Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. Ed. hefur farið yfir frv. til l. um veitingu ríkisborgararéttar. Frv. hefur, eins og hefur raunar komið fram við 1. umr., sætt sams konar meðferð og venja hefur verið á undanförnum árum. Það hefur verið yfirfarið sérstaklega af formönnum allshn. og skrifstofustjóra Alþingis og n. síðan fjallað um málið hvor í sínu lagi í hvorri deild. Á frv., eins og það er nú eftir þær breytingar sem urðu á því í Nd., er till. um að 36 mönnum verði veittur íslenskur ríkisborgararéttur. Allshn. Ed. mælir með því, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Síst vil ég tefja afgreiðslu þessa máls um veitingu ríkisborgararéttar, en finn þó ástæðu til þess að taka hér aðeins til máls og heiti hv. forseta því að tala ekki lengi. En tilefnið er í 2. gr. frv., þar sem segir: „Nú fær maður, sem heitir erlendu nafni, íslenskt ríkisfang með lögum, og skal hann þá taka sér íslenskt fornafn. Börn hans skulu taka sér íslensk nöfn samkv. lögum um mannanöfn.“ Ég hef áður við afgreiðslu frv. samkynja þessu gert grein fyrir þeirri skoðun minni, að við gerumst hér harla dreissugir að óþörfu við það fólk sem heiðrar okkur með því að óska eftir íslensku ríkisfangi, að gera kröfu til þess að það skipti um nöfn. Ég er ásáttur um að kveðið verði á um það, að börn þessara nýju ríkisborgara fædd á Íslandi skuli skírð samkv. íslenskum lögum um mannanöfn. En mér finnst harla fráleitt að gera kröfu til þess, að maður, sem er, eins og George Bernard Shaw orðaði það forðum daga, orðinn hluti af nafninu sínu í gegnum allt það sem hann hefur gert undir því, sé skyldaður til þess að leggja niður nafnið sitt og taka upp annað nafn. Þessu er ég algerlega mótsnúinn og blygðast mín raunar fyrir það, að ég skuli ekki vera búinn að bera fram frv. um breytingu á þessum lögum. Því verður auðna að ráða, hvort ég lifi það eða hvort einhver annar fróður maður tekst það á hendur fyrir mína hönd að beita sér fyrir slíku. En alveg burt séð frá því vil ég nú leggja til, - ég kom ekki auga á þennan málgalla í 2. gr. frv. fyrr en rétt áðan og hafði ekki tíma til þess að semja brtt., - að hér verði vikið við orðalagi. Hér stendur í 2. gr.: „Nú fær maður, sem heitir erlendu nafni íslenskt ríkisfang með lögum og skal hann þá taka sér íslenskt fornafn.“ Ég hygg, að hér muni vera átt við skírnarnafn. Fornafn hefur, að því er ég best veit, allt aðra merkingu. Fornöfn er orðflokkaheiti og fornöfnin eru býsna mörg. En ég reikna fastlega með því að höfundur frv., þ. e. a. s. ef höfundurinn er ekki Koo litli Man Suk, fæddur 27. desember 1973 í Suður-Kóreu, eða, - sem kannske væri sennilegra - Yamagata Nobuyasu, sem er eldri, - ef það eru ekki þeir sem hafa orðað þetta svona, þá hygg ég að það, sem fyrir frv.-smið vaki, sé skírnarnafn. Ég vil að þetta verði athugað og þá jafnframt tekið til athugunar, ef menn vilja raunverulega láta þetta með fornafnið standa, að þetta verði takmarkað að einhverju leyti. Ég tel það æskilegt t. d., að afturbeygilega fornafnið yrði þá útilokað, það mætti orðast: „að afturbeygilegu fornafni undanskildu“, eða jafnvel mætti útiloka óákveðnu fornöfnin líka. Sum þeirra gætu orkað ákaflega tvírætt og óákveðið í stað nafns hins erlenda nafns. Afturbeygilega fornafnið „sig“ gæti beinlínis valdið misskilningi. Menn gætu ímyndað sér að þetta væri skammstöfun fyrir „Sigurður“ eða „Sigurlaug“ eða eitthvað þess háttar, og sama væri með óákveðnu fornöfnin. Sem sagt, ef þessi breyting fæst ekki fram, þá vísa ég því til hv. þm., hvort þeir gætu ekki fellt sig við að þetta yrði þá takmarkað við persónufornöfnin og þá t.d. eignarfornöfn. Ég sé nú að tímans vegna verð ég líklega að beina því til hæstv: forseta, að ef honum þykir málið þess efnis, og ég held að það hljóti raunverlega að vera það hjá löggjafarþingi þeirrar þjóðar sem setur sig á svo háan þjóðlegan hest að heimta að erlendir ríkisborgarar, sem ætla að fá ríkisfang á Íslandi, skipti um nöfn og taki upp íslensk nöfn, þá finnst mér nú einhvern veginn að löggjafarþingið geti ekki verið þekkt í fyrsta lagi fyrir annað en að láta það koma ljóst fram í 2. gr. frv., hvað löggjafarþingið á við, hvort það á við það, að hinir erlendu ríkisborgarar, sem nú verða íslenskir ríkisborgarar, skuli taka sér fornafn í stað skírnarnafnsins eða hvort ætlast er til þess, að þeir taki sér íslenskt skírnarnafn. Ég tel alveg bráðnauðsynlegt að þetta komi ljóst fram, þannig að ekki fari á milli mála. Ég vildi sem sagt fá tóm til þess, fáist n. ekki til þess að gera þá brtt., að leggja fram skrifl. brtt. fyrir 3. umr.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að þakka hv. 5. þm. Norðurl. e. fyrir þessa mjög svo athyglisverðu ræðu, sem hann flutti hér, og fyrir að hafa svo vakandi auga með íslensku máli sem raun ber vitni, því að vissulega er það rétt, að þetta er ekki vel að orði komist. Ég verð að viðurkenna það, að þessi 2. gr. hefur hlotið fremur fljótfærnislega afgreiðslu í allshn., og ég treysti mér ekki til þess, án þess að athuga það, að fullyrða að þarna sé farið eins að og hefur verið á undanförnum árum. Ég hygg, að þarna hafi verið breytt um og í staðinn fyrir að áður hafi staðið í lögum að menn skuli taka sér íslenskt nafn, þá komi allt í einu inn þetta orð: fornafn. Nú hef ég þann skilning á orðinu fornafn sem kom fram hjá hv. síðasta ræðumanni og ætla ekki að útskýra það nánar. Hins vegar finnst mér að e. t. v. gæti verið vafasamt að tala um skírnarnafn, ef menn skyldu alls ekki vera skírðir og alls ekki vilja láta skíra sig. Þess vegna vil ég nú mælast til þess við hv.flm. munnlegrar brtt., að hann dragi brtt. sína til baka til 3. umr. og n. fái tóm til að athuga þetta mjög svo athyglisverða og vandasama mál og gera e. t. v. till. flm. að sinni eða gera aðrar þær breytingar sem n. kynni að hafa áhuga á.



Herra forseti. Ég hlýt að biðja hv. síðasta ræðumann, Inga Tryggvason, velvirðingar á því, að mér láðist að gera það sem ég ætlaði þó í fyrri ræðu minni, að taka það fram, að mér væri alveg ljóst að hv. formaður allshn. Ed. stæði mér á engan hátt að baki í mati á orðalagi sem þessu, og mér var það ljóst að honum hefði eflaust yfirsést þarna og þeim nm. Ég er fús til þess að fallast á uppástungu hans um að þarna komi í stað fornafns beinlínis: íslenskt nafn. - Mér er ekki alveg ljóst að aths. hans fenginni, hvort nafnorðið „skírnarnafn“ felur það í sér, að nafnið hafi verið gefið samkv. kristnu eða kirkjulegu ritúali. Þó ætla ég að það kunni að vera, því að ekki minnist ég þess, að orðið komi fyrir í fornum sögum okkar fyrr en eftir kristnitöku. Vildi ég síst verða þess valdandi, að við misnotuðum á þann hátt tæknilegt, trúfræðilegt orð, þar sem ætla má, eins og hv. síðasti ræðumaður sagði, að ýmsir af þessum útlendingum, verðandi Íslendingum, komnir víðs vegar utan úr heimi, þar sem hin ólíkustu trúarbrögð ríkja, víðast hvar langt umfram kristna trú, séu þess fýsandi, hinir eldri þeirra, a. m. k. sumir hverjir, ekki síst þeir sem kunna að hafa verið aldir upp við algerlega guðlausan kommúnisma, en þeir kjósi e. t. v. að velja sér nafn á einhvern látlausari hátt heldur en þann að ganga undir skírn. En ég vil sem sagt ítreka þetta aftur, að mér láðist strax í upphafi máls um þetta atriði að taka það fram, sem ég veit fullvel, að þarna er ekki um að kenna hæpnum málsmekk hjá hv. þm. Inga Tryggvasyni, formanni allshn. En þau gerast nú mörg málin sem að kalla til afgreiðslu á þessum síðustu dögum og tími lítill til þess að rýna í orðalag og stíl, enda kynni það að koma í ljós seinna, og er þar ekki um hrakspá að ræða af minni hálfu, að brátt verði þörf á því að gera breytingar á ýmsum þeim lögum og þingsályktunum sem samþ. eru nú á þessum síðustu dögum fyrir hvítasunnu.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir hv. d. til afgreiðslu, er um breytingu á umferðarlögum frá 20. apríl 1968. Allshn. athugaði frv. og hafði samband við dómsmrn. um orðalag þess. Niðurstaðan af þessum athugunum varð sú að leggja til að breyta nokkuð orðalagi. Breytingin er einkum í því fólgin, að gert er ráð fyrir því í till. eins og hún er nú, að dómsmrh. geti veitt leyfi til keppni í ökuhraða, keppni sem felur í sér meiri hraða en almennt er leyfður á vegum úti. Eins og orðalag var áður á greininni varð ekki séð, þó gert væri ráð fyrir að dómsmrh. mætti leyfa hraðári akstur en þann sem lögleyfður er á vegum landsins, að það hefði neina stoð í lögum annars staðar, að hann gæti veitt slíkt leyfi. Með þessu breytta orðalagi á að vera þannig frá gengið, að það sé augljóst að ráðh. hefur heimild til þess að veita slíkt leyfi. Ég ætla ekki að orðlengja um þetta frekar. Tilgangurinn með þessari breytingu er sá, að svokallaðar akstursíþróttir eða aksturskeppni fari ekki fram án þess að rétt yfirvöld hafi þar eftirlit með og stefnt er að meira aðhaldi með slíkri keppni en verið hefur.