Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég flutti við þetta frv. brtt. sem nú hafa verið felldar og eins og ég lýsti í minni hluta áliti mínu úr sjútvn. Nd. mun ég að þeim felldum greiða atkv. gegn frv. vegna ástæðna sem ég lýsi í þessu minnihlutaáliti. Ég tel að hér sé ekki rétt farið að þessu hlutum. Það er augljóst af þeim álitum sem borist hafa og þeim umr. sem hér hafa átt sér stað að um þetta er alls ekki sá einhugur sem þyrfti að vera. Það er augljóst að einhugur er í landinu um að vinna þannig að rannsóknum á selum og hringormum að menn komist vel til botns í því hvernig hægt er að hafa og hvort hægt er að hafa stjórn á hringorminum með átökum við selastofninn. Þær rannsóknir hafa alls ekki verið nægar og vísindamenn hafa bent á að mjög mikið vantar á að menn geti með nokkurri sannfæringu farið út í fjöldafækkun á selum með það fyrir augum að fækka verulega hringormi. Fyrir því eru óljósar líkur, en alls ekki þær vísindalegu staðföstu niðurstöður sem menn þurfa að hafa í höndunum ef þeir fara út í fjárfrekar og augljóslega umdeilanlegar aðgerðir gegn þessum dýrastofni. Undirbúningur málsins virðist hafa verið þannig að í fyrri ríkisstj., sem á þetta mál ef svo má að orði komast, sem bjó þetta frv. til, var ekki um það samstaða milli þess ráðh. sem lét útbúa málið og landbrh. Það sama er uppi í þessari ríkisstj. Þar hefur landbrh. lýst sig andvígan málinu, en sjútvrh. heldur því fram. Það hefur komið fram í ræðum og reyndar í atkvgr. í gær að fjöldi þm. hefur miklar efasemdir uppi um þetta mál. Ýmsir hafa hreinlega lýst sig andvíga því af ástæðum sem ég ætla ekki að fara að telja upp til þess að lengja þessa umr. ekki meir. Allt þetta virðist mér benda til þess að það sé full ástæða til að fara nánar ofan í saumana á þessu máli. Það er, eins og ég segi, óeining um það og tortryggni. Það er því ekki þannig í pott búið sem nauðsynlegt væri fyrir mál jafnviðkvæmrar náttúru og ég tel þetta mál vera. Ég endurtek að allir sem hafa komið nálægt þessu máli eru sammála um að komast vel til botns í því á hvern hátt er hægt að stemma stigu við eða minnka hringormafárið í íslenskum fiski. Þær niðurstöður sem þegar eru fyrirliggjandi renna ekki nægilega styrkum stoðum undir fækkunaraðgerðir þær sem menn hafa á prjónunum, enda hefur það komið fram í gögnum málsins að fækkunaraðgerðirnar voru ákveðnar og áformaðar löngu áður en menn voru nokkuð byrjaðir að rannsaka þessi mál. Svo virðist af fyrstu skýrslum svokallaðrar hringormanefndar að þar hafi verið haft fullkomið samráð og allir verið sammála um að fækka sel og síðan ætluðu þeir að nota tímann til að rannsaka til að finna svör við deilum sem kynnu að rísa í kjölfar fækkunaraðgerðanna. Þetta er ekki sá vísinda- og rannsóknagrundvöllur sem stjórnvöld ættu að reyna að standa á þegar farið er út í aðgerðir af þessu tagi. Hins vegar herjar hringormafár ekki bara á selastofninn. Það herjar líka á þingmannastofninn. Menn virðast vera tilbúnir að renna þessu máli í gegn þrátt fyrir að það sé illa athugað og illa grundað. Ég vek athygli á að það eru allar líkur á því, að ef svo fer sem horfir, að það fari í gegn með þeim ágreiningi sem orðinn er ljós um það í Nd. og að það renni ljúflega í gegnum Ed. án þess að sjútvn. þar hafi kost á öðru en að skjóta á örfárra mínútna „stigamannafundi“ til að leggja blessun sína yfir það „proforma“ og renna því þannig niður. Ég vil minna á að fyrr í dag urðu miklar umræður um mál úr sama rn., ríkismatsmálið, þar sem menn hjuggu bæði að sjálfri lagasetningunni og reglugerðarsetningu sem kom í kjölfar hennar. Ég vil minna á að það mál var hespað í gegn á stuttum tíma og allir sem að því komu höfðu umtalsvert samviskubit og töldu það ekki nógu vel rannsakað. Það virðist reyndar vera að koma á daginn. Mér sýnist að það séu allar líkur á að nú sé Alþingi að binda sér annan líkan bagga, mál sem verður keyrt í gegn í hálfgerðu írafári án þess að menn hafi náð að athuga umtak málsins, án þess að menn hafi náð að gera sér almennilega grein fyrir því hvernig til þess er stofnað, og það geti hreinlega orðið hlutskipti okkar að standa hérna að ári og rífast um það, annaðhvort innan eða utan dagskrár, að hafnar væru einhverjar aðgerðir í þessu máli sem alls ekki væru samrýmanlegar lögunum eða menn væru mjög ósammála um. Ég vil minna á að virðing Alþingis fer ekki eftir klæðaburði þm. eða því hvernig þeir bera sig í stólum. Virðing þingsins fer eftir verkum þess og það verðskuldar þá virðingu eina sem það á skilið af verkum sínum. Ef það á að vera hlutskipti þess að ná því aldrei að afgreiða lög fyrr en í þessu fári rétt fyrir þinglausnirnar þegar augljóst er að menn verða að kyngja litlum bitum og stórum, illa og óathuguðum, þá tel ég gerða atlögu að virðingu þingsins. Þá á ég ekki við hinn ytri umbúnað sem menn beina miklu oftar sjónum sínum að. Ég held að hér séu menn að búa sér til einn böggulinn slíkan. Þetta selamál virðist ætla að fara í gegn þó að illa sé til þess stofnað, illa að því staðið og um það ríki sundurþykkja þó að hún birtist ekki endilega í atkvgr. hér. Ég endurtek það, sem ég sagði í upphafi máls míns, að þar sem felldar hafa verið brtt. mínar og ekki hefur verið í neinu sinnt tillögum mínum um að skoða málið betur og freista þess að ná um það meiri samhug mun ég ekki greiða því atkv. Hins vegar er ég jafnsannfærður um að það á að taka á þessu máli og ég mun halda áfram, sem ég hef gert undanfarin tvö ár. bæði innan dagskrár og utan, að vekja athygli á þessu og kalla eftir aðgerðum, en ég held að hérna sé ekki rétt að staðið.



Nú er úr vöndu að ráða hjá forseta. Meiningin var að taka fyrir 4. dagskrármálið, sem er grunnskólar, 398. mál Nd., en svo stendur nú á að ég sé að það er komin á borð þm. brtt. sem að vísu er of seint fram komin og ef ætti að taka til afgreiðslu þyrfti afbrigða við. Ég sé engan hér sem líklegur er til að mæla fyrir slíkri brtt., hvorugan flm. hennar 

Forseti. Ég tel að það sé ekki hægt eftir þingsköpum að loka umr. áður en afbrigða hefur verið leitað fyrir brtt. þó að ég hefði gjarnan viljað að málið hefði verið afgreitt.

Já, það eru ýmis vandamál sem koma upp núna á síðustu og verstu tímum þingsins. Ég efast nú um að það sé hægt, en þó mætti reyna að ná fram afbrigðum. 



Herra forseti. Það er mér sönn ánægja að verða forseta að liði og mæla hér fyrir frv. til l. um breyt. á lögum nr. 60 frá 1984 um Húsnæðisstofnun ríkisins. Flm. ásamt mér eru hv. þm. Jóhanna Sigurðardóttir, Guðmundur Einarsson og Guðrún Agnarsdóttir. Frv. þetta gerir ráð fyrir að við lög um Húsnæðisstofnun ríkisins bætist nýr kafli, sem verði IX. kafli, um húsnæðissamvinnufélög og búseturétt. Þetta mál á sér hér í þinginu alllangan aðdraganda og allmerka þingsögu nú þegar. Það var til umræðu á hv. Alþingi á síðasta þingi þegar til meðferðar voru þau lög um Húsnæðisstofnun ríkisins sem ég vitnaði til áðan. Þá náðist ekki samkomulag um að fella inn í þau lög ákvæði um húsnæðissamvinnufélög og búseturétt, en hins vegar voru gefnar yfirlýsingar um það á hv. síðasta Alþingi að stefnt skyldi að lagasetningu um þetta mál á yfirstandandi þingi. Það hefur síðan, herra forseti, reynst örðug fæðing hæstv. ríkisstj. að koma sér saman um stefnumörkun í þessum málum. Hæstv. félmrh. hafði lengi um það fögur fyrirheit að leggja þetta mál fyrir sem stjfrv. hér á þinginu, en það er nú ljóst orðið að af því verður ekki úr þessu. Stjórnarandstaðan hefur í allan vetur lagt á það mikla áherslu og fylgt því eftir að sett yrðu lög um þetta húsnæðisform og m. a. með fsp. hér á hv. Alþingi innt hæstv. ríkisstj. eftir því hvernig því miði. Herra forseti. Það væri ánægjulegt, ef hæstv. félmrh. væri hér nærstaddur þegar þessi umr. fer fram. Ég fer fram á að forseti athugi hvort hægt sé að nálgast hæstv. félmrh. og gera honum viðvart um að þessi umr. fari hér nú fram. En ég held þó engu að síður áfram að mæla fyrir frv. Þegar stjórnarandstaðan gerði með sér sérstakt samkomulag um það nú á vordögum að setja úrbætur í húsnæðismálum á oddinn hvað varðaði þingstörf það sem eftir lifði þessa þinghalds var inni í þeirri mynd að krefjast þess af hæstv. ríkisstj. að hún stæði við sín fyrirheit um að koma lagaformi á þessi húsnæðissamvinnufélög og ákvæði um búseturétt og var það eitt af fjölmörgum atriðum sem stjórnarandstaðan lagði áherslu á í því sambandi. Þá voru enn uppi af hálfu hæstv. ríkisstj. áform um að leggja málið fram. en stjórnarandstaðan upplýsti þá engu að síður að hún hyggðist taka frumvarpsdrög þau sem stjórnskipuð nefnd hafði gengið frá og leggja það fram í sínu nafni yrði ekki af því á næstunni að hæstv. ríkisstj. gerði svo. Herra forseti. Ég hef þennan formála að máli mínu til þess að skýra hvernig á því stendur að hér hafa nú birst á hv. Alþingi ekki færri en tvö frv. samhljóða um húsnæðissamvinnufélög og búseturétt. Stjórnarandstaðan hafði sem sagt þegar fyrir nokkru síðan lýst því yfir að kæmi ekki fram frá hæstv. ríkisstj. frv. um þetta efni mundi hún sjá til þess að hv. Alþingi það er nú situr fengi slíkt frv. til umfjöllunar. Þegar ljóst var orðið á síðustu dögum þinghaldsins að ekki mundi nást í hæstv. ríkisstj. samstaða um þetta mál og það lá fyrir að ágreiningur stjórnarflokkanna yrði til þess að hér liti ekki dagsins ljós stjfrv. um þetta efni leitaði stjórnarandstaðan eftir því við einstaka þm. stjórnarliðsins hvort þeir væru tilbúnir til þess að gerast meðflm. frv. til l. um þetta efni. Á það var látið reyna, en niðurstaðan varð sú sem nú liggur fyrir, herra forseti, að tveir hv. þm. Framsfl. kusu að leggja fram samhljóða frv. í eigin nafni fremur en að gerast meðflm. stjórnarandstöðuþm. um aðlögun að frv. þessu. Út af fyrir sig mætti hafa um þessa uppákomu, eins og það hefur verið orðað í einu dagblaðanna, nokkur orð. en ég tel þó ekki sérstaka ástæðu til þess. Það sem fyrir liggur hér, og ég vil að það komi hér fram, herra forseti, er það að þm. fimm stjórnmálaflokka af sex hér á hv. Alþingi eru reiðubúnir að leggja þessu máli lið.

Hv. þm. bað um að athugað væri með nærveru hæstv. félmrh. Það hefur verið gert, en upplýst er að hann er ekki í húsinu.

Nú.

Hv. þm. ræður því að sjálfsögðu hvort hann gerir hlé á ræðu sinni eða hvort hann heldur áfram.

Nei, herra forseti. Ég kýs engu að síður að klára að mæla fyrir málinu og ljúka a. m. k. fyrri ræðu minni við þessa umr. málsins og mun nú gera svo, með leyfi forseta. Einstaka þm. kusu þó að hafa á fyrirvara um að þeir kynnu að vilja flytja eða fylgja einstökum brtt. við einstakar greinar frv. sem eðlilegt má telja í því tilviki að tekið er upp óbreytt það uppkast sem fyrir liggur frá stjórnskipaðri nefnd og því ekki nema eðlilegt að einstakir þm. áskilji sér rétt til að skoða einstök atriði nánar. Það sem ég tel sem sagt, herra forseti, að liggi fyrir og ég vil enn undirstrika er það að fyrir þessu frv. og fyrir þessu húsnæðisformi er verulegur hljómgrunnur á hv. Alþingi, eins og sú staðreynd sýnir að flm. að þessum tveimur frv. koma frá fimm af sex stjórnmálaflokkum á hinu háa Alþingi. Ég vil einnig leyfa mér að halda því fram, herra forseti, með tilliti til þess hvernig hv. þm. eru saman settir, ef svo má að orði komast, að fyrir þessu húsnæðisformi og þeim frv. sem hér liggja fyrir sé meiri hl. eða a. m. k. verulegur stuðningur við þau í hv. félm. þessarar deildar sem væntanlega fengi þessi frv. til umfjöllunar. Ég vil að það liggi hér ljóst fyrir að svo komnu máli, herra forseti. Það væri út af fyrir sig hægt að hafa alllangt mál um aðdragandann að þessu máli, hvernig það hefur borið fyrir úti í þjóðfélaginu og einnig á Alþingi, en með tilliti til aðstæðna hér, herra forseti, ætla ég ekki að hafa þau ýkja mörg að þessu sinni. Ég vil þó í lokin leggja á það mikla áherslu að það er að mínu viti nauðsynlegt og algerlega óumflýjanlegt að hv. Alþingi taki á þessum málum. Það getur ekki gengið að heil félagsmálahreyfing úti í þjóðfélaginu sé vanrækt með þeim hætti sem tök Alþingis á þessu máli fram að þessu hafa borið vitni um. Ég er ekki að fullyrða að hv. þm. eigi að styðja afdráttarlaust þær kröfur sem þar eru uppi. Það verður að sjálfsögðu hver og einn hv. þm. að eiga undir sinni samvisku og gera upp við sig. En ég segi: Það er óviðunandi að hv. Alþingi taki ekki á þessu máli og afgreiði það þegar þúsundir fólks úti í þjóðfélaginu hafa stofnað með sér samtök, heila félagsmálahreyfingu, til að reyna að leysa úr einu þessu brýnasta dægurvandamáli samtímans á Íslandi, þar sem húsnæðismálin eru. Menn kunna að hafa misjafnar skoðanir á því hversu vænlegt þetta form, húsnæðissamvinnufélög og búseturéttarfyrirkomulag. sé í þessum efnum og hvort það sé pláss fyrir það í okkar húsnæðiskerfi eins og fjármögnun þeirra mála er nú komið, en ég segi þá enn: Um það verður að taka ákvörðun. Það er ekki hægt að halda þúsundum fólks úti í þjóðfélaginu í slíkri óvissu sem síðustu mánuðir hafa verið þessu fólki. Ég tel, herra forseti, að það væri mjög slæmt og mjög alvarlegt í raun ef þessi hreyfing væri kæfð í fæðingunni hér á Íslandi vegna áhugaleysis Alþingis og vegna þess að Alþingi kemur sér ekki saman um að taka á málinu, hvaða niðurstöðu sem það fengi, og ég bendi á hvílíkur aðili hliðstætt húsnæðiskerfi er í nálægum löndum og hvílíkt hlutverk það leikur þar í því að leysa húsnæðismálin í þeim löndum, t. d. á hinum Norðurlöndunum, í Hollandi og víðar, þar sem fullyrða má að þau séu mjög vel á vegi stödd eftir því sem gengur og gerist í kringum okkur. Ég vil að lokum leggja á það sérstaka áherslu, herra forseti, að ég tel að það sé til verulegs vansa, og þá auðvitað fyrst og fremst fyrir hæstv. ríkisstj. og hæstv. félmrh. sem uppi hefur haft miklar heitstrengingar og fagrar orðræður í þessum efnum, að málum er nú svo komið að þessu þinghaldi er að ljúka án þess að hér birtist mótuð stjórnarstefna um þetta mál. Ég tel að þeir þm. stjórnarandstöðunnar sem vildu leggja þessu máli lið hafi ekki átt annars úrkosta en að bregðast við eins og þeir hafa nú gert, herra forseti. Út af fyrir sig fagna ég því að einstakir þm. innan stjórnarliðsins vilja einnig sýna lit í þessum efnum þó að það sé alveg ljóst að það sé fremur marklítið að hv. þm. úr öðrum stjórnarflokknum leggi fram frv. með þessum hætti og komi á engan hátt í staðinn fyrir það að hæstv. félmrh. hefði staðið við sín loforð í þessu máli. Það verður þó að segjast að það er rétt eftir öðru og rétt að vonum að niðurstaðan af þessu máli skuli nú liggja fyrir með þessum hætti. Það þarf auðvitað ekki að rekja hér, herra forseti, fyrir hv. þd. þá sögu sem hæstv. ríkisstj. á nú þegar, eftir rúmlega tveggja ára líftíma, í húsnæðismálunum. Þetta er einn anginn af því hvernig yfirlýsingar og loforð eru svikin og brotin, hvernig væntingar sem vaktar eru með almenningi eru barðar niður. Nú stöndum við hér, sennilega á næstsíðasta degi þinghaldsins, frammi fyrir uppgjöri þessa máls a. m. k. hvað þetta þinghald varðar. Ég vil þó taka fram, og ég tel ástæðu til að það komi hér einnig fram, ekki síst vegna þess að hæstv. félmrh. er ekki hér viðstaddur, að hæstv. ráðh. hefur gefið um það yfirlýsingar að einmitt þessi þáttur húsnæðismálanna, þ. e. ákvæði um húsnæðissamvinnufélög og búseturétt, verði lagður fyrir væntanlega mþn. til umfjöllunar. Ég bind vonir við það, herra forseti, að þar takist að marka þessu húsnæðisformi einhvern bás og ég lýsi því yfir af minni hálfu og míns flokks að ekki mun standa á okkur að taka þátt í umræðum um það. Væntanlega á það einnig við um aðra fulltrúa stjórnarandstöðu sem eru meðflm. Herra forseti. Ég ætla þá ekki að hafa þessi orð fleiri með tilliti til aðstæðna á þinginu, en legg til að lokum að frv. verði eftir þessa umr. vísað til hv. félmn.



Herra forseti. Ég sé að það hefur alvarleg prentvilla orðið í dagskrá þessa fundar og ég sé ekki betur en í ógáti hafi ný frumvörp um Húsnæðisstofnun ríkisins verið númeruð með sama hætti og frumvörp sem hér voru áður lögð fram og tekin á dagskrá í dag fyrirvaralaust hin nýju frumvörp án þess að afbrigða væri leitað. Þetta er skýrt brot á öllum fundarsköpum og ég hygg að þetta sé einsdæmi í sögu Alþingis. Augljóst mál er að hér er um mismunandi frv. að ræða þar sem í öðru þeirra er kveðið á um það í 96. gr. að aflað skuli fjár til húsnæðissamvinnufélaga með lánum skv. 11. og 58. gr. þessara laga, en í hinu frv. stendur „Með lánum skv. 33. og 58. gr. þessara laga. Þessi mismunur á frv. er ekki tilviljun. Þetta er hrein efnisbreyting. Ég vil rökstyðja það enn fremur að ekki er um prentvillu að ræða með því að í aths. við 96. gr. í hinu eldra frv. er þessi setning: „Rétt þykir að opna stjórnvöldum möguleika á að ákveða sérstaklega vexti af lánum til húsnæðissamvinnufélaga“, en í hinu uppprentaða frv. stendur: „Rétt þykir að opna stjórnvöldum möguleika á að ákveða sérstaklega vexti af lánum til húsnæðissamvinnufélaga jafnhliða útvíkkun á túlkun c-liðar 33. gr.“ Ég vil jafnframt láta þess getið að ég vissi ekki betur en um það hefði verið samkomulag og því hefði verið lýst yfir að húsnæðissamvinnufélögin kæmu ekki til umræðu á þessum næstsíðasta degi þingsins. Það var sá skilningur sem formaður míns þingflokks hafði þegar hann lýsti því hvernig staðið yrði að starfslokum í lok þessa Alþingis. Hér er því um mjög undarlega fundarstjórn að ræða í þinginu, sérstaklega þegar þess er gætt að forseti þessarar deildar, hæstv. 1. varaforseti, tók þetta mál á dagskrá og lauk umr. án þess að mjög margir þdm. vissu og var honum þó kunnugt að það var af mjög sérstöku tilefni sem þm. voru fjarstaddir á þessum fundi og af því tilefni að enginn hv. þdm. getur lastað það þó að þm. skulu hafi brugðið sér frá. Nú geri ég ráð fyrir að hæstv. 1. varaforseti þessarar deildar reyni að afsaka sig með því að bæði stjórnarandstaðan og hæstv. félmrh. hafi í óðagotinu tekið vitlaust frv., vitlaust handrit og látið prenta það í staðinn fyrir það handrit sem þeir vildu láta prenta. Það gefur ekki skv. fundarsköpum rétt til þess að hið fyrra frv. sé þurrkað út. Þvert á móti ætlast ég til þess að öll þessi frv. verði prentuð í þingtíðindum þannig að menn geti vel séð hvaða óðagot var hér á ferðinni. Ég held að það hafi varla annar brandari gengið betri manna á meðal hér í gær fram eftir degi en þegar blaðamenn voru að segja mér frá þessu, að það væri undarlegt að bæði stjórnarandstaðan og Framsfl. skuli hafa lagt fram frv. sem þau vildu ekki við kannast af því að þeir hefðu tekið vitlaust handrit. Það er mikill merkingarmunur á þessum tveim frv. Það er afskaplega mikill merkingarmunur á því hvort gert er ráð fyrir að húsnæðissamvinnufélög geti eftir atvikum fengið aflað fjár til byggingarframkvæmda skv. 11. gr. húsnæðislaganna eða hvort gert er ráð fyrir því að sá möguleiki sé ekki fyrir hendi. Þetta er reginmunur. Það er þess vegna ekki hægt að tala um að það sé lítils háttar breyting, herra forseti, sem er á þessum tveim frumvörpum. Ég veit satt að segja ekki hvernig bregðast skuli við eftir að slíkt slys hefur orðið sem raun ber vitni. Ég mundi í sporum forseta Nd. reyna að snúa mér til þess manns sem lengsta reynslu hefur hér í forsetastörfum og nýtur almenns trausts, hæstv. forseta Sþ., og spyrja hann um það hvernig bregðast skuli við. Ég held að það væri rétt. Það er stundum talað um að á þessum síðustu dögum þingsins megi stuðningsmenn ríkisstj. ekki vera með málþóf. Stjórnarandstaðan setur stundum á langar ræður og stórar af litlu tilefni. Ég get varla hugsað mér verra tilefni en að skiljanleg fjarvera manna úr öllum flokkum, sem allir hv. þm. viðurkenna að sé fullkomlega eðlileg, þegar verið er að gera einum af elstu starfsmönnum þingsins sóma, sé notuð til feluleiks af þessu tagi. Ég óska, úr því sem komið er, úrskurðar hæstv. forseta á því að þetta reginhneyksli verði leiðrétt með því að hið fyrra frv., það sem um var rætt, sé það sem vísað var til nefndar. Síðan verði ný þskj. prentuð undir nýju númeri og gangi það venjulega þinglega leið.



Ég gef nú orðið hv. varaforseta deildarinnar, sem hefur kvatt sér hljóðs, en hann stýrði fundi þegar sá atburður gerðist sem hér er fundið að, hv. 3. þm. Vestf.



Herra forseti. Ég held að það sé rétt að ég fái tækifæri til að segja örfá orð í tilefni þeirrar ræðu sem hér var að ljúka. Nú hvarflar ekki að mér að halda því á nokkurn hátt fram að mér geti ekki á orðið mistök eins og öðrum mönnum, en út af ummælum hv. þm. Halldórs Blöndals um dagskrána er þess fyrst að geta að dagskrá er ekki uppsett af mér. Hún er uppsett af aðalforseta deildarinnar og eftir henni var farið í dag undir hans stjórn áður en ég tók við. Ég hygg að það sé misskilningur hjá hv. þm. að það hefði þurft afbrigða við til að taka fyrir 9. og 10. dagskrármálið skv. þessari dagskrá. Ekki ætla ég að fella um það neinn úrskurð. Ég heyri að hv. þm. Halldór Blöndal vantreystir aðalforseta þessarar deildar þegar hann skírskotar til þess að leitað verði úrskurðar forseta SÞ. slíkt er nú traustið í þessum efnum. Ég vantreysti á engan hátt aðalforseta þessarar deildar til að úrskurða í þessum efnum, tel ekki að það sé nein ástæða til að leita út fyrir Nd. þar að lútandi þó að ég sé á engan hátt að bera vantraust til hæstv. forseta Sþ. Hv. þm. minntist hér á fjarvistir þm. Það hefur enginn svo mér vitanlega sé gert athugasemdir við fjarvistir þeirra þm. sem hann var um að tala. Mál gengu hér nokkuð eðlilega þann tíma sem þeir voru fjarverandi og á engan hátt ætla ég að gera athugasemdir við það. Ég hljóp aðeins í skarðið til að reyna a. m. k. að gera tilraun til að mál gætu gengið þrátt fyrir fjarvistir manna. Ég tel mjög eðlilegt undir þessum kringumstæðum, sem hér var um að ræða, að menn væru fjarverandi stundarkorn úr degi. Líklega á það eftir að henda fleiri á þessum degi að verða fjarverandi af sama tilefni og kannske öðru þegar á daginn líður frekar, að mér skilst. Ég vísa því á bug þeim orðum hv. þm. Halldórs Blöndals, sem hann mælti áðan, að sú stund sem hann hafi verið fjarverandi hafi verið notuð til þess feluleiks að taka fyrir það mál sem hér um ræðir, 10. mál á dagskrá fundarins. Mér var ekki gerð grein fyrir því að einhver mál á þessari dagskrá, sem upp er sett af aðalforseta, væri bannað að taka til umr. Mér var ekki um það kunnugt eða það tjáð að samkomulag væri um að taka þessi mál ekki á dagskrá. Hafi slíkt samkomulag verið gert var það að sjálfsögðu rétt og skylt að ég, sem tók við stjórn deildarinnar, fengi um það vitneskju. Engin slík vitneskja hafði mér borist. Ég vísa því þess vegna algerlega á bug að hér hafi verið um að ræða nánast þinghneyksli, eins og hv. þm. komst að orði. Ég tel að hér hafi allt farið fram með eðlilegum hætti þá stund sem hv. þm. var fjarverandi og ekki sé ástæða til að halda uppi löngum umr. vegna þess að farið var eftir uppsettri dagskrá.



Herra forseti. Í dag er 20. júní og ég held að það væri öllum til góða að vér hv. þm. héldum ró okkar eins á þessum degi sem öðrum. Hér hefur að mínu viti ekkert stórslys skeð. Það hefur verið upplýst að þau mistök sem áttu sér stað með viðkomandi þskj. eru tæknilegs eðlis í prentsmiðju. Ég hef undir höndum það eintak sem við hv. þm. stjórnarandstöðu undirritum og það er shlj. því þskj. sem nú hefur verið prentað upp og sömuleiðis er það eintak sem er undirritað hjá skjalaverði shlj. því þskj. sem nú hefur verið prentað upp og ber nú nr. 536, enda átti grg. alla tíð við þá útgáfu frv. eins og sjá má ef þessir tveir textar eru bornir saman. Það er því hvorki við hv. flm. þessara tveggja frv. né starfsfólk Alþingis að sakast. Hvorir tveggja stóðu rétt að málum og voru með rétt eintök af viðkomandi þskj. undir höndum allan tímann, en af tæknilegum ástæðum mun útskrift af tölvum í ríkisprentsmiðjunni Gutenberg hafa valdið þeim mun sem hér var á. Hann mun nú hafa verið leiðréttur og ný þskj. hafa verið prentuð upp og bera nú viðkomandi þingnúmer. Þau eru prentuð upp vegna þess, hv. þm., að ákveðnum atriðum í þeim þurfti að breyta, það er rétt, enda eru þskj. ekki prentuð upp nema einhverju þurfi að breyta. Þannig liggur í því. Ég vek athygli á því, herra forseti, að það hefði þá verið eðlilegt að menn hefðu gert sínar athugasemdir við þessa númerun þskj. þegar þeim var útbýtt hér í dag og þegar það var tilkynnt úr forsetastóli að svo hefði verið gert, en þá komu engar athugasemdir við þetta mál. Ég tel því fullljóst að forsetar báðir, sem unnið hafa skv. dagskrá 106. fundar, hafi unnið í fullum rétti og sú dagskrá sé rétt. Þar með tel ég að engir meinbugir hafi verið á þinglegri meðferð málsins við 1. umr. og umr. þeirri sé nú lokið og atkvgr. ein eftir. Ég bendi á að þessi mál hafa legið á borðum þm. sem þessi þingnúmer. Þess vegna þurfti eðli málsins skv. ekki afbrigði við til að taka þau á dagskrá og ég tel að forseti hafi gert rétt í því að taka þau á dagskrá þegar ekki var hægt að hafa hér umr. um önnur mál. Það lá fyrir, bæði vegna þess að ekki var hægt að koma við afbrigðum og eins vegna þess að ekki voru við frummælendur, að 10. dagskrármálið gat komið til þinglegrar umfjöllunar og það er varla hægt að lá virðulegum forsetum né þdm. að reyna að nýta þann litla tíma sem eftir lifir af þinghaldinu til að þoka málum áfram. Mér finnst það nokkuð furðulegt að menn skuli bregðast við með þessum hætti eins og hv. skrifari deildarinnar hefur gert. Ég bið hann þó að athuga að hyggist hann koma fram einhverjum athugasemdum eru tvö samhljóða mál hér á ferðinni í gegnum þingið og 1. umr. um annað þeirra er ólokið. Það er þá ekki nema velkomið að hv. skrifari noti það tækifæri til að koma athugasemdum sínum á framfæri. Það hlýtur að mega nokkurn veginn einu gilda við umr. um hvort málið hann talar.



Herra forseti. Mér þykir menn gera mikið út litlum atburði. Ég held að varaforsetar vinni hér af góðvild og samviskusemi og ég sé enga ástæðu til að vera að lasta þau störf sem þeir vinna í góðri meiningu. Ég hef aldrei orðið var við það, hvorki nú né áður, að þeir séu að ýta einhverjum sérstökum áhugamálum sínum fram með neitt óeðlilegum hætti. 1. varaforseti fór á þessum fundi eftir prentaðri dagskrá og tekur þau mál sem þar standa. 1. umr. um þetta frv. hefur hér farið fram, en ég vek nú athygli manna á því að þetta frv., án þess að ég fari að ræða það efnislega, hefur ekki öðlast lagagildi enn, það er fjarri því, og menn hafa marga möguleika til að koma skoðunum sínum um málið á framfæri og benda á kosti þess og galla. Ég held að menn geti andað léttara þess vegna. Ég vona að hér verði tekið til við afgreiðslu mála skv. því samkomulagi sem gert var í dag með þingflokksformönnum og forsetum. Það voru ákveðin mál á dagskránni sem áttu að hafa forgang á þessum fundi, þ. e. getraunir Öryrkjabandalagsins, almannavarnir, selveiðar og grunnskólar, en síðan yrðu önnur mál á dagskránni tekin til umr. ef tími ynnist til en ekki haldið uppi sérstöku fundahaldi út af þeim. Hins vegar máttu menn nota tækifærið, ef hlé yrði á öðrum málum, til þess að mæla fyrir þeim. Það varð samkomulag um þetta atriði. Fyrir mitt leyti, og ég tel að báðir skrifarar deildarinnar hljóti að vera mér sammála um það, er ég þakklátur fyrir að hafa haft tækifæri til þess og afsökun að komast hjá því að hlusta á framsöguræðu um húsnæðismál áðan.

Forseti (Ingvar Gíslason) Hv. 2. þm. Norðurl. e. hefur kvatt sér hljóðs um þingsköp, en forseti hefur ástæðu til að gefa smáyfirlýsingu áður en lýkur.



Herra forseti. Ég heyri að hæstv. forseti ætlar að gefa smáyfirlýsingu og má vera að ég þurfi að segja nokkur orð um hana þegar hún hefur heyrst. Ég hef í höndum plagg, sem hæstv. húsnæðisráðh. afhenti mér, sem átti að vera sérstakt mótboð af hans hálfu við frv. sem Sjálfstfl. lagði fram í ríkisstj. varðandi húsnæðissamvinnufélög og búsetarétt. Þetta plagg er málamiðlun hæstv. húsnæðisráðh. varðandi þetta mál sem hann afhenti Sjálfstfl. Það vill svo til að í þeirri grein sem ég er að tala um, í 96. gr. í þessari málamiðlun hæstv. ráðh., hefst einmitt b-liður með þessum orðum, með leyfi hæstv. forseta: „Með lánum skv. 11 . og 58. gr. þessara laga.“ Þetta er málamiðlunartill. hæstv. húsnæðisráðherra. Ætlar svo hæstv. forseti að lýsa því yfir í þessari deild að málamiðlunartill. hæstv. húsnæðisráðh. sé ekki meira virði en svo að hægt sé að hverfa til upphaflegs frv. undir orðunum „Prentað upp“ og þau séu undirstrikuð? Er svona einfalt að leggja fram málamiðlun í þessu máli að hægt sé að leika sér bókstaflega með pappírana? Það er grundvallarmunur á þessu tvennu. Það er grundvallarmunur á hvort gert sé ráð fyrir því að búsetafélög taki lán eftir 11. gr. húsnæðislaganna eða eftir 33. gr. Það er undir engum kringumstæðum hægt að tala um að þetta séu pennaglöp. Ég get undir engum kringumstæðum fallist á að það sé hægt að heimfæra þetta undir það að einhverjir prentarar í Gutenberg hafi búið þetta til af sjálfsdáðum. Það væri meiri tilviljunin, að þeim hafi orðið á í messunni þegar þeir prentuðu frv. og skella inn 11. gr. í staðinn fyrir 33. gr. fyrir réttan og sléttan misgáning. Auðvitað er slíkt óhugsandi með öllu. Auðvitað er kjarni málsins sá að þeir menn sem lögðu fram hin fyrri frumvörp höfðu ekki lesið þau, þeir vissu ekki hvað í þeim stóð. Þetta voru prentuð frumvörp. Þeir voru í kapphlaupi hvor við annan um hvorir flyttu frv. fyrr. Við vissum það í þessum sölum að þeir voru að metast um hver hefði þingskjalsnúmer á undan. Þetta er kjarni málsins. Þess verður svo beðið með nokkurri eftirvæntingu, herra forseti, hvort það séu bara pennaglöp að setja þarna inn 11. gr. Það er algjör merkingarmunur á frv. Ég held að það sé óhjákvæmilegt að hið síðara frv. verði undir nýju málanúmeri. Út af því sem hæstv. 1. varaforseti sagði er það öldungis rétt að í dagskrá þessa fundar er ekki talað um að það þurfi leyfi fyrir umr., enda datt mér aldrei annað í hug en að þar væri verið að tala um hin eldri frumvörp. Síðan sá ég það á borði hæstv. forseta að hann hafði leyft umr. um þetta undir þessu málanúmeri, 536, um hið nýrra málið. Nú getur alltaf komið fyrir að það verið prentvilla á dagskrá. Það kemur iðulega fyrir að forseti deildarinnar þurfi að leiðrétta prentaða dagskrá og er ekkert nýtt. Þess vegna bar þeim forseta sem sat í stóli annað tveggja að hefja umr. um hið fyrra frv. eða leita afbrigða - leita heimildar deildarinnar fyrir því að sama málanúmerið yrði þegar um svo skýran efnismun á frumvörpunum er að ræða og þarna er. Það er ekki hægt að hugsa sér meiri efnismun í sambandi við húsnæðismálin en þann hvort menn fái lánarétt eftir 11. gr. eða 33. gr. Það er ekki hægt að hugsa sér meiri mun en þann hvort menn fái 29% lán með 3.5 % vöxtum eða hvort menn fái 80% lán með 0.5% vöxtum.  (Grípið fram í: Er þetta um þingsköp?)  Þetta er um þingsköp.

Jæja já, það er fróðleg umr. um þingsköp.

Já, ég hef lært það af formanni Alþb. hvernig á að tala um þingsköp ef við liggur og get lært fljótt ef kennarinn er góður. Þetta vil ég að fram komi. Síðan óska ég þess, herra forseti, til þess að öllu réttlæti sé fullnægt, að fá að heyra hvernig þm. Framsfl. mæla fyrir frv. á eftir og það verði tekið á dagskrá þegar í stað að loknum þeim atkvgr. sem fyrir liggja þannig að hægt sé að hefja almenna umræðu um húsnæðismálin og hægt að tala um búsetaréttinn á breiðum grundvelli.



Út af öllum þessum umr. sem hér hafa farið fram þykir forseta rétt að gera athugasemdir og þær athugasemdir varða fyrst og fremst það sem hv. 2. þm. Norðurl. e. hefur haft fram að færa í þessu máli. Forseti vill taka það fram að það er almenn regla hér í þinginu, sem hver þm. veit að er fyrir hendi, að ef mistök verða á um prentun þskj. þykir sjálfsagt mál að þau séu prentuð upp. Og ég vil halda því fram að það skipti ekki öllu máli hver þessi mistök eru. Það skiptir ekki máli í sambandi við eðlismun mistakanna hvort þau eru meiri eða minni. Að því leyti til sé ég ekki neitt rangt eða óþinglegt hafi farið fram hér við það að þessi leiðrétting var gerð, að það voru lögð fram þau þskj. sem hv. flm. frv. vildu að hér kæmu fram. Það hefur m. a. s. komið skýring á því frá einum hv. flm. þessara þskj. í hverju þessi mistök lágu. Þetta varðar þá almennu reglu sem hér gildir um að prenta megi upp þskj. En ég vil líka, vegna þess að það hefur verið fundið að fundarstjórn fyrri varaforseta hér í dag, segja að ég sé enga ástæðu til að finna að þeirri fundarstjórn. Forseti hefur og sá forseti sem hér stýrði fundi í dag haft fullkominn rétt til að taka þau mál fyrir sem á dagskránni voru og það var í sjálfu sér ekki neitt samkomulag um að þau mál sem hér á dagskránni eru kæmu ekki til umræðu ef tími ynnist til eða tóm yrði á fundinum til þeirra hluta. Það er þess vegna rangt með farið, sem mér virtist koma fram hjá hv. 2. þm. Norðurl. e., að það hefði verið samkomulag um að þessi mál, sem um ræðir, og kannske fleiri kæmu alls ekki til umr. Þetta er ekki rétt með farið. En hinu er sjálfsagt rétt að gera þd. grein fyrir að um það var rætt að tími þd. til starfa væri orðinn það naumur að rétt þótti að gera samkomulag um tiltekin mál, sem á dagskránni eru, hefðu sinn forgang og þau mál eru 1., 2., 3. og 4. dagskrármál. Um þetta hélt ég að væri ekki nokkur vafi eða nokkur þyrfti að velkjast í vafa um að svo er. Þær athugasemdir sem hér hafa komið fram hjá hv. 2. þm. Norðurl. um þetta mál eru því ekki á rökum reistar. Það var fullkomlega heimilt fyrir flm. þeirra frumvarpa sem um ræðir að prenta upp þau þskj. sín, ekki síst þegar það er komið í ljós að það voru ýmiss konar tæknileg mistök, sem þarna áttu sér stað, sem hv. flm. gátu ekkert að gert eða við gert. Þetta er skoðun forseta þessarar deildar og geta menn svo eftir þessa yfirlýsingu haldið áfram að ræða þingsköp, en ég vona hins vegar að svo þurfi ekki að vera. Eigi að síður hafa nú allmargir beðið um orðið og ég mun að sjálfsögðu veita hæstv. félmrh. orðið um þingsköp og síðar tveimur hv. þm. sem þegar hafa beðið um orðið. En þetta er álit forseta þessarar deildar og verður það að ráðast hvaða skoðun eða hvaða gildi hv. þdm. leggja í orð forseta.



Herra forseti. Að sjálfsögðu hafa orðið mistök í sambandi við meðferð þessa máls hér í Nd. þar sem tekið er mál á dagskrá sem reiknað var með að yrði ekki á dagskrá og enn fremur var ekki gert viðvart um það til að a. m. k. ráðh. húsnæðismála gæti verið viðstaddur til að hlusta á þær umr. þó að það kannske hefði ekki breytt neinu í höfuðdráttum. Ég vil rifja upp vegna þess sem komið hefur fram hjá hv. 2. þm. Norðurl. e., að við afgreiðslu húsnæðislaga á síðasta ári varð samkomulag um það milli stjórnarflokkanna að skipa sérstaka nefnd til að semja frv. til l. um húsnæðissamvinnufélög og búsetarétt. Í þessa nefnd voru skipaðir fulltrúar flokkanna. Það voru Jóhann Einvarðsson, sem var formaður nefndarinnar, Friðrik Friðriksson hagfræðingur, Magnús L. Sveinsson skrifstofustjóri, Páll R. Magnússon húsasmíðameistari og Stefán Guðmundsson alþm. Sigurður Magnússon kjarneðlisfræðingur tók sæti Friðriks Friðrikssonar 19. febr. s. l. Þessi nefnd skilaði frv. til ráðh. í lok aprílmánaðar s. l. og þann 30. apríl var þetta frv. lagt fyrir ríkisstj. og vísað til þingflokka stjórnarflokkanna. Það þarf ekki að lýsa því hér að þetta mál var síðan til meðferðar. Þingflokkur Framsfl. afgreiddi þetta mál strax, samþykkti það til framlagningar fyrir sitt leyti, en þingflokkur Sjálfstfl. ekki. Það var því ljóst núna þegar komið var fram í júnímánuð að þetta mál mundi ekki fá þá afgreiðslu að hægt væri að afgreiða það á þessu þingi.

Ég vil biðja hæstv. ráðh. að vera stuttorðan og ræða um galla á þingsköpum.

Ég skal reyna það, herra forseti, ég vil aðeins lýsa aðdraganda á þessu máli. Það var ákveðið af minni hálfu þegar sýnt var að ekki yrði hægt að leggja þetta frv. fram sem stjfrv. hér á Alþingi, að leggja þetta mál fyrir þá mþn., sem ákveðið er að skipa fulltrúum frá öllum þingflokkum og ég hef óskað eftir tilnefningu í, og gera ráð fyrir að hún mundi skoða sérstaklega frv. þessarar umræddu nefndar milli þinga til að hægt væri að leggja það fram á haustþingi. Það sem hefur síðar skeð er það, sem allir vita, að einstaka þm. hafa ákveðið að taka þetta frv., sem er samið af þessari nefnd, og gera það að sínu. Ég ætla ekki að ræða það hér hvernig þessi mistök urðu, en vegna ummæla hv. 2. þm. Norðurl. e. vil ég benda á að það var reynt og hefur verið reynt allar götur síðan nefndin skilaði þessu frv. og formaður nefndarinnar, sem er Jóhann Einvarðsson, hefur reynt ítrekað að ná samkomulagi og ekki tekist. Það er ósköp einfalt. Þess vegna varð niðurstaðan sú að ekki var grundvöllur til að leggja þetta frv. fram sem stjfrv. og þar af leiðandi var ekki möguleiki á að leggja frv. fram í þeirri myndi sem nefndin gekk frá því og það liggur fyrir frá minni hálfu til mþn. sem ég talaði um. Ég ber enga ábyrgð á því hvernig einstakir þm. leggja þetta frv. fyrir Alþingi í dag.



Ég held nú að í sambandi við lokaorð hæstv. ráðh. sé það sannleikurinn að hvorki forseti né ráðherrar beri neina ábyrgð á því hvernig þm. bera fram sín frv. eða um hvaða efni það verður. Þm. hafa sinn rétt sem slíkir til að bera fram sín frumvörp og þurfa reyndar hvorki að spyrja ráðh. né forseta að því. Og ég held að það sé meginkjarninn í þessu að það hefur verið gert. En ýmsir hv. þm. hafa tekið sig fram um að bera fram frumvörp sem þeir bera fyrir brjósti og ég finn ekki að það sé neitt við það að athuga, hvað svo sem líður efni þessara frumvarpa eða hvað hver og einn kann að álíta um efni og persónulega afstöðu sína til þeirra frumvarpa sem fram koma. En hér eru enn allmargir á mælendaskrá um þingsköp og nú er komið fram yfir þann tíma sem til stóð að fundur stæði. Ég leyfi mér nú að fara fram á að hv. þdm., sem koma til með að hafa orðið, tali mjög stutt og knappt og haldi sig sem mest að því að ræða um þingsköpin.



Herra forseti. Ég skora nú á forseta að halda þannig á fundarstjórninni að það verði rætt um þingsköp hið fyrsta þannig að menn geti komist að þeim verkum sem liggja fyrir Nd. Það hefur verið rætt að undanförnu um brýna nauðsyn þess að ljúka þinginu næstu sólarhringa og þegar hv. þm. bregðast við með þeim hætti eins og hv. þm. Halldór Blöndal gerði hér áðan er það staðfesting á nauðsyn þess að þm. þurfa að fara að komast í frí eftir þau miklu störf sem hafa verið lögð á þm. að undanförnu. Hitt, sem hæstv. félmrh. vék að áðan, er innra mál stjórnarflokkanna sem mér kemur ekki við að öðru leyti en því að það má benda á að það sem snýr að almenningi, að Framsfl. hefur verið beygður í húsnæðissamvinnufélagamálinu þrátt fyrir ítrekaðar yfirlýsingar hæstv. félmrh. í þeim efnum, er ekkert nýtt, en það liggur nú fyrir í staðfestum þskj., bæði prentuðum og prentuðum upp.



Herra forseti. Mér sýnist þessi umr. komin langt út fyrir það að geta talist vera um þingsköp og á það reyndar bæði við hv. síðasta ræðumann og hæstv. félmrh. Ég heyri ekki annað en það sé fullkomið samkomulag um að láta fyrstu fjögur málin hafa forgang og vil ég eindregið mælast til þess að menn geri það, gangi til afgreiðslu á fyrstu fjórum málunum. Svo geta menn haldið áfram að karpa um þingsköp eða þingsköp ekki.



Herra forseti. Ég skal reyna að hafa orð mín fá. Ég er mjög sáttur við túlkun virðulegs forseta áðan og vonast til að við þurfum ekki að deila lengur um þau efnisatriði málsins. Til frekari skýringar, ef það mætti verða til að menn skildu hvað gerðist, vil ég taka það fram að starfsmenn Alþingis hafa tjáð mér eftir samtöl við starfsmenn Ríkisprentsmiðjunnar Gutenberg að ástæður þessarar misprentunar hafi verið þær að fleiri en ein útgáfa af téðu frv. hafi verið tilbúnar, settar inn í prentsmiðju, og fyrir smávægileg mistök, eins og þau að styðja á rangan takka, hafi öfug útgáfa komið fram í fyrra tilfellinu. Ég bendi mönnum á það, trúi þeir ekki þeim ásetningi flm. í báðum tilfellum að leggja fram frv. óbreytt eins og það kom frá nefnd hæstv. félmrh., að greinargerð okkar stjórnarandstöðuþm. hefst á því að við leggjum fram óbreytt frv. eins og það kom frá nefndinni. Ég vil taka fram vegna orða hæstv. félmrh. áðan að í framsöguræðu minni óskaði ég eftir nærveru hans, mætti hún verða okkur í té látin, en það var upplýst að félmrh. væri ekki viðstaddur. Engu að síður sætti ég mig við að halda áfram máli mínu og ljúka umr.



Herra forseti. Það er stutt athugasemd út af orðum hæstv. félmrh. Ég vísa því algerlega á bug, sem hæstv. félmrh. hélt hér fram, að orðið hafi mistök í deildinni og mál hafi verið tekið á dagskrá sem ekki átti að ræða. Það er upplýst af hæstv. forseta að ekkert hafi verið því til fyrirstöðu og um það samkomulag raunar, og undir það tók hv. þm. Páll Pétursson þingflokksformaður framsóknarmanna, að ef tóm gæfist til gætu öll þau mál sem á dagskránni eru komið til umr. Ég vil upplýsa hæstv. ráðh. um að um kl. 17.50, þ. e. tíu mínútum fyrir sex, var umr. lokið um þetta mál. Enn voru þá eftir 40 mínútur til þess tíma að hæstv. forseti hafði ákveðið atkvgr., en ekkert mál til að ræða. Búið var að taka fyrir þau mál sem lögð var áhersla á af þeim sem hér ráða ferðinni, en þó eftir tími sem hefði getað verið til umráða fyrir önnur mál ef einhver hefði verið hér við til að mæla fyrir þeim. Hæstv. ráðh. sagði að það hefði a. m. k. átt að gera honum viðvart. Hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon upplýsti það hér að hann hefði óskað eftir því að ég sem forseti gerði ráðstafanir til að athuga um nærveru eða fjarveru hæstv. félmrh. Hann var fjarverandi þannig er ekki við forseta að sakast, heldur hæstv. ráðh. sjálfan. Þetta vildi ég að kæmi fram. Ég segi enn: Ég er enginn æðsti dómari í þessum efnum. Mér getur orðið á eins og öðrum. En ég sé ekki enn og hef ekki verið um það sannfærður að hér hafi nein mistök átt sér stað. Ég heyri að hæstv. forseti deildarinnar er mér sammála og er hann miklu reyndari í forsetastarfi en ég.



Herra forseti. Ég ætla ekki að deila við hæstv. forseta um úrskurð hans varðandi uppprentun þskj. Ég hef mínar skoðanir á því, en ræði það ekki hér frekar. Forseti hefur kveðið upp sinn úrskurð. Það hefur verið greint hér frá því um hvað var samið varðandi afgreiðslu mála hér í dag. Ég staðfesti að samið var um það að mál 1, 3 og 4 skyldu hafa forgang og hin málin, sem á dagskránni eru, skyldu verða rædd ef tími yrði til. Hæstv. félmrh. sagði í sinni ræðu: Að sjálfsögðu hafa orðið hér mistök. Ég tek undir þau orð. Það urðu hér mistök, en ekki endilega þau að byrjað var að ræða 10. málið á dagskránni sem mér skilst að hafi verið rætt. Það voru í sjálfu sér ekki mistök fyrst tími var til. En mistökin eru þau hjá hæstv. starfandi forseta að láta ljúka umr. Það tel ég að hafi verið mistök. Honum var fullkunnugt um að málsvarar Sjálfstfl. í húsnæðismálum voru ekki í þingsalnum og þess vegna var ekki rétt að ljúka þessari umr. Ég tel að úr því sem komið er verði ekki við annað unað en hér fari fram umr. um húsnæðismál og það getum við gert síðar í kvöld eða í nótt eftir atvikum þegar við höfum lokið afgreiðslu þeirra forgangsmála sem við höfum um samið. Þá skulum við taka til við að ræða húsnæðismál og það getum við gert með því að ræða 9. mál á dagskrá.



Herra forseti. Ég vek athygli á því að þegar hann kvað upp sinn úrskurð komst hann svo að orði að það skipti ekki máli um eðlismun mistakanna hvort þau eru meiri eða minni.



Forseti hefur engu við að bæta það sem hann hefur sagt um þetta og þessum umr. um þingsköp er lokið. Ætlunin var nú að hafa hér atkvgr. kl. hálfsjö, en af því getur ekki orðið. Það er komið fram yfir þann fundartíma sem til stóð. Nú er fundi frestað í rúma tvo klukkutíma og fundi verður fram haldið þegar klukkan er korter gengin í tíu. –(Fundarhlé.]



Herra forseti. Þegar sú brtt., sem borin var upp í gær, var samin leit ég svo á að að þeirri brtt. samþykktri væri 2. gr. frv. sjálffallin þar sem með 1. gr. væri þá búið að samþykkja fræðsluskyldu í níu ár, en í 2. gr., eins og málið liggur fyrir, stendur að grunnskólinn sé tíu ára skóli. Með þeirri brtt. sem hér er flutt er lagt til að 2. gr. í frv. falli brott eins og Páll Dagbjartsson, hv. 1. þm. Norðurl. v., flutti það. Með brottfalli þeirrar greinar er 2. gr. í grunnskólalögunum óbreytt eins og hún hefur verið, þ. e. þar er gengið út frá því að grunnskóli sé níu ára skóli.



Herra forseti. Ég hef ekki fengið þessa brtt. í hendur. Ég held ég verði að biðja um að fá örlítinn frest á þessari umr. þar sem þessi brtt. er nýtilkomin og hafði ekki verið útbýtt þegar fundi var frestað í dag. Ég vildi gjarnan fá að kynna mér það í grunnskólalögum um hvað þetta mál fjallar.

Þessari brtt. var lýst áðan og gefin afbrigði fyrir því að hún mætti koma fyrir.

Það er komið í ljós að þm. eru önnum kafnir við að flytja frv. sem eru allt önnur frv. en þeir ætla að flytja og hæstv. forseti segir að það skipti svo sem ekki máli því að hægt sé að endurprenta frv. og setja svo „Prentað upp“ og heiti nýtt þingmál. Svo kemur í ljós að samþykkt er við 2. umr. um þetta mál brtt. frá hv. þm. sem er allilla hugsuð. Það er kannske ókurteisi að þm. fái að kynna sér þau lög sem málið snertir. Ég óska eftir að það verði gert hlé á umr. og mér gefist tími til að ná í lagasafn og sjá hvernig þetta fellur saman við heildargrunnskólalögin úr því að svo illa tókst til sem raun ber vitni eftir atkvgr. í gær.

Það verður fúslega veitt að hv. þm. fái að gera hlé á máli sínu.



Herra forseti. Það er hugsanlegt að draga till. til baka og láta greinina fara í gegn eins og hún er ef hv. 2. þm. Norðurl. e. leggur kapp á það. Ég mun ekki gera það strax, en hugsa mig um tvisvar áður en ég held því til streitu að láta framkvæma þessa leiðréttingu ef það er vonlaust að menn taki því með skilningi að þessi breyting þýðir það eitt að greinin í grunnskólalögunum er óbreytt eins og hún var í gær og hv. 2. þm. Norðurl. e. var fullkunnugt um hvernig hún var.



Herra forseti. Það er sennilega vegna þess að ég er illa að mér í þingsköpum, en ég man ekki eftir því að þm. hafi verið gefinn kostur á að gera hlé á máli sínu og það er veitt og síðan er umr. um málið haldið áfram eins og ekkert hafi í skorist. Ég vil fá úrskurð forseta á því hvort hann líti svo á að ég sé búinn með heila ræðu eða hvort ég hafi gert hlé á ræðu minni - eða hvernig hljóðar úrskurður hæstv. forseta?



Ætlun forseta var að gefa hv. þm. tækifæri til þess að gera hlé á ræðu sinni og kanna mál sín betur, en hins vegar voru engin loforð um það að aðrir hv. þm. mættu ekki tala í málinu. Og nú hafði kvatt sér hljóðs hv. 5. þm. Vestf. og hann fékk orðið og átti til þess fullan rétt.