Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Helg; F. Seljan): Herra forseti.Ég hef ásamt hv. 2. þm. Austurl., Vilhjálmi Hjálmarssyni, leyft mér að flytja frv. til l., stutt, um breyting á lögum um heilbrigðisþjónustu frá 20. maí s.l., þ.e.a.s. að 14. gr., 7, liður, 2. tl. þar, Norðfjarðarumdæmi og 2. undirliður í lögunum orðist svo: „Eskifjörður H2, starfssvæði: Eskifjarðarkaupstaður, Helgustaðahreppur, Reyðarfjarðarhreppur og suðurbyggð Reyðarfjarðar.“ Í grg. segjum við flm. að þetta litla frv. lúti að því, að í stað H 1 stöðvar á Eskifirði verði þar H 2 stöð, þ.e. verði með tveim læknum í stað eins sem þar er nú. Er þá með því reiknað, að annar læknirinn sitji á Reyðarfirði. Við setningu laga um heilsugæslu 1973 var um það deilt, hvar mörk skyldi setja varðandi skiptingu heilsugæslustöðva í H 1 og H 2 stöðvar. Segja má að meginlínan hafi verið sett við 2000 íbúa markið, en þó urðu þar á frávik við meðferð frv. í þinginu, þannig að svæði með íbúafjölda undir 2. þús. komu á H 2 eða með tveggja lækna stöðvar. Á Austurlandi var svo ástatt þá, að eitt heilsugæslusvæði þar var mjög nálægt þessum mörkum, þ.e. Eskifjarðarhérað, sem nær yfir Eskifjörð, Reyðarfjörð, Helgustaðahrepp og Fáskrúðsfjarðarhrepp, þann hluta, sem er við suðurströnd Reyðarfjarðar. Nú má segja að þetta svæði sé rétt í jaðrinum með milli 1900 og 2000 íbúa og á báðum þéttbýlisstöðunum fer fólki fjölgandi. Á svæðinu hefur allt frá því lagafrv. um heilsugæslu fyrst kom fram verið mikill áhugi á því að læknar yrðu tveir, ekki síst á Reyðarfirði, þar sem íbúar eru nú á áttunda hundrað. Með hjúkrunarfræðing í hálfu starfi hefur þó heilsugæsla þar færst í betra og öruggara horf, en að áliti okkar flm. er enn sem fyrr, þrátt fyrir litlar fjarlægðir, full þörf á tveggja lækna stöð á Eskifirði og að við teljum með búsetu annars læknisins á Reyðarfirði, svo sem nú er heimild fyrir í 14. gr. laga um heilbrigðisþjónustu, undirlið 11 þar. Um þetta liggja fyrir mjög eindregnar óskir heimamanna á svæðinu öllu, m.a. í formi beinna samþykkta frá sveitarstjórnum. Á síðasta þingi voru heilsugæslulögin í heild til endurskoðunar í þinginu, þó að tími væri að vísu allt of skammur til vandlegrar athugunar ýmissa atriða svo sem þurft hefði. Þá var flutt í Ed. af 1. flm. þessa frv. og Halldóri Ásgrímssyni, þáv. 5. þm. Austurl., brtt. um að Eskifjarðarstöðin yrði H 2 í stað H 1. Brtt. var felld með aðeins tveggja atkv. mun. Mestu réð þar um, svo sem raunar var einnig 1973, afstaða heilbrrh. sem vildi halda sig nákvæmlega við þau mörk íbúafjölda sem áður eru hér rakin. Einnig bar ráðh. við læknaskorti, sem óneitanlega er nú alvarlegt vandamál, en að hyggju okkar flm. bundinn nær eingöngu við H 1 stöðvar, eins læknis stöðvar, svo sem Djúpivogur hjá okkur eystra er nú gleggst dæmi um. Með nýju þingi og nýjum ráðh. þykir okkur því rétt að láta á reyna enn einu sinni um vilja Alþingis, hvort þar verður farið að eindregnum óskum heimamanna frá upphafi, ekki síst af þeirri ástæðu, að nú er íbúatala svæðisins rétt við þau mörk sem talin eru hafa verið eðlileg viðmiðun við skiptingu stöðva í H 1 og H2. Fyrir Reyðfirðinga er hér um alveg sérstaklega mikla úrbót og aukið öryggi að ræða með búsetu annars tveggja lækna stöðvarinnar á Reyðarfirði, svo sem sjálfsagt væri að okkar dómi ef lagabreytingin næði fram að ganga. Vissulega mætti hafa langt mál um þá endurskoðun sem fór fram á lögum um heilbrigðisþjónustu á síðasta þingi. Ég efast ekki um að sú n., sem vann að þeirri endurskoðun, hafi unnið starf sitt samviskusamlega og vel og vandað sitt verk, enda hafði hún haft lögin nokkuð lengi til athugunar. Hitt var svo annað, að þegar málið kom til Alþingis þá lifði skammt þings og þess var tæpast kostur að fara þannig ofan í þau mál sem við höfðum viljað, t.d. í heilbr.- og trn. Við fengum til þess of skamman tíma þrátt fyrir vissa tillitssemi við okkur stjórnarandstæðinga alveg sérstaklega, sem höfðum enn skemmri tíma en stjórnarþm. og enn verri aðstæður til að athuga þetta frv. og breytingar þær sem í því fólust, því að í n., sem vann að þessari endurskoðun, áttu sæti fulltrúar þáv. stjórnarflokka, Sjálfstfl. og Framsfl., og gátu þess vegna skýrt þingflokkum sinum frá því, hver ætlunin væri með þessum breytingum. Ég gagnrýndi það þá, að ekki væri farið betur ofan í saumana á þessu verki. Mér sýnist að núv. heilbrrh. ætli, þrátt fyrir það að ekki sé komið að endurskoðun þessara laga aftur, að taka þetta mál upp á nýjan leik, og þá er auðvitað tækifæri til að flytja brtt. eins og þessar. En engu að síður vildum við koma þessu að nú þegar. Það tjóar ekki að sakast um orðinn hlut, en þegar svona viðamikill lagabálkur er tekinn til endurskoðunar, eftir því sem lög ákveða meira að segja, eins og er um lög um heilbrigðisþjónustu, þá verður auðvitað að gera þá kröfu til viðkomandi ráðh., að þeir veiti þinginu nægan starfstíma til þess að fara þar ofan í saumana svo sem menn vilja, einmitt í ljósi þeirrar reynslu sem af lögunum hefur þá þegar fengist. Mörkin í sambandi við íbúafjöldann hafa verið allskýr. Þau hafa ekki verið haldin að fullu, eins og ég benti á áðan og segir í grg., og það, sem hæstv. ráðh. sagði hér í fyrra, átti vissulega mikinn rétt á sér. Við gátum viðurkennt að ýmislegt í því, sem hann taldi til tormerkja á því að samþykkja þessa breytingu, á vissan rétt á sér. Það var t.d. bent á nálægð Neskaupstaðar, sjúkrahúsið þar. Það var bent á heilsugæslustöð þriggja lækna á Egilsstöðum. Þetta er hvort tveggja rétt. Við erum í nálægð við þessar aðalstöðvar á þessu svæði og við neitum ekki þeirri staðreynd. En að vetrarlagi kann að vera að þessir staðir báðir, Egilsstaðir og Neskaupstaður, séu lokaðir fyrir okkur og sú aðstaða geti þá jafnvel orðið lítils virði fyrir íbúa þessa svæðis. En aðalatriðið finnst okkur að þetta svæði nær næstum þeim íbúamörkum sem við er miðað og hér er um tvo vaxandi þéttbýlisstaði að ræða. Við getum einnig bent á það nú, að aðstaðan á Eskifirði er mjög óviðunandi. Þar er í raun og veru nánast um læknisbústað að ræða, en litla aðstöðu aðra fyrir lækni þar. Á Reyðarfirði er um algerlega óviðunandi bráðabirgðaaðstöðu að ræða, sem komið var þar upp fyrir nokkrum árum sem alger undanþága frá reglum þá og var þakkarvert af þáv. heilbrigðisyfirvöldum að þau skyldu leyfa, en er nú slík að læknar, sem hjá okkur hafa verið, telja hana óhæfa og úr því þurfi að bæta hið fyrsta. Eindregnar óskir heimamanna hafa komið fram um þetta og við teljum okkur skylt að fara í nokkru eftir þeim. Af auðskildum ástæðum hafa þær óskir komið sér í lagi frá Reyðfirðingum, og álit a.m.k. margra þeirra lækna, sem hafa starfað þar að og starfa nú, hefur einnig komið til greina. Þeir hafa talið rétt að þarna væri tveggja tækna stöð. Á þessu er undantekning sem rétt er að greina frá. Núv. sjúkrahúslæknir í Neskaupstað, Eggert Brekkan, var á sínum tíma læknir þessa svæðis og skrifaði þá heilbrrh. bréf, einmitt um það leyti sem lögin voru að fara í sína frumraun hér í þinginu, þar sem hann lagði á það áherslu að hér væri um þarflausan hlut að ræða og engum lækni ofætlun að sinna þessu héraði. Aðrir læknar, sem hjá okkur hafa verið, m.a. sá sem nú er, hafa verið á annarri skoðun og talið að það væri nauðsynlegt að hafa H 2 stöð á Eskifirði eða tveggja lækna stöð þar. Við viðurkennum í grg. okkar, að hæstv. fyrrv. heilbrrh. bætti hér myndarlega úr fyrir okkur á Reyðarfirði með því að ráða hjúkrunarfræðing þar í hálft starf. Sú ákvörðun hefur sannað gildi sitt betur og fyrr, - ég mun nú kannske segja: því miður - en nokkurn óraði fyrir. Þar koma til slys, sem auðvitað eru hörmuleg. En engu að síður hefur þetta orðið til þess í a.m.k. tveim tilfellum, að þar hefur tekist að bjarga mannslífum og afstýra örkumlum einmitt, að ég held, vegna þess, hve hjálpin var tiltæk. Og eins og allir vita er fyrsta hjálpin oft mikilvægust, að hún sé bæði rétt og að hún berist nægilega fljótt. Við minnumst á læknaskortinn í grg. Menn héldu vissulega síðustu ár, að ástandið væri orðið slíkt eftir framfarir síðustu ára í allri aðstöðu lækna úti á landsbyggðinni, að við þyrftum ekki að kvíða læknislausum vetri fyrir íbúa neins staðar. Ég held að það sé þó rétt, að það séu H 1 stöðvarnar sem þarna skeri sig úr, eins og t.d. Djúpivogur og sveitirnar þar í kring og allt austur í Breiðdal eru glöggt dæmi um, en það heilsugæslusvæði fær nú þjónustu einu sinni í viku frá Hornafirði og verður að láta sér það nægja. Það er alvörumál, en heilbrigðisyfirvöldum skal treyst til þess að leysa úr svo fljótt sem auðið verður. Ég er ekki viss um að með H 1 stöð á Eskifirði í sama ásigkomulagi og hún er nú, það er nánast læknisbústaður, þyki mönnum neitt sérstaklega glæsilegur kostur að fara þangað, eins mikil áhersla og er nú lögð á samvinnu tveggja lækna í þessum efnum. Og aðstaðan er slík á Reyðarfirði, að það er aðeins tímaspursmál hvenær læknir neitar í raun og veru að vera þar, þó að okkur þyki það allbærilegt. Allt þetta viljum við flm. láta athuga vel og vandlega. Okkar skoðun er sú, að nú eigi að fara að koma að byggingu heilsugæslustöðvar á Eskifirði og aðstöðu á Reyðarfirði, ef þeir staðir eiga ekki að dragast verulega aftur úr. En því verður auðvitað að játa, að uppbyggingin hefur orðið geysilega hröð, þrátt fyrir það að margir eigi enn eftir að fá sína aðstöðu, og þar auðvitað eigum við Austfirðingar líka óunnin verkefni. Verði lögin um heilbrigðisþjónustu tekin til meðferðar í heild í vetur, þá er vel að þessi till. hefur verið viðruð á ný og reynt á fylgi við hana jafnt sem vandlega athugun þn. á hversu réttmæt hún er og þörfin brýn. Því er hún lögð fram nú til að forðast að hún lendi í afgreiðslu einhvern síðasta dag þingsins, þar sem ekki er hægt að kanna nákvæmlega hversu réttmæt till. er, hvað sé rétt í henni og hvað rangt, og þá kannske sérstaklega vegna heimildargreinarinnar, hvað menn segja yfirleitt um þá breytingu, sem við að vísu leggjum ekki fram lögbundna, heldur vísum aðeins til heimildar um að búseta annars læknisins yrði á Reyðarfirði. Þar minnum við á það reyndar, að mikilvægasta vöruhöfn Austurlands er Reyðarfjarðarhöfn, aðalhöfn Eimskips t.d., mikið um skipakomur þar og umferð sem þeim fylgir. Það stuðlar enn frekar að þessu að dómi okkar flm. Að öðru leyti skal ég ekki fjölyrða um þetta mál frekar, en vil óska þess að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. heilbr.- og trn.



Herra forseti. Hér er nú viðrað mál, frv. um breytingu á lögum um heilbrigðisþjónustu, og ég get ekki stillt mig um að koma aðeins að þessu máli Eins og 1. grein hljóðar hér, með leyfi forseta: „Norðfjarðarumdæmi. 2. undirliður í lögunum orðist svo: Eskifjörður H 2, starfssvæði: Eskifjarðarkaupstaður, Helgustaðahreppur, Reyðarfjarðarhreppur og suðurbyggð Reyðarfjarðar“ - þá er ég algerlega með þessari tillögu, því að mér er fyllilega kunnugt um það, að eitt af þeim atriðum, sem gera heilbrigðisþjónustu á landsbyggðinni erfiða eða öllu heldur erfitt að fá lækna til að þjóna þar, er hin faglega einangrun lækna. Það er lítt fýsilegt fyrir lækna að fara út á landsbyggðina, þar sem þeir þurfa að standa einir að verkum. Þetta hefur kristallast í því, að nú að undanförnu - og ekki síður í haust en oft áður - hafa ekki fengist læknar til að sinna nærri því öllum læknishéruðum á landinu. Það er mun auðveldara að fá lækna til að gegna læknisþjónustu þar sem heilsugæslustöðvar eru fyrir tvo lækna heldur en hinar. En samt er það nú svo, að landlæknir hefur tjáð mér að frá næstu áramótum vanti 14 lækna til þess að þjóna landsbyggðinni. Í þessu sambandi vill ég lýsa ánægju minni með það, að menn hugsi til þess að á Eskifirði verði heilsugæslustöð 2. Það er auðveldara að byggja upp heilsugæsluþjónustuna þar sem tveir læknar vinna saman heldur en þar sem einn er fyrir, og það er staðreynd, að þjónustan verður þeim mun betri. En svo komum við því miður að því í þessu frv. eða grg. þess, að sagt er: „Er þá með því reiknað að annar læknirinn sitji á Reyðarfirði“. Með þessu álit ég að sé verið að ganga þvert ofan í anda þeirra laga, sem samþykk't voru 1973 og aftur með breytingum á s.l. vori, laga um heilbrigðisþjónustu. Með því móti á sem sagt að reyna að halda gamla skipulaginu, að drita læknum hingað og þangað um landsbyggðina, við lélegustu aðstæður oftast, í stað þess að byggja upp sæmilega góða læknisþjónustu í kjörnum svæðanna. Hvað varðar það svæði sem hér er um að ræða, þá er aðeins 15 km vegalengd milli Eskifjarðar og Búðareyrar, og svipað háttar til víða um land. Svo að ég nefni aðeins örfá dæmi, þjónar heilsugæslustöð í Borgarnesi Kleppsjárnsreykjahéraði, í Ólafsvík Hellissandi, á Blönduósi Skagaströnd og svo mætti lengi telja. Ég tel að fenginni reynslu minni og annarra, þar sem ég hef unnið við bæði skilyrðin, sem heilsugæslulæknir við fullkomna heilsugæslustöð og sem héraðslæknir á gamla mátann, að það sé mjög stórt skref aftur á bak, ef við ætlum að fara í þessa dritunarpólitík, eins og ég vil kalla það, að setja einn lækni hjálparvana á sem flesta staði á landinu. Ég fagna því samt, að þetta frv. er komið fram, og vona að það verði einn af steinunum til þess að byggja upp betri heilbrigðisþjónustu en við höfum enn þá fengið. En mér virðist að landfræðilegar aðstæður séu ekki til þess að koma þarna upp tveimur stöðvum, þar sem einn læknir sé á hvorri, en full rök fyrir því að fá tvo lækna til Eskifjarðar.



Herra forseti. Þegar viðreisnarstjórnin gekkst á sínum tíma fyrir endurskoðun laga um heilbrigðisþjónustu og lagði fram grg. um nefndarstörf og frv. nokkurn veginn eins og það sem nú er í gildi, þá var það fyrst og fremst vegna þess að farið var að bera á læknaskorti í dreifbýlinu og það hafði sýnt sig, að fólkið úti um landið sætti sig ekki við að hafa ekki tök á því að ná til læknis, og var mál manna, að þetta gæti raskað allri búsetu í landinu. Síðan hefur margt gott verið gert og margt gott skeð. Á þeim tíma voru það fyrst og fremst læknisbústaðirnir á hverjum stað sem voru heilsugæslustöðvar héraðanna, en nú hafa verið byggðar heilsugæslustöðvar víða um land og byggingar eru í gangi enn víðar. Í vor var rætt allmikið í heilbr.- og trn. þessarar hv. d. hvort tími væri kominn til að hafa tveggja lækna stöð á Eskifirði. Ég held að við höfum verið nálægt því að samþykkja það og fyrst og fremst hafi ástæðan verið sú fyrir því, að það var ekki gert, að við töldum að á meðan hætta væri á að eins læknis stöðvarnar færu meira og minna úr skorðum með sína þjónustu, þá væri kannske ekki rétt að vera að stuðla að því, að þessi staður, sem liggur sérstaklega vel við, þ.e.a.s. annars vegar Norðfirði og hins vegar Egilsstöðum, fengi tveggja læknastöð strax. Ég fyrir mitt leyti tel samt eins og síðasti ræðumaður, að svo sé komið að það sé ástæðulaust annað en veita Eskifirði réttindi til að hafa tvo lækna í trausti þess, að það verði, eins og fram kom hjá honum, til þess að tryggja þar þann lækni sem þar situr nú. En ég vildi aðeins segja nokkur orð um hvernig stendur á því, að H 1 stöðvarnar eru nú í miklum vanda og við stöndum nú e.t.v. frammi fyrir þeim mesta vanda í þessum efnum sem við höfum nokkurn tíma staðið frammi fyrir, verra ástandi en á milli 1960 og 1970, þegar menn voru verulega hræddir um læknisþjónustuna úti á landi. Ýmislegt kemur þar til, m.a. það sem hv. þm. Bragi Níelsson minntist á áðan, einangrun lækna. Það er sennilega alveg rétt. En það er ekki nýtt fyrirbrigði og menn gera sér grein fyrir því. Hitt er ekki síður, að það virðist ekki vera tekið nokkurt tillit af yfirvöldum til aðstöðu þessara manna. Bæði á Austfjörðum og Vestfjörðum eru svæði þar sem óhjákvæmilegt er að hafa lækna með stuttu millibili. Þar eru heiðar svo erfiðar á vetrum, að þar er ekki gagn að því þótt tveggja og þriggja lækna stöðvar séu á einum stað og eigi svo að sækja 180 km frá sér. Þar eru veður það ströng og heiðarnar erfiðar, að slíkt gengur ekki. Þess vegna verða H1 stöðvar að vera í gangi enn um alllanga hríð á báðum þessum landssvæðum. Þrátt fyrir þetta virðist það ekki vera metið neins þótt þessir menn einir allra í landinu verði að búa við þau skilyrði, að það er heimild allra, sem í héraðinu eru, að kalla þá til starfa nótt sem nýtan dag allt árið um kring. Þrátt fyrir það fá þessir menn fjárhagslega ekki betri kjör en aðstoðarlæknar á spítölum hér syðra. Þeir fá ekki aðstoð til þess að fara í frí, og þeir verða sjálfir að braska við að ná sér í afleysara ef þeir ætla að fá sér raunverulegt sumarfrí. Það lítur þannig út, að störf þeirra séu hreint ekki mikils metin. Ég held að þetta sé ein meginástæðan fyrir því, hve illa gengur að halda mönnum í einmenningshéruðunum. Þessir menn, sem verða sjálfsagt að vera á vakt allt árið um kring, fá ekki nein aukafrí, þeir fá ekki meira en sinn mánuð, ef þeir þá geta fengið mann til að leysa sig af. Hins vegar ef aðstoðarlæknar á spítala, hvort sem það er nyrðra eða syðra, taka vissar gæsluvaktir fram yfir það sem fast er samið um, þá á hann rétt á vetrarfríi og hann á rétt á alls konar fríðindum fyrir slíkt. Ég held að það fyrsta, sem þurfi að gera - og gæti verið jafnveigamikið og að Eskifjörður fengi tvo lækna í staðinn fyrir einn - sé að gera ráðstafanir til að einmenningslæknishéruðin gömlu, þ.e.a.s. H1 stöðvarnar, geti fengið fasta afleysara, t.d. að læknastúdentar, sem væru komnir að prófi, væru sendir út á þessar stöðvar yfir sumarið og fengju laun fyrir það frá opinberum aðilum, þannig að læknarnir, sem þar vinna, gætu verið frjálsari að því að fara í frí og að fara jafnvel eitthvað frá um helgar í ríkari mæli en hefur verið á undanförnum árum. Það er ekki vafi á því, að nú er að skapast sama ástand eða verra en var áður, þegar fólki varð ljóst, að eitthvað varð að gera til að halda læknunum úti í strjálbýlinu. Mér sýnist að sigið hafi á ógæfuhliðina og sé að síga á ógæfuhliðina núna í þessu efni. Það verður að taka þetta mál föstum tökum. Ég skora á þau yfirvöld, sem nú ráða, að taka einmitt þetta sérstaka vandamál heilbrigðisþjónustunnar til gaumgæfilegrar athugunar nú strax, vegna þess að það verður erfitt að rétta við aftur þegar læknar eru allir búnir að segja upp og verður að ráða menn tvo-þrjá mánuði í einu. Sú stefna er þar að auki núna í læknisfræðinni að auka læknisþjónustuna hvarvetna utan sjúkrahúsa og setja meira fjármagn í hana en gert hefur verið undanfarið. Það er gert í þeim tilgangi í fyrsta lagi að bæta þjónustuna, lækna sjúkdómana nógu snemma, og í öðru lagi að spara fé, því að það eru hvarvetna spítalarnir sem eru dýrasti þáttur heilbrigðisþjónustunnar og það er mál margra, að með því að bæta frumþjónustuna megi fækka dögunum á sjúkrahúsum mjög verulega. Þarna eru Bretar eins og víðar í fararbroddi, og reynsla þeirra þegar virðist benda eindregið í þá átt, að þetta sé rétt stefna, þá ætti eitt af því fyrsta hjá okkur að vera það í fyrsta lagi að fá fleiri heilbrigðisþjónustulækna til starfa utan sjúkrahúsa á þessu þéttbýlasta svæði landsins og í öðru lagi að bæta aðstöðu og bæta kjör læknanna úti í strjálbýlinu, sem eru einir sér, þannig að þeir geti sótt námskeið, þeir geti farið til félaga sinna og geti fengið eðlilegt frí og þá helst meira en kannske 3-4 vikna frí, sem þeim er heimilað, og að þeir þurfi ekki sjálfir að standa í því að útvega sér staðgengla.



Herra forseti. Ég vil þakka þeim tveim hv. þm. sem hafa tekið undir meginefni þessa frv., að á Eskifirði verði H 2 stöð, og þá auðvitað hlýtur það um leið að reka á eftir því, að þar komi sú heilsugæslustöð sem þörf er á fyrir svo stórt hérað sem raun ber vitni. Þar sem við segjum í grg. skoðun okkar á því, að annar læknirinn hafi búsetu á Reyðarfirði, þá vil ég taka það fram, að við ætlumst vitanlega til að báðir læknarnir starfi á heilsugæslustöð á Eskifirði. Við sem sagt vorkennum ekki þeim lækni, sem væri búsettur á Reyðarfirði, að fara, eins og hv. þm. Bragi Níelsson réttilega benti á, þessa 15 km vegalengd til starfa sinna á heilsugæslustöð þar, jafnhliða því sem hann sinnti aðstöðunni á Reyðarfirði, þannig að hér er fyrst og fremst um vissa búsetuspurningu að ræða. Hins vegar komum við auðvitað aldrei til með að setja neitt lagaákvæði þar um nema þá að breyta þeirri heimildargr., sem nú er í dag, því að sú grein hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta: „Þar sem tveir læknar eða fleiri eru starfandi á heilsugæslustöð, getur ráðh. ákveðið að fengnum till. landlæknis og heilbrigðisráðs að einn þeirra skuli hafa tímabundna búsetu á heilsugæslustöð í sama umdæmi, enda sé starfs- og húsnæðisaðstaða þar viðunandi að mati landlæknis og héraðslæknis og sérstök staðarleg rök mæli með þeirri skipan.“ Við leggjum kannske svona mikla áherslu á þetta í grg. vegna þess að okkur finnst að þessi heimild nægi okkur ekki, hún sé ekki nægilega mikil til þess arna, og viljum hins vegar undirstrika þá skoðun okkar, að við teldum ekki óeðlilegt að annar tveggja lækna þeirrar heilsugæslustöðvar hefði búsetu á Reyðarfirði til öryggis fyrir fólkið þar. Þarna er auðvitað komið inn á mikla viðkvæmnisspurningu, sem stundum hefur verið rædd hér í hv. deild, þ.e.a.s. hve langt ætti að ganga í því að sjúklingar kæmu til læknis eða læknar til sjúklinga aftur á móti. Hér er vissulega um mikla spurningu að ræða. Ég verð að segja það, að mér finnst sumir hinna yngri lækna og nýútskrifuðu lækna vera stífir á því, að sjúklingar komi skilyrðislaust til þeirra, og ég skil vissulega sum rök þeirra í því efni. En það má öllu ofgera í því líka, og ég hygg, að sumir hafi gengið mjög langt, þó ég ætli ekki að fara að rekja þá sögu sem ég rakti hér í fyrra við almennar umr. um heilbrigðisþjónustu þá. Ég vildi aðeins taka þetta fram, að við reiknum auðvitað með því, að báðir læknarnir, ef af þessu verður, starfi á Eskifirði, en þessi heimildarmöguleiki verði nýttur. Ég veit að það verður, ef þessi breyting kemst á, knúið mjög á um það af Reyðfirðingum að fá búsetu þessa læknis til sín, þó að aðalstarf hans yrði e.t.v. unnið á Eskifirði, á heilsugæslustöðinni þar. Við viljum sem sagt koma því að þegar í grg. fyrir þessu frv., svo að það fari ekkert á milli mála, hvað við óskum eftir að sé gert í þessu efni, en við gerum okkur ljós vandkvæðin og að e.t.v. þurfi hreina lagabreytingu til þess að þetta standist.



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt hv. þm. Alexander Stefánssyni, Braga Níelssyni og Stefáni Jónssyni að flytja hér litið frv. til l. um breyt. á lögum um félagsheimili. Aðalbreytingin er þessi, að aftan við 2. gr. laganna bætist: „Menningarsjóði félagsheimila skal sett sérstök stjórn þriggja manna, sem annars vegar skipuleggi í samráði við félagsheimili þá menningarstarfsemi, sem til er ætlast að sjóðurinn styrki, og tryggi þá starfsemi sem víðast um landið og veiti að öðru leyti styrki úr sjóðnum til menningarstarfs. Stjórnin skal skipuð einum fulltrúa rn., sem sé formaður sjóðsstjórnar, einum fulltrúa frá Bandalagi ísl. leikfélaga og einum fulltrúa frá Sambandi ísl. sveitarfélaga. Úthlutun úr sjóðnum skal árlega birt opinberlega, t.d. í Fréttabréfi menntmrn.“ Í 2. gr. laga um félagsheimili er ákvæði sem kveður á um að 10% af tekjum sjóðsins renni í Menningarsjóð félagsheimila samkv. nánari ákvörðun þar um til hvers renna skuli, og reyndar er það ekki skilgreint neitt frekar í lögunum, en í reglugerð eru nokkur nánari ákvæði þar um. Við flm. segjum, að hér sé um merkilegan og ágætan sjóð að ræða sem miklu góðu hefur til leiðar komið og margt nytsamlegt gert. Ég hef áður á Alþ. vikið sérstaklega að sjóði þessum í fsp. um úthlutun fjár úr honum. Ég undirstrikaði þá nauðsyn þess að heimaaðilar væru studdir rækilega í menningarviðleitni sinni, en þess gætt, að ekki yrði um ofmötun að ræða frá höfuðborgarsvæðinu, þar sem flestir listamenn okkar í öllum helstu greinum - listamenn bæði með og án gæsalappa - teljast eiga heimilisfestu. Flm. þessa frv. eru þeirrar skoðunar, að þetta hafi bærilega tekist það best þeir vita, en hins vegar liggur hvergi fyrir opinberlega hvernig úthlutun fer fram né hverjir hljóti. Eflaust má fá þær upplýsingar greiðlega í menntmrn., en þær eru vitanlega ekki tiltækar fólki almennt og allt of mörgum, sem við menningarstarfsemi fást í félagsheimilum landsins, er ókunnugt um möguleika sína á aðstoð úr sjóðnum til meiri háttar menningarviðburða eða þá þeir vita hreinlega ekki hvernig á að snúa sér í þessu, halda að þarna sé um svo mikla fyrirhöfn að ræða, að það taki því ekki að fara út í það. Aðrir hafa hins vegar verið duglegir hið besta í þessum efnum og náð til sín verulegu fé úr sjóðnum til styrktar sinni menningarstarfsemi, og höfum við auðvitað ekki nema allt gott um það að segja. Í lögunum er ekkert ákveðið um sjóðsstjórn. Okkur fim. þykir sjálfsagt að sjóðnum sé sett sérstök stjórn, sem sé um margt í betri tengslum við menningaraðila landsbyggðarinnar og forráðamenn félagsheimilanna, þó ekki séum við svo sem beint undan núverandi fyrirkomulagi að kvarta. Við hyggjumst ná þessu með því, að í stjórn sjóðsins sitji auk fulltrúa rn., sem sé sjálfsagður formaður, tveir aðilar, annar frá Bandalagi ísl. leikfélaga, sem í eru nú yfir 70 félög sem víðast hvar eru hvað virkust í meiri háttar menningarstarfsemi, og hinn aðilinn frá Sambandi ísl. sveitarfélaga sem þess aðila er nánast snertir almennan rekstur félagsheimilanna, þ.e. sveitarfélaganna í landinu. Flm. geta hins vegar fyllilega sætt sig við fjölgun í sjóðsstjórn, ef það mætti verða til samkomulags, og kem ég nánar að því á eftir vegna annars frv. sem nú liggur fyrir Nd. um breytingu á þessum lögum og er endurflutt frá síðasta þingi. Til greina kæmi vissulega aðili eins og Ungmennafélag Íslands, en ef velja skal á milli, þá verður að telja Bandalag ísl. leikfélaga eðlilegri aðila sakir þess, hve viðamikil og dýr menningarstarfsemi leikfélaganna er, sú viðamesta á landsmælikvarða, má fullyrða, því að við bendum á það í grg., að nær öll þau ungmennafélög, sem hafa fasta leikstarfsemi árlega, eru einmitt aðilar að Bandalagi ísl. leikfélaga. Umfram þessa grg. þarf ekki miklar skýringar. Við flm. álitum að þótt sjóðurinn sé ekki ýkja stór, eitthvað á annan tug milljóna á þessu ári, þá sé eigi að síður mikilvægt hvernig þessu fé sé ráðstafað og að hve miklu félagsheimilin og menningarstarfsemi landsbyggðarinnar hafa þar ákveðin áhrif. Ég minnti á það áðan, að á síðasta þingi var flutt frv. í Nd. um breytingar á Menningarsjóðnum og hefur nú verið endurflutt. Um réttmæti hvors þessa fyrirkomulags má deila, og ekki verður reynt að fara hér náið út í mismun þessara tveggja frv. þar sem það frv. er í Nd. og talsmenn þess ekki hér tiltækir til að svara fyrir það. Það er skoðun okkar flm., að þessi sjóður verði að vera í tengslum við félagsheimilin sjálf. En í frv. í Nd. er gert ráð fyrir því, að það sé ekki skilyrði, að menningarstarfsemin, sem styrkt sé, fari fram í félagsheimili, þó það sé æskilegt, og að þessa njóti sem sagt menningarstarfsemi á vegum almennra félagasamtaka, ungmenna- og æskulýðsfélaga, kvenfélaga og annarra menningarsamtaka, eins og þar segir í 1. gr. Við teljum sem sagt að nr. eitt sé það, hvernig tekjur sjóðsins eru fengnar, en tekjur sjóðsins eru beinlínis ákveðinn hluti af tekjum Félagsheimilasjóðs. Hitt vegur þó enn þyngra hjá okkur, að þetta sé ákveðið í beinum tengslum við félagsheimilin ein, að við teljum mjög nauðsynlegt að félagsheimilin sjálf, stjórnir þeirra og framkvæmdastjórar, hafi visst frumkvæði og vissa aðild að beinni menningarstarfsemi hvert á sínu svæði sem sé að hluta til á þeirra vegum. Með réttu eða röngu hafa félagsheimilin okkar fengið á sig þann stimpil að vera aðeins dans- og kvikmyndahús, stundum jafnvel enn þá verri stimpil en það. Ég segi: með réttu eða röngu, af því að það er mikið til í þessu - reyndar allt of mikið. Það er jafnvel til að því, sem ég kalla menningarstarfsemi, er nær úthýst úr félagsheimilunum. Hins vegar eru auðvitað sem betur fer á þessu góðar hliðar, þar sem verulega er að allri menningarstarfsemi hlúð, en það er eins með það og margt annað, að auðvitað er miklu sjaldnar og minna á lofti haldið því sem vel er gert af hálfu félagsheimilanna í þessu efni. Við teljum því, að tenging við félagsheimilin sé nauðsyn og meira en það: stjórn sjóðsins sé skylt að örva og hvetja þau félagsheimili, þar sem ekkert eða lítið er aðhafst í menningarlegu tilliti af þeirra hálfu, - örva þau og hvetja til þess að taka upp sjálfstætt starf í sambandi og samvinnu við aðra heimaaðila, sem að þessum málum vinna. Við leggjum sem sagt til jafnt frumkvæði frá sjóðsins hálfu og að greiða fyrir því sem um er beðið og getur þá oft komið sitt úr hverri áttinni og verið tilviljunarkenndara en góðu hófi gegnir. Við álitum hiklaust að menningarstarfsemi heima fyrir eigi að sitja fyrir, þótt vissulega sé æskilegt og gott að fá góða krafta héðan af Stór-Reykjavíkursvæðinu einnig út um land og það beri að styrkja. En eins og við segjum í grg.: alla ofmötun héðan viljum við varast, því að hitt er þýðingarmest, að efla og auka sem mest og best þá miklu og blómlegu starfsemi, sem áhugafólk landsbyggðarinnar stendur víða að í menningarlegu tilliti, og e.t.v. sér í lagi að styðja þar að sem tæpast stendur, m.a. vegna þess að fjárhagslegt bolmagn vantar til að framkvæma það sem fólkið gjarnan vildi gera. Við teljum hins vegar einsýnt og sjálfsagt að menntmrn. hafi hér hönd í bagga, og því erum við með fulltrúa þess í stjórn, gagnstætt því sem frv. í Nd. kveður á um. Hins vegar getur verið erfitt að meta hverjir skuli eiga aðild að stjórn, en við flm. hyggjum þó að þeir tveir aðilar, sem við erum með í okkar frv., eigi þar skýlausan rétt, þótt fleiri komi þar vissulega til, eins og við bendum reyndar á í grg. Ég fullyrði það, að enginn efi sé á því í dag, að góð leiksýning sé merkastur menningarviðburður þeirra sem áhugafólk stendur að úti um landsbyggðina, og þrátt fyrir áhugamennsku allra, sem leika og vinna að öðru leyti þar að, er kostnaður við leikstjórn og svið í dag að lágmarki um 800 þús. kr., auk annars kostnaðar. Og þrátt fyrir nokkuð hækkaðan styrk til áhugafélaganna á síðasta ári, þá nægir þó ríkisstyrkurinn í dag ekki nema frá 1/6 til 1/4 hluta þessa lágmarkskostnaðar. Auk þessara leiksýninga eru leikfélögin svo burðarásinn víðast hvar í menningarstarfi hvers byggðarlags í öðru en að leiksýningum eða beinni leikstarfsemi lýtur. Við flm. teljum því að Bandalag ísl. leikfélaga með sín 80 aðildarfélög um allt land sé mjög verðugur aðili að stjórn sjóðsins, þó þar megi, eins og ég sagði, fleiri til nefna. Til þess aðila, sem hlýtur helst að njóta félagsheimilanna í landinu, næst tæplega betur en með aðild sveitarfélaganna að sjóðsstjórninni, en sveitarfélögin eru víðast stærsti rekstraraðilinn að húsinu. Samtök félagsheimila munu einhvern tíma hafa verið stofnuð. Ég veit ekki hversu þau lifa eða hvort þau eru í raun og veru til í dag nema að nafninu til, og því eru þau tæpast réttur sjóðsaðili, enda spurning um það, hvaða félagsheimili eiga þá aðild að þessum samtökum og hver ekki. Niðurstaða okkar varð því sveitarfélögin ásamt Bandalagi ísl. leikfélaga. Um birtingu þessarar úthlutunar lýtur síðari hluti frvgr. okkar. Í grg. er minnt á það, hve misjafnt hefur verið í þennan sjóð sótt, mörg félagsheimili t.d. lítið sem ekki nýtt sér þennan möguleika, önnur gert það rösklega, og sama er að segja um ýmsa aðila, sem náð hafa að semja við félagsheimili um að taka myndarlega þátt í vissri menningarstarfsemi. Því er frumkvæðisskylda sjóðsins svo ótvíræð sem við teljum að eigi að vera, að það sé ekki bara að veita þeim, sem um sækja, heldur beinlínis að hafa frumkvæði að menningarstarfsemi á hinum ýmsu stöðum. Um birtinguna þarf ekki að fara mörgum orðum. Hún er sjálfsögð. Hér er þó um svo háar fjárhæðir að ræða, að rétt er að sjá opinberlega á ári hverju hverjir hafa notið. Við nefnum Fréttabréf menntmrn. sem æskilegan aðila. Það birtir nú þegar mikið af svipuðu tagi og er mjög til fyrirmyndar. Ég fagnaði því þegar þessu Fréttabréfi var komið á og taldi það mjög til bóta. Þar fræðumst við um margt sem við hefðum ekki annars fylgst með, höfum kannske aðstöðu til, en gerum það ekki. Þar eru t.d. birtar styrkveitingar til allra áhugaleikfélaga. Þar geta menn séð svart á hvítu hvað þau fá til styrktar starfsemi sinni. Við teljum sem sagt að það væri ofureðlilegt, að þeir, sem að þessu Fréttabréfi standa, tækju þetta til athugunar, og þar væri kjörinn vettvangur til birtingar þessara veitinga úr sjóðnum, þó eflaust megi finna þar aðrar leiðir. Ég vil svo, herra forseti, óska eftir því, að þessu frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Hér er hreyft athyglisverðu máli, og ég stend ekki upp til að andmæla þessu frv. Ég vil þvert á móti taka það fram, að ég er sammála því sem hv. 1. flm. sagði um þýðingu Menningarsjóðs félagsheimila og þeirrar starfsemi sem sjóðnum er ættað að styðja. En meginefni þessa frv. er að setja Menningarsjóði félagsheimila sérstaka stjórn. Þegar við ræðum um þetta, þá hlýtur að vakna önnur spurning og það er um stjórn Félagsheimilasjóðs. Fé Félagsheimilasjóðs á að verja samkv. lögum til byggingar félagsheimila 90%, en 10% af tekjum Félagsheimilasjóðs eiga að renna til Menningarsjóðs félagsheimila. Samkv. þessu frv. er gert ráð fyrir að setja sérstaka stjórn til að ráðstafa 10% af þessu fjármagni. Mér virðist óhjákvæmilega vakna sú spurning, hvort ekki sé þá ástæða til að setja stjórn yfir þann þátt sem varðar 90% af því fjármagni sem Félagsheimilasjóður hefur með að gera. Í mínum huga er þetta þó ekki þannig, að það þurfi endilega að vera rétt að setja á fót tvær stjórnir: annars vegar stjórn yfir Félagsheimilasjóð og hins vegar stjórn yfir Menningarsjóð félagsheimila. Mér kemur til hugar, hvort ekki sé eðlileg lausn á þessu máli að stofna til þess, að Félagsheimilasjóður fái stjórn og sú stjórn fjalli um ráðstöfun alls þess fjármagns sem Félagsheimilasjóður hefur yfir að ráða, fjalli bæði um 90% og 10%. Ég geri ráð fyrir, eins og raunar hv. 1. flm. tók fram, að það geti komið til álita, hvernig eigi að skipa stjórn sem væri fyrir Félagsheimilasjóð í heild. En mér sýnist að það þurfi ekki að fara illa á því,.að sú stjórn sé skipuð fulltrúa frá Bandalagi ísl. leikfélaga og einnig fulltrúa frá Sambandi isl. sveitarfélaga, eins og gert er ráð fyrir að stjórn Menningarsjóðs félagsheimila sé skipuð samkv. frv. því sem hér liggur fyrir. Hv. 1. flm. tók fram, að honum væri ekki fast í hendi eða þeim flm., hvernig sú stjórn, sem gert er ráð fyrir samkv. þessu frv., yrði skipuð. Þegar ég tala um stjórn fyrir Félagsheimilasjóð í heild, þá finnst mér að það komi mjög til greina, að til viðbótar þeim aðilum, sem nefndir eru í þessu frv., komi bæði Íþróttasamband Íslands og Ungmennafélag Íslands. Ég hygg að sá þáttur í starfi félagsheimilanna, sem lýtur að íþróttum og málum skyldum íþróttum, sé svo veigamikill að það sé naumast hægt að ganga fram hjá þessum aðilum. Það má líka minna á það, að í lögum um félagsheimili er sérstök áhersla lögð á þennan þátt starfseminnar sem ætlað er að fram fari í félagsheimilunum, vegna þess að það er tekið fram í gildandi lögum, að það skuli veita styrki úr Félagsheimilasjóði að fengnum tillögum íþróttanefndar og raunar líka að fengnum tillögum fræðslumálastjóra. Nú mun þessi embættismaður, fræðslumálastjóri, ekki vera lengur til. En það er hins vegar ekkert óeðlilegt, að tekið sé tillit til þeirra aðila sem sérstaklega fjalla um uppeldismál, og að mínu viti gæti vel komið til greina, að í stjórn fyrir Félagsheimilasjóð, eins og ég hef látið mér koma til hugar, að hún ætti að vera, væri einnig fulltrúi frá samtökum kennara í landinu. Þetta eru aðeins hugleiðingar sem ég vildi láta koma fram við 1. umr. þessa máls. En ég sé ekki annað en þær séu þess eðlis, að það þurfi að athuga þær hugmyndir nánar.



Herra forseti. Lög um Félagsheimilasjóð eða um félagsheimili, eins og þau heita víst, fjalla einvörðungu um stofnkostnað, að viðbættu ákvæðinu um Menningarsjóð félagsheimila. Það hygg ég að hafi verið þannig, að þetta ákvæði hafi verið sett inn í lögin eftir á. Þetta ákvæði um Menningarsjóð félagsheimila er ekki ítarlega útfært, og ég held að þær hugmyndir, sem fram koma í þeim frv. sem nú liggja fyrir þingi, fyrir báðum deildum - og ég hygg að það hafi komið fram frv. í þessa stefnu á þinginu í í fyrra, - ég held að þær hugmyndir séu alveg tímabærar og það sé æskilegt að setja fastari skipan á starfsemi þessa Menningarsjóðs félagsheimila en verið hefur. Úthlutun úr honum hefur verið á vegum menntmrn. Starfsmenn rn. hafa yfirleitt gert um það tillögur til ráðh. sem síðan hefur kveðið endanlega á um úthlutunina. Ég er samþykkur þeirri stefnu sem fram kemur í þeim frv. sem hér hafa verið lögð fram. Svo er aftur það sem hv. 5. þm. Vestf. minntist á áðan, hvort ástæða væri til að setja sérstaka stjórn yfir alla starfsemi Félagsheimilasjóðs. Þá kemur mér í hug að e.t.v. væri ástæða til að endurskoða þessi lög í heild sinni og þá spurning hvort það gefst nægilegt tóm til þess á þingtímanum að fara ofan í saumana á þeim. Nú er ég síður en svo að hafa á móti því að endurskoða þessi lög í heild, því meðan ég var menntmrh. velti ég þessu töluvert fyrir mér og við ræddum þetta innanhúss í rn., hvort það væri ástæða til að setja af stað endurskoðun þessarar löggjafar. Ekki varð af því, en það var ekki vegna þess að við endilega tækjum þá afstöðu, að þess væri ekki þörf, heldur bara varð ekki úr framkvæmdum að því leyti. En ég er ekki viss um að það væri rétt nema gefa sér rúman tíma til að endurskoða lögin í heild. Eins og fram kom í máli hv. 5. þm. Vestf., er tilhögun á lánveitingunum þannig, að um beiðni er fjallað í íþróttanefnd ríkisins, en hún er þannig saman sett, að í henni eru fulltrúar frá Ungmennafélagi Íslands, frá Íþróttasambandi Íslands og svo íþróttafulltrúi. Þessi n. gerir tillögur um afgreiðslu lána og styrkja úr Félagsheimilasjóði eins dg er, og ég varð ekki var við annað en það væri ágætt samstarf milli þessarar n. og þeirra sem í félagsheimilabyggingunum standa eða forstöðu hafa um þau mál heima fyrir. Ég held að það sé í sjálfu sér ekki bráðaðkallandi að taka það atriði sérstaklega fyrir, þó að það kunni að vera skynsamlegt að endurskoða þessi lög í heild. Þetta kemur náttúrlega allt til skoðunar í þingnefnd og raunar þingnefndum, af því að það er annað frv. í Nd. og verður væntanlega athugað samtímis. Þetta er e.t.v. dæmigert um þörf á því að nefndir í báðum deildum starfi saman. Þegar koma hliðstæð mál fram í báðum deildum, þá er það viss bending um að það sé æskilegt. En þessi mál verða að sjálfsögðu öll skoðuð í n. Og svo er þriðja frv., sem ég flutti ásamt öðrum þm. varðandi 1. gr., að bæta þar inn einum lið í upptalninguna: sjómannastofum. Þetta verður þá allt skoðað. Ég vildi láta koma fram, að ég álit þetta gott mál og sé orðið tímabært að setja fastari skipan á starfsemi Menningarsjóðs félagsheimila. Hann fær verulegt fjármagn, ég vil nú ekki fara með tölur um það, - en miðað við þá styrki, sem verið er að veita í menningarmálum, er það fjármagn verulegt og er náttúrlega mikið atriði að nota það skynsamlega. En öll þessi starfsemi, eins og fram kom hjá hv, flm., starfsemi hinna frjálsu félaga, er náttúrlega meira og minna fjárvana og því meir sem hún tekst á við stærri og vandasamari viðfangsefni.



Herra forseti. Ég vil lýsa ánægju yfir því, hve góðar undirtektir þetta mál fær, sem okkur flm dylst ekki að er mál sem þörf er á að hreyfa hér á hv. Alþingi. Ég vil taka undir það sem hér hefur raunar komið fram áður, að þótt þessi þáttur í sambandi við félagsheimilin fjalli ekki um stórar fjárhæðir, þá getur hann skipt miklu fyrir menningarlíf úti um landsbyggðina. Það er gert ráð fyrir því, að á árinu 1978 verði sem næst 12 millj. kr. í sjóðnum, þannig að hér er um þó nokkra fjárhæð að ræða. Það eru mörg menningarsambönd og félagasambönd úti um land sem gera sér ekki grein fyrir því, að þetta fjármagn er til og það sé möguleiki að sækja þarna um styrk, vegna þess að þetta er ekki afmarkað nægjanlega í lögum svo aðgengilegt sé. Þess vegna er þörf á því að færa þetta til betri vegar, og ég sé ekki að það sé neitt við það að athuga að aðgreina þennan þátt í lögunum um félagsheimili. Hins vegar vil ég taka undir það með hv. 5. þm. Vestf. og raunar hv. 2. þm. Austurl. einnig, að það er löngu orðið tímabært að endurskoða lög um félagsheimili almennt. Ég vil sem sagt undirstrika það, að e.t.v. væri eðlilegt að þær umr., sem hér fara fram um þau þrjú lagafrv. um félagsheimili sem þegar hafa komið fram á hv. Alþ., verði til þess, að hv. alþm. taki til athugunar að láta fara fram raunhæfa endurskoðun á félagsheimilalögunum almennt. Það lagaform, sem búið er við í dag, er að mínu mati ekki nógu gott, að þó að ég sé ekki með því að telja að þeir, sem veita Íþróttasjóði forstöðu, geri ekki það sem í þeirra valdi stendur til þess að úthluta úr þessum sjóði réttilega, þá þarf samt sem áður að gera gleggri skil um félagsheimili og Félagsheimilasjóð og eflingu hans. Ég álit að þetta sé það stórt mál, ekki síst fyrir dreifbýlið, að taka þurfi þetta mál til endurskoðunar sem allra fyrst. En ég legg áherslu á það, að hér er um lítið mál að ræða, en gott mál, sem er þörf á að nái fram að ganga á þessu þingi.