Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna. Eins og þm. er kunnugt hafa þessi mál verið til umfjöllunar í þessari virðulegu deild bæði í vor og nú við 1. umr. Við 1. umr. um frv. var það skýrt ítarlega af samgrh. Ekki náðist endanlegt samkomulag um málið á s.l. vori á milli hagsmunaaðila. Þess vegna var ákveðið að fram færi nánari umfjöllun og má segja að þetta frv. byggist á þeirri niðurstöðu og samkomulagi á milli aðila þar um. Samgn. fjallaði um málið á tveimur fundum sínum og kvaddi á sinn fund Guðjón Ármann Eyjólfsson skólastjóra Stýrimannaskólans, Guðjón A. Kristjánsson forseta Farmanna- og fiskimannasambandsins, Guðlaug Gíslason frá Stýrimannafélagi Íslands og Árna Pálsson formann nemendafélags Stýrimannaskólans. Nefndin hefur breytt nokkuð orðalagi á frv. en að öðru leyti er það óbreytt nema að því er varðar þau réttindi varðandi siglingatíma, sem bundin voru við þátttöku í námskeiðum Slysavarnafélags Íslands og vega sem þreföldun á siglingatíma, að þar er kveðið svo að með þeim hætti geti menn mest áunnið sér einn mánuð í siglingatíma. Mér þykir vert að geta þess líka að fyrir n. var lagt bréf og ítarleg grg. frá Jónasi Þorsteinssyni skipstjóra á Akureyri. Efni bréfsins var m.a. borið undir Guðjón A. Kristjánsson forseta Farmanna- og fiskimannasambands Íslands sem var einn þeirra sem fjölluðu um frv. og gengu frá því í því formi sem það er nú í. Niðurstaðan af þeirri umfjöllun var sú að nánast öll þau atriði sem Guðjón Kristjánsson fjallaði um í sinni grg. hefðu verið tekin þar til athugunar og tekið tillit til margra þeirra sjónarmiða sem þar eru. T rauninni má segja að í þeim efnum standi lítið út af. Og þar sem þetta frv. byggist á þeirri niðurstöðu sem fékkst við það nefndarstarf sem hér er að framan getið og samkomulag er um þetta mál milli þeirra sem þar eiga hagsmuna að gæta stóðu ekki efni til frekari breytinga. Allir nm. eru sammála um afgreiðslu málsins.



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir nál. samgn. Ed. Alþingis um atvinnuréttindi vélfræðinga, vélstjóra og vélavarða á íslenskum skipum. Eins og nál. ber með sér var n. sammála um afgreiðslu þessa máls. Á fundi n. komu til viðræðna Andrés Guðjónsson skólastjóri Vélskóla Íslands, Helgi Laxdal formaður Vélstjórafélags Íslands og Finnur Loftsson varaformaður nemendafélags Vélskólans. Að öðru leyti get ég vísað til þeirrar grg. sem ég gaf í sambandi við það mál sem ég mælti hér fyrr fyrir á fundinum. Þessi frv. hafa fylgst að og sá einn munur er á breytingu þeirra að við gerum hér ekki till. um neinar efnisbreytingar en aftur á móti er nokkuð mikið hróflað við texta frv. Að öðru leyti er hér ekki um breytingar að ræða. Með þeim breytingum sem ég hef nú lýst var samgn. sammála um að mæla með samþykkt frv.



Forseta hefur yfirsést hér 4. brtt. vegna óvenjulegrar uppröðunar. Það var varðandi 8. gr., um að 1. mgr. orðist svo sem þar segir. Ef enginn gerir athugasemdir þar við mun verða frestað til 3. umr. að greiða atkv. um þessa brtt. þar sem búið er að afgreiða málið nú til 3. umr. Ef enginn gerir athugasemdir við það mun það verða afgreitt þannig.



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til laga um breytingu á lögum nr. 10 frá 22. mars 1960, um söluskatt, með síðari breytingum. Frv. þetta var lagt fram í Nd. og hefur hlotið afgreiðslu þeirrar virðulegu deildar. Með frv. þessu er lagt til að söluskattsauki hækki um 0.5%, eða úr 2% í 2.5%. Heildarsölugjald verður 24% ef frv. þetta nær fram að ganga. Þar af er hinn eiginlegi söluskattur 20%, orkujöfnunargjald 1.5% og söluskattsauki 2.5%. Frv. er lagt fram til tekjuöflunar í því skyni að minnka fjárhagsvanda ríkissjóðs, sem enn er mikill, þrátt fyrir það átak er gert hefur verið til þess að draga úr útgjöldum ríkisins. Í frv. til fjárlaga fyrir árið 1985 er gert ráð fyrir að uppsafnaður söluskattur í sjávarútvegi verði endurgreiddur. Í fjárlagafrv. eru áætlaðar 380 millj. kr. í þessu skyni, en vegna breyttra verðlagsforsendna, sem nú liggja fyrir, má ætla að sú upphæð verði verulega miklu hærri. Áætlað er að sú hækkun sölugjalds, sem hér er ráðgerð, geti fært ríkissjóði 200–210 millj. kr. tekjur á árinu 1985 miðað við verðlagsforsendur fjárlagafrv. Þessi hækkun sölugjalds færir því ríkissjóði ekki nema hluta þess fjár sem það kostar að endurgreiða uppsafnaðan söluskatt til sjávarútvegsins. Með hertum innheimtuaðgerðum og bættu söluskattseftirliti í tengslum við söluskattshækkunina má ætla að viðbótartekjur ríkissjóðs vegna breytingarinnar geti náð 250 millj. kr. Er því ljóst að sameiginleg áhrif söluskattsbreytinga þeirra, sem felast í fjárlagafrv. og í þessu frv., eru ríkissjóði mjög í óhag. Engu að síður þykir ekki fært að hækka sölugjaldið um meira en 0.5%. Ætla má að hækkun vísitölu framfærslukostnaðar af völdum 0.5% hækkunar söluskattsaukans verði um 0.25%, en hafa ber í huga að matvæli og ýmsar aðrar mikilvægar neysluvörur svo og ýmis þjónusta eru undanþegin söluskatti. Sögu söluskattsins má í raun rekja allt aftur til ársins 1945, en á því ári var hann innheimtur í formi tímabundins veltuskatts. Árið 1947 var hann síðan endurvakinn og var gildistími laga um hann árlega framlengdur allt til 1960 er núgildandi lög voru samþykkt. Samkvæmt þeim var söluskatturinn í byrjun aðeins 3%, en hann hefur farið hækkandi síðan. Alls hefur hann verið hækkaður níu sinnum á undanförnum 24 árum. Síðast hækkaði skatturinn með tilkomu 1.5% orkujöfnunargjalds úr 22% í 23.5% í apríl 1980. Áður var hann hækkaður í september 1979 úr 20% í 22%. Að svo stöddu tel ég óþarft að hafa fleiri orð um þetta frv. en geri að till. minni að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. fjh.- og viðskn. og 2. umr.

Eyjólfur Konráð Jónsson Hæstv. forseti. Ég vil aðeins geta þess að hv. fjh.- og viðskn. þessarar deildar hittist í morgun. Að vísu var nefndin verkefnalítil, en við ræddum þetta mál, sem nú er á dagskrá, og 4. málið óformlega þar og komumst að samkomulagi um að biðja um stutt fundarhlé eftir 1. umr. um þessi tvö mál til þess að við gætum þar gengið formlega frá okkar nál. Og væntanlega væri þá eðlilegast að efnisumræður færu fram við 2. umr. En við erum sammála um að greiða fyrir því, hvað sem afstöðu manna líður, að 2. og 3. umr. geti farið hér fram í dag, auk 1. umr. sem nú stendur yfir.



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til laga um breytingu á lögum nr. 76 frá 28. des. 1983 um breytingu á lögum nr. 120 frá 31. des. 1976, um tollskrá o. fl. með áorðnum breytingum. Í athugasemdum við lagafrv. segir: „Með lögum nr. 83/1981 var fjmrh. veitt tímabundin heimild til þess að leggja jöfnunarálag á hús og húshluta í tilteknum tollskrárnúmerum. Gjaldtöku þessari var ætlað að rétta hlut innlendrar húsagerðar gagnvart aukinni samkeppni erlendis frá. Átti álagið að samsvara uppsöfnuðum gjöldum af efnivöru í innlenda framleiðslu, en ýmis hátollavara til húsbygginga ber lægri aðflutningsgjöld ef hún er flutt inn með húsi eða húshluta heldur en hún ber ef hún er flutt inn sérstaklega. Um frekari rökstuðning fyrir jöfnunarálaginu vísast í grg. sem fylgdi frv. því sem varð að lögum nr. 83/1981. Með lögum nr. 98/1982 var heimild til gjaldtöku þessarar framlengd til ársloka 1983 og með lögum nr. 76/ 1983 var heimildin enn framlengd til ársloka 1984. Forsendur fyrir gjaldtökunni hafa ekki breyst og þykir því eigi fært að fella gjaldið niður um n.k. áramót. Því er lagt til með frv. þessu að gjaldtaka verði framlengd til ársloka 1985.“