arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jóhannes Jóhannesson) Eins og nefndarálitið skal framsöguræðan verða stutt. Með frv. því, er hjer liggur fyrir, er bætt úr ýmsum göllum, sem urðu á almennum viðskiftalögum, nr. 31, frá 11. júlí 1911, þegar þau voru sett. Er gerð grein fyrir því í athugasemdunum við frumvarpið, hverjir þeir gallar eru og hversu úr þeim er bætt, og leyfi jeg mjer um það að vísa til athugasemdanna, sem jeg geng út frá sem sjálfsögðu, að háttv. deildarmenn hafi kynt sjer. Frumvarpið er, eftir því, sem hæstvirtur fjármálaráðherra (M. G.) upplýsti við 1. umr., samið af kennaranum í borgararjetti við háskólann, Ólafi prófessor Lárussyni, og yfirfarið af stjórninni, og má því reiða sig á, að ákvæði þessi sjeu til bóta. Hv. 1. landsk.þm. (S. F.) og jeg höfum borið frv. þetta saman við viðskiftalögin og dönsku lögin um sama efni, frá 6. apríl 1906, og fallist á allar þær breytingar, sem það felur í sjer. Leyfum við okkur því að ráða háttv. deild til að samþykkja frumvarpið óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjármálaráðherra (M. G.) Það virðist óþarfi að mæla með frv. þessu, því að það fór nefndarlaust gegnum háttv.Nd. Vona jeg, að eins geti orðið hjer, því að brtt. á þskj. 47 eru sama eðlis og innihald frumvarpsins að öðru leyti, og ættu því ekki að spilla fyrir framgangi þess.

Frsm. (Sigurjón Friðjónsson) Frumvarp þetta er samið af hagstofunni og snertir mest hennar verkahring. Er það samið sjerstaklega með það fyrir augum, að sá fróðleikur, sem fæst með verslunarskýrslum, komi fyrir almenningssjónir fyr en ella. Og ef það takmark næst, getur eigi annað talist en það sje til bóta. Því að hins vegar virðist það eigi þurfa að vera svo mikil óþægindi fyrir lögreglustjóra og þá, sem skýrslurnar eiga að gefa, að það skifti miklu máli. Þarf jeg svo eigi að fara frekar út í þetta, en leyfi mjer að vísa til ástæðna stjórnarinnar fyrir frumvarpinu. En hvað snertir brtt., sem frekar er orðabreyting en efnisbreyting, vísa jeg til nefndarálitsins.

Fjármálaráðherra (M. G.) Jeg hefi ekkert að athuga við brtt.; hún skýrir aðeins hvað meint er með síðustu grein frv. Þakka jeg svo nefndinni fyrir skjóta afgreiðslu málsins.

Fjármálaráðherra (M. G.) Frumvarp þetta er borið fram til þess að fá skýr ákvæði um mat þeirra fasteigna, sem meta þarf milli allsherjarfasteignamata. Og eins og kunnugt er, eru það sjerstaklega ný hús, og einnig getur komið fyrir, að meta þurfi upp eignir, sem rýrna í verði. En eftir núgildandi löggjöf er það vafasamt, hvernig fara eigi um mat á slíkum fasteignum, og fyrir þá sök er frv. þetta borið fram. Og til þess að spara kostnaðinn við matið er í frv. gert ráð fyrir, að úttektarmenn, eða tveir menn, sem sýslumaður eða bæjarfógeti tilnefnir, framkvæmi það. Því að það myndi verða of dýrt að sækja altaf fasteignamatsnefndirnar, þegar meta þyrfti einhverja nýja eign. Mjer hefir verið bent á af einum háttv. deildarmanni, að setja þyrfti ákvæði um það, hvenær endurmat ætti að fara fram, þegar eign rýrnar í verði, og get jeg fallist á það. En þegar matið á í lengsta lagi að gilda í 10 ár, virðist eigi ástæða til að meta upp eignir nema þær rýrni töluvert í verði. Frumvarp þetta var í fjárhagsnefnd í háttv. neðri deild, og vænti jeg, að því verði einnig vísað til sömu nefndar hjer, að umræðunni lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (S. E.) Það, sem liggur fyrir fundinum, er að rannsaka kjörbrjef háttv.þm. Suður-Þingeyinga (Ing. B.), og hefir það verið afhent kjörbrjefanefnd til athugunar.

Frsm. kjörbrjefanefndar (Magnús Kristjánsson) Kjörbrjefanefnd hefir fengið til athugunar kjörbrjef háttv.þm. S.-Þ., Ingólfur Bjarnarson, og hefir ekkert fundið við það að athuga, því það er að öllu leyti vel úr garði gert. Leggur nefndin því til, að kosning háttv.þm. S.-Þ. verði tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (G. B.) Eins og háttv. deildarmönnum er kunnugt, hefir hans hátign konungurinn skipað nýja stjórn, og er forsætisráðherrann þingmaður úr þessari hæstv. deild. Og þar sem hann var í tveimur nefndum hjer, fjárhagsnefnd og viðskiftamálanefnd, þarf að skipa menn í hans stað í þessar nefndir. Það hefir nú verið venja hjer á Alþingi, að flokksmenn þess manns, sem frá fer, komi sjer saman um menn í staðinn. En þar sem nú allir flokksmenn þess manns, er frá fer, eru eigi staddir á fundinum, er eigi hægt að gera þetta nú. En það verður að gerast sem fyrst.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (G. B.) Þá liggur fyrir á þessum fundi að skipa menn í nefndir þær, sem hæstv. forsætisráðherra (S. E.) átti sæti í hjer í deildinni. Þegar það hefir komið fyrir, að maður, sem sæti hefir átt á Alþingi, hefir orðið ráðherra, hefir það verið venja, að flokksmenn hafi nefnt menn í hans stað í nefndir þær, sem hann hefir verið í. Þær nefndir, sem hæstv. forsætisráðherra átti sæti í, voru fjárhagsnefnd og viðskiftamálanefnd, sem er lausanefnd. Jeg veit ekki hvort menn vilja sætta sig við þetta, og vil jeg því fyrst spyrja flokkinn, hvort hann hafi komið sjer saman um að skifta þessum störfum á milli sín. En sje það ekki, þá verður kosið.

Sigurður Hjörleifsson Kvaran Jeg hefi veitt því eftirtekt, að störfum er frekar misskift hjer í deildinni. En það er verkasparnaður, að ekki sje ofhlaðið á suma, en aðrir hafi aftur lítið að gera. Jeg vil því leggja til, að fram fari kosning á þessum mönnum.

Forseti (G. B.) Úr því ekki hafa komið fram tilmæli frá flokknum um að skipa menn í nefndirnar, þá fer fram kosning.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (G. B.) Jeg skal geta þess, að þar sem gæslustjóri Söfnunarsjóðsins, Klemens Jónsson, hefir nú tekið við ráðherrastörfum, verður að kjósa mann að nýju fyrir það, sem eftir er kjörtímabilsins. Og þar sem hann var kosinn af þessari deild til að gegna þessu starfi, þá fellur undir hennar verksvið að kjósa mann í hans stað. Kosningu hlaut Guðjón Guðlaugsson alþm., með 7 atkv. Ólafur Briem fyrv. alþm. hlaut 2. atkv. og Björn Kristjánsson alþm. hlaut 1 atkv., en 3 seðlar voru auðir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ólafur Proppé) Með því að engar brtt. hafa komið fram við frv. þetta, sje jeg ekki ástæðu til að ræða um það að þessu sinni. Óska jeg því atkvgr. um það til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (M. K.) Jeg tel rjett, að í kjörbrjefanefnd komi annar maður í minn stað, og eftir þingvenju ætti flokkur sá, er jeg telst til, að ráða því, hver hann verður, án þess að kosning fari fram. Ef enginn mælir á móti því, verður sú aðferð viðhöfð.

Stefán Stefánsson Jeg vil, fyrir hönd sparnaðarnefndarinnar, sem flytur þessa þingsályktunartillögu, óska þess, að hún verði tekin af dagskrá, af þeirri ástæðu, að samskonar mál hefir verið lagt fyrir hv.Nd. þykir nefndinni því rjett að láta fara fram um það frv. atkvæðagreiðslu áður en þessi till. verður tekin til umræðu.

Benedikt Sveinsson Þar sem flm. þessarar till. (Gunn. S.) er ekki viðstaddur, vil jeg leggja til, að hún verði tekin af dagskrá.

Sveinn Ólafsson Jeg sje ekki ástæðu til að taka málið af dagskrá, þó að flutningsmaður sje ekki við, því jeg hygg, að hv.þm. sjeu búnir að átta sig svo á þessari till., að þeir geti greitt um hana atkvæði. Hún felur ekkert annað í sjer en að biðja stjórnina að muna eftir því, sem hún lofaði að gera, þegar hún tók við stjórnartaumunum, og því, sem hún hefir marglýst yfir síðan, að hún mundi gera. Jeg verð því að álíta, að till. sje beinlínis ókurteis og móðgandi fyrir stjórnina, og er jeg fyrir mitt leyti löngu ákveðinn í því að greiða atkv. á móti henni. Það getur vel verið, að hv.flm. (Gunn. S.) hefði viljað segja eitthvað gegn því, sem jeg hefi nú sagt, eða till. til málsbóta. En þrátt fyrir það tel jeg enga ástæðu til að taka málið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Björn Kristjánsson Jeg hefi aldrei lagt í vana minn að leggjast á lítilmagnann, en þó get jeg ekki leitt þetta mál alveg hjá mjer. Á fyrri þingum hefir það verið vani minn að mæla heldur móti löggildingum nýrra verslunarstaða, sem koma nálega fyrir hvert einasta þing. Er ástæðan til þess sú, að þetta eykur mjög starf lögreglustjóra og veldur þeim ýmislegum óþægindum og erfiðleikum við tollgæslu. Á fyrri þingum var og annar þingmaður, sem mælti gegn frv. um löggilding nýrra verslunarstaða. Þessi þingmaður var Tryggvi sál. Gunnarsson. Hann áleit, að verslunin veiktist við þessa fjölgun löggiltra verslunarstaða og það væri því aðeins til skaða verslun og þjóð. Fyrir þessari löggildingarsótt, sem vel má kalla svo, hafa menn fært þær ástæður helstar, að erfitt væri eða alveg ómögulegt að fá skip vátrygð til þeirra hafna, sem ekki væru löggiltir verslunarstaðir. Jeg hefi grenslast eftir þessu hjá erlendum vátryggingarfjelögum og komist að raun um, að það er helber vitleysa. Fjelögin taka ekkert tillit til þess, hvort höfnin er löggilt eða ekki, heldur fara þau eingöngu eftir því, hvort skerjótt er úti fyrir eða önnur hætta fyrir skipin á leiðinni til hafnarinnar. Þessi umgetna ástæða er því í rauninni engin ástæða, ekkert nema tóm hræðsla við að fá ekki skip vátrygð. Það hefir og komið í ljós síðar, að engin ástæða hefir verið til þess að biðja um sumar þessar löggildingar vegna verslunarþarfa. Hitt hefir stundum verið ástæða umsækjanda að koma jörðinni í hærra verð með því að fá hana löggilta sem verslunarstað. Veit jeg um slíkt dæmi vestur við Breiðafjörð, að jörð hefir verið talið það til ágætis og reynt að græða á því, að hún var löggiltur verslunarstaður. Er þetta því mest vatn á mylnu braskaranna. Kringum land er heill fjöldi af löggiltum verslunarhöfnum, sem ekkert eru notaðar í því skyni. Við Faxaflóa einan eru þær fjölmargar. Má þar nefna: Hrafnabjörg, Seleyri við Borgarfjörð, Maríuhöfn, Voga o. fl. Mjer datt í hug, að þm., sem hlyntir eru þessum löggildingum, ættu að gera brtt. við frv. þetta til 3. umr., þannig að gera allar strendur landsins löggilta verslunarstaði. Gæti það sparað þinginu mikla vinnu framvegis.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sigurjón Friðjónsson Þessu frv. var frestað við 3. umr. og því skotið til allsherjarnefndar til athugunar. Nefndin hefir nú athugað frv. og leggur til, að það verði samþykt óbreytt.

Frsm. (Sigurjón Friðjónsson) Allshn. leggur með því, að frv. þetta verði samþykt. Það fer í þá átt að tryggja rjett minni hluta bæjarstjórnar til íhlutunar um þau mál, sem nefndir eru kosnar til að fjalla um. Þetta telur nefndin rjett, enda er það í samræmi við stefnu Alþingis á seinni árum og hlutfallskosningar við nefndaskipun nú teknar upp í flestum kaupstöðum. Bæjarstjórnin hjer hefir lagt á móti þessu frv. með skjali til allsherjarnefndar Nd. og færir til þá ástæðu, að bæjarstjórnin hafi í undirbúningi endurskoðun á tilskipuninni um bæjarstjórn Reykjavíkur í heild og hugsi sjer að leggja frv. til laga þar að lútandi fyrir næsta þing. En nefndinni virðist þetta engin fullgild ástæða til að tefja fyrir því, að frv. næði fram að ganga, þar sem allir eru, að því er virðist, sammála um það, að sanngjarnt sje og rjettmætt að innleiða hlutfallskosningar við nefndaskipun hjer í Reykjavík eins og annarsstaðar. Fleira þarf nefndin ekki að taka fram.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (M. K.) Fyrir þessum fundi liggur rannsókn á kjörbrjefi hins nýkosna þingmanns Vestur-Skaftfellinga, Lárusar Helgasonar, sem nú er kominn til þings.

Frsm. kjörbrjefanefndar (Gunnar Sigurðsson) Kjörbrjefanefnd hefir rannsakað kjörbrjef og kjörgögn háttv.þm. V.-Sk. (L. H.) og ekkert fundið athugavert við þau. Einnig hefir sýslumaðurinn í Vestur-Skaftafellssýslu sent símskeyti, sem vottar að hlutaðeigandi þingmaður sje löglega kosinn. Leggur nefndin því til, að háttv. Alþingi samþykki kosningu þessa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Björn Kristjánsson Frv. þetta er borið fram í háttv.Nd. eftir ósk bæjarstjórnarinnar í Hafnarfirði. Menn sjá það á athugasemdunum við frv., að hjer er um litla breytingu að ræða, og er hún aðeins til þess að samræma lögin við yngri lög, sem gilda fyrir aðra kaupstaði. Jeg þarf ekki að tala um þetta frekar. Það hefir verið venja að láta kaupstaðina ráða sem mestu um löggjöf sína, og er ekki ástæða til að bregða út af því. Ef háttv. þingdm. líst svo, að málið skuli fara til nefndar, þá ætti það helst heima í allsherjarnefnd, en jeg geri það ekki að till. minni.

Sigurður Jónsson Það hefir verið þingregla, að mál, sem koma frá háttv.Nd. og hafa verið í nefnd þar, sjeu sett í nefnd hjer, og þá í sömu nefndina. Jeg legg því til að málinu verði vísað til allsherjarnefndar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sigurður Hjörleifsson Kvaran Mjer finst ástæða til að athuga þetta mál í nefnd, því að það kynni að vera ástæða til að fella fleira undan skatti en hjer er gert. Jeg legg því til. að frv. verði vísað til nefndar.

Halldór Steinsson Jeg geri það að till. minni, að frv. verði vísað til allsherjarnefndar.

Flm. (Guðmundur Ólafsson) Samskonar till. og þessi var borin fram af fjárveitinganefnd í hv.Nd. 1919, en varð þá ekki útrædd. En prentunarkostnaður ríkisins hefir aukist stórum síðan, og fer að líkindum sívaxandi framvegis. Það stendur hjer í greinargerðinni, að hann hafi verið um 150 þús. kr. síðastliðið ár, en eftir því sem jeg hefi komist næst, við betri athugun, síðan jeg skrifaði greinargerðina, er þetta alt of lágt áætlað. Það er óhætt að fullyrða, að hann hafi ekki orðið minni en eitthvað yfir 200 þús. kr., ef ekki alt að helmingi meiri en þar stendur, því að kostnaður við prentun þingtíðindanna einna nam yfir 100 þús. kr. síðastliðið ár. Það eru líkur til þess, að mikið mætti spara af þessu fje, ef ríkið keypti prentsmiðju, sem rekin væri með dugnaði og fyrirhyggju. Og eftir því, sem við höfum kynst þessu máli á þessu þingi, er full ástæða til þess að skora á stjórnina að leggja fult kapp á, að ríkið þurfi ekki að sæta slíkum ókjörum með prentunarkostnað og það hefir sætt undanfarin ár. Jeg vænti þess, að hv. deild sjái ekki ástæðu til annars en að samþykkja till., og eins vænti jeg þess, að stjórnin geri sitt ítrasta til þess að geta gefið næsta Alþingi greinilega skýrslu um alt, sem þessu máli viðvíkur, og hafi gert sitt til að koma því í framkvæmd. Það hefir oft verið skorað á stjórnina að gera hitt og þetta, en minna orðið úr framkvæmdum, en í þetta sinn vona jeg, að öðruvísi skipist.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sigurður Hjörleifsson Kvaran Mjer þykir rjett, að máli þessu sje skotið til nefndar, því jeg býst við, að það þurfi eigi að tefja það lengi. Vil jeg því gera að tillögu minni, að því verði vísað til fjárhagsnefndar.

Sigurður Jónsson Frv. þetta er í allmörgum greinum; því þykir mjer rjett, að það sje athugað í nefnd. Jeg leyfi mjer því að leggja til, að frv. verði vísað til allsherjarnefndar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurður Hjörleifsson Kvaran) Það var að vísu svo, að brtt. frá mjer fjell hjer við síðustu umr. með jöfnum atkv. Fyrir það vil jeg þó ekki leggja til, að lögunum sje hafnað, en svo verð jeg að líta á, að í þeim umr., sem hjer hafa orðið, felist alvarleg bending til hæstv. stjórnar til að nota alls ekki rjettinn til að auka seðlaútgáfuna.

Björn Kristjánsson Jeg gerði ráð fyrir því við 2. umr. að koma með brtt. við c-lið 2. gr. í þá átt að hækka gjaldið til ríkissjóðs á síðustu ¼ miljóninni. En þegar jeg gætti nánar að, sá jeg, að ef þar yrði breytt, yrði jeg að breyta 2. málsgrein 1. greinar og lengja hana, eða jafnvel gera úr henni fleiri greinar, ef efni það, sem jeg giska á að hún eigi að segja, kæmi ljóst fram. En þar sem jeg er ósamþykkur auknum seðlaútgáfurjetti, þá gat jeg ekki gert þessa breytingu á málsgreininni, og verð þar af leiðandi að falla frá breytingunni við 2. gr.

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Jeg vil aðeins geta þess fyrir hönd landbúnaðarnefndar, að hún vill að frv. nái fram að ganga, enda þótt henni þyki það lakara með þeirri breytingu, sem háttv.Nd. hefir gert á því, með því að setja inn aftur: „eða við fjörð eða flóa“, en það stendur nú í lögunum og verða þau því ekki lakari en nú eru, þótt það standi þar áfram. Tvær aðalbreytingar, sem þessi deild gerði til bóta frv., hefir Nd. fallist á og látið standa. Landbúnaðarnefnd er því með því, að frv. fái fram að ganga.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jón Þorláksson Jeg vildi aðeins leyfa mjer að gera fyrirspurn til hæstv. forseta um það, hvort afbrigðin hafa verið leyfð. Hann hefir eigi lýst yfir neinu um það.

Forseti (M. K.) Sú yfirlýsing lá í atkvgr., sem þegar hefir verið lýst.

Jón Þorláksson Þá vil jeg leyfa mjer að vekja athygli á því, að mjög er óvíst, hvort leyfilegt er að taka þetta mál fyrir í þinginu, þar sem það hefir þegar fallið í annari deild þingsins. Í 28. gr. þingskapanna er ákveðið, að lagafrv. sem önnurhvor deildin hefir felt, megi ekki takast til meðferðar á sama þingi, og þótt þetta sje ekki beint tekið fram um þingsályktunartillögur, þá virðist hið sama verða að gilda um þær.

Jakob Möller Jeg tel rjett, að þetta komi þá fyrst til álita, þegar málið verður tekið fyrir, en ekki nú. Hins vegar er enginn vafi á því, að tillagan getur, þingskapanna vegna, orðið tekin til meðferðar. Tilvitnun hv. samþm. míns (J. Þ.) í þingsköpin er að vísu hárrjett. En hún á hjer ekki við. Að vísu hefir verið feld í hv.Ed.till. líks efnis og þessi, en ekki samhljóða, og þar sem breytingin er svo veruleg, að fjárhagsatriðið, sem í feldu till. fólst, hefir alveg verið felt niður í þessari, þá er auðsætt, að hjer er engan veginn um sömu till. að ræða.

Forseti (M. K.) Jeg þarf ekki að svara hv. 3. þm. Reykv. (J. Þ.), því hv. 1. þm. Reykv. (Jak. M.) hefir þegar tekið fram þá skoðun mína, að þetta beri eigi að úrskurða á þessu stigi málsins.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Karl Einarsson) Jeg tel óþarft að ræða þetta mál nú, þar sem þingdeildin hefir áður haft það til meðferðar og gefið því samþykki sitt til 2. umr. Sjútvn. hefir haft frv. til meðferðar og mælir með því. Þó hefir einn nefndarmaður áskilið sjer óbundið atkvæði um þetta mál. Till. hans er, að fyrsta greinin verði feld burtu. - Nefndin telur, að lögin hafi fult gildi fyrir því, þó fyrstu greininni væri kipt burtu. Um frv. sjálft er það að segja, að það er í samræmi við hafnarlög annara bæja, svo sem Reykjavíkur, Vestmannaeyja og Akureyrar. Nefndin telur að nauðsyn sje að koma hafnarlögunum í samfelt horf. Bæjunum er nauðsynlegt að hafa þessi lög, svo að þeir geti tekið hæfileg hafnargjöld.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (G. B.) Þar sem hæstv.forsrh. (S. E.) er veikur í dag, tel jeg rjett að taka þetta mál út af dagskrá í dag, ef háttv. nefnd hefir ekki á móti því.

Frsm (Sigurður Jónsson) Jeg hefi ekkert á móti því, að málinu verði frestað til morguns.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurður Jónsson) Þar sem fundur þessi hefir verið boðaður fyr á degi en venjulega hefir mentamálanefndin ekki haft tíma til að athugá brtt. þá, sem fram er komin við málið. Væri henni því kærast, að málið yrði látið bíða þangað til á væntanlegum fundi síðar í dag, til þess að hún geti athugað brtt. og talað við mentamálanefnd Nd., því að töluvert kapp virðist vera komið í þetta mál.

Halldór Steinsson Mjer þykir þetta alleinkennileg veðrabrigði hjá háttv. nefnd, þar sem brtt. er komin fram fyrir þremur dögum og hún hefir því haft nægan tíma til þess að athuga hana. Það hlýtur því eitthvað annað að liggja á bak við. - Jeg mótmæli því, að málið sje tekið af dagskrá.

Forseti (G. B.) Jeg vil vekja athygli á því, að verði málið tekið út af dagskrá nú, er óvíst, að það komist út af þessu þingi. Einmitt fyrir það ákvað jeg fundinn svona snemma, til þess að háttv.Nd. gæti fengið frv. til meðferðar í dag, ef það tæki breytingum hjer.

Frsm. (Sigurður Jónsson) Jeg skal í sambandi við það, sem jeg sagði áðan, geta þess, að allir nefndarmenn hafa óbundnar hendur með atkvæði sín um breytingartillögu hæstv. forsætisráðherra.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (G. B.) Áður en jeg segi þessum fundi slitið, vil jeg í nafni okkar þriggja, sem nú víkjum af þingi, þakka fyrir góða samvinnu. Þetta tekur þó einna mest til mín, því að jeg mun vera einna elsti þm. þessarar háttv. deildar. Jeg hefi setið hjer samfleytt á 11 þingum og verið hjer forseti á 8 þingum. Mjer kemur ekki til hugar að leggja nokkurn dóm á það starf mitt, en ef mjer hefir tekist það vel, og það hefi jeg stundum heyrt utan að mjer þá er það nær eingöngu því að þakka, að jeg hefi unnið með góðum mönnum. Það er oft sagt ýmislegt misjafnt um þingið okkar og margt er okkur fundið til foráttu, en jeg þori að fullyrða það, og standa frammi fyrir þjóðinni með þá fullyrðingu, að eins og háttv.Ed. hefir unnið nú síðari árin í þágu þjóðarinnar, á hún lof skilið, einróma lof. Það kemur oft fyrir, að okkur hjer ber margt á milli og við höfum oft ólíkar skoðanir á ýmsum málum. Og svo á það að vera. En við höfum ávalt borið gæfu til að ræða málin illindalaust, og það þakka jeg þeim anda, sem hjer hefir ríkt, þeim anda að setja eitt ofar öllu öðru í okkar starfi, og það er - nú bið jeg ykkur að standa upp - það er okkar ástkæra fósturjörð.



Halldór Steinsson Háttv. deildarmenn! Við eigum nú á bak að sjá forseta okkar og tveimur þm. öðrum, og bið jeg ykkur að standa upp í virðingarskyni við þá. . Herra forseti! Þjer hafið nú í 8 ár stýrt störfum þessarar deildar, og þó að þjer viljið ekki leggja dóm á verk yðar, þá vil jeg það í nafni deildarinnar, því að við getum dæmt um það af reynslu og þekkingu. Engum skyldi detta það í hug, að forsetastarf sje vandalítið verk. Það er eitt vandamesta og ábyrgðarmesta starf, sem þm. verður falið. Og þegar við lítum yfir þessi 8 ár, er okkur ljúft, herra forseti, að gefa yður þann einróma vitnisburð, að þjer hafið verið rjettlátur, samviskusamur, árvakur og lipur forseti. Vjer eigum nú á bak að sjá tveim öðrum þm. og vjer söknum yðar allra. Og ef vjer eigum ekki að verða fyrir því láni að sjá einhvern yðar hjer aftur sem landskjörinn eða kjördæmakjörinn þm., þá eigum vjer ekki aðra ósk betri en að sæti yðar megi skipa aðrir menn jafngóðir. En þá ósk getum vjer því miður ekki alið viðvíkjandi sæti yðar, herra forseti. Jeg þekki engan núlifandi Íslending, sem jeg treysti til að skipa það jafnvel og þjer hafið gert. Nú kveðjum vjer yður, herra forseti, og þökkum yður langt og vel unnið starf, og þó að þjer skiljið við okkur nú í bili, væntum við þess að eiga eftir að sjá yður seinna prýða forsetastól þessarar háttv. deildar.

Forseti (G. B.) Jeg þakka þessi fögru orð, sem eru betri en jeg á skilið, og segi jeg síðan lokið störfum þessarar deildar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forsætisráðherra (SE): Jeg leyfi mjer hjer með að leggja fyrir þessa háttv. deild 7 lagafrumvörp, sem sje: 1. Frv. til laga um afnám biskupsembættisins. 2. - til laga um undanþágu frá lögum nr. 91. 14. nóv. 1917. um aðflutningsbann á áfengi. 3. - til laga um afnám yfirskjalavarðarembættisins við Þjóðskjalasafn Íslands. 4. - til laga um breyting á sveitarstjórnarlögum 10. nóv. 1905. 5. - til laga um nýja embættaskipun. 6. - til laga um manntalsþing. 7. - til laga um afnám landlæknisembættisns og stofnun heilbrigðisráðs.

Forseti skýrði frá, að ennfremur væru lögð fyrir deildina af hálfu stjórnarinnar þessi lagafrumvörp: A. 1. Frv. til fjárlaga fyrir árið 1924. 2. - til laga um samþykt á landsreikningum 1920 og 1921. 3. Frv. til fjáraukalaga fyrir árin 1920 og 1921. 4. - til fjáraukalaga fyrir árið 1922. 5. - til laga um tekjuskatt og eignarskatt. 6. - til laga um breyting á lögum nr. 74. 27. júní 1921. um tekjuskatt og eignarskatt. 7.- til laga um breyting á lögum nr. 66. 27. júní 1921, um fasteignaskatt. 8. - til laga um framlenging á gildi laga um út flutningsgjald. 9. - til laga um verðtoll á nokkrum vörutegundum.

Af hálfu atvinnumálaráðherra: 1. Frv. til laga um vitabyggingar. 2. - til laga um einkaleyfi.