lagði ég eða n. algerlega á vald hæstv. forseta. Úrskurður hans var á þá lund, að hann gerði í raun og veru hvort tveggja. Hv. flm.brtt. tóku þær aftur, en hæstv. forseti frestaði 2. umr. engu að síður. Svo þegar framhald 2. umr. fór fram hér í d., þá hafði n. gefizt þetta tóm til að ræða till. sín á milli, sem hún upphaflega óskaði eftir, og þá var vitanlega því náð, sem n. hafði farið fram á. Það hefur aldrei verið gefin nein yfirlýsing um það, að n. ætli að gefa út skrifl. álit um þessar brtt. Þetta er aðeins formsatriði málsins, og gagnvart þeim misskilningi, sem kom fram hjá ýmsum í þessari hv. d., þá vík ég örlítið meir að efni málsins. Viðvíkjandi ummælum hv.þm. V.-Sk. þá virðist hann vera mjög ókunnugur því, sem fram hefur farið áður. Hann spyr, hvers vegna menntmn. hafi talið rétt að mæla með frv. eins og það liggur fyrir á þskj. 296, mæla með því, að einum einasta húsmæðraskóla sé bætt við í viðbót við þá, sem eru lögfestir og starfandi. Ég verð að neyðast til að endurtaka það, sem ég hef sagt í þessari hv. d. við fyrri umr.Menntmn. leit á þetta sem sérstaka undantekningu, og var það að dómi n. eðlilegt og réttlátt, vegna þess að undirbúningi öllum heima fyrir var svo langt komið í þessu héraði, að það var aðeins beðið eftir samþykki Alþ. og stuðningi þeim, sem sú samþykkt veitti. Eins og kunnugt er, eru skólamál þjóðfélagsins í athugun hjá mþn., húsmæðramálin eins og aðrir þættir skólamálanna, og þó að menntmn. teldi ástæðu til að gera þessa einu undantekningu, að mæla með frv. óbreyttu, þá er nokkuð komið inn á aðra braut að ákveða nú, meðan mþn. hefur á hendi þessa heildarathugun, að fjölga húsmæðraskólum um allt að helming. Þá er búið að færa það inn á svo víðtækt svið, að n. áleit rétt að doka við, þangað til niðurstöður mþn. lægju fyrir, sem vitanlega verður bráðlega, og þá hlýtur þetta í heild að koma til athugunar og ákvörðunar hér á Alþ. Afstaða menntmn. um að mæla með frv. byggist því algerlega á þeim forsendum. En það vakti ekki fyrir neinum þeim, sem sæti eiga í menntmn., að þeir sem þm. eða nm. vildu bregða fæti fyrir, að húsmæðrafræðsla í landinu verði aukin og efld. Það er öðru nær. Það er aðeins, að það, sem liggur fyrir, og heildarskipan þessara mála verður afgreitt á næstunni. Þess vegna taldi menntmn., a. m. k. meiri hl. n., að svo víðtæk afgreiðsla sem sú að fallast á allar brtt., sem fyrir liggja, skyldi bíða þess tíma.

Sveinbjörn Högnason Frsm. n., hv.þm. A.-Sk., taldi, að hann hefði skýrt þetta svo rækilega áður, hvers vegna n. gæti ekki fallizt á þessar till., að ég hlyti að hafa verið fjarverandi eða ég vissi ekki um ástæður hennar. Síður en svo, - ég hef verið hér við þessar umr. og hlustað á þær og ummæli hv.frsm. enn einu sinni, og ég er nokkurn veginn jafnnær. Það eina, sem mér skilst, er, að ástæðan til þess, að þeir mæla með frv., að stofna skóla í Norður-Þingeyjarsýslu, en eru á móti að stofna skóla annars staðar, í Skaftafellssýslu, Rangárvallasýslu, á Snæfellsnesi og í Skagafirði, sé sú, að þessi eini skóli, sem þeir mæla með, sé betur undirbúinn. Annað hef ég ekki fengið fram. Hvað er svo rétt í því? Af því, sem ég hef hlustað á hjá hv.flm.brtt., þá hef ég a. m. k. hlustað á það, að undirbúningi sé komið alllangt á veg á hinum stöðunum, bæði á Kirkjubæjarklaustri, Laugalandi og að Helgafelli á Snæfellsnesi. Hvernig talað var fyrir brtt.hv.þm. Skagf., er mér ekki kunnugt um.

Hann er starfandi.

Enda er auðvitað mál, að þm. viðkomandi héraða eru ekki að flytja till. um að staðsetja húsmæðraskóla í héruðum sínum, nema þeir viti, að fullt samkomulag sé um, að þeir skuli vera og skólarnir þar settir. Þess vegna er þetta eina, sem n. hefur borið fram um, að undirbúningi þessa skóla, sem hún mælir með, sé lengra komið en hinna, aðeins fyrirsláttur. Aftur á móti er kannske einum skólanum lengra á veg komið, ef hann er þegar starfandi í Skagafirði. En hinir eru vitanlega allir í undirbúningi og tilbúnir að hefjast handa, ef búið er að lögfesta þá á hverjum stað. Viðvíkjandi hinu atriðinu, að skólamál öll séu í athugun hjá mþn. í skólamálum, þá er vitað mál, að hæstv.Alþ. hefur ákveðið að stofna skóla, og m. a. mælir n. með því að stofna skóla í Norður-Þingeyjarsýslu, síðan þessi mþn. var sett, og ég hygg, að hæstv.Alþ. og þjóðin í heild mætti bíða töluvert um úrlausn skólamálanna, ef ekkert mætti gera, meðan mþn. situr. Hún er búin að sitja æði lengi, og ekki er enn kunnugt um, að mikið hafi komið frá henni. Hún hefur aðeins hugsað um barnafræðsluna, og þáltill. frá mér í fyrra var stöðvuð af þessari sök. Mér er ekki kunnugt um, að þessi n. sé neitt farin að hugsa um hana. Síðan er meiningin, að hún taki fyrir mál sérskóla, ef hún kemst þá nokkurn tíma að þeim. Einn nm., sem á sæti hér á hæstv.Alþ., hefur lýst yfir, að ef till. hennar um barnafræðslu verði ekki sæmilega tekið, muni hún hætta störfum. Nú er vitanlega alveg undir hælinn lagt, hvernig till.n. um barnafræðslu verður tekið hér á hæstv.Alþ. Jafnvel þó að hún snúi sér að öðrum málum, þegar búið verður að berjast um barnafræðsluna, þá verður að bíða í nokkur ár enn til þess að fá úrlausn á mesta vandamáli í skólamálum, húsmæðrafræðslunni. Sú viðbára, að meiri ástæða sé að gera undanþágu um einn skóla en aðra, getur aðeins stafað af því, að n. sé hrædd um, að of mikill kostnaður verði við húsmæðrafræðsluna. Ég er alveg sannfærður um, að húsmæðrafræðslunni sé ekki of vel séð fyrir húsakosti, þó að fjórir skólar séu stofnaðir í viðbót. Það er brýn nauðsyn að koma betra skipulagi á þessi mál. Þess vegna get ég ekki séð, að þær ástæður, sem n. hefur fyrir að mæla gegn því, að viss héruð fái sína húsmæðraskóla, þó að mþn. starfi almennt í skólamálum, - sem vitað er, að er mjög afkastalítil, - hafi við nein þau rök að styðjast, sem hægt er að taka gild, sérstaklega þegar litið er á, hve veigamikil þau mál eru, sem krefjast úrlausnar. Fjöldamörg héruð hafa beðið allt of lengi eftir að fá húsmæðraskóla, og það er því gersamlega ástæðulaust og mesta skammsýni, sem löggjafi þjóðarinnar getur sýnt, að banna viðkomandi héruðum að koma upp slíkum skólum. Þess vegna vildi ég óska þess, að hv.n. taki þessum till. vel, og ég fyrir mitt leyti tel ekkert um of, heldur sjálfsagt, að hvert hérað fái, áður en langur tími líður, sinn eigin húsmæðraskóla.

Flm. (Gísli Sveinsson) Herra forseti. - Allmörg undanfarin ár hef ég, sem flyt þetta frv., haft málið til meðferðar og tekið þátt í umr. um það bæði á mannfundum og á einstökum sviðum í þrengri hópi. Málið hefur verið athugað hjá mjög mörgum aðilum og fengið þær undirtektir, að ekki yrði hjá því komizt að flytja það inn á löggjafarsviðið. Þetta er orðið svo kunnugt, að segja mætti, að ekki þyrfti mikið um það að ræða. Grg. rekur alla uppistöðu málsins, en auk þess hef ég leyft mér að láta fylgja skýringar á einstökum gr. Nánari skýringar munu verða veittar, ef þörf þykir, í umr. Nú vildi ég aðeins skýra það nokkuð, hvers vegna tími virðist kominn til framkvæmda Alþingis í þessu máli. Það má vera öllum kunnugt, að kirkja þessa lands er ekki sjálfstæð kirkja, heldur hefur verið ríkiskirkja síðan um siðbót, - ein af ríkisstofnununum og ekki háð geðþótta einstakra aðila nema að því leyti, sem lög landsins ákváðu. Frá þessu hafa á síðustu tímum gerzt undantekningar þar, sem fríkirkjurnar eru, en hitt getur eigi talizt undantekning frá skyldum við þjóðkirkjuna, þótt mönnum sé leyft að vera utan safnaða og greiða safnaðargjald sitt til háskólans. Þegar kirkjan var gerð að þætti í ríkisrekstrinum, hurfu til þess hinar miklu eignir hennar og vitanlega um leið hinar miklu skyldur hennar. Þar með tók ríkið eigi aðeins að sér að láta fram fara messur og sjá um, að til séu prestar til þess, heldur og að kirkjur séu reistar og við haldið, svo að þar megi tíðagerð fremja. Þessi skylda ríkisins er viðurkennd í stjórnskipulögum þess, svo að ekki verður um villzt. Þegar hugsað er um fullnæging þeirrar skyldu, er ljóst, að þar hefur mjög verið misskipt. Ríkið hefur tekið að sér að sjá um, að til væru kennimenn, og haldið uppi kennslu fyrir þá, en hitt hefur gleymzt, að kirkjur þyrftu að vera til. Það þótti lengi vel ekki mikið áhættuatriði, því að kirkjur voru til og voru endurreistar, af söfnuðum, þar sem þeir áttu þær, af einstaklingum, þar sem bændakirkjur voru, og fyrir landsfé, þar sem ríkið hafði af einhverjum ástæðum eignazt kirkjur, og fór þá um lénskirkjur eða umboðskirkjur með ýmsum hætti eftir því, sem á stóð. Þetta lag getur ekki lengur haldizt og er þvert á móti því, sem réttlátt má telja, ef á sögulegan rétt og kirkjulega nauðsyn er litið. Ríkið tók á sig öll völd yfir kirkjunni og alla ábyrgð á hagsmunamálum hennar og þá eigi sízt kirkjuhúsunum. Í frv. er lagt til, að úr vanrækslu og ranglæti sé bætt, ekki með því, eins og raunar væri réttlætanlegt, að ríkissjóður beri allan kostnað af kirkjubyggingum, en að hið opinbera, sem hefur öll völdin og alla ábyrgðina, beri meiri hluta kostnaðar og söfnuðir minni hlutann. Samkv. 1. gr. er ætlazt til, að ríkissjóður greiði ¾ kostnaðar, en söfnuðirnir ¼. Engan veginn er ætlazt til, að söfnuðirnir sleppi við sóknargjöld sín, og ganga þau til viðhalds og kostnaðar við tíðagerðir. Af tuttugu ára umhugsun um þetta mál og eigi sízt þann áratug, sem liðinn er, síðan það komst á framfæri, hefur mér orðið það æ ljósara, að óhjákvæmilegt væri að flytja málið á þingi þjóðarinnar og setja um það lög á þá lund, sem hér er lagt til. Núverandi ástand verður aldrei lengi þolað úr þessu. Ég veit ekki betur en allir svokallaðir kirkjunnar menn fylgi málinu einhuga, ekki aðeins prestar, heldur söfnuðir, sem í ljós hafa látið vilja sinn, og þeirra fulltrúar. Þegar klerkdómurinn allur frá því lægsta til hins æðsta er einhuga um mál, sem er alls ekki beint fjárhagsmál stéttarinnar, þótt það snerti mjög starfsskilyrði þeirra, þá fer ekki hjá því, að málið hljóti óskipt fylgi alls þorra manna í landinu, og margt bendir til, að svo sé að verða um þetta mál. Það er ekki nóg, að ríkið sjái fyrir prestum, ef svo fer á fjölda kirkjustaða sem segir í vísitasíugerð: „Kirkja fyrirfinnst engin.“ Hvort sem í það sinn var um veruleik að ræða eða ekki, getur brátt að þessu rekið víða, að engin kirkja sé til. Enn standa þær flestar uppi, hvort sem þær eru messufærar eða ekki. Og kirkjur, sem reistar hafa verið á síðari árum, hafa margar hverjar ekki verið gerðar, sakir fjárskorts, af meiri myndarskap en svo, að þær eru lítt hæfar eða boðlegar til tíðagerðar. Menn verða að viðurkenna, að þetta er ekki samboðið fólkinu, sem kirkjur sækir. Ég vil ekki ræða um hitt, hvort slík hús séu samboðin því málefni og boðskap, sem þar á að flytja. Ég ætlast til, að þm. gangi með þá hugsun, sem við á í þeim efnum, svo að umræðu sé ekki þörf um málefnið. Ýmis ákvæði gætu orðið með öðrum hætti en ráðgert er í frv., og það íhugar n., svo að ég vil ekki hreyfa því að sinni. Ég er til búinn að verða í ráðum með n. um þá hluti. Auk hinnar almennu grg. hef ég látið skýringar fylgja einstökum gr. frv. Ef þær nægja ekki, mun ég skýra nánar. Bráðabirgðaákvæði taldi ég nauðsyn að setja um það, að kirkjuhús þau, sem nú eru í smíðum, falli undir ákvæði l., ef aðilar óska þess. Vildi ég, að ekki skyldi leika tvímæli á, hvernig um þau hús skuli fara, sem í smíðum eru. Nú sé ég, að hv.fjvn. hefur, eins og vænta mátti, í fullri viðurkenningu þess, sem ég hef rakið, tekið upp styrki til endurbygginga á kirkjum. Og er það vel. En rétt er að koma málinu sem fyrst í það horf, að um eitthvert fast kerfi sé að ræða, að einhver ein ákveðin leið sé farin í þessu efni. Það ætti ekki að verða nein skotaskuld á þessum tímum að styrkja byggingar kirkna. Ég álít ekki megi dragast lengur að koma málinu í fast horf. Nú mun ég láta hv. dm. dæma um þetta mál. Vil ég mælast til, að hv.þm. stingi hendinni ekki einungis í eigin barm, heldur í barm alþjóðar, barm hv. kjósenda. - Ég legg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og menntmn.

Ég legg til að vísa málinu til fjhn.

.

Páll Zóphóníasson Í trausti þess, að forseti sjái um, að málið sofni í nefndinni, segi ég já.

Frsm. (Gísli Jónsson) Herra forseti. - Sjútvn. hefur á fundi nú í morgun rætt þetta mál, og hefur hún orðið sammála um brtt. við tölulið 4 í brtt. á þskj. 577 frá sjútvn. En breytingin er á þá leið, að í stað „að verja fé úr sjóðnum til kaupa á góðum, nýlegum skipum“ í 5. gr. komi: að leyfa að verja fé o. s. frv. Af þeim umr., sem fram hafa farið, virðist það alveg ljóst, að allir eru sammála um, að úr nýbyggingarsjóði sé ekki veitt til annars en bygginga á skipum. Hins vegar eru menn ósammála um leiðina til þessa. Mun því bezt að ganga til atkv. um þær till., er fyrir liggja. Ef þær verða samþ., er ástæða til að ræða við togarafélögin, en þau hafa lagt til, að frv. yrði samþ. óbreytt. Sömuleiðis vill n. fá tækifæri til að ræða við fjmrh. og atvmrh. Ég sé ekki ástæðu til að taka fleira fram, en afhendi forseta þá skriflegu brtt., sem ég hef lýst.

Bjarni Benediktsson Ég vil þakka háttv.n. fyrir, að hún ætlar að athuga þetta mál betur milli 2. og 3. umr., og er þess vegna ekki ástæða til að ræða þetta mjög nú. En mér virðist, úr því að háttv.n. fór að breyta orðalagi, þá hefði hún einnig átt að breyta 3. gr. En eins og þetta stendur af sér, sé ég enga ástæðu til þess að deila um það. Þetta er hægt að lagfæra fyrir 3. umr., ef málið heldur áfram. Ég mun greiða atkv. með þeim brtt. við frv., sem fyrir liggja, en með þeim fyrirvara, að frv. þurfi athugunar við, ef þær eru samþ. En ég mun kannske flytja dagskrártill., ef frv. verður ekki komið í það horf, að ég sætti mig við það.

Frsm. (Gísli Jónsson) Út af þessum orðum hv. síðasta ræðumanns skal ég leyfa mér að upplýsa, að þetta var rætt í sjútvn. í morgun, og það þótti rétt að láta breyt. á þessari gr. bíða þangað til þetta mál fengi nánari athugun á milli umr., því að það var álitið, að það gæti komið til mála að breyta orðalagi 2. gr. Þess vegna þótti ekki rétt að fara fram á fleiri breyt. á þessu stigi málsins. Þetta vil ég láta koma fram til skýringar.

Steingrímur Aðalsteinsson Herra forseti. - Ég ætla ekki að lengja umr. um þetta mál, a. m. k. ekki á þessu stigi þess, en vil aðeins taka það fram, þar sem gert er ráð fyrir að ganga til atkvgr. um þessar brtt. nú, að á fundi sjútvn. í morgun, þar sem þetta var enn á ný rætt, bar ég fram till. um það, að breytt yrði niðurlagi 5. gr., þ. e. a. s. eins og hún er hugsuð með 4. brtt. á þskj. 577, þannig að í staðinn fyrir, að þar er gert ráð fyrir að heimila eigendum nýbyggingarsjóðsbréfa að selja þau sem önnur verðbréf, þá yrði sú heimild felld niður, en í staðinn væri nýbyggingarsjóðsstjórninni aðeins gefin heimild til þess að veita mönnum undanþágu til þess að selja þessi bréf sín, ef þær ástæður væru fyrir hendi, sem sjóðsstjórnin tæki gildar fyrir því, að viðkomandi maður gæti ekki notað fé það, sem hann hefði lagt til hliðar, til þess að byggja fyrir það ný framleiðslutæki, og að þá ætti hann kost á að fá fé sitt endurgreitt úr sjóðnum, en ætti þá að greiða af því skatt eins og honum hefði borið, ef hann hefði ekki lagt það til hliðar. - Það vannst ekki tími til að ræða þetta neitt til hlítar og óvíst, hvort samkomulag hefði orðið um það í n. En í sambandi við þetta áskil ég mér rétt til þess að flytja brtt. fyrir 3. umr., sem gangi í þessa átt, þó að ég greiði atkv. nú með þessum brtt., sem fyrir liggja, til 3. umr.