arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það var að morgni þessa dags, sem samgmn. hafði þetta frv. til meðferðar og gat skilað nál., sem er á þskj. 900. Annars þætti mér hlýða, að hæstv. flugmrh. væri hér viðstaddur og legði blessun sína á það, sem þegar hefur verið gert. Að öðru leyti er þetta mikils vert mál, og mun ég geta þess hér að nokkru. Eins og ég gat um, féllst samgmn. Nd. á, að frv. nál fram að ganga. Einn nm., hv. 2. þm. S–M., taldi ekki nauðsyn að skila sérstöku áliti, enda þótt hann áskildi sér rétt til að hafa óbundnar hendur um afgreiðslu málsins. Nú hefur flogið fyrir, að hv. þm. ætli að koma með brtt. við frv., en ég veit ekki, hvort hv. þm. óskar, að þær brtt. nál þessari umr. eða hvort hann sættir sig við, að þær komi fram við 3. umr., og mun hann segja til um það. Þetta mál er að allra dómi mikils vert mál, og sérstaklega er fyrir okkur Íslendinga áríðandi, að um það verði settar einhverjar reglur. Þó að langur tími sé síðan sett voru fyrstu lagaákvæðin um flug hér á landi, þá er málið enn þá svo mjög á þróunarstigi og jafnvel byrjunarstigi, að eðlilegt er, að frá ári til árs séu gerðar breytingar og settir lagastafir, sem snerta það. Nú hefur ríkisstj. ákveðið að setja nýjar reglur um þetta efni, og hefur þetta frv. nánari ákvæði um stjórn flugmálanna, og er það tímabundið, svo langt sem sjá má þörf þess. Það er eðlilegt, að þessum málum sé hnikað til og nánari og gagngerð ákvæði séu sett, bæði um stjórn og meðferð þeirra. Þetta fer nú að verða okkar framtíðarsamgöngutæki á vissan hátt, bæði yfir láð og lög, og er nú að verða kjörorð tímanna, og þarf því vel til þessara mála að vanda. Ég tel, að hér hafi tekizt vel um breyt. á frv., og hefur Ed. fallizt á þetta. Breyt. er fólgin í því, að í flugráð skal kjósa 3 af 5 meðlimum með hlutfallskosningu, og má vera, að slíkt sé eðlilegt. En í frv. ríkisstj. var ætlazt til, að sá ráðh., sem færi með flugmál, skipaði þessa meðlimi, en nú á hann að skipa tvo menn, sem sérþekkingu hafa á flugmálum. Annar þeirra er ráðinn til átta ára í senn, og gefur það festu um meðferð þessara mála. Einnig var sett inn bráðabirgðaákvæði, hvenær flugráðsmenn hafi endað sitt fjögurra ára tímabil. Eins og ég gat um í upphafi, þá mælir n. með því, að frv. nál fram að ganga að undanteknum einum nm., sem gerir sjálfsagt grein fyrir sínu áliti.



Herra forseti. Ég vildi leyfa mér að þakka hv. n. fyrir fljóta og góða afgreiðslu þessa máls. Ég vildi svo skjóta því til þess hv. þm., sem sérstöðu hefur um málið, hvort ekki væri hægt að láta bíða til 3. umr. að koma með brtt. við frv.



Herra forseti. Eins og tekið hefur verið fram, þá hef ég ekki getað orðið sammála um afgreiðslu þessa máls. Ég lít svo á, að þær breyt., sem í frv. felast, séu sízt til bóta, og mun ég því ekki fylgja því. En ég hef lagt fram brtt. við frv., og eru þær mjög á sömu leið og þær brtt., sem fram komu í Ed. Ég skal taka það fram, að ég get sætt mig við, að brtt. mínar komi ekki fram fyrr en við 3. umr. Það er svo ekki ástæða til að ræða þetta frekar, vegna þess að ekki er búið að útbýta þskj. vegna hraða málsins, og mun ég geta fellt mig við, að frv. gangi nú til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Finnur Jónsson) : Herra forseti. Þetta frv. var upphaflega undirbúið af mþn. og lagt hér fram árið 1946. Í vetur var það lagt fyrir Ed. sem stjfrv. og hefur fengið þar athuganir og gerðar á því breyt. Sjútvn. þessarar d. hefur athugað þær breyt., og telur n. að ein breytingin sé ekki til bóta, og þrátt fyrir nál. á þskj. 947 mun hún leggja fram brtt. við 3. umr. Sú brtt. er um það, að í 8. gr. bætist. að skipaskoðunarstjóri geti verið eitt af þrennu, skipaverkfræðingur, vélfræðingur og siglingafræðingur. Hv. 5. þm. Reykv. hafði gert fyrirvara, en ég hygg. að hans fyrirvara sé fullnægt með þessari brtt.



Herra forseti. Allshn. hefur athugað þetta frv., og ég vil leyfa mér að lýsa því yfir í fjarveru hv. 7. þm. Reykv., sem hefur fjarvistarleyfi, að n. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JPálm) : Mér hefur í dag borizt bréf frá hæstv. forseta Nd., er hljóðar svo: „Reykjavík 22. maí 1947. Jón Sigurðsson, hv. 2. þm. Skagf., hefur í dag ritað mér á þessa leið : „Þar sem ég vegna annríkis heima fyrir, m. a. vegna opinberra starfa, verð fjarverandi næstu vikur, óska ég eftir, með skírskotun til 144. gr. l. nr. 80 1942, um kosningar til Alþingis, að varamaður minn, Pétur Hannesson bankaritari, taki sæti mitt á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Forseti neðri deildar. Garðar Þorsteinsson.“ Hv. kjörbréfanefnd hefur fengið umrætt kjörbréf til athugunar, og mun hv. frsm. nefndarinnar gera grein fyrir niðurstöðu hennar.

Frsm. (Þorsteinn Þorsteinsson) : Kjörbréfanefnd hefur rannsakað kjörbréf Péturs Hannessonar og finnur ekkert við það að athuga. Leggur hún því til í einu hljóði, að kosningin sé tekin gild og hann taki sæti hér á Alþ. sem varaþm. 2. þm. Skagf.

Forseti (JPálm) : Hinn nýi þingmaður hefur nú undirritað drengskaparyfirlýsingu sína, og býð ég hann velkominn til starfa á Alþingi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mér kemur þetta dálítið einkennilega fyrir sjónir. Þetta mál er flutt af fjhn. Ed. Það fór í gegnum þá d., og ég hygg, að því hafi verið vísað til fjhn. þessarar hv. d. á sínum tíma. En ekki liggur fyrir neitt nál. frá henni, og vildi ég gjarnan heyra, af hvaða ástæðu það hefur ekki verið lagt fram.



Herra forseti. Fjhn. hafði lokið störfum, er þess var farið á leit, að hún afgreiddi málið frá sér. En þar sem í frv. felst aðeins leiðrétting, hygg ég, að það valdi ekki neinum truflunum, þó að það sé ekki athugað í n. í þessari hv. deild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Þetta frv. er flutt samkv. minni ósk og fer fram á, að hreppsfélögum verði veittur styrkur utan við hið almenna vatnsveitufrv. Þessu frv. var breytt þannig í Ed., að í staðinn fyrir, að það opinbera legði fram styrk til þessara framkvæmda, þá legði það fram vaxtalaust lán. Ég fyrir mitt leyti tel, að frv. nái betur tilgangi sínum, ef það er veitt sem styrkur, en ekki vaxtalaust lán. - Það líður nú að þinglokum, og ef breyt. verða á frv. í þessari hv. d., þarf það að fara aftur til Ed., en ég vildi vona, að um þetta mætti nást samkomulag, þannig að málið þyrfti ekki að daga uppi eða flækjast meira milli d., og legg til, að till. heilbr.- og félmn. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég vildi aðeins á þessu stigi málsins geta þess, að mér er það mjög mikið áhugamál, að hér á þessu þingi, áður en því er lokið, verði samþ. frv. um aðstoð við hreppsfélög í svipuðum anda og það frv. er, sem í fyrstu var lagt hér fram á Alþ. fyrir atbeina hæstv. samgmrh. Og ég skal gjarnan fallast á, að það sé vissulega bezt, að frv. sé í því formi, sem það var upphaflega, að um beinan styrk sé að ræða til vatnsveitnanna, en ekki lán á þeim grundvelli, sem hv. Ed. hefur lagt til og orðið hefur að deilumáli milli d. En fyrir mér er þetta mál þannig, að ég vil miklu heldur fá málið fram í því formi, eins og hv. Ed. hefur gengið frá því, en það dagi nú uppi á þingi, og því vildi ég leyfa mér, af því að það kom ekki ljóst fram, að spyrja hæstv. samgmrh., hvort hann telur víst, ef frv. verður nú breytt í það horf, sem það var upphaflega, að það nái þá fram að ganga, áður en þessu þingi er slitið, og skal ég þegar geta þess, að stuðningur minn við brtt. er mjög bundinn við það, hvað ráðh. segir um þetta. Ég vil heldur fylgja frv. eins og því var breytt í d. en eiga á hættu, að það dagi uppi, ef það verður enn rekið á milli deilda.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Ég get nú ekki gefið hv. 1. þm. Skagf. tryggingu fyrir því, hvað hv. Ed. kann að gera í þessu máli, en vil geta þess, að nú milli umr. hefur verið rætt um málið við fjmrh., sem var áður á því, að málið yrði afgr, í því formi, sem það nú liggur fyrir í frv. En hann hefur tjáð mér, að hann fyrir sitt leyti gæti fallizt á að breyta því í það form, sem hér er lagt til. Virðist mér þá nokkur trygging fengin, þar sem hann bæði á sæti í Ed. og er auk þess fjmrh. og hefur lofað að fylgja málinu eftir á þann hátt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GÞ) : Síðan síðasta fundi var slitið, hef ég fengið allörugga vissu fyrir því, að til d. muni ekki koma fleiri mál, og þess vegna sé ég ekki ástæðu til að halda hv. dm. hér tilbúnum til fundarstarfa, en vil hins vegar taka fram, að ef breyting kynni að verða gerð á máli í Ed., sem ætti að afgreiða sem lög, gæti orðið að setja fund á ný í fyrramálið. Ég tek því 3. málið út af dagskrá. Þetta er þá síðasti fundur í þessari deild. Ég er hér í sporum 1. forseta d., en hann er, eins og kunnugt er, fulltrúi Alþingis á þinghátíðinni í Helsingfors. Ég vil fyrir hans hönd og einnig fyrir mína þakka þm. fyrir góða samvinnu, lipurð og þolinmæði. Hvítasunnuhelgin fer nú í hönd, og ég óska öllum þm. gleðilegrar hátíðar og að þeir muni allir koma heilir heim til ástvina sinna og annarra vina. Og ég vil vona, að þm. muni á hausti komanda, þegar þingið kemur saman á ný, allir hittast endurnærðir á sál og líkama af geislum sumarsólarinnar.



Herra forseti. Ég vildi aðeins þakka forseta fyrir góða og röggsama fundarstjórn og ráðdeild í þessu starfi og biðja hann að bera fjarverandi forseta d. kveðju með þakklæti fyrir starf hans. - [Deildarmenn tóku undir með því að rísa úr sætum.)

Forseti (GÞ) : Ég þakka innilega fyrir, og mun ég skila kveðjunni. Segi ég svo fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil þakka forseta fyrir að taka þetta mál á dagskrá í lokaönnum þingsins og auk þess hæstv. dómsmrh. fyrir það, sem hann hefur látið gera í málinu, m.a. til að fá lausa þá menn, sem um ræðir í bréf til mín 21. maí. En með því að enn eru nokkrir Íslendingar, sem ekki hefur tekizt að fá frelsaða úr ánauð, auk þess sem till. fer fram á að safna fullkomnum skýrslum um mál þessara manna, þá óska ég eftir, að till. komi til atkv., þó að hún hafi ekki verið afgr. frá n., nema því aðeins að hæstv. utanrrh. sjái sér fært að lýsa því hér yfir á Alþ., að hann muni láta framkvæma málið eins og till. gerir ráð fyrir, þá mun það að sjálfsögðu nægja á þessu stigi málsins.



Í fullu trausti þess, að ráðh. uppfylli það, sem hann lýsti yfir, sætti ég mig við þessa afgreiðslu málsins, þangað til þingið kemur saman í haust.



Ég vil að gefnu tilefni lýsa yfir því, að ég mun gera það, sem í mínu valdi stendur, til að gæta hagsmuna þeirra manna, sem hér eiga í hlut, og eftir því sem ég tel hagsmunum íslenzku þjóðarheildarinnar samræmanlegt. Það hefur nú þegar verið safnað skýrslum um þá menn, sem hér eiga hlut að máli, af utanrrn., og ef eitthvað er þar áfátt, þá má bæta þar um. Ég efast um, að það sé til bóta að birta þá skýrslu opinberlega eða verði nokkrum til ánægju. Það er hins vegar sjálfsagt, að utanrrn. fylgist með þessu máli og sjái um, eftir því sem í þess valdi stendur, að á þessa menn sé ekki hallað, heldur séu réttlát lög látin ganga yfir þá. Hitt er annað mál, að íslenzka ríkisstj. ræður ekki yfir gerðum annarra ríkja, og þessi mál eru ákaflega viðkvæm og vandi að ákveða, hve langt eigi að ganga í afskiptum af þeim. Ég vil mælast til þess, að till. verði látin verða óútrædd. Ef samkomulag getur ekki orðið um það, er ástæða til að koma með till. um aðra meðferð.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með tilvísun til grg. minnar við 1. umr. segi ég já.

Frsm. (Gísli Jónsson) : Heilbr.- og félmn. hefur haft þetta mál til athugunar, eins og það er á þskj. 1020 eftir breyt., sem á því var gerð í Nd., og leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt, eins og það er á þskj.

Steingrímur Aðalsteinsson. Herra forseti. Það er ekki ætlun mín að gera neinar aths. við þær breyt., sem gerðar hafa verið á þessu frv. í Nd., en ég vil benda á það, þótt ekki sé tækifæri til þess að bæta úr því, úr því sem komið er, að það er ósamræmi í frv. vegna þess, að þegar því var breytt, hefur þess ekki verið gætt að samræma 9. gr. Þegar frv. fór frá þessari d., var ákveðið, að styrkur yrði fólginn í því, að ríkissjóður lánaði til þessara fyrirtækja, og samkvæmt því var ákvæði l 9. gr., sem fjallaði um það, að sams konar hlunnindi skyldi veita vatnsveitufélögum, en sett þau skilyrði, að hlutaðeigandi sveitastjórn mælti með því, að veitt væri ábyrgð ríkissjóðs. Nú hefur Nd. fellt niður, að lána skuli nokkuð til þessara framkvæmda, heldur skuli aðeins vera ríkisábyrgð, og þá á ákvæðið ekki við. Nú ætla ég ekki inn á þetta frekar, þó að í þessu sé misræmi, en vildi benda á þetta, þó að ekki sé hægt að leiðrétta það, úr því sem komið er, og vil vonast eftir því, að við framkvæmd l. verði þetta ekki látið koma að sök og sveitarfélögin látin gjalda þessa.

Frsm. (Gísli Jónsson) : N. var kunnugt um þetta misræmi, en eins og hv. 6. landsk. tók fram, er of seint að laga það, svo að annaðhvort verður að gefa út bráðabirgðal. um þetta eða laga það á næsta þingi, en n. vildi ekki stöðva svo mikils vert mál og láta þetta verða til trafala.

Frsm. (Brynjólfur Bjarnason) : Herra forseti. Þær framkvæmdir, sem hér er um að ræða, hafa þegar verið ákveðnar af raforkumálastjóra og raforkuráði, en samkv. 9. gr. raforkul. þarf samþykki Alþingis til slíkra framkvæmda. N. mælir einróma með því, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (ÞÞ) : Nú mun vera komið hér að fundalokum. Þetta mun vera síðasti fundur, sem haldinn verður í þessari d. Um leið og ég þakka dm. ágætt samstarf á þessu lengsta þingi, sem haldið hefur verið, þakka ég þeim þolinmæði við fundarstjórn mína, ef einhverju hefur verið ábótavant. Ég óska utanbæjarþm. góðrar heimkomu og öllum þm. og fjölskyldum þeirra allrar ánægju á þessu sumri. - Hittumst allir heilir aftur.

Fjmrh. (Jóhann Jósefsson) : Ég ætla, að ég muni mæla fyrir hönd dm., er ég þakka forseta fyrir góða og röggsama fundarstjórn á þessu þingi og sömuleiðis fyrir góðar óskir hans í garð okkar, sem hér eigum sæti, og um leið óska ég þess, að hæstv. forseti megi heill heim koma og heill aftur koma til þings, og óska ég honum og fjölskyldu hans alls hins bezta á þessu sumri og gleðilegrar hátíðar. - [ Dm. tóku undir með því að rísa úr sætum. ]

Forseti (ÞÞ) : Ég þakka góðar óskir til mín og segi fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

(BSt): Ég legg til, að sætahlutun verði látin niður falla að þessu sinni og þingdeildarmenn haldi þeim sætum, sem þeir hafa þegar tekið sér. Mun ég leita afbrigða fyrir till.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með l. þeim, sem sett voru á síðasta þingi um menntaskóla, voru þeir menn, sem tekið höfðu kennara- eða meistarapróf við Háskóla Íslands eða hliðstæð próf við sambærilega stofnun, sviptir réttindum til að geta verið kennarar við menntaskóla eða gagnfræðaskóla, nema þeir hefðu stundað nám í uppeldis- og kennslufræðum sérstaklega. Það þótti nauðsynlegt að gefa út bráðabirgðal. til þess að breyta þessu ákvæði, og var það gert, og liggur hér nú fyrir frv. til staðfestingar á þeim bráðabirgðal. En efni þeirra er það, að þessir menn hafi réttindi áfram til að vera kennarar við menntaskóla, ef þeir hafa nú lokið prófi frá háskólanum eða hafa lokið slíku prófi fyrir árslok 1948, enda þótt þeir hafi eigi stundað nám í uppeldis- og kennslufræðum. Ég legg til, að frv. verði vísað til 2. umr. og menntmn. að lokinni þessari umr.



Það eru hliðstæð ákvæði í þessu frv. eins og í hinu, sem nú var vísað til menntmn. Hér er um að ræða breyt. á l. um gagnfræðanám, en í hinu tilfellinu um menntaskóla. Ég legg til, að þessu máli verði einnig vísað til menntmn. og 2. umr. að þessari umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á s.l. sumri bárust viðskmrn. upplýsingar um það, að nokkur brögð væru að því, að Íslendingar færu út án þess að afla sér gjaldeyris hjá réttum aðilum og eins að útlendingar, sem hingað kæmu, mundu ekki skila þeim gjaldeyri, sem þeim bæri. Voru talin svo mikil brögð að þessu, að eitthvað þyrfti að gera. Var það ástæðan til þess, að gefin voru út brbl. um útflutning og innflutning á íslenzkum og erlendum gjaldeyri um mánaðamótin ágúst og september, sem hér er leitað staðfestingar á. Í þessum 1. er bannað að flytja peninga úr landi eða til landsins. Sömuleiðis er bannað, að þeir, sem héðan fara, taki með sér nema takmarkaðan gjaldeyri, samtals kr. 50.00 í erlendum gjaldmiðli. Það, sem þar er fram yfir, þurfa þeir að hafa í ávísunum eða öðrum þeim gjaldeyri, sem bankarnir hafa farið höndum um, og þannig tryggt, að allt sé rétt. Þá er í l. heimiluð rannsókn á farangri og farþegum, sem milli landa fara, sömuleiðis ákvæði um nokkrar skuldbindingar, sem menn verða að undirskrifa, bæði útlendingar, sem koma, og Íslendingar, sem fara, sem eiga að tryggja það, að ekki verði farið bak við þessi lagaákvæði. Fjárhagsráð hafði með samningu frv. að gera, en síðan var það sent Landsbankanum til athugunar, og breytti hann því nokkuð, en síðan voru l. sett nánast eins og þessir aðilar höfðu gengið frá málinu. Ég hef ekki meira um þetta að segja, en vil leggja til, að málinu verði að þessari umr. lokinni vísað til fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í l. um Landsbanka Íslands eru ákvæði um það, hvernig seðlar bankans í umferð skuli tryggðir, hæði með gulli og innstæðum. Þegar þessar innstæður voru jafnmiklar og þær hafa verið á undanförnum árum, þá voru þær náttúrlega meir en nægileg trygging, eftir því sem l. um þetta ákveða. En eftir að erlendu innstæðurnar minnkuðu, kom svo s.l. sumar, að þær voru ekki nægar, nema með því að grípa til sama úrræðis og gert hefur verið áður tvisvar sinnum fyrir nokkrum árum, að ekki þurfi að telja til frádráttar bráðabirgðalán bankans, sem tekin voru erlendis. Bankinn fór þá fram á það við viðskmrh., að gefin væru út lög um þetta efni, að þær lántökur, sem bankinn hefur stofnað til erlendis, yrðu ekki reiknaðar til frádráttar inneignum bankans erlendis, sem væru til tryggingar seðlaútgáfunni. Um þetta voru gefin út brbl. 3. sept. s.l., og er þetta frv. lagt fram til staðfestingar á þessum lögum. Ég vil svo að lokum leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og fjhn.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir er ekki nýtt hér í þingsölunum, eins og hv. þm. er kunnugt. Það var flutt hér í fyrra og rætt og skýrðar ástæðurnar fyrir því að það var flutt. Ég sé ekki ástæðu til þess að halda hér langa tölu um þetta frv. vegna þess, hve þetta mál er mönnum kunnugt og því fylgir glögg grg. Ég vil aðeins segja það, að sjómennirnir sjálfir hafa sýnt sinn lifandi áhuga fyrir málinu og sent hingað til Alþ. áskoranir um að samþykkja frv., og liggja nú fyrir Alþ. áskoranir frá flestum starfandi togarasjómönnum í landinu. Hér er um svo mikið réttlætismál að ræða. að það ætti skilið að fá fljóta og góða afgreiðslu í þinginu. Vil ég mælast til þess að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og sjútvn.



Herra forseti. Það er nú liðin vika af þingi og frv. til fjárl. fyrir 1948 ekki enn komið fram. Hins vegar er svo fyrir mælt í stjskr., eins og allir vita, að frv. þetta skuli lagt fram í byrjun hvers þings og hefur það hingað til verið venja. Ég vil leyfa mér að beina þeirri fyrirspurn til hæstv. ríkisstj., hverju það sætir að fjárlagafrv. er ekki komið fram fyrir Alþ. enn. Ég býst við að þm. vilji fá skýringu á, hvernig á því stendur að brugðið hefur verið út af þeirri venju sem tíðkazt hefur hér.



Það hefur oft verið svo og er ekkert nýtt, að allra fyrstu daga þingsins hafi ekki verið lagt fram fjárlfrv. Ég hygg, að það hafi verið svo, að fjöldamörgum sinnum hafi liðið nokkrir dagar af þingi, áður en það hefur verið lagt fram. Hins vegar mun frv. koma bráðlega, og geri ég ráð fyrir. að það komi ekki seinna á þessu þingi en oft hefur verið áður.



Það er mjög gott fyrir þm. að heyra, að fjárlfrv. komi yfirleitt fram. Hins vegar hefur það verið siður, að fjárlfrv. hefur verið frv. nr. 1. ég hygg öll þing, sem ég hef setið á, nema á einu eða tveimur. Það er því ekki rétt, að það hafi oft liðið á löngu. Það hefur komið fyrir og þá þurfti sérstakra afsakana með ef það hefur dregizt, þannig að ég held, að það verði ekki varið, að fjárlfrv. skuli ekki enn vera komið fram og að ekki skuli hafa heyrzt um ákveðinn dag, hvenær þm. megi vænta þess.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef haft þann sið, síðan ég kom á Alþing, að reyna að lesa yfir þingræður mínar. Ég reyndi þetta líka í sumar, og þótt nú sé komið þing, eru ekki enn komnar til þingsins allar þingræður frá í fyrra. Nú hef ég heyrt, að forsetar hafi „honorerað“ alla þingskrifarana með því að ráða þá aftur, en ég veit, að frá þrem skrifurum voru ókomnar ræður í ágúst. Tveir þeirra hafa nú skeinzt til að skila, en frá þeim þriðja er ókomið enn. Ég vildi mælast til þess, að forsetar sæju um það, að þm. ættu þess sem fyrst kost að leiðrétta ræður sínar og að það þyrfti ekki að bíða alveg milli þinga, að þm. fengju að sjá þær, heldur gætu gert það, meðan á þingi stendur. V. Orðsending frá ríkisarfa Norðmanna.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er komið fram í ha. Ed. og var flutt af hv. landbn. þeirrar d. samkv. ósk hæstv. landbrh. Að öðru leyti er frv. undirbúið af Búnaðarfélagi Íslands. Þetta frv. er flutt til breyt. á l. um búfjártryggingar frá 1943 og lagt til, að sú ein breyt. verði gerð á þeim l., að vátryggja megi kynbótagripi hærra verði en sem svarar tvöföldu skattmati. Ef ekki má vátryggja kynbótagripi fyrir hærra verð en tvöfalt skattmat, munu engir búfjáreigendur, sem eiga góða kynbótagripi, telja nokkurs virði að vátryggja þá. Þess vegna er þetta frv. fram borið til þess að heimila að vátryggja þessa gripi fyrir þá upphæð, sem eigendur þeirra ákveða, en þó svo til tekið, að ef stjórn Brunabótafélagsins þykir vátryggingarupphæðin grunsamlega há, þá geti stjórn Brunabótafélagsins leitað álits ráðunauta Búnaðarfélags Íslands um það, hvort um of hátt verð sé að ræða, og gildir þá þeirra dómur um það, hvort eigi að lækka vátryggingarupphæðina frá því, sem eigendur hinna vátryggðu gripa hafa viljað vera láta um upphæðina. Landbn. þessarar hv. d. var ásátt um að mæla með því, að frv. þetta gengi fram óbreytt. Og leyfi ég mér að óska eftir, að hv. þd. fallist á þessa ósk n. og samþykki frv. nú hér við þessa umr. og síðar út úr deildinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þegar á öndverðu ári 1946 var gerð ráðstöfun til þess að láta slá nýja einnar og tveggja króna peninga. Þá voru umr. uni það í fjvn. að láta slá 4 og 5 króna málmpeninga. Það var ekki gert þá og þótti rétt að láta 2 kr. peningana ganga fyrir, þar sem aðkallandi var að fá þá og séð var fyrir, að mikill dráttur yrði á, að peningar fengjust, en þetta var þá í athugun í fjvn. Ég er ekki viss um, hvort það er hægt vegna laga Landsbankans að láta slá 5 kr. skiptimynt, nema með samkomulagi við bankann. Og ég held, að það yrði auðfengið, því að útgáfa á 5 kr. seðlum hefur ekki borið sig hjá bankanum. 4 kr. er vafalaust heimilt að láta slá án þess að breyta lögum Landsbankans. Verðgildi á peningum er ekki mikið nú, og meðferð á seðlum er slæm hér, og væri hagkvæmt að láta gera þetta. Ég kvaddi mér hljóðs í því skyni að benda hæstv. fjmrh. á það, hvort ekki væri rétt að athuga þetta nánar, og ef' hann kæmist að þeirri niðurstöðu, að þetta væri hagkvæmt, þá verði séð um að fá slegna 4 eða 5 kr. peninga.



Ég minnist ekki, að þetta hafi komið til tals í ráðuneytinu, en skal á hinn bóginn gjarnan fara að orðum hv. 1. þm. Reykv. og láta athuga þessa hlið málsins. Í þessu sambandi er rétt að athuga, hvort fullkomin heimild muni vera fyrir því, að sú nýbreytni yrði tekin upp, og hvort það kosti þá ekki einhverja orðabreytingu. Það er að vísu 3. umr. í þessari d. nú, en það ættu ekki að þurfa að verða nein vandræði, þó að málið kæmi aftur til einnar umr. síðar.

Forseti (BSt): Þar sem þetta er 3. umr., þá virðist fara betur á því að fresta umr. nú og fjhn. taki þetta mál til athugunar betur, áður en það kemur til atkv.

Ég er ekki á móti því.

Er þá umr. um málið frestað og það tekið út af dagskrá.