Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í lögum um Jarðeignasjóð ríkisins, sem eru nr. 54 frá 27. apríl 1967, segir í 1. gr., að sjóðnum sé heimilt að kaupa jarðir, svo sem hér segir: 1. Jörð, sem ekki selst með eðlilegum hætti, ef eigandi hennar verður að hætta búskap vegna aldurs eða vanheilsu. 2. Jörð, sem hefur óhagstæð búskaparskilyrði. 3. Jörð, sem ekki nýtur framlaga og lána, sem veitt eru til umbóta á lögbýlum, sbr. IV. kafla jarðræktarlaga nr. 22 frá 1965. 4. Jörð, sem er afskekkt og liggur illa við samgöngum. Í frv. því, sem hér liggur fyrir, er bætt við 5. tölul., þar sem stendur í 1. gr.: „Jörð, sem eigandi hefur ekki tök á að sitja lengur vegna áhvílandi skulda, enda sé tryggt, að jörðin byggist samkv. lögum nr. 102 21. des. 1962, um ættaróðul og erfðaábúð.“ Það munu hafa verið svipuð ákvæði í lögum um Kreppulánasjóð, sem var, að ég held, starfandi á árunum 1933 og 1934, og er eflaust hugmyndin um þá lagabreytingu, sem hér er til afgreiðslu, úr þeim lögum komin. Að undanförnu hefur nefnd starfað að því að rannsaka efnahag þeirra bænda, sem ekki gátu fengið fyrirgreiðslu í sambandi við breytingu á lausaskuldum bænda í föst lán, samkv. lögum um lausaskuldir bænda frá 25. apríl 1969. Það hefur komið í ljós við þá athugun, að skuldir nokkurra bænda eru svo háar, að óhugsandi er fyrir þá að ætla sér að búa áfram, nema því aðeins að þeir fái meiri fyrirgreiðslu en lög um breytingar á lausaskuldunum í föst lán fólu í sér. Frv. þetta fjallar um það að heimila Jarðeignasjóði að kaupa jarðir, ef eigandi getur ekki búið vegna skulda, og skal þá leigja honum jörðina samkv. lögum um ættaróðul og erfðafestu. Kaupverð þessara jarða fer eftir samkomulagi, en náist það ekki, þá fer mat fram samkv. 8. gr. laga um Jarðeignasjóð. En samkv. þeirri gr. eru það þrír menn, sem eru tilnefndir til þess að meta jarðir, einn frá fjmrn., annar frá Stéttarsambandi bænda, og sá þriðji er tilnefndur af Hæstarétti. Eftir því, sem mér er tjáð, hafa 24 bændur sótt um, að Jarðeignasjóður kaupi jarðir þeirra vegna fjárhagsörðugleika. En tæplega mun efnahagur þessara bænda vera svo, að þeir teljist allir þurfa að fá þá fyrirgreiðslu. En horfur eru á, að u.þ.b. 20 bændur þurfi slíka fyrirgreiðslu, þegar allar umsóknirnar eru komnar. Það eru nú hátt á þriðja hundrað bændur, sem hafa óskað eftir að fá opinbera fyrirgreiðslu á skuldamálum sínum, auk þeirrar fyrirgreiðslu, sem þetta frv. felur í sér, þ.e. aukin lausaskuldalán, frestun á 5 ára afborgun lána hjá stofnlánadeild og veðdeild Búnaðarbankans og í þriðja lagi lækkun á skuldavöxtum. en til þess voru veittar 10 millj. kr. á fjárlögum yfirstandandi árs, eins og hv. þm. er kunnugt. Eins og fram kemur á þskj. 360, mælir landbn. Nd. einróma með því, að þetta frv. verði samþ., eins og það kom frá Ed.



Herra forseti. Landbn. hefur mælt einróma með þessu frv., eins og fram kom í ræðu frsm. n. Ég vil þó láta hér koma fram, að ég lít svo á, að hér sé um bráðabirgðaráðstöfun að ræða fremur en framtíðarstefnu, hvað lagasetningu snertir. Eins og frsm. vék að, er nefnd starfandi til þess að endurskoða lög um Jarðeignasjóð ríkisins, lög um ábúð, ábúðarlög, lög um ættaróðul og erfðafestu og fleiri lög, sem skyld eru. Það má ætla, að þau ákvæði, sem hér er um rætt í þessu frv., verði endurskoðuð til samræmis við þá heildarendurskoðun,sem þar fer fram. Ef um framtíðarstefnu væri að ræða, sem fram kemur í þessu frv., þ.e. að heimila Jarðeignasjóði að kaupa jarðir af bændum, sem vegna fjárhagsörðugleika eru í greiðsluþrotum, þá væri farið inn á varasama braut, ef ekki yrði um leið tryggt til þess sérstakt fjármagn, því að þar með væri verið að gera Jarðeignasjóð að eins konar skuldaskilasjóði, og það er gagnstætt því hlutverki, sem honum var í upphafi ætlað. Það er aðallega þetta, sem ég vildi láta koma hér fram, að verði framhald á þessu ákvæði í lögunum, þá þarf að ætla til þessa alveg sérstakt fjármagn. Til þess að Jarðeignasjóður geti sinnt því hlutverki, sem honum var í upphafi ætlað, en það er, eins og hv. alþm. er kunnugt, að kaupa jarðir og í sumum tilvikum lána sveitarfélögum til að kaupa jarðir af bændum, sem verða að yfirgefa þær, en geta ekki komið þeim í verð með öðrum hætti, þarf hann á sínu fjármagni að halda. Og það hlutverk er mjög þýðingarmikið. Ég skal ekki hafa þessi orð fleiri. Ég vildi aðeins láta þetta koma fram. Ég vil þó aðeins segja það líka, að ef ætti að tíðka þetta í mjög ríkum mæli, fæli það í sér, að margar jarðir bænda kæmust í ríkiseign, og það út af fyrir sig er óheillavænleg þróun að mínu mati fyrir landbúnaðinn. Hins vegar er það talið og kom fram bæði í landbn. og viðræðum við þá menn, sem staðið hafa að því að semja þetta frv., að það sé brýnt úrlausnarefni fyrir fáa bændur í landinu að fá þetta frv. afgreitt nú. Því var það mín afstaða að mæla með samþykkt þess og taka þessi mál á seinni stigum til nánari athugunar, þegar þessi lög koma í heild fyrir Alþ. eftir þá endurskoðun, sem yfir stendur.



Herra forseti. Ég fagna þeim áhuga, sem fram kom í framsögu fyrir frv. til l. um breytingu á vegalögum hjá hv. 3. landsk. þm. fyrir því að fella niður innheimtu umferðargjalds af bifreiðum og öðrum ökutækjum, sem aka um Reykjanesbraut. Eins og hv. 11. landsk. gat um í sinni ræðu um þetta mál, sem hér er til umr., kom fram fsp. til hæstv. samgrh. varðandi þetta veggjald hinn 11. nóv. s. l. Spurðist ég fyrir um, hvort núv. ríkisstj. hygðist afnema veggjaldið á umferð um Reykjanesbraut, og hafði þá í huga yfirlýsingu hæstv. fyrrv. samgrh. um það efni, sem hann lét hafa eftir sér rétt fyrir síðustu alþingiskosningar um, að hann mundi fella niður innheimtu á þessu veggjaldi. Hæstv. fyrrv. samgrh. gat þó ekki komið því í framkvæmd, þar sem hann lét af ráðherrastarfi skömmu síðar. Í svari núv. hæstv. samgrh. kom fram, að ríkisstj. hefði þá ekki tekið ákvörðun í málinu. Hann sagði, að „prinsip“-ákvörðun varðandi innheimtu á veggjaldi yrði tekin, þegar svipaðir áfangar lægju fyrir í hraðbrautargerð austur, norður og vestur og Reykjanesbrautin er. Taldi hann, að það mundi verða á næsta sumri. Hæst.v. samgrh. túlkaði þá ákvörðun fyrirrennara síns að ætla að fella niður veggjaldið á umferð um Reykjanesbraut þannig, að hann hefði tekið þá afstöðu að leggja ekki veggjald á umferð um veginn austur til Selfoss og vestur um, og þess vegna hugðist hann ekki láta halda áfram innheimtu eftir það á umferð um Reykjanesbraut. M. ö. o.: af því að ekki má íþyngja íbúum fyrir austan fjall og öðrum, sem um hinn nýja austurveg fara, með veggjaldi, þá hlotnast Suðurnesjamönnum og öðrum, sem um Reykjanesbraut aka, loksins sú náð að sleppa undan því, eftir að hafa þurft að greiða gjaldið í 6–7 ár. Hæstv. núv. samgrh. talaði um, að íbúar Suðurnesja hefðu notið forréttinda á kostnað alþjóðar að búa við veg eins og Reykjanesbrautina, og varði álagningu veggjaldsins á þeim grundvelli. Þessu var auðvitað mótmælt í umr. Enn fremur kom fram í þessum umr. athyglisvert innlegg frá hv. 2. þm. Reykn., en hann sagði m. a., að það hefði verið eitt af hans fyrstu verkum, eftir að núv. ríkisstj. kom til valda, að reyna að hefta áhrifum sínum til að fá gjaldið fellt niður. Honum fórust orð á þessa leið um það atriði, með leyfi hæstv. forseta, - hv. 2. þm. Reykn. sagði: ,Ég vil taka það fram, að strax eftir að núv. ríkisstj. kom til valda, varð það eitt af mínum fyrstu verkum að ræða við hæstv. samgrh. um þetta veggjald og reyna að beita þeim áhrifum, sem ég hef haft innan ríkisstj. og í stjórnarflokkunum, til þess að það verði fellt niður sem fyrst. Ég hef einnig reynt að fá þá til þess að hjálpa mér í þessu, hæstv. forsrh. og hæstv. utanrrh., og ég tel mig geta hér frá því skýrt, að ég hef fengið góðar undirtektir hjá þeim í sambandi við þessa málaleitan. Nú er talað um það, að það komi til álita að fella þetta veggjald niður í sumar, þegar svipaðir áfangar verði til á Suðurlandsvegi og Vesturlandsvegi. Ég vil gefa þá yfirlýsingu hér, að ef hæstv. ríkisstj. ekki fellst á það að fella veggjald niður á þeim tíma, þá er ég reiðubúinn sem þm. ásamt með öðrum þeim þm., sem hér kunna að finnast, að beita mér fyrir því, að sú heimild, sem er fyrir ráðh. í vegalögum til þess að leggja á þennan skatt, verði felld niður.“ Svo mörg voru þau orð. Síðar í ræðu sinni hvatti hv. 2. þm. Reykn. hæstv. samgrh. til þess að ganga nú fram í því að fella vegskattinn niður, helzt frá næstu áramótum. Í framhaldi af því, sem ég hef hér rakið, langar mig til að spyrja hv. 2. þm. Reykn. með hliðsjón af málflutningi hans 11. nóv. s. l. hér á hinu háa Alþ., sem ég hef hér drepið að nokkru á, hvort skoða megi aðild hans að flutningi þessa frv., sem hér er til umr., sem merki þess, að hann sé orðinn úrkula vonar um, að það takist að fá núv. ríkisstj. til að standa við fyrirheit fyrrv. hæstv. samgrh. um að fella niður veggjald á umferð um Reykjanesbraut. Ber að líta á flutning þessa frv. sem vísbendingu um, að í raun og veru hafi ríkisstj. tekið sínar ákvarðanir í málinu og ætli ekki að fella veggjaldið niður? Væri fróðlegt að heyra álit hæstv. samgrh. um það efni. Að lokum vil ég láta þá skoðun mína í ljós, að ég tel vegskattinn á Reykjanesbraut óréttlátan og hann beri að afnema nú þegar og það þótt fyrr hefði verið.



Herra forseti. Hér hefur verið talað um óréttlæti og mikið óréttlæti að vera að innheimta skatt af Reykjanesbrautinni og Suðurnesjamenn hafi búið við þetta ranglæti í 6 ár. Menn eru búnir að gleyma því, hvað sagt var áður en hafizt var handa um gerð þessa vegar. Jafnvel þeir, sem nú tala um óréttlæti, höfðu gert það að till. sinni, að fjár yrði aflað til þess að standa undir kostnaði við vegagerðina með því að leggja á skatt eins og þennan. Og óréttlætið er nú ekki meira en það, að það var reiknað út, áður en byrjað var að innheimta þetta gjald, að þeir, sem fara þennan veg, spari helming kostnaðar með því að eyða minna benzíni og slíta ökutækinu minna með því að fara þennan góða veg heldur, en malarveg, oft lélegan og oftast lélegan, eins og hann var, þessi vegur. Þetta var fyrsti góði þjóðvegurinn, sem lagður var á Íslandi, hann tengdi saman stór þéttbýlissvæði og var fjölfarnasti vegurinn. Þeir, sem hafa farið þennan veg undanfarin 6 ár, hafa grætt á því að borga fyrir það að fara veginn heldur en hafa hann ekki. Og þetta sáu hinir vísu menn, sem gerðu það að till. sinni í upphafi að innheimta tollinn til að standa undir kostnaði við vegagerðina. Og þeir sáu alveg rétt í byrjun. Það gildir alveg sama nú og þá. Nú er það svo, að við erum að fá fleiri vegi, sem kalla má góða að gerð, þótt enginn verði eins vandaður og dýr, og Reykjanesvegurinn. Og það er alveg rökrétt, sem sagt er í forsendum þessa frv. og grg., að það er ekki unnt að innheimta umferðargjald af öðrum vegum. Til þess að unnt sé að gera það og borgi sig að gera það, þurfa vegirnir að vera fjölfarnir og þeir þurfa að tengja saman viss byggðarlög. Það er ekki hægt að innheimta gjald af Norðlendingum, þegar þeir fara Vesturlandsveginn, þótt vegurinn sé steinsteyptur eða malbikaður upp í Kollafjörð eða þótt lengra væri. Það er ekki heldur eðlilegt að innheimta gjald af Rangæingum eða Skaftfellingum, þótt vegurinn austur að Selfossi verði góður, ekki steinsteyptur og ekki malbikaður, heldur bara olíuborinn. Það er vitnað hér í það, sem ég hef sagt, bæði á Alþ. og í blöðum, að þessi tollur yrði afnuminn 1. jan. 1973. Það hefði ég gert, ef ég hefði ráðið. Ég hef sömu skoðun nú og þegar ég gaf þessar yfirlýsingar, vegna þess að það er sanngjarnt að gera það, þegar fleiri góðir vegir eru til og fleiri en þeir, sem aka Reykjanesbrautina, eiga kost á því að fara góða vegi. Og það þarf enginn að efast um það, að þessar yfirlýsingar, sem eftir mér eru hafðar, voru sagðar í fullri meiningu, vegna þess að undanfarin ár hefur veggjaldið verið afnumið að nokkru leyti. Menn borga nú jafnmargar krónur og þeir gerðu fyrsta árið fyrir að nota þennan veg. En við vitum, að síðan hefur krónan lækkað. Menn borga nú 50 kr., eins og þeir gerðu fyrst. Ef það hefði fylgt verðlaginu, ættu þeir að borga 80 eða 90 kr. Og af hverju hefur veggjaldið ekki verið hækkað og látið fylgja verðlaginu? Það er vegna þess, að það var búið að ákveða að fella gjaldið niður. Það var búið að ákveða það. Það hefur verið fellt niður að nokkru leyti með því að láta borga nú jafnmargar kr. og gert var í fyrstu. Þetta veit ég, að allir hv. þm. sjá og skilja. Hitt er svo annað mál, hvort menn gera eitthvað að gamni sínu í sambandi við þetta, sæki upp leiktjöld og reyni að verða vinsælir og láti í það skína, að þeir séu einhverjir sérstakir dugnaðartalsmenn þeirra, sem fara þennan veg oftast. Það verður vitanlega fyrirgefið. Og ég segi það, að þegar ákveðið hefur verið að fella niður umferðargjald á bezta veginum og fjölfarnasta veginum, þá vitanlega kemur ekki til greina að leggja umferðargjald á aðra vegi, jafnvel þátt þeir verði góðir. Mér kemur það algerlega á óvart, ef hæstv. samgrh. ætlar sér ekki að nota þá heimild, sem hann hefur til að fella þetta gjald niður. Ég hef haft hugmynd um það, að hann ætli sér að nota þessa heimild. Og það dugar ekki að draga það fram á næsta sumar að ákveða, hvort það verður gert. Það verður að ákveða það núna í vetur, þegar vegáætlunin verður rædd og frá henni verður gengið. Það verður að ákveða það á þinginu í vetur, hvort reikna á með tekjum af umferðargjaldi í vegáætluninni eða ekki. Það er eftirtektarvert, að 1. flm. þessa frv. er nýr af nálinni hér í hv. Alþ. Ég hef ekkert út á það að setja, þótt hann hafi beitt sér fyrir því að flytja þetta frv. Það muna allir eftir því, þegar þeir komu fyrst inn í þingið, og það hefur öllum, sem hafa byrjað, fundizt sjálfsagt og nauðsynlegt að flytja eitthvert mál og flytja sína jómfrúrræðu. Þetta er ekkert tiltökumál. Hitt er kannske dálítið annað, að hv. 2. þm. Reykn., Jón Skaftason, og hv. 4. þm. Reykn., Gils Guðmundsson, sem eru með öllu þingvanir og þekkja þetta mál, skyldu vera með því að flytja frv. til breytinga á vegalögum í þessu efni, nema þá að þeir hafi þrautreynt við hæstv. ríkisstj. að taka jákvæða afstöðu til veggjaldsins og það liggi fyrir neitun frá henni. Þess vegna er spurning hv. síðasta ræðumanns alveg eðlileg og réttmæt. En þrátt fyrir það, þótt rökrétt væri að álykta svo, þá held ég, að það liggi ekki fyrir. Ég held, að hæstv. samgrh. hafi alls ekki neitað því að taka jákvæða afstöðu í þessu máli. Ég get náttúrlega ekki sannað það, en ég held það, það er mitt hugboð, að hann ætli sér að ákveða að fella niður veggjaldið núna í vetur, ekki í sumar, heldur í vetur, þegar við förum að ræða vegáætlunina, væntanlega í næsta mánuði. Veggjaldið er í vegáætlun fyrir þetta ár og hefur verið reiknað með tekjum af því allt þetta ár, og þess vegna kemur ekki til mála, að það verði fellt niður fyrr en frá næstu áramótum. Þetta verðum við að hafa í huga. Ég væri vitanlega með því að samþykkja þetta frv., ef það lægi fyrir, að ríkisstj. ætlaði að neita að fella niður veggjaldið. Þá skyldi ekki standa á mér að fylgja þessu frv. En mér hefði fundizt eðlilegra, eins og málsatvik eru, að það hefði verið flutt þáltill. og áskorun á ríkisstj., hæstv. ráðh., að fella gjaldið niður. Það hefði í rauninni verið eðlilegra, vegna þess að það gerir ekkert til, þótt þessi heimild sé áfram í vegalögum. Eftir að veggjaldið væri fellt niður, þar sem umferðin er mest, þá kemur vitanlega ekki til mála, að það verði tekið upp á öðrum vegum, þar sem umferðin er minni. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa þessi orð fleiri. En ég reikna fastlega með því, að veggjaldið verði afnumið af Reykjanesbraut frá næstu áramótum, og það er í samræmi við þá stefnu, sem fyrrv. ríkisstj. tók með því að hækka ekki veggjaldið, þótt krónan lækkaði í verði, og það er einnig réttlátara nú en áður, eftir að fleiri vegir eru orðnir góðir til umferðar, eins og nú er að verða. En á þeim vegum er ekki unnt að koma við né heldur réttlátt að koma við innheimtu á veggjaldi.



Herra forseti. Þegar þetta mál bar hér að á þessu þingi í fsp.-formi, þá gerði ég grein fyrir afstöðu minni til þess, og ég get tekið það fram aftur, þegar þetta mál gengur nú aftur hér í þingsölunum, að afstaða mín til málsins er alveg óbreytt. Afstaða mín, eins og ég lýsti henni í vetur, var sú, að ríkisstj. hefði enn ekki tekið neina ákvörðun um það, hvort veggjaldi yrði haldið áfram eða hvort það yrði fellt niður. Og ég bætti því við, að ég teldi rétt að taka ekki ákvörðunum það fyrr en jafnframt væri tekið tillit til þess, hvort lagt yrði veggjald á aðra vegi, og ef svo yrði gert, þá væri auðvitað sjálfsagt, að þetta veggjald héldi áfram, - aðra hliðstæða vegi, mun ég hafa sagt. En ef sú yrði niðurstaðan, að ekki yrði lagt veggjald á annars staðar, þá yrði auðvitað að fella þetta veggjald niður. Ég tel það ákaflega ambögulega afgreiðslu á málinu, að Alþ. taki ákvörðun um að fella þetta niður nú, ef Alþ. svo að ári liðnu tæki ákvörðun um að taka upp veggjöld, því að þá yrði að leggja það aftur á þennan veg. Það væru heldur amböguleg vinnubrögð. Ég held, að ákvörðun um þetta mál eigi að bíða ákvörðunar um það, hvort veggjöld verði innheimt af sambærilegum vegum. Hér fá menn aðstöðu til þess að aka um 100 km leið fram og aftur og að þeirri leið ekinni er tekið af þeim þetta gjald. Þegar svo væri á öðrum vegum, hvora sem þeir liggja í austur eða norður eða vestur, þá er fyrst um sambærilega vegagerð að ræða, þó að ekki væri um steinsteypta vegi að ræða eins og hér, heldur bara vegi með olíumöl. Ég mundi telja það alveg hliðstætt. Það er fjarri mér, að ég áfellist nokkuð fyrirrennara minn í ráðherrastóli, sem lagði þetta gjald á. Ég tel hann ekki hafa beitt Suðurnesjamenn, neinu ranglæti með því og áfellist hann á engan hátt fyrir það. Ég tel, að það sé rétt, að þeir menn, sem hafa notið þessa vegar í stað þess gamla, sem var og margir muna enn, hafi notið forréttinda. Hér var um mjög dýra vegagerð að ræða. Hún hefði orðið að bíða mörg ár, kannske áratugi, ef ekki hefði verið ráðizt í það af almannafé að leggja þennan veg og skattleggja þannig landslýðinn til þess. Þá sætu menn uppi með sinn gamla veg enn. Og til þess að rökstyðja það enn betur, að það hefur ekki verið gengið á hlut Suðurnesjamanna með innheimtu þessa veggjalds, þá má í fyrsta lagi vitna til þess, sem hv. 1. þm. Sunnl. sagði hér áðan, að samkv. öllum útreikningum sérfræðinga var talið, að það að borga þetta veggjald skilaði samt hverjum vegfaranda ávinningi í beinum útgjöldum að því er snertir viðhald bifreiðar og úthald hennar. Það hygg ég, að hafi verið réttir útreikningar. Síðan hefur gjaldið í raun og veru verið lækkað um helming. Um þetta deila menn ekki. En það, sem mér finnst skera úr um það, að Suðurnesjamenn hafa hér notið forréttinda, er það, sem gerist í sérhverju kjördæmi landsins, þegar þm. kjördæmis fara fram á, að einhver vegarspotti, sem sé torfæra í héraði, fái fjárveitingu, áður en hann er kominn á fjárlög eða vegáætlun. Hvað gerist þá? Ekki að tala um að taka slíkan veg eða vegarspotta til framkvæmda fyrr en hana er kominn á sinn stað hjá fjárveitingavaldinu, nema þm. viðkomandi kjördæmis útvegi fé sem nemi kostnaðinum og verði staðið undir vöxtum af þessum vegi að fullu. Þetta verða öll önnur kjördæmi landsins að búa við. Þetta hafa Suðurnesjamenn ekki þurft að gera nema að örlitlum hluta í gegnum þetta gjald. Þetta tel ég vera fulla sönnun þess, að það er rangt að tala hér um óréttlæti í garð þessa fólks, sem notar veginn og borgar gjaldið. Þeir hafa ekki verið beittir ranglæti. Þeir hafa notið forréttinda umfram aðra menn, og landslýðurinn allur hefur verið skattlagður fyrir þennan veg og er það enn í vaxandi mæli. Hitt skil ég vel, að menn heyra suðað í eyru sér: Við viljum helzt sleppa við að borga þetta gjald. En mér finnst það vera lítilsigldir þm., sem ætla sér að snapa atkv. út á það eitt. Ég er eins kunnugur viðskiptum við kjósendur og hv. þm., sem flytja þetta mál, og ég hef ekki lotið að slíku, en samt fengið atkv. alveg eins og þeir. Það eru margir, sem eru svo sanngjarnir, sem fara um þennan veg og fóru um gamla veginn áður, að þeir segja: Ég borga ekkert gjald með eins mikilli ánægju og þetta veggjald, því að mér er unun að fara þessa leið nú, sem mér var kvalræði áður fyrr, auk þess sem það kostaði mig miklu meira áður. - Og þetta er rétta myndin af því. Hv. 1. þm. Sunnl., fyrrv. samgrh., sagði það réttilega áðan, að um það er ekkert að tala að fella þetta gjald niður nú. Það verður innheimt út þetta ár hið minnsta, og svo sjáum við til, hvort sams konar regla verður tekin upp annars staðar. Ef mikill kostnaður er við einhverja vegarlagningu hliðstætt þessari, þá á sá vogur að lúta sömu reglum og þessi hefur lotið, og verði hann losaður við veggjald, þá verður það auðvitað ekki lagt á annars staðar. Ég vil aftur segja það um það, sem hv. 1. þm. Sunnl. sagði hér áðan, er hann sagði, að búið hefði verið að taka ákvörðun um að fella veggjaldið niður, að þetta er rangt hjá honum. Hann hefur kannske verið búinn að því í hjartanu, en hann setti það inn í vegáætlun fyrir árið 1972 án nokkurrar klásúlu um niðurfellingu. Og það finnst hvergi í bókunum ríkisstj. eða rn., að það hafi nokkur ákvörðun verið tekin um að fella þetta gjald miður, svo að ég held því fram, að hann hafi farið rangt með þetta. Utan af landsbyggðinni berast nú samþykktir um, ekki aðeins að þessu veggjaldi sé haldið, heldur að það sé hækkað, af því að Keflavíkurvegurinn, Suðurnesjavegurinn, hvíli á skattborgurum landsins í heild af meginþunga. Og ég verð að segja það, að þeir menn bíða lengur eftir vegum til sín, sambærilegum vegum, vegna þess fjárhagsþunga, sem nú hvílir á landslýðnum vegna þessa vegar. Ég teldi þá a. m. k. hvíla þá skyldu á þm. Suðurnesja, að þeir sæju fyrir fjármagni, a. m. k. til samgöngumála, sem kæmi þessu veggjaldi, ef þeir losuðu sig við það, því að þeir skulda landslýðnum það að leggja fé til vegagerðar annars staðar á landinu, þar sem hefur verið beðið allan þennan tíma og verður beðið enn um ófyrirsjáanlega tíð. Ég held, að það fari ekkert á milli mála, að það hefur ekkert verið ofheimt af Suðurnesjamönnum eða þeim, sem þennan veg nota, sem eru miklu fleiri en þeir. Það er ekki undan neinu að kvarta. Þeir hafa ekki verið beittir rangindum, þeir hafa notið forréttinda og vilja fá að njóta þeirra í enn ríkara mæli. Ég er ekki sammála hv. 1. þm. Sunnl. um það, að ekki sé hægt að leggja veggjald á veginn austur og veginn norður, - aðallaga hefur hann náttúrlega í huga veginn austur, - það sé ekki hægt. Ég tel það hægt. Ég er alveg tilbúinn að segja Selfossbúum það og mönnum í Suðurlandskjördæmi, að ég telji það hægt, og þeir mundu varla efast um það, þeir mundu sannfærast um það kannske, að það væri hægt. Þeir mundu ekkert draga það í efa. Vegurinn lægi ekki alveg heim í hlað til Norðlendinga, sagði hv. þm. Suðurnesjavegurinn liggur, ekki heim í hlað hjá Sandgerðisbúum eða Grindvíkingum, og hafa þeir þó eins og aðrir orðið að borga þetta margumtalaða veggjald, og má fleiri til nefna. Jú, það er vissulega hægt að leggja veggjald á veginn vestur og austur - og alveg eins á veginn vestur - þegar komin er sambærileg vegagerð við þessa, sem hér er um að ræða, og það er farið að jafna byrðunum nokkuð betur en áður. Svo að ég haldi ekki uppi málþófi á neinn hátt um þetta mál, þá álít ég, að það sé enginn réttlætisgrundvöllur fyrir því að taka nú ákvörðun um að fella gjaldið niður, þá ákvörðun eigi að taka annaðhvort af eða á, þegar sambærilegir vegir eru fyrir hendi í aðrar áttir. Þá ber vissulega að láta þá sitja við sama borð og Suðurnesjamenn, þeir borgi veggjald, af það verður ákveðið, en séu lausir við það, ef því verður létt af Suðurnesjabúum. Fyrr er ekki tímabært að taka um það ákvörðun og væri álappalegt að fella þetta nú niður, ef seinna yrði svo ákveðið, kannske eftir eitt ár eða svo, að leggja veggjald á aðra og þá auðvitað aftur á Suðurnesjamenn. Og þá verður það gert, þó að þeir kæmu allir 6 með frv. um að þeir væru á móti því.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð, sérstaklega vegna þess að hæstv. samgrh. sagði; að ég hefði fullyrt hér, að það væri búið að ákveða að fella niður veggjaldið. Ég sagði í viðtali og hér í hv. Alþ. í fyrra, að ef ég mætti ráða, þá yrði veggjaldið fellt niður 1. jan. 1973. En það var ekki búið að ákveða það, það er rétt, það liggur ekkert bréf í rn. um það. Mér fannst það ekki rétt og ekki eðlilegt, að ég væri að taka þannig fram fyrir hendurnar á eftirmanni mínum, enda eðlilegt, að Alþ, fjalli um þetta mál, og það verður núna í vetur, þegar vegáætlunin verður rædd, tekin ákvörðun um það, hvað sem hæstv. ráðh. segir, hvort veggjaldið verður áfram eða ekki. Það verður vitanlega tekin ákvörðun um það, þegar vegáætlunin verður samin, hvort tekjur af veggjaldi á þessum vegi verða með í tekjuáætlun vegáætlunarinnar. Það er óhjákvæmilegt. Og það verður ekki áframhald á þessu veggjaldi, nema meiri hl. Alþ. verði því fylgjandi. Þetta hlýtur hæstv. ráðh. að gera sér ljóst. Það var ekki rétt hjá hv. 2. þm. Reykn., að ég hefði fullyrt það, að hæstv. samgrh. væri ákveðinn í því að afnema gjaldið. Ég sagðist hafa ástæðu til þess að ætla það. Og sannleikurinn er sá, að mér kemur þetta dálítið á óvart, hversu neikvæður hæstv. ráðh. er. Og þegar hæstv. ráðh. er svona neikvæður, eins og í ljós kemur, þá segi ég: Það er þörf á þessu frv. Það skiptir vitanlega engu máli, hverjir eru flm. frv., ef það nær tilgangi sínum. Ég er reiðubúinn til að fylgja þessu frv., úr því að það kemur í ljós, að hæstv. ráðh. og ríkisstj. vill ekki afnema gjaldið nema lagabreyting verði gerð og hann verði knúinn til þess að meiri hl. Alþ. Þess vegna verð ég með þessu frv., nema það komi fram hjá hæstv. ráðh., að það verði óþarft, eins og ég hafði haldið. Hæstv. ráðh. var nú að gefa það í skyn, að skoðun mín í þessu máli færi eftir því, hvort austurvegurinn yrði skattlagður eða ekki. Ég er ekki einn um þá skoðun, að það sé erfitt og ósanngjarnt að skattleggja Vesturlandsveginn og austurveginn, þótt nokkur hluti af þessum vegum verði góður og vel greiðfær. Og það er tekið fram í grg. með þessu frv., sem við eru að ræða um, að það sé ekki mögulegt að koma innheimtu veggjalds við á ýmsum vegum, og eiga flm. þar áreiðanlega við bæði austurveginn og Vesturlandsveginn. Það er alveg rétt, sem hv. 2. þm. Reykn. sagði áðan, að okkur vantar alltaf fé til vegagerðar í okkar landi, þar sem vegirnir eru margir illa uppbyggðir og slæmir enn þá. Hv.þm. talaði um, að það væri eðlilegra að hækka benzíngjaldið og þungaskattinn heldur en taka toll. Ég skal taka undir það, að það er eðlilegra að gera það. En ég vil vekja athygli á því, að það er mjög hæpið, að unnt sé að auka tekjur Vegasjóðs með því að hækka benzínið meira en búið er að gera núna í bili. Og ég held, að alþm. hafi allir verið sammála um það í fyrra, þegar benzínið var hækkað, að það væri ekki praktískt, það væri ekki rétt að fara hærra. Við erum komnir með benzínverðið svipað og það gerist í nágrannalöndunum, og það er sú hætta, sem er fyrir hendi, ef benzínið verður hækkað mikið umfram það, sem nú er, að það dragi úr sölu á benzíninu, og þá aukast tekjur Vegasjóðs ekki við það. Þungaskatturinn er mjög viðkvæmur, og hann var hækkaður gífurlega í fyrra, eins og við munum, og þegar vegáætlunin var rædd hér í fyrra, í marzmánuði og byrjun apríl, þá voru allir alþm. innilega sammála. Það voru allir sammála um það, að benzínverðið og þungaskatturinn væri orðið það hátt, að það yrði að afla Vegasjóði tekna næst þegar vegáætlun yrði samin með framlagi úr ríkissjóði. Þetta voru allir sammála um, sem tóku til máls. Og núv. hæstv. fjmrh. tók dýpst í árinni og sagði að ríkissjóður ætti að fá allar tekjur af umferðinni. Tekjur af umferðinni á s. l. ári, eins og hæstv. fjmrh., þáv. hv. 3. Vesturl., reiknaði það, voru 1200 millj. kr. Ég fór fram á það við afgreiðslu fjárl., að Vegasjóður fengi af þessum tekjum, en ekki allt. Og það var það, sem mér fannst að hlyti að vanta nú, þegar við förum að afgreiða vegaáætlun fyrir næstu ár. En ríkisframlagið var hækkað um 50 millj. í staðinn fyrir 300 millj., og þess vegna þarf einhverjar ráðstafanir að gera til fjáröflunar fyrir Vegasjóð, til þess að vegáætlun verði komið saman á viðunandi hátt. En hæstv. ráðh. og hæstv. ríkisstj. sjá væntanlega fyrir því. Ég ætla ekki að deila við hv. 2. þm. Reykn. um það, hvers vegna Reykjanesvegurinn var gerður eins vel úr garði og raun ber vitni. Enginn vafi er á því, að flugvöllurinn, þessi alþjóðaflugvöllur og í rauninni eini millilandaflugvöllur okkar, rak þar á eftir. En ég held nú, að íbúar á Suðurnesjum, eins margir og þeir eru og eins og samgöngurnar voru á milli þessara þéttbýlisstaða, hafi átt sinn þátt í því. Og það er sannarlega rétt, að gamli Keflavíkurvegurinn var sannkallað Ódáðahraun. Hann var versti þjóðvegurinn á Íslandi ábyggilega, og einmitt vegna þess hefðu nú Suðurnesjamenn frekar öðrum átt að fagna því að fá þennan veg, sem þeir gerðu margir í hjarta sínu og gera enn í dag, því að eins og sagt var hér áðan, er haft eftir mörgum, sem um veginn fara, að þeir borgi þetta gjald með gleði, þótt þeir vitanlega vilji losna við það, og eins og nú er komið er eðlilegt að losa þá við þetta gjald að öllu leyti, eins og reyndar byrjað hefur verið á með því að innheimta ekki fleiri krónur fyrir hvern bíl nú heldur en gert var í byrjun.

Flm. (Halldór S. Magnússon) : Herra forseti. Þar sem ég hef hér af tveimur mönnum, hæstv. ráðh. og fyrrv. ráðh., verið sakaður annars vegar um reynsluleysi og hins vegar, um það að flytja hér frv. fyrst og fremst til þess að snapa atkv., þá get ég ekki stillt mig um að segja hér nokkur orð. Ég ætla ekki að deila við hæstv. samgrh. um það, hvort þetta frv. sé flutt fyrst og fremst til að snapa atkv. eða ekki eða hvort ég sé ötulli við það að snapa atkv. en hann. En hitt mega alþm. vita, að þetta frv. er flutt vegna þess, að ég álít og þeir hv. þm., sem flytja þetta frv. með mér, að það verði aldrei innheimt á Íslandi veggjöld, svo að nokkur sanngirni sé í, það verði aldrei jafnrétti í innheimtu veggjalda á Íslandi, einfaldlega vegna þess að það er útilokað að koma veggjöldum við alls staðar þar sem menn kynnu að vilja setja þau á. Menn ræða um það, að sjálfsagt sé að setja veggjald á vegi sambærilega við Reykjanesbraut. Menn ræða um, að það sé sjálfsagt að setja veggjald á ef menn hafi mjög mikinn hag af því að aka viðkomandi veg umfram það, sem var áður. Og menn ræða um það, að sjálfsagt sé að setja veggjald á, ef um er að ræða mjög dýra framkvæmd, sem tekið hefur verið til erlent lán. En við skulum aðeins taka nokkur dæmi til þess að sýna, til þess að rökstyðja þá skoðun mína, að útilokað sé að koma á eða halda uppi veggjaldakerfi hér á landi, sem nokkur sanngirni sé í: 1. Ef umferð er lítil um viðkomandi veg, þá er útilokað að setja á veggjald, vegna þess að það borgar sig ekki. Það hefur verið talið, að umferðin þurfi að nema a. m. k. þúsund bifreiðum á dag að meðaltali, til þess að það borgi sig að setja á veggjald. Sem sagt, í fyrsta lagi, við getum alls ekki sett veggjald á þá vegi, þar sem umferð er minni en þetta. Það mun reyndar vera svo, að í ýmsum kjördæmum landsins er umferð hvergi á nokkrum einasta vegi yfir 1000 bifreiðar á dag, þannig að það er í sjálfu sér ekki nein hætta á því fyrir þm. einstakra kjördæma, að sett verði veggjöld á í þeirra kjördæmum. 2. Það er útilokað að setja veggjöld á vegi, ef umferð er mjög mikil. Eins og ég nefndi dæmi um í framsöguræðu fyrr á þessu þingi, þá er hægt að nefna sem dæmi um slíkan veg veginn yfir Elliðaár og upp Elliðaárbrekku, þar sem umferð er það mikil, að það er ábyggilega útilokað að setja þar á veggjald, vegna þess að umferðin mundi verða fyrir það miklu töfum af þeirri innheimtu, að það mundi ekki vera hægt að koma henni við. Þá höfum við þarna mitt á milli þessara tveggja enda þá vegi, sem umferð er mátulega mikil um til þess að hægt sé að innheimta veggjöld. Til kemur svo enn ein takmörkun á þessu, og hún er sú, að það er útilokað að setja veggjöld á vegi, þar sem vegurinn liggur um þéttbýl svæði, og víða 1iggja vegir út af aðalveginum, því að ég vænti þess ekki, að menn láti sér detta það í hug að setja veggjöld á vegi, þar sem svo háttar til, að þeir, sem veggjöldin greiða, hvar á veginum sem þau eru svo innheimt, aka mjög mismunandi langt eftir veginum, annaðhvort örfá hundruð metra, kannske aðeins nokkra metra, eða nokkra km eða nokkra tugi km. Það er í sjálfu sér engin sanngirni í því. Sem sagt, við getum takmarkað þá vegi, sem við getum sett á veggjöld, jafnvel þótt við viljum viðhalda þeim, við þá vegi, sem umferð er mátulega mikil um og þar sem meginhluti vegarins liggur um lítt byggð svæði. Þetta er staðreynd, sem menn verða að hafa í huga, þegar þeir taka afstöðu til þessa máls. Ég er eindregið þeirrar skoðunar, að það sé sjálfsagt nú á þessu þingi að marka þá stefnu að afnema þetta heimildarákvæði til handa ráðh. til þess að leggja á veggjöld, afnema það úr vegalögum. Það er hins vegar grundvallarskoðanamunur á milli mín og hv. 1. þm. Sunnl., þar sem hann sagði, að eðlilegra hefði verið að flytja á þessu þingi þáltill. um að skora á ríkisstj. að afnema þetta veggjald, sem nú er á Reykjanesbraut. Ég er alls ekki einungis að hugsa um veggjaldið, sem nú er á Reykjanesbraut. Ég er að hugsa um þau veggjöld, sem hugsanlega yrðu sett á hér á landi, ef þetta heimildarákvæði væri hér áfram. Ég er að hugsa um það, að við mörkum þá stefnu nú að afnema þetta heimildarákvæði einfaldlega til þess að viðurkenna það, að þm. hafa gert sér grein fyrir því, að það er ekki hægt að innheimta veggjald á Íslandi, svo að nokkurri sanngirni verði náð. Auðvitað hefði verið hægt að flytja hér þáltill. um að skora á ríkisstj., en það hefði einungis náð til þessa eina veggjalds, sem er á Reykjanesbraut og hefur þar verið innheimt í rúm 6 ár, en með því hefði engin stefna verið mörkuð um áframhaldandi innheimtu veggjalda á Íslandi. Það er rætt um það, að það séu sérstök forréttindi að aka Reykjanesbraut, vegurinn sé byggður á kostnað allra landsmanna og þar fram eftir götunum. Ég vil leyfa mér að varpa fram þeirri spurningu, hvaða vegur á Íslandi sé ekki byggður á kostnað allra landsmanna. Vegir eru mismunandi dýrir, það segir sig sjálft. En vegir geta líka verið dýrir, þó að þeir séu ekki lagðir varanlegu slitalagi. Það er dýrt að grafa jarðgöng og það er dýrt að leggja vegi um brattar fjallshlíðar, og mér er það til efs, ef miða ætti við kostnað af vegaframkvæmdum á km., að Reykjanesbraut væri eini vegurinn í dag, sem væri innheimt veggjald á, ef það ætti að vera kostnaðarviðmiðunin, sem réði því, hvar ætti að leggja á veggjöld og hvar ekki. Nei, það er mín bjargföst sannfæring, að á þessu þingi beri að marka þá stefnu að afnema veggjöld, afnema þá heimild, sem er til handa ráðh. til þess að leggja veggjöld á einstaka vegi og brýr, fyrst og fremst vegna þess að ég er þess fullviss, að það verða aldrei innheimt á Íslandi veggjöld, þannig að með neinni sanngirni sé. Við getum sett veggjöld á einstaka vegi, en ekki aðra. Og það er alveg sama hvaða viðmiðun við viljum hafa til þess að setja á veggjöld, það verður aldrei um að ræða neina sanngirni í álagningu þeirra. Það hefur verið rætt hér um það, að bíleigendur spari svo og svo mikið á að aka þennan veg, Reykjanesveginn. Ég geri fastlega ráð fyrir því, að bíleigendum sparist eitthvað við hverja þá vegaframkvæmd, sem framkvæmd er hér á landi. Ég geri ráð fyrir því t. d., að það kosti þá bíleigendur, sem aka til Siglufjarðar, minna að aka núna, eftir að jarðgöngin koma þar í gegn, heldur en áður. Og ég geri líka ráð fyrir því, að það megi teljast sparnaður að því að aka í gegnum jarðgöng um Oddsskarð, þegar þau verða komin. Ég geri líka ráð fyrir því, að það megi teljast sparnaður fyrir bíleigendur, þegar lagðir eru nýir vegir, eða fyrir landsmennina í þeim landsfjórðungum, þegar lagðir verða nýir vegir, sem ekki hafa verið áður. Menn geta þá ekið vegina í stað þess að þurfa að ferðast með öðru móti, með flugvélum eða skipum. Ég geri t. d. ráð fyrir því, að Djúpvegurinn verði talinn hafa í för með sér mikinn sparnað fyrir Vestfirðinga eða þá, sem hann nota. En ég vænti þess ekki, að hæstv. samgrh. vilji setja veggjald á Djúpveginn, þegar hann verður lagður. 



Herra forseti. Ég átti ekki von á því, að og ætti eftir að hlusta á umr. hér á Alþ. um veggjaldið, þar sem það væri gert að staðreynd, að núv. stjórnarflokkar væru ekki sammála um það mál. En það er nú einu sinni svo, og það höfum við heyrt hér í dag. Ég kvaddi mér nú hljóðs aðallega út af orðum hæstv. samgrh., þar sem hann orðaði það sem sérréttindi Suðurnesjamanna, að vegurinn auður á Reykjanes á sínum tíma var steinsteyptur, þannig úr garði gerður sem raun ber vitni. Ég held, að hér gæti nokkurs misskilnings, einfaldlega vegna þess, að hér er um að ræða veg til þess landshluta, sem skapar Íslendingum verulegan hluta af sjávarafla þeim, sem við öflum á hverri vertíð, og þá vil ég benda einmitt á það, að miklum hluta af þeim afla, sem er komið á land í verstöðvunum suður á Suðurnesjum, er ekið inn til Reykjavíkur, til Hafnarfjarðar og annarra byggðarlaga hér á þéttbýlissvæðinu, og þessi byggðarlög hafa því ekki síður mikinn hag af því, að suður á Suðurnes liggi góður vegur, til þess að sá afli, sem þar berst á land, skilist til verstöðvanna sem það allra bezta hráefni, sem mögulegt er að fá. Ég vil enn fremur nota þetta tækifæri til þess að minna á, að enda þótt vegurinn suður til Keflavíkur sé steinsteyptur og sé búinn að vera það nú um nokkurra ára bil, þá eigum við þm. Reykjaneskjördæmis eftir að koma í framkvæmd miklu átaki, þ. e. a. s. að fá vegi út frá Reykjanesbraut út í verstöðvarnar, sem gerðir verði með svipuðum hætti og Reykjarnesbrautin. Samkv. kröfum okkar fiskkaupenda eru í dag settir tugir hundraða millj. til þess að gera frystihúsin þannig úr garði, að við getum verið samkeppnisfærir á þeim mörkuðum með okkar vörur. Þeir, sem fylgjast með þessum málum þar syðra, gera sér grein fyrir því, hversu illa er hægt að fara með hráefnið, þegar því er ekið frá verstöðvunum í Grindavík, Sandgerði, Höfnum og Garði, og hversu þýðingarmikið það er fyrir okkur, ekki aðeins Suðurnesjamenn, heldur landsmenn alla, að þarna verði aflað fjár og þessir vegir gerðir með þeim hætti, sem þarf að gera þá til þess að okkar útflutningsvara verði með þeim hætti, sem krafa er gerð til, og skili okkur því verðmæti, sem mögulegt er. Ég hefði búizt við því, að sá þm., sem er 1. flm. þessa frv., byrjaði hér á hinu háa Alþ. eitthvað í átt við það, að það verði aflað fjármagns til þessara vega þar suður frá, í stað þess að hefja hér deilur við eigin flokksmenn um það, hvort veggjaldið verði lagt niður eða ekki. En það er auðvitað þeirra, með hvaða hætti þeir vilja láta ágreining sinn koma í ljós, en ég hélt, að það hefði verið skoðun okkar þm. Reykjaneskjördæmis, að sú ákvörðun hefði verið tekin, að stefnt skyldi að því, að veggjaldið yrði fellt niður, hún hefði verið tekin með því, að það var ekki hækkað eins og annað, sem hækkað hefur á undanförnum árum, og þegar þeirri vegáætlun lyki, sem nú gildir, þá yrði tekin ákvörðun af Alþ. um, að veggjaldið skyldi lagt niður. Fyrrv. samgrh. hafði lýst þessu sem skoðun sinni, og ég sannast sagna hefði ekki talið ástæðu til breytinga á vegalögum fyrr en ég hefði séð í væntanlegri tillögu að vegáætlun, að núv. hæstv. ríkisstj. hygðist ekki halda áfram á þeirri braut, sem fyrrv. samgrh. hafði mótað. Ég held, að sú krafa, sem uppi hefur verið um að leggja veggjaldið niður, sé eðlilegast rökstudd á þessum grundvelli, sem fram hefur komið, að um leið og aðrir vegir verða jafngóðir, þá verði hér ekki lagt á veggjald suður á Reykjanes, og ég held, að um þetta hafi ekki verið nein deila hér á Alþ., því að ef menn athuga gang þessa máls, þá voru vegalögin samþ. með atkv. allra þm., þ. á m. það ákvæði, sem heimilar ráðh. að leggja á veggjald, og vegáætlun sú, sem gildir í dag, var enn fremur samþ. með atkv. allra þn. Ég ætla að leyfa mér að treysta því, að hæstv. ráðh. muni framfylgja þessari stefnu, sem áður hafði verið mótuð, og þegar við sjáum vegáætlunina, þá komi í ljós, að veggjaldið verði ekki lengur lagt á Suðurnesjamenn, og þá gæti sá hv. þm., sem er 1. flm. þessa frv., glaðzt yfir því, að þeirri stefnu, sem mótuð hafði verið af fráfarandi ríkisstj., verði haldið.

Félmrh. (Hannibal Valdimarsson) : Herra forseti. Svar mitt við þeirri fsp., sem til mín var beint varðandi þetta margnefnda veggjald, var í upphafi máls míns það, - ég vænti, að það hafi ekki farið fram hjá neinum, - að ríkisstj. hefði ekki, þegar málið bar að í fsp.-formi, tekið ákvörðun um niðurfellingu eða áframhald veggjaldsins og hún hefði ekki gert það enn, þegar málið gengur hér aftur nú. Að öðru leyti ræddi ég þá málstúlkun þm. Reykjaneskjördæmis, að þeir hefðu verið beittir rangindum, Suðurnesjamenn, í sambandi við þetta mál, og ég sýknaði alveg fyrirrennara minn af því, sem lagði gjaldið á. Hann hefði ekkert ranglætisverk framið, það er mín skoðun, og ég teldi, að Suðurnesjamenn hefðu sloppið ódýrar, Reykjaneskjördæmi hefði sloppið ódýrar en nokkurt annað kjördæmi landsins, því að enginn vegaspotti fengist, það geta þm. úr öllum hinum 7 kjördæmunum vottað, að það hefur enginn þm. fengið nokkurn veg tekinn út úr röð, sem fjárveitingavaldið hefur ekki verið búið að veita fé til, nema með því að útvegað væri fé að fullu fyrir framkvæmdinni og vextir greiddir af upphæðinni. Þá fyrst hefur vegamálastjórnin fallizt á, að slíkur vegur væri tekinn fyrir og framkvæmdinni flýtt. Þessum kostum hafa Suðurnesjabúar ekki orðið að hlíta. Það er því rangt, að þeir hafi orðið fyrir misrétti. Þeir hafa notið fríðinda. Þessi vegur var tekinn út úr, settur fram fyrir aðra mannvirkjagerð með lánsfé, og undir lánsfénu hafa staðið landsmenn allir, að undanteknum þessum hluta, sem veggjaldið ber uppi. Ég undrast það hins vegar ekkert, þótt það heyrist frá kjósendum úr öllum áttum í Reykjaneskjördæmi, að þessu verði að létta af þeim, þegar því er haldið fram við fólkið og það túlkað fyrir því, að það sé rangindum beitt. En það er ekki verið að segja því satt. Hér er farið í alls konar útúrdúra, eins og það, að vegurinn hafi ekki verið lagður fyrir Suðurnesjamenn, hann hafi verið lagður fyrir Keflavíkurflugvöll. Þetta skiptir engu máli. Svo mikið er þá víst, að þá er það eitt af mörgu góðu, sem Suðurnesjamenn njóta vegna Keflavíkurflugvallar, og eru engin rök fyrir því, að það eigi að létta gjaldinu af þeim fyrir það.  Þegar menn segja, að það sé ekki hægt að leggja veggjald á aðra vegi hér, af því að það sé hægt að fara krókaleiðir út frá þeim, þá tel ég, að það sé einmitt það góða við það. Þá eiga menn völ, og ég er alveg viss um það, að væri kominn góður vegur 100 km hér um Vesturlandið eða 100 km austur á Suðurlandið og menn ættu kost á að fara krókavegi um holótta malarvegi, þá gerðu menn það ekki, menn mundu með glöðu geði gjalda sitt gjald, og því er nú árans verr, að „Ódáðahraun íslenzkra vega“, gamli Keflavíkurvegurinn, skuli ekki hafa fengið að halda sér við hliðina á þeim nýja, svo að Suðurnesjamenn gætu valið á milli. Ég er alveg viss um það og ég er sannfærður um það, að Suðurnesjaþm. eru sammála mér um það, að það færi enginn gamla veginn. Þá borguðu þeir líka með gleði sitt gjald. Þá mundu þeir opna budduna sína með gleði. Það þyrfti kannske að hressa hann við, þann gamla, í svipuðu ástandi og hann var, til þess að þið vitið, hvers þið eigið kost, verja kannske í það veggjaldinu. En það eitt er víst, að annaðhvort verður Suðurlandskjördæmi að missa 20 millj. kr. til vega eða kjördæmin samanlagt önnur en Reykjaneskjördæmi, ef þessu fé er svipt í burtu án þess að útvega annað í staðinn. Niðurfelling þessarar fjárupphæðar kemur ekki til greina hjá mér, vegna þeirrar þarfar, sem ég veit, að blasir við, meðan heimild er í lögum fyrir því. Að sjálfsögðu mun ég lúta vilja Alþingis. Ef Alþ. vill fella þetta niður og afla tekna í staðinn, þá er mér ljúft að þiggja það. Mér er alveg sama, hvaðan peningarnir koma. En hitt er ekki rétt, að Reykjaneskjördæmi hafi orðið fyrir þungum búsifjum af þessu eða rangindum. Það er rangtúlkun. Þetta vildi ég nú sagt hafa að lokum og vænti þess, að mönnum sé nú kannske heldur ljósara en áður, að það er beðið eftir því úti á landsbyggðinni, að þangað komi góðir vegir, og þó ekki sé dregið úr fjárveitingu nema um þessar 20 millj., sem hér er um að ræða, þá kemur það niður annaðhvort á einhverju kjördæmi eða þeim öllum, og það er sannleikur, sem ég sagði hér áðan, að mér hafa borizt áskoranir utan af landsbyggðinni, þar sem beðið er eftir vegum, um að tvöfalda gjaldið heldur en að fella það niður. Og einn þm. sagði áðan: Ég mundi með gleði standa að því, að Keflavíkurgjaldið yrði þrefaldað. Það er af því að fólkið úti á landsbyggðinni telur sig rangindum beitt, af því að varið skuli hafa verið af almannafé mörgum hundruðum millj. kr. og landslýðurinn látinn standa undir þessu að öllu öðru leyti en því, sem þetta litla gjald hefur hrokkið til að greiða fyrir brothluta af vöxtum, svo að það eru ekki Suðurnesjamenn einir, sem tala um rangindi, heldur landslýðurinn utan Reykjaneskjördæmis, og ég álít, að það fólk hafi á réttara að standa í þessu máli. Annað hef ég svo ekki um þetta mál að segja. Málið gengur sinn gang, fer til n. og fær sína afgreiðslu þar, og það er auðvitað á valdi Alþ. að ákveða, hvort vegagjöld skuli fella niður. En miklu ríkari þjóðir en Íslendingar hafa orðið að lúta því að innheimta skatta af góðum vegum og brúm - miklu ríkari þjóðir. Ríkustu þjóðir heims hafa gert þetta, þó að við Íslendingar komumst kannske að þeirri niðurstöðu, að við þurfum þess ekki.