Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvmrh. (Magnús Jónsson) : Breyt. sú, er gerð var í hv. Nd. á þessu frv., er við 4. gr. Þar var áður ákveðið, að ráðh. setti með reglugerð fyrirmæli um starfsemi sjóðsins, en breyt. er í þá átt, að ekki má veita fé úr honum, fyrr en Alþ. hefur sett nánari ákvæði um fjárveitingarnar. Ég er alveg sammála þessari breyt. og hef áður getið þess hér. Frv. í núverandi mynd þess er því aðeins um stofnun þessa sjóðs, þar eð tekin hafa verið úr því öll ákvæði um, hvernig fénu skuli varið. Tel ég það til bóta. Síðar má svo setja ýtarlega reglugerð fyrir sjóðinn. Ég hefði nú litið svo á, enda þótt þessi breyt. hefði ekki verið gerð, að 4. gr. heimilaði aðeins vörzlu á fénu, en ekki mætti veita úr sjóðnum fyrr en Alþ. hefði ákveðið nánara um það. Ég vil því mæla með frv. eins og það er.

Flm. (Bjarni Benediktsson) : Ég hef leyft mér að flytja þetta frv. um afnám þessara l. Eins og menn vita var tilætlunin með þessum l. upphaflega tvenns konar. Í fyrsta lagi átti að útvega fremur en áður hafði tekizt tæki sömu tegundar og gerðar, svo sem bifreiðar og varahluti til þeirra, og minnka um leið kostnaðinn og óþægindin við ýmsar og ósamstæðar gerðir. Í öðru lagi átti að afla ríkinu tekna nokkurra með þessu. Reynslan varð sú um raftækin, að stj. felldi niður einkasölu á þeim von bráðar. Svo margir gallar eru og á bifreiðaeinkasölunni, að hún mun ekki eiga langa lífdaga fyrir höndum. Mér er það ljóst, að þetta frv. mun ekki ganga fram hér á þessu þingi. En það mun þá verða tekið upp síðar, og er ég viss um, að samkomulag mun þá verða um að láta bifreiðaeinkasöluna fara sömu leið og raftækjaeinkasöluna. Allir vita, að aldrei hafa fleiri tegundir bifreiða verið í landinu en nú. Bifreiðaeinkasalan virðist því þarflausari sem innflutningur bíla utan hennar vex stöðugt. Þess skal getið, að hún tekur aukagjald af þessum bifreiðum. Ef menn telja rétt að skatta þær, þá væri það eðlilegast með sérstakri skattálaga heimild, en ég tel ekki rétt, að bifreiðaeinkasalan taki fé fyrir það, sem hún kemur ekki nálægt. Á þessu ári hefur einkasalan flutt inn í landið 120 bifreiðar, en 158 hafa verið fluttar inn utan hennar. Þessir 158 bílar hafa verið taldir notaðir, en notkun þeirra er lítil sem engin. Þetta sýnir nokkuð. Það sýnir dugnað og starfshæfi einstaklinga, sem hafa getað náð inn í landið fleiri bifreiðum en hin opinbera einkasala. Þó er alkunnugt, að umsóknir um bíla til einkasölunnar eru gífurlega margar. Ég get dæmt af eigin raun um, að þessi mál eru erfið. Bærinn þarf á mörgum bílum að halda til fólks- og vöruflutninga. Ef sótt er um nýjan bíl, er aldrei hægt að fá ákveðin svör, nema að beita sér sem freklegast. Margir hafa fengið bíla, sem þeir fara svo með beint í Bretavinnuna, en Rvíkurbær hefur enga fengið. Ég get einnig nefnt sem dæmi, að lögreglustjóra hefur tekizt af sjálfsdáðum að útvega bifreið á tveimur mánuðum utan við einkasöluna, en sakamáladómari varð að bíða eftir sinni bifreið frá einkasölunni í 2 ár og hafði þó sízt minni þörf á henni. Samkvæmt fenginni reynslu um starfrækslu bifreiðaeinkasölunnar, þá virðist augljóst mál, að hún sé engum til góðs og því rétt að leggja hann niður. Svo óska ég, að þessu frv. verði vísað til hv. fjhn.



Ég ætla að bæta við fáeinum orðum. Ég bjóst við, eins og kom á daginn, að hv. síðasti ræðumaður gæti ekki vænzt þess, að þetta frv. fengi afgreiðslu á þessu þingi. Það er því hægt að ræða það nánara á næsta þingi. En ég ætla að rekja aðdragandann að stofnun einkasölunnar, sem stofnuð var gegn vilja Sjálfstfl. Hún var stofnuð vegna hinna miklu gjaldeyrisvandræða. Skilyrðið fyrir fisksölu okkar á Spáni voru þá þau, að við keyptum af þeim vörur í staðinn, sem takmarkaðist þó vitanlega af gjaldeyrisskorti. Þá kom það fyrir, að Páll Stefánsson frá Þverá, sem annars er nýtur maður, hafði komizt að því, að til var þar í landi samsetningarverksmiðja fyrir Ford-bíla og tók nú að flytja þá inn frá Spáni með fiskflutningaskipunum, og leit svo út um tíma, eins og erfitt var um gjaldeyri, að ekki væri hægt að kaupa lífsnauðsynjar svo sem meðöl. Þetta var ekki þegnskapur, og það var ekki hægt að verjast aðferð hans með öðru en stofnun einkasölunnar. Þess vegna var hún stofnuð. Nú álít ég, að á fyrstu árum einkasölunnar hafi verið gerð ein skipulagsyfirsjón. Einkasalan hefði átt að verða heilsteyptari og fækka tegundum bifreiða. En það var ekki henni að kenna, heldur stj., sem lét viðgangast, að innflutningur varahluta í bíla væri í höndum annarra en einkasölunnar. Gjaldeyrisvandræðin hafa langoftast valdið innflutningstregðu á bifreiðum í sögu einkasölunnar. Þegar innstæður okkar urðu svo miklar í Englandi sem raun varð á, þá hömluðu miklir flutningaörðugleikar. Auk þess voru þar aðeins notaðir bílar á boðstólum, sem vafasamt var að kaupa, svo að einkasalan mun hafa hugsað sem svo, að heppilegast væri, að hver og einn keypti þá á eigin ábyrgð. En svo kom þar, að ekki fengust neinir bílar frá Englandi né Bandaríkjunum og um tíma þurfti að sækja um leyfi til sendiherra Breta hér, fyrir dollurum, hve lítið, sem var. Á þessum tíma var sama, hvort nokkur einkasala var eða ekki. En svo losnaði um gjaldeyri frá Bandaríkjunum og flutningamöguleikarnir voru miklir. Þá voru keyptir inn margir bílar, fyrst 250, síðar 150 nýir bílar, sem munu vera þeir síðustu. Það var ekki sízt vegna úthlutunar þessara síðustu bíla, sem nefnd var kosin til að fjalla um þau mál og koma meiri reglu á úthlutunina. En hv. 5. þm. Reykv. getur ekki dulizt, að aldrei hefur komið annað eins fyrir einkasöluna og þegar hv. fjmrh. fór að fást við úthlutunina. Hann hefur verið umsetinn eins og virki á götunni, heima hjá sér og á skrifstofunni, því að hann er í rauninni orðinn forstjóri einkasölunnar. Þetta fyrirtæki hefur því átt við margt að stríða, og þál. sú, er nú er fram borin hér í þinginu um þetta efni, er beinlinis miðuð við þetta ólag, sem hv. fjmrh. hefur komið á. Það hefur lítið verið rætt um þetta opinberlega af velvilja til hans, því að málið hefur verið of leiðinlegt til að tala um það. Þegar hv. þm. koma hingað eftir næstu kosningar, geta þessi bílamál verið orðin ennþá þýðingarmeiri. En hitt er eins líklegt, að þá verði málið dáið út af sjálfu sér vegna ómögulegra flutninga á bifreiðum til landsins. En til þess að segja hv. 5. þm. Reykv., við hvaða erfiðleika við þm. Framsfl. höfum átt að etja um útvegun bíla, þá skal og taka dæmi úr mínu kjördæmi. Þar eru 3 læknar, sem ég hef reynt að útvega bíla, en ekkert orðið ágengt á sama tíma og ótal strákar hér í bænum fá úthlutað bílum. Einn þessara lækna situr á Breiðamýri. Hann er ungur og dugandi. Stundum, þegar þarf að sækja hann í Bárðardalinn, þá þarf að fá flutningabíl ofan úr Mývatnssveit til fararinnar o. s. frv. Ég hef talað um þetta við hv. fjmrh., og hann veit af því. Nú á einkasalan 150 Cryslera í Bandaríkjunum, og nú ætla ég enn að gera pantanir fyrir þessa lækna. Það hefur komið fyrir, að aksturskostnaður hefur orðið um 200 kr., ef þurft hefur að sækja lækni úr Bárðardal til barna með lungnabólgu. Nú hefur ekki komið nýr fólksbíll til Húsavíkur í 10 ár, og héraðslæknirinn hefur engan bíl. En eins og hv. 5. þm. Reykv. sagði, þá miðar ekkert áfram í þessum málum. Nú vil ég benda á það, að þótt einkasalan yrði lögð niður, þá verður þjóðin alltaf að hafa eitthvert eftirlit, með þessum málum. En þó að einkasalan yrði lögð niður, er eðlilegt, meðan einhverjir bílar fást, meðan samræmið milli innflutningsmöguleika og gjaldgetu er eins og það er, að þá yrði þjóðfélagið að hafa hönd í bagga, svo að það kæmi ekki fyrir, að strákar í Reykjavík séu að leika sér á bílum, sem þeir hafa ekkert með að gera, en héraðslæknir sé ekki betur settur en eins og ég hef getið um og heilt kauptún, eins og Húsavík, fái ekki einn bíl á 10 árum, og það er þetta eftirlit, sem fengi á sig alla erfiðleika einkasölunnar og stórum aukna frá því, sem nú er. Það ástand, sem hefur verið síðast liðna mánuði, hefur skapað djúptækt hatur til þeirra manna, sem hafa haft með úthlutun bifreiða að gera. Þetta hafa menn fundið réttilega. Áður var þetta hjá gjaldeyrisnefnd, en svo neitaði hún að hafa það lengur, og þá var málinu fleygt í forstjóra einkasölunnar, sem var alveg rangt, því að hann átti bara að kaupa inn bílana. Hann sá þegar, hvaða vandi honum var búinn, og hefur stöðugt farið fram á að fá nefnd til þess að úthluta bílunum, og þær hafa verið 3 eða 4 síðustu 2 árin. Í einni, sem starfaði í haust, áttu sæti Jóhann Ólafsson, bílakaupmaður,. Stefán Jónsson, skrifstofustjóri í gjaldeyrisnefnd, og forstjórinn sjálfur. Þessi nefnd vann skipulega að því að skipta þessum bílum og varð fyrir mjög lítilli rökstuddri gagnrýni, og gerði hún sér mikið far um að skipta bílunum rétt. En það, sem skaðaði þetta mál, skaðaði Sjálfstæðisfl. og skaðaði landið, var það, að ráðherrann tók þetta að sér. Hann hefur orðið fyrir ótrúlegri gagnrýni þessa mánuði. Ég þykist vita, að hann hafi ætlað sér að vinna vel, en ég held, að hann hafi ekki athugað, hvaða erfiðleikar eru því samfara að eiga að úthluta 10 þús. kr. bílum, þegar það, að fá bíl, er það sama eins og að fá 20 þús. kr. á borðið. Ég veit um menn, sem fengu bíla og hafa selt þá aftur fyrir 20 þús. kr. Það voru aftur mistök hjá hæstv. ráðh. að ganga ekki þannig frá, að fylgzt væri með sölu bílanna. Fyrrv. ráðh. lagði til, að bílarnir væru seldir með skilyrði, þannig að einkasalan vissi um, ef þeir væru seldir. Það var óhapp, að ráðh. var ekki með þessari breyt. Það sjá allir, hvert óhapp það er fyrir ráðh. að stefna á sig öllum, sem gera kröfur um bíl, þegar hann úthlutar í sambandi við hvern bíl 10, 15 og upp í 20 þús. kr. gjöf. Þetta mundi haldast, hvaða skipulag sem væri, og ég er samdóma hv. 5. þm. Reykv. um það, að það verði að hafa allt annað lag á kaupum og úthlutun bifreiða en hefur verið, sérstaklega síðustu mánuðina.

Haraldur Guðmundsson Flm. lét þess getið í framsöguræðu sinni, að hann gerði sér fullkomlega ljóst, að þetta frv. mundi ekki ná fram að ganga á þessu þingi, og finnst mér sjálfsagt fyrir hv. d. að taka þetta til athugunar og láta flm. verða að orðum sínum í þessu efni. Ég held líka, að hverjum augum, sem litið er á starfsemi einkasölunnar undanfarið, geti varla talizt tímar til þess nú að breyta til og leggja hana niður. 1. Ég vil benda á það, að í Sþ. var alveg nýlega samþykkt þál. um, að sérstök þingkosin n. skyldi hafa með höndum úthlutun þeirra bifreiða, sem inn yrðu fluttar, og þar með fengin yfirlýsing Alþingis um það, að þessi stofnun haldi áfram. 2. Eins og hér kom fram í umr. um bifreiðaúthlutunina, eru litlar líkur til þess, að um innkaup á nýjum bifreiðum eða yfirleitt bifreiðum umfram það, sem orðið er, geti verið að ræða á næstunni. Það er fullvíst og vitað, að frá Englandi er engar bifreiðar að fá, og eftir því, sem fréttist frá Vesturheimi, er öll bifreiðaframleiðsla þar dregin saman og verið að breyta framleiðslu verksmiðjanna, sem öll er miðuð við þarfir hersins. Í grg. þessa frv. segir flm., að þeim óánægjuröddum, sem komi fram út af störfum bifreiðaeinkasölunnar, sé bezt svarað með því að taka upp frjálsa verzlun á þessari vöru. Ég vil segja, að mig furðar á því, að jafn greindur og glöggur maður og hv. flm. er skuli láta slík orð frá sér fara nú. Honum er kunnugt um það, að um frjálsa verzlun er alls ekki að ræða og sízt á þessari vörutegund, því að æ meira og meira af öllum okkar viðskiptum við útlönd er lagt í viðjar og hömlur settar á þau og við verðum alltaf fjær því, sem hægt er að nefna frjálsa verzlun. Ég skal ekki mæla rekstri bifreiðaeinkasölunnar, stj. hennar eða yfirstj. neina bót, þar hefur að sjálfsögðu verið ýmsu mjög áfátt, en ekki er rétt að gleyma því, þegar dómar eru felldir um starfsemi einkasölunnar, hversu örðugt er að annast þessa starfsemi, svo að menn geti sæmilega við unað, þar sem ómögulegt hefði verið, með hvaða fyrirkomulagi sem var, að flytja inn í landið nokkuð svipað því af bifreiðum, sem eftirspurnin og kaupgetan er til fyrir innanlands nú á seinustu árum. En það, sem kom mér sérstaklega til að kveðja mér hljóðs um þetta, er það, að mér virðist, að með flutningi þessa frv. sé gersamlega lokað augunum fyrir því, hvernig ástandið er. Það er fullvíst, þegar talað er um frjálsa verzlun á þessari vörutegund og öðrum vörutegundum, sem fluttar eru inn í landið, að fyrir utan allar hömlur og kvaðir, sem lagðar eru á verzlunina innanlands, eru meiri opinberar takmarkanir, sem verður að mæta, þegar keypt er utanlands, og megnið af innflutningi landsins er nú keypt fyrir beinan tilverknað opinberra stjórnarvalda. Og ég vil nota þetta tækifæri til þess að láta þá skoðun í ljós, að ég álít alveg óhjákvæmilegt að taka utanríkisverzlunina alla nú þegar til gaumgæfilegrar athugunar, og liggur mér við að segja, að menn geti orðið sammála um það, án tillits til þess, hvort menn aðhyllast svokallaða frjálsa eða félagslega verzlun. Með þeim horfum, sem eru á flutningi til landsins, og með þeim horfum, sem eru á nauðsynjum til landsins, vitandi það, að leita verður til opinberra stjórna eða stjórnarvalda með hvert einasta stykki svo að segja, sem til landsins er flutt, og vitað, að rúm í flutningaskipunum er mjög svo takmarkað og má búast við, að það verði meira takmarkað, er það bersýnilegt, að það verður að taka til gaumgæfilegrar athugunar utanríkisverzlunina alla. Ég hef frá því fyrsta, að styrjöldin hófst, verið þeirrar skoðunar, að það sjálfsagða í þessu efni væri það, að taka allan innflutning til landsins og útflutning vitanlega líka undir eina opinbera stjórn. Ég hygg, að með því ynnist: 1. að greiðara yrði að fá vörur til landsins, 2. að tryggt yrði, sem ekki er undir núverandi fyrirkomulagi, að nauðsynjar gangi fyrir hinum ónauðsynlegri vörum, bæði við innkaup og ekki síður, þegar ákveðið er, hvaða vörur skuli settar í það skiprúm, sem er á hverjum tíma, 3. að allra áhrifamesta dýrtíðarráðstöfunin væri það að taka allan innflutning til landsins undir opinbera stjórn. Ég hygg þetta vera áhrifamestu dýrtíðarráðstöfunina af tveim ástæðum. 1. Af því að þá yrðu verðlagsákvæðin ákaflega einföld. Sú stofnun, sem annaðist innflutninginn til landsins, ákvæði um leið og vörurnar væru afhentar, hvert útsöluverðið ætti að vera, eins og Landsverzlunin gerði, svo að það væri auðvelt að fylgjast með útsöluverðinu. 2. Þessi stofnun kæmi í staðinn fyrir það verðlagseftirlitsbákn, sem við höfum nú sett upp og við verðum að játa, að er afar ófullkomið og fjarri því, að ná tilgangi sínum. 3. Ég hygg, ef menn meina það, að nauðsynlegt sé að sporna við verðbólgunni og takmarka stríðsgróðann, sé nauðsynlegt að taka innflutninginn undir opinbera stjórn. Það er vitað, að geysimikið af þeim gróða, þeim hreina stríðsgróða, fer í gegnum verzlunina, og það er kannske sá hluti stríðsgróðans, sem erfiðast er að hafa hendur á. Það er erfiðara að hafa hendur á þeim stríðsgróða en þeim, sem fæst með útflutningi með togurum og fiskiskipum. Ég hygg því, að af öllum þessum ástæðum, bæði með tilliti til innkaupamöguleika í útlöndum, með tilliti til þess að nota sem bezt flutningamöguleika þá, sem eru á hverjum tíma, með tilliti til þess að gera verðlagseftirlitið í landinu áhrifameira og setja hömlur á dýrtíðina og með tilliti til þess að afstýra þeirri hættu, sem er á því, að stríðsgróðinn hrúgist upp hjá einstökum mönnum, sem einu sinni er ekki eftir á hægt að ná með sköttum, sé nauðsynlegt að taka allan innflutning til landsins undir eina opinbera stjórn. Ég álít því ákaflega ótímabært að samþykkja nú að leggja niður þá einkasölu, sem hér er um að ræða, með þeim forsendum að gefa þessa verzlun frjálsa, af þeim ástæðum, sem ég hef getið um, í viðbót við það, sem ég sagði í byrjun máls míns. Ég sé ekki ástæðu til þess að greiða atkv. með því, að málið fari til n. Það er ekki ástæða til þess, þar sem hvorki flm. né aðrir trúa á, að það nái fram að ganga, og get ég ekki annað en sýnt afstöðu mína nú strax við fyrstu umr.



Herra forseti. Það, sem kemur mér til að taka til máls um frv. það, sem hér er til umræðu, er sú hugarfarsbreyting, sem átt hefur sér stað á meðal framsóknarmanna og Alþfl. í þessu máli, frá því að það var til umr. í Sþ., þegar rætt var um að skipa n. til að úthluta bifreiðum. Ef þeir hefðu viljað vera sjálfum sér samkvæmir frá degi til dags í þessu máli, áttu þeir sjálfir að koma sér saman um að bera fram till. um afnám einkasölunnar og skilja ekki við hana fyrr en hún hefði náð samþykki Alþ. Þegar þáltill. um nefndarskipunina kom fram í Sþ., mætti hæstv. fjmrh. á fundi hjá allshn. til þess að gefa skýrslu um bifreiðaúthlutunina. Eftir að sú skýrsla hafði verið gefin og rædd, lýsti frsm. n., hv. þm. Ísaf., yfir því, að ályktunin væri ekki komin fram sem ásökun á fjmrh. fyrir pólitíska hlutdrægni við úthlutun bifreiðanna. Var þessu ekki mótmælt af neinum nefndarmanna, hvorki úr Framsfl., Alþfl. né Sósfl. Þar með var það viðurkennt, að málið væri ekki borið fram til þess að gera árás á Sjálfstfl. eða ráðherra hans. Þótti mér að sjálfsögðu vænt um þá viðurkenningu. Hefur hún heldur ekki verið hrakin hér í þessari hv. deild, þótt hv. þm. S.-Þ. hafi haldið allt öðru fram í ræðu sinni, alveg án nokkurra raka. Það, sem á milli bar sjálfstæðismanna og hv. þm. úr hinum flokkunum í þessu máli, var það, að sjálfstæðismenn vildu tryggja það, að réttlát úthlutun ætti sér stað um þær bifreiðar, sem ekki var farið að úthluta, og því lögðu þeir til, að skipuð yrði n. alveg sérstaklega til þess að semja reglugerð um það, hvernig þessu réttlæti skyldi náð með aðstoð allra aðila, sem hér áttu hlut að máli, með það fyrir augum að tryggja hag alþjóðar eftir því, sem hægt er, í meðferð þessa máls. Þetta vildu hinir flokkarnir ekki, hvorki Alþfl., Framsfl. né Sósfl. Þeir börðu það fram, að hér væri kosin 3 manna n., sem viðhaldið gæti pólitískri togstreitu um málið, þótt vitað væri fyrir fram, að hún gæti ekki haft neitt vald til þess að úthluta bifreiðum. Samkv. l. er einkasölunni gefinn einkaréttur á innflutningi bifreiða og þá að sjálfsögðu einnig einkaréttur um úthlutun þeirra, því að það getur ekki samrýmzt og er algerlega gagnstætt anda laganna og venjum öllum að gefa einkarétt um innflutning á vöru og taka af eða takmarka á sama tíma úthlutunarréttinn. Stofnun þessi vinnur á ábyrgð fjmrh., og þess vegna er það að sjálfsögðu á hans valdi að grípa inn í, hvenær sem honum kann að þykja ástæða til, um úthlutun, ef hann telur, að með því sé betur séð fyrir hag almennings. Þetta er ekki einasta réttur hans, heldur og bein skylda hans, sem verður ekki breytt né afnumin með þál. Að fjmrh. greip hér fram í, kom beinlínis til af því, að hann áleit sig knúðan til þess vegna almenningsheilla. Till. frsm. og þeirra flokka, sem þeim fylgdu í þessu máli, er því það frekasta vantraust, sem komið hefur fram á bifreiðaeinkasöluna og forstjóra hennar, en ekki á fjmrh., enda gáfu þeir honum réttmæta viðurkenningu fyrir afskipti sín af málinu í upphafi umræðnanna. Þess vegna kemur mér það einkennilega fyrir sjónir nú, að það skuli einmitt vera þessir menn, sem vilja halda hlífiskildi yfir stofnun, sem þeir eru nýlega búnir að samþykkja eitthvert það mesta vantraust, sem samþ. hefur verið á nokkra stofnun. Sjálfstflm. játa, að ýmislegt mætti segja um þessa stofnun, en þeir vildu ekki vera með í því að samþykkja svo róttækt vantraust á hana, eins og gert var með samþykkt þál. í Sþ. fyrir skömmu, einkum er þeir og, vissu, að það var í frekasta lagi óþinglegt að samþykkja slíka ályktun, nema að hafa breytt áður l. um bifreiðaeinkasöluna, en offorsið var svo mikið að koma þessu vantrausti fram á sitt eigið afkvæmi, að þess var ekki gætt, sem gæta þurfti um meðferð málsins. Hvað snertir frv. það, sem hér er til umr., þá er það fyrst og fremst komið fram vegna þeirra staðreynda, að þessi stofnun, sem með 1. 1935 fékk þann rétt að flytja ein inn bifreiðar, hefur brugðizt skyldu sinni um að afla landinu nægilegs bifreiðakosts og það svo, að nú er upplýst, að aðrir menn, sem ekki áttu að hafa þessar skyldur, hafa birgt landið upp á síðari árum með meira magn af bifreiðum en einkasalan, sem þó ein hafði skyldurnar. Þessir menn urðu að sjálfsögðu að yfirstíga alla þá sömu örðugleika sem einkasalan hafði um innflutning á bifreiðum, og auk þess að greiða 17% aukaskatt til bifreiðaeinkasölunnar fyrir það eitt að hafa af þeim innflutningi engin afskipti. Hygg ég, að flestir hafa greitt þann skatt með ánægju til þess að vera lausir við afskipti hennar af innflutningnum. Ef þetta eru ekki rök fyrir því, að leggja beri niður einkasöluna, þá veit ég ekki, hvað eru rök. Hv. þm. S.-Þ. vildi halda því fram, að skorturinn á bifreiðunum stafaði af gjaldeyrisvandræðum. En ég vil minna á í því sambandi, að sumir menn vilja gjarnan skjóta sér bak við það, að allt sleifarlag sé fyrir gjaldeyrisvandræði. Þeim er alltaf kennt um, ef ekki er hægt að uppfylla kröfurnar. En ef við lítum dálítið til baka, minnumst við kannske þess, að á þeim tímum voru menn, sem áttu þess kost að selja saltfisk á nýjum markaði fyrir snöggtum hærra verð en hægt var að fá, gegn því að taka upp í þá sölu það magn bifreiða, sem landið þyrfti nauðsynlega að nota, en þá var álitið, að bifreiðar væru svo mikil luxusvara, að ekki mætti leyfa þann aukna innflutning til landsins, þótt hann jafnframt yki að sama skapi útflutningsverðmæti þjóðarinnar og atvinnu. Það mætti margt um þetta segja, en því meira sem sagt er um það, því verri er hlutur einkasölunnar og þeirra manna, sem báru ábyrgð á henni og gjaldeyrismálunum á þeim tíma. Hvað viðvíkur því, sem hv. þm. Seyðf. minntist á, að rétt væri að taka allar vörur nú undir einkasölu eða landsverzlun, þá vil ég segja það, ef hann vill alveg sérstaklega fá sama sleifarlagið á matvöruinnflutninginn til landsmanna eins og verið hefur á bifreiðum, síðan bifreiðaeinkasalan var stofnuð, þá get ég skilið, að hann vilji fá matvöruverzlunina undir einkasölu, en vilji hann það gagnstæða, er óskiljanlegt, hvernig jafnmerkur þm. og hann getur komið fram með á Alþ. jafnvanhugsaða till. og þá, sem hann minntist hér á, þegar hann jafnframt veit, að verzlunarmálin eru langverst leyst af hendi af einkasölu af öllum þeim aðilum, sem með þau hafa farið hingað til. Má því til sönnunar benda á, að síðan rafmagnsvörur voru leystar undan einkasölunni, hafa engin vandræði orðið að fá þær vörur og það þótt erfiðleika hafi gætt í því að fá ýmsar aðrar vörur. Til dæmis hefur bifreiðaeinkasalan einkaleyfi á sölu útvarpstækja, og hvernig er ástatt um þau mál? Væri æskilegt, að innflutningur á matvælum kæmist í sama horf ? Hv. þm. S.-Þ. minntist á erfiðleika lækna í Þingeyjarsýslu á því að fá bíla. Í sambandi við það vil ég benda honum á, að ákveðið hefur verið, að allt að 2/3 þeirra 150 bíla, sem nú eru komnir hér á land, skuli úthlutað til atvinnubílstjóra og bifreiðastöðva, 1/3 hlutinn er þá eftir handa öðrum, þar á meðal handa læknum í Suður-Þingeyjarsýslu. Hv. þm. sagði líka, að hlutverk forstjórans hefði aðeins verið það að kaupa inn bíla. Ég hef nú aldrei fengið slíka skýringu á viðskiptamálum fyrr. Ég held, að það sé ekki síður hlutverk forstjóra verzlunarfyrirtækis að selja vöruna en kaupa. Hitt er aðeins fyrirkomulag, sem rauðu flokkarnir vilja hafa nú um skeið á bifreiðaeinkasölunni, af því að þeir ráða ekki sjálfir yfir þeirri stofnun, en um almenna verzlun gildir það ekki. Ég sé svo ekki ástæðu til að ræða þetta mál frekar, en læt í ljós þá von mína, að þeir flokkar, sem voru á móti þál. þeirri um skipun n. til að úthluta bifreiðum, sem fram var borin í Sþ., sjái sér fært að breyta ákvæðunum um þetta til batnaðar á næsta þingi eða þá fá því framgengt, að niður verði lögð þessi stofnun, sem hlotið hefur ákveðnara vantraust á Alþ. en nokkur önnur ríkisstofnun.