Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Sú þáltill. sem hér liggur fyrir, hljóðar svo: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að skipa nefnd til þess að undirbúa löggjöf um samræmda stefnu í málum er varða eflingu og vernd fjölskyldunnar með tilliti til mikilvægis hennar í þjóðfélaginu og gera henni kleift að sinna vel uppeldis- og umönnunarhlutverkum sínum.“ Þær miklu þ jóðfélagsbreytingar, sem átt hafa sér stað á Íslandi á þessari öld, hafa gerbreytt hlutverkum ýmissa þjóðfélagsstofnana og skapað nýjar. iðnaður og framleiðsla hafa færst út af heimilunum í miklum mæli, æ meira er keypt að, bæði varningur og þjónusta, menntun fer að miklu leyti fram utan heimilanna og jafnvel næsta umhverfis hvers og eins. Er það öfugt við það sem áður var, er störf lærðust mestan part á heimaslóðum. Sú þjóðfélagsstofnun, sem einna elst er og áhrifamest, var fjölskyldan, alls staðar þekkt á byggðu bóli og alls staðar áhrifamikil um mótun hvers og eins. Hérlendis var fjölskyldan í senn framleiðslueining, uppeldisstöð og tryggingarstofnun einstaklinga. Iðnaður, matvælaframleiðsla og uppeldi fór fram í skauti fjölskyldunnar, á heimilum er voru sér næg um flest eða létu sér a.m.k. nægja það sem unnt var að afla í fátæku landi. Þessu er hvergi betur lýst en í skilyrðunum fyrir því, að stúlka væri fær um að stofna heimili. Það var er hún gat „breytt ull í fat, mjólk í mat og kennt barni bæn“. Skýli, fæði og siðfagurt uppeldi var undirstaða mannlífsins. Þrátt fyrir hinar miklu breytingar, er átt hafa sér stað, og einkum þó hve fjölmargt, sem áður var einkamál hverrar fjölskyldu, er nú í verkahring opinberra aðila af ýmsu tagi, gegnir fjölskyldan enn veigamiklu hlutverki. Innan hennar mótast flestir unglingar og börn og þar fer fram afdrifaríkasti hluti uppeldis þeirra og sá hlutinn sem mestu skiptir að vel takist til um. Samskipti manna og hæfileikar til samlífs í þjóðfélaginu mótast á heimilum og í tengslum við þá eldri og yngri sem menn alast upp með. Það er ekkert einkamál hvernig uppeldi er háttað, og þjóðfélagið allt ber svip heimila. En framtíðarheill hvers einstaklings er að verulegu leyti komin undir því, hvaða veganesti hann fær frá bernskuheimili sínu. Þar geta skólar og uppeldisstofnanir bætt um og lagað til það sem mjög fer úrskeiðis, en skólinn hefur ekki tök á að bæta fyrir illan arf frá sundruðum og óhamingjusömum fjölskyldum. Að undanförnu hefur mikið verið rætt um fjölskyldupólitík. Flokkar landsins hafa látið þau mál til sín taka á þessu ári og nokkur umræða er hafin um helstu þætti málsins. Orðið „fjölskyldupólitík“ er tæplega nógu gott. Nær er að kalla þetta fjölskylduvernd og hefur það verið notað í þeirri þáttill. sem hér er til umræðu. En við hvað er þá átt? Þetta er notað um úrræði sem stuðla að því að gera fjölskyldunni áfram auðvelt að vera mikilvægur kjarni þjóðfélagsins. Þar er lögð áhersla á mikilvægi hennar og nauðsyn á því að staða hennar verði viðurkennd og henni gert auðvelt að eflast til góðs fyrir land og lýð. Jafnframt er áhersla lögð á að ekki verði í neinu hvikað frá kröfum um jafnrétti karla og kvenna og jafnrétti allra manna. Mikilvægur þáttur fjölskylduverndar er einmitt að stuðla að jafnri aðstöðu allra án tillits til kynferðis, stöðu, efnahags eða búsetu. Flm. telja að vegna þess áhuga, sem vaknaður er á málefnum fjölskyldunnar, sé nauðsynlegt að samræmd séu hin ýmsu sjónarmið flokka og hópa áhugafólks og þau komi fram í heildaráætlun um fjölskyldulöggjöf. Margt er það sem athuga þarf í þessu sambandi. Kanna þarf t.d. hvort einhver ákvæði laga og reglugerða stuðla að því að sundra fjölskyldum fremur en halda þeim saman. Í þessu sambandi verður að athuga tryggingamál, framfærsluskyldu, dagvistun, skólatíma, sifjalöggjöf, atvinnumál og vinnutíma. Er eitthvað í tryggingalöggjöf sem veldur því, að einhverjum aðilum sé hagur að því að leysa upp fjölskylduna? Er heppilegt að nema úr gildi ákvæði um gagnkvæma framfærsluskyldu foreldra og barna? Á að leggja alla áherslu á að sem flestir geti átt aðgang að dagvistarstofnunum, eða á að auðvelda foreldri eða foreldrum að annast börn sín heima? Á hvern hátt spillir sundurslitinn skólatími fjölskyldulífi og hagkvæmu heimilishaldi? Þarf ekki að athuga hver áhrif langur skóladagur hefur á börn og aðstandendur þeirra, og ber ekki að leggja áherslu á að börn og unglingar geti sótt sem flestar tegundir skóla í nágrenni við heimili sín? Gerir sifjalöggjöf nægilega mikið úr ábyrgð heimilis, ættingja á nánustu fjölskyldumeðlimum sínum? Getur sveigjanlegur vinnutími auðveldað fjölskyldunni að vera saman? Á hvern hátt stuðla skattalög að viðgangi eða hnignun fjölskyldunnar? Og síðast en ekki síst: Ber ekki að taka upp þá stefnu í launamálum, að dagvinna nægi til framfærslu meðalfjölskyldu? Og ræður ekki stefnan í húsnæðismálum ærið miklu um allra hag? Þetta eru nokkrar af þeim spurningum sem svara verður þegar mótuð er stefna í fjölskylduvernd. Herra forseti. Það er skoðum flm. að efla beri fjölskylduna og færa til hennar margt af því, sem að undanförnu hefur verið falið stofnunum af ýmsu tagi. Allar eru þær mikilvægar og þarfar, en því má ekki gleyma, að þær eru fyrst og fremst hugsaðar sem hjálparstofnanir, sem taka eiga við er önnur ráð þrýtur. Þróunin hefur hins vegar orðið sú, að þær taka að sér æ meira af verkefnum fjölskyldunnar. Draga verður í efa að slíkt stofnanauppeldi sé hollt fyrir þjóðfélagið og þegna þess. Það er nauðsynlegt að gera heimilunum kleift að annast ýmsa þætti umönnunar sem nú fara að mestu fram á stofnunum. Sem dæmi má nefna hvort ekki sé hagkvæmt að öldruðum sé gert fært að búa að sínu eða dveljast með sínu fólki í ríkara mæli en nú er stefnt að. Til þess að svo verði þarf að auka heimahjúkrun og heimilisaðstoð og enn fremur þurfa að koma til hvetjandi aðgerðir. Gera verður foreldrum mögulegt að dveljast mikið með börnum sínum, en til þess að svo verði þurfa margar starfstéttir að breyta vinnutíma og vinnuálag þeirra að minnka. Væri ekki æskilegt að taka upp skólamáltíðir, svo að börn frá heimilum, þar sem báðir foreldrar eða aðilar, sem barn býr hjá, vinna úti, fái reglulegar máltíðir? Þá er að minnast á eitt atriði enn sem miklu skiptir fyrir gott fjölskyldulíf. Það er aðstaðan til frístundastarfs og íþróttaiðkana. Opinberir aðilar geta margt gert til að auðvelda fjölskyldum samveru í frístundum og við íþróttir. Stefnumörkun í þeim málum getur haft veruleg áhrif á fjölskyldulíf. Þetta eru nokkur atriði sem athuga verður þegar stefna er mörkuð um fjölskylduvernd. Megintilgangurinn með flutningi þessarar þáltill. er að ýta undir umræður um fjölskylduna og stuðla að því, að hafist verði handa um að móta tillögur um aðgerðir til verndar henni. „Allar hamingjusamar fjölskyldur eru eins, en óhamingjusamar fjölskyldur eru það hver á sinn hátt,“ sagði Tolstoj. Um hamingjusamar fjölskyldur er ekki margt að segja. Þær sjá yfirleitt vel um sig og sína. Það eru hinar óhamingjusömu fjölskyldur sem huga þarf að og finna leiðir til að bæta þær. Uppeldi og aðstaða barna og unglinga leggur grunninn að lífshamingju hvers og eins. Meginverkefnið er því að skapa góð uppeldisskilyrði og tryggja efnahagslegt og félagslegt öryggi foreldra og uppatenda. Herra forseti. Heimili og fjölskylda eru grundvöllurinn, og hann verður að vera traustur. Efling fjölskyldunnar og vernd hennar er vænleg leið til að bæta mannlíf hér á landi. Opinská umræða um þetta mál er nauðsynleg. Þetta er stórt mál sem alla varðar, og skynsamlegar ákvarðanir um fjölskylduvernd geta sett mark sitt á þróun þjóðfélagsins um langa framtíð.



Herra forseti. Á þskj. 208 hef ég leyft mér að flytja eftirfarandi till. til þál.: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að beita sér fyrir gerð áætlunar um eflingu iðnaðar og þjónustu á Vestfjörðum.“ Tilefni þessarar þáltill. er það álit mitt, að á Vestfjörðum sé óeðlilegt misvægi í uppbyggingu atvinnulífsins og þjónustu mjög ábótavant og þess vegna sé þörf á að gera nú átak til að efla iðnað og þjónustu á Vestfjörðum með það markmið fyrir augum að skapa þar traustari byggð í framtíðinni. Það markmið tel ég mjög æskilegt, bæði vegna Vestfirðinga og þjóðarinnar í heild. Með þessari till. fylgir grg., sem ég mun nú hlaupa yfir. Tækniframfarir og hagvöxtur hafa leitt til mikilla breytinga á atvinnuháttum og búsetu hér á landi. Á sama tíma hefur orðið mesta fólksfjölgun í sögu þjóðarinnar, en tala íbúa hefur þrefaldast frá aldamótum. Á Vestfjörðum hefur þróunin á margan hátt verið ólík þróuninni í öðrum landshlutum. Um aldamót bjuggu 12 500 manns á Vestfjörðum, en 1. des. 1979 var íbúatalan 10 363 og eru Vestfirðir eini landshlutinn þar sem íbúum hefur fækkað frá aldamótum. Frá aldamótum til ársins 1940 var íbúafjöldi á Vestfjörðum svo til óbreyttur, en upp úr því fór að gæta verulegrar fólksfækkunar allt til ársins 1972, en þá var íbúatalan lægst eða 9925. Frá þeim tíma hefur orðið nokkur fólksfjölgun og var íbúafjöldinn 10 363 1. des. 1979. Ef við athugum þetta nánar, þá sést að á ýmsan hátt hafa Vestfirðir sérstöðu. Í fyrsta lagi hefur fækkun í sveitum orðið hlutfallslega meiri á Vestfjörðum en í öðrum landshlutum. Á árinu 1940 bjuggu 6396 Vestfirðingar í sveitum en 1. des. 1979 bjuggu aðeins um 2088 manns í sveitum á Vestfjörðum. Í öðru lagi hafa Vestfirðir sérstöðu að því leyti, að fjölgun í þéttbýll hefur orðið mun minni en í flestum öðrum landshlutum. Á árinu 1940 bjuggu 6547 í þéttbýli á Vestfjörðum samanborið við 82751. des. 1979 og er fjölgunin aðeins 6.2% á þessu tímabili. Á sama tíma hefur fólksfjöldi í þéttbýli á landinu öllu aukist um 140%. Í samanburði við aðra landshluta er fjölgun í þéttbýli á Vestfjörðum svipuðum og á Norðurtandi vestra, en í öllum öðrum landshlutum hefur fólksfjöldi í þéttbýll meira en tvöfaldast á þessu tímabili. Með tilkomu skuttogaranna og mikillar uppbyggingar og endurbóta á fiskvinnslustöðum hefur íbúum þéttbýlisstaða á Vestfjörðum fjölgað nokkuð hin síðari ár, en þó mjög mismunandi eftir stöðum. Í Bolungarvík t.d. hefur orðið mikil fjölgun, íbúum þar hefur fjölgað um 18.6% frá árinu 1975 til ársins 1979. Á Ísafirði hefur orðið nokkur fólksfjölgun allra síðustu ár, en á flestum öðrum þéttbýlisstöðum á Vestfjörðum hefur íbúafjöldi nokkurn veginn staðið í stað. Almennt má segja að þéttbýlisstaðir á Vestfjörðum hafi ekki tekið við því fólki sem vegna breyttra atvinnuhátta hefur flust úr sveitum og minni útvegsstöðum. Margar ástæður hafa valdið þessari þróun og er ein mikilvægasta ástæðan sú, að atvinnulíf á Vestfjörðum er einhæft og þjónustu á mörgum sviðum mjög ábótavant. Á töflu, sem fylgir þessari tillögu, er sýnd atvinnuskipting á Vestfjörðum og enn fremur skipting mannafla við iðnað. Nýjustu upplýsingar um skiptingu mannafla á atvinnugreinar og landshluta eru frá árinu 1978. Samkv. þeim var mannafli á Vestfjörðum 5059 árið 1978. Heildarmannafli það ár var 100 912 og er hlutdeild Vestfjarða af heildarmannafla því um 5%. Ef atvinnuskipting á Vestfjörðum er athuguð nánar, þá kemur í ljós hve gífurlegt misvægi er í uppbyggingu atvinnulífsins. Vestfirðingar hafa mikla sérstöðu hvað varðar fiskveiðar og fiskvinnslu. En við þessar greinar störfuðu 40.1% mannaflans á Vestfjörðum á árinu 1978. Á landinu öllu störfuðu aðeins 13.7% heildarmannaflans við þessar greinar. Í samanburði við aðra landshluta starfa hlutfallslega flestir við fiskveiðar og fiskvinnslu á Vestfjörðum. Á hinn bóginn kemur hér einnig fram sérstaða Vestfjarða hvað varðar annan iðnað en fiskiðnað. Á árinu 1978 störfuðu aðeins 394 við annan iðnað á Vestfjörðum eða 7.8% mannaflans. Á landinu öllu störfuðu 17 638 við annan iðnað eða 17.5% heildarmannaflans. Í samanburði við aðra landshluta starfa hlutfallslega fæstir við annan iðnað á Vestfjörðum. Eins og sjá má af töflu 2, var hlutdeild Vestfjarða miðað við mannafla aðeins 2.2% í öðrum iðnaði en fiskiðnaði á árinu 1978. Ef nánar er athugað hvernig mannaflinn við þennan iðnað skiptist á iðngreinaflokka sést hve hlutur framleiðsluiðnaður á Vestfjörðum er lítill. Við matvæla- og drykkjarvöruiðnaði störfuðu 128 manns á árinu 1978. Á landinu öllu störfuðu 2 894 við þessar iðngreinar og er hlutdeild Vestfjarða miðað við mannafla 4.4% í matvæta- og drykkjarvöruiðnaði. Ef teknir eru saman allir aðrir iðngreinaflokkar framleiðsluiðnaðar, þ.e. vefjar-, fata- og skinnaiðnaður, trjávöruiðnaður, pappírsiðnaður, prentun og svo allur annar framleiðsluiðnaður, þá kemur í ljós að á Vestfjörðum störfuðu aðeins 85 manns við þessa iðngreinaflokka árið 1978. Á landinu öllu störfuðu hins vegar 8639 við þessar iðngreinar. Í heild er því hlutdeild Vestfjarða í þessum iðngreinaflokkum tæpt 1%, en eins og áður hefur komið fram var hlutdeild Vestfjarða um 5% af heildarmannafla á árinu 1978. Hlutdeild Vestfjarða af heildarmannafla í verslun og viðskiptum var aðeins 2.7% á árinu 1978. Þetta segir sína sögu um stöðu verslunar á Vestfjörðum. Á árinu 1977 gerðu aðilar á vegum Framkvæmdastofnunar ríkisins könnun á verslun og þjónustu á Vestfjörðum. Niðurstaða þessarar könnunar varð m.a. sú, að verslunarþjónusta á Vestfjörðum væri víða mjög ófullnægjandi, vöruúrval mjög lítið, sérstaklega af ýmsum sérvörum, póstverslun við Reykjavík væri mikil og verslunarferðir til Reykjavíkur tíðar. Vandi verslunar á Vestfjörðum er einkennandi fyrir dreifbýlisverslunina yfirleitt. Fjarlægð frá heildsölum veldur minni veltuhraða vörubirgða. Meiri vörubirgðir krefjast aukins rekstrarfjár, vaxtakostnaður verður meiri og stærra geymslurými nauðsynlegt. Við verslun með sérvörur verður þessi vandi sérstaklega mikill og veldur því, að margar verslanir treysta sér ekki til að hafa þær á boðstólum. Fleira má nefna, eins og kostnað við pantanaafgreiðslu og lánsviðskipti, en slíkan kostnað þurfa verslanir í þéttbýli ekki að bera. Annar vandi smásöluverslunar á Vestfjörðum er uppbyggingarvandinn. Vegna lélegrar rekstrarafkomu hefur víða ekki tekist að skapa fjármagn til uppbyggingar, og stofnlán til byggingar verslunarhúsnæðis hafa ekki verið fyrir hendi nema að takmörkuðu leyti. Hér þarf Byggðasjóður að koma til, en til þessa hefur Byggðasjóður ekki lánað til byggingar verslunarhúsnæðis. Herra forseti. Með hliðsjón af því, sem hér hefur verið rakið, er ljóst að mikið misvægi er í atvinnuuppbyggingu á Vestfjörðum og verslunarþjónustu ábótavant. Flutningur þessarar þáltill. er viðleitni í þá átt að úr þessu verði bætt. Eðlilegt er að sú áætlun, sem till. gerir ráð fyrir, verði unnin af Framkvæmdastofnun ríkisins í samvinnu við sveitarstjórnir á Vestfjörðum og Fjórðungssamband Vestfirðinga. Í framhaldi af því er eðlilegt að stofnlánasjóðum auk Byggðasjóðs verði falið að veita lán til þeirra framkvæmda sem áætlunin felur í sér. Eins og við þekkjum öll hefur á undanförnum árum verið mikil uppbygging í sjávarútvegi og fiskvinnslu víða um land. Hefur Byggðasjóður komið þar við sögu. Hér hefur verið stigið fyrsta skrefið í framkvæmd byggðastefnunnar, en aðeins fyrsta skrefið. Ef markmið byggðastefnunnar eiga að nást hlýtur Byggðasjóður nú að snúa sér að öðrum verkefnum til að skapa fjölbreyttara atvinnulíf á landsbyggðinni og að uppbyggingu verslana í dreifbýli. Einhæfir atvinnuvegir stuðla að óstöðugleika í búsetu. Fólk, sem af einhverjum ástæðum getur ekki unnið við fiskveiðar og fiskvinnslu, á erfitt með að fá starf við sitt hæfi og verður oft að flytjast búferlum þangað sem atvinnutækifærin eru fjölbreyttari. Þá laðar einhæft atvinnulíf fólk ekki til búsetu, eins og reynslan sýnir ef athuguð er sú litla fólksfjölgun sem orðið hefur á flestum þéttbýlisstöðum á Vestfjörðum á undanförnum árum, þrátt fyrir mikla en einhæfa atvinnu. Nálægð Vestfjarða við ein bestu fiskimið landsins og góð hafnarskilyrði valda því, að fiskveiðar og fiskvinnsla verða um ókomin ár aðalatvinnuvegir Vestfirðinga. Þá veldur fjarlægð Vestfjarða frá aðalmarkaðs- og orkuöflunarsvæði landsins því, að þar er ekki hagkvæmt að reka orkufrekan stóriðnað. Á hinn bóginn er það ljóst, að ákveðin fjölbreytni í atvinnulífi er nauðsynleg ef halda á uppi traustri byggð í landshluta eins og Vestfjörðum. Það er eitt meginmarkmiðið með þessari þáltill. að stuðla að fjölbreyttara atvinnulífi á Vestfjörðum. Hitt skiptir ekki minna máli, ef halda á uppi traustri og vaxandi byggð úti um land, að verslunarþjónustan sé viðunandi. Málefni dreifbýlisverslana hafa mikið verið til umræðu á undanförnum árum, en í raun hefur lítið annað gerst. Nefndir hafa verið skipaðar og skýrslur samdar, en raunhæfar úrbætur ekki komist í framkvæmd. Það er því annað meginmarkmiðið með þessari þáltill., að úr þessu verði bætt hvað Vestfjörðum viðkemur, en hið sama á við um dreifbýlisverslanir víða um land. Herra forseti. Við þessa grg. hef ég ekki miklu að bæta. Ég tel mig hafa lýst þeim forsendum sem liggja að baki þessari þáltill. Ég veit, að hv. alþm. vilja stuðla að traustri búsetu á landsbyggðinni, og vona því að þáltill. fái greiða leið gegnum þingið og komist til framkvæmda. Herra forseti. Að lokinni þessari umr. legg ég til að till. verði vísað til hv. atvmn.

Fyrirspurnin hljóðar svo: 1. Hversu mikið magn af áfengi og tóbaki var selt úr Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins á fyrstu níu mánuðum þessa árs? 2. Hverjir eru umboðsmenn fyrir þennan varning? Nákvæmrar sundurliðunar er óskað. 3. Hefur ráðuneytið einhver tök á að meta hversu mikið af smygluðu áfengi og tóbaki hafi komið til landsins á sömu mánuðum? Skriflegra svara er óskað. Svar: 1. a) Áfengissala að magni 1. jan. - 30. sept. 1980. Selt Hlutfal1 af styrk- Umreiknað í magn sölu 1979 leiki hreinan vínanda lítrar % % lítrar Sterkir drykkir: 962 045 70,3 388 130 Brennivín 305 511 69,0 40,5 123 733 Aquavitae ÁTVR 25989 64,0 41 10655 Hvannarótar- brennivín ÁTvR 13 586 64,2 41 5 570 Selt Hlutfall af Styrk- Umreiknað í magn sölu 1979 leiki hreinan vínanda lítrar % % lítrar Bitter- brennivín ÁTVR 3 487 66,7 41 I 430 Kláravín ÁTVR 32 929 61,3 41 13 501 Önnur brennivín (erl.) 1 892 109,4 breytil. 782 Vodka ÁTVR 24 913 67,2 45 11 211 Vodka (erl.) 263 407 87,5 breytil. 108 508 Koníak 11 361 80,2 42 4 772 Brandy 18 509 75,2 42 7 774 Viskí R3 316 85,1 43 35 826 Ginn ÁTVR 664 63,0 45 299 Ginn (erl.) 17 603 81,9 breytil. 8 212 GeneverÁTVR 10702 50,1 40 4281 Genever (erl.) 41 801 86,0 38 1S 884 Romm 33 100 88,3 4f »3 240 Líkjör 66 067 79,0 breytil. 19 569 Púns 7 208 70,3 40 2 883 Heit vín: 454 811 66,1 88 840 Portvín 18 575 74,3 20 3 715 Sherry 92 908 80,4 19 17 652 Madeira 433 62,0 20 87 Vermút 170 530 70,8 16 27 285 Dubonnet 18 901 78,6 18 3 402 Aðrar tegundir 153 464 54,4 breytil. 36 699 Borðvín: 535 664 96,1 61 952 Rauðvín 298 096 94,9 12 35 771 Hvítvín 148 816 94,2 11-12 16 370 Rínar- og Móselvín 68 292 122,2 11 7 512 Kampavín 4 895 69,0 12 587 Freyðivín 15 565 69,0 11 1 7t2 Samtals, allar tegundir 1 952 520 538 922 1. b) Tóbakssala að magni 1. jan. - 30. sept. 1980. Selt Hlutfall af magn sölu 1979 I Vindlingar 287 466 þús. stk. 77,1 Reyktóbak 34 072 kg 76,3 Vindlar 10 718 þús. stk. 71,3 Neftóbak 10 770 kg 77,4 Munntóbak 462 pk. 72,0 2. a) Umboðsmenn fyrir áfengi. Albert Guðmundsson, heildv., Grundarstíg 12, Rvík Árni Siemsen hf., Austurstræti 17, Reykjavík Ásgeir Sigurðsson hf., Síðumúla 35, Reykjavík Austurbakki hf., Borgartúni 20, Reykjavík Bárður Guðmundsson, Úthlíð 8, Reykjavík Bifreiðar og landbúnaðarvélar, Suðurlandsbr. 14, R. Björn Jóhannsson, Miklubraut 18, Reykjavík Björn Thors, Melabraut 70, Seltjarnarnesi Cosmos hf., Hverfisgötu 50, Reykjavík E. Þ. Mathiesen hf., Dalshrauni 5, Hafnarfirði Heildverslunin Edda, Klettagörðum 11–13, Rvík Egill Snorrason, Hringbraut 85, Reykjavík Elding Trading, Hafnarhvoll við Tryggvagötu, Rvík Emil Guðmundsson, Skeiðarvogi 67, Reykjavík G. Helgason & Melsted hf., Rauðarárstíg 1, Rvík Glóbus hf., Lágmúla 5, Reykjavík Grímnir, Ásvallagötu 44, Reykjavík Guðjón Hólm Sigvaldason, Skipholti 33, Reykjavík Gunnar Ö. Skaftason, Laugavegi 13, Reykjavík H. L. Björnsson, Grófinni 1, Reykjavík H. Ólafsson & Bernhöft, Bergstaðastræti 13, Rvík Halldór H. Jónsson, Hverfisgötu 4, Reykjavík Halldór Marteinsson, Viðjugerði 10, Reykjavík Hjalti Björnsson & Co., Vesturgötu 17, Reykjavík Hrímfell hf., Ingólfsstræti 18, Reykjavík Íslenska-ameríska verslunarfélagið, Tunguhálsi 11, R. Íslenska-erlenda verslunarfélagið, Tjarnargötu 18, R. J. P. Guðjónsson, Sundaborg 17, Reykjavík Jóhann Ágústsson hf., Framnesvegi 7, Reykjavík Jóhanna Tryggvadóttir, Klapparstíg 25, Reykjavík Jón Hjaltason, Óðali við Austurvöll, Reykjavík Jón Maríusson, Þórufelli 6, Reykjavík Karl K. Karlsson, Tjarnargötu 10a, Reykjavík Kjartan Guðmundsson, Grensásvegi 8, Reykjavík Konráð Axelsson, Ármúla 1, Reykjavík Kristján Árnason, Holtsgötu 6, Reykjavík Lúðvík Andreasson, Brekkubæ 24, Reykjavík Magnús Kjaran, umboðs- og heildv., Ármúla 22, Rvík Marco hf., Mýrargötu 26, Reykjavík Milutin Kojic, Hávallagötu 47, Reykjavík Nathan & Olsen, Ármúla 8, Reykjavík Ólafur Kjartansson, Lækjargötu 2, Reykjavík Pétur Karlsson, Framnesvegi 27, Reykjavík Pétur Pétursson, heildverslun, Suðurgötu 14, Rvík Polaris hf., Austurstræti 8, Reykjavík Rák hf., Njálsgötu 65, Reykjavík Róbert Arnar & Co., Látraströnd 30, Seltjarnarnesi Rolf Johansen & Co., Laugavegi 178, Reykjavík S. Stefánsson & Co. hf., Grandagarði lb, Reykjavík Sigurður Magnússon, Eskihlíð 23, Reykjavík Sigurður Tómasson, Laugarásvegi 65, Reykjavík Sigurgeir Sigurjónsson, Óðinsgötu 4, Reykjavík Snyrtivörur hf., Sundaborg 9, Reykjavík Sveinn Björnsson & Co., Austurstræti 6, Reykjavík Sverrir Bernhöft hf., Garðastræti 13a, Reykjavík Thule Trading, Vallarbraut 14, Seltjarnarnesi Vangur hf., Vesturgötu 10a, Reykjavík Þórður Sveinsson & Co., Haga við Hofsvallagötu, R. Þorvaldur Guðmundsson, Hótel Holti, Reykjavík 2. b) Umboðsmenn fyrir tóbak og eldspýtur. Albert Guðmundsson, heildv., Grundarstíg 12, Rvík G. Helgason & Melsted hf., Rauðarárstíg 1, Rvík Glóbus hf., Lágmúla 5, Reykjavík Grímnir, Ásvallagötu 44, Reykjavík H. Ólafsson & Bernhöft, Bergstaðastræti 13, Rvík Halldór Marteinsson, Viðjugerði 10, Reykjavík Haraldur Gíslason, Birkihlíð 22, Vestmannaeyjum Hrund Þór, Hjálmholti 12, Reykjavík Íslenska-ameríska verslunarfél., Tunguhálsi 11, Rvík J. P. Guðjónsson, Sundaborg 17, Reykjavík Kjartan Friðbjarnarson, Smyrlahrauni 22, Hafnarfirði Konráð Axelsson, Ármúla 1, Reykjavík O. Johnson & Kaaber, Sætúni 8, Reykjavík Pétur Pétursson, heildverslun, Suðurgötu 14, Rvík Rolf Johansen & Co., Laugavegi 178, Reykjavík S. Stefánsson & Co. hf., Grandagarði 1b, Reykjavík Samband ísl. samvinnufélaga, Sölvhólsgötu 4, Rvík Sigurver sf., Óðinsgötu S, Reykjavík Steinar Petersen, Kambsvegi 36, Reykjavík 3. Nei.