Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Hæstv. forseti. Ég tala fyrir breytingum á frumvarpi til laga um barnaverndarlög,

Forseti biður um hljóð í salinn.

nr. 80/2002, með síðari breytingum, sem hér eru til umræðu, þ.e. breytingar við þau lög. Frumvarp þetta var lagt fram á síðasta löggjafarþingi en hlaut ekki afgreiðslu þá og er nú endurflutt. Við endurskoðun laganna var lagt mat á hvernig lögin hefðu reynst og hvort þörf væri á breytingum. Reynslan sýnir að lögin hafa dugað nokkuð vel en ávallt þarf að vera vel á verði um að ákvæði þessara mikilvægu laga sé eins skýr og nokkur kostur er og þar með réttarstaða barna og annarra aðila barnaverndarmála. Þá sýnir reynslan einnig fram á nauðsyn á nýmælum í lögunum í samræmi við nýja þekkingu og breytta tíma. Við undirbúning frumvarpsins var aflað fanga úr ýmsum áttum, þ.e. með umsögnum og ábendingum frá þeim sem starfa að þessum málum, ársskýrslum Barnaverndarstofu, úrskurðum kærunefndar barnaverndarmála, álitum umboðsmanns Alþingis og dómum. Jafnframt var höfð hliðsjón af þróun barnaverndarréttar á alþjóðavettvangi og þeim alþjóðasamningum sem Ísland er aðili að, sérstaklega samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins og litið til þingsályktunar Alþingis frá 16. mars 2009 um lögfestingu samningsins. Niðurstaðan var í meginatriðum sú að skerpa þyrfti á tilteknum efnisatriðum laganna svo þau verði skýrari og afdráttarlausari en að auki þurfi að bæta ákveðnum nýmælum inn í löggjöfina á sviði barnaverndarnefndar. Umfangsmestu nýmæli frumvarpsins felast annars vegar í breyttu fyrirkomulagi á vistun barna utan heimilis og verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga því tengdu. Hins vegar nýjungum um mat á gæðum og eftirlit. Áður en ég kem að þessum viðamestu breytingum frumvarpsins mun ég gera nokkra grein fyrir öðrum tillögum þess. Sem dæmi um atriði sem nauðsynlegt er að skýra og skerpa í frumvarpinu nefni ég kærunefnd barnaverndarmála, tilkynningarskyldu almennings til barnaverndarnefnda og samstarf barnaverndarnefnda við aðra aðila sem vinna með börnum. Önnur atriði fela bæði í sér skýrari ákvæði, auk þess sem nýmæli fléttast þar inn í. Hvað kærunefndina varðar hefur framkvæmdin vakið spurningar um hvaða ákvörðunum barnaverndarnefnda megi skjóta til hennar. Getur það bæði valdið töfum á úrskurði og að réttur aðila til að fá mál sín endurskoðuð í kærunefndinni sé ekki nægilega vel tryggður. Í frumvarpinu er því kveðið skýrt á um hvaða ákvörðunum barnaverndarnefnda megi skjóta til kærunefndar barnaverndarmála, auk þess sem lagðar eru til nokkrar breytingar á málsmeðferðinni. Tilkynningarskylda til barnaverndarnefndar er einn af hornsteinum barnaverndarstarfs sem þarf á stöðugu endurmati að halda svo hún komi að sem mestu gagni. Í þessu skyni er almennu tilkynningarskyldunni, þ.e. tilkynningarskyldu almennings, stillt upp með nýjum hætti og lagt til að tekið verði sérstaklega fram að tilkynningarskyldan taki til þess er talið er að barn verði fyrir ofbeldi eða annarri vanvirðandi háttsemi. Er sú breyting í samræmi við lög nr. 52/2009, en þar var gerð sú mikilvæga breyting á 1. gr. laganna að sérstaklega var tekið fram að óheimilt væri með öllu að beita barn ofbeldi eða annarri vanvirðandi háttsemi. Þá varð til það nýmæli að fjalla með skýrari hætti en er í gildandi lögum um tilkynningarskyldu vegna þungaðra kvenna auk þess sem ákvæðið nær einnig til þess þegar þunguð kona er beitt ofbeldi. Vitað er með rannsóknum bæði hérlendis og erlendis að þungun er einn af áhættuþáttum heimilisofbeldis. Gott samstarf aðila sem starfa með börnum er afar mikilvægt til að þjónustan nýtist börnunum sem best. Samstarf verður að vera mjög virkt og upplýsingar þurfa að ganga greiðlega milli aðila, allt með hagsmuni barna að leiðarljósi. Í þessu sambandi er lagt til það mikilvæga nýmæli að barnaverndarnefnd getur ákveðið að láta tilteknum aðila í té upplýsingar um líðan barns og meðferð máls ef það er talið nauðsynlegt vegna hagsmuna barnsins. Dæmi um þá aðila sem hér eiga í hlut eru leikskólastjórar, skólastjórar, kennarar, læknar, tannlæknar, hjúkrunarfræðingar, sálfræðingar og félagsráðgjafar. Ákvæði laganna um málsmeðferð fyrir dómi voru endurskoðuð og lögð fram nokkur nýmæli eins og það mikilvæga nýmæli að málið skuli hljóta flýtimeðferð og um skyldu til að sérfróðir meðdómsmenn sitji í dómnum. Þá er lagt til að réttarstaða fósturforeldra verði gerð skýrari hvað varðar umgengni við barn í fóstri. Jafnframt er lagt til það nýmæli að fósturforeldrar barns í varanlegu fóstri verði aðilar að máli um umgengni og geti skotið máli til kærunefndar barnaverndarmála. Gott dæmi um nýjung sem leiðir af breyttum tímum varðar mál barna sem dvelja hér á landi án þess að eiga hér lögheimili og barna sem koma til landsins án forsjáraðila sinna en fá hér hæli eða dvalarleyfi. Nauðsynlegt er að skýrt liggi fyrir hvaða barnaverndarnefnd skuli fara með mál, umsjá eða forsjá barnsins og bera ábyrgð á kostnaði vegna ráðstöfunar barnsins í fóstur eða aðra vistun. Í frumvarpinu er því kveðið sérstaklega á um þessi atriði og jafnframt lögð áhersla á samstarf milli aðila og samfellu í slíkum málum. Aldrei má sofna á verðinum heldur þarf stöðugt að fylgjast með og afla nýrrar þekkingar með það að markmiði að bæta réttarstöðu barna innan barnaverndarkerfisins. Víða í frumvarpinu eru því lagðar fram breytingar í þá veru og nefni ég hér fimm atriði sérstaklega. Í fyrsta lagi er mjög mikilvægt að auka þátttöku barns í ákvörðunum sem varða það sjálft. Í frumvarpinu er því lagt til að fellt verði niður tólf ára aldursmarkið þegar gefa á barni kost á að tjá sig um mál sitt en þess í stað skuli miða við þroska barnsins óháð aldri. Er þetta í samræmi við samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins og ákvæði sama efnis í barnalögum. Í öðru lagi er lagt til að fjallað sé með skýrari hætti en nú er gert um réttindi barns um málsmeðferð fyrir dómi. Í þriðja lagi er það mikilvæga nýmæli sem ætlað er að tryggja betur réttindi barns í fóstri. Þar er meðal annars lagt til að barnaverndarnefnd beri ávallt ábyrgð á því að taka ákvarðanir um umgengni við barn eftir að foreldri afsalar sér umsjá eða forsjá eða er svipt forsjá. Í fjórða lagi er lagt til að tryggður sé enn betur en nú er réttur barna sem dvelja á stofnunum ríkisins til einkalífs, til að ráða persónulegum högum sínum og til að hafa samskipti við aðra að því marki sem það samræmist því markmiði sem nást á með vistuninni. Í fimmta lagi hafa nýmæli laganna um mat og eftirlit með gæðum úrræða og vistun barns utan heimilisins sannarlega það markmið að tryggja betur réttarstöðu barna. Að undanförnu hefur verið ágreiningur milli sveitarfélaga um hvernig kostnaðarskiptingu milli sveitarfélaga skuli háttað þegar börn sem eiga lögheimili í einu sveitarfélagi fara í tímabundið fóstur í annað sveitarfélag. Í frumvarpinu er nýmæli um þetta efni sem er í samræmi við 5. gr. laga um grunnskóla, nr. 91/2008, og álit menntamálaráðuneytisins frá 14. október 2009. Nýmælið felst í því að viðtökusveitarfélag beri almennan skólakostnað vegna fósturbarnsins, það er kostnað vegna skóla og aksturs, en lögheimilissveitarfélagið sem ráðstafar barninu í fóstur beri annan kostnað eins og kostnaðar vegna sérfræðiþjónustu eða annarra sérþarfa. Lögð er áhersla á að þessi sérregla á einungis við börn í tímabundnu fóstri. Börn í varanlegu fóstri eiga að jafnaði lögheimili hjá fósturforeldrum sínum og njóta því sama réttar í því sveitarfélagi og önnur börn sem þar eiga lögheimili. Virðulegi forseti. Nú mun ég fjalla um eina viðamestu breytinguna sem lögð er til í frumvarpinu og snýst um vistun barna utan heimilis. Eins og rakið er í athugasemdum með frumvarpinu skiptast vistanir barna utan heimilis nú í nokkra flokka. Ríkið ber ábyrgð á sérhæfðum úrræðum, þ.e. meðferðarheimilum og neyðarvistun. Sveitarfélög bera ábyrgð á öðrum vistúrræðum sem eru sérstök heimili og stofnanir, þ.e. vistheimili barna, fjölskylduheimili og sambýli, vistforeldra og einkaheimili, svo og fósturheimili eða styrkt fóstur, en í því síðarnefnda tekur ríkið þátt í kostnaði. Ýmsir ókostir eru við þessa verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga. Helstu ókostirnir eru að óljós skil eru á milli sérhæfðrar meðferðar á vegum ríkisins og þess stuðnings sem barnaverndarnefndir veita börnum sem vistuð eru á heimilum eða stofnunum. Einnig að flestar barnaverndarnefndir hafa ekki getað boðið upp á þau heimili og stofnanir sem lög kveða á um að sveitarfélag komi sér upp, að Reykjavík undanskilinni. Þá er réttur barna til að njóta úrræðis sveitarfélaga eins og vistheimilis, fjölskylduheimilis eða sambýlis, mjög mismunandi eftir búsetu. Skipting kostnaðar milli ríkis og sveitarfélaga getur valdið togstreitu þegar velja á heppilegt úrræði. Loks tryggir núverandi kerfi ekki nægilega samræmdar kröfur sem gerðar eru til vistunar barna utan heimilis. Í frumvarpinu er því lagt til að auka ábyrgð ríkisins á uppbyggingu heimila og stofnana. Meginröksemdin fyrir þessu er að með því fæst samfellt yfirlit og yfirsýn yfir helstu úrræðin sem í boði eru, sem þýðir um leið skipulagðari nýtingu úrræða og betri nýtingu fjármuna ríkis og sveitarfélaga. Um leið aukast gæðin, meiri sveigjanleiki verður mögulegur og sérhæfing úrræða og frekari samræming, auk þess sem verkaskipting ríkis og sveitarfélaga verður skýrari. Verði þessi leið farin breytist um leið fyrirkomulag á greiðslum vegna ráðstöfunar barns utan heimilis. Um nokkrar leiðir er að velja til að ná þessu markmiði. Sú leið sem lögð er til í frumvarpinu felur í sér að ríkið taki yfir þá ábyrgð sem sveitarfélögin bera nú á því að koma upp stofnunum og sérstökum heimilum fyrir börn, þ.e. vistheimilum barna, fjölskylduheimilum og sambýlum. Önnur vistúrræði verða áfram hjá barnaverndarnefndum, þ.e. vistanir á einkaheimilum og fósturheimilum. Eins og áður var vikið að hafa framangreind heimili og stofnanir raunar einungis verið rekin í Reykjavík en önnur sveitarfélög hafa þurft að leysa úr málum barna sem þurfa á slíkum vistunum að halda með öðrum hætti, svo sem með vistunum á einkaheimilum. Það er augljóst réttlætismál að öll börn landsins eigi aðgang að slíkum heimilum og stofnunum án tillits til búsetu. Tillagan felur í sér að fjögur heimili sem nú eru rekin á vegum Reykjavíkurborgar færast til ríkisins og er árlegur rekstrarkostnaður þeirra áætlaður um 204 millj. kr. Nákvæmar tölur um kostnað annarra sveitarfélaga af þeirri tegund vistunar sem færist til ríkisins liggja ekki fyrir en áætlað er að kostnaðurinn sé á bilinu 50–100 millj. kr. Frumvarpið gerir ráð fyrir að sveitarfélög taki þátt í kostnaði við vistun barna utan heimilis, greiðslur verði staðlaðar meira en nú er og sveitarfélögin greiði gjald vegna vistunar barns á heimili eða stofnunum á ábyrgð ríkisins. Gjaldið verði útfært í reglugerð sem ráðuneytið setur, að sjálfsögðu í samvinnu við Samband íslenskra sveitarfélaga. Stefnt er að því að þessar breytingar hafi sem minnst áhrif á hlutdeild ríkisins og sveitarfélaga í heildarkostnaði við vistun barna utan heimilis. Í tengslum við breytta verkaskiptingu er talið nauðsynlegt að leggja til nýtt fyrirkomulag á mati og eftirliti í tengslum við úrræði barnaverndaryfirvalda og vistun barna utan heimilis. Á undanförnum árum hafa sjónir manna beinst í ríkum mæli að eftirliti með úrræðum og eftirliti með líðan barns sem vistað er utan heimilis. Í frumvarpinu er lögð áhersla á að gæðamat og aukið eftirlit geti stuðlað að betra réttaröryggi og betri árangri af úrræðum barnaverndaryfirvalda. Í frumvarpinu er lagt til að lögfesta ákvæðið sem þýðir frekar verkaskiptingu þeirra aðila sem bera ábyrgð á að byggja upp og breyta úrræðum samkvæmt ákvæðum barnaverndarlaga. Markmiðið er m.a. að tryggja að fyrirkomulag úrræða og markmið vistunar uppfylli ákvæði laga, reglugerða og staðla og í því skyni eru sérstök ákvæði um eftirlit af hálfu óháðra eftirlitsaðila. Þá er markmiðið að tryggja að ráðstöfun nái tilgangi sínum og réttindi barna séu virt og að auki gæði úrræða sem stuðla að umbótum á þessu sviði. Í samræmi við þá hugsun er lagt til að við lögin bætist nýr kafli sem ber heitið Mat og eftirlit með gæðum úrræða og vistun barna utan heimilis. Þar er fjallað jöfnum höndum um hlutverk barnaverndarnefnda, Barnaverndarstofu og félags- og tryggingamálaráðuneytið. Hvað varðar hlutverk barnaverndarnefndar er það nýmæli að kveðið verði á um það í barnaverndarlögum að barnaverndarnefnd verði skylt að leggja mat á gæði og árangur vistunarúrræða á vegum nefndarinnar. Ætla verður að sú skylda sé í barnaverndarlögum í samræmi við faglega stjórnunarhætti þótt það segi ekki beinlínis í lögum, en talið er mikilvægt að árétta hana með beinu lagaákvæði. Virðulegur forseti. Ég hef nú gert grein fyrir meginatriðum þessa mikilvæga frumvarps og það mun síðan fara til félags- og tryggingamálanefndar til frekari skoðunar, vonandi börnum okkar til heilla.

Virðulegi forseti. Þetta mál er flutt í þriðja sinn og vonandi sannast það nú að allt er þá þrennt er og að málið verði afgreitt að þessu sinni. Hér er um að ræða tillögu til þingsályktunar um reglur um skilaskyldu á ferskum matvörum. Um þetta hefur verið talsverð umræða, a.m.k. á vettvangi þeirra sem hafa hagsmuna að gæta í þessum málum sem geta til að mynda verið bændur, framleiðendur, iðnaðurinn, smásöluverslunin og auðvitað heildsöluverslunin. Skilaskylda felur í sér að kjósi verslunareigandi svo getur hann sér að kostnaðarlausu krafist þess að framleiðandi taki til baka framleiðsluvöru sem er að nálgast síðasta söludag. Þetta á við um íslenskar matvörur en ekki þær erlendu. Margir íslenskir matvælaframleiðendur telja þetta fyrirkomulag skapa mikla skekkju í samkeppnisumhverfi að innlendir framleiðendur þurfi að bera kostnað af þeirri rýrnun sem hlýst af því þegar vöru er skilað, en sá sem flytur inn matvöru geti komið ábyrgðinni og kostnaðinum af sér yfir á herðar kaupmannsins. Þetta fyrirkomulag leiðir síðan til þess að það skapast hvatning fyrir seljanda vörunnar að halda fremur fram þeirri vöru sem ekki er með skilaskyldu, þ.e. innfluttu vörunni, til þess að tryggja að kostnaðurinn af rýrnun falli ekki á hann. Þau sjónarmið hafa á hinn bóginn heyrst af hálfu seljenda í smásöluversluninni að í skilaskyldu felist líka trygging fyrir því að ekki verði óeðlileg birgðasöfnun í verslun með tilheyrandi kostnaði og rýrnun sem að lokum falli á neytendur og birtist síðan í hærra vöruverði. Þess ber þó að geta að margir birgjar sjá sjálfir um að fylla á í búðum og stýra magni, a.m.k. að mestu leyti. Það er hins vegar mjög mikilvægt að um þessi mál gildi sanngjarnar leikreglur sem tryggi samkeppnisstöðu innlendrar matvælaframleiðslu. Þetta er ekki síst mikilvægt í ljósi hinnar gríðarlegu samþjöppunar í matvælaverslun sem hefur orðið hér á landi þar sem tvær verslunarkeðjur ráða drýgstum hluta markaðarins eins og allir vita. Þessu máli var vísað til umsagnar á síðasta löggjafarþingi og nær allir umsagnaraðilar hvöttu til að tillagan yrði samþykkt. Bændasamtökin vísuðu til samþykktar búnaðarþings í þessa veru. Matís lýsti yfir stuðningi við hugmyndina. Neytendasamtökin telja að slíkar reglur kunni að leiða til verðlækkunar og þar með til hagsbóta fyrir neytendur. Samtök iðnaðarins fagna því að mótaðar verði slíkar reglur og viðskiptaráðuneytið hvetur til þess að tillagan verði samþykkt. Matís telur forsendur tillögunnar umdeilanlegar, en hvetur til að matvælaverð verði tryggt ef af samþykkt tillögunnar verður. Auðvitað vakir ekki fyrir neinum að búa til reglur sem á einhvern hátt ógna matvælaverndinni. Þessi tillaga snýst ekki um það. Hún snýst um það að búa til sanngjarnar leikreglur á markaði þar sem er mikil samþjöppun.

Hæstv. forseti. Í sjálfu sér þarf ekki að hafa mörg orð um þá þingsályktunartillögu sem hér er lögð fram í þriðja sinn. Það er von mín að hún verði afgreidd á þessu þingi og því legg ég til að auk þess að vera vísað til viðskiptanefndar, þar sem hún á heima að forminu til, verði hún einnig send til umsagnar í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd. Ég tel að við þurfum eins og við getum að standa vörð um íslenskan landbúnað. Verndartollar hafa verið felldir niður í ýmsum greinum og íslenskur landbúnaður á í óhagstæðri samkeppni við erlendan innflutning, hvað þá þegar svona atriði ásamt mörgum öðrum bætast ofan á. Þá vil ég vísa til viðskiptahátta sem hafa verið teknir upp hér á landi með tilkomu stórra matvælakeðja sem hafa bæði gert framleiðendum auðveldara að koma vöru sinni á markað, en einnig hindrað minni framleiðendur í að koma vörum sínum á markað. Þetta er því ein lýsing af mörgum á því umhverfi sem íslenskur landbúnaður býr við í matvöruverslunum. Ég tel mikilvægt að við afgreiðum þetta á þessu þingi.

Virðulegi forseti. Ég þakka þessar góðu viðtökur hjá hv. þm. Þuríði Backman og tek undir það sem hún sagði. Fyrir hönd sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar leyfi ég mér að segja, þar sem ég er eini þingmaðurinn úr þeirri nefnd sem sit þessa umræðu að þessu sinni, að ég fagna því að þetta mál komi til umsagnar nefndarinnar. Það er rétt sem hv. þingmaður segir, þessi málefni heyra undir nefndina m.a. vegna þess að Matvælastofnun heyrir jú undir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið, þannig að ég held að mjög vel fari á því að þetta mál komi jafnframt til umsagnar hjá sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd.

Virðulegi forseti. Þetta mál er einnig gamall kunningi. Það var lagt fram á Alþingi á síðasta þingi. Að lokinni fyrri umræðu var því vísað til utanríkismálanefndar. Þaðan var málið sent til umsagnar og viðbrögð sem bárust voru mjög jákvæð. Má vísa í umsögn iðnaðarráðuneytisins sem tekur undir að hafin verði sú stefnumótun sem tillagan kveður á um og Samtök atvinnulífsins mæla sömuleiðis með samþykkt tillögunnar í umsögn sinni. Því miður var málið hins vegar ekki afgreitt frá Alþingi á síðasta þingi og er þess vegna endurflutt. Ég ætla í sjálfu sér ekki að fara ítarlega yfir efni þessa máls. Það gerði ég þegar ég mælti fyrir því í fyrra sinnið. Málið lýtur að því að við vitum að mjög brýnt er að laða erlenda fjárfesta hingað til lands. Hingað vantar sárlega fjármagn, bæði lánsfjármagn og einnig áhættufjármagn að öðru leyti. Við vitum á hinn bóginn að trúverðugleiki okkar á erlendum vettvangi hefur víða beðið hnekki og það er ein ástæða þess að erlendir fjárfestar hafa haldið að sér höndum og eru ekki viljugir til að fjárfesta hér á landi. Við þekkjum það frá öðrum ríkjum sem vilja laða til sín erlenda fjárfesta að þau gera það m.a. með því að skapa traust og trúverðugleika. Oft hefur verið rætt um ýmsar ívilnandi aðgerðir í þessu sambandi. Þetta mál snýr ekki að því. Þar er fyrst og fremst verið að reyna að búa til ramma sem gerir það að verkum að þeir sem hafa áhuga á því að hasla sér völl í fjárfestingum geti gert það með sæmilegu öryggi. Önnur hlið þessa mál, sem hefur kannski vakið minni athygli, lýtur beinlínis að hagsmunum Íslendinga erlendis. Við vitum að Íslendingar, íslenskir aðilar, bæði lífeyrissjóðir, einstaklingar, fyrirtæki og jafnvel bankastofnanir eiga umtalsverða fjármuni bundna í erlendum fjárfestingum af mörgu tagi og þrátt fyrir hrunið mikla eru í bókum okkar bókfærðar umtalsverðar eignir Íslendinga erlendis á móti þeim skuldum sem í flestum tilvikum standa á bak við þær. Samkvæmt nýjasta yfirliti Seðlabanka Íslands má sjá að heildareignir okkar í útlöndum nema um 8.400 milljörðum kr. Þar er auðvitað ekki allt sem sýnist. Við vitum að margar þessar eignir eru einskis virði í dag, en þær gefa engu að síður til kynna að þarna sé um að ræða mikla hagsmuni fyrir okkur. Gagnkvæmir samningar um vernd fjárfestinga sem hafa kannski ekki verið mjög mikið ræddir hér á Íslandi eru líka tiltölulega nýir. Þá má rekja til ársins 1959 þegar fyrsti samningurinn af þessu tagi leit dagsins ljós. Samningar um gagnkvæma vernd fjárfestinga eru í dag u.þ.b. 2.500 í heiminum. Flest vestræn ríki eru með tugi slíkra samninga í gildi. Þessir samningar eru tvíhliða þar sem þau ríki sem í hlut eiga leitast við að skapa hagstæðar aðstæður fyrir fjárfestingar af hálfu fjárfesta annars ríkisins á landsvæði hins. Ástæðurnar sem þessi ríki hafa fyrir því að gera slíka samninga eru m.a. að tryggja aukna vernd fjárfestinga þegna sinna erlendis og laða að erlenda fjárfestingu með því að veita erlendum fjárfestum aukna vernd. Ég ætla í sjálfu sér ekki að rekja frekar efni þessara samninga, það geta menn kynnt sér í greinargerð þingsályktunartillögunnar. En deilur sem gætu skapast um þessa samninga milli ríkja getur hvor samningsaðili fyrir sig lagt fyrir gerðardóm sex mánuðum eftir að slíkar samningaviðræður um úrlausn deilu hefjast og er slíkur gerðardómur þá skipaður sérstaklega í öllum tilvikum. Það er áhugavert í sjálfu sér að velta því fyrir sér hvort samningar af þessum toga hefðu breytt einhverju í þeim erfiðu og sársaukafullu deilum sem við höfum staðið í upp á síðkastið. Því velti ég upp á sínum tíma þegar ég hóf þetta mál með því að leggja fram fyrirspurn á Alþingi fyrir hæstv. utanríkisráðherra Össur Skarphéðinsson. Hann vék að þessu atriði í svari sínu og sagði þá, með leyfi virðulegs forseta: „Ég vil síðan í lokin segja að undir ræðu minni hef ég aðeins verið að þenkja um hugmynd hv. þingmanns um að ef í gildi væri slíkur samningur milli okkar og Bretlands. Ég hygg að það sé alveg rétt að við hefðum átt tök á því að skjóta þeirri ákvörðun sem breska ríkisstjórnin tók í október sl. til slíks gerðardóms. Það hefði væntanlega styrkt stöðu okkar töluvert í því stríði sem háð var um þann tiltekna hluta þeirrar deilu.“ Þetta sjónarmið er ákaflega athyglisvert og mjög í samræmi við þá hugsun sem býr að baki þeirri þingsályktunartillögu sem hér er flutt. Af því að Bretar koma hér til umfjöllunar er athyglisvert að Bretland hefur gert flesta slíka samninga af ríkjum heimsins og er með yfir 100 slíka samninga í gildi við hin ýmsu ríki, þó ekki við Ísland. Það er ekki ólíklegt að þetta eigi að nokkru leyti rætur sínar að rekja til reynslu Breta af fjárfestingum víða um heim, Bretland er gamalt heimsveldi, samveldisríki, og þeir gera sér mætavel grein fyrir, kannski best af öllum, þýðingu þess að fjárfestar geti notið eðlilegrar verndar við viðsjárverðar aðstæður. Ég fékk þær upplýsingar úr svari hæstv. utanríkisráðherra á sínum tíma, sem ég vék að hér áðan, að Ísland hefði gert ellefu samninga af þessu tagi, þ.e. við Síle, Egyptaland, Indland, Suður-Kóreu, Kína, Lettland, Líbanon, Litháen, Mexíkó, Víetnam og Singapúr. Samningarnir við Egyptaland og Líbanon bíða raunar fullgildingar, en fyrrgreindir samningar ná allir til gagnkvæmrar verndar fjárfestinga. Reyndar er frammistaða okkar við gerð slíkra samninga ekki ofarlega á lista þegar fjöldi samninga á heimsvísu er skoðaður. Samkvæmt upplýsingum af heimasíðu Alþjóðastofnunarinnar um lausn fjárfestingardeilna er Ísland í 119.–123. sæti af þeim 174 þjóðum sem yfir höfuð hafa gert slíka samninga. Þau ríki sem deila sætum með Íslandi í þeim efnum og hafa gert u.þ.b. jafnmarga samninga og við eru Búrkína Fasó, Trínidad og Tóbagó, Saír og Sambía. Því miður virðist sem fátt sé að gerast í þessum efnum hér á landi og þess vegna tel ég ástæðu til þess að Alþingi marki stefnu í þessa veru. Ég vísa síðan aftur til þess sem ég nefndi í upphafi að þær umsagnir sem bárust um þetta mál á síðasta þingi voru allar lofsamlegar og ég treysti því og trúi að um þetta mál geti þess vegna tekist þverpólitísk samstaða. Þetta er í raun ekki pólitískt mál í þeim skilningi, a.m.k. ekki flokkspólitískt mál, þetta er pólitískt mál í þeim skilningi eingöngu að við erum að reyna að vernda eigin hagsmuni, annars vegar eignir okkar erlendis sem þjóðar og síðan að laða að með eðlilegum hætti erlendar fjárfestingar í þeim mæli sem við teljum skynsamlegt.

Frú forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um sölu sjávarafla o.fl. Í 1. gr. frumvarpsins segir, með leyfi forseta: „Markmið laga þessara er að bæta umgengni um nytjastofna sjávar, efla innlenda fiskvinnslu og stuðla að því að nytjastofnar sjávar verði nýttir með sjálfbærum hætti er tryggi til langs tíma hámarksafrakstur fyrir íslensku þjóðina.“ Í greinargerð segir: „Markmiðið með frumvarpi þessu er að hámarka arð þjóðarinnar af auðlindum sjávar og efla atvinnustarfsemi innan lands. Þá er markmið þess jafnframt að auka aðkomu og yfirsýn íslenskra stjórnvalda með viðskiptum með sjávarafurðir, hvort sem þær eru veiddar innan efnahagslögsögunnar eða tilheyri íslenskum deilistofnum. Gert er ráð fyrir því að meðal áhrifa lagafrumvarpsins verði aukin samkeppni um veiddan afla og bætt aðgengi íslenskra fiskvinnslufyrirtækja að fiski til vinnslu, sem muni hafa jákvæð áhrif á atvinnuuppbyggingu og atvinnusköpun á landinu.“ - En talið er að það muni skapa um 500 ný störf. - „Þannig mun nálægð innlendra fiskvinnslustöðva við fiskimiðin nýtast þeim þar sem allur afli verði boðinn upp á innlendum uppboðsmörkuðum.“ - Og virði hans þar með hámarkað hér heima. Hámörkun aflaverðmætis á Íslandi mun einnig hafa þau áhrif að laun sjómanna hámarkast að sama skapi. „Með frumvarpinu er ráðgert að veita innlendum fiskvinnslum raunverulegan aðgang að því hráefni sem annars hefur verið flutt úr landi óhindrað. Núverandi uppboðskerfi á óunnum sjávarafla sem fluttur er á erlenda fiskmarkaði hefur ekki virkað í raun. Lágmarksverð sem útgerðir hafa skráð á uppboðsvef hefur oftar en ekki verið mun hærra en markaðsverð á fiski á innlendum mörkuðum og mun hærra en það verð sem opinberar tölur um raunverulegt söluverð á erlendum mörkuðum gefa til kynna. Innlendar fiskvinnslur hafa því í raun ekki haft aðgang að þessu hráefni þrátt fyrir fögur fyrirheit þar um. Telja frumvarpshöfundar að með því að bjóða allan fisk, að undanskildum uppsjávarfiski, humar og rækju, til sölu á innlendum fiskmarkaði sé verið að jafna samkeppnisstöðu innlendra fiskvinnslustöðva gagnvart erlendum fiskkaupendum en um leið sé verðmæti óunninna afurða hámarkað í heilbrigðri samkeppni um hráefni. Með frumvarpinu er þó á engan hátt verið að leggja hömlur við því að erlendar fiskvinnslustöðvar kaupi eftir sem áður íslenskan fisk til vinnslu. Þau kaup þurfa þá að eiga sér stað á viðurkenndum innlendum fiskmarkaði þar sem erlendir og innlendir aðilar keppa um hráefnið á jafnræðisgrundvelli. Þá er með frumvarpinu ekki komið í veg fyrir að ríkisborgarar ríkja á Evrópska efnahagssvæðinu, ríkisborgarar aðildarríkja stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu eða ríkisborgarar Færeyja geti sýslað með íslenskan sjávarafla. Er beinlínis ráð fyrir því gert í a-lið 1. mgr. 3. gr. laga nr. 75/2009, um uppboðsmarkaði sjávarafla, að ríkisborgarar framangreindra ríkja, sem einnig uppfylla önnur skilyrði laganna, geti fengið leyfi til reksturs uppboðsmarkaða með sjávarafla á Íslandi. Um svokölluð frystiskip gilda í ýmsum tilvikum önnur lögmál, þar sem mörg þeirra skipa eru búin fullkomnum vinnslubúnaði sem nýttur er til fullvinnslu afla um borð. Þjónar það vart framangreindum markmiðum frumvarpsins að skylda slík skip til þess að selja afla sinn á viðurkenndum uppboðsmarkaði. Af þeim sökum er gerð sú undantekning að heimilt sé að selja fullunninn frystan afla utan innlends fiskmarkaðar. Er sett fram skilgreining á því hvað teljist til fullunnins frysts afla samkvæmt frumvarpinu. Í framkvæmd hefur ekki legið fyrir nein óyggjandi skilgreining á hugtökunum frystiskip og frystitogari. Kann slíkt að vera afleiðing þess að íslensk fiskveiðilöggjöf er margvísleg og hún sett fram í þeim tilgangi að ná fram margvíslegum markmiðum. Er skilgreining á fullunnum frystum afla byggð á skilgreiningu hugtaksins vinnsluskip sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 55/1998, um meðferð, vinnslu og dreifingu sjávarafurða, og hugtaksins fullvinnslu sbr. 1. gr. laga nr. 54/1992, um vinnslu afla um borð í skipum, að breyttu breytanda. Frumvarpið gerir ráð fyrir því að lögum um Verðlagsráð sjávarútvegsins, nr. 43/1985, verði breytt á þann veg að þau taki einungis til þeirra fisktegunda sem undanþegin verði þeirri skyldu að vera seld á fiskmarkaði eða verðleggjast eftir markaðsvirði, þ.e. uppsjávarfisks, humars og rækju. Í almennum athugasemdum við frumvarp það er varð að lögum nr. 84/1991, um breytingu á lögum nr. 43/1985, um Verðlagsráð sjávarútvegsins, sem fólu í sér innleiðingu meginreglunnar um frelsi til ákvörðunar á verði fersks sjávarafla, kemur eftirfarandi m.a. fram: „[L]agt [er] til að dregið verði úr hlutverki Verðalagsráðs sjávarútvegsins í áföngum og frjálsræði við ákvarðanir á verði fersks sjávarafla verði aukið að sama skapi. Með samþykkt núgildandi laga um Verðlagsráð sjávarútvegsins á árinu 1985 var Verðlagsráði heimilað að gefa verðlagningu á tilteknum fisktegundum frjálsa ef sérstaklega stóð á enda væri um það einróma samkomulag í ráðinu. Þessari heimild hefur verið beitt með ágætum árangri varðandi tilteknar tegundir, t.d. loðnu, en samstöðu hefur skort í ráðinu til að beita heimildinni í ríkum mæli varðandi aðrar tegundir, þar á meðal ýmsar mikilvægustu tegundir sjávarfangs svo sem botnfisk. Þrátt fyrir það hafa áhrif verðákvarðana ráðsins sífellt haft minni og minni þýðingu því að í framkvæmd hefur verð verið ákveðið í æ ríkara mæli með samkeppnisboðum á uppboðsmarkaði eða frjálsum samningum. […] Upp geta þó komið þær aðstæður á einstökum sviðum að skynsamlegt þyki að ákveða lágmarksverð. Er því lagt til að ráðið verði áfram til og geti tekið ákvarðanir um lágmarksverð sé fyrir því meiri hluti í ráðinu.“ Frá gildistöku laga um Verðlagsráð sjávarútvegsins hefur löggjöf er varðar veiðar og vinnslu á sjávarfangi breyst nokkuð auk þess sem löggjöf um fyrirtækjarekstur í landinu hefur tekið verulegum breytingum. Má þar helst nefna að löggjafinn hefur sett samkeppnislög sem hafa það markmið að efla virka samkeppni í viðskiptum og þar með vinna að hagkvæmri nýtingu framleiðsluþátta þjóðfélagsins. Hefur löggjafinn með setningu framangreindra laga fallist á þann meginþátt kenningarinnar um samkeppni að á heildina litið leiði samkeppni í viðskiptum á markaði til hagfelldari niðurstöðu fyrir almenning en viðskipti í skugga afskipta ríkisvaldsins. Þá ber að geta þess að miklar breytingar hafa átt sér stað á háttum og eðli nær allra viðskipta í ljósi aukinnar samvinnu milli þjóða, m.a. um opnum markaða. Af þeim sökum hafa áherslur breyst og verðákvarðandi samstarfsvettvangur jafnvel verið talinn markaðinum skaðlegur. Með tilliti til framangreindra sjónarmiða um eflingu samkeppni verður að líta til þess að þegar um er að ræða bein viðskipti með afla og aðilar hafa á höndum bæði útgerð og fiskvinnslu eða eru tengdir á annan hátt skapast hætta á óeðlilegri undirverðlagningu. Af þeim sökum telja frumvarpsflytjendur eðlilegt að slíkum viðskiptum fylgi sú kvöð að uppgjör milli veiða og vinnslu verði á markaðsverði þess dags sem viðskiptin fara fram eða þá á síðasta þekkta markaðsvirði hafi slík viðskipti ekki átt sér stað þann daginn.“ Tilgangur með frumvarpi þessu er m.a. að auka gegnsæi og frjálsa samkeppni, auka opinberar upplýsingar gagnvart sjómönnum.

Hæstv. forseti. Ég tel að það sé mikilvægt fyrir hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd að skoða þetta frumvarp mjög gaumgæfilega og þær tillögur sem koma þar fram. Það hefur um nokkuð langan tíma verið krafa sjómanna og uppi um það háværar raddir víða í þjóðfélaginu og sérstaklega úti um land að við ættum að reyna að komast út úr þessum erfiðleikum okkar með því að veiða meira, sjórinn sé fullur af fiski víða kringum landið, allir firðir og flóar séu fullir af fiski og við gætum leyft okkur að ganga á fiskstofnana tímabundið til að komast yfir þessa erfiðleika. Ég tek nú ekki undir það. Ég held að við verðum þrátt fyrir að nú sé hart í ári að fara að ráðum fiskifræðinga okkar og ganga ekki á stofnana. Ekki frekar en við göngum á útsæðið í landbúnaði, það kemur niður á okkur síðar. Hitt er annað mál að ég held að það sé rétt að líta til sjávarútvegsins sem stórrar iðngreinar og möguleika okkar á að fá miklu meira út úr þeirri grein en við gerum nú. Ég lít svo á að við sem þjóð höfum verið allt of mikið í hráefnisútflutningi í sjávarútvegi. Við höfum ekki haft trú á því að við gætum unnið meira úr fiskafurðum okkar og verið með vöruþróun o.s.frv. Í þeim efnum má líka segja að gengismálin hafi nokkuð oft verið okkur andsnúin, sérstaklega á þessum þenslutíma. Þá var nú ekki burðugt fyrir fyrirtæki að reyna að finna upp nýjar greinar til að fara í frekari útflutning og þróa vörur til manneldis meira en gert hefur verið. En núna eru mjög hagstæð skilyrði til að fara í frekari útflutning og huga að þróun. Þess vegna tel ég að eigi að horfa á þetta upp á nýtt og skoða með hvaða hætti við getum stuðlað að því að hér verði unnið meira úr hráefninu en gert hefur verið. Það er eðlilegt að þeir sem stunda fiskveiðar horfi fyrst og fremst til þess hvar þeir fá hæsta verðið. Ef það er svo að það borgi sig fyrir útgerðina að flytja út óunninn fisk og þannig fái útgerðin hæsta verð fyrir fiskinn þá hugsar hver um sig, en ef við horfum á það í heild er ekki verið að horfa til þjóðarhags. Þess vegna er líka umhugsunarefni fyrir okkur þegar við fáum fréttir eins og um daginn í upphafi „makrílstríðsins“ við Breta um að upp hefðu komið hugmyndir í Skotlandi um að rétt væri að sýna okkur í tvo heimana og loka hreinlega breskum höfnum fyrir íslenska flotanum. Þetta hefði ekki verið hefndargjöf fyrir okkur, það hefði komið enn verr niður á Bretum sjálfum þar sem ljóst var að íslenskur fiskur, sem sé hráefnið, heldur uppi atvinnu í Aberdeen. Bíddu, ef það eru 6, 7, 8 þúsund Bretar eða fleiri, þetta hljóp á þúsundum, sem hafa atvinnu af því að fullvinna fiskinn okkar, hráefnið, eigum við þá ekki að horfa til þess hvort ekki sé hægt að vinna það meira heima og skapa atvinnu? Eins og þetta er nú eiga minni fiskvinnslur, sem ekki eru með útgerð, erfitt í samkeppninni um hráefnið, um verðið. Eins er líka ankannalegt þegar við förum út í fiskbúð, sama hvar hún er á landinu, ég tala nú ekki um á höfuðborgarsvæðinu þar sem það er orðið lúxus að kaupa sér ferskan fisk. Af hverju er verðið á nýjum fiski svona hátt, meira að segja á heilum fiski, ekki flökuðum heldur heilum? Jú, það er vegna þess að innlendi markaðurinn er í raun og veru að keppa við verðið sem er á uppboðsmörkuðunum erlendis. Ég hef heyrt þær skoðanir viðraðar að hægt væri að hugsa sér strandveiðarnar sem við gáfum frjálsar núna í sumar þannig, hvort sem það væru þær eða hluti aflans af skipunum, að aflinn yrði settur á innlendan markað og bara eyrnamerktur íslenskum neytendum. Þannig mundum við líka hugsa til þess að stuðla að því með núverandi kerfi að neytendur, þeir sem fara út í fiskbúð, fengju ekki vöruna á eins uppsprengdu verði og þeir fá í dag þegar viðmiðunin gæti verið önnur en hún er. Ég vildi eingöngu koma þessum skoðunum að með sérstakri hvatningu til hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar um að skoða þetta og reyna að meta hvort ekki sé kominn tími til að horfa frekar en gert hefur verið á þetta sem heildstæða atvinnugrein sem er rekin og nýtir stofna með sjálfbærum hætti og tryggir til langs tíma hámarksafrakstur fyrir íslensku þjóðina, eins og kemur fram í 1. gr. frumvarpsins sem yrði þá 1. gr. laganna. Ég tel að það sé mikilvægt. Núna þurfum við að hugsa um atvinnusköpun. Ég tel að eins og sjávarútvegur hefur verið stóriðja okkar geti hann verið það áfram en með öðrum hætti en verið hefur.

Virðulegur forseti. Við ræðum frumvarp um að fiskur veiddur á Íslandsmiðum fari á innlenda fiskmarkaði. Þetta er mikilvægt mál og mikilvægt innlegg í umræðuna sem hefur verið í þingsölum í dag um atvinnuuppbyggingu þar sem hefðin undanfarin ár hefur beinst í þá veru að ríkisvaldið kosti milljörðum eða tugmilljörðum til að virkja vatnsföll og jarðhita til að búa til störf, tiltölulega fá störf miðað við fjárfestar krónur. Á hverju ári eru flutt út í kringum 30 til 40 þús. tonn af óunnum fiski í gámum eða flugvélum og unninn eða settur á markaði erlendis. Þeir sem gerst þekkja til í greininni telja að með því að landa öllum afla á innlenda fiskmarkaði muni sjálfkrafa verða til a.m.k. 500 ný störf beintengd þessum breytingum og afleidd störf í kjölfarið muni verða um 200. Þarna erum við að tala um 700–800 störf sem þessi breyting muni leiða til og ekki veitir af. Þessi störf verða til með litlum tilkostnaði og verða til á skömmum tíma, þ.e. þann tíma sem tekur að ráða í þau. Þetta er mikilvæg breyting. Hún er mikilvæg að því marki að það er verið að færa mikilvægustu auðlind þjóðarinnar inn í markaðsumhverfi. Hvað svo sem segja má um markaðsbúskap í öllum geirum mannlegs samfélags er markaðsumhverfið einmitt mikilvægt í þessum geira. Það þarf að koma til skila með gagnsæjum hætti því verði sem er í gangi á hverjum tíma. Verðið fyrir aflann þarf að skila sér til sjómanna. Innlendar fiskvinnslur þurfa að eiga aðgang að auðlindinni, að aflanum og hráefni sínu í eðlilegu umhverfi þar sem þær geta boðið það sem þær telja sér fært að bjóða og selt vöruna í framhaldi af því. Við búum við þá stöðu í dag vegna falls krónunnar að íslenskt vinnuafl er sennilega ódýrasta vinnuafl í allri Evrópu þannig að samkeppnisstaða fiskvinnslu á Íslandi er mjög góð. Með því að hafa þetta markaðsumhverfi fyrir veiddan fisk mun takast með eðlilegum hætti að halda sveiflunum sem þarf í atvinnugreininni þegar fram líða stundir. Sveiflurnar þurfa ekki að byggjast á einhverjum fákeppnismarkaðssjónarmiðum heldur geta fiskvinnslurnar fyrst og fremst tekið mið af því að þær starfa á eðlilegum markaði. Ég fagna því að hv. þingmaður og félagi minn, Baldvin Jónsson, leggi fram frumvarpið í sínu tveggja vikna starfi á þingi. Þetta er mikilvægt mál og gaman að sjá félaga minn frá því hér utan af Austurvelli fyrir um tveimur árum vera loksins kominn fram með frumvarp til laga á Íslandi.

Ég stoppa stutt.

Hann stoppar stutt, já. Þetta sýnir manni að það getur hver sem er verið þátttakandi í stjórnmálum á Íslandi. Bakgrunnur manna getur verið mismunandi en allir eiga fullt erindi hingað inn og það finnst mér gleðiefni. Hv. þm. Þuríður Backman talaði einmitt um það sem skiptir miklu máli í þessu, að þetta mun leiða til þess að arðurinn af auðlindinni aukist og verði í meira mæli eftir innan lands en verið hefur. Það getur hver sem er komið til Íslands eða sett upp skrifstofur og boðið í fisk á íslenskum mörkuðum. Ef breskir eða franskir fisksalar vilja bjóða í íslenskan fisk er þeim frjálst að gera það hér á Íslandi og flytja síðan fiskinn út sjálfir. Gegnsæið er algert. Ef þeir geta selt óunninn íslenskan fisk á hærra verði en íslenskar fiskvinnslur geta boðið í hann, þá er það eðlileg og hagkvæmasta niðurstaðan hverju sinni. Það er fagnaðarefni að þetta mál skuli vera komið fram og fari síðan væntanlega til sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar. Hreyfingin er ekki með fulltrúa í þeirri nefnd en við munum óska eftir því við þingið að við fáum að vera með áheyrnarfulltrúa meðan málið fer í gegn. Skipta okkur af því eins og okkur er mögulegt og reyna að vinna því framgang allt til enda.

Frú forseti. Ég þakka flutningsmönnum frumvarpsins fyrir að vekja athygli á þessu máli. Ég tek undir með hv. þm. Þuríði Backman og flutningsmönnum að markmiðið með frumvarpinu er sannarlega gott, þ.e. að tryggja þjóðinni, okkar sem eigum fiskinn í sjónum, að hún fái þann arð af auðlindinni sem eðlilegt er. Ég tek undir það sem hefur komið fram í umræðunni að það er í sjálfu sér ekki gott fyrir háþróaða tæknivædda þjóð eins og Íslendinga að upplifa sjálfa sig sem hráefnisútflytjendur, sem er í hefðbundnum skilningi - ef ég hef skilið mína menntaskólaviðskipta- og hagfræði rétt - hlutverk þjóða sem eru komnar skemur á veg í þróun, sérstaklega hvað varðar samfélagsgerð og annað. Það er því út af fyrir sig ágætt. Ég er hins vegar ekki sannfærður um að þetta sé eina eða besta leiðin. Ég fagna því ef málið fer til sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar og verði rætt þar. Ég velti fyrir mér vandkvæðunum sem kynnu að koma upp í samningsgerð við erlenda aðila við kaup á fiski, lítið eða mikið unnum. Þetta kynni að skapa vandkvæði hjá útgerðarmönnum eða handhöfum aflaheimilda í samningagerðinni vegna þess að sá sem ætlaði að útvega fiskinn gæti kannski ekki tryggt afhendingu hans. Þar með gæti skapast óþarfamilliliður. Ég velti fyrir mér hvort flutningsmenn hafi hugleitt hvort það væri hætta á að upp kæmu málamyndagjörningar hjá aðilum sem keyptu fisk á markaði til þess að tryggja að þeir gætu staðið við tiltekna samninga. Ég hef áhyggjur af því hvernig þetta atriði kæmi út. Ég velti fyrir mér í því sambandi hvort það væri skynsamlegt að skilyrða einhvern tiltekinn hluta aflaheimilda sem er úthlutað á hverju ári við þetta. Þá erum við aftur komin að umræðunni um byggðakvóta sem var raunar eitt af málum sem þingflokkur Vinstri grænna og fleiri flokkar, gott ef það var ekki þingflokkur Kvennalistans, töluðu fyrir að tryggt væri að tiltekinn hluti sjávarafla kæmi að landi í byggðum landsins og yrði unninn þar. Það er hárrétt hjá flutningsmönnum að þjóðhagslegur arður af veiddum fiski er miklu meiri á kíló ef aflinn er veiddur, honum landað og unninn hérna. Ég tek heils hugar undir það að með því mundum við skapa fjölmörg störf. Að mínu mati er úrvinnslan ekki alveg fullkláruð eins og hún kemur fram í frumvarpinu. Það er allt í lagi, vegna þess að ég held að þetta sé gott mál og að sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd eigi að taka við því af heilum hug. Vinna með það og koma því þannig frá að þingið fái að taka afstöðu til þess. Ég fagna því flutningi þess.