Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þar sem fjmrh. er ekki viðlátinn vil ég hlaupa í skarðið fyrir hann og fylgja þessu frv. úr hlaði með örfáum orðum. Þetta frv. er til staðfestingar á brbl. sem gefin voru út 1. júní 1978. Efni frv. er samræming á upptalningu tollskrárnúmera vegna breytinga sem gerðar voru á lögum um tollskrá. Frv. hefur gengið í gegnum hv. Nd. og verið samþ. þar ágreiningslaust. Ég vil leyfa mér að leggja til að þessu frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Við höfum leyft okkur, þm. Alþfl. þessari d., að flytja frv. til l. um breyt. á l. nr. 11 frá 6. apríl 1973, um framkvæmd eignarnáms. Í áliti nefndarinnar, sem undirbjó lög nr. 11 1973, er að því vikið að nefndin hygðist semja sérstakt frv. til l. um fjárhæð bóta vegna eignarnáms fasteigna eða sameina slíkt því frv. til l. sem nefndin samdi. Af þessu hefur þó ekki orðið og er ætlunin sú með þessu frv. að bæta úr þessu. Í áðurgreindu nefndaráliti voru talin ýmis vandkvæði á því að taka í lög ákvæði um fjárhæð eignarnámsbóta. Stafi það m.a. af því, að ákvæði 67. gr. stjórnarskrárinnar um „fullt verð“ setji slíkri löggjöf vissar óhagganlegar skorður. Þá sé ákvörðun eignarnámsbóta margþætt og flókið viðfangsefni sem naumast verði settar tæmandi reglur um, eða a.m.k. ekki reglur sem leiði sjálfkrafa til afdráttarlausrar niðurstöðu. Því virðist varla annað og meira koma til greina en að lögfesta vissar meginreglur um fjárhæð eignarnámsbóta. Með því frv., sem hér liggur fyrir, er lagt til að svo verði gert varðandi ákvörðun eignarnámsbóta þegar fasteign er tekin eignarnámi. Við framkvæmd eignarnáms hér á landi hefur lengi gætt mikils misræmis varðandi túlkun ákvæðis 67. gr. stjórnarskrárinnar um „fullt verð“. Í lögum nr. 61 frá 1917, um framkvæmd eignarnáms, voru ákvæði þess efnis, að verð eignar skyldi miðast við gangverð, sem eignin hefði í kaupum og sölum. Í núgildandi lögum, nr. 11 1973, er hins vegar enga slíka viðmiðunarreglu að finna. Gamla reglan þótti orka tvímælis og var túlkun ákvæða um eignarnámsbætur á ýmsan veg í úrskurðum dómkvaddra matsmanna og er svo enn. Eitt umdeildasta atriðið í sambandi við eignarnámsbætur er það, hvort taka skuli tillit til fyrirhugaðra nota lands, eftir að eignarnám hefur farið fram og eftir að eignarnemi hefur með skipulagi og síðari framkvæmdum breytt möguleikum til nýtingar þess. Margir eru þeirrar skoðunar, að eðlilegast sé að miða eignarnámsbætur við þá raunverulegu eða eðlilegu nýtingu sem eigandi hefur af landinu þegar til eignarnáms kemur. Á móti þessu eru borin fram þau rök, að eigandi fasteignar, sem verður að þola eignarnám, verði lakar settur en nágranni hans, sem eigi land utan þess svæðis, en njóti hagræðis, t.d. af lagningu hraðbrautar, í hækkun verðs á landi sínu. Skattfrelsi ávinnings af slíkri verðhækkun lands, sem ekki stafar af aðgerðum eiganda, hefur styrkt þessa skoðun, það er skoðun flm. frv. þessa að lögfesta beri verðaukaskatt sem skattleggi ávinninginn í þessu tilviki til ríkissjóðs. Flm. telja ekki rétt að eigandi lands njóti ávinnings vegna framkvæmda, sem ætlunin er að ráðast í eftir að land hans hefur verið tekið eignarnámi, eða ávinnings vegna framkvæmda opinberra aðila í nágrenni við hann, án þess að hann hafi átt þar nokkurn hlut að máli. Bent hefur verið á dæmi um óeðlilega niðurstöðu matsmanna við mat á verðmæti lands, t.d. í sambandi við þarfir sveitarfélaga vegna nauðsynlegrar vegagerðar, orkuvinnslu o.s.frv. Sveitarfélögin hafa m.a. talið á sig hallað í ýmsum tilvikum með úrskurðum matsmanna á eignarnámsbótum. Má um þetta atriði vísa til niðurlags grg., sem núv. formaður Sambands ísl. sveitarfélaga, Jón G. Tómasson, samdi að tilhlutan sambandsins og send var með tillögum þess til stjskrn. Alþingis hinn 29. jan. 1975. Ég ætla að leyfa mér, með leyfi hæstv. forseta, að lesa kafla úr þessari grg. Jóns G. Tómassonar, þar eð ég tel að hún rökstyðji mjög vel þá nauðsyn að þetta frv. er borið fram. Hann segir svo m.a. „67. gr. stjórnarskrárinnar kveður á um að við eignarnám skuli koma fullt verð fyrir. Ekki er þetta hugtak skýrt nánar í stjórnarskrá né heldur í lögum um framkvæmd eignarnáms nr. 11/1973. Í lögunum eru ekki heldur settar fram neinar leiðbeiningarreglur um hvernig meta skuli fjárhæð eignarnámsbóta. Í eldri lögum frá 1917 var hins vegar ákvæði þess efnis, að matsverð eignar skyldi miðast við gangverð sem eignin hefði í kaupum og sölum. Meðal fræðimanna var þetta ákvæði umdeilt, og var bent á að gangverð eignar þyrfti ekki alltaf að vera sama og fullt verð og lagareglan því tæpast í samræmi við ákvæði stjórnarskrárinnar. Nefndarmenn eru þeirrar skoðunar, að við eignarnám eigi eignarnámsþoli ekki að eiga tilkall til endurgreiðslu sem er miðuð við væntanleg eða fyrirhuguð not lands eftir að sveitarfélag hefur með skipulagi og síðari framkvæmdum breytt möguleikum til nýtingar þess, en þetta viðhorf hefur verið þungt á metum við verðlagningu samkv. matsgerðum. Nefndin telur hins vegar að miða beri eignarnámsbætur við þá raunverulegu eða eðlilegu nýtingu eiganda sem eigandi hefur af landinu þegar til eignarnáms kemur. Nauðsyn er að um þetta verði sett skýr löggjöf, og vekur nefndin þá athygli á að orðalag stjórnarskrár megi ekki útiloka að metnar verði sanngjarnar bætur og eftir þeim sjónarmiðum sem nú var lýst. Í þessu sambandi er rétt að benda á að norsk lög frá 26. jan. 1973 kveða á nm bætur fyrir eignarnámstöku á fasteignum. Lögin setja fram eftirfarandi meginreglur til viðmiðunar: 1) Verðlagning miðast við notkun fasteignar þegar beiðni um eignarnám kemur fram. 2) Taka ber tillit til breytinga á notkun eignar, sem eðlilegt er að reikna með eftir aðstæðum á staðnum, en með hliðsjón af þeirri starfsemi eða þeim tilgangi sem notkun eignarinnar hefur verið tengd. 3) Ekki ber að taka tillit til möguleika á verðhækkun eignar í framtíðinni. 4) Ekki ber heldur að taka tillit til þess, þótt eignarnemi hefði viljað kaupa eignina hærra verði vegna sérstakra þarfa hans, ef eignarnámsheimild hefði ekki verið fyrir hendi. 5) Ekki ber að meta verðbreytingar, sem leiðir af tilgangi eða markmiði eignarnámstökunnar né heldur af framkvæmdum eða starfsemi, hvorki þegar gerðum eða fyrirhuguðum, sem eru í tengslum við eignarnámstökuna. 6) Heimilt er að taka tillit til þess, ef framangreindar reglur leiða til verulega lægra matsverðs á eign en almennt gildir um hliðstæðar eignir í héraðinu, og þá miðað við venjulega notkun þeirra með hliðsjón að reglum 1.–5. tölul. hér að framan. Í slíku tilviki ber ekki að taka tillit til verðhækkana sem stafa af framkvæmdum eða fyrirhuguðum áformum hins opinbera um notkun lands. Með þeim takmörkunum, sem nú hefur verið greint frá, skulu eignarnámsbætur miðaðar við söluverðmæti eða notkunarverðmæti eignar. Í stjórnarskrá Noregs, 105. gr., er ákvæði um „fullt verð“ hliðstætt því sem er í 67. gr. stjórnarskrár Íslands. Mjög hefur því verið umdeilt í Noregi, hvort framangreindar reglur eignarnámslaganna frá 1973 séu í samræmi við ákvæði stjórnarskrárinnar, en ekki er vitað að á gildi laganna hafi enn reynt fyrir dómstólum.“ Síðan þessi grein var rituð hefur það gerst, að Hæstiréttur Noregs hefur fjallað um þetta mál, eins og segir í aths. við 1. gr. frv.: „Þess skal getið, að Hæstiréttur Noregs hefur skorið úr því, að áðurnefnd lagaákvæði fari ekki í bága við ákvæði norsku stjórnarskrárinnar.“ Eins og menn munu sjá, sem lesa frv. og bera það saman við það sem ég hef nú sagt, er það sniðið mjög eftir norskum lögum um þetta atriði sem nú hefur reynt á fyrir dómstólum Noregs að samræmast 105. gr. stjórnarskrár þeirra, sem er nær eða alveg shlj. 67. gr. stjórnarskrár okkar. Það ætti þannig að vera nokkuð ljóst og öruggt, að hér er ekki verið að flytja frv. sem rekst að neinu leyti á 67. gr. stjórnarskrárinnar, en er flutt til þess að matsmenn og síðar dómendur hafi gleggri og skipulegri ákvæði eftir að fara í sambandi við mat á eignum, sem þarf að taka eignarnámi. Ég vil geta þess fyrir þá n., sem kynni að skoða þetta mál vel, að ég hef í höndum ljósrit af héraðsdómi og síðar hæstaréttardómi Noregs um þetta mál og er fús til að ljá viðkomandi n. þau gögn til athugunar um leið og sú n., sem málið gengur til, fjallaði um það milli umr. Ég hef ekki lengra mál um þetta frv., en legg til að að lokinni umr. verði því vísað til félmn., sem ég hygg að sé eðlilegt þar sem þetta mál hlýtur að snerta mjög mikið málefni sveitarfélaga.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að bera fram á þskj. 120 svo hljóðandi þáltill.: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að beita sér fyrir að loðnuveiðar verði takmarkaðar á sumar- og haustvertíð vegna aukinnar slysahættu. Einkum verði afla- og hleðslutakmörkunum beitt á loðnuveiðiskip.“ Ég vil rökstyðja þessa tillögu í nokkrum orðum. Öryggismál sjómanna hafa verið mjög til umræðu í fjölmiðlum nú að undanförnu. Má þar minna á nýútkomna skýrslu sjóslysanefndar varðandi rek gúmbjörgunarbáta og þær umræður sem hafa spunnist um það mál. Einnig er ástæða til að nefna ályktanir sjómannasamtakanna nú síðustu daga um öryggis- og heilbrigðismál sjómanna um borð í skipum. Kröfur sjómannasamtakanna um öryggismál skiptast að meginefni í 4 þætti: Í fyrsta lagi er gerð krafa um að í öllum gúmbjörgunarbátum verði komið fyrir örbylgjusendum, sem mundi stórauka líkindi á björgun manna úr sjávarháska. Í öðru lagi eru gerðar sérstakar kröfur um öryggisloka við línu- og netavindur. Í þriðja lagi, að sérstakur öryggisútbúnaður verði við skut skipa til að afstýra því að sjómenn falli útbyrðis. Þess má geta, að eftir hörmulegt slys um borð í skuttogara fyrir nokkrum árum er skylda að sérstakur útbúnaður sé við hliðið fyrir ofan skutrennu á öllum nýsmíðum. Í fjórða lagi er gerð krafa af hálfu sjómannasamtakanna um bætta veðurþjónustu. Undir þessa tillögu sjómannasamtakanna ber að taka. Þetta eru sjálfsagðar kröfur þeirra manna sem hætta lífi sínu við atvinnu sína. Ég held að allir hv. deildarþm., sem unnið hafa á sjó, hafi oft undrast hversu fá slys eiga sér stað á fiskiskipaflotanum. Það er vart hægt að hugsa sér hættulegri vinnustað en um borð í fiskveiðiskipi. En sjómenn okkar eru best þjálfaða starfstétt landsins og kemur það einnig fram í slysatíðni á sjó. En tilefni þessarar þáltill. eru öryggismál loðnuveiðisjómanna. Það er mat sjómanna, Siglingamálastofnunar svo og útgerðarmanna loðnuveiðiskipa, að það þurfi að grípa í taumana með bættri reglugerð varðandi sumar- og haustvertíð. Þó að talað sé í daglegu máli um sumar- og haustvertíð, þá er það nokkuð villandi. Það er ekkert sumar þar sem loðnuveiðiskipin eru á veiðum. Veiðisvæðið er norður í höfum, milli Íslands, Jan Mayen og Grænlands. Þetta er íshaf, kaldur sjór, mikið ísrek og mikil hætta á ísingu. Hefur oft áður verið bent á þá slysahættu sem skapast við þessar veiðar. Mér þykir sérstök ástæða til að vekja athygli hér á hinu háa Alþingi á þætti Hjálmars R. Bárðarsonar siglingamálastjóra í þessum málum. Hann hefur í áraraðir barist ötullega fyrir öryggismálum fiskveiðiflotans. Hjálmar ritaði fyrir skömmu grein um þessi mál, um hleðslu loðnuveiðiskipa, þar sem hann bendir á ýmis atriði. Þar segir hann m.a. með leyfi hæstv. forseta: „Reynslan sýnir, að á loðnuveiðum nú eru skip hlaðin meira en gert er ráð fyrir við útreikninga á stöðugleika skipanna í hlöðnu ástandi. Ástæðan er að sjálfsögðu sú, að vegna samkeppninnar um aflamagn taka skipstjórnarmenn meiri áhættu en talin er hófleg af þeim sem meta stöðugleika. Þarna er um að ræða þrýsting sem hvílir á skipstjórnarmönnum að standa sig vel frá veiðisjónarmiði. Þótt það kunni að vera illa þokkað af sumum, þá er mér ekki grunlaust um að mörgum skipstjórnarmanni væri kært að þessum þrýstingi yrði að einhverju leyti létt af þeim með því að ákveðið væri með valdboði viss hámarkshleðsla hvers skips.“ Mér er einnig sérstök ánægja að geta þess hér, að Farmanna- og fiskimannasambandið hefur nýlega skipað þrjá menn, valinkunna skipstjórnarmenn, í nefnd til viðræðna við Siglingamálastofnun um bætt skipulag í þessum efnum. Vert er að geta þess hér, að hleðslutakmarkanir þær, sem í gildi eru, gilda vitanlega einnig fyrir loðnuveiðiflotann. Í reglugerð, sem er reyndar frá árinu 1963, segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Eigi má lesta skip dýpra en að efri brún þilfars við skipshlið.“ Nú er það svo, að reynsla undanfarinna ára hefur sýnt að það hefur gengið illa að framfylgja reglum um hleðslutakmarkanir skipa, og þá liggur beinast við að leita að öðrum leiðum til að ná þessu markmiði, sem ég tel að allir séu sammála um, að hleðsluhættunni verði takmörk sett. Það er að mínu mati ekki óeðlilegt, að það verði unnið að því að ákvarða þann hámarksafla sem hvert skip megi koma með að landi. Einnig kemur í því sambandi vel til álita, að þessum takmörkunum verði beitt á ákveðnum tímum og ákveðnum svæðum. Það mætti hugsa sér að beita þessu á þeim tíma þegar veður eru hvað verst, og svæðaskipting hefur einnig marga kosti, þar sem kuldaskil í sjónum eru á ákveðnum svæðum og þegar komið er í heitari sjó hér norðvestur af landinu er ekki eins mikil hætta á ísingu, sem er það hættulegasta við þessar veiðar. Einnig er vert að vekja athygli á hleðslu loðnuveiðiskipa hvað varðar hleðslu framan í skipum, sérstaklega þegar mannaíbúðir eru frammí, þá getur verið mikið hættuspil að hlaða skipin mikið fram úr. Að mínu áliti kæmi einnig til greina að kanna hvort setja eigi loðnuveiðibann á smæstu skip á hættulegustu tímum og svæðum. Nú er það svo, að á sumar- og haustvertíð og reyndar á vetrarvertíð líka eru smærri bátar allt niður í 200–300 tonna báta, á þessum veiðum, og gæti komið til álita að setja einhverjar stærðartakmarkanir á báta, a.m.k. þá sem veiða á sumar- og haustvertíð. Á vetrarvertíð er hættan mun minni, þar sem veiðisvæðið er nær landi, a.m.k. þegar komið er fram í byrjun febrúarmánaðar. Þó álít ég að farsælast yrði að takmarka afla á hvert skip í hverri veiðiferð fyrir sig. Það yrði tiltölulega auðvelt að hafa eftirlit með því. Ef sú leið yrði farin, þá yrði að kanna hvert skip fyrir sig og ákvarða hámarkshleðslu út frá því. Það þarf varla að nefna það hér, að óyfirbyggð skip hafa ýmsa sérstöðu sem taka verður tillit til, en það Ég hef það eftir sjómönnum, sem hafa stundað haustog sumarveiðarnar þarna norður frá, að bátarnir séu yfirleitt, þegar afla gefur, hlaðnir langt umfram það sem hæfilegt er. Má hver sem vill lá aflaskipstjórunum okkar það eða ásaka sjómennina fyrir það að hlaða vel þegar afla gefur. Það hefur alltaf fylgt þessu starfi, í fyrsta lagi mun vera almennt mat, að yfirbyggð skip eru betur í stakk búin að stunda veiðar við erfið skilyrði. Varðandi þá tillögu að setja hámarksafla á hvert skip í hverri veiðiferð, þá kemur aðvitað alltaf fyrir að einhver umframafli komi óviljandi og jafnvel viljandi, sem yrði gerður upptækur, eins og við þekkjum dæmi um í sambandi við fyrri þorskveiðibönn og síldveiðibönn og fleiri veiðitakmarkanir. Í sambandi við þennan upptekna afla þykir mér sérstök ástæða að vekja athygli á hugmynd Hjálmars R. Bárðarsonar um að aflaverðmæti þess umframafla, sem að landi bærist og yrði gerður upptækur, rynni í Ekknasjóð drukknaðra sjómanna. Ég álit að þessi hugmynd sé mjög góð, og ef sú leið yrði farin, sem ég er að rekja, mundi ég mæla með því, að þessi leið yrði farin, frekar en það sem nú er gert, að aflaverðmæti upptæks afla er látið renna í ríkissjóð, einmitt að láta þennan umframafla renna í Ekknasjóð drukknaðra sjómanna. Það tengir þetta mál því markmiði, sem við erum að reyna að ná með þessum takmörkunum, að bjarga mannslífum. Mér þykir einnig ástæða til að vekja athygli á nauðsyn þess, að varðskip sé haft hjá loðnuveiðiflotanum þegar skilyrði veiðanna eru vægast sagt mjög erfið. Þetta er mjög mikilvægt atriði sem tengist bæði öryggissjónarmiðum og almennri þjónustu við loðnuveiðiflotann. Það er að mínu mati ekki óeðlilegt, að þarna sé varðskip tímabundið eða eftir því sem best á við bundið við loðnuveiðiflotann. Satt að segja höfum við á undanförnum árum verið mjög aftarlega í þeirri þróun að láta stærri skip fylgja fiskveiðiflota okkar. Þar sem loðnuflotinn eða togaraflotinn veiðir yfirleitt á sömu slóðum og mörg skip eru í hnapp yrði þetta til mikilla bóta fyrir sjómenn og útgerð landsmanna, ef af yrði. Ég vil að lokum vekja athygli á því, að það er raunhæfur möguleiki að það komi snöggleg ísing, sem er algeng við veiðar í norðurhöfum þar sem loðnuveiðibátarnir eru að veiðum, og þá er mikil hætta á því, að ekki einn, heldur fleiri loðnuveiðibátar farist á einni nóttu. Þetta þýddi stórslys sem gæti kostað tugi manna lífið. Við skulum ekki bíða eftir slíkum stórslysum. Það er því von mín, að allir aðilar sem hér eiga hlut að máli, sjómenn, Siglingamálastofnun, útgerðarmenn og hv. alþm., beri gæfu til þess að stuðla að minnkun þessarar miklu slysahættu sem ég hef hér lýst. Ég vil að lokum, hæstv. forseti, leyfa mér að gera tillögu um að þessari þáltill. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. sjútvn.



Herra forseti. Að minni vitund er það vafalaust að þakka ber hv. þm. Ágúst Einarssyni fyrir það mál sem hann hefur hér reifað og lagt fram. Að vísu er ég ekki persónulega kunnugur loðnuveiðunum þarna á norðurslóð, þar sem við nú stundum þær á haust- og sumarvertíð, en nógu kunnugur þó persónulega síldveiðunum og hleðslu síldarbátanna frá því í gamla daga, og hér er um samsvarandi tæknilegt vandamál að ræða í sambandi við fermingu eða hleðslu þessara veiðiskipa okkar. Ákveðin gleði, ákveðið kapp, sem gerir það að verkum að menn taka það sem báturinn ber, og svo eru ákaflega mikil verðmæti í húfi. En hér er um svo langa siglingarleið að ræða frá hinum nyrstu miðum og til hafnar á Íslandi, að gert getur mörg veður slæm á þeirri siglingu, og eins og hv. flm. og frsm. sagði, þá er sjórinn þarna kaldur, ekki bara að haustinu, heldur einnig að sumrinu, þannig að dæmi eru um ísingu á þessari fiskislóð að sumri til. Ég hef það eftir fiskiskipstjóra, sem þarna hefur stundað veiðar nú í þrjú ár, að skip hans hafi ísað undir ágústlok á siglingu frá Jan Mayen-slóðinni og upp til Siglufjarðar með fullfermi. Ég hygg að hv. flm. hafi alls ekki ýkt hættuna sem sjómenn okkar eru í á þessum slóðum, þar sem vissulega er hugsanlegt að farist geti fleiri skip en eitt og fleiri en tvö og allur sá floti sem við höfum þarna úti í slæmu veðri á þessari slóð er í hættu með áhöfnum. Ég felli mig vel við hugmyndina um það, að gefið verði formlegt leyfi á hvert skip fyrir því sem því er leyfilegt að flytja til hafnar á veiðunum þarna norður frá. Væri þá hugsanlegt að heimildirnar eða leyfin, sem út yrðu gefin, yrðu miðuð við svæði hverju sinni þannig að annað gildi á vetrarveiðunum þegar loðnan er komin upp á grunnslóð fyrir Austfjörðunum og hér fyrir Suðurlandinu og stutt til hafnar þannig að hættan, sem liggur í því, hversu langt er til hafnar, sé þó a.m.k. miklu minni með tilliti til þess, hvernig veðurspárnar eru hjá okkur. Ég tók nú til máls um þessa till. til þál. e.t.v. fyrst og fremst vegna þess, að mig langaði að rifja upp till. sem fram kom af hálfu íslensks hugvitsmanns og áhugamanns um þessi mál í lok síðasta stóra síldveiðitímabilsins hjá okkur í kringum 1962, þegar Gísli heitinn Halldórsson verkfræðingur hafði teiknað og raunar látið hanna nælonhvali, sem hann kallaði, sem hann ætlaðist til að síldveiðiskipin hefðu með þarna norður eftir og dældu í aflanum og síðan yrðu dráttarbátar látnir draga þá til lands. Þá voru skipin smærri en nú tíðkast og farmar smærri sem fluttir voru til lands. Mig minnir að þessar nælonslöngur í hvalslíki, sem hann hafði falið Du Pontverksmiðjununum amerísku að útbúa í tilraunaskyni, hafi átt að taka frá 300 og upp í 1500 tonn af síld. Ætlunin var síðan að síldveiðiskipin okkar eða veiðiskipin okkar, sem hann sagði að væru allt of dýr tæki til þess að standa í „transporti“ á fiski norðan úr höfum, hefðu þessi ílát með sér merkt hverju skipi og verksmiðjurnar önnuðust síðan að safna þeim saman og koma til lands á sína ábyrgð, en keyptu úti á miðunum. Það var nú svo með þessa hugmynd Gísla heitins Halldórssonar, að henni var tekið fagnandi, man ég var, af hálfu útgerðarmanna sem ræddu hana glaðlega sín í milli, en flestir létu það þó fylgja með, að þessu yrði náttúrlega aldrei í verk komið. Þó man ég eftir því, að einn íslenskur útgerðarmaður spáði öðruvísi fyrir þessari hugmynd Gísla. Það var Einar Sigurðsson. Hann lagði að mönnum að taka þessa hugmynd til alvarlegrar athugunar, vegna þess að hér yrði e.t.v. hægt að leysa á einfaldan hátt mjög svo þýðingarmikið efnahagslegt atriði í sambandi við afla á bræðslufiski af fjarlægum miðum. Ég er næstum því alveg viss um að við munum ekki geta fengið til fiskveiða þarna á norðurslóð svo stór skip eða svo sterk að þeim geti ekki orðið hætta búin í vondum veðrum á siglingu til hafnar á Íslandi og að það er full nauðsyn að kveða á um það í lögum, hvaða öryggisráðstafanir skuli viðhafðar í sambandi við veiðar á loðnu þarna norður frá. Herra forseti. Ég ætlaði ekki að ræða þetta mál frekar, en endurtek aðeins þakklæti mitt til hv. þm. Ágústs Einarssonar fyrir að hafa reifað þetta mál hér á þingi.



Herra forseti. Ég vil aðeins standa hér upp og taka undir með síðasta ræðumanni og þakka flm. fyrir þessa till. til þál. Hér er hreyft máli sem hefur verið mikið til umr. meðal manna og allir virðast sammála um að eitthvað þurfi að gera. Þess vegna tek ég undir það, að hér er hreyft máli á réttan hátt, og ég vonast til að það verði til þess, að eitthvað verði farið að gera raunhæft í þessu þýðingarmikla öryggismáli fyrir sjómannastéttina. Ég vil einnig taka undir þá hugmynd, sem kom fram í framsögu hv. flm., að sá afli, sem yrði gerður upptækur miðað við ákveðnar reglur, yrði lagður í sérstakan sjóð til styrktar ekkjum sjómanna. Þetta er mjög athyglisverð hugmynd sem ég vil taka undir og vænti að yrði fylgt eftir þegar að því kæmi, að settar yrðu reglur um það, svo að þessi hugmynd gæti orðið að veruleika, þó við náttúrlega viljum allir að þessar aðgerðir verði til þess, að ekki þurfi að gera upptækan afla.



Herra forseti. Ég vil einungis þakka hv. alþm, góðar undirtektir undir þetta mál. - Varðandi hugmynd Gísla Halldórssonar, sem hv. þm. Stefán Jónsson nefndi, má til gamans geta þess, að þessi hugmynd er núna eiginlega framkvæmd hjá Dönum við veiðar á kolmunna. Þeir láta sérstakt skip hirða pokana þegar búið er að losa þá frá vörpunni. Þetta er sjálfsagt mál sem gæti átt framtíð fyrir sér hér, sérstaklega í sambandi við tveggja-báta-vörpuveiðarnar á kolmunna. Ég vil einungis ítreka þakkir mínar fyrir góðar undirtektir, og það er von mín að það mál, sem þessi þáltill. fjallar um, fái farsæla lausn.