Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. meiri hl. (Ólafur G. Einarsson) : Hæstv. forseti. Ég geri grein fyrir 13 breyt. sem samþ. voru við 3. umr. í hv. Ed. á frv. til d. um ráðstafanir í efnahagsmálum o. fl., en vegna þess þarf frv. að koma aftur :til einnar umr. í þessari hv. deild. Tvær af þessum till. voru fluttar af fjh.- og viðskn. Ed. en ein af hv. þm. Geir Gunnarssyni. Allar voru þessar till. samþ. samhljóða í Ed. Í fyrsta lagi er sú breyt. að á eftir 20. gr. komi ný gr. sem verði 21. og er svo hljóðandi: „Fjmrn. er heimilt að fella niður tolla af þeim lyfjum, er falla undir tollskrárnúmer 30.01.00 og 30.02.00. og af þeim sérlyfjum, sem skráð eru á sérlyfjaskrá, og af þeim óskráðum sérlyfjum sem til landsins eru flutt með heimild heilbrigðisyfirvalda skv. 3. málsgr. 64. gr. l. nr. 30/1963, er falla undir tollskrárnúmer 30.03.09.“ Þarna er um að ræða ýmis efni úr dýraríkinu, framleidd til að lækna eða koma í veg fyrir sjúkdóma, eins og segir í tollskránni. Það er einnig um að ræða bóluefni og lyf til dýralækninga. Í öðru lagi er breyt. á 34. gr. sem verður 35. gr. og er um innheimtu kirkjugarðsgjalda. Greinin er svo hljóðandi: „Eindagi kirkjugarðsgjalda er hinn sami sem á útsvörum. Stjórnir kirkjugarða geta falið ríkissjóði innheimtu kirkjugarðsgjalda. Í hreppsfélögum geta stjórnir kirkjugarðanna þó falið sveitarsjóðum innheimtuna. Innheimtulaun skulu vera 6% af innheimtu fé. Stjórnum kirkjugarðanna er heimilt að hafa innheimtuna í eigin höndum gegn sömu þóknun: “ Breytingin er þess eðlis að raunverulega má innheimta kirkjugarðsgjöldin með sama hætti og verið hefur, en innheimtulaunin gangi til ríkissjóðs eða þess sem ríkissjóður felur innheimtuna. Er þá að sjálfsögðu gert ráð fyrir því að ef ríkissjóði er falin innheimtan, þá muni það vera innheimtumenn ríkissjóðs sem hana annist eins og hingað til. Í vændum mun vera breyt. á þeirri löggjöf sem fjallar um þóknun til innheimtumanna ríkissjóðs. Þá er í þriðja lagi brtt., sem samþ. var samhljóða í Ed., frá Geir Gunnarssyni, en hún er við ákvæði til bráðabirgða, verður d-liður þar, og er svo hljóðandi: „Fyrir árslok 1975 skal fjmrh. láta fara fram sem nákvæmasta könnun á framfærslukostnaði barna, þ. á m. hvernig honum er háttað eftir mismunandi aldri og fjölda barna í fjölskyldu, svo að hafa megi niðurstöður könnunarinnar til hliðsjónar við álagningu skatta og ákvörðun tryggingabóta, sem greiddar eru vegna barna. Skýrsla um könnunina skal lögð fyrir Alþ.“ Ég hef þá gert grein fyrir þessum breyt.



Herra forseti. Ég hef að vísu margt út á þetta frv. að setja og mun taka mína endanlegu afstöðu hér til þessa máls þegar til lokaafgreiðslu kemur. Hins vegar eru þær röksemdir fyrir þessari rökstuddu dagskrá, sem ég felli mig ekki að öllu leyti við og er ekki við því búinn að taka undir, og ég mun því við þessa atkvgr. segja nei.



Virðulegi forseti. Ég álít nauðsynlegt að íslendingar skjóti fleiri stoðum undir efnahag sinn með því m. a. að verja nokkrum hluta raforku sinnar til stóriðju. Þó ber í því efni að fara með fyllstu gát. Ég er gagnrýninn á ýmis ákvæði frv. þess, sem hér liggur fyrir til afgreiðslu, og sýnist viðsemjandi vor hafa matað krókinn. Þó hef ég enga brtt. fram borið við frv. þetta né heldur mun ég fylgja þeim sem fram eru bornar í hv. d., utan 3. brtt. á þskj. 453 frá hv. þm. Magnúsi Kjartanssyni um þá sjálfsögðu aðferð að Alþ. kjósi hlutfallskosningu í stjórn fyrirtækisins, en sú brtt. er að mínum dómi eðlilegri en sú sem hv. þm. Bragi Sigurjónsson flytur á þskj. 466 um sama efni. Ég mun ekki framar ljá fylgi mitt við ríkjandi einstefnu í staðarvali stórvirkjana og stóriðju en önnur áform, sem orðfærð hafa verið um virkjunarmál annarra landshluta, hins vegar enn svo laus í reipunum að vart er hönd á festandi. T. a. m. virðast menn drumbs um að ályktunartill, mín um að stórvirkjunarmöguleikar Austurlands verði rannsakaðir, hvað þá meir, nái fram að ganga. Á hinn bóginn vil ég ekki, úr því sem komið er, leggja stein í götu þessa máls og er einnig ósammála forsendum hinnar rökstuddu dagskrár og segi því nei.



Virðulegi forseti. Að mínum dómi er ákaflega mörgu í þinglegri meðferð þessa máls ábótavant og e. t. v. aðfinnsluvert. Ég tel að málið hafi ekki fengið nægilega athugun hér í þinginu og mörgum spurningum um mikilvæga þætti þess er enn ekki fullsvarað. Að mínum dómi hefði Alþ. átt að geyma afgreiðslu þessa máls til haustþings, en fela sérstakri þingmannanefnd að kanna betur málsástæður milli þinga. Þrátt fyrir þessa skoðun mína þýðir hún ekki að ég sé fyrir fram andvígur stóriðjurekstri af þessu tagi, en ég er ekki á þessari stundu við því búinn að taka endanlega afstöðu til þessa máls og hef tekið þá ákvörðun að greiða ekki atkv. nú.



Herra forseti. Ég mun greiða atkv. gegn þessari frvgr. vegna þess að ég tel það andstætt grundvallarhugsjónum þess flokks, sem ég er fulltrúi fyrir, að ríkinu sé í svo stórum stíl falið að annast áhættusaman atvinnurekstur eins og hér um ræðir. Í öðru lagi tel ég það rangt, eins og ástatt er um fjárhag íslenska ríkisins, að festa svo mikið af fé ríkisins í áhættusömum atvinnurekstri. Og í þriðja lagi tel ég það ranga meginreglu, sem þetta frv. byggist á, að það sé nauðsynlegt fyrir íslendinga að eiga a. m. k. helming í þessu fyrirtæki, en sú er ástæðan fyrir þessari fjármögnunargrein. Ég tel að öllu athuguðu og ekki síst með tilliti til óljósra og óhagstæðra ákvæða í aðalsamningnum, að okkur hefði verið hentara að eiga sem minnst í fyrirtækinu. Þess vegna greiði ég atkv. gegn þessari gr., en mun sitja hjá við lokaatkvgr. frv.