Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Nú fyrir skemmstu varð mér af tilviljun litið í boxið mitt hér frammi - ég geri það nú venjulega í upphafi fundartíma, en kannske ekki á miðjum degi - og rakst þá þar á hið merkasta bréf sem er stílað til hv. þm. Ed. Alþingis. Þar sem ég óttast að einhverjir hv. þm. hafi ekki séð þetta bréf, þá leyfi ég mér, með leyfi forseta, að lesa það hér upp. Það er frá Verslunarráði Íslands og hljóðar svo: „Í dag, föstudaginn 22. maí, munu eiga að fara fram. umr. um frv. til l. um breyt. á lögum nr. 15/1979, um breyt. á lögum nr. 101/1966, um Framleiðsluráð landbúnaðarins, verðskráningu, verðmiðlun og sölu á landbúnaðarvörum o. fl. Eins og yður er kunnugt er þetta lagt fram til staðfestingar brbl. um kjarnfóðurskatt sem sett voru sumarið 1980. Verslunarráð Íslands álítur að umrædd brbl. séu í andstöðu við 40. gr. stjórnarskrárinnar. Máli sínu til stuðnings hefur Verslunarráðið lagt fram lögfræðilegt álit Helga V. Jónssonar hrl. og löggilts endurskoðanda. Jafnframt er Verslunarráðinu kunnugt um að Alþingi hafi fengið álit prófessors Jónatans Þórmundssonar á málinu, sem kemst að svipaðri niðurstöðu og Helgi V. Jónsson. Í meðförum Alþingis hefur frv. tekið nokkrum breytingum. Engin þessara breytinga hefur þó raskað grundvallarástæðum þess, hvers vegna vafi leikur á lögmæti kjarnfóðurskattsins. Áður en umrætt frv. kemur til endanlegrar afgreiðslu Alþingis þykir Verslunarráði Íslands rétt að tjá þm. að einn af félögum ráðsins mun fyrir tilstuðlan þess höfða mál til endurgreiðslu á skattinum og ógildingar laganna. Er undirbúningi málshöfðunar lokið og mun því verða stefnt til Bæjarþings Reykjavíkur innan skamms. Vonast Verslunarráðið til að niðurstöður þess máls skeri endanlega úr ágreiningi um lögmæti kjarnfóðurskattsins og þannig fáist endanlegur dómur um þessa lagasetningu. Með brbl. frá 9. júní 1980 er að mati Verslunarráðs farið inn á nýja og hættulega braut í skattheimtu. Þar sem mikill vafi leikur á lögmæti þessarar ráðstöfunar vill Verslunarráð Íslands hvetja þm. til að íhuga það vandlega hvort rétt sé að greiða staðfestingarfrv. atkv., með tilliti til þess að þm. hafa unnið eið að stjórnarskránni. Með virðingu. Verslunarráð Íslands. Árni Árnason, framkvæmdastjóri.“ Ég taldi rétt, herra forseti, eins og ég gat um í upphafi máls míns, að lesa bréfið hér upp svo að ekki færi á milli mála að öllum hv. þdm. væri kunnugt efni þess. Það hefur að vísu gerst, bæði hér í þessari hv. d. og eins í hv. Nd., að menn hafi með opin augu greitt atkv. með stjórnarskrárbrotum - eða a. m. k. að áliti hinna hæfustu lagaprófessora sem hafa bent þm. á að þeir væru að brjóta stjórnarskrána sem þeir hafa unnið eið að, en menn hafa látið sig hafa það engu að síður. Hér er sem sagt enn um það að ræða að hinir hæfustu lögmenn telja að um stjórnarskrárbrot sé að ræða. Þess vegna er að mínu mati eðlilegt að nafnakall fari fram um endanlega afgreiðslu málsins svo að menn sjái hverjir það eru sem veigra sér ekki við að greiða jáyrði frumvörpum sem hinir hæfustu lögmenn telja stjórnarskrárbrot.



Herra forseti. Vegna þess, sem kom hér fram hjá hv. síðasta ræðumanni, vil ég aðeins geta þess, að á fundi, sem ég var á, sameiginlegum með mönnum úr landbn. Nd., þar sem Jónatan Þórmundsson mætti, vildi hann ekki fullyrða neitt um það, að þessi lagasetning stæðist ekki. En það var ekki fyrst og fremst það sem kom til að ég kvaddi mér hér hljóðs, heldur hitt, að ég gleymdi áðan við 2. umr. að benda á prentvillu sem hafði orðið í frv. eins og það kom frá Nd. Það er í 1. gr., 4. mgr. a-liðar, þar sem stendur: „að draga saman búvörutegundir“, en á vitanlega að vera „búvöruframleiðslu“. Það hefur af einhverjum ástæðum komið þarna inn orð sem augljóslega er ekki skiljanlegt.



Herra forseti. Ég tel að það frv., sem hér um ræðir, sé nokkurt spor í rétta átt þótt ýmsir gallar séu á því, eins og komið hefur fram í fyrirvara sem Eiður Guðnason gerði grein fyrir fyrr í þessari deild. Í annan stað treysti ég þeim ummælum hæstv. forseta Sþ., að það sé álitamál, en ekki öruggt að dómi hinna hæfustu lögfræðinga að hér sé um stjórnarskrárbrot að ræða. Í trausti þess segi ég já, enda verði prentvillan leiðrétt.



Herra forseti. Þau brbl., sem hér er verið að fjalla um, voru sett fyrir tæpu ári. Þeir vísu lögfræðingar, sem hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson vitnaði í áðan, hafa allan þann tíma ekki séð neina ástæðu til þess að vekja athygli stjórnvalda eða Alþingis á því, að með þeim lögum hafi verið framið stjórnarskrárbrot. Þótt Verslunarráð Íslands hafi skyndilega í dag sent Alþingi bréf um það efni sé ég ekki ástæðu til að breyta fyrri afstöðu minni til þessa máls. Við búum enn þá í réttarríki, þar sem Hæstiréttur Íslands sker úr um það hvað er stjórnarskrárbrot eða ekki stjórnarskrárbrot, en ekki Verslunarráð Íslands. Vona ég að Hæstiréttur gegni áfram því hlutverki, en ekki þróist hér það þjóðskipulag þar sem þm. koma upp eins og hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson og telji að Verslunarráð Íslands sé orðinn einhver löggildur úrskurðaraðili um það, hvað sé stjórnarskrárbrot og hvað ekki, og segi þess vegna já.



Herra forseti. Það er alrangt, sem fram kom hér hjá hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni, að nm. og alþm. hafi ekki fyrr verið kunnugt um afstöðu lögmanna. Greinargerð Helga V. Jónssonar hefur legið hér frammi í margar vikur og líklega marga mánuði, hún lá hér fyrir a. m. k. þegar ég kom frá Ameríku, að vísu send frá Verslunarráðinu, en hún er ekki verri fyrir það. Hún lá a. m. k. í mínum möppum og mínum hirslum þá og þá vafalaust annarra þm. Þetta hefur því legið fyrir lengi, enda kom það fram hjá hv. þm. Jóni Helgasyni, að prófessor Jónatan Þórmundsson hefði komið á fund nefndanna um þetta mál. Það er því alrangt, sem hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson segir, að það sé fyrst nú í dag sem þessu sé andmælt og bent á að hér sé um stjórnarskrárbrot að ræða. Ég tel að svo sé, það sé stjórnarskrárbrot, og hlýt því að segja nei.