Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umr., er á þskj. 368, frv. til l. um Sjúkrahúsasjóð og heimíld fyrir ríkisstj. til þess að setja á stofn talnahappdrætti. Í 1. gr. frv. segir, að stofna skuli sjóð, er nefnist Sjúkrahúsasjóður. Samkv. 2. gr. skal afla sjóðnum tekna með því að setja á stofn nýtt getraunahappdrætti, sem nefnist talnahappdrætti. Talnahappdrættið skal vera með þeim hætti, að dregnar skulu út mánaðarlega eða sjaldnar fimm tölur úr talnaröðinni 1–100. Dráttur skal fara fram opinberlega í Reykjavík. Þátttakendur gizka á, áður en dráttur fer fram, hverjar tölur dragist út í næsta skipti. Verðlaun skulu veitt, ef gizkað er á tvær réttar til fimm. Vinningar í happdrætti þessu skulu undanþegnir öllum opinberum gjöldum öðrum en eignarskatti á því ári, sem þeir eru veittir. Ráðherra sá, sem fer með heilbrigðismál, setur happdrættinu stjórn og ákveður nánar um störf þess með reglugerð, m.a. um þátttökugjald. Eins og kunnugt er, er mikil þörf á auknu fjármagni til sjúkrahúsabygginga og til heilbrigðismála í landinu. Með þessu frv. er ætlazt til, að unnt verði að afla tekna til heilbrigðismálanna með nýjum hætti, þannig að um það muni verulega og hægt verði að hraða meir en áður byggingu þeirra sjúkrahúsa, sem mest þörf er á. Í grg. fyrir þessu frv. er m.a. minnzt á fjórðungssjúkrahús á Suðurlandi. en þótt það sé nefnt hér, þá er vitanlegt, að það eru ýmis fleiri sjúkrahús, sem nú er verið að byggja og á að byrja að byggja og fjármagn vantar til að ljúka á hæfilega löngum tíma. Það er dýrt að vera með hvert sjúkrahús mörg ár í byggingu, og það er enn tilfinnanlegra fyrir fólkið að bíða eftir því, að verkinu sé lokið og unnt verði að taka sjúkrahúsið í notkun. En það er ætlazt til, að þessi sjóður verði ekki aðeins notaður til þess að byggja sjúkrahús. Þennan sjóð má einnig nota til heilbrigðismálanna yfirleitt. Það má nota hann sem rekstrarstyrk til sjúkrahúsanna, og það má greiða úr honum framlög til heilbrigðismála á ýmsan hátt samkv. reglugerð, sem þar verður sett um og stjórn sjóðsins ásamt ráðherra kann að ákveða. Happdrætti líkt þessu hefur gefizt vel í Þýzkalandi, hefur reynzt tekjulind fyrir ýmiss konar nauðsynjamál þar í landi. Þótt fólksfæðin hér sé miklu meiri en þar, má eigi að síður reikna með því, að þetta geti einnig gefizt vel hér. Möguleikarnir til vinnings eru meiri í þessu happdrætti en mörgum öðrum, en enda þótt vinningarnir séu tiltölulega háir, þá er fyrirkomulagið þannig, að afgangur til sjóðsins á eigi að síður að verða allmikill. Það má gera ráð fyrir því, að þátttaka í happdrætti sem þessu gæti orðið almenn, ekki sízt fyrir það, að um leið og menn hafa möguleika á vinningi, jafnvel meiri möguleika en í öðrum happdrættum, þá er hér um leið verið að stuðla að því að skapa fjármagn, sem eingöngu á að nota til heilbrigðis- og mannúðarmála. Ég tel ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um frv. að svo stöddu. Ég vil vona, að þótt nú sé áliðið þings, geti þetta frv. orðið að lögum. Ég vænti þess, að þetta sé eitt þeirra fáu mála, sem ekki þurfa að valda deilum eða ágreiningi hér í þingi. Þess vegna legg ég til, að þessu frv. verði að lokinni þessari 1. umr. vísað til heilbr.- og félmn., og vænti þess, að sú n. láti það fá skjóta og góða afgreiðslu.



Herra forseti. Hæstv. viðskmrh. var mjög bjartsýnn um, að það mundi verða mikið samkomulag um þetta frv. í þinginu, en hæstv. ríkisstj. hefur samt ekki haft svo mikið við til að tryggja raunsæi þeirrar bjartsýni að tala við, svo að mér sé kunnugt, neinn af stjórnarandstæðingum, áður en hún leggur þetta frv. fram. Ég verð að segja það, að þótt sá tilgangur, sem fyrir vakir og sagt er núna að vaki fyrir viðvíkjandi þessu happdrætti, sem hér er lagt til að setja á stofn, sá tilgangur að koma á og byggja sjúkrahús, sé ákaflega góður, þá gefur það okkur, sem höfum reynslu hér á Alþ. fyrir því, hvernig góð mál eru byrjuð, litla tryggingu fyrir því, að þetta verði í framtiðinni tilgangurinn með þessu. Ég man aldrei eftir, að hér hafi komið fram tillögur um nein ný tekjuöflunaráform ríkisstj., án þess að það hafi verið tengt sérstaklega einhverjum góðum tilgangi á því augnabliki, og ég man ekki heldur eftir, að það hafi liðið mörg ár þangað til tilganginum var kippt burt og tekjuöflunin stóð. Hér er um það að ræða að afla ríkinu tekna til þess að framkvæma verk, sem ríkið á að vinna af sínum venjulegu tekjum. Og spurningin er, hvort menn vilja fara inn á þetta sem aðferð fyrir ríkið til þess að afla sér tekna. Það eru sem stendur starfandi nokkur happdrætti í sambandi við, ja, mér liggur við að segja hið opinbera, sem sé happdrætti, sem við höfum sett lög um hér á Alþingi yfirleitt í mjög gagnlegu augnamiði. Það er starfandi og búið að vera alllengi happdrætti Háskóla Íslands, sem hefur unnið ákaflega mikið og gott verk, sem líklega hefði ekki verið unnið án þess. Það er starfandi happdrætti dvalarheimilis aldraðra sjómanna, sem líka er að vinna gott verk, og það er starfandi happdrætti fyrir Samband íslenzkra berklasjúklinga, sem líka er að vinna gott verk. Og um allt þetta hefur Alþ. haft afskipti með því að setja þarna lög og gera þessum stofnunum þannig mögulegt að vinna þetta verk. En þetta er í fyrsta skipti, sem sú till. kemur fram að setja á stofn happdrætti beinlínis í þeim tilgangi að afla ríkissjóði tekna. Happdrætti eru farin að verða ákaflega algeng í okkar þjóðfélagi, og það er e.t.v. táknrænt fyrir þá afstöðu, sem er að skapast í þjóðfélaginu, sem sé þá siðferðislegu afstöðu til hlutanna, hvað happdrættin eru að verða algeng og vinsæl. Það er því miður þessi afstaða, sem liggur þar á bak við, að það sé raunverulega alltaf meiri möguleiki að hreppa eitthvert hnoss af tilviljun en með því að fá að vinna sér fyrir því með sínum höndum, og það er raunverulega sár og bitur reynsla, sem liggur á bak við þennan hlut. Menn og stofnanir neyðast til, liggur mér við að segja, að nota sér þetta, þó að það sé engan veginn heppilegt að ýta eins undir þetta og gert er. En er ríkið neytt til þess að gera þetta líka? Er rétt, að ríkið sem slíkt fari inn á þetta svið til að afla ríkissjóði tekna? Er virkilega svo komið, að það sé ekki hægt að afla ríkissjóði tekna í eins bráðnauðsynlega hluti og byggingu sjúkrahúsa með öðru móti en þessu, þeim ríkissjóði, sem lætur það viðgangast, og þeirri ríkisstj., sem lætur það viðgangast, að einstakir menn raki saman auð á rekstri fyrirtækja hér, raki saman milljónatekjum af rekstri einstakra fyrirtækja, ýmissa miður þarfra, því ríki, sem þegar hefur þó séð ástæðu til þess að nota bæði áfengiseinkasöluna eða áfengissöluna og tóbakseinkasöluna sem tekjur fyrir ríkissjóð og gæti alveg eins tekið mjög mikið af þeim gróðalindum, sem einstakir menn sitja núna að? Ég álít það mjög varhugavert, að farið sé inn á þessa braut, að ríkissjóði sé aflað tekna á þennan hátt. Það væri nær að mínu áliti að þjóðnýta sum af þeim iðnaðarfyrirtækjum hér, sem gefa mikið fé, en framleiða þarflitla vöru, á meðan hún er á annað borð látin viðgangast. En hins vegar skilur maður, að sú ríkisstj., sem lítur á sig sem verndara sérréttindamannanna í þjóðfélaginu og verndara gróðamannanna, vill ógjarnan ganga á gróðamöguleika þeirra. En mér finnst það fulllangt gengið, að ríkissjóður sem slíkur fari þá svo að segja að hagnýta sér og jafnvel æsa upp spilafíkn fólksins til ágóða fyrir ríkissjóð. Ég vildi láta þetta koma fram í sambandi við þessa umr. Það eru allir sammála hæstv. ráðh. um nauðsynina á því að koma upp þessum fyrirtækjum, sem þarna er um að ræða. En hafa þau orðið svona út undan í öllum þeim samningum, sem ríkisstj. hefur átt í undanfarið, að þegar hún leggur hundruð milljóna króna skatta á landsmenn, þá er ekkert afgangs fyrir sjúkrahúsum, og það á sama tíma sem ríkisstj. gerir ráðstafanir til þess að fara að minnka gjaldeyrisframleiðslu landsmanna jafnvel upp undir það um 2/3 og minnka og draga úr tekjum landsmanna að sama skapi? Mér finnst það orðið nokkuð einkennandi fyrir stjórnarfarið, ef hvers konar „spilabúlur“ og annað slíkt, sem einkaréttindamenn Sjálfstfl. setja upp hér í Reykjavík, hvers konar „barar“ og annað þess háttar er látið gefa stórgróða, milljónagróða, og allt slíkt látið viðgangast og skipulagsbundið unnið að því að spilla fólkinu, ekki sízt æskulýðnum, og þá skuli ríkisstj. álíta, að það sé ekkert annað eftir skilið en happdrætti til þess að koma upp sjúkrahúsum í landinu, - ríkisstj., sem hefur til umráða 600 millj. kr. af fé þjóðfélagsins og var að taka sér 200 millj. kr. í viðbót. Þess vegna finnst mér, að hæstv. ríkisstj. geti ekkert undrað sig á, þó að það komi fram smávægilegt hik hjá mönnum í sambandi við þetta, menn vilji svona gjarnan hugsa sig ofur lítið um, hvort happdrætti eigi að vera nýjasta beina tekjuöflunarleiðin fyrir ríkissjóð, hvort það sé komið svo í landi, sem hefur á annað hundrað milljónamæringa, í landi, þar sem yfirstéttin lifir þannig lífi eins og hver dagur væri hennar seinasti. Ég álít auðvitað sjálfsagt, að þetta mál fari til nefndar og 2. umr., en ég held, að það væri rétt af hæstv. ríkisstj., - ja, ég veit ekki, hvort hún er búin að ráðgast við sína stjórnarflokka um þetta, þannig að þetta fari í gegn eins og allt annað, sem hún stingur upp á, - en ég held, að það væri rétt, ef henni er ekki alveg nákvæmlega sama um, hvernig hún fær peninga og hvaða afleiðingar hennar peningaöflun hefur, að hún léti heilbr.- og félmn. athuga, hvort það finnast ekki ofur lítið betri aðferðir en þessar til þess að ná tekjum í ríkissjóð.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. Það er ekki ástæða til þess að vera að deila við þennan hv. þm., sem var hér að tala áðan. Ókunnugir menn gætu haldið, að hann væri eitthvað gallaður á skapsmununum, en við, sem erum með honum hér daglega, erum farnir að venjast þessu, og jafnvel getur hann ekki setið á sér að koma hér upp í ræðustólinn til þess að mótmæla jafnsjálfsögðu máli og þessu, sem ég hér var að ræða um áðan. Það er leiðinlegt, að ég skyldi vera of bjartsýnn, þegar ég sagði, að þetta væri þó sennilega eitt af þeim fáu málum, sem við gætum sameinazt um. En það var of mikil bjartsýni. Hv. 2. þm. Reykv. þurfti að koma hér upp, mótmæla þessu, kasta skít úr klaufunum um alveg óskyld mál, talaði um það, að nú væri svo illa komið fyrir ríkissjóði, að hann gæti ekki annað en efnt til happdrættis til þess að koma sjúkrahúsunum áfram. En það er hreinn misskilningur hjá þessum hv. þm., ef hann heldur það, að þetta fé eigi að fara í ríkissjóð. Þetta fé er alveg óskylt ríkissjóði, það á að stofna sérstakan sjóð. Ég hef ekki gert ráðstafanir til þess að afnema þau lög, sem gilda um það, að ríkissjóður styrki sjúkrahúsabyggingar að sínum hluta, annars vegar að 2/5 og hins vegar að 3/5 hlutum, eftir því hvort húsin eru í kaupstöðum eða í sveitum. Þau lög verða í gildi áfram. En þetta frv. er flutt til þess að stofna sérstakan sjóð, til þess að við höfum rýmri hendur fjár en áður hefur verið. Og það er ekki fyrst nú, sem við höfum orðið varir við það hér á Alþingi, að við höfum ekki fullar hendur fjár, hvorki þegar um það er að ræða að verja peningum til byggingar sjúkrahúsa né annarra þarflegra hluta. Ríkissjóður á ekki að sleppa við sitt framlag, þótt þetta frv. nái fram að ganga. Varðandi þá spurningu, sem hv. 2. þm. Reykv. var með hér áðan um það, hvort sjúkrahúsin hafi orðið svo á eftir núna og afskipt, þá veit hv. þm. það, ef hann les fjárlögin, sem við nýlega höfum samþ., að það hefur aldrei verið varið meira á fjárl. til sjúkrahúsa en einmitt nú. En eigi að síður þykir ástæða til að fá fé til þessara mála, meira en er á fjárlögum. Við erum með miklar framkvæmdir í heilbrigðismálunum. Við erum að byggja við landsspítalann stærra en gamli spítalinn var. Við erum með sjúkrahúsabyggingar víðs vegar um landið. Og þegar þessum sjúkrahúsabyggingum er lokið, þannig að við teljum, að við höfum nægilega mikið af sjúkrahúsum, þá þarf mikið til þess að standa undir rekstrinum. Það þarf að eignast hin fullkomnustu tæki víða, og það þarf að kosta menn til sérfræðináms og svo ótalmargt, ef við viljum hafa okkar heilsugæzlu og heilbrigðismál í góðu lagi. Við viljum ekki sætta okkur við það, sem við höfum orðið að búa við áður. Við viljum koma málunum í fullkomnasta horf, ekki aðeins eins og það er bezt hjá nágrannaþjóðunum, heldur ætlum við að standa þeim framar. Þetta frv. á að gera okkur fært að komast lengra en við höfum áður farið. Þetta frv. getur orðið til þess að skapa fjármagn, sem við höfum yfir að ráða til heilbrigðismálanna og er ekki tekið af fólkinu nauðugu, heldur fjármagn, sem það lætur viljugt af hendi, bæði vegna þess, að það hefur einhverja von um vinning, og ekki sízt vegna þess, að það er um leið að styrkja gott málefni. En tilgangur frv. hefur farið algerlega fyrir ofan garð og neðan hjá þessum hv. þm., sem talaði hér áðan og talaði af þessum gamla vana að tala í hverju máli, hvort sem hann hefur verið búinn að setja sig inn í það eða ekki, hvort sem það er gott mál eða vont mál. Og oft er það, þegar þessi maður talar um mál án þess að hafa gefið sér tíma til þess að athuga tilgang þess eða innihald, að þá verður ræðan eins og sú, sem hann flutti hér áðan. Ég sé ekki ástæðu til að segja meira um það.



Herra forseti. Þetta litla frv., sem hæstv. ríkisstj. ber hér fram og hæstv. viðskmrh. hefur nú talað um með dálitlum sárindum, er vafalaust borið fram til þess að styðja gott málefni, ekki skal ég efast um það. Það gefur þó ofur litla mynd af því fjármálasiðferði, sem núverandi hæstv. ríkisstj. hefur dyggilega stuðlað að og unnið að hér í okkar þjóðfélagi á undanförnum árum. Þó að þetta sé lítið frv., þá ber það þó ljóst vitni um það fjárhættuspil og það fjárglæfraspil, sem hér hefur verið rekið og hér hefur sífellt orðið umfangsmeira í okkar þjóðfélagi. Við könnumst allir við það, að á undanförnum árum hefur það færzt meir og meir í aukana, að gripið hefur verið til þess að stofna happdrætti til þess að koma einu og öðru þörfu og stundum miður þörfu í framkvæmd. Það hefur verið slegið á strengi fjárhættuspilamennskunnar, fjárglæfranna, ævintýramennskunnar með þjóðinni, og þessi fjárglæframennska og spilamennska hefur færzt út í atvinnuvegi þjóðarinnar einnig. Það er óþarft að rekja það í löngu máli, en mér finnst rétt og ástæða til að vekja athygli á þessu hér í sambandi við þetta litla frv. Með því að leggja hér fram þetta frv. ætlar ríkisstj. að afla tekna til að efla líkamlega heilbrigði þjóðarinnar. Um það efast ég ekki. En hitt er jafnljóst, að um leið stuðlar þetta frv. að andlegri óheilbrigði þjóðarinnar. Það stuðlar að því að æsa upp spilafíknina og fjárglæframennskuna með almenningi, og ég skal játa það hreinskilnislega, að ég efast um, hvort meira gagn vinnst með þessu frv. eða ógagn í þessum efnum. Ég efast um það, hvort það tekst með þeim peningum, sem út úr þessu „lotteríi“ fást, að vinna líkamlegu heilsufari borgaranna meira gagn en það ógagn verður, sem þeim er andlega unnið með þeirri spilamennsku, sem hér á að ýta undir. Það er ekki í fyrsta skipti, sem ríkissjóður fer inn á þá braut að afla tekna til hluta, sem hann á að standa undir, með fjárglæfraspilamennsku eða happdrætti. Hér á árunum var stofnað annað happdrætti, þar sem var aflað 30 millj. kr. í ríkissjóð á örfáum mánuðum með því að selja happdrættisskuldabréf. Og þetta er þá annað í röðinni. Happdrætti háskólans er nokkuð svipaðs eðlis. Þar er um að ræða framkvæmdir, sem ríkið hefði að öllu eðlilegu átt að hafa með höndum, en hefur velt yfir á spilabrautina. Og ég sé það fyrir mér, að ef svona verður haldið áfram, eitt happdrætti tekur við af öðru, þá verður þess ekki langt að bíða, að við verðum svipað á vegi staddir og ríkið Monaco, sem við könnumst við og ekki hefur neinar aðrar tekjur en af fjárhættuspili. Og ég hálffurða mig á því, þegar ég sé vilja hæstv. ríkisstj. eins og hann kemur fram í þessu frv., að hæstv. ríkisstj. skuli ekki fyrir nokkru hafa farið inn á þessa braut almennt með ríkistekjurnar, að taka þær í spilavíti eins og Monte Carlo og koma sér hjá þeirri óánægju, sem allir vita að hefur komið fram hjá almenningi vegna hinna auknu skattaálagna, sem nú hafa verið samþykktar og á undanförnum árum hafa verið síþyngdar. Ég furða mig á því, að ríkisstj. með það hugarfar, sem hefur lýst sér í öllum eða flestum verkum hennar, skuli ekki í alvöru hafa lagt til hliðar allar venjulegar tekjuöflunarleiðir heilbrigðs þjóðfélags og tekið upp spilavítið. Þetta frv., sem hér um ræðir, ber þess ljóst vitni, að þessi hugsun er núverandi ríkisstj. ekki fjarri skapi. Hér er nefnilega farið inn á sjálfa „rúllettuna“, talnahappdrættið, sem er höfuðuppistaðan í spilabönkunum í Monte Carlo. Það er ekkert minna, sem okkur er ætlað að samþykkja hér, það á að veðja á tölurnar eins og þar er gert. Það er þetta, sem hæstv. viðskmrh. lýsti hér yfir í upphafi ræðu sinnar, að hann væri sannfærður um, að allir þm. væru sammála. Ég vil fyrir mitt leyti, þó að ég játi það, að hér sé hin hliðin ágæt, þ.e.a.s. efling sjúkrahúsa og líkamlegrar heilbrigði þjóðarinnar, og þó að þar sé þörf mikilla fjármuna, þá skal ég samt sem áður játa það, að ég hef viðbjóð á þeirri tekjuöflunarleið, sem hér er lagt til að farið verði inn á.



Herra forseti. Ég vildi segja hér aðeins nokkur orð út af þeim umræðum, sem orðið hafa út af þessu máli. Hæstv. heilbrmrh., sem hafði orð fyrir frv., gat um tilgang þess og efni frv. og gerði að till. sinni, að því yrði vísað til heilbr.- og félmn. til athugunar. Þetta tel ég rétt og sjálfsagt, að þannig sé að farið, að mál séu íhuguð, þó að þau kunni að hafa fengið góðan undirbúning, áður en þau eru flutt inn í þingið, að þá eigi að síður gefist þingmönnum kostur á að íhuga þau vandlega. Nú hafa tveir hv. þm. gert aths. við þetta frv., og ég hef ekkert að athuga við slíkt, hv. 2. þm. Reykv. og hv. 8. landsk. þm., og það hafa þeir gert reyndar á mjög mismunandi hátt. Hv. 2. þm. Reykv. telur, að það kunni að vera íhugunarvert að ganga mjög langt inn á þá braut að afla fjár til framkvæmda, þó að góð mál eigi í hlut, því að þessi háttur á fjáröfluninni hafi það í sér fólgið, að varhugavert kunni að vera. Og vissulega er það alveg rétt, það er ekki hægt að neita því, að þar sem menn leggja nokkra fjármuni í einhvers konar spilamennsku, hvort sem það er heldur venjulegt happdrætti, eins og það hefur tíðkazt hér hjá okkur, eins og t.d. happdrætti háskólans og önnur, sem starfa nú hér, eða það fyrirkomulag er haft á eins og þetta nýja frv. greinir, þá er vitaskuld rétt að gefa því gætur, að ekki sé það gert úr hófi fram. En ég hélt ekki, að þessi máti, sem við höfum enn á fyrirkomulaginu á happdrættunum, hvort það er nú heldur með happdrætti háskólans, eins og það er starfrækt, eða með því, sem felst í þessu frv., sem er að vísu með nokkru öðru móti, þó að vinningsmöguleiki og vinningar, sem kunna að fást, séu í raun og veru undir tilviljun komnir, en ekki öðru, hvor mátinn sem hafður er á, þá má segja, að það sé blind tilviljun, sem ræður. Það kann að vera, ef farið er mjög langt út á þessa braut, að þá megi ganga of langt í því og það geti orðið til skaða. því dettur mér ekki í hug að mótmæla. En ég vil vona, að þótt þetta bætist við það, sem fyrir er hjá okkur, þá sé það samt sem áður innan þess ramma, að enn stafi okkur engin hætta af því. Og ég vil mega vona, að ef það sýndi sig í framkvæmdinni um þessi mál, þá ekki eingöngu þetta, því að það er ekki svo sérstætt, heldur yfirleitt þessi happdrættismál okkar, sem við höfum, að þá verði Alþingi þess umkomið að gera þar breytingu á og draga úr þessu. Happdrætti háskólans, sem stofnað var til, var beinlínis til þess að koma til liðsinnis þeirri miklu og góðu menningarstofnun okkar, að hún gæti aflað sér þeirra húsakynna, sem henni eru nauðsynleg, til þess að hún nái þrifum og þroska og geti unnið sitt hlutverk hjá þjóðinni að manna og mennta ungmennin, sem eiga mörg að vera beinlínis starfsmenn þjóðfélagsins og önnur að nota sína menntun í þágu þjóðarinnar, þó að það sé á nokkuð annan hátt. Ég hygg, að enginn, sem til þekkir, sjái eftir því, að stofnað var til happdrættis háskólans. Svo mikill ávinningur hefur orðið af því starfl. og ég vil mega vona, að sú stofnun kafni ekki undir nafni, hún ræki sitt hlutverk þannig, að við þurfum ekki að sjá eftir þeim fjármunum, sem gengið hafa til þess að efla hana og gera hana vel úr garði. Það hygg ég að sé ekki ágreiningsefni milli manna, hvort heldur hér er á Alþingi eða utan þings. Um hin happdrættin, þau opinberu eða hálfopinberu, eins og dvalarheimili aldraðra sjómanna og heimilið á Reykjalundi, þá hafa þau vissulega gert mjög mikið gagn. En til alls þessa, sem ég hef nú nefnt, hefur verið stofnað af því, að okkur hefur sýnzt, að við gætum ekki af opinberri hálfu lagt það mikla fjármuni fram, að hægt væri að sinna þeim óskum, sem þeir menn, sem að þessum stofnunum standa, hafa haft fram að færa, og þess vegna hefur verið gripið til þessara ráða. Hið sama er að segja um þetta mál, sem við erum að ræða nú. Ríkið skuldar margar milljónir, ég þori ekki almennilega að nefna töluna, mig minnir, að það muni vera eitthvað upp undir 10 millj., kannske er það ekki alveg rétt hjá mér, til þeirra stofnana, sem hafa lagt fjármuni í byggingar og útbúnað á sjúkrahúsum. Nú verjum við á fjárlögum milli 10 og 20 millj. kr. til þessara mála, og það er hvergi nærri nóg. Það skortir stórkostlega á, að byggð séu þau sjúkrahús, sem talið er af heilbrigðisyfirvöldunum bráðnauðsynlegt að koma upp, og þegar þau eru upp komin, þurfum við að starfrækja þau. En slíkar byggingar og útbúnaður þeirra kostar afar mikið fé og rekstur þeirra sömuleiðis. Fólkið úti um landið, sem á oft erfitt uppdráttar með að leita til þeirra sjúkrahúsa, sem fyrir eru, og þráir að fá bætt úr þessu með byggingu nýrra sjúkrahúsa, þráir það mjög, að úr þessum málum verði bætt. En þó að svona standi á og þó að fjárlög séu þetta há, eins og hv. 2. þm. Reykv. hefur réttilega bent á, þá höfum við haft í það mörg horn að líta nú á Alþ., að öllu þessu fé er ráðstafað, og samt sem áður er svona lítið til þessara mála, til byggingar sjúkrahúsa og rekstrar þeirra. Ég hygg, að það vanti alls ekki viljann til þess að fá úr þessu bætt hér á Alþ., og þar tala ég alveg eins til hv. stjórnarandstæðinga og þeirra, er nú styðja hæstv. ríkisstjórn. Áreiðanlega í öllum flokkum hafa menn vilja á því að bæta úr þessu, og menn eru að leita ráða til þess að fá úr þessu bætt sem allra fyrst. Nú hefur hæstv. ríkisstj. hugkvæmzt að reyna að ráða bót á þessu eða flýta fyrir því, að það verði ráðin bót á þessu, með þessu móti. Og það vildi ég vona, að ekki væri hægt um það að segja, að það væri skemmdarstarfsemi framin með því. Þó að hv. ræðumenn, sem töluðu hér, - ja, ég vil nú ekki segja um hv. 2. þm. Reykv., að hann talaði beinlínis á móti þessu máli, þannig tók ég eftir ræðu hans, og kannske ekki 8. landsk., en það verð ég að játa, að ég var meira í vafa um meiningu hans, - komi auga á ýmislegt, sem aflaga fer í þjóðfélagi okkar og á öðrum sviðum, þá má samt sem áður ekki þetta málefni gjalda þess, að ekki hefur verið lagfært á öðrum sviðum það, sem aflaga fer. Hitt þykir mér eðlilegt, að ef þeir koma auga á eitthvað þess konar, og ég efast ekki um, að hægt sé að tilgreina ýmislegt, sem þannig er ástatt um í okkar þjóðfélagi, að þá sé á það bent og að því fundið. En þá þarf að gera sérstakar ráðstafanir því máli til lagfæringa, en ekki blanda því saman við önnur mál, svo framarlega sem maður telur það óskylt mál. Og þannig vil ég mega taka ræðu hv. 2. þm. Reykv. sérstaklega, og ég vil vona líka, að hv. 8. landsk. hafi ekki meint það með sínum orðum, að hann teldi tilganginn með þessu máli óheilbrigðan eða þó að þessi leið væri farin, þá væri hún neitt háskaleg. Og því mega menn ekki blanda saman. - Ja, hv. 8. landsk. sagði nú eitthvað í sínu sæti, að ég mundi ekki hafa misskilið þetta, þ.e.a.s., það hefði ekki vakað fyrir honum, að hann teldi málefnið óheilbrigt, sem hér á að greiða fyrir. Ég vil alls ekki heldur ætla það. En hv. þm. verður að virða mér það til vorkunnar, að hann kvað svo fast að orði, að þessi leið, þetta frv., mundi stuðla að andlegri óheilbrigði meðal þjóðarinnar. Ég skal ekkert um þetta deila við hann, ef hann telur, að í kjölfar happdrættis, í hvaða mynd sem er, kunni þetta að koma. Ef hann er þeirrar skoðunar, þá er ekkert um slíkt að fást. Ég tel þetta ósköp yfirdrifið og öfgafullt, af þeim kynnum a.m.k., sem við höfum enn af okkar happdrættum, að það þurfi að leiða af því slík óhöpp fyrir þjóðfélagið sem hann hafði þarna á orði. Ég held, að það sé fjarri öllu lagi. En það er sitt hvað, þó að þannig sé ekki ástatt um það eða þess sé gætt að fara ekki út fyrir skynsamleg takmörk með slíka starfsemi. Hæstv. ráðh. dró fram í ræðu sinni þann tilgang, sem frv. hefði, og gerði till. um, að því yrði vísað til n., og óskaði eftir, að n. athugaði málið gaumgæfilega. Ég vil einmitt taka undir hans ummæli í því efni, og koma þá vitaskuld til greina öll þau atriði, sem menn telja að málið áhræri. Ég vil nú vona, að menn láti ekki þetta málefni gjalda þess, þó að menn komi auga á ýmislegt, sem aflaga fer nú í okkar þjóðfélagi og víssulega þyrfti að laga. Þar get ég verið um ýmis atriði hv. ræðumönnum eða hv. 2. þm. Reykv. sammála. En þó að slíkra umbóta sé þörf og ekki sé búið að framkvæma slíkt, þá mega menn samt sem áður ekki af gremju yfir slíku láta góð málefni gjalda, þannig að þau séu sett á hakann aðeins fyrir það, hvað í öðrum efnum er áfátt. Ég vil því einmitt mega vona, að hv. stjórnarandstæðingar taki málinu, eftir því sem efni standa til, með fullri vinsemd og greiði fyrir því, að það nái fram að ganga í einhverri mynd, þannig að tilganginum verði náð, sem vakir fyrir með flutningi þessa frv.



Herra forseti. Þó að ég kunni nú að fá e.t.v. hnjóðsyrði um það, að ég taki til máls í þessu máli, af því að mig langi til að heyra sjálfan mig tala, og ég tali í hverju máli bara til þess að tala, þá ætla ég ekki að láta það aftra mér. Ég þykist hafa ástæðu til að ræða ýmis atriði í þessu máli, sem er nýmæli. Þetta mál er nýmæli, og hefur ekki verið gerð grein fyrir efni þess, hvorki í frv. sjálfu né athugasemdum, sem því fylgja, eða í framsöguræðu hæstv. heilbrmrh., á þann hátt, að ég kunni full skil á málinu og eðli þess. Um málið í sjálfu sér vil ég fyrst segja það: Ég tel það koma fram á óeðlilegum tíma. Þetta er tekjuöflunarfrv. til framkvæmda, sem alltaf hefur verið ætlað fé á fjárlögum, og hefði verið langsamlega eðlilegast, að hæstv. ráðh. og ríkisstj. hefði komið með öll tekjuöflunarfrv. í sambandi við framkvæmdir á fjárl., áður en fjárlagaafgreiðslunni lauk. Við sitjum í fjvn. viku eftir viku við að mynda okkur skoðun um, hvað miklu fé sé hægt að verja til vegamála, hafnamála, heilbrigðismála, skólamála o.s.frv. Það var mikið rætt um það, að stór nauðsyn væri á því að verja miklu fé til heilbrigðismála, skólamála og margra fleiri mála, en ekki hægt að fullnægja því. Hæstv. stjórnarflokkar ákváðu síðan, hve miklu af væntanlegum tekjum ríkissjóðs skyldi varið á núverandi fjárhagsári til heilbrigðismála, og felldu tillögur um meiri fjárveitingar til þessara mála, þótti þar alveg nóg komið, að því er virtist, og vildu ekki verja meira fé til þeirra. Svo kemur ríkisstj., þegar fjárlög hafa verið afgreidd, og segir: Nú skulum við búa til svolítinn sjóðpung utan við ríkissjóðinn, og úr honum skal varið fé til sjúkrahúsa. - Eigum við ekki von á öðru frv. um að afla nú sérstakra tekna til skólamála að einhverjum slíkum leiðum, að leiðum fjárhættuspilarans? Er ekki hugsanlegt, að það komi á morgun, eða til skólanna, eða til hafnamála kannske, og að þetta verði svo allt utan við og á eftir að fjárlög hafa verið afgreidd? Afgreiðsla fjárl. verður þokkalegur skrípaleikur með svona vinnubrögðum. Þetta atriði eitt út af fyrir sig finnst mér vera full ástæða til að vita. Það er hlutfallslegt uppgjör um það, hve miklum hluta af ríkistekjunum skuli varið til hinna ýmsu nauðsynlegu útgjalda og framfaramála, sem við erum að stritast við að mynda okkur rétta skoðun um, þegar við erum að afgreiða fjárlögin. Og svo ruglast þetta allt saman og er sett úr böndum, öllum hlutföllum raskað með því, að ríkisstj. kemur og einstakir ráðherrar með frumvörp um að verja kannske milljónafúlgum, sem við vitum þó ekki um, hve hér er mikið, til einstakra liða. Ef það hefði legið fyrir áður, þá hefði e.t.v. þótt miklu eðlilegra, að þessi fjáröflun hefði tekið til fleiri nauðsynlegra framkvæmdaflokka en þessa eina, þó að þörf á að hraða byggingu sjúkrahúsa sé óumdeild og óumdeilanleg. En það er bara margt fleira, sem kallar að. Í sambandi við frv. sjálft, sérstaklega í sambandi við 5. og 7. gr. frv., þar sem segir í 5. gr., að ráðh. sá, sem fer með heilbrigðismál, setji happdrættinu stjórn og ákveði nánar um störf þess með reglugerð, m.a. um þátttökugjald, langar mig til að vita, ef hæstv. ráðh. hefur hugsað það mál, hvernig sú stjórn er hugsuð. Hvernig á hún að vera samsett, og hvaða vald hefur hann hugsað sér að veita henni samkv. þeirri reglugerð, sem þarna er boðuð? Miklu viðkunnanlegra hefði verið, að í 5. gr. frv. hefði verið ákvæði um það, hvernig stjórn happdrættisins skyldi vera skipuð og hvað hennar verksvið skyldi vera, hvaða vald hún skyldi fara með, því að hér er verið að fara með fjármálavald, sem er hluti af því valdi, sem ríkisvaldið á að fara með. Ég þykist kaupa kött í sekk með því að fá þetta svona fram sett eins og það er í 5. gr. og hefði viljað, að gr. hefði kveðið á um það, hvernig stjórnin yfir happdrættinu ætti að vera skipuð og hvaða valdsvið henni væri ætlað. Ég vona, að hæstv. ráðh. upplýsi það, ef það mál er hugsað á þessu stigi málsins. En óneitanlega er þarna bara ráðherranum falið að ákveða þetta valdsvið eftir eigin höfði, og það er ekki þingræðislegt. Þó skiptir enn meira máli með 7. gr. Þar segir, að ráðh. sá, sem fari með heilbrigðismál, skipi stjórn sjóðsins og setji nákvæmari reglur um starfsemi hans. Nú veit ég ekki, hvort hæstv. ráðh. eða ríkisstj. hefur gert sér einhverja hugmynd um, hversu mikil fúlga það kynni að verða árlega, sem gæti safnazt með svona happdrætti. hvort þetta yrði kannske milljónaupphæðir. Og ég vil gjarnan fá að vita um það, ef hæstv. ríkisstj. hefur myndað sér einhverjar skoðanir um það, hversu mikið fé hér geti orðið um að ræða, ef þetta svarar þeim vonum, sem flytjendur málsins gera sér vonir um. En þarna segir, að ráðh., sem fer með heilbrigðismál, skuli skipa stjórn sjóðsins og setja nánari reglur um starfsemi hans. Ekkert veit ég um það, hvernig þessi stjórn á að starfa, hvort hún á að ákveða, til hvaða sjúkrahúsa skuli veita fé eða til hvaða líknarstarfsemi skuli veita framlög af tekjum sjóðsins, eða neitt um það, hvernig þessi sérstaka stjórn yfir þessari deild ríkissjóðsins því að raunverulega er þetta ekki annað en deild úr ríkissjóði - á að starfa, hvort þarna á að vera nokkurt samstarf við fjvn., sem situr út af fyrir sig og er að burðast við að skipta fjárveitingum til sjúkrahúsa. Svo kemur önnur stjórn án sambands við fjvn. og skiptir líka fé úr milljónasjóði kannske til sjúkrahúsa, kannske til sömu sjúkrahúsanna sem við erum búnir að ætla ákveðinn hlut í réttu hlutfalli við önnur sjúkrahús. Svo er bætt ofan á viss sjúkrahús eftir geðþótta ráðherra, eftir að slík skipting hefur farið fram. Ég segi: Ef þetta er hugsað svona, þá er þetta illa farið. Og því miður höfum við dæmin af því. Þegar fjvn. er að skipta takmarkaðri upphæð til vega og brúa, er verið að reyna að hafa jöfnuð á því, að hlutfallslega fari þetta nokkuð jafnt um alla landshluta og í öll kjördæmin, og þm. eru að reyna að fylgjast með því, að enginn sé þar afskiptur og að þetta sé nokkurn veginn í réttlátu hlutfalli við verkefnaþörf og aðstöðu. Svo er til sérstakur sjóður, brúasjóður. Svo getur allt í einu komið milljónafúlga úr honum, það vitum við um fyrst síðar, milljónafúlga í eitt kjördæmi, sem annars var búið að fá hlutfallslega fyllilega sinn hlut móts við önnur kjördæmi. Þetta er eitt, sem sýnir það, að með þessum sérsjóðum er hægt að raska öllu jafnvægi og allri skynsemd í úthlutun fjvn. á fjárveitingum til einstakra málaflokka, og það hefur verið gert. Og eftir því sem komið er með fleiri sérsjóði undir sérstjórn ráðherra og stjórnar, sem hann einhvern veginn velur eftir sínu höfði, þá er þessi skipting á tekjum ríkissjóðsins að verða hrein markleysa. - Þriðji sjóðurinn er svo raforkumálasjóður, sem hæstv. ráðh. hefur víst átt sæti í og á sennilega sæti í sem ráðherra. Hann hefur verið að ráðstafa fé til raforkuframkvæmda utan við það, sem fjvn. hefur getað haft nokkra yfirsýn yfir eða fengið nokkra vitneskju um fyrr en eftir dúk og disk. Ég er alveg á móti þessari stefnu, að búa til sjóð á sjóð ofan utan við ríkissjóðinn, og svo er engin heildaryfirsýn yfir það, hvernig fé er varið úr þessum sjóðum. En þetta virðist nú vera mjög í tízku hjá núverandi hæstv. ríkisstj. Henni dugði ekki ríkissjóðurinn núna í sambandi við afgreiðslu fjárl. Þá setti hún upp hundraða milljóna sjóð við hliðina á ríkissjóði, svokallaðan framleiðslusjóð. Hingað til hefur það verið svo, að þegar menn hafa litið á tekjuhlið fjárlagafrv., hafa menn séð, hvaða skattar voru lagðir á landslýðinn, þetta mikið var í tekjuskatt o.s.frv. Nú þarf að líta í fleiri hornin. Og af gjaldabálkinum átti að vera hægt að sjá, hvaða hluti af gjöldunum færi til ákveðinna mála. Nú þarf að fara í gegnum ríkissjóðstekjur og ríkissjóðsútgjöld og framleiðslusjóðstekjur og framleiðslusjóðsútgjöld, og svo þarf að athuga um tekjur í brúasjóð og gjöldin úr honum og raforkumálasjóðinn og gjöldin úr honum og þennan væntanlega sjóð, sem á að heita Sjúkrahúsasjóður, og tekjuöflun til hans og gjöldin úr honum og hafa yfirsýn yfir þetta allt saman til þess að vita, hvernig hlutfallsleg skipting er á tekjum og gjöldum ríkissjóðs til hinna ákveðnu málefnaflokka. Úr þessu verður eintómur hrærigrautur, sem enginn hefur yfirsýn yfir, og hægt að verja margföldu fé til vissra stofnana móts við aðrar og raska öllu skynsamlegu jafnvægi og samhengi. Út af því, sem nokkrir hv. þm. hafa svo lagt hér til þessa máls um aðferðina til að afla fjárins, skal ég segja það, að ég kynni miklu betur við, að þessa fjár til byggingar sjúkrahúsa væri aflað að venjulegum leiðum, þeim leiðum, sem ríkissjóður aflar sér almennt tekna á, með opinberri skattaálagningu. En ef hæstv. ríkisstj. hefur ekki fundizt, að hún væri búin að stíga yfir skóvarpið í þeim efnum nú, þá hefði verið bezt, að hún hefði komið með eitt nýtt grímulaust skattaöflunarfrumvarp í viðbót, en þetta er auðvitað ekkert annað en önnur leið til þess að fara ofan í vasa skattþegnanna, og þar er valin óneitanlega aðferð fjárhættuspilarans, og ég álít, að hún sé ekkert meðmælaverð, og sízt af öllu ástæða til þess að fagna henni ofan á það, sem áður hafði gerzt, ofan á þau met, sem slegin höfðu verið áður í skattpíningu og allir héldu að væru orðin nóg. Þar að auki er þetta því vítaverðara, að hin skattafrumvörpin voru þó tekin í sambandi við fjárlagaafgreiðsluna, en þetta kemur fram eftir að búið er að ganga frá fjárl. næsta árs og búið að vega og meta og togast á um, hvað ríkið hefði efni á að láta fara til sjúkrahúsa og heilbrigðismála af tekjum ríkissjóðs. Og nú á að koma og segja: Hér skal bara leggja í sérstakan sjóð, toga út úr vösum skattborgaranna kannske nokkrar milljónir, og það á að fara eftir geðþótta ráðherra og stjórnar, sem hann setur og enginn veit í þingi nú, hvernig á að vera skipuð eða hvaða valdsvið á að hafa, og það skal gauka að þessari stofnun og hinni og að þessum þætti líknarstarfsemi o.s.frv., án þess að þingið fylgist þar nokkurn hlut með. Ég bið engrar afsökunar á því, að ég hef notað mitt málfrelsi í þinginu til þess að benda á þessi atriði frv. og óska eftir, að hæstv. ráðh. vilji svara þeim atriðum um búning og uppbyggingu frv., sem ég taldi sérstaka ástæðu til að fá að vita um, en það var um, hvernig hann hugsaði sér skipun stjórnar samkv. 5. gr. og valdsvið þeirrar stjórnar og skipun stjórnar sjóðsins og starfsemi hans og þær reglur, sem ráðherra á að vera heimilað að setja um þá starfsemi samkvæmt þeirri grein.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð af því tilefni, að það var beint til mín alveg ákveðnum fyrirspurnum, og ég vil þá verða við því að svara þeim. Annars undrast ég það, þegar hv. ræðumenn eru að tala um fjárhættuspil í sambandi við þetta frv., það eigi að fara að taka upp aðferðir fjárhættuspilaranna til þess að afla tekna. Hvað er þetta með happdrætti Háskóla Íslands, happdrætti fyrir dvalarheimili aldraðra sjómanna, S.Í.B.S.? Hafa ekki margir verið stoltir af því að hafa komið upp háskólanum með þessari aðferð, sem notuð hefur verið? Eru ekki landsmenn stoltir af Reykjalundi og starfsemi S.Í.B.S.? A.m.k. þegar útlendingar eru að koma og þegar verið er að sýna útlendingum starfsemina. Og eru menn ekki stoltir yfir því að vera að byggja veglegt hús sem dvalarheimili fyrir aldraða sjómenn? En fjárins til þessara framkvæmda er aflað með svipuðu móti og ætlazt er til að notuð verði til fjáröflunar fyrir sjúkrahúsasjóð. Það sjá nú allir, hvað mikið grín er í þessu, þegar hv. stjórnarandstæðingar eru að koma hér upp og belgja sig á móti þessu frv. á þeim forsendum, að þetta geti spillt síðferði þjóðarinnar og að þetta sé hættulegt frá því sjónarmiði. Ég geri ráð fyrir því, að a.m.k. einhverjir af þessum þm., sem talað hafa á móti frv., hafi verið með því að stofnsetja þau happdrætti, sem ég áðan nefndi. Ég a.m.k. hef haldið, að þessir menn væru stuðningsmenn S.Í.B.S. Ég hef haldið, að þessir menn hafi viljað stuðla að því að byggja dvalarheimili aldraðra sjómanna, og ég hef haldið, að þessir menn væru stuðningsmenn Háskóla Íslands, og ég hef haldið, að þessir menn væru stuðningsmenn heilbrigðismálanna í landinu og vildu leggja sitt til, að það mætti takast að afla nægilegra fjármuna til þess, að heilbrigðismálin gætu verið í góðu lagi í þessu landi. Og ég er alveg sannfærður um, að í hjarta sínu vilja þessir menn þetta, þótt þeir af einhverjum ástæðum telji hagkvæmt að rísa gegn þessu frv. með sérstöku offorsi. Það er eðlilegt, að menn geti greint á um það, hvernig orðalag eigi að vera í frv. Það er allt annað en að greina á um tilganginn. Það getur verið eðlilegt, að hv. 3. landsk. þm. vilji fá það upplýst, hvernig stjórn sjóðsins á að vera skipuð og hvert valdsvið hennar á að vera. Það er alveg eðlilegt, að slík spurning komi fram, og hún getur víssulega komið frá manni, sem er því fylgjandi að afla fjárins á þann hátt, sem hér er lagt til. Ég get upplýst, að ég hef hugsað mér, að þetta væri þriggja manna stjórn, að læknadeild Háskóla Íslands tilnefndi einn mann, að Læknafélag Íslands tilnefndi annan og að landlæknir væri þriðji maðurinn og hann væri formaður sjóðsstjórnarinnar. Þetta er nú það, sem ég hef hugsað mér, og ég hefði satt að segja ekkert á móti því, þótt 5. gr. væri breytt á þann veg, að það væri ákveðið þar, hvernig stjórnin skyldi skipuð. Ég tel ekki, að það spillti neitt frv. Um það, hvort sjóðsstjórnin hefði samstarf eða samvinnu við fjvn., liggur í hlutarins eðli, að fjvn. og stjórn þessa sjóðs ættu að geta haft það mikið samstarf, að fjvn. víssi um það, hvaða sjúkrahús eða heilbrigðisstofnanir fá úthlutað úr þessum sjóði og hve mikið þau fá úr þessum sjóði á hverjum tíma, til þess að fjvn. gæti þá haft hliðsjón af því, þegar hún er að gera till. um fjárveitingar til vissra stofnana. Ég ætlast ekki til, að þannig menn veljist í stjórn sjóðsins eða þannig menn verði í fjvn., að þeir geti ekki talað saman hvað þetta snertir. Hv. 3. landsk. sagði hér áðan, að hann væri á móti slíkum sjóðsstofnunum. Mér skildist, að hann væri t.d. á móti því, að raforkusjóður hafi verið stofnaður á sínum tíma, hann væri á móti því, að hafnarbótasjóður var stofnaður, hann væri á móti því, að brúasjóður var stofnaður. En ósköp er þetta nú mikil skammsýni hjá hv. þm. Hv. þm. (HV) er því fylgjandi, að það verði haldið áfram rafvæðingu landsins, og ég held, að ég hafi heyrt hann segja, að það væri ánægjulegt, hve mikið væri búið að gera í landinu í rafmagnsmálunum. En þessi hv. þm. veit ekki, að raforkusjóðurinn hefur verið undirstaðan að raforkuframkvæmdunum í byggðum landsins á undanförnum árum. Ef hann hefði ekki verið stofnaður 1942 með sérstöku framlagi og síðan lagt í hann árlega, þá hefði enginn möguleiki verið til að vinna þessar framkvæmdir, sem búið er að gera. Ég segi það sama með hafnarbótasjóð. Vegna þess að sérstakt fé var ætlað í þennan sjóð, hefur drjúgur skildingur verið veittur til hafnarmála, sem annars hefði ekki fengizt. Og ég vil einnig segja eitthvað svipað um brúasjóðinn, að ef hann hefði ekki verið stofnaður á sínum tíma og alveg sérstakt fé til hans ætlað, væri eftir að byggja ýmsar þær stórbrýr, sem nú er búið að smíða. Það er þess vegna undarlegt, þegar einn hv. þm., sem á að vera kunnugur okkar atvinnulífi og okkar þörfum fyrir hinar mörgu framkvæmdir, skuli vera á móti því, að stofnaðir séu framfara- og framkvæmdasjóðir. Ég held, að hann hefði átt að segja heldur: Ég er á móti því, að ekkert sé gert í þessa átt og að við séum þess vegna alltaf févana og getum ekkert gert. - Það er það, sem allir þm. ættu að vera á móti, en ekki það, að stofnaði~r séu sjóðir og skapað fjármagn, sem er undirstaða framkvæmdanna. Ég held, að það væri tímabært fyrir hv. þm. að endurskoða afstöðu sína í þessu efni. Við skulum gera okkur ljóst, að það er ekki unnt að ráðast í dýrar framkvæmdir nema hafa til þess fjármagn. Hv. 2. þm. Reykv. sagði hér áðan m.a., að það gæti verið góður tilgangur með þessu frv. út af fyrir sig og það yrði nú að lögum, en svo yrði bara alveg horfið frá því að fullnægja tilganginum, það mætti alveg eins reikna með því, að peningarnir, sem fengjust í Sjúkrahúsasjóðinn, væru notaðir til einhvers alls annars en til heilbrigðismála. Ég er nú satt að segja dálítið undrandi, að þessi hv. þm. skuli koma með svona fullyrðingar, því að hvað segir þetta frv.? Það segir beinlínis, að stofna skuli sjóð, sem nefnist Sjúkrahúsasjóður, og það segir skýrt og skorinort, hver tilgangur sjóðsins er. Það er alls ekki heimilt að nota fé sjóðsins til annarra hluta en heilbrigðismála. Það getur engin ríkisstj. gert, og það gæti engin sjóðsstjórn gert, þegar lögin eru svo ótvíræð sem hér um ræðir.

En ef þeim verður nú breytt?

Já, hv. þm. segir: Þeim verður breytt seinna. - En þá er ástæða fyrir hv. 2. þm. Reykv. og aðra að andmæla, ef á að fara að breyta lögunum í þá átt að útiloka, að fé sjóðsins sé notað í þessum tilgangi, eða breyta þeim á þann hátt að gera mögulegt, að það verði notað í öðrum tilgangi en ætlazt er til. En eins og frv. er útbúið, er ekki mögulegt að nota fjármuni sjóðsins til annars en heilbrigðismála, og ég held, að hv. 3. landsk. (HV) hafi alveg skilið frv. rétt að þessu leyti. En þetta frv. fer í nefnd og þetta er 1. umr. Ég átti að mæta á fundi kl. 3, og það er nú beðið eftir mér. Ef umr. verður haldið áfram, verð ég að biðja hæstv. forseta um að fresta henni, af því að ég verð að fara af fundi núna. Ef hins vegar þeir hv. þm., sem eiga ótalað í þessu máli, vilja fresta því þangað til við 2. umr., gæti þessari umr. verið lokið og þeir talað við 2. umr. En það er á þeirra valdi að ákveða það.