Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 341 hef ég leyft mér ásamt hv. þm. Kjartani Ólafssyni að bera fram svo hljóðandi fsp. til hæstv. heilbr.- og trmrh.: „Hverjar eru þær höfuðreglur, sem tryggingaráð hefur sett varðandi ferðakostnað sjúklinga sem þarfnast ítrekaðrar meðferðar, sbr. j-lið 43. gr. laga um almannatryggingar?“ Hér er um að ræða breytingu á lögum, sem gerð var á s. l. vori, þar sem segir að auk þeirra réttinda, sem um ræðir í greininni á undan, 42. gr., skuli sjúkrasamlag veita þá hjálp sem hér er talin, og í staflið j segir: „Óhjákvæmilegan ferðakostnað með takmörkunum og eftir reglum, sem tryggingaráð setur og ráðh. staðfestir, fyrir sjúklinga sem þarfnast ítrekaðrar meðferðar hjá lækni eða í sjúkrahúsi með eða án innlagningar.“ Hér er um mjög mikilvægt mál fyrir sérstaklega landsbyggðarfólk að ræða, sem mestu þarf til að kosta á fund þeirra sérfræðinga, sem aðallega eru á suðvesturhorninu, og þarf ófáar ferðir til þeirra að fara. Ég fagnaði því sér í lagi þessu ákvæði, sem kom í lög í fyrra eftir að endurskoðunarnefnd tryggingalaganna hafði lagt það til og hæstv. þáv. heilbr.- og trmrh. Matthías Bjarnason lagt svo fram. Ég vissi þó að eftir færi um nytsemi þessa ákvæðis, hvernig tryggingaráð tæki á þessu, hvaða reglur tryggingaráð setti. Ég hafði tvívegis áður flutt í Ed. Alþ. lagafrv. um þetta efni. Það lagafrv. náði nokkru lengra hvað snertir bein ákvæði og skyldur sjúkratrygginganna til greiðslu á þessum ferðakostnaði, en mér var þó ljóst að það, sem gert var í fyrra, var stórt skref í rétta átt, að því tilskildu að tryggingaráð setti skýrar og ljósar reglur og reglur sem væru sanngirnisreglur fyrst og fremst með tilliti til þess mikla kostnaðar sem fólk hlýtur að verða að bera af þessum sökum. Ég held að nauðsynlegt sé að fá þessar reglur fram hér á Alþ. fólki til upplýsingar. Fólk veit það reyndar sumt, sumt ekki, að um endurgreiðslu á þessum ferðakostnaði getur verið að ræða, en fsp. er fyrst og fremst borin fram til að fá það ljósar fram, hvaða reglur hafa verið settar, því að ég veit að þær hafa verið settar, og fólki til glöggvunar þannig að það liggi sem ljósast fyrir fólki hvaða rétt það á í þessum efnum, því að eins og er í dag, þrátt fyrir upplýsingastarfsemi Tryggingastofnunarinnar, hef ég ekki, a. m. k. ekki opinberlega, séð þær reglur sem hér er farið eftir.



Herra forseti. Það er ljóst að margt fólk þarf iðulega að takast skemmri eða lengri ferð á hendur vegna lækniserinda og sér í lagi er það þá dreifbýlisfólk, eins og kom fram hjá hv. fyrirspyrjanda. Meiri hluti slíkra ferða er ýmist ekki svo kostnaðarsamur eða svo vel aðgreinanlegur frá öðrum erindum fólks að rétt eða fært hafi þótt að fella kostnað við þær undir bótagreiðslur sjúkratrygginga. Hins vegar er á stundum um verulegan og óhjákvæmilegan kostnað að ræða, þegar sömu sjúklingarnir komast ekki hjá því að ferðast hvað eftir annað, jafnvel um langan veg, til þess að njóta sérfræðilegrar læknishjálpar. Það var til að bæta úr brýnni þörf af þessu tagi sem ákvæði í staflið j í 44. gr. laga um almannatryggingar var sett inn á s. l. vori, en það tók gildi nú um áramótin. Tryggingaráð samþykkti reglur um ferðakostnað sjúklinga á fundi sínum 13. des. s. l. Reglurnar eru svo hljóðandi, með leyfi forseta: 1. gr. Þegar sjúklingur þarf ítrekað að takast ferð á hendur til þess að njóta óhjákvæmilegrar sérfræðilegrar meðferðar eða eftirlits á spítala eða göngudeild spítala tekur sjúkrasamlag þátt í ferðakostnaði hans, svo sem segir í næstu greinum. 2. gr. Um endurgreiðslu ferðakostnaðar getur orðið að ræða þegar sjúklingur er talinn þurfa að koma til meðferðar eða eftirlits a. m. k. þrisvar á 12 mánaða tímabili, en tvisvar á 12 mánuðum eftir fyrsta árið, ef þá verður þörf á framhaldsmeðferð. 3. gr. Eftir fyrstu ferðina leggur sjúklingurinn inn hjá sjúkrasamlagi sínu skýrslu frá sérfræðingi við þá stofnun, sem meðferðina veitir, þar sem gerð sé grein fyrir sjúkdóminum og nauðsynlegri meðferð, hversu títt sjúklingurinn þurfi að koma og - ef unnt er - hversu oft. Skýrsluna má, ef henta þykir, senda Tryggingastofnuninni beint, en annars sendir samlagið stofnuninni skýrsluna til greiðsluákvörðunar. 4. gr. Tryggingastofnunin sendir samlaginu ákvörðun um greiðsluheimild samkv. skýrslunni, en samlagið geymir hana ásamt afritum af greiðslukvittunum. Eftir að önnur ferðin er farin endurgreiðir samlagið fyrstu ferð að frádregnum 10 þús. kr., en síðari ferðir að frádregnum 5 þús. kr. Til endurgreiðslu reiknast aðeins fargjald með áætlunarferðum. Fargjald fylgdarmanns telst því aðeins til ferðakostnaðar að sjúklingurinn sé 12 ára eða yngri eða ósjálfbjarga. 5. gr. Endurgreiðsla ferðakostnaðar kemur einkum til greina vegna: 1) geislameðferðar æxla, 2) lyfjameðferðar æxla, 3) nýrnabilunar, 4) gláku, 5) starfrænnar blindu, 6) sjónhimnuloss af völdum sykursýki, 7) lýtalækninga í brýnum tilfellum, 8) dreyrasýki, 9) polypsydomia, 10) bæklunarlækningar, þegar um barn er að ræða, 11) hvítblæðis og annarra sambærilegra tilfella. - Læknisvottorð skal lagt fram eftir hverja ferð.“ Í því, að meðferðin verður að vera óhjákvæmileg, liggur að erindin verða að vera nokkuð brýn. Eru í reglunum til leiðbeiningar taldir upp 11 sjúkdómsflokkar sem veita mundu ástæðu til greiðslu ferðakostnaðar, sbr. 5. gr. Endurgreiðsla kemur einnig til greina í öðrum sambærilegum tilfellum. Reglumar bera þess merki að þessar greiðslur eru taldar nokkuð vandmeðfarnar og það er aðeins allverulegur kostnaður sem stefnt er að að bæta. Reglurnar má taka til endurskoðunar þegar reynsla er fengin af framkvæmdinni og verður það að sjálfsögðu gert að nokkrum tíma liðnum.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. ráðh. fyrir svör hans skýr og glögg, um þessar höfuðreglur sem tryggingaráð hefur sett. Ég geri mér ekki ljóst í fljótu bragði hvað víðtækar þær eru, en ég þykist þó sjá af þessu svari að hér sé gengið verulega til móts við þá, sem mesta hafa þörfina í þessum efnum, og það er auðvitað það sem nauðsynlegast er í þessu tilfelli. Það er alveg rétt, sem hæstv. ráðh. kom inn á, að hér var og er vissulega um vandmeðfarnar reglur að ræða og helstu mótbárurnar, sem voru á sínum tíma við frv. mínu varðandi þetta efni, voru auðvitað misnotkunarhættan. Sú misnotkunarhætta er reyndar hvarvetna í tryggingakerfi okkar og erfitt að komast fram hjá henni algerlega, en ég hygg að þarna hafi þó a. m. k. verið farin sú leið sem tryggi örugglega að um slíkt verði ekki að ræða. Hvort þarna hefði e. t. v. mátt teygja sig eitthvað lengra skal ég ekki um segja á þessu stigi. Ég mun reyna að kynna mér það. Það er komið þarna inn á sambærileg tilfelli og vitnað til þeirra alveg sérstaklega, og ég treysti því þá, að þegar um þau einstöku tilfelli er að ræða taki tryggingaráðjákvætt á því. Ég legg hins vegar höfuðáherslu á að hæstv. ráðh. og formaður tryggingaráðs, sem báðir heyra mál mitt, sjái til þess að Tryggingastofnun ríkisins dreifi þessum upplýsingum sem allra best til fólksins úti á landsbyggðinni, til lækna og til heilsugæslustöðva og til umboða sinna að sjálfsögðu, sem eflaust eru með þær nú þegar, og það verði rækilega til þess séð að fólk geti notfært sér þennan rétt. Ég hygg að það muni taka allnokkurn tíma að fólk átti sig á því nægilega vel að það á þennan rétt. Það á hiklaust að nota sér hann, svo mikill og bagalegur kostnaður, fyrir utan öll óþægindin, sem stafar af margítrekuðum ferðum þessa fólks á fund sérfræðinga og fund lækna hér á þessu svæði.



Herra forseti. Á yfirstandandi þingi hafa farið fram miklar umr. um fjárhagsleg vandamál hinna ýmsu orkuvera dreifbýlisins og hafa vandamál RARIK þá alveg sérstaklega verið í sviðsljósinu. Í sambandi við þessi mál hefur verið upplýst að fjármögnunarmál hinna ýmsu raforkuvera landsins munu vera með margvíslegum hætti. Ástæða er til að ætla að orkuver utan svokallaðs Landsvirkjunarsvæðis búi við mjög miklu erfiðari lánakjör en t. d. Landsvirkjun. Telja margir að til þessara þátta megi rekja að verulegu leyti hina miklu fjárhagslegu erfiðleika umræddra orkuvera. Til þess að hægt sé að gera sér ljósa grein fyrir því, hvernig þessum málum er háttað, er nauðsynlegt að fá ljósar upplýsingar um það, hvernig fjármögnun hinna ýmsu orkuvera er til komin. Af framangreindu tilefni hef ég, herra forseti, leyft mér að bera fram fsp. til hæstv. fjmrh., sem birt er á þskj. 341 og er svo hljóðandi: „1. Hve hárri upphæð nam skuld Landsvirkjunar við ríkissjóð í árslok 1978 vegna svokallaðra víkjandi lána og hvernig er háttað greiðsluskilmálum og öðrum lánakjörum að því er snertir þessi lán? 2. Að hve miklu leyti hafa framkvæmdir neðangreindra virkjunaraðila verið fjármagnaðar með vísitölutryggðum lánum, og hve háum upphæðum nema skuldir þessara fyrirtækja í slíkum lánum í árslok 1978: a) Landsvirkjunar, b) Laxárvirkjunar, c) Rafmagnsveitna ríkisins, d) Kröfluvirkjunar?“ Ég leyfi mér að vænta þess, að þegar skýr svör liggja fyrir í sambandi við þessa fsp. verði léttara fyrir Alþ. að finna sem réttlátasta leið til þess að jafna hugsanlegan mismun, sem kann að vera fyrir hendi að því er snertir fjármögnun orkuvera almennt, til þess að hægt sé að finna viðunandi grundvöll fyrir því að orkuverð í heildsölu megi verða sem jafnast á landinu öllu. Það er áreiðanlega yfirgnæfandi meiri hl. innan Alþ. fyrir því, að að slíku skuli stefnt hið bráðasta, þar sem hér er um mikið réttlætismál að ræða fyrir þjóðina.



Herra forseti. Árið 1967 veitti ríkissjóður Landsvirkjun 200 millj. kr. víkjandi lán til Búrfellsvirkjunar og því til viðbótar 350 millj. kr. árið 1974 vegna Sigölduvirkjunar. Af þessum 550 millj. kr. voru 100 millj. í innlendri mynt og 450 í erlendri, á gengi þess tíma þegar lánin voru veitt. Enn sem komið er hafa engar greiðslur af lánunum farið fram og vextir bæst við höfuðstól árlega. Staða þessara lána í árslok 1978 var þannig: Íslenskar kr. 202 002 347, vextir af því láni eru 6% og lánstími er frá 1967 til 1991. Lán í sterlingspundum: 459 915 sterlingspund, vextir 7.5% og lánstími 1967–1986. Önnur tegund lána: í sterlingspundum 1381 839, vextir af þeim lánum eru 9% og lánstími frá 1967–1991. Og að lokum: lán í Bandaríkjadölum 6 millj. 383 045, vextir af þeim eru 10% og lánstími 1974–1993. Umreiknað á gengi í árslok 1978 samsvarar þetta um 3430 millj. kr., en það er 5.6% af heildarlánum Landsvirkjunar í lok sama árs. Að sjálfsögðu er gert ráð fyrir, að lánin verði greidd fyrir lok lánstímans og er reiknað með að greiðslur hefjist þegar tekjur að frádregnum rekstrarkostnaði eru orðnar jafnar vöxtum og afborgunum. Eru þá meðtaldir þeir vextir sem færðir eru á byggingarkostnað mannvirkja. Enn hefur ekki tekist að ná þessu marki vegna hinnar öru uppbyggingar Landsvirkjunarkerfisins. Ef frá eru taldar framangreindar 202 millj. kr. og stutt 27 millj. kr. lán hjá ríkissjóði, sem er að mestu greitt, hefur Landsvirkjun engin innlend lán fengið og þá ekki heldur vísitölutryggð lán. Seinni liður spurningarinnar fjallar um'það, að hve miklu leyti framkvæmdir neðangreindra virkjunaraðila hafi verið fjármagnaðar með vísitölutryggðum lánum og hve háum upphæðum skuldir þessara fyrirtækja nemi í slíkum lánum í árslok 1978. Hér er spurt um Landsvirkjun, Laxárvirkjun, Rafmagnsveitur ríkisins og Kröfluvirkjun. Um það hef ég þetta að segja: Um það, að hve miklu leyti framkvæmdir virkjunaraðila hafa verið fjármagnaðar með vísitölutryggðum lánum, er það eitt hægt að upplýsa, að vísitölutryggð lán til þeirra hafa numið sem hér segir: Til Landsvirkjunar engin vísitölutryggð lán. Til Laxárvirkjunar 69 millj. kr., eftirstöðvar 31. 12. 1978 að nafnverði 33 583 335 kr., áfallin vísitöluálög 31. 12. 1978 310 724 208 kr. og eftirstöðvar alls 31. 12. 1978 344 307 543 kr., en upphaflega var lánið 69 millj. kr. Rafmagnsveitur ríkisins: 3 milljarðar 606 millj., eftirstöðvar 31. 12. 1978 að nafnverði 3 250 751 591 kr., áfallin vísitöluálög 31. 12. 1978 4 930 427 743 kr., eftirstöðvar alls 31. 12. 1978 8 181 179 334 kr., en upphaflega var lánið 3 milljarðar 606 millj. kr. Ekki er rn. kunnugt um hvort lánin hafi einvörðungu verið notuð til virkjunarframkvæmda eða að einhverju leyti til línulagna. Kröfluvirkjun: Upphafleg fjárhæð 3 298 389 071 kr., eftirstöðvar 31. 12. 1978 að nafnverði 3 120 227 795 kr., áfallin vísitöluálög 31. 12. 1978 2 013 358 083 kr. og eftirstöðvar alls 31. 12. 1978 5 133 585 878 kr., en upphaflega fjárhæðin um 3.3 milljarða kr. Lán Laxárvirkjunar yfirtók ríkissjóður í sambandi við lausn Laxárdeilunnar. Af lánum Rafmagnsveitna ríkisins hafa yfirfærslur átt sér stað til Orkusjóðs vegna framkvæmda á Vestfjörðum svo sem hér segir: Upphafleg fjárhæð 1 milljarður 139 millj. kr. Eftirstöðvar 31. 12. 1978 að nafnverði 897 742 862 kr., áfallin vísitöluálög 31. 12. 1978 1 988 908 686 kr. og eftirstöðvar alls 31. 12. 1978 2 886 651 548 kr. Þessi lán hafa allt að því þrefaldast. Til skulda RARIK eru ekki talin vísitölulán vegna byggðalínu, en þau eru sem hér segir: Upphafleg fjárhæð 987 128 186 kr., eftirstöðvar 31. 12. 1978: nafnverð 833 351 201 kr., áfallin vísitöluálög 31. 12. 1978 1 228 919 820 kr. og eftirstöðvar alls 31. 12. 1978 2 062 271 021 kr. Þetta lán hefur því í krónum rúmlega tvöfaldast frá því að það var tekið.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. fjmrh. fyrir þessar greinargóðu upplýsingar og svör sem hann hefur veitt við fsp. sem ég hef borið fram. Af svari hæstv. ráðh. kemur fram, sem ég reyndar þóttist hafa nokkra hugmynd um áður, að sá aðilinn í virkjunarmálum þjóðarinnar, sem býr við hagstæðasta markaðinn og hefur að mörgu leyti haft bestu aðstöðuna, býr einnig við best lánakjör. Það gefur auga leið að á þeim verðbólgutímum og hávaxtatímum, sem gilda í fjármálakerfi þjóðarinnar, eru það ekki lítil hlunnindi að geta verið með 3.5 milljarða í skuldum, sem eru ekki verðtryggð lán og bera ekki hærri vexti en frá 6 og upp í 10%, og óneitanlega hvarflar að manni spurningin um það, hversu mikil upphæð þessi höfuðstóll mundi vera nú ef hann hefði verið reiknaður á svipaðan hátt og t. a. m. lánin sem Rafmagnsveitur ríkisins hafa verið látnar taka og Kröfluvirkjun. Það hefur þó nokkrum sinnum verið rætt um að jöfnun orkuverðs til almennings í landinu, að hafa a. m, k. heildsöluverðið sem næst því jafnt á aðalathendingarstöðunum með þjóðinni, mundi orsaka verulega hækkun á rafmagnsverði á þéttbýlissvæðinu. En í sambandi við það dettur mönnum í hug að varpa fram þeirri aths., hversu mikið hinn almenni skattþegn greiði niður orkuverðið á þéttbýlissvæðinu með því að haga lánakjörum til aðalorkusölufyrirtækisins á þéttbýlissvæðinu á þann veg sem gert hefur verið. Ég held að ekki verði hjá því komist að þessi mál öll verði tekin til gaumgæfilegrar athugunar og endurskoðunar í sambandi við þær aðgerðir sem nauðsynlegar eru í framtíðinni til að leysa þessi mál á þann veg að viðunandi sé fyrir þjóðfélagið í heild. Slíkt hlýtur þó að vera ósk og vilji okkar allra sem á þingi sitjum og eigum að útkljá þessi mál og leiða þau til lykta. Að öðru leyti vil ég svo endurtaka þakklæti mitt fyrir greinargóðar upplýsingar.



Herra forseti. Það er að sjálfsögðu enginn tími eða tækifæri til þess að ræða raforkumálin í heild til nokkurrar hlítar í fsp.-tíma þar sem ræðumaður hefur 2 mínútur. Ég vil þess vegna áskilja mér rétt til að ræða þessi mál við aðrar aðstæður. En ég vil þó ekki láta hjá líða að koma því á framfæri að þær tölur, sem hæstv. fjmrh. las upp, eru aðeins örlítið brot af lántökum Landsvirkjunar, eins og kom fram hjá honum, 5.6%. Til þess að fá raunhæfan samanburð á fjármagnskostnaði þessara virkjunarfyrirtækja þarf auðvitað að upplýsa líka hvað erlend lán Landsvirkjunar hafa hækkað, sem eru langsamlega stærsti hluti af lántökum þess fyrirtækis. Áður en það liggur fyrir geta menn, held ég, ekki gert raunhæfan samanburð á því, hver búi við bestu kjörin og hver sé að greiða niður raforkuverðið fyrir hinn.



Herra forseti. Ég hjó eftir því í svari hæstv. fjmrh., að innlend lán til Landsvirkjunar væru um 200 millj. kr. Ég geri ráð fyrir, og vona að ég skilji það rétt, að þessi lán til Landsvirkjunar séu vegna Sigöldu og þá vegna seinkunar framkvæmda við Grundartangamannvirkið. Að öðru leyti vil ég segja það, að þær 3430 millj., sem Landsvirkjun skuldar erlendis, eru að hálfu á ábyrgð Reykjavíkurborgar. Mér finnst rétt að það komi fram. Ég lít á þessa fsp., sérstaklega eftir að spyrill lét koma fram að sá aðili, sem býr við bestu aðstæður, hafi bestu lánakjörin, þannig að hún sé sett fram til að réttlæta frekari álögur á Reykvíkinga til jöfnunar á rafmagnsverði í landinu, enda sagði hann það beinum orðum. Ég harma að til slíkra umr. skuli stofnað hér á hv. Alþingi. Ég held að öllum sé ljóst að þegar skynsamlega hefur verið staðið að uppbyggingu orkuvera í langan tíma, þá skapi það traust hjá lánveitendum og það traust eigi ekki aðrir íbúar þessa lands að skattleggja.



Herra forseti. Aðeins örstutt aths. - Til að fyrirbyggja misskilning vil ég geta þess, að þær upphæðir, sem hér hafa verið upplýstar, eru ekki skuldir Landsvirkjunar erlendis heldur skuldir Landsvirkjunar við ríkissjóð Íslands. Það er ríkissjóður Íslands sem hefur veitt þetta lán. Og ég hef m. a. s. hér afrit af lánssamningnum eins og gengið er frá honum. Þetta eru ekki skuldir á nafni Landsvirkjunar erlendis, heldur skuld við ríkissjóð Íslands - ekkert annað. Og það er það sem ég var að tala um að gæfi ástæðu til samanburðar. 



Herra forseti. Ég vil aðeins staðfesta það aftur, að hér er um að ræða lítið brot af skuldum Landsvirkjunar, 3430 millj. kr., sem eru lán Landsvirkjunar í erlendum gjaldeyri að mestu leyti, í sterlingspundum og Bandaríkjadollurum. Í þessu sambandi er e. t. v. ástæða til að velta því aðeins fyrir sér, hvernig skynsamlegast sé að standa að lántökum til opinberra framkvæmda í landinu. Um það geta verið skiptar skoðanir og það er oft mjög mikið matsatriði hvernig taka skuli lán til opinberra framkvæmda. Ég hygg þó að það sé ríkjandi skoðun þeirra, sem við þessi mál fást, að það sé heppilegast að taka mestan hluta þeirra lána, sem til þarf á hverju ári, í einu lagi, en þó sé rétt og eðlilegt að útiloka ekki svokölluð „project“ - lán - þau lán sem eru tekin sérstaklega til ákveðinna framkvæmda, eins og t. d. orkuframkvæmda. Það er vegna þess að stundum er hægt að komast að betri kjörum með slíku lánaformi en með því að taka þau lán sem lið í einni heildarupphæð. Ég held að það sé ástæða til að athuga nánar hvernig þessum lánamálum er háttað, því að það er alveg rétt hjá hv. fyrirspyrjanda, að auðvitað er fjármagnsbyrðin liður í rekstrarkostnaði og þess vegna ástæða til að athuga það nánar. Ég skal ekkert um það fullyrða, hvernig sá samanburður yrði t. d. milli einstakra virkjana í landinu, en það væri fróðlegt að gera slíkan samanburð, og er ég ekki að gefa eitt eða annað í skyn í því efni, aðeins að það væri fróðlegt að sá samanburður yrði gerður. Varðandi þessi mál öll er það orðið svo, að rafmagnsverð og hitunarkostnaður er að verða býsna stór þáttur í kostnaði við rekstur heimila í landinu og er það verulegt áhyggjuefni. Það háttar nú svo til, að sem betur fer eru í flestum byggðarlögum, eða sem svarar um 80% af fólksfjöldanum, möguleikar á að hita upp híbýli manna með hitaveitu með nútíma borunartækni. Þeir, sem ekki hafa þá möguleika, verða að hita híbýli sín upp með olíu, og eins og nú er að verða er það í raun og veru ókleift án þess . að ríkissjóður eða almannavaldið komi til aðstoðar, samhjálp komi til aðstoðar, ella mundu þær byggðir, sem þannig eru settar, sennilega smátt og smátt hreinlega eyðast. Sumar er þannig í sveit settar að þar er nauðsynleg byggð til þess að nýta náttúruauðlindir, eins og t. d. fiskimiðin, og margt fleira kemur þar til. En það má vel vera að með enn þá meiri borunartækni en við ráðum nú yfir verði mögulegt að hita upp svo að segja öll híbýli á landinu þegar tímar líða og það verði hægt að komast hjá því vandamáli sem þessar staðreyndir, sem við nú stöndum frammi fyrir, valda. Ég held að ekki sé skynsamlegt fyrir þjóðina að taka upp illvígar deilur um þessi mál. Þau eru þess eðlis að það er ekki hægt að komast hjá því að grípa til samhjálpar. Annað er í raun og veru ekki forsvaranlegt. Ella verða menn hreinlega að flýja heil héruð, eins og þessi mál hafa þróast og eins og líklegt er að þau muni þróast, e. t. v. hraðar en við gerum okkur grein fyrir nú. Ég vil því leggja á það áherslu í sambandi við þessi mál, að raforkan og upphitunin eru hvor tveggja þættir sem verður að huga að og verður að ganga þannig frá að menn sitji nokkurn veginn við sama borð hvar sem menn eru búsettir á landinu.



Herra forseti. Ég vil aðeins þakka hæstv. ráðh. fyrir að leiðrétta hv. fyrirspyrjanda og staðfesta að þær 3430 millj., sem Landsvirkjun skuldar, eru erlent lán, en ekki lán sem ríkissjóður hefur veitt, og ábyrgðin á þessu erlenda láni hvílir að jöfnu á ríkissjóði og Reykjavíkurborg. Ég vil taka undir það, að jafna þarf kostnað, m. a. rafmagnskostnað, eftir búsetu manna hér í landi. En það á ekki að gera með því að auka álögur á íbúa Reykjavíkur eða íbúa þéttbýliskjarna, heldur á sú samhjálp að koma frá opinberum almennum sjóðum, t. d. ríkissjóði, en alls ekki sem aukaálag á íbúa þéttbýliskjarna.



Herra forseti. Það voru mjög athyglisverðar upplýsingar, sem komu fram í ræðu hæstv. fjmrh., og vissulega var gagnlegt að fá þær. Það er auðvitað óumdeilanlegt, að Landsvirkjun og áður Sogsvirkjun hefur staðið mjög vel að virkjunarframkvæmdum og eru þær langmikilvægustu virkjunarframkvæmdir fyrr og síðar á Íslandi. Að sjálfsögðu hafa eignaraðilar, Reykjavíkurborg og ríkið, greitt fyrir þessum virkjunarframkvæmdum á ýmsa lund. Það kemur m. a. fram í þessum hagstæðu víkjandi lánum. Þau eru í því fólgin, að fyrirtækið þarf ekki að greiða vexti og afborganir af þessum lánum fyrr en afkoma þess er með þeim hætti að það geti undir því staðið. Í öðru lagi hafa bæði Reykjavíkurborg og ríkið veitt óafturkræf framlög sem eigendur þessa fyrirtækis. Þetta hefur auðvitað orðið til þess að greiða fyrir virkjunarframkvæmdum og þær orðið yfirleitt mjög hagkvæmar. Hins vegar kemur það fram, að ýmsir aðrir virkjunaraðilar hafa ekki, a. m. k. enn þá, notið sams konar fyrirgreiðslu, eins og kemur fram í því t. d., að Rafmagnsveitur ríkisins hafa orðið að notast fyrst og fremst við vísitölutryggð lán, og vitanlegt er að undanfarin ár hafa vísitölutryggð lán innanlands verið miklu óhagkvæmari en erlend lán, þau hafa hækkað miklu meira en gengisbreytingum nemur. Ég held að það sé alveg ljóst, að það, sem fyrir hv. fyrirspyrjanda vakir, er ekki að skattleggja Landsvirkjun eða þá sem eru á veitusvæðum Landsvirkjunar, heldur þvert á móti að fá þessar upplýsingar til þess að vinna að því að sum önnur virkjunarfyrirtæki í landinu geti annaðhvort á næstunni eða smám saman fengið svipaða fyrirgreiðslu og Landsvirkjun hefur fengið. Það finnst mér ákaflega eðlileg og sanngjörn ósk.