Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Menntmn. hefur athugað frv., og eins og fram kemur í nál., mælir n. með því, að það verði samþ. eins og það liggur fyrir á þskj. 705.



Herra forseti. Síðan 1954 hefur verið ákvæði í lögum um heimild fyrir ríkisstj. til að undanþiggja fatlaða menn og lamaða aðflutningsgjöldum af bifreiðum, allt að 40 þús. kr. á hverja bifreið, og var þessi heimild lengi vel takmörkuð við innflutning 50 bifreiða á ári. 1960 var þessi heimild hins vegar hækkuð upp í 150 bifreiðar á ári fyrir hvort áranna 1960 og 1961, og var sú heimild þá tekin í lög um skipan innflutningsog gjaldeyrismála, en upprunalega heimildin var í lögum um tollskrá. Á árinu 1961 veitti ríkisstj. síðan undanþágu frá greiðslu innflutningsgjalda, 40 þús. kr. á bifreið, fyrir fleiri bifreiðum en lög heimiluðu, 114 bifreiðum umfram hina lögheimiluðu tölu, sem var 150, en lét þó að sjálfsögðu þá, sem bifreiðarnar fluttu inn, er gátu fallið undir heimild laganna, undirskrifa skuldbindingu þar að lútandi, að ef Alþingi staðfesti ekki eftir á heimild ríkisstj. til Þess að hækka hámarkstölu bifreiðanna úr 150 í 114 til viðbótar, þá skyldu hlutaðeigandi innflytjendur greiða almenn aðflutningsgjöld af bifreiðunum. Síðan talan var hækkuð úr 50 bifreiðum á ári, að viðbættum þessum 114 fyrir 1960, hefur undanþáguheimild aðeins veríð notuð í sambandi við bifreiðar fluttar frá vöruskiptalöndum. í þessu frv. er lagt til, að ríkisstj. sé heimilað að lækka aðflutningsgjöld á árinu 1962 af 150 bifreiðum, sem fatlaðir og lamaðir flytja inn, en jafnframt er lagt til, að staðfest verði sú ákvörðun, að fyrir árið 1961 verði talan 264 bifreiðar. Þetta tvennt felst í Þessu frv. Í hv. Nd., sem þegar hefur afgreitt málið, var hv. fjhn. á einu máli um að mæla með því, að það næði fram að ganga, og var svo samþykkt með shlj. atkv. í hv. Nd. í gær. Ég vildi því mega treysta því, að hv. Ed. fallist einnig shlj. á þetta frv., og í trausti þess sé ég ekki ástæðu til að leggja til, að málinu sé vísað til nefndar, en hef að sjálfsögðu ekkert á móti því fyrir mitt leyti, að það verði gert, ef till. kemur fram um það. Með hliðsjón af því, að full ástæða er til að ætla, að allir hv. þm. séu á einu máli um, að hér sé um eðlilegar ráðstafanir að ræða, leyfi ég mér aðeins að leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr.



Herra forseti. Hæstv. viðskmrh. gat þess, að síðan þessi heimild hefði verið notuð um innflutning bifreiða, hefðu eingöngu komið til greina bifreiðar frá vöruskiptalöndum. Ráðh. gat þess ekki, hvort sá háttur mundi á hafður nú á þessu ári, og vildi ég mega spyrja hann um það, hvort sá háttur verði hafður á, að það komi einungis til greina þær bifreiðar, sem koma frá vöruskiptalöndum, en aðrar ekki. Það sýndi sig á s.l. ári, að það var þörf á miklu fleiri bifreiðum í þessum tilgangi en lagaheimildin náði til. Þess vegna vildi ég aðeins geta þess, hvort ekki væri ástæða til þess að hækka bifreiðatöluna samkv. þessari lagaheimild nú, þar sem það sýndi sig, að heimildin var ekki fullnægjandi á s.l. ári, því að það er ekki bundið við það endilega að úthluta jafnmörgum bifreiðum og lagaheimildin nær til. Það skilst mér, að hæstv. ríkisstj. hafi í sinni hendi og viðkunnanlegra en að afla heimildar fyrir innflutningi ári síðar en hann hefur átt sér stað.



Herra forseti. Ef þetta frv. nær fram að ganga, mun ríkisstj. nota þá heimild, sem í því felst, til þess að undanþiggja bifreiðar frá vöruskiptalöndum, sem lamaðir og fatlaðir flytja inn, 40 þús. kr. innflutningsgjöldum, og eingöngu bifreiðar frá vöruskiptalöndum. Á þeirri framkvæmd er engin breyting fyrirhuguð. Að því er það snertir, að þessi tala. 150 bifreiðar á ári, sé ekki nægilega há. er það að segja, að frá upphafi hefur sérstök nefnd, trúnaðarnefnd þriggja lækna. úrskurðað, hvaða menn teljist lamaðir og fatlaðir í beim skilningi, að þeir eigi að geta notið þeirrar undanþágu, sem hér er um að ræða. Með hliðsjón af því, að slík undanþága hefur verið í gildi í allmörg ár. 50 bifreiðar á ári frá árinu 1954 til 1959 að því ári meðtöldu og 150 bifreiðar á árinu 1960 og 264 á árinu 1961, með hliðsjón af þessum staðreyndum telur læknanefndin, að heimild til þess að lækka gjöld af 150 bifreiðum á ári nægi alveg til þess að sinna þörfum þeirra sjúklinga, sem teljast geta haft raunverulega þörf á því að nota bifreið og eiga því rétt á þeirri ívilnun, sem í þessari lagasetningu felst.



Herra forseti. Efni þessa frv. er að hækka um 400 millj. ábyrgðarheimild fjmrh. til handa Framkvæmdabanka Íslands. Fjhn. hefur athugað þetta frv. og mælir einróma með því, að það verði samþykkt.



Herra forseti. Iðnn. hefur, eins og á þskj. 798 segir, rætt þetta frv. og samþ. að mæla með því óbreyttu. í upphafi var þetta frv. flutt vegna einnar skipasmíðastöðvar, þ.e. Stálvíkur, en í Nd. bættust tvær skipasmíðastöðvar við, þ.e.a.s. b- og c-liðir frv., og voru þær breytingar samþ. að tilmælum iðnmrh. og sjútvmrh. þar. N. mælir, eins og ég sagði, með því, að frv. verði samþ. óbreytt eins og það er á þskj. 780.



Herra forseti. Eftir tilmælum hæstv. forseta brá iðnn. mjög skjótt við og hélt fund um þetta mál, strax og það hafði verið afgreitt til hennar. En eftir að iðnn. lauk störfum, hefur komið fram beiðni frá einni vélsmiðju, vélsmiðju Olsens í Ytri-Njarðvík, um svipaða fyrirgreiðslu og þessar skipasmíðastöðvar, sem um getur, hafa farið fram á, og ég vildi leyfa mér að leggja fram skrifl. brtt. og biðja hæstv. forseta að leita afbrigða fyrir henni, að við bætist d-liður: „Vélsmiðja Olsens, Ytri-Njarðvík, allt að 1,5 millj. kr. til að hefja stálskipasmíði, gegn þeim tryggingum, sem ríkisstj. metur gildar.“ Mér er kunnugt um, að þessi vélsmiðja hefur haft þó nokkurn undirbúning til þess að hefja smíði stálbáta. Eigandi hennar hefur haft samband við fyrirtæki í Noregi og norskan skipaverkfræðing, sem hann gerir ráð fyrir að ráða til sín, þegar hann hefur smíðina, og hygg ég, að hann hafi haft svipaðan undirbúning við þetta og sumir af hinum, sem farið er fram á ábyrgð til á þessu þskj., og eigi svipaðan rétt og þeir. Hitt kann að vera, að undirbúningi hafi ekki verið eins snemma lokið og æskilegt hefði verið, og þetta kemur nokkuð seint fram, ég skal játa það, en svo er reyndar einnig um hinar tillögurnar, þar sem farið er fram á svipaða ábyrgð. Þær hefðu í raun og veru átt að koma við afgreiðslu fjárlaga, en framkvæmdir sem þessar þurfa mikinn undirbúning og nauðsynlegt, að til hans sé vandað, áður en lögð er fram ábyrgð.



Herra forseti. Það er vitað mál, að þetta eru síðustu klukkustundirnar, sem þingið starfar, og ég hafði heyrt um þessa till., að hún gæti verið á leiðinni. En ég verð að segja, að það er til æðimikils ætlazt af þm. þessarar hv. d., ef þeir eiga að taka afstöðu til slíkra heimilda alveg á síðustu klukkustundunum, án þess að nefnd hafi nokkra aðstöðu til að rannsaka þetta mál. Það er rétt, sem hv. 3. þm. Vestf. sagði um þetta, iðnn. brá skjótt við og hélt að ósk forseta fund til að afgreiða þetta mál, eins og það lá fyrir frá hv. Nd., sbr. þskj. 780, og afgreiddi það einróma á sínum fundi. Nefndin hafði hins vegar enga aðstöðu til að afgreiða það mál, sem hér hefur á síðustu stundu verið flutt um skrifl. brtt. og er komið fram á allra síðustu mínútum í meðferð málsins, og ég verð að mótmæla því alveg eindregið, að svona aðferðir séu viðhafðar, án þess að nefnd hafi nokkra aðstöðu til að kynna sér aðstöðu vélsmiðjunnar til að njóta slíks láns, eins og hér er farið fram á. Það er vitað mál, að þessi vélsmiðja hefur allt til þessa dags annazt allt aðra framleiðslu en hér er um að ræða og mun lítt undir það búin að hefja smíði á skipum. Hún hefur gott orð á sér fyrir sína núverandi framleiðslu, en undirbúningur hennar undir það að hefja smíði á skipum mun nánast enginn, að því er vitað verður. Ég er andvígur svona afgreiðslu mála og mun greiða atkv. gegn því, ef n. gefst ekki kostur að athuga nánar um það, hver grundvöllur er að slíkri till. sem þessari, sem hér er skriflega flutt.

Forseti (SÓÓ): Ég vil út af þessum tilmælum hv. 10. þm. Reykv. geta þess, að það verða fleiri fundir hafðir hér í deildinni í dag, og ég geri ráð fyrir því, að ég geti hagað því þannig, ef þessi till. yrði tekin aftur til 3. umr., svo að n. gæfist kostur á að athuga hana, að taka hana fyrir með afbrigðum á fundi seinna í dag við 3. umr. málsins. Þá verður beðið með að leita afbrigða fyrir þessari skrifl. brtt., svo að n. gefist kostur á að athuga hana nánar.