Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Jakob Möller) : Með tilvísun til þess, sem ég sagði hér við 2. umr. viðvíkjandi brtt. hv. 1.þm. Eyf. um að takmarka ábyrgðina við 90% af stofnkostnaði, get ég nú upplýst, að samkv. áætluninni er gert ráð fyrir, að leggja verði fram til stofnkostnaðar hitaveitunnar - og er sumpart búið að leggja það fram - allt að 1420000 dönskum krónum, þar með talin hitaréttindi og boranir, sem hefir verið langt til 300000 kr., og tollar 400000 kr., sem maður veit ekki með vissu, hvernig verður með, vegna hugsanlegra breytinga á verði í sambandi við verðtoll, og svo ef reiknað verður samkv. tollskránni að viðbættum flutningskostnaði. Ef til vill er áætlunin rífleg samkv. því, sem var, en að öllum líkindum verður það ekki meira. Ég veit ekki, hvort hv. þdm. kæra sig um að heyra nánar gert grein fyrir þessu. Það er tiltölulega létt. Það er aðallega vinna hér við húsalagnir: Heimæðar, gröftur fyrir rennum, pípulagnir utanhúss og einangranir utanhúss, mælaprófunarstöð og innanhúslagnirnar sjálfar, vinnan við þær, því efnið er tekið með í þá upphæð, sem lánið er veitt fyrir. Þetta eru samtals 1420000 kr. Lánið er 9 millj. króna, svo þetta verður samtals 10420000 kr., svo það er ríflega 1/10 hluti, sem beðið er um að leggja fram, auk lánsins, sem tekið verður. Ég hefi ástæðu til að ætla, að það geti valdið nokkrum erfiðleikum um þá viðbótarlánveitingu, sem verður leitazt fyrir um, ef ábyrgðarheimildin verður takmörkuð. Hinsvegar veit ég, að hv. deild getur treyst ríkisstj. til þess að framfylgja vilja hennar þannig, að ekki komi til með nema þennan tíunda hluta, sem hér um ræðir, nema eitthvað óhjákvæmilega breytist. Vil ég því leyfa mér að óska þess, að brtt. verði dregin til baka.



Þessi skýrsla hæstv. ráðh. gefur það ótvírætt til kynna, að bæjarfélagið verður að leggja fram, ekki einasta 10% af stofnkostnaði hitaveitunnar, heldur meira. Hinsvegar telur hann óheppilegt, að það ákvæði sé í lögunum, að ábyrgðin takmarkist við 90%, og þar sem ég tel, eftir að hafa heyrt ræðu hæstv. ráðh. og skýrslu, að það sé öruggt, að tilgangi tillögu minnar sé náð, án þess að hún sé sett inn í lögin, og í trausti þeirra ummæla hæstv. ráðh., sem hann viðhafði síðast, um að snúa sér til Alþingis, ef eitthvað ber út af, þá sé ég ekki ástæðu til að vera að halda þessari tillögu minni til streitu og tek hana hér með aftur.

Ég tek hana upp

.

Forseti (EÁrna): Brtt. á þingskj. 345 er tekin aftur af flm., en tekin upp aftur af hv. 1. þm. N.-M.



Um þetta frv. virðist ekki þurfa að hafa mikla framsögu af nefndarinnar hálfu. - Þetta frv. er dálítið einstakt í sinni röð. Hér er farið fram á að afnema löggildingu verzlunarstaðar, en við höfum nú verið vanari því hér á Alþingi að hafa með höndum frv., sem hafa farið fram á að löggilda nýja verzlunarstaði. En eins og stendur í grg. frv. og hefir komið fram í meðferð málsins, er svo ástatt, að allir virðast álíta, að það sé óþarfi, að þessi staður sé löggiltur sem verzlunarstaður, og geti það verið til baga fyrir aðalstarfsemina á þessum stað, sem sé héraðsskólann. Það liggur fyrir umsögn frá sýslunefnd Húnavatnssýslu og sýslumanni Húnvetninga um málið, og leggja báðir aðilar til, að lögin verði afnumin. Allsherjarnefnd leggur til, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Það er um þetta mál að segja, að það er komið til þessarar deildar frá Nd. og er flutt, eins og sjá má af þskj. 50, af þrem hv. framsóknarmönnum. Jafnvel þó þetta mál fari til nefndar, sem ég á sæti í, get ég ekki við þessa umr. látið það svo framhjá fara, að ég minnist ekki á frv. og þá stefnu, sem í því felst. Mér þykja ýmsir ágallar á þessu frv., en í höfuðatriðunum er það sú stefna, sem í því felst, sem ég get ekki fallizt á. Frv. fer fram á nýjar lögskyldaðar hlutaráðningar í hinum ýmsu tegundum fiskveiðanna. Þar er engin undantekning frá, hvort það eru smábátar, mótorbátar, stærri línubátar eða stór skip, sem gerð eru út til fiskveiða, og á hér með að lögskipa félagsskap, sem hefir þessa ráðningu að aðalmarkmiði. Það mætti segja langt mál um þá stefnu, sem í frv. felst, og væri það mikið efni, meira en í eina þingræðu, því hér er komið inn á allt fyrirkomulag fiskveiðanna, frá því þær hófust hér og fram á vora daga, og hvort það fyrirkomulag, sem við höfum nú, sé ranglátt. Ég þori ekki um það að segja, hvort fiskimenn muni yfirleitt nota sér þá lagaheimild, sem hér er gert ráð fyrir, að verði að lögum, eða ekki, en mér er það fullkomlega ljóst, að aðaltilgangur frv. er að fyrirskipa ráðningarfyrirkomulag, þar sem félagsskapur sjómanna og verkamanna getur ekki haft nokkur áhrif á ráðningarkjör, þ. e. a. s. að með þeirri stefnu, sem í frv. felst, er verið að taka upp óbeina árás á verkalýðsfélögin, og hefði ég sízt búizt við, að slíkt gæti komið frá þeim virðulegu framsóknarmönnum, sem að frv. standa, og er það ærin nóg orsök fyrir mig til þess að geta ekki verið með þeirri stefnu, sem í frv. felst. Fyrir utan þetta er ýmislegt við frv. að athuga. Ég vildi í því sambandi benda á, að þótt hér sé verið að fitja upp á nýmæli, þá á þetta fyrirkomulag sér hvergi stað, svo vitað sé, og mun ég síðar tala um það, því ég hefi tiltölulega nákvæmar skýrslur um það, hvernig fiskveiðar eru reknar hjá nágrannaþjóðunum, og mun ég sýna fram á, að slíkt fyrirkomulag á sér hvergi stað. Það mun eiga að útvíkka samvinnuna með þessu, en það má útvíkka svo samvinnufyrirkomulagið, að það eigi þar ekki heima, og vil ég benda á þá reynslu, sem hefir fengizt af samvinnufyrirkomulaginu í útgerð hér á landi. Ég bæði sagði það strax og skrifaði um það á sínum tíma og leiddi nokkur rök að, að með tilliti til okkar fyrirkomulags, þá mundi samvinnan ekki ná sínum framgangi í útgerðinni, og reynslan hefir orðið sú, að þau samvinnuútgerðarfél., sem hafa verið stofnuð austur á landi og við Ísafj., eru að því ég bezt veit komin úr sögunni. Það hefir verið reynt við Faxaflóa, og reynslan orðið sú sama, og öll þessi samvinnufélög, sem þutu upp á nokkrum árum í sambandi við örðugleika þá, sem þá voru við útgerðina, eru nú líka dauð, og ég hygg, að fæsta, sem þar komu nálægt, langi til að stofna þau aftur. Spá mín er sú, jafnvel þótt þetta frv. yrði að lögum, sem ætla má, þar sem Sjálfstæðismenn hafa léð því fylgi sitt, að menn fái sig fullreynda á því.

Það rætast nú ekki allar spár

. Já, ég var að tala um spár og hvernig hefði farið um mína spá. Hún hefir bara rætzt. Svo það er hægt að spá um framtíðina, þegar fyrri spár hafa rætzt. Ég skal svo ekki tala meira að sinni, en geri ráð fyrir að bera fram brtt. við frv. í sjútvn. og mun við 2. umr. gera grein fyrir þeim breyt., sem ég vildi gera á því, og ef þær breyt. ná ekki fram að ganga, þá að lýsa minni andstöðu við frv.

*Ingvar Pálmason: Þó að ég telji, að ræða hv. 2. landsk. hafi ekki haft mikil áhrif á hv. dm., tel ég rétt að fara nokkrum orðum um ýmislegt, er hann sagði. Hann byrjaði með því að segja, að með þessu frv. væri gengið inn á þá braut að lögskipa hlutaskiptafyrirkomulag. En það er misskilningur. Hér er um það að ræða að lögheimila það. Hann sagði, að mér skildist, að hér væri verið að taka upp fyrirkomulag, sem gilt hefði frá alda öðli hér á landi.

Ég sagði: fyrirkomulag, sem ekki hefði gilt hér á síðari árum

. Það er annað mál. Hér er verið að halda inn á braut, sem gengin hefir verið hér á landi frá fyrstu tíð. Spurningin er, hvort ekki sé fimi til kominn að athuga, hvort ekki sé hægt að spyrna við fæti um það að halda í gamalt skipulag, sem reynzt hefir vel. Hv. þm. sagði, að verið væri að ráðast á verklýðssamtökin. Ég skil ekki, hvernig hann fær það út. Ég hélt ekki, að þessi maður væri sérstaklega taugaveikiaður, svo að hann þyrfti alstaðar að þykjast sjá árásir á verklýðssamtökin. Þau geta unnið sín verkefni fyrir þessu frv. Ég hélt, að hlutverk verklýðshreyfingarinnar væri víðtækara en það eitt að fást við kaupgjaldsmál. Sannleikurinn er, að hér kemur fram það, sem inni fyrir býr hjá hv. þm. og líklega verklýðshreyfingunni, að vilja afnema alla hlutdeild verkalýðsins í framleiðslunni og láta hann fá fasta borgun fyrir alla vinnu. Hér er það atriði, sem skoðanir skiptast um. Er það þetta, sem koma á í öllum atvinnurekstri, að útiloka, að það, hvernig atvinnureksturinn gengur, geti haft nokkur áhrif á kjör þeirra, sem að honum vinna? Af ræðu hv. þm. var svo að sjá, sem þeir, sem að framleiðslunni vinna, eigi ekki að taka þátt í afkomu atvinnuveganna. Hér er ég á öndverðum meiði við hann. Ég tel, að verkamenn og þeir, sem kallaðir eru atvinnurekendur, hafi hér báðir sömu hagsmuna að gæta. Ég hefi í 35 ár fengizt við útgerð, og alltaf hafa allir mínir sjómenn verið ráðnir upp á hlut. Þeir hefðu ekki viljað hafa það öðruvísi. Ef ekki er hægt að láta atvinnuvegina bera sig á þann hátt, þá er ekki hægt að skipa þeim er að þeim vinna, í tvær deildir, sem hafa ólíkra hagsmuna að gæta, þar sem hvor togar sinn skækil í sína átt. Ég held því, að ekki sé til neins að eyða um þetta mörgum orðum. Hér verður úr að skera. hvort Alþingi er þannig skipað, að það vilji fremur fallast á stefnu hv. 2. landsk. eða þá stefnu, sem fram kemur í frv. Hv. þm. sagði einu sinni í ræðu sinni - og það styrkti mig í þeirri skoðun, að honum hefði orðið mismæli áður, - að hér væri verið að fitja upp á nýmæli. En það er fjarri sanni. Þetta hefir viðgengizt í okkar sjávarútvegi öldum saman. Þá gat hann þess, að stofnuð hefðu verið nokkur samvinnufélög um útgerð. Hann hefði spáð því, að þau myndu ganga illa, og það hefði rætzt. Ég fer ekki frekar út í þá sálma; hann getur verið góður spámaður, en ég man ekki, hvernig þessir spádómar hans hafa rætzt. En ef fyrirtækjunum hefir gengið öðruvísi en vonir stóðu til, er sjálfsagt að leita orsakanna, en ekki láta sér nægja að vitna í spár. Ég staðhæfi, að í nokkrum tilfellum hefir ein af aðalorsökunum til þess, að illa hefir farið fyrir þessum samvinnufélögum, verið sú, að þau höfðu ekki hlutaráðningu. Því er ég hræddur um, að spá hans verði honum ekki haldgóð vörn í málinu. Ég þarf ekki að rifja upp sannanir fyrir þessu, en ég held, að ein af stoðum þeim, sem renna undir þetta frv., sé einmitt það, hvernig farið hefir fyrir sumum af þessum samvinnufélögum. Ég ætla svo ekki að fara út í málþóf um þetta mál, en ég vildi ekki láta þetta frv. fara til atkvgr. nú við 1. umr. án þess að andmæla skoðunum hv. 2. landsk.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Það er óvanal., að hv. 2. þm. S.-M. tali í máli af jafnmiklum hita og mér virðist koma fram í ræðu hans, því að allir þekkja hann að stöku jafnaðargeði. Andmæli mín virðast hafa farið í taugarnar á honum. Hann sagði það rangt hjá mér, að hér ætti að lögskipa hlutaráðningu, hér væri aðeins um heimild að ræða. Það má vera, að þetta sé aðeins heimild, en ef heimildin er notuð, þá er þetta orðin lögskipuð hlutaráðning. Í 2. gr. segir, að þegar búið er að stofna félag, þá sé þar með ákveðið, eftir hvaða reglum það skuli starfa. Þá tortryggði hv. þm. það, sem ég sagði, að á síðari árum hefði ekki almennt verið ríkjandi hlutaráðningarfyrirkomulag í útgerð, en þetta gæti ég samt rökstutt með því að leggja fram allan þorra þeirra samninga, sem gerðir hafa verið í allri stærri útgerð hin síðari ár. Í smærri útgerð kann hlutaráðning að hafa verið nokkuð almenn, mjög misjafnlega þó, og hefir því verið misjafnlega tekið af sjómönnum, er þeir hafa á þann hátt verið látnir greiða kostnað af útgerðinni. Það má náttúrlega kalla það hlutaskiptaútgerð, er menn voru áður fyrr ráðnir upp á hundraðshluta, en það er ekki hlutaskiptaútgerð í því formi, sem þetta frv. gerir ráð fyrir. Það fyrirkomulag, sem ríkt hefir hér frá alda öðli, þar sem útgerðarmaður tók að sér að greiða allan kostnað við útgerðina og tók hlut fyrir það og leggja til skipið, en aflinn skiptist að öðru leyti milli skipsmanna, það var allt annað form á hlutaskiptaútgerð en þetta, sem hér er gert ráð fyrir. En þetta fyrirkomulag hefir orðið að breytast með breyttum tímum, með stækkandi útgerð, dýrum þilskipum, dýrum vélum, kostnaðarsömum veiðiáhöldum o. s. frv. og hefir þá skapazt nokkur togstreita um það, hversu mikill hlutur fiskimannsins skuli vera af afla, enda hefir hann verið mjög misjafn. Með þessu frv. er ætlazt til þess, að svo eða svo margir menn myndi með sér félagsskap um að gera út skip, og um stærðina er ekkert ákveðið; það getur verið togari eða minna skip eftir atvikum. Svo er gert ráð fyrir því, að menn í landi, sem ekki vinna að veiðunum, hafi hina andlegu forystu í þessu, a. m. k. er engin skylda til þess, að það séu menn, sem sjálfir vinna að framleiðslunni. Verkafólki í landi hefir eins og kunnugt er verið gefinn frjáls réttur til að semja við atvinnurekendur um það, hve mikið það skuli fá fyrir vinnu sína, án tillits til þess, hversu mikið aflast. Verkamaðurinn vill fá fyrir vinnu sína það, sem hann þarf til að geta lifað, en hefir ekkert að flýja, ef ekki fæst bein úr sjó. Það er auðvitað ekki hægt að komast hjá því, að einhverjir beri þann halla, sem verða kann á útgerðinni. En ef þrengingar eru í þessum atvinnuvegi, þá hefir það verið stefna okkar alþýðuflokksmanna, að sveitarfélögin taki að sér að halda henni uppi. En með þessu frv. er þeim fórnað, sem leggja lifið í hættu á hafinu. Þessi mál er ekki hægt að leysa á sama sátt og áður var. Áður voru það bændur og vinnumenn, sem sjóinn sóttu, leituðu til verstöðvanna til að afla sér búsilags. En nú er ástandið svo í flestum kauptúnum landsins, að þeir, sem sjóinn stunda, verða að lifa af því eingöngu, oftast nær að minnsta kosti. Dæmi frá eldri tímum og nútímanum eru ekki sambærileg í þessu efni. Hv. þm. vildi láta skína í, að ég vildi afnema alla hlutdeild verkamanna í framleiðslunni. Ég hefi áður sýnt fram á, að það hafi aldrei verið stefna Alþfl., að fiskimenn ættu ekki á neinn hátt að hafa hlutdeild í veiðunum. Hana geta þeir t. d. haft með því að fá hundraðshluta af andvirði þess, sem aflast, til viðbátar lágu kaupi. Í nærliggjandi löndum er talið heppilegt, að verkamenn hafi hlutdeild í framleiðslunni með slíkum hundraðshluta til viðbótar lágu kaupi, til þess að gera þá „interesseraða“ í atvinnurekstrinum. Víðast er og litið á þörf fiskimannsins með því, að honum er tryggt lágmarkskáup, sem fullnægi brýnustu þörfum hans. Ég get þessu til sönnunar lofað hv. þm. að lesa skýrslu frá árinu 1938 um fiskveiðar í nálægum löndum. Samkv. 5. gr. frv. verður hver maður, sem gengið hefir í svona félagsskap, að sætta sig við, að búið sé að ákveða hans lífskjör með því, að þau miðist við ákveðinn hluta af afla, hvort sem verr gengur eða betur. Þetta vil ég aftur á móti láta vera með öllu frjálst samningsatriði, en ekki þannig, að menn skuli vera búnir að binda sig í allt að því tvö ár með því að ganga í svona félag, án þess að geta með nokkru móti losnað. Það hefir stundum verið haft orð á því, að það væri óþarflega margt, sem lögbinda ætti hér á landi, og er sjálfsagt nokkuð satt í því. Ég held, að þetta sé eitt af þeim málum, sem ekki eigi að lögbinda. Nú er reynslan sú, að þegar illa gengur, vilja margir útgerðarmenn ráða menn upp á hlut, en þegar vel gengur, vilja þeir gjarnan hafa fast kaup og taka arðinn sjálfir. Sum árin eru góð, önnur vond, og ég tel, að hafa eigi algilda reglu um góð ár og vond. En þetta á þó ekki að gera með l., heldur á það að vera komið undir skilningi manna á hverjum tíma, hvaða fyrirkomulag skuli hafa. Þá hártogaði hv. þm. orð mín um það, að hér væri verið að ganga á hlut verklýðshreyfingarinnar. En ég fullyrði, að hér er í rauninni verið að ráðast á alla útgerð. Ef hans stefna verður ofan á og allir sjómenn ganga í slík félög sem þessi, þá hafa þeir ekki framar neitt að segja um sín mál, - þá er búið að skipta þeim í smáhópa, þar sem menn geta verið harla óánægðir, án þess að verklýðshreyfingin geti nokkuð við því sagt, því að hér er þá búið að taka fyrir kverkar henni um það að hafa hönd í bagga um lífskjör þeirra, er hún starfar fyrir. Svona hlýtur frv. að verka, ef nokkur vill eftir því fara. En það er vitanlega hægt að lokka menn inn í svona félagsskap eða jafnvel neyða. Hv. þm. vitnaði í sína útgerð og sagðist jafnan hafa ráðið sjómenn upp á hlut. Ég rengi hann ekki. Hann hefir sennilega sýnt í útgerð sinni réttlæti og sanngirni, eins og honum er lagið í flestu. En hann er bara einn, kannske af fáum, sem sýnt hafa réttlæti og sanngirni. Hv. þm. vildi ekki ræða um mínar spár um það, að samvinnuútgerðin myndi gefast illa, og virtist hann líta svo á, að það hafi orðið þessari útgerð að falli, að þar hefði ekki verið ráðið upp á hlut. Það má vera, að á Austurlandi hafi ekki almennt verið haft hlutaráðningarfyrirkomulag í þessari útgerð, en á Suðurlandi var það aftur á móti reglan. Á einum togara áttu menn t. d. að fá hlut af því, sem afgangs yrði eftir að búið væri að greiða beinan rekstrarkostnað. Menn höfðu þar öll árin yfirleitt 20% lægri tekjur en á öðrum togurum. Og nú hafa þeir afsalað sér togaranum. Ég gæti tekið fleiri dæmi úr samvinnuútgerðinni máli mínu til sönnunar. Það er eins og til þessarar útgerðar geti ekki valizt menn, sem fram úr skara í dugnaði eða heppni - sennilega aðallega heppni -, og liggur það sennilega í þeirri sálfræðilegu ástæðu, að þar, sem allir vilja ráða, þar getur ekkert blessazt. Þar sem allir eiga saman þátt í útgerðinni, vilja allir ráða jafnt, en enginn ræður í raun og veru, og svo gengur allt illa. Ég ætla svo ekki að ræða þetta frekar hér. Okkur gefst sennilega tækifæri til að ræða málið frekar í n. Þar tekur hv. þm. vafalaust upp hanzkann fyrir sinn flokk. En ég tala hér fyrir þeirri stefnu, sem ég veit, að er almennt ríkjandi meðal sjómanna. Hinsvegar dettur mér ekki í hug að hindra, að málið gangi til n. og hún reyni, ef hægt er, að sníða af frv. verstu agnúana. Ég mun ekki fyrr en að slíkri athugun lokinni geta sagt, hvort ég muni geta fylgt frv. eða ekki.

*Ingvar Pálmason: Ég veit ekki, hvort það er til nokkurs að halda áfram umr. um þetta mál. Hv. 2. landsk. hefir viðurkennt, að hér væri ekki um nýmæli að ræða, og er það strax ávinningur. Gæti verið, ef umr. væri haldið áfram, að hann tæki fleira aftur af því, sem bann sagði. Þó að ræða hv. þm. væri ekki vel ljós, kom það fram í henni, að hann taldi, að hlutaráðning væri ekki heppileg, vegna þess að þá væri hlutverki verklýðsfélaganna lokið. Ég skal ekki segja um það; honum er kunnugra um afstöðu verklýðsfélaganna til þessara mála en mér, en með leyfi að spyrja: Væri nokkur skaði skeður, þótt svo væri? Hann sagði, að nú á síðari árum hefði það verið meginregla í öllum stærri útgerðum, að menn væru ekki ráðnir upp á hlut. Þetta er rétt; á síðari árum hefir það verið svo í stærri útgerðinni, að menn hafa verið ráðnir upp á fast kaup, en hvaða blessun hefir það haft í för með sér? Ég ætla ekki að fara frekar út í það hér, en ég held út frá þeim forsendum, sem komu fram í ræðu hv. þm., að allt bendi til þess, að hér stefni í rétta átt, með því að hlutaráðning geti haldizt, hvar sem hægt er að koma henni við. Hv. þm. sagði, að það væri talað um, að við Íslendingar vildum lögbinda flest. Ég ætla ekki að fara út í þá sálma hér, en ég er honum ekki sammála. Ég álít, að hér sé ekki um lögbindingu að ræða, heldur lögheimild. Hann veit sjálfur, eftir að hann hefir lesið frv., að hér kemur ekki annað til greina en heimild samkv. lögum, og ég held, að hann hljóti að skilja það. Ég sé ekki, að það komi því máli við, hvort löggjafarnir gangi fulllangt í því að lögbinda ýms atriði þjóðlífsins. Hér er ekki verið að lögbinda, heldur lögheimila fyrirkomulag, ef vilji er til staðar að nota þessa heimild. Hv. þm. þóttist geta upplýst það, að í nágrannalöndunum væri allt annað fyrirkomulag um ráðningu fiskimanna en hjá okkur, og að hún væri ekki nema að litlu leyti hlutaráðning. Þetta getur vel verið satt, - en hvaða ástæða er fyrir okkur að leita erlendra fyrirmynda, þegar við höfum margra alda reynslu í þessum efnum og vitum, hvað bezt er? Ég held nú, að þessi hv. þm. sé ekki svo hrifinn af dönsku fyrirkomulagi, að hann fari að leita fyrirmynda úr þeirri átt. Þar fyrir gætum við kannske lært margt af Norðurlöndum, en fyrst og fremst það, sem okkur er til gagns. Hann las upp eina gr. frv. og dró þá ályktun af henni, að ef ekki aflaðist, hefðu hlutaráðningarmenn ekkert upp á að hlaupa: Það er gert ráð fyrir, að reynt verði að safna saman í sjóð til þess að jafna útkomu milli ára. Ég held, að reynt sé í þessu frv. að ganga svo frá, að það sé svo aðgengilegt sem kostur er á. Hinsvegar má gera bætur á því, en hugmyndinni, sem liggur bak við frv., megum við alls ekki sleppa. Ég læt svo hér með útrætt um þetta, en málið hefir ekki mikið upplýstst við þessar umræður.