Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil í fyrstu láta í ljós ákveðið óánægju mína yfir því, hvernig þróunin er að verða með afgreiðslu mála hér á Alþingi. Í aðalatriðum er það svo, að ef þm. bera fram frv., þó að það sé á öndverðu þingi, þá fara þau til nefnda. Þaðan fást þau ekki afgreidd, og leitað er allra ráða til þess að komast hjá því, að þingheimur þurfi að taka afstöðu til þessara mála. Eitt þessara dæma liggur fyrir hér. Við sjálfstæðismenn berum fram á öndverðu þingi till. til breyt. á húsnæðismálalöggjöfinni, sem sannarlega voru þess eðlis, að það var full ástæða til alvarlegrar íhugunar á þeim, og mér er nær að ætla, að ef sumt af því, sem þar er lagt til, fær engan byr hjá þinginu, þá muni reyndin verða sú, að menn sjái það kannske um seinan, hversu brýn nauðsyn var þó, að Alþingi féllist á þær brtt., sem þarna eru fluttar. En látum það út af fyrir sig gott heita, að meiri hlutinn, stuðningsmenn hæstv. ríkisstj., sé andvígur till. þeim, sem minni hl. eða stjórnarandstaðan ber fram hér á þinginu, En það er þó það minnsta, sem hægt er að ætlast til, að þeir séu þá menn til þess að taka afstöðu til þess með atkvgr. sinni og í þinglegri meðferð málanna. Hér hefur nú í sambandi við þetta mál þess verið freistað að koma engu að siður okkar till. þannig fyrir, að hv. alþm. verði að taka afstöðu til þeirra, hvort þeir eru með eða móti. En það er þó gert á alveg óvanalegan hátt, að frv., sem flutt er í upphafi þings, er fellt inn í annað frv., sem miklu seinna er fram komið, þar sem nefndin fæst ekki til þess að fjalla um bæði frv. samtímis, sem fjalla um sama mál og breyt. á sömu löggjöf. Ég tel, að það verði ekki komizt hjá því að átelja þetta, og eins og ég sagði áðan: um það þýðir ekki að sakast, þó að þm. séu ekki á eitt sáttir í málum eins og þessum eða öðrum, en það er þó a.m.k. réttmæt krafa stjórnarandstöðunnar, að málin fái þinglega meðferð og afgreiðslu. Um þetta mál að öðru leyti vil ég segja það, að mig undrar ekkert meðferðin á því nú af hálfu stjórnarliðsins. Hún er í samræmi við það, sem á undan hefur gengið í sambandi við húsnæðismálalöggjöfina. Það voru miklar bumbur barðar og flutt ný löggjöf, sem átti að heita um húsnæðismálin, á s.l. þingi. Var það þó ekkert annað, en endurritun í öllum aðalatriðum á fyrri löggjöf, og flest var það fært til verri vegar, sem tekið var upp úr hinni eldri löggjöf, en nýmælin voru sárafá og að mestu leyti nauðaómerkileg. Smávegis tekjuöflun var þó gerð tilraun til að stofna til, til húsnæðismálakerfisins eða byggingarsjóðs ríkisins, eins og það nú heitir, sem í raun og veru er ekkert annað, en nafn á því almenna veðlánakerfi, sem búið var að koma á fót með húsnæðismálalöggjöfinni 1955, fyrst og fremst undir forustu sjálfstæðismanna. Þá voru háværar raddir um það hér á sínum tíma af hv. núv, stjórnarsinnum, að sjálfstæðismenn hefðu brugðizt fyrirheitum sínum varðandi lánsútveganir til hins almenna veðlánakerfis, og meira að segja var svo langt gengið, að þetta voru talin ein mestu brigðmæli og svik í stjórnmálasögu síðari ára af sumum af hv. talsmönnum stjórnarliðsins. Samt liggja fyrir staðreyndir um það, að löng lán til íbúðabygginga fóru stórlega í vöxt á árunum 1955 og 1956, eftir að húsnæðismálalöggjöfin kom til framkvæmda, og að lánveitingarnar í þessu sambandi voru samkvæmt óyggjandi skýrslum, sem fyrir liggja frá Veðdeild Landsbanka Íslands, fyllilega í samræmi við það, sem áætlað var, og þó heldur meir. En hvernig horfa svo þessi mál í dag? Það er verið að gera smávegis breytingar á húsnæðismálalöggjöfinni að tilhlutan ríkisstj. eða leggja til breytingar. Þessar breytingar stafa af því, að þegar á að fara að framkvæma skyldusparnaðarkerfið, þá er ekki betur að þeim málum unnið, en það er sett í gang eitthvert bráðabirgðakerfi á s.l. ári og því er ætlað að ná fram til áramóta, og nú er verið að gera till. um nýtt kerfi í þessu sama sambandi, og er það áreiðanlega einsdæmi um framkvæmd löggjafar og í veigamiklum málum, að svo skuli að þeim unnið. En það, sem mestu máli skiptir, það að útvega lánsfé til íbúðabygginganna, nægjanlegt lánsfé til hins almenna veðlánakerfis, það fer allt í handaskolum hjá hæstv. ríkisstj., og þegar bornar eru fram till. um það hér við afgreiðslu fjárlaga af okkur sjálfstæðismönnum að auka framlög til heilsuspillandi húsnæðis samkv. 3. kafla húsnæðismálalöggjafarinnar, þá er það allt saman kolfellt af hv. stjórnarliði, enda þótt sýnt sé, að það er með engu móti hægt að standa sómasamlega við skuldbindingar af hálfu ríkisvaldsins gagnvart bæjar- og sveitarfélögunum, nema þessar till. okkar sjálfstæðismanna hefðu verið samþykktar. Að þessu voru færð alveg óyggjandi rök á sínum tíma, þegar afgreiðsla fjárl. fór fram. Bæjarstjórn Reykjavíkur hafði þá skorað á Alþingi með atkvæðum allra fulltrúa í bæjarstjórn Reykjavíkur, einnig þeirra, sem styðja núv. hæstv. ríkisstj., að hækka framlagið til heilsuspillandi húsnæðis úr 4 millj. kr. á ári upp í 12 millj. kr. og rökstutt það með því, að minna mætti það naumast vera til þess að uppfylla þau meginsjónarmið, sem ekki væri hægt að ganga fram hjá, að ríkisvaldið á hverjum tíma hlutaðist til um, að a.m.k. jafnmikið framlag kæmi frá ríkissjóði til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis eins og lagt væri af mörkum af hálfu bæjar- og sveitarfélaga. Þetta er allt saman kolfellt. Ekki hefur bólað á neinum nýjum úrræðum eða nýjum tilraunum til að afla hinu nýja veðlánakerfi, nýs fjármagns. Þó er þess að minnast, að þegar við skildum hér á þingi í maímánuði 1957 eða s.l. ár, þá hafði ríkisstj. uppi stór fyrirheit um það, að hún skyldi tryggja, að hinu almenna veðlánakerfi væru úthlutaðar 44 millj. kr. til útlána á árinu 1957. Þegar hæstv. ríkisstj. var hér spurð að því, hvernig og með hverjum hætti hún ætlaði að gera þetta, þá fengust engin svör. Það var gert ráð fyrir því, að það yrði útvegað frá bönkum og peningastofnunum. Þegar innt er eftir því, hvort ríkisstj., ef bankar og peningastofnanir geti ekki lagt þetta af mörkum, vegna þess að sparifjármyndun í landinu sé ekki nægjanleg, hafi þá uppi ráðagerðir um annaðhvort að taka þetta fé að láni erlendis eða treysti sér til þess að auka seðlaprentunina til þess að uppfylla þetta loforð, þá er ekkert sagt. Það er leitt algerlega hjá sér að svara þessu í þinglokin síðustu. Síðan líður á árið, og eitt er a.m.k. víst, að engu er úthlutað af þessum 44 millj. kr. til útlána á árinu 1957. En þegar kemur fram í lok októbermánaðar - um mánaðamótin október-nóvember - og verið er að semja við fulltrúa verkalýðsins um að falla frá kröfum um hækkað kaupgjald og sætta þá við að hafa óbreytt kjör, þá er m.a. stungið upp í þá loforði um 40 millj. kr. til íbúðalána, sem á að vera einn liður í að sætta þá við að falla frá hugsuðum kaupkröfum. Þá var ríkisstj. með þessu búin að lofa 84 millj. kr. til lánveitinga úr byggingarsjóði ríkisins eða hinu almenna veðlánakerfi á árinu 1957, því að ef loforðið í októbermánuði um 40 millj. kr. átti að hafa nokkurt gildi, þá hlaut það að vera til viðbótar 44 millj. kr., sem búið var að lofa í maímánuði, og getur ekki skoðazt sem endurtekning á hluta af því loforði. Þarna hafa sem sagt legið fyrir á s.l. ári frá ríkisstj. loforð um, að 84 millj. kr. skyldu verða lánaðar úr hinu almenna veðlánakerfi. Auðvitað vita allir, að þetta loforð hefur ekki frekar en önnur loforð hæstv. ríkisstj. verið efnt. En menn gera sér kannske ekki grein fyrir því, hversu hörmulegar efndirnar eru á þessu loforði. Húsnæðismálastjórn mun hafa tvisvar á árinu, eftir að þingi lauk í fyrra, í júlímánuði og nóvember, úthlutað í hvort sinn 10 millj. kr. til nýrra íbúðalána, en af því fóru 12 millj. kr. í júlí til þess að uppfylla þegar gefin lánsloforð, sem lágu fyrir, þegar loforðið um 44 millj. kr. var gefið í maímánuði s.l. En húsnæðismálastjórnin hefur þannig á ári hinna stóru loforða úthlutað 20 millj. kr. til nýrra íbúðalána, 20 millj. kr., þegar lofað var fyrst 44 millj. kr. í maí 1957 og 40 millj. kr. í nóvember til viðbótar, eða 84 millj. kr. Það vantaði hins vegar ekki, að hæstv. félmrh. eins og fyrri daginn þyrfti að láta auglýsa sig svolítið í sambandi við þessa myndarlegu framkvæmd íbúðalánveitinganna. Og það var ekki mjög löngu fyrir bæjarstjórnarkosningar, að hæstv. ráðherra kom í ríkisútvarpið með grg. um það, að hæstv. ríkisstj. hefði fyllilega staðið við loforð sín og skuldbindingar varðandi lánveitingar til íbúðabygginga, m. ö. o.: að hún væri búin að tryggja fyrirheit á 52 millj. kr., eins og sagði í yfirlýsingu ráðh, í útvarpinu og tekið var eftir honum í stjórnarblöðunum næstu daga. Þetta kallaði svo hæstv. ráðh. og blað hans að fyrirheit ríkisstj. hefðu verið efnd. En ef við lítum á þessar efndir, þessar 52 millj. kr., þá var, eins og ég sagði, lofað 84 millj. kr. nýjum lánum á árinu 1957, en það voru aðeins 20 millj. kr. veittar á árinu 1957. Síðan var veitt í kosningamánuðinum, þ.e.a.s. fyrsta mánuði ársins 1958, og það er kannske aðeins tilviljun, að það var sami mánuðurinn sem bæjar- og sveitarstjórnarkosningar fóru fram, - þá var veitt viðbótarfé, en það var ekki efnd á því, sem lofað var á árinu 1957. Og ef litið er nánar á það mál, þá kemur enn í ljós, að þar er enn verið að svíkja og blekkja, því að þar er verið að úthluta lánsfé, sem almenningur hefur ástæðu til þess að ætla að sé nýtt og aukið lánsfé, en mikill hluti af því, eða 25 millj. kr., er fé, sem tekið er til bráðabirgða að láni hjá seðlabankanum, og fyrir því er búið að veðsetja væntanlegar tekjur byggingarsjóðs ríkisins á árinu 1958. Þetta er allt með slíkum endemum, að það er ótrúlegt, hvað hæstv. ríkisstj. hefur tekizt óhöndulega í þessum málum. Það er hælzt yfir því rétt fyrir bæjarstjórnarkosningar, eins og ég sagði, að seðlabankinn hefði lofað ríkisstj, því og hún hefði þannig tryggt það fyrst að lána 10 millj. kr. þann 3. des, og síðan 15 millj. kr. þann 17. jan., eða samtals 25 millj. kr. En einmitt þessum 25 millj. kr., eins og ég sagði, lofaði seðlabankinn aðeins til bráðabirgða og gegn því, að húsnæðismálastjórnin veðsetti bankanum væntanlegar tekjur byggingarsjóðs ríkisins af skyldusparnaði og stóreignaskatti, sem til fellur á árinu, og á lánið að endurgreiðast, jafnóðum og þessar tekjur falla til. Þegar kosningamánuðurinn var sem sagt liðinn, þá er ekki sýnt, að það sé mikið nýtt fé, sem kemur inn í byggingarsjóðinn, sem kemur til úthlutunar hjá þessari hæstv. ríkisstj, eða fyrir tilstuðlan hennar í gegnum húsnæðismálastofnunina. Ég vildi leyfa mér að vekja athygli á þessum staðreyndum nú, að það er eins og það séu einhver álög á núverandi hæstv. ríkisstj., hversu mjög illa henni tekst til um framkvæmd húsnæðismálalöggjafarinnar og meginatriði hennar, að afla nægjanlegs lánsfjár til íbúðabygginga, enda mun það svo, að almenningur finnur það kannske betur nú, en nokkru sinni áður, hvað skórinn kreppir fast að og hversu litlar vonir eru um, að menn fái raunverulega úrlausnir þessara mála. En þegar svo stendur á, þá þykjast hæstv. ríkisstj. og stuðningsmenn hennar samt sem áður vera þess umkomnir að bera fram brtt., lítilfjörlegar og ómerkilegar, hér á þinginu, en ætla sér um leið að humma það fram af sér og ganga fram hjá því að taka afstöðu til brtt. á húsnæðismálalöggjöfinni, sem verulegu og miklu máli skipta og við sjálfstæðismenn höfum borið fram á öndverðu þingi. Það hefur nú verið séð til þess, að hv. stjórnarlið verður a.m.k. með atkvæðum sínum að láta það sannast, hvort það er reiðubúið til þess að fella þær till. sjálfstæðismanna, sem fluttar eru í þessu skyni, og þar á meðal þær, að hækkuð verði framlög ríkisins til heilsuspillandi íbúða, eins og ein okkar till. ber með sér.



Herra forseti. Ég vil fyrst víkja nokkrum orðum að því tiltæki hv. sjálfstæðismanna að taka efni frv., sem þeir fluttu hér í upphafi þings, og flytja efni þess í brtt.-formi yfir í þetta frv., sem hér er til umr. Ég tel þetta alveg óþingleg vinnubrögð með öllu og lýsi því yfir, að ég er andvígur slíkum vinnubrögðum, held, að þeir ættu að hamra á því við viðkomandi þingnefnd að hraða afgreiðslu þess máls út af fyrir sig, en ekki að grípa til svo óþinglegra vinnubragða eins og þeir gera hér með því að ætla að innlima sitt frv. í þetta ágæta frv., sem hér er til umr. Það ber ekki nokkurn keim af sjálfstæðistilfinningu. Hv. 5. þm. Reykv. (JóhH) sagði, að lögunum, sem sett voru í fyrra um húsnæðismálastofnun ríkisins o.fl., væri mjög ábótavant og einnig framkvæmd þeirra. Það vill nú verða svo með flest mannanna verk, að þau eru ekki alfullkomin, og það er sjálfsagt ekki heldur með þessa löggjöf. Ég býst við, að það væri hægt að segja það um flesta löggjöf, sem frá Alþingi kemur, að hún sé ekki fullkomin, og einnig færi svo líklega í flestum tilfellum, að framkvæmdin væri heldur ekki í samræmi við kröfur um fullkomleika. Samt held ég það verði erfitt að neita því, að setning laganna á síðasta þingi um húsnæðismálin var til stórbóta, og það mun sýna sig mjög fljótlega, að sú löggjöf leysir miklu meiri vanda í þessum annars vandasömu efnum, heldur en sú löggjöf, sem áður gilti. Í brtt. sjálfstæðismanna er lögð áherzla á, að tekinn sé upp frjáls sparnaður. Það er ekkert nýmæli. Það eru fullar heimildir í löggjöfinni núna um frjálsan sparnað. En það, sem þeim er meira í mun, er að fella niður gildandi ákvæði um skyldusparnaðinn. Þar er ég alveg á öndverðum meið. Ég álít, að skyldusparnaðurinn eigi fullan rétt á sér, og það er mín skoðun, að það nýmæli hafi fengið svo almennar og góðar undirtektir hjá eldri sem yngri, að frá því beri ekki að hverfa. Það var áætlað af mönnum úr hagfræðideild Landsbanka Íslands, áður en lögin voru sett í fyrra, að skyldusparnaður samkvæmt þeim ákvæðum, sem eru í löggjöfinni, væri líklegur til þess að gefa um 15 millj. kr. tekjur á ári. Nú höfum við fengið reynslu af þessu í tvo og hálfan mánuð, þannig að 15. marz sáum við, hvað skyldusparnaðarupphæðin, sem hafði innborgazt í pósthúsið í Reykjavík, nam miklu, og niðurstaðan varð sú, að fyrir janúar og febrúar og hálfan marz hafði komið inn í pósthúsið í Reykjavík 21/2 millj., þ.e.a.s.: það eru líkur til þess, að það ætli að verða svona um 1 millj. á mánuði. Þar má aftur búast við, að eitthvað þurfi að endurgreiðast og að endurgreiðslurnar séu sjálfsagt ekki komnar allar fram nú. En ef mætti miða við þetta sem meðaltal, þá er ekki ólíklegt, að utan Reykjavíkur komi a.m.k. eins mikil upphæð inn sem skyldusparnaður og þarna væri þá um 2 millj. að ræða á mánuði eða kannske ekki fjarri 24 millj. á ári. Um þetta er þó ekki gott að fullyrða enn. En það er þegar sýnt, að það kemur til með að falla til húsnæðismálanna og til úrlausna í þeim allverulegt fé skv. skyldusparnaðarákvæðum gildandi laga. Unga fólkið hefur nú margt tekið sínar sparibækur, og ég hef orðið þess var, að það er ekki síður ánægt með þessar sparisjóðsbækur heldur, en aðrar slíkar bækur, sem eðlilegt er, því að þessar sparifjárinnstæður eru miklu betur verndaðar og miklu betur ávaxtaðar, en annað sparifé í þessu landi hefur nokkru sinni verið og gefur þó aðallega hið stóra fyrirheit, þegar búið er að spara ákveðinn tíma og til framkvæmda koma þau forréttindi, sem unga fólkið aflar sér með þessum sparnaði umfram það að hafa ávaxtað sitt fé, - þau forréttindi að geta þá fengið húsnæðislán og hærri að upphæð og með forgangi fram yfir aðra, þegar þetta unga fólk stendur þá í því stóra átaki að leysa sín húsnæðismál. En þetta er eitt af þeim nýmælum, sem fólust í setningu laganna í fyrra, sem hv. 5. þm. Reykv. sagði að hefðu haft inni að halda mjög fá nýmæli og þó öll smávægileg. Þetta er eitt af þeim smávægilegu nýmælum, sem í lagasetningunni í fyrra fólust. Annað smávægilegt nýmæli var það, að 1% af öllum tolltekjum ríkisins skyldi falla til húsnæðismálanna, og í þriðja lagi, að það voru lagðar til nýjar tekjur til eignar fyrir húsnæðismálasjóð eða byggingarsjóð ríkisins, sem þá var stofnaður, þannig að hans stofnfé varð 108 millj. kr. Gildur þáttur í starfseminni verða þannig vaxtatekjur af þessum sjóði, sem ég játa annars að hefði þurft að vera miklu stærri til þess að leysa hinn mikla vanda, sem þarna hafði safnazt saman og sífellt ber að höndum í þessum málum. Ég þarf ekki að fara fleiri orðum um þetta. Hvað sem menn segja um það, að það hafi verið lítilsverð nýmæli, sem hafi falizt í lagasetningunni um húsnæðismálin í fyrra, þá er það staðreynd, að þar var bæði aukið fé til þessara mála og enn fremur lögð drög að því, að settar væru skynsamlegri reglur um að leysa fyrst og fremst vanda þeirra, sem nauðulegast væru staddir í húsnæðismálum, en fram að þeim tíma hafði það verið mjög eftir geðþótta tveggja manna, til hverra lánin féllu, og það var ekki til þess að byggja á því til frambúðar. Það hefur verið hér bent á það af hv. 5. þm. Reykv., að þess væri full þörf að auka fjárveitingar til útrýmingar heilsuspillandi húsnæði. Þetta er alveg hárrétt. Það væri þörf á því að fá meira fé, bæði til þess að leysa þennan þátt húsnæðisvandamálanna og aðra þætti. En þegar hv. Sjálfstfl. fór með stjórnarforustu í landinu, þá vöru ætlaðar 3 millj. kr. til þess að leysa þessi mál. Með lagasetningunni í fyrra, þessari lítilsverðu, var þetta framlag aukið um 25% og ætlaðar til þess 4 millj. á ári, og vegna þessarar aukningar tók húsnæðismálastofnunin svo það á sig að hækka framlagið til þess fólks, sem fengi íbúðir samkv. þessum kafla, úr 50 þús. kr. í 70 þús. kr., þannig að við það ástand, sem ríkti, þegar Sjálfstfl. hafði stjórnarforustu í landinu, áttu fátæklingarnir, sem bjuggu í hinu heilsuspillandi húsnæði, kost á því að fá 50 þús. kr. framlag frá Reykjavikurbæ og 50 þús. frá ríkinu, þ.e.a.s. 100 þús., og aðeins á meðan 3 millj. kr. upphæðin á fjárl. væri fyrir hendi. En eftir breytingu laganna er þetta svo, að nú á einstaklingurinn kost á 70 þús. kr. framlagi frá Reykjavíkurbæ og 70 þús. kr. frá ríkinu, eða 140 þús. kr., meðan 4 milljónirnar á fjárl. hrökkva til. Ég veit ósköp vel, að þarna þyrfti að koma enn þá meiri hjálp til, af því veitti ekkert. En þetta er þó ólíkt meiri hjálp, en hægt er að veita efnalitlu fólki yfirleitt, sem aðeins á kost á því að fá lán. Þessi lán eru veitt til 50 ára, en aðrir eiga kost á að fá lán með 71/4% vöxtum til 15 eða 20 ára - 15 nokkurn hlutann og 20 ára annan hlutann - og aðeins 70–80 þús. kr. lánsupphæð. Allt er þetta skorið við neglur, það verður að játast. En það er áreiðanlegt, að hér hefur verið betur gert einmitt s.l. ár í þessum málum, en nokkru sinni fyrr. Þeir, sem nú eru háværir um það, að hér sé ekki nærri því nógu vel að unnið, ættu þá fyrst og fremst að rifja það upp, að enn verr gerðu þeir við þessi mál, þegar þeir fóru með þau, og var þá þörfin ekkert minni, en hún er nú. Þá var að því vikið af hv. 5. þm. Reykv., að brtt. þær, sem hér eru bornar fram við húsnæðismálalöggjöfina frá því í fyrra, sýni það, að hún hafi verið meingölluð og illa undirbúin. Ég hef áður vikið að því hér, að þessar breyt., sem nú eru til umr., sýna það á engan hátt. Hér er að fenginni reynslu verið að lagfæra nokkur smáatriði. Í fyrsta lagi er orðalag laganna nú á þann veg, að það mætti skilja það þannig, að ætti að greiða vísitölu af stofnfé og vöxtum. Vísitöluna á að greiða af stofnfé, en þegar til framkvæmdarinnar kemur, þá segja bankamenn, að það sé erfitt að reikna út vísitölu af vöxtum. Fyrsta breyt. er aðeins um þetta smáræði, að það sé skýrt, að lagabókstafurinn sé í samræmi við það, sem bankamenn telja að möguleikar framkvæmdanna ákveði. Það var alveg skýlaust ætlun löggjafans fyrir ári, að sparnaðurinn næði yfir 10 ár, og önnur breyt. er aðeins til þess að taka af tvímæli um það, að sparnaðurinn skuli vera ekki í 9 ár, heldur í 10 ár, þ.e.a.s. skuli ekki hætta fyrr, en að loknu 25. aldursári. Í þriðja lagi voru svo í löggjöfinni margs konar undanþáguheimildir, þar sem upp voru taldir ýmsir aðilar, sem ættu rétt h að vera undanþegnir sparnaðarskyldu, svo sem fólk, sem væri í skóla hálft árið eða meir, og fólk, sem hefði við mikla efnahagserfiðleika að búa, heilsuleysi, og fleiri voru upp taldir. En það mun hafa láðst að taka það fram, hvort útlendingar, sem vinna hér í landinu, ættu að vera, ef þeir væru á þessu aldursskeiði, undir sparnaðarákvæðum löggjafarinnar eða hvort þeir skyldu undanþiggjast. Og hér er það tekið fram, að útlendingar skuli fá sitt sparnaðarfé, sem af þeim verður tekið eins og öðrum, endurgreitt, þegar þeir fara alfarið af landi brott. Engin stórbreyting getur það nú talizt, en það er til þess að ákveða nákvæmlega um þetta fyrirbæri í þeim tilfellum, þegar útlendingar kynnu að vera á tímabilinu 16–25 ára hér við störf, og þykir sanngjarnt, að þeir fái sitt sparaða fé, þegar þeir fari úr landi, en verði þeir hér framvegis, þá séu þeir undir sömu reglum og skyldum og íslenzkt fólk. Svo er eitt atriðið um, að það skuli vera skýrt og ákveðið, hvaða viðurlög skuli liggja við vanrækslu sparimerkjakaupa, og hygg ég, að flestir séu sammála um, að það sé bezt, að það sé alveg ákveðið, svo að menn viti, að ef þeir brjóta af sér í því efni að framkvæma sölu eða afhendingu sparimerkja, þá komi það þeim í koll aftur skv. skýrum ákvæðum laga þar um. Þetta sýnir allt saman, að breytingarnar eru smávægilegar og eingöngu til þess, eins og sjálfsagt er í löggjöf, sem inniheldur allmörg nýmæli, að taka af tvímæli, þar sem orðalag virðist ekki hafa verið alveg hnitmiðað í samræmi við nauðsynlega framkvæmd. Ég tel, og munu flestir þm. líta svo á, að þessar brtt. séu sjálfsagðar, enda hef ég ekki hér neitt hnotið um það, að þessar brtt. séu ekki eðlilegar og sjálfsagðar. En það, sem hv. sjálfstæðismenn ræða hér um, eru þessi óþinglegu vinnubrögð með annað frv., sem þeir bera fyrir brjósti og hafa flutt hér á Alþingi, að fá meginefni þess frv. fellt inn í þetta frv., og því er ég, eins og ég áðan sagði, andvígur. Ég held, að það orki ekki tvímælis, að það er miklu réttara að taka afstöðu með og móti þeim breytingum, sem felast í þessu frv., sem hér er til umr., og láta það bíða síns tíma, að þingmenn á sama hátt taki afstöðu til efnis þess frv., sem hv. sjálfstæðismenn hafa flutt um breytingu á húsnæðismálalöggjöfinni, og fæ ég a.m.k. ekki skilið það, að hverju leyti þeim finnst það betra að innlima sitt eigið frv. í þetta ágæta frv. og svipta þannig sitt eigið frv. sjálfstæðri tilveru.



Herra forseti. Ég á hérna brtt. á þskj. 297, sem er tilraun frá minni hendi til að leiðrétta nokkurt ranglæti, sem gætir í þeirri löggjöf, sem nú gildir. Þessi brtt. fjallar um, að unglingar í sveitum, sem vinna hjá foreldrum sínum eða fósturforeldrum og leggja árlega a.m.k. 25% af kaupi sínu að fæði frádregnu í bústofnsaukningu, séu undanþegnir þeirri skyldu að leggja 6% af launum sínum greiddum í peningum í því skyni að mynda sérsjóð til íbúðarbyggingar eða bústofnunar í sveit, eins og það hljóðar í lögunum. Ef þetta yrði að lögum, þá nyti þetta fólk sömu undanþágu og það fólk, sem um ræðir í A-, B- og C-lið 11. gr. laganna. Þetta tel ég að sé í alla staði eðlilegt og sanngjarnt, þegar á það er litið, að lögin mæla svo fyrir, eins og áður er sagt, að þessi 6% skuli leggjast í sjóð til styrktar íbúðarbyggingu eða bústofnun í sveit. En í þeim tilvikum, sem brtt. mín ræðir um, þá leggur þetta fólk á sig miklu hærri gjöld til bústofnunar, þ.e. 25% af kaupi sínu, og þetta fólk er því með frjálsu framlagi að vinna að því verkefni, sem sjóðnum er ætlað að vinna, en með mun hærri fjárframlögum, en gert er ráð fyrir í lögunum. Fyrir sjóðinn hefur þessi undanþága mjög lítil áhrif til eða frá, þar eð búpeningseign unglinga og ungs fólks er orðin að sögn miklum mun fátíðari, en áður var. Þetta er þróun, sem flestir sveitabændur eru á einu máli um að sé mjög óheillavænleg fyrir landbúnaðinn. Brtt. mín miðar því að því að örva unga fólkið til að taka upp fyrri hætti. Hún stuðlar að því, að ungt fólk komi sér upp bústofni í skjóli foreldra sinna og að þessir unglingar verði þannig beinir þátttakendur í búrekstrinum. Það er margföld reynsla fyrir því, að slík þátttaka í búrekstrinum er öruggasta ráðið til að tengja unga fólkið við sveitirnar og landbúnaðinn til frambúðar. Ég er sannfærður um það og styðst þar við nokkra reynslu, að margt sveitafólk á þessu aldursskeiði, sem hér um ræðir, hefur mun meiri áhuga fyrir að eignast skepnur, sem það umgengst, heldur en að safna í sjóði, ef um þetta tvennt er að ræða. Með samþykkt till. gefst Alþ. færi á að stuðla að þróun, sem mundi hafa mikla þýðingu fyrir sveitirnar og landbúnaðinn í framtíðinni. Aukin þátttaka unga fólksins í búskapnum mundi vega margfaldlega á móti því krónutapi, sem sjóðurinn mundi líða vegna þessarar undanþágu. Það er ég alveg sannfærður um.



Herra forseti. Hæstv. félmrh, virðist bara nokkuð ánægður, og þó er hann ekki líkt því eins ánægður og hann hefur oft endranær verið. En ég verð nú að segja það, að það er kannske nokkurt tímanna tákn, þegar hæstv. ríkisstj. er borin þeim sökum hér í umræðum á Alþ. að hafa svikið loforð sín til almennings um aukið lánsfé til íbúðabygginga um 64 millj. kr. á árinu 1957, þá steinþegir hæstv. félmrh. við því, þegar hann kemur næst upp í ræðustólinn. Það var svo sem vitað, að þetta var ekki hægt að hrekja, en ráðh. hefði kannske getað gert einhverja tilraun til þess að biðjast afsökunar.

Sá, sem ber fram ósannindi, á að biðjast afsökunar.

Leiðrétti hæstv. ráðh. það, sem ég sagði í þessu sambandi, í sinni ræðu áðan? Nei, hæstv. ráðh. leiðrétti það ekki, hann steinþagði. Og þó að hann geri einhverja tilraun til að leiðrétta þetta hér eftir, þegar búið er að benda honum á það, þá gagnar það lítið. Hæstv. ríkisstj. lofaði, eins og ég sagði, í maímánuði 44 millj. kr. af nýju lánsfé, í októbermánuði 40 millj. í viðbót, eða 84 millj. króna úr byggingarsjóði og gegnum hið almenna veðlánakerfi, - en húsnæðismálastjórn úthlutaði 20 millj. króna eftir maímánuð 1957. Og þá eru svikin í þessu eina máli 64 millj. kr. Við þessu þagði hæstv. félmrh. Það mun áreiðanlega verða tekið eftir því, almenningur tekur eftir minna, en svona svikum. En það eru fleiri en almenningur, sem taka eftir þessum svikum, því að hvað hefur ekki mátt lesa í stjórnarblöðunum sjálfum eftir úrslit bæjarstjórnar- og sveitarstjórnarkosninganna? Þar hafa þau einmitt verið að bera þær sakir á þennan ráðh. og svo aðra ráðh, í öðru sambandi, að það sé ekki nema von, að illa hafi farið í kosningunum, því að stjórnin sé staðin að herfilegum og stórum svikum, og þar á meðal er beinlínis tekið fram í sumum stjórnarblaðanna, að vettlingatökin í húsnæðismálunum eigi áreiðanlega ekki lítinn þátt í því, hversu illa fór í bæjar- og sveitarstjórnarkosningunum. En það er sem sagt komið svo, að stjórnin og hennar lið er orðið svo vant að svíkja, að þeim þykir ekki taka því að reyna að bera hönd fyrir höfuð sér, þótt að því sé vikið hér í þingsölunum. Ég skal svo víkja nokkrum orðum að frjálsa sparnaðinum annars vegar og skyldusparnaðinum hins vegar. Hæstv. félmrh. segir, að það muni nú sennilega fara svo, að meira hafist upp úr skyldusparnaðinum, en reiknað var og áætlað, þegar stjórnin lagði fram húsnæðismálalöggjöf sína í fyrra. En það á nú kannske að fara að hælast yfir því nú, að stjórnarliðið hafi ekki getað reiknað rétt í fyrra. En lið, sem hefur ekki yfir meira að hælast, það má kannske virða því til vorkunnar, þó að það hæli sér nú af þessu. En ráðh. komst að þeirri niðurstöðu, að ef svo héldi fram sem fyrstu tvo og hálfan mánuð þessa árs, þá væri líklegt, að skyldusparnaðurinn mundi gefa í byggingarsjóðinn 24 millj. kr., en stjórnarliðið hefur nú ekki reiknað þetta út eða áætlað þetta nema 15 millj., þegar það lagði fram sínar ráðagerðir í fyrra. Hvað sem nú um þetta verður, þá er aðalatriðið frá hálfu okkar sjálfstæðismanna það, að við teljum, að með þeim till., sem við leggjum fram um frjálsan sparnað, þá séu líkur til þess, að sparifjármyndunin í landinu muni verða miklu meiri en það, sem hér er gert ráð fyrir af skyldusparnaðinum, hvort heldur er miðað við áætlunina núna eða í fyrra. Við lögðum til og leggjum enn til, að það séu stofnaðar sérstakar innlánsdeildir eða myndað sérstakt form spariinnlána í bönkum og sparisjóðum, sem nefnist húsinnlán, og til þess að örva almenning til að hagnýta sér þessi spariinnlán, þá leggjum við til, að þau beri í fyrsta lagi 1% hærri ársvexti, en almennir sparisjóðsvextir eru á hverjum tíma, og það fé, sem sparað er á þennan hátt, á einnig að vera undanþegið tekjuskatti og útsvari, þó ekki yfir 5 þús. kr. á ári. Það er sannfæring okkar, að ef við þessari till. verður orðíð, þá muni safnast af frjálsum vilja, bæði frá æsku þessa lands og einnig öðrum, miklu meiri aukin sparfjármyndun til íbúðalána, en með þeirri tilraun, sem nú er verið að gera varðandi skyldusparnaðinn, og það er það, sem máli skiptir í þessu sambandi, - ekki það, að við viljum fella niður ákvæðin um skyldusparnað, sem gefi 24 millj. kr., eins og nú er áætlað, heldur hitt, að við viljum taka upp annað form, sem er að okkar dómi líklegra til þess að skapa margfalt meiri sparifjármyndun í landinu og á þann hátt, sem miklu heilbrigðari og heillavænlegri er, bæði fyrir æsku landsins og efnahagsþróunina í heild. Hæstv. félmrh. segir, að með nýju húsnæðismálalöggjöfinni hafi verið stuðlað að auknu fé. Það er bent á skyldusparnaðinn og bent á 1% gjaldið af tolltekjunum og þetta eigi að vera nýtt fé. En spurningin er þá: Geta þá bankar og sparisjóðir haldin áfram að láta eins og hingað til fé í veðlánakerfið? Og eru þá öruggar þær tekjur, sem áður urðu til af frjálsum sparnaði í þessu landi? Er það öruggt? Ég held, að hæstv. ráðh. sé mjög kunnugt um, að það orkar fyllilega tvímælis, hvort bankar og sparisjóðir þessa lands séu reiðubúnir til þess, eins og nú horfir, að halda þessu áfram, þó að fullur vilji sé fyrir hendi hjá þeim aðilum, sem að þessum málum standa, og a.m.k. vantar ekki fulltrúa stjórnarliðsins í bankastofnanir landsins nú til þess að uppfylla þetta, ef bankarnir væru færir um það. Hitt er vitað, að nú er í fullkominni tvísýnu, hvað um það verður. Þetta tækifæri hér ætti að notast til þess, að hæstv. félmrh. gæfi upplýsingar um lánsfjármálin, sem nokkuð miklu máli skipta, og ég vil leyfa mér að bera tvær fsp. fram til hans nú: Hversu miklu lánsfé var úthlutað í kosningamánuðinum, þ.e.a.s. janúar 1958, til íbúðabygginga. Þetta er fyrri spurningin. Og hin spurningin er svo sú: Hvaða líkur eru fyrir nýju lánsfé, áframhaldandi lánsfé til íbúðabygginga hina 11 mánuði ársins? Það væri fróðlegt að fá þessar upplýsingar fram hér, og þær gætu verið nokkuð táknrænar, hvernig unnið er að þessum málum, og alveg sérstaklega þegar haft er í huga, að einmitt dögum og vikum fyrir kosningar er verið að úthluta lánsfé til íbúðabygginga á þann hátt, að það er verið að veðsetja þær tekjur, sem byggingarsjóði eru ætlaðar siðar á árinu. Hverjum átti það að koma að liði? Mér þætti mjög fróðlegt, ef hæstv. ráðherra vildi gefa þingheimi þessar upplýsingar um lánsfjárúthlutunina í janúar 1958 og horfurnar á lánsfjárúthlutunum til íbúðabygginga hina 11 mánuði þessa árs. Þá kem ég að heilsuspillandi húsnæðinu og fjárveitingum til þess. Hæstv. félmrh. segir: Ja, hvað þýðir fyrir sjálfstæðismenn að vera að tala um, að það sé ekki nægjanlegt fé veitt af hálfu ríkisvaldsins og Alþingis til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis, því að ekki lögðu þeir svo mikið til þessara mála, þegar þeir réðu, - og vitnaði svo í það, að þegar húsnæðismálalöggjöfin var sett, - og það mun hafa verið í maímánuði 1955, - þá var ætlað til þeirra mála í fyrsta lagi, og það legg ég megináherzlu á, jafnhátt framlag frá ríkissjóði og bæjar- og sveitarfélögin legðu til þessara mála. Það er meginregla, sem var frá upphafi sett inn í löggjöfina fyrir tilstuðlan sjálfstæðismanna, að það skyldi vera jafnhátt framlag frá ríkissjóði til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis árlega eins og bæjar- og sveitarfélögin legðu af mörkum. Hins vegar var svo þessi meginregla réttilega þeim takmörkunum bundin, að ekki skyldi þó ríkisframlagið fara fyrst í stað fram úr 3 millj. kr. Nú er það svo, að á þessum tíma var ekki sýnt um það, hversu miklar framkvæmdir í þessum efnum yrðu á árinu af hálfu bæjar- og sveitarstjórna. Hitt er einnig vitað, að bæjarstjórn Reykjavíkur hafði fylgzt mjög gaumgæfilega með þessum málum og undirbúið aðgerðir af sinni hálfu, sem að verulegu leyti voru komnar í gang eða framkvæmd, þegar löggjöfin var sett, og þess vegna var af hálfu bæjarstjórnar Reykjavíkur unnið miklu meira til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis, en nægt hefði til 3 millj. kr. framlag ríkisins, ef það hefði átt að vera jafnt framlagi bæjarsjóðs Reykjavíkur, enda fór svo, að sjálfstæðismenn beittu sér fyrir því, þegar skipt var tekjuafgangi ársins 1955, að 13 millj. kr. af tekjuafganginum til viðbótar við þessar 3 millj. kr., sem ákveðnar voru í maí 1955, skyldu ganga til íbúðalána og útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis. Þess vegna er það alrangt, þegar hæstv. félmrh. segir hér, að það hafi aðeins fyrir tilstuðlan sjálfstæðismanna verið ákveðnar 3 millj. kr. og punktum og basta. Í fyrsta lagi var meginreglunni slegið fastri, að það skyldi vera framlag ríkissjóðs til jafns við bæjarfélögin. Hitt var svo eftir að sjá, hvernig þessum málum mundi vinda fram. En strax og lá fyrir, að þetta framlag nægði engan veginn, þá var varið viðbótarframlagi til þessara mála af tekjuafgangi ríkissjóðs árið 1955. Og hvernig var svo að öðru leyti staðið að þessum málum, þar sem sjálfstæðismenn ráða, þegar hæstv. félmrh. heldur því fram, að við getum með litlum rétti krafizt meira framlags frá ríkissjóði, þar sem sjálfstæðismenn, þegar þeir réðu, hafi lítt sinnt þessum málum? Þar vil ég vitna til þess, að í Reykjavík var af hálfu bæjarstjórnar varið á fjárhagsáætlun til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis á árinu 1955 4.5 millj. kr., á árinu 1956 10 millj. kr. og á árinu 1957 10 millj. kr., eða samtals á fjárhagsáætlun þessi þrjú ár 24.5 millj. kr., en umfram þetta hafði Reykjavíkurbær lagt til þessara framkvæmda á s.l. hausti, umfram það, sem áætlað var í fjárhagsáætlun, 10 millj. kr. Framlag Reykjavíkur, þar sem sjálfstæðismenn ráða og hafa meiri hlutann, til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis hefur þess vegna verið á þremur s.l. árum, 1955, 1956 og 1957, um 34.5 millj. kr. En á sama tíma er framlag ríkisins til þessara mála á árinu 1955 3.1 millj., á árinu 1956 3.8 millj. kr. og á árinu 1957 3.1 millj. kr., eða um 10 millj. kr. Það vantar þess vegna upp á aðeins í Reykjavík einni um 241/2 millj. kr. á þessum þremur árum, til þess að ríkissjóðsframlögin séu til jafns við það, sem bæjarstjórn Reykjavíkur hefur lagt til þessara mála eða lagt hefur verið úr bæjarsjóði Reykjavíkur til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis. Svo kemur hæstv. félmrh. og telur, að við sjálfstæðismenn getum lítið um það sagt eða við höfum litla ástæðu til að ásaka fyrir lág framlög úr ríkissjóði, þar sem við höfum sjálfir ekki átt hlut að máli um hærri framlög, en svo og svo, eins og hann gerði grein fyrir. Í fyrsta lagi gerði hann villandi grein fyrir þeim framlögum, sem fyrir tilstuðlan okkar sjálfstæðismanna var varið af hálfu ríkisvaldsins til þessara mála, og í öðru lagi er algerlega gengið fram hjá þeim gífurlegu fjárveitingum, sem einmitt hafa verið veittar í höfuðstað landsins, þar sem sjálfstæðismenn hafa ráðið þessum málum. Jafnframt því, sem sjálfstæðismenn áttu hlut að því, að um 13 millj. kr. af tekjuafgangi 1955 yrði strax varið til íbúðalána og útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis, þá var það einnig, að við fluttum hér ekki í fyrsta skiptu við afgreiðslu fjárlaga 1958, heldur einnig við afgreiðslu fjárlaga 1957, við hv. 6. þm. Reykv., Gunnar Thoroddsen, og ég, að framlagið yrði aukið í fjárlögum upp í 10 millj. kr. En allt hefur þetta verið fellt af stjórnarliðinu og þeim mönnum, sem áður stóðu hvað háværastir og töluðu um það, að framlögin til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis væru allt of lág, til skammar lítil og gætu með engu móti náð þeim tilgangi að útrýma bæði herskálum og bröggum á næstu árum, eins og þó hefur verið gert ráð fyrir og ég held að flestir séu sammála um að brýn nauðsyn sé til. Ég vil svo aðeins að lokum segja það varðandi meðferð þessa máls, að það er næsta óskiljanlegt, að hæstv. ráðh. skuli víta þá aðferð, sem hér er höfð af hálfu sjálfstæðismanna, þegar það liggur fyrir, að frv., sem flutt er á öndverðu þingi af okkur, fæst ekki afgreitt í n., og hv. frsm. meiri hluta n. gerði grein fyrir því hér, að það hefði m.a. stafað af því, að svo fáir fundir hefðu verið haldnir í nefndinni á þinginu, sem þó er búið að standa frá 10. okt. En það voru þó nógu margir fundir haldnir til þess að afgreiða frv. stjórnarinnar, sem hér er borið fram, og aðferð okkar er ekki meiri áníðsla á stjórnarliðið en það, að það leiðir til þess, að þeir verða bara að taka afstöðu til þess, greiða atkvæði með eða móti því, sem við höfum lagt til í þessu máli, en geta ekki komizt hjá með því að svæfa málið í nefnd og neita okkur sjálfstæðismönnum um þinglega afgreiðslu málsins.



Herra forseti. Fyrst vil ég segja það út af till. hv. 2. þm. Skagf., að í þeim tilfellum, þegar ungt fólk í kaupstöðum hefur upplýst, að það væri að byggja og þannig að framkvæma það verkefni, sem skyldusparnaðinum var ætlað að þjóna, þá hefur verið og verður litið svo á, að það fólk sé að framkvæma þann sparnað, sem lögin áttu að tryggja, og slíkt fólk mun koma undir undanþáguákvæðin. Ég held því, og það sagði ég honum einmitt áðan, þegar hann kom úr ræðustólnum, að ég héldi, að framkvæmdin mundi verða sú, að það fólk, sem þannig stæði á um eins og greinir í hans brtt., að það legði til hliðar sannanlega 25% af kaupi sínu, sem það hefði umfram fæði, að það yrði svo á litið, að það væri að framkvæma sparnað, fyllilega þann sparnað og meiri en þann, sem lögin ætluðust til, og mundi þannig að þeim leiðum, sem opnar standa samkvæmt gildandi löggjöf, fá sína undanþágu og breyting væri þess vegna óþörf að því er þetta snerti. Það er mín skoðun. Ég er alveg viss um það, að í framkvæmdinni verður ekki gert upp á milli fólksins í sveitunum og í kaupstöðunum. En mér finnst, að það eigi hvort tveggja að sitja við sama borð, að unga fólkið í sveitunum á að leggja til hliðar undir öllum kringumstæðum 6%, nema það falli undir undanþáguákvæðin eða fullnægi alveg fyllilega þeim skyldum, en öðlast hins vegar sams konar aðstoð til bústofnunar í sveit og unga fólkið í kaupstöðunum fær aðstoð að ákveðnum tíma liðnum til þess að eignast þak yfir höfuðið. Og ég álít, að þar eigi engar undanþágur að koma til greina fremur á aðra hliðina, en hina, að því er snertir ungt fólk í sveitum og hins vegar í kaupstöðum. Þá kem ég að hv. 5. þm. Reykv. Hann furðaði sig á því, að ég hefði ekki farið út í það að svara svikabrigzlum hans. Hann minntist á það, að því hefði hér áður verið haldið fram, að fyrrverandi stjórn hefði framið mestu svik stjórnmálasögunnar á síðari árum með vanefndum á því, sem lofað var, þegar húsnæðismálalöggjöfin næstsíðasta var sett. Það kann að vera nokkuð til í því, að þeim hafi verið brugðið um svik í sambandi við það, því að það er staðreynd, að það var fyllilega gefið í skyn, að hver maður, sem þá færi af stað með að byggja, ætti kost á að fá 100 þús. kr. lán, og þessi málstúlkun, áður en sú löggjöf var sett, leiddi til þess, að það fór af stað meiri byggingarskriða, en þekktist áður í sögu þjóðarinnar, og það kom undireins í ljós, fáum vikum eftir að löggjöfin hafði verið sett af fyrrverandi ríkisstj., að við þessa byggingarskriðu, sem var afleiðing af þeim loforðum og fyrirheitum, sem höfðu verið gefin, réð hv. fyrrv. ríkisstj. ekkert. Það voru þess vegna komnir á þriðja þúsund eða rétt við þrjú þúsund umsækjendur að lánum, sem ekki höfðu getað fengið neina úrlausn sinna mála, þegar kom svo til þess, hvað hægt væri að framkvæma samkvæmt þeirri löggjöf, og það voru þessi svik, sem voru í pokanum, þegar núv. ríkisstj, taldi nauðsyn á að setja nýja löggjöf, af því að þessi löggjöf hefði ekki orkað að risa undir þeim skuldbindingum, sem henni var ætlað að leysa vegna þeirra gullnu loforða, sem höfðu verið gefin, og þessi gullnu loforð höfðu sannarlega verið svikin, það er staðreynd. Hitt er aftur einber misskilningur hv. þm., að sú fjáröflun, sem um var samið við verkalýðssamtökin á s.l. ári, hafi ekki verið efnd. Þar var engu logið, það var bara tilkynnt í útvarpinu. Að vísu bar það að í desembermánuði núna fyrir áramótin, að samkvæmt þessari og þessari dagsetningu hefði verið hægt að fá þetta hjá seðlabankanum og þetta, þangað til komin var 52 millj. kr. upphæð, sem þá hafði verið afhent húsnæðismálastjórn til úthlutunar, að frádregnum 12 millj. kr., sem samkvæmt sömu löggjöf eiga að fara til húsnæðismálanna í sveitum landsins og borgast inn til Búnaðarbankans, og hvort tveggja hafði verið gert. Þetta eru niðurstöður, sem ekki er hægt að hagga neitt við. Þetta var tilkynnt, og við þetta var staðið, og það hefur hvergi sézt, hvorki í Morgunblaðinu né neinu stjórnarblaðanna, fyrir eða eftir þessar kosningar, að þarna hafi verið farið með nein ósannindi eða nein svik hafi verið á ferðinni. Þetta liggur alveg hreint fyrir, og það er ekki til neins að koma með nein svikabrigzl út af því. Slík svikabrigzl eru ekki svaraverð, og þess vegna gekk ég alveg fram hjá þeim, og þegar hann segir, að félmrh. hafi látið undir höfuð leggjast að biðja sig fyrirgefningar, þegar hann lýgur á mig, þá segi ég: Það er að bíta hausinn af skömminni, og það er að snúa öllum siðgæðisreglum við. Sá, sem lýgur á annan mann, á að biðja fyrirgefningar, og ef nokkuð er óumdeilanlegt, þá er það það.  Út af þessu spurði svo hv. 5. þm. Reykv.: Hversu miklu fé var úthlutað til húsnæðismála í kosningamánuðinum, í janúarmánuði? Nú verð ég að játa, að ég hef ekki þær skýrslur hjá mér. Ég vissi ekki um, að slíkrar spurningar væri von, og tel spurninguna næsta óþinglega, en mér er nær að halda, að það hafi verið minna fé úthlutað í janúarmánuði, en marga aðra mánuði ársins. Það fór fram á haustmánuðunum úthlutun á fé, sem fyrir hendi var, og þegar seðlabankinn hafði svo efnt sitt loforð að fullu um útvegun 52 millj. kr., hvar af 40 millj. kr. áttu að fara til húsnæðismálalána um allt landið, þá var úthlutun lánanna haldið áfram með venjulegum hætti. Það hvarflaði hvorki að mér né húsnæðismálastjórn að fyrirskipa að hætta öllum útlánum til húsnæðismála, þegar loksins fé var fengið, þó að kosningar stæðu fyrir dyrum í janúarmánuði. En ég get frætt hv. þm. á því, að úthlutun á þessu fé hélt áfram fram í marzmánuð, og nokkuð miklum hluta af þessu fé var úthlutað eftir kosningarnar. Það var mér vitanlega ekki tekið neitt tillit til þess, hvorki um að auka lánveitingar né draga úr þeim, af því að það færu fram kosningar í janúarmánuði, en það er svona hugsunarháttur, sem örlar á hjá hv. 5. þm. Reykv., og þykir mér fróðlegt að kynnast slíku viðhorfi. Mér er líka alveg ófært að upplýsa hann um það, hversu mikið fé muni koma til útlána hjá húsnæðismálastjórn á þeim ellefu mánuðum, sem hann talaði um að væru nú eftir af árinu. Þá hefur hann auðvitað miðað líka við að afloknum kosningamánuðinum, janúar. Þetta byggist m.a. á því, að það er eins á þessu ári og á s.l. ári, að það er enn í óvissu, og það var í óvissu langt fram eftir árinu 1957, hvað mikið fé væri hægt að draga út úr bönkunum og þ. á m. frá þessum hv. bankastjóra til þess að geta aðhafzt eitthvað í þessum málum á fyrri hluta ársins, og það tókst allt of seint að fá það fé. Það er alveg fullgilt svar til þessa hv. bankastjóra, að það fer eftir því, hvað hægt er að draga mikið fé út úr bönkunum, hvað hægt verður að láta í þessi mál á þeim 11 mánuðum að afloknum janúarmánuði 1958, og ég vil vona, að hans afstaða verði sú, að það verði hægt að draga heldur meira, en minna fé úr bönkunum til þess að þjóna í húsnæðismálunum á árinu 1958, því að við erum báðir sammála um það, að þess er fyllilega þörf. En ósamræmi væri það óneitanlega, ef hv. 5. þm. Reykv., sem hér talar mjög um nauðsyn á, að mikið fé fari bæði til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis og til annarra húsnæðislána, ef hann yrði svo meðal þeirra, sem heldur treglega og dauflega tækju undir það, að bankarnir legðu af sínu fé til húsnæðismálanna. Það væri heldur lítið samræmi í því, að hv. 5. þm. Reykv. býsnaðist hér yfir hinni miklu fjárþörf til húsnæðismála, en bankastjórinn í sömu persónu væri svo aftur dragbítur á það, að fé væri látið af hendi hjá bönkunum. Ég vona, að til þess ósamræmis komi ekki. Þá vék hann að þeim fjárframlögum, sem hefðu farið til húsnæðismála hjá fyrrverandi stjórn og þeirri núverandi, og hann kemst alltaf að þeirri niðurstöðu, að það sé fyrst skammarlega að þessum málum búið, þegar núv. stjórn komi til. 3 millj. kr., sem voru veittar til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis hjá fyrrv. stjórn, eru að hans áliti betri en 4 millj. kr., sem eru núna látnar fara til þess, því að því verður ekki neitað, að það átti að verja til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis samkvæmt reglugerðarákvæði 50 þús. kr. til einstaklings, íbúðareiganda, meðan 3 millj. kr. á fjárlögum hrykkju til, en þar tók fyrir það. Og alveg eins er það nú, þegar 4 millj. kr. eru uppgengnar, þá er ekki hægt að veita fleirum, en nú hafa fengið möguleika til þess að fá 70 þús. kr. frá hvorum um sig, bæ og ríki; 50 og 50 áður upp að 3 millj., 70 og 70 nú af 4 millj., meðan þær hrökkva til. Svo tók hann nokkuð mörg undanfarin ár og sagði: á þessu árabili hefur Reykjavík lagt fram svona marga milljónatugi til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis, og á sama árabili hefur ríkissjóðurinn ekki lagt nema svona miklu minni upphæð, og þá vantar til, segir hann, - ég man ekki, hvort hann sagði, að 14 millj. kr. eða 24 millj. kr. vantaði til frá hvorum. Það er blekkjandi að tala svona, því að það stendur ekki upp á ríkissjóð samkvæmt lögunum um útrýmingu heilsuspillandi húsnæðis að greiða Reykjavikurbæ einn einasta eyri, - ég fullyrði það, ekki einn einasta eyri. En það stendur upp á Reykjavíkurbæ að hafa útrýmt þeim íbúðum, sem hann er búinn að fá fé til þess að útrýma, og það er þó ekki lagastafur fyrir því, að Reykjavíkurbær eða nokkurt annað bæjarfélag eigi að fá einn eyri til þessarar starfsemi, fyrr en hann í fyrsta lagi hefur fullbyggt húsnæði, sem er ætlað fólki úr heilsuspillandi húsnæði. Það á að liggja fyrir vottorð samkvæmt þeirri löggjöf, sem ríkisstj. Ólafs Thors gekk frá, og þeirri reglugerð, sem þá var sett, og hefur hvorugu verið breytt síðan, - það á að liggja fyrir vottorð um, að húsnæði sé fullgert, sem á að fara til þess að taka við fólki úr heilsuspillandi húsnæði. Þetta vottorð á að berast til húsnæðismálastjórnar. Í annan stað á að koma fram vottorð frá lögreglustjóranum í Rvík um það, að Reykjavíkurbær sé búinn að útrýma svona og svona mörgum íbúðum af heilsuspillandi húsnæði. Þegar þessi vottorð eru komin, þá er heimilt að verja fé úr ríkissjóði, en fyrr ekki, til þess að leysa þessi mál. En framkvæmdin hefur verið sú, að húsnæðismálastjórn hefur borgað út fé, 70 þús. kr. á íbúð, upp á væntanlegar tilkynningar Reykjavíkurbæjar um útrýmingu, og það stendur upp á Reykjavíkurbæ um marga tugi íbúða enn þá. Svo er verið að reyna að lauma því inn hér, að það standi upp á ríkið. Það er þveröfugt, það skortir til, að Reykjavíkurbær sé búinn að útrýma þeim bröggum, sem hann átti að vera búinn að útrýma, áður en hann fengi eyri greiddan þeim til útrýmingar. Svona menn eiga ekki að vera að tala um húsnæðismálin í þingsölunum, því að þeir hafa enga aðstöðu til þess. Þeirra skjöldur er ekki óflekkaður. Og það verður þó að síðustu að standa alveg hreint og skýrt, að núv. ríkisstj. hefur ákveðið, að 2/3 af stóreignaskattinum skuli renna til lánveitinga í húsnæðismálum. Miðað við, að þessi stóreignaskattur yrði 80 millj. kr., þá gátu þetta orðið rúmar 50 millj., en miðað við það, að hann verði aftur 135 millj. kr., eins og vonir standa nú til um, þá getur það orðið þannig, að það verði 90 millj. kr., sem fara til húsnæðismála fyrir bragðið. Það er ekki hægt að koma því saman að kveinka sér undan því, að stóreignaskatturinn sé of hár, en að 2/3 hlutar af honum, sem eiga að fara til húsnæðismála, séu of lítil upphæð. Það er ekki heldur hægt að koma því saman. Ef áhuginn fyrir því að fá sem mest fé til húsnæðismálanna yfirgnæfir sársaukann yfir að verða að borga eitthvað í stóreigna skatt, þá á það að birtast í fögnuði yfir því, að húsnæðismálin fái 90 millj. kr. í staðinn fyrir 55, eins og gert var ráð fyrir. Þennan tekjustofn hafði húsnæðismálalöggjöfin alls ekki áður. Þá var enn fremur ákveðið, eins og ég fyrr sagði, að 1% af tolltekjum ríkissjóðs skyldi fara til húsnæðismálanna samkvæmt þeirri löggjöf, sem sett var í fyrra. Þeim tekjustofni hafði löggjöfin, sem ríkisstj. Ólafs Thors gekk frá, ekki úr að spila heldur. Og í þriðja lagi voru svo skyldusparnaðartekjurnar. Þær eru nýr tekjustofn, sem hefur verið aflað síðan. Svo hefur ekki verið gengið út frá því, að neinu verði létt af bönkunum af því, sem bankarnir áttu áður að bera. Þetta þýðir, að það er að öllu leyti betur búið að fjárhagsmöguleikum til þess að leysa húsnæðismálin, heldur en áður var. En þá koma þeir, sem höfðu ekki aflað neinna af þessum tekjustofnum og látið ríkissjóð leggja fram minna fé, og segja nú í einum kór: Þetta er allt saman of litið, og nú fyrst er til skammar öll framkvæmd á þessum málum. - En í staðinn fyrir 3 milljónirnar, sem þeir lögðu fram til heilsuspillandi húsnæðis, eru þær nú 4, og það er allt saman verra þetta, en áður var. Nei, svona lógík er ekki frambærileg fyrir alþm., því að þetta er hundalógík Sjálfstæðisflokksins.