arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson); Herra forseti! það er sama um þetta mál að segja og það, sem afgr. var hér á undan, að það er komið frá hv. Nd. og er shlj. bráðabirgðal., sem hæstv. ríkisstjórn hefir gefið út áður en Alþ. kom saman nú í haust. N. hefir athugað þetta frv. og ekki séð neina ástæðu til að gera neina brtt. við það, en er hinsvegar alveg sammála um efni frv. og að nauðsyn hafi borið til að gefa út slík l. með tilliti til þess ástands, sem nú ríkir. Allshn. leggur því til, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.



Þetta frv. er komið frá hv. Nd. og er shlj. bráðabirgðal., sem gefin voru út 12. sept. síðastl. Allshn. hefir lagt til, að frv. verði samþ. óbreytt. En síðan n. skilaði áliti, hefir hún fengið bendingu frá ríkisstj. um lítilsháttar breyt. við 1. gr. frv., og hefir n. það nú til athugunar og mun sennilega flytja litla brtt. við 3. umr. Að öðru leyti sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða um frv. Það er ein af þeim ráðstöfunum, sem nauðsynlegt hefir verið að gera vegna styrjaldarástandsins, og liggur ákaflega ljóst fyrir.

*Ingvar Pálmason: Það stendur svo á, að af þeirri n., sem þessu frv. mun verða vísað til, er einn nm. fjarverandi og sennilega ekki væntanlegur til Alþ. a. m. k. næstu daga. Vildi ég því mælast til þess, að Sjálfstfl. vildi tilnefna mann í n. í stað hv. þm. Vestm. (JJós), sem er fjarverandi, svo að n. geti verið fullskipuð.

* Atvmrh. (Ólafur Thors): Ég vildi skýra frá því, að á síðasta fundi Sjálfstfl. var ákveðið að skipa mann í n. eins og hv. þm. fór fram á. Efrideildarþm. flokksins tóku að sér að tilnefna manninn, og það verður þá gert.

Forseti (EÁrna): Ég vænti þess, að þessi maður verði tilnefndur af Sjálfstfl. og mér tilkynnt svo fljótt, að ég geti lýst því á næsta fundi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Bergur Jónsson): Vegna þess að ég var ekki kominn á fund þegar þetta frv. var til 1. umr., þykir mér rétt að geta um ástæðuna fyrir því, að sjútvn. flytur þetta frv. Nefndinni barst erindi frá útgerðarfélagi Keflvíkinga, þar sem óskað er eftir, að hámarksákvæðið um lán úr sjóðnum á eitt skip sé hækkað úr 40 þús. kr. upp í 60 þús. kr. Þetta er rökstutt með þeirri gengisbreytingu, sem varð á síðastl. vori, auk þess sem bent var á það, og sjútvn. féllst á líka, að nokkuð mikið ósamræmi væri í styrkveitingum til smærri og stærri báta eftir núgildandi l. Verða þessar 40 þús., sem veittar eru til hvers báts, kringum 50% af verði báta, sem eru 20 til 40 lestir, en ekki nema 30 til 35% af verði stærri báta, sem eru 40 til 80 lestir. Af þessum ástæðum lagði sjútvn. til, að breytt væri ákvæðum l. þannig, að setja hámarksákvæðið 50 þús. kr. í stað 40 þús. kr., eða fara meðalveginn milli núgildandi l. og þess erindis, sem fyrir lá.



Herra forseti! Ég vildi leyfa mér að biðja hæstv. forseta að fresta meðferð málsins um sinn, til þess að mér gefist kostur á að koma fram með nál.

Forseti (JörB) : Ég mun verða við þeirri ósk hv. 4. þm. Reykv., að málið verði ekki tekið fyrir að sinni, og er málið hér með tekið út af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (PO): Mér hefir borizt svofelld yfirlýsing, sem ég vil lesa upp: „Vegna þeirrar afstöðu, er kommúnistaflokkurinn, sem hér starfar undir nafninu Sameiningarflokkur alþýðu - sósíalistaflokkurinn -, þingmenn þess flokks og málgögn hafa markað sér til frelsis, réttinda og lýðræðis smáþjóðanna síðustu vikurnar, og alveg sérstaklega viðvíkjandi málefnum Finnlands, lýsa undirritaðir alþingismenn yfir því, að þeir telja virðingu Alþingis misboðið með þingsetu fulltrúa slíks flokks. Alþingi, 4. des. 1939. Árni Jónsson. Ásgeir Ásgeirsson. Bergur Jónsson. Bernharð Stefánsson. Bjarni Ásgeirsson. Bjarni Bjarnason. Bjarni Snæbjörnsson. Einar Árnason. Eiríkur Einarsson. Emil Jónsson. Erlendur Þorsteinsson. Eysteinn Jónsson. Finnur Jónsson. Garðar Þorsteinsson. Gísli Sveinsson. Helgi Jónasson. Hermann Jónasson. Ingvar Pálmason. Jakob Möller. Jón Ívarsson. Jón Pálmason. Jónas Jónsson. Jörundur Brynjólfsson. Magnús Gíslason. Magnús Jónsson. Ólafur Thors. Páll Hermannsson. Páll Zóphóníasson. Pálmi Hannesson. Pétur Halldórsson. Pétur Ottesen. Sigurður E. Hlíðar. Sigurður Kristjánsson. Sigurjón Á. Ólafsson. Skúli Guðmundsson. Stefán Stefánsson. Steingrímur Steinþórsson. Sveinbjörn Högnason. Thor Thors. Vilmundur Jónsson. Þorsteinn Briem. Þorsteinn Þorsteinsson.“ (5. þm. Reykv. (EOl) kvaddi sér hljóðs). Umræður verða ekki neinar um þessa yfirlýsingu, og þar sem fundarefninu er lokið, segi ég fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (PO): Ég álít, að það verði hagkvæmust vinnubrögð með afgreiðslu fjárl., að fresta svokölluðum eldhúsumr. til 3. umr., og vildi ég bera það undir hv. Alþ., hvort það geti samþ., að sú tilhögun verði á því höfð.



Fjárlagafrv. liggur nú fyrir til framhalds 1. umr. Vildi ég óska þess, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

1) Viðskmrh.: Með tilliti til þess, að komið hefir fram, að Eimskipafélagið hefir hugsað sér

2) JÍv: Í trausti þess, að strandferðirnar verði ekki lakari en þær hafa verið hingað til, segi ég já.

3) MG: Með sama fyrirvara og hv. þm. A.Sk. segi ég já.

4) PZ: Þar sem ég verð að líta svo á, eftir yfirlýsingu frsm. fjvn. við umr. í gær, að hæstv. atvmrh. hafi í sambandi við stjórn Eimskipafélags Íslands skuldbindið sig til að sjá um, að Eimskipafélag Íslands haldi uppi strandferðum hér við land eins og á undanförnum árum, og að ef svo verður ekki, eða ef þörf verður meiri strandferða, þá verði þrátt fyrir það, hvað þessi fjárveiting er lág, Súðin látin annast strandferðir ásamt Esju, enda þótt liðurinn þá fari fram úr áætlun, þá segi ég já.

5) SÁÓ: Þar sem ég þykist þess fullviss, að ef halda á uppi strandferðum og flutningum svo að fullnægjandi sé fyrir landsmenn, þá sé fjárveiting þessi of lág, segi ég nei.

nei: ErlÞ, FJ, GSv, IngP, ÍslH, JÍv, JörB, PHerm, PZ, PHann, StSt, StgrSt, SvbH, VJ, ÞBr, BJ, B Á, BrB, EOl, EE. HermJ, SkG, EÁrna greiddu ekki atkv. 3 þm. (GG, JJós, HG) fjarstaddir. Brtt. 390,28 samþ. með 33:6 atkv. - 390,29 samþ. með 37:1 atkv. - 390,30 tekin aftur til 3. umr. - 390,31–32 teknar aftur til 3. umr. - 390,33 samþ. með 29:3 atkv. 16. gr., svo breytt, samþ. með 35 shlj. atkv. 17. gr. samþ. með 34 shlj. atkv. Brtt. 390,34 samþ. með 39:1 atkv. - 390,35 samþ. með 25:6 atkv. - 390,36 samþ. með 29:1 atkv. 18. gr., svo breytt, samþ. með 26:4 atkv. 19.–20. gr. samþ. með 35 shlj. atkv. 21. gr., með þeim tölubreyt., sem á eru orðnar eftir atkvgr. um aðrar gr. frv., samþ. með 37:1 atkv. Brtt. 390,37 samþ. með 31:2 atkv. 22. gr., svo breytt, samþ. með 34 shlj. atkv. 23.–24. gr. samþ. með 36 shlj. atkv. Fyrirsögn frv. og fyrirsagnir kafla þess samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 38:3 atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ingvar Pálmason: Um þetta frv. er lítið að segja frá hendi sjútvn. Breyt., sem þar er farið fram á, er um að hækka hámark það, sem ákveðið er í 1. um fiskveiðasjóð Íslands viðvíkjandi veitingu lána til stærri báta. Það er í núgildandi l. ákveðið 40 þús. kr., en í frv. er gert ráð fyrir að hækka upphæðina upp í 50 þús. kr. Mismunurinn er ekki einu sinni það, sem krónan lækkaði síðan l. um fiskveiðasjóð voru sett. N. telur sjálfsagt, að þessi breyt. verði gerð, og stjórnendur fiskveiðasjóðs Íslands telja ekki nema sanngjarnt, að þessi breyt. verði gerð.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Pétur Ottesen): Ég vil leyfa mér að skírskota til nál. landbn., þar sem hún mælir með því, að þetta frv. verði samþ. Ég skal geta þess, að auk þess, sem samþykki sóknarprestsins hefir fengizt fyrir því að selja þennan hluta út úr landi staðarins, hefir einnig verið aflað samþykkis prófastsins í Borgarfjarðarprófastsdæmi fyrir þessu. Sömuleiðis samþykkis biskups, og í 3. lagi kirkjumálaráðh. Það hefir verið leitað til þeirra aðila, sem salan heyrir undir, og þeir hafa samþ., að hún megi fara fram. - Ég hefi ekki neitt frekar fram að færa um þetta mál.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Nefndin hefir haft þetta mál til athugunar og leggur til, að það verði samþ. óbreytt og verði vísað til 3. umr. að þessari umr. lokinni.



Þetta frv. er lagt fram fyrir Alþingi samkv. fyrirmælum stjórnarskrárinnar og eins og venja er til. Í aths. er gerð grein fyrir flestum þeim umframgreiðslum, sem frv. felur í sér, og er ekki ástæða til að ræða þær sérstaklega að sinni. Ég vil mælast til þess, að frv. verði að lokinni umr. vísað til 2. umr. og fjvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Erlendur Þorsteinsson: Ég vil ekki, að þetta frv. fari héðan út úr deildinni án þess að ég segi um það nokkur orð. Eins og skýrt hefir verið frá, er með þessu frv. farið fram á það, að breyta einni gr. laganna þannig, að í stað 7 manna nefndar, sem nú er, komi 3 manna nefnd, og að þessi 3 manna nefnd verði skipuð eftir tilnefningu þriggja stærstu þingflokkanna. Nú er nefndin þannig skipuð, að einn er skipaður af atvinnumálaráðherra, einn af Alþýðusambandi Íslands, einn af Félagi botnvörpuskipaeigenda, einn af Landsbanka Íslands, einn af Útvegsbanka Íslands h. f., einn af Sambandi ísl. samvinnufélaga og einn af Fiskifélagi Íslands, og virðist mér. að með þessum lögum, eins og þau eru nú, sé svo frá gengið, að allir aðilar. sem hafa þarna einhverra hagsmuna að gæta, hafi þar fulltrúa. Um fiskimálanefnd stóð styr, sérstaklega 2 fyrstu árin, sem hún starfaði, en eftir að það fór að sýna sig, að nefndin hafði nóg verkefni að vinna og gerði margt vel, hefir sá styr fallið niður, og ekki sízt 2 síðustu árin, eftir að Júlíus Guðmundsson varð form. n., og hygg ég, að allir séu sammála um, að n. hafi unnið gott starf og hafi haft góða forustu. Með því að breyta þessari nefnd í þriggja manna nefnd, verða einhverjir af þeim, sem fyrir eru, að fara úr henni. Veit ég ekki, hverjir það verða, en hefi heyrt, að núv. formaður, sem hefir unnið gott starf, eigi ekki að vera þar áfram, heldur eigi að koma þar maður, sem að vísu er í n., en ekki hann. Nú er það alveg vitanlegt, að hvort sem það er nefndin eða stjórn einhvers félags, sem fer með þessi mál, fer um starfið eftir því, hvaða menn hafa með það að gera, og ef menn eru sammála um það, að þessi nefnd hafi unnið gott starf undir forustu þessa manns, get ég ekki skilið, hvers vegna liggur svona mikið á að koma þessum manni burt. Atvmrh. tók fram, að þetta væri ekki nema einn áfanginn að því, sem hann hefði hugsað sér. að leggja nefndina niður. Nú væri sjálfsagt gott, ef þessir menn, sem fiskinn eiga, gætu komið sér saman um að stofna samlag til þess að selja fiskinn. Það væri ágætt að koma því þannig fyrir, að ekki væri hver að pukra fyrir sig við að selja frosna fiskinn erlendis. Það er miklu sterkara að hafa allar þessar afurðir á einni hendi. En ég get ekki séð ástæðu til þess að fara að leggja niður þessa nefnd, þótt hæstv. atvmrh. álíti líklegt, að þetta samlag komist á. Fiskimálanefnd hefir önnur verkefni en söluna. Hún hefir unnið mikið að því að kynna þessa vöru og finna nýja markaði, og úr því hún hefir unnið þessi störf, hefir hún komizt inn á það að verða nokkurskonar sölumiðstöð fyrir þessar afurðir, en að það liggi svo mikið á nú að eyðileggja störf n. með því að breyta þessum lögum, það fæ ég ekki séð. Ég held, að ég vilji ekki að svo stöddu segja meira um þetta, en verð að segja, að mér þykir það harla einkennilegt, a. m. k. um Framsfl., sem stóð sérstaklega að afgreiðslu þessa máls, að sá flokkur skuli nú snúast á móti því og gera sitt til að eyðileggja það starf, sem þarna er unnið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Allshn. hefir yfirfarið frv. í fundarhléinu og borið það saman við l. Landsbanka Íslands frá 15. apríl 1928. Breyt. þær, sem hér er um að ræða, eru við 3. gr. l. og stefna í þá átt að gera það kleift undir öllum kringumstæðum að halda löglegan bankanefndarfund. Í l. er gert ráð fyrir, að bankanefndarfundur sé haldinn mánuði eftir að þing kemur saman, og er þá miðað við 15. febr. Ennfremur er gert ráð fyrir því, að boða skuli til fundarins með mánaðar fyrirvara. Nú hefir þetta stundum rekizt þannig á, að þeir nm., sem búsettir eru út á landi, hafa verið fallnir úr nefndinni, þegar þeir hafa komið til bæjarins. Eins er það. ef þinghald er framkvæmt að hausti, að þá er lítt mögulegt að framfylgja ákvæði laganna. Ákvæði frv. eiga að ráða bót á þessu og gera ráð fyrir, að forseti n. boði til fundar með nægum fyrirvara, þegar reikningar bankans liggja fyrir, en eitt af verkefnum n. er að úrskurða reikninga bankans. Kjörtímabilið er óbreytt, eða 6 ár. - 3. gr. frv. kveður á um kosningu forseta n. og er í samræmi við hinar gr. frv. Í bráðabirgðaákvæðum er gert ráð fyrir því, að þeir nefndarmenn og varamenn, sem kjósa átti á væntanlegu vetrarþingi, skuli kosnir fyrir áramót. Styttist þá kjörtímabil þeirra, er úr n. áttu að ganga nú, að sama skapi, og sömuleiðis hinna tveggja nefndarþriðjunga síðar meir. Allshn. er á einu máli um að mæla með því, að þessar breytingar á landsbankalögunum verði samþ., því ella gæti svo farið, að erfitt reyndist að halda löglegan bankanefndarfund.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Þorsteinn Þorsteinsson: Ég vil geta þess, að mál þetta hefir skemmzt nokkuð við að fara til Nd. Úr 10. gr. þess hefir verið sleppt töluvert mikilvægum ákvæðum að mínu áliti, þar sem gert var ráð fyrir, að dómsmrn. gæti haft miklu betri aðstöðu til að reka mál á kostnaðarminni hátt fyrir ríkissjóð en verið hefir, og þyrfti eigi að sæta afarkostum frá þeim mönnum, er slík störf tækju að sér. En vera má, að ráðun. hafi nú á að skipa svo ágætum setudómara, að það sé ánægt með frv. eins og það er nú, og fyrst ráðun., sem ég hélt að myndi taka þessu atriði feginsamlega, hefir ekki lagt neitt orð í belg um þetta efni, þá vil ég ekki vera að berjast fyrir brtt., e. t. v. í óþökk ráðun. En ég get hinsvegar ekki látið frv. fara svo framhjá mér, að ég lýsi ekki óánægju minni yfir þessu atriði, og mun með þessu óbeinlínis stofnað til töluverðrar eyðslu fyrir ríkissjóð.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það er nú liðinn hálfur mánuður síðan ég bar hér fram till. um verðuppbót á síld til útvegsmanna og sjómanna. Hún hefir ekki enn verið tekin á dagskrá. Vil ég nú gera þá kröfu, að þetta mál verði nú tekið á dagskrá sem fyrst.

Forseti (HG) : Það liggur nokkuð fyrir af óafgreiddum till., og munu þær verða teknar á dagskrá síðar, ef tími verður til.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JörB) : Þetta mun verða síðasti fundur þessarar hv. d. að þessu sinni, og liggur ekki annað fyrir en að slíta störfum deildarinnar. Ég vil biðja hv. þdm. að veita mér ásamt öðrumhvorum skrifara deildarinnar heimild til þess að ganga frá gerðabók d., því að það eru nokkrir fundir, sem ekki hefir verið unnt að ganga frá til fulls.

Forseti (JörB) : Ég vil þakka hv. þdm. góða samvinnu á þessu þingi, eins og ætíð áður. Og sérstaklega þakka ég þeim fyrir það, hvað þeir hafa gert mér auðvelda stjórn funda hér í hv. deild. Ég óska öllum hv. þdm. góðs gengis og góðrar líðanar, og utanbæjarþingmönnum góðrar ferðar heim til sín og góðrar heimkomu. Mætumst allir heilir á næsta þingi!



Atvmrh. (Ólafur Thors) : Þó að ég hafi ekki talað um það við alla hv. þdm., þykist ég mega vera þess fullviss, að ég tala fyrir munn okkar allra, er ég þakka hæstv. forseta fyrir hans réttlátu, röggsömu og í alla staði ágætu fundastjórn í hv. d. á þessu þingi sem og áður. Ég veit og viðurkenni, að hann hefir einnig setið í forsetastóli, þegar örðugri hefir verið fundastjórn en á þessu þingi, því að á þessu þingi hefir samstarfið verið óvenju gott. Samt sem áður orkar það ekki tvímælis, að einnig á þessu þingi hefir hann þurft að beita sinni röggsemi, og er ekki lengra að sækja dæmi um það en til síðasta næturfundar, sem var síðastl. nótt, þegar hann hér, að vísu með nokkurri harðstjórn, en með allri virðingu okkar þdm., hélt okkur á fundi til kl. 7 í morgun. Við þdm. erum hæstv. forseta þakklátir fyrir hans stjórn á okkur, og þó að hann verði stundum að taka nokkuð fast í taumana, þá viðurkenna það allir, að hann gerir það aldrei að nauðsynjalausu, en alltaf er það til þess, sem honum ber, að gæta virðingar þingsins. Um leið og ég fyrir hönd okkar þdm. þakka forseta hans góðu fundarstjórn, vil ég sömuleiðis þakka honum fyrir þau hlýju orð, sem hann mælti til okkar hér áðan, og árna honum allrar farsældar og blessunar. Væntum við þess, að við fáum að sjá hann heilan, er við mætumst hér næst. Og verðum við þá mjög á einu máli um það, hver á að taka þann sess, sem hann situr nú í.

Forseti (JörB) : Ég þakka hæstv. atvmrh. og bv. þdm. fyrir þeirra velvilja í minn garð, og honum sérstaklega fyrir hans hlýju orð, og vil endurtaka árnaðarósk mína til hv. þdm. - Segi ég svo fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Brynjólfur Bjarnason: Ég freistaði við 2. umr. að fá úr því skorið, hvort hv. þm. vildu fallast á, að ekki skyldu hækka laun embættismanna, sem hefðu yfir 8 þús. kr. árstekjur. Það vildu hv. þm. ekki fallast á. Þeir líta því svo á, að enn beri að hækka laun þessara manna. Nú vil ég við þessa umr. freista að vita, hvort hækka beri laun þeirra, er hafa yfir 10 þús. kr. árslaun. Hver veit, nema hv. þm. hugsi sem svo, að það beri að vísu að hækka laun þeirra, sem hafa 8 þús. kr. á ári, og jafnvel líka þeirra, sem hafa 9 þús. kr., en þó ekki hinna, sem hafa 10 þús. kr. og þar yfir. Ég vil því freista að bera fram þá brtt. við 4. gr., að við a-lið bætist: „Þó má ekki hækka laun þeirra manna, sem hafa 10 þús. kr. og þar yfir í árstekjur“. Verði þessi till. felld, verð ég að álíta, að ríkisstj. eigi að teljast heimilt að hækka laun þessara manna, sem hafa yfir 10 þús. kr. í árstekjur, þó að ekki megi hækka ellilaun og örorkubætur þeirra manna, sem verða að sætta sig við 50 kr. á mánuði.

1) IngP: Ég tel þessar aðfarir hv. 1. landsk. hafa nálgazt skrípaleik, og þar sem ég vil ekki láta hafa mig að fífli, segi ég nei.

2) PZ: Þar sem ég ber fullt traust til ríkisstj. í þessu efni, segi ég nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég átti brtt. á þskj. 490,II. sem var samþ., að í stað „bæjarfélaga“ komi: sýslufélaga. Einhvernveginn hefir þetta misfarizt og gleymzt að færa þessa breyt. inn í frv., þegar það var prentað. Ég vil því mælast til, að þetta verði leiðrétt.

Forseti (EÁrna) : Ég vil hafa tækifæri til að kanna það, sem 1. þm. N.M. leiddi athygli að, og hefi fundarhlé litla stund. Fundarhlé.

* Frsm. (Ingvar Pálmason) : Þetta frv. er hingað komið vegna breyt., sem gerðar voru á því í 1d. Breyt. eru aðallega tvær. Sú fyrri er við 24. gr. frv. Er þar bætt við nýrri málsgr., sem ákveður, að þeim kröfum, sem dvalarsveit hefir á hendur framfærsluveit, skuli vera svarað innan 6 vikna frá því, að þær bárust framfærslusveit í hendur, en verði þeim ekki svarað, skuli álíta, að þær séu samþ. Þetta er að mínu viti til mikilla bóta, því að það getur orðið árekstur út af slíkum kröfum, þannig að ef framfærslusveit trassar að svara kröfunum, þá er litið svo á, að hún hafi samþ. þær, ef hún hefir ekki svarað eftir þennan ákveðna tíma. Hin brtt. er við 31. gr. og er í því fólgin, að 2. málsgr. gr. er felld niður, en sú málsgr. var um það, að dvalarsveit væri skyld að veita innflytjanda nauðsynlegan styrk, ef hann óskaði þess heldur. Þessi gr. var felld niður. Þessa breyt. álít ég til mikilla bóta, sérstaklega vegna þess, að í henni stóð, að ríkissjóður bæri ábyrgð á endurgreiðslu styrksins til dvalarsveitar. Ég hefi ekki átt þess kost að bera mig saman við hv. samnm. mína, en ég geri ráð fyrir, að þeir geti fallizt á þessar breyt. 3. brtt. er til bráðabirgða og er aðeins orðabreyt. Að því leyti sem mér er málið kunnugt, þá geri ég ekki ráð fyrir, að allshn. leggi á móti frv.

*Forseti (EÁrna): Ég vil geta þess út af aths. hv. 1. þm. N.-M., að það er rétt, að orðið „sýslufélag“ hefir fallið niður í prentun í einum stað í bráðabirgðaákvæðunum undir tölulið H. Síðar í frv. kemur þetta orð fyrir, sem sýnir, að það á að standa þarna. Mun verða séð um, að þetta verði leiðrétt, þegar frv. verður prentað upp, og þarf það því ekki að koma að sök.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Jakob Möller): Þetta frv., sem hér liggur fyrir, felur í sér breyt. á l. nr. 85 11. júní 1938. Í gildandi l. er gerður greinarmunur á greiðslu fyrir matsgerð eftir því, hvort mat var framkvæmt eftir beiðni eigenda eða vegna opinberra ráðstafana. Þegar matsgerð var framkvæmd fyrir hið opinbera, var svo ákveðið í gildandi l., að greitt yrði fyrir með dagkaupi. 7 kr. á dag. Það er ekki ástæða til að gera neinn mun á slíkri matsgerð eftir því, að hvers tilhlutun hún er framkvæmd; enda hefir það sýnt sig, að það fyrirkomulag, sem komið var á með 1. frá 1938, hefir ekki þótt gefast vel, og ráðuneytið mælir með því, að sú breyt. verði gerð, sem farið er fram á með þessu frv. Að öðru leyti sé ég ekki ástæðu til að ræða frekar um málið að þessu sinni. Ég vil leggja til, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og fjhn., og mun n. að sjálfsögðu hafa aðstöðu til að afla sér upplýsinga um málið áður en það verður afgr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta er borið fram sakir þess, að hinn 1. júlí næstk. fellur niður heimild sú, sem ráðuneytinu er veitt með lögum nr. 5 1938 til þess að lækka eða fella niður stimpilsektir. Af því að sektirnar fyrir að vanrækja að stimpla skjöl eru mjög þungar samkv. stimpilgjaldslögunum, þá þótti rétt að gefa þinginu kost á að segja um það, hvort það vildi framlengja þessa undanþáguheimild eða ekki. Það má eflaust með fullum rétti segja, að frestur sá, sem veittur hefir verið í þessu tilfelli, sé þegar orðinn ærið langur, og engum ætti því að vera vorkunn að hafa áttað sig á honum, og því ekki vanrækt að láta stimpla skjöl sín. En þess ber að gæta, að það getur oft stafað af gleymsku hjá mönnum, að þeir láti ekki stimpla skjöl sín á réttum tíma, og þar sem sektirnar eru svo háar, að þær nema fimmfaldri upphæð stimpilgjaldsins, þá getur það auðveldlega orðið til þess, að menn leiti frekar undanbragða með að láta stimpla skjölin en ella. Ráðuneytið telur því rétt að framlengja heimild þessa um sinn. vil ég því leyfa mér að óska þess, að málið nái fram að ganga og að því verði vísað til 2. umr. og fjhn. að umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Jakob Möller): Hv. deildarmenn kannast við frv. þetta, og tel ég því, að ekki þurfi um það langa framsögu. Frv. er aðeins framlenging á gildandi lögum, en eins og nú horfir er ekki unnt að gera ráð fyrir, að hægt verði að komast af án þessara tekjuauka á næsta ári. Að lokinni þessari umr. vænti ég, að frv. verði vísað til 2. umr. og fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Jakob Möller): Eins og gerð er grein fyrir í aths. við frv., er ástæðan til þess, að frv. þetta er fram borið, sú, að einkaleyfi Háskóla Íslands til að reka happdrætti er útrunnið 1 jan. 1944, en eftir áætlun, sem gerð hefir verið, verður þá ekki enn safnað nægilegt fé til að byggja háskólann fyrir, en það er óhjákvæmileg nauðsyn, að þess fjár, sem þarf til að ljúka við bygginguna, verði aflað. Háskólaráð hefir því farið fram á, að í því skyni verði framlengt einkaleyfi háskólans til að hafa happdrætti, eins og frv. fer fram á. Hinsvegar er það tilgangurinn að ljúka við bygginguna á þessu ári og taka til þess lán. Er ekkert því til fyrirstöðu annað en fjárútvegunin, en hún er varla talin möguleg nema háskólinn fái þessa framlengingu á happdrættisleyfinu. Vil ég mæla með því, að frv. megi mæta velvilja hjá hv. dm. og því verði, að lokinni þessari umr., vísað til 2. umr. og hv. fjhn., og vænti ég, að hv. fjhn. hraði afgreiðslu málsins, svo að það megi fá greiðan gang gegnum þingið.