Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Jónas Jónsson) Herra forseti. - Þetta mál hefur áður verið til athugunar, án þess að það hafi borið sýnilegan ávöxt. Og ef svo verður haldið áfram sem hingað til, ríkisskuldirnar ekki greiddar, heldur beðið eftir kreppunni, mundi það þykja nokkur skortur á búmannshæfileikum þessa þings. Það er eðlilegt, að leitazt sé við að finna það hjá fulltrúum þjóðarinnar, öðrum en þingmönnum, hvort það sé ekki vilji hennar, að ríkisskuldirnar séu greiddar, þegar allar aðrar skuldir eru greiddar. Það mætti hafa skoðanakönnun um það, hvort það sé vilji þjóðarinnar að greiða ríkisskuldirnar og leggja til þess nokkuð af hinum nýfengna stríðsgróða, sem hefur safnazt saman nú um tíma. Er þess að vænta, að þeim vilja þjóðarinnar verði sómi sýndur með skjótri lausn þessa máls.

Haraldur Guðmundsson Ég hef verið að leita að því í huga mér, hvað fyrir hv.þm. S-Þ. hafi vakað, er hann greiddi atkv. móti frv. um eignaraukaskattinn. Sú afstaða var í beinni mótsögn við skrif hans undanfarna mánuði. Nú hygg ég, að ég hafi fundið skýringuna á því, hvers vegna þessi hv.þm. var á móti því frv. Mér skilst, að hún hafi verið sú, að hann hafi litið á það frv. sem kák. Hér er gert ráð fyrir að taka í einu lagi nægilega mikið til að greiða allar ríkisskuldirnar, en til þess að fullgreiða þær þarf um 50 millj. kr. Nú liggja ekki fyrir tölulegar upplýsingar í þessu efni. En 1942–1943 var eignaraukaskatturinn um 140 þús. kr. Þótt vafasamt væri að gera sér vonir um, að allt kæmi fram til skatts, þá er það vitað, að síðan hefur bætzt við, og með setningu nýrrar löggjafar mætti ná til þess gróða. Með því móti væri hægt að ná til um 150–200 þús. kr. Ég álít, að ef tölur þessar eru nærri lagi, sé fullkomlega gerlegt að leggja á skatt, sem þessu nemur, til greiðslu ríkisskuldanna að fullu. Mér eru lítt skiljanlegar þær krókaleiðir, sem hv.þm. S-Þ. vill fara í þessu máli með því að leita álits sýslu- og bæjarfélaga. Ég tel, að Alþ. ætti að geta tekið ákvörðun um það efni án þess. Um það eru allir sammála, að það kemur sveitarfélögunum að liði eigi lítið, að ríkissjóður sé skuldlaus, en það atriði er hægt að fara nánar út í síðar. Ég vil á þessu stigi málsins bera fram skriflega brtt., sem ég vil, með leyfi hæstv. forseta, lesa upp: „1. Í stað orðanna: „leitast nú meira en 60 þús. kr.“ í meginmáli till. komi: undirbúa og leggja fyrir Alþingi frv. til l. um eignaraukaskatt á gróða, sem myndazt hefur eftir árslok 1939, aðallega á eignarauka, sem nemur meira en 100 þús. kr. 2. Aftan við tillgr. bætist: Í frv. séu skýr ákvæði til tryggingar réttum eignaframtölum og réttu mati fasteigna og verðbréfa. 3. Fyrirsögn till. verði: Tillaga til þingsályktunar um undirbúning löggjafar um eignaraukaskatt til greiðslu á ríkisskuldum Íslands.“ Það er gert ráð fyrir, að hér sé um 5 ára eignaraukakatt að ræða. Ég sé ekki ástæðu til að leggja út af fyrir sig til, að till. verði vísað til n. En verði það gert, þá er sjálfsagt, að mínar till. fylgi með til n.

Forseti (StgrA): Borizt hafa brtt. frá hv. 3. landsk. Þær eru skriflegar og of seint fram komnar, og þarf því tvöföld afbrigði.

Flm. (Jónas Jónsson) Hv. borgarstjórinn í Reykjavík var ekki alls kostar ánægður með till. mína, því að ef hún næði fram að ganga, gengi hún á rétt og hag bæjarfélaganna og þá náttúrlega fyrst og fremst Reykjavíkur. Ég þykist þess fullviss, að margir vilja undirgangast að bera þennan skatt til þess að greiða með honum ríkisskuldirnar. Ég hreyfði þessu máli snemma í vetur, til þess að vita, hvort ekki væri hægt að fá fylgi úr öðrum flokkum henni til stuðnings. En þá virtist sú hugmynd, að greiða ríkisskuldirnar, ekki eiga mikið fylgi. Hv. 3. landsk. fann að því, að farnar væru krókaleiðir í þessu máli. En á það ber að líta, að þetta er mjög óvanalegt mál. Ég tel því eðlilegt, ef á að leggja svo stóran skatt á og hér er um að ræða, þá eigi ekki að knýja það fram með meirihlutavaldi hér í þinginu. Ég held, að hv. 3. landsk. ætti ekki að eyðileggja þetta mál með sínum velviljuðu till. Það er sama og að fella till. að vísa henni til n. Ég get ekki annað en greitt atkv. á móti því að vísa henni til n., þótt ég hefði ekki gert það undir öðrum kringumstæðum. Þá hefur síðasti ræðumaður vikið að því, að hann væri hissa á því, að ég hafi ekki getað fylgt frv. í vetur. En þar sem ég geri nokkra grein fyrir því í þessari grg., og það er öllum kunnugt, sé ég ekki ástæðu til að fara ýtarlega út í það. Ég vil aðeins minna hv.þm. á það, að þegar málið var hér til umr. fyrir jól, bar ég fram till. um það, að lágmarkið lækkaði úr 100 þús. í 60 þús kr., sem gengju til að borga ríkisskuldirnar. Þessi till. mín var felld með öllum greiddum atkv. hér í d., og þannig markaðist aðstaðan, og skal ég koma að því síðar. Ég álít, gagnstætt því, sem hv. síðasti ræðumaður heldur fram, að það eigi ekki eingöngu að miða þetta við eins háan gróða og hann segir, ef hugsa á um ríkisskuldirnar. Hv. þm. veit það, að mþn., sem fjallaði um málið í sumar, gerði ekki ráð fyrir, að það fengjust nema 8–9 millj. kr. upp úr skattinum, og þar sem þetta var frekar alvöruleysi og þessi hv. d. vildi ekki setja þetta í samband við ríkisskuldirnar, hætti ég að hafa áhuga á málinu. Ég vil svo víkja nokkuð að því, sem okkur ber á milli um eignaraukaskattinn. Ég hygg, að í frv., eins og það var fyrst í fyrravor, hafi verið gert ráð fyrir 80 þús. kr. lágmarki, en hafi svo verið hækkað í 100 þús. kr. Ég gerði tilraun til að færa þetta niður í 60 þús. kr., en það var fellt. Ég vil segja það hér, að ég álít í rauninni, að það, hvernig litið er á þetta mál, fari eftir því, hver tilgangurinn er. Ef það vakir fyrir síðasta ræðumanni að taka eitthvert brot af meiri háttar gróða, getur verið rétt að fara upp í 100 þús. kr., en ef menn vilja borga ríkisskuldirnar, eins og ég vil gera, teldi ég réttast, að það yrði sérstaklega lagt á mikinn gróða, en sé ekki annað en það sé líka rétt að fara niður, eða leggja eitthvað af skattinum til hliðar. Þess vegna er ég að mótmæla þessu hækkaða hlutfalli, því hér á landi er mikið af gróða fyrir neðan 100 þús. kr., sem má koma til greina gagnvart ríkisskuldunum. Ég fer ekki út í það, sem kom fram, þegar fyrst var rætt um þetta frv., hvort bæjarfélögin og ríkið hefðu lagt of mikið á. Ég vil láta í ljós þá skoðun mína, að skattal. séu að vísu ægileg á pappírnum, en ekki að sama skapi í framkvæmd, og þess vegna sé í rauninni ekkert því til fyrirstöðu að líta þannig á, að svona átök mætti gera til þess að ná þessu takmarki. Hins vegar er ég sammála hv. síðasta ræðumanni um það, að einmitt vegna þess að skattal. eru mjög ófullnægjandi og ófullkomin í framkvæmd, væri nauðsynlegt að hafa þar á meiri undirbúning. Ég vil aðeins, til þess að gleðja borgarstjórann í Reykjavík, sem þarf að halda, að það sé alltaf til meira í vösum borgaranna heldur en þarf að grípa til, með því að segja honum, að ég hygg, að meginið af þeim verðbréfum, sem eru í gangi á Íslandi, sleppi undan skatti. En aðalhugmyndin í þessari till. er sú, hvort við eigum að borga ríkisskuldirnar eða ekki.

Bjarni Benediktsson Það voru mér nokkur vonbrigði, að hv.þm. S-Þ. skyldi ekki geta fallizt á að vísa þessu máli til n., og eru það mér því meiri vonbrigði, þar sem ég veit ekki annað en hann hafi réttilega snúizt á móti þessu frv., vegna þess að það sé frekar borið fram af léttúð en alvöru, og frv. hefur ekki fengið þá þinglegu meðferð, sem það hefði átt að fá. Þess vegna sýnist mér, þar sem hann vill leggja fastan grundvöll undir þessa skattálagningu, rétt að leggja nú öruggan hornstein að því, að málið fái reglulega meðferð.

Hvenær gæti nál. komið?

. Það gæti t. d. komið á næsta hausti, kannske líka í næstu viku. Ég hélt líka, að skoðanabræður hv.þm. væru hér í meiri hl. Ef hv.þm. meinar það, að hér sé eingöngu um skoðanakönnun að ræða, þá má benda honum á, að það fer tvennum sögunum af þeirri skoðanakönnun, sem sagt er, að hafi átt sér stað í sambandi við núverandi ríkisstj. Einn fyrrv. ráðh. upplýsti nýlega, að þessi hv.þm. hefði stofnað til skoðanakönnunar til styrktar núverandi stj. á s. l. þingi í tímariti einu, en þessi hv.þm., sem stóð að þessu, bar fyrrv. ráðh. ekki vel söguna í því sambandi. Sú skoðanakönnun bendir í þá átt, að það beri að gjalda nokkuð varhuga við því, þegar þessi hv.þm. vill stofna til slíkra ráðstafana, enda er það svo í því máli, sem hér liggur fyrir, að hv.þm. vill fá álit sveitarfélaga út um landið um það, hvort ekki sé rétt að taka þetta fé til þess að greiða með ríkisskuldirnar. Ef þau mæltu með þessu, mundi það verða málinu mikill stuðningur. Nú horfir málið þannig við, að ef of mikið fé hefur verið skilið eftir í vösum borgaranna af gróða undanfarandi ára, þá er það ekki sízt vegna þess, að stærstu kaupstöðunum, eins og Reykjavík, hefur með sérstakri löggjöf verið bannað að neyta síns skattálagningarvalds til fulls, og þess vegna er ríkisvaldið þeirrar skoðunar, að þarna hafi ekki nóg verið tekið, og sýnist þó liggja í augum uppi, að þessi sömu sveitarfélög eigi rétt á þessu fé. Nú vill þessi hv.þm. fá öll hin sveitarfélögin til þess að mæla með því, ekki að þessi sveitarfélög fái féð, heldur að ríkið fái það. Sem sagt að féð sé tekið af þeim, sem ganga þó næst þeim réttu eigendum, og fengið í hendur öðrum aðila, sem þegar er búinn að lýsa því yfir, að hann sé búinn að fá nóg í sinn vasa. Það er alveg rétt hjá þessum hv.þm., að það mundi greiða fyrir framgangi þessa máls, ef sveitarfélögin almennt skoruðu á þingið að setja slíka löggjöf, en það álít ég ekki hlutlaust, vegna þess að það mundi verða til þess að takmarka skattálagningarmöguleika fyrir tiltölulega fá sveitarfélög, til hags fyrir landið allt og þar með hin smærri sveitarfélög, sem vitanlega eru fleiri en þau stóru, sem ætti að fara að beita ranglæti í þessum efnum. Ég veit, að þegar hv, þm. athugar þetta, þá muni hann sjá ekki síður annmarka á þessari skoðanakönnun og niðurstöðu hennar heldur en ráðh., sem hann studdi í fyrra, sá á þeirri skoðanakönnun, sem þessi hv.þm. kom af stað þessum ráðh. til styrktar. Það hlýtur þess vegna að styðja þá kröfu, að málið fái þinglega meðferð og athugun í nefnd. Hv. þm. sagði, að það væri sérstök ástæða til þess að greiða ríkisskuldirnar með þessu fé, engu minni ástæða heldur en að greiða skuldir bæjar- og sveitarfélaga. Nú er það svo, að ríkisskuldirnar, miðað við núverandi tekjur ríkisins, eru orðnar næsta litlar og hafa fjárhagslega litla þýðingu fyrir ríkið eins og sakir standa. Aftur á móti hafa sum sveitarfélög, eins og t. d. Reykjavík og Siglufjörður, staðið í miklum framkvæmdum á þessu stríðstímabili, framkvæmdum, sem allir hafa verið sammála um, að yrði að hrinda áfram, úr því sem komið var. Ég á við hitaveitu Reykjavíkur. En þetta hefur orðið til þess, að safnazt hafa verulegar skuldir á þetta fyrirtæki, þó að fjárhagur bæjarins sé góður. Þess vegna sýnist eðlilegt, að þetta fé yrði notað til þess að borga niður þennan kostnað, ef það yrði tekið með þeim hætti, sem hér er ráðgert, því að þessar skuldir hafa hækkað vegna stríðsins. Ef á annað borð á að taka þetta fé, sýnist liggja í hlutarins eðli, að það sé eðlilegt að nota það til þess að borga þær skuldir, sem hafa orðið hærri vegna verðmunar, en ekki að fara að borga skuldir, sem nú eru tiltölulega þýðingarlausar varðandi afkomu landsins í heild. Mér sýnast því öll rök hníga að því, að þessi skoðanakönnun, sem, hér er ráðgerð, muni verða hlutdræg og villandi og beinlínis sé til þess efnt að veifa framan í sveitarfélögin úti á landi óréttmætum gróða þeim og ríkissjóði til handa á kostnað bæjar- og sveitarfélaga. Ég veit, að hv.þm. muni sannfærast um það, þegar hann athugar málið, að það sé rétt, að það gangi til nefndar. Varðandi ummæli hv. 3. landsk., þar sem hann ráðgerir að bæta við nokkrum árum til skattálagningar í þessu skyni, þá væri gaman að spyrja: Hvernig hefði hann farið að, ef þessi hugmynd hefði verið samþ., þegar málið var fyrst fram borið? Mig minnir, að þá teldi Alþýðublaðið, að þetta væri skattur, sem einu sinni ætti að leggja á, þetta væri skattur í eitt skipti fyrir öll. Þá var miðað við það, sem hafði safnazt á árunum 1941 og 1942. Mér skilst, að frá sjónarmiði þessa hv.þm. hefði það verið mesta ógæfa, ef málið hefði verið samþ. strax og hann bar fram þessa ágætu hugmynd. Nú telur hann sjálfsagt að bæta þrem árum við þetta. En ef honum sýnist það nú ráðlegt að bæta við þrem árum, gagnstætt því, sem hann fyrst ætlaði sér, mundi þá ekki rökrétt framhald af þeirri hugsun hans vera það að bíða enn dálítinn tíma og sjá, hvað mikið yrði eftir af þessum stríðsgróða, þegar verðbólgan væri horfin? Þá fyrst er tími til kominn að gera upp þetta dæmi, hverjir hefðu hagnazt á stríðinu, hverjir hefðu komið ríkir út úr því. Mér sýnist, að hér væri þá tekin upp sú hugmynd, sem sjálfstæðismenn hafa getað fellt sig við, að slíkur skattur yrði tekinn í eitt skipti fyrir öll til þess að lækna verðbólguna, sem þáttur í víðtækum ráðstöfunum, sem gerðar væru. Því ekki að taka ? af öllu því, sem menn hafa eignazt umfram það skattskylda lágmark? Mér finnst engin ástæða til að taka tillit til eigin sjónarmiða í þessum efnum, það er auðvitað sjálfsagt að miða við það, sem er fram yfir 10 þús. kr., ef á annað borð á að leggja á þennan skatt. Þetta finnst mér að þyrfti að taka til athugunar, ef málið færi til n.

Gísli Jónsson Vegna þess að þetta mál er hér á dagskrá aftur í þessari hv. d., vildi ég leyfa mér að gera þá fyrirspurn, fyrst og fremst til flm. og því næst til hv. 3. landsk.þm. og þeirra annarra, sem bera málið fyrir brjósti, hvort þeir hafi gert sér það ljóst, hvernig hæstiréttur mundi líta á þetta frv., ef að l. yrði. Á þinginu 1941 var skattal. breytt þannig, að skattfrelsi var afnumið hjá iðnaðarfyrirtækjum á Íslandi. Einn aðilinn vildi ekki hlíta lagabreytingunni og fór í mál út af skattinum, sem lagður var á eftir l. frá 1941. Gekk dómur hæstaréttar á móti þinginu, svo l. frá 1941 voru ekki talin ná til þeirra fyrirtækja, sem áður hefðu fengið þessi fríðindi með eldri l. Hæstiréttur leit svo á, að hér hefði Alþ. gengið of langt, þar eð þessi l. brytu í bága við ákvæði stjskr. Ég held, að þessi dómur sé lærdómsríkur fyrir þá, sem ætla að fara þessa leið í skattamálum. Hins vegar er aðra leið að fara, sem er auðveldari, og hún er sú að taka allar tekjur af mönnum eitthvert ákveðið tímabil og lofa þeim að lifa á því, sem þeir hafa grætt áður, þ. e. á þeim eignum, sem þeir hafa sparað saman. Það er a. m. k. ekki stjskr.brot að reyna þá aðferð, og sú leið er miklu hreinni að fara til þess að ná þessu fé inn, sem þessir hv.þm. þola ómögulega að til sé sem þjóðarauður á meðal landsmanna. Ég er ekki alveg viss um, að það yrði öruggt, að ríkið fengi þennan skatt, þó að farin yrði sú leið, sem hv.þm. S-Þ. vill fara, miðað við þær staðreyndir, sem fengizt hafa með dómi frá hæstarétti í máli því, er ég minntist á hér áðan. Ég þarf ekki að ræða um það atriði, af hverju þetta er borið fram, hv. 6. þm. Reykv. hefur skýrt það, en mér finnst það dálítið einkennileg leið af Alþ. að ætla að íþyngja þeim, sem hafa ekki svikið skatt, til þess að ná til hinna, sem svíkjast undan skatti. Ég vil svo benda á það, að þegar mál eins og þetta er flutt með öðrum eins rökvillum og fram komu hjá hv. 3. landsk., - að þetta yrði til þess að ríkið gæti stutt atvinnuvegina í framtíðinni, - þá er náttúrlega ekki hægt að taka þessi mál alvarlega. Röksemdir hv. 3. landsk. eru sambærilegar við það, að maður, sem ætti mótorbát, færi að selja hann rétt fyrir vertíðina, af því að hann skuldaði eitthvað í honum. Eða maður, sem ætti 100 kindur í fjárhúsi, færi að slátra þeim rétt áður en þær bæru, til þess að borga einhverja skuld. Ég held, að það mundi bezt styrkja atvinnuvegina í framtíðinni og ríkissjóð, að til séu í landinu einhverjir menn, sem eiga fé og vilja halda því í atvinnufyrirtækjunum, bæði þegar vel gengur fyrir þeim og er illa lætur í ári. Það er mín skoðun, að ríkið eigi að hjálpa mönnum til þess að halda uppi atvinnulífi í landinu; þess vegna er ég á móti því, að það sé gengið á það lagið að skera niður bústofninn, svo að hann geti ekki haldið áfram að gefa þjóðarbúinu arð, eða þrengja svo að öðrum framleiðendum með ranglátum og alls óþörfum sköttum, að þeir dragi saman atvinnurekstur sinn eða jafnvel hætti honum alveg.

Haraldur Guðmundsson Hv. þm. S-Þ. telur það skipta miklu máli, að þetta takmarkist við 60 þús. kr., en ekki 100 þús. Ég tel þetta ekki skipta miklu máli, en tel óheppilegt að setja markið lægra en 100 þús., ef um eignaraukaskatt er rætt, eins og hér er gert. Ástæðan til þessa er sú, að ég býst ekki við, að þetta mundi auka mjög mikið tekjuöflunarmöguleikana, hins vegar mundu erfiðleikarnir við framkvæmdir skattsins vaxa mikið. Gjaldendum mundi fjölga mikið, og þyrfti því að skerpa eftirlitið með framkvæmd l. mjög mikið, ef þau ættu að koma réttlátlega niður á gjaldendunum. Ef miðað yrði við 100 þús., mundu 100–200 menn verða skattskyldir, miðað við tekjuaukninguna fram til ársins 1944, og þeim mundi fjölga verulega, ef takmarkið væri fært niður í 60 þús. kr. Önnur meginástæðan er sú, að 20 þús. kr. gróða á ári að meðaltali er varla hægt að telja sérstakan stríðsgróða - og alls ekki 10–12 þúsund kr. Hins vegar skal ég játa, að það er ýmislegt, sérstaklega af því, sem hv. 6. þm. Reykv. drap á í sinni ræðu, sem er því til stuðnings, að skattur sé á lagður, ekki til að mæta sérstökum þörfum í þjóðfélaginu, heldur sem heildarátök þjóðarinnar til að greiða skuldir ríkissjóðs upp. Ef sú leið verður farin að skattleggja gróða, sem ekki nemur nema 10–20 þús. kr. á ári, þá er óhugsandi að láta menn, sem fyrir stríð hafa safnað hundruðum þúsunda, komast hjá skatti. Þessu hef ég ekki hreyft í till., af því að ég vildi ekki slá málinu á dreif, en mér þykir rétt, að það komi fram hér í umr., að mér er ljóst, að það hníga ýmis rök að því, að fleiri gjaldendur komi til greina en gert er ráð fyrir. Hvað það snertir að leita álits sýslunefnda og bæjarstjórna á málinu, þá er mín skoðun sú, að það mundi aðeins verða til tafar. Hins vegar er ekkert á móti því, að ríkisstj. leiti, ef til kemur, álits þar, sem henni sýnist bezt. Hv. 6. þm. Reykv. taldi mig mikinn lánsmann, og það er ég að ýmsu leyti, en hann meinti að því leyti, að ekki var samþ. 1943 að leggja á eignaraukaskatt. Þetta er kannske rétt að nokkru leyti. Því lengri tíma, sem auður hefur safnazt, því meira fæst upp úr skattinum. Annars vil ég minna á, að þegar þetta frv. var flutt 1943 og miðað við gróða til ársloka 1942, var tekið fram í grg., að jafnframt þyrfti að taka til endurskoðunar skattalöggjöfina í heild og reikna eftir raunverulegu verði fasteigna, sem gengju kaupum og sölum. Einnig var minnzt á í frv. um eignaraukaskatt, að ríkisstj. skyldi setja vissar reglur til tryggingar réttum framtölum. Allt þetta hefði getað orðið til þess að afla ríkissjóði mjög mikilla tekna og því verið óþarfi að leggja marga eignaraukaskatta á þjóðina. Hv. 6. þm. Reykv. gaf yfirlýsingu, sem mér þótti vænt um að heyra og vil endurtaka. Hún er sú, að Sjálfstfl. geti verið með slíkum skatti sem þessum, ef hann væri notaður til lækningar á dýrtíðinni, eins og hann komst að orði, og væri liður í slíkri alhliða ráðstöfun. Ég fagna þessari yfirlýsingu frá hv.þm., treystandi því, að meira megi marka þetta en það, sem áður hefur heyrzt frá hans flokksbræðrum í þessu efni. Hv. þm. sagði, að í frv. um eignaraukaskatt væru engar ráðstafanir gerðar til þess að ná til þeirra, sem skattarnir kæmu léttast niður á, en það er beinlínis tekið fram í frv., að gera eigi ráðstafanir til að tryggja rétt framtöl og miða eigi við sannvirði fasteigna, það verð, sem þær eru keyptar og seldar fyrir. Ég vil mæla með því, að till.hv.þm. S-Þ. verði samþ. með breyt., sem ég hef lagt til, að gerðar verði, og vænti þess, að hann geti fallizt á að styðja það. Ég vil taka undir það með honum, að það væri ánægjulegt, ef takast mætti að greiða ríkisskuldir þjóðarinnar um leið og lýðveldið verður endurreist.

Flm. (Jónas Jónsson) Herra forseti. - Hv. 6. þm. Reykv. áleit, að skoðanakönnun í þessu máli yrði ekki réttlát, og taldi það ósanngjarnt, ef sýslufélög og bæjarstjórnir væru fengin til að dæma um þetta. Það er ekki rétt, og ég hygg líka, að t. d. í kjördæmi hv.þm. Barð. muni vera menn, sem eru með þeim tekjuhæstu á landinu. Ég lít á þessa till. um skoðanakönnun sem tilraun til að fá að vita frá leiðandi mönnum þjóðarinnar, hvað sé þeirra álit á málinu. Út af hinni sögulegu skýringu hv. 6. þm. Reykv. á mislukkaðri skoðanakönnun, þá er það vitanlega rétt, að skoðanakannanir geta verið mismunandi, eftir því hversu vel þær eru framkvæmdar, en hv.þm. vitnar þar í ráðh. einn, sem hafi gagnrýnt þær mjög. Ég vil benda á þann misskilning, að þessi maður var eiginlega aldrei ráðh., aðeins tökubarn í nokkrar vikur, og var aldrei talinn með, enda voru þessi ummæli hans tóm vitleysa, eins og annað, sem frá honum kom. Þá ætla ég að víkja að hv.þm. Barð. Hann bendir á, að ekki sé víst, að slík löggjöf sem þessi standist hæstarétt. Að vísu hefur það komið fyrir hjá stærri þjóð en Íslendingum, að hæstiréttur hafi ómerkt löggjöf. Það kom fyrir í Bandaríkjunum. Um slíkt verður ekki vitað fyrirfram. Hv. þm. Barð. heldur, að hættulegt sé að setja þessi lög. Ég held það ekki, en við vitum ekki, hvað kemur á morgun, þá getur verið, að bæði háttv. þingmaður Barð. og ég verðum dauðir, en við látum þó eins og við munum ekki aðeins lifa þá, heldur miklu lengur. Það, sem hv. 3. landsk. heldur fram, er, að það sé ófært að vísa frv. til atkvgr. í sveitarfél. og bæjarstjórnum, en slík skoðanakönnun sýnir hug manna. Ég sé ekkert að því, að þetta væri borið undir atkv., ef fáir samþ., væri bara ekki fitjað upp á því framar. Það kom fram hjá hv. 6. þm. Reykv., að þessari till. um atkvgr. í vor væri vísað til n. Ég er andvígur því, því að ég vil, að atkvgr. fari fram í vor, og mun halda mig við þá ósk. Ef hv.þm. vilja vísa til n., þá get ég verið sammála hv. 3. landsk. um, að til greina komi ýmsar till., t. d. till. frá hv. 6. þm. Reykv. að teygja sig lengra niður og skattleggja ekki aðeins meiri háttar gróða, eins og ég hef upphaflega haldið mér við.

Forseti (StgrA): Komið hefur fram till. um að vísa þáltill. með brtt. til fjhn. og fresta umr. Haft verður nafnakall um þessa till.