Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti vill láta þess getið að á morgun verða óundirbúnar fyrirspurnir á dagskrá. Eftirtaldir ráðherrar verða viðstaddir: Friðrik Sophusson fjmrh., Guðmundur Árni Stefánsson heilbr.- og trmrh., Halldór Blöndal landb.- og samgrh., Sighvatur Björgvinsson viðsk.- og iðnrh., Þorsteinn Pálsson dóms- og kirkjumrh. og sjútvrh., Össur Skarphéðinsson umhverfisráðherra.

Hæstv. forseti. Eins og getið var um hér áðan hafa borist skrifleg svör við tveim fyrirspurnum sem ég hef borið fram. Annað á þskj. 140 og er svar við fsp. til menntmrh. um listaverkakaup Listasafns Íslands sl. fimm ár. Þar er fyrirspurnum mínum svarað og ég vil þakka hæstv. menntmrh. fyrir það. Svar við hinni fsp. liggur fyrir á þskj. 132 sem var fsp. til hæstv. viðskrh. um listaverkaeign Seðlabanka Íslands og þar kveður við annan tón. Þar er einungis svarað þrem af fimm fyrirspurnum mínum og við því fæst ekki svar af hverjum verkin 193 voru keypt og hvenær og hvert var kaupverð hvers listaverks. Þetta vefst hins vegar ekkert fyrir Listasafni Íslands að setja á þingskjal. Í svari segir, með leyfi hæstv. forseta: ,,Á listaverkaskrá bankans kemur ekki fram kaupverð listaverka, af hverjum þau hafa verið keypt og hvenær, þótt um það séu að sjálfsögðu heimildir í bókhaldsgögnum bankans sem ekki hefur verið unnið úr.`` Nú veit ég ekki, hæstv. forseti, hvort það eru ár eða áratugir sem þau bókhaldsgögn hafa verið án úrvinnslu en eftir stendur að þetta svar er ekki boðlegt þegar þingmaður beinir fsp. til hæstv. viðskrh. um svo sjálfsagt mál, sem varðar auðvitað þjóðina alla, af hverjum, hvenær og fyrir hvað mikið verð 193 listaverk hafa verið keypt, mörg hver eftir mestu meistara íslensku þjóðarinnar. Ég vil því mælast til þess, hæstv. forseti, að gengið verði eftir því við hæstv. viðskrh. að þingmanni sé svarað þegar fsp. er lögð fram.

Herra forseti. Þegar athugasemd kemur frá þingmanni eins og kom hér áðan þá er að sjálfsögðu ekki verið að tala við veggina, það er verið að tala við hæstv. forseta þingsins. Spurningin er: Telur forseti óeðlilegt að svara þingmanninum hvort eftir verði leitað eða hvort þögnin ein eigi að geyma þessa niðurstöðu? Ég tel eðlilegt að hæstv. forseti veiti svar undir slíkum kringumstæðum og ég veit að þeir sem hafa orðið fyrir svipaðri reynslu að fá ekki svar við fyrirspurnum þeir hljóta að spyrja: Er það niðurstaðan að það sé marklaust að leggja fram fyrirspurnir á þennan hátt, ráðherrar hæstv. telji sér einfaldlega ekki skylt að sjá til þess að þeim sé svarað?

Nú háttar þannig til að hæstv. ráðherra sem hv. 14. þm. Reykv. beindi athugasemd sinni að hér áðan er ekki á fundinum og þess vegna hefur hann ekki getað svarað. Að sjálfsögðu verður honum gert viðvart um þessar athugasemdir þingmannsins, en það er hæstv. ráðherra að svara slíkum athugasemdum.

Virðulegi forseti. Ég vil leyfa mér að mæla fyrir frv. til laga um breytingu á lögum um fullvinnslu botnfiskafla um borð í veiðiskipum, sem liggur fyrir á þskj. 121. Með lögum nr. 54 16. maí 1992, um fullvinnslu botnfiskafla um borð í veiðiskipum, sem tóku gildi 22. júní í fyrra var reynt að stemma stigu við þeirri þróun að fullvinnsluskipum fjölgaði óhóflega á Íslandsmiðum. Þá var með lögunum einnig komið til móts við þær skoðanir að ekki hafi af opinberri hálfu verið gerðar nægar kröfur til nýtingar hráefnis og vinnsluaðstöðu um borð í þessum skipum. Til að ná þessum markmiðum var í lögunum farin sú leið að gera afar strangar kröfur varðandi nýtingu á öllum fiski, fiskhlutum og fiskúrgangi hinna svonefndu fullvinnsluskipa. Þessum skipum er óheimilt með öllu að fleygja fiskúrgangi fyrir borð og óheimilt er að veita skipum vinnsluleyfi nema aðstaða sé um borð til að fullnægja þessum kröfum og nýta aflann með fullnægjandi hætti. Skipum sem stunduðu fullvinnslu fyrir gildistöku laganna var með bráðabirgðaákvæði veittur aðlögunarfrestur til 1. sept. 1996 en skip sem hófu fullvinnslu eftir gildistöku laganna þurftu strax að fullnægja ýtrustu kröfum. Aðlögunarfresturinn var einnig látinn ná til nýrra fullvinnsluskipa sem samið hafði verið um smíði eða kaup á með bindandi hætti fyrir 10. nóv. 1991, enda væri smíðin það langt komin að breytingum til samræmis við kröfur laganna yrði ekki við komið án verulegrar röskunar og kostnaðarauka. Með framangreindum lögum var mörkuð sú stefna að allur afli skuli fullunninn. Margir halda því hins vegar fram að eins og málum er nú háttað standi verð afurða ekki undir þeirri fjárfestingu og kostnaðarauka sem fylgir því að hirða allan fiskúrgang, þar á meðal innyfli, og eins þurfi að þróa frekar tækni varðandi geymslu og nýtingu úrgangs, t.d. í formi meltu áður en rétt sé að skyldubinda slíka vinnslu. Með hliðsjón af þessu hyggst sjútvrh. á næstu vikum skipa starfshóp til að endurmeta hvort þau tímamörk sem lögin nr. 54 frá síðasta ári setja til að ná markmiði sínu séu raunhæf. Verður frv. þar að lútandi væntanlega lagt fyrir Alþingi. Á meðan það starf stendur yfir þykir hins vegar ástæða til að endurskoða kröfur þær sem þessi lög gera til fullvinnslu skipa sem samið hafði verið um kaup eða smíði á á tímabilinu 10. nóv. 1991 til gildistökudags laganna 22. júní 1992 þannig að þau njóti sama aðlögunartíma og eldri fullvinnsluskip. Með það í huga er þetta frv. flutt. Jafnframt er lagt til að undanþága nái einnig til eldri skipa sem samið hafði verið um breytingar á fyrir gildistöku laganna. Vitað er aðallega um tvö skip sem undir þetta ákvæði falla en það eru Otto Wathne NS 90 og Sléttanes ÍS 108. Hins vegar var ekki samið um breytingar á Ásgeiri Frímanns ÓF 21 heldur var eingöngu um kaup á flökunarvél að ræða samkvæmt upplýsingum sem bárust frá sjútvrn. eftir að þessu frv. hafði verið útbýtt með þessari greinargerð sem henni fylgdi. Útgerðir þessara skipa hafa talið á sig hallað með því að láta hinar ströngu kröfur ná til skipa sem búið var að semja um kaup eða breytingar á og því sýnist ástæða til eins og málum er nú háttað að breyta bráðabirgðaákvæði laganna nú þegar og láta aðlögunarreglurnar einnig ná til þeirra skipa eins og orðalag þessa frv. gerir ráð fyrir. Frv. er flutt af sjútvn. og stendur hún öll að flutningi frv. og með vitund og samþykki sjútvrn. og sjútvrh. Virðulegi forseti. Ég tel ekki ástæðu til að hafa þessi orð fleiri. En þar sem þetta frv. er flutt af nefnd er óþarfi að vísa því til nefndar og því legg ég til að frv. verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr.

Herra forseti. Ég er sammála því frv. sem hér er lagt fram og sé sérstaka ástæðu til að þakka hv. 1. þm. Vestf. fyrir að beita sér fyrir samkomulagi í nefndinni um flutning málsins.