Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 458 er frv. til l. um skattalega meðferð verðbréfa o.fl., sem ríkissjóður selur innanlands. Ástæðan til þess, að þetta frv. er flutt, er sú, að þegar fjárlög voru afgreidd hér fyrir jól s.l., var ákveðið, hvað ríkissjóður seldi mikið af verðbréfum innanlands. Hins vegar var ekki talið fært í fjárlögum að geta þeirra hlunninda eða réttinda, sem þessi verðbréf hafa á innlendum markaði. Með þessu frv. er hins vegar gerð grein fyrir þeim, en þau eru þau sömu og verið hefur. Frv. gengur hins vegar í þá átt, að framvegis nægir heimild í fjárlögum til útgáfu og sölu slíkra bréfa, því að ákvæðin um réttindi þeirra eru tryggð í þessu frv., ef að lögum verður, og verður svo, þangað til breyting kann að verða á því gerð. Þetta frv. var flutt í hv. Ed. og fékk þar fljóta fyrirgreiðslu, og nauðsyn ber til, að það verði einnig í þessari deild. Um það hafa ekki orðið neinar umr., og ég leyfi mér að fara þess á leit við hv. fjh.- og viðskn., að hún taki þetta mál til meðferðar á fundi sínum í dag, svo að það geti orðið hér á dagskrá á morgun, og leyfi ég mér þá að fara fram á það við hæstv. forseta, að það verði tekið hér á dagskrá á morgun, þar sem nauðsyn ber til að ganga frá því sem lögum. Ég legg svo til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh: og viðskn.



Herra forseti. Á þskj, 456 liggur fyrir nál. frá sjútvn. hv. d. um frv. til I. um breyt. á l. um 102 1973, um veiðar með botnvörpu, flotvörpu og dragnót í fiskveiðilandhelgi. Þetta frv. er til leiðréttingar á mistökum, sem hafa, eins og segir í grg., orðið við gerð uppdrátta, sem sýndu fyrirhugaðar togveiðiheimildir fyrir Norðurlandi. Þá gleymdist sem sagt að taka með í reikninginn þrjá grunnlínupunkta, frá Siglunesi, Flatey og Lágey. Með þessu frv. leiðréttast þessi mistök. Sjútvn. hefur rætt frv. á fundum sínum og leggur til, að það verði samþ. óbreytt. Ég vil að lokum leyfa mér að mælast til þess við hæstv. forseta, að afgreiðslu þessa máls verði hraðað svo sem kostur er.



Herra forseti. Varðandi þetta frv. sérstaklega tek ég það fram, að ég er að sjálfsögðu samþykkur því. Að vísu er leitt til þess að vita, að örskömmu eftir að heildarlöggjöf hefur verið sett í þessu efni, skuli þurfa að grípa til þessara lagfæringa. En satt að segja er þeim, sem að þessu stóðu, nokkur vorkunn, þar sem þær reglur, sem settar voru, voru mjög svo flóknar, og eins og áður hefur verið bent á, þá er það spauglaust við að etja, þar sem mönnum þótti bera nauðsyn til þess helst að skjalfesta sérvisku hvers einasta hreppsnefndarmanns í landinu. En um það ætla ég ekki að fara fleiri orðum. En það, sem ég ætlaði aðeins að minnast á hér, er það, sem nýtt er varðandi friðunaraðgerðir í landhelgi okkar, en það er um friðun í Víkurál vestra. Þar skilst mér og veit það eftir nýlegri ákvörðun frá sjútvrn., að friðað hefur verið svæði u.þ.b., að mér skilst, 20 mílur á kant. Þetta hefur valdið mikilli óánægju þar vestra, og það sem verra er, því hefur verið haldið fram af togaraskipstjórum þar, að þessi friðunaraðgerð hafi einvörðungu komið vinum vorum Bretum til góða, þar sem íslensku skipin hafi að sjálfsögðu hlýtt þessum friðunarfyrirmælum, en það hafi hins vegar Bretar ekki gert. Ég hefði nú óskað eftir því að fá upplýsingar um, hvaða rök lágu til þess, að þessi ákvörðun var tekin. Ég hef sannar spurnir af því, að þeir, sem best þekkja til. telja að þetta sé misráðið. Ég vil enn fremur beina því til hæstv. sjútvrh., hvaða skoðanir stofnanir okkar sérfræðinga hafa í þessu efni, eins og t.d. Hafrannsóknastofnunin og Fiskifélag Íslands. Þetta tel ég ástæðu til þess að ræða sérstaklega og fæ ekki betur séð en það eigi eðlilega við, þegar rætt er nm frv. til l. um breyt. á l. um veiðar með botnvörpu, flotvörpu og dragnót í fiskveiðilandhelginni. Það er auðvitað sjálfsagður hlutur, það er mín bjargföst sannfæring, að veiðum okkar í landhelginni eigi einmitt að stjórna með lipurlegum hætti, að hægt sé með reglugerðarákvæðum og heimildum til þess að beita reglugerðum að breyta til, banna veiðar þar, sem sýnt þykir, að þær geta orðið til tjóns, t.d. vegna dráps á ungfiski, en ekki að hafa þetta eins og nú er niðurnjörvað í lögum. En það er annað mál, sem kemur áreiðanlega fyrr en síðar til kasta þingsins. Þessu tvennu vildi ég sérstaklega fá svör við, þ.e. varðandi þá nauðsyn, sem til þess lá, að þessi friðunaraðgerð var framkvæmd, og enn fremur, hvað hæft kunni að vera í því, að friðuninni sé ekki sinnt af erlendum veiðiskipum, og þá hvaða ráðstafanir eru uppi um að bægja slíku frá.



Herra forseti. Það er aðeins til að svara þeirri fsp., sem fram kom hér varðandi hið auglýsta línuveiðisvæði út af Vestfjörðum, sem ákveðið var nú fyrir stuttu. Það er rétt, að það hefur komið upp greinilegur ágreiningur um það, hvort ástæða hafi verið til að lýsa það svæði, sem þar um ræðir, eingöngu sem línuveiðisvæði fyrir báta. Og þá kemur það upp, eins og skiljanlegt er, að það eru togaramenn, sem eru óánægðir með það, að þarna er af þeim tekið svæði um stuttan tíma. Ástæðurnar til þess, að rn. féllst á að auglýsa á þessum stað um þennan stutta tíma friðunarsvæði, sem væri ætlað eingöngu fyrir línuveiðar, voru þær, að borist höfðu til ráðuneytisins mjög eindregin tilmæli frá útgerðarmönnum og sjómönnum á sunnanverðum Vestfjörðum, og þessi tilmæli höfðu verið margítrekuð, þar sem þeir kvörtuðu mjög undan ágangi togara, erlendra og innlendra, á línum sínum, og þarna höfðu orðið mjög alvarlegir árekstrar. Eftir að rn. hafði kannað málið og engir þeirra aðila, sem um voru spurðir og til var leitað, höfðu mælt gegn þessu, þá var orðið við beiðninni um að lýsa þetta svæði sérstaklega friðað fyrir línu á þessum tíma, eða fram til 15. þ.m. Það eru nú eftir d dagar eða svo, þar til þetta rennur út. En síðan hefur það komið upp, - og kom okkur ekki alveg á óvart og hafði komið reyndar fram í umr. á Alþingi, þegar þm. Vestf. hafa sérstaklega verið að leita eftir því, hvort möguleikar væru á því að skipuleggja veiðarnar fyrir vestan á þennan hátt, - að það er talsvert vandasamt að setja reglur eins og þessar, þannig að allir séu ánægðir. Og það hefur komið mjög berlega fram í þessu tilfelli. Verður eflaust dráttur á því, að friðunarsvæði af þessari tegund verði sett fyrir vestan, a.m.k. meðan Vestfirðingar koma sér ekki betur saman um það en raun hefur á orðið. Varðandi svo hitt atriðið, að þetta svæði sé opið fyrir Breta, en aðeins lokað fyrir Íslendingum, er það algjörlega rangt. Landhelgisgæslan hefur upplýst, að hún hafi stuggað breskum togurum þar frá, ekki síður en íslenskum, og fréttir voru nú að berast um það í hádegisútvarpinu, að Landhelgisgæslan hefði rekið útlendu togarana út af þessu svæði og þeir væru síðan farnir að skeyta skapi sínu á íslenskum togurum fyrir að fá ekki að veiða á þessu svæði. Allt þetta þekkjum við, að þetta gerist auðvitað, þegar gripið er inn í veiðireglurnar á þennan hátt. Það er sem sagt ekki vandalaust að ætla að stjórna þessum veiðum á lipurlegan hátt, eins og hv. þm. sagði, því að það er erfitt að gera í þessum efnum, svo að öllum líki. En við höfum séð af þessu tilfelli, sem þarna hefur orðið, a það er jafnvel þörf á því að kanna umsóknir enn betur en gert var í þessu tilfelli, einnig heima í héruðum. Þó að almenn samtök útvegsmanna og sjómanna og opinberir aðilar, eins og sveitarstjórnir, stæðu að beiðninni og ekki væri vitað um nein mótmæli, komu þau upp síðar. Hitt er svo alveg ljóst, að við höfum leyfi til þess að auglýsa friðun með þessum hætti eða að ætla sérstökum veiðarfærum forgangsrétt á tilteknum tímum og svæðum. Útlendingum ber skylda til að virða þessi svæði, ef þau eru auglýst á eðlilegan hátt. En það er auðvitað alveg ljóst, að það er hætta á því, að þarna geti orðið um einhverja árekstra að ræða á milli mismunandi hagsmuna, sem koma upp hjá okkar eigin landsmönnum í hverju tilfelli fyrir sig. Ég vil svo vænta þess, að umr. um þetta atriði þurfi ekki að vera til þess að tefja enn þær breytingar, sem nauðsynlegt er að gera með því frv., sem hér liggur fyrir og ég hefði vænst, að hægt hefði verið að afgreiða héðan úr deildinni í dag.



Herra forseti. Það var aðeins út af síðara atriðinu, sem hv. 4. þm. Austf. drap á, að það hafa ekki borist neinar kærur til dómsmrn. yfir veiðum breskra togara á þessu svæði, og mér er ekki kunnugt um það eftir fregnum frá Landhelgisgæslunni, að þeir hafi veitt á þessu svæði. Þegar þetta var ákveðið, var utanrrn. beðið að tilkynna það breska sendiráðinu, og það var gert. Það er kannske ástæða til þess, þó að það sé ekki vert að tefja umr. um þetta mál, en úr því að það er farið að minnast á það í þessu sambandi, að rifja upp, hvert tilefnið var til þess, að þessar reglur voru settar. Það var m.a. það, að fyrir rúmri viku eða hálfum mánuði stóð einn hv. þm. upp í Ed. utan dagskrár og beindi til mín fsp. um það, hvað væri gert til þess að vernda veiðar báta á þessum svæðum, sem þeir teldu, að þeir ættu hefðbundinn rétt til. Þá voru taldir upp, ef ég utan rétt, í skýrslu, sem hann var þar með, um 11 eða 12 bátar, sem töldu sig hafa orðið fyrir veiðarfæratjóni, og var talið upp, hversu stórfellt það var. Og þá voru breskir togarar bornir þeim sökum að vera að veiða þarna, en íslenskir togarar voru ekki nefndir í því sambandi og þess ekki látið getið, að þeir væru að veiða á þessu svæði. Ég óskaði þá eftir því, að þessir bátaskipstjórar gæfu skýrslu um tjón sitt fyrir viðkomandi sýslumönnum, bæði á Ísafirði og á Patreksfirði, til þess að það væri hægt að undirbyggja skaðabótakröfur á hendur breskum skipstjórum. En mér er ekki kunnugt um, að þessar skýrslur hafi verið gefnar enn, nema e.t.v. ein. En jafnframt lét ég þess getið, að ég mundi snúa mér til sjútvrn. með þetta, þar sem það heyrði undir það, að setja reglur um friðun. Ég hygg þess vegna, að það hafi ekki verið að tilefnislausu, að það var gripið til þess að setja þessar reglur. Hitt er svo annað mál. að það kemur sjálfsagt á daginn, eins og ég sagði þá í umr., að þar sem fiskur er, þangað leita allir, jafnt togarar og þeir, sem stunda annars konar veiðar. En eins og hæstv. sjútvrh. gat um, er ekki löng bið í það, að þetta endi að þessu sinni, þar sem það er miðað við 15. þ.m.