Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil alls ekki bregða fæti fyrir það að Orkubú Vestfjarða verði stofnað. Ég tel aftur á móti að undirbúningur undir stofnun Orkubús Vestfjarða sé með þeim hætti, að óforsvaranlegt sé að Alþ. taki ábyrgð á undirbúningnum með þeim hætti sem það mundi gera, ef samþykkt væru nú föst hlutföll á skiptingu verðjöfnunargjalds milli Orkubús Vestfjarða og Rafmagnsveitna ríkisins. Hér er ekki um að ræða, eins og gefið hefur verið í skyn, að eingöngu sé verið að afgreiða lagafrv. til eins árs, svo sem verið hefur undanfarið um verðjöfnunargjaldið, heldur kemur það í ljós í samningi þeim, sem gerður hefur verið á milli ríkis og Orkubús, að hér er um bindandi samþykkt að ræða. Ríkisstj. tekur á sig ábyrgð á því gagnvart Orkubúinu, að skiptin skuli vera þessi, án þess að fjallað hafi verið um þessi mál hér á hv. Alþ. Af þessum sökum, vegna þess hvernig undirbúningur hefur verið að stofnun Orkubúsins vegna þess hvernig þetta mál bar að núna, þá segi ég já.



Herra forseti. Fjh.- og viðskn, hefur fjallað um mál það, sem hér er til umr., og leggur n. til að frv, verði samþykkt.



Herra forseti. Ég vil taka það fram í upphafi, að ég er sammála því að þessi ríkisreikningur skuli samþykktur og hef ekki við hann að athuga. Ég tel samt rétt að standa upp og vekja athygli á því, að eins og fram kemur í aths. yfirskoðunarmanna og í svörum ráðh. um kaup á húsi Síðumúla 8 hf. og prentsmiðju Jóns Helgasonar hf., sem keypt voru fyrir Ríkisprentsmiðjuna Gutenberg á sínum tíma, - á árinu 1973, ef ég man rétt, það kemur ekki fram hér, - þá fóru þau viðskipti fram á mjög óeðlilegan hátt að mínu viti, vegna þess að svo var um hnútana búið að þau hlutafélög, sem áttu viðkomandi fasteignir, voru ekki leyst upp við kaupin, heldur var svo látið heita að hinir fyrri eigendur ættu til málamynda nokkur hlutabréf eða 2% af hlutafénu, til þess að þeir kæmust undan því að greiða skattskyldan söluhagnað af þessum viðskiptum. Það kemur síðan fram í svörum ráðh., að svo var um samið að þessi bréf, sem eftir voru, yrði innleyst á nafnverði. Má af því ljóst vera að þarna var um málamyndagerning að ræða, einungis í þessu eina skyni, eins og fram kemur í aths. yfirskoðunarmanna. Ég skal ekki gera þessi kaup að öðru leyti að umtalsefni. það liggur ljóst fyrir, að þarna voru keyptar úreltar vélar sem illa hentuðu þessum rekstri, en slíkt er að sjálfsögðu matsatriði og ég skal ekki gera það að umtalsefni nú, en aðeins vekja athygli á þessu og láta í ljós þá skoðun mína, að viðskipti af þessu tagi geta ekki átt sér stað af opinberri hálfu. Að sjálfsögðu verður í slíkum viðskiptum að gæta þess, að þar fari allt fram með lögformlegum hætti og verði ekki fyrirmynd óheilbrigðra viðskiptahátta almennt.



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur haft frv. til l. um breyt. á l. um lífeyrissjóð bænda til athugunar. Eftir samkomulag launþega og vinnuveitenda 22. júní s.I. um málefni lífeyrissjóða gerði stjórn lífeyrisjóðs bænda athugun á því, hvaða ráðstafanir væri nauðsynlegt fyrir bana að gera til þess að lífeyrisþegar Lífeyrissjóðs bænda fengju sambærileg kjör og þar er gert ráð fyrir. Staða Lífeyrissjóðs bænda er mjög veik vegna þess að fjöldi þeirra, sem fá greiðslur úr Lífeyrissjóði bænda, er mjög mikill eða milli 1200 og 1300, miðað við aðeins 5 þús. sem greiða í sjóðinn. En hjá flestum öðrum lífeyrissjóðum er þetta hlutfall ekki yfir 10%. Í aths. með þessu frv. segir að þeir lífeyrissjóðir, sem gerðu samkomulagið 22. júní, hafi að nokkru leyti samstarf með sér til þess að deila með sér útgjöldum, þannig að þau jafnist á milli sjóðanna, og hefur þetta í för með sér að þeir þurfa aðeins að greiða 13–14% af iðgjaldatekjum sínum til þessara uppbótargreiðslna. En Lífeyrissjóður bænda hefur enga slíka samtryggingu og er áætlað að bein útgjöld til lífeyrisgreiðslna hjá honum verði 260 millj. kr, á árinu 1978 af þessum sökum, og það eru 46% af iðgjalda- og framlagatekjum, eins og þær eru áætlaðar á næsta ári. Stjórn Lífeyrissjóðs bænda taldi því nauðsynlegt að reyna að styrkja eitthvað stöðu sjóðsins um leið og lífeyrisgreiðslur eru auknar í samræmi við fyrrnefnt samkomulag. Fjallar efni þessa frv. um það, enda þótt það nægi hvergi nærri til þess að gera stöðu hans eins góða og annarra lífeyrissjóða. Í 1. gr. frv, er ákvæði um að hundraðshluti búvöruframleiðslunnar, sem mótframlag við greiðslu bænda reiknast af, skuli breytast úr 3/4 í 4/5. Í 2. gr. er fyrst ákvæði um að skilagrein um búvöruframleiðslu sjóðfélaga skuli hafa borist innan 6 mánaða frá lokum almanaksárs til þess að geta reiknast með í stigum þeim er mynda grundvöll lífeyrisréttinda hans á árinu á undan. En þessi mörk eru í núgildandi lögum níu mánuðir. Í síðari hluta 2. gr. frv. er sú breyting enn fremur gerð á 8. gr. laganna, að í stað 10% álags á dagvinnukaup bónda og húsfreyju, sem er grundvöllur stigaútreiknings hvers almanaksárs, komi heimild til að hafa það allt að 20%. Í 3. gr. frv. eru síðan ákvæði um að hin sérstaka uppbót á lífeyri, sem greidd hefur verið á árinu 1976 og 1977, skuli einnig greiðast á árinu 1978 og 1979. Fjh: og viðskn, leggur til að frv. verði samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur fjallað um frv. til l. um innheimtu ýmissa gjalda með viðauka. N. leggur til að frv. verði samþykkt. Fjarverandi afgreiðslu málsins var Albert Guðmundsson. Ég sé ekki ástæðu til að rekja þetta mál. Það kemur árlega hér fyrir deildina. Það hefur staðið til að breyta þessum lögum og gera á þeim ýmsar lagfæringar. Fjh.- og viðskn. fékk uppkast að slíku frv., en þar sem ekki reyndist tími til að yfirfara og vinna það mál, þá þótti nauðsynlegt að framlengja þessi lög, en væntanlega mun hæstv. fjmrh. leggja fram nýtt frv. um þessi mál að loknu jólaleyfi. Ég vil aðeins endurtaka það, að n. leggur shlj. til að frv. verði samþykkt.