Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir nál. um frv. til breytinga á lögum um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins. Eins og fram hefur komið hafa spunnist talsverðar deilur um þetta frv. og þær breytingar sem fyrirhugað er að gera á Hagræðingarsjóði samkvæmt því. Hefur það áður komið fram í umræðum hér í þingsölum. Helsta ágreiningsefnið er sú fyrirhugaða breyting að selja veiðiheimildir sjóðsins og láta þær alfarið standa undir kostnaði við rannsóknir Hafrannsóknastofnunar. Virðulegi forseti, ég tel að þarna sé farið inn á mjög jákvæða braut þar sem atvinnuvegunum er í ríkari mæli en tíðkast hefur gert að standa undir kostnaði við rannsóknir sem eru í þeirra þágu. Ég tel að af þessu muni timbrast nokkur gifta í framtíðinni. Vegna þess að hlé hefur orðið á þessari umræðu, vegna jólahalds, tel ég rétt að hlaupa hér léttilega á þeim meginbreytingum sem fram koma í frv. Þær meginbreytingar felast í fyrsta lagi í því að sjóðurinn fær nú úthlutað fast 12.000 tonnum. Áður hafði hann til ráðstöfunar kvóta sem hann fékk annars vegar vegna veiðiheimilda þeirra skipa sem hann keypti eða átti að kaupa og hins vegar vegna álags á aflamarki vegna úthlutunar á óunnum fiski. Ég tel að þessi breyting sé mjög til bóta og ég hygg að um hana sé ekki ágreiningur. Við sjáum það t.d. að útflutningur á óunnum fiski minnkar nú ört og samkvæmt frétt í Morgunblaðinu í dag voru einungis flutt út 29.430 tonn af ísuðum fiski árið 1991 en árið á undan voru þau 46.745. Hefði fyrra lag verið haft á að afla sjóðnum veiðiheimilda væri það miklu óvissara en er núna. Einnig er rétt að taka það fram að sjóðnum tókst aldrei í núverandi formi að kaupa skip og þar af leiðandi fékk hann aldrei neinar veiðiheimildir samkvæmt því. Í öðru lagi er sú breyting sem ég drap á hér áðan að öllum tekjum af sölu veiðiheimilda sjóðsins er nú varið til hafrannsókna. Rétt er að það komi fram að hafrannsóknir á að auka verulega. Það er tekið sérstaklega fram í grg. með þessu frv. að nota eigi féð til að kosta verulega auknar rannsóknir einkum á sviði fjölstofnarannsókna. Auðvitað hefði átt að vera búið að gera þetta fyrir lifandi löngu og í rauninni er mjög furðulegt að þjóð, sem byggir tilveru sína á sjávarútvegi í jafnríkum mæli og Íslendingar, skuli ekki hafa hafist handa um þetta miklu fyrr. Mér þykir rétt að geta þess að þegar ég var við nám í Bretlandi fyrir margt löngu höfðu menn þegar byrjað á þessu árið 1979 og þótti mikil bót að. Ég tel að þessar rannsóknir séu mjög nauðsynlegar til þess að finna út það samspil sem er milli tveggja mikilvægra stofna og við byggjum afkomu okkar á, þ.e. þorsksins og loðnunnar. Ég vil ítreka að hér er mikið framfaraspor stigið og meira en réttlætanlegt að nota tekjur af sölu aflaheimilda til að kosta þessa löngu tímabæru nýbreytni. Í þriðja lagi var upphaflega áætlað að fella alveg út heimildir, sem eru í núgildandi lögum um Hagræðingarsjóð, til að veita forkaupsrétt til þeirra byggðarlaga sem höfðu tapað kvóta vegna sölu fiskiskipa. Nú hafa menn dregið í efa að þetta ákvæði hafi raunverulega verið þess megnugt að skila nokkru. Menn töldu ólíklegt að í þessu gæti falist umtalsverð aðstoð sem kynni að koma í veg fyrir að kvóti færi burt úr byggðarlagi með sölu skipa. Af þeim ástæðum var það svo að í upphaflega frv. sem hæstv. sjútvrh. lagði fram var ekki gert ráð fyrir neinum heimildum til að veita byggðarlögum í erfiðleikum forkaupsrétt. Sá þingmaður sem hér stendur og fleiri mæltu gegn þessu í umræðum um frv. Við töldum nauðsynlegt að hafa inni vissan forkaupsrétt. Og ég minnist þess að hv. 1. þm. Austurl. tók undir það. Sökum þessa flytur meiri hluti sjútvn. brtt. þar sem gert er ráð fyrir að fjórðungi þeirra aflaheimilda sem sjóðurinn hefur til ráðstöfunar megi verja með þessum hætti. Rétt er að geta þess að áður var í gildi ákvæði um að allt að helmingi veiðiheimildanna mætti nota með þessum hætti. En auðvitað er rétt að taka það fram að sjóðurinn leigir í rauninni sínar veiðiheimildir. Þær eru einungis leigðar til árs í senn þannig að hér hefði hvort sem er aldrei orðið um varanlega aðstoð að ræða. Eigi að síður tel ég jákvætt og lofsvert hversu rösklega hæstv. sjútvrh. tók undir þetta sjónarmið og gaf fylgi sitt við þessum breytingum. Í fjórða lagi er rétt að taka það fram að nú er alveg fellt í burt ákvæði sem gat gert sjóðnum kleift að gefa kvóta, að láta af hendi endurgjaldslaust kvóta til byggðarlaga sem voru í erfiðleikum. Eins og ég hef þegar drepið á þá felst í þessu skammvinn stoð. En þetta ákvæði var eigi að síður inni í núgildandi lögum. Gert er ráð fyrir að fella þetta algerlega brott. Í fimmta lagi er hlutfall úreldingarstyrkja hækkað úr 10% í 30%. Það er rétt að geta þess að á gildistíma núverandi laga hefur sjóðnum aldrei borist fullgild umsókn. Sennilega vegna þess að menn telja að 10% sé alls ekki nægilega hátt hlutfall til þess að koma skipi úr notkun. Nú er það hækkað upp í 30%. Ég tel þetta mikið framfaraspor og rétt er að það komi fram að sjóðurin hefur nú 600 millj. kr. til umráða í þessu skyni. Samkvæmt lögum er gert ráð fyrir að hæsti styrkur geti aldrei orðið hærri en 50 millj. kr. Þannig gæti sjóðurinn tekið þátt í að úrelda tólf skip með því að ganga á eigið fé sjóðsins. Þar að auki hefur hann nú 80 millj. kr. tekjur árlega. Þannig að ljóst er að sjóðurinn hefur umtalsvert svigrúm til að sinna úreldingarhlutverki sínu. Þetta er mjög mikilvægt, ekki síst nú á tímum þegar umframafkastageta flotans eykst eftir því sem kvótinn og stofnarnir minnka. Í sjötta lagi er inni í þessum lagadrögum bráðabirgðaákvæði sem full samstaða er um. Þar er gert ráð fyrir að þeim 12.000 tonnum sem sjóðurinn hefur til umráða á þessu kvótaári verði úthlutað ókeypis núna. Eins og ég sagði eru menn sammála um bráðabirgðaákvæðið. Ég hygg að enginn ágreiningur sé heldur um það að aukning úreldingarstyrkja úr 10% af húftryggingarverðmæti upp í 30% er mjög jákvætt. Sömuleiðis tel ég að menn séu sammála um að breyta tilurð veiðiheimilda sjóðsins þ.e. að það sé miklu öruggara fyrir starfsemi sjóðsins að láta hann fá fastan stofn. Hins vegar er alveg ljóst að mjög djúpstæður ágreiningur er í nefndinni og á Alþingi um þann þátt lagafrv. sem gerir ráð fyrir að tekjur af sölu veiðiheimilda verði notaðar til að standa straum af auknum hafrannsóknum. Í framhaldi af þessu er nauðsynlegt að láta þess getið að þau ákvæði sem gert er ráð fyrir að verði í hinum nýju lögum um söluna eru að meginstofni nákvæmlega þau sömu og eru í núgildandi lögum. Hér er því ekki um nýmæli að ræða að því leyti. Nýmælið felst í því að tekjunum af veiðiheimildunum er varið til þess að standa straum af hafrannsóknum nú. Menn hafa látið svo um mælt að með þessu sé verið að brjóta í blað og verið að taka upp auðlindaskatt. Þetta kemur t.d. fram í nál. hv. minni hluta sjútvn. þar sem segir svo, með leyfi forseta: ,,Hér er því stigið fyrsta skrefið til að afla tekna í ríkissjóð af sölu veiðiheimilda og að koma á auðlindaskatti.`` Ég hlýt að mótmæla þessu vegna þess að ef verið er að stíga skref til auðlindaskatts með því að selja veiðiheimildir Hagræðingarsjóðs, þá er það vitaskuld ekki fyrsta skrefið. Það skref var þá stigið í tíð fyrrv. ríkisstjórnar sem setti lögin og markaði þá braut sem við erum nú að feta fram, þ.e. að selja veiðiheimildir sjóðsins á gangverði. Þannig að það er fráleitt að fallast á að verið sé að koma á einhverjum nýjum auðlindaskatti. Sé um auðlindaskatt að ræða þá er það ekkert annað en framhald á fyrri auðlindaskatti sem fyrrv. ríkisstjórn kom á. Ég tel einnig rétt að í þessari umræðu komi fram að þeir menn sem skrifa undir þetta minnihlutaálit og telja að hér sé um auðlindaskatt að ræða töldu ekki allir svo þegar verið var að ræða þetta mál við 1. umr. né heldur árið 1990. Frsm. minni hlutans, sem væntanlega mun lesa nál. minni hluta nefndarinnar á eftir, þar sem segir að hér sé um auðlindaskatt að ræða, hafði mýmörg tækifæri til þess í 1. umr. að láta þessa skoðun sína koma fram. Hv. 1. þm. Austurl., Halldór Ásgrímsson, gerði það ekki. Hann sagði hins vegar, ef ég man rétt, að með þessu væri verið að stíga nær skatti. En hann hefur sem sagt breytt um skoðun. Þegar hann ræddi þetta mál við 1. umr. þá kom sú skoðun ekki fram hjá honum að hér væri um auðlindaskatt að ræða. En í minnihlutaálitinu, sem hann á aðild að, kemur skýrt fram að hann hefur skipt um skoðun. Og ég tel að hinn mæti þingmaður, hv. 1. þm. Austurl., Halldór Ásgrímsson, skuldi eiginlega þinginu skýringu á þessum sinnaskiptum sínum. Það er jafnframt athyglisvert að skoða ummæli hv. þm. Stefáns Guðmundssonar. Í ummælum sínum hefur hann komið fram þeirri skoðun að hér sé alfarið um auðlindaskatt að ræða, þ.e. sala veiðiheimilda Hagræðingarsjóðs sé ekkert annað en auðlindaskattur. Þess vegna er fróðlegt að kanna viðhorf þessa ágæta þingmanns sem fram kom í umræðum um Hagræðingarsjóð í efri deild 2. maí 1990. En þá sagði hv. þm. Stefán Guðmundsson, með leyfi forseta, þegar hann mælti fyrir áliti 1. minni hluta sjútvn.: ,,1. minni hl. leggur áherslu á að með þessu fyrirkomulagi er ekki verið að stíga skref í átt að auðlindaskatti. Sjóðnum er fyrst og fremst ætlað að stuðla að fækkun fiskiskipa og bæta þannig rekstrargrundvöll þeirra skipa sem eftir verða í flotanum. Öllum tekjum sjóðsins verði varið til að stuðla að fækkun fiskiskipa og engu af þeim er ætlað að renna til samneyslunnar í þjóðfélaginu. Því er hér um lokaðan sjóð að ræða sem fyrst og fremst mun vinna fyrir sjávarútveginn í heild. 1. minni hl. hafnar með þessu alfarið þeirri skoðun að með stofnun sjóðsins sé verið að leggja auðlindaskatt á sjávarútveginn.`` Þetta er furðulegt að lesa í ljósi þeirra ummæla sem hv. þm. hefur síðan haft. Rétt er að vekja athygli á því að í frv. sem liggur frammi til laga um Hagræðingarsjóð segir í 4. gr., með leyfi forseta: ,,Sjóðurinn [þ.e. Hagræðingarsjóður] skal standa stofnuninni [þ.e. Hafrannsóknastofnun] jafnharðan skil á innheimtum tekjum.`` Með öðrum orðum, það má jafna þessu við að hér sé verið að setja innheimtar tekjur í lokaðan sjóð sem Hafrannsóknastofnum hefur til þeirrar ráðstöfunar sem hún vill. Það skilyrði að hér sé um lokaðan sjóð að ræða er því áfram uppfyllt. Og það er líka alveg ljóst að með því að taka afgjaldið, sem kemur inn fyrir leigu veiðiheimildanna, og láta það renna til eflingar hafrannsókna þá hljóta menn að vera að stuðla bættum rekstrarskilyrðum sjávarútvegsins. Þannig að þau rök sem þingmaðurinn hafði árið 1990 fyrir því að hér væri ekki um auðlindaskatt að ræða hljóta að gilda núna nema þingmaðurinn hafi af einhverjum hvötum, sem ég ekki skil --- og ég hefði gjarnan viljað fá hann til að upplýsa hér --- skipt um skoðun. Það hefur líka komið fram að hér sé um auknar álögur á sjávarútveginn að ræða og ég geri ráð fyrir því að hv. þm. Steingrímur Jóhann Sigfússon muni koma upp á eftir og lesa langan lista um það sem hann kallar auknar álögur á sjávarútveginn sem núv. ríkisstjórn hefur komið á.

Rétt.

Já, þarna sést hve hugur minn er í nánum tengslum við hug hans eða kannski er bara svona auðvelt að lesa hug alþýðubandalagsmanna. Kannski hef ég meiri reynslu af því en aðrir í þessum sal. En ég vildi einungis að það kæmi fram að við erum sammála um þetta. Ég held að það sé ekkert hægt að segja annað en að hér sé um auknar álögur að ræða. Það er ekki hægt að segja annað. En lítum nú á það hvernig menn fóru að því að réttlæta þær álögur sem einnig hefðu verið lagðar á sjávarútveginn samkvæmt núgildandi lögum sem hv. þm. Steingrímur Jóhann átti þátt í að setja og er afskaplega ánægður með. Það kemur nefnilega fram í minnihlutaálitinu. Þar segir svo, með leyfi forseta: ,,Því er haldið fram að hér sé ekki um nýjar álögur á sjávarútveginn að ræða. Það er ekki rétt og er engan veginn sambærilegt við ráðstöfun fjárins til úreldingar fiskiskipa. Sú ráðstöfun hefði komið fljótt fram í auknum tekjum flotans vegna hagkvæmari reksturs.`` Það hlýtur að liggja í augum uppi að ef menn taka fé fyrir veiðiheimildir og nota til að kanna betur ástand stofna, nýja stofna og möguleika á að fá meiri tekjur úr sjónum þá hljóta menn líka að vera sammála um að það skili sér í auknum tekjum vegna hagkvæmari rekstrar. Þetta liggur í augum uppi þannig að þessi rök falla um sjálf sig. 

Hvað á að ráða marga nýja fiskifræðinga?

Hér er spurt: Hvað á að ráða marga nýja fiskifræðinga? Það er nú svo að skortur er á fiskifræðingum þannig að það fellur um sjálft sig. Það vantar fiskifræðinga vegna þess að fáir þeirra hafa komið heim eða hafa lokið námi. Ég gæti farið í langt mál um af hverju það stafar en ég ætla ekki að gera það núna, hv. þm. Kristinn H. Gunnarsson. Virðulegur forseti. Eins og ég hef samviskusamlega tíundað hér þá ríkir verulegur ágreiningur um ýmis grundvallaratriði í þessu frv. Fjölmörgum aðilum var stefnt á fund sjútvn. og það er rétt að fram komi að hjá þessum aðilum, ég hygg nær öllum hagsmunaaðilum sem komu til fundar við nefndina, hafi mikil andstaða komið fram við sölu veiðiheimilda. Hins vegar voru menn líka jákvæðir gagnvart þeirri breytingu sem felst í að hækka styrkinn til úreldingar úr 10% upp í 30%. Ég vil að lokum, virðulegur forseti, lesa stafrétt nál. það sem gert var fyrir jól með svo vasklegum hætti. Það er stutt enda tók ekki langan tíma að semja það. Það er svohljóðandi: ,,Nefndin hefur fjallað um frumvarpið og fengið um það umsagnir frá Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands, Fjórðungssambandi Vestfirðinga, Sambandi sveitarfélaga í Austurlandskjördæmi, Sambandi sveitarfélaga á Suðurnesjum, Samtökum sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu og Samtökum sunnlenskra sveitarfélaga. Nefndinni barst jafnframt greinargerð frá sjávarútvegsráðuneytinu. Þá fékk nefndin á sinn fund Þórð Skúlason frá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Þorstein Gíslason frá Fiskifélagi Íslands, Helga Laxdal frá Vélstjórafélagi Íslands, Svein Hjört Hjartarson frá Landssambandi íslenskra útvegsmanna, Árna Benediktsson frá Íslenskum sjávarafurðum hf., Sturlaug Sturlaugsson og Kristin Pétursson frá Samtökum fiskvinnslustöðva, Benedikt Valsson frá Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands, Hólmgeir Jónsson frá Sjómannasambandi Íslands, Bjarka Bragason og Guðmund Malmquist frá Byggðastofnun, Snæ Karlsson frá Verkamannasambandi Íslands, Örn Pálsson frá Landssambandi smábátaeigenda og Magnús Gunnarsson og Þröst Ólafsson frá nefnd um stefnumótun í sjávarútvegi. Meiri hluti nefndarinnar mælir með samþykkt frumvarpsins með breytingum sem flutt er tillaga um á sérstöku þingskjali. Meginbreytingin felst í því að Hagræðingarsjóði er heimilt að verja allt að fjórðungi þeirra aflaheimilda, sem honum hefur verið úthlutað, til eflingar fiskvinnslu í byggðarlögum er standa höllum fæti. Undir þetta skrifa ég, Össur Skarphéðinsson, Árni R. Árnason, Guðmundur Hallvarðsson og Vilhjálmur Egilsson og jafnframt Guðjón Á. Kristjánsson með fyrirvara.

Herra forseti. Ég verð að segja það alveg eins og er að málflutningur hv. frsm. meiri hlutans í þessu máli sem og auðvitað ríkisstjórnarinnar er einhver sá allra aumkunarverðasti sem ég hef nokkurn tímann heyrt í nokkru máli. Ég held að ég verði að segja það. Tilburðir til að réttlæta þetta mál eru svo aumkunarverðir að engu tali tekur. Þeir ganga í stórum dráttum út á það að framan af ræðum eyða hv. þm. eða hæstv. ráðherra orku sinni í að segja: Þetta er ekki auðlindaskattur, þetta er ekki hinn illræmdi auðlindaskattur á sjávarútveginn. En síðari hluti ræðunnar gengur síðan ævinlega út á að segja: En ef þetta er auðlindaskattur þá er það fyrri ríkisstjórn að kenna, hún er a.m.k. jafnsek í málinu, endir minnar ræðu. Þannig er það hjá þeim hverjum á fætur öðrum. Þessi háreisti metnaðarfulli málflutningur hv. talsmanna stjórnarliðsins hér. Þvílíkt og annað eins. Í þessu andsvari, herra forseti, vil ég jafnframt vekja athygli á að þetta var einhver kostulegasta framsöguræða fyrir nál. sem ég hef heyrt í minni þingsögu hér á Alþingi. Stappar hún í níu ár bráðum. Þetta var ekki lýsing á afstöðu meiri hlutans. Það var fátt um hana fjallað. Ekki fór mikið fyrir ítarlegri útlistun á hinni vönduðu og gagngeru skoðun málsins í hv. sjútvn. Þetta voru pólitískar leikfimiæfingar, stílæfingar og upplestur úr gömlum ræðum hv. 1. þm. Austurl. Og ég er alveg viss um að þessi framsöguræða starfandi formanns sjútvn. verður lengi í minnum höfð.

Virðulegi forseti. Það hefur kannski farið fram hjá hinum ágæta þingmanni sem hér talaði áðan, hv. þm. Steingrími Jóhanni, að það sem ég var að gera í minni ræðu var að sýna fram á hvernig skoðanir ýmissa aðila sem nú eru í minni hluta sjútvn. hafa bersýnilega breyst. Það er alveg ljóst að sumir þeirra manna sem áður töldu að hér væri ekki um neinn auðlindaskatt að ræða telja það hins vegar núna af því það hentar þeirra pólitísku leikfimiæfingum. Og ég verð líka að segja það, virðulegi forseti, að hafi hv. þm. Steingrímur Jóhann aldrei heyrt aumkunarverðari ræðu en þessa þá hefur hann bersýnilega aldrei hlustað á sjálfan sig. 
            

Ég vil upplýsa hv. 5. þm. Vestf. um það ef hann hefur verið að biðja um orðið til andsvars, þá segir hér í 56. gr. þingskapa: ,,Forseti getur leyft þingmönnum að veita stutt andsvar við einstökum ræðum strax og þær hafa verið fluttar. Hv. 5. þm. Vestf. bað ekki um orðið strax eftir að ræða hv. 17. þm. Reykv. var flutt og þar með . . . 

Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. minni hluta sjútvn. um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins. En áður en ég kem að efni málsins, sem er þó efni nál., vildi ég aðeins koma inn á það sem hv. þm. Össur Skarphéðinsson ræddi um, hvort hér væri um auðlindaskatt að ræða eða ekki. Hefur hann einkum sótt fróðleik í það sem þingmenn hafa áður sagt um það mál og talað um að hér væru stundaðar pólitískar leikfimiæfingar og sá sem hér stendur hafi skipt um skoðun í þessu efni. Ég vil því upplýsa hv. 17. þm. Reykv. um að ég stend við það sem ég sagði í maí 1990 og taka skýrt fram að ég hef ekki skipt um skoðun í málinu. Þegar þær aflaheimildir Hagræðingarsjóðs sem þá var rætt um voru kallaðar auðlindaskattur sagði ég, með leyfi hæstv. forseta: ,,Að kalla slíka starfsemi auðlindaskatt er svo fráleitt að það tekur vart að tala um það því auðlindaskattur gengur út á það að skattleggja greinina og taka til annarra þarfa samfélagsins.`` Við þessa skilgreiningu vil ég standa. Og það er líka alveg rétt hjá hv. þm. að ég sagði við 1. umr. málsins, eftirfarandi: ,,Ég ætla mér ekki að kalla þessa breytingu sem nú er verið að fara út í auðlindaskatt.`` Þá held ég að hv. 17. þm. hafi gripið fram í fyrir mér því hann kallaði ,,það er auðlindaskattur``, hv. þm. Og ég sagði þá: ,,Ég ætla ekki að nota það stóra orð. Hins vegar er þetta skattur í ríkissjóð.`` Þá sagði hv. þm. Össur Skarphéðinsson: ,,Hver er munurinn?`` Og ég skildi hv. þm. þá að hann teldi þetta vera auðlindaskatt. Hann teldi ekki vera neinn mun á skatti í ríkissjóð og auðlindaskatti. Ég fór nokkrum orðum um það hvort ætti að kalla þetta auðlindaskatt eða ekki og staðnæmdist við þá spurningu: Er verið að taka hér fjármagn frá sjávarútveginum til sameiginlegra verkefna samfélagsins eða eingöngu til verkefna sjávarútvegsins? Ég tel að hér sé verið að taka fjármagn til sameiginlegs verkefnis samfélagsins. Ég tel það ekki einkamál sjávarútvegsins að stunda hafrannsóknir á Íslandsmiðum. Ég tel að það þjóni samfélaginu í heild. Enda hefur ávallt verið litið á það sem samfélagslegt verkefni fram á þennan dag. Alveg frá því fjárlög íslenska ríkisins urðu til hefur fjármagni af skatttekjum ríkisins verið varið til þessa verkefnis, hv. þm. Menn geta haldið því fram núna að hér sé verið að taka skatt og verja honum sérstaklega til hagsmunamála sjávarútvegsins. En enginn vafi er á því að þetta hefur hingað til verið fjármagnað af almennum skatttekjum ríkisins. Og mér er ekki kunnugt um að það standi til hjá hæstv. núv. ríkisstjórn að hver og einn atvinnuvegur greiði allan kostnað við rannsókna- og þróunarstarf. Að undanförnu hefur mér heyrst að menn séu jafnvel að tala um að auka framlög til slíkrar starfsemi á vegum landbúnaðarins. Ekki síst vegna þeirra samninga sem nú eiga sér stað við GATT. Þar munu vera heimildir til þess að líta --- eru það ekki kallaðar grænar greiðslur --- að jafnvel sé svigrúm til að auka framlög til rannsókna og þróunarstarfs á sviði landbúnaðarins. Ég veit ekki til að uppi sé nein almenn stefnumörkun um að fara að heimta allar slíkar greiðslur af landbúnaðinum sjálfum. Enda er alveg ljóst að hann er ekki fær um það. Ekki má skilja orð mín svo að mér detti til hugar að reikna með að hann geti staðið undir því. Mér er ekki kunnugt um að það standi til að iðnaðurinn greiði allan kostnað við Iðntæknistofnun og margvíslegar rannsóknir og þróunarstarf sem á sér stað á vegum iðnaðarins. Það hefur hins vegar verið ákveðið að þetta skuli heimt af sjávarútveginum og atvinnuvegunum þar með mismunað. Því hallast ég að því að þetta geti fallið undir hugtakið auðlindaskattur og meðnefndarmenn mínir í minni hluta nefndarinnar voru mjög ákveðið þeirrar skoðunar.  Ég held að það sé nú orðið nauðsynlegt að Alþfl. fari vel yfir þessa hugmyndafræði sína í sjávarútvegsmálum og reyni að gera hana upp við sig en sé ekki alltaf að vitna í gamlar þingræður annarra í því sambandi. Það er mjög mikilvægt að það sé ljóst í íslenskum stjórnmálum fyrir hverju Alþfl. berst. Ég man ekki betur en Alþfl. hafi verið með mjög háværar kröfur í síðustu ríkisstjórn um að auka álögur á sjávarútveginn. Og ég skal alveg játa að stundum var einum of mikið látið eftir þeim flokki í þeim málum. En mér sýnist að nú sé gengið miklu lengra í því að láta undan þessum kröfum. Ég er ekki grunlaus um að þetta afkvæmi sem hér er komið sé m.a. vegna þess að formenn stjórnarflokkanna, hæstv. forsrh. og hæstv. utanrrh., hafi komið sér saman um þetta sem lendingu í málinu. Og Alþfl. hefur státað mjög af því að hafa komið þessu fram hinum megin við Viðeyjarsund. Þess vegna þykir mér nokkuð merkilegt að formaður sjútvn. skuli koma hálfskömmustulegur upp í ræðustól og vitna í það sem aðrir hafa sagt í þessu máli. Ég hélt að hann kæmi hér til að fagna sigri og lýsa því hvað hér hefði náðst fram mikilvægt skref í stefnumáli Alþfl.

Ég vildi bara fá að vita hvort þú telur þetta auðlindaskatt eða ekki.

Ég tel þetta auðlindaskatt að því leyti að hér er um skatt að ræða sem fer til sameiginlegra viðfangsefna samfélagsins. En ég heyri á hv. þm. Össuri Skarphéðinssyni að hann telur þetta ekki sameiginlegt viðfangsefni samfélagsins og ég hef jafnframt heyrt hæstv. sjútvrh. halda því fram að hann telji þetta ekki vera auðlindaskatt vegna þess að um verkefni á vegum sjávarútvegsins sé að ræða. Hins vegar er líka ljóst hvað hæstv. núv. sjútvrh. sagði þegar Hagræðingarsjóðurinn var settur á stofn og sú skoðun heyrðist að hér væri um fyrsta skrefið í auðlindaskatti að ræða. Hæstv. landbrh. sagði enn þá meira í þessu sambandi. Ég mótmælti því vegna þess að því gjaldi átti eingöngu að verja til úreldingar fiskiskipa og aflaheimildir sjóðsins áttu síðan að ganga til handhafa kvótanna þegar fram liðu stundir. Ég vek líka athygli á því, hv. þm., að þá var gert ráð fyrir að hámark aflaheimildanna yrðu sem næmi skerðingu vegna ísfisksútflutnings en þó aldrei meiri en 12 þús. tonn. Það er jafnframt ljóst að vegna þeirrar ágætu þróunar sem þar hefur orðið þá hefði þetta orðið minna. En nú er gert ráð fyrir því að aflaheimildir skipanna séu beinlínis skertar í þessu sambandi en ekki sé eingöngu byggt á þeim skerðingum sem verða vegna útflutnings á fiski. Þetta er sannleikurinn í málinu. En aðalatriðið er að sjálfsögðu það að verið er að selja aflaheimildir fyrir verð og þetta fjármagn á að ganga til þess að kosta útgjöld Hafrannsóknastofnunar. Menn geta kallað þetta hvað sem er. Það fer eftir því hvernig menn skilgreina orðin og hvað liggur að baki hvort þeir vilja kalla það kvótaleigu eða auðlindaskatt. Engu að síður er aðalatriðið að þetta á að renna til Hafrannsóknastofnunar. Spurningin hlýtur að vera: Er sjávarútvegurinn þannig staddur að ástæða sé til að leggja slíkar álögur á hann í dag? Ég held að það sé alveg ljóst að hann er ekki þannig staddur. Ég minni t.d. á að í efh.- og viðskn. er verið að fjalla um framlengingu lána í Atvinnutryggingasjóð og þar hefur komið fram að sjávarútvegurinn er í verulegum vanskilum með lán sín. En á sama tíma sér núv. ríkisstjórn ástæðu til þess --- að kröfu Alþfl. eftir því sem mér skilst --- að stórauka álögur á sjávarútveginn, sem hlýtur að gera hann óhæfari til að standa í skilum með lán sín og þar með að gera það líklegra að ábyrgðir sem ríkissjóður er óneitanlega í að því er varðar útlán ýmissa sjóða og ábyrgð ríkisins, falli á ríkissjóð sjálfan. Þetta var um auðlindaskatt. Um málið vildi ég segja að við höfum fjallað um það allnokkrum sinnum í nefndinni. Það verður að segjast alveg eins og er að ekki gafst mikill tími til að fara yfir það. Við fórum þess á leit að fá samtöl við hagsmunaaðila í sjávarútvegi. Þeir voru kallaðir fyrir, fyrst hver í sínu lagi og síðan mættu þeir allir í einu. Ekki gafst mikið tækifæri til að eiga við þá löng samtöl um þetta mál en það kom skýrt fram hjá þessum aðilum að þeir voru mjög mótfallnir því að fara að hrófla við lögunum að svo komnu máli. Þeir vildu ekkert segja um það hvort ástæða væri til að endurskoða lögin enda er endurskoðunarákvæði í núgildandi lögum. Hér hefur oft komið fram að það hefur verið svo tengt endurskoðun fiskveiðistefnunnar að ekki er ástæða til að vera að hrófla við lögunum að svo komnu máli og ber að endurskoða lögin samhliða endurskoðun fiskveiðistefnunnar. Það er að sjálfsögðu aðalatriði málsins á þessu stigi, hæstv. forseti, hvernig á að standa að undirbúningi máls sem þessa. Í ákvæði til bráðabirgða í lögum frá 5. maí 1990, um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins segir svo, með leyfi hæstv. forseta: ,,Sjávarútvegsráðherra skal fyrir árslok 1992 láta endurskoða lög þessi. Hafa skal samráð við sjávarútvegsnefndir Alþingis og helstu hagsmunasamtök í sjávarútvegi við þá endurskoðun.`` Í þeim umræðum sem fóru fram um frv. vorið 1990 var mjög rík krafa frá hv. þm. um að endurskoðun á þessari löggjöf fylgdi endurskoðun á lögunum um stjórn fiskveiða. Kröfurnar komu ekki síst frá þáv. stjórnarandstöðu. Svo segir í nál. í efri deild, með leyfi hæstv. forseta: ,,Frv. þetta er svo nátengt frv. um stjórn fiskveiða að það verður hvorki rætt né afgreitt nema samhliða því. Vísast til nál. 4. minni hl. um stjórn fiskveiða um efnislega greinargerð fyrir afstöðu hans.`` Undir þetta rituðu hv. þm. Halldór Blöndal og Guðmundur H. Garðarsson. Í neðri deild kom eftirfarandi fram: ,,Frv. þetta er svo nátengt frv. um stjórn fiskveiða að það verður hvorki rætt né afgreitt nema samhliða því. Vísast til nál. 4. minni hl. um stjórn fiskveiða um efnislega greinargerð fyrir afstöðu hans.`` Undir þetta rituðu Hreggviður Jónsson, Matthías Bjarnason og Kristinn Pétursson. Það var því krafa Alþingis á þeim tíma að endurskoðun á þessum tvennum lögum yrði látin fylgjast að. Nú hefur meiri hluti Alþingis, stuðningsmenn hv. ríkisstjórnar, ákveðið að svo skuli ekki vera. Um það hefur verið tekin sjálfstæð ákvörðun að löggjöfin um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins skuli tekin fyrst fyrir og skuli ekki fylgja endurskoðun á lögunum um stjórn fiskveiða. Jafnframt hefur verið ákveðið að ekki sé ástæða til sérstaks samráðs í samræmi við ákvæði til bráðabirgða II í lögum frá 5. maí 1990. T.d. hefur komið fram að samráð við hagsmunasamtök í sjávarútvegi átti sér ekki stað að því er varðar þessa lagabreytingu. Það veit ég að formaður nefndarinnar getur góðfúslega staðfest. Það kom líka fram þegar þeir menn voru kallaðir til sem eiga að stýra því endurskoðunarstarfi á lögunum um stjórn fiskveiða, sem nú hefur verið ákveðið að fari fram á vegum stjórnarflokkanna og án sérstaks samráðs við stjórnarandstöðuna, að þeir litu ekki á það sem verkefni sitt að fjalla um þetta mál. Það kom mjög skýrt fram og það kom fram að ekki hafði verið fjallað um þetta mál í endurskoðunarnefndinni. Það er jafnframt ljóst að það var ekki haft samráð við sjútvn. Alþingis um málið áður en það var lagt fram. Það er svo annað mál hvort ákvæði sem þessi séu mjög heppileg í löggjöf og hvort eðlilegt sé að Alþingi setji ákvæði sem hefta framkvæmdarvaldið að þessu marki. Að framkvæmdarvaldið geti ekki lokið endurskoðun tiltekinna laga nema að höfðu samráði við hagsmunaaðila og að höfðu samráði við tiltekna nefnd þingsins. Um þetta má deila og ég get út af fyrir sig tekið undir að það er e.t.v. ekki á allan hátt mjög heppilegt. En þetta fór inn í lög og lög á að virða. Það á ekki síst við um ríkisstjórn á hverjum tíma og alla þá sem styðja ríkisstjórn. En mér sýnist að það sé alveg komið fram að eftir þessu hefur ekki verið farið og ætti það í sjálfu sér að vera nægilegt til þess að forsetar Alþingis beittu sér fyrir því að málinu væri vísað frá og vísað til þeirra sem undirbjuggu málið og þeim falið að undirbúa það í samræmi við gildandi lög. Það hefur ekki verið gert af forsetum þingsins. En ég minnist þess að sambærilegt ákvæði var eitt sinn í löggjöf um stjórn fiskveiða og því samráði var þá lokið með sérstöku bréfi til forseta þingsins eftir að talað hafði verið við hagsmunaaðila í greininni og sjútvn. þingsins á þeim tíma. Það var talið rétt form til að uppfylla þessa lagaskyldu. Að vísu varð niðurstaða þess samráðs sú að ekki væri efni til breytinga á löggjöfinni og því var ekkert frv. flutt og talið rétt að bíða þangað til gildistími laganna rynni út. Mér finnst þetta vera allalvarlegt þótt ég sé ekki að halda því fram að ríkisstjórn og meiri hluti Alþingis hefði átt að fara eftir áliti hagsmunasamtaka í málinu eða áliti sjútvn. þingsins. Það hefðu þeir að sjálfsögðu ekki þurft að gera. En hér er um svo stórt mál að ræða sem er þar að auki mjög umdeilt að það er alvarlegur hlutur þegar efnt er til endurskoðunar á málinu í andstöðu við gildandi lög. Hér er um mál að ræða sem hefur verið í mótun í samfélaginu. Átt hefur sér stað feiknarleg umræða og hún á sér stað enn þann dag í dag. Það hefur verið almenn skoðun að mjög víðtækt samráð þyrfti að eiga sér stað um málið í þjóðfélaginu öllu til þess að stofna ekki til ófriðar um það. Ég er ekki að halda því fram að um það hafi ríkt neinn sérstakur friður. En það hefur a.m.k. ekki orðið neinn ófriður til samræmis við það sem Morgunblaðið boðar í málinu. Þar er því haldið fram að borgarastyrjöld muni verða og barist verði til síðasta manns, eins og ritstjóri blaðsins hefur haldið fram. Morgunblaðið telur hlutverk sitt vera að koma fram stefnubreytingu í málinu og það skuli nást og tuktar ríkisstjórnarliðið reglulega til í málinu og heldur áfram tangarsókninni. Það skyldi þó ekki vera að þeir séu farnir að hlýða Mogganum. Það kæmi ekki á óvart því að ég minnist þess stundum að sumir sem hafa staðið í pólitík hafa litið á Moggann og kallað hann mömmu og gjarnan verið haft við orð að nú væri rétt að hringja í mömmu áður en haldið væri lengra. Það gæti verið að nú hafi verið hringt í mömmu og niðurstaðan hafi verið sú að það skyldi tekið upp nýtt vinnulag. Morgunblaðið heldur mjög fram stefnu Alþfl. í málinu og telur hana vera hina einu réttu og sönnu. Er það gott fyrir þá sem hafa staðið að útgáfu Alþýðublaðsins og þurfa nú sennilega fljótlega að hætta að vita til þess að þeir eiga sér svo sterkan bandamann. Ekki síst hlýtur fyrrv. ritstjóri Þjóðviljans að vera mjög hamingjusamur með þessa niðurstöðu.  Nú er hins vegar rétt að taka það fram að löggjöfin er ekki óumdeild og margir hagsmunaaðilar í sjávarútvegi voru andvígir henni frá upphafi og komu þeim skoðunum rækilega á framfæri. En ég held að það sé alveg ljóst að við þessa kúvendingu mun andstaða þeirra aukast mjög og menn fái nú hin langþráðu átök um málið. Hér er um svo mikið hagsmunamál alls landsins og ekki síst sjávarútvegsins og landsbyggðarinnar að ræða að það er mikilvægara en nokkuð annað að reyna að halda bærilegan frið. Þótt um sé að ræða 500 millj. kr. í ríkissjóð eru þær fljótar að tapast ef ekki tekst að halda sæmilegri samstöðu í þessu stóra máli. Ekki er nóg að halda samstöðu við Alþfl., það þarf að halda samstöðu við fleiri og það er hættulegt að taka allt of mikið tillit til skoðana Alþfl. og Morgunblaðsins enda þótt þeir séu nokkuð sterkir þegar þeir leggja saman. Ég skal viðurkenna það og ber að taka eitthvað tilliti til þess en það má ekki ganga svo langt að af hljótist stórslys. Ég hlýt því að harma að ekki skuli hafa gefist betri tími til að fjalla um málið í upphafi og hafa á því vandaðri undirbúning. Ég skil ekki satt best að segja hvað liggur á í þessu máli. Af hverju er verið að eyða tíma núna sérstaklega í þetta mál? Af hverju lá svo mikið á að koma málinu í höfn fyrir áramót þegar sú staðreynd blasir við að ekki á að byrja að selja veiðiheimildir samkvæmt þessari löggjöf fyrr en næsta haust? Er ekki nóg ráðrúm til að fjalla um þetta mál með eðlilegum hætti á þingi og taka í það nokkurn tíma? Stundum hefur þurft að afgreiða mál mjög hratt á þingi og miklu hraðar en æskilegt hefur verið. En það hefur verið almenn regla að það væri ekki gert nema það væri algerlega nauðsynlegt, t.d. að því er varðar fjárlög. Nú er því haldið fram að um hliðarfrv. við fjárlögin sé að ræða og þess vegna verði það að liggja ljóst fyrir. En ef meiri hlutinn á Alþingi ætlar sér að afgreiða málið þá býst ég við að fjmrn. mundi treysta á það og geta þá fjármagnað það eins og það verður að gera fram á vorið hvort sem frv. er afgreitt nú á nokkrum dögum eða t.d. í febrúar. Við óskuðum eftir því að fá að ræða þetta mál við fulltrúa Landssamtaka sveitarfélaga en mál sem þessi brenna mjög á þeim. Orðið var við því með þeim hætti að þeim var sent frv. og þeir beðnir um að svara því daginn eftir eða þarnæsta dag.  Ég hlýt því að endurtaka það sem við leggjum til, að í reynd viljum við að þessu máli sé vísað til ríkisstjórnarinnar. Við berum fram tillögu um það þar sem yrði fjallað um það með þeim hætti sem lög gera ráð fyrir og málið að nýju lagt fyrir Alþingi. Það verði tekið til endurskoðunar í sambandi við endurskoðun á fiskveiðistefnunni sem á að ljúka fyrir árslok 1992. Ég endurtek að við sem störfum í stjórnarandstöðunni viljum hafa einhverja aðild að málinu, ekki endilega þeir aðilar sem eru í sjútvn. þingsins heldur þeir flokkar sem eiga þar fulltrúa. Ég vil minna á allt það endurskoðunarstarf sem hefur farið fram til margra ára. Í endurskoðun á sjóðakerfi sjávarútvegsins voru flestir sjóðir sjávarútvegsins voru lagðir af. Það var mikil hreinsun og tókst ótrúlega góð sátt um og voru fulltrúar allra þingflokka í nefnd um þá endurskoðun. Það var einmitt sú nefnd sem lagði til að Úreldingarsjóðsmálið yrði tekið fyrir sérstaklega og því varð ekki lokið hjá nefnd sem lauk störfum árið 1986 til að endurskoða sjóði sjávarútvegsins. Nú ætla menn ekki að hafa sama hátt á. Vel má vera að ekki þyki mikilvægt hjá núv. ríkisstjórn að eiga mikið samstarf um þessi stóru mál við stjórnarandstöðuna. Enda hefur komið skýrt fram í vetur að núv. ríkisstjórn leggur sig mjög fram um að eiga sem minnst samstarf við stjórnarandstöðuna og telur það vera merki um styrk sinn. Ætla ég ekki að fara að vitna til allra þeirra dæma sem hafa komið upp í vetur. En enn á að halda áfram að sýna styrk sinn því að nú á að gera þá mikilvægu breytingu á löggjöf um stjórnsýsluna að opna á fyrir það að hægt sé að senda sérstaka kommissara til að taka að sér fjármálastjórn í hverri stofnun.

Eins og þið hafið lagt til sjálfir áður.

Ég hef aldrei lagt það til, hv. þm., það má vel vera að einhverjir úr þínum fyrri flokki hafi lagt það til, ég þekki ekki svo vel þar innan dyra eins og þú, en ég hef aldrei verið tillögumaður um það að setja sérstaka kommissara í hverja stofnun. Ég teldi það t.d. ekki mjög gott mál ef menningarfulltrúinn í London, sem Alþfl. hefur sent þangað og er sérfræðingur í bumbuslætti, ætti að verða sérstakur fjármálastjóri í sendiráðinu. En samkvæmt því sem nú hefur verið lagt til getur maður átt von á því að settir verði slíkir fjármálastjórar í sérhverja stofnun. Kannski verður sérstakur útsendari Alþfl., sem mun hafa verið mikið á ferð og var áður í skemmtanabransanum, gerður að kommissar í einhverjum stofnunum.  Þetta eru ekki vinnubrögð sem sæma mönnum. Til eru allar heimildir í stjórnsýslulögum Íslands til að taka á þeim fjármálavanda sem kann að vera í sérhverri stofnun ríkisins og á ekki að þurfa neina sérstaka útsendara í það. En nú á að sýna vald sitt, ekki bara á Alþingi heldur í sérhverri stofnun. Það skal vera ljóst að hlýði menn ekki verður sendur pólitískur kommissar á menn. Vel getur verið að menn vilji ýmislegt á sig leggja til að komast hjá að fá slíka menn inn fyrir þröskuldinn hjá sér. Vel má vera að mönnum þyki þetta slík ógnun að því verði hlýtt. En það á ekki að setja upp slíkar ógnanir, hv. þingflokksformaður. Það á að reka stofnanir í samræmi við fjárlög og ráðuneytin eiga að sjá til þess að þeim sé framfylgt. Í þessu frv. er eitt af hlutverkum Hagræðingarsjóðs sjávarútvegsins lagt niður þó að nokkrar tilfæringar séu gerðar til að endurvekja það, en það er byggðahlutverk sjóðsins. Segja má að núgildandi lög geri ráð fyrir tvenns konar hutverki. Í fyrsta lagi úreldingarhlutverki til að hagræða í sjávarútvegi og í öðru lagi byggðahlutverki. Byggðahlutverkið á sér alllanga sögu. Kröfur hafa verið uppi um það að gefa kost á slíkum möguleikum til að koma til móts við byggðarlög sem lenda í sérstökum vandamálum. Það hafa verið um þetta ríkar kröfur hér á Alþingi frá nánast öllum stjórnmálaflokkum, jafnvel frá Alþfl. Ég vil í því sambandi nefna það alveg sérstaklega að á löggjafarþinginu 1987--1988 flutti hv. 1. þm. Vestf., sem er því miður ekki viðstaddur, eftirfarandi brtt. við löggjöfina um stjórn fiskveiða, með leyfi hæstv. forseta: ,,Sé skip með veiðiheimild selt úr byggðarlagi, sem að mestu byggir á fiskveiðum og fiskvinnslu, skal ráðherra heimilt að bæta viðkomandi byggðarlagi aflatapið þannig að veiðiheimildir þeirra skipa sem eftir eru verði auknar. Heimild þessari má þó því aðeins beita að sala skips valdi straumhvörfum í atvinnulífi og hætta sé á byggðaröskun af þeirri ástæðu.`` Þetta þótti þeim sem hér stendur vera nokkuð opin heimild og væri ekki gott að nokkur ráðherra, hvorki sjútvrh. né aðrir hefði slíka heimild í lögum, þ.e. að viðkomandi ráðherra skuli bæta viðkomandi byggðarlagi aflatapið þannig að veiðiheimildir þeirra skipa sem eftir yrðu verði auknar. Það sem nánast var verið að leggja til er t.d. að ef skip er selt frá Patreksfirði þá skuli sjútvrh. hreinlega bæta við veiðiheimildum til annarra skipa á staðnum og taka það af öðrum hluta flotans. En hvernig fór með þessa till. á hv. Alþingi? Hún var felld með 21 atkv. gegn 21 í neðri deild Alþingis. Þessi víðtæka heimild fyrir sjútvrh. á hverjum tíma svo lengi sem þessi lög hefðu verið í gildi var felld á jöfnu í neðri deild Alþingis. Ekki munaði nema einu atkvæði að þessi heimild hefði verið samþykkt. Menn hljóta að spyrja eftir að slíkt kemur fyrir á Alþingi í andstöðu við viðkomandi fagráðherra og í andstöðu við sitjandi ríkisstjórn hvort ekki sé ástæða til að taka slíkan vilja alvarlega þó að hann sé ekki meiri hluti en jafn hluti, þegar helmingur þingsins tjáir sig með þessum hætti í atkvæðagreiðslu, þar á meðal allmargir stjórnarliðar og starfandi ráðherrar í núv. ríkisstjórn eins og t.d. hæstv. heilbr.- og trmrh. sem gerði sig mjög gildandi í umræðum um þessi mál og studdi hv. 1. þm. Vestf. mjög dyggilega. Er engin ástæða til að taka slíkar atkvæðagreiðslur alvarlega? Er ekki ástæða til að reyna að finna einhverja leið, ef hún er þá finnanleg, til að koma til móts við þessi sjónarmið? Það reyndu menn að gera. Ég vil jafnframt taka fram að ýmsar aðrar skoðanir komu fram á Alþingi í þessu sambandi, t.d. fluttu fulltrúar Kvennalistans tillögu sem byggði á því að byggðirnar hefðu meira með fiskveiðiheimildirnar að gera. Fulltrúar Alþb. fluttu slíkar tillögur og einstökum þingmönnum varð mjög tíðrætt um þessa hluti. Af hverju ætli þingmenn hafi talað svo mikið um þetta mál? Það var einfaldlega vegna þess að þeir voru óttaslegnir yfir því að eitt og eitt byggðarlag kynni að fara mjög illa út úr þessum breytingum. Margir hverjir vildu kenna því fiskveiðistjórnunarkerfi um það sem upp var tekið. Það var ekki vegna sérstakra erfiðleika í viðkomandi byggðarlagi heldur beinlínis af völdum stjórnkerfisins sjálfs. Það var alveg ljóst að ef tillaga sem þessi hefði verið samþykkt þá var búið að brjóta niður kvótakerfið. Það hefði ekki fengist staðist með slíkum hætti ef viðkomandi sjútvrh. hefið notað slíkar heimildir enda býst ég við að honum hefði vart verið stætt á öðru en að gera það vegna þess að það stóð í tillögugreininni að hann skuli gera það. Það hefði orðið allsherjarófriður um það ef farið væri að taka veiðiheimildir af einum og flytja þær yfir á annan eftir því hvað gerðist á einum og einum stað. Það hefði ekki getað gengið til langframa. Hér var um mjög alvarlegt tilvik að ræða í þeirri miklu vinnu sem hefur farið fram að skapa einhvern meiri hluta fyrir sanngjörnu fiskveiðistjórnunarkerfi. Þeirri vinnu er því miður ekki lokið og verður aldrei lokið. Alltaf verður tekist á um mikilvæga hagsmuni og þetta er eitt af þeim atriðum sem verður að taka tillit til í þeirri vinnu. Þess vegna fóru menn í nokkru eftir þessum vilja. Jafnframt er rétt að taka það fram að það voru líka uppi skoðanir í fyrri ríkisstjórn og kröfur frá samstarfsaðilum þar um að einhver slík ákvæði kæmu inn en illa gekk að finna form á þessa skipan mála. Því varð niðurstaðan að rétt væri að beita markaðslausn í þessu sambandi. Ekki ætti að vera hægt að úthluta slíkum veiðiheimildum af viðkomandi ráðherra til sérstakra byggðarlaga heldur yrði að byggja á því að slíkar veiðiheimildir væru seldar við tiltekin skilyrði. Þessi tilteknu skilyrði áttu að vera þau sem koma fram í tillögunni frá hv. 1. þm. Vestf. að sala skips hafi valdið straumhvörfum og hætta sé á byggðaröskun af þeirri ástæðu. Sama hugsun er í núgildandi lögum um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins því að þar stendur að heimilt sé skv. 9. gr., með leyfi forseta: ,,Skilyrði fyrir aðstoð sjóðsins er að sala fiskiskips eða fiskiskipa hafi valdið straumhvörfum í atvinnumálum viðkomandi byggðalags þannig að fyrirsjáanleg sé veruleg fækkun starfa og byggðaröskun sé yfirvofandi.`` Það má því segja að orðalagið úr tillögugrein hv. 1. þm. Vestf. sem hlaut slíkan stuðning á Alþingi hafi verið tekið upp. Þetta er dæmi um það hvernig ýmsir aðilar hafa haft áhrif á málið frá upphafi eins og vera ber í stóru og erfiðu máli. Gert var ráð fyrir því ef slíkar aðstæður kæmu upp að þá gæti viðkomandi byggðarlag sótt um aflaheimildir og skyldu þær boðnar til kaups en það væri skilyrt að viðkomandi afla væri landað í þessu tiltekna byggðarlagi. Ekki var gert ráð fyrir því að hér væri um varanlega ráðstöfun að ræða og það er alveg rétt sem hefur komið fram, m.a. hjá hæstv. sjútvrh., að menn sáu ekki fyrir endann á því hvernig þarna mundi takast til. Ég á t.d. ekki von á því sem stendur að mörg byggðalög mundu uppfylla þessi skilyrði og þá sem betur fer. En samt var talið að um mikilvægan öryggisventil væri að ræða sem gæti mætt áföllum þó ekki væri nema um stundarsakir meðan menn fyndu önnur varanlegri úrræði. Ef öll fiskiskip fara frá einhverju tilteknu byggðarlagi á Vestfjörðum, Norðurlandi eða Austfjörðum, svo dæmi séu tekin, mun sá vandi koma inn á borð stjórnvalda. Og jafnvel þótt það sé æskilegt að markaðsbúskapur hafi sem mest að segja í samfélagi okkar getum við ekki litið fram hjá vanda einstakra byggðalaga. Þá hljóta menn að spyrja í framhaldi af þessu þegar þessi löggjöf verður komin í gegn á Alþingi hvernig menn ætli að taka á slíkum málum ef þau koma upp. Því er að hluta til svarað í grg. með frv. en þar stendur að það sé eðlilegt að Byggðastofnun taki sérstaklega á slíku máli. Það er út af fyrir sig skoðun að vísa því til þeirrar stofnunar sem hefur með þau mál að gera, en hjá stjórn og forstjóra þeirrar stofnunar kemur fram að Byggðastofnun hefur enga burði til þess. Framlög til þeirrar stofnunar hafa verið lækkuð, fjárhagsstaða hennar er fremur slæm og mér vitanlega eru engin áform um að styrkja hana. Hefur stjórnarformaður hennar, hv. 1. þm. Vestf., sem ég hef áður vitnað til, jafnvel látið í það skína að hún geti miðað við áform ríkisstjórnarinnar þess vegna verið staðsett á Hveravöllum sem veðurathugunarstöð. Það voru ekki mín orð. En svo virðist að þar sé uppi ágreiningur og því ekki líklegt að Byggðastofnun verði fær um að gegna þessu hlutverki sem Hagræðingarsjóður sjávarútvegsins átti að gera.  Þessum spurningum hefur ekki verið svarað nema meiri hluti nefndarinnar hefur sagt sem svo: Fjórði hluti þessara aflaheimilda á að geta gengið til byggðarlaga sem eru í vanda, en á markaðsverði. Þ.e. þau byggðarlög sem kunna að eiga í vanda verða að geta keppt við alla aðra sem vilja kaupa veiðiheimildir á markaði, hvort sem það eru frystiskip eða aðrir. Allir vita að þessi litlu byggðarlög eru á stundum ekki í stakk búin til þess að keppa á þeim markaði. Þess vegna gef ég lítið fyrir þær fyrirætlanir. Ég er ekki að segja að það sé alveg gagnslaust en ég hafði alltaf gert ráð fyrir því að lega viðkomandi byggðarlaga væri þannig að þau ættu fremur erfitt með að keppa við ýmsa aðra á markaðinum í þessu sambandi. Jafnframt hefur komið fram að Byggðastofnun er ekki fær um að aðstoða þessa aðila í sambandi við slík mál. Ég hefði viljað spyrja hæstv. sjútvrh. um það hvernig hann hyggist halda á því máli eða hvort hann sé þeirrar skoðunar að ekki eigi að sinna þessu viðfangsefni og hvort hann er þá þeirrar skoðunar að þetta atriði geti ekki orðið til þess síðar að spilla samstöðu um málið. Það er nú svo að málefni sem þessi verða hvað heitust þegar erfiðleikarnir koma upp en liggja oft á milli steina þess í milli. Ég óttast mjög ef þetta atriði verður tekið með þessum hætti út úr málinu í heild muni það geta spillt samstöðu síðar. Ekki endilega samstöðu við útvegsmenn og sjómenn heldur samstöðu við ýmsa aðila sem eru fulltrúar byggðanna, fólks sem býr á þeim stöðum þar sem þetta kann að koma upp og þar af leiðandi er mjög óskynsamlegt að standa að málinu núna eins og hér er verið að gera. Vonandi reynist þetta ekki rétt en ég get ekki annað en haft uppi sterk viðvörunarorð í sambandi við þetta mál því að ég tel að það sé ekki 500 millj. kr. virði að spilla samstöðu um það. Það á eftir að koma í ljós að þar yrði um mikið slys að ræða sem verður ekki metið til fjár. Það er alveg ljóst að sú kvótaskipan sem hefur komist á er að skila sér betur og betur í aukinni framleiðslu og meiri verðmætasköpun og þarf ekki annað en að vitna til þess að framleiðsluverðmæti sjávarafurða er meira á síðasta ári en nokkru sinni fyrr, þrátt fyrir aflasamdráttinn. Það kemur að vísu margt til, t.d. hækkandi afurðaverð. En enginn vafi er á því að verðmætari framleiðsla og betri nýting sjávarfangs er smátt og smátt að skila sér. Þetta gerist ekki í einu vetfangi, þetta gerist á löngum tíma og aðalatriðið er að menn hafi þolinmæði til þess að bíða eftir árangrinum. Þarna hefur verið lagður mikilvægur grunnur sem ber að varðveita, grunnur sem mjög margir aðilar hafa staðið að úr öllum stjórnmálaflokkum, öllum hagsmunasamtökum, fulltrúar byggðanna í landinu. Engum einum er fremur að þakka í þeim efnum en öðrum, þar hafa hundruð manna komið að verki og skilað því með mikilli prýði. Þetta ber að halda í heiðri og vinna að málinu í samræmi við það. Hæstv. forseti. Ég á víst að mæta á nefndarfundi klukkan þrjú þannig að ég vildi spyrja um það hvort ekki væri rétt að ég gerði hlé á máli mínu.

Ef hv. þm. á að mæta á nefndarfundi klukkan þrjú er sjálfsagt að hann geri hlé á málin sínu, en ég vil upplýsa hv. þm. um það að hv. 17. þm. Reykv. hefur óskað að gera athugasemd með andsvari við ræðu hv. þm. og hann gerir það að lokinni ræðu þingmannsins. Hæstv. forseti. Ég óska eftir því að mér sé gert kleift að sinna mínum þingskyldum en í samtali við forseta þingsins var rætt um að fundur stæði til þrjú þannig að ég á von á því að þessum fundi verði frestað eða honum slitið. Ég er aðeins að vitna til þess en ef þar hefur orðið breyting þar á þá get ég haldið áfram mínu máli. ( Forseti: Það hefur ekki orðið breyting á því, ég hef fengið upplýsingar um það að fyrirhugað var að slíta þessum fundi klukkan þrjú, þannig að það fer þá saman, og ég mun gera það þegar hv. þm. lýkur máli sínu.

Ég mun þá fresta minni ræðu en ég tel ekki samrýmast þingsköpum að hv. 17. þm. Reykv. geti gert andsvar við minni ræðu fyrr en að henni lokinni.

Það hefur ekki verið gefið í skyn hér.

Virðulegur forseti. Ég kveð mér hljóðs um þingsköp vegna þess að það var óskað eftir því af einum hv. þm. að gera athugasemd í andsvari við ræðu þingmanns sem talaði hér áðan og forseti vitnaði þá til 56. gr. þingskapa þar sem segir, með leyfi forseta: ,,Forseti getur leyft þingmönnum að veita stutt andsvar við einstökum ræðum strax og þær hafa verið fluttar. Skal þá sá er vill svara bera fram ósk um það við forseta.`` Forseti sagði þá að viðkomandi þingmaður gæti ekki veitt andsvar þar sem hann hefði ekki beðið um orðið strax að lokinni ræðu þingmannsins. Það má vel vera að svo beri að túlka þingsköpin en ég vil benda á að forsetar hingað til hafa ekki túlkað þingsköpin á þennan hátt því þingmönnum hefur verið leyft að biðja um andsvar hvenær sem er á þessu korteri ef ég man rétt eftir. Hins vegar er talað um það hér mjög skýrt að andsvar megi ekki standa lengur en í 15 mínútur og forsetar hafa auðvitað fylgt því eftir. En ég óska eftir því að þetta verði athugað vegna þess að það er ómögulegt fyrir okkur sem þingmenn að ekki sé ljóst hvenær við megum biðja um andsvar. Ég vil láta þess getið að mín skoðun er sú að þetta beri að túlka þannig að þingmenn megi biðja um orðið um andsvar hvenær sem er á þessu korteri en það er auðvitað ekki tekið fram nákvæmlega í þingsköpum en hefði auðvitað þurft að vera skýrara. Það sem kannski skiptir mestu máli er að það sé ekki túlkað misjafnt af forsetum.

Að gefnu tilefni og vegna orða hv. 15. þm. Reykv. um það að ég hefði á forsetastól túlkað þingsköpin öðruvísi en skapast hefði hefð um fram að þessu þá vil ég upplýsa hv. þm. um að ég hef á forsetastól jafnan túlkað þingsköpin eins og þau standa hér í þingsköpunum, 56. gr., ég les þessa setningu eins og hún stendur hér og reyni að stjórna fundi samkvæmt þeim texta sem hér er og þar segir mjög skýrt og skorinort: ,,Forseti getur leyft þingmönnum að veita stutt andsvar við einstökum ræðum strax og þær hafa verið fluttar.`` Ég lít svo á að þegar annar þingmaður er kominn í ræðustól þá hljóti þetta hugtak strax að vera liðið og þar með verði að fjalla um aðra ræðu en þá sem andsvar á að gefa við.

Virðulegi forseti. Ég vil aðeins geta þess að seinast í gærkvöldi fékk ég orðið í andsvari eftir þeim hætti sem hér hefur tíðkast. Það var eftir ákveðna ræðu og það var eftir að a.m.k. eitt andsvar hafði komið fram og þetta var góðfúslega leyft. Það var hins vegar haldið mjög strangt við 15 mínútna regluna og geri ég enga athugasemd við það. Ég tel að það sé hárrétt túlkað og ég vonast til þess að forsetar muni ræða þetta sín á milli og tel ég þá að a.m.k. þrír aðrir forsetar sem ég hef reynt að þessu muni geta upplýst þann forseta sem nú situr í stólnum um það að þessi túlkun hefur verið við lýði. Það er mjög mikið öryggi fyrir okkur þingmenn að vita hvar við stöndum þar. En ástæðan fyrir því að þetta er mjög nýtilegt er að ekki komu fram í andsvari, öðru andsvari, þær upplýsingar sem ég sóttist eftir og þess vegna taldi ég mjög nauðsynlegt að fá að gera andsvar sem ég hefði ella ekki gert við þá ræðu sem haldin var. Að sjálfsögðu var andsvarið við ræðuna og það hefur líka verið strangt gengið eftir því að það væri haldið, enda eðlilegt.

Enn vill forseti upplýsa að hingað til hefur hann, sá er nú situr á forsetastól, leitast við að stjórna fundi samkvæmt þingsköpum eins og textinn hljóðar. Ef ágreiningur er um það hvernig túlka beri einstakar greinar sem kunna að vera óljósar er sjálfsagt og réttmætt að taka það til umræðu í forsætisnefnd. Hingað til hefur forseti talið að þessi setning gæti tæpast ljósari og skýrari verið en ef hann er einn um þá skoðun þá er rétt að hann taki það upp í forsætisnefnd og spyrjist frekar um það hvort önnur hefð hafi skapast um þetta efni.

Virðulegi forseti. Ég vil taka undir þau sjónarmið sem hér hafa verið sett fram af hálfu tveggja þingmanna og ég hlýt að árétta hversu nauðsynlegt er fyrir þingmenn að allir forsetar túlki þingsköp með sama hætti. Það er óviðunandi að forsetar hafi mismunandi túlkun á sama ákvæði og það fari því eftir því hver sitji í forsetastól hver framkvæmd þeirra er. Ég sat í gær undir umræðum um GATT og þar voru nokkrum sinnum andsvör sem forseti, þá eins og ævinlega, hélt sig stíft við að stæði ekki lengur en í 15 mínútur. Hins vegar veitti forseti mönnum andsvarsrétt þó um það væri beðið síðar en samkvæmt skilningi þess forseta sem nú situr. Ég hygg að núv. forseti hefði haft gott af því að sitja í gær í þingsölum og fylgjast með þessu þó ekki væri nema til að fylgjast með því hvernig aðalforseti túlkar þingsköp. Ég ætla ekki að deila við forseta um það hvernig beri að skilja þessa lagagrein. Ég legg áherslu á að það sé með sama hætti af hálfu allra forseta. En fyrst sá eindregni vilji kemur fram af hálfu forseta að virða beri lög vil ég minna forseta á það sem reyndar hefur komið fram, bæði í þessari umræðu og fyrri umræðu um Hagræðingarsjóð, að það eru í gildi lög í landinu sem mæla fyrir um það hvernig eigi að standa að því að endurskoða lög um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins. Forseti sem fulltrúi löggjafarvaldsins hlýtur, sem löghlýðinn borgari og með mikinn vilja til þess að lög séu virt, að ganga stíft eftir því að hæstv. sjútvrh. virði þau lög sem Alþingi setti honum til þess að fara eftir og móta þann farveg sem þessi vinna á að vera í. Það hefur ekki verið gert eins og rækilega hefur verið rakið oftar en einu sinni og ég hlýt að spyrja hæstv. forseta: Mun hann beita sér fyrir því úr því sem komið er að lög verði virt varðandi endurskoðun á Hagræðingarsjóði sjávarútvegsins?

Herra forseti. Ég geri ekki athugasemd við það að það álitaefni sem hefur verið gert að umtalsefni í þingskapaumræðu verði borið upp á fundi forsætisnefndar, en vegna þeirra efasemda sem fram komu í máli forseta að svo kynni að vera að hann væri einn þeirrar skoðunar sem hann lýsti í túlkun sinni á þessu ákvæði þingskapa, vil ég taka fram af minni hálfu að svo er ekki. Forseti er ekki einn um þá skoðun að túlka beri þingsköpin með þessum hætti. Ég lít svo á að hann hafi túlkað þingsköpin rétt. Hér er með mjög afdráttarlausum hætti tekið fram að þessi ósk skuli strax borin upp. Það er ekki sagt að hún skuli borin upp að lokinni umræðu. Alþingi þótti rétt að taka það fram að það skyldi gerast strax og ég hygg að það eigi skýra stoð í því að það er ekki til þess ætlast að andsvör séu veitt við andsvari heldur aðalræðu. Menn hljóta að verða að gera sér grein fyrir því um leið og henni er lokið hvort tilefni er til þess af þeirra hálfu að óska eftir andsvari og þurfa ekki neinnar íhugunar þar um. Þannig að ég ítreka það að mín skoðun er sú sama og forseta og endurtek að hann er af þeim sökum ekki einn um þá skoðun sem fram kom í túlkun hans á þessu ákvæði.

Virðulegi forseti. Ég vil bara ítreka það að ég bar fram fyrirspurn við hæstv. forseta og ég vænti þess að forseti svari henni.

Hv. 5. þm. Vestf. bar fram þá fyrirspurn til forseta hvort hann mundi stuðla að því að lög væru haldin í þessu landi. Það mun hann gera hér eftir sem hingað til á öllum sviðum þjóðlífsins og ég vona að þetta svar nægi hv. 5. þm. Vestf.

Virðulegi forseti. Mín spurning var ekki svona víðtæk. Ég spurði hæstv. forseta hvort hann mundi beita sér fyrir því að ákvæði laga um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins yrðu virt.

Herra forseti. Vegna þeirra athugasemda sem hér koma fram af hálfu hv. 5. þm. Vestf. er rétt að taka fram að stjfrv. um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins var lagt fram með stjórnskipulega réttum hætti. Þegar það var tekið á dagskrá voru engar athugasemdir um það gerðar. Ef einhver þingmaður hefði talið efni til þess að frv. hefði ekki verið lagt fram á stjórnskipulegan réttan hátt, þá var eðlilegt að gera um það athugasemd þegar málið var tekið á dagskrá. Enginn þingmaður gerði athugasemd við að málið væri tekið á dagskrá og þess vegna eru athugasemdir af því tagi sem hv. 5. þm. Vestf. gerir algjörlega út í hött.

Herra forseti. Ég leyfi mér að blanda mér aðeins í þessar umræður og núna ræðu hæstv. sjútvrh. Það er staðreynd sem ekki verður hrakin og fyrir því liggur fjöldi vitna og skjalfest gögn hygg ég vera í sjútvn. þingsins að ákvæði um samráð við aðila varðandi tilurð þessa frv. hæstv. sjútvrh. voru brotin, þau voru ekki virt. Ekki var haft það lögboðna samráð við hagsmunaaðila og sjútvn. þingsins varðandi endurskoðun á lögum um Hagræðingarsjóð sem skýrt er kveðið á um í lögum. Það að breyta lögunum í grundvallaratriðum eins og þetta frv. gerir er að sjálfsögðu í þeim skilningi endurskoðun á lögunum. Að sjálfsögðu breytir það lögunum. Ég hygg því að hæstv. sjútvrh. væri fyrir bestu að lenda ekki inn í deilum um þetta efni. Það kann að vera rétt að einstakir þingmenn hafi ekki gert formlegar athugasemdir við að málið kæmi á dagskrá enda komu að hluta til fram upplýsingar um það að þessi lagaákvæði hefðu verið brotin eftir á, þ.e. þegar sjútvn. þingsins fór að kalla til sín hagsmunaaðila og kanna tilurð málsins. Það er svo að lokum að mínu mati hárrétt að vísa því til forseta þingsins að líta á þetta mál, vegna þess að hér er m.a. kveðið á um lögboðið samstarf við þingið eða eina af nefndum þess. Forsetar þingsins sem yfirmenn þingsins eiga að sjálfsögðu að gæta hagsmuna þingnefndanna og sjá til að ekki sé brotinn réttur á þeim eins og á þinginu sjálfu.

Virðulegi forseti. Ég vil láta það koma fram vegna ummæla hæstv. sjútvrh. að ég lít svo á að forsetar þingsins gangi úr skugga um það sjálfir hvort mál séu lögð fram með lögmætum hætti og hef ekki uppi efasemdir um það að fyrra bragði. Það kom hins vegar fram þegar umræður hófust um þetta frv. að ekki hefði verið haft samráð við sjútvn. þingsins. Af því tilefni spurði ég hæstv. sjútvrh. að því í ræðu minni hvort haft hefði verið samráð við hagsmunasamtök eins og kveðið er á um í lagagreininni. Hæstv. ráðherra svaraði ekki þeirri spurningu. Ég leit á og skildi svar hans þannig að það hefði ekki verið gert. Það sem fram hefur komið í umræðum síðar hefur í raun og veru staðfest þennan skilning. Þegar þetta lá fyrir skoraði ég á hæstv. sjútvrh. að draga frv. til baka.

Herra forseti. Það er í sjálfu sér að æra óstöðugan að halda áfram deilum um þetta efni svo skýrt sem þetta álitaefni liggur fyrir. Kveðið er á um það í lögum að þau lög sem hér um ræðir skuli tekin til endurskoðunar með sama hætti og lög um fiskveiðistjórnun. Sú endurskoðun mun að sjálfsögðu fara fram fyrir lok þessa árs eins og lög kveða á um í samráði og að höfðu samráði við hlutaðeigandi hagsmunaaðila og sjútvn. Alþingis. Þetta ákvæði girðir hins vegar ekki fyrir það að ríkisstjórn á hverjum tíma beiti sér fyrir breytingum á lögunum á því tímaskeiði sem heildarendurskoðun á að fara fram. Með öðrum orðum, ákvæðið um endurskoðun fyrir árslok 1992 girðir á engan hátt fyrir það að ríkisstjórn á hverjum tíma breyti eða geri tillögur til Alþingis um að breyta lögunum. Þetta er ekki í fyrsta skipti sem þetta er gert. Á tíma fyrri ríkisstjórnar var flutt á Alþingi af sjútvrh. frv. til laga um breytingar á lögum um Hagræðingarsjóð án þess að haft væri um þá breytingu samráð við hagsmunaaðila eða sjútvn. Alþingis. Þingið hefur því áður tekið afstöðu til breytinga af þessu tagi og með því túlka ákvæðið á þennan augljósa hátt. Enda getur ákvæði um endurskoðun fyrir tiltekinn tíma ekki bundið hendur ríkisstjórnar eða Alþingis til að beita sér fyrir breytingum á lögum áður en sá tími rennur út. En ákvæðinu um endurskoðun fyrir árslok á þessu ári verður að sjálfsögðu fylgt fram með þeim breytingum sem á hafa orðið bæði til bráðabirgða í tíð fyrri ríkisstjórnar og eins þeim breytingum sem nú er verið að fjalla um.

Virðulegi forseti. Það er gleðiefni að hæstv. ráðherra deilir ekki við okkur um skilning á ákvæði til bráðabirgða II. Hitt vil ég láta koma fram að breyting á núv. lögum um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins sem nánast er breyting á hverri einustu grein laganna er ekki bráðabirgðabreyting eða lítils háttar breyting. Þetta er heildarendurskoðun á þessum lögum. Er ekki hægt að túlka núv. frv. ásamt fram komnum brtt. öðruvísi en sem heildarendurskoðun á lögunum um Hagræðingarsjóð sjávarútvegsins. Auk þess felast í frv. verulegar grundvallarbreytingar frá þeim lögum sem eru í gildi. Enn fremur er þessum lögum augljóslega ætlað að gilda lengur en eitt ár. Eins og hæstv. ráðherra hefur sjálfur tekið fram og sagt í blaðaviðtali er þessi grundvallarbreyting hrein ríkisfjármálaaðgerð og það er stefna ríkisstjórnarinnar sem hefur birst í þessum breytingum að láta sjávarútveginn greiða fyrir Hafrannsóknarstofnun ríkisins þannig að það er breyting sem á að standa lengur en í eitt ár. Hér er um að ræða framtíðarbreytingu, a.m.k. þann tíma sem núv. ríkisstjórn situr. Það nær langt út yfir þann skilning sem ráðherrann hélt hér fram, hins vegar fellur að þessu ákvæði sem ráðherra er bundinn af að fylgja. Ég ítreka, virðulegur forseti, að ég bíð enn svars.

Ég vil enn og aftur upplýsa hv. 5. þm. Vestf. um að ég mun hér eftir sem hingað til reyna að framfylgja lögum sem í gildi eru. Eins og hann og allir almennir borgarar í þessu landi ef þeir verða misrétti beittir reyni ég að leiðrétta minn málstað. Ég mun hjálpa hv. 5. þm. Vestf. ef hann telur sig hafa verið misrétti beittur gagnvart lögum að hann nái þar rétti sínum.