Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta er þriðji dagurinn, sem þvargað er um þetta mál, og hefur rimma staðið á milli form. n. og frsm. Málið stendur þannig nú, að form., sem skrifaði undir með fyrirvara, hefur skilað 27 brtt., en tekið þó eina aftur, og frsm. hefur lýst einni brtt. frá n. Ég held, að starf n. sé að samhæfa ólík sjónarmið, sem fram koma og verður þá árangur af nefndarstarfinu, en ekki geti verið um önnur meginsjónarmið að ræða en sjónarmið meiri hl. og minni hl. En að nál. komi frá óklofinni n. og svo komi margar brtt., kannske 20–30, frá einum nm. og nm. standi svo hver uppi í hárinu á öðrum, þá er það verr farið en ef n. hefði ekki starfað. Út af dæmi hv. þm. Barð., að þm. hefðu skrifað undir nál., en hefðu svo borið fram brtt., vildi ég segja það, að það var þessi sami hv. þm., sem gerði þetta t. d. um verndun barna og ungmenna, en flytur svo 27 brtt. við málið. Ég tel, til þess að d. standi ekki verr að vígi en með engu nefndarstarfi, að þá verði nm. að samhæfa skoðanir sínar, svo að meginsjónarmið verði ekki nema tvö eða í hæsta lagi þrjú, sérstaklega í svo tæknilegu máli sem þessu, sem erfitt er að átta sig á. Ég veit, að frv. er til bóta frá núgildandi l. og ætti að vera hættulaust að afgreiða það, en væri þó miður, ef brtt. hv. þm. Barð., sem eru til aukins öryggis, yrðu ekki samþ. Hann er í hópi þeirra manna, sem bezt ættu að vita, og frsm. hefur einnig mikla þekkingu á þessu máli, og áttu þeir að geta skorið úr, hverjar af brtt. hv. þm. Barð. væru til öryggis, því að mér skilst, að hv. frsm. sé ekki andvígur öllum brtt. hv. þm. Barð., en að hann telji, að aðrir kynnu að snúast gegn frv., ef þær yrðu samþ. Ég vildi taka það fram. að ég styð frv., en mun fylgja þeim brtt. hv. þm. Barð., sem eru til aukins öryggis, svo fremi þær raski ekki samræmi lagabálksins, en það er erfitt að átta sig á því, þegar þær eru svo margar. Ég mundi óska, að einhverjir nm. vildu gera nokkra grein fyrir, hverjar till. hv. þm. Barð. miði að auknu öryggi og hverjar raski ekki samræmi frv., og gæti það orðið til leiðbeiningar. Annars er ekki fullnægjandi, að n. ljúki störfum þannig eins og gert hefur verið nú, og gæti orðið úr því hreint „kaos“.

Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson) : Herra forseti. Ég vil taka það fram vegna ummæla hv. 3. landsk., að það liggur skýrt fyrir. að n. hefur fallizt á brtt. á þskj. 501. Það eru þær einu brtt., sem n. öll er sammála um. Hinar till. voru þess eðlis, að eftir að þær höfðu verið ræddar, kom í ljós, af 3 af 5 nm. vildu ekki styðja þær. Ég hef sagt, að sumar brtt. hv. þm. Barð. mundu ekki skaða heildarsamræmi frv., en sumir nm. voru á móti að fylgja þeim, og vil ég því ekki styðja þær, sem aðrir nm. eru andvígir, sem annars mundu styðja málið í heild. Ég hef látið það í ljós, að ég tel þær ekki skaða heildarefni frv., en ef farið verður inn á breyt., óttast ég, að togstreita hefjist milli sjútvn. Ed. og Nd. - Hvað viðvíkur nefndarstarfinu, þá þykir það kostur, að nm. geti komið fram með sameiginlegt álit, þótt síðar vilji þeir bera fram sérstök sjónarmið, og því ber ekki að neita, að ég met það við hv. þm. Barð., að hann hefur skrifað undir nál., þótt hann kæmi fram með brtt. Hann hefur lýst yfir því, að þó að brtt. hans falli, muni hann ekki slíta stuðningi við málið.



Herra forseti. Ég hafði nú ekki ætlað mér að blanda mér inn í þessar umr., en ég vil að gefnu tilefni gera nokkra grein fyrir afstöðu minni til brtt. á þskj. 502. Hv. 3. landsk. hefur óskað umsagnar fleiri nm. um álit sitt á till. en deilt hafa hér, og þó sérstaklega vegna ummæla hv. þm. um, að 3 af 5 nm. hefðu ekki viljað mæla með till. Ég held, að það sé nú misskilningur hjá frsm., og í sjútvn. lét ég í ljós, að ég mundi fylgja einstökum till. n. og þó sérstaklega breyt. varðandi eitt atriði, sem ég mun greiða atkv. með, þótt ég hafi ekki séð mér fært að gerast meðflm., en þessi brtt. varðar eftirlitssvæðin. Samkv. frv. er gert ráð fyrir. að eftirlitssvæðin verði 5, en form. leggur til, að þau verði höfð 4. Þetta skiptir nú ekki svo miklu máli og sjálf skoðunarsvæðin eru ekki rýrð og í brtt. er gert ráð fyrir, að sérfræðingar hafnarstjórnarinnar hafi eftirlitið með höndum á suðvesturlandi, og gæti þá einn af 4 skoðunarmönnunum búið í Vestmannaeyjum og haft þannig eftirlit með fimmta svæðinu, sem gert er ráð fyrir í frv. Hins vegar er brtt. á þskj. 502 betri að því leyti, að þá mundu strangari kröfur verða gerðar til eftirlitsmannanna en lagt er til í frv. Ég mun þess vegna greiða atkv. með 3. brtt. og þeim till., sem ófrávíkjanlegt er, að verði að samþykkja. nái hún samþykki. þ. e. að afleiðingum af því breyt. vi3 4. gr., brtt. við 10. gr. frv. og sömuleiðis fimmtu brtt. a- og b-lið, ef hún verður samþykkt. Þessar brtt. binda hverjar aðra og ber því að samþykkja aðrar brtt. Ef hins vegar brtt. verða ekki samþ. verður að taka hinar till. aftur. Að öðru leyti má segja. að það meginatriði. sem deilt er um, sé varðandi skoðun skipanna. hve oft skuli framkvæma aðalskoðun eða klössun, en samkv. frv. á að skoða vissar tegundir skipa árlega. þ. e. farþegaskip, tréskip yfir 12 ára og stálskip yfir 16 ára. Ágreiningur hefur risið um aðalskoðun eða klassaskoðun, en form. n. telur ástæðulaust að klassaskoða skip árlega, þar sem 4 ára millibil megi teljast öruggt á skoðunartíma. En skipaskoðunarstjóri gat ekki fallizt á þessa brtt., og mun ég ekki greiða atkv. með þeirri brtt., sem þetta varðar. Hins vegar hvað það varðar, hvort sameina skuli vélaeftirlitið og skipaeftirlitið, mun ég ekki geta fallizt á að svo komnu máli, því að ég tel, að það þurfi nánari athugana við, og þar sem nú liggur fyrir Alþ. þáltill. um að endurskoða þessi mál, þá er rétt, að sjútvn. taki það mál til rækilegrar athugunar, hvort sameina skuli þessar stofnanir. Ég mun því ekki geta fylgt því nú, þótt ég kynni að geta fylgt því síðar, eftir að þessi mál hafa verið endurskoðuð, ef það leiðir í ljós, að hagkvæmt mundi vera að sameina þessar tvær stofnanir. Ég mun því greiða atkv. brtt. hv. þm. Barð. og 3. brtt. á þskj. 502 og síðan þeim, er leiða af sér, að samþykkja skal af afleiðingum samþykkta þeirra brtt.



Herra forseti. Í aths. út af fyrirspurn hv. 3. landsk. um, hvaða till. til öryggis felist í brtt. mínum og hvort þær raski ekki samræmi 1., þá vil ég benda á, að brtt. mínar eru allar til öryggis, annars hefði ég ekki borið brtt. fram, og ég veit, að það hefur líka vakað fyrir hv. frsm., og er hér því um að ræða aðeins mismunandi sjónarmið. Hv. frsm. hefur átt sæti og starfað í mþn., sem hefur haft þessi mál með höndum. og virðist hann nú halda fast við álit mþn. í þessu máli. Þetta viðurkenni ég ekki sem þm. Hann hefur leitað til þessara manna, en það kemur nú ekki eins vel við okkur, að hann skuli binda sig mþn., en trúir ekki sjútvn., og ef hún hefur ekki verið þeim vanda vaxin að skera úr um þetta mál, þá ætti nú málið að hafa krystalliserast í umr. hér í þessari hv. þingdeild. Ég skal ekki fara út í það að ræða um fylgið með mínum till. og ekki hefja deilur, en ég hef reynt að ræða þetta mál frá kjarna málsins, en ég mun að sjálfsögðu taka til baka brtt., sem aflaga færu af falli annarra brtt.



Herra forseti. Um ummæli þau, sem fallið hafa frá hv. þm. Barð., er hann vildi láta líta svo út, að ég hafi einskorðað mig við álit mþn., er það á misskilningi byggt, en ég legg meir upp úr áliti og skoðunum skipaskoðunarstjóra og þekkingu hans á þessum málum, en ég tel till. hv. þm. Barð. draga úr örygginu, en ekki auka það. Í lagaákvæðum er gert ráð fyrir, að skoðun farþegaskipa fari árlega fram og á öðrum skipum með 1½ árs millibili, þ. e. stálskip, sem eru yfir 12 ára og tréskip yfir 16 ára. Mín skoðun er sú, að árleg skoðun skipa skuli fara fram. Ég verð að segja, að mér kom á óvart yfirlýsing hv. 6. landsk. Ég hafði skilið, að hann væri mótfallinn brtt. þm. Barð. og mundi styðja að greiða atkvæði á móti till. hans. Hins vegar er það atriði nokkurs virði, er þm. vill ekki, að eftirlitsmaður sé í Vestmannaeyjum, en maður, sem er hér í Rvík, á erfitt með að hafa stöðugt eftirlit. Ég held því, að það sé misskilningur að hafa ekki eftirlitsmann í Eyjum. Ég tel það meira öryggi, að eftirlitsmaðurinn gæti gengið daglega niður á höfn til eftirlits. Ég skal nú láta útrætt um þetta, en ég vil mælast til þess við hæstv. forseta, að hann láti atkvgr. ekki fara fram að svo stöddu. þar sem helming þdm. vantar.



Herra forseti. Það var eitt atriði, sem kom frá hv. 1. landsk., er hann gaf þá yfirlýsingu, að hann hefði ætlað sér að gera kaup með atkv. og hefði þá verið fús til að fylgja mínum till. að útiloka Alþýðusambandið. Ég hélt nú ekki, að hv. þm. mundi stofna þingheiðri sínum í hættu með þessu.



Herra forseti. Ég skal ekki ræða málið efnislega hér. Ég vildi aðeins út af aths. hv. 3. landsk. og frsm. n. gera stutta grein fyrir afstöðu minni í þessu máli. Hv. 3. landsk. var hneykslaður yfir því. að sjútvn. hefði gefið út álit í þessu máli og að þm. Barð. hafi gefið út brtt. við frv. Hv. 3. landsk. undi því einnig illa, að brtt. væru ræddar. sem prentaðar eru á þskj. 502. Og ég fór ekki dult með það í n., að ég fylgdi þeim brtt., sem þarna eru fram bornar. Hins vegar vil ég lýsa yfir því, að samþykkt þessara till. ræður ekki afstöðu minni til málsins. Þótt þær yrðu allar felldar, greiði ég atkv. með frv. eins og það er. Þegar afstaða nm. er slík sem þessi, þá sé ég ekkert við það að athuga, þótt hann skrifi undir nál., sem gefið er út af n. í heild. Ég setti engin skilyrði fram fyrir fylgi mínu við málið, af því að ég vildi ekki kljúfa n. Ég vildi láta þetta koma fram. áður en málið kæmi til atkv. En eins og ég sagði áðan, mun ég ekki ræða þetta mál.