Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar þetta frv. var upphaflega borið fram hér í þessari hv. d., þá var í því gert ráð fyrir, að þó að fasteignaskatturinn ætti á árinu 1954 að renna til sveitarsjóðanna, þá skyldu lögreglustjórar sem áður innheimta skattinn. Í þessari hv. d. var frv. fært í það form með samþykki hæstv. fjmrh., að sveitarstjórnir skyldu sjálfar innheimta skattinn. Fyrir þessari breytingu voru þá færð þau rök, að með þeim breytingum, sem verið er að samþykkja á skattalögunum, og vegna hinnar nýju vélaspjaldskrár, sem hagstofan útbýr fyrir innheimtumenn skatta, eru tök á að haga manntalsbókagjaldafærslum og innheimtu ríkissjóðsskatta hjá innheimtumönnum þannig, að nokkurt fé sparist við innheimtuna, ef þeir þurfa ekki að halda áfram að innheimta fasteignaskatt. Fasteignaskatturinn er tiltölulega mjög lágur. Hann nemur eitthvað um 340 þús. í öllu landinu utan Reykjavíkur. Hins vegar er talsvert mikil vinna við færslu hans og innheimtu, vegna þess að innheimtukerfið og skipulag hans fellur ekki saman við aðra skatta til ríkisins og manntalsbókarkerfið. Mér er t.d. kunnugt um, að í því umdæmi, sem ég er persónulega kunnugur, nemur fasteignaskatturinn í öllu umdæminu á ári um 50 þús. kr., en ef við sleppum við að leggja þennan skatt á og innheimta hann, þá getum við nú með þeim breytingum, sem verða á skattalögunum, og vegna vélabókhalds hagstofunnar sparað alltaf 20 þús. kr. á ári í sambandi við innheimtuna, ef við losnum við fasteignaskattinn. Þetta er ákaflega mikill sparnaður, auk þess sem það mundi flýta innheimtunni, þannig að ríkissjóður gæti farið að fá sínar skattatekjur þrem mánuðum fyrr en ella, ef fasteignaskatturinn væri ekki til að tefja fyrir. Þessi rök komu fram hér, þegar þetta mál var áður til umr. hér í þessari hv. d., og á þeim forsendum var sú breyting sett inn, eins og ég gat um áðan, að losa lögreglustjórana við innheimtu fasteignaskattsins, en leggja það á hendur sveitarstjórnanna. Hv. Nd. vildi ekki fallast á þessa breytingu og færði frv. í sama horf og það var áður i. Var því aðallega borið við þar, að fasteignaskatturinn næmi svo lítilli upphæð fyrir sveitarsjóðina, að það borgaði sig varla fyrir þá að vera að eltast við hann. Ég ætla ekki að fara út í að rökræða þessi atriði hér, en allar þær röksemdir, sem komu fram við fyrri meðferð þessarar hv. d. á málinu, eiga við enn þá. Þess vegna hef ég ásamt hv. þm. V-Sk. leyft mér að bera fram aðallega þær brtt. við þetta frv., að það verði fært í sama horf og það var í, þegar það fór hér út úr deildinni. En auk þessa höfum við borið fram þá brtt. til vara, að frv. verði fært í það horf, að þó að lögreglustjórinn eigi að halda áfram að innheimta skattinn, þá skuli fasteignaskattur ekki lagður á eða innheimtur, þegar hann nemur lægri upphæð en 50 kr. á gjaldanda. Ef þetta lágmark yrði tekið upp í lögin, þá væru miklar líkur til, að hægt væri að hafa fullkomin not af vélabókhaldi hagstofunnar og sömuleiðis að hafa full not af þeim sparnaði, sem verður í innheimtu við breytingu á tekjuskattinum, þannig, að jafnvel þótt lögreglustjórar hefðu skattheimtuna áfram, þá gæti þetta lágmark orðið til þess að spara ríkissjóði innheimtukostnað, sem nemur áreiðanlega meiru en það, sem tapaðist í skattinum við að setja þetta 50 kr. mark. Það, sem fyrst og fremst er unnið við að setja þarna lágmark og þurfa ekki að eltast við lægstu upphæðirnar, er það, að þá sleppa innheimtumennirnir við að leggja þennan skatt á smáhýsi og lendur, sem menn utan umdæmanna eiga. Það eru t.d. hér í höfuðstaðnum mörg hundruð manns, sem eiga smálönd og smásumarhýsi hingað og þangað um sýslurnar í nágrenninu. Fasteignaskatturinn er lagður á þessi hús og þessi lönd, þar sem húsin eru, en innheimtuna verður að senda til tollstjórans í Reykjavík, sem annast hana, því að þar eiga mennirnir heima. r þessu er óhemjuvinna fólgin og mikil skriffinnska og mikill eltingarleikur fyrir tollstjóra, og það er ekki nokkur vafi á því, að það, sem tapaðist með því að setja svona lágmark inn, mundi koma aftur í spöruðum vinnubrögðum og spöruðum beinum útgjöldum fyrir ríkissjóðinn. Þess vegna vil ég leggja áherzlu á, að þó að þessi hv. d. kynni ekki að sjá sér færi á að færa frv. í sama horf og það var í áður af hættu á, að því yrði aftur breytt í Nd. og málið þar með sett í hættu, þá sjái d. sér þó fært að setja á þetta lágmark, enda hefur það komið í ljós í hv. Nd., að sveitarfélögin leggja ákaflega lítið upp úr þeim tekjuauka, sem þau fá af þessum fasteignaskatti. og ætti því ekki að muna miklu, þó að lágmarkið yrði sett, enda er þessi skattur sáralítils virði fyrir sveitarfélögin. - Ég skal svo ekki hafa þessi orð fleiri.



Herra forseti. Þetta mál hóf göngu sína fyrst hér í efri deild og var þá vísað til fjhn. Að tillögu fjhn. voru gerðar á frv. breytingar þær, sem hv. 10. landsk. (GÍG) minnti á að hér hefðu verið gerðar. Þær till. gerði fjhn. að óskum frá stjórn félags héraðsdómara, sem leit svo á, að það væri erfiðleikum bundið fyrir innheimtumenn ríkisins að annast innheimtu þessa skatts, eftir að hann ætti að falla í hlut sveitarfélaganna. Nú hefur hv. Nd. breytt frv., tekið úr því þær till., sem inn voru settar hér í hv. Ed., og skilað því aftur í sama formi og það var upphaflega fram lagt. Hæstv. forseti óskaði eftir því, að fjhn. athugaði málið á ný, og þó að ekki hafi verið haldinn um það formlegur fundur í n., þá hafa fjhn.-menn ræðzt við um það, og fjórir þeirra af fimm eru ákveðnir í því að mæla með því, að frv. verði nú samþ. óbreytt. Einn maður n., hv. 4. þm. Reykv. (HG), hefur ekki tjáð afstöðu sína í þessum viðræðum. Meiri hl. lítur svo á, að ástæðulaust sé að fara á síðustu dögum þingsins að hefja stríð milli deilda um frv. og leggur því til, að felldar séu þær aðaltill., sem tveir hv. þm. hafa borið fram á þskj. 803 og gerð var grein fyrir hér áðan af hv. 10. landsk. þm. Enn fremur er það einróma álit þessa meiri hl. fjhn., að ekki sé rétt að samþ. varatill., og til þess liggja ýmsar ástæður, en fyrst og fremst sú ástæða, að með því móti er sama og ekkert gert úr þessum skatti, sem innheimtur hefur verið í meira en 30 ár. Skatturinn er ekki nema 11/2% af húseignum samkvæmt fasteignamati og 3% af lóðum og lendum eftir fasteignamati. Renni maður augum yfir fasteignamatsbók, þá sést, að ef ekki væru innheimtar lægri upphæðir en 50 kr. af fasteign, þá má telja, að í mörgum sveitum yrði ekkert að innheimta og skatturinn félli algerlega niður. Mér skilst, að hér í Reykjavík svari til þess, að venjulegt þriggja íbúða hús komi þá til greina til að reikna af skatt, en ekki minni hús, ef þau eru þá ekki óvenjulega dýrt byggð. Það var og niðurstaða í ríkisstj. að leggja það til, eftir bendingu skattamálanefndar, að ríkissjóður ávísaði þessum skatti til sveitarfélaganna. Sveitarfélögin hafa óskað eftir endurskoðun á sinni tekjuöflunarlöggjöf, og það hefur verið falið skattamálanefndinni að endurskoða þá löggjöf. Ekki hafði unnizt tími til þess, og í stað þess, að hið háa Alþ. nú gerði eitthvað til þess að bæta hag sveitarfélaganna eða greiða fyrir tekjuöflun þeirra, þá er, eins og hv. þm. vita, hið öfuga gert og tekinn af þeim álögurétturinn á sparifé og einnig tekinn af þeim hluti af stríðsgróðaskatti, með því að hann er ýmist felldur niður samkvæmt breytingum þeim, sem gerðar hafa verið á lögunum um tekju- og eignarskatt, ellegar stórlækkaður. Með því móti að samþ. varatill., þá væri þessi ávísun gerð nálega einskis virði, og væri í raun og veru hreint hégómamál að samþ. frv. eftir slíka breytingu. Hitt er aftur á móti, að dálítið tínist til tekna í sveitarfélögunum, ef skatturinn er innheimtur óskertur, og satt að segja er hann ofur lítið meira virði, ef sveitarfélögin þurfa ekki að annast innheimtu hans, eins og frv. nú orðið hljóðar um og upphaflega hljóðaði um, þó að gengið væri inn á það við afgreiðslu málsins hér í þessari deild um daginn af tilhliðrunarsemi við innheimtumennina, sem áður höfðu starfað fyrir ríkið að innheimtu skattsins, að leggja innheimtukvöðina á sveitarfélögin. Ég lít svo á, að innheimtumennirnir verði að sætta sig við það, þótt þeir verði áfram að innheimta þennan skatt eins og þeir hafa gert í rúmlega 30 ár, enda hygg ég, að það megi slá því föstu, að það verði ekki mörg ár, sem fyrirkomulagið helzt, því að sennilega verður fljótlega lokið endurskoðun á tekjuöflunarlöggjöf sveitarfélaganna, og þá er enginn vafi á því, að þessi tekjulind, sem er litil seytla, verður afnumin og henni veitt í annan farveg. Skattarnir verða af fasteignum a.m.k. aldrei hafðir tveir. En heimilt er nú, eins og allir vita. að sveitarfélög innheimti fasteignaskatt. Þetta er þess vegna aðeins bráðabirgðatilhögun, og mér virðist, að ekki sé hart að ætla innheimtumönnum ríkisins að annast innheimtuna stutta stund eins og verið hefur og sá kostnaður, sem af því leiðir fyrir ríkið, sé varla umtalsverður; hitt sé meira vert, að þegar þessum litla skatti er ávísað til sveitarfélaganna, þá sé hann ekki að engu gerður með því að samþ. till. eins og varatill. er.



Herra forseti. Ég er hálfhræddur um, að hv. frsm. fjhn. hafi nokkuð misskilið þann tilgang, sem fyrir mér og stjórn héraðsdómarafélagsins vakti, þegar við fórum að beita okkur fyrir því, að innheimtufyrirkomulaginu á þessum skatti væri breytt. Hv. frsm. minntist í því sambandi á tilhliðrunarsemi við innheimtumennina og annað slíkt. Ástæðan fyrir því, að við erum að benda á, að það borgi sig ekki að vera að láta innheimtumenn ríkissjóðsskatta vera að innheimta fasteignaskattinn, er ekki sú, að þeir veigri sér neitt við að vera að innheimta þennan skatt eða séu að kvarta undan þeirri vinnu, sem í það fer út af fyrir sig. Hitt eru þeir hins vegar að benda á, að það er það mikill kostnaður í sambandi við innheimtu fasteignaskattsins, að ef innheimtunni væri létt af lögreglustjórunum, þá mundi sparast við það upphæð, sem nemur langt til í skattinn sjálfan, að því viðbættu, að innheimtan á tekjuskattinum og þeim sköttum, sem honum fylgja, gæti byrjað 2–3 mánuðum fyrr á árinu, ef þeir losnuðu við að innheimta fasteignaskattinn. Ég hef a.m.k. orðið þess var, að á það er lögð mikil áherzla af fjmrn., að innheimtan komist í gang sem allra fyrst á árinu og að ríkissjóður fari sem fyrst að fá sínar tekjuskattstekjur. Það er eingöngu þetta, sem fyrir okkur vakir, að spara ríkissjóði útgjöld og fá innheimtuna á stað fyrr en ella. Það er það, sem fyrir okkur vakir, þegar við erum að benda á, að það sé óeðlilegt og óheppilegt að halda innheimtu þessa skatts í því horfi, sem verið hefur. Þá minntist hv. frsm. einnig á, að það yrði næsta lítið úr þessum skatti, ef farið væri að skera neðan af honum eins og ég og hv. þm. V-Sk. hafi lagt til. Hv. frsm. gerði nokkuð mikið úr þessu. En ég vil leyfa mér að benda á, að jafnvel þó að ekkert væri af skattinum skorið og hann væri innheimtur til fulls eins og lögin gera ráð fyrir, þá er hann svo sáralítils virði fyrir sveitarfélögin, að mér liggur við að segja, að hann sé næstum einskis virði. Í stærsta hrepp á Íslandi, í Kópavogshreppi hér í nágrenni, nemur þessi skattur ekki 2000 kr. á ári. Í venjulegum hrepp utan kaupstaðanna er þessi skattur talsvert innan við 1000 kr. á ári, og það er allt og sumt, sem um er að ræða. Kostnaðurinn við hann og fyrirhöfnin við að innheimta þetta étur það fullkomlega upp, sem í aðra hönd kemur við innheimtu skattsins, og það eru þessi vinnubrögð, sem héraðsdómarafélaginu þykja óheppileg, og þess vegna höfum við tveir þm. borið fram þessa brtt. hér og bent á, að nauðsynlegt sé að gera þær breytingar, sem hún mælir fyrir um.



Herra forseti. Hv. 10. landsk. þm. leggur áherzlu á það, að í því yrði fólginn mikill sparnaður að innheimta ekki lægri upphæðir af fasteign en 50 kr., og það er á honum að heyra, að það sé nokkuð vafasamt, að það borgi sig að taka þennan skatt, ef hann sé tekinn allur. Nú þykist ég viss um það, að ekki hefði verið neitt hróflað við þessum skatti og hann hefði verið innheimtur eins og hann hefur verið innheimtur í meira en 30 ár, ef ekki hefði komið fram till. um að láta hann renna til sveitarfélaganna. Og víst er það, að sá sparnaður, sem kann að vera að fengist samkvæmt brtt. þeirri, sem hér liggur fyrir, er aðeins sparnaður fyrir ríkið, en ekki fyrir þann, sem nú á að fá skattinn. Ég álít það í sjálfu sér óviðeigandi, að þegar ríkið ákveður að láta þennan skatt renna til sveitarfélaganna, þá geri það hann nærri því að engu um leið með því að innheimta ekki nema minnst 50 kr. af fasteign. Hv. 10. landsk. sagði, að í stærsta hreppi í sínu umdæmi, Kópavogshreppi, mundi skatturinn samtals ekki nema öllu meira en 2000 kr. Ég á bágt með að trúa þessu, eins og ég heyri sagt að hreppurinn sé nú orðinn mikið byggður og risnar þar upp veglegar húsabyggingar og dýrar. Eftir fréttum,sem ég hef heiman úr minni byggð, Húsavík, nemur þó skatturinn þar 6000 kr., og við erum ekki stórlátari en það þar norður frá, að við teljum okkur draga það að fá 6000 kr. í tekjur. En hitt er ég alveg viss um, að eftir fasteignamati þar yrði þetta sama sem ekkert, ef samþykkt yrði varatill. Og ég tel, að það ætti að vera alveg augljóst, að það er ekki sómasamlegt fyrir ríkisins hönd að rýra þennan skatt frá því, sem er. Annaðhvort er að láta hann ganga eins og hann er til sveitarfélaganna ellegar þá að taka aftur hugmyndina um að hliðra þannig til fyrir sveitarfélögum sem átti að gera með þessu frv. Að vísu var það svo, að ég ásamt öðrum hv. þm. í fjhn. gekk inn á sjónarmið innheimtumannanna, þegar málið var hér til fyrri umr., og með þeim ráðstöfunum, sem gerðar voru til þess að létta þeim útreikning skattsins og undirbúa innheimtu skattsins hjá sveitarfélögunum, þá sætti ég mig við afgreiðslu málsins, og ég hefði sætt mig við þá afgreiðslu enn. En það er bara sýnilegt, að ef farið yrði að samþykkja brtt. aftur, sem felldar voru í Nd., þá er málið sett í strand, engar líkur til þess, að það komist fram, og það er ekki svo stórt, að ástæða sé til þess að gera átök milli deilda um það. Þess vegna er elnboðið að samþykkja frv. óbreytt. Ég hygg, að það verði ekkert stórt erfiði né mikið tap í höndum innheimtumanna ríkisins, þó að það verði samþ., - ekkert stórt erfiði fyrir þá umfram það, sem verið hefur, né tap fyrir ríkissjóðinn umfram það, sem hann hefur áður haft af erfiðleikum við innheimtu þessa skatts í sinn sjóð.



Herra forseti. Ég skal ekki tefja þetta mál. Það er aðeins örstutt brtt., sem þannig hljóðar: Við 1. gr. Fyrir orðin „15. okt. 1955“ kemur: 15. okt. 1954. Ég hef áður talað fyrir þessu og sé ekki ástæðu til þess að endurtaka það, sem gæti þá orðið til þess að vekja umræður á ný um málið og tefja það.



Herra forseti. Ég get tekið undir með hv. þm. Str. um það, að það er ekki þörf á að vera að tefja málið. En ég var áður búinn að gera nokkra grein fyrir því, að það hefði verið af ráðnum hug, að við flm. frv. vildum láta líða þetta tímabil, vegna þess að við álítum, að sá tími, sem líður nú frá þingslitum og til 15. okt., geti orðið mjög bagalega naumur öllum aðilum til þess að koma sínum tryggingarmálum í nýtt horf, ef þeir óska þess, og ég geri ráð fyrir, að flestir óski þess, ef ekki allir. Þess vegna þótti okkur hæfilegt að gefa rúman tíma. Þetta mál er ekki heldur svo bráðaðkallandi eða með neina hættu aðsteðjandi að sveitarfélögunum, að maður hafi ekki efni á því að fara í það hóflega, eins og frv. er upphaflega markað. Ef um það tvennt væri að velja í mínum augum, að tíminn væri helzt til rúmur á móti því að vera helzt til þröngur, þá vildi ég heldur hafa rúman tíma til þessara hluta af ýmsum ástæðum heldur en að skera stakkinn þröngan til athafna og ráðagerða um það, hvernig menn geti bezt komið fyrir sínum tryggingum. Ég vildi heldur hafa tímabilið frekar rúmt heldur en of þröngt. Ég teldi, að af því gæti hlotizt frekar skaði, ef hið síðara yrði ofan á. - Að öðru leyti skal ég ekki gera þetta að kappsmáli. Ég vildi bara gera grein fyrir því, af hvaða ástæðu við vildum hafa þennan tíma þetta rýmri og teljum, að ekki sé þörf á neinu sérstöku bráðlæti í þessum efnum.

Frsm,. (Bernharð Stefánsson): Herra forseti. Fjhn. hefur tekið þetta frv. til athugunar og rætt það töluvert ýtarlega. Hún er alveg sammála hv. flm. frv. um þann tilgang, sem þeir hafa með því að flytja frv. Hún viðurkennir fúslega, að þörf sé á því að auka brúasjóð, og hún er því einnig sammála, að samgöngumálum okkar á landi verði tæplega komið í viðunandi horf, því að þjóðin er lítil, en landið stórt, nema með því móti, að samgöngurnar eða samgöngutækin leggi meira fé fram til þess heldur en enn er. Aftur á móti þótti nefndinni varhugavert að mæla með þessu frv. eins og það liggur fyrir, að hækka einhliða benzínskatt til þess að efla brúasjóð. Það mundi án efa hafa einhverja dýrtíðaraukningu í för með sér, því að ýmis atvinnufyrirtæki þurfa á ökutækjum að halda, sem brenna benzíni. Og í annan stað er það, að farið er að nota ökutæki, sem brenna ekki benzíni, en slíta þó að sjálfsögðu vegunum alveg eins og þau, sem benzíninu brenna. Nefndinni þykir því varlegra, að þetta mál sé athugað nánar, hvernig því verði bezt fyrir komið, að samgöngurnar og samgöngutækin leggi fram meira fé í brúasjóð en nú er og þá einna helzt svipaða upphæð og farið er fram á í frv. Þess vegna er það, að n. leggur til, að þessu frv. verði vísað til ríkisstj., ekki í þeim tilgangi, eins og oft er nú talið að sé, þegar málum er vísað til ríkisstj., að það sé til að svæfa málið og sama sem fella það, heldur þvert á móti, eins og nál. ber með sér, er það í þeim tilgangi gert, að því er beint til ríkisstj. að athuga, á hvern hátt því verði bezt fyrir komið að efla brúasjóð. Hv. flm. frv. hafa borið fram brtt. um, að frv. komi því aðeins til framkvæmda, að þessi hækkun á benzíntollinum verði ekki til þess að hækka útsöluverð á benzíni, sem vel mætti hugsa sér, ef innkaupsverð á benzíni lækkaði, en eins og ég hef áður sagt, telur n., að það séu fleiri hliðar á þessu máli, sem þurfi að athuga, og þar af leiðandi hefur n. ekki hvikað frá till. sinni um, að málinu sé á þessu stigi vísað til ríkisstj., þrátt fyrir það þótt þessi brtt. sé fram komin. Ég skal svo að lokum taka það fram, af því að það var orðað við 1. umr. málsins, að þetta kynni að vera brot á þeim samningum, sem gerðir voru í verkfallsdeilum nú fyrir skömmu, að þá lítur n. svo á, a. m. k. meiri hl. hennar, þeir sem skrifað hafa undir nál., að slíkt komi auðvitað ekki til greina. Þeir samningar hafa vitanlega ekki bundið hendur Alþingis um löggjöf um ótiltekinn tíma, enda hefði auðvitað engin ríkisstj. vald til þess að gera slíkan samning, sem bindur hendur Alþingis.



Herra forseti. Ég get fyrir hönd okkar flm. þakkað hv. fjhn. fyrir tiltölulega skjóta afgreiðslu á þessu máli. Hins vegar þykir mér miður, hvað það hefur dregizt, að það kæmi hér til 2. umr. í hv. d. Ég get þó ekki ásakað hæstv. forseta í því sambandi, því að svo mikið hefur annríkið verið hér þessa daga. Nú hafa verið samþ. á Alþ. ný brúalög. Þar er talin 141 óbyggð brú á þjóðvegum á 10 metra hafi og lengra. Í þessum l. eru ekki taldar sérstaklega þær brýr, sem koma mundu á brúasjóð, en með sömu venju og ríkt hefur undanfarið, þá er augljóst mál, að kostnaður við þær nemur mörgum milljónatugum. Tekjur brúasjóðs eru nú um 2 millj. á ári. Með sömu tekjum er alveg sýnt, að það mun taka marga áratugi að ljúka þeim verkefnum, sem brúasjóði eru ætluð nú. Þetta telja flm. þessa máls með öllu óviðunandi. Ég er sjálfur nákunnugur aðstæðum við þrjú þeirra stórvatna, sem nú eru talin í fremstu röð. Ég skal ekki fara að rekja þá sögu neitt, ég get aðeins nefnt þetta: Á Jökulsá í Axarfirði er gömul hengibrú, sem tvímælalaust er orðin stórhættuleg, og fyrir kemur, ef vindur er, að bílar sitja fastir, þannig að þeir klemmast milli handriða, og er sýnt af því, hversu huggulegt þar er umferðar. Önnur er Lagarfljótsbrúin, sem er geysilega mikilvægur tengiliður og tengir Austurlandið við akvegakerfi landsins, auk þess sem hún tengir saman tvo hluta Fljótsdalshéraðs, sitt hvorum megin við fljótið. Þetta er gömul timburbrú á járnbitum, sem er orðið mjög aðkallandi að endurnýja. Hún þolir ekki eins og stendur vaxandi þunga umferðarinnar. Þriðja stórvatnið, sem ég þekki sérstaklega vel til, er svo Hofsá í Álftafirði. Hún er alveg brúarlaus, og er víst enginn vafi á því, að hún er versta brúarlausa vatnsfallið núna á alfaraleið, fyrir utan stórvötnin í Skaftafellssýslum, sem enn þá þykir tvísýna á að hægt sé að brúa. Þetta er nú það, sem ég þekki sjálfur vel, en ég get svo sem gert mér í hugarlund, að það sé víðar þannig ástatt. Ég lít svo á, að hv. alþm. verði að horfast í augu við þetta og að það sé alveg fráleitt að aka sér undan því að gera ráðstafanir til að efla brúasjóðinn nú þegar. Mér sýnist einkum koma fram tvenn rök gegn þessu frv. Í nál. hv. fjhn. er því varpað fram, að það þurfi að endurskoða l. um brúasjóð, m. a. vegna tilkomu díeselvagna og vegna þess, að benzínskatturinn leggist jafnt á atvinnu og lúxus. Nú neita ég því ekki, að það þurfi að endurskoða brúasjóðslögin í heild, eða þau l., sem fela í sér ákvæði um brúasjóð. Það er sjálfsagt alveg rétt. En ég get bara ekki séð, að það breyti nokkru um afgreiðslu þessa litla frv. Þörfin er jafnrík. Í annan stað er því haldið fram, að frv., ef að l. yrði, væri brot á verkfallssamningnum. Ég vil aðeins minna á þau mjög svo glöggu rök, sem hæstv. dómsmrh. setti fram við 1. umr. þessa máls, enda virðist mér það liggja í augum uppi, að það sé alveg fráleitt, að nokkur hæstv. ríkisstj. geti eða vilji binda þannig hendur Alþ. langt fram í tíma. En til þess nú að koma til móts við þá, sem af ýmsum ástæðum geta ekki fallizt á neina þá hækkun benzínskattsins, sem gæti leitt til hækkaðs benzínverðs, þá höfum við flm. þessa frv., hv. þm. V-Sk. (JK) og ég, lagt fram brtt. á þskj. 713. E. t. v. má vera, að menn efist um, að það yrði nokkurn tíma hægt að ná fé til brúasjóðs á þann hátt, án þess að benzín hækki beint í verði. Það er þó svo, að stjórnarvöld landsins hafa verulega íhlutun um farmgjöld og álagningu á þessum vörum, og það kynnu að skapast þær aðstæður, að þetta væri hægt, og ég get ekki séð, að það væri neitt á móti því að gefa ríkisstj. með þessu tækifæri og hvatningu til þess að ná fé í brúasjóðinn á þennan hátt. Ef málið fengist afgr. á þann hátt, sem við leggjum til með brtt., þá væri það að vísu ekki fullur sigur í málinu, en það gæti þó verið verulegt spor í rétta átt, og ég get ekki séð annað en að þetta sé hættulaus afgreiðsla. Og ég verð að segja það, að ég tel þetta það minnsta, sem hv. þm. geti gert til að koma til móts við þær þúsundir manna í landinu, sem enn eiga yfir óbrúuð stórvötn að fara eða búa við brýr, sem þegar eru orðnar stórhættulegar umferðinni.