Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Þetta frv. er komið frá hv. Nd. og fór þar í gegnum allar umr. ágreiningslaust. Efni frv. er á þá leið, að breytt verði hlutfalli því, sem verið hefur milli vega og brúa um bifreiðaskatt, þannig að tillag til brúa hækki. Hingað til hefur 1/5 skattsins runnið til brúa, en frv. fer fram á, að það hækki í 2/5. Fjhn. hefur athugað frv. og mælir með því, að það verði samþ. óbreytt. Allir vita, að kostnaður við brúagerðir er mikill, og þess vegna allt, sem mælir með þessari breyt.



Herra forseti. - Ég skal vera stuttorður, því að allt liggur málið miklu greinilegar fyrir, síðan hæstv. dómsmrh. hélt ræðu gær. Ég vil aðeins undirstrika það, að með samþykkt frv. lýsir Alþingi í rauninni yfir vantrausti sínu á hæstv. ríkisstj., því að fyrir skömmu var samþ. þál. í Sþ., sem fer mjög í líka átt og frv. þetta. Það er því að vantreysta hæstv. ríkisstj. að fara að samþykkja frv. Það er viðurkennt af hv. þm. S.-Þ., að hann mundi hafa orðað dagskrártill. sína öðruvísi, ef hann hefði þá vitað um, hvernig afgreiðslu hin hliðstæða þáltill. hefði fengið í Sþ. Ég vil nú bera fram brtt. við þessa dagskrá, svo hljóðandi: Dagskrártill. orðist svo: Í trausti þess, að ríkisstjórnin verði við þeirri ályktun Alþingis að hraða eftir því, sem frekast eru föng á, undirbúningi heildarlöggjafar um höfundarétt og listvernd og leiti þar um tillagna frá Bandalagi ísl. listamanna, telur deildin ekki tímabært að taka afstöðu til frumvarps þess, sem fyrir liggur, og tekur því fyrir næsta mál á dagskrá. Ég vona, að hv. dm. séu mér sammála um, að þetta sé heppilegasta lausnin á málinu.

Forseti (StgrA): Mér hefur borizt skrifleg brtt. frá hv. þm. Barð. við dagskrártill. á þskj. 526, og er hún á þessa leið: [Sjá hér að ofan eða þskj. 567]. Afbrigði þarf fyrir þessari brtt., ef hana skal taka til meðferðar á fundinum.



Herra forseti. - Ég get einnig, eins og hv. þm. Barð., stytt mál mitt bæði sökum hinnar greinilegu ræðu hæstv. dómsmrh. og ræðu hv. þm. Barð., sem lítur á málið svipað og ég geri. Ég efast ekki um, að þetta frv. sé fram komið af nauðsyn, en ég efast um, hversu víðtækt það er, því að það hefur enn ekki verið skýrt. Í 1. gr. stendur, að höfundur eigi eignarrétt á því, sem hann hefur samið eða gert, o.s.frv., og ég vil spyrja, hvort hann hafi einkarétt á því, sem hann hefur selt einkaréttinn að. T.d. ef hann hefur selt málverk og ekki hefur verið hafður neinn fyrirvari með söluna, þá er enginn vafi á því, eftir núgildandi l., að kaupandi málverksins getur gert við það, hvað sem honum sýnist. Er það ætlunin, að þetta breytist þannig, ef frv. verður samþ., að réttur kaupanda verði skertur? Mér skilst, að kaupandi málverksins hafi samkv. frv. ekki ráð yfir því og seljandi geti t.d. bannað honum að sýna það opinberlega. Hvernig verður t.d. með málverk, sem ég hef nú keypt og hef rétt til að gera við það, sem ég vil. Verður þessi réttur takmarkaður héðan af, eða gildir þetta aðeins um málverk, sem málarar selja hér eftir ? Meðan ekki hefur verið gerð grein fyrir þessu. þá tel ég varhugavert að samþykkja frv. Ég er þó ekki andvígur frv. og tel rétt, að höfundar fái bætur fyrir, þá er verk þeirra eru lesin upp í útvarp og því um líkt. En ef það hefur vakað fyrir hv. flm., þá áttu þeir ekki að fara inn á vafasöm svið, sein þeir hafa ekki skýrt enn þá. Ég mun þess vegna, nema hv. flm. svari til fullnustu þessum spurningum mínum og skýri hin vafasömu atriði, greiða dagskrártill. hv. þm. Barð. atkvæði mitt, en hann tók málið eðlilegum tökum.



Ég vil aðeins taka fram, eins og kom fram hjá hv. þm. Barð., að þar sem ég tel brtt. hans við dagskrána að vissu leyti falla betur við málið, þá mun ég greiða henni atkv., en tek till. mína ekki aftur, af því að till. hans er stíluð sem brtt. og getur því ekki staðizt ein.



Ég vil aðeins gera grein fyrir atkv. mínu, og get ég þar að langmestu leyti vísað til þeirra annarra, sem hafa talað í þessu máli. Ég mun greiða atkv. með dagskrártill. breyttri eins og hún kemur fram í skrifl. brtt. hv. þm. Barð. Þetta má þó ekki skilja sem andstöðu mína móti málinu, heldur finnst mér stappa nærri, að það sé gamanleikur að setja þessa löggjöf nú og semja síðan eftir henni reglugerðir samtímis því, að samþ. er í Sþ. till. um, að ríkisstj. láti undirbúa löggjöf um þetta efni, og ekkert útlit er fyrir annað en að sú löggjöf verði til fyrir lok þessa árs, svo að þessi l. mundu vart koma í gildi fyrr en um leið og þau væru úr gildi numin af þeirri löggjöf, sem stj. lætur væntanlega undirbúa. Ég tek undir með hv. samþm. mínum um það, að mér finnst orðalag 1. gr. gróflega almennt. Ég segi þó ekki, að ég gæti ekki fallizt á það, ef á undan væri gengin rannsókn manna, sem hefðu kannske borið þetta saman við löggjöf annarra landa. Mér sýnist 1. gr. ríkt að orði kveða um það, að listamaður eigi listaverk sitt, en ekki sá, sem hefur keypt það. En hvað sem öðru líður, þá er listaverk, sem maður hefur eignazt, hans eign, og sá eignarréttur er verndaður í stjórnarskránni og verður ekki af honum tekinn nema með heimild um eignarnám, en ég skil vel, að listamenn hér hafi fundið, að þeir hafi verið nokkuð vanhaldnir af þeirri löggjöf, sem nú gildir um þetta efni. Ég get samþykkt dagskrána í þeirri mynd, sem hún fær, ef brtt. hv. þm. Barð. verður samþ., því að henni fylgir aukinn eftirrekstur um, að fljótt verði undinn bugur að þeirri löggjöf, sem Sþ. samþykkti till. um nú fyrir skömmu.

Frsm. meiri hl. (Kristinn Andrésson) Flm. þessa frv. var vel ljóst, að hér var um tvennt að ræða. Sömu menn stóðu að þessu frv. og þeirri þáltill., sem samþykkt var í Sþ. Þeir bjuggust sem sagt við því, að undirbúningur heildarlöggjafar um þetta efni mundi taka alllangan tíma. Þess vegna báru þeir samtímis fram frv. svo sem bráðabirgðalausn til þess að taka verstu annmarkana af l. Það hafa komið fram grunsemdir um, að frv. mundi vera varhugavert. Ég er enginn sérfræðingur í lögum, en tveir af flm. eru það. Annar er hæstaréttarmálaflm., en hinn prófessor í lögum við háskólann. Þetta eru tveir af þeim, sem standa að frv., og ég geri ekki ráð fyrir, að þeir hafi rasað um ráð fram, Þeir hafa athugað, að hverju leyti gömlu l. er ábótavant, og hvað nýtt þurfti að koma og hafa borið það saman við löggjöf annarra landa, og þessi ákvæði, sem hv. þm. þessarar d. finna að, eru í erlendri löggjöf, og hefur ekkert þótt við það að athuga. Ég held líka, að mikils misskilnings gæti í sambandi við takmörkun á eignarrétti manna á málverkum. Þessi takmörkun felst í því einu, að menn mega ekki sýna þau opinberlega án leyfis listamannsins, að öðru leyti er eignarrétturinn ótakmarkaður. Menn geta selt öðrum þau o.s.frv. Þetta þykir nauðsynlegt að hafa í erlendri löggjöf til að hindra, að menn fari að halda opinberar sýningar á málverkum, meðan listamennirnir eru sjálfir lifandi og þurfa sjálfir að halda sýningar á listaverkum sínum og selja þau, sem er þeirra eina tekjuvon. Ég held satt að segja, að ekkert sé við þetta að athuga og öðrum þjóðum hafi ekki þótt það, og eins hygg ég, að sé með aðrar aðfinnslur, sem hafa komið fram móti þessu frv. Ég vil enn fremur segja það, að fyrst þessi þáltill. hefur verið samþykkt og ríkisstj. ber að undirbúa allsherjarlöggjöf um rithöfundarétt og menn virðast sammála um, að ekki muni dragast lengi, þar til hún komi fram, þá er gott að fá til bráðabirgða dálitla reynslu, eins og ætlazt er til, að þessum málum verði skipað samkvæmt þessu frv. Þess vegna sýnist mér ekkert athugavert við það, að frv. verði samþ. nú þegar, en rökst. dagskráin felld. Ég óttast sem sagt í þessu sambandi, að undirbúningur löggjafarinnar, sem verður miklu viðtækari og sennilega ekki aðeins um það, heldur líka rétti íslenzkra listamanna út á við, en út á við eru þeir réttlausir, t.d. viðvíkjandi þýðingum rita eftir sig, að þetta taki svo mikinn tíma, jafnvel að það geti dregizt í mörg ár þar til slík lög yrðu samþ. Ég vil því eindregið mælast til, að þetta frv. verði samþ. En komi í ljós annmarkar á þessari löggjöf, þá er auðvelt fyrir stj., sem á að sjá um þennan undirbúining, að setja l., sem koma í veg fyrir það. Það var ýmislegt í ræðu hv. þm. S.-Þ., sem ástæða hefði verið til að svara. Hann sagði, að með þessu frv. væri verið að leggja starf söngkóranna í rústir. Slíkt er ekki svaravert. Frv. hefur verið borið undir félag tónlistarmanna í bænum. Ég hef t.d. talað við Pál Ísólfsson, og fer því fjarri, að hann álíti söngstarfseminni í landinu geti stafað hætta af frv., og er þó vitað að maður eins og hann lætur sér allra manna mest annt um þessa starfsemi. Í öðru lagi er það, að gert er ráð fyrir, að settar verði ýtarlegar reglugerðir, samþykkar af dómsmrn., svo að ég held, að tortryggni út af þessum málum sé alveg ástæðulaus og ekki sé rétt af Ed. að hindra framgang þessa frv., sem hefur fengið eindregið fylgi í Nd. og er flutt af jafnmörgum mönnum, sem treysta má til að hafa unnið samvizkusamlega að samningu frv.



Ég verð að segja, að það sýnist koma fram mikið vantraust á hæstv. stj. hjá hv.-frsm. meiri hl., og er það því einkennilegra, þar sem vitað er, að hann tilheyrir þeim flokki, sem þessi stj. var sett upp að hvötum frá og hefur síðan reynzt aðalstuðningsflokkur stj. Það er einkennilegt, að hann heldur, að stj. muni ekki hlíta jafnskýlausri fyrirsögn og samþykkt var í Sþ. og nú á að ítreka með till. hv. þm. Barð. Viðvíkjandi því, að málið sé vel undirbúið, þá sagði hv. þm., að frv. hefði verið borið saman við núgildandi íslenzka löggjöf og sams konar löggjöf erlenda. Ég skal ekki véfengja, að n. muni hafa borið frv. saman við l. um rithöfundarétt, sem gilt hafa frá 1905. Það er lágmarkskrafa, að slíkt hafi verið gert, og skal ég ekki véfengja það. En mér skilst, að það hafi ekki verið borið saman við erlenda löggjöf, og einn af flm. í Nd. sagði mér, að frv. væri ekki í samræmi við núgildandi löggjöf erlendis, a.m.k. ekki á Norðurlöndum. Ég skal ekki fullyrða, hvað rétt er í þessu, hvort hv. frsm. meiri hl. hefur rétt fyrir sér eða hv. flm. Þeir segja, að það sé í samræmi við þá löggjöf, sem ætti að koma, en það er allt annað mál en sú löggjöf, sem nú þegar er í gildi. Ég verð að halda fast við, að frv. er ekki svo vel úr garði gert sem skyldi. Það er ljóst, að margir af hv. þm., hafa verið fengnir til að flytja frv. í þeirri trú, að það væri almennur vilji listamanna, að það næði fram að ganga. Aftur á móti hefur komið í ljós, að a.m.k. sumir listamenn, sem við söngmennt fást, ef til vill ekki Páll Ísólfsson, en margir aðrir, telja, að frv. gangi freklega á rétt sinn. Hv. frsm. hefur af þeim sökum flutt till. um að bæta með regluger ð úr þeim ójöfnuði, sem felst í l., en ég efast um, að með reglugerð sé hægt að breyta fyrirmælum l., nema þau séu svo óákveðin, að lítið gagn sé í þeim hvort sem er. Hér er um að ræða svo veigamikil atriði, sem á að skjóta til reglugerðar, að ég tel eðlilegt, að lagðir séu í frv. höfuðþættir þeirrar reglugerðar, svo að þingið geri sér ljóst, hvaða fyrirmæli er verið að setja um þetta, en ekki, að öllu sé skotið á frest, allra sízt þar sem ég skil ekki afstöðu hv. frsm. meiri hl., þar sem hann vill skjóta því undir þá stj., sem hann að vísu öfluglega styður, en treystir þó ekki til að sinna þessu máli eftir að hafa fengið um það eindregnar óskir þingsins. Hér er ruglað saman tveimur ólíkum atriðum, annars vegar er það, sem er allsherjarréttlæti gagnvart rithöfundum og listamönnnum. Það er ekki ætlazt til þess, þegar þeir selja rit sitt til að gefa það út einu sinni eins og slíkir samningar munu yfirleitt vera, að þar í felist réttur til að dreifa því út yfir allt land með allt öðrum hætti, t.d. í gegnum útvarp. Þetta finnst mér sanngjarnt, að sé leiðrétt. En það er gersamlega ólíkt hinu, og fram hjá því gat hv. frsm. ekki komizt, ef listamaður selur einstaklingi listaverk, sem er ætlazt til, að sé látið hanga uppi á vegg og sé þar horft á það og á að takmarka rétt eiganda yfir því. Það væri t.d. óheimilt eftir frv., ef barn eigandans færi að teikna eftir myndinni, sem hangir uppi á vegg föður þess. Það gæti verið ástæða til að banna sölu á slíkri eftirmynd. Það er allt annað mál, en því er ekki heldur haldið sér að því í staðinn fyrir að banna hitt? Ef maður á málverk, sem hann hefur keypt samkvæmt núgildandi l., er þá heimilt skaðabótalaust að takmarka rétt hans svo greypilega yfir listaverkinu sem hér er gert? Hefur hv. frsm. meiri hl, gert sér grein fyrir því? Mér skilst t.d., að eiganda málverks væri eftir þessu frv. óheimilt að lána listaverkið til sýningar, sem sjálft ríkið gengist fyrir, og þá er hæpið, að mætti lána það til að hanga uppi í sölum Alþingis, af því að það hefur verið kallað, að þar væri listaverkasafn. Og ef má afhenda listaverk þannig til láns, þá er ólíklegt, að megi afhenda það til eignar á listaverkasafn. Hér er eitthvert vanhugsað vansmíði. Ég held, að hv. frsm. meiri hl. ætti að verða manna glaðastur, ef sú heilbrigða hugsun, sem felst í þessu frv., væri tekin af hans ágætu stj., málið undirbúið og lagt síðan fyrir Alþingi, svo fljótt sem auðið væri, og ef það tæki svo langan tíma að undirbúa þennan lagabálk, þá mætti bera fram nauðsynlegustu breytingarnar á haustþinginu, en láta ekki svo lítt hugsað frv. sem þetta ná fram að ganga. Það er listamönnunum sízt til gagns, en öllum til vansæmdar, sem þar nærri koma. Hv. frsm. meiri hl. segir, að hæstaréttarmálaflm. og prófessor við lagadeildina hafi unnið að undirbúningi frv. Þessir menn væru þá vel fallnir til þess að vera í þeirri n., sem skipuð væri til að undirbúa málið. En þrátt fyrir vantraust hv. þm. á stj., þá trúi ég því ekki, að hún finni ekki skelegga menn til að ljúka þessu starfi svo fljótt, að málið gæti komið a.m.k. í betra formi en það hefur nú fyrir haustþingið.

Frv. samþ. með 12 shlj. atkv. og afgr. sem lög frá Alþingi (A. 704).



Ég get stytt mál mitt vegna þess, að hv. 6. þm. Reykv. hefur sagt margt af því, sem ég hafði hugsað mér að vekja athygli á. En það eru náttúrlega engin rök með nokkurri lagasetningu að segja, að hægt sé að breyta því, sem áfátt kann að vera í löggjöfinni. Það er svo um alla löggjöf. Og ef vitað er, að vel vönduð og undirbúin löggjöf um eitthvert efni er á döfinni og vonandi á næstu grösum, þá er engin meining, ef ekki liggur líf við, að vera að setja um sama efni ófullkomnari löggjöf, til þess svo að breyta henni með hinni, sem þá er í undirbúningi. Og það eru engar líkur til þess, að þessi l., þó að frv. þetta yrði samþ., yrðu framkvæmd á undan hinni löggjöfinni, sem verið er að undirbúa um þetta sama efni. Það er sem sé í 3. gr. frv. ekki aðeins tekið fram, að ríkisstj. skuli setja reglugerð samkvæmt ákveðinni parti af þessari löggjöf, heldur koma þessi lög ekki til framkvæmda fyrr en þær reglur hafa verið settar. Og mér þykir ekki hugsanlegt, að ríkisstj., sem ætlar að sinna þessu og vissi, að verið væri að undirbúa löggjöf um það, sem ætti að leggja fyrir næsta þing, mundi setja reglugerð um málið fyrr en l. nm þetta efni eru orðin eins og þau eiga að vera til frambúðar. Mér virðist það því þýðingarlaust að leggja kapp á að fá þetta frv. fram nú. Menn vilja gjarnan hafa sitt mál fram. En mér finnst kenna hér dálítils ofurkapps, þegar þeir menn, sem eru fullkomlega samþykkir þeirri hugsun, sem á að ná með frv., setja sig á móti því, að málið komi fram í þingið vel undirbúið og lenda í deilum út af þessu frv. Það má segja, að það sé trygging í því, að lagaprófessor og hæstaréttarmálaflm. eru flm. frv. En það liggur ekki fyrir, hvaða rannsókn þeir hafa lagt í þetta mál. Þeir hafa fengið þetta frv. í hendur sjálfsagt að mestu undirbúið af Bandalagi íslenzkra listamanna, og það liggur ekkert fyrir um, að þeir hv. þm. hafi gefið því sjálfstæða rannsókn, þó að þeir hafi litið á það. Hér er fyrrv. prófessor í lögum, sem sá annmarka á þessu frv. Og hvað eigum við hinir að gera, þegar þeir, sem eru prófessorar í lögum, eru ekki sammála um þetta? Mér brá nokkuð, þegar fyrir nokkrum dögum kom maður til mín úr karlakór, og ég held úr stjórn félags þeirra, og bað mig um vernd gegn þessu frv. Ég kom alveg af fjöllum og sagði: Er þetta ekki eftir ósk ykkar? Nei, sagði hann, við erum ekki hér með. Tónlistarmenn eru ekki sama og karlakórar, þetta frv. er háskalegt fyrir okkur, ef samþ. verður. - Nú skal ég ekki segja nema þetta komi þannig niður á fleirum, ef það verður samþ. Og mér kom þetta mjög undarlega fyrir sjónir. Eins og menn vita, eru tónlistarmenn grein á Bandalagi íslenzkra listamanna. En karlakórar, sem eru fjölmennir og einhver líflegasta listagrein, sem til er á Íslandi, eru svo settir, að þetta frv., ef samþ. verður, mun ganga út yfir þá listgrein. Og ég vil láta taka tillit til þeirra, sem ekki eru listamenn, en halda listamönnunum uppi. Það er sjálfsagt, að lögfræðingar geti kannske skorið úr þessu. En mér virðist b-liður 1. gr. vera ákaflega stíft orðaður, eins og hv. 6. þm. Reykv. minntist á. Ég skil ekki þann eignarrétt, ef ég má ekki láta taka mynd af listaverki. T.d. mætti ég víst ekki láta taka mynd af konunni minni, ef hún sæti nálægt þeim stað í húsi mínu, þar sem líkneski væri, nema með sérstöku leyfi eða með því að taka líkneskið burtu. Mér finnst öfgar í þessu. Mér finnst eðlilegt, að ekki mætti gera þetta í gróða skyni. Og mér finnst sanngjarnt, að ég mætti ekki lála taka mynd af listaverki og láta myndprenta hana og dreifa út vítt og breitt. Bæði gæti það skaðað listamanninn, ef ég léti gera þetta illa, og það gæti orðið til af bökunar og óvirðingar fyrir hann, ef ég léti búa til einhverja ómynd af listaverki hans og léti dreifa út. En mér finnst það ganga fulllangt að samþ. ákvæði frv. og vil a.m.k., að það sé prófað að bíða eftir hinu frv. Það hefur verið talað um, að það væri nokkuð hart að mega ekki undir neinum kringumstæðum sýna opinberlega listaverk nema með sérstöku leyfi. En hvað liggur í þessu, að listamaður hefur eignarrétt á því, sem hann hefur gert, og getur sýnt það, sem hann hefur gert? Getur hann tekið það, sem er í annars manns eigu, og sýnt það? Það er sennilega ekki, að það sé litið svo á þetta ákvæði. En eftir orðalaginu getur stappað nærri því., að hann geti heimtað aftur mynd, sem hann hefur gert, til þess að sýna hana. Ég skal ekki fjölyrða um þetta frekar. En mér sýnist það ákaflega einföld og eðlileg afgreiðsla á málinu að bíða eftir hinu væntanlega frv. um þetta efni, sem yrði þá betur undirbúið en þetta frv. er nú, og ég er undrandi yfir því, að ekki skuli allir geta fallizt á þetta. Mér virðist ekki gerandi leikur að því að setja þessi l., sem hér er stefnt að, til þess svo að fara að breyta þeim aftur kannske um leið og þau koma í gildi. Það er stundum talað um, að Alþ. breyti nokkuð fljótt l. sínum, og í þessu efni er að mér virðist óþarft svo að segja að ákveða slíkt fyrirfram, að þessum h skuli breytt fljótlega. Er þá betra að bíða.



Ég er, eins og hv. 1, þm. Reykv. (MJ), undrandi á því, hve langt sumir hv. þm. í þessari d. ganga í þá átt að reyna á allan hátt að tortryggja ákvæði þessa frv. Ég vil ekki lengja umr. um þetta, enda virðist mér það gersamlega þýðingarlaust að fara að deila hér um einstök ákvæði frv. á lögfræðilegum grundvelli. Hins vegar sé ég ekki - þrátt fyrir þau andmæli, sem hér hafa komið fram, og þá tortryggni, sem virðist hér ríkjandi, - að það séu miklar ástæður til hennar. Ef eitthvert mál kemur fram hér á hæstv. Alþ., sem varðar listamenn, þá verð ég þess var, að hv. þm., ekki sízt hér í hv. d., þykjast þurfa að vera sérstaklega á verði og vakandi, og væri æskilegt, að þeir væru það þá ekki síður í öðrum málum. Þeir líta svo á, ef eitthvað kemur fram, sem varðar rétt og hagsmuni listamanna, þá sé þeirra tími til kominn til þess að standa sem bezt á verði. Og hv. 6. þm. Reykv. (BBen) margtók það nú fram í ræðu sinni, og var það vafalaust til gamms gert, að Sósfl., sem væri eini stuðningsflokkur þessarar hæstv. ríkisstj., væri hér með einkennilegt vantraust á ríkisstj., að treysta henni ekki til að afgreiða þessi mál eins fljótlega og þingið. En þar sem hann marglýsti því yfir, að Sósfl. væri eini stuðningsflokkur þessarar stjórnar, þá er kannske ekki varlegt að treysta því, að hún sé mjög föst í sessi. Það gæti kannske hugsazt, að hinir þrír flokkarnir tækju það til bragðs að fella þessa ríkisstj. Og hvernig væri þá þessu máli komið? Hv. 1. þm. Reykv. taldi, að löggjöf gæti verið á næstu grösum um þetta mál, þó að þetta frv. væri ekki samþ. Ég geri nú ráð fyrir, að hv. þdm. hafi reynslu fyrir sér í þeim efnum, hvað það gildir að öllum jafnaði að vísa málum til ríkisstj. Er það víst oft í hámælum haft, að það sé nokkurt jafngildi því að grafa málin. Og svo framarlega sem þessi l. eru á næstu grösum, þá er það þá líka enn styttri tími, sem þessi l., sem frv. stefnir að, giltu, og því hættuminna að samþ. þau. Hins vegar þarf þó hér ekki eingöngu að vera um að ræða að vantreysta ríkisstj., sem ekki heldur er, heldur ekki síður vantraust á Alþ. sjálfu í málefnum listamanna. Það er nú ekki víst, um hin nýju l., sem ríkisstj. hefur í undirbúningi um þetta, hvernig undirtektir þau fá hér Alþ. Svo að með samþ. þessa frv. sem fyrir liggur, sem eru þó helztu réttarbætur. sem rithöfundar og aðrir listamenn þurfa að fá, þá vita menn þó, hvað þeir hafa á hendinni, en ekki um það, hvað síðar kemur, ef frv. um þetta efni kemur fram frá ríkisstj., sem maður veit heldur ekki, hvað lengi dregst. Viðvíkjandi þessum aðfinnslum, sem komið hafa fram frá stjórn sambands karlakóranna, þá álít ég svipað um það efni eins og tortryggni hv. þm., að það eigi ekki við mikið að styðjast. Þetta frv. er áreiðanlega ekki samið til þess að hindra að nokkru leyti listastarfsemi í landinu, svo sem karlakóra eða annarra, heldur veita þeim. sem listir stunda, þann minnsta rétt, samanborið við það, sem þeir hafa í öðrum löndum. Og ef samþ. er þáltill., sem tekið hefur verið hér, sem ég er m.a. flm. að, og þá ekki síður ef samþ. er brtt. hv. 2. þm. Árn., þá er það víst fullkomlega tryggt, að þessi löggjöf mundi ekki að neinu leyti skaða karlakóra. Ég tel það ekkert ofurkapp af minni hendi, þó að ég fylgi þessu máli svo fast. Ég held, að það felist ekki nema nauðsynleg varúð í því. Því að ég verð að segja það, að ég treysti því ekki, að þessi löggjöf sé á næstu grösum, sem hv. 1. þm. Reykv. talaði um. Og vil ég heldur sjá, hvaða hug hv. þm. bera til þessa máls af þeirri afgreiðslu, sem þetta frv. fær. Og ég leyfi mér að efast um, að þessir sömu hv. þm., sem ekki vilja samþ. þetta frv., gætu ekki einnig fundið hinni nýju löggjöf, sem fram yrði lögð, sitt hvað til foráttu og fundið eitthvað til þess að tefja með framgang hennar hér á þingi, þó að hæstv. ríkisstjórn reyndi að ráða sem bezt þeim málum.



Herra forseti. - Ég vil að gefnu tilefni frá hv. 7. landsk. þm. (KA) með öllu mótmæla þeim fullyrðingum, sem hann hélt hér fram, að þegar eitthvert mál væri fram flutt vegna listamanna, þá hópuðust hv. þdm. gegn því máli. Það er óvirðulega og óskynsamlega mælt af manni, sem flytur mál fyrir listamenn. Og bak við allt þetta raus hans efast ég um, að fylgi nokkur hugur máli. Þessi hv. þm. ætti sem fæst að tala í þessa átt. Þessi hv. þm. gefur líka hæstv. ríkisstj. að sök, að það sé sama sem að drepa málið að vísa því til hennar. En hvers vegna voru þá þessir menn að bera fram þáltill. í sameinuðu Alþ. um að láta ríkisstj. athuga málið, þegar svo hv. 7. landsk. - forsvarsmaður ríkisstjórnarinnar - lýsir yfir, að það sé alveg það sama sem að drepa mál að senda það til ríkisstj. Sannleikurinn í málinu er þessi: Listamenn hafa undirbúið þetta mál svo lélega, að jafnvel þessi hv. þm. varð að gera á því bragarbót og biðja um að laga á því alveg auðsjáanlega galla. Og hann ætti nú líka að taka þeim sönsum hér í hv. d. að viðurkenna þau rök, sem hér eru borin fram, sem hann eðlilega hefur enginn maður verið til að hrekja hér í dag undir þessum umr. og aldrei komizt nálægt því. Ég vil ekki ræða efnislega um þetta frv. Það er langeðlilegast, að frv. fái þá mildustu afgreiðslu, sem það getur fengið í þeim afkáralega búningi, sem það kemur hér inn í þingið, að því verði vísað til ríkisstj., í því trausti, að hún hafi skynsemi fram yfir þá menn, sem að þessu frv. standa, sem er hér borið fram af meira kappi en forsjá.



Herra forseti. - Ég þarf að bera af mér sakir út af orðum hv. frsm. hér. Hann virðist beina þeim orðum til mín, að ég legði mig fram til að fjandskapast við listamenn hér á landi, þar sem ég fann ýmislegt að þessu frv., sem fyrir liggur. En ég held, að aðrir hafi ekki haldið betur á málefnum listamanna heldur en ég. Ég man ekki betur en að snemma á þessu þingi væri vísað til n., sem hv. 7. landsk. þm. á sæti í, frv. til l. um breyt. á skipun menntamálaráðs. Og ég hef ekki ennþá séð nál. frá þeirri hv. n. Nú kynni að vísu hv. 7. landsk. þm. að segja, að hann væri þar í minni hl. En hann hefur alltaf átt þess kost að gefa út minni hl. nál., ef hann hefði haft sérstaka löngun til þess. En ég hygg, að hv. frsm. sé ekki ámælisverður í því máli. Frv. það var flutt af nokkurri hvatvísi, það var miðað við bráðabirgðaskipun menntamálaráðs, eins og þá var. En eftir að búið var að breyta skipun ráðsins, þá var þessi hv. þm. alveg búinn að missa áhugann fyrir því máli.

Það er búið að framkvæma það atriði

. Við hentum honum á það undir þeim umr., að hyggilegast væri fyrir hann að bíða og sjá, hvernig færi um skipun ráðsins, heldur en að hafa það offors, sem hann vildi hafa. Og þá taldi hann það að fjandskapast við málefni listamanna. En hann hefur viðurkennt, að við höfðum rétt fyrir okkur þá. Alveg sama máli gegnir um þetta mál. Hjá mér er enginn fjandskapur gegn málefnum listamanna. - og ég hef ekki heyrt neitt slíkt koma fram í umr. um þetta frv. hér, - né heldur þeirri hugmynd, sem liggur bak við þetta frv. Ég get játað, að frv. þetta er af vissri nauðsyn fram borið. En ég tel, að frv. hafi ekki fengið þann undirbúning, sem slíkt mál þarf að fá, og hið sama sagði hæstv. dómsmrh. hér í gær, einhver hinn færasti og reyndasti lögfræðingur í landinu. Hann taldi, að málið hefði ekki fengið þann rétta undirbúning. Og það er það, sem við höfum haldið hér fram. Ég leyfði mér að bera hér fram í dag fyrirspurnir um það, hvað lægi í þessu frv. Ég taldi, að ósamræmi væri í frv., eins og það lægi fyrir. Ég hef nú ekki heyrt hv. frsm. geta svarað einni einustu af þeim spurningum eða skýrt óljós atriði frv. Ég veit, að frv. er ekki borið fram í illu skyni fyrir neina listamenn. Það er borið fram í bezta sk3wi. En það er ekki nógu vel undirbúið. Og hv. frsm. sjálfur viðurkennir, að það þurfi ýtarlegrar endurskoðunar við á þessu máli. Og það, sem við viljum, er, að þetta verði tekið upp þannig, að löggjöfin um þetta efni verði endurskoðuð, og ef því verður ekki lokið fyrir næsta haust, þá verði kjarninn úr þessu frv. tekinn og fluttur í frv. -formi á þann hátt, sem aðgengilegt má kalla að samþ. Það er ekki annað, sem fram á er farið af þeim, sem ekki vilja samþ. þetta frv., eins ófullkomlega og það er undirbúið. Og ég er viss um. að hv. flm. verður okkur jafnþakklátur fyrir, að við höfum haft vit fyrir honum í þessu máli eins og við höfðum vit fyrir honum fyrr á þessu þingi viðkomandi málinu um skipun menntamálaráðs. Ég sagði alls ekki, að hans flokkur væri eini stuðningsflokkur hæstv. núv. ríkisstj. Hins vegar sagði ég, að sú ríkisstj. hefði verið mynduð að hans hvötum, og þess vegna væri sá flokkur aðalstuðningsflokkur ríkisstj. En að hans flokkur væri eini stuðningsflokkur ríkisstj., sagði ég ekki. Ríkisstj. stendur á fastari fótum en það.



Herra forseti. - Ég ætla aðeins að gera grein fyrir minni afstöðu til þessa máls. Það hefur verið fært aðallega fram gegn þessu frv., að það sé illa undirbúið og menn vildu ekki, að þingið léti frá sér fara löggjöf um þetta efni án ýtarlegs undirbúnings og þess vegna ætti að vísa málinu frá á þennan hátt, sem fram er komin till. um. Ég get vel fallizt á það, að málið sé ekki nægilega undirbúið. En eftir því, sem kunnugir menn fullyrða, sem athugað hafa þessi mál, mundi undirbúningur löggjafar um þessi mál, ef hann ætti að vera ýtarlegur, kosta mjög mikla vinnu. Og þeir fullyrða, að ekki séu líkur til þess, að því verki verði lokið fyrir haustþingið. Þess vegna virðist mér það ljóst af athugun þessa frv. og af þeim aths., sem hér hafa verið fram bornar um þetta frv., að frv. sé ekki svo gallað, að það megi ekki samþ. það án þess að það sé til minnkunar fyrir þingið að ganga frá því máli þannig til bráðabirgða. Ég álít, að þau ákvæði, sem felast í a- og b-lið 1. gr. frv., séu af hverjum manni talin sjálfsögð ákvæði. Ég efast um, að til sé nokkurt annað land, þar sem að ósekju væri hægt að láta „kopiera“ listaverk, hvað, sem listamennirnir, sem listaverkið er eftir, vilja eða segja um það. Það gæti verið misjafnlega vel gert. Og ef ljósmyndir væru teknar af t.d. málverkum, þá gæti það komið illa við þá, sem málað hafa þau listaverk. En þannig er löggjöf háttað nú hér á landi, að listamenn hafa enga vernd gegn slíku, þó að yfirleitt veiti öll þjóðfélög listamönnum sínum slíka vernd. Og ég sé ekkert athugavert við það. að taka upp ákvæði um þessa sjálfsögðu vernd og það sé gert til bráðabirgða með þessum l., sem giltu þangað til vel undirbúin löggjöf væri samþ. um þessi mál. Og þó að ég búist við, að ég tæki ekki upp á því að fá leyfi ríkisstj. til þess um þau listaverk, sem eru í ráðherrabústaðnum, þá mætti láta taka „kopíu“ af hvaða listaverki sem er, eins og nú er hér á landi, og jafnvel láta fúskara gera það, án þess að listamennirnir, sem verkin eru eftir, gætu þar neitt við ráðið. Ég sé þess vegna ekkert varhugavert við þessi ákvæði nema það, að ég álít ákvæði c-liðar 1. gr. frv. vera allt of strangt. Ég álít, að það sé rangt að banna mönnum með öllu að sýna opinberlega listaverk, sem þeir eiga, en það er fortakslaust bannað í c-lið. Ég mun ekki koma með brtt. við frv. við þessa umr., en býst við að gera það við 3. umr. Og það ætti að mínu áliti að vera þannig, að það mætti ekki sýna opinberlega í hagnaðarskyni slík verk. Það ætti að bæta þeim orðum þarna inn í. Því að það skiptir verulegu máli, hvort sýning fer fram á listaverkum í þeim tilgangi að græða á því peninga eða sýningin er aðeins framkvæmd frá menningarlegu sjónarmiði. Þó að þetta frv. sé frumsmíði, þá get ég vissulega greitt því atkv. mitt. Og ég held, að það sé þá ekki skaði skeður, þó að frv. væri samþ., enda þó að menn álíti, að löggjöf, betur undirbúin, um þetta atriði verði sett á næsta hausti. Það kæmi þá reynsla á þetta í sumar þangað til heildarlöggjöfin er sett. Og ef svo skyldi verða, að dráttur yrði meiri á þeirri heildarlöggjöf en hv. þm. gera ráð fyrir nú, sem ég geri nú ráð fyrir að verði, þá er ekki nema um það tvennt að ræða, annaðhvort að lagfæra þetta frv. eða láta listamennina vera án þessarar verndar. En þó að mikið hafi verið rætt um það hér í hv. d., að málið sé illa undirbúið, held ég, að oft hafi verið verr gengið frá málum, sem hér hafa verið afgreidd, því að mér er sagt, að hæstaréttardómarar hafi samið frumdrætti að frv.



Ég ætla aðeins að gera stutta aths. í sambandi við þá nýjung viðvíkjandi eignarréttinum, sem felst í þessu frv. Ég hefði líklega ekki fremur en ýmsir hv. þm. í Nd., sem létu þetta fram hjá sér fara, veitt því eftirtekt, ef ekki hefði viljað svo til, að ég átti fyrir tíu árum tal við málara einn hér í bæ, en um það leyti var listsýning í Stokkhólmi. Hann sagði við mig: „Líklega sýnum við ekkert, ef þessu fer fram.“ Ég svaraði, að þar sem landið styddi þetta og styrkti, mundi ríki ð senda myndir af sinni hálfu á sýninguna, ef málararnir vildu ekkert senda sjálfir. Þá svaraði hann: „Til þess hefur ríkið engan rétt.“ Þá þegar var farið að bóla á þeim hugsunarhætti, að ríkið hefði ekki leyfi til að sýna myndir, sem það hefði keypt af innlendum málurum. Þessi furðulega kenning varðandi eignarréttinn mun eiga sér fá dæmi, jafnvel þó að farið sé eftir dönskum fyrirmyndum, eins og vani er um margt hér á landi. Þetta með öðru virðist benda til þess, að málið sé ekki eins vel undirbúið og látið hefur verið í veðri vaka. Þá má geta þess, að íslenzkir söngkórar telja, að með þessum ákvæðum væri mjög skertur réttur þeirra og list þeirra lömuð. Hefði ekki mátt minna vera en talað hefði verið við þá um þetta, áður en farið var af stað með það, en þetta hefur ekki verið gert.



Herra forseti. – Það hefur ekki getað orðið samkomulag í n. um að afgr. frv. óbreytt. Það hefur ekki getað orðið samkomulag um að breyta framlagi ríkis og bæjarstjórna að því leyti að hækka greiðsluna að hundraðshluta. Hins vegar vill n. mæla með, að samþ. verði að breyta um hámarksframlög ríkis og bæjastjórna, þannig að þau verði 12 kr. fyrir hvern tryggðan meðflm, en ekki 10 kr. á ári. Það mundi þýða fyrir Sjúkrasamlög, sem yrðu þessara hlunninda aðnjótandi að fullu, a~3 framlag ríkis og bæja mundi hækka um 4 kr. samtals, að viðlagðri vísitöluuppbót. N. hafði leitað álits Tryggingastofnunar ríkisins um þetta frv., og hafði hún sent ýtarlega álitsgerð, þar sem reiknað var nákvæmlega út, hvaða áhrif breyt. þær, sem frv. lagði til að gerðar værir, mundu hafa á útgjöld ríkis og bæjarstjórna. Samkv. þessum reikningi mundi breyt. sú, sem n. leggur til að gerð verði, hafa það í för með sér, að framlög ríkis og bæjar, hvors um sig, til Sjúkrasamlags Reykjavíkur, sem er langstærsti aðilinn, er hér kemur til greina, mundu hækka um rúmlega 100 þús. krónur. Hækkunin mundi aðeins konla til greina í þessum kaupstöðum landsins: Reykjavík, Hafnarfirði, Ísafirði og Siglufirði, en hafa langmesta þýðingu fyrir Rvík. Hins vegar, ef frv. yrði samþ. óbreytt, mundi það hafa í för með sér um 225 þús. kr. hækkun frá hvorum aðila. Þegar Sjúkrasamlag Reykjavíkur ákvað iðgjöld sín síðast. var beinlínis gert ráð fyrir því, að þessi hlunnindi fengjust, auk þess m.a., að daggjöld í sjúkrahúsum yrðu ekki hærri allt árið en þau voru fyrri hl. 1942. Þetta hefur að nokkru leyti brugðizt, þar sem sú stj., er nú situr, tilkynnti Sjúkrasamlaginu, að þessi ákvæði gildi ekki, frá því hún tók við. Þess er vænzt að vísu, að samkomulag náist um breyt. á þessu. Hins vegar er það svo, að þessi auknu útgjöld ríkissjóðs, sem ekki er stór upphæð, mundu e.t.v. vera eingöngu á pappírnum, því að lækkun iðgjalda hefur í för með sér lækkun á vísitölunni, og ef hún yrði svo mikil, að hún hefði sýnileg áhrif á vísitöluna, þá yrði sú lækkun ekki lengi að borga sig. Lækkun vísitölunnar um eitt stig mundi neina meiru en framlagið, eða spara ríkissjóði um 125 þús. kr. Nú höfum við engan útreikning um, hversu mikil áhrif þessi hlunnindi kynnu að hafa á vísitöluna, en ef iðgjöld Sjúkrasamlags Reykjavíkur gætu verið 1 kr. lægri en þau eru núna, gæti hugsazt, að það riði baggamuninn tel að lækka vísitöluna um eitt stíg, svo að það yrði fyrir ríkissjóð ekki tap, heldur gróði. Ég hygg, að jafnframt því, sem. þessu hámarki er breytt, þá þurfi líka að breyta framlagi þess opinbera, að svo miklu leyti, sem það er reiknað í hundraðshluta iðgjalda. Annars yrði freisting fyrir sjúkrasamlög að hafa iðgjöld óeðlilega há, til þess að ná hámarks framlagi frá því opinbera. N. er sannfærð um, að þessu þurfi að breyta á einhvern hátt, en varð sammála um að bíða, þar til heildarendurskoðun verður gerð á l., en það verður væntanlega á þessu ári. Ég vil mælast til þess, að ef þessi breyting nær fram að ganga o.s.frv. kemst áleiðis, þá verði reynt að hraða því hið mesta, til þess að Sjúkrasamlag Reykjavíkur geti fengið að vita, á hverju það má eiga von.



Herra forseti. - Það eru nú liðin nokkur ár síðan skólastjórar, kennarar og íþróttaleiðtogar hér í bænum vöktu máls á því, að þörf væri að koma upp sameiginlegu húsnæði fyrir æskulýð bæjarins, þar sem hann gæti varið frístundum sínum sér til gagns og ánægju og haldið sína félagsfundi. Þessi skortur hefur einkum verið áberandi síðan herinn kom og menntaskólinn missti húsnæði sitt. Enn fremur eru báðir gagnfræðaskólarnir húsnæðislausir að kalla má, og sama er að segja um íþróttafélögin., þau eru illa sett með samkomustaði og hús til íþróttaiðkana. Þetta mál hefur, sem sagt, verið á döfinni í nokkur ár, og það er nú fyrir tilmæli nokkurra flokksbræðra í þessum bæ, sem ég flyt þessa till., en þetta mál er á svo miklu byrjunarstigi, að það verður að prófa, hvort hinir ýmsu aðilar, sem hér mundu eiga hlut að máli, vildu vinna saman, og því þyrfti að kjósa stóra undirbúningsnefnd, og mundi hún vinna að mestu leyti ókeypis. Það mætti gera ráð fyrir, að þrír valdir leiðtogar íþróttamálanna ættu sæti í n., enn fremur fulltrúar þingflokkanna, bæjarstjóri og fræðslumálastjóri eru sjálfsagðir í n. Ef þessi tili. er samþ. og þessir aðilar fengjust til að vinna saman, geri ég ráð fyrir, að hægt yrði að taka málið fyrir á haustþingi. Ég vil benda á, þó að það taki ekki beinlínis til þessa máls, að ríkið hefur samþ. að leggja fram 100 þús. kr. til íþróttahúss á Akureyri. Í því eiga að vera þrír íþróttasalir og mörg önnur herbergi til afnota fyrir íþróttafélög bæjarins. Það verður reist hjá sundhöllinni, og þegar það er komið upp, verður það langfullkomnasta íþróttahús landsins. Aftur á móti er þetta hús ekki ætlað nema til íþróttaiðkana, en hér er gert ráð fyrir, að verið gætu fundarsalir og fyrirlestrasalir, kvikmyndasalur og salur, þar sem seldar væru einfaldar veitingar, og ekki sízt vinnustofur fyrir ungar stúlkur og pilta. Ég vil benda á það, sem minnzt er á í grg., að það var aðdáanlegt, hvað drengir í svifflugfélaginu gerðu fallega hluti, en svo vantaði þá húsnæði, og svo hefur starfið lagzt niður. Ég fjölyrði svo ekki frekar um þetta. Ef menn sjá nauðsyn málsins, þá getur nefnd e.t.v. komið með betri till. Ég legg ekkert upp úr því, að haldið sé fast við þær till., sem ég hef minnzt á. Á þessu stigi málsins er aðeins verið að leita eftir því, hvort grundvöllur fáist fyrir því að gera þessa tilraun hér í bænum.



Ég vil leyfa mér að leggja til, að málinu verði vísað til allshn.



Herra forseti. - Hér er að vísu um hið mesta nauðsynjamál að ræða, en mér finnst það merkilega fram borið. Í fyrsta lagi, að það skuli vera lagt fram hér í hv. Ed., en ekki í Sþ., í öðru lagi þær hugmyndir, hvernig n. eigi að vera skipuð. Mér sýnist vera blandað hér saman tveimur málum: málum íþróttafélaganna og æskulýðsfélaganna. Mér finnst þau ekki geta átt samleið. Æskulýðshöll er eitt hugtak, íþróttahöll annað. Þetta er raunar gamalt mál, og æskulýðsfylkingin hefur átt frumkvæðið að því. Ég veit, að fulltrúar Sósfl. í bæjarstjórn hafa borið fram till. um fjárveitingu af bæjarins hálfu í þessu skyni, en þessi till. var felld. Hins vegar mun hafa verið samþ. till. frá Gunnari Thoroddsen um að athuga þetta mál. Einnig komum við þm. Sósfl. með þá till. í sambandi við fjárl., að ríkið legði fram fé til byggingar æskulýðshallar í Rvík, en sú till. var felld. Ég veit, að Ungmennafélag Rvíkur hefur þetta á dagskrá hjá sér og hefur skrifað ýmsum æskulýðsfélögum í bænum og beðið um álit þeirra á málinu og að tilnefna menn í n. til að athuga það og gera nauðsynlegan undirbúning. Svörin frá íþróttafélögunum, að undanskildum Víkingi, voru á þá leið, að þau gætu ekki átt samleið um byggingu æskulýðshallar, og virðist ástæðan sú, að Íþróttafélag Rvíkur hefur í hyggju að koma upp íþróttahúsi, og hin félögin flest vilja styðja að þeirri byggingu. Svör hinna æskulýðsfélaganna, t.d. Farfuglafélagsins og Sambands bindindisfélaga í skólum voru aftur á móti jákvæð, og ætti að taka álit þeirra til greina, því að þetta eru fjölmenn félög. Ég mun styðja till. hv. 6. þm. Reykv., að málinu verði nú vísað til allshn. og umr. frestað.



Það var talsverður fróðleikur í ræðu hv. 7. landsk. Hann og hans flokksbræður virðast hugsa um þessa æskulýðshöll með flokkshagsmuni fyrir augum. Við þann hugsunarhátt er í rauninni ekkert að athuga út frá þeirra sjónarmiði, síður en svo, því að þeir lifa aðeins til að agitera fyrir sinni stefnu. Ég er þakklátur þessum hv. þm. fyrir það, að hann benti einmitt á þá hættu, sem þessu máli getur stafað af honum og hans líkum, og það er nauðsynlegt að taka það til athugunar og rannsaka málið óhlutdrægt. Þetta hús verður aldrei til gagns, ef það á að vera háð áróðri einstakra manna. Það verður að vera yfir allan áróður hafið. Það, að íþróttafélögin í bænum vil ja ekki taka þátt í þessu, þá lái ég þeim það ekki, þó að þeir vilji ekki ganga í félagsskap við kommúnista hér í Rvík. En íþróttafélögin eru aðalstofninn í æskulýðsfélögum bæjarins, og þess vegna á að leita álits þeirra um málið, þegar allt hefur verið rannsakað til hlítar. Ég sé ekkert athugavert við það, þó að málið fari nú til allshn., því að á þessu stigi þarf það gaumgæfilegrar athugunar við. Ég er ekki með því, að málið fari til Sþ., því að mjög er nú liðið á þingtímann, og ég treysti mér ekki til þess að fá þessa þáltill. útrædda þar, því að mörg mál daga þar uppi. Enda ætti það að koma í sama stað niður, þó að málið sé aðeins rætt í annarri d., þar eð hún er skipuð fulltrúum allra flokka.



Herra forseti. - Það er leitt, að hæstv. forseti Sþ. skyldi ekki vera viðstaddur, þegar hv. þm. S.-Þ. var að drótta því að honum, að hann gerði sér leik að því að drepa mál fyrir hv. þm. Ég vil skýra frá því, af hverju ég óska eftir að málinu verði vísað til allshn. Mál þetta hefur oft verið til umr. í bæjarstjórn, og samkvæmt ályktun hennar mun málið verða athugað, og ég tel heppilegast, að samvinna verði um það milli ríkisstj. og bæjarstj. Ég er ekki viss um, að það sé heppilegt að skipa 9 manna n. í málinu. Hv. þm. S.-Þ. er vanur ýmsum störfum, og hann veit, að svona stórar n. eru oft þungar í vöfum. Hitt er mikill vinningur, að málinu skuli vera hreyft hér á Alþ. og það þá um leið undirstrikað, að málið varðar ekki aðeins Rvík, heldur einnig þjóðina alla. Ég tel það hlutverk allshn. að finna heppilegra form heldur en mér virðist málið vera í nú og legg því til, að hún fái það til meðferðar á þessu stigi.