Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Sjútvn. ræddi þetta mál á fundi sínum í morgun. Og á fundinum mætti hjá n. sá maður í utanrrn., sem hefur rannsakað þessi mál og á nokkurn þátt í samningu þessa frv., þ.e. þjóðréttarfræðingurinn Hans Andersen. N. ræddi við hann um málið, og varð að samkomulagi milli allra nm. að mæla með samþykkt þessa frv., eins og nál. ber með sér, með tveimur breyt. Áður en ég vík að þessum brtt., vil ég aðeins fara örfáum orðum um þetta mál. Með samþykkt þessa frv. er því yfir lýst af hálfu Alþ., að Íslendingar telja sig hafa rétt til að ákvarða takmörk verndarsvæða innan endimarka landgrunnsins við strendur landsins og setja reglur, eftir því sem nauðsyn krefur, til verndar fiskimiðunum á þessum svæðum. Alþjóðarétturinn viðurkennir rétt hvers lands til slíkra ráðstafana heima fyrir hjá sér. Milliríkjasamningar hafa hins vegar víða verið gerðir ríkja í milli um fiskveiðaréttindi. Taka slíkir samningar löngum að meira eða minna leyti til þess ákvörðunarréttar, sem hér um ræðir, að því er snertir þá þjóð eða þær þjóðir, sem að samningum þessum standa. Halda slíkir samningar að sjálfsögðu gildi sínu, þangað til þeim hefur verið breytt með nýjum samningi eða þeir hafa fallið úr gildi við uppsögn á þeim. Íslendingar eru aðili að einum slíkum samningi og raunar fleiri, ef með eru teknir samningar þeir um möskvastærð, sem Íslendingar eiga hlutdeild í. Að því er stefnt af hálfu Íslendinga að fá á komið verndun fiskstofnsins við strendur landsins með því að notfæra sér þennan rétt. Einn þáttur í þessu þýðingarmikla og merkilega hlutverki eru meðal annars vísindalegar rannsóknir á viðnámsþoli hinna ýmsu tegunda fiskstofnsins. Þess vegna er í þessu frv. ráð fyrir því gert, að kappsamlega verði unnið að slíkum rannsóknum af hálfu Íslendinga sjálfra, jafnframt því sem þeir kosti kapps um að taka þátt í alþjóðavísindarannsóknum, er miða að verndun fiskimiða og fiskstofnsins. Slík alþjóðasamvinna um vísindalegar alþjóðafiskirannsóknir er vísasta leiðin til þess að vekja almennan áhuga fiskveiðaþjóða fyrir verndun fiskstofnsins. Er alþjóðaáhugi á þessu sviði mikilsverður fyrir Íslendinga. - Það má þess vegna vænta þess, að þessi skipun þeirra mála, sem í frv. þessu felst, styrki aðstöðu ríkisstj. til þess að ná því marki, sem Íslendingar hafa stefnt að, að þeir geti á raunhæfan hátt gert ráðstafanir, sem miða að aukinni friðun fiskstofnsins. Ég vil taka það fram, að þetta frv. felur ekki í sér neina heimild til neinnar skerðingar á núgildandi íslenzkum lagaákvæðum og heldur ekki neina heimild til skerðingar í sambandi við samninga, sem gerðir eru þjóða í milli um viðskipti, þó að fram kunni að koma óskir í þessa átt. Meira tel ég ekki, að ég hafi fyrir n. hönd að segja um þetta mál. Það var gerð sú breyt. á þessu frv. í hv. Ed., að við 1. málsl. frv. var bætt orðunum: „enda verði friðun fiskstofnsins á engan hátt rýrð frá því, sem verið hefur.“ En sjútvn. þessarar hv. d. leggur til umorðun á 2. gr. frv. Þetta er aðeins orðabreyt., sem hér er um að ræða, og þótti n. það vera í betra samræmi við annað efni frv., en breytir ekki meiningunni í neinum atriðum. N. þótti fara betur á að hafa þetta orðalag heldur en hafa orðalagið á gr. eins og það er nú í frv. N. bar þessa brtt. undir þann þjóðréttarfræðing, sem að þessu starfaði, og hafði hann ekkert við þessa breyt. að athuga. Með þessum ummælum, sem ég hef látið falla hér, væntir sjútvn. þess, að frv. verði samþ. með þeim breyt., sem nú hefur verið lýst, og væntir þess, að það þurfi ekki að verða til trafala fyrir afgreiðslu málsins. þó að það fari aftur til hv. Ed., sem væntanlega getur einnig fallizt á þessar breyt.



Herra forseti. Ég tók eftir, að hv. frsm. sjútvn., þm. Borgf., sagði í sinni framsöguræðu, að það væri skilningur sjútvn., að með þeim breyt., sem hún legði til á frv., væri það tryggt, að eins og frv. þá væri orðið, fælist ekki í því nein heimild til neinnar skerðingar á landhelginni, hvorki almennt né heldur í sambandi við samninga við aðrar þjóðir. Ég vildi óska þess, að hæstv. ríkisstj. hæstv. forsrh., sem hér mun nú einn vera við af hæstv. ríkisstj. - vildi staðfesta það, að þetta væri einnig skoðun ríkisstj. Ég ræddi hér í nótt nokkuð um þetta mál. Og ég vil segja, að hvað aðra hlið snertir, sem ég gagnrýndi, þá mundi þetta fullnægja því, sem ég óskaði ettir, þannig að ég mun þá ekki, a.m.k. að svo stöddu, hefja umr. um þetta frv., ef hæstv. ráðh. staðfesti, að þetta væri skoðun ríkisstj., sem hv. þm. Borgf. nú lýsti fyrir hönd sjútvn.



Herra forseti. Ég vil staðfesta það, að ég tel, að það sé einsætt, að eins og frv. liggur fyrir, þá feli það ekki í sér neina heimild til þess að gera nokkrar tilslakanir frá gildandi reglum um landhelgi og friðun á landgrunninu, enda er það sízt af öllu tilætlunin með frv., heldur, eins og allir mega sjá, er það flutt með það fyrir augum, að reynt verði af Íslands hálfu að ná þó nokkru meiri rétti í þessum efnum heldur en við höfum haft til þessa.



Herra forseti. N. hefur látið bera frv. saman við niðurstöðutölur ríkisreikningsins og leggur til, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að bera fram fyrirspurn til hæstv. forsrh. varðandi starf þingfararkaupsnefndar, sem haft hefur með kaup þingmanna að gera. Nefnd þessi átti fyrir löngu að birta álit sitt. Og ég vildi gjarnan fá að vita, hvernig þessi mál standa, áður en þingi er slitíð. Ég hef búizt við þessu nú undanfarið, og þingfararkaupsnefnd hefur tjáð mér, að hæstv. forsrh. væri kunnugt, hvernig mál þessi stæðu nú. Og væri nú bezt, að hæstv. forsrh. upplýsti, hvernig þessum málum er nú komið.



Herra forseti. Fyrir um það bil 2 árum var skipuð mþn. til þess að athuga kaup og kjör þingmanna. N. þessi aflaði sér upplýsinga um kaup og kjör í nágrannalöndunum og skilaði frv. til ríkisstjórnarinnar. Ríkisstjórnin vildi ekki bera það fram sem sérstakt frv. Eftir að þessi stjórn tók við, fékk hún þessar upplýsingar hjá mþn. En um þessar mundir fréttist. að breytingar mundu hafa orðið á kjörum þm. hjá nágrannaþjóðunum. Lét því ríkisstjórnin sendiráðin safna upplýsingum, og ætlun mín var að senda flokkunum frv. mþn. og þær upplýsingar, sem sendiráðin höfðu aflað. En ekki hefur enn þá unnizt tími til að senda þetta til flokkanna, en ég mun senda það til formanna flokkanna. Æskilegt væri þá, að flokkarnir tækju fyrir næsta þing afstöðu til málsins með hliðsjón af upplýsingum þeim, sem borizt hafa, og gætu komið sér saman um nýtt frv. fyrir næsta þing.



Herra forseti. Það eru nú liðin meira en 3 ár síðan mþn. var skipuð. Hún starfaði tafarlaust og leitaði sér upplýsinga í öllum löndum Norðurálfu, sem þá bjuggu við svipað stjórnskipulag og Ísland, og auk þess í Bandaríkjunum. En víðast hvar var kaupgjald og kjör þau sömu sem fyrir stríð. Nefndin hafði mikið fyrir þessu og samdi síðan frv. um kaup og kjör þm. hér. Þetta frv. var síðan, svo sem hæstv. forsrh. gat um, sent ríkisstjórninni, sem ekki sá sér fært að leggja frv. fyrir Alþingi. Síðan hef ég bent hæstv. forsrh. á, að þetta lægi í hans ráðuneyti. Og nú hefur hæstv. ráðh. gert grein fyrir því.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. forsrh. fyrir upplýsingarnar. Þetta mál hefur dregizt allt of lengi. En nú skilst mér, að náist samkomulag um þetta milli flokkanna, verði frv. lagt fyrir næsta þing.