Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þorsteinn Þorsteinsson Hæstv. fjmrh. var nú í þessu að hringja til mín. Hann gat ekki verið viðstaddur, en óskaði eftir því, að mál þetta yrði tekið af dagskrá nú og umr. frestað, svo að það fari ekki út úr þessari d. nú þegar. Hann óskaði eftir að fá að athuga mál þetta betur, og ég sem form. landbn. veit, að n. verður með því, þar sem lítið er eftir á vegarenda hjá frv. Vil ég því óska eftir því við hæstv. forseta, að hann fresti umr. 05 taki málið út af dagskrá að þessu sinni.



Herra forseti. Ég þarf ekki mörg orð um þetta mál. Það lá fyrir þessari d. í fyrra og var afgr. frá henni, en dagaði uppi í Nd. Nú er það flutt aftur eins og það fór frá henni. Er það borið fram að ósk hæstv. landbrh., sem sendi n. það til flutnings. Ég skal bara minna á það, að þau ákvæði, sem eru í þessu frv. um innflutning búfjár, eru öll til að skerpa verulega það öryggi og eftirlit, sem á að vera með innflutningi búfjár, og jafnframt að skapa grundvöll fyrir, að það sé hægt að framkvæma það, en í því efni er mjög áfátt nú. Eftir að frv. var á ferðinni í fyrra, hefur það gerzt, að ríkið hefur keypt Engey og vafalaust hugsað sér hana sem framtíðareinangrunarstað fyrir innflutta gripi, hverjir sem þeir kunna að verða á ýmsum tímum. Ég geri ráð fyrir, að þar sem málið var rætt svo mikið í fyrra, einkum þó í sambandi við annað frv., að ekki þurfi að ræða það mikið nú. þar sem það er flutt af n., sé ég enga ástæðu til að vísa því til n. aftur.



Herra forseti. Ég vil þegar við þessa umr. lýsa yfir, að ég treysti mér ekki til að greiða atkv. með þessu frv. Það er alltaf að koma skýrar og skýrar í ljós, hvílík fásinna það var, sem átti sér stað, þegar farið var að flytja erlendan fénað til landsins, því að það hefur bakað ríkissjóði milljónaútgjöld, t.d. hátt á 5. millj. kr. á þessu ári, og því verður ekki á móti mælt, að þessi ófarnaður stafar af innflutningi erlends fjár, sem ekki var gætt nægilega mikilfar varúðar við. Meðan Magnúsar Einarssonar dýralæknis naut við, var það eitt af hans mestu áhugamálum og baráttumálum að standa á móti því, að erlent fé yrði flutt til landsins. Honum tókst líka að forða landinu frá því stórkostlega tjóni, sem varð á síðari árum, eftir að gefið var eftir um þessar reglur, mest í tíð Hannesar Jónssonar dýralæknis. Nú segir í þessu frv., að það skuli gæta sterkrar varúðar, féð verði einangrað o.s.frv., en það er sjáanlegt, að ef það bregzt, þá er voði fyrir höndum. Reynslan hefur sýnt, að engin plága, sem komið hefur yfir Ísland, hefur orðið því eins dýr og þessar sauðfjárdrepsóttir, sem kosta landið árlega 5–10 millj. kr., og er þar að auki búin að eyðileggja helming þeirrar atvinnu, sem íslenzkur landbúnaður byggist á. Og þegar þannig er komið, þá kalla ég, að það sé mikill kjarkur, að menn skuli leyfa sér, og það heil n., að flytja inn dýr, til þess að ríkið þurfi að setja upp stofnun og standa undir, kannske til að viðhalda þessu ástandi í áratugi. Ég vil aðeins benda á í sambandi við 6. gr., að þar er gert ráð fyrir að flytja inn hunda og refi og rækta rándýr. Ég veit ekki betur en bannað sé að hafa hér hunda. Ég skil ekki, hvaða ástæða er til, að ríkið fari að leggja í kostnað við að einangra hunda og eyða gjaldeyri í að flytja þá inn, meðan okkur vantar nauðþurftir vegna gjaldeyrisskorts. Sama er að segja um refina. Að vísu er hér loðdýrarækt, en árangurinn hefur ekki orðið sá, að æskilegt virðist að flytja áfram refi inn í landið. Um minkana þarf ekki að tala. Þeir eru komnir um allt land, og nú er talað um að greiða mikil verðlaun fyrir hvern villtan mink, sem drepinn er, vegna þess tjóns, sem hann gerir á fugli og fiski, og á sama tíma er ríkið að tala um að standa undir því að flytja slík dýr inn. Ég skal ekki fjölyrða um málið frekar, en vil lýsa yfir, að ég er eindregið á móti frv.



Herra forseti. Það þarf talsvert mikinn kjark til þess að tala eins og sessunautur minn, hv. þm. Barð., gerði nú. Hann segir, að það þurfi kjark til að flytja þetta frv. Það er svo. Veit hann, hvað er nú að gerast í landinu í þessum málum? Veit hann, að á s.l. ári voru fluttir inn 25 minkar? Hvað gat yfirdýralæknir gert til að ganga úr skugga um, að þeir væru ekki hættulegir? Jú, hann sagði við eigendurna: Reynið þið að einangra þá og gá, hvort þeir eru veikir. Veit hann, að á s.l. ári voru flutt inn á annað hundrað hænsni? Veit hann, hvað yfirdýralæknir sagði þá: Reynið þið, góðarnir mínir, að einangra þau sjálfir. Veit hann, að á s.l. ári voru flutt inn 5 þús. egg til útungunar? Hvaða kontrol hefur verið með því, að ekki bærist veiki með þessum innflutningi? Veit hann, að yfirdýralæknir, sem á að hafa eftirlit með þessum innflutningi, hefur enga aðstöðu til þess? Það er ekki langt síðan hundar komu hingað til lands með erlendum sendimönnum. Hann gat beðið þá að passa þá í stofunni sinni. Hann gat ekki einangrað þá. Öll löggjöf, sem til er um þetta efni, er svo götótt, sérstaklega að því leyti, að ekki er lögð upp í hendurnar á yfirdýralækni nein aðstaða til að geta framkvæmt einangrun dýra. Þetta frv. er því til að skerpa þetta eftirlit, og það er ekki nema byrjun. Ég álít, að álitamál geti verið, hvort ekki ætti að fyrirskipa einangrun þeirra á Keldum, en það er látið óákveðið í frv., en bent á eyjar, sem vel getur verið réttara, þegar um mörg dýr er að ræða, en Keldur vafalaust heppilegri, ef og þegar um einstakar skepnur er að ræða. En þetta er staðreynd, að það eru til þrenn l., sem gilda um innflutning búfjár, og til þess að flytja inn þarf leyfi ráðh., og þó eru skepnur fluttar inn án þess að spurt sé um leyfi. Hingað koma hundar svo að segja með hverjum einasta sendiherra. Það er vegna þessa, sem gera þarf ráðstafanir til, að ekki stafi hætta af hundum. Það var lagt til á sínum tíma að hafa stranga einangrun, m.a. af mér. Ég lagði til, að féð, sem flutt var inn, væri haft í einangrun í eyju í tvö ár, áður en það kæmi í land. Það var ekki gert, og af því súpa menn svo seyðið, þar sem fjárpestirnar eru. Nú er verið að ganga svo frá, að ekki komi að sök, þótt fluttar séu inn skepnur. Þó segir hv. þm., að það þurfi kjark til að bera fram svona frv. Ég segi, að það þurfi kjark til að halda áfram því ófremdarástandi, sem nú gildir um innflutning búfjár. Yfirdýralæknir á að sjá um eftirlitið, en hann er ekki látinn hafa neina aðstöðu til þess. Úr því er verið að bæta með frv. Það þarf kjark til að standa á móti því, að Sigurður Hlíðar geti séð um, að sjúkdómar berist ekki inn í landið með dýrum, og segja, að hann skuli bara gera það heima í stofunni hjá sér, þar skuli hann einangra hina innfluttu gripi. Þú færð þúsund krónur í skrifstofufé, og notaðu þær til að einangra, svo að skepnurnar smiti ekki. - Það þarf kjark til að búa þannig að mönnum. Til hins þarf ekki kjark, að reyna að koma hér á því öryggi, sem er til staðar í öllum sæmilegum menningarríkjum, og skapa þá aðstöðu, að yfirdýralæknir geti framkvæmt það, sem honum er sagt að gera, með löggjöf. Hvers vegna kom svínapest til landsins? Hvers vegna kom hundapest til landsins, svo að þurfti að drepa hunda í mörgum sveitum og heilli sýslu? Af því að ómögulegt var að hafa eftirlit með því, að nauðsynleg einangrun ætti sér stað, þar sem engin aðstaða var til þess. Það er engin aðstaða til, að yfirdýralæknir geti haft þetta eftirlit, en það er það, sem fyrst og fremst er reynt að bæta úr með þessu frv., að yfirdýralæknir geti framkvæmt sína embættisskyldu, sem honum er ómögulegt nú. Á þessu er misskilningurinn byggður hjá hv. þm., og ég veit, að þegar hann athugar, hvernig frv. er til komið, þá sér hann, að frv. er ekki um að flytja inn skepnur, heldur til að skapa harðara aðhald og betra eftirlit með þeim innflutningi, sem á sér stað, hvort sem við viljum eða ekki, oft í óleyfi allra.