Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í fjárlögum fyrir árið 1976 er gert ráð fyrir að tekjur ríkissjóðs af flugvallagjaldi nemi 235 millj. kr. á þessu ári. Ég gerði grein fyrir því við 1. umr. fjárlaga að til þess að sú áætlun stæðist yrði að framlengja gildistíma lagaákvæða um flugvallagjald, en þau renna út um næstu mánaðamót. Flugvallagjald var sem kunnugt er sett með l. nr. 11 1975 um ráðstafanir í efnahags- og fjármálum. Tilgangur þeirra lagaákvæða var tvíþættur: annars vegar flugvallagjaldið lagt á sem liður í þeim almennu ráðstöfunum í efnahagsmálum sem gerðar voru þá, en hins vegar til þess að þeir, sem um flugvellina ferðuðust greiddu eitthvert gjald fyrir þá þjónustu sem þar er veitt. Flugvallagjald það, sem nú er innheimt, nemur 2500 kr. fyrir hvern fullorðinn farþega frá Íslandi til annarra landa, en vegna ferða innanlands hefur gjaldið almennt numið 350 kr. fyrir fullorðna, þó þannig að lægra gjald er innheimt vegna ferða til og frá öðrum flugvöllum en í Reykjavík og Keflavík. Með frv. því, sem hér er lagt fram, er lagt til að flugvallagjaldið frá Íslandi til útlanda verði framlengt ótímabundið, en verði lækkað verulega frá því sem nú er. Lagt er til að gjaldið fyrir utanferðir lækki úr 2 500 kr. í 1 500 kr. og verður gjaldið eftir þessa breytingu hliðstætt sams konar gjöldum í nágrannalöndum okkar, t.d. í Noregi. Í farþegaflugi innanlands og til Færeyja og Grænlands er hins vegar lagt til að flugfélögunum verði gert að greiða 200 kr. fyrir hvern farþega. Flugfélögunum er heimilt að hækka verð farmiða í innanlandsflugi sem gjaldinu nemur og skal gjaldið vera ósérgreint í farmiðaverðinu. Noti flugfélögin heimild sína til að hækka farmiðaverð sem gjaldinu nemur mun farmiðaverð eins og það er í dag til og frá Reykjavík lækka um 150 kr. við þessa breytingu. Í þessu sambandi leyfi ég mér að benda á að áætlað er tekjur ríkisins af flugvallagjaldi í innanlandsflugi samkv. þessu frv. nema 40 millj. kr. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um frv., vísa til grg. og legg til að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Í frv. þessu er gert ráð fyrir að endurnýja flugvallagjald og jafnframt gert ráð fyrir að það renni í ríkissjóð, og eins og kom fram hjá hæstv. fjmrh er svo gert ráð fyrir í frv. til fjárl. Ég er því ekki með neinar athugasemdir út af fyrir sig við þessa ákvörðun nú, við höfum raunar tekið bana. En almennt sýnist mér hér um mál að ræða sem þurfi að skoða betur, a.m.k. á næsta fjárlagaári. Mér sýnist óeðlilegt að slíkt flugvallagjald renni beint til ríkissjóðs og æskilegra að komið verði á fót flugvallasjóði, svipuðum Vegasjóði, sem hljóti þessar tekjur ásamt ýmsum öðrum beinum tekjum af flugmálum, enda standi þá sá sjóður eins og hann getur, að viðbættu því framlagi sem fjárveitingavaldið kýs að veita á fjárl. til þess sjóðs, undir framkvæmdum á sviði flugmála. Ég held að fyrr takist ekki að koma þeim framkvæmdum í viðunandi horf en ákveðin tekjustofn er þarna fyrir hendi. Mér sýnist að ein af ástæðunum fyrir því, að okkur hefur tekist sæmilega a.m.k. að gera vegáætlun til nokkurra ára og gera okkur þannig grein fyrir því fram í tímann hvað við getum þar gert, - ég viðurkenni að verðbólgan hefur svipt því úr skorðum, - sé einmitt sú ráðstöfun í vegamálum að láta aðrar tekjur af vegamálum en þær, sem fást með tollum og innflutningsgjöldum, renna í Vegasjóð. Ég vil nota þetta tækifæri til að láta í ljós þessa skoðun mína. Ég tel að gjald sem þetta og aðrar beinar tekjur af flugmálum eigi að renna í framkvæmdasjóð flugmála. Ég veit að þessu hefur verið hreyft áður. Mig minnir að því hafi verið hreyft einmitt þegar þetta gjald var á lagt. Og ég vil gjarnan spyrja hvort mig minni það ranglega að hæstv. fjmrh. hafi þá ekki tekið því fjarri að þessi háttur yrði á hafður.



Herra forseti. Ég skal ekki fortaka að ég hafi minnst á þetta eða komið fram með það sjónarmið sem hv. þm. vék að áðan, að þetta kæmi til athugunar. En ég held að ég hafi áður í því sambandi lýst skoðunum mínum, að ég væri fremur andvigur mörkuðum tekjustofnum til handa ríkisframkvæmdum. Ég hef látið það koma fram oftar en einu sinni, enda þótt ég hafi ekki neitað því, að það sjónarmið, sem hér hefur komið fram, sé fullkomlega til athugunar. Ég hef sjálfur, eins og ég sagði áðan, þá skoðun að markaðir tekjustofnar séu ekki hið æskilega í sambandi við fjármögnun í ríkisframkvæmdum.