Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Þetta mál er komið fram í hv. Ed. Sjútvn. þessarar hv. d. hefur haft það til meðferðar á tveimur eða þremur fundum og hefur fengið vitamálastjóra til viðræðna um það og einnig rætt um það við sjútvn. Ed. En ástæðan til þess, að sjútvn. þessarar d. þótti þörf á að ráðgast um þetta svo mjög, var sú, að hér er komið inn á þá braut að hækka framlag til hafnarbóta eftir verðlagi því, sem nú gildir. Sjútvn. hefur eftir þessa athugun komizt að þeirri niðurstöðu, sem sem skýrt er frá í nál. á þskj. 528, að leggja til, að frv. verði samþ. með lítils háttar breyt., sem aðallega eru leiðréttingar. Og þó að það kunni að virðast svo, að í því liggi nokkur hætta að hækka framlag úr ríkissjóði og ábyrgð ríkissjóðs upp í það, sem verðlagið er nú, þá er þess að gæta, að bæði er yfir lýst, að þessar hafnarbætur verði ekki gerðar, meðan verðlagið er á hæsta toppi, og eins er það háð vilja Alþ. í hvert skipti, hvað veitt er til hafnarbóta, og fer eftir till. vegamálastjóra, hvenær í slíkar umbætur verði ráðizt. Það má þess vegna ekki telja, að nein óvarkárni felist í því að hækka þessa áætlun upp í nútíma verðlag. Sjútvn. hefur lagt til, að gerðar verði örlitlar breyt. á frv. sem mega skoðast sem leiðréttingar. Áætlaður kostnaður við þessar hafnarbætur er 3 millj. kr., og þar af leiðandi mundi framlagið eiga að vera samkvæmt því, sem venja er til í slíkum l., að framlag ríkissjóðs sé 2/5 hlutar, 1200000 kr., en ábyrgð fyrir 3/5 hlutum, sem yrðu þá í þessu tilfelli 1800000 kr. Við ætlumst því til samkv. brtt. í nál. um, að í stað „1000000.00 - ein millj. króna“ í 1. gr. frv. komi: 1200000.00 - ein millj. og tvö hundruð þúsund kr. Og við leggjum til, að í stað „2100000.00 - tveggja millj. og eitt hundrað þús. kr.“ í 2. gr. frv. komi: 1800000 - einnar millj. og átta hundruð þús. Er það síðar talda ríkisábyrgðin. Þá hefur meiri hl. n. lagt til, að fellt sé niður niðurlag l. gr., sem er orðin: „enda sé ekki hafizt handa um framkvæmdir nema með leyfi ríkisstj., að fengnum tillögum vitamálastjóra.“ Þessi varnagli hér er að því er virðist enn þá fyllri í 9. gr. l. sjálfra eins og þau eru nú, og virðist því alveg óþarft, að þetta sé þarna endurtekið. Þó hafa tveir af nm. (LJós og GG) ekki getað fallizt á að nema þetta í burt, eða áskilið sér rétt til þess að vera á móti því, ef þeim svo sýndist. Ég vil taka það fram, vegna þess að tekið er fram í nál., að fyrirvari þessara tveggja lm. nm. sé við 2. brtt., að við prentun þessa nál. hefur prófarkalesari breytt þannig til um niðurröðun brtt., sem er eflaust rétt, að í staðinn fyrir, að brtt. var í þremur tölul., þá hefur hann breytt því þannig, að hún er í tveimur töluliðum, en fyrri tölul. till. greinist í stafl. a og b. fyrirvari þessara tveggja hv. nefndarmanna er því við b-lið fyrri töluliðs brtt. Ég held, að ég þurfi ekki að mæla frekar fyrir þessu frv. Málið er ekki ágreiningsmál, og n. leggur til, að frv. verði samþ. með þessum breyt.



Það er sem frsm. samgmn., að ég tek hér til máls. N. hefur að lokum með samvinnu við samgmn. Ed. komizt að þessum niður stöðum. Í fyrsta lagi, þar sem hér er um að ræða meðferð málsins í fyrri d., telur hún rétt að komast að raun um, hvort þær till., er nefndirnar standa víðar að, eru tryggar með að komast óbreyttar til síðari d., og þá yrði að vera samkomulag um það hér í hv. d., hvort menn álitu með rökum hægt að bæta till. n. og hvort gerlegt væri þá að verða við því. Með þetta fyrir augum og eins hitt, að ekki varð hjá því komizt efnisins og formsins vegna að gera brtt. við aðaltill. á þskj. 517, þá hefur n. borið fram sínar brtt. á þskj. 551. Þar er að vísu gengið inn á nokkrar nýjar brtt., er komu fram, eftir að n. skilaði áliti, en um þær hefur orðið samkomulag í n., og þótti henni réttara að taka þær allar inn á eitt þskj. með sínum eigin brtt., og leggur hún til, að þessar og ekki fleiri verði samþ., nema um væri að ræða liðabr. eða þessháttar. Þessar till. á þskj. 551 eru í fjórum töluliðum. 1. liðurinn er í samræmi við þskj. 472 og borinn fram af hv. þm. Hafnf. í samráði við annan hv. þm. í Ed. Hér er um breyt. að ræða, sem ekki er mikil að efninu til. Það er framlenging Grindavíkurvegar að Reykjanesvita frá Grindavík. Það er að vísu um þessa brtt., eins og fleiri, að vegamálastjóri hefur ekki séð sér fært að svo komnu máli að mæla með þeim, þótt um sanngirniskröfu sé að ræða í framtíðinni. Hann hefur að vísu tekið fram í grg. sinni, að til þessa vegar sé veitt fjallavegatillag, en það gildir þá nokkuð einu, þótt hann sé tekinn inn á þ jóðvegatillagið. En þá skilst manni, að það geri ekki ærin mun, hvort vegurinn heitir þjóðvegur og lagt sé til hans af þjóðvegafé, því að það kemur í sama stað niður. Auk þess hefur n. komið saman um að leggja til vegar að Reykjanesvita, og hafa aðrar stofnanir lagt áherzlu á, að þarna væri greiður vegur, sem væri alltaf fær, vegna hættu á slysum, sem alltaf geta orðið á þessum slóðum. Slysavarnafélag Íslands hefur tekið það upp sem áhugamál sitt, að hvarvetna á landinu verði gerður vegur til staða með ströndum fram, þar sem hættulegt er skipum, svo að þangað verði greiðlega komizt, ef í nauðir rekur. Þannig er þá ástatt með þessa till., og skal ég geta þess, að þetta er í rauninni eina till. sem gengið er inn á og áhrærir Suðurland, sem gæti orðið sambærileg við það, sem gert er annars staðar. Næsta till. er alveg sérstaks eðlis. En að öðru leyti er það svo, að það hefur verið tekinn einn vegarspotti með í hverjum landsfjórðungi til samkomulags í báðum deildum. Næsti liður er shlj. því, sem er á þskj. 518. Hann tilheyrir að vísu Vestfirðingafjórðungi, og ef fara ætti í meting um landsfjórðunga, ætti ekki að taka hann með. En það stendur svo sérstaklega á, að þessi vegur er tekinn eftir till. ríkisvaldsins sjálfs, eftir till. vegamálastjóra, og af þeirri ástæðu, er nú greinir. Þessi vegur gerir samanhangandi braut við tvo höfuðvegi og er þannig í sveit settur, að herstjórnin ameríska hefur tilkynnt, að hún muni næsta sumar byggja hann alveg á sinn kostnað. Vitanlega verður því boði tekið, ef vegurinn er í þjóðvegatölu, ræður hið opinbera því, hvar hann er lagður. Það er komin sú regla á, að vegamálastjóri hafi hönd í bagga um vegagerð herstjórnarinnar, og er þá hægt að taka tillit til byggðarinnar og framtíðarinnar meir en ella yrði gert. Þá er í þriðja lagi vegur, sem heyrir til Vesturlandi, en segja má, að till. sé að mestu orðabreyt., að í stað Laugabólsvegar, sem gengur frá Arngerðareyri að Laugabóli, komi hinn sami vegur, en heiti Múlavegur, vegna þess að lagt er til, að vegurinn liggi að Múla. Það er talið, að þetta skipti kannske tveimur km og verður Múli endastöð. Þetta er nú svo lítið atriði í vegakerfinu, eins og Reykjanesvegurinn, að ekki tekur því að eyða að því fleiri orðum. En til samanburðar við þetta væri sanngirni að mæla með, að tekið yrði tillit til framkominna óska, sem fram voru bornar að vísu heldur seint, viðvíkjandi Norðurlandi og Austurlandi. Fram hefur komið brtt. frá hv. 1. þm. Eyf. í Ed., og hér í Nd. að tilhlutan hv. 2. þm. Eyf. till. um tvo vegi: Viðbót við Hörgárdalsveg, eða að hann verði lagður með sérstökum hætti, og svo Hrísavegur, sem er í Svarfaðardal. En við það kemur það fram, sem og er ætlazt til í Hörgárdal, að það liggi spottar sitt hvoru megin vatnsfallsins, báðir í þjóðvegatölu. Nú hefur af n. eðlilega verið lögð meiri áhersla á Hrísaveginn en Hörgárdalsveginn, með því að Svarfaðardalur er miklu meiri sveit og þörfin þar brýnni fyrir góða vegagerð einmitt þeim megin, sem af þessari vegagerð yrði beint áframhald. En byggð er þarna mikil og myndu margir bæir njóta. Það þótti þess vegna eðlilegt að taka annan veginn af þessum till. þm. Eyf. Þá er loks að geta þess, sem Austurlandi við kemur, og það er Jökuldalsvegur. Hv. 2. þm. N.- M. (PZ) hefur borið fram á tveimur þskj. brtt. nú upp á síðkastið. Í öðru lagi er lagt til, að tekinn verði nýr vegur, svokallaður Seyðisfjarðarvegur, í þjóðvegatölu. Sá vegur fann enga náð fyrir augum n., enda skildist mönnum flm. leggja enga áherzlu á þá till. En hitt fer ekki dult, að bæði hann og aðrir, sem vinna fyrir þetta hérað, hafa lagt mikla áherzlu á Jökuldalsveginn. Og enda þótt svo sé ástatt um þennan veg eins og aðra, sem hér skipta máli, að vegamálastjóri hafi ekki á þessari síðustu stundu lagt með honum, þá mun hann telja, að til sanns vegar geti færzt, ef sæzt yrði á í þingi, að hann kæmi inn í l. nú. Því að að því gæti rekið, og kannske von bráðar, að þessir vegir og fleiri yrðu teknir í vegalög. En auðna verður að ráða á ýmsan hátt, hvenær byggðir verða. Enda verður vegamálaskrifstofan, sú stofnun, sem mjög fer með þessi mál, að hafa nokkuð í sinni hendi, hvernig vegagerð er háttað í landinu, enda þótt vegirnir séu komnir í vegalög. Verða þeir oft eftir það að bíða síns tíma. En hv. þm. var mikið í mun að fá lögfest, að þessir vegir skyldu vera á kostnað hins opinbera. Í framhaldi af þessu vil ég geta þess, að frá mínu sjónarmiði er málið þannig vaxið, að ég tel aðalatriðið, að vegagerðin komist að Brú, og það mun hv. þm. ætlast til. Langanesvegur hafði óviljandi slæðst inn í rangan kafla. Hann átti að vera síðast í Norðurlandsvegum, en ekki meðal Austurlandsvega. Brtt. um þetta atriði er því eingöngu um að færa á milli kafla. Að öðru leyti mun og í samráði við skrifstofuna verða gerð töluliðaskipting þar, sem betur þykir fara. Þetta áhrærir aðeins töluliði innan þessa höfuðkafla. Það telur n. sér ekki skylt að taka upp í brtt. Ég vil nú vænta, að hv. d. fallist á það, sem hér er flutt fram. D. þekkir sögu þessa máls, að það er búið að vera í meðferð nefnda allan tímann síðan þing kom saman í haust, og unnið hefur verið að því ósleitilega af n. í hvorri d. og einkanlega af samvinnun., og vegamálastjóri hefur ávallt lagt lið og gefið skýrslur sínar og tillögur. Strax í byrjun var það svo, að vegamálastjóri lagði alls ekki með þeim vegum, sem n. vildu taka. Niðurstað an varð sú, að gerð var önnur atrenna og gert samkomulag við þingmenn þann veg, að tekið yrði inn meira en vegamálastjóri lagði til, og honum tilkynnt, að fengizt hefði samkomulag um að taka vegi í víðbót, þannig að segja mætti, að hver og einn þm. fengi eitthvað fyrir snúð sinn og yrðu þeir ánægðir og létu fritt á þessu þingi. En eins og ég sagði við 2. umr., þá kemur dagur eftir þennan dag, og vegalögin eru eilíf lög, ávallt tími til þess að bæta við þau. Samgmn. þessarar d. hefur fullvissun um það, að n. í Ed. er alls kostar samþ. og mun gera sitt til þess, að málið nái fram að ganga í þeirri d. breytingalaust, ef samþ. verður nú á þennan veg, sem hér er lagt til.



því miður get ég ekki látið þetta mál ganga úr d. svo, að ég ekki minnist örfáum orðum á afgr. samgmn. á því. áleðal þeirra, sem flytja till., er ég, og eru þær á þskj. 66. Samgmn. kusu undirn., sem átti að leita álits vegamálastjóra. Sú undirn. kallaði á mig eins og aðra þm. og tilkynnti, hvað vegamálastjóri hefði lagt til, og gerði fyrirspurn, hvort ég, eins og aðrir þm., vildi ekki sætta mig við, ef farið væri eftir till. vegamálastjóra eingöngu, að taka hana þá aftur. Ég gekk vitaskuld inn á þetta, vildi ekki beita hörku og stefna málinu í voða, því að búast mátti við, að aðrir þm. gerðu það sama. Á þeim grundvelli einum tók ég till. aftur. En nú vill það til við 3. umr., að á sama fundi og á að afgr. málið úr d. ber samgmn. sjálf fram nýjar till. í þessu máli, og ég veit, að af þeim eru þó nokkrar, sem vegamálastjóri hefur ekki mælt með og jafnvel á móti. Mér finnst þetta vera afgreiðsla, sem ekki er hægt að sætta sig við orðalaust. Ég álít, að samgmn. og hv. frsm. hennar, sem virðist líta á sig sem eins konar „drottin allsherjar“ í vegamálum þjóðarinnar, þegar honum var falið þetta mikla hlutverk, eigi að reyna að standa við fyrirheitin, sem gefin voru. Hv. frsm. gat þess, að eftir að till. vegamálastjóra voru fengnar, hafi n. samt sem áður leitað samkomulags við þm. um að taka fleiri vegi á vegalög. Ég hef alls ekki orðið var við þessar samkomulagsumleitanir n., og ekki hefur verið komið með einu einasta orði að máli við mig um að taka upp neina till. nema þær, sem vegamálastjóri hefur lagt með. Mér er mjög um geð að gera uppsteit út af þessu máli. En ég get ekki látið kyrrt liggja, þegar þingnefndir leyfa sér slíka framkomu, að bera þau boð til þm., að afgr. eigi málið með samkomulagi um grundvöll þann, sem felst í till. vegamálastjóra, en koma á síðustu stundu fram með till., sem hann leggur á móti. Með þessu tel ég, að n. hafi gengið lengra en sæmilegt er. Af þeim till., sem ég hafði með höndum, er það sérstaklega ein, sem ég sé mér ekki fært að láta liggja niðri úr því sem komið er, og flyt því hér, en skriflega vegna framkomu n., þar sem hún kom ekki með till. sínar fyrr en á þessum fundi. Þessi till. er um Hnappadalsveginn af Stykkishólmsvegi um Hnappadal og Heydal að Bílduhóli á Skógarströnd. Hér er ekki um veg að ræða fyrir einn einasta hrepp eða sýslu, heldur er um að ræða mjög þýðingarmikinn veg fyrir þrjár sýslur, Snæfellsnessýslu, Hnappadalssýslu og Dalasýslu. Nú eru tveir vegir þarna vestur á bóginn, annar um Kerlingarskarð til Stykkishólms, hinn um Bröttubrekku til Dala. Báðir eru vegirnir mjög örðugir að vetrinum og snjóþungir. En mitt á milli liggur Heydalur og Hnappadalur, þar sem allir kunnugir menn telja, að mundi vera fær vetrarvegur, svo að segja alla vetur, vegna þess hvað hann liggur lágt yfir sjó. Ég vil enn taka fram, að mér þykir ákaflega leitt að neyðast til að skerast úr leik og bera fram sérstaka brtt., sem n. hefur ekki tekið upp. En það er eingöngu vegna þess, að framkoma n. var á þessa lund, sem ég hef lýst. Ég hafði sýnt fullan þegnskap í því að draga mínar till. til baka, þegar það var látið í veðri vaka, að eingöngu ætti að fara eftir till. vegamálastjóra. Ég vil þess vegna leggja fram þessa till. nú og bið hæstv. forseta að leita afbrigða, þar sem hún er skrifl. og of seint fram komin. En það er ekki mín sök, heldur nefndarinnar.



Ég vil þakka hv. samgmn. fyrir það, að þau orð, sem ég hafði við fyrri umr., að svo lengi lærir sem lifir, hafa sannazt á henni, og hún hefur séð að sér. Ég mun þess vegna taka aftur till. Ég vil gjarnan sýna, að ég met viðleitni hennar til að ná samkomulagi, og tek aftur hina till. mína um Seyðisfjarðarveg. Ég vil sízt af öllu vera að mæla á móti öðrum till., en ekki verður komizt hjá að benda á, að með því að taka upp till. um Hrísaveg, er kominn hringvegur, beggja megin við ána og yfir ána fremst í dalnum. Er það gott til eftirbreytni, þegar þarf að gæta hagsmuna annarra dala um að fá þjóðveg hringinn í kring í dalnum.



Mig furðar ekki, þótt hv. 2. þm. N.-M. sé kampakátur, því að ýmsir munu mæla, að hann hafi borið nokkuð úr býtum. Má kalla ekki óeðlilegt, þótt stunir kveinki sér, þegar litið er á, hve honum hefur orðið ágengt. En hv. þm. vil ég benda á það, að það er óskaplega eðlilegt, að ekki sé litið eingöngu á skjöl þau, sem fyrir liggja, hve margar brtt. hafa verið fram bornar fyrr eða síðar, heldur hvernig aðstaðan er og þörfin, og ég vil segja atvinnuhættir á hverjum stað, hve langt er komið, hvað vantar og hvað mest er aðkallandi. Út frá þessu sjónarmiði getur verið eðlilegt það, sem hv. Snæf. taldi hart að gengið, að ekki skuli vera teknar upp á síðustu stundu einnig till. frá honum og öðrum þm., sem áður voru búnir að sætta sig við gang málsins. En ef hann heldur, að teknar hafi verið upp gamlar till., sem áður var búið að sættast upp á, þá er það misskilningur, sem annaðhvort stafar af því að hann vill ekki vita eða hefur ekki kynnt sér málið og telur yfirleitt í góðri trú, að n. hafi farið að endurskoða það, sem búið var að ná samkomulagi um, en það er aldeilis ekki tilfellið. Það var bara á síðustu stundu, áður en málið færi úr þessari hv. d., gerð tilraun til að taka það með, sem óhjákvæmilegt var og nýtilkomið, með það fyrir augum að gera að síðustu samkomulag það, sem nauðsynlegt var til þess að málið næði óhindrað að ganga fram. En að vekja óró hjá þm., sem voru búnir að sætta sig við það, sem áður var gert, var alls ekki tilgangur n. Menn gera þetta til þess að koma þessum góðu málum að og fara svo eftir öðrum og hugsa sem svo, að þegar einn er farinn af stað, ja þá er bezt að ég komi líka. Þetta er því á miklum misskilningi byggt. Enda er það skilningur manna, að sætt er sætt, og þeir, sem fengið hafa fram eitthvað af till. sínum, og ekki sízt þeir, sem hafa fengið fram helming sinna óska, hafa fengið þó nokkuð. Það er ekkert drottinvald, sem hér sé verið að prédika, en það veitir ekki af, að haldið sé utanum þessi mál af n. Ég hef sjálfur séð það, að allt hefur farið úr reipunum hjá n., og n., sem ég hef verið í, einungis vegna þess, að ekki aðeins einstakir hv. þm. gátu ekki stutt að sáttum, heldur líka af því, að nm. gátu ekki orðið sammála um málin, en þá er voðinn vís. Og ár kemur eftir ár, og verður þá hægt að koma fram með till. Ég hygg, að þótt vegamálastjóri hafi ekki fallizt á allt, sem hv. þm. lögðu til, þá muni það vera svo, að það, sem nú gengur fram í þessum efnum, sé það, sem mest er aðkallandi. Hitt sigur svo áfram og siglir í kjölfarið. Þess vegna furðar mig á því, hvað hv. þm. Snæf. er hvass í orðum nú, þar sem hann deilir á n. fyrir óviðeigandi aðferðir. Ég býst við, að hann sé einn um það, því að n. hafa beitt fyllstu sanngirni. því að eftir óskum frá mér hefur verið farið á hnotskóg hjá hv. þm. sjálfum til þess að fá sætt og sanngirni fram. Og ef slík sætt næst nokkurn veginn, er ekki ástæða til að fara að gera uppsteit á síðustu stundu, þó að ekki fáist allt. Hv. þm. Snæf. hefur fengið fram tvær till. af fjórum. Vænti ég því, hvað sem líður þessari brtt. hv. þm., - hann má vitaskuld bera hana fram, ef honum er fróun í því -, að ekki verði samþykktar aðrar till. en þær, sem n. leggur til, að samþykktar verði, með því að ég álit, að við það geti allir hv. þm. vel unað um hríð.

Gunnar Thoroddsen. Herra forseti. - Það er allundarlegt sjónarmið, sem kemur fram hjá hv. 10. landsk., að ég geti gert mig ánægðan, af því að ég hafi fengið teknar upp í brtt. n. tvær brtt. af fjórum, sem ég bar fram. Það virðist miðað við það, að hver þm. fái fram 50% af tölu till. sinna án tillits til þess, hve langa vegi er um að i°æða og hve mikil réttlætiskrafa er á bak við till. Mér virðist þetta undarlegt sjónarmið, og ég hefði vissulega getað borið fram fleiri brtt., ef ég hefði vitað, að n. ætlaði að láta ná fram að ganga 50% af tölu brtt. (GSv: Það má gera leik að öllu). Þessar till., sem vegamálastjóri lagði til, voru bornar fram af hv. 1. þm. Árn.

Á að fara í manngreinarálit?

. Það, sem er aðalatriðið, sem ég vildi benda á, var þetta undarlega sjónarmið og svo hitt, sem ég vil leggja áherzlu á, sem hv. frsm. virðist alls ekki skilja eða þá snúa út úr, að n. sjálf hefur fallið frá þeim grundvelli, sem hún hafði lagt. Hv. frsm. talar um, að sætt sé sætt, og að ég gangi hér á gerðar sættir. Það er ekki ég, heldur samgmn., sem gengur á gerðar sættir. Þegar við mættum á fundi n., sem þessi hv. þm. var að vísu ekki á, þá var skýrt fram tekið, hvort ekki væri hægt að sættast upp á það að taka aðeins þær till. til greina, sem vegamálastjóri mælti með. Og á þeim grundvelli tók ég til baka till. mínar, sem hann mælti ekki með. Nú hefur samgmn. hins vegar á síðustu stundu komið með brtt., sem vegamálastjóri ekki mælti þá með. Og með því var rofin þessi sætt. Það er vegna þessara vinnubragða, að ég get ekki sætt mig við, hvernig þetta mál er í pottinn búið, fyrst að sættast upp á að taka með aðeins brtt., sem vegamálastjóri mælti með, og síðan á síðustu stundu að taka aðrar brtt. til greina og mæla með, að þær nái fram að ganga.



Það er aðeins af þessum endurtekna misskilningi, sem ég kvaddi mér hljóðs. Ég fer að halda, að þessi hv. þm. beri það fram visvítandi, sem hann a.m.k. ætti að skilja, að er ekki rétt. Það er ekki gengið á neinar sættir, nema ef á að kalla það sættir, sem ég vil ekki meina, að hv. þm. ætli sér í alvöru að halda fram að sé. Því að þessar till., sem nú hafa síðar komið fram, eru hinar nýju till., sem bætzt hafa við, síðan sætzt var á hinar, sem fyrr voru fram komnar og með samkomulagi ákveðið, hverjar af þeim skyldu ná fram að banga. Það var búið að sættast upp á vissa meðferð hinna fyrri till. En þetta, sem hér er á ferð, að taka nýjar till. til greina að einhverju leyti, er beint áframhald af þeirri fyrri sætt. Vegamálastjóri var fenginn til að sætta sig við fyrra samkomulagið, og nú hefur hann verið fenginn til að sætta sig við þetta, sem er beint áframhald af hinu fyrra. Ég hef ekki á móti því, að hv. þm. komi með brtt. sínar, og það eru þá hv. þm., sem skera úr um þær.



Það var algerlega rangt hjá hv. frsm. samgmn., að af því að búið hafi verið að gera sættir um fyrri till., sé þess vegna nú sáttarof að koma með nýjar brtt. Hann veit, að sú sætt að taka þá aftur þær brtt., sem vegamálastjóri mælti ekki með, var á þeim grundvelli, að aðrar till. yrðu teknar til baka. Þeim grundvelli hefur verið kippt burt, og er því ekki um sáttarof að ræða með því að koma með nýjar brtt. nú.



Þetta er áframhaldandi misskilningur hjá hv. þm. Snæf., sem ég býst ekki við, að leiðréttist á þessum fundi, en ég veit, að hv. þm. getur áttað sig á þeim misskilningi, ef hann. vill, þegar þessum fundi er lokið. Því að hér er um menn og till. að ræða, sem ekki höfðu komið fram við hina fyrri sætt, en komu fram síðar, og ekki er búið að sættast við fyrr en nú. Og ef vegna þess ættu allir hv. þm. að koma með nýjar brtt., sem þó hafa fengið fram nokkrar áður hið fyrra sinn, þá næði það vitanlega ekki nokkurri átt. En hv. þm. Snæf. virðist halda því fram, að þeir, sem ekki komust að í fyrra skiptið, eigi að vera réttlausir, og þá beri að kúga og taka ekki frekar til greina óskir þeirra en hinna, sem áður höfðu fengið nokkuð af óskum sínum fram.



Með því að þetta er eina leiðin milli Vestur- og Suðurlands, sem ég þekki, sem er venjulega snjólaus að vetrinum og þess vegna oftast fær, segi ég já. Frv., svo breytt, samþ. með 18 shlj. atkv. og afgr. til Ed.

Frsm. (Jón Pálmason) Fjhn. þessarar d. hefur athugað þessa till. og leggur til, að henni verði vísað frá með rökstuddri dagskrá. Rannsókn sú, sem framkvæmd verður samkv. þál. frá 4. sept. 1942, nær að sjálfsögðu til þess, sem þál. fjallar um, og virðist ástæðulaust að samþ. um það sérstaka þál. Ríkisstj. mun hlutast til um þá rannsókn, svo að varla verði út undan staðir, þar sem mikill áhugi er á að leggja rafleiðslur.



Ég get vísað til þess, sem ég sagði áðan um 106. mál (till. um rannsókn á skilyrðum fyrir rafleiðslu frá Akureyri til Dalvíkur), því að sama á við báðar till., og fjhn. leggur til á þskj. 439, að till. verði vísað frá með rökst. dagskrá, sem er nær shlj. þeirri á þskj. 438, er samþ. hefur verið.



Mér þykir hlýða sem flm. till. að segja örfá orð, áður en hún er afgreidd. Þegar hv. frsm. talar um, „að till. verði vísað frá“, er það miður rétt orðalag eftir þingsköpum og merkingu, því að þetta heitir að afgreiða mál með rökst. dagskrá, og í þeirri dagskrá er að jafnaði nokkur viðurkenning málefnisins fólgin, enda er svo hér. Þegar till. var borin fram í fyrstu, hafði ég og aðrir ástæðu til að halda, að þessum till. yrði tekið opnum örmum og ekki sízt af mönnum, sem stóðu að rannsókn þessara mála. Þó var mér ljóst, að kominn var nokkur þvergirðingur í sambandi við störf þeirrar milliþn., sem um málin fjallar. Till. var flutt til að tryggja, að í rannsókn þeirrar n. yrði Vestur-Skaftafellssýsla tekin með, en ekki staðnæmzt vestan Jökulsár á Breiðamerkursandi, eins og mig grunaði, að n. og aðstoðarmenn hennar kynnu að gera, og virtist það eiga að vera a.m.k. saklaust að samþ. till., þótt n. hefði ótilkvödd gert ráð fyrir rannsókn austar. Nú er það orðið ljósara, hvað n. ætlast fyrir. Það má segja, að hver maður í fjhn. þessarar d. lofaði því, að till. skyldi fá fylgi n. til afgreiðslu úr þinginu. Þetta loforð, sem flestir í n. gáfu, hefur hún svíkið með því, að leggja til að „vísa till. frá“. Þetta verður ekki skilið né skýrt með öðru en því, að meiri hl. þessarar n. er í milliþn. búinn að hengja sig á þann klafa, sem ég skal ekki dæma um, hve haldgóður verður að hanga á. Nú sé. ég, að sá maður í n., sem helzt leggur þar til sérfræðina og atorkuna að koma þessu áfram, birtir þá vitneskju um rannsóknirnar, að enn hefur ekkert verið hugsað fyrir rannsókn V.-Skaftafellssýslu svo að till. mín hefur ekki verið ástæðulaus. Með afgreiðslunni, sem fjhn. vill hafa á henni, verður hins vegar að ganga út frá því sem sjálfsögðum hlut, að milliþn. láti að því búnu sýsluna ekki verða út undan, hvort sem till. mín hefur rekið þar nokkuð á eftir eða ekki, og með þeim skilningi málavaxta læt ég vera að gera nokkurn uppsteit út af því, hvernig hv. fjhn. hefur snúizt í málinu, og þarf ekki að vera móti hinni rökst. dagskrá. Hins vegar mega nm. vita, að ég mun ekki láta hjá líða að ganga eftir, að milliþn. láti rannsókn fara fram.



Það er misskilningur hv. 10. landsk. (GSv), að nm. í fjhn. hafi verið búnir að lofa að mæla með því, að till. yrði samþ. óbreytt. Ég hét að gera mitt til, að hún fengi fljóta afgreiðslu, eins og varð, og aðrir nm. munu munu sennilega ekki hafa lofað meira. Hér er ekki um nein svik að ræða.