Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Steingrímur Jónsson, framsm.: Jeg geri ráð fyrir, að sumum deildarmönnum komi það á óvart, að nefndin hefur lagt það til, að fjárlögin yrðu ekki látin ganga í sameinað þing, heldur samþykt óbreytt. Ástæður nefndarinnar til þessa eru þær: að hún áleit, að þótt fjárlögin kæmu í sameinað þing, mundu litlar líkur til þess, að þau atriði fengjust löguð þar, sem okkur hjer í efri deild er mest áhugamál um, en hinsvegar óttast hún, að opnaðar verði dyr fyrir fleiri breytingum. Þess var getið við 2. umr. fjárlaganna, að frv. stjórnarinnar hefði verið mjög varlegt, því að tekjur og gjöld stóðust nokkurnveginn á. Að vísu var bersýnilegt, að bæta yrði við nokkrum nýjum útgjaldaliðum, en nefndin í efri deild áleit þó, að hægt væri að gera frv. vel úr garði, án þess tekjuhallinn yrði mjög mikill. En niðurstaðan í neðri deild varð þó sú, að útgjöldin hækkuðu um fullar 350 þús. kr., áður en frv. kom hingað í deildina, og var þó feld niður ein stórbrú, sem farið var fram á að veita fje til í frv. stjórnarinnar. Það er máske ekki hægt að segja, að þessi meðferð neðri deildar sje óforsvaranleg, en hún er að minsta kosti mjög athugaverð; sú aðferð, að fjárlögin sjeu varla þekkjanleg frá því, sem þau voru, er þau komu frá stjórninni. Þetta hlýtur að taka hina fjárhagslegu ábyrgðartilfinningu frá stjórninni, því hún getur að eins borið mjög litla ábyrgð á því, hvernig farið er með fjárlógin á þinginu. Nefndin í efri deild hefur reynt að draga úr tekjuhallanum eins og mögulegt er, og hún vonar, að hún hafi sýnt, að þetta eru meira en orðin tóm hjá henni, enda hækkuðu gjöldin hjer í deildinni ekki nema um kr. 11.500. En við eina umr. í neðri deild hækkuðu þau um tæp 40 þúsuud, og er nú tekjuhallinn 316, 723 kr. Þessi tekjuhalli er að vísu ekki verulega hættulegur, en hann er þó óheppilega hár, því að æskilegt hefði verið. að fjárlögin væru nú svo úr garði gerð, að vænta hefði mátt nokkurs tekjuafgangs, en þess er nú ekki að vænta, því að við útgjöldin bætast ný fjárframlög samkvæmt lögum, sem þetta þing hefur samþykt. Sje jeg svo ekki ástæðu til að tala frekar um málið en vona, að frumvarpið verði samþ. óbreytt.

Þingslit. Forseti: Störfum þessarar háttvirtu deildar er þá lokið að sinni. Jeg hef ekki getað gert mjer Ijóst, hversu mikið hefur verið unnið, en það hefur mikið verið, og um 670 ræður hafa verið haldnar. Og fá mál hafa dagað uppi í deildinni; þau hafa flest öll verið afgreidd, bæði frumvörp, sem komið hafa fram í deildinni, og eins frumvörp frá háttv. neðri deild. Jeg þakka háttv. deildarmönnum sam veruna og ágæta samvinnu og umburðarlyndi við mig, sem er viðvaningur í þessu vandasama og ábyrgðarmikla starfi. Jeg lýsti því yfir í þingbyrjun, að jeg mundi reyna að rækja það sem bezt og bregðast eigi trausti yðar. Vona að mjer hafi tekizt það eftir vonum. Samvinnan hefur verið svo góð hjer í deildinni og samkomulagið yfirleitt, að þess munu fá dæmi hjer á þingi, ef eigi eins dæmi hingað til. Væri óskandi, að það yrði eigi lengi eins dæmi, óskandi, að það væri eigi einstakt Ijósblik, heldur bjarmi af nýrri samvinnu og samkomulagsdegi hjá þjóð og þingi. Þá þjóð tel jeg í sannleika hamingjusama, er ætti það þjóðþing, þar sem samvinnuhugur og einlægur samúðarandi væri ríkjandi og gagnsýrði alt löggjafarstarfið. Þessi deild er oft kölluð lávarðadeild - í spaugi. Jeg vildi óska, að hún ynni til þess að hún væri kölluð það í alvöru. Jeg vildi óska, að hjer ætti jafnan sæti lávarðar í orðsins bezta skilningi, sanngöfugir menn, drengir góðir, því eigi getur hjá því farið, að Iöggjafarstarf slíkra manna bæri hina blessunarríkustu ávexti fyrir land og þjóð.. Er það hjartans ósk mín og von okkar allra sameiginleg, að svo megi verða raunin á að þessu sinni. Sá sem öllu ræður, yfirlöggjafi allra þjóða, láti lög þau og ráðstafanir, sem gerðar hafa verið hjer í sumar, verða þjóð vorri til verulegra hagsbóta og sannra heilla.



Innan stundar verður alþingi slitið; enginn veit hvort aftur hittumst annað þing, og ekki vitum vjer, sem í málunum höfum staðið, hversu ráðhollir vjer reynumst landi og lýð; en hitt er víst, hæstv. forseti, að vjer eigum yður að þakka ágæta forustu; þjer hafið fengið oss dugandi ræðuritara, þeir hafa allir reynzt vel og sumir prýðisvel, og þjer hafið stjórnað öllum fundum með mikilli röggsemi. Hafið þökk, hæstv. forseti, njótið heilsu og heilla. Þess óskum vjer að þinglausnum.

Forseti: Jeg þakka hlýleg orð. Að svo mæltu segi jeg þessum síðasta fundi deildarinnar slitið.