Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hafði ásamt 3 hv. þm. öðrum úr allshn. flutt till. við 2. umr., sem var tekin aftur til 3 umr. til þess að reyna að ná samstöðu um meginefni hennar. Það kom í ljós við umr. um þetta mál, að ýmsir þm. voru fylgjandi því meginatriði, að komið yrði á fót lögfræðiþjónustu fyrir efnalítið fólk eða réttarhjálp, eins og hún hefur oft verið nefnd. Upphaflega till. gerði hins vegar ráð fyrir ýmsum atriðum, sem ollu ágreiningi. Skoðanir voru t.d. skiptar um það, hvort slík réttarhjálp ætti að vera á vegum Háskóla Íslands eða einhvers annars aðila. Það voru einnig skiptar skoðanir um það, hvort slík réttaraðstoð ætti að ná til sjálfs málflutningsins fyrir dómi eða hvort reglur um gjafsókn og gjafvörn, sem fyrir hendi eru, væru nægilegar. Ég mat aðstöðuna þannig, að ekki væri rétt eða heppilegt málsins vegna, að till. yrði felld hér á hv. Alþ. og vegna slíks ágreinings væri þannig komið í veg fyrir eða tafin sú nauðsynlega þjónusta, sem hér verður að koma. Það hefur farið svo, að allshn. þessarar hv. d, varð sammála um meginefni þess að festa í lög, að nú þegar yrðu gerðar ráðstafanir til þess að koma á fót réttarhjálp. Við höfum því umorðað till., og hún er nú borin fram af n. allri. Hún hljóðar svo með leyfi hæstv. forseta: „Dómsmrn. skal gera ráðstafanir til þess, að athugaðar verði leiðir til þess að koma á fót lögfræðiþjónustu fyrir efnalítið fólk óháðri gjaldskrá Lögmannafélags Íslands“ Ég hygg, að numin hafi verið á brott öll minni háttar atriði, sem ágreiningi gætu valdið, í þessari hv. d. Samkv. þessari till. er það á valdi dómsmrn. að athuga þær leiðir, sem heppilegastar kunna að vera, og geta þeir hv. þm., sem áhuga hafa á þessu máli, haft áhrif þar á og komið þar á framfæri sjónarmíðum sínum. Ég legg áherslu á, að þessi till. er fram borin til þess, að þetta mikla nauðsynjamál fyrir efnalítið fólk verði ekki alveg drepið hér í þinginu. Það væri ekki sanngjarnt að segja, að allir flm. fyrri till. væru ánægðir með að hafa dregið talsvert í land. Það hefði verið æskilegt að fá samþykkta till., sem hefði hreinlega bundið í lög þessa þjónustu, til þess að unnt væri að koma henni á fót nú þegar. Afstaða okkar réðst alls ekki af því, að við teldum, að fyrri till. hefði verið vanhugsuð, eins og hv. 4. þm. Vesturl. virtist halda, þegar hann talaði við 2. umr. þessa máls. Fyrir okkur vakir það eitt að afla þessu nauðsynjamáli sem mests fylgis. Það er því í þjónustu málstaðarins eins, sem við höfum farið þessa leið, og við væntum þess, að þessi hv. þd. geti fylgt allshn. að máli í þessu efni.



Herra forseti. Mál þetta er komið frá Ed. og var afgreitt þar samhljóða og óbreytt. Iðnn. leggur til. að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Mál þetta er komið frá hv. Ed. og var þar samþ. án ágreinings. Þetta mál hefur svo verið athugað í félmn. þessarar hv. d., og mæla nm. einróma með samþykkt þess. Fjarverandi við afgreiðslu málsins var Ágúst Þorvaldsson. N leggur til, að málið verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Fjh: og viðskn. þessarar hv. d. hefur, eins og fram kemur í nál., rætt þetta mál á nokkrum fundum og hefur fengið á fundi til sín ráðuneytisstjóra í viðskrn. og forstjóra Olíufélagsins h/f, og gáfu þeir nm. þær upplýsingar, sem um var beðið. Eins og fram kemur í nál., eru nm, í fjh.- og viðskn. sammála um, að þetta mál nái fram að ganga. Þó gera tveir nm., þeir Matthías Á. Mathiesen og Ásberg Sigurðsson, grein fyrir því sjónarmiði sínu, að þeir telja, að fremur hefði borið að greiða niður olíu til upphitunar íbúðarhúsnæðis, miðað við það olíuverð, sem var í október s.l., og eins og fram kemur, þá áskilja þeir sér því rétt til þess að flytja eða fylgja brtt. þar um. Ég held, að ekki sé ástæða til þess að fara öllu fleiri orðum um þetta. Við 1. umr. málsins hér í d. urðu talsverðar umr., og að vísu komu fram mismunandi sjónarmið. Ég gat þess í þeim umr., að þrátt fyrir það að ég væri í meginatriðum Fylgjandi frv., eins og það var lagt fram, teldi ég ástæðu til að gera þar á breyt. um það að huga frekar að því fólki, sem eingöngu hefur lífeyri samkv. almannatryggingalögum sér til framfæris. Nm. í fjh: og viðskn. hafa fallist á þetta sjónarmið, og eins og fram kemur í nál., mun fjh: og viðskn. við 3. umr. þessa máls hér í d. bera fram brtt. um þetta. En sem sagt fjh. og viðskn. er fylgjandi því og mælir með því, að mál þetta nái fram að ganga.



Herra forseti. Orkumál hafa mjög verið á dagskrá á Alþ. í vetur, ekki síst eftir þá geigvænlegu hækkun, sem á olíu varð s.l. haust, en olíuverð hefur nú meira en tvöfaldast miðað við verð á olíu í nóvembermánuði s.l. Sjálfstæðismenn hafa gert þessi mál hér að umræðuefni og rituðu m.a. ríkisstj. bréf varðandi þetta vandamál 30. jan. s.l. og bentu þar á, hversu miklar hækkanir sá hluti þjóðarinnar, sem notar olíu til húshitunar, yrði á sig að taka vegna hinna miklu hækkana í sambandi við þennan eina útgjaldalið, og lýstu sig reiðubúna til að taka upp viðræður við ríkisstj. um tiltækar leiðir til að jafna aðstöðu manna, þann aðstöðumun, sem skapast hafði vegna hækkunar á olíuverðinu og mundi aukast, eins og fram hefur komið. Fyrr á þessu þingi voru afgr. lög um öflun fjár til að mæta þessum miklu útgjöldum, og nú liggur fyrir frv. um það, með hvaða hætti deila skuli þeim tekjum, sem það frv. gerði ráð fyrir, að aflað yrði. Eins og fram kemur í nál. fjh: og viðskn. og frsm. n. gerði grein fyrir hér áðan, eru allir nm. sammála um, að þetta mál nái fram að ganga, en í n. voru skiptar skoðanir um, hvaða leið skyldi farin til þess að draga úr þessari olíuverðhækkun. Við hv. 2. þm. Vestf., Ásberg Sigurðsson, teljum réttara að greiða niður olíu til húshitunar í stað þess að deila því fjármagni út með styrkjum miðað við höfðatölu, og við munum því greiða atkv. með till. þeirri, sem hv. 3. þm. Sunnl., Guðlaugur Gíslason, hefur flutt og hann gerði grein fyrir við 1. umr. þessa máls. Við teljum þetta hægt, þar sem olíufélögunum er gert skylt að gefa verðlagsstjóra mánaðarlega skýrslu um sölu á olíu til húshitunar, þar sem olía til húshitunar er undanþegin söluskatti. Þrátt fyrir þá afgreiðslu þessa máls, að eingöngu sé gert ráð fyrir niðurgreiðslu á olíu til húshitunar, viljum við, eins og fram kemur í bréfi Sjálfstfl., að kannaðir verði áfram möguleikar á lækkun olíukostnaðar til atvinnurekstrar sem háður er ollu sem orkugjafa. Fari svo, að sú brtt., sem flutt er af hv. 3. þm. Sunnl., Guðlaugi Gíslasyni, verði felld, kemur fram í nál., að nm. fjh.- og viðskn. eru einhuga um, að nauðsyn sé sérstakra ákvæða um hærri greiðslu til elli- og örorkulífeyrisþega, sem njóta tekjutryggingar samkv. lögum um almannatryggingar, og er því n., ef til þess kemur, sammála um að flytja við 3. umr., eins og fram kom hjá frsm., till. þar að lútandi.



Herra Forseti. Eins og ég lét koma fram við 1. umr. um þetta mál, er ég fylgjandi aðalefni þess. Ég tel enda sjálfsagt og Alþingi skylt að setja reglur um úthlutun á því fé - þeim skatti, sem samþ. hefur verið að leggja á til niðurgreiðslu á olíu. Ég er hins vegar mjög ósammála þeim ákvæðum 2. gr., sem gera ráð fyrir, hvernig niðurgreiðslum skuli hagað. Ég verð að segja, að ég var nokkuð undrandi yfir því, að ekki skyldi geta náðst samstaða um það í þessari d. að hafa við þetta eins einfalt form og hægt er að gera og auðsjáanlega liggur alveg ljóst fyrir, að hægt er að framkvæma miðað við þá aðstöðu, sem nú er, og þann afgreiðslumáta, sem er hjá olíufélögunum á olíu bæði til húshitunar og annarra þarfa. Síðan 1. umr. fór hér fram hef ég haft aðstöðu til að kynna mér nokkuð nánar þetta mái hjá umboði eins olíufélags í heimabyggð minni, og kemur í ljós, að í dag er ferns konar verð á þeirri ollu, sem seld er: Það er í fyrsta lagi olía, sem seld er til fiskiskipa, sem er, eins og allir vita, niðurgreidd. Hún er seld á 5.80 kr. lítrinn. Olía til húshitunar, sem ekki er söluskattsskyld, er seld á 11.50 kr. lítrinn. Olía til iðnaðar og tækja, þar með að sjálfsögðu dísilbifreiða og annarra tækja, sem dísilolíu nota, er seld á 13.45 kr. og er söluskattsskyld. Og fjórði flokkurinn er olía til erlendra skipa, 14.51 kr. Því hagar svo til nú samkv. fyrirmælum viðskrn., að olíufélögin verða að halda öllum þessum flokkum aðskildum og gefa um þá sérstakar skýrslur mánaðarlega til rn. Það verður að gefa um það sérstakar skýrslur, þar sem tilgreindir eru allir þeir aðilar, sem kaupa olíu til fiskiskipa og hafa til þess rétt að fá hana niðurgreidda. Það verður einnig að gefa skýrslu um sölu til húshitumar, þar sem sú olía er seld á lægra verði en olía til iðnaðar og tækja, og hafa um það einnig sundurliðaða skýrslu, sem send er rn. Og það verður einnig að hafa um 3. og 4. flokkinn, olíu til iðnaðar og olíu til erlendra aðila, sundurliðaðar skýrslur. Liggur alveg beint við að greiða niður olíuna. Það er engin fyrirhöfn fyrir olíufélögin að gera það, þar sem þau verða að halda sérstakar skýrslur fyrir alla þessa 4 verðflokka, sem olían er seld eftir nú í dag. Ég verð því að segja, að ég á mjög örðugt með að skilja, þar sem þetta liggur fyrir, ef hv. fjhn. hefur kynnt sér málið og veit raunverulega, hvernig þessum málum er hagað, hvers vegna hún leggur til, að hér skuli verða sett upp mjög flókið kerfi, endurgreiðslukerfi á olíu, í sambandi við niðurgreiðsluna. Ég er alveg sannfærður um, að það kemur í ljós, þegar þetta kerfi kemur í framkvæmd, ef till. meiri hl. fjhn. verður samþ., að það verða þús. manna, sem koma fram á endurgreiðsluskýrslunum, sem aldrei hafa greitt einn eyri fyrir olíu, en fá í gegnum sitt sveitarfélag svo og svo margar þús. kr. í endurgreiðslu á olíu. Ég tel, að þetta sé slíkt fyrirkomulag, að það sé ekki sæmandi fyrir Alþ. að koma því á, ef til er önnur leið út úr þessu máli og til að gera þetta mál einfaldara og hverfa burt frá þessu flókna kerfi, sem nú er verið að reyna að koma á. Það er eðlilegt, að það sé um það spurt, hvað það mundi kosta, ef farið yrði eftir þeirri till., sem ég hef hér leyft mér að leggja fram, að verð á olíu yrði fært til samræmis við verð á olíu, eins og það var í nóv. Ég orða till. viljandi þannig, vegna þess að þetta var gert, þegar ákveðin var niðurfærsla á olíu til fiskiskipa. Þá var verðið fært til samræmis við það verðlag, sem var á olíu í nóv., en það voru 5.80 kr. lítrinn. Samkv. upplýsingum, sem koma fram í grg. með frv. til l. um álagningu sérstaks gjalds vegna olíuniðurgreiðslunnar, mundi þetta kosta 755 millj. kr., ef tekið væri tillit til niðurgreiðslna á ollu til raforkustöðva, sem rafmagn selja til húsahitunar. Má vel vera, að það sé ekki miðað við nóv.- verð þarna, því að mér sýnist, að þetta muni verða aðeins hærri upphæð en þar er gengið út frá. Það hefur komið hér fram, að olía til húsahitunar muni vera um 155 millj. lítrar. Verðmismunur á olíu í nóv. og aftur í dag, 5.80 annars vegar og 11.50 hins vegar, er 5.70 kr. á lítra. Þetta mundi gera 883 millj. miðað við 155 millj. lítra sölu á olíu til húsahitunar, og ef væri reiknað með því, að 25–50 millj. færu til rafveitna, þá er þarna um að ræða röskar 900 millj. Nú hefur á það verið bent hér í umr. og það mun reynast rétt, að hvert vísitölustig mun ekki verða S00 millj., eins og lengi vel hefur verið talað um, heldur held ég, að þeir, sem best fylgjast með þessum málum, séu komnir að þeirri niðurstöðu, að það muni frekar verða 900–1000 millj. hvert vísitölustig, Það ætti því að liggja ljóst fyrir, að þetta eina söluskattsstig, sem samþ. hefur verið, að ganga skuli til niðurgreiðslu til olíu, ætti að nægja til þess að færa olíuverðið til húsahitunar og til rafveitna að því marki, sem gert hefur verið ráð fyrir, þá ætti það að nægja til að færa olíuna niður í það verðlag, sem á henni var í nóv.- mánuði s.l. Ég verð því að biðja hv. þm. að skoða það vel að fara ekki að búa til flókið endurgreiðslukerfi eða styrkjakerfi, ef hægt er að gera þetta á einfaldan máta, eins og ég held fram, að hægt sé að gera, miðað við þá aðstöðu, sem er í dag og miðað við þær kröfur, sem stjórnin gerir nú til olíufélaganna um að halda hverjum verðflokki fyrir sig sundurliðuðum í skýrslum sínum til rn. Ég leyfi mér því að vænta þess, að hv. þm. geti fallist á till. mína, sem fram er borin á þskj. 698.



Herra forseti. Aðeins örfá orð út af því, sem hér hefur komið fram. Ég held, að það sé mesti misskilningur hjá hv. síðasta ræðumanni, þegar hann talar um, að hér sé verið að búa til óhemjuflókið endurgreiðslukerfi, og það er mesti misskilningur, að það sé auðvelt að greiða niður verð á olíu til íbúðarhúsnæðis; fyrst ekki er farið í það að taka niðurgreiðslurnar í heild. Það liggur, held ég, fyrir, að olíufélögin telja það mjög miður, ef farið verður út í frekari niðurgreiðslur og sundurliða þetta meira. Ég held einmitt, að það, sem kom fram hjá hv. þm., eins og hann sagði, að nú væri gildandi ferns konar verð á olíu í Vestmannaeyjum, - ég held, að það sé nú ekki á bætandi frekara fyrirkomulagi í þessa átt, þannig að það sé mjög miður, ef farið yrði að gera þetta á þann veg, sem hann heldur fram. Hins vegar skal ég taka fram, eins og ég tók fram við 1. umr., að ég hefði talið æskilegt, hefði verið hægt að fara út í það að taka iðnaðarhúsnæði með og atvinnureksturinn, en þeir fjármunir, sem hér um ræðir, leyfa ekki slíkt. Það hefur sem sagt komið fram frá hendi olíufélaganna, að þau eru andvíg því, að farið verði út í frekari skilgreiningu á niðurgreiðslu í þessa átt. Þeir embættismenn, sem hafa um þetta fjallað, telja þetta réttlátustu leiðina, eins og mál standa í dag. Ég held því, að það sé ekki um aðra leið að ræða, en þá, sem hér um ræðir. Menn finna auðvitað ýmislegt að henni eins og öðrum leiðum, sem fram hafa komið. En það er mesti misskilningur, að hér sé verið að setja upp flókið endurgreiðslukerfi. Ég held, að það yrði miklu flóknara og erfiðara í framkvæmd og kannske raunar óframkvæmanlegt, þannig að það kæmi þeim að gagni, sem raunverulega er til ætlast, ef yrði farið út í að greiða niður olíu til upphitunar íbúðarhúsnæði. Það yrði miklum mun flóknara og erfiðara í framkvæmd og í raun og veru að verulegu leyti óframkvæmanlegt.



Herra forseti. Ég skal ekki lengja þessar umr. neitt að ráði, en ég verð að lýsa undrun minni yfir þeirri stífni, sem mér sýnist vera komin í þetta mál frá hendi frsm. hv. fjhn. Hann talar um, að það mundi verða flóknara kerfi, ef till. mín yrði samþ., þar sem nú sé þegar fyrir hendi ferns konar verð á olíu. Ég er að leggja til, að verðflokkunum fækki um einn, að það verði sama verð á olíu til húshitunar og nú er til fiskiskipa, og þar af leiðandi yrðu eftirleiðis ekki nema 3 verðflokkar á olíu, þannig að ég er að reyna að gera málið einfaldara en það er í dag, - fækka sem sagt um einn verðflokk, úr 4 verðflokkum niður í 3. Þetta er það, sem till. mín hljóðar um. Ég er alveg undrandi yfir því, að menn skuli ekki gera sér alveg ljóst fyrir fram, að hér er verið að búa til mjög flókið styrkjakerfi með till. eða reglunum, eins og þær er að finna í 2. gr. þessa frv., þar sem hver einasti skattgreiðandi, ekki olíugreiðandi, á landinu, hver einasti skattgreiðandi á að fá endurgreidda olíu, hvort sem hann greiðir olíu eða ekki. Ég tel það mjög hæpið, hvort það sé sæmandi fyrir Alþ. að samþykkja slíkt endurgreiðslukerfi, að menn, sem ekki greiða neitt til hlutanna, fái samt endurgreiðslu. Þetta er það, sem skeður í mörgum tilfellum. Ég þarf ekki að fara nánar út í þetta, það veit hver einasti maður, sem nokkuð þekkir til þessara mála, að það kemur þannig út í framkvæmd, að það verður fjöldi aðila, sem fær endurgreiðslu, þótt þeir hafi enga olíugreiðslu innt af hendi. Því var haldið fram við 1. umr., þ. á m. af hæstv. viðskrh., að ef farið yrði út í beina niðurgreiðslu á olíunni, verðlækkun til þeirra, sem olíu kaupa til húshitunar, gæti verið hætta á, að það yrði misnotað. Auðvitað er alltaf sú hætta fyrir hendi við öll niðurgreiðslukerfi, að þau kunni að verða misnotuð. Ég óttast ekki í sambandi við þetta atriði, að menn fari að kaupa olíu til húshitunar, láta keyra hana heim á olíutanka við heimili sín og láta síðan alla nágranna sína sjá, að þeir væru að dæla upp úr tönkunum aftur og setja á tæki eða vélar. Ég er alveg sannfærður um, að það er enginn einasti maður, sem mundi leyfa sér það, og ef hann leyfði sér það, þá mundu allir nágrannar hans og allt byggðarlag hans vita um það sama daginn og þetta gerðist. Ég er því ekkert hræddur um, að það yrði um neina misnotkun að ræða að þessu leyti í sambandi við niðurgreiðslu á olíu, þó að farið yrði eftir því, sem ég hef lagt til í till. minni. Ég skil vel, að olíufélögin séu ekki ginnkeypt fyrir að taka að sér eða samþykkja þær reglur, sem ég er hér að ræða. Auðvitað vitum við, að það er búið að leggja slíka kvöð á atvinnuvegina í sambandi við skattamál og alls konar skýrslugerðir, að þeir eru komnir þarna í varnaraðstöðu. Þetta er það, sem liggur fyrir og hver einasti atvinnurekandi veit og hver einasti maður veit, sem nokkuð þekkir inn á atvinnurekstur. Þetta er orðin plága fyrir þá, sem atvinnurekstur stunda, að standa skil á öllum þeim skýrslugerðum, sem af þeim er krafist af stjórnvöldum. Það er því eðlilegt, að þeirra viðbrögð séu neikvæð í hverju tilfelli, - það er sama, hvort um er að ræða niðurgreiðslu á olíu eða öðru, - að þeirra viðbrögð séu neikvæð við að taka á sig meiri skýrslugerðir. Það vill svo til í þessu tilfelli, að þau verða að gera það. Stjórnvöld hafa krafist þess af þeim, að þau geri þetta, að þau sendi sundurliðun mánaðarlega, sundurliðaðar skýrslur um hvern verðflokk, ekki bara hve mikið magn þau selja í hverjum verðflokki, heldur verða að gera grein fyrir hverjum þau selja olíu í hverjum verðflokki. Þetta hafa olíufélögin hjá sér, þetta fer gegnum þeirra bókhald, og ég fór beinlínis í að kynna mér þetta, fékk að sjá þetta hjá einu olíufélagi. Þetta liggur alveg ljóst fyrir. Það þarf ekki umsögn eins eða neins um það. Hv. n. gæti kynnt sér þetta, ef hún færi í eitthvert olíuumboð, þar sem olía er seld til húshitunar og annars. Þá gæti hún séð, hvernig málið liggur raunverulega fyrir. En það virðist vera, að hún hafi ekki hug á að breyta kerfinu. Ég segi: því miður, því að þetta kemur til með að verða bæði vandræða- og leiðindamál fyrir alla, sem hlut eiga að máli, bæði hið opinbera og þá, sem eiga að taka við olíustyrknum.

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Ég vil fagna því alveg sérstaklega, að nm. í hv. fjhn: og viðskn. munu flytja till. um hærri greiðslur til elli- og örorkulífeyrisþega, sem njóta tekjutryggingar af almannatryggingum. Þar er um að ræða tekjulægsta fólkið í þjóðfélaginu og mikil þörf á að gera ráðstafanir til þess, að það verði ekki fyrir skakkaföllum, sem kynni að verða þessu fólki mjög torveld. En ástæðan til að ég kvaddi mér hljóðs, er sú, að mig langaði til að bæta við röksemd í sambandi við, hvaða fyrirkomulag á að hafa á greiðslum vegna þessara ráðstafana til að draga úr áhrifum olíuverðhækkana á hitunarkostnað íbúða. Nú er það svo, eins og við vitum, að þau hin varanlegu úrræði okkar, framtíðarúrræði okkar, í þessu efni eru þau að reyna að hraða nýtingu innlendra orkugjafa eins og við erum menn til. þ.e.a.s. nýta jarðvarma og raforku með eins skjótum hætti og við getum, og um þetta er enginn ágreiningur hér á hinu háa Alþingi. En í þessu efni nægir ekki afstaða Alþingis eða stjórnvalda. Þarna verður einnig að koma til brennandi áhugi almennings, - áhugi, sem sprettur af því, að menn finna áhrifin á sjálfum sér. Gallinn við niðurgreiðslur er sá, að þær fela hið raunverulega verðlag, þannig að manni, sem kaupir niðurgreidda olíu, finnst hann vera að kaupa olíu á því verði, jafnvel þó að þar komi til stórfelldur styrkur frá opinberum aðilum. Það er verið að fela hið raunverulega verð, og það dregur úr áhuga viðkomandi manns á því að breyta um orkugjafa, taka upp rafhitun hjá sér eða hitun með jarðvarma. Þetta held ég, að sé ákaflega veigamikið sálfræðilegt atriði. Með þessu fyrirkomulagi, sem nefnt er hér í frv., er hins vegar ekki falið á neinn hátt, hvað olían kostar, en hins vegar lagðir fram fjármunir til þess að reyna að draga úr áhrifum þessara hækkana. Menn sjá eftir sem áður svart á hvítu, hvað er dýrt að hita hús sín með olíu, og ég held, að það sé ákaflega veigamikið atriði, ef við viljum ýta undir vaxandi áhuga almennings á því, að slík þróun verði, sem við allir viljum. Ég held, að menn þurfi að hafa þetta atriði einnig í huga í sambandi við þann ágreining, sem upp er kominn um það, hvernig eigi að haga þessum greiðslum.



Herra forseti. Ástæðan til þess, að ég kvaddi mér hljóðs að þessu sinni, er sú, að mér þykir þetta mál ekki vera tilbúið til að fá afgreiðslu við 2. umr. úr þessari hv. d. Hér er um að ræða, að leggja á sveitarfélögin skyldu til þess að koma á laggirnar allviðamiklu og flóknu kerfi til þess að dreifa því fé, sem um er að ræða, til þess að draga úr áhrifum olíuverðhækkana á hitunarkostnað íbúða. Mér finnst liggja í augum uppi, að það sé nauðsynlegt að leita umsagnar a.m.k. stjórnar Sambands ísl. sveitarfélaga um það, hversu henni líst á hugsanlega framkvæmd þessa máls. Þess vegna vil ég beina þeirri fsp. til talsmanns hv. n., hvort leitað hafi veríð eftir umsögn stjórnar Sambands ísl. sveitarfélaga, og hafi það ekki verið gert, þá leyfi ég mér að fara þess á leit, að afgreiðslu málsins verði frestað, til þess að hægt verði að afla umsagnar frá þeirri stjórn. Hafi hins vegar umsagnarinnar verið leitað, en hún ekki borist, þá leyfi ég mér einnig að fara þess á leit, að unnt verði að fá tíma til þess að afla umsagna frá sveitarstjórnum um möguleika á framkvæmd málsins. Önnur atriði mun ég mjög lítið fara út í. Ég vil aðeins nefna, að ég fagna því, sem fram kemur í nál., að ef að þessu ráði verði horfið, sem lagt er til í frv. um greiðsluháttinn, þá verði gerðar sérstakar undantekningar varðandi aldrað fólk, sem býr kannske enn í þeim íhúðum, sem það notaði meðan fleiri voru í fjölskyldu. Þetta verða þá væntanlega í mörgum tilfellum þeir, sem eiga erfiðast með að þola olíuhækkunina, vegna þess að þarna er sá hópur, sem hefur minnstar tekjur og býr oft í stærra húsnæði en aðrir. Efnislega mun ég ekki fara að öðru leyti út í þetta frv. Ég gerði það við 1. umr. þessa máls, en vil mjög eindregið fara þess á leit, að það verði ekki afgreitt úr þessari d., fyrr en aflað hefur verið umsagnar Sambands ísl. sveitarfélaga.



Herra forseti. Ég tel nauðsynlegt að gera tilraun til þess að leiðrétta það, sem kom fram hjá hæstv. iðnrh., þar sem hann hélt því fram, að ef farið væri inn á niðurgreiðslu olíu, mundi það draga úr áhuga manna á því, að jarðvarmi og raforka yrðu frekar nýtt til upphitunar húsa. Þetta er mjög mikill misskilningur, því að það vill svo til og liggur opinberlega fyrir, að kynding með olíu var fyrir hækkunina þrisvar eða fjórum sinnum dýrari en þar sem um jarðvarma var að ræða, eins og t.d. hér á þéttbýlissvæðinu. Það var þegar áður en þetta mál kom fyrir Alþ., kominn fram mikill áhugi hjá þm. dreifbýlisins sérstaklega um, að gerðar yrðu ráðstafanir til að nýta bæði raforku og jarðvarma til upphitunar íbúðarhúsa, þannig að þetta atriði mundi ekki draga úr áhuga neins þm. eða neins manns úti á landsbyggðinni, þó að það yrði samþykkt að fara inn á beinar niðurgreiðslur í staðinn fyrir styrkjakerfið.