Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Þetta litla frv. var afgr. frá hv. Nd. núna áðan. Vonast ég til þess, að hæstv. forseti þessarar d. og þessi hv. þd. láti það njóta sama velvilja og það naut í hv. Nd. við afgreiðslu þar. - Frv. þetta er um að framlengja í mesta lagi um eins ára bil þau litlu hlunnindi, sem Færeyingum voru veitt í sambandi við íslenzka landhelgi á s. l. ári. Ég held nú, að þessi réttindi séu tiltölulega lítils virði, a.m.k. ekki til stórs skaða fyrir okkur Íslendinga. Og ég held, að það væri beinlínis óheppilegt fyrir málefni landsins, ef heimild þessi, sem hér er um að ræða, væri felld niður og Færeyingum þannig ekki heimilað að njóta þessara litlu hlunninda, sem um er að ræða, meðan samningar við Dani standa yfir um nokkur smáatriði í sambandi við fullnaðarskilnað landanna. Það hafði verið ráðgert, að þeim samningum yrði lokið nú í haust s.l. En svo var það, að þeir menn, sem í samninganefndinni voru, áttu ekki heimangengt, þegar samningarnir skyldu upp teknir, og var þá Jakob Möller sendiherra falið að annast samningana fyrir Íslands hönd, - og í öðru lagi urðu kosningar í Danmörku og síðan stjórnarkreppa, sem ég geri ráð fyrir, að hafi tafið málið af Dana hálfu. Þessir samningar eru þess vegna nýbyrjaðir, og þeim verður ekki lokið fyrir næstu áramót. - Ég held, að það yrði ekki okkar málefnum til framdráttar í sambandi við þessa samninga, sem ég hygg, að séu þó ekki ýkja þýðingarmikil í þessu sambandi, ef hlunnindi Færeyinga, sem vísað er til í frv., féllu niður, meðan á samningaumleitunum þeim stæði, sem ég gat um. Frv. þetta er ákaflega einfalt. Það er eingöngu um að framlengja þá heimild um eitt ár, sem ríkisstj. hefur í þessu efni. Tel ég, að ekki sé þörf á, að n. athugi þetta mál hér frekar en í hv. Nd. Legg ég til, að málinu verði vísað til 2. umr.



Herra forseti. - Það er ekki af því, að ég sé andvígur því, að þau réttindi., sem í frv. þessu eru ákvæði um. verði framlengd, að ég kvaddi mér hljóðs, heldur vildi ég vita, hvað veldur þeim sífellda drætti. sem orðið hefur í sambandi við samninga um skilnað Íslands og Danmerkur. Hæstv. ráðh. kom að því í ræðu sinni, að dráttur hefði orðið á þessum samningum vegna kosninga í Danmörku, og skýrir það málið að nokkru. Hins vegar vildi ég vita, hvort Íslendingar ættu þátt í þeim drætti, sem á þessu hefur orðið. Enn fremur vildi ég vita, hver þessi ýmis atriði eru í sambandi við samninginn milli Íslands og Danmerkur. sem ekki hefur enn náðst fullkomið samkomulag um.



Það má kannske segja, að það sé Íslendinga sök, að þessir samningar hafa ekki gengið hraðar en raun hefur á orðið, því að ég hygg, að Danir hafi verið reiðubúnir til að taka á móti mönnum héðan til þess að semja fyrir okkar hönd frá því í seinni hluta ágústmánaðar s.l. eða fyrri hl. september mánaðar á þeim tíma, sem þeir, sem voru í gömlu n., áttu ekki heimangengt. Og sendiherra Dana var hér í fríi í sumar. Síðan voru stjórnarskipti í Danmörku, og án þess að mér sé kunnugt um það - af því að ég tel þetta ekki svo mikils vert -, af hverju drátturinn hefur orðið á þessu, þá geri ég ráð fyrir, að drátturinn sé eitthvað í sambandi við það. En þessi atriði, sem semja þarf um, eru ákaflega lítils verð atriði, a.m.k. af okkar Íslendinga hálfu. Ég held, að það sé ekkert atriði, sem þarfnast nýrrar löggjafar af okkar hálfu í sambandi við þetta, nema þá helzt áframhaldandi réttindi Færeyinga til fiskveiða hér við land, sem við höfum ekki viljað veita, eins og menn vita, nema því aðeins, að einhver réttindi á Grænlandi kæmu á móti. En Danir munu telja það ósambærilegt, og hafa þess vegna ekki viljað á það fallast. - Þau réttindi. sem veitt eru með þessu frv., eru hins vegar lítil, Þó tel ég óheppilegt að fella þau niður, eins og sakir standa, og ég tel þau naumast umtalsverð. Ég hygg, að Danir hafi ekki til hlítar gengið enn af sinni hálfu frá réttarstöðu þeirra manna íslenzkra, sem notið hafa jafnréttis við Dani þar í landi, þó að samkomulag sé um þetta í meginatriðum, hvernig því skuli háttað, og Íslendingar hafi ákveðið það með I. af sinni hálfu gagnvart Dönum. Það hefur verið ráðgert, að teknir verði upp verzlunarsamningar milli landanna. Það var jafnvel talað um, að þeir færu fram hér. Það síðasta, sem skeði í því, var, að ég talaði við utanrrh. Dana í sumar, þegar ég hitti hann, um að Danir semdu till. um þetta. Danir höfðu farið fram á, að við semdum fyrstu till. Hann féllst á það þá, að Danir gerðu þetta. Síðan hefur ekkert heyrzt frá honum um þetta. Svo er handritamálið, sem n. tók upp í sambandi við þetta mál Og eins og staðið hefur í blöðum nýlega, þá er ekki von á skýrslu um það mál fyrr en á næsta ári, og var það tekið fram af einhverjum prófessor, að þetta hefði dregizt beinlínis vegna kosninganna. Nú held ég, að handritamálið sé þess eðlis, að ákaflega varasamt sé að blanda því inn í þau litlu formsatriði, sem varða skilnað Íslands og Danmerkur, sem við út af fyrir sig erum búnir að leysa af okkar hálfu og sjáum ekki ástæðu til neins dráttar um. En ég fer ekki dult með það, að ég hef ekki trú á því, að handritamálið leysist í þessum samningum, heldur verði að koma einhliða ákvörðun um það af Dana hálfu. En ég er sannfærður um, að ef við neituðum að afgreiða hin málin, þ.e. sem snerta skilnað Íslands og Danmerkur, nema með því að blanda handritamálinu þar í. Þá mundi það verka illa eða egnandi hjá Dönum. - Ég vonast til þess, að ég hafi svarað hv. þm.

Þökk fyrir.