Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt öðrum þingmönnum Sjálfstfl. hér í hv. þd. að flytja brtt. á þskj. 319 við frv. það, sem hér liggur fyrir til umr. Eins og kunnugt er, fluttu hv. 6. þm. Reykv. (GTh) og hv. þm. V-Sk. (JK) brtt. um það við 2. umr. þessa máls, að ríkissjóður greiði félagsheimilasjóði 750 þús. kr. á ári. Vildu þeir með þessari brtt. freista þess að auka möguleika sjóðsins til þess að rækja hlutverk sitt, eða a.m.k. koma i veg fyrir, að bolmagn hans minnkaði, eftir að sú breyting hefur verið gerð á l., sem í frv. þessu feist. Þessi brtt. var felld. Við þm. Sjálfstfl. hér í hv. efri deild höfum talið nauðsynlegt að gera enn eina tilraun til þess að koma í veg fyrir, að starfsmöguleikar félagsheimilasjóðs verði á næstunni skertir verulega. Við höfum þess vegna leyft okkur að leggja fram till. um það, að á eftir 1. gr. frv. komi ný grein, svo hljóðandi: „Fari rekstrarhagnaður Áfengisverzlunar ríkisins fram úr áætlun fjárlaga árið 1957, skal það, sem umfram er, renna í félagsheimilasjóð, þó ekki yfir 1.5 millj. kr.“ Við teljum, að með þessari brtt. sé farin sanngjörn og skynsamleg leið til þess að efla félagsheimilasjóð og koma í veg fyrir, að það frv., sem hér liggur fyrir til umr. og væntanlega verður samþ., verði til þess að rýra starfsmöguleika sjóðsins. Í till. er gert ráð fyrir því, að það, sem fram yfir er áætlaðan rekstrarhagnað af rekstri Áfengisverzlunar ríkisins á þessu ári, renni til félagsheimilasjóðs, þó ekki meira en 1.5 millj. kr. á ári. Á s.l. ári, árið 1956, varð hagnaður af áfengisverzluninni samtals 79.6 millj. kr., eða tæpar 80 millj. kr. Nú hefur verðlag á „afurðum“ fyrirtækisins, ef svo mætti að orði komast, verið hækkað verulega, ég hygg um eða yfir 10%. Allar líkur benda til þess, að nú á þessu ári, eins og svo að segja alltaf áður, muni tekjur áfengisverzlunarinnar fara fram úr áætlun, en þær eru á fjárl. yfirstandandi árs áætlaðar 85 millj. kr. Með þessari till. er ekki gert ráð fyrir að svipta ríkissjóð neinum þeim tekjum, sem gert er ráð fyrir í fjárl., og það er ekki lagt heldur til, að honum sé bakaður neinn útgjaldaauki. Hér virðist því vera fundin mjög góð og nokkurn veginn örugg leið til þess að efla félagsheimilasjóð, sem allir vilja kalla sitt óskabarn, enda þótt framkoma þeirra við barnið sé nokkuð misjöfn. Ég leyfi mér þess vegna að vænta þess, að þessi brtt. okkar verði samþ., og ekki sízt vegna þess, að hæstv. menntmrh. lýsti hér mjög eftir því í gær, við 2. umr. um þetta mál, að ábendingar yrðu fram settar um nýjar og jafnvel „frumlegar“ leiðir til þess að afla félagsheimilasjóði nýrra tekna. Í þessu sambandi vildi ég aðeins gefa nokkrar upplýsingar um starfsemi félagsheimilasjóðs, sem gagnlegt er að fyrir liggi, þegar hv. þm. greiða atkv. um þá brtt., sem hér liggur fyrir. Af þessum upplýsingum kemur það m.a. í ljós, hversu geysiþýðingarmiklu hlutverki þessi sjóður gegnir og hversu nauðsynlegt það er að tryggja heilbrigða starfsemi hans. Frá því er lögin um félagsheimilasjóð tóku gildi 1. jan. 1948, hafa samtals verið veittir styrkir til 91 félagsheimilis, og upphæðin, sem til þessara bygginga hefur verð veitt, er 11.9 millj. kr. Hluti félagsheimilasjóðs af skemmtanaskatti nam á árinu 1955 rúmlega 1.6 millj. kr. Það liggja ekki fyrir endanlegar skýrslur um, hve mikill hluti sjóðsins hefur orðíð á s.l. ári, en það er áætlað, að hann muni a.m.k. verða 1.7 millj. kr. Eins og kunnugt er, fékk félagsheimilasjóður fyrsta árið, sem hann starfaði, 50% af skemmtanaskattinum. Þá var lögunum breytt, og samkvæmt þeirri breytingu fékk félagsheimilasjóður 40% af skattinum. Hélzt sú skipan í 2 ár, eða til ársins 1951. Þá var enn höggvið í þennan sama knérunn og hluti félagsheimilasjóðs lækkaður niður í 35%. Ég álít, að einmitt með hliðsjón af þessu, að Alþ. hefur sífellt verið að rýra tekjur félagsheimilasjóðs, beri því nú að gera nokkra yfirbót, gera nú myndarlegt átak til þess að efla sjóðinn að nýju. Til þess ber vissulega brýna nauðsyn. Í byggingu eru nú 55 félagsheimili í landinu. Af þeim er 13 að verða lokið og sumpart að fullu lokið. Byggingu allra þessara félagsheimila hefur sjóðurinn stutt; en þar að auki liggja fyrir hjá sjóðsstjórninni í dag 42 umsóknir, sem engin leið er til þess að sinna og verður að vísa frá í bili. Af þessu sést, hversu geysibrýn nauðsyn er á því að efla sjóðinn. Því miður er ekki að því stefnt með því frv., sem hér liggur fyrir. Þvert á móti er gert ráð fyrir því að gera fleiri aðila hæfa til þess að fá sjálfstæða byggingarstyrki úr sjóðnum. Ég þarf ekki að taka það fram, sem kom fram í ræðu minni við 2. umr. og einnig hjá öðrum hv. þm., sem hér hafa talað, að því fer víðs fjarri, að við, sem teljum þetta frv. varhugavert, séum með því að fjandskapast við byggingu félagsheimila af hálfu búnaðarfélaga og verkalýðsfélaga. Við höfum þvert á móti bent á það, að verkalýðsfélögin hafa á mörgum stöðum úti um land verið með í byggingu félagsheimila. Með þessu frv. er lagt til, að þau geti sem sjálfstæðir aðilar fengið styrk úr félagsheimilasjóði, og ég mundi sízt hafa á móti því, ef sjóðurinn hefði fjárhagslegt bolmagn til þess. En það er alveg rétt, sem hv. þm. S-Þ. sagði hér í gær, að með þessu frv. er verið að lögbinda það eitt í raun og veru að því er varðar verkalýðsfélögin, að stærstu verkalýðsfélögin hér í Reykjavík eigi rétt á því að fá sjálfstæðan styrk úr sjóðnum. Á öðrum stöðum á landinu hafa verkalýðsfélögin verið með öðrum félagasamtökum og munu halda áfram að vera það, því að þau hafa ekki bolmagn til þess að ráðast ein í slík stórfyrirtæki. En það er einna helzt hér í Reykjavík, sem slíkt gæti átt sér stað. Ef hv. þd. samþ. þá brtt., sem við sjálfstæðismenn flytjum hér um að bæta starfsskilyrði félagsheimilasjóðs til þess að mæta þeim nýju viðhorfum, sem skapast með samþykkt þessa frv., þá mundi ég treysta mér til þess að fylgja þessu frv., því að þá væri lagður raunverulegur grundvöllur að því, að eitthvert gagn yrði að slíkri lagasetningu. Eins og frv. er nú, er það gersamlegt yfirborðskák, sem engum kemur að gagni, en getur orðið til ills. Hv. þm. S-Þ., sem talaði hér í gær, en nú er hér fjarstaddur, hafði á þessu mjög glöggan skilning og hann lýsti því hreinlega yfir, að hann væri mótfallinn frv., en greiddi því atkv. „af hollustu við sína ríkisstjórn“. Ég veit, að mörgum öðrum hv. stjórnarstuðningsmönnum er svipað innanbrjósts. Ég vil nú skora á þessa hv. þm., sem svo mikla stjórnarhollustu vilja sýna að samþykkja mál, sem þeir eru á móti og telja yfirborðsmál, að samþykkja þá þessa brtt., sem gerir þetta mál allt miklu raunhæfara en það nú er. Ég vil svo leyfa mér að beina því til hæstv. forseta, að þar sem mjög illa er mætt í hv. þd. í dag, þá verði atkvgr. um málið frestað til mánudags, þó að umr. verði lokið. Ég vil aðeins að lokum geta þess, að hv. n., sem um þetta mál hefur fjallað, hefur ekki látið svo lítið að senda stjórn félagsheimilasjóðs frv. til umsagnar. Ég mundi hafa talið, að ekki færi illa á því, að stjórn þess sjóðs, sem hér á hlut að máli, yrði til kvödd og fengi að segja álit sítt á frv., og það mun yfirleitt vera háttur þingnefnda að senda þeim aðilum, sem þingmál snertir sérstaklega, þau til umsagnar. Ég veit ekki, hvort hæstv. forseti treystir sér til þess, úr því sem komið er meðferð málsins hér í hv. þd., að beina því til hv. menntmn., að hún sendi frv. til umsagnar stjórnar félagsheimilasjóðs. Það er að vísu venjulegra, að slíkt sé gert fyrir 2. umr., meðan n. fjallar um mál. En þar sem hv. n. hefur orðið það á í messunni að gera þetta ekki, þá virðist mér, að hæstv. forseti gæti hæglega beint því til n. að senda málið til umsagnar stjórnar félagsheimilasjóðs, sem ég er fullviss um að mundi snúast snarlega við og ekki láta bíða lengi eftir áliti sínu.

Forseti (BSt): Út af því, sem hv. þm. N-Ísf. beindi til mín, skal ég taka það fram, að ég veit engin dæmi til þess, að forseti sendi þingmál til eins eða annars, mál, sem n. er að fjalla um og hefur til meðferðar, svo að ég býst ekkí við, að ég geti orðið við bón hans um þetta. Hins vegar hefur formaður þeirrar n., sem fjallaði um málið, heyrt þessi tilmæli og aðrir nefndarmenn og taka það sjálfsagt til greina, ef þeim finnst það nauðsynlegt.



Það eru örfá orð út af brtt. á þskj. 319, sem mér skilst að sé eins konar fleygur í málið. Það er þess að gæta, að þegar fjárl. eru afgreidd, þá er gengið frá tekjuhlið og gjaldahlið eftir áætlunum í mörgum greinum, því að ekki eru nándar nærri allar fjárhæðir á gjaldahlið fjárl. fastákveðnar, heldur er mjög mikið af þeim áætlunarfjárhæðir. Af þessu leiðir, eins og reynslan ólygnust sýnir, að hversu vel sem á hefur verið haldið, hafa ætíð orðið nokkrar umframgreiðslur, stundum mjög miklar. Því er áreiðanlegt, að fari tekjur fjárl. ekki fram úr áætlun, þá er alveg vonlaust, að hallalaus ríkisbúskapur geti orðið. Það er þess vegna meira en hál braut að fara inn á, ef hv. Alþ. ætlaði, þegar búið væri að ganga frá fjárlögum, að fara að ráðstafa einstökum tekjustofnum ríkissjóðs í annað. Slíkt væri með öllu óhæfileg afgreiðsla og hlyti að leiða til stórra óhappa, því að fjárlögin eru beinlínis byggð á því, að það verði einhverjar umframtekjur. Það er óhugsandi, að þau geti staðizt öðruvísi. Þetta er vitaskuld flm. þessarar till. mætavel ljóst, þó að þeir kasti henni fram til þess að sýna í stjórnarandstöðunni, hvað þeir séu miklu skeleggari um framlög heldur en þeir, sem eiga að bera ábyrgð á fjárhag ríkisins. En till. er á hinn bóginn náttúrlega í samræmi við annan þeirra tillöguflutning í sambandi við flest mál um þessar mundir. Ég vil þess vegna mjög alvarlega biðja hv. dm. að hafa það í huga, að við erum nýbúnir að afgreiða fjárlögin með samtökum meiri hl. og að það mundi valda stóróhöppum, ef farið væri að fleyga fjárlögin, eins og gert væri í raun og veru, ef slíkar till. sem þessar væru samþykktar.



Herra forseti. Hv. þm. N-Ísf. (SB) átaldi mjög menntmn. fyrir afgreiðslu málsins hvað það snerti, að hún hefði ekki sent frv. til umsagnar stjórn félagsheimilasjóðs. Ástæðan fyrir því, að það var ekki gert, er sú, að það er engin sérstök stjórn fyrir félagsheimilasjóði önnur en ráðherra. Þetta er þannig orðað í lögunum um félagsheimilasjóð, 3. gr., þ.e. lögum nr. 77 frá 5. júní 1947: „Stjórn félagsheimilasjóðs er í höndum menntmrh.“ o.s.frv. Frv., sem liggur hér fyrir, er stjórnarfrv., svo að það að senda frv. stjórn sjóðsins er að senda ráðh. það. Hins vegar hefur ráðh. ráðunauta, sem eru íþróttanefnd ríkisins og fræðslumálastjóri. Þeir höfðu áður sent umsögn sína um sams konar frv., og sú umsögn lá fyrir n., svo að okkur var alveg kunnugt um sjónarmið þessara ráðunauta ráðherrans. Ég get ómögulega séð, að það sé réttmæt ádeila á n., þetta, sem þarna kom fram, þar sem stjórn sjóðsins er í höndum ráðh. og ráðh. flytur málið. Ég held, að þetta hljóti að vera misminni eða á misskilningi byggt. Út af því, að þörf sé á að vísa málinu aftur til n., hef ég út af fyrir sig ekkert á móti því í sjálfu sér, en við 2. umr. nefndi einn hv. þm. þetta, það var hv. þm. V-Sk. (JK), hann impraði á því, en hann flutti enga till. um það, og þar af leiðandi kom það ekki einu sinni til atkv., hvort því skyldi vísað aftur til n. Nú skilst mér, að hv. þm. N-Ísf. vilji, að þetta sé gert, og ég hef ekkert á móti því, en þá er náttúrlega að láta d. skera úr um það.



Herra forseti. Það voru fyrst og fremst orð hæstv. fjmrh., sem gáfu mér tilefni til þess að segja nokkur orð. Ég sé nú, að hæstv. ráðh. er genginn af fundi. Mér væri þökk á því, ef hæstv. forseti vildi hlutast til um það, að hann yrði viðstaddur. Ég vil á meðan leiðrétta þann misskilning, sem kom fram hjá hæstv. forseta, að ég ætlaðist til þess af honum, að hann færi að senda málið til umsagnar stjórnar félagsheimilasjóðs. Ég beindi þeim tilmælum til hans, að hann hlutaðist til um það við þá hv. n., sem um málið hefur fjallað, að málið yrði samkv. venju sent til umsagnar þess aðila, sem það snertir svo mjög sem raun ber vitni. Ef hv. formaður menntmn. er því samþykkur, að málínu verði vísað aftur til n. nú við þessa 3. umr., þá mundi ég telja það mjög vel farið, að það yrði gert, og að hv. n. mundi þá senda stjórn félagsheimilasjóðs frv. og leita álits hennar um það. Hv. þm. Barð. (SE) gerði sig sekan hér um mikinn misskilning. Hann fullyrðir, að það sé engin stjórn í félagsheimilasjóði, í lögunum standi, að ráðh. stjórni sjóðnum og ráðstafl. Ég veit, að hv. þm. Barð. hlýtur bókstaflega að vita það, að framkvæmdin á lögunum hefur frá upphafi verið sú, að það hefur verið sérstök stjórn, sem hefur haft með ráðstöfun sjóðsins að gera. Ég held jafnvel, að ráðh. hafi varla komið nálægt úthlutun á fé úr sjóðnum. Ég held, að stjórn íþróttasjóðsins ásamt fræðslumálastjóra hafi verið þar algerlega einráð. Það er e.t.v. ekki ótrúlegt, að ráðh. hafi endanlega lagt blessun sína yfir úthlutunina úr sjóðnum, en að hann hafi unnið að henni að formi til eða í reynd, það er hinn mesti misskilningur. Það er ekkert auðveldara en að finna þessa stjórn félagsheimilasjóðs. Hún er til húsa á skrifstofu fræðslumálastjóra. Þangað eru henni sendar umsóknir og önnur erindi, og þarf ekki um það að hafa fleiri orð, enda kom það líka í ljós hjá hv. þm., að hann vitnaði í umsögn frá þessari sömu stjórn. Hann vitnaði í umsögn um svipað frv. Það er rétt, að það hefur legið fyrir frv. um að gera verkalýðsfélög aðila að þessum sjóði. En það hefur aldrei legið fyrir frv. eins og það, sem hér liggur fyrir, um að tveimur aðilum skuli bætt þar við, sem sagt bæði búnaðarfélögum og verkalýðsfélögum. Þess vegna er fyllsta ástæða til þess að leita nýrrar umsagnar stjórnar félagsheimilasjóðs, og ég vil vænta þess, að þetta mál fari ekki út úr hv. þd., án þess að þess álits verði leitað. Ég sé nú, að ég er búinn að missa af hæstv. fjmrh. að nýju, en það, sem ég vildi segja af tilefni hans orða, er þetta: Það er misskilningur, sem kom fram í ræðu hæstv. ráðh., að með brtt. okkar sé lagt til, að ráðstafað skuli einstökum tekjuliðum fjárlaga. Ég benti á það í frumræðu minni hér, að það væri ekki gert ráð fyrir því, að hreyft skuli við þeirri áætlunarupphæð um hagnað af rekstri Áfengisverzlunar ríkisins, sem stendur í fjárlögum. Þvert á móti er lagt til, að það, sem fram yfir verður áætlunarupphæðina, þó ekki yfir 1.5 millj. kr., verði látið renna i félagsheimilasjóð til þess að mæta þeim auknu byrðum, sem á hann eru lagðar með þessu frv., og til þess að efla starfsemi hans að öðru leyti. Þegar hæstv. fjmrh. er með skæting til okkar sjálfstæðismanna í þessu sambandi, vegna þess að við viljum efla þennan sjóð með þessum hætti, sem hér er lagt til, þá mætti nú beina því til hæstv. ráðh., að hann ætti að halda sér sjálfur betur við áætlun fjárlaga en raun ber vitni á undanförnum árum, áður en hann fer að ásaka núverandi stjórnarandstöðu fyrir gálauslegan tillöguflutning og uppástungur um fjárveitingar og ráðstöfun á fé og tekjum ríkissjóðsins. Ég held, að það sé nokkuð augljós staðreynd, að á undanförnum árum, þegar þessi hæstv. ráðh. hefur stýrt fjármálum ríkissjóðs, hafa orðið stórkostlegar umframgreiðslur frá því, sem gert hefur verið ráð fyrir í fjárlögum. Ég veit, að í mörgum tilfellum hafa slíkar umframgreiðslur verið nauðsynlegar. Í öðrum tilfellum hafa þær alls ekki verið nauðsynlegar, og fjármálaráðherra hefur hagað greiðslum úr ríkissjóði rétt eins og honum sýnist án tillits til þess, hvað fjárlög hafa sagt. Þetta vita allir hv. þm. Þess vegna situr það ákaflega illa á hæstv. fjmrh. að vera að setja skæting í okkur sjálfstæðismenn fyrir það að flytja till. um stuðning við eitt mesta nauðsynjamál strjálbýlisins með þeim hætti, sem till. okkar ber með sér, að ekki er lagt til, að hreyft verði við neinum tekjulið fjárlaga, aðeins gert ráð fyrir því, að hluta hagnaðar af einni ríkisstofnun umfram það, sem gert er ráð fyrir í fjárlögum, verði varið í þessu skyni. Í öðru lagi má svo benda á það, að reynslan sýnir og sannar, að á undanförnum árum hafa tekjur ríkisins af áfengisverzluninni alltaf farið stórkostlega fram úr áætlun fjárlaga. Því fer þess vegna víðs fjarri, að hér sé um nokkurt ábyrgðarleysi eða yfirboð að ræða af hálfu flm. þessarar brtt. Ég verð svo að segja það, að ég hafði ekki búizt við því af hv. framsóknarmönnum, að ég mundi þurfa að standa í stórkostlegri baráttu við þá um félagsheimilasjóð. Þeir voru á sínum tíma eindregnir stuðningsmenn þessarar stofnunar og menn úr þeirra hópi meðal forustumanna fyrir því, að félagsheimilasjóður var stofnaður. Það virðist nú síga á ógæfuhliðina fyrir þessum ágæta flokki. Ég veit ekki, hvað veldur. Kannske sá félagsskapur, sem hann er í um þessar mundir? Ég vil svo að lokum endurtaka áskorun mína til hv. þdm. um að samþ. þessa brtt. Ég veit, að hún á raunverulegt meirihlutafylgi hér í hv. þd. Það kom greinilega í ljós af ummælum hv. þm. S-Þ. í gær, þegar hann lýsti því yfir, að hann væri mótfallinn þessu máli, en hann greiddi atkvæði með því einungis af „hollustu við þá ríkisstjórn, sem situr“ og flokkur hans styður. Ég segi: það er ekki ánægjulegt fyrir hæstv. menntmrh. að knýja þetta mál fram í gegnum þingið með slíkar yfirlýsingar á bakinu.

Forseti (BSt): Ég vil spyrja hv. þm. N-Ísf., hvort það sé till. hans að visa málinu á þessu stigi aftur til n.?

Ég vil spyrja hæstv. forseta, hvort hann sjái aðra leið til þess að fá eðlilega umsögn um málið frá þeim aðila, sem það snertir helzt.

Ef umr. er frestað, getur n. að sjálfsögðu leitað í hléinu þeirra umsagna, sem henni sýnist. 

Það er hvergi bannað að vísa því aftur til n.

Nei, það er hvergi bannað. Ég man ekki eftir því, að það sé beinum orðum bannað, en það liggur í hlutarins eðli, að slíkt er a.m.k. alveg óvenjulegt. Ég mundi að vísu bera það upp, ef þetta er ákveðin tillaga.



Ég álít þá leið, sem hæstv. forseti sjálfur minntist á, vera fullt eins eðlilega og að vísa málinu hreinlega til n. aftur, að fresta umr. og að hv. n. taki þá málið til meðferðar, án þess að því sé sérstaklega með atkvgr. vísað til n. Ég legg það á vald hæstv. forseta, hvort hann telur eðlilegra, að sérstök atkvgr. verði um hönd höfð um að vísa málinu aftur til n. eða að fresta umr. og beina þeim tilmælum til hv. n., að hún taki málið til meðferðar á ný og leiti m.a. þeirrar umsagnar, sem ég hef hér gert að umtalsefni.



Herra forseti. Mér er ekki ljóst, hvort þessi till. liggur fyrir eða liggur ekki fyrir.

Hún liggur ekki fyrir, skilst mér.

Nú, þá sé ég ekki, að n. eigi neitt vangert, fyrst þessu er ekki vísað til hennar aftur. En hitt vildi ég í leiðinni leiðrétta enn hjá hv. þm. N-Ísf., að ég las alveg hárrétt upp úr lögunum, hver er stjórn félagsheimilasjóðs. Það er hæstv. menntmrh., og hann hefur ráðunauta sér við hlið, íþróttanefnd ríkisins og fræðslumálastjóra. Þetta er hér skýrt tekið fram, svo að ég skil ekki, hvernig stendur á því, að hann heldur því enn fram, að það sé til sérstök stjórn fyrir félagsheimilasjóð. Auk þess drap ég á það, að við hefðum haft umsögn íþróttanefndar ríkisins um sams konar frv., sem lá fyrir Alþ. fyrir einu eða tveim árum. Breytingin er engin önnur á þessu frv. nú, miðað við það, sem þá var, en búnaðarfélög eru komin inn, sem ég hélt ekki að skipti miklu máli og n. þurfi ekki sérstaklega að halda fund til þess að ræða málið eða vísa málinu til íþróttanefndar, ef hann meinar það, bara út af búnaðarfélögunum. Mér finnst blærinn á þessu vera heldur hitt, að það eigi að tefja málið.

Forseti (BSt): Mér þykir rétt að fresta nú umr. um málið, m.a. sökum þess, að það er komið að því, að sumir hv. þm., sem hér hafa talað, séu að tala sig dauða í þessu máli við þessa umr., og er illa gert að þreyta fyrri hl. umr. svo lengi, að þeir geti ekki tekið til máls, ef henni verður fram haldið eða þegar henni verður fram haldið. Ég mun því fresta umræðunni að sinni. Hæstv. menntmrh. tekur til máls.



Herra forseti. Mér finnst sú barátta, sem hér fer fram af hálfu hv. þm. N-Ísf. fyrir bættum hag félagsheimilasjóðs, vera að fá á sig næsta spaugilega mynd. Við 2. umr. er borin fram till. um að veita fé beint úr ríkissjóði í félagsheimilasjóð. Nú við 3. umr. er borin fram till. um að veita fé úr ríkissjóði óbeint til félagsheimilasjóðs. Um málið í heild skal ég ekki ræða að þessu sinni, en af því að umr. er frestað, vil ég leyfa mér að koma fram með eina fsp., eina ábendingu til hv. fyrsta flm. þessarar till., sem hann getur þá búið sig undir að svara, þegar umr. verður haldið áfram. Ég vildi biðja hann um að koma með upplýsingar um það hingað í deildina, hvaða till. fyrrverandi menntmrh., sem eru flokksmenn hans, hafa gert til þess að bæta hag félagsheimilasjóðsins. Ég bið hann um að koma með alveg skýrar upplýsingar um það: Hvaða till. hafa þeir gert um auknar fjárveitingar í sjóðinn, annaðhvort úr ríkissjóði eða á annan hátt, og hvaða till. hefur hann sjálfur flutt, meðan hann hefur verið í stjórnarandstöðu eða stuðningsmaður stjórna undanfarin ár til að rétta hag sjóðsins? Hann hefur sjálfur staðið fyrir því, að umr. væri frestað, og hann getur ráðið því, hvað umhugsunartíminn verður langur til þess að koma með þessar upplýsingar. Ég veit svarið við þeim, en ég hlakka til þess að heyra hv. þm. hér úr þessum ræðustóli lesa upp og lýsa nákvæmlega þeim till., sem flokksmenn hans eða bann sjálfur hefur flutt undanfarin ár. Það má ná til ársins 1950. Sá lestur verður ekki langur.

Forseti (BSt): Eins og ég sagði áðan, mun ég fresta umr., og það liggur í sjálfu sér, að nefnd, sem hefur málið til meðferðar, því að n. hefur málið til meðferðar, þangað til það er útkljáð í d., metur þær ástæður, sem hér hafa komið fram, og tekur ákvörðun um, hvort henni þykir þörf á því að leita umsagnar annarra aðila. Það er sú venja og sá háttur, sem hafður er á, að n. meta það sjálfar. Ég held, að það sé alveg óvenjulegt, að forseti fyrirskipi n. eitt eða annað í því efni. Hitt er annað mál, að forseti gengur oft eftir nál., án þess að hann kveði neitt á um það, hvernig það nál. á að vera.

Frsm. meiri hl. (Sigurvin. Einarsson): Herra forseti. Hv. þm. V-Sk. (JK) hringdi til mín í morgun, er hann var að fara úr bænum. Hann bað mig að hlutast til um, að þetta mál kæmi ekki fyrir í dag, þar sem hann hefur áhuga á að vera viðstaddur, þegar það kemur fyrir. Auk þess vantar óvenju marga hv. þm. í þessa deild í dag. Ég leyfi mér þess vegna að fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann taki málið út af dagskrá nú. Hins vegar mun ekkert verða því til fyrirstöðu, að það geti verið á dagskrá á mánudaginn kemur.

Forseti (BSt): Að sjálfsögðu mun ég taka mikið tillit til þess, sem frsm. meiri hl. n. óskar, en ég hafði hugsað mér, að a.m.k. mættu fara fram umr. um málið. Vill hv. frsm. minni hl. nokkuð segja um þetta?



Herra forseti. Ég get gjarnan tekið undir það, sem hv. frsm. meiri hl. hv. menntmn. óskar eftir, að málið verði að þessu sinni tekið út af dagskrá, sérstaklega vegna þess að óvenju margir af hv. dm, eru nú fjarverandi. Ég hef orðið var við, að nokkur áhugi er um þetta mál meðal hv. dm., og ég vildi því einnig fara þess á leit, ef hæstv. forseti sæi sér fært að taka málið út af dagskrá í dag.