Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta frv., sem nú er hér til umræðu. hefur legið hjá sjútvn. síðan 28. okt., og skal ég ekki fara út í það. hvers vegna mál þetta hefur ekki komið fyrr til d., en af því að hér var til umr. dráttur á ýmsum öðrum málum, þá sést, að það er ekki neitt einsdæmi. En málið er nú komið frá n., og mun ég í nokkrum orðum skýra afstöðu n. til málsins. Eins og sjá má á nál. á þskj. 501. hefur öll n. verið sammála um það, að mál þetta skuli hljóta samþykki d., og með því er það skoðun n., að þetta mál sé svo þýðingarmikið, að það eigi að öðlast samþykki Alþingis. En þegar rætt var um greinar frv., þá er því ekki að leyna, að í n. voru allskiptar skoðanir um það, hverju bæri að breyta og hverju ekki. Þessi ágreiningur kemur fram í þeim brtt., sem fluttar eru á þskj. 502 af form. n. Ég mun ekki fara út í þær fyrr en hann hefur gert grein fyrir þeim, þó að okkur nm. séu kunn þau rök, sem hann telur fyrir þeim liggja. Mál þetta er mjög mikið umfangs, og skal ég ekki fara út í einstakar greinar, en fara nokkrum orðum um frv. í heild, hvernig það er til orðið, og tel ég rétt, að það komi fram, sem gerzt hefur í því, síðan þetta mál var tekið til meðferðar. Það tilefni er sú löggjöf, sem við búum nú við og hefur verið að taka ýmsum breyt. á undanförnum árum, siðast 1941. Með þáltill. sem samþ. var 18. febr. 1944, var lagt til, að þessi l. yrðu tekin til endurskoðunar. Svo skipaði þáv. ríkisstj. 5 manna n. til að endurskoða þessa löggjöf, og var hún skipuð eftir tilnefningu frá útgerðarfélögum, vátryggingarfélögum, sjómannafélögunum í Rvík og Hafnarfirði, Farmanna- og fiskimannasambandinu. og ríkisstj. valdi svo formann, Bárð Tómasson skipaverkfræðing, og var þá 5 manna nefnd fullskipuð. Þessi n. vann svo að endurskoðun og lagði tillögur sínar fram í október 1945, og hafði þá verið lagt mikið starf í undirbúning. svo að hægt væri að leggja það fyrir ríkisstj. um haustið. Ráðh. lagði svo frv. fyrir sjútvn., en þá komu fram brtt. frá skipaskoðunarstjóra og Farmannasambandinu, svo að n. vísaði málinu aftur frá sér til ráðh., og hann lagði það aftur fyrir mþn. til frekari athugunar. Þessari athugun var lokið í janúar 1946, og hafði n. þá komizt að samkomulagi við skipaskoðunarstjóra og aðra, sem brtt. fluttu. Þá var frv. og endurskoðað og samræmt og sent ráðherra að nýju til fyrirgreiðslu og var svo lagt fyrir Nd. og afgr. frá n. á því sama ári, og skilaði sú n. áliti 9. apríl. Málið kom svo til þessarar d. og var vísað til sjútvn. d., en af skiljanlegum ástæðum gat hún ekki lokið athugun á málinu þá. og dagaði það svo uppi. Frv. er nú flutt eins og Nd gekk frá því, og í því formi hefur n. fjallað um málið. Taldi hún ekki rétt að gera breyt. við þær breyt., sem gerðar voru í Nd., en ýmsar þeirra eru vafasamar, en ekki svo efnislega hættulegar, að ekki verði þolað. N. hefur haft málið til umræðu á mörgum fundum, eða alls 16, og er það hér um bil á öðrum hverjum fundi. Það skal játað, að málið er nokkuð umfangsmikið, og kemur því margt til greina. Við höfðum samband við skipaskoðunarstjóra og þann mann, sem var form. í mþn., og við þessa menn ræddum við ýtarlega, og niðurstöðurnar eru þær brtt., sem eru á þskj. 501. Um frv. má flytja langt mál, ef farið er ýtarlega út í efni þess, en þar sem ýtarleg grg. fylgdi frv. 1946, þskj. 418 það ár, þá tel ég þess ekki þörf. Þó mætti ræða um það, eftir að við höfum tekið til athugunar brtt. og einnig eins og n. gekk frá því upphaflega, og yrði það of langt mál, ef farið væri út í hverja gr. frv. En ég vil geta þess, að frv. er byggt á þeirri löggjöf, sem við búum nú við, sem ekki er ýkja gömul, því að það er eftir 1920, sem skriður kemst á að setja löggjöf um eftirlit með skipum, og síðan er hún að taka ýmsum breyt. allt til 1941. Þessi löggjöf er öryggislöggjöf fyrir alla þá, sem stunda atvinnu á sjó, fyrir þá, sem ferðast á sjó, og þeir eru margir, þar sem samgöngur okkar eru svo mikið á sjó. Hún snertir alla þá, sem ferðast með skipum milli landa, og kemur þá til greina hinn mikli farþegafjöldi. Þessi löggjöf snertir öll þau skip, sem hér sigla. Í henni er í meginatriðum stuðzt við þá löggjöf, sem við búum nú við. en það er líka stuðzt við löggjöf Norðurlanda, en einnig litið á brezka, hollenzka og jafnvel bandaríska löggjöf, og er reynt að samræma það, sem passar fyrir okkur hér. Þessi nýmæli eru í samræmi við það, sem gert hefur verið á Norðurlöndum. Eitt stórt nýmæli, það er siglingadómurinn, er sótt til Hollands, en þeir hafa mikla reynslu í þessum efnum. En í þeim lögum, sem nú gilda, er gert ráð fyrir dómstóli, sem fjalli um þetta, og það skal gert hjá okkur með sjódómi, er eigi að fjalla um það, sem miður fer og kært er yfir. En sú breyting, sem nú er gerð, er, að allt, sem þessu frv. er viðkomandi, það sé flutt frá sjódómi og sérstakur dómstóll fjalli um slík mál, en rannsókn er í höndum sjódóms, sem er til staðar í hverri lögþinghá, og sé dómurinn einn og skipaður eins og frv. gerir ráð fyrir. Um kostnaðarhlið þessa dóms skal ég fara örfáum orðum. Það er talað um, að hér væri verið að setja á stofn dómstól, sem hefði mikinn kostnað í för með sér. En það er ætlan okkar í mþn., að hér væri haft nokkuð sama form varðandi kostnað dómstólsins og er nú hvað snertir félagsdóm. Og manni virðist hann ekki kosta svo mikið fé, að það sé ekki viðráðanlegt. En höfuðkosturinn er sá að fá dómstól, sem samrýmdist þessu verksviði betur en ella, og málin yrðu þá tekin fastari tökum en nú virðist almennt gert hjá sjódómnum. Ég skal upplýsa, að sjómannastéttin - og á ég þá, við bæði undir- og yfirmenn - leggur mikla áherzlu á, að l. um siglingadóm séu sett á stofn í því formi, sem frv. gerir ráð fyrir. Um frv. að öðru leyti er ýmislegt að segja, en það tæki of langan tíma að fara út í einstakar gr. Hér eru ýmis nýmæli um eftirlit með nýbyggingu skipa og varðandi breytingar á skipum. Eftirlitskerfið er sett fyllra en áður. Er ætlazt til með því fyrirkomulagi að fá miklu betra eftirlit en verið hefur í einstökum framkvæmdaratriðum. Það er vitað, að með vaxandi skipastól er hér um miklu meira starf að ræða en áður. Og það ætti að vera hverjum manni ljóst, sem um málin hugsar, að eftir því sem skipastóllinn er stærri og fleiri menn stunda þessa vinnu, því meir ber að leggja í sölurnar til þess, að allt sé í lagi samkv. því, sem l. og reglugerðir ætlast til á hverjum tíma. Ég hef sagt það, að frv. þetta hafi fengið mikla og gagngerða endurskoðun. Ég vil einnig upplýsa það, - og það er meira en hægt er að segja um flest önnur frv., - að frv. þetta hefur verið sent til allra stéttarfélaga sjómanna, jafnt undirmanna sem yfirmanna, til lagfæringar og álits. Frv. hefur fengið þær undirtektir, að þing verkalýðsins, Alþýðusambandsþingið, hefur á tveimur þingum samþ. frv. eftir að sú athugun hafði farið fram. Ég vil geta þess, að þing farmanna og fiskimanna hefur einnig fjallað um málið á tveim þingum, og leggur það áherzlu á, að málið nái fram að ganga í því formi, sem það er nú í. En vegna sérþekkingar sinnar og reynslu í þessum efnum hefði helzt mátt vænta gagnrýni úr þessari átt. Ég vil benda á enn eina stofnun, Fiskifélag Íslands, sem hefur tekið mál þetta upp á sínum þingum. Það hefur lagt áherzlu á vilja sinn í þessu máli með áskorun til Alþ. um, að málið nái fram að ganga. Hér hef ég nefnt þær stéttir og sambönd, sem hafa með málefni sjómanna sérstaklega að gera. Þetta mál hefur í meðförum þessara aðila fengið þær undirtektir, að nokkurn veginn einróma leggja þessir aðilar til, að frv. fái lögfestingu og verði framkvæmt eins og frv. gerir nú ráð fyrir. Það liggur nokkurn veginn fyrir, að landsmenn álíti, að ekki sé horfandi í nokkurn kostnað, til þess að slíkt öryggi og hér um ræðir sé tryggt eftir því, sem frekast má verða. Ég skal játa, að löggjöf í þessu efni er sem oft áður pappírsgagn, sem mestu varðar um, hvernig á er haldið. Það má ekki dæma löggjöfina eftir því, þótt slælega hafi verið á l. haldið. En almennt er álitið, að því ýtarlegri sem löggjöfin er, þá verði framkvæmdin að sama skapi. Og ég örvænti ekki um framkvæmdirnar, ef frv. nær lögfestingu á þessu þingi, því að hér mun verða hægt að skipa í starfið menn, sem sjálfsagt vita, hvað þeir takast á hendur og hvaða ábyrgð hvílir á þeim. Ég vil að síðustu upplýsa það, að samkv. þessu frv. verður að útbúa ýmsar reglugerðir. Sumar eru að vísu til, en þarfnast endurskoðunar. Þetta er eitt af því, sem þessari mþn. var ætlað að vinna þegar l. væru staðfest af Alþ., svo að hún vissi, um hvað hún ætti að semja reglugerðir. Nú er það vitað, að margar þessara reglugerða kalla mjög að. Sumar hafa verið gerðar að nokkru, undirbúningur hefur farið fram varðandi aðrar, en að sumum hefur ekkert verið unnið. Þær bíða sem sé lögfestingar frv. Þetta er meðal annars ein ástæðan til þess, að ekki má láta það koma fyrir, að frv. þetta nái ekki staðfestingu á þessu þingi. Og ég hygg, að við getum allir verið sammála um það, þótt okkur greini á um einstök framkvæmdaatriði eða hvernig frv. á að vera í einstökum atriðum. Ég vil að lokum minnast á þær brtt., sem við erum sammála um að gera. Það er þá fyrst við 3. gr. Það er orðalagsbreyt. Í stað orðanna „eftirlitsmanni eftirlitsins“ í a-lið komi: skipaeftirlitinu. - Við 7. gr. er nokkur efnisbreyt., en ekki mikil. Hún snertir starf skipaskoðunarstjóra. Þess hefur verið krafizt hér á Alþ. í þeim efnum, að skipaskoðunarstjóri ætti ekki að hafa þau störf með höndum, sem snertu starf hans fyrir einstaklinga. Ég hygg, að það muni vera álit allra þeirra, sem um þetta mál hafa fjallað, að það sé rétt að skylda skipaskoðunarstjóra til að vera sem óháðastur, eftir því sem frekast má, í sínu starfi. Breyt., sem hér er gerð, er öllu strangari en nú er í frv. varðandi þetta. En þó er gert ráð fyrir, að hann geti gripið inn í störf, sem eru annars eðlis. Það hafa því miður verið nokkur brögð að því, að skipaskoðunarstjóri hafi verið fenginn til að standa fyrir opinberum ráðstöfunum og sumpart til að gegna trúnaðarmannastarfi fyrir einstaklinga og félög í þessu efni. Um þetta varð n. sammála. Við 8. gr. er gerð nokkur breyt. á því, sem mþn. hafði gert í sínum till., en sú breyt. er ekki ýkja mikil. Sú brtt. er gerð til þess að gera meiri þekkingarkröfur. Þar er gert ráð fyrir, að vélfræðingurinn hafi unnið til sjós á skipi með að minnsta kosti 600 ha. vél eða stærri, og að þar skuli einnig vera maður, sem hefur þekkingu á öryggisútbúnaði skipa, og verður hann að hafa verið tvö ár í siglingum á skipi yfir 300 rúmlestir. Þetta eru helztu breyt. frá því. sem áður var. Þetta er öryggisventill, sem á að koma í veg fyrir, að menn með takmarkaða þekkingu verði settir í þessi störf. Þessi skyldugi siglingartími gefur alltaf nokkra reynslu í þessum efnum. Við 30. gr. er nánast aðeins breytt orðalagi. Það er, eins og sjá má, aðeins fært til betra máls. - Við 33. gr. er lagt til, að síðasti málsl. í tölul. 3. A. falli niður, og er það gert til samræmingar, þar sem á öðrum stað í frv. stóð 30 tonn, en í hinum 50 tonn. Við 35. gr. er brtt., sem er nokkur efnisbreyt. Hún er gerð til frekara öryggis. Þar er gert ráð fyrir, að skip eigi að þola vissan þunga úti í annarri hlið. Er þetta einkum til öryggis hvað farþegaskip snertir, þau verða að hafa vissan stöðugleika. Þetta er í fullu samræmi við það, sem krafizt er í erlendum hliðstæðum reglugerðum. Við 37. gr. er nánast leiðrétting. Í gr. er talað um „daglegt“ eftirlit með smíði skipa. En það er ómögulegt að koma því við og hefði það því orðið aðeins pappírsgagn, þar sem menn hafa fleiri en eitt skip undir. Var því látið orðið „öruggt“ í staðinn. Varð n. sammála um, að það væri fullnægjandi. Þetta var a-liður brtt. B-liður er orðalagsbreyt., en ekki veruleg efnisbreyt. Sama er að segja um 8. brtt., hún er nánast leiðrétting. Síðasta brtt., sem er við 51. gr., er efnisleg, en færð til ákveðins máls, sem n. kom sér saman um að gera. Brtt. þessar eru, eins og ég hef bent á. yfirleitt ekki efnislegar, heldur leiðréttingar, sem n. taldi rétt að gera. Hins vegar er því ekki að neita, að uppi voru till. um að gera mjög miklar efnisbreyt., en meiri hl. n. gat ekki á það fallizt. Vænti ég því, að á okkar till. verði fallizt og ekki verði raskað meira við frv. en nauðsynlegt er. Ég óttast, að ef gerðar verði verulegar breyt. á frv. frá því, sem meiri hl. n. leggur til, að gerðar verði, þá verði það til þess, að málið gangi ekki fram og um það verði togstreita. Ég tel það mjög miður farið, ef málið nær ekki lögfestingu á þinginu eftir þann mikla undirbúningstíma, sem það hefur fengið bæði hér í þinginu. en þó einkum utan þess. Það hefur fengið undirbúning sérfræðinga og umsögn allflestra samtaka þeirra manna, sem undir l. eiga að búa. Ég tel því nokkuð vel frá málinu gengið og vona, að Alþ. taki undir það með því að samþ. frv. eins og það liggur fyrir með þeim brtt., sem sjútvn. leggur til, að gerðar verði.



Herra forseti. Ég vil fyrst, áður en ég fer út í umr. um málið, vekja athygli á því, sem hv. frsm. sagði um, hversu lengi þetta mál hefði legið fyrir sjútvn., og tók hann þar til samanburðar umkvörtun, sem ég hafði gert varðandi annað mál. Þetta mál hefur að vísu verið í meðförum n. síðan 20. okt. En samanburðurinn milli þessara mála er ekki sambærilegur, þar sem annað málið er 3 gr. og þar af ein gr. um, að l. skuli öðlast gildi, en þetta mál er 75 gr. N. hefði því mátt halda málinu lengur, ef hún hefði miðað tímann við stærð málsins. Frsm. hefði því getað sparað sér þessa hnútu. Þetta mál hefur verið tekið fyrir í n. á 16 fundum og rætt ýtarlega. Það hefur verið svona lengi í meðförum hjá n. af því. að ekkert mál hefur fengið eins nákvæma meðferð og þetta, og er það skiljanlegt. Málið er annars vegar mjög viðkvæmt og ákaflega nauðsynlegt. að svo sé frá því gengið, að það hafi ekki aðeins samúð eins, heldur allra þeirra aðila, sem við það eiga að búa. Aðeins með því móti næst árangur með l., og vil ég í því sambandi vísa til bannlaganna. Ég vil brýna það fyrir öllum, að ég lagði fram brtt. í n. og sýndi með því samstarfsvilja minn. Ég afhenti þær frsm., án þess að ætlast til nokkurs annars en að ná samkomulagi. Þótti mér því ummæli hv. frsm. koma úr hörðustu átt. Hins vegar vil ég geta þess, að það er óþarfi fyrir frsm. að skírskota til þess, að það mætti engu breyta í þessu máli vegna þess, að þá væri hætta á, að það næði ekki fram að ganga. Honum er eins kunnugt um það og mér, að framgangur þessa máls er tryggður. Brtt. höfum við borið fram til þess að reyna, að fá lagfærða þá agnúa. sem okkur finnst. að séu á frv. og gætu orðið til að skapa andúð á málinu, þegar það væri orðið að l. Og hv. frsm. er kunnugt um, að því var slegið föstu í n., að ef einhver brtt. kæmi fram, sem ekki allir nm. væru sammála um, þá yrði hún ekki tekin upp. Það er rangt hjá hv. frsm., er hann sagði, að meiri hl. hefði ekki getað fallizt á fleiri brtt. Sannleikurinn er sá, að margir gátu fallizt á mínar brtt., en öll n. gat ekki fallizt á, að þannig væri frá málinu gengið. Ég hygg, að hv. frsm. muni fylgja sumum af mínum brtt., sem ekki fékkst samkomulag um við aðra aðila í n. Það hefði verið eðlilegast, að ég hefði klofið n. og séð, hvaða menn fylgdu mínum brtt. En vegna þess, að ég vildi fá samkomulag í n., fór ég ekki þá leið. Ég veit ekki betur en meiri hl. n. fylgi þessum brtt., þótt ég sé einn um að bera þær fram. Hv. 1. þm. Reykv. mun vera samþykkur þeim, þótt hann sæi ekki ástæðu til að hafa nafn sitt undir þeim. Og ég hygg, að hv. 6. landsk. sé sömuleiðis fylgjandi mínum till. Ég mundi því hafa fengið fylgi meiri hl. n. með sumum þessara till., hefði n. verið klofin. Og þá hefði verið hægt að gefa út sérstakt nál. sem rök fyrir þessum till. Hefði þá ekki verið hætta á, að stólarnir hér væru tómir, þegar málið væri rætt, eins og oft vill verða, og er það hart með mál sem þetta, þar sem það er með stærstu málum, sem fyrir þinginu liggja. En þótt allar mínar brtt. verði felldar. þá hika ég ekki við að fylgja frv. Ég hygg, að sumar mínar till. skapi einmitt miklu meira öryggi, ef þær verða samþ., heldur en eins og frv. er nú. Og finnst mér það hart, að einmitt sjálfur frsm., sem vakir yfir því að gera öryggið sem mest, skuli ekki sjá sér fært að fylgja þeim till., sem skapa meira og betra öryggi. Ég mun nú beint snúa mér að brtt. mínum á þskj. 502. Fyrst er það breyt. við 2. gr. Á eftir gr. komi ný gr., er verði 3. gr. og orðist sem þar segir. Ég vil í sambandi við þessa gr. taka fram, að á þinginu í fyrra var málið lagt fram af ríkisstj. sem 169. mál. þskj. 418. Var þá 4. gr. felld niður af Nd. Í bréfi frá skipaskoðunarstjóra dags. 22. nóv. 1946 segir hann, að hann óski eftir, að þetta verði aftur tekið upp í frv. Þar segir, með leyfi hæstv. forseta: „ Nd. breytti nokkrum atriðum, felldi niður 3. og 4. gr. og breytti öðrum atriðum í því. Enda þótt þær breytingar, sem Nd. gerði á frv., séu ekki mikil skerðing á tilgangi 1.. þar sem hin væntanlega reglugerð fyllir upp það, sem á vantar. þá hefði ég samt talið æskilegt, að 4. gr. að efni til fyrirfyndist í l. M.a. af þessum ástæðum hef ég lagt til, að þessi gr. yrði tekin upp aftur í frv. Hins vegar vildi ég ekki, að 3. gr. yrði tekin upp í frv., vegna þess að nokkur ágreiningur var innan n. um, hvort yfirleitt það fyrirmæli gæti staðizt gagnvart öðrum þjóðum. En ég legg til. að þessi gr. verði samþ.“ Þá er brtt. mín við 7. gr., um, að 2. málsl. 5. málsgr. falli niður. Þessi málsgr. er þannig, að við samningu reglugerðarinnar skal leita álits Farmanna- og fiskimannasambands Íslands. Alþýðusambands Íslands og Fiskifélags Íslands. Mér hefur fundizt þessi stéttarsjónarmið svo rík í sambandi við þetta mál, að þeirra hefði gætt meira en aðalkjarnans, öryggis fyrir sjálfar siglingarnar. Mér virtist, að hv. 6. landsk. vildi ekki fylgja þessu frv. af því, að það á að fella niður Alþýðusambandið, og tel ég ekki neitt brot, þótt slíkt verði látið falla niður úr frv. Um þetta segir skipaskoðunarstjóri: „Enn fremur er viðbótin. sem sett er við síðustu málsgr. 7. gr., mjög óviðfelldin, þar sem þeim ráðherra eða ráðuneyti, sem fer með þessi mál, er ekki treyst til að semja reglugerð um verksvið skipaskoðunarstjóra, heldur þurfi ráðherra að spyrja Farmanna- og fiskimannasambandið, Alþýðusambandið og Fiskifélag Íslands, hvort hann megi nú hafa þetta svona eða svona.“ Ég er alveg sammála skipaskoðunarstjóra um þetta. Ég tel, að það sé allt of mikið komið af því, að hin og önnur sambönd, hvort sem það nú er Alþýðusambandið eða önnur, eigi að ráða öllu og það svo, að ráðherra megi ekki gefa út reglugerð nema að byrja á að spyrja þessi sambönd. Hins vegar má segja. að það geri ekkert til, en óviðfelldið er það. Þá er það um 9. gr., sem deila stendur milli mín og frsm. í þessu máli. Þar hef ég lagt til, að í staðinn fyrir 5 eftirlitssvæði komi 4 eftirlitssvæði, og í b-lið, að á eftir orðinu „Breiðafjarðareyjar“ komi: og Vestmannaeyjar, - en undir c-lið, að tölul. 5 falli niður, sem er afleiðing af því, ef b-liður verður samþykktur. Þetta frv. er þannig uppbyggt frá hendi mþn., að hugsað er að skipta landinu í eftirlitssvæði. þannig: 1. eftirlitssvæði: Frá Hjörleifshöfða að Skor á Barðaströnd. Allar Breiðafjarðareyjar meðtaldar. 2. eftirlitssvæði: Frá Skor í Hrútafjarðarbotn. 3. eftirlitssvæði: Frá Hrútafjarðarbotni að Gunnólfsvíkurfjalli. 4. eftirlitssvæði: Frá Gunnólfsvíkurfjalli að Hjörleifshöfða. 5. eftirlitssvæði: Vestmannaeyjar. Það er hugsað, að einn eftirlitsmaður sé á hverju þessu svæði, sem eiginlega sé yfir skoðunarmönnunum. Það er ekki hugsað þannig, að þessi eftirlitsmaður eigi að hafa vit á málunum. Um þetta stendur deilan milli mín og frsm. Ég vil færa þetta í það horf, að í stað eftirlitsmanns komi eftirlitsmenn. Menn, sem hafa meira vit á málunum en mennirnir. sem þeir eiga að líta eftir, og tel ég það til meira öryggis. Ég lít svo á, að fallist frsm. ekki á það, sé ekki verið að tryggja öryggið. Það sé verið að tryggja eitthvað annað, því að það er ekki hægt að koma því í samband við nokkra heilbrigða hugsun, að það sé minna öryggi, að maðurinn hafi vit á málunum. Ég hef ekki talið það þörf að hafa Vestmannaeyjar sérstakt eftirlitssvæði, og hef því lagt til, að þetta svæði verði lagt undir Reykjavíkursvæðið. 4. brtt. er við 10. gr. Ég legg til, að gr. orðist eins og þar stendur, að skipaskoðunarstjóri skipi yfirskoðunarmann á hvert eftirlitssvæði. Ætlazt er til, að í stað eftirlitsmanna komi yfirskoðunarmenn, sem hafi fullkomið vit á þessum málum, en að ekki séu hafðir við þessa skoðun menn, sem ekkert vit hafa á málunum og skoðunarmenn geta rekið á stampinn um þau atriði, sem rætt er um í þessum málum. Annist hann framkvæmd skipaeftirlitsins undir stjórn skipaskoðunarstjóra, og á hann að geta annazt allt eftirlit á sínu svæði, sem þarf á hverjum stað. Tel ég, að þessi maður eigi að ferðast um. upplýsa skoðunarmennina, flytja fyrir þeim erindi og koma á skipulagi meira en sá getur gert, sem ekkert kann til þessa og hefur ekki þekkingu á málunum. Ég hef lagt til, að fulltrúar skipaðir samkv. 8. gr. annist framkvæmdir eftirlitsins á 1. eftirlitssvæði. Það er í samræmi við það, sem ég talaði um í sambandi við 9. gr., að ég tel, að með því að skapa yfirskoðunarmanni á þessu svæði nægilegt starfssvið, sé hægt að skapa meira öryggi en á þann hátt, sem ákveðið er í frv. Þá hef ég lagt til að yfirskoðunarmenn skuli fullnægja þeim kröfum, sem gerðar eru til opinberra sýslunarmanna, vera svo heilir og hraustir, að þeir megi rækja starfann, og hafa nægilega reynslu og þekkingu á siglingum, skipum og vélum til þess að vera yfirskoðunarmenn að dómi skipaskoðunarstjóra. Til þess að vera eftirlitsmenn með skipum segir að vísu samkv. frv., að menn skuli vera svo heilir og hraustir, að þeir geti rækt starfann, en ekki, að þeir hafi þá þekkingu, sem nauðsynleg er fyrir öryggi skipa. Um þetta hafa átökin verið og ekkert annað, og hvorki ég né sumir meðnm. mínir höfum getað fallizt á þau rök, sem frsm. hefur haft í þessu máli, og vil ég segja, að þetta hefði verið nægilegt til þess að kljúfa n., þó að það hafi ekki verið gert. Við 12. gr. eru eingöngu leiðréttingar, og verða þær brtt. teknar aftur. ef brtt. við 9. gr. verða ekki samþ. Sama er um b-lið, um, að V. liður falli niður. Það er einnig afleiðing af því, sem á undan er komið. 6. brtt. er við 13. gr., að í stað 1. og 2. máls. 1. mgr. komi einn málsl., er orðist svo: „Skipaskoðunarstjóri skipar skoðunarmenn yfirskoðunarmönnum til aðstoðar, eftir því sem þörf er á.“ Þetta er einnig afleiðing af þeim breyt., sem ég hef gert ráð fyrir á frv. Ég tel, að skipaskoðunarstjóri eigi að skipa skoðunarmenn. Það er einnig ætlazt til þess í frv. eins og það nú er, en þó á hann að gera það að fengnum till. eftirlitsmanns, sem ekki hefur þekkingu á þessu. og að fengnum till. sjómannasamtakanna á hverjum stað, og kemur þar aftur fram þetta ótvíræða stéttarsjónarmið. Ég hef ekkert á móti því, en vil benda á, að fleiri eiga hagsmuna að gæta en sjómennirnir einir. Það mætti kannske alveg eins segja, að þeir ættu að fara eftir till. vátryggingarfélaganna eða útgerðarmanna. Þá hef ég lagt til, að í stað orðsins „eftirlitsmaður“ í 2. mgr. komi skipaskoðunarstjóri, sem er leiðrétting, ef till. mín verður samþ., og er 7. brtt. sama eðlis. 8. brtt. er við 16. gr. Þar hef ég lagt til. að 2. málsl. 7. mgr. orðist svo: „Hafi það eigi verið gert, ber honum tafarlaust að skýra skipaskoðunarstjóra frá, og ákveður hann þá, hvort frestur skuli framlengdur eða nauðsynlegar ráðstafanir gerðar til þess að stöðva skipið, sé það í förum.“ Mér finnst þetta eðlileg afleiðing af því, að ef ekki er bætt úr, sé það skipaskoðunarstjóri, sem ákveður, hvort stöðva skuli skipið eða það skuli halda áfram. Ég skal nefna ákveðið dæmi. Það er venja, að ef skip verður fyrir tjóni og skipið er skoðað af skipaskoðunarstjóra. að tjónið skuli bætt innan ákveðins tíma. Ef áætlað er, að tjónið aukist ekki, er það venja að gefa tækifæri til þess að geyma slíka viðgerð. Þetta er því aðeins, að áætlað sé, að tjónið aukist ekki, en annars er skipinu aldrei sleppt út. Nú er það svo skv. frv., að eftirlitsmaður getur ákveðið, hvort frestur skuli framlengdur eða hvort útgerðarmaður eða skipstjóri skuli sóttir til saka. Ég tel ekki, að þessi gr. skapi mikla samúð með l., en því legg ég mikið upp úr. Ef hægt er að ná því sama með því að orða gr. þannig, að hún sé ekki hnefahögg framan í viðkomandi aðila, tel ég nauðsynlegt, að það sé gert, til þess að menn fáist til að sýna málinu samáð. Eins og ég legg til, að gr. sé orðuð, skapar hún fullt öryggi. Skipi er ekki leyft að fara, nema það sé skoðað. Það er veittur frestur, ef ekki er hætta á ferðum, en sé hætta á ferðum, skal skipið stöðvað. Það er ekki nema eðlileg afleiðing af því, að sé skipið ekki haffært, þá skuli það stöðvað. En það bætir ekki úr með skipið, þótt farið sé að höfða málaferli, sem geta staðið vikum og mánuðum saman. Ég vænti, að þessi till. verði samþykkt. Þá hef ég lagt til, að 8. mgr. 16. gr. falli niður. Ef fresturinn er útrunninn og skipið verður ekki skoðað, kemur það af sjálfu sér, að gerðar verða nauðsynlegar ráðstafanir, hvar sem skipið kemur í höfn, og þar af leiðandi er gr. óþörf. Það er einnig ósamræmi, að eftirlitsmaður skuli gera ákvarðanir í einu tilfellinu, en skipaskoðunarmaður í öðru. 9. brtt. mín er við 23. gr., um, að stafliður c falli niður. Um þetta atriði hefur alveg sérstaklega orðið töluverð deila og mest út af því, að nm. hafa ekki skilið, hvað væri aðalskoðun og hvað klassaskoðun, og sjálfur skipaskoðunarstjóri og formaður mþn. hafa ekki getað komið sér saman um, hvað væri aðalskoðun og hvað klassaskoðun. Form. mþn. telur aðalskoðun og klassaskoðun vera sitt hvað, en hins vegar fullyrðir skipaskoðunarstjóri sjálfur, að aðalskoðun og klassaskoðun sé það sama. 24. gr. staðfestir þetta einnig, því að þar er tekið fram, hvað skuli skoða við aðalskoðun, og þeir, sem þekkja inn í þessi mál, vita, að þetta eru nákvæmlega sömu atriðin og eru skoðuð við klassaskoðun. Þess vegna hef ég lagt til, að c-liðurinn falli niður, en þar segir svo: „Á öllum farþegaskipum, öllum stálskipum eldri en 12 ára og tréskipum eldri en 16 ára einu sinni á ári.“ Það er sama sem að hvert af þessum skipum verður að leggja undir aðalskoðun, sem önnur flokkunarfélög, eins og landslög heimta. gera fjórða hvert ár. Þetta tel ég, að sé ekki rétt, og tel veilu að hafa það í l., því að það er alltaf reynslan, að menn skjóta sér undan slíku. Það sé sterkara að ákveða. hvenær aðalskoðun eigi fram að fara. Ef þetta ákvæði verður svona, endar það með því, að engin skip verða skoðuð annað hvert ár, ef þau eru ekki í flokkunarfélagi. Ég vil því vænta þess, að þessi till. verði samþ. Ég vil geta þess, að síðan n. hætti störfum, mun hafa verið rætt, hvaða skilningur skyldi lagður í aðalskoðun og klassaskoðun. Það getur því verið, að ég taki þessa till. aftur til 3. umr., sé von á endurbótum. en verði það ekki, mun ég óska þess, að hún komi til atkv. 10. brtt. mín. við 25. gr., er aðeins leiðréttingar, sem koma til greina, ef 9. brtt. mín verður samþ. - 11. brtt. við 26. gr. er einnig afleiðing af því. ef brtt. verður samþ., og sé ég ekki ástæðu til að ræða um það. 12. brtt. stendur í beinu sambandi við það. sem ég hef lýst. 27. gr. tekur upp, hvað eigi að framkvæma við aukaskoðun, en þar er bætt inn í, að þeir skoði skrúfuöxla, svo að enginn ágreiningur verði um það atriði. 13. brtt. er við 28. gr. Þar hef ég lagt til, að við b-lið gr. bætist: „nema kæran hafi reynzt ástæðulaus og bakað útgerðarmanni tjón. Skal þá eftirlitið gefa upp þann aðila, sem kært hefur, nema það óski heldur að greiða bæturnar.“ En b-liður gr. kvað svo á: „Þegar eigandi skips, útgerðarmaður, skipstjóri, meiri hluti skipshafnar, vélstjóri eða stjórn stéttarfélags eða félag sjómanna á staðnum krefst skoðunar. Krafa skal send eftirlitsmanni og vera skrifleg og rökstudd. Trúnaðarmenn eftirlitsins eru bundnir þagnarheiti um, hver kært hefur.“ Ég vil, að þeir séu leystir frá þessu þagnarheiti, ef kæran hefur reynzt ástæðulaus og bakað útgerðarmanni tjón. því að það er vitanlegt, að ef þetta er ekki sett inn í, verður lítið gagn að skaðabótakröfu og hún kemur engum að gagni. Sé kært að ástæðulausu, er ekki hægt að halda þessu leyndu, þá verða menn að gefa þetta upp, nema ríkið vilji taka á sig að mæta þessu fyrir þann aðila, sem hér á hlut að máli. Frsm. hefur mælt á móti þessu og talið, að það yrði til þess, að menn þyrðu ekki að koma fram með kröfur. Ég sé ekki, hvernig menn ættu ekki að þora að koma fram með réttmætar kröfur eftir sem áður. Ég vænti því, að einnig þessi gr. verði samþykkt. 14. brtt. mín er við 37. gr. D. a. Við 1. mgr. bætist: „enda séu þau eigi eldri en 12 ára.“ Ég vil. að það sé strax ákveðið, að ekki megi flytja inn í landið skip, sem séu eldri en 12 ára gömul, og síðan, að ef alveg sérstaklega stendur á, megi þó veita undanþágu, ef skipaskoðunarstjóri mælir með því og telur að fengnum upplýsingum, að skipið sé nægilega traust. Legg ég því sérstaklega til, að 2. og 4. mgr. falli niður. En það er þannig, að setja verður reglur um skoðun skipa, sem keypt eru frá útlöndum. Ég vil segja það, að ef þetta frv. nær samþykki með 37. gr. óbreyttri, þá tel ég, að það sé engan veginn hægt að kaupa gömul skip frá útlöndum og þá sé miklu hreinlegra að setja inn í gr., að það megi engin skip kaupa gömul. Það er ekki hægt að ætlast til, að hægt sé að framkvæma þann undirbúning. sem ætlazt er til hér. Hins vegar er ekkert athugavert við að taka þær hreinu línur strax að kaupa ekki gömul skip frá útlöndum. Ég er ekkert á móti því. En sá tvískinnungsháttur, sem hér er hafður á. er ekki viðunandi, þegar fyrst á að útnefna skoðunarmenn, og síðan er ekkert gert með það, sem þeir segja. Það fyrirkomulag, sem frv. gerir ráð fyrir, er alveg óviðunandi og ég vil segja óframkvæmanlegt. Annars vildi ég benda á, að t.d. gufuskipið Edda var keypt frá útlöndum meir en 12 ára gamalt, og líklega hefði mörgum brugðið, sem notið hefur þjónustu þess, ef það hefði ekki verið, en það er nú eitt af traustustu skipum Eimskipafélags Íslands. En sem sagt, þá hef ég ekkert á móti því, að sú stefna verði upp tekin að kaupa ekki gömul skip frá útlöndum. Við 38. gr. hef ég lagt til, að 2. málsgr. falli niður, og er það aðeins afleiðing af því, sem ég hef áður lýst, og það sama er með b-liðinn. Þá eru breyt. við 51. gr., og er það langveigamesta atriðið að sameina véla- og verksmiðjueftirlitið skipaeftirlitinu, en n. hefur enn ekki viljað taka efnislega afstöðu til þessa. Þegar l. um eftirlit með vélum og verkstæðum voru sett, var stjórn þeirra mála falin manni með tekníska kunnáttu. Mér er ekki kunnugt um, að nokkur skoðunarmaður hafi verið ráðinn nema með tæknilegri þekkingu. Ef eftirlitið verður sameinað, þá nýtur það miklu betri starfskrafta. Nú eru lögreglustjórar látnir innheimta skoðunargjöldin, og líða vikur. mánuðir og jafnvel ár án þess að nokkur skoðunarmaður láti sjá sig á sumum stöðum, en alltaf koma samt kröfur um greiðslu skoðanagjaldanna. Lögin, sem nú gilda í þessum efnum, eru ef til vill ekki svo slæm í sjálfu sér, en framkvæmdin hefur verið óþolandi. Þeim manni, sem á að hafa yfirstjórn þessara mála með hendi, hefur verið falið að gegna ýmsum öðrum mikilvægum störfum í þágu hins opinbera og einstaklinga. Það er því ástæða til gerbreytingar á þessu sviði, og því legg ég til að fella véla- og verksmiðjueftirlitið undir skipaeftirlitið. Maður, sem hefur þekkingu til að dæma um vél í skipi, getur alveg eins dæmt um sams konar vél, þótt hún sé í verksmiðju uppi á landi. Og ef maður hefur þekkingu á að dæma um aðbúnað í vinnustöðvum á landi, þá getur hann alveg eins dæmt um aðbúnað á skipum, og svona mætti lengi telja. Ég þykist mæla hér af nokkurri reynslu, því að ég hugsa, að fáir hafi betur kynnzt þessum málum en ég hef gert undanfarin 25 ár. Og hingað til hefur enginn maður verið kvaddur til að skoða vélar og hafa eftirlit með þeim, sem ekki alveg eins hefur getað haft á hendi skoðun og eftirlit skipa. - Kostnaðarhlið þessara mála er mér aukaatriði. Aðalatriðið er, að eftirlitið verði sem bezt og komist allt undir eina stjórn. En það háðungarfyrirkomulag, sem undanfarið hefur verið. má ekki haldast, þar sem yfirmaður þessara mála hefur tekið að sér allt önnur störf. Í 17. brtt., sem er við 52. gr., eru ákvæði um skoðanagjöld. Í frv. er lagt til að lögbinda gjöldin, en ég tel, að þetta eigi að vera reglugerðaratriði og allt of þunglamalegt að setja það í lögin. Annað atriðið er svo það að miða gjöldin við það, að stofnunin beri sig. Annars get ég vel fallið frá því atriði, því að kostnaðarhliðin er mér ekki aðalatriðið, heldur öryggið. En ég legg áherzlu á, að gjöldin séu ákveðin með reglugerð. Ég tel, að rétt sé að upplýsa, að það er algild regla t.d. hjá Lloyds, að gjöldin beri uppi kostnað við skoðunina. Það er ekkert atriði fyrir útgerð að greiða hæfileg gjöld fyrir leiðbeiningar og öryggi. Þess vegna hygg ég, að útgerðarmenn mundu ekki kvarta yfir hækkun á skoðanagjöldum gegn því að fá aukið öryggi. Þá hef ég lagt til í 18. brtt. minni, að gjöld skv. 52. gr. greiði eigendur skipa eða iðjuvers, eftir því, sem við á, og renni þau í ríkissjóð, sbr. þó 55. gr. Gjöldin skulu innheimt af skoðunarmönnum og greiðast gegn afhendingu skírteina. Meginbreyt. felst í því, að ég legg til, að gjöldin séu innheimt af skoðunarmönnum. Það er byggt á reynslu undanfarandi ára, þar sem það hefur sýnt sig, að skoðun getur hæglega fallið niður, þegar aðrir en skoðunarmenn innheimta gjöldin. - Þá er ákveðið, að skip geti ekki lagt úr höfn, nema skírteini sé fyrir höndum. Skoðunarmönnum er ætlaður ákveðinn hluti gjaldanna, en hinir föstu yfirskoðunarmenn séu launaðir af ríkinu. Það er eins og nú tíðkast með matsmenn og hefur gefizt vel. 21. brtt. er um, að 70. gr. falli niður. Ég hygg, að þar sé um að ræða nokkurt nýmæli í lögum, og gæti það valdið óþægindum. - 22. og 23. brtt. eru um, hvaða lög skuli falla úr gildi. - 24. brtt. gerir ráð fyrir nýrri gr. um að núverandi starfsmönnum véla- og verksmiðjueftirlitsins sé gefinn kostur á að starfa við skipaeftirlitið. - 25. og 26. brtt. eru svo um greina- og kaflatölu og fyrirsögn frumvarpsins. Að lokum vænti ég þess, að brtt. mínar verði samþ., því að þær miða allar að því að skapa meira öryggi en hingað til hefur átt sér stað í þessum málum í heild.

Forseti (ÞÞ) : Því hefur verið skotið undir úrskurð minn, hvort frv. það, sem hér liggur fyrir um breyt. á þingsköpum Alþ., brjóti ekki í bág við 54. gr. stjskr. Það hefur verið og er þingvenja, að þm. beri fram í Sþ. utan dagskrár munnlegar fsp. til ráðh., og sú rýmkun á fyrirspurnarrétti þm. hefur ekki sætt mótmælum. Frv. það, sem hér liggur fyrir, lögfestir þessa rýmkun, þó þannig, að fsp. séu skriflegar og prentaðar og vika liðin frá því, að þeim er útbýtt, þar til umr. fer fram. 54. gr. stjskr. gerir það að skilyrði fyrir, að ræða megi slíka fsp. til ráðh. í deildum, að d. leyfi hana, en nú liggur fyrir hér í d. brtt. við frv., um að leita skuli leyfis Sþ., áður en ræða megi þar slíkar fsp. Verði brtt. þessi samþ., virðist ekki ástæða til að hefta framgang frv. vegna árekstrar við 54. gr. stjskr., og verður því frv. til umr.

Frsm. (Guðmundur Í. Guðmundsson) : Herra forseti. Síðan umr. um þetta mál var frestað, hefur efni þessa frv. verið tekið til nánari athugunar. Sú athugun hefur leitt til þess, að rétt hefur þótt, að það væri skýrt tekið fram í frv., að leyfi Sþ. þyrfti fyrir því, að hver fsp. yrði borin upp og rædd. Það hefur þótt rétt, að þetta væri skýrt tekið fram í gr. vegna ákvæða í stjskr. og til samræmis við þingsköp Alþ. Með hliðsjón af þessu hefur verið samin ný brtt. við frv., og liggur hún nú fyrir á þskj. 530. Um leið og ég f. h. n. leyfi mér að leggja til, að þessi brtt. verði samþ., lýsi ég því yfir, að fyrri brtt. n. á þskj. 478 er tekin aftur.

Frsm. (Gísli Jónsson) : Það er það sama að segja um þetta mál og 197. mál (frv. um síldarniðursuðuverksmiðju), að það hefur verið sent sjútvn. til athugunar af hæstv. ríkisstj. og hún beðin að flytja það. Minni hl, n. hefur ekki viljað vera með í því að flytja frv., og hefur hann því óbundnar hendur. Efni þessa frv. er það, að nú á síldarútvegsnefnd að hafa á hendi alla framkvæmd þessara mála, alla stjórn verksmiðjunnar. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að hafa fleiri orð um þetta mál. Ég vænti þess, að því verði að lokinni umr. vísað til 2. umr. Ég sé ekki ástæðu til að vísa málinu til n., en komi fram ósk um, að n. taki málið til meðferðar, mun ég sem form. n. gera það.



Herra forseti. Hv. þm. Barð. hefur spurzt fyrir um nefndarafgreiðslu á frv. sínu um breyt. á l. um útsvör, og vil ég í tilefni af því inna eftir máli nr. 104, um byggingu íbúðarhúsa og skipulag byggingarframkvæmda, sem er í n. síðan í nóv., og bólar ekki á því enn þá. Það hefur að vísu ekki verið eins lengi og frv. hv. þm. Barð., en ætti þó að vera búið að hljóta afgreiðslu. Enn fremur vil ég spyrja um mál í Sþ. Ed. er hluti af því, svo að það mætti um það spyrja. Þetta var 21. mál, till. til þál. um greiðslu úr ríkissjóði til verðjöfnunarsjóðs, og var vísað til fjvn. sama dag og frv. hv. þm. Barð., en n. hefur sofið á því hingað til. Hvers vegna svo er, ætti hann að láta koma fram.

Forseti (ÞÞ) : Ég vil taka það fram, að hér er ekki til umr. meðferð mála í Sþ., en um mál d. geta hv. þdm. rætt.



Ég vil í tilefni af fyrirspurn hv. 1. þm. N-M. geta þess, þar sem formaður n. er ekki viðstaddur, að n. tók málið fyrir og sendi það til umsagnar félmrn. og sambandi byggingarfélaga, og þegar ég fór úr heilbr.- og félmn. vegna mannaskipta, sem þar urðu, hafði hvorugur aðilinn skilað áliti um það, og mun það líklega ekki komið enn þá. Það er ef til vill ekki ástæða til þess að láta málið bíða lengur í n., en frekari upplýsingar get ég ekki gefið, þar sem ég á ekki sæti í n. nú.

Frsm. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Ég hafði búizt við því, að hæstv. atvmrh. mælti nokkur orð fyrir þessu frv., en mér skilst, að hann sé bundinn við önnur störf í hv. Nd. Hæstv. atvmrh. hefur sent sjútvn. þetta frv. og óskað eftir, að það yrði flutt fyrir hönd ríkisstj. Frv. hefur verið tekið fyrir á fundi sjútvn., en hún hefur hins vegar ekki getað orðið sammála um að flytja það óskipt. Meiri hl. n. hefur því tekið að sér flutninginn eftir beiðni atvmrh. Frv. fer ekki fram á annað en að breyta 3. gr. l. um síldarniðursuðuverksmiðju ríkisins, en þar er svo ákveðið, að ráðh. skipi þriggja manna stjórn til þriggja ára í senn, er hafi með höndum stjórn síldarniðursuðuverksmiðjunnar. Með frv. er hins vegar ætlazt til, að l. verði breytt þannig, að stjórn síldarverksmiðja ríkisins annist byggingu síldarniðursuðuverksmiðjunnar og allan rekstur hennar. Ég sé ekki ástæðu til að fara nánar út í þetta atriði og leyfi mér í því sambandi að vísa til grg. á þskj. 521 fyrir frv. Það er engin ástæða til að vísa frv. aftur til sjútvn., og vil ég leyfa mér að óska þess, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr.



Herra forseti. Ég hef hér á þskj. 12 flutt frv. til l. um breyt, á l. um útsvör. Þetta mál var sent til allshn. þann 10. október s. l. Ég skal ekki fara mörgum orðum um efni frv., en ég hygg, að ekkert mál hafi fengið slíka meðferð í Alþ. sem þetta mál. Ég vil nú mælast til þess við hæstv. forseta, að ef ekki tekst að fá málið úr n., að hann taki málið fyrir á næsta fundi. Nál. var lofað 15, febr., en það er ekki komið enn.



Ég skal í þessu sambandi segja það, að ég hef ekkert á móti því, að þetta sé gert. Þetta mál hefur dregizt langtum um of. Það hefur tvisvar sinnum verið sent til þeirrar n., sem nú hefur skatta- og útsvarsmálin til meðferðar og er að undirbúa löggjöf um það efni. Því hefur verið borið við, að ekki væri viðeigandi að kasta þessu máli inn í þingið, fyrr en kæmi frv. frá þeirri nefnd, sem hefur þessi mál til meðferðar. Allt frá mþn. var ekki til 15. febr., og þá borið við, að komið hefðu fram brtt. um þetta atriði. Við erum tveir í allshn., sem viljum láta málið koma fyrir þingið, að vísu í örlítið breyttu formi, en þar sem svo lítur út, sem svo margir fylgi meiri hlutanum að málum, töldum við það þýðingarlaust að bera það fram. En ástæðan til þess, að álit hefur ekki komið frá mþn., er sú, að ágreiningur er í n., að því er formaður hennar segir. En ég er ekki á móti því, að frv. sé tekið þeim tökum, sem hv. þm. Barð. lagði til.

Forseti (ÞÞ) : Þar sem þetta mál hefur dregizt svo lengi, tók ég það einu sinni á dagskrá, og var það þá afhent n. aftur, og var þá nál. lofað fljótlega. En það er ekki komið enn, og sé ég mér þá ekki fært annað en að verða við tilmælum hv. þm. Barð. og taka málið á dagskrá, áður en þessi vika líður, hvort sem komið hefur nál. eða ekki.