Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til meðferðar, er um niðurfellingu aðflutningsgjalda af sykri og kaffi. Segir svo í athugasemdum, sem fylgja frv.: „Meðal þeirra ráðstafana, sem ríkisstj. beitti sér fyrir við lausn vinnudeilunnar í des. s.l., var lækkun verðs á sykri og kaffi. Var sú verðlækkun gerð á þeirri forsendu, að felld yrðu niður aðflutningsgjöld, þ.e. vörumagns- og verðtollur, af vörutegundum þessum. Nauðsynlegt var, að verðlækkunin kæmi þegar í stað til framkvæmda, er samningar höfðu tekizt, og varð, til þess að svo gæti orðið, að leita heimildar til þess að endurgreiða aðflutningsgjöld af birgðum verzlana af áður greindum vörum, enda væri birgðatalning staðfest af hreppstjóra eða trúnaðarmanni verðgæzlunnar. - Til þess að ríkisstj. geti staðið við gefin heit, er henni nauðsynlegt að fá heimildir þær, er felast í þessu frv.“ Fjhn. þessarar hv. d. tók frv. til meðferðar á fundi sínum 23. þ. m. og var sammála um að mæla með því óbreyttu.



Herra forseti. Þetta mál er komið frá Ed. og hefur verið nokkuð lengi til meðferðar hjá allshn. hér í þessari hv. d. Nm, hafa frá öndverðu verið sammála um frv. í aðalatriðum, en nokkuð hefur verið rætt um brtt. af hálfu eins nm., Áka Jakobssonar, og held ég, að það hafi aðallega verið miðað við það í vissum tilfellum að tryggja nógu hraða meðferð mála út af vegabréfum, eitthvað í líkingu við þá hröðu málsmeðferð, sem er t.d. þegar kært er út af kjörskrá. En á fundi n. í morgun töldum við 4 nm., sem skrifum undir þetta nál. á þskj. 630, ekki vera hægt að geyma það lengur að gefa út nál., og leggjum við þess vegna til, að frv. verði samþ., en nm. hafa þá áskilið sér um leið rétt til þess að fylgja eða flytja brtt., sem við hins vegar, þessir 4 nm., höfum ekki að svo stöddu séð ástæðu til, og leggjum við þess vegna til á þessu stigi málsins, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.



Herra forseti. Eins og d. er kunnugt, þá var vísað til n. frv. um sölu Grísarár í Hrafnagilshreppi, og jafnframt gat frsm. þess, að hann teldi æskilegt, ef landbn. vildi taka þessa jörð upp í frv. það, sem lá fyrir um sölu prestssetursjarða, Kollafjarðarness og Staðar í Steingrímsfirði, með fleiru. N. hefur orðið við þessum tilmælum, og eftir að hafa aflað sér upplýsinga um þessa jörð og fengið annað það, sem hún taldi sig þurfa, þá er n. sammála um þá brtt., sem er á þskj. 590 um það að taka þessa umræddu jörð upp í frv., og mælir með því við d., að hún samþ. þessa breyt.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 541, um breyt. á l. um eyðingu svartbaks, er komið frá Ed. Þessi breyt., sem hér er farið fram á í frv., er sú, að þar sem áður hefur verið samkv. eldri lögum veitt 1 kr. til verðlauna fyrir eyddan svartbak, þá verði þau verðlaun nú hækkuð í 3 kr. Þetta frv. var flutt af landbn. Ed. í samráði við landbrh. Þetta einnar krónu verðlaunaákvæði í l. er orðið gamalt og virðist vera orðið allmikið úrelt nú, því að tilfellið mun vera það, að skot, sem hæfilegt er að skjóta á svartbak, muni nú orðið kosta hátt á aðra krónu. Svartbakur er allmikill skaðvaldur í varplöndum, og enda víða er það svo, að hann er hættulegur sauðfé um sauðburð, og er töluverð ástæða til að gera eitthvað að því að minnsta kosti að hræða hann á þeim stöðum, sem hann gerir tjón, þótt ekki sé nú líklegt, að hann verði skotinn svo, að það verði til þess að eyða honum. En hann er styggur og hræðist mjög skot. Til þess að ýta heldur undir það, að menn sinntu því eitthvað að fæla hann frá varplöndum og öðrum þeim stöðum, sem hann gerir skaða á, er þessi lagabreyting gerð. Annars er ekkert meira um þetta að segja. Landbn. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Eins og frv. þetta ber með sér, er það um heimild fyrir banka og sparisjóði til að taka að veði hópa búfjár og húsgögn hjá bændum upp í lán, sem þeir fá til búrekstrar. Veð þessi skulu vera forgangsveð fyrir síðari veðum þessara einstöku búshluta eða búfjár, ef veðsett kunna að verða. Þess skal getið, að hlíðstæð veð eiga sér stað hjá útgerðarmönnum, þar sem þeir fá rekstrarlán út á aflann. Það er vitað mál, að mörgum bændum mundi koma sér mjög vel að geta fengið lán út á búfé og húsgögn, því að bæði er það, að einstaka bændur hafa ekki neitt að veðsetja nema bústofn sinn, og yfirleitt mundu þetta verða lán til skamms tíma, sem yrðu með venjulegum bankakjörum, þ.e.a.s. hvað vexti snertir. Landbn. flytur frv. eftir beiðni landbrh., og áskilja nm. sér rétt til að flytja eða fylgja brtt., sem fram kunna að koma. Að lokinni þessari umr. óska ég þess, að málinu verði vísað til 2. umr.