Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (G. B.) Frv. þetta er komið frá háttv.Nd. og var þar í fossanefnd. - Jeg legg því til, að því verði vísað til sömu nefndar hjer, að umræðunni lokinni. -

Forseti (G. B.) Frv. þetta var í allshn. í Nd., og legg jeg til, að því verði vísað til sömu nefndar í þessari deild.

Forseti (G. B.) Frv. þetta var í landbúnaðarnefnd í háttv.Nd. og legg jeg til, að því verði vísað til sömu nefndar einnig í þessari deild.

Forseti (G. B.) Frv. þetta var í allsherjarnefnd í háttv.Nd., og legg jeg til, að því verði einnig í þessari deild vísað til þeirrar nefndar.

Guðmundur Guðfinnsson Jeg vil láta fylgja þessu frv. fáein orð til nefndarinnar. Það hafa altaf verið sparnaðarmenn á þingi, og svo er einnig nú, og sparnaðarstefnan hefir sjaldan haft jafngóðan byr eins og einmitt nú. Jeg er því hissa á, að gamall sparnaðarmaður skuli flytja þetta frv., um fjölgun embættismanna, og ekki nauðsynlegri en hjer er um að ræða. það eru aðallega tvær ástæður, sem bornar eru fram fyrir frv. þessu. Fyrst sú, hversu erfitt Hólssóknarmönnum sje að ná til prestsins, og í öðru lagi, hversu erfitt og dýrt sje fyrir prestinn að komast til safnaðarins. Um fyrra atriðið er það að segja, að víðar er erfitt að ná í embættismenn, og þá sjerstaklega læknana. Er því engin ástæða til að skifta þessu prestakalli, fremur en öðrum, sem erfið eru. Jeg veit auðvitað ekki, hve kirkjuræknin er á háu stigi hjá þeim þar vestur í Hólssókninni, en annarsstaðar er hún svo ljeleg, að lítil ástæða virðist vera fyrir löggjafarvaldið að ausa út fje til þess að fjölga messum í einstökum sóknum, og því engin ástæða til að samþ. frv. þetta. Hvað snertir erfiðleika prestsins, þá er hann vitaskuld skyldugur til að kosta ferðirnar. En þar sem þær eru vitanlega mjög dýrar, þá vil jeg leggja til, að honum verði veitt erfiðleikauppbót. Jeg hefi tekið þetta fram til athugunar fyrir nefndina.

Guðmundur Ólafsson Jeg get verið sammála hv. 2. þm. Rang. (G. Guðf.) í því, að ekki sje ástæða til að fjölga prestum, úr því ekki er hægt að fjölga læknum. - Jeg er kallaður sparnaðarmaður og get því ekki fallist á, að frv. verði samþ., en ekki af því, að jeg telji það óþarft. Hv. þm. (G. Guðf.) sagði, að fólk væri nú svo ókirkjurækið, að engin ástæða væri til þess að fjölga prestunum. En það er einmitt löggjafarvaldið, sem með skiftingu prestakallanna hefir eyðilagt kirkjuaðsóknina. Þetta tel jeg ekki vel farið. Við Húnvetningar höfum orðið fyrir einni samsteypunni, og hefir löggjafarvaldið með henni látið okkur greinilega vita, að við þyrftum ekki á prestum að halda. Mjer finst illa sitja á hv. 2. þm. Rang. (G. Guðf.) að vilja heldur veita erfiðleikauppbót heldur en stofna nýtt prestakall. Þessu er jeg algerlega mótfallinn, því að með því er aðeins bætt úr þörf eins manns, en ekki safnaðarins alls. En jeg get þó ekki verið með þessu frv. að svo stöddu, því að byrðarnar á þjóðinni eru svo miklar, að tæplega verður undir meiru risið.

Guðjón Guðlaugsson Af því að heyrst hefir á þeim, sem tekið hafa til máls, að þeir eru á móti frv. því, sem hjer er til umr., þá stend jeg upp, þar sem jeg er sjerstaklega kunnugur öllum staðháttum þar vestra. Jeg veit vel, að fjárhagsörðugleikarnir eru miklir, en þrátt fyrir það mun jeg greiða frv. þessu atkv. mitt. Jeg geri það sökum þess, að jeg hefi gert það áður, og úr því verið er að hafa presta, finst mjer rjett, að þessi sókn fái sjerstakan prest, því að kauptúnið er fjölment og því óeðlilegt, að það hafi prest með einu fjölmennasta prestakalli landsins, þar sem Ísafjörður er. Þetta nýja prestakall, sem hjer er talað um að stofna, yrði fyrir ofan meðaltal að fólksfjölda, samanborið við önnur prestaköll landsins. Þetta er þó ekki aðalatriðið, heldur hitt, að prestsþjónusta Ísafjarðarprestsins í Bolungarvík getur aldrei orðið viðunandi, því að ferðirnar þar á milli eru svo erfiðar, dýrar og hættulegar, að oft getur presturinn alls ekki farið, hvað sem við liggur, því landleiðin er oft ófær og sjóleiðin mjög örðug; þó oft sýnist t. d. fært, þegar lagt er af stað frá Ísafirði, getur verið alófært þegar til Bolungarvíkur kemur, því að þar er mjög brimasamt. Af framangreindum ástæðum verð jeg, þrátt fyrir sparsemisstefnuna, sem jeg vil fylgja, að greiða atkv. með frv. þessu. Jeg er á sama máli og háttv. 1. þm. Húnv. (G. Ó.), að það sje ekki rjett að greiða erfiðleikauppbót, eins og háttv. 2. þm. Rang. (G. Guðf.) stakk upp á, því að með því er aðeins greitt úr þörf prestsins, en söfnuðurinn er ekki hóti nær fyrir það. Jeg hefi jafnvel heyrt, að prestur sá, sem nú er á Ísafirði og sagður er mjög samviskusamur maður, vildi alls ekki vera prestur þar, ef Hólssókn verður ekki gerð að sjerstöku prestakalli, og getur því erfiðleikauppbótin ef til vill alls ekki haldið honum. Gæti því vel farið svo, ef prestaskifti yrðu, að þeir yrðu jafnvel ver settir en áður, þrátt fyrir erfiðleikauppbótina, ef þeir fengju annan prest, sem ekki væri eins samviskusamur. Jeg segi þetta allshn. til athugunar, en hins vegar get jeg ekki verið harðorður í garð þeirra, sem vilja spara á þessum tímum.