Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Þetta frv. er eitt af bráðabirgðalögunum, sem liggja fyrir þinginu, og er hér með leitað á því staðfestingar. Nefndin hefir athugað frv. og er á einu máli um það, að rétt hafi verið að gefa lögin út og nauðsyn sé á því að þau standi framvegis. Þó hafa tveir nefndarmanna áskilið sér rétt til þess að bera fram brtt. við 3. umr. til viðauka.



Mér hefir verið sagt það, að hæstv. forseti Sþ. hafi sett mig ásamt ýmsum fleiri í þingvíti í gærdag. Mér kom þetta dálítið spanskt fyrir, þar sem ég hafði farið sem form. landbn. hér ásamt 6 öðrum á fund í Fornahvammi, til þess að ræða um það, hvernig koma mætti í veg fyrir, að bændur flosnuðu upp vegna fjárpestarinnar. Ég fór með leyfi forseta deildarinnar, og þar sem hæstv. forseti Sþ. lét þess síðast getið, er ég var þar á fundi, að næsti fundur yrði boðaður með dagskrá, taldi ég mér óhætt að fara, þar sem engin dagskrá var komin um kvöldið. Ég vil nota tilefnið til að óska þess, að dagskrám Sþ. verði ekki framvegis útbýtt á 11. stundu, eins og nú var gert og áður hefir tíðkazt. Ég kveinka mér ekkert við því að borga þingsekt, en ég kann því illa, að farið sé svona aftan að manni.

Jón Baldvinsson Hv. þm. er hér á röngum vettvangi, því að það er í Sþ., sem umr. eiga að fara fram um þetta, ef þær teljast nauðsynlegar, en ekki hér í deildinni. Ég mun því fáu svara hv. þm. í þetta sinn. Ef hv. þm. hefði viljað vera varkár, þá hefði hann getað annaðhvort spurt skrifstofu Alþ. eða þá hitt, sem hefði verið réttast, að hann hefði beðið forseta þessarar d. að sækja um leyfi fyrir sig. Annars er þetta ekki vettvangur til að ræða þetta mál á. - Ég sé, að einn hv. þm. hefir kvatt sér hljóðs, og þykist ég vita, að hann muni ætla að tala um þetta sama. Ég skal ekki lengja þessar umr. Af því að ég þykist vita, hvað hv. þm. muni ætla að segja, þá getur þetta einnig verið svar við því, sem hann kann að segja.

Forseti (EÁrna) : Ég vil geta þess, að þeir 2 hv. þm., sem fjarverandi voru af þingi í gær hér úr d., höfðu báðir mitt leyfi til fjarveru.



Ég hélt það hefði verið óþarfi fyrir hv. 10. landsk. að fara að beina skeytum til mín áður en ég fór að tala. Hv. þm. sýndi greinilega vilja sinn til bænda, þar sem hann fór að tala um hið hörmulega ástand, sem nú ríkir í landbúnaðinum, með hinu mesta háði og spotti. Hann var að tala um, að mér væri þungt orðið um andardrátt. Það er satt, að ég hefi kvefazt á ferðalaginu, en litla ástæðu sá ég ná satt að segja til að draga það inn í umr. hér á Alþ., en forseti Sþ. virðist vera á annari skoðun. Annars get ég verið hv. 1. þm. N.-M alveg sammála um það, sem hann sagði um málið. Mér var ekki kunnugt um, að neinn fundur hefði verið boðaður í Sþ. A. m. k. var dagskráin ekki borin út. Ég segi fyrir mitt leyti, að ég skal gjarnan borga þessar 15 kr., en ég vil ekki borga þær sem sekt. Ég vil beina því til forseta þessarar d., að hann sjái svo um í framtíðinni, að þegar þm. biðja um leyfi, þá þurfi þeir ekki að fara að leita uppi forseta Sþ. einhversstaðar úti um bæ til þess að verða ekki settir í þingvíti. Ég kann því illa, að þm., sem búnir eru að fá leyfi hjá forseta sinnar deildar til að fara úr bænum, í þeim tilgangi að vinna að jafnnauðsynlegum málum og þessu, séu samt sem áður víttir.



Ég þakka forseta fyrir þær upplýsingar, að það væri venja að biðja deildarforseta um leyfi. Það er þetta, sem við höfum gert. Því, sem hann var að beina skeytum til mín persónulega, skal ég ekki svara; ég svara aldrei þessháttar skeytum. En ég skal benda hv. þm. á það, að þessi fundur var ekki haldinn af okkur þm., heldur oddvita hreppa úr 6 sýslum þarna á hinu svokallaða sýkta svæði. Fundurinn hafði verið boðaður í heyranda hljóði og átti að vera fyrir alla þá, sem áhuga hefðu á því máli, sem þar var til umr. Þangað fóru svo allir þm. úr landbn. þingsins, nema einn úr Nd. og einn úr Ed., hvort sem það hefir nú verið af áhugaleysi, að þessir menn fóru ekki á fundinn, eða af öðrum ástæðum, það skal ég ekki segja.

Jón Baldvinsson Hv. þm., sem talað hafa, láta svo sem þeir hafi verið settir í þingvíti.

Ég sagði, að mér hefði verið tjáð það

. Nú er þetta ekki svo. Það var að vísu tekið fram í gerðabókinni, að þessir hv. þm. hefðu verið fjarverandi og ekki haft leyfi forseta.

Þeir höfðu forsetaleyfi

. Mér skildist á hv. 1. þm. N.-M, að hann hafi farið á þennan fund án þess að vera sérstaklega til þess kvaddur. Hann hefir því farið þessa ferð af einskærum áhuga fyrir málinu. Það er ljóst, að hann hefir haft meiri áhuga fyrir að sækja þennan fund en að vera á fundum Alþ., svo sem þingsköp mæla fyrir. Hv. 6. landsk. var töluvert þungur út af þessu máli. Hann vildi láta líta svo út sem væri verið að hafa það vandræðaástand, sem nú ríkir í þessum sveitum, í fíflskaparmálum. Ég hefi aldrei minnzt á slíkt, en hitt talaði ég, að et þm. þyrftu að fara frá til að gegna alvarlegum störfum, þá færu þeir þar um eftir þingsköpum. sem þeir hafa gengizt undir, og fá til þess nauðsynleg leyfi. Hv. 6. landsk. var að beina því til mín, að ég mundi ekki hafa sérstaklega mikinn áhuga fyrir málum sveitanna. Ég veit ekki, hvort hann hefir á þeim tíma, sem hann hefir átt sæti á þingi, borið fram fleiri mál til sigurs, landbúnaðinum til góða, heldur en ég hefi gert á sama tíma. Ég hugsa, að ef athugað væri, þá mundi það koma í ljós, að ég hefi ekki síður en hann litið á hag bændanna. Og ég hefi talið það sjálfsagt, að ríkissjóður hlypi undir bagga og legði fram stórfé til þess að reyna að hefta útbreiðslu þessarar skæðu veiki, jafnvel þó að ég hafi ekki haft trú á, að allt það, sem gert hefir verið, komi að gagni. Og ég skal taka það fram alveg sérstaklega, að ég ætla, að ég hafi verið einn allra þm., sem benti á þá smitunarhættu, sem gæti stafað af innflutningi á karakúlfé. Nú skildist mér allir vera á einu máli um það, að ég muni hafa haft rétt fyrir mér í þessu.

Forseti (EÁrna): Ég vil benda hv. þm. á, að þó að gerð hafi verið aths. út af fjarveru nokkurra þm., liggur ekki fyrir að ræða hér um fjárpestina.



Ég skal ekki lengja umr. Það er aðeins eitt, sem ég vildi fá fram, og það er, hvernig við eigum að haga okkur, ef við þurfum að fá leyfi til að fara úr bænum; hvort við þurfum að hringja upp forseta Sþ. áður en við förum. Viðvíkjandi því, sem hv. 10. landsk. sagði um væntanlega afstöðu sína til fjárpestarmálsins, skal ég taka það fram, að ég er mjög ánægður yfir þeim ummælum. Nú er bara eftir að sjá, hvernig efndir hans verða. „Nú skal reynt, hvort kristnum kann kalíf orð að halda“.



Það eru aðeins nokkur orð til hv. 6. landsk. Mér þykir leitt að þurfa að vera að margsvara honum þessu sína. Hv. þm. virðist alls ekki hafa haft hugmynd um það, þegar hann fór úr bænum, að til væri nokkuð það, sem héti Sþ. Þykir mér þetta kynlegt, þar sem hann hefir átt sæti á þingi í þó þetta mörg ár. En ég vil fræða hann á því, að það er til nokkuð, sem heitir Sþ., og það kemur stundum fyrir, að haldnir eru þar fundir. Ég skal benda hv, þm. á það, að þegar hann biður forseta sinnar d. um leyfi til fjarveru, þá ætti það að vera nægilegt fyrir hann að geta þess við hann um leið, að ef til kæmi, að fundur yrði í Sþ., þá tilkynnti forseti í fjarveru viðkomandi þm. til forseta Sþ. - Þá þykist ég hafa frætt hv. þm. um það, hvernig þeir eiga að haga sér, ef þeir þurfa að fá fararleyfl. Hv. þm. hefir ekki verið settur í þingvíti, heldur hefir aðeins verið etið um það, að hann hafi verið fjarverandi. Ég vænti þess svo, að næst þegar hv. 6. landsk. þarf að bregða sér úr bænum, þá þurfi honum ekki að verða nein skyssa á í þessu.



Þetta er einfalt mál, og þarf ég því lítið um það að segja fram yfir það, sem í grg. stendur. Frv. fer fram á þá breyt. á 8. gr. laganna, að ríkissjóður greiði það, sem á vantar fulla greiðslu kostnaðar, ef styrkþegi er þess rigi umkominn, í stað framfærslusveitar. Ég vil geta þess um leið, að prentvilla er í grg., ¼ í stað 1/5. Þessi breyt. er nauðsynleg bæði vegna bæjar- og sveitarfélaga og sjúklinganna sjálfra. Margir sjúklingar líta á þetta sem sveitarstyrk, enda þótt ákveðið sé í lögum, að hann skuli ekki teljast það, og mörgum þeirra, sérstaklega berklasjúklingum, fellur svo þungt að þiggja hann, að dæmi eru til þess, að menn hafa neitað að fara á hæli af þeim ástæðum. Slíkt getur haft mjög spillandi áhrif á heilsu þeirra, enda hafa komið fram kröfur frá sjúklingum um þessa breytingu. Auk þessa er almennt viðurkennt, að nauðsynlegt sé að hlaupa undir bagga með fátækum sveitarfélögum, og þar sem þetta tvennt fer saman, ætti að mega vænta þess, að málið ætti fylgi að fagna hér á þinginu. Í fyrra báru tveir sjálfstæðismenn fram till. um það, að þetta umrædda ákvæði laganna félli niður að því er snerti berklaveika menn. Sú upphæð, sem hér er um að ræða, myndi nema 200000 kr., en jafnframt yrði sömu byrði létt af sveitarfélögunum. Auk þess má búast við því, að sjúklingarnir eða aðstandendur þeirra geti greitt eitthvað sjálfir. Kommfl. mun síðar bera fram ýmsar till. til tekjuöflunar fyrir ríkissjóð, þar á meðal til að mæta þessum útgjöldum.



Það er nú svo komið, að ég sé, að ég á eftir að binda bagga mína með kommúnistum í þessu máli. Hv. 1. landsk. hefir tekið upp frv. okkar hv. fyrrv. þm. N.-Ísf. frá því í fyrra, þótt hann gangi að vísu nokkru lengra en við gerðum. Ég vona þó, að þetta mál geti lagazt svo í meðförunum, að við getum orðið sammála um það. Mér finnst að vísu, að við höfum gengið nógu langt í fyrra, en ég vænti þess, að hv. 1. landsk. komi mér nú til hjálpar í stað hv. fyrrv. þm. N.-Ísf.