Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Ólafur Þ. Þórðarson : Herra forseti. Það hefur ekki verið stefna á Íslandi að byggja upp aðskilnað milli kynjanna á vinnustöðum og því verulegum vandkvæðum bundið ef breytt verður út af þeirri stefnu. Ekki verður séð að 50 millj. kr. skipti þar stóru. Það vekur undrun mína, ef á að taka upp þá stefnu, hvers vegna menn skipta þá ekki til helminga fjárveitingum til Byggðastofnunar milli karlmannsfyrirtækja og kvennafyrirtækja. Ég get ekki staðið að þessari tillögu en mér er ljóst að málefni Byggðastofnunar þurfa að koma hér inn við 3. umr. fjárlaga. Ég segi nei.

Pálmi Jónsson : Virðulegi forseti. Komið hefur fram að fjárveitingar til Byggðastofnunar hafa verið skornar niður í tíð núv. ríkisstjórnar svo að fjárhagur þeirrar stofnunar stefnir í hrein vandræði. Það er því ljóst að þörf væri á að auka framlög til stofnunarinnar til þess að geta mætt miklum vanda í atvinnulífi landsbyggðarinnar. Hins vegar er óvenjulegt eða óeðlilegt að það sé gert á þann hátt að sérfjárveitingu sé ætlað að renna til atvinnulífs fyrir konur sérstaklega og ekki ráðlegt að verja fjárveitingum með kynbundnum hætti til opinberra stofnana. Ég segi því nei við þessari tillögu.

Skúli Alexandersson : Virðulegi forseti. Með vísun til þess að ég hef tekið eftir því að mjög er lagt til í ákveðnum armi í flokki mínum að við tökum mjög tillit til þess sem Alþfl. gerir og að við þessa atkvæðagreiðslu hefur varamaður formanns Alþfl. sagt já við þessari tillögu, þá mun ég gera það líka. Ég segi já.

Danfríður Skarphéðinsdóttir : Virðulegur forseti. Það er brýnt að taka á atvinnuvanda kvenna úti á landsbyggðinni. Við kvennalistakonur höfum lagt til með frv. í Nd. Alþingis að við Byggðastofnun verði stofnuð sérstök atvinnuþróunardeild fyrir konur í því skyni að treysta búsetu kvenna á landsbyggðinni. Ljóst er að það eru ekki hvað síst konur sem flytja af landsbyggðinni um þessar mundir í atvinnuleit. Eins og hv. þm. er kunnugt um er skráð atvinnuleysi kvenna mjög mikið eða um það bil helmingi meira en karla í öllum landshlutum. Gæti það átt eftir að aukast enn ef ekki verður að gert. Ég tók eftir því að hv. 2. þm. Vestf. hefur greinilega ekki, þó hann hafi sýnt örlítinn skilning á þessum vanda, fylgst með umræðunni. Með þessari tillögu er verið að leggja til að réttur verði hagur þeirra verst stöddu í atvinnumálum landsbyggðarinnar. Ekki er verið að leggja til neinn aðskilnað kynjanna á vinnustöðum, eins og hann hafði greinilega misskilið. Ég mælti fyrir þessari brtt. í gær. Málið snýst um það að móta stefnu í atvinnumálum kvenna til þess að þær geti áfram búið á landsbyggðinni eins og þeir karlar sem þar búa. Hv. þm. ætti að vera ljóst að það er ekki síst á herðum kvenna sem byggð úti um landið hvílir. Ég segi því já.

Málmfríður Sigurðardóttir : Virðulegi forseti. Það er alveg ljóst að mínum dómi að þessi tillaga um framlag til Verkmenntaskólans á Akureyri er a.m.k. helmingi of lág. Í von um að stjórnvöld sjái að sér og hækki þessa tillögu segi ég já.

Árni Gunnarsson : Virðulegi forseti. Það er ljóst að fjárframlög til Verkmenntaskólans á Akureyri eru of lítil eins og kom fram hjá hv. þm. Málmfríði Sigurðardóttur. Á undanförnum árum hefur Verkmenntaskólinn þó fengið býsna drjúgar viðbætur við afgreiðslu fjárlaga. Þingmenn kjördæmisins hafa beitt sér fyrir því að uppbygging skólans geti átt sér stað með eðlilegum hætti og nauðsynlegum. Ég vænti þess fastlega að á milli 2. og 3. umr. um fjárlög náist fram einhverjar breytingar á þessum lið. Þangað til segi ég já.

Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (Guðmundur Bjarnason) : Virðulegi forseti. Fyrir hönd þingmanna Norðurl. e. hef ég ritað hv. fjvn. bréf þar sem ég óskaði eftir því að þessi fjárlagaliður yrði tekinn til skoðunar með það í huga að sú fjárveiting sem frv. gerir ráð fyrir dugar aðeins til þess að greiða skuld vegna framkvæmda ársins í ár. Ef henni verður ekki breytt stöðvast framkvæmdir við þennan skóla sem nú þegar er yfirsetinn. Væri það mjög slæmt. Ég vænti þess að fjvn. taki málið til athugunar milli 2. og 3. umr. og segi því já við þessa umræðu.

Halldór Blöndal : Hæstv. forseti. Mér gafst ekki tækifæri til þess að vekja athygli á því bréfi sem hæstv. heilbrrh. gat um hér áðan, þar sem ekki var orðið við beiðni minni um að hæstv. menntmrh. yrði við 2. umr. fjárlaga í gær. Hér voru heldur ekki staddir, þegar ég tók til máls, formaður né varaformaður fjvn. þannig að erfitt var að beina fyrirspurnum til hæstv. menntmrh. eða fulltrúa í fjvn. eins og við þingmenn Norðurl. e. kusum að bera þetta mál upp sem hæstv. heilbrrh. hefur nú gert grein fyrir. Auðvitað er það óeðlilegt að þingmenn þurfi að vekja athygli á bréfi af þessu tagi við nafnakall í atkvæðagreiðslu. Eðlilegra hefði auðvitað verið að umræðan hefði getað gengið með eðlilegum hætti í gær. Jafnframt því sem vakin er athygli á þörfum Verkmenntaskólans á Akureyri bentu þingmenn Norðurl. e. á að fjárveiting til framhaldsskólans á Húsavík er svo skorin niður í frv. að með óbreyttu framlagi tekur tíu ár að endurgreiða greiðsluskuldbindingar ríkisins vegna stofnunar framhaldsskóla á Húsavík. Við vekjum athygli á að eðlilegt er að slík endurgreiðsla geti farið fram á 4 -- 5 árum. Ég vil vekja athygli hæstv. menntmrh. á þessu máli og biðja hann í allri vinsemd um að beita sér fyrir því að fjvn. verði við eðlilegum óskum allra þingmanna Norðurl. e., án tillits til þess í hvaða flokki þeir eru. Ég segi já við þessum lið.

Pálmi Jónsson : Virðulegi forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um styrk til blaðanna samkvæmt tillögum stjórnskipaðrar nefndar um það mál, 66 millj. 20 þús. kr. Þetta er ekki eini stuðningurinn sem dagblöðin fá samkvæmt fjárlagafrv. Einnig er gert ráð fyrir því að til útgáfumála skv. ákvörðun þingflokka verði veitt 27 millj. 380 þús. kr. Samtals gera þessir tveir liðir 93 millj. 400 þús. kr. Þá er gert ráð fyrir því, sem verið hefur um margra ára skeið, að ríkissjóður hafi heimild til að kaupa 250 eintök af blöðum fyrir ríkisstofnanir. Á þessu ári má það kosta 25 millj. kr. Enn fremur er í fjárlagafrv. gert ráð fyrir því að heimild sé til að kaupa 500 eintök af dagblöðum til viðbótar samkvæmt því sem samþykkt var við afgreiðslu fjárlaga fyrir ári síðan að tillögu hv. 1. þm. Norðurl. v. Á þessu ári kostaði það 50 millj. kr. Þó gert væri ráð fyrir því að á næsta ári yrði engin verðhækkun á dagblöðum, þá kosta þessir tveir liðir 75 millj. kr. Er þá varið, ýmist til styrktar dagblöðunum eða til þess að kaupa dagblöð, skv. fjárlagafrv. eigi minna en 168,4 millj. kr. Ég tel að þetta sé of í lagt miðað við stöðu ríkissjóðs. Og ég tel að þessum peningum sé betur varið til ýmissa annarra mála en að styrkja útgáfu dagblaða sem sum hver eru þannig að fáir vilja lesa. Þau fyrirtæki sem stunda útgáfu á dagblöðum ættu að geta staðið undir sér sjálf af sínum lesendahópi og þeim sem vilja kaupa. Ég segi nei við þessum lið og ég mun taka síðar til athugunar þá liði er fara á heimildagrein er varða heimild til kaupa á 750 eintökum af dagblöðum. Ég segi nei. Liðir 09-999 119 -- 09-999 160 samþ. með 33 shlj. atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: LVJ, JHelg, JK, JónS, JúlS, KSG, KP, MF, ÓÞÞ, ÓÞG, PP, RA, RG, SighB, SkA, StG, StH, BVG, SvG, VS, AðB, AS, ÁrnG, GeirG, GuðmÁ, GB, GGÞ, GuðnÁ, HÁ, HG, JE, JóhS, GHelg. KrP, KE, MB, MálmS, ÓE, PJ, SV, ÞP, ÞK, ÞÞ, AÓB, DS, EH, EKJ, FÞ, FrS, GHG, GJH, HBl, IBA greiddu ekki atkvæði. 10 þm. (JSS, MÁM, RH, SalÞ, ÁHE, BÍG, EgJ, EG, GHH, HJ) fjarstaddir. 1 þm. gerði svofellda grein fyrir atkvæði sínu:

Halldór Blöndal : Hæstv. forseti. Ég vil þakka hv. 2. þm. Vestf. Ólafi Þ. Þórðarsyni fyrir að vekja sérstaka athygli á þessum liðum. Hér er m.a. gert ráð fyrir nokkru framlagi til Lífeyrissjóðs bænda, en það var upplýst á fundi fjh.- og viðskn. í morgun að sá lífeyrissjóður geti einungis staðið undir um 60% af þeim skuldbindingum sem hann hefur tekið á sig lögum samkvæmt. Þetta er auðvitað lýsandi fyrir hvernig að málum er staðið í þessari fjárlagagerð og hversu naumt er skammtað. En þó er halli svo rosalegur að vinnuveitendum hrýs mjög hugur við, hvað þá öðrum landsmönnum. Ég sé ekki hvernig fer, ef svo heldur fram í ríkisfjármálunum, ef einmitt þessir liðir sem hv. þm. vakti athygli á eru lýsandi um vinnubrögð ríkisstjórnarinnar. Ég ber ekki ábyrgð á þessu, hæstv. forseti, og greiði ekki atkvæði.

Matthías Bjarnason : Virðulegi forseti. Ég held að full ástæða sé til að fram væri lögð skýrsla um hvernig þessum útgáfumálum er háttað, hver er ákvörðun hvers þingflokks fyrir sig og hvað hefur verið gefið út þannig að þingheimur fái að vita hvort þessum fjármunum sé vel varið og til skynsamlegra og uppbyggjandi útgáfumála. Þessu er öllu vandlega haldið leyndu. Ég er andvígur því að bruðla svona með skattpeninga þjóðarinnar og ætla að halda því áfram í fullkomnu ábyrgðarleysi eins og meiri hluti Alþingis er uppvís að. Ég skora á meiri hluta Alþingis að sjá um að slík skýrsla verði gefin hér á Alþingi. Ég segi nei.

Ólafur Þ. Þórðarson : Herra forseti. Það er mjög bagalegt þegar gera þarf grein fyrir afstöðu manna heima í héraði, hverjir hafa stutt fjárveitingar til þess eða hins, að ekki skuli ávallt koma fram hvernig menn greiða atkvæði. Það hefur komið fram að stjórnarmaður í þingflokki Sjálfstfl. vill hækkun á einum lið við fjárlög og jafnframt fella nokkra aðra. Hins vegar þykir mér nauðsyn ærin að það komi fram varðandi hina liðina sem um er að ræða og eru fjárveitingar heim í hérað hvort menn styðja eða hvort menn sitja hjá. Það er nefnilega lítil karlmennska að minna fjárveitinganefndarmenn á að hækka þetta eða hitt úti í nefnd við vinnu sína en svo þegar kemur að því að greiða atkvæði í þinginu, þá velja menn þá einu afstöðu að sitja hjá. Ég segi já og vil hafa það á hreinu hvað ég styð og hvað ég styð ekki.

Halldór Blöndal (um atkvæðagreiðslu) : Ég þakka hæstv. forseta fyrir þennan mikla dugnað að láta samþykkja 4. gr. tvisvar sinnum óbreytta. Þá erum við, og það er raunar mér að kenna, búin að samþykkja framlagið til Verkmenntaskólans á Akureyri þrisvar sinnum. Vona ég að það gæti orðið til þess að eitthvað rættist úr fyrir þeirri stofnun.

Forseti (Guðrún Helgadóttir) : Vegna þess að nokkuð óvenjulega var að farið við að afgreiða 4. gr. þótti forseta rétt að það færi ekkert á milli mála að hún væri samþykkt í heild. Vænti ég þess að hv. þm. skilji það sjónarmið forseta.

Halldór Blöndal : Hæstv. forseti. Ég vil vekja athygli á því að Ríkisendurskoðun heyrir undir Alþingi og er ætlað að hafa með höndum endurskoðun á fjárreiðum fjmrn. og ríkissjóðs í heild. Mér finnst með öllu óeðlilegt að Alþingi setji það í heimildagrein og í vald fjmrh. hvernig búið sé að Ríkisendurskoðun. Það er Alþingis sjálfs að ákveða með beinum framlögum úr ríkissjóði hvernig að þessari stofnun er búið. Ég get undir engum kringumstæðum fellt mig við þennan lið. Mér finnst hann stangast á við hugmyndir okkar um þrískiptingu valds og raunar mjög óviðurkvæmilegur í víðasta skilningi þess orðs. Ég beini því til fjvn. að taka þennan lið upp sem beina fjárveitingu til kaupa á húsnæði vegna Ríkisendurskoðunar og sýna nú svolitla reisn í sínum störfum. Ég segi nei.

Pálmi Jónsson : Virðulegi forseti. Ég leyfi mér að benda á það að 6. gr. í heild verður til meðferðar hjá fjvn. milli 2. og 3. umr. Greinin hefur ekki hlotið afgreiðslu í fjvn. og verður tekin þar til athugunar. Ég vil taka fram að það getur mjög vel komið til greina að kaupa húsnæði fyrir Ríkisendurskoðun. Þessi liður eins og aðrir verður tekinn til athugunar á milli umræðna, þar á meðal það form sem hér hefur verið gert að umtalsefni. En meðan ekki hefur farið fram athugun á málinu í fjvn., þá sit ég hjá við þessa atkvæðagreiðslu. Ég greiði ekki atkvæði.

Árni Gunnarsson : Virðulegi forseti. Það er með miklum semingi að ég tek undir þessa tillögu. Ég tek að verulegum hluta undir þau sjónarmið sem komu fram í ræðu hv. 2. þm. Norðurl. e. Ég held að það sé óeðlilega að þessu máli staðið og ég vænti þess fastlega að hv. fjvn. skoði þetta mál á milli 2. og 3. umr. En svo að málið nái fram að ganga nú segi ég já.