Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Flestar brtt., nánar tiltekið allar nema ein lítil leiðréttingartill., sem fluttar voru af minni hlutum fjhn. við 2. umr. þessa máls, náðu ekki samþykki. Við 3. gr. þessa frv. komu fram brtt. frá báðum minni hlutunum. Brtt. 2. minni hl., mín og hv. 1. þm. Norðurl. e. (KK), stefndu að því að gera ákvæði þessa frv. víðtækari, að því er lýtur að því, að Landsvirkjun veiti landsmönnum öllum þjónustu og einnig um verðlagsatriði. Þessar till. voru felldar og till. frá 1. minni hl., sem hneig nokkuð í sömu átt, að því er fyrra atriðinu viðvék, var einnig felld. Það, sem mér virðist fyrst og fremst athugavert við þessa gr., er það, að í gegnum hana skín mjög sterklega, eins og hún er orðuð, sá andi, að það séu hagsmunir fyrirtækisins Landsvirkjunar, sem einir skuli ráða, hvaða framkvæmdir er lagt í, á þess vegum. Ég vildi nú leyfa mér við þessa umr, að leggja fram litla brtt. við 3. gr., sem dregur úr þessum tón, sem mér finnst ógeðfelldur. Till. er fólgin í því að breyta 2. málsl. 3. gr., sem hljóðar svona: „Sýni áætlanir fyrirtækisins, að fjárhagslega sé hagkvæmt að leggja aðalorkuveitur frá orkuverum Landsvirkjunar til annarra orkuveitusvæða, skal einnig heimilt að tengja þau orkuverum fyrirtækisins.“ Á þessari setningu yrði sú breyting, að það væru ekki áætlanir „fyrirtækisins“ endilega, heldur þær áætlanir, sem um þetta eru gerðar, t.d. af raforkumálastjórn eða öðrum, sem þarna kæmu til athugunar, og ekki aðeins það, hvort það sé „fjárhagslega“ hagkvæmt, sem í þessu tilfelli mundi þá fyrst og fremst vísa til fyrirtækisins, heldur einnig hvort það sé hagkvæmt almennum hagsmunum. Till. er því þannig, að orðið „fyrirtækisins“ í þessu sambandi falli niður og orðalagið að öðru leyti breytist þannig, að „fjárhagslega" falli einnig niður og þetta hljóði þá: „Sýni áætlanir, að hagkvæmt sé að leggja aðalorkuveitur frá orkuverum Landsvirkjunar til annarra orkuveitusvæða, skal einnig heimilt að tengja þau orkuverum fyrirtækisins.“ Orðalag till. er þá þannig, að orðið „fyrirtækisins“ í fyrstu setningu 2: málsl. 1. mgr. 3. gr. falli niður og í stað „fjárhagslega sé hagkvæmt“ komi „hagkvæmt sé“. Ég leyfi mér að leggja þessa brtt. fram og afhenda hana hæstv. forseta og biðja um, að hann leiti fyrir henni afbrigða.



Herra forseti. Ég tel, að þessi till. spilli á engan hátt 3. gr. frv. og meiningin í gr. sé þannig óbreytt, að það verður því aðeins ráðizt í nýjar framkvæmdir, að þær séu hagkvæmar og þó að sleppt sé „fyrirtækinu“ beinlínis þarna úr, þar sem segir: „Sýni áætlanir fyrirtækisins“, heldur bara „sýni áætlanir“, þá breyti það ekki neinu, og því ónauðsynlegri var nú þessi till., þar sem búið var beinlínis að samþykkja, að áætlanir skyldu gerðar í samráði við raforkumálastjórn. En þrátt fyrir það getur þetta ekki neinu spillt og ekki heldur þótt orðið „fjárhagslega“ sé fellt í burtu, því að eftir stendur „hagkvæmt“, og þess vegna get ég mælt með því, að þessi till. verði samþ.



Herra forseti. Í frv. þessu til l. um breyt. á l. nr. 34 1953, um verðjöfnun á olíu og benzíni, sem er stjórnarfrv., felst sá viðauki við gildandi lög, að ráðh. skuli heimilt að ákveða tímabundna greiðslu úr verðjöfnunarsjóði til rekstrar innflutningsstöðva, sem reistar kunna að verða utan Faxaflóa, ef ætla má, að flutningur olíu og benzíns á viðkomandi svæði verði ódýrari með því móti. Eins og í aths. við lagafrv. þetta greinir, þá segir, að það sé orðið tímabært að stuðla að því, að komið verði fyrir innflutningsgeymi eða geymum fyrir olíu á Austfjörðum og e.t.v. á Norðurlandi, en eins og kunnugt er, þá eru innflutningshafnir á olíu hér fyrst og fremst Reykjavík og Hafnarfjörður. En með því að gera einhvern stað á Austfjörðum eða einhverja höfnina þar að innflutningshöfn og reisa þar stóran geymi, sem gæti tekið heilan skipsfarm, þá mundi verðjöfnunarsjóðnum sparast greiðsla á flutningskostnaði á olíunni frá Reykjavík til Austfjarðahafna, en einungis í staðinn þurfa að greiða flutningskostnaðinn milli hafnanna á Austfjörðum. Það virðist því vera skynsamlegt að stuðla að því, að slíkir geymar verði byggðir. Mest þörfin virðist vera á Austfjörðum, en einnig gæti Norðurland komið til greina. Auk þess er allmikil trygging í þessu fólgin. Um hásíldarvertíðina stendur það alveg í járnum, að þau olíuskip, sem nú eru tiltæk til flutninga, hafi undan að flytja olíur austur á firði og þess vegna væri mikið öryggi í því að hafa þar stóran geymi og einnig væri fólgið í þessu öryggi, ef svo færi, eins og átti sér stað í vetur, að þarna verði hafís landfastur vikum saman. Þá er auðvitað einnig mikill kostur að hafa slíka stóra birgðageymslu til staðar. Það er því, eins og ég gat um í upphafi, efni þessa frv., að það sé heimilt að styrkja rekstur slíkra innflutningsstöðva með tímabundnum greiðslum. Þessu máli var vísað til fjhn. og n. hefur lagt til, að þetta frv. verði samþ., en tveir nm. voru þó eigi reiðubúnir til að taka afstöðu til málsins, eins og kemur í ljós í nál. á þskj. 707.