Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm., (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Á þessu frv. voru gerðar víðtækar breyt. í Nd., og hafa þær farið mjög á annan veg en samkomulag varð um við hlutaðeigandi aðila, er málið var til meðferðar í sjútvn. þessarar hv. d. Ég hef reyndar ekki haldið fund í n., en ég hef rætt málið svolítið við meðnm. mína, og höfum við komizt að þeirri niðurstöðu, að málið hafi spillzt í meðferð hv. Nd. Ég hef talað við hæstv. forsrh. og hæstv. atvmrh., og varð samkomulag um að láta málið ganga fram í trausti þess, að stj. haldi sig í framkvæmdum við samninga þá, sem gerðir voru áður. En meginbreyt. er sú, að ekki verði að framkvæmdum snúið, fyrr en búið sé að afla nægilegs landrýmis fyrir höfnina og það sé komið úr eigu einstaklinga. Tel ég, að ekki eigi að byrja á framkvæmdum fyrr. - Vafasamt er, að brtt. á þskj. 704 geti staðizt, og kann að vera, að hún stríði á móti ákvæðum stjskr. Við viljum ekki tefja málið, en óskum þess, að það komist fram á þessu þingi. Leggjum við þá til, að frv. verði samþ. óbreytt við þessa umr.



Herra forseti. Aðeins örfá orð, áður en gengið verður til atkvgr. Ég á brtt. á þskj. 732 um, að Staðarfell verði tekið upp í þá staði, sem eru í síðari flokki. Á Staðarfelli er húsmæðraskóli, og hefur komið til tals að gera þar bryggju, og liggja fyrir 6 þús. kr., sem áætlaðar eru til bryggjugerðar, og hefur þetta því verið viðurkennt af Alþ., áður, en ég vildi þó, að þetta kæmi fram nú með þessum stöðum, og vænti ég, að till. mín verði samþ.

Frsm. (Gísli Jónsson) : Hv. 1. þm. Reykv. fór fram á það í gær að fá þessum umr. frestað vegna ákvæðis 17. gr. um að fella niður hafnarlög fyrir Reykjavíkurkaupstað. Vil ég benda á, að samkomulag hefur orðið um þetta við hv. 6. þm. Reykv. En út af aths. frá 1. þm. Reykv. þá leyfi ég mér að leggja fram skrifl. brtt. við brtt. á þskj. 710, og leyfi mér að afhenda hæstv. forseta hana. Síðan hefur komið fram brtt. á þskj. 726 um, að Loftsstaðasandi í Árnessýslu verði bætt inn í B-flokk 2. gr. frv., og mun ég sem form. n. ekki hafa neitt á móti því, að hún verði samþ. En út af því, sem ég bað hæstv. forseta um í gær, þá sé ég nú ekki ástæðu til annars en þetta verði borið undir atkv. í þeirri röð, sem það liggur fyrir.

Forseti (StgrA) : Mér hefur borizt skrifl. brtt. við brtt. á þskj. 710, frá minni hl. sjútvn., og þarf að leita afbrigða fyrir henni.



Herra forseti. Ég á brtt. á þskj. 726, og kemur hún að vísu með seinni skipunum. Hún er um það, að Loftsstaðasandur í Árnessýslu verði tekinn inn í B-flokk frv. Þegar maður fer að leita hjá sér, þá koma í hugann ýmsir staðir, sem er nú að fara aftur, en með lagfæringu gætu orðið góðir útróðrarstaðir. Loftsstaðasandur hefur að miklu leyti lagzt niður, enda lendingarskilyrði í lakara lagi. Ég þakka form. sjútvn., hversu vel hann tók undir þetta, og vænti ég, að þessi brtt. fái að fljóta með.



Ég vil aðeins þakka form. sjútvn. fyrir svarið, sem hann gaf mér við umr. í gær. Þótt ég telji, að fyrirmæli 4. mgr. 9. gr. séu augljós, þá finnst mér betra að hafa fengið yfirlýstan skilning löggjafans á þessu atriði.



Ég hef leyft mér að fara fram á það við deildina, að Grenivík verði bætt inn í B-flokk, og ætla að leggja hér fram skrifl. brtt. um það. Grenivík er gömul verstöð, nokkuð erfið, en áhugi mikill þarna fyrir lendingarbótum. Ég hygg, að þetta þurfi ekki frekari skýringar við.

Forseti (StgrA) : Hv. dm. hafa heyrt hina skrifl. brtt. frá hv. þm. S.-Þ. Þarf að leita afbrigða fyrir henni, þar sem hún er bæði skrifleg og of seint fram komin.



Ég býst við að gera nánari grein fyrir skoðun minni við 3. umr., en segi annars nei við dagskránni. 1. gr. samþ. með 9:7 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: BBen, BrB, EE, JJ, ÁS, LJóh, MJ, PM, StgrA. nei: BSt, GJ, GÍG, HermJ, IngP, PHerm, ÞÞ. HG greiddi ekki atkv. 2. gr. samþ. með 9:7 atkv. Fyrirsögn samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 9:7 atkv.



Ég veitti því athygli áðan, að hv. Nd. hefur gert breyt. á frv. í gagnstæða átt við það, sem bæjarráð Reykjavíkur hefur mælzt til. Þar sem frv. er flutt að beiðni bæjarráðs í upphafi og hér er um að ræða eitt höfuðatriði frv., þá vil ég mælast til, að hæstv. forseti taki málið af dagskrá. Ég vildi óska, að málið nái fram að ganga, en vil bera mig saman við aðra aðila og vita, hvort hægt er að fallast á þessa breyt. eða ekki.

Forseti (StgrA) : Þessari umr. er frestað og málið tekið af dagskrá.



Það er út af atriði því, að orlof skuli veitt barnakennurum 10. hvert ár. Ég vil ítreka það, sem ég sagði áður, að ég tel þessar reglur um það ganga lengra en framkvæmanlegt er eða góðu hófi gegnir gagnvart öðrum stéttum þjóðfélagsins. Ég mun því ekki treysta mér til að mæla með þessari brtt., eins og hún liggur fyrir. Ég tel auk þess, að málið hafi naumast fengið þann undirbúning sem skyldi. Sú mþn., sem hafði þetta mál til athugunar, hafði ekki borið fram till. um þetta. Kennarar almennt hafa mælt með framgangi málsins, en þó ekki svo róttækum ákvæðum sem þessum. Ég vil leggja áherzlu á það, að það er annað, hvort heimild er til þessa í einstöku tilfelli eða hvort um víðtæka heimild er að ræða. Ég mælist til þess, að annaðhvort taki hæstv. menntmrh. þetta atriði til nánari íhugunar og fresti frv., þangað til hann gæti borið fram brtt., sem gerði þetta atriði þannig, að framkvæmanlegt mætti telja, eða hæstv. ráðh. gæfi þá yfirlýsingu, að hann muni leggja fram sérstakt frv. á næsta hausti, þar sem þetta mál væri þá undirbúið á víðtækari hátt. Gæti ég þá ef til vill sætzt á að láta þessa brtt. ná fram að ganga á einn eða annan veg. Ég mundi telja þetta fullnægjandi afgreiðslu málsins. En svo stórt mál sem þetta er tel ég óverjandi að afgr. á svo flausturslegan hátt sem hér er gert ráð fyrir.



Ég vil taka undir það, sem hv. 6. þm. Reykv. sagði. Mér sýnist vafasamt, hvort þessi till. um árs frí 10. hvert ár fyrir barnakennara sé framkvæmanleg. Það er vafasamt, hvort nægilega margir kennarar eru hér til. Ég vil taka undir það, að þetta er of víðtækt mál til þess að afgreiða það fljótlega. Mér hefði ekki fundizt óeðlilegt, að um þetta væru sett sérstök l., því að hér er um svo ákaflega marga kennara í hinum ýmsu skólum að ræða. Og það er mikill vandi að skipa málunum svo, að ekki hallist á aðra, t. d. háskólakennara. Þar hefur verið mikið um það rætt, að kennarar skólans fengju árs frí frá störfum til þess að kynna sér nýjungar í vísindum sínum. Og hefur verið haft orð á því, hvort ekki væri hægt að finna reglur um utanferðir háskólakennara. Þær reglur eru ekki fundnar enn, en að því er unnið. Það er mjög nauðsynlegt fyrir háskólakennara, sem eiga að fullkomna þessi vísindi við háskólann í landinu, að eiga aðgang að öllum nýjungum í þeim efnum, sem upp koma í heiminum. Og þótt að vísu sé bót að þeim stuttu utanferðum, sem eru styrktar úr sáttmálasjóði, er það þó svo, að kennarar eru þá á ferð á sumrin, en hentugast er að vera á slíkum ferðum á veturna. Mér finnst þetta augljóst mál. Og fyrir mitt leyti treysti ég mér ekki til að greiða atkv. með brtt. óbreyttri. Aðallega stóð ég upp til að minnast á eitt atriði, sem hefur valdið ágreiningi. Það er um skipun fræðsluráðanna. Það hefur verið þannig, að í ráðin hafa verið kosnir 4 menn, en 5. maðurinn sjálfkjörinn. Var svo lagt til í frv., eins og það lá fyrir, að 4 menn yrðu kosnir, en fræðslumálastj. skipaði þann 5. Hér er um nokkuð mikinn mun að ræða. Hér liggur nú fyrir brtt. frá hv. þm. Str. um þetta á þskj. 690. Þetta eru 2 till. bæði um fræðsluráð og skólan. Ég hef veitt því eftirtekt, að þær eru stílaðar við skakka grein.

Hv. þm. tók það fram.

Það er þá búið að sjá fyrir því. Í till. um fræðsluráðin skulu þeir allir vera kosnir og fræðslumálastjórn svo skipa formann úr hópi fræðsluráðsmanna: Ég get ekki fallizt á þessa skipan. Vil ég því leggja til, að eins væri farið að við kosningu og hér er lagt til, en fræðsluráð kysi sér formann úr sinum eigin hópi. Ég hef ástæðu til að halda, að þessi miðlunartill. gæti náð samþykki, og það væri gott, að samkomulag gæti náðst um þetta atriði. Ég mun því leyfa mér að bera fram skriflega brtt., ef hæstv. forseti vildi biðja um leyfi fyrir hana. Brtt. mín er við brtt. á þskj. 690, fyrri lið. Í stað orðanna „Fræðslumálastjórn skipar formann úr hópi fræðsluráðsmanna“ kemur: Fræðsluráð kýs sér formann úr sínum hópi. - Ég sé svo ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð.

Afbrigði um skrifl. brtt. (sjá þskj. 743) leyfð og samþ. með 12 shlj. atkv.



Herra forseti. Ég verð að láta undrun mína í ljós yfir því, hve lítinn byr brtt. mín á þskj. 694 hefur fengið í hv. d. í ræðum manna. Og ber þó ekki að ganga fram hjá því, að úr öðrum áttum hefur verið vel í hana tekið, sem ég er þakklátur fyrir. Mig undrar þetta sökum þess, að ég hef sterkan grun um, að fylgismenn hæstv. ríkisstj. á Alþ. ætli að samþ. lagafrv. með þeim ákvæðum, að kennarar við æðri skóla eigi heimtingu á því að hafa frí 10. hvert ár til framhaldsnáms. Þetta er nú í frv. og hefur gengið þannig gegnum hv. Nd. Og mig grunar það fastlega, að það verði að l. Þess vegna undrar mig, að úr þessari átt skuli hafa komið fram jafnsterk mótmæli gegn því að veita heimild til þess, að barnakennarar fái frí til framhaldsnáms 10. hvert ár. Það barst í tal undir þessum umr. í gær um þetta mál, að það mundi verða nokkuð erfitt fyrir fræðslumálastj. að standa á móti beiðnum barnakennara um þetta og því væri ekki mikill munur á því, hvort um heimild eða ákveðinn rétt væri að ræða. Ég álit á því mikinn mun, hvort fræðslumálastj. geti á sínum tíma takmarkað þetta eftir því, sem henni finnst geta ríkissjóðs leyfa. M. a. hefur 6. þm. Reykv. talið það vera mjög óvarlegt að samþ. þessa brtt. mína. En það var þó hv. þm., ef ég man rétt, sem hafði orð á því í hv. d., að barnakennarar yrðu fyrir misrétti, ef lagaákvæði yrði sett um það, að aðrir kennarar hefðu þessi fríðindi. Og nú hefur hann í ræðum sínum í dag og í gær látið skína í það, að hann gæti fallizt á að samþ. eitthvað í þessa átt, þar sem skemmra væri gengið en í minni till. Hv. þm. var að stinga upp á því í gær, að í staðinn fyrir eitt ár kæmi þrír mán., og skildist mér þá, að það ætti að halda sér við 10. hvert ár. Hv. þm. virtist líta svo á, og það hefur borið á því líka hjá öðrum, að þetta væri frí til hvíldar fyrir kennara, og mundu því 3 mánuðir nægja. Ég hef gert grein fyrir því og till. ber það með sér, að hér er ekki um frí að ræða, heldur framhaldsnám og þá helzt í útlöndum. Og ég álít lítið gagn í því að veita frí í 3 mánuði til slíks náms. Þeir gætu þá haft sumarið frítt og fram til jóla. Ég er ekki nægilega kunnugur framhaldsskólum fyrir kennara í nágrannalöndunum, en ég hygg það sé ekki hægt að ljúka námi í þeim skólum á þessum tíma, t. d. á kennaraháskólum, sem ég veit, að eru til í Danmörku og Noregi og víðar. Ég álít, ef þess konar frí eru veitt, þá þurfi það að vera í eitt ár. Hitt er svo annað mál, að til samkomulags vildi ég gjarnan draga úr því, sem farið er fram á í minni till. Í minni till. er heimilt að veita barnakennurum frí 10. hvert ár. Og ef barnakennarar eru 400 að tölu í landinu, þá væru það um 40 menn á ári, sem hefðu frí. Þetta er að vísu aðeins hugsanlegur möguleiki, því að ýmsar ástæður valda því, að þótt fræðslumálastjórn tæki allar beiðnir til greina, mundu ekki allir sækja um þetta. Þegar menn eru búnir að vera mörg ár í starfi, orðnir heimilisfeður og bundnir alls konar böndum, þá verða það aldrei nándar nærri allir, sem sækja um það að fara af landi burt í eitt ár. En ég vildi samt koma á móti óskum um það, að úr þessu væri dregið. Ég ætla því að leyfa mér að bera fram skriflega brtt. við mína eigin brtt. á þskj. 694, svohljóðandi: Í stað orðanna „tíunda hvert ár“ komi: einu sinni. - M. ö. o., það skal veita hverjum barnakennara þetta orlof einu sinni á hans starfsævi með þeim skilmálum, sem í frvgr. er nánar tilgreint. Vona ég, að þegar ég ber fram þessa till., þá geti allir sætzt á það, a. m. k. þeir, sem hugsa sér að veita öðrum kennurum þann rétt, eins og nú er ráðgert. Og þá geta þeir tæplega annað en samþ. þetta, þegar svo vægilega er í sakirnar farið. Það má vel vera, að það væri rétt að taka þetta til sérstakrar íhugunar um alla kennara. Og ef hæstv. kennslumálarh. lýsti yfir því, að hann mundi styðja tilsvarandi ákvæði í öðru frv. og skyldi í einu lagi taka til athugunar, hvernig þessu yrði fyrir komið um kennara við æðri skóla og barnaskóla, þá gæti ég fallið frá því, að nokkuð væri sett inn í þessi l. um þetta atriði. En ákvæði samsvarandi þessu er búið að ganga í gegnum Nd., og ég hafði því búizt við, að þetta yrði samþ. Og það þykir mér hart, ef barnakennarar mega einskis njóta í sömu átt og aðrir kennarar eiga að fá. - Hv. þm. Barð. var með gífuryrði út af því, sem ég sagði í þessu máli. Mér fannst orð hans ekki koma þessu máli við, og hugsaði mér að svara því engu. En úr því ég er staðinn upp, vil ég segja það, að ég hugsa, að minning séra Magnúsar heit. Helgasonar bíði engan hnekki, þótt hann sé nefndur. Hans minning þolir það, að hann sé nefndur hvar og hvenær sem er, svo að aðfinnsla út af því að hafa nefnt hann finnst mér ekki eiga við. Svo var hv. þm. með harða dóma um kennarastéttina og vildi telja, að kennarar væru ekki líkir séra Magnúsi Helgasyni. Það getur vel verið, að ýmsir kennarar í landinu séu ekki líkir þeim ágætismanni, en það fullyrði ég, og þekki ég það alveg eins vel og hv. þm. Barð., að kennarastétt landsins er yfirleitt skipuð góðum mönnum og skylduræknum. Og ég er alveg sannfærður um, að ef aðrar stéttir þjóðfélagsins stæðu eins vel í stöðu sinni og kennarastéttin gerir, þá væri þessu þjóðfélagi sæmilega borgið. Og það er vitað, að ekki er svo langt síðan séra Magnús Helgason var skólastjóri Kennaraskólans, að mjög margir kennnarar eru hans lærisveinar og reyna eftir mætti að fylgja þeim reglum í starfi sínu, sem hann gaf þeim. Þessi dómur hv. þm. var órökstuddur og því sú tegund dóma, sem venjulega eru kallaðir sleggjudómar. Hv. þm. minntist á prestana, og skildist mér hann álíta, að þeir væru líkir séra Magnúsi Helgasyni. Ég ætla ekki að segja neitt misjafnt um prestana, en ég efast ekki um það, að kennarar standa eins vel í sinni stöðu og prestarnir og gengur eins vel að uppfræða æskulýðinn og prestunum að gera fólkið trúað. En þótt hv. þm. hafi viðhaft gífuryrði um kennarastéttina, þá var það náttúrlega ákaflega meinlaust í samanburði við það, sem hann sagði um hæstv. kennslumrh. og fræðslumálastjórnina. Það var á honum að heyra, að ef núv. hæstv. ráðh. veitti málum þeim forstöðu áfram, þá yrði æskulýðurinn og þjóðin öll svo andlega voluð, að ungdómurinn mundi ekki þola nema 10 mín. kennslustund, og annað eftir því. Ég er í andstöðu við hæstv. núv. menntmrh. og mundi heldur í dag en á morgun samþ. á hann vantraust og alla ráðh. fyrir ýmissa hluta sakir, en mér dettur ekki í hug að halda því fram, að þótt þessi hæstv. ráðh. væri um eitthvert árabil aðalvaldamaður fræðslumála landsins, þá hafi það eins skelfilegar afleiðingar og hv. þm. Barð. gerir ráð fyrir. Og mig undrar það, hvernig hv. þm. getur varið það fyrir guði sínum og samvizku að styðja mann í það sæti, sem hann álítur, að hafi slíkar afleiðingar. Mér finnst það beinlínis skylda hans sem alþm. að bera fram vantrauststill. á þann ráðh., sem hann telur, að veiti þannig forstöðu fræðslumálum landsins, að öll börn landsins verði að andlega voluðum vesalingum. Ég leyfi mér svo að afhenda hæstv. forseta brtt. mína.

Forseti (StgrA) : Hv. dm. hafa heyrt brtt. hv. 1. þm. Eyf. Þar sem till. þessi er skrifl. og of seint fram komin, verður að leita afbrigða, til þess að hana megi taka til meðferðar á fundinum.



Herra forseti. Mér finnst brtt. hv. 1. þm. Eyf. vera heldur til bóta, en mér finnst nú samt, að réttara væri að endurskipuleggja þetta mál, og ég hef nú alls ekki tekið afstöðu til þessa frís tíunda hvert ár. Ég teldi langbezt, að hæstv. ríkisstjórn tæki þetta mál til rækilegrar athugunar og bæri fram ákveðnar till. í þessu máli. Þegar ég var í skóla, þótti það tíðindum sæta, er hinn ágæti kennari Jón Ófeigsson fékk frí einn vetur eftir framúrskarandi góða kennslu í 20 ár. Þetta frí þótti þá stórtíðindi, og það er víst, að hann lá ekki á liði sínu að gera skóla sínum gagn þennan tíma. Þetta var hrein undantekning á þeim árum, og ég verð að segja, að það er engin smábreyting, sem hér á að eiga sér stað í þessu frumv., að gera það að skyldu að taka frí tíunda hvert ár ofan á öll hin nýbættu kjör. Segi ég því, að hér er um ofvöxt að ræða. Þótt barnakennsla sé þreytandi starf, þá hafa barnakennarar þó frí nokkra mánuði á hverju sumri. Þess vegna veitir starf þeirra möguleika til hvíldar og náms, og gætu kennarar hæglega bætt 3 mánuðum við sumarfrí sitt, ef þeir þyrftu lengri hvíldar- og námstíma. Það færi því betur að fresta ákvörðunum um þetta og að ríkisstj. tæki þessi mál til rækilegrar athugunar. Hvað sjálfsnáminu viðvíkur, þá er það til andlegrar uppbyggingar, og það mætti vera meira en lítið andlaus kálfur, er lægi í rúminu í heilt ár. Ef menn eru annars starfi sínu vaxnir, þá bæta þeir ávallt við sig fróðleik, og gera það samt, eins og hv. 1. þm. Reykv. sagði, og þá er hér um of stórt mál að ræða, að hægt sé að ákveða það í bitum, og færi því bezt að taka þetta ákvæði úr frumv. Frumv. er samið af „akademiskum“ menntuðum kennurum og er samið frá sjónarmiði þess háskóla, en þeir gleyma barnakennurunum. Ég vil því leyfa mér að gera þá fyrirspurn til hæstv. ráðh., hvort hann héldi ekki, að það væri betra að athuga þetta mál í einu lagi.

Menntmrh. (Brynjólfur Bjarnason) : Herra forseti. Mér er óljúft að fresta þessu máli. Nú liggja hjá mér margar umsóknir vel rökstuddar, þar sem menn fara fram á að fá orlof til framhaldsnáms. Hér er t. d. um að ræða ýmsar vísindagreinar, sem menn verða að stunda erlendis. Ef þetta yrði að lögum, þá félli þetta sem orlofsár, og hvað sem öll lög segja, þá er oft óhjákvæmilegt að veita slík fríleyfi til framhaldsnáms eða starfs. T. d. er einn kennari, sem kennt hefur í nokkur ár við menntaskólann í Reykjavík, en hefur ekki lokið prófi, og er því erfitt að festa hann við skólann samkv. fyrri reglum, enda þótt hann hafi reynzt frábærlega vel starfi sínu vaxinn. Ég hef ekki treyst mér að veita honum þetta leyfi, en hins vegar væri sjálfsagt, að hann fengi orlof strax, enda eru skýr ákvæði um það, að hann verði að gera grein fyrir sínu starfi. Hvernig menn treysta ráðh. til slíkra framkvæmda, er annað mál. Það er líka enn meiri nauðsyn fyrir kennara við framhaldsskólana að fá frí til framhaldsmenntunar en fyrir barnakennarana, því að barnakennarar geta numið hér margt af því, sem hinir verða að sækja út fyrir landsteinana. T. d. eru haldin hér við háskólann námskeið fyrir barnakennara. Það væri gott, ef Alþingi treysti sér til að setja reglur um frí barnakennara. Mér finnst, að með brtt. hv. 1. þm. Eyf. sé hóflega farið í fríin. Atkv. hv. þdm. verða að sjálfsögðu að skera hér úr. Þá tel ég till. hv. þm. Str. standi til bóta og jafnvel brtt. hv. 1. þm. Reykv., sem hv. 6. þm. Reykv. hefur lýst, að hann gæti fallizt á. Gæti ég hér gengið til samkomulags.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að benda á í sambandi við orlofin, að það er milliþinganefnd starfandi til undirbúnings frumv. til laga um skyldur og rétt embættismanna, og tel ég óviturlegt að taka hér efnislega afstöðu, og hef ég ákveðið að segja nei. Það segir sig sjálft, ef handahófsleyfi er gefið einni stétt, hvaða fordæmi það skapar. Ég vil, að hæstv. ráðh. gefi kennurum við menntaskólann í Rvík ekki frí, og fyrir fjvn. lá, að kennari við þennan skóla hefði 50 þús. krónur í laun fyrir utan 10 þús. kr. fyrir kennslu í háskólanum og þetta með aðstoð hæstv. menntmrh. Fyrst þeir sneiða þetta þykkar ostsneiðar við menntaskólann, þá virðist ekki vera ástæða til þess að veita þeim frí. - Ég ætla ekki að ræða þetta frekar, þar sem forseti hefur tilkynnt flýti á þingstörfum, en ég vildi aðeins segja hv. 1. þm. Eyf., að andi séra Magnúsar Helgasonar svífur ekki yfir hans sálu.



Herra forseti. Í sambandi við ummæli hæstv. ráðh. um, að hann þurfi heimild í lögum til þess að gefa mönnum frí frá störfum, þá vil ég benda á, að það hefur verið venja, að ráðh. hafi þetta í hendi sér, og má telja nokkur dæmi um það. Ég treysti honum til haustsins að fara með þetta vald og að hann muni ekki skapa hættuleg fordæmi, og auðvitað er ætlazt til þess, að menn ljúki námi á eigin kostnað, áður en þeir fá embætti. Þar sem þessi mál eru í hendi hæstv. ráðh., þá ætti því að vera óhætt til haustsins.



Herra forseti. Ég vil aðeins mótmæla rangfærslum hv. þm. Barð. og að ég hafi farið rangt með orð hans. Hann gaf sjálfur fyllilega tilefni til ályktunar, sem ég gerði, að enginn skyldi hugsa, að hann fylgdi hæstv. ráðh. eftir þau orð. Ég get fallizt á till. hv. 6. þm. Reykv. um frí kennara, en get ekki haft neina vissu um afbrigði, ef ég tek till. aftur. Gæti þá farið svo, að barnakennarar fái ekki neitt frí, en hinir fá það samkv. frumv. í neðri deild. Vil ég því, að þetta gangi til atkv. hér í þessari hv. þingd. Ég álít, að till. mín með brtt. minni sé hófleg, og vænti, að allir sanngjarnir menn greiði atkv. með málinu á þessu stigi.



Þar sem ég tel, að fræðsluráð eigi frekar að vera fulltrúi héraðanna en skólanefndirnar, þá segi ég nei.

Forseti (StgrA) : Ég svara hv. þm. því, að dagskrá þessa fundar var útbúin í samráði við hæstv. forsrh. Svo hefur og verið að undanförnu. Stendur þetta í sambandi við tilraunir stj. til að ljúka þingi fyrir páskana. Er því megináherzlan lögð á þau mál, sem hæstv. ríkisstj. telur helzt nauðsyn á að afgr. og koma í gegn. - Ég mun þó leitast við að taka frv. til 1. umr.



Ég óska, að það verði tekið sem fyrst á dagskrá.