Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hæstv. forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um aðgerðir í sjávarútvegi sem er staðfesting á brbl. sem sett voru á sl. sumri. Þá var gert ráð fyrir því að ekki yrði greiddur út hluti af endurgreiddum uppsöfnuðum söluskatti heldur yrði hann geymdur í Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins. Með tilliti til þeirra breyttu aðstæðna sem orðið hafa síðan þessi ákvörðun var tekin þykir einsýnt að nauðsynlegt sé að greiða þennan söluskatt út eins fljótt og verða má. Hér er um að ræða 136,5 millj. kr. sem lagt er til að greiðist í sama hlutfalli og verið hafði á árinu 1987 þegar þessar greiðslur fóru fram. Þar sem verulegar umræður hafa orðið um þetta mál að því er varðar annað mál sem nýlega var hér til afgreiðslu, þá vænti ég þess að hv. sjútvn. sjái sér fært að afgreiða málið hið allra fyrsta þannig að fjármunir þessir geti komið til greiðslu nú á næstu dögum. Ég vil að lokinni þessari umræðu leggja til að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.



Herra forseti. Hér er á ferðinni frv. sem segja má að menn hafi búist við að yrði fjallað um nokkuð fyrr. Það hefur legið dálítið án þess að það væri tekið til afgreiðslu. Það má kannski segja að aðalatriði frv. sé það að verið er að samþykkja brbl. sem gefin voru út í sumar en þó með ansi miklum breytingum og þeim breytingum helst að fallið er frá aðalatriði brbl., þ.e. því að uppsafnaður söluskattur skuli endurgreiddur til fiskvinnslunnar, en ég hefði einmitt haldið að sá hluti málsins hefði þurft að vera kominn fyrr til afgreiðslu hér á hv. Alþingi til þess að fyrirheit um þessa endurgreiðslu yrðu efnd fyrr. Vera má að þegar sé farið að endurgreiða þetta og væri fróðlegt að heyra hvað ráðherra segir um það. Það má vera að svo sé. En eins og staðan er í fiskvinnslunni nú hefði ekki veitt af því að það væri gert. Ég held að það sé ekki úr vegi að lofa hv. þm. að heyra rökin fyrir brbl. til að minna menn á hvað þeir voru þá framsýnir og sáu vel fyrir hvernig hlutirnir mundu ganga fyrir sig og hversu einföld þau ráð voru sem áttu að duga til þess að draga úr þenslu og verðbólgu eins og þar segir. Með leyfi forseta ætla ég þá að lesa upp það sem forseti Íslands gjörir kunnugt með brbl.: "Forseti Íslands gjörir kunnugt: Sjútvrh. hefur tjáð mér að brýna nauðsyn beri til að grípa nú þegar til efnahagsráðstafana til þess að hemja verðbólgu og treysta jafnvægi í þjóðarbúskapnum. Þar á meðal séu ráðstafanir í sjávarútvegi til að draga úr þenslu og jafna aðstöðu milli greina innan sjávarútvegsins. Hafa þeir flokkar sem að ríkisstjórninni standa tekið inn í stjórnarsáttmála sinn ákvæði þar að lútandi." Ég held að það sé ástæðulaust að hafa fleiri orð um þetta annað en það að mikið voru þeir ráðherrar og sú ríkisstjórn framsýn sem gerði þessa hluti sem upphafsverk sín og töldu það að þessir hlutir væru nauðsynlegir kannski fyrst og fremst til þess að hemja verðbólgu og draga úr þenslu. Þetta mál kemur til umfjöllunar í sjútvn. þar sem ég á sæti og við lítum sjálfsagt á þetta og fjöllum um það í nefndinni. Og varla mun á okkur nefndarmönnum standa að flýta málinu hér í gegnum deildina.



Herra forseti. Hér er um að ræða aðgerð sem tvímælalaust er nauðsyn að framkvæma eins og sakir standa. Hins vegar er mikil spurning um það hvort hér sé nóg að gert og ég dreg það í raun í efa. Það má einnig velta því fyrir sér hvers vegna sá vandi sem nú steðjar að í sjávarútvegi var svo vandséður fyrir fram eins og hv. síðasti ræðumaður benti á. Á sl. vori virtist allt benda til þess, allar þær upplýsingar sem fyrir lágu, að uppsafnaður söluskattur í sjávarútvegi væri vænleg matarhola þar sem finna mætti fé fyrir ríkissjóð og ég minnist þess að um það var rætt í stjórnarmyndunarviðræðum í vor. Nú er hins vegar allt annað upp á teningnum og það sýnir okkur kannski hversu sveiflukenndur aðalatvinnuvegur okkar er og líka hversu vandséð þróun hans getur verið fyrir fram nema þá að einhverjum stærðum hafi hreinlega verið haldið leyndum í efnahagsdæminu í vor. Síðan er annað í þessu máli. Það er dálítið vafasamt þegar verið er að leggja launaskatt á atvinnugrein sem greinilega þarf síðan að styrkja með hinni hendinni. Það er tekið með annarri og stutt með hinni. Það einhvern veginn gengur ekki alveg upp í mínum huga. En ég hlýt samt að fallast á það að þetta er aðgerð sem þarf að framkvæma eins og nú stendur.