Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Tónlistarfræðsla í landinu tók tvímælalaust mikinn fjörkipp þegar ríkið hóf þátttöku í kostnaði við þessa fræðslu. Ég tel einsýnt að verði skrefið stigið til baka verði mikill afturkippur í tónlistarfræðslu hér á landi. Við alþýðubandalagsmenn erum eindregið andvígir þessari breytingu. Ég segi já. Brtt. 257,2 tekin aftur. Brtt. 244,16–17 samþ. með 42 shlj. atkv. Brtt. 263,3 felld með 37:15 atkv. Brtt. 270,I,2 tekin aftur. Brtt. 244,18-26 samþ. með 41 shlj. atkv. Brtt. 275,4 felld með 34:12 atkv. Brtt. 258 felld með 36:22 atkv. Brtt. 263,4 felld með 35:18 atkv. Brtt. 264,1 felld með 34:20 atkv. Brtt. 270,I,3 felld með 30:21 atkv. Brtt. 244,27-28 samþ. með 42 shlj. atkv. Brtt. 278 tekin aftur. Brtt. 259,2 felld með 37:13 atkv. Brtt. 275,5 felld með 33:14 atkv. Brtt. 259,3 tekin aftur. Brtt. 275,6 tekin aftur. Brtt. 244,29 samþ. með 40 shlj. atkv. Brtt. 261,1 tekin aftur. Brtt. 275,7 tekin aftur. Brtt. 244,30-31 samþ. með 41 shlj. atkv. Brtt. 263,5 felld með 34:17 atkv. Brtt. 270,II,1 felld með 32:17 atkv. Brtt. 259,4 tekin aftur. Brtt. 267,1 tekin aftur. Brtt. 257,3a tekin aftur. Brtt. 275,8 tekin aftur. Brtt. 257,3b–4 tekin aftur. Brtt. 275,9 felld með 35:20 atkv. Brtt. 244,32-33 samþ. með 42 shlj. atkv. Brtt. 263,6 felld með 35:19 atkv. Brtt. 275.10 felld með 34:20 atkv. Brtt. 262,1 felld með 39:21 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: IBA, JúIS. KE, KH, MF, MáImS, ÓÞG, RA, SkA, SJS, SvG, ÞÞ, AðB, AG, DS, GeirG, GuðmÁ, GA, GHelg, HG. HJ. nei: JE, JóhS, JBH, JHelg, JK, JónS, JSS, KSG, KP, MB. MÁM, ÓE, ÓÞÞ. PP, PJ. RH, SalÞ, SighB, StG, NL, SvH, VS, ÞP, AS, ÁrnG, BlG, EH, EgJ, EG, EKJ, FÞ, FrS, GHH, GB, GGÞ, GuðnA, HÁ, HBl, ÞK. KJóh greiddi ekki atkvæði. 2 þm. (GHG, SV) fjarstaddir. Brtt. 275,11 felld með 39:21 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: IBA, JúIS, KE, KH, MF, MáImS. ÓÞG, RA, SkA. SJS. SvG, ÞÞ. AðB, AG, DS, GeirG, GuðmÁ, GA, GHelg, HG, HJ. nei: JE, JóhS, JBH, JHelg, JK, JónS, JSS, KSG, KP, MB, MÁM, ÓE, ÓÞÞ, PP, PJ, RH, SalÞ, SighB, StG, NL, SvH, VS, ÞP, AS, ÁrnG, BlG, EH, EgJ. EG, EKJ. FÞ, FrS, GHH, GB, GGÞ, GuðnÁ, HÁ, HBI, ÞK. 3 þm. (KJóh, SV, GHG) fjarstaddir. 1 þm. gerði svofellda grein fyrir atkvæði sínu:



Hæstv. forseti. Ég leyfi mér að lesa upp úr 45. gr. þingskapa, en þar segir, með leyfi forseta: "Skylt er þingmanni, hvort heldur í deild eða sameinuðu þingi, að vera viðstaddur og greiða atkvæði nema hann hafi lögmæt forföll eða fararleyfi." Ég les þetta upp í þessari atkvæðagreiðslu vegna þess að hér er verið að ganga á rétt stærstu samtaka landsins, æskulýðssamtaka, íþróttahreyfingarinnar, sem hefur yfir 100 þúsund iðkendur innan sinna vébanda af 250 þús. manna þjóðfélagi. Ég harma að svo skuli vera og í atkvæðagreiðslunni segi ég já.



Herra forseti. Í trausti þess að þetta mál verði athugað á milli 2. og 3. umr. segi ég nei.



Herra forseti. Í trausti þess að hv. fjvn. leggi fram tillögu til hækkunar og leiðréttingar á þessum lið við 3. umr. fjárlaga segi ég nei við þeirri hækkunartillögu sem hér er til atkvæða. Ég segi nei.



Herra forseti. Þetta mál ásamt fleiri málefnum íþróttahreyfingarinnar er enn þá til afgreiðslu í fjvn. og verður afgreitt fyrir 3. umr. Í trausti þess að við afgreiðum þetta mál á þann hátt sem skynsamlegt er segi ég nei.



Herra forseti. Með því að málefni Ungmennafélags Íslands, eins og raunar æskulýðshreyfingarinnar almennt, hafa ekki enn verið afgreidd í fjvn. segi ég nei.



Herra forseti. Í trausti þess að þetta verði athugað á milli 2. og 3. umr. segi ég nei.



Herra forseti. Þar sem þær röklausu atkvæðaskýringar hv. stjórnarliða koma í ræðustól hver á fætur annarri að í trausti þess að fjvn. skoði málin milli 2. og 3. umr. segi þeir nei, þá ætla ég að segja: Í trausti þess að hv. fjvn. skoði málin vandlega milli 2. og 3. umr. til hækkunar á þessum lið segi ég já.



Herra forseti. Við umræður á Alþingi undanfarna daga hafa verið færð fyrir því gild rök að íþróttahreyfingin hafi ekki verið hlunnfarin í fjárframlögum af hálfu Alþingis og með það í huga að eftir að októbermánuður hefur verið gerður upp hjá Íslenskri getspá námu greiðslur til eignaraðila sem hér segir: Íþróttasamband Íslands 95,6 millj., Öryrkjabandalag Íslands 82 millj., UMFÍ 27,3 millj., þá segi ég nei.



Herra forseti. Það getur á engan hátt talist rökleysa að skýra frá því að mál séu til umfjöllunar í fjvn. og með því að málefni Íþróttasambands Íslands hafa ekki enn þá verið afgreidd frá nefndinni segi ég nei.



Herra forseti. Ísland hefur fyrir löngu samþykkt á alþjóðavettvangi að verja ákveðnum hundraðshluta þjóðartekna sinna eða landsframleiðslu til þróunarsamvinnu. Alþingi Íslendinga samþykkti að stefna að þessu marki og ná því í áföngum á nokkurra ára tímabili með ályktun frá Alþingi vorið 1985 að þetta hlutfall yrði 0,7% af vergri þjóðarframleiðslu sem kæmi frá ríkinu eða hinu opinbera. Þetta hlutfall hefur hins vegar farið lækkandi á undanförnum árum og mun á þessu ári ekki einu sinni ná 0,05% vergrar þjóðarframleiðslu. Ég tel lágmark að hækka þetta eins og þessi till. gerir ráð fyrir eða fella þetta framlag niður með öllu og hætta þátttöku Íslendinga í þessum málaflokki. Ég segi því já.



Herra forseti. Með þál. sem samþykkt var á hinu háa Alþingi vorið 1985 var stefnt að því að fjárveitingar Íslendinga til þróunarsamvinnu nái því marki að nema 0,7% af þjóðarframleiðslu með reglubundinni aukningu framlaga næstu sjö árin. Undir þetta hefur Alþingi Íslendinga gengist, ekki aðeins innan sinna vébanda heldur og einnig á alþjóðlegum vettvangi. Á þessu ári voru framlög þingsins til þróunarsamvinnu 0,06% og eins og nú horfir verða þau lægri á næsta ári. Ég greiði ekki atkvæði.



Herra forseti. Það framlag sem hér er boðið upp á að veita til Þróunarsamvinnustofnunar er auðvitað langt fyrir neðan það sem hið háa Alþingi hefur samþykkt að veita á ári hverju, en þar sem um nokkra hækkun er að ræða frá upphaflegri áætlun mun ég segja já.



Herra forseti. Þó að það sé ekki mikil reisn yfir þeirri viljayfirlýsingu Alþingis Íslendinga að það skyldi tilbúið að láta 40 millj. til Þróunarsamvinnustofnunar mun ég þó segja já.



Herra forseti. Framlög til Fiskimálasjóðs af hálfu ríkisins voru felld niður fyrir tveimur árum. Á 60. fundi Rannsóknaráðs ríkisins þann 29. júní sl. var samþykkt einróma, m.a. af þm. ríkisstjórnarinnar sem sæti áttu í Rannsóknaráði, að skora á ríkisstjórnina að veita 60 millj. til þróunar í fiskvinnslu í landinu. Í tillögunni var það sérstaklega tekið fram sem ósk Rannsóknaráðs að 30 millj. af þessari upphæð rynnu í gegnum Fiskimálasjóð til styrktar fyrirtækjum og verkefnum til slíkrar þróunar. Tillaga þessi er flutt í samræmi við þessa einróma ályktun Rannsóknaráðs. Ég segi já.



Herra forseti. Hér suður í Fossvogi stendur hús. Í þessu húsi eru fjórar hæðir auðar og hafa beðið eftir því í mörg ár að verkefninu verði fram haldið til þess að unnt verði að stytta nokkuð þá biðlista eftir þjónustu við aldraða sem hér eru í höfuðstað landsins. Fyrrv. ríkisstjórn gekk þannig frá málum að miðað við framlög ársins 1987 taka framkvæmdir við þetta hús þann tíma að því yrði í fyrsta lagi lokið árið 2003. Núv. ríkisstjórn virðist því miður ætla að feta í sama fótsporið. Það er alvarlegt mál og áminning til Reykvíkinga og þjóðarinnar allrar. Hér er flutt till. um að bæta úr. Ég segi já, herra forseti.



Herra forseti. Ég hef sérstaka ástæðu til þess að gera grein fyrir atkvæði mínu um þennan lið. Í blaði flokks hæstv. fjmrh. er veist að mér persónulega með ósæmilegum hætti í dag.  "Mundi það einnig bæta núverandi rekstur sjúkrahússins því mestöll nauðsynleg þjónusta við D-álmu er nú þegar til staðar. Leitað hefur verið eftir samþykki og ábyrgð sveitarfélaganna til þessarar lántöku ef leyfi yðar fæst til þess að hraða framkvæmdum við D-álmu." Hér er vikið að rekstri sjúkrahússins, en þar hafði komið upp alvarlegur vandi og fjárhagslegur rekstur þess verið til sérstakrar úttektar og ýmissa ráða auðvitað leitað til að bæta hann. Mér var ljóst að mitt leyfi til þessarar lántöku dugði ekki. Það þurfti líka leyfi fjmrn. og fjárveitingavaldsins.

Það er vakin athygli hv. þm. á því ...

Þetta er greinargerð fyrir atkvæði mínu, herra forseti.

Já, það verður að stilla henni í hóf, en ekki fara út í langar efnislegar umræður.

Herra forseti. Ég mun sannarlega gera það. Og nú er ég komin að meginatriði þessarar greinargerðar sem er það að samþykki heilbrmrn. lá fyrir fyrir þess leyti og mér er kunnugt um að eftirmaður minn hefur nákvæmlega sömu afstöðu, en hins vegar skorti samþykki fjmrn. Því vil ég segja nei við þeirri tillögu sem hér liggur fyrir í trausti þess að flokksbræður hæstv. fjmrh., bæði í bæjarstjórn Keflavíkur og þeir sem stjórna Alþýðublaðinu, leiti liðsinnis hans til þess að hann beri þetta mál fram á þann hátt sem þeir óskuðu, þ.e. að fá lánsheimild og gera tillögu um það við Alþingi nú fyrir 3. umr. Í trausti þessa segi ég nei.

Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (Guðmundur Bjarnason): Herra forseti. Nokkur umræða hefur orðið á undanförnum vikum um málefni D-álmu sjúkrahússins í Keflavík og m.a. komið inn á borð hjá mér í heilbr.og trmrn. Ég hef þar gert heimamönnum grein fyrir því hver skoðun mín væri á því máli og hvernig standa ætti að framkvæmdum sem þessum og þær yrðu auðvitað fyrst og fremst að byggjast á fjárveitingum. Hins vegar hafði verið gefið út bréf í ráðuneytinu þar sem heimilað var fyrir hönd heilbrmrn. að lán yrði tekið til framkvæmda. Til að skýra viðhorf mín til málsins ritaði ég 11. nóv. bréf til stjórnar sjúkrahúss Keflavíkur og með leyfi hæstv. forseta langar mig að fá að lesa tvær málsgr. upp úr þessu bréfi. Þar segir: "Eins og fram kemur í þeim bréfum féllst fjmrn. ekki á það sl. vor að heimila að heimamenn útveguðu lánsfjármagn til þess að flýta framkvæmdum umfram það sem fjárlög marka. Fyrrv. heilbrmrh. sá hins vegar ekki ástæðu til fyrir sitt leyti að standa í vegi fyrir því að heimamenn tækju lán í þessu skyni færi framkvæmdin að öðru leyti eftir þeim reglum sem um það gilda, m.a. að ríkið hefur ekki viðurkennt fjármagnskostnað sem styrkhæfan byggingarkostnað og því ekki tahð sér skylt að greiða 85% af slíkum kostnaði nema heimild til slíkrar lántöku sé á fjárlögum óskilyrt. Núv. heilbrmrh. hefur ekki hugsað sér að breyta á neinn hátt ákvörðun fyrrv. heilbrmrh. hvað varðar afstöðu heilbrmrn. til málsins. Ráðuneytið áréttar hins vegar að fram kom á fyrrnefndum fundi ...

Hæstv. ráðherra er áminntur um það að þegar menn gera grein fyrir atkvæði sínu í miðri atkvæðagreiðslu verður að vera hóf á efnislegum umræðum.

Ég er alveg að ljúka máli mínu, herra forseti, þessari tilvitnun í umrætt bréf, ef ég má bara klára tvær línur, og þá hljóðar það svo: "Ráðuneytið áréttar hins vegar það sem fram kom á fyrrnefndum fundi sl. föstudag áður en lengra er haldið að nauðsynlegt er að það liggi fyrir hvort heimamenn vilji einir bera þann aukakostnað sem leiðir af lántöku til að flýta byggingu D-álmu sjúkrahússins í Keflavíkurlæknishéraði. Að lokum vill heilbrmrn. taka fram að það telur eðlilegt að heimild fjmrh. fyrir lántöku liggi fyrir áður en framkvæmdir hefjast." Nú er það svo að í till. frá meiri hl. fjvn., sem hér liggja fyrir, er gert ráð fyrir því að veita framlag til framkvæmda við þessa umræddu álmu við sjúkrahúsið. Ég segi því nei við þessari till.



Herra forseti. Fyrst skal það fram tekið að það er á misskilningi byggt að fjmrh. gefi út blað hér í bænum. Alþýðublaðið er gefið út af hlutafélagi sem heitir Blað hf. og lýtur sjálfstæðri ritstjórn. Viðtal sem þar birtist er ekki á ábyrgð fjmrh. Hitt er svo annað mál að sé útbreiðsla þess lítil virðast áhrifin þeim mun meiri ef marka má taugaveiklunarkennd viðbrögð sem hér hafa birst. Herra forseti. Sú staðreynd að forveri minn í starfi fjmrh. hafnaði lánsbeiðni til byggingar sjúkrahúss í Keflavík er mér með öllu óviðkomandi og sú staðreynd að fyrrv. heilbrmrh. var kunnugt um það fyrir sitt leyti mér með öllu óviðkomandi líka. Staðreyndin er sú að hér er lögð till. fram af hálfu meiri hl. fjvn. um að verja 4 millj. til að hefja þessa framkvæmd og ég segi já við þeirri till. en hafna þessari, segi því nei við þessu.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að mótmæla því að sjálfur fjmrh. landsins noti greinargerð fyrir atkvæði sínu til að gera grein fyrir þeirri skoðun sinni á stuðningsmönnum ríkisstjórnarinnar og þá væntanlega stuðningsmönnum þess fjárlagafrv. sem hann er að berjast fyrir að það séu taugaveiklunarkennd viðbrögð ef menn rísa upp til að verja æru sína og leiðrétta missagnir í málgagni flokks hæstv. ráðherra, missagnir sem eru þandar yfir forsíðu blaðsins daginn sem atkvæðagreiðsla fer fram eftir 2. umr. fjárlaga. Það sýnir virðingarleysi þessa hæstv. ráðherra fyrir öðrum þingmönnum, kannski frekar konum en körlum, ég veit það ekki, að láta slíkt frá sér fara og það í grg. við atkvæðagreiðslu. Ef hann hefur þessar skoðanir, hæstv. ráðherra, vil ég ráðleggja honum að halda þeim fyrir sig.



Herra forseti. Fyrst skal það fram tekið að það er á misskilningi byggt að fjmrh. gefi út blað hér í bænum. Alþýðublaðið er gefið út af hlutafélagi sem heitir Blað hf. og lýtur sjálfstæðri ritstjórn. Viðtal sem þar birtist er ekki á ábyrgð fjmrh. Hitt er svo annað mál að sé útbreiðsla þess lítil virðast áhrifin þeim mun meiri ef marka má taugaveiklunarkennd viðbrögð sem hér hafa birst. Herra forseti. Sú staðreynd að forveri minn í starfi fjmrh. hafnaði lánsbeiðni til byggingar sjúkrahúss í Keflavík er mér með öllu óviðkomandi og sú staðreynd að fyrrv. heilbrmrh. var kunnugt um það fyrir sitt leyti mér með öllu óviðkomandi líka. Staðreyndin er sú að hér er lögð till. fram af hálfu meiri hl. fjvn. um að verja 4 millj. til að hefja þessa framkvæmd og ég segi já við þeirri till. en hafna þessari, segi því nei við þessu.



Herra forseti. Ég skil vel að hæstv. fjmrh. skuli mjög vilja árétta það hér undir fjárlagaumræðum að hann beri enga ábyrgð á Alþýðublaðinu eins og það er skrifað og kemur þingheimi ekki á óvart. Hitt þykir mér bera vott um skilning hæstv. fjmrh. á mannlegu eðli að hann skuli kalla það taugaveikluð viðbrögð ef menn í þingsalnum fást til að greiða atkvæði með fjárlagafrv. eftir hans línum. Ég játa það satt að segja að ég er að velta því fyrir mér hvort meiri hluti þingheims sé ekki í dag haldinn þessari veiki, taugaveikluðum viðbrögðum þegar hann greiðir atkvæði um fjárlagafrv.



Hæstv. forseti. Ég harma þessi óskiljanlegu taugaveiklunarkenndu viðbrögð hæstv. ráðherra og óvirðuleg ummæli um fyrrv. ráðherra og starfsbróður minn í ríkisstjórn á sínum tíma sem með sinni framkomu og störfum hefur áunnið sér traust og virðingu þjóðarinnar almennt að ég held. Ég hef aldrei heyrt öðruvísi um þá virðulegu persónu talað. Ég tek undir það, sem hv. 7. þm. Reykv. sagði rétt í þessu, að það væri metið, a.m.k. frá minni hálfu, og ég mundi líta á hæstv. fjmrh. sem meiri mann ef hann bæði virðulegan þm. Ragnhildi Helgadóttur afsökunar á sínum taugaveiklunarkenndu viðbrögðum. Hvað Alþýðublaðið snertir er það að ske nú að hæstv. ráðherra er að afneita blaðinu á sama hátt og Morgunblaðið hefur afneitað Sjálfstfl., en ég veit ekki betur en Alþýðublaðið taki afstöðu með Alþfl. og öfugt. En ég tek undir ráðleggingar hv. 7. þm. Reykv. og ég vil gera þær að minni ósk og lít ég öðrum augum á hæstv. fjmrh. eftir.



Herra forseti. Það var kannski mál til komið, þó þess væri ekki að vænta í atkvæðagreiðslu um fjárlög, að hv. þingheimur af karlkyni bæði konur hér í þingsölum almennt afsökunar. Og vegna þess sem hv. 5. þm. Reykv. sagði rétt í þessu og skoraði á hæstv. fjmrh. að biðja hv. 3. þm. Reykv. afsökunar vil ég ráðleggja hv. 5. þm. Reykv. að biðja hæstv. félmrh. afsökunar í leiðinni því að í gær sagði hann, ef ég man orðrétt, að best færi á því að hún færi nú heim að prjóna.



Herra forseti. Það hefur verið haft að máltaki: Aðgát skal höfð í nærveru sálar. Ef ég væri fjmrh. í dag mundi ég sýna aðgát í nærveru ósamþykkts fjárlagafrv. Eftir þau ómaklegu ummæli sem hæstv. ráðherra hafði hér áðan tek ég undir þau orð þar sent farið var fram á að hann bæði hv. 3. þm. Reykv. afsökunar.



Hæstv. forseti. Ekki í gær en í fyrradag viðhafði ég þau ummæli um hæstv. félmrh. sem hv. 13. þm. Reykv. nefndi áðan. Ef það er talið móðgandi að biðja konur um að prjóna eða sauma heima hjá sér bið ég afsökunar á því hvaða starf sem hún kann að hafa í þjóðfélaginu að öðru leyti. Ef ég hef móðgað félmrh. segir hún til um það sjálf, en ef svo er bið ég hana hér með innilega afsökunar á því. Það var ekki tilgangurinn.



Virðulegi forseti. Að vísu þykir mér skörin vera farin að færast upp í bekkinn ef orðaskiptum, sem hér verða og eru um málefni, er snúið upp í þann farveg að hér sé verið að flytja vanvirðu við helming mannkyns eða allt kvenkyn. Slíkt er fjarri lagi. Ég hef orðið þess áskynja að ýmsir hafa undan því kvartað að álag væri mikið á þm. almennt í starfi þingsins þessa dagana og það hafa fleiri haft á orði en ég. Nú er mér það að sönnu ljúft og skylt að viðurkenna að þessi orð, sem ég nefndi, voru betur ósögð og bið ég hér með hv. þm. velvirðingar á því, en læt vera að biðja allt kvenkyn velvirðingar í leiðinni.



Hæstv. forseti. Það hefur sjaldan gerst í þingsögunni að minni hl. fjvn. sem hefur haft allan aðgang að og tekið þátt í skiptingu fjármagns til verkefna án ágreinings og þessi sami minni hl. gerði engan ágreining í þingmannahópi Sunnlendinga út af þessu máli þar sem ég og hv. þm. Eggert Haukdal gerðum einmitt athugasemdir við þá liði sem nú er kosið um. Í trausti þess að hærri fjármagnsupphæðir komi til sjúkrahúsa og öldrunarmála segi ég nei við þessa umræðu.



Herra forseti. Ég óska eftir að sérstaklega verði borinn upp liðurinn Til blaðanna að fengnum tillögum stjórnskipaðrar nefndar. Þetta er undir fjmrn. 09–999 Ýmislegt 118, Til blaðanna að fengnum tillögum stjórnskipaðrar nefndar 26 millj. 140 þús.



Herra forseti. Það er ekki farið að bera upp undir atkvæði greinina eins og hún liggur fyrir í frv., aðeins brtt. Ég hygg að það eigi ekki að greiða atkvæði um þetta fyrr en greinin í frv. svo breytt kemur til atkvæða. Þá verði greidd atkvæði um þetta.



Hæstv. forseti. Ég hef alla tíð talið það mjög óheppilegt að raforka til rafhitunar sé niðurgreidd með þeim hætti sem hingað til hefur tíðkast, þ.e. það komi beint fram í lækkuðu raforkuverði. Raforka á að vera á því verði sem hún kostar. Hins vegar er sjálfsagt að greiða niður rafhitun með beinum styrkjum eða öðrum hætti. Ég greiði því ekki atkvæði.



Herra forseti. Ég ætla ekki að fara að lesa upp úr greinargerðum, ég hef komið þeim á framfæri við hv. þingheim varðandi þetta mál, greinargerð frá Rafmagnsveitum ríkisins. Ég hafði vænst þess að hv. þingheimur gerði sér ljósa alvöru þess máls sem hér er verið að greiða atkvæði um, en það verður að dæma að atkvæðagreiðslu lokinni. Frá 1. febr. 1984 hafa niðurgreiðslur á raforku til húshitunar verið óbreytt upphæð á hverja kwst. Niðurgreiðslur sem hlutfall af rafhitunarkostnaði hafa síðan minnkað frá um 60% niður fyrir 30%. Frá næstu áramótum hækkar rafhitunartaxti Rafmagnsveitna ríkisins og Orkubús Vestfjarða um 18%. Ef sú upphæð til niðurgreiðslna á rafhitun sem stendur í fjárlagafrv., 200 millj. kr., verður óbreytt mun það að mati Rafmagnsveitna ríkisins leiða til 40% hækkunar á rafhitunarkostnaði. Ég mismælti mig ekki: til 40% hækkunar á rafhitunarkostnaði. Slíkt skapar óþolandi og vaxandi mismunun fyrir íbúa landsbyggðarinnar. Við þm. Alþb. erum andvígir þeirri öfugþróun og því er till. þessi flutt. Herra forseti. Ég segi já.



Herra forseti. Þessi atkvæðagreiðsla snýst um hvort menn styðja eða styðja ekki þá sérkennilegu nýbreytni, sem tekin var upp við gerð íslensku fjárlaganna að ég hygg á síðasta ári, að færa hluta af útgjöldum Bandaríkjahers eða Atlantshafsbandalagsins til hermála inn og út í gegnum íslensku fjárlögin. Hér er sem sé um að ræða að liður, sem er algerlega óviðkomandi íslensku þjóðinni, útgjöld til hernaðarmála og þar með óviðeigandi og niðurlægjandi að færa það inn í íslensku fjárlögin, er færður inn og út, gjöld upp á 308 millj. 980 þús. kr. og tekjur á móti, það er reyndar ekki sagt frá hverjum, upp á 308 millj. 980 þús. kr. Mismunurinn á þessum tveimur tölum, herra forseti, er núll. Þetta kemur íslensku fjárlögunum og íslenska ríkinu jafnmikið við og þetta núll, nákvæmlega ekki neitt. Ég hygg að hér sé að einhverju leyti á ferðinni gamall draugur frá þeirri tíð þegar hæstv. fyrrv. utanrrh. og núv. seðlabankastjóri, Geir Hallgrímsson, var að plata þessu hernaðarmannvirki inn á íslensku þjóðina, m.a. undir því yfirskini að þetta mundi auðvelda bændum heyskap. Ég hygg að með sama áframhaldi geti þess verið að vænta að öll útgjöld t.d. til rekstrar herstöðvarinnar á Keflavíkurflugvelli verði færð undir íslensku fjárlögin. 

Hv. þm. er að mati forseta nákvæmlega innan þeirra marka þar sem gerð var athugasemd áður.

Já, og þá skal ég ljúka við að gera grein fyrir atkvæði mínu, herra forseti. Ég tel þetta fullkomlega óeðlilegt formlega séð. Hér er ekki flutt um það brtt. hvort leggja eigi niður þessa starfsemi eða ekki, eins og mér heyrist að sumir hv. þm. hafi misskilið tillöguflutninginn, heldur um það hvort eðlilegt sé að útgjöld sem eru alfarið kostuð af erlendum aðilum, til þarfa sem koma íslenska þjóðfélaginu ekkert við, séu færð inn og út gegnum íslensku fjárlögin. Hér er um stórt grundvallaratriði að ræða sem ég vil að hv. þm. geri sér grein fyrir áður en þeir greiða atkvæði. Ég vil ekki horfa upp á það að eiga e.t.v. von á því, virðulegur forseti, að með sama áframhaldi verði innan tíðar öll útgjöld til herstöðvarinnar á Keflavíkurflugvelli færð inn og út, tekjur og gjöld, gegnum íslensku fjárlögin. Ég segi því já við að fella þennan lið út og koma þar með þeim skilningi á að svo skuli vera í framtíðinni að þessi útgjöld. sem eru okkur óviðkomandi, standi ekki í íslensku fjárlögunum.



Herra forseti. Ég hef síður en svo á móti því að menn geri skýrlega grein fyrir atkvæði sínu og afstöðu í málum, en á hinn bóginn þykir mér óviðkunnanlegt og ástæða fyrir forseta til að veita hv. þm. áminningu þegar þeir með heldur ósmekklegum hætti veitast að fyrrv. þm. undir því yfirskini að þeir séu að gera grein fyrir atkvæði sínu þannig að ekki er hægt með eðlilegum hætti að koma vörnum við. Ég vil vekja athygli á þessu, herra forseti, og nota annað tækifæri til að leiðrétta þau ósmekklegu ummæli sem hér voru uppi höfð af hv. 4. þm. Norðurl. e.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. forseta fyrir að hafa veitt hv. 2. þm. Norðurl. e. þessa ofanígjöf.



Herra forseti. Eins og ég hygg að komið hafi fram í máli mínu áðan er ég gerði grein fyrir atkvæði mínu taldi ég og tel eðli þess máfs sem þar voru greidd atkvæði um nokkuð sérstakt og því óhjákvæmilegt að hafa á því nokkrar skýringar hvers vegna flutt væri brtt. um að liður af þessari stærðargráðu. upp á 380 millj. kr., félli með öllu út af fjárlögum. Ég vildi að það lægi ljóst fyrir að það væri ekki verið að gera tillögur um að fella niður þessa starfsemi. Þó að mér væri að vísu ekkert fjarri skapi að gera það er hér fyrst og fremst verið að bera upp þessa till. til að fá skorið úr grundvallaratriði. Varðandi þau ummæli sem féllu í mínu máli þegar ég var að skýra málið og gera grein fyrir atkvæði mínu, þá get ég huggað hv. 2. þm. Norðurl. e. með því að þar var ekkert nýtt sem ekki hafði verið bæði sagt áður utan þings og innan. Auk þess er ræðumaður tilbúinn til að endurtaka þessi ummæli hvenær sem er utan þings ef það hjálpar eitthvað sáluheill hv. 2. þm. Norðurl. e. Ég hygg að í þessum orðaskiptum mínum og þess hæstv. fyrrv. utanrrh. sem hér barst í tal hafi fallið nokkuð hvassari orð þegar þetta mál var sem mest á dagskrá fyrir nokkrum árum.



Herra forseti. Í ljósi þess gífurlega misréttis sem dagblöðin búa við af hálfu ríkisins hvað varðar birtingu auglýsinga og er í reynd ríkisstyrkur hinn mesti tel ég eðlilegt að reynt sé að leiðrétta þetta m.a. með því að ríkið kaupi jafnmörg eintök af dagblöðunum. Því segi ég já.



Herra forseti. Á sama hátt og mér finnst óeðlilegt að ríkið styrki dagblöðin finnst mér alveg sjálfsagt að ríkið borgi fyrir þau blöð sem það fær og ef það er hæfileg tala, 250 blöð, sem ég hygg að muni vera, allmörg blöð koma t.d. hingað til Alþingis, er ekki hægt að ætlast til þess að útgefendur gefi þau blöð. Auðvitað á ríkið og ríkisstofnanir að borga fyrir þau blöð sem það fær rétt eins og allir aðrir. Þess vegna segi ég já.



Herra forseti. Þessi atkvæðagreiðsla hefur nú tekið 31/2 klukkustund sem er mjög óvanalegt, miklu lengri en vant er. Að verulegu leyti á hún rætur sínar að rekja til þess að hv. stjórnarliðar hafa tafið mál í atkvæðagreiðslu. Ég ætla að fara þess eindregið á leit við formenn þingflokkanna að menn reyni að ná samkomulagi um að hafa þann hraða á afgreiðslum sem verður að hafa til að geta afgreitt hér mál frá og á það ekki síst við um okkur stjórnarsinna að við verðum líka að kunna að sitja á strák okkar.



Herra forseti. Ég skil vel að það liggi illa á formanni fjvn. eftir að maður eftir mann úr nefndinni hefur staðið upp og sagt að nefndin eigi eftir að athuga ýmsa þýðingarmikla kafla og þætti í fjárlagafrv.