Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm.1. minni hl. (Jón Helgason): Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur fjallað um frv. til l. um biðlaun alþm. N. varð ekki sammála um afgreiðslu málsins. Við Geir Gunnarsson og Jón G. Sólnes, sem skipum 1. minni hl. n., leggjum til að frv. verði samþ. óbreytt, en aðrir nm. munu skila séráliti og gera grein fyrir áliti sínu. Í þessu frv. er gert ráð fyrir að greidd verði laun óbreytt eftir að kjörtímabili lýkur, þannig að þeir, sem þá hætta þingstörfum, fái einhvern umþóttunartíma til þess að leita sér nýrra starfa, eins og yfirleitt gildir nú orðið í þjóðfélagi okkar.



Herra forseti. Eins og fram hefur komið klofnaði n. við afgreiðslu þessa máls. Við leggjum til þrír nm., að frv. þetta verði fellt. Þegar mikil breyting varð á launakjörum alþm. árið 1971 urðu miklar deilur í þingsölum um það mál. Því miður voru þeir, sem andvígir voru því að hækka laun þm. gífurlega, fáir, en engu að síður var haldið uppi vörn fyrir þeim málstað, að þing ætti að vera með svipuðum hætti og áður hafði verið og ekki ætti að lengja þingtíma né heldur gera alla 60 þm. að nokkurs konar atvinnupólitíkusum með föstum árslaunum og síhækkandi launum. Ég var þá varaþm. og tók þátt í þessum umr. og barðist gegn þessari stefnu. Það urðu þar miklar og langar umr. Í fyrravetur var þetta mál aftur rætt ítarlega hér á þingi. Það er hægt að vitna til þeirra umr. og ástæðulaust að tefja þm. á þessum annadögum með löngum ræðum, en rökin eru öll til fyrir þeim sjónarmiðum sem ég hef haldið fram og fleiri, og þetta hefur verið til umr. hér í þinginu a.m.k. síðasta áratuginn. Það urðu hér miklar umr. fyrir alllöngu, þar sem Bjarni Benediktsson og Eysteinn Jónsson deildu um þetta, hvort þm. ættu að vera með full árslaun og full mánaðarlaun eða hvort þeir ættu að sinna einhverjum öðrum störfum. Ég held að það sé mjög óheillavænleg stefna, að allir þm. eigi að vera eingöngu við þingstörfin. Það væri miklu heppilegra og eðlilegra að menn sinntu öðrum störfum eins og hálft árið og þinghaldi væri hraðað og vinnubrögð betri en þau eru hér á hinu háa Alþingi. Það hefur allt frá 1971 verið stanslaust bætt við smápinklum til handa þm. Menn kalla það að bæta aðstöðu þeirra. Menn mega kalla það mín vegna hvað sem er. Ég hef reynt að berjast gegn því öllu. Nú er svo komið, að það á að fullkomna þennan leik með því einmitt að undirstrika að þm. séu svo bundnir við þingstörf og eigi að vera svo bundnir við þingstörf að þeir hljóti að verða atvinnulausir ef þeir falla eða hætta við þingmennsku, það eigi að bæta þeim það með launum þrjá og allt upp í sex mánuði vegna þess að þeir séu komnir út úr hinum þjóðnýtu störfum á hinum ýmsu sviðum í þjóðfélaginu. Þessi stefna er að mínu mati alröng. Ég er knúinn til að halda fast við þá sannfæringu mína og berjast gegn þessu frv. eins og þeim öðrum sem að þessu hafa miðað. Þar að auki er þess að gæta, að það er núna verið æ ofan í æ að stórskerða kjör þjóðarinnar, en á sama tíma ætla þm. að bæta aðstöðu sína með þeim hætti sem hér um ræðir. Það tel ég einnig óverjandi.



Herra forseti. Það hefur komið hér fram, eins og flutningur þriggja álita úr n. ber með sér, að hún hefur klofnað í afstöðunni til þessa máls. Það hefði vissulega verið æskilegra með tilliti til þeirrar gagnrýni, sem víða verður vart við, bæði utan og innan þings, á kjörum þm. og samanburði á þeim við kjör annars staðar í þjóðfélaginu, að þetta mál hefði verið betur undirbúið. Það má færa að því ýmis rök, að það hefði kannske verið annar tími betur til þess kjörinn að gera þessar breytingar heldur en þessi. Það eru í sjálfu sér ekki sérstakar ástæður nú til þess að gera í þessu efni breytingar. Hins vegar mun þetta mál hafa verið rætt innan þings á síðasta kjörtímabili, a.m.k. í þfkn., og þar myndast sá skilningur sem að nokkru leyti mótar þetta frv. Ég er hins vegar þeirrar skoðunar, að í þessu frv., eins og það liggur fyrir, sé of langt gengið. Ég tel að sú sex mánaða regla, sem þar er sett fram, sé óeðlileg, bæði í sjálfu sér og kannske einkum og sér í lagi í samanburði við þær reglur sem gilda annars staðar í þjóðfélaginu. Jafnframt tel ég að sá formgalli sé á frv., að þar er ekki tekið skýrt fram, að greiðsla þessara biðlauna eigi að miðast við reglur um þingfararkaup. Það væri hugsanlegt að leggja þann skilning í frv., eins og það liggur nú fyrir, að menn gætu fengið laun greidd annars staðar, eins og ýmsir fyrrv. þm. fá nú, og jafnframt fengið greitt fullt þingfararkaup. Ég tel aftur á móti eðlilegt og rétt í alla staði, að ef biðlaun eru á annað borð greidd, þá sé tekið tillit til þess, líkt og gert er nú, hvort þm. eru í öðrum launuðum störfum, þótt það sé nú látið í hlut þeirra sem greiða þau laun, - þannig sé komið í veg fyrir þann möguleika að menn geti verið á fullum tvöföldum launum við það að fá biðlaunin. Ég ætla ekki að ræða þær skoðanir sem hv. þm. Eyjólfur K. Jónsson setti fram. Það er hvorki staður né stund til þess að ræða þær hér. Ég tel þó að ekki megi vera sú skipan á þessum málum að útilokað sé að menn helgi sig þingstörfum eingöngu. Það má ekki setja þessi mál þannig upp, að þeir menn, sem kjósa að helga sig þingstörfum eingöngu, geti ekki gert það og hafi til þess launakjör að geta framfylgt þeirri ákvörðun sinni. Ég tel hins vegar eðlilegt að mönnum sé veitt viss aðstaða til þess að nýta þann umþóttunartíma, sem hæstv. fyrrv. forsrh. Bjarni Benediktsson kallaði svo, þegar menn láta af þingstörfum og áður en þeir taka til fullra starfa á öðrum vettvangi. Ég hef þess vegna kosið að flytja brtt. sem taki mið af þessum tveimur sjónarmiðum sem ég hef lýst, brtt. á þskj. 219, sem annars vegar kveður á um að biðlaunin skuli miðast við 3 mánuði eingöngu, en jafnframt miðist þau við almennar reglur um þingfararkaup.



Herra forseti. Ástæðan fyrir því, að ég leggst gegn biðlaunum til alþm., er sú, að mér finnst óviðeigandi að á sama tíma og alþm. og ríkisstj. fara þess á leit við launþegasamtökin að samningar verði óbreyttir og horfið verði frá hugsanlegum grunnkaupshækkunum standi alþm. í kjarabaráttu og samþykki aukin fríðindi til handa sjálfum sér í formi endurhæfingarfjár. Þá vil ég minna á að nú þegar rætt er um aukin fríðindi til manna, sem vissulega eru sæmilega vel haldnir í launum, þá er það staðreynd að verkafólk í landinu hefur aðeins eins mánaðar uppsagnarfrest eftir eins árs starf og kvenfólk, sem starfar í fiskiðnaði, jafnvel aðeins einnar viku uppsagnarfrest. Eru þess dæmi, að það fólk fái vikulega afhent uppsagnarbréf. Það er skoðun mín, að stjórnmálamenn eigi að taka þá áhættu að verða ekki endurkjörnir. Þeir eru ráðnir tímabundinni ráðningu og því ekki óeðlilegt að halda sama hætti og verið hefur. Því legg ég til að þetta frv. verði fellt.



Herra forseti. Ég hef staðið í hv. fjh.- og viðskn. að nál. ásamt hv. þm. Eyjólfi K. Jónssyni og Karli Steinari Guðnasyni, þar sem lagt er til að frv. þetta verði fellt. Mér þykir því rétt að greina í örstuttu máli frá afstöðu minni. Í fyrsta lagi álít ég óeðlilegt að biðlaunin nái til þeirra er hættu þingmennsku að loknum síðustu kosningum. Fjölmargir þeirra voru ekki einu sinni í framboði. Mér finnst óeðlilegt að einstakir aðilar fái upp undir 2.5 millj. fyrir það eitt að hafa hætt þingmennsku, en hafa nú þegar önnur störf og hafa jafnvel haft þau lengur. Í öðru lagi álit ég óeðlilegt að þm., sem eru kjörnir fulltrúar þjóðarinnar, njóti réttinda eins og ráðnir starfsmenn ríkisins. Þetta er eftirsótt starf og menn leggja svo sem ýmislegt á sig til þess að geta setið hér. Það er viss áhætta bundin við þingmennsku og svo á að vera að mínu mati. Í þriðja lagi vil ég benda á að við sitjum núna 100. löggjafarþing þjóðarinnar. Ég vil persónulega ekki taka þátt í því, að eftir 99 þing verði ákveðin svona mikil fríðindi til handa alþm. Ætli forverar okkar í þessu húsi hefðu ekki breytt launafyrirkomulaginu, ef það hefði verið svona mikið réttlætismál?



Herra forseti. Eitthvert óbragð finnst mér alltaf af því þegar þm. eru, á hverju þingi næstum því, að ræða um hvernig þeir skuli skammta sér laun. Mér finnst að þm. eigi að vísu að vera vel launaðir menn í starfi, þetta er ábyrgðarmikið starf, og þeir eigi ekki að þurfa að hafa fjárhagslegan baga af því að gegna þessum einum af veigamestu störfum í þjóðfélaginu. En hitt er svo allt annað mál, að þegar menn eru einráðir um að skammta sér kaup, þá finnst mér óbragð að hlutunum. Það má kannske segja að einhver laun geti verið eðlileg eftir að mönnum er sagt upp starfi. En það þekki ég ekki, að neitt eðlilegt sé við að menn séu á fullum launum í hálft ár eftir að þeir hafa e.t.v. sjálfir óskað eftir því að hætta starfi. Þrír mánuðir gætu kannske komið til greina, ef þeir væru bókstaflega ráðnir til þessara starfa, en ekki annarra. Hins vegar mun það í flestum tilfellum svo, að menn eru ráðnir til annarra starfa og bíða þau störf eftir þeim þangað til þeir fara af þingi. Þeir ganga því í flestum tilfellum til sinna fyrri starfa. Það eru aðeins örfáar undantekningar, held ég, frá þessu og má ekki miða neina almenna reglu út frá þeim undantekningartilfellum. En það verður sjálfsagt erfitt að skilja á milli sauða og hafra hvað þetta snertir. Hitt er svo einnig á að líta: Eiga menn, sem hætta fríviljugir störfum, að fá svona biðlaun? Eiga hinir, sem eru á framboðslistum, að fá biðlaun, séu þeir í svokölluðum baráttusætum? Og hvað eru baráttusæti? Eða eiga hinir líka að fá biðlaun sem eru neðst á lista, í svokölluðum heiðurssætum? Þetta ber líka á að líta. Ég skal útskýra þetta. Það mætti hugsa sem svo, að þeir, sem væru í framboði, skyldu fá biðlaun ef þeir féllu. Það væri nokkurs konar falltrygging.  Afturvirkni laga er afskaplega leiðinleg, það vitum við þó að við komumst ekki hjá henni oft og tíðum, það skal viðurkennt. En ef afturvirkni eins og er í þessu frv. á að gilda, þá finnst mér hún ekkert réttlætismál. Þeir, sem voru búnir að sitja síðustu 4 ár á þingi, áttu að geta séð þetta í hendi sinni, að sumir þeirra a.m.k. mundu falla í næstu kosningum og féllu sumir í prófkjörum áður en til kosninga kæmi. Aðrir ætluðu sér alls ekki að sitja lengur. Örfáir þeirra féllu óviljugir og gengu þá flestallir til sinna fyrri starfa. Ég sé því, þegar allt er lagt saman, ekki ástæðu til þess að styðja þetta frv.



Herra forseti. Ég skal reyna að verða stuttorður um þetta mál, en hér tek ég til máls vegna þess að ég á sæti í þfkn., þar sem um þetta mál var fyrst fjallað sem vér fjöllum nú um. Því er ekki að leyna, að þar varð samkomulag með ákveðnum fyrirvörum um að mæla með því við formenn þingflokkanna, að þeir flyttu sameiginlega frv. það er hér liggur frammi núna. Að vísu voru - og gætið að því, hv. þm., að ekki er ætlast til þess að fundargerðir þfkn. séu upp lesnar - fyrirvarar af hálfu fulltrúa þar á þá lund, að 6 mánaða biðlaunatíminn væri of langur, æskilegra væri að hafa hann 3 mánuði. Við umr. um þetta mál komu einmitt fram ýmis atriði í líka veru og þá sem hv. þm. Bragi Níelsson kom inn á áðan, að e.t.v. væri ekki rétt að hafa undir sama hatti alla þá sem hættu, tækju þá ákvörðun að hætta þingmennsku með ærnum fyrirvara og hefðu þar af leiðandi nokkurn tíma til þess að útvega sér annað starf eða hagræða fjárhag sínum á þann hátt að það væri þeim auðvelt að hætta. Kom til álita hvort eðlilegt væri að hafa þá undir sama hatti og hina, sem féllu skyndilega og e.t.v. óvænt fyrir atkvæðabrandinum hvassa eða fyrir tönnunum miður hollu sem notaðar eru t.d. í prófkjörum, sem sumir menn ættu að kannast við. Ég hygg að það sé ekki algild regla, að þm. hafi önnur embætti, þiggi fyrir hluta embættislauna og eigi embættin bíðandi eftir sér þegar og ef sú stund rennur upp að þeir láta af þingmennsku - af frjálsum vilja eða grátandi. Þetta hygg ég að sé ekki algild regla. Eftir því sem ég veit best, þá þiggur enginn þm. Alþb. laun af hinu opinbera eða laun fyrir önnur störf. Svo var a.m.k. eigi s.l. kjörtímabil. Þeir, sem á slíku áttu rétt, eins og kennararnir í okkar hópi, afsöluðu sér því. Aftur á móti veit ég að þm., sem hafa haft uppi allstór orð um það, hversu hátt þingfararkaupið væri og hversu vel þm. væru haldnir, hafa þegar nær var að gáð reynst hafa langt til jafnhá laun úr vasa hins opinbera fyrir önnur störf sem þeir fyrrum gegndu, en gegndu nú ekki lengur - a.m.k. ekki nema að ákaflega óverulegu leyti. Hér er um að ræða atriði, sem vissulega kemur til álita þegar rætt er um kjör þm. Að minni hyggju eru launakjör alþm. nógu góð. Um launakjör alþm. mega ekki fjalla af mjög miklum alvöruþunga eða siðferðilegum fordæmingarþrótti alþm. sem taka síðan annars staðar, samtímis því sem þeir taka þingfararkaup, álíka eða langt til jafnháa upphæð úr ríkiskassanum fyrir störf sem þeir hljóta að vinna a.m.k. ekki af jafnmiklu þreki á meðan þeir gegna þingmennsku. Mín skoðun er sú, stafar e.t.v. af því að ég hef sjálfur aldrei verið ofurmenni til starfa, að það sé fullt starf röskum meðalmanni að gegna þingmennskunni sæmilega. En fyrir hitt er ekki að synja og er sennilegt, að við eigum afreksmenn í hópi vorum, alþm. Þó hygg ég að þeir muni vera færri í hópi hv. alþm. sem leika sér að því að sinna störfum alþm. vel með aðra hönd bundna fyrir aftan bak heldur en hinir, sem ekki taka laun annars staðar og ekki eiga störf sín bíðandi við lok þessa tímabils. Það er ég næstum alveg viss um. Ég get tekið undir það með hv. þm. Eyjólfi K. Jónssyni, að ég tel alveg bráðnauðsynlegt að hv. alþm. haldi tengslum við atvinnulífið, eigi sér önnur hugðarefni, og ef hugðarefnið er sérstaklega það - og það segi ég ekki í fordæmingartón - að vinna sér inn tekjur annars staðar jafnframt, þá finnst mér það allt í lagi. Ég sé ekkert athugavert við það út af fyrir sig. En þegar á heildina er lítið, þá hygg ég að þetta verði nú svo, að þeir finnist fleiri amlóðarnir en ég sem ekki hafa til þess dugnað eða þrek að gegna tvennum störfum vel, þannig að vert sé að taka fyrir þau laun, og muni sitja uppi með þingmannslaunin ein og jafnvel ekki eiga sér atvinnuvon annars staðar um það er lýkur. Ég tel ákaflega mikinn feng í því að eiga í röðum alþm. einstaklinga, sem jafnframt reka fyrirtæki, þjóðnýt fyrirtæki, framleiðslufyrirtæki, og auðnast að gera það með þingstörfunum með því að hagræða vel fyrir sér, því að einnig það er verkkunnátta sem lofa ber. Ég tel ákaflega þýðingarmikið að hv. þm. séu efnahagslega sjálfstæðir. Ég sé ekkert á móti því, að inn á þingið komi einmitt menn sem búið hafa í haginn fyrir sig og eiga tekjur annars staðar en hér innan sala þinghússins. Þetta finnst mér ekki óeðlilegt. En á hitt legg ég áherslu, að ég tel ákaflega þýðingarmikið að þannig verði búið að alþm. hvað laun snertir að þeir séu ekki á vonarvöl. Ég skil sjónarmið hv. þm. Ágústs Einarssonar er hann ræddi um forvera okkar sem hér hafa unnið lengst af í húsinu - 99 þing - og verr var búið að hvað kjör snertir heldur en að þeim þm. sem nú hér sitja, enda hef ég heyrt það af munni sannorðra manna, sem hér unnu fyrr meir, hversu að þeim var þrengt fjárhagslega á meðan þeir unnu hérna. Og ég þori að staðhæfa það, að það hafi verið af fátæktar sökum sem ekki var miklu fyrr að því staðið að bæta launakjör þm. og að margir þeirra, sem hér unnu, hefðu kannske enst betur og unnið nýtara starf í löggjafarsamkundunni ef þeir hefðu ekki þurft að hafa þess háttar áhyggjur af framfærslu sinni og sinna. Ég tel að aths. hv. þm. Ólafs Ragnars Grímssonar við frv. í þeirri mynd sem það er sé þörf, að æskilegt væri að það kæmi ljósar fram, að hér er ætlast til þess, að hið sama gildi um biðlaun og um þingfararkaupið sjálft, enda hef ég það fyrir satt, að einmitt þetta vaki fyrir flm., að hið sama gildi þarna, að sama haft eigi að gilda varðandi önnur opinber laun, varðandi eftirlaunin eða biðlaunin, og þingfararkaupið sjálft. Ég fellst ekki á skoðanir þeirra hv. þm. sem gagnrýnt hafa afturvirkni laganna, en gæti hins vegar verið til viðtals um og jafnvel samþykkt að þessi regla skuli gilda framvegis um biðlaunin. Í hópi þeirra alþm., sem fremur hefðu reiknað með því að sitja framvegis á þingi, en gerðu það ekki, og á það jafnt við um þá sem féllu í prófkjörum sem sjálfu kjöri til Alþ., voru menn sem höfðu setið hér mjög lengi og áttu ekki í vís störf að ganga. Þá þm. brysti rök sem samþykkja vildu þetta skipulag biðlaunanna framvegis, en vildu synja þeim um afturvirknina sem hurfu brott í síðustu kosningum, hvort sem það var með vilja eða gegn vilja sínum, því að þar á tel ég ekki vera neinn siðferðilegan mun, og kynnu þá þeir þm. að vera sakaðir um að vera að kaupa sér falltryggingu sem þeir hefðu synjað um þeim sem frá fóru. Óviðkunnanlegt er, sagði hv. þm. Bragi Níelsson, að þm. úrskurði sjálfir laun sín. Ég viðurkenni fúslega að um sinn - eða þrjú fyrstu árin af þeim fjórum sem ég hef setið á þingi - hneigðist ég til fylgis við skoðun þeirra kjaradómsmanna. Mér fannst þetta - hafði þá að vísu ekki rætt málið mikið eða hugleitt það mikið - eins og hv. þm. Bragi Níelssyni allt að því óviðkunnanlegt. En ég játa það, og skammast mín ekkert fyrir það, að mér snerist hugur við umr. sem urðu hér á hv. Alþ. um þessi mál í fyrravetur, þar sem ég fékk tóm og tækifæri til þess að hlýða á rök manna í málinu. Það blasti við mér, að ef við alþm. legðum launamál okkar í Kjaradóm, þá lægi það á borðinu að laun okkar yrðu stórhækkuð, og það blasti við mér að við værum þá ekkert annað en undir e.t.v. mismunandi miklum hjúp yfirdrepsskapar að koma af okkur þeirri ábyrgð sem við ættum þó að rísa undir þeirri ábyrgð að ákveða laun okkar og kjör sjálfir, að ákveða þau sjálfir þannig að við gætum staðið uppréttir gagnvart fólkinu í landinu. Ég komst að þeirri niðurstöðu, að ef við værum ekki menn til þess að gera þetta, þá kæmi kannske til álita hvort við værum menn til þess að fjalla um önnur þau mál sem á hendi okkar hvíla á hv. Alþingi. Ég mun greiða atkv. með frv., sem hér liggur fyrir um biðlaun alþm., en með því fororði þó, að ég tel nauðsynlegt að alþm. fjalli ærlega um kjaramál sín, taki um þau ákvörðun, siðgóða ákvörðun. Þá kemur til álita hvort ekki beri að knýja á um það, að alþm., sem vinna hér á fullum launum og eiga að vinna hér fullt starf, taki ekki laun úr vasa hins opinbera annars staðar á meðan. En hvað eina bíður síns tíma, og ég hafði vænst þess að þessi mál kæmu upp á þinginu nú í vetur. Herra forseti. Ég hef þegar talað, eins og mér hættir stundum til, lengur en ég lofaði og læt þetta nægja í bili.



Herra forseti. Ég þarf ekki miklu við það að bæta sem hv. síðasti ræðumaður sagði. Ég vil aðeins taka það fram í sambandi við þá afturvirkni, sem hér hefur verið talað um, að í þfkn. voru þessi mál mjög á dagskrá í fyrra. Þá var ákveðið í raun og veru að flytja frv. svipað þessu. Ég stóð þá að samþykkt í þfkn. um það atriði. Í öllu því fjaðrafoki, sem þá varð um kaup og kjör alþm., guggnuðu menn hreinlega á því að flytja þetta, af þeirri einföldu ástæðu að þá sögðu þeir, sem þar að stóðu, að þarna væri um óviðkunnanlegt mál að ræða, nú væru þeir sumir hverjir að standa að því að ákveða sér laun alveg sérstaklega af því að kosningar væru fram undan, og þeir vildu því síður standa að afgreiðslunni þá. Alveg sami ótti kemur fram hjá alþm. nú, því að ég held að þarna sé fyrst og fremst um ótta að ræða, en ekki skoðun um það, hvernig við almennt erum dæmdir af almenningsálitinu. Ég nefni sem dæmi um það, að það er ekki langt síðan ég las grein eftir ágætan mann úti í Vestmannaeyjum, að ég held hann sé, Harald Guðnason, þar sem hann sagði það orðrétt, held ég, að á meðan verkafólkinu væru skömmtuð 6% værum við alþm. nýbúnir að skammta sjálfum okkur 33% launahækkun. Ja, skýst þótt skýrir séu. Það er ekki nema von þó mörg lesendabréfin um kaup og kjör alþm. séu vitlaus og röng þegar annar eins heiðursmaður og þessi fer með önnur eins rakalaus ósannindi. Og þetta er ekkert einsdæmi, því miður. Ég harma það, ef við þm. tökum undir það hér inni að við séum með óeðlileg fríðindi. Ég þekki a.m.k. ekki þessi fríðindi. Hingað til hafa þær greiðslur, sem ég hef fengið umfram þingfararkaup mitt, ekki nægt mér til þess að ná endum saman varðandi þann kostnað sem ég hef haft af þessu starfi. Og ég harma það, ef menn eru svo ókunnugir þessu starfi, t.d. okkar kjördæmisþm. sem búum í stórum kjördæmum, að þeir taki undir þennan almenningssöng um þessi miklu fríðindi. Ég tel að það sé hárrétt, sem kom fram hjá hv. þm. Karli Steinari, að við þyrftum að hyggja betur að réttindum verkafólksins í sambandi við uppsagnarfrest þess, og að því skal ég fúslega vinna með honum. En allur samanburður í þessu efni er afstæður. Ég gæti nefnt þá eitthvað annað fyrir ofan okkur, sem við getum líka haft til samanburðar og þyrftum þá kannske líka að taka af um leið. Ég held nefnilega að allur samanburður í þessu efni hæfi okkur ekki nógu vel. Ég viðurkenni að það er umdeilt, hvort menn eiga að gegna öðrum störfum en þingmannsstörfum. Ég er alveg sami amlóðinn og hv. síðasti ræðumaður. Mér hefur reynst þetta þingstarf fullkomlega nægilegt. Reyndar þætti mér stórskemmtilegt að sjá menn vera með fullt starf, hvort sem það væri í eigin atvinnurekstri eða í opinberu starfi, en sætu á þingi og t.d. í fjvn. Mér þætti stórgaman að sjá menn sinna þeim störfum öllum jafnvel. Og ég veit að t.d. í nefndarstörfum hér á Alþ. kemur það óneitanlega niður á störfum margra að þeir gegna jafnvel þó ekki sé nema hálfu starfi. Ég ætla ekki að nefna nein nöfn, en ég þekki dæmi um einn samviskusamasta þm. sem hér hefur setið, sem taldi sig þurfa að vera í hálfu starfi. Það olli því, að hann gat aldrei mætt á nefndarfundi fyrir hádegi, eins og þeir eru þó alltaf haldnir nema þá sérstakar ástæður séu til, og hann taldi sér óhjákvæmilegt að taka sér frí úr hinni vinnunni. Ég hef flutt um það till. á Alþ. áður, að menn eigi ekki að gegna - a.m.k. ekki í opinberri þjónustu - störfum ásamt þingmennskunni. Ég var einn þeirra manna sem beittu sér fyrir því, að kennarar t.d., sem var nú fjarstæðukenndast alls þess sem er í þingfararkaupslögunum, afsöluðu sér kennaralaunum. Ég afsalaði mér því kaupi sem kennarar eiga þó rétt á að þriðja parti meðan þeir sitja á Alþ., þó að þeir komi vitanlega vegna starfa síns á Alþ. aldrei nálægt kennarastarfi. Ég hlýt auðvitað að standa við ákvörðun mína frá í fyrra - ákvörðun í þfkn. þá. Ég viðurkenni að þarna er um deiluatriði að ræða, 3 mánuðina eða 6 mánuðina, og skal ekki fara nánar út í þau sjónarmið sem ég setti fram í þfkn. þá. En ég bið þm. um að taka ekki undir þennan són, sem heyrist alls staðar frá um þessa skömmtun á fríðindum okkur til handa. Ég ætla að biðja þá um leið að tíunda þau fríðindi fyrir okkur og segja alþjóð frá því hreint út sagt, hvaða geysilegu hlunnindi það eru umfram, meira og minna falin eins og fólk segir, sem þeir hafa. Ég þekki þau ekki.