Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Samkv. 7. gr. 1. nr. 30 7. maí 1928, um þinglýsing skjala og aflýsing, á þinglýsing alls staðar utan Rvíkur að fara fram á manntalsþingum einu sinni á ári. Þegar lögfest var 1936 í l. um meðferð einkamála í héraði, að bæjarþing skyldu háð a.m.k. vikulega í öllum kaupstöðum landsins, var sá háttur víða tekinn upp að þinglýsa og aflýsa skjölum á bæjarþingum, og hefur sú þinglýsingaraðferð nú tíðkazt í ýmsum kaupstöðum um 20 ára skeið. Þó að flm. þessa frv. virðist lagaheimild bresta fyrir þessu formi þinglýsingar, er því ekki að neita, að öll skynsemi mælir með því, að þessu skuli þannig hagað. Skjalafjöldi, sem berst til þinglýsingar í sumum kaupstöðum, er það mikill, að vafalaust væri margra klukkustunda verk að lesa skrá um þessi skjöl í einu lagi. Þá er og meiri hætta á ruglingi og mistökum í sambandi við þinglýsinguna, þegar hún fer fram aðeins einu sinni á ári og mikill fjöldi skjala er fyrirliggjandi, sem safnazt hefur fyrir yfir árið. Við, sem flytjum þetta frv., teljum því rétt, að lögfest verði sú venja um þinglýsingu á bæjarþingum, sem myndazt hefur í ýmsum kaupstöðum um þetta. Segja má og, að þetta sé einnig nauðsynlegt til þess að fyrirbyggja hugsanlega vefengingu á lögmæti þessarar venju. Ég sé ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum að sinni, en legg til, að málinu verði vísað til hv. allshn. og 2. umr.



Herra forseti. Í þessu frv. um breytingu á veðlögunum, 7. gr. þeirra, felast tvær efnisbreytingar. Er önnur sú, að til samræmis við frv. um breyt. á l. nr. 30/1928, um þinglýsing skjala og aflýsing, á þskj. 191 er gert ráð fyrir, að þinglýsing lausafjárveðbréfa skuli fara fram á bæjarþingum í kaupstöðum, í stað þess að lögin ætlast til þess, að þeim sé þinglýst á manntalsþingum. Fyrir þessari breytingu hefur verið gerð grein í grg. á þskj. 191 og í framsögu minni um það frv. Hin efnisbreytingin er sú, að í stað þess, að nú ber að þinglýsa lausafjárveðskjall á 1. eða 2. manntals- eða bæjarþingi, eftir að bréf er gefið út, skuli nú þinglýsa því á 1., 2. eða 3. bæjarþingi eftir dagsetningu þess. Það hefur sem sé komið nokkrum sinnum fyrir, svo að fim. sé kunnugt, að frestur sá, sem nú gildir, hefur reynzt of stuttur og gildi lausafjárveðbréfs hefur að engu orðið af þeim sökum, þegar það hefur borizt of seint til þinglýsingaryfirvalds. Hins vegar er vafasamt vegna viðskiptaöryggis að hafa frestinn of langan, og er því aðeins lagt til, að hann verði lengdur um eina viku og þá gert ráð fyrir reglulegu bæjarþingi vikulega. Svo að dæmi sé nefnt til skýringar í þessu sambandi, getur maður gert ráð fyrir, að maður búsettur t.d. í Neskaupstað eða á Seyðisfirði gefi út lausafjárveðbréf einhvers staðar á Vestfjörðum. Þá þarf veðbréfið að vera komið í hendur þinglýsingaryfirvaldi, þar sem veðsali á heima, t.d. hvort sem væri nú i Neskaupstað eða Seyðisfirði eða annars staðar, áður en tvö bæjarþing hafa verið haldin frá útgáfudegi bréfsins. Þetta gæti orðið allt að 8 daga frestur skemmst, og ég dreg f efa, að samgöngur milli þessara staða séu það öruggar, að hægt sé að treysta því, að ábyrgðarbréf þurfi aldrei lengri tíma til þess að komast leiðar sinnar milli þessara staða eða annarra álíka, og þess vegna sé ástæða til að lengja þennan frest, en þó að sjálfsögðu aðeins í hófi. Ég sé ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum - þetta ætti að liggja nokkurn veginn ljóst fyrir - og legg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. allshn.