Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 260 hef ég borið fram svohljóðandi fsp. til hæstv. menntmrh.: „Hvað veldur þeim afleitu hljóðvarpsskilyrðum, sem hvað tilfinnanlegust eru á suðurfjörðum Austfjarða? Hverjar úrbætur eru fyrirhugaðar í þessum efnum. og hvenær er þeirra að vænta?“ Þetta mál er býsna einfalt og kannske ekki ástæða til að flytja það hér inn í þingsali þó að margir vildu gjarnan heyra það hvað þessu ylli, en einmitt á ferðalögum eystra í byrjun þessa árs var mjög um þetta spurt og sjálfur heyrði ég það glögglega að það var ekki að ástæðulausu sem menn spurðu um þetta. FM-bylgjan var hreinlega með öllu óhæf á stundum til allrar hlustunar. Menn höfðu að vísu spurst fyrir um þetta hjá þeim aðila sem þarna er framkvæmdaaðili, þ. e. Pósti og síma, en þær skýringar sem þar hafa fengist eru tæpast haldbærar, svo að ekki sé meira sagt. Miðað við svör þaðan og sögusagnir einnig um það, að þarna væri kannske eitthvert smáræði sem á stæði til að þessu yrði kippt í lag, taldi ég best að fá hæstv, menntmrh., æðsta yfirmann hljóðvarpsins til beinna svara um það, hvað væri til úrbóta og hvort ekki mætti vænta þeirra alveg á næstunni.



Herra forseti. Ég skal reyna að svara þessari fsp. eftir því sem ég hef getað kynnt mér þetta efni í samtölum við Ríkisútvarpið. Eins og ég veit að hv. fyrirspyrjandi veit og alkunna er eru slæm hlustunarskilyrði fyrir langbylgjusendingar vandamál víða á landinu og líklega hvergi verri en einmitt á Austfjörðum. Þessi erfiðu skilyrði til móttöku langbylgjusendinga koma fram í því fyrst og fremst að sterkar erlendar stöðvar trufla veikar langbylgjuútsendingar frá Eiðum. Þessar sterku útlendu stöðvar yfirgnæfa Eiðastöðina sem hefur náttúrlega alltaf verið of veik vafalaust. Á seinni árum hefur hins vegar verið stefnt að því að gera hlutstendur sem óháðasta langbylgjunni með því að koma upp FM-dreifikerfi. Ef við horfum til Suðurfjarðanna og til Suðausturlandsins, þá eru komnar núna FM-stöðvar á Djúpavogi og í Álftafirði, í Lóni, á Almannaskarði, Höfn í Hornafirði og á Borgarhöfn í Suðursveit. Þetta eru þær FM-stöðvar sem þegar eru komnar upp þarna á Suðurfjörðum og á Suðausturlandinu. Ég vil líka upplýsa að í næsta mánuði, þ. e. í marsmánuði, er ákveðið að setja upp tvær nýjar FM-stöðvar á syðri fjörðunum á Austfjörðum, þ. e. á Hafnarnesi við Fáskrúðsfjörð og í Staðarborg í Breiðdal. Hv. fyrirspyrjandi ræddi hér um FM-kerfið. Það er náttúrlega illt ef svo er að FM-kerfið hafi ekki nýst. Á því hef ég í rauninni ekki fengið nemar frekari skýringar en komið hafa fram í viðtölum hv. fyrirspyrjanda við Ríkisútvarpið eða þá menn sem sjá um framkvæmd þessara mála. Ég held þó að það sé mjög brýnt að útvarpsnotendum lærist að nota FM-kerfið, þ. e. að eiga viðtæki sem hæfa. Sums staðar mun það mjög nauðsynlegt að nota útiloftnet við móttöku FM-útvarps, eins og tíðkast um móttöku á sjónvarpi. Það er því náttúrlega margs að gæta, skilst mér, í þessu sambandi þó að ekki sé ég tæknifróður maður. Það skiptir ákaflega miklu máli að hafa allan útbúnað fyrir móttöku á FM-útvarpi í sem bestu lagi. Eftir því sem mér skilst mun í þessu tilfelli fyrst og fremst hafa verið um það að ræða að langbylgjan hafi brugðist eins og oft áður og FM-sendingar ekki nýst af einhverjum orsökum, annaðhvort af því að FM-stöðvarnar hafi ekki verið nógu margar eða nærri þeim stöðum þar sem truflananna gætti, ellegar þá hitt að viðtökubúnaður fyrir FM-sendingar er ekki nógu góður. Sem sagt, viðtækin séu ekki nógu góð eða loftnetin ekki nógu vel úr garði gerð. Það er auðvitað ljóst að Ríkisútvarpinu ber að tryggja hlustendum sem best hlustunarskilyrði með nothæfu dreifingarkerfi. Ég legg að sjálfsögðu mikla áherslu á það við forráðamenn Ríkisútvarpsins að fylgjast sem best með veilum á útsendingarkerfinu og haga uppbyggingu þess svo að úr þeim verði bætt. Hins vegar verður ekki hjá því komist að brýna fyrir útvarpsnotendum að gera ráðstafanir að sínu leyti sem tryggi að þeir fái notið þeirra endurbóta sem komnar eru eða unnið er að á dreifikerfinu. En sem sagt, svar af þessu tagi er vafalaust ekki alfullkomið, það skal ég fúslega viðurkenna, en þetta er niðurstaðan af því sem ég hef að upplýsa eftir að hafa ráðfært mig við starfsmenn Ríkisútvarpsins, þá sem um þetta fjalla. Og kannske er meginatriðið í þessu svari að skýra frá því að í marsmánuði, í næsta mánuði verða settar upp tvær nýjar FM- stöðvar á suðurfjörðum Austfjarða, þ. e. á Staðarborg og á Hafnarnesi. Ég vona, herra forseti, að þetta svar geti dugað, a. m. k. í bili.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. menntmrh. þessi svör. Þau eru býsna skýr, skýrari en menn hafa fengið þar um slóðir um að þetta stæði til alveg á næstunni og yrði þá úr bætt að fullu, þ. e. eins og hæstv. ráðh. kom inn á, að á þeim stöðum þar sem mest hefur verið kvartað, svæðinu frá Fáskrúðsfirði til Breiðdalsvíkur verði bætt úr þessum vandræðum í næsta mánuði, í marsmánuði, með FM-stöðvum bæði á Hafnarnesi og í Staðarborg. Þá er þetta mál vitanlega leyst að svo miklu leyti sem af hálfu Ríkisútvarpsins getur verið um það að ræða. Ég fagna því svo sannarlega og einnig því að ýmislegt sem maður heyrði um þetta austur þar er greinilega rangt og úr þessu verður að fullu bætt í mars.



Herra forseti. Ég mun ekki eyða löngum tíma í aths. mína og síst vil ég liggja núv. hæstv. menntmrh. á hálsi fyrir það hvernig ástatt er um hlustunarskilyrði á Austurlandi og Norðausturlandi, í kjördæminu mínu og kjördæminu hans, og meðal frænda okkar beggja á Austurlandi. Mér er það minnisstætt að fyrir 25 árum gengu á fund þáv. menntmrh. þrír þm. Austurlands og ekki af léttari sortinni, þeir hv. þáv. þm. Eysteinn Jónsson, Lúðvík Jósepsson og Einar Sigurðsson, og inntu fyrst menntmrh. og síðan útvarpsstjóra - eftir að hafa fengið nokkuð óljós svör frá þáv. menntmrh. - eftir því, hvort ekki væri unnt með einhverjum tæknilegum brögðum að bæta hlustunarskilyrði á Austurlandi, þannig að Austfirðingar heyrðu þó mælt mál, og eins þeir á Norðausturlandi. Þá fengu þeir eftirfarandi svör hjá þáv. útvarpsstjóra: „Það hefur aldrei verið í sjálfu sér stefna Ríkisútvarpsins að heyrast út um hvippinn og hvappinn." Á allra síðustu árum hefur Ríkisútvarpinu tekist með dyggilegri aðstoð Landssímans að koma upp sjónvarpskerfi, sem nær um svo til allt landið, og síðan á afmæli Ríkisútvarpsins var byrjað stereóútvarp frá Reykjavík, á meðan vesalings Austfirðingarnir okkar - ja, því miður, stundum bæti ég við sem betur fer, - geta ekki einu sinni heyrt mælt mál í Ríkisútvarpinu og þetta dregst ár eftir ár.