Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fyrirspyrjandi (Halldór Blöndal) Hæstv. forseti. Þann 16. nóv. sl. var haldinn aukafundur Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna vegna þeirrar erfiðu stöðu sem frystingin er í og er m.a. haft eftir stjórnarformanni Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna að hann hafi sagt á þessum degi: Vonleysi manna í frystingunni er algert. Í Vísi daginn eftir birtist útdráttur úr ræðu hæstv. forsrh. þar sem hann segir, með leyfi hæstv. forseta: ,,Það er áreiðanlega ekki seinna vænna að haldinn er aukafundur Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna og hefði hann mátt vera töluvert fyrr. Ég sagði við Jón Ingvarsson þegar hann bað mig að koma hingað að það væri miklu nær að ég fengi að spyrja ykkur ýmissa spurninga en þið mig. Þær sex vikur sem ég hef verið í Stjórnarráðinu við Lækjartorg hef ég lítið gert annað en að ræða við menn um ástand og horfur í útflutningsgreinum og skoða gögn sem mér hafa borist um þau mál og ég verð svartsýnni með hverjum degi sem líður. Ég hika ekki við að segja nú að við stöndum nær þjóðargjaldþroti en nokkru sinni fyrr og ég spyr sjálfan mig að því hvernig á því stendur að þetta lá ekki ljósar fyrir fyrr. Ég get e.t.v. afsakað sjálfan mig með því að ég hef setið inni í utanrrn. í einhverjum fílabeinsturni þar. En hvað um ýmsa aðra? Hvað um ykkur sjálfa? Hvað um bankana? Hvað um Þjóðhagsstofnun og fleiri?`` Svo mörg voru þau orð, hæstv. forseti. Eins og fram kemur spyr hæstv. forsrh. fyrir rúmum mánuði, einum mánuði og fjórum dögum, alla aðra en sjálfan sig að því hvernig komið sé fyrir íslenskum atvinnuvegum. Nú hefur hann haft þessa skýrslu fyrir framan sig þessar tæpu fimm vikur og ég hef ekki orðið var við að það hafi mikið hreyft við ríkisstjórninni. Ég hef ekki orðið var við annað en enn þá hafi haldið áfram að fjara undan hraðfrystiiðnaðinum og ég hygg að vonleysið sé enn meira nú meðal manna í sjávarútvegi en var á þeim tíma sem aukafundur Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna var haldinn. Ég hygg því að það sé ærin ástæða til að spyrja hæstv. forsrh. af þessu tilefni: Telur forsrh. að þjóðargjaldþrot blasi við að óbreyttri stjórnarstefnu?

Forsætisráðherra (Steingrímur Hermannsson) Virðulegi forseti. Svar mitt er stutt. Svar mitt er nei.

Fyrirspyrjandi (Halldór Blöndal) Hæstv. forseti. Ég átti ekki von á því að hæstv. forsrh. mundi gefa neina skýringu á ummælum sínum á fundi Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna. Þaðan af síður átti ég von á því að hæstv. forsrh. mundi skýra þingheimi frá því hvort hann hafi notað að einhverju leyti þær upplýsingar sem hann fékk á fundinum og lýsti með svo dramatískum hætti. Á þessum fundi spurði hæstv. forsrh.: Hvað ætlið þið að gera? Hann segist hafa verið inni í fílabeinsturni þar sem gamla gasstöðin stóð við Rauðarárstíg og segist ekki hafa fylgst náið með málum og orðið steinhissa á því hvernig ástand atvinnuveganna var eftir að hann var kominn í forsætisráðherrastólinn og gat farið að fylgjast með. Hann hefur orð á því að pappír sé að hlaðast upp á skrifborðinu hjá sér sem hann hafi verið að rýna í og að hann hafi gert sér grein fyrir erfiðleikunum. Og síðan lítur hann í kringum sig á fundinum og segir: Það var ekki vonum fyrr sem þið kölluðuð saman þennan fund, það var sannarlega tími til kominn, og nú spyr ég ykkur hvað þið ætlið að gera. Nú er rúmur mánuður síðan hæstv. forsrh. spurði þá sem voru í kringum hann um það hvað þeir vildu gera. Þess vegna hygg ég að það sé fullkomin ástæða til að við hér í hinu háa Alþingi spyrjum hæstv. forsrh. hvað hann ætli að gera. Mátti ég skilja ummæli hans svo, þegar hann segir afdráttarlaust að ekki stefni að þjóðargjaldþroti, að hann telji að ástandið í íslenskum útflutningsgreinum sé betra en það var fyrir fimm vikum? Er það mat hæstv. forsrh. að þann tíma sem hann hefur veitt forustu ríkisstjórn landsins hafi eitthvað það verið gert fyrir atvinnuvegina sem munar um, eitthvað jákvætt, eitthvað til að bæta undirstöðu þeirra, eitthvað til að bæta starfsskilyrði atvinnurekstrarins? Og er það mat hæstv. forsrh. að það sé meira atvinnuöryggi nú í sjávarplássum víðs vegar um landið en var þegar hann settist í stólinn? Ég hygg að svarið við þessum spurningum muni leiða í ljós hvort hæstv. forsrh. sé enn í fílabeinsturninum. Þá sé spurningin einungis sú hvort fílabeinsturninn standi nú við Lækjartorg þar sem hann stóð áður við gömlu gasstöðina.

Forsætisráðherra (Steingrímur Hermannsson) Virðulegur forseti. Með þeirri miklu vinnu sem hefur verið unnin, með þeim miklu upplýsingum sem hefur verið safnað, með því samráði sem hefur verið haft við atvinnuvegina og mun verða haft meira á næstu dögum og m.a. við stjórnarandstöðuna mun sú ríkisstjórn sem nú situr forða þjóðargjaldþroti.

Fyrirspyrjandi (Halldór Blöndal) Hæstv. forseti. Fyrirspurn mín til forsrh. laut að því hvort hann teldi að þjóðin væri nálægt þjóðargjaldþroti að óbreyttri stjórnarstefnu. Nú hefur hæstv. forsrh. skýrt frá því að ríkisstjórnin hyggist söðla um, taka upp aðra stefnu í atvinnumálum og þannig forða þjóðargjaldþroti. Í þessum ummælum hæstv. forsrh. felst viðurkenning á því að sú stefna sem ríkisstjórnin hefur fylgt í atvinnumálum leiði til þjóðargjaldþrots.

Fyrirspyrjandi (Geir H. Haarde) Virðulegur forseti. Það er ævinlega þannig þegar Alþb. tekur sæti í ríkisstjórn á Íslandi að það vakna nokkrar spurningar um hver muni verða afstaða slíkrar ríkisstjórnar til varna landsins og aðildar Íslands að Atlantshafsbandalaginu. Þannig vill til um þá ríkisstjórn sem nú situr við völd að í stefnuyfirlýsingu hennar er ekki vikið orði að varnarsamstarfi vestrænna ríkja eða þátttöku Íslendinga í því þannig að það er eðlilegt að menn velti fyrir sér eða hafi gert í upphafi, áður en utanrrh. tók af skarið um þau mál, hver væri stefna stjórnarinnar í þessum efnum. Ég leyfði mér, virðulegur forseti, að bera fram fsp., sem var lögð fram í þinginu hinn 28. okt. sl., þar sem óskað var skýringa á ákvæði í stjórnarsáttmálanum sem er með því orðalagi að ekki er ljóst hvað við er átt. Ég vil, með leyfi forseta, fá að lesa upp úr stefnuyfirlýsingu stjórnarinnar þar sem segir m.a.: ,,Ríkisstjórnin mun ekki gera nýja samninga um meiri háttar hernaðarframkvæmdir og skipti Íslendinga við varnarliðið verða endurskipulögð.`` Fyrirspurn mín er svohljóðandi, virðulegur forseti: ,,Hvernig ber að skilja það ákvæði í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar að ,,skipti Íslendinga við varnarliðið verði endurskipulögð"?`` Hvaða skipti er verið að tala um? Er verið tala um viðskipti, almenn samskipti? Þetta er ekki ljóst. Ég tel ástæðu til þess margra hluta vegna að fá það nákvæmlega skýrt hvað fyrir höfundum þessa skjals hefur vakað.

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson) Virðulegi forseti. Hv. 17. þm. Reykv. spyr hvernig skilja beri ákvæði stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar um að skipti Íslendinga við varnarliðið verði endurskipulögð. Svarið er að þessi orð ber að skilja eftir orðanna hljóðan. Þannig er ætlunin að fram fari úttekt á öllum skiptum við varnarliðið sem máli skipta fyrir Íslendinga. Þetta starf er þegar hafið og ég vil gjarnan nota tækifærið í tilefni af þessari fsp. til að skýra það með nokkrum dæmum. 1. Unnið er að athugun á tilhögun verktöku fyrir varnarliðið. Það er fyrst og fremst um að ræða starfsemi Aðalverktaka, en jafnframt verður unnið að athugun á þætti annarra verktaka og gerðar tillögur um breytingar gefi niðurstöður athugananna tilefni til. Tryggt verður að íslenskum reglum verði fullnægt í öllum framkvæmdum á vegum varnarliðsins. 2. Verslun og viðskipti við varnarliðið verða skoðuð vandlega, m.a. í því skyni að freista þess að fá varnarliðið til að kaupa meiri hlut af íslenskum landbúnaðar- og iðnaðarvörum en nú er. 3. Viðræður eru hafnar og vinnuhópur er að störfum með aðild sveitarfélaga og varnarliðs um frambúðarlausn á vatnsbólum fyrir svæðið vegna yfirvofandi mengunarhættu. Langt er komið forhönnun þeirra mannvirkja. Þetta mál hefur m.a. verið tekið til umræðu á fundum utanríkisráðherra Íslands og Bandaríkjanna. 4. Viðræður eru hafnar við varnarliðið um afhendingu varnarsvæða neðan þjóðvegarins að nýju flugstöðinni til sveitarfélaga á svæðinu. 5. Langt er komið samningum um aukna hlutdeild varnarliðsins í rekstri heilbrigðiseftirlits og mengunarvarna á svæðinu. 6. Áhersla verður lögð á að draga úr umhverfisspjöllum af völdum varnarliðs og flugvallarins og verða holræsa- og sorpeyðingarmál sérstaklega athuguð í því sambandi. 7. Haldið verður áfram athugunum á því með hvaða hætti og að hvaða marki rétt er og skynsamlegt að Íslendingar taki sjálfir yfir ýmis eftirlitsstörf, svo sem þegar hefur verið gert að því er varðar rekstur ratsjárstöðva. 8. Hafin er úttekt á vegum utanríkis- og fjármálaráðuneyta á starfsemi lögreglustjóraembættisins á Keflavíkurflugvelli. 9. Haldið verður áfram umræðum, sem reyndar eru stöðugt í gangi, um ýmsa þætti flugöryggismála á Keflavíkurflugvelli og miða að því að tryggja að flugvöllurinn uppfylli ýtrustu kröfur um öryggisbúnað. Virðulegi forseti. Ég vona að þessi dæmi gefi hugmynd um það sem felst í ákvæðum stjórnarsáttmálans um skipti Íslendinga við varnarliðið. Ríkisstjórnin hefur ekki í hyggju að breyta né bregðast þeim skyldum sem Íslendingar hafa tekið á sig með aðild að Atlantshafsbandalaginu sem telst hornsteinn íslenskrar utanríkisstefnu, en vill tryggja íslenska hagsmuni sem best í skiptum við varnarliðið.

Fyrirspyrjandi (Geir H. Haarde) Virðulegi forseti. Ég þakka utanrrh. fyrir afar greið og skýr svör við þessari spurningu. Ég tel að þarna sé komið það sem vantað hafi í stjórnarsáttmálann sjálfan og ég vona að alþýðubandalagsráðherrarnir þrír --- sem eru nú allt í einu mættir hér allir saman þó að það sé ekki venju samkvæmt --- ég vænti þess að þetta sé sá skilningur sem þeir sem aðilar að stjórnarsamstarfinu leggja líka í þetta ákvæði og um það sé þá enginn ágreiningur. Þetta sé nákvæmlega það sem um hefur verið samið í stjórnarmyndunarviðræðunum þó að það hafi ekki mátt setja það á blað við stjórnarmyndunina sjálfa. Hér er um að ræða ýmsa þætti sem snerta dagleg samskipti við varnarliðið en ekkert, ég undirstrika ekkert, sem snertir grundvallarstefnuna í afstöðu Íslendinga til varnarliðsins sjálfs og aðildar Íslands að Atlantshafsbandalaginu. Þessu vil ég fagna og tel mikilvægt að þessar upplýsingar séu komnar fram.

Fjármálaráðherra (Ólafur Ragnar Grímsson) Virðulegi forseti. Fulltrúi kaldastríðsviðhorfanna á Alþingi, hv. þm. Geir H. Haarde, heldur áfram uppteknum hætti þó að veröldin í kringum hann sé sífellt að breytast. Það hefur væntanlega farið fram hjá hv. þm. að fyrir nokkrum dögum var stigið stórt skref í afvopnunarátt í Evrópu. Þá tilkynnti forseti Sovétríkjanna tillögur Sovétríkjanna um stórfellda einhliða afvopnun í Evrópu.

Eru ekki fyrirspurnir til umræðu, forseti?

Það er greinilegt að fulltrúi kaldastríðsviðhorfanna þolir ekki að heyra frásagnir af því sem er að gerast í hinni raunverulegu veröld og vill halda áfram að vera lokaður inni í sínum gamla kaldastríðsheimi hvað sem gerist í kringum hann. Það hefur verið grundvallarkenning þessara kaldastríðssinna um áratugaraðir að afvopnun megi aldrei gerast með þeim hætti sem hún er nú að gerast, með einhliða stórum skrefum. Hún mun halda áfram á þann hátt og þess vegna er það óhjákvæmilegt að Íslendingar þurfa að endurskoða samskipti sín við varnarliðið bæði nú og í framtíðinni vegna þess að þessi þjóð mun ekki daga ein uppi í heimi kalda stríðsins þegar Evrópa og heimurinn allur verður fyrir löngu kominn þaðan. Það er sá veruleiki sem hv. þm. ætti að hugleiða að fremstu forustumenn vestrænna ríkja eru líka á þeirri skoðun að kalda stríðinu sé lokið. Það er tími til kominn fyrir hv. þm. að átta sig á því, nema hann ætli að halda áfram, vonandi í sinni löngu þingsögu, að standa hér upp við og við og reyna að hugga sjálfan sig og litlu klíkuna í Sjálfstfl. við það að þrátt fyrir að heimurinn sé að breytast heldur kalda stríðið áfram að vera til í innsta hring Sjálfstfl.

Matthías Á. Mathiesen Virðulegi forseti. Það mátti heyra að svar hæstv. utanrrh. fór eitthvað í taugarnar á hæstv. fjmrh. Hann kom ekki upp til að svara fsp. sem til hans var beint nú frekar en áður. Hann hefur ekki gert það og heldur því ef til vill þannig áfram að sýna Alþingi þá virðingu sem hann telur að eigi að sýna. En við hinir erum á öndverðum meiði. Ég vildi aðeins segja, einmitt eftir ræðu hæstv. utanrrh., að sú stefna sem vestrænar þjóðir hafa haft í öryggis- og varnarmálum hefur leitt til þess að þeir aðilar, sem hér var vikið að, hafa breytt sinni stefnu. Ég heyrði ekki betur en hæstv. utanrrh. hefði lýst því yfir að hann sem slíkur og þá fyrir hönd ríkisstjórnarinnar hygðist standa að þeim málum eins og hefur verið gert áður. Þá er ég sannfærður um að það tekst að fá þá aðila sem ekki hafa viljað hlusta fyrr en nú á seinustu mánuðum til að fallast á það með hvaða hætti þeir verða að standa að þessum hlutum.

Fjármálaráðherra (Ólafur Ragnar Grímsson) Virðulegi forseti. Hv. 1. þm. Reykn. Matthías Á. Mathiesen, sem lét mynda sig fyrir framan flugstöðina fyrir síðustu kosningar til að hæla sér sérstaklega af hinni traustu framkvæmdastjórn sem þar átti sér stað, var að þakka vestrænum sjónarmiðum þann ávinning sem hefur verið að nást í gjörbreyttri stöðu í afvopnunarmálum. Ef hann kynnir sér ummæli forustumanna Bandaríkjanna á síðustu vikum vegna hinnar nýju ákvörðunar Sovétríkjanna um stórfellda einhliða afvopnun kom sú ákvörðun þeim öllum mjög á óvart. Það var þess vegna ekki með neinum hætti afleiðing af stefnu sem ætlað var að hafa þessa afleiðingu heldur var það þvert á móti stórt nýtt einhliða afvopnunarskref sem mun hafa stórfelld áhrif á samskipti Íslands við varnarliðið ef við viljum ekki sitja einir eftir þegar Evrópa verður að afvopnast öll og ef við viljum taka höndum saman á Alþingi til að koma í veg fyrir að vígbúnaðurinn í höfunum haldi áfram. Það er stefna sem núverandi utanrrh. hefur áréttað að það verði að koma í veg fyrir slíkt og ég vona að fyrrverandi flugstöðvarbyggingarráðherra og fulltrúi kaldastríðsviðhorfanna í Sjálfstfl. fari nú að átta sig á hinum nýja veruleika.

Fyrirspyrjandi (Geir H. Haarde) Virðulegi forseti. Hæstv. fjmrh. beitir sömu vinnubrögðum í þessari umræðu og í umræðunum um skattamál og ríkisfjármál. Hann þyrlar upp moldviðri um allt annað mál en hér er til umræðu. Þetta eru sömu blekkingaraðferðirnar og við þekkjum og við höfum afhjúpað í þingsölum undanfarna daga. Það hefur ekki verið minnst orði á og er alls ekki til umræðu yfirlýsing Gorbatsjovs um fækkun í herafla Sovétríkjanna. Henni hljóta allir menn að fagna, en hún er bara ekki hér til umræðu. Ég hlýt að túlka viðbrögð hæstv. fjmrh. við upplýsingum utanrrh. sem óbein mótmæli við því sem utanrrh. hafði fram að færa og ég leyfi mér að fagna og taka undir. Það er ekki hægt að skilja þetta öðruvísi en að fjmrh. sé með þessum óbeina hætti að mótmæla stefnu síns eigins utanrrh. Við slíku heimilisböli er ekkert að segja. Við sem ekki eigum aðild að þessu stjórnarsamstarfi getum ekkert við því sagt, en það er allt í lagi fyrir almenning í landinu að fá vitneskju um það.

Utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson) Virðulegi forseti. Þótt stefna í utanríkismálum sé ekki hér á dagskrá hefur verið að henni vikið óbeint og það gefur mér sérstakt tilefni til að taka af allan vafa um að á nýlegum ráðherrafundi Atlantshafsbandalagsins í Brussel, 8. des. sl., var því einróma yfir lýst af hálfu ráðherra Atlantshafsríkjanna sextán að þeir fögnuðu eindregið einhliða ákvörðun Gorbatsjovs aðalritara um fækkun í venjulegum vopnabúnaði og herafla í Austur-Evrópu. En á þessum fundi var til umræðu tillögugerð, sem unnið hefur verið að sl. hálft ár og verður grundvöllur að afvopnunarviðræðum af hálfu vesturveldanna í Vín á næsta ári, þar sem af hálfu Atlantshafsbandalagsins var gengið mun lengra í afvopnunarátt. Tillögurnar voru ítarlegar, en þær miðuðu að þeirri grundvallarreglu að ekkert eitt ríki á meginlandi Evrópu hefði yfir að ráða mannafla undir vopnum eða venjulegum vopnum sem gæti verið meiri en teldist eðlilegt vegna eðlilegra varnarsjónarmiða. Í annan stað að ekkert ríki hefði herafla í landi annars ríkis sem væri umfram það sem skilgreina mætti vegna varnarsamstarfs og eftirlits. Þetta hefði t.d. falið í sér að ekkert ríki hefði yfir að ráða meira en 12 þúsund skriðdrekum á meginlandi Evrópu. Þar með hefði þeirri grundvallarreglu verið komið á að ekkert ríki hefði yfir að ráða venjulegum vopnabúnaði sem túlka mætti að væri fullbúinn til hernaðarlegrar árásar eða til leifturstríðs að óvörum. Það var rætt að ef þessar tillögur næðu fram að ganga væri þar með kannski stiginn stærsti áfanginn í afvopnunarmálum á meginlandi Evrópu frá stríðslokum og hefði bein tengsl við spurningarnar um tilvist skammdrægra kjarnavopna sem Atlantshafsbandalagið hefur því aðeins sett upp að hernaðaryfirburðir Sovétríkjanna og Varsjárbandalagsríkjanna á sviði venjulegra vopna hafi verið gífurlegir. Að gefnu tilefni vil ég taka það fram að þótt fram hafi komið í mínu svari að Ísland yrði að sjálfsögðu aðili að Atlantshafsbandalaginu og mun gegna þar öllum skyldum sínum hefur Atlantshafsbandalagið nú með þessum tillögum stigið mjög stórt skref fram á við í afvopnunarmálum, jafnframt fagnað frumkvæði Gorbatsjovs. Og við skulum sameiginlega láta í ljós þá von að á grundvelli þessara tillagna muni árið 1989 vonandi reynast það ár sem skiptir sköpum í afvopnunarmálum og yrði þá punkturinn aftan við allt tal um kalda stríð frá fyrri tíð.

Matthías Á. Mathiesen Virðulegi forseti. Ég efast ekki um friðarvilja virðulegs forseta, en af því að hæstv. fjmrh. vék að flugstöðvarmálinu vildi ég aðeins mega lýsa yfir ánægju minni hvernig þar er öllu fram haldið eins og gert hafði verið ráð fyrir. Teknir við núv. hæstv. utanrrh. með hæstv. fjmrh. í ríkissjóði.

Landbúnaðarráðherra (Steingrímur J. Sigfússon) Hæstv. forseti. Örstutt athugasemd, ég held að það eigi erindi inn í þessa umræðu, um tiltekna setningu í stjórnarsáttmálanum sem lýtur að endurmati og samskiptum við varnarliðið svonefnt --- herinn eins og ég kalla það. Sú setning vísar fyrst og fremst til þess að það skuli ekki vera frosið ástand í þessum samskiptum. Þau geti verið til endurskoðunar og endurmats á hverjum tíma. Eitt af því sem er að gerast úti í hinum stóra heimi og er ágætt að uppfræða tiltekna hv. þm. um er að verulegur skriður er að komast á þá kröfu að þjóðir heimsins leggi niður allar herstöðvar á erlendri grund þannig að ekkert ríki hafi herstöð eða haldi úti her í annars landi. M.a. með þessa hreyfingu í huga, þá miklu hreyfingu sem er að komast á þetta stóra mál, er hollt að menn lesi þetta ákvæði stjórnarsáttmálans.

Eyjólfur Konráð Jónsson Hæstv. forseti. Þetta er orðin æðiathyglisverð umræða. Hæstv. fjmrh. kallar, og þó ekki beint heldur undir rós og í gegnum Albaníu eins og það heitir, hæstv. utanrrh. kaldastríðsmann og hann flytji kaldastríðsræðu hér. Ég er sammála hverju einasta orði sem hæstv. utanrrh. hér hefur sagt og ég er þá kaldastríðsmaður eins og hann. En ég held að menn, sem eru að kalla okkur slíkt sem viljum sinna skyldum okkar við okkar samstarfsmenn í Atlantshafsbandalaginu og halda áfram þeirri stefnu sem Íslendingar hafa góðu heilli fylgt um áratugi, ættu að líta sér svolítið nær. Og að fara að tala um það núna að það sé bara Gorbatsjof sem sé að koma á friði í heiminum. Auðvitað vitum við öll hér inni að það er varnarmáttur vestursins sem hefur hindrað útþenslustefnu Rússa. Þetta liggur alveg á borðinu. Þetta skilur öll íslenska þjóðin. Ég vek athygli á því að ráðherra sem ekki var spurður í fsp. talaði a.m.k. í fimm mínútur áðan, þ.e. hæstv. fjmrh. Ég held að reglan um hvað menn megi tala lengi gildi einungis um þann ráðherra sem spurður er og þess vegna vona ég að mér leyfist að segja kannski tvö þrjú orð í viðbót. Það liggur fyrir að Alþb. er andvígt þeirri stefnu sem Ísland fylgir og það er alveg rétt hjá hæstv. samgrh. að það var loðið orðalag í stjórnarsáttmálanum, en þó að ég sé innilega ósammála mörgu í efnahagskenningum hæstv. utanrrh. og ríkisstjórnarinnar allrar lýsi ég því hér og nú yfir að ég gleðst mjög yfir staðfestu hans í utanríkismálum sem kom fram í tveim ræðum hans. Það er kannski eina ástæðan til þess að ég hef einhvern vilja til að styðja þennan hæstv. ráðherra núna vegna þess að allt það sem hann hefur sagt í efnahags- og skattamálum hefur reynst rangt og það á þjóðin eftir að sjá. En ég fagna því að hann er mjög eindreginn í því sem mestu máli skiptir auðvitað, öryggi og varnir Íslands.

Gleymdu ekki Rockall-málinu.

Nei, hann skilur það held ég og ætlar að beita sér í því og meira að segja hæstv. forsrh. sjálfur tók málið upp við Margréti Thatcher í mjög góðri samvinnu við mig og eftir umræður við mig og hæstv. utanrrh. núverandi. Í utanríkismálunum eru þeir ekki svo slæmir. Þeir eru ekki svo slæmir í utanríkismálunum. Það er hins vegar hv. friðarpostuli og fjmrh. sem er núna að friða Ísland af því að hann getur ekki lengur friðað heiminn. Og hann er alkunnur af því að vera alls staðar friðarins engill, bæði í sínum flokki og annars staðar.

Kristinn Pétursson Hæstv. forseti. Mig langar til að segja að ef það er kaldastríðsviðhorf að vilja viðhalda mestu mannréttindum á vesturlöndum og bestu lífskjörum í heimi get ég alveg fallist á að vera kaldastríðsmaður ef hæstv. fjmrh. vill endilega nota svoleiðis orð um fólk sem vill viðhalda mestu mannréttindum í heimi og bestu lífskjörum í heimi. Ég held að eitt af grundvallaratriðum okkar sé líka að bera virðingu fyrir skoðunum náungans. Það er eitt af grundvallaratriðum vestrænna siðaðra ríkja. Auðvitað fagna allir friðelskandi menn þeirri afvopnunarstefnu sem leiðtoginn fyrir austan járntjald hefur tekið. Það fagna því allir. Allur heimurinn fagnar því. Og ég verð að segja það varðandi stefnu hæstv. utanrrh. að mér finnst hann hafa staðið sig vel í sínu starfi og mér mundi finnast hæstv. fjmrh. trúverðugri boðberi friðarins ef hann notaði ekki alveg jafnhrokafullan málflutning á hendur náunganum og hann gerir stundum.

Forseti (Guðrún Helgadóttir) Hv. alþm. og starfsmenn Alþingis eru nú að ljúka annasömum þingtíma og eru vel að jólaleyfi komnir eftir stranga vinnu síðustu dægur. Hv. alþm. fá nú tækifæri til að dveljast með fjölskyldum sínum milli jóla og nýárs og starfslið á vonandi rólegri tíð á meðan. Gert er ráð fyrir að þing komi saman hinn 4. jan. nk. og starfi í nokkra daga við nauðsynleg úrlausnarefni. Á þessum síðasta fundi fyrir jól vil ég nota tækifærið til að þakka hv. alþm. gott og heiðarlegt samstarf og starfsliði Alþingis fyrir alla aðstoð það sem af er þessu þingi. Ég flyt hæstv. ráðherrum öllum, alþingismönnum og starfsliði Alþingis óskir um góð og gleðileg jól. Ég óska utanbæjarmönnum góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu og bið fyrir kveðjur til fjölskyldna þeirra. Ég vænti þess að við hittumst öll heil á næsta ári.

Ólafur G. Einarsson Í nafni okkar alþm. þakka ég hæstv. forseta góð orð og hlýjar óskir í okkar garð og fjölskyldna okkar. Ég þakka hæstv. forseta góða og röggsama fundarstjórn á þessu þingi. Ég óska forseta og fjölskyldu hennar gleðilegra jóla og vonast til að við hittum hana hressa á nýju ári. Ég bið hv. alþm. að taka undir þessar óskir mínar með því að rísa úr sætum. -- 
            

Forseti (Guðrún Helgadóttir) Ég þakka hv. 2. þm. Reykn. góð og hlý orð í minn garð og fjölskyldu minnar og ég ítreka óskir mínar til þingheims alls um góð og gleðileg jól.