Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Að lokinni guðsþjónustu gengu þingmenn aftur til alþingishússins, fundarsals neðri deildar. Þessir þingmenn voru til þings komnir: 1. Árni Jónsson, 9. landsk. þm. 2. Ásgeir Ásgeirsson, þm. V.-Ísf. 3. Bergur Jónsson, þm. Barð. 4. Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 5. Bjarni Ásgeirsson, þm. Mýr. 6. Bjarni Bjarnason, 2. þm. Árn. 7. Bjarni Snæbjörnsson, þm. Hafnf. 8. Brynjólfur Bjarnason, 1. landsk. þm. 9. Einar Árnason, 2. þm. Eyf. 10. Einar Olgeirsson, 4. þm. Reykv. 11. Eiríkur Einarsson, 8. landsk. þm. 12. Emil Jónsson, 6. landsk. þm. 13. Eysteinn Jónsson, 1. þm. S.-M. 14. Finnur Jónsson, þm. Ísaf. 15. Garðar Þorsteinsson, 7. landsk. þm. 16. Gísli Guðmundsson, þm. N.-Þ. 17. Gísli Sveinsson, þm. V.-Sk. 18. Haraldur Guðmundsson, þm. Seyðf. 19. Helgi Jónasson, 2. þm. Rang. 20. Hermann Jónasson, þm. Str. 21. Héðinn Valdimarsson, 3. þm. Reykv. 22. Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M. 23. Jakob Möller, 2. þm. Reykv. 24. Jóhann Jósefsson, þm. Vestm. 25. Jóhann G. Möller, 6. þm. Reykv. 26. Jón Pálmason, þm. A.-Húnv. 27. Jónas Jónsson, þm. S.- Þ. 28. Jörundur Brynjólfsson, 1. þm. Árn. 29. Magnús Gíslason, 11. landsk. þm. 30. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 31. Ólafur Thors, þm. G.-K. 32. Páll Hermannsson, 2. þm. N.-M. 33. Páll Zóphóníasson, 1. þm. N.- M. 34. Pálmi Hannesson, 1. þm. Skagf. 35. Pétur Ottesen, þm. Borgf. 36. Sigurður E. Hlíðar, þm. Ak. 37. Sigurður Kristjánsson, 5. þm. Reykv. 38. Sigurjón Á. Ólafsson, 2. landsk. þm. 39. Skúli Guðmundsson, þm. V.- Húnv. 40. Stefán Stefánsson, 3. landsk. þm. 41. Steingrímur Steinþórsson, 2. þm. Skagf. 42. Sveinbjörn Högnason, 1. þm. Rang. 43. Vilmundur Jónsson, þm. N.-Ísf. 44. Þorsteinn Briem, þm. Dal. 45. Þorsteinn Þorsteinsson, 5. landsk. þm. Voru framantaldir þingmenn allir á fundi, nema 8. landsk. þm., þm. G.- K. og báðir þm. N.- M., sem boðað höfðu veikindaforföll. En ókomnir voru til þings: 1. Erlendur Þorsteinsson, 10. landsk. þm. 2. Ísleifur Högnason, 4. landsk. þm. 3. Jón Ívarsson, þm. A.-Sk. 4. Thor Thors, þm. Snæf. Þá er þingmenn höfðu skipað sér til sætis, stóð upp forsætisráðherra, Hermann Jónasson, og las upp opið bréf ráðuneytis Íslands, handhafa konungsvalds, svo hljóðandi: „Ráðuneyti Íslands, handhafi konungsvalds, Gerir kunnugt: Að það samkvæmt stjórnarskrá konungsríkisins Íslands 18. maí 1920 hefur ákveðið, að Alþingi komi saman til reglulegs fundar laugardaginn 15. febrúar 1941. Um leið og þetta er birt, er öllum þeim, sem setu eiga á Alþingi, boðið að koma nefndan dag til Reykjavíkur, og verður þá Alþingi sett, eftir að guðsþjónusta hefur farið fram í dómkirkjunni. Gert í Reykjavík, 3. febrúar 1941. Hermann Jónasson Eysteinn Jónsson Jakob Möller Ólafur Thors Stefán Jóh. Stefánsson Hermann Jónasson. Opið bréf, er stefnir saman Alþingi til reglulegs fundar laugardaginn 15. febrúar 1941.“ Síðan las forsætisráðherra bréf ráðuneytis Íslands, handhafa konungsvalds, svo hljóðandi : „Ráðuneyti Íslands, handhafi konungsvalds, Gerir kunnugt : Að það veitir hér með forsætisráðherra, Hermanni Jónassyni, umboð til þess í nafni ráðuneytisins að setja Alþingi, er koma á saman til reglulegs fundar laugardaginn 15. febrúar 1941. Gert í Reykjavík, 3. febrúar 1941. Hermann Jónasson Eysteinn Jónsson Jakob Möller Ólafur Thors Stefán Jóh. Stefánsson Hermann Jónasson. Bréf ráðuneytis Íslands, handhafa konungsvalds, um setningu Alþingis.“ Forsætisráðherra kvaddi nú elzta þingmanninn, Ingvar Pálmason, 2. þm. S.- M., til þess að stýra fundi, þar til er kosinn væri forseti sameinaðs þings. Aldursforseti gekk þá til forsetastóls og tók við fundarstjórn.

Aldursforseti (IngP) : Frá því er síðasta þingi sleit hefur fallið frá úr þingmannahópnum merkur maður á bezta aldri, Pétur Halldórsson, borgarstjóri í Reykjavík. Hann andaðist 26. nóvember f. á. eftir þunga og langa legu. Vil ég, áður en Alþingi tekur til starfa að þessu sinni, minnast þessa þingbróður vors nokkrum orðum. Pétur Halldórsson fæddist í Reykjavík 26. apríl 1887, sonur Halldórs bankaféhirðis Jónssonar og konu hans, Kristjönu Pétursdóttur, organleikara Guðjohnsens. Hann lauk stúdentsprófi í lærða skólanum í Reykjavík 1907 og ári síðar heimspekiprófi við Kaupmannahafnarháskóla, en hvarf síðan frá frekara námi og fluttist heim, keypti 1. janúar 1909 Bókaverzlun Sigfúsar Eymundssonar og rak þá verzlun til dauðadags, þótt sonur hans stjórnaði henni hin síðustu árin. Þótt Pétur Halldórsson muni verið hafa að eðlisfari maður óframgjarn, hóglátur og friðsamur, kom snemma í ljós áhugi hans á almennum málum, skoðanafesta og einbeitni, samfara ljúflyndi og lipurð í framkomu, og hlóðust því brátt á hann ýmis vandasöm störf og ábyrgðarmikil. Ekki mun hann þó sjálfur hafa leitað á um þá hluti, heldur einatt látið undan fortölum og áeggjan samverkamanna, sem til hans báru jafnan mikið traust. Í góðtemplararegluna gekk hann þegar á barnsaldri, var félagi hennar upp frá því og einn hinna helztu forvígismanna í bindindismálunum. Hann var æðsti maður reglunnar hér á landi (stórtemplar) í 5 ár samfleytt, 1917–1922. Í bæjarstjórn Reykjavíkur var hann kosinn 1920 og átti þar sæti æ síðan, var forseti bæjarstjórnar í mörg ár, bæjarráðsmaður frá 1932, en borgarstjóri frá 1935, eftir fráfall Jóns Þorlákssonar. Þingmaður Reykvíkinga var hann frá 1933, kosinn fyrst aukakosningu 22. október 1932. Auk þeirra starfa, sem hér hafa verið talin, má nefna það, að Pétur Halldórsson átti um langt skeið sæti í skólanefnd og sóknarnefnd í Reykjavík. Hann var og einn forgöngumanna að stofnun gagnfræðaskóla Reykvíkinga 1928 og formaður skólanefndar hans alla tíð. Í mörg ár hafði hann og verið formaður íslenzka bóksalafélagsins. - Bækling ritaði hann og gaf út árið 1925: „Góðæri og gengismál. Hugleiðingar stýfingarmanns“. - Af málum þeim, sem hann beittist fyrir í bæjarstjórn og á Alþingi, má einkum nefna hitaveitumálið. Á því máli hafði hann einlæga trú og lagði fram mikið starf því til framgangs, þótt óvænt örlög hafi svo til hagað, að honum auðnaðist ekki að sjá því að fullu borgið. Pétur Halldórsson átti mikinn þátt í að glæða tónlistarlíf bæjarins. Sjálfur var hann afburðagóður söngmaður og smekkvís að sama skapi. Þótt sumir telji Pétur Halldórsson hafa verið um of íhaldssaman og fastheldinn við forna háttu, einkum á sviði fjármála og félagsmála, leikur það ekki á tveim tungum, að hann hafi verið maður stefnufastur, heill og hreinskiptinn, og ekki hvikað frá því, er hann taldi rétt vera í hverju máli. Og um hitt eru allir sammála, þeir er af honum höfðu kynni, að hann hafi verið mannkostamaður, hjálpfús og greiðvikinn, prúðmenni í allri framgöngu, ljúfur og mannþýður, enda átti hann óvenjulegum vinsældum að fagna, einnig meðal andstæðinga. Ég vil biðja háttv. þingmenn að votta minningu þessa látna alþingismanns virðingu sína með því að rísa úr sætum sínum.