Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Árni M. Mathiesen, 3. þm. Reykn., Geir H. Haarde, 8. þm. Reykv., Gunnlaugur Stefánsson, 5. þm. Austurl., Kristinn H. Gunnarsson, 5. þm. Vestf., Ragnar Arnalds, 3. þm. Norðurl. v. Aðalmenn taka sæti á ný: Guðjón Guðmundsson, 5. þm. Vesturl., Ingibjörg Pálmadóttir, 2. þm. Vesturl.

Lúðvík Jósepsson, fyrrverandi alþingismaður og ráðherra, andaðist í sjúkrahúsi hér í Reykjavík föstudagskvöldið 18. nóvember áttræður að aldri. Lúðvík Jósepsson var fæddur í Nesi í Norðfirði 16. júní 1914. Foreldrar hans voru Jósep sjómaður þar, síðar á Eskifirði Gestsson sjómanns á Hrútseyri í Fáskrúðsfirði Guðmundssonar og Þórstína Þorsteinsdóttir bónda á Kirkjubóli í Norðfirði Bjarnasonar. Ólst hann upp í Neskauptúni hjá móður sinni og Einari sjómanni Brynjólfssyni. Hann stundaði nám við Menntaskólann á Akureyri og lauk þar gagnfræðaprófi vorið 1933. Var hann síðan kennari við Gagnfræðaskólann í Neskaupstað 1934--1943 og starfaði við útgerð þar 1944--1948. Forstjóri Bæjarútgerðar Neskaupstaðar var hann 1948--1952. Við síðari alþingiskosningarnar árið 1942 varð hann landskjörinn alþingismaður, var í kjöri fyrir Sameiningarflokk alþýðu --- Sósíalistaflokkinn í Suður-Múlasýslu. Upp frá því átti hann sæti á Alþingi samfellt til hausts 1979, á 41 þingi alls. Hann var landskjörinn þingmaður 1942--46, 1949--56 og 1959, þingmaður Sunnmýlinga 1946--49 og 1956--59 og þingmaður Austurlands 1959--79. Frá 1956 var hann kjörinn á vegum Alþýðubandalagsins. Hann var sjávarútvegs- og viðskiptamálaráðherra 1956--1958 og sjávarútvegs- og viðskiptaráðherra 1971--1974. Hann var formaður þingflokks Alþýðubandalagsins 1961--1971 og 1975--1979 og formaður Alþýðubandalagsins 1977--1980. Lúðvík Jósepsson var bæjarfulltrúi í Neskaupstað 1938--1970, forseti bæjarstjórnar 1942--1943 og 1946--1956. Hann var í samninganefnd utanríkisviðskipta 1944, í stjórn Fiskimálasjóðs 1947--1953, kosinn í togaranefnd 1954 og í milliþinganefnd í sjávarútvegsmálum 1956. Hann var fulltrúi Íslands á alþjóðaráðstefnum um réttarreglur á hafinu 1958 og 1960 og á árunum 1975--82 og sat á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 1969. Árið 1966 var hann kosinn í endurskoðunarnefnd laga um þingsköp Alþingis, var í stjórn Framkvæmdasjóðs 1966--1968, í stjórn Atvinnujöfnunarsjóðs 1971--72 og kosinn í neyðarráðstafananefnd vegna eldgossins á Heimaey 1973. Hann var í bankaráði Útvegsbanka Íslands 1957--71 og í bankaráði Landsbanka Íslands frá 1980 til æviloka. Lúðvík Jósepsson komst til fullorðinsára á krepputímum. Að loknu gagnfræðanámi hvarf hann að kennslustörfum í heimabæ sínum. Hugur hans beindist að stjórnmálum og um það bil sem hann náði tuttugu og þriggja ára aldri, í júní 1937, var hann í fyrsta sinn í framboði við alþingiskosningar í Suður-Múlasýslu. Fimm árum síðar var hann kjörinn á Alþingi og hélt síðan öruggu sæti hér á þingi á vegum sýslunnar og síðan Austurlandskjördæmis. Traustast og öflugast var þó fylgi hans og samflokksmanna í heimabæ hans, Neskaupstað, þar sem þeir höfðu jafnan forustu um stjórn kaupstaðarins og atvinnurekstur þar. Í þeim störfum sínum ávann Lúðvík Jósepsson sér víðtæka reynslu í sjávarútvegsmálum og viðskiptamálum og var því gjörkunnugur þeim málum þegar honum var falin forsjá þeirra í ríkisstjórn. Á ráðherraárum hans hið fyrra og síðara sinn var fiskveiðilandhelgin færð út í 12 og síðar í 50 mílur. Í afskiptum af hafréttarmálum á alþjóðavettvangi gat hann mælt af langri reynslu. Lúðvík Jósepsson var á þingferli sínum traustur málsvari og einn forustumanna í flokki sínum. Hann var fastur fyrir bæði í vörn og sókn, talaði rökfast og af þekkingu á högum lands og þjóðar. Hann lifði og starfaði á miklum breytinga- og framfaratímum þjóðarinnar og lagði þar fram starfskrafta sína á ýmsum sviðum. Hann bjó við góða heilsu fram undir hið síðasta, hafði þó hægara um sig eftir að hann hvarf af Alþingi. Við fráfall hans er á bak að sjá mikilhæfum forustumanni á vettvangi þjóðmálanna. Ég vil biðja háttvirta alþingismenn að minnast Lúðvíks Jósepssonar með því að rísa úr sætum. --- 
            

Forseta hefur borist eftirfarandi bréf, dags. 18. nóv. 1994: ,,Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og get því ekki sótt þingfundi næstu tvær vikur leyfi ég mér með vísun til 2. mgr. 53. gr. laga um þingsköp Alþingis að óska eftir því að vegna sérstakra anna 1. varaþingsmanns Samtaka um kvennalista í Reykjavík taki 2. varaþingmaður Samtaka um kvennalista, Guðný Guðbjörnsdóttir uppeldissálfræðingur, sæti á Alþingi í fjarveru minni. Þetta er yður hér með tilkynnt, virðulegi forseti. Kristín Einarsdóttir, 10. þm. Reykv.`` Guðný Guðbjörnsdóttir hefur áður tekið sæti á Alþingi og er boðin velkomin til starfa.

Áður en gengið er til dagskrár vill forseti tilkynna að hér mun fara fram utandagskrárumræða að lokinni atkvæðagreiðslu. Málshefjandi umræðunnar er hv. 5. þm. Suðurl., Guðni Ágústsson, og það er hæstv. samgrh. sem verður til andsvara. Efni umræðunnar er störf landpósta. Þetta er hálftíma umræða.

Hæstv. forseti. Félag landpósta er ekki gamalt, stofnað 12. jan. 1980. Strax eftir stofnun hófst gott samstarf við Póst og síma um að byggja upp trausta og góða póstþjónustu á landsbyggðinni. Matthías Bjarnason, fyrrv. samgrh., skipaði 1987 samstarfsnefnd til að gera könnun á starfi og þjónustu landpósta. Með skipan nefndarinnar kom samgrn. inn í alla samningsgjörð landpósta við Póst og síma Í nefndinni var góð samvinna og markmiðið eitt, að skila þeim sem þjónustunnar nutu, fólkinu, bættri þjónustu. Skugga ber nú á þetta samstarf því fyrir tveimur árum fór hæstv. samgrh. fram á það að bjóða út 2--4 landpóstaleiðir. Þetta var gert og félagið varaði við því að fara út í útboð á svo viðkvæmri þjónustu sem gerir miklar kröfur til ábyrgðar, heiðarleika og þagnarskyldu. Fyrst áttu útboð að fara fram þar sem stöður losnuðu. Nú er staðan þessi: Fastráðnum landpóstum er sagt upp, störfin boðin út. Lægstu tilboð tekin og þegar hefur orðið að víkja úr starfi mönnum sem lægst buðu, þeir réðu ekki við starfið. Póstur og sími hefur ekki enn sagt upp samstarfssamningi við landpósta, en varðar ekkert um slíkan gjörning sem gerður var 1984. Það er vaðið áfram. Hæstv. samgrh. Félag landpósta hefur margboðið Pósti og síma að ganga til samninga um alla hugsanlega hagræðingu, skipulagsbreytingar og kjaramál. Nú vill svo til að kjör landpósta eru með þeim hætti að kostnaður er útreiknaður af ferðakostnaðarnefnd ríkisins. Launaliður, bundinn taxta opinberra starfsmanna losar 70 þús. kr. á mánuði. Landpóstar eru ekki ríkisstarfsmenn. Þeir eru dæmdir verktakar. Orlof, veikindi, frí og lífeyrissjóður er þeirra eigið mál. Þeir fá ekki atvinnuleysisbætur þegar þeir tapa starfi sínu og standa nú uppi slyppir og verða í mörgum tilfellum að yfirgefa heimabyggð í atvinnuleit. Nú vill svo til að hið sterka og ríka fyrirtæki Póstur og sími hefur viljað notað vel þessa þjóna sína, landpóstana, og sett á þá ýmis aukaverk án þess að bjóða þeim bætt kjör. Þar er um að ræða pakkaflutninga frá fyrirtækjum, lyf og nú síðast birtingarvottorð og stefnur, sem í mínum huga orkar tvímælis og hefur hingað til verið verkefni stefnuvotta eða hreppstjóra í sveitum og þeim greitt sérstaklega fyrir það. Ég spyr því hæstv. samgrh.: Telur hann að þessi aðferð, að landpóstar keyri út birtingarvottorð og stefnur, standist? Hverjir hljóta þær greiðslur sem greiddar eru fyrir þessa þjónustu? Nú eru þetta óskyld störf hinni almennu póstþjónustu sem er þakklátt starf, en stefnur eru valdsmannsstarf í gegnum tíðina og snúa að allt annarri hlið. Landpóstar eru ekki, eins og áður sagði, opinberir starfsmenn. Það eru aftur á móti hreppstjórar og stefnuvottar. Það er því spurning hvort landpóstar kunni að eiga þarna inni sanngjarna greiðslu af hálfu Pósts og síma, sem hefur þegið ágætar greiðslur fyrir þessa þjónustu. Póstur og sími hefur farið offari í þessu máli að mínu viti og býður með framferði sínu þeirri hættu heim að þessi þjónusta versni. Landpóstar hafa lagt í mikla fjárfestingu til að sinna starfi sínu. Þeir bera mikla ábyrgð, taka daglega við háum fjárhæðum til að gera upp gíró og fleira. Póstur og sími hefur gert strangar starfs- og agakröfur á þessa menn sem hingað til hafa starfað þarna, en þar er nú verið að slaka á. Ég spyr því hæstv. samgrh.: Er hann tilbúinn að stöðva um sinn frekari útboð og að samstarfsnefndin fari yfir málefni landpósta, sem ég tel vandasamt starf? Í slíkum viðræðum er hægt að ná árangri í hagræðingu, skipulagsbreytingum og fara yfir kjaramál. Það er mikilvægt að byggja þessa þjónustu á bjargi í sátt við starfandi menn og að fólkið sem þjónustuna fær viti að áfram verður landpóstastarfið formfast og skilvirkt eins og það hefur verið sl. 14 ár.

Hæstv. forseti. Það er laukrétt hjá hv. þm. að vinnubrögð hafa verið að breytast, samgöngur hafa verið að batna. Sums staðar er það nú svo að einn póstur getur annast það sem margir gerðu áður og þessi þróun sem við hljótum auðvitað öll að fagna, að samgöngur batni, hlýtur ekki síst og m.a. að koma fram í störfum pósta og við dreifingu bréfa og böggla og því um líkt. Þannig að það væri að halda í gamlan tíma að fylgjast ekki með þróun að þessu leyti. Það er misskilningur hjá hv. þm. að svokallaðir pakkaflutningar frá fyrirtækjum, lyf og nú síðast birtingarvottorð og stefnur falli ekki undir almenna þjónustu póstsins. Það er nú svo að í gjaldskrá fyrir póstþjónustu er birt hvað þetta kosti og er á verksviði póstþjónustunnar hér í Reykjavík sem annars staðar og það svarar þá þeirri athugasemd sem hv. þm. gerði um þau efni. Það er ekki rétt hjá hv. þm. og misskilningur að Póstur og sími hafi ævinlega tekið lægsta tilboði, það er auðvelt að sýna dæmi um hið gagnstæða og er raunar hægt að benda á að eitt slíkt mál hefur legið fyrir Jafnréttisráði þar sem Póstur og sími var ákærður fyrir að hafa ekki tekið lægsta tilboði en fékk þar sýknu. Það er nú svo að pósturinn er að reyna að inna sína þjónustu af hendi með sem fullkomnustum hætti með sem minnstum kostnaði og er hægt að rekja mörg dæmi þessa. En það liggur líka fyrir að reynt hefur verið að sameina fleiri sjónarmið þar sem það er hægt, t.d. að nýta áætlunarferðir, hvort sem er í bílum eða í lofti til póstflutninga á meðan um nógu tíðar ferðir er að ræða. En á hinn bóginn eru líka uppi miklar kröfur um það að fjölga póstferðum í fimm í viku og þessi krafa veit ekki síður að þeim sem senda með póstinum heldur en hinum sem á móti taka og eru vissar alþjóðarlegar skuldbindingar fyrir hendi í þeim efnum. Ég vil að síðustu segja að ég er síður en svo andsnúinn því að þessi mál verði tekin upp aftur og endurmetin. Það er sjálfsagt að verða við því að stöðva útboð um sinn og að samstarfsnefndin fari yfir málefni landpósta. Mér finnst sjálfsagt að verða við þeirri beiðni hv. þm.

Hæstv. forseti. Ég þakka hv. fyrirspyrjanda fyrir að taka þetta mál upp utan dagskrár. Það er full ástæða til að ræða þessi mál í þinginu. Mönnum hafa verið mislagðar hendur við þessar breytingar hjá Pósti og síma og satt að segja hefur maður um það ákveðinn grun að þarna sé á ferðinni hluti af einkavæðingaræði ríkisstjórnarinnar og menn hafi ýtt þar meira á eftir heldur en hefði átt að gera. Menn hafa ekki sést þar fyrir. Við höfum séð hvað hefur gerst t.d. í einkavæðingu í sambandi við sjávarvörueftirlitið, þar sem voru stofnuð sjö fyrirtæki og menn keyra í halarófu allt í kringum landið til þess að skoða á sömu stöðunum hvernig farið er að við sjávarvöruframleiðsluna. Allt hefur þetta orðið miklu dýrara en áður var og síðan koma kröfur erlendis frá um það að taka upp ríkismatið að nýju. Þannig að kerfið verður tvöfalt að lokum og kannski gæti það orðið það líka í þessu tilfelli, að t.d. það sem hefur verið lagt á landpóstana, að fara út með stefnur og kröfur og annað því um líkt til fólks, verði síðan að gera með sérstökum hætti fyrir utan það kerfi sem Póstur og sími er að koma núna upp með einhvers konar útboðafyrirkomulagi. Það hefur síðan ekki verið hlustað á heimamenn á svæðum þar sem gerðar hafa verið breytingar á þessari þjónustu. Ég held að hæstv. ráðherra ætti að beita sér fyrir því að það verði tekin upp önnur vinnubrögð heldur en hafa verið í þessu máli fram að þessu þannig að betur verði vandað til þeirra breytinga sem verða gerðar í framhaldinu heldur en það sem hefur verið gert fram að þessu og menn nýti sér reynsluna af þeim mistökum sem hafa verið gerð við þessa einkavæðingu póstþjónustunnar.

Frú forseti. Það er fyllsta ástæða til að taka undir margt af því sem fram hefur komið í máli hv. þátttakenda í umræðunni. Þeir vilja koma á framfæri því viðhorfi sem ríkir í mínu heimahéraði til landpósta. Almennt viðhorf er að þjónusta sú sem veitt hefur verið sé og hafi verið til fyrirmyndar. Landpóstar hafa einnig lagt sig fram um að auka hæfni sína til að veita þjónustu. Ég vil vekja athygli á því að gefið loforð um að engum fastráðnum landpósti yrði sagt upp störfum hefur verið brotið samkvæmt upplýsingum. M.a. hafa menn fengið uppsögn þrátt fyrir 10 til 20 ára starf, fólk sem hafði áunnið sér gott orð, ekki síst fólksins sem hafði notið þeirra þjónustu og einnig hefur það verið staðfest af stöðvarstjórum Pósts og síma. Ég vil ráða Pósti og síma frá því að láta stundarhagsmuni ráða gjörðum sínum. Krafa þeirra sem í dreifbýli búa er að sitja við sama borð og aðrir landsmenn um a.m.k. ekki lakari þjónustu en verið hefur. Í greinargerð landpósta til samgn. kemur skýrt fram að loforð hefur legið fyrir um að varlega yrði farið í útboð. Það sem liggur að mínu mati í þeim orðum er að ekki skuli tekið tilboðum sem eru óeðlilega lág og hæpið að geti staðist. Því ítreka ég tilmæli um það að taka upp viðræður við Félag landpósta áður en til ófarnaðar stefnir. Þessum tilmælum beini ég til hæstv. samgrh. með fullu trausti um að hann verði við þeim, en eins og fram kom í hans ræðu áðan þá var hann tilbúinn að stoppa útboð að sinni.

Hæstv. forseti. Ég tel ástæðu til þess að það komi fram í þessari umræðu að fulltrúar frá Félagi íslenskra landpósta komu á fund samgn. Alþingis í síðustu viku. Þeir lögðu fram erindi til nefndarinnar og í því erindi kemur fram að þeir kvarta yfir því að þeir búi við öryggisleysi í störfum sínum og að störf þeirra eru einnig þess efnis að þeir hafa ekki áunnið sér ýmis félagsleg réttindi svo sem flestir launþegar gera. Samgn. mun fara yfir mál þessara manna og þessa félags. Samgn. mun óska eftir upplýsingum frá Pósti og síma og eftir að nefndin hefur farið yfir þær upplýsingar sem fram koma frá báðum aðilum mun hún senda greinargerð um málið og e.t.v. ábendingar eða tillögur til hæstv. samgrh.

Virðulegi forseti. Ég hygg að það sé öllum mætavel ljóst hversu djúpar rætur störf landpósta eiga meðal þeirra sem byggja þetta land og þá sérstaklega hinar dreifðu byggðir. Ég vek sérstaka athygli á því sem hér hefur komið fram að auðvitað breytast tímar, það batna samgöngur og þar af leiðandi verður óneitanlega meiri hagræðing nauðsynleg í þessum póstflutningum. En það hefur líka komið greinilega fram og eru mikil rök í þessu máli að landpóstarnir sitja óbættir eftir. Ég vek sérstaka athygli á því sem hæstv. samgrh. sagði áðan að nauðsynlegt væri að endurskoða þessi mál með breyttum tímum. Ég hef horft upp á það að breytingarnar hefðu sums staðar ekki getað átt sér stað fyrr en samgöngur hafa verið bættar og þá verður það reyndin að þeir sem önnuðust þjónustuna á þeim tímum þegar engin útboð voru tiltæk hafa setið eftir. Ég á sæti í samgn. og fjalla að sjálfsögðu um málið þar. Ég legg mikla áherslu á að teknar verði upp viðræður við Félag íslenskra landpósta og eftir því leitað að ásættanleg leið finnist í málinu.

Virðulegur forseti. Í greinargerð sem Félag íslenskra landpósta sendi samgn. Alþingis segir svo m.a., með leyfi forseta: ,,Póst- og símamálastofnun hefur algerlega brotið það loforð að engum fastráðnum landpósti yrði sagt upp störfum. Stofnunin hefur vaðið áfram með útboð og ekki hikað við að segja upp landpóstum sem hafa þjónað stofnuninni í 10--20 ár og hafa áunnið sér mjög gott orð, bæði stöðvarstjóra og ekki síst fólksins sem þeir þjónusta.`` Í lok þessarar greinargerðar segir svo: ,,Við landpóstar spyrjum: Hvers vegna neitar Póst- og símamálastofnunin að ganga til samninga við landpósta um hagræðingu, skipulagsbreytingar og kjaramál og ná með þeirri samningsgerð betri og farsælli þjónustu fyrir alla?`` Þessi orð eru vissulega alvarleg og sýna að yfirmenn í stofnunum þyrftu að fara í skóla að læra framkomu við undirmenn sína. Þeir virðast ekki kunna að starfa eðlilega. Þetta bréf sýnir dæmi um miskunnarleysi, mannúðarleysi sem allt of mikið viðgengst hjá valdsmönnum í okkar blessaða þjóðfélagi. Mætti umræðan leiða til þess að menn opni augun fyrir þessari staðreynd og að hæstv. ráðherra beiti sér fyrir að tekin verði upp mannúðlegri vinnubrögð í málinu en sýnast hafa verið notuð.

Virðulegi forseti. Ég beitti mér fyrir því þegar ég gegndi starfi samgrh. að samstarfsnefnd var skipuð 6. apríl 1987 til að gera könnun á starfi og þjónustu landpósta. Mér var þá eins og nú ljóst að endurskoðun þyrfti alltaf að eiga sér stað vegna breyttra samgangna. Ég tel ekki rétt að stofnun eins og Póst- og símamálastofnun ráði landpósta, hafi þá starfandi í fjöldamörg ár, sem hafa rækt skyldur sínar með mikilli prýði, hafa sótt námskeið á vegum Pósts og síma til að vera betur í stakk búnir til að mæta aukinni þjónustu, og ýti þeim svo til hliðar ef einhver annar býður minna. Hér verður alltaf um breytingar að ræða, menn koma og fara, en það er ekki sama með hvaða hætti það er gert. Ég fagna ummælum hæstv. samgrh. í lok ræðu hans áðan þar sem hann heitir að taka málið upp og ég fagna líka ummælum formanns samgn., 2. þm. Norðurl. v., þar sem hann hét því að fylgjast með málinu og að séð yrði um að vinnubrögðin yrðu mannleg eins og er vafalaust vilji flestra þingmanna.

Hæstv. forseti. Ég tek undir orð síðasta ræðumanns, hv. þm. Matthíasar Bjarnasonar. Ég get reyndar gert þau orð hans að mínum að það var síðasta setning í svari hæstv. ráðherra sem gaf vonir um að málið yrði tekið til frekari skoðunar. Þetta er kannski ekki stærsta málið sem rætt hefur verið á Alþingi en það er stórt í hugum þeirra sem vinna við þessi störf af samviskusemi, þ.e. landpóstanna. Það þarf að huga að mannlega þættinum þegar horfst er í augu við breytingar sem stöðugt eiga sér stað í þjóðfélaginu og í sjálfu sér er ekkert við því að segja. Hins vegar fannst mér annað í ræðu hæstv. ráðherra þess eðlis að ég varð svolítið undrandi á því. Mér fannst hann tala um allt aðra þætti eins og póstflutninga með flugi og á lengri leiðum. Það er sjálfsagt að útboðsstefnan eigi við víða en ég tel að þegar við erum að ræða um landpóstana, um flutning á pósti innan sveita, eða á milli nokkurra sveitahreppa, eigi allt annað við en það þegar verið er að flytja póst t.d. frá Reykjavík út um landsbyggðina með flugi eða á lengri vegalengdum. Útboðsstefnan getur ekki verið svo heilög í hugum þessara ágætu herra, sem nú fara með samgöngumálin, bæði í ráðuneytinu og eins hjá Pósti og síma, að ekki sé nauðsynlegt að huga að fleiri þáttum og þá einmitt þeim mannlega þætti sem hv. síðasti ræðumaður gerði að sérstöku umtalsefni í ræðu sinni. Fyrir þessa menn er ómögulegt að búa við það öryggisleysi sem hefur ríkt í störfum þeirra miðað við þá útboðsstefnu sem hefur gilt að undanförnu. Ég vil um leið og tíma mínum lýkur, virðulegur forseti, þakka einnig hv. 2. þm. Norðurl. v. fyrir yfirlýsingu hans um að samgn. þingsins ætli að taka þetta mál til sérstakrar skoðunar. Ég tel að full þörf sé á því. Kannski þarf ekki að brýna hæstv. ráðherra frekar því samflokksmenn hans hafa sannarlega gert það í umræðunni.

Virðulegur forseti. Ég vil eins og aðrir þingmenn þakka fyrir þessa umræðu. Ég þakka sérstaklega hæstv. samgrh. fyrir að viðurkenna að hér hefði orðið slys, hér hafi hann farið offari og hann muni leiðrétta það. Það er mikilvægt í umræðunni. Hefur þjónustan batnað við þessi útboð? Ég býst við að svarið sé nei. Hefur sparnaður orðið af þessum útboðum? Ég býst líka við að svarið sé nei. Þetta veit hæstv. samgrh. greinilega og ætlar að bæta úr. Hann sagði þegar breytingin var að eiga sér stað að hann skyldi sjá til þess að þjónusta versnaði ekki frá því sem hefur verið. Á sumum stöðum hefur komið í ljós að það er verri þjónusta en var fyrir breytinguna og það er gott að heyra það hér að hann ætlar að endurskoða málið. Betra er seint en aldrei.

Hæstv. forseti. Ég þakka þessa umræðu, margar þær ágætu ræður, sem hér hafa verið fluttar, og þær undirtektir sem málflutningur minn hefur fengið. Ég finn að hér eru menn sem skilja að þarna hefur verið farið rangt að. Mér þótti að vísu hæstv. samgrh. taka veikt undir því hann sagði að hann væri ekki andvígur því að endurmeta útboð. Ég skora á hann að skýra það betur hvort hann ætlar ekki að ganga til samninga við félagið. Það hefur komið fram, kom bæði fram hjá hæstv. ráðherra og hv. þm. Agli Jónssyni, að menn áttuðu sig ekki á því að eitthvað nýtt væri að gerast í landinu, vinnubrögð og samgöngur að breytast o.s.frv. Þetta vitum við öll, það er gjörbreyting. Þess vegna legg ég áherslu á að landpóstarnir, sem eru töluvert á annað hundrað, hafa margbeðið um það að samningur frá 1984 verði virtur. Þar spyrja þeir þegar þeir skrifa til samgn., með leyfi forseta: ,,Hvers vegna neitar Póst- og símamálastofnun að ganga til samninga við landpósta um hagræðingu, skipulagsbreytingar og kjaramál, og ná með þeim hætti betri samningsgerð og farsælli þjónustu fyrir alla?`` Þeir vita þetta líka og viðurkenna. En á alltaf að brjóta rétt á mönnum? Er þetta frjálshyggjan, blóðug og grimm? Hún skal keyra fólkið niður, keyra það niður, taka af því réttindin, kúga það. Fela svo öðrum störfin, sem ekki ráða við þau, því þeir verða að eta sjálfa sig upp á einhverjum tveimur árum til að standa undir kostnaðinum. Þeir hafa í atvinnuleysinu boðið of lágt. En ég fagna því að hæstv. ráðherra viðurkenndi vissulega að stofnunin hefði gengið of langt. Hann hefði gefið henni of rúma heimild. En ég vil fá það alveg skýrt að hann virði þann samning sem er frá 1984 og gangi til samninga um þessi störf eins og var siðurinn. Hér hefur það komið fram í umræðunni, hæstv. forseti, að allir viðurkenna að um ábyrgðarmikið starf er að ræða sem ber að virða.

Hæstv. forseti. Mér virðist sem síðustu ræðumenn séu farnir að tala í þeim dúr að þá langi fremur til að skamma mig en flytja eitthvað það fram sem mætti þjóna þeirra málstað. Segja má að það komi stundum fyrir þegar ákafinn hleypur í hv. þm. Í sambandi við það sem hv. þm. Ingibjörg Pálmadóttir, hv. 2. þm. Vesturl., sagði hér áðan þá vil ég nú í fyrsta lagi segja að ég hef ekki viðurkennt að neitt slys hafi orðið. Í öðru lagi er það rangt hjá hv. þm. að ekki hafi orðið sparnaður af útboðum. Hann hefur vissulega orðið og er metinn á um 18 millj. kr. á ári. Það er því ekki rétt hjá hv. þm. og óþarfi að bera mig fyrir slíku. Ég vil í annan stað segja vegna þess sem kom fram hjá Jóhanni Ársælssyni, hv. 3. þm. Vesturl., og ítreka það sem ég sagði að í lögum um aðför, nr. 90/1989, sbr. lög frá 1. júlí 1992, stendur, með leyfi hæstv. forseta: ,,Greiðsluáskorun skal send gerðarþola með ábyrgðarbréfi eða símskeyti eða honum birt af einum stefnuvotti`` o.s.frv. Það er alveg ljóst að lögum samkvæmt ber póstþjónustunni að inna þessi verk af hendi, hvort sem þingmönnum þykir ljúft eða leitt. Það væri kannski fróðlegt að athuga hvort hv. þm. hafi talið að þessi störf sæmdu ekki póstmönnum ef hann hefur þá greitt aðfararlögunum atkvæði sitt á árinu 1992. Ég vil að lokum einungis segja að ekki hefur verið brotinn samningur á landpóstum. Landpóstar eru verktakar. Það liggur alveg ljóst fyrir. Þá er auðvitað ekki eðlilegt að þeir hafi réttindi launamanna. Það hefur ekki verið brotinn á þeim samningur. Ég vil enn fremur segja eins og ég hef sagt áður að það er velkomið að taka þessi mál upp og fara aftur yfir þau, bæði þau málefni póstsins sem lúta að landpóstum og einnig flutningum á pósti á lengri leiðum og þess samhengis sem er milli þeirrar þjónustu og almennrar þjónustu áætlunar t.d. með áætlunarbifreiðum eða flugvélum.