Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Svo sem kunnugt er, þá er í ráði að stofna sérstakt varnarbandalag Evrópu, sem á að vera í nánu sambandi við Atlantshafsbandalagið, og hefur því þótt nauðsynlegt að gera viðbótarsamning við hinn upphaflega Atlantshafsbandalagssamning um það, að sú ábyrgð eða trygging, sem veitt er ríkjum í Atlantshafsbandalaginu, taki einnig til aðila varnarbandalags Evrópu. Þetta hefur þó efnislega enga breytingu í för með sér frá því, sem verið hefur, þó að það sé formsbreyting, þar sem ábyrgðin eða tryggingin tekur nú þegar til allra þeirra landa, sem hér eiga hlut að máli; þó með þeirri breytingu, að þar sem ábyrgðin eða tryggingin nær nú til hernámsliða bandalagsríkjanna í Evrópu, þ. e. a. s. í Þýzkalandi, og þá þar með til þess, ef á þau verður ráðizt í Þýzkalandi, og á Þýzkaland yrði ekki ráðizt eins og nú standa sakir, nema á þessi hernámslið væri fyrst og fremst ráðizt, þá er nú ætlazt til þess, að sambandslýðveldið þýzka gerist beinn aðili samningsins og ábyrgðin taki því formlega til þess. Hér er því einungis um formsbreytingu að ræða, en ekki skuldbindingu, sem út af fyrir sig láti ábyrgðina eða trygginguna ná til stærri landssvæða, en fram að þessu hefur verið. Þar sem þetta varnarbandalag Evrópu mun, ef það kemst á stofn, veita mjög aukna tryggingu fyrir vörnum Vestur- Evrópu og þar með mjög auka líkurnar fyrir því, að friður haldist í heiminum, þá er einsýnt að fallast á þann viðbótarsamning, sem hér um ræðir, og legg ég til, að hv. Alþ. geri það af sinni hálfu.



Herra forseti. Í fyrra var samþykktur hér á hv. Alþ. viðbótarsamningur við Norður-Atlantshafssamninginn frá 1949, og var sá samningur um það, a.ð Grikkland og Tyrkland yrðu tekin inn í tölu þeirra ríkja, sem væru í Norður-Atlantshafsbandalaginu. Þá voru alþm. beðnir að samþykkja, að Íslendingar gengju í hernaðarbandalag við Grikki og Tyrki, tækju ábyrgð á landamærum þeirra ríkja og skuldbyndu sig til þess, að ef til árekstra kæmi á landamærum þeirra ríkja, sem þau teldu árás á sig, þá litu Íslendingar einnig á það sem árás á Ísland. Átti í þessu, að því er talið var, að felast mikið aukið öryggi fyrir Íslendinga. Nú liggur hér fyrir nýr viðbótarsamningur við Atlantshafsbandalagssamninginn, og er ekki að efa, að hér finnist enn nógu margir menn til þess að samþykkja hann, því að reynslan hefur sýnt, að það virðast vera hér nógu margir til þess að samþykkja hvað sem hæstv. utanrrh. leggur fyrir þingið, ef það er talið afleiðing af því, sem gert var árið 1949, þegar Ísland var tekið inn í Atlantshafsbandalagið. Menn virðast ætla, að það verði að taka öllum afleiðingum af því, sem þá var gert, með því að samþykkja allt, sem þetta bandalag gerir, en það er alkunnugt, að í því bandalagi eru það Bandaríkin ein, sem ráða stefnunni, og svo er um þennan viðbótarsamning og það, sem bak við hann felst. Af hálfu hv. stjórnarflokka hér hefur alltaf verið reynt að láta líta svo út sem það séu aðeins tvær stefnur uppi í heiminum, stefna Bandaríkjanna og hins vegar stefna Ráðstjórnarríkjanna og þeirra bandamanna. En einmitt í sambandi við umræður um þessa samninga og þá stefnu, sem á bak við þá felst, hefur komið í ljós, að þetta er alls ekki svo. Úti í Evrópu eru mjög sterk öfl, sem standa á móti þeirri stefnu, sem felst í þessum viðbótarsamningum. Þingflokkur brezka Verkamannaflokksins hefur t. d. samþykkt að berjast af alefli gegn því, sem felst í þessum viðbótarsamningum og er aðalatriði þeirra, en það er endurhervæðing Vestur-Þýzkalands. Og sú stefna þingflokks brezka Verkamannaflokksins var rækilega staðfest af nýafstöðnu flokksþingi hans. Þýzkir jafnaðarmenn hafa árum saman barizt af alefli gegn endurhervæðingu Þýzkalands undir forustu hins nýlátna foringja síns, Schumachers, og nýafstaðið flokksþing þýzka Sósíaldemókrataflokksins tók af öll tvímæli um það, að sá flokkur mun enn halda áfram þeirri baráttu, sem háð hefur verið af hans hálfu gegn því, að þessi viðbótarsamningur og þeir samningar, sem standa í sambandi við þennan viðbótarsamning, sem hér liggur fyrir, verði staðfestir af vestur-þýzka þinginu í Bonn. Það er þess vegna allsendis óvíst, að það, sem er skilyrði og forsenda þess, að þessir viðbótarsamningar gangi í gildi og verði að veruleika, eigi sér stað. Og hvað sem verður um þessa innlimun Þýzkalands í Atlantshafsbandalagið og endurhervæðingu þess, hvort sem það tekst nú að fá það fram á því þingi, sem nú er í Vestur-Þýzkalandi, eða ekki, þá er hitt víst, að þýzkir jafnaðarmenn gera sér vonir um það, að í kosningum, sem eiga að fara fram í Þýzkalandi innan eins árs, muni þeim takast að auka mjög áhrif sín og fylgi. Þeir hafa lýst því yfir, að þeir muni þá hiklaust afturkalla þá samninga, sem gerðir hafa verið af núverandi ríkisstjórn Vestur-Þýzkalands í þessu efni. Nú á Alþingi Íslendinga að verða fljótt til og samþ. fyrir sitt leyti þessa viðbótarsamninga, áður en það er séð, hver verður niðurstaðan af þeirri hörðu baráttu, sem verður háð um þá stefnu, sem í þeim felst, en sú barátta mun fara fram á þingum aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins hinna helztu, eins og Bretlands og ekki sízt í Þýzkalandi sjálfu. Það má vera, að hér finnist ekki þeir jafnaðarmenn, sem vilji vekja athygli á baráttu jafnaðarmanna úti í Evrópu gegn þessari stefnu, sem Bandaríkin eru að knýja fram gegn mótmælum allra frjálslyndra afla, sem nú eru til í stjórnmálum Evrópu. En það er ekki vafi á því fyrir þá, sem fylgjast með baráttu jafnaðarmanna í Bretlandi og Þýzkalandi gegn þessari stefnu og þeim möguleikum, sem eru á því, að þeir flokkar fái aukin áhrif í náinni framtíð, að það er enn sem komið er mjög hæpið, að þessi stefna Bandaríkjanna nái fram að ganga. Brezkir og þýzkir jafnaðarmenn líta svo á, að þetta ríkjabandalag, sem Bandaríkin eru að reyna að koma upp og kallað hefur verið litla Evrópubandalagíð og Þýzkaland á að vera eitt ríki í, muni verða undir mjög miklum áhrifum Bandaríkjanna og verða stjórnað af mestu afturhaldsöflunum, sem eru til í þessum löndum. Það er þeirra stefna og þeirra vilji, sem Bandaríkin eru hér að knýja fram. Ég átti ekki sæti hér á hv. Alþingi, þegar sú ákvörðun var tekin, að Ísland gerðist aðili að Atlantshafsbandalaginu. En ég var því eindregið andvígur og ég lít svo á, að þó að það spor hafi verið stigið, þá sé alls ekki þar með sagt, að Ísland eigi að taka hverju, sem að því er rétt í áframhaldi af því. Í fyrra urðum við að taka við erlendu herliði. Var það fengið fram með því, sem ég tel hiklaust falskar forsendur og blekkingar, en þá var talið, að það væri rökrétt og óhjákvæmileg afleiðing af þátttöku okkar í Atlantshafsbandalaginu. En jafnvel þeir menn, sem greiddu atkv. og börðust hér á Alþingi gegn Atlantshafssamningnum, virtust í fyrra líta svo á, að það væri ein af nauðsynlegum, óhjákvæmilegum afleiðingum þátttöku okkar í því, að við tækjum hér við erlendu herliði þvert ofan í þær yfirlýsingar og þær skýringar, sem voru gefnar á eðli þess samnings, þegar hann var gerður. Nú er ársreynsla fengin af því, og það virðist eins og ýmsir þeirra, sem í fyrra töldu sig ekki geta staðið á móti því, að erlent herlið kæmi hingað, vegna þess að það væri bein afleiðing af þátttöku okkar í Atlantshafsbandalaginu, séu nú farnir að hugsa sig um á ný, og tel ég það vel farið, ef þeim reyndist fjölga, sem sæju, að ýmsar afleiðingar þess geta orðið háskalegar fyrir Íslendinga. En ég vona líka, að þeim fjölgi, sem gera sér það ljóst, - eins hér eins og úti í löndunum, sem ræða rækilegar þessa stefnu í alþjóðamálum og þessa samninga, sem nú eru lagðir hér fyrir, - að þó að Bandaríkin séu að vísu voldug þjóð og virðingarverð um margt, þá er ekki þar með sagt, að það sé allt viturlegt og rétt, sem reynt er að koma fram af þeirra hálfu. Það er svo með þessa samninga, að það er ekki, eins og ég sagði áður, séð enn, hversu mikils sú mikla mótstaða verður megnug, sem hefur komið fram úti í Evrópu gegn þeirri stefnu, sem í þeim felst. En það er alveg víst, að þeirri baráttu verður haldið áfram og henni mun aukast fylgi. Ég mun ef til vill síðar við tækifæri gera nánari grein fyrir því, hvers vegna ég mun hiklaust greiða atkv. á móti þessum samningum og þeirri þáltill. um fullgildingu þeirra, sem hér liggur fyrir.



Herra forseti. Það voru aðeins nokkur orð út af vissum atriðum í ræðu síðasta alþm., sem hér tók til máls rétt áðan, út af afstöðu brezkra og þýzkra jafnaðarmanna til þessa máls, sem hér liggur fyrir. Þar var hvorki rétt né nákvæmlega frá skýrt í ræðu þm. Hvað brezka jafnaðarmenn varðar, þá hafa þeir lýst því yfir, og það var gömul yfirlýsing frá fyrrv. forsrh., Clement Attlee, um það, að Alþýðufl. eða Jafnaðarmannafl. brezki vildi fyrir sitt leyti leyfa Þýzkalandi að hervæðast, en með ákveðnum skilyrðum af hálfu flokksins, og þau skilyrði voru, að Bandaríkin færu ekki að veita fjárhagsaðstoð eða aðstoð með sendingu vopna og annarra slíkra hluta til Þýzkalands, fyrr en búið væri að sjá öðrum ríkjum Norður-Atlantshafsbandalagsins fyrir nægilegu í þessu efni. Það var einmitt utanrrh. brezku jafnaðarmannastjórnarinnar, Morrison, sem um þetta ræddi ýtarlega í Bandaríkjunum á sínum tíma, og segja má, að brezki Jafnaðarmannaflokkurinn sé „prinsipielt“ fylgjandi því, að Þýzkaland verði einn þáttur í varnarsamtökum Norður-Atlantshafsbandalagsins. - Þetta er nú það, sem við kemur afstöðu brezkra jafnaðarmanna. Þá skal ég snúa mér að afstöðu þýzkra jafnaðarmanna, og hún er sú, eins og kom skýrlega fram á nýafstöðnu þingi þeirra, að þeir vilja fyrst, áður en nokkuð verður ákvarðað um inngöngu vestur-þýzka lýðveldisins eða bandalagsins inn í Atlantshafsbandalagið eða varnarsamtökin, freista þess, eftir því sem þeir frekast geta, að sameina allt Þýzkaland í eitt ríki. Þeir hafa samtímis lýst yfir því, að þeir séu í meginatriðum fylgjandi þátttöku Þýzkalands, sameinaðs Þýzkalands, í varnarsamtökum Norður-Atlantshafsbandalagsins. Ég vildi bara leiðrétta þessa frásögn hv. þm., af því að annaðhvort gætti í ræðu hans mikils misskilnings eða löngunar til þess að skýra ekki nákvæmlega rétt frá. En þannig er sagan rétt sögð í höfuðatriðum. - Að öðru leyti sé ég ekki ástæðu til að snúa mér að sjálfu þessu frv., sem hér liggur fyrir, en vildi aðeins upp1ýsa þetta varðandi afstöðu jafnaðarmannaflokkanna í Bretlandi og Vestur-Þýzkalandi.



Ég skal ekki tefja þessar umr. Það er aðeins út af ummælum hv. síðasta ræðumanns. Hann vildi telja, að ég hefði farið ónákvæmlega og jafnvel rangt með um afstöðu brezkra og þýzkra jafnaðarmanna til þessa máls, til þeirrar stefnu, sem hér er um að ræða eða felst í þeim samningum, sem hér eru til umr. Ég sé nú ekki, hvað honum tókst að hrekja af því, sem ég sagði um afstöðu þessara merku flokka. Þýzkir jafnaðarmenn skilja það, og foringi þeirra nýkosinn, Ollenhauer, gerði það alveg ljóst á flokksþingi þeirra nýafstöðnu í Dortmund, að vegna þess, að sameining Þýzkalands og innlimun þess nú í Atlantshafsbandalagið eða Litla varnarbandalagið geta alls ekki farið saman, verða þýzkir jafnaðarmenn og eru á móti innlimun Þýzkalands nú í þetta varnarkerfi. Það er alveg skýr afstaða þeirra. Þeir verða, þegar það kemur til umr. og úrslita, hvort eigi að staðfesta þessa samninga, að vera á móti þeim, vegna þess að þeir munu endanlega koma í veg fyrir sameiningu Þýzkalands, sem er fyrst og fremst áhugamál þýzka Jafnaðarmannaflokksins. Um afstöðu brezkra jafnaðarmanna hefði hv. þm. getað frætt þingheim betur en hann gerði, því að á flokksþingi þeirra var það alveg ljóst, að þau öfl, sem standa sterkast á móti endurhervæðingu Þýzkalands og gegn yfirgangi Bandaríkjanna í þessum málum, gengu þar með hreinan og skýran sigur af hólmi innan flokksins.



Herra forseti. Ég þarf nú í raun og veru sárafáu að bæta við það, sem ég áður sagði, af því að hv. 7. landsk. staðfesti alla mína frásögn, eins og líka var ekki hægt annað að gera. En hans frásögn í fyrri ræðu var lituð af því, og ég veit, að þm., sem hafa á hann hlustað, hafa komizt að þeirri niðurstöðu, að brezkir og vestur-þýzkir jafnaðarmenn væru andvígir því, að Þýzkaland tæki þátt í varnarsamtökum Norður-Atlantshafsbandalagsins beint eða óbeint með samtökum við nágrannaríkin, sem hefðu svo náin tengsl aftur við Norður-Atlantshafsbandalagið, eða beinlínis með inngöngu í varnarbandalag Norður-Atlantshafsríkjanna, þegar þar að kæmi. Það er því talsvert ólíku saman að jafna frásögn þeirri, sem ég hef nú hér gefið, og frásögn hv. 7. landsk. í fyrri ræðu hans, enda var tilgangurinn með frásögn hans sá að reyna að koma því inn, að - jafnaðarmenn í Bretlandi og Vestur-Þýzkalandi væru að verða andvígir varnarsamtökum Norður-Atlantshafsbandalagsins. En því fer víðs fjarri, eins og ég hef nú þegar skýrt frá. Það kann að verða, því miður, nokkur dráttur á því, að Þýzkaland allt sameinist í eitt lýðræðisríki, og ég veit það með vissu, að þýzkir jafnaðarmenn vilja ekki bíða í það óendanlega eftir því, að Rússum þóknist að ganga til samninga við Vesturveldin um sameiningu alls Þýzkalands, en þeir vilja, eins og öll vestur-þýzka þjóðin, gera allt það, sem í þeirra valdi stendur til þess að gera nú tilraun, þó að hún taki einhvern tíma, til þess að sameina alla þjóðina í eitt ríki. Ég veit það af æðimörgum viðtölum við þýzka jafnaðarmenn, að þeir gera sér ekki of háar hugmyndir um, að þetta takist, en þeir hafa sagt: Við þurfum að hafa þolinmæði, eins og nú verður að beita þolinmæði í 18 mánuði eða þar um bil í friðar- eða vopnahléssamningunum í Kóreu. Og Sameinuðu þjóðirnar hafa sýnt, að þær eiga til slíka þolinmæði, þegar á liggur. Við viljum enn með þolinmæði prófa, eftir því sem við mögulega getum, að beita áhrifum okkar til þess, að Þýzkaland verði allt sameinað í eitt ríki, af því að við óttumst, að ef það verður ekki, muni það leiða til bróðurvíga innan þýzku þjóðarinnar, ef þessi tvö ríki, Vestur- og Austur-Þýzkaland, verða endanlega sundurgreind. Það var líka annað og meira, sem þýzki Jafnaðarmannaflokkurinn lýsti yfir á nýafstöðnu þingi sínu og hv. 7. landsk. þm. gat ekki um, að hann setti stefnu sína þá, að landamæri Þýzkalands yrðu þau sömu og voru 1937. Ég hygg, að það verði við ramman reip að draga hvað snertir Rússland, þar sem Pólland hefur fengið verulegan hluta af því, sem var Þýzkaland 1937, og aftur Rússar verulegan hluta af því, sem var Pólland 1937. En þetta er stefna þýzkra jafnaðarmanna, og stefna þýzkra jafnaðarmanna er einnig sú, að frjálst og sjálfstætt lýðræðisríki, sameinað í eina heild í Þýzkalandi, verði einn hlekkurinn í varnarkeðju Norður-Atlantshafsbandalagsins. Þeir eru í meginreglum fylgjandi Norður-Atlantshafsbandalagi, og veit ég það bæði -eins og ég sagði áðan - af mörgum viðtölum við m. a. núverandi formann flokksins, Ollenhauer, og fleiri um þetta atriði. Varðandi afstöðu brezka Jafnaðarmannaflokksins á nýafstöðnu þingi hans nú, þá finnst mér ekkert benda til þess, að flokkurinn breyti til um stefnu sína í utanríkismálum yfirleitt. Og stefna hans í utanríkismálum er að vera öflugur þátttakandi í varnarsamtökum Norður-Atlantshafsbandalagsins og að láta brezka ríkið hervæðast á þann hátt, að það geti orðið fyrir sitt leyti þar sterkur hlekkur í keðjunni. Hitt er annað mál, alveg eins og Churchill hefur orðið að fara inn á með sína stjórn, að sú áætlun um hervæðingu í Bretlandi, sem flokkarnir tveir voru að verulegu leyti sammála um, verði örðugt að framkvæma á þann hátt, að ekki gangi út yfir félagsleg gæði alþýðunnar í landinu. Brezkir jafnaðarmenn munu aðeins vilja hafa þá einu takmörkun á hervæðingu Bretlands, að hún gangi ekki út yfir félagsleg gæði alþýðunnar. Það hefur ekkert komið fram, hvorki á flokksþinginu né í yfirlýsingum Attlees og annarra, sem bendi til nokkurra stefnubreytinga. Og þó að Bevan væri kosinn í miðstjórnina ásamt 6 félögum sínum, þá bendir það ekki heldur til þess, að Jafnaðarmannaflokkurinn brezki breyti um stefnu í utanríkismálum yfirleitt. Það er oft blæmunur á skoðunum manna innan flokksins varðandi t. d. Bandaríkin og þátttöku þeirra í heimsmálunum. Ég hef lesið nokkuð ýtarlega ræður, sem hafa verið fluttar á seinasta brezka Alþýðuflokksþinginu, og vil leyfa mér að benda á, að einn af höfuðmönnum brezka Jafnaðarmannaflokksins sagði þar, að baráttan gegn Bandaríkjunum, sem væri jafnvel uppi hjá sumum flokksmönnum, væri algerlega ósósíalistísk og að það væri víðs fjarri því, að brezki Jafnaðarmannaflokkurinn mundi hefja þann fána við hún. Ég held þess vegna, að það sé víðs fjarri réttu lagi að vitna til andstöðu brezkra og vestur-þýzkra jafnaðarmanna, bæði út af Atlantshafsbandalaginu yfirleitt og út af þátttöku Þýzkalands, þegar þar að kemur, í frjálsum varnarsamtökum Vestur-Evrópu.



Herra forseti. Það þarf út af fyrir sig ekki að furða sig á því, þó að þeir, sem voru á móti þátttöku okkar í Atlantshafsbandalaginu, - hafa verið það og eru það enn, - séu á móti þeirri viðbót, sem hér er verið að gera, vegna þess að þessi viðbót styrkir samtökin frá því, sem verið hefur. Hinu verð ég að mótmæla, að í því, að einstakir þm. gagnrýna einhvern þátt eða hluta samninganna, sem voru gerðir um varnarliðið hér á landi, og framkvæmd þeirra samninga og telja, að ríkisstj. hafi þar linlega á haldið, - að í því út af fyrir sig felist það, að þeir séu nú horfnir frá sinni stefnu. Það er auðvitað þeirra að segja til um sína skoðun, en ekki annarra. En hitt má öllum vera vitanlegt, að það er einn meginþáttur lýðræðisins, frjáls skipulags, að menn bera fram sínar athugasemdir, að menn gagnrýna jafnvel þær ráðstafanir, sem þeir í heild eru sammála. Auðvitað geta slíkir annmarkar komið fram, að menn breyti um afstöðu til sjálfs meginmálefnisins. En af því einu, að menn beri fram gagnrýni á einstökum atriðum og sérstaklega þá að menn skammi blessaða stjórnina, hver sem hún er, þá er óheimilt af því að draga þá ályktun, sem hv. andmælandi þessarar till., 7. landsk., gerði áðan. Það þarf ekki einu sinni til frjálsa hugsun eða lýðræði á þann veg, sem við erum vanir, til þess að gagnrýni á einstökum atriðum sé í heiðri höfð. Ég held, að sjálfur Stalín, alfaðirinn mikli háttvirts 7. landsk. þm. og hans félaga, hafi nú nýlega hvatt sína fylgismenn til þess að bera fram gagnrýni og jafnvel leyft þeim að gagnrýna stjórnarvöldin, hvað þá heldur aðra. Hér á landi þurfa menn ekki að sækja um slíkt leyfi, sem betur fer, og þó að ríkisstj. telji, að gagnrýni sé oft ósanngjörn, sem að henni er beint, hverjir sem sitja í ríkisstjórn á hverjum tíma, þá vitum við það allir, að gagnrýnin er vissulega nauðsynleg og óhjákvæmileg, ekki sízt í þjóðfélagi eins og okkar, þar sem segja má, að frjáls gagnrýni sé einn meginþátturinn, úr því að jafnvel í slíku undirokunar- og kúgunarþjóðfélagi eins og því, sem hv. 7. landsk. vill koma á, hefur alfaðirinn séð, að án gagnrýninnar varð ekki verið. - Þetta vildi ég nú segja almennt um þær hugleiðingar, sem komu fram hjá hv. þm. Út af því, að hér væri um að ræða eitthvert sérmál Bandaríkjanna, að koma á endurhervæðingu Þýzkalands, þá má að vísu segja, að Bandaríkin og sum Vestur-Evrópuríkin hefur um sumt greint á um aðferðina við þá endurhervæðingu. En það er alveg rétt, sem hv. síðasti ræðumaður tók fram, að jafnvel þeir, sem gagnrýna mest stefnu Bandaríkjanna í þessum efnum, eru ekki út af fyrir sig andvígir því, að Þýzkaland sé endurvígbúið. Þá kann að greina þar nokkuð á um einstök framkvæmdaratriði, en um heildarstefnuna eru þeir allir sammála, enda er það auðvitað alveg ljóst, að fyrir þá, sem telja völd Bandaríkjanna í Evrópu of mikil, og þeir menn finnast vitanlega, þá er það til frambúðar eitt öruggasta ráðið til að eyða óeðlilegum áhrifum þeirra, að fyllt sé upp í það valda tómrúm, sem nú er í Þýzkalandi, af einhverjum öðrum en Bandaríkjunum Meðan Vestur-Evrópa er þannig á vegi stödd, að varnir hennar verða ekki tryggðar nema með hersetu Bandaríkjanna í Þýzkalandi og um alla Vestur-Evrópu, þá skapar það Bandaríkjunum vitanlega styrkari aðstöðu heldur en ella. Þetta liggur í augum uppi. Þess vegna er uppi einmitt mikil hreyfing, sem er nátengd Evrópuráðinu, sem hefur bækistöðvar sínar í Strasbourg, þó að þar sé ekki beinlínis talað um sjálf hermálin enn þá, nema þá að þeim vikið í almennum umræðum um það að mynda þá raunverulegu ríkjasamvinnu í Evrópu, sem geti skapað verulegt jafnvægi á móti Bandaríkjunum. Slík ríkjasamvinna verður vitanlega aldrei neins megnug í því að veita jafnvægi, hvorki á móti Bandaríkjunum né á móti Rússum, nema því aðeins að Þýzkaland verði endurvígbúið, að vörnum verði komið upp í Þýzkalandi af þjóðinni sjálfri, en ekki af erlendum þjóðum. Allt tekur þetta sinn tíma, og í þessu eru mörg atriði, sem þeim, er sammála eru um meginatriðin, kemur ekki saman um. En það breytir ekki heildarmyndinni og breytir ekki því, að þessi stefna er uppi og nálgast áreiðanlega óðum það að verða ráðandi í samskiptum þessara ríkja. Þá mundu sumir spyrja: Af hverju eru Bandaríkin þá að sækjast eftir því að láta Þýzkaland vopnast, ef Vestur-Evrópuríkin hafa þá stefnu, sem ég áðan lýsti? - Það er vitanlega vegna þess, að Bandaríkin í andstöðu við sum önnur heimsveldi eru ekki að sækjast eftir heimsyfirráðum eða kúgun á öðrum þjóðum. Þarna skilur á milli feigs og ófeigs. Við vitum það einmitt, að það eru einangrunarsinnarnir, afturhaldsmennirnir, þjóðernissinnarnir, sem stundum eru kallaðir, í Bandaríkjunum, sem vilja kalla liðið burt úr Þýzkalandi, sem vilja ekki hafa neitt setulið í öðrum löndum, heldur halda liðinu heima í Bandaríkjunum. Það eru hinir, þeir, sem kenndir hafa verið við frjálslyndari stefnuna, við alþjóðahyggjuna í hennar beztu merkingu, sem halda því fram, að þangað til Evrópa sjálf hefur skapað sér þann styrk, sem hún þarf að hafa, þurfi slíkt varnarlið af hálfu Bandaríkjanna á þessum slóðum, - það þurfi á meðan veikleikinn varir, en ekki lengur. Allir Bandaríkjamenn eru einhuga um, að liðið beri að kalla heim sem allra fyrst. Þetta eru staðreyndir málsins. Þetta er það, sem sjá má i hverri einustu greinargerð, sem um þetta kemur fram. Það er í þessu, sem vandinn liggur, ef svo má segja, hvernig þessi sjónarmið má samræma, en alls ekki í hinu, sem hv. 7. landsk. þm. vildi vera láta, að hér væri um að ræða ásælni Bandaríkjanna til aukinna yfirráða. Annars er því til að svara, að ef þannig fer, að einhver af þeim löndum, sem samþykkja þurfa þennan viðbótarsamning, gera það ekki, þannig að samningurinn í heild kemst ekki í gildi, þá hefur staðfesting af okkar hálfu enga þýðingu. Hún hefur því aðeins þýðingu, að samkomulagið komist á, og staðfesting okkar tekur ekki gildi út á við fyrr en sú staðreynd liggur fyrir. Þess vegna er síður en svo nokkur hætta á því, að með þessu verði stofnað til skuldbindingar eða ýtt undir skuldbindingar umfram það, sem allar þær þjóðir, sem hlut eiga að máli, vilja raunverulega gangast undir.