Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Menntmn. hefur athugað þetta frv. Að vísu var hún ekki öll á fundi. Þar voru hvorki hv. þm. Seyðf. né hv. 2. þm. Árn. viðstaddir, og þess vegna hafa þeir ekki skrifað undir nál.. en sá hluti n., sem viðstaddur var, mælir með, að frv. verði samþ. óbreytt. Það hefur áður verið gerð grein fyrir tildrögum þess, að þetta mál er á ferðinni, og sé ég ekki ástæðu til að fara að endurtaka það, en vil láta nægja, a.m.k. að svo stöddu, að skýra frá þessu áliti n.



Ég skal ekki halda uppi löngum deilum um þetta atriði. Ég vil aðeins gera þá fyrirspurn til n., hvort hún hafi orðið við þeim tilmælum mínum við 1. umr. að grennslast eftir, hvaða laun kennarar menntaskólans hafi nú, bæði í föst laun og fyrir aukakennslu, stílavinnu og það, sem þeir fá fyrir próf. Ég hef beðið rektor um þessa sundurliðun, en hef ekki fengið hana enn. Ég vil gjarnan vita, hvort n. hafa verið látnar þessar upplýsingar í té.



Ég get gefið þær upplýsingar, að n. hefur ekki fengið neina nákvæma skýrslu um, hver séu heildarlaun einstakra kennara við hina ýmsu skóla, en hitt er kunnugt, að við þennan skóla hafa verið mjög mikil kennaravandræði nú síðustu ár. Það ástand hefur skapazt sérstaklega í stríðinu og einkum eftir að nemendum fjölgaði stórlega. Rektor hefur því neyðzt til að láta kennara skólans taka aukakennslu og hefur fengið til þess menn, sem eru fastir kennarar við skólann. Um sundurliðun á því er mér ekki kunnugt nákvæmlega. Hitt er líka ljóst, að það ástand, sem hér ríkir, er sennilega bráðabirgðaástand, vegna þess að vitanlega liggur það fyrir, eftir því sem möguleikar leyfa, að fengnir verði að skólanum nægilega margir menn með nauðsynlega menntun til að annast kennslu þar, því að það þyrfti að fjölga föstum kennurum við skólann í samræmi við þá þörf, sem þar er.



Það er upplýst, að n. hefur ekki lagt á sig það erfiði að fá þessar upplýsingar, ekki talið þess vert að fá þær. Ég skil ekki þau rök, að það geti bætt úr þeim vandræðum, sem ríkja við skólann, að fækka stundum kennara, þegar allt of fáir kennarar fást. Mér skilst, að það hefði miklu fremur bætt úr að fjölga, en fækka kennslustundum þeirra, en ég skal ekki ræða um það meira. Ég óska þess, að áður en málið fer út úr d., fái n. þessar upplýsingar eða gefi þm. nægan tíma til að fá þær, því að það getur haft áhrif á afgreiðslu málsins.



Mér heyrist á öllum ræðum hv. þm. Barð., að hann telji vinnutíma kennaranna 24 tíma á viku. Ef hann meinar þetta, þá vil ég segja honum. að þetta er argur misskilningur. Ég hygg, að flestir samvizkusamir kennarar vinni allt að 100% meira en stundaskráin segir til. Mér þykir líka furðulegt, ef hann ætlar að ákveða vinnutímann eftir upplýsingum um, hvað aukakennarar hafa á þessu skólaári. en aukakennslan byggist á því, að það fáist ekki nægilega margir kennarar að skólanum. Kennararnir hafa síður en svo óskað eftir að hafa þessa aukakennslu, því að þeim nægir fullkomlega það skyldustarf, sem þeir hafa, en þeir gera það fyrir bænarstað stjórnarvalda að taka á sig þessa aukakennslu, til þess að skólinn geti starfað. Hv. þm. Barð. er alltaf að tala um hin óhóflega háu laun, sem kennararnir hafi fyrir þessa aukakennslu, og að föst laun og aukalaun þeirra geti farið allt upp í 50 þús. kr. Mun hann þar eiga sérstaklega við einn kennara skólans, Kristinn Ármannsson. Hann mun ekki aðeins hafa aukakennslu við þennan skóla, heldur líka við háskólann vegna skorts á kennurum þar. Mun hann kenna þar latínu eða grísku. Það er því ómögulegt að ákveða kennslustundafjölda kennaranna eftir kennslustundafjölda þeirra á þessu skólaári. Mér finnst því, að upplýsingar um þetta væru kannske fróðlegar fyrir hv. þm., en ekki vera neitt atriði til að ráða úrslitum um afgreiðslu þessa máls. það er vitanlegt, að þegar skólinn byrjaði í haust. óskuðu fastir kennarar eftir að losna við alla aukakennslu og vildu fá að vinna svipaðan tíma og þeir gerðu áður l. samkvæmt. Ég hef hlýtt á þessar umr., og ég veit, að hv. þm. hefur farið þar með rangt mál, þegar hann ræðir um lengd kennslustundanna. Hann blandar þar saman lengd kennslustundanna. Hann blandar þar saman lengd kennslustunda á gagnfræðaskólastiginu og í menntaskólunum. Hann segir, að stundirnar hafi verið styttar úr 50 mín. niður í 45 mín. Þetta er rangt. Kennslustundin hefur verið í áratugi 45 mín., en í gagnfræðaskólunum er hún 50 mín. Auk þess er það upplýst mál, að þessar brtt., sem hér liggja fyrir, eru brot á samkomulagi. sem gert var í haust milli menntaskólans og hæstv. menntmrh. Það má vel vera, að hv. þm. Barð. virði það einskis, þó að hæstv. ráðh. hafi orðið að gera slíkt samkomulag, og vilji láta þingið koma og rjúfa það á miðju skólaári. en ég tel það ósæmilegt, hvort sem viðkomandi ráðh. er flokksmaður eða andstæðingur. Þetta hefur verið gert af nauðsyn fyrir menntaskólana í landinu, en ekki af neinni tilhneigingu til að hlaða óhóflega undir þessa stétt, enda stendur öll hæstv. stjórn að þessu máli. og mér hefur verið tjáð af öðrum hæstv. ráðh., að þeir séu jafnbundnir af þessu samkomulagi. og tel ég því, eins og fyrr segir, ósæmilegt að rjúfa það samkomulag á miðju skólaári.



Ég skal ekki tefja málið neitt um skör fram. Það er ekki minn háttur að gera grein fyrir mínu atkv., en að gefnu tilefni vil ég segja nokkur orð til viðbótar þeim rökum, sem hafa verið færð fram fyrir þessu máli. Ég vil bæta því við, sem ég tel allþung rök í málinu, að með launal. hefur af einhverjum ástæðum verið breytt stundafjölda frá því, sem áður var, kennurunum í óhag, sennilega fyrir vangá. Ég veit ekki betur en hver stétt, sem fékk uppbót með launal., hafi verið bundin við þann starfstíma, sem þar var gert ráð fyrir, og því er ómaklegt að láta slík mistök bitna á þessari stétt með lengri vinnutíma og þar með rýra þá launauppbót, sem henni var veitt með launal. M.a. af þessum einum ástæðum tel ég sjálfsagt og rétt að leiðrétta þennan misgáning, og mun ég því greiða þessu frv. atkv.



Ég vil aðeins mótmæla því, sem hér hefur verið sagt um þetta mál. Í fyrsta lagi var þetta sett í l. á síðasta Alþ. í fullu samræmi og samkomulagi við þá aðila, sem mættu fyrir hönd þessara manna við samningu launal. Þess utan vil ég líka benda á, að þegar launal. voru samin, var ætlazt til þess, að afnumin yrðu öll sérstök fríðindi. sem hefðu verið gefin til þess að bæta allt of lág laun, en þetta er ekki í fyrsta skiptið, sem það er svikið. Það hefur verið svikið svo að segja alls staðar, og þess vegna vilja þeir halda áfram þeirri svikakeðju, sem þessir flokkar hafa verið með.

Eru þá ekki hinir ráðh. að svíkja líka?

Ég hef ekki ennþá heyrt þá samþ. þetta. Hv. 3. landsk. ber hér fram svo að segja í hvert einasta skipti, sem hann stendur upp, fullyrðingar, sem ekki standast svo lengi sem hann er að snúa sér við í stólnum. Hann segir, að kennararnir hafi 100% lengri vinnutíma en standi á stundaskrá. Nú er það í l., að ef kennarar hafa mikla heimavinnu í þágu skólans, þá eiga þeir að fá greiðslu fyrir það. Það er búið að ákveða með l., að þeir hafi 27 stundir, og það er svo lítill vinnutími. að ekkert þjóðfélag getur leyft sér að hafa styttri vinnutíma fyrir nokkurn þegna sinna. En með þeirri breyt. sem hér liggur fyrir, er ekki verið að hlífa kennurunum fyrir lengri vinnutíma, heldur er verið að veita þeim meira fé, meiri laun. Það á að stytta þeirra skyldustundafjölda, svo að þeir geti aftur lengt hann og fengið sérstaka borgun fyrir. Það þýðir því ekkert að koma með svona rökleysur, eins og þessir hv. þm. eru með. Ég skal svo ekki deila um þetta meir. Ég er búinn að setja fram mín rök. En hv. 3. landsk. berst ef til vill fyrir þessu frv., til þess að hann njóti sjálfur þar góðs af, þegar þar að kemur.



Það eru fáein orð út af því, sem hv. þm. Barð. sagði siðast. Hann segir, að fullkomið samkomulag hafi verið á síðasta þingi um breyt., sem gerð var á þessu atriði, milli þeirra aðila, sem komið hefðu fram fyrir hönd kennaranna. Í sambandi við þetta vil ég geta þess, að frv. var samið af mþn. í skólamálum. Í því frv., eins og það kom til þingsins, voru engin ákvæði um stundafjölda, heldur gert ráð fyrir, að það yrði ákveðið með reglugerð, eins og gert hafði verið með reglugerðinni 1937. En við 3. umr. í Ed. var þetta ákvæði sett inn í frv., en þá var komið að þinglokum, og þess vegna fór það þannig óbreytt gegnum Nd. Þess vegna kom ekki til sérstakt samkomulag um þetta. Annars vil ég gefa þá nýju skýringu á, hvað hér er að gerast, að þótt þetta frv. verði samþ., þá er samt sem áður verið að lengja vinnutíma þessara kennara frá því, sem var, áður en l. um menntaskóla gengu í gildi á síðasta þingi. Það er aukning frá því, sem ákveðið var í reglugerðinni, sem farið var eftir frá 1937, en í henni er svo ákveðið, að kennarar, sem eru ekki yfirkennarar, skuli hafa 24 stundir á viku. en þegar þeir hafi starfað í 16 ár, skuli þeir verða yfirkennarar og kenna 22 stundir. Enn fremur var ákveðið, að þegar þeir væru orðnir sextugir, skyldi fækka stundafjölda niður í 20. En með breyt., sem gerð var á menntaskólal., var svo ákveðið, að allir kennarar, hvort sem þeir væru að byrja eða búnir að vera lengur, skyldu kenna 27 stundir á viku. en samkvæmt þeirri breyt., sem hér er gert ráð fyrir, þá eiga þeir að kenna fyrstu fimm árin 27 í staðinn fyrir 24, næstu fimm árin 26 og þriðju fimm árin 25 stundir, og eftir 15 ár eiga þeir að hafa 24 stundir, en voru áður 22, og á það að haldast upp í 55 ára aldur. Þess vegna liggur ljóst fyrir, að hér er verið að hækka kennslustundafjöldann frá því, sem áður hefur verið. Þetta hafa kennararnir tjáð sig fúsa til að ganga til samkomulags um. Þess vegna vildi ég ákveðið mælast til þess. að hv. d. vildi samþ. þetta frv. Þá var annað atriði, sem kom fram hjá hv. þm. Barð. Hann sagði, að þessi breyt. væri gerð til þess, að kennararnir hefðu minni vinnu og meiri laun. Nú er það upplýst og öllum fyllilega ljóst, að þessi breyt. er gerð vegna þess, að nemendum skólans hefur fjölgað mikið, en hins vegar er skortur á kennurum, og þess vegna hefur orðið að fá þessa menn til að taka að sér þessi störf og í mörgum tilfellum svo mikil störf. að líkur eru til, að það sé ofætlun hverjum manni til lengdar. Ég get líka bent á það, að það er engan veginn óalgengt, að kennarar kenni minna en 27 stundir á viku, og það er miðað við, hve mikla aukavinnu þeir hafa, en hún er oft mjög mikil. Kennarar við bændaskólana hafa kennt 20 stundir á viku, vegna þess að kennsla þeirra hefur farið fram í fyrirlestrum, sem verður að taka tillit til, og þar ber að taka til greina, að þeir verða að verja miklum tíma til undirbúnings fyrirlestranna.



Herra forseti. - það er nú reyndar varla ástæða til þess að reka hv. þm. Barð. betur á gat, en búið er að. Þeir hafa gert það svo rækilega, hv. menntmrh. og fleiri. það er hreinasta vitleysa, að verið sé að stytta vinnutíma kennara, og veit ég ekki, hvaðan hv. þm. Barð. hefur það. Hvað viðkemur aukaþóknun þeirri, sem gert er ráð fyrir, að kennarar fái fyrir stílaleiðréttingar, þá er aðeins átt við, að þeir kennarar njóti hennar, sem kenna íslenzkan stíl í efri bekkjum menntaskólanna, og hygg ég, að hún sé ekki það há, að hún ætti að vera nokkrum manni þyrnir í augum. Hv. þm. Barð. ætti að komast í það að leiðrétta fjöldamargar íslenzkar ritgerðir eftir misjafna nemendur og vita, hvernig honum fyndist það, einkanlega ef mikill hluti nemendanna væri nú hljóðvilltur eins og hann sjálfur.



Herra forseti. - Þetta er ekki rétt, sem hv. 8. landsk. sagði um menntaskólana. það er ljóst, að þarna er heimild til þess að stytta kennslustundafjöldann niður í 24 st. á viku og eftir 60 ára aldur niður í 19 kennslustundir. því er haldið fram af hv. 8. landsk. og líkt röksemdafærslu hv. 3. landsk., að 18 sé meira en 19.



Herra forseti. - Ég vildi aðeins segja nokkur orð út af því, sem hv. þm. Barð. sagði. Ég veit, að hv. þm. Barð. skilur það, að þegar lýst er yfir af ráðh. einhverju í þessu efni, þá er það tekið gilt. Og meira að segja honum er það einnig ljóst. að það er tekið gilt, ef frsm. máls gefur yfirlýsingu af hálfu n. um það, hvernig skilja beri eitthvert atriði málsins.



Þar sem það er yfirlýst við umr. þessa máls, að rektor menntaskólans hefur ekki látið í té nauðsynlegar upplýsingar viðvíkjandi launagreiðslum við skólann, og upplýst er, að n., sem fjallað hefur um málið, hefur látið undir höfuð leggjast að afla upplýsinga um málið. treysti ég mér ekki til að greiða atkv. með því og segi því nei.



Það var tilviljun ein, sem réð því, að mér var falin framsaga í þessu máli. Ég hafði við 2. umr. aflað og komið fram með nokkrar upplýsingar varðandi ástandið í húsnæðismálum prestanna. Hv. þm. Barð. sagði, að ég hefði sótt málið meira af kappi en sannleiksást, og taldi, að þær upplýsingar, er ég lagði fram, væru rangar m. a. af því, að tala steinhúsa nú hefði ekki verið sú sama og fyrir 2 árum. En þær upplýsingar eru í stuttu máli þessar: Á prestssetrunum eru nú 79 steinhús, þar af 3 léleg, 34 timburhús, þar af 24 léleg, og 3 torfbæir, allir lélegir. Algerlega vantar byggingar á 7 stöðum. Af þessu er ljóst, að byggja þarf upp á 37 stöðum á næstunni. Þrátt fyrir fullyrðingar hv. þm. Barð. um það, að þessar upplýsingar séu rangar, skal ég endurtaka, að þær eru réttar, enda fengnar frá, sjálfri skrifstofu biskups, og gefa þær glögga mynd af ástandinu í húsnæðismálum þessarar gömlu og virðulegu embættismannastéttar. Enn fremur fullyrti hv. þm. Barð., að það stæði til að byggja yfir sr. Jakob Jónsson. Þetta hefur nú verið leiðrétt af biskupi, sem aftur á móti hefur upplýst, að til standi að byggja yfir þá sr. Garðar Svavarsson og sr. Jón Thorarensen. Hv. þm. Barð. sagði, að sr. Jakob Jónsson hefði góða íbúð, og þyrfti ekki að byggja yfir hann. Það stendur ekki heldur til. En verði einhverjar breytingar á húsnæði sr. Jakobs, kemur það ekki þessu máli við og ekki kirkjumrh., heldur fjmrh. Það er ekki nema sanngjarnt að byggja nú yfir þá sr. Garðar og sr. Jón, því að árum saman hefur verið neitað um þær byggingar vegna bygginga yfir sveitapresta, og nú stendur til að byggja þessar íbúðir og hefur fengizt leyfi kirkjumrh. til þess. Hv. þm. Barð. kom hér með tölur um kostnað við byggingu prestsbústaða, og hafði hann þær frá starfsmanni húsameistara ríkisins. Aftur á móti fékk ég kostnaðartölurnar frá húsameistara sjálfum, og voru þær 180–200 þús. kr., enda þótt hv. þm. Barð. segði, að ég hefði sagt 160 þús. kr. Ég vil nú ekki fullyrða, hvort réttari séu þær tölur, er ég fékk hjá húsameistara, eða þær, er hv. þm. Barð. fékk hjá starfsmanni hans, en það er alveg óþarfi að vera að ásaka mig fyrir ósannindi, þegar ég hef yfir tölur, sem ég hef fengið hjá húsameistara eða biskupi. En sem sagt, prestsbústaðir hafa undanfarið verið tiltölulega ódýrir, eða frá 140–160 þús. kr. yfirleitt og jafnvel enn ódýrari, eins og t. d. á Valþjófsstað, en byggingin þar kostaði 120 þús. kr., og lét hv. 1. þm. N-M. í ljós undrun sína yfir því, hvað sá bústaður hefði verið ódýr í samanburði við dýralæknisbústaðinn á Egilsstöðum. Sýna þessar tölur, að af trúnaði og myndarskap hefur verið fjallað um byggingarmál prestanna. Í þessu frv., er hér liggur fyrir, er gert ráð fyrir að byggja yfir allt að fjóra presta á ári, og mundu þær byggingar kosta allt að 600 þús. kr. En ef byggja á tvær af þessum byggingum í Reykjavík, yrði kostnaðurinn skv. útreikningi húsameistara allt að 700–800 þús. kr. En hér er ekkert verið að láta Reykjavík sitja fyrir, heldur er verið að bæta upp þá bið, sem hefur undanfarið verið á byggingum prestsbústaða í Reykjavík. Hv. þm. Barð. telur ríkinu ofvaxið að byggja yfir allt að 4 presta á ári. Á síðasta þingi var ákveðið að byggja yfir 1–2 héraðsdómara á ári, og eru þeir þó ekki nema 20, en prestarnir yfir 100, og er þetta því ekki nema sanngjarnt og get ég ekki séð, að það sé ríkinu á neinn hátt ofvaxið. Það er affarasælla að byggja eitthvað á hverju ári en fresta því þangað til seinna í þeirri von, að það verði hagkvæmara þá, því að lengi getur dregizt að gera stóra átakið. Hv. þm. Barð. hélt því fram, að ef frávísunartill. hv. 1. þm. N-M. yrði samþ., þá stæðu lögin um hýsing prestssetra í fullu gildi. Það væri auðvitað bezt fyrir prestana, því að prestar þeir, sem búa í eldra húsnæði en 1939, þurfa ekki að greiða nema 400 kr. í húsaleigu á ári. En ég held, að þetta væri ekki eins gott fyrir hag ríkissjóðs, sem hv. þm. Barð. ber svo mjög fyrir brjósti. Fyrirskipa skal mat á húsnæði presta. Sum prestssetur eru metin á 6–7 þús. kr. á ári. Fjöldi presta greiðir 400 kr. fyrir húsnæði sitt, en aðrir 6–7 þús. kr. Þetta er mikill ójöfnuður og ósanngirni. Í síðara tilfellinu er þetta brot á fyrri l. um húsnæði presta, sem hafa nær alltaf haft frítt húsnæði frá fyrstu tíð. Með þessu eru ákvæði fyrri 1. úr gildi fallin, nema ef vera skyldi 2. gr. l., sem er þó allvafasamt. Vegna þessa verður að setja ný lög. Samkv. lögum verður húsaleigan greidd með vísitöluálagningu, miðað við 400 kr. í grunn, þá mun það skapa ríkissjóði 12–15 þús. kr. tekjuaukningu og þetta nema um 50–60 þús. á ári. Við síðari umr. gat ég þess, að till. hv. þm. Barð. kæmi ekki í veg fyrir byggingu prestssetra. Og ég skil ekki, ef hv. þm. Barð. vill ganga á móti loforðum í þessu efni, sem hafa verið gefin biskupi af Alþingi. Það, sem nú á að gera, er að byggja á prestssetur í Laugarnessókn og Nessókn fyrir 100–200 þús. kr. hvert. Þriðja prestssetrið er að Ásum. Þess vegna leggur n. til, að fjárveitingin nemi 650–750 þús. kr., sem er samhljóða bréfi biskups til kirkjumálaráðuneytisins, sem var einnig sent hv. fjvn. Þau rök hv. þm. Barð., að bíða þurfi með að byggja yfir prestana þar til byggja verði yfir læknana og að þetta þurfi nánari athugunar við vegna þess, er rökleysa. Ef frv. þetta nær samþykki, verður það ekki til tjóns, síður en svo. Till. þm. Barð. um sölu kirkjujarða er vitleysa ein og stingur í stúf við gildandi l. Það er engin ástæða til þess. Ef prestssetur er flutt, skal ríkið byggja á hinum nýja stað. Er prestssetrið var flutt frá Hesti til Hvanneyrar, þá skuldbatt ríkið sig til að byggja að Hvanneyri, en Hestur var afhent ríkinu. Það er augljóst mál, að þegar prestssetur er flutt, er sanngjarnt, að ríkið, sem fær hið niðurlagða prestssetur til umráða, kosti byggingu yfir prestinn á hinum nýja stað. Það, sem vinnst með því að samþykkja þetta frv., er einkum þetta: Á næstu árum verði rannsakað, hver af núverandi prestssetrum séu vel til þess fallin að vera aðsetur prests í framtíðinni. Hvar æskilegt sé vegna breyttra aðstæðna að færa prestssetur til og þá hvert. Hvaða prestssetur séu til þess fallin að vera skipt í fleiri jarðir. Gerðir verða skipulagsuppdrættir af öllum prestssetrum og ekki byggt upp á þeim fyrr en slíkt skipulag hefur hlotið staðfestingu kirkjumrh. og biskups. Þessi skipulagning verði framkvæmd af skipulagsnefnd. Í henni eru: Síra Sveinn Víkingur, fulltrúi í kirkjumálaráðuneytinu, og skipulagsstjóri, Hörður Bjarnason. Með samþykkt þessa frv. er því lagður réttur grundvöllur til þess að koma í veg fyrir skipulagsleysi og ringulreið í framkvæmd þessara mála. Þá er því slegið föstu, að gengið skuli að því verki á næstu 10 árum að útrýma lélegum prestsbústöðum allt að 4 á ári, í stað þess sem nú er skylt að byggja tvo. Upp í byggingarkostnaðinn komi andvirði niðurlagðra bæjarhúsa á prestssetrunum ásamt álagi á þau og innistæða fyrningarsjóðs í Söfnunarsjóði Íslands. En afgang byggingarkostnaðar skal úr ríkissjóði greiða. - Kirkjumrh. ákveður eftir till. biskups, hvar skuli byggt. Bæjar- og sveitarfélög eru skylduð til að leggja til ókeypis lóðir undir prestssetrin, þar sem kirkja eða ríki eiga ekki land fyrir. Þannig verður það eins um land allt. Ég held því fram, að með samþykkt þessa frv. sé um fjárhagslegan ávinning að ræða. Og ég skil ekki andstöðu hv. þm. Barð. til þessa máls og tel óráð að fresta afgreiðslu þessa máls með tilliti til alhliða embættismanna löggjafa, og ef þetta frv. fylgdi því, mundi heildarlöggjöfin kosta mun meiri fjárútlát en með þessu frv. Ég fer svo ekki um þetta fleiri orðum. Frv. hefur verið vel undirbúið. Menntmn. hefur gefið þær upplýsingar í málinu, sem unnt hefur verið. Samþykkt frv. þessa mun koma samræmi á þessi mál, því að um 40 prestssetur á landinu geta vart kallast mannabústaðir.



Ég skal ekki mótmæla þeim úrskurði forseta, að atkvgr. skuli fram fara, en aðeins spyrja hæstv. forseta, hvort ekki væri hægt að fresta atkvgr., þar til fleiri þm. verða viðstaddir.

Forseti (ÞÞ): Því er til að svara, að hér vora inni rétt á stundinni 11 þm. Fjórir hafa þegar fengið burtfararleyfi, en vitað er, að tveir þm. eru hér einhvers staðar í húsinu, en hafa ekki enn mætt í d. Ég hygg, að ekki verði miklu betur sótt eftir jólin, þótt atkvgr. yrði frestað nú, og mun ég láta atkvgr. fara fram.



Herra forseti. Þótt atkvgr. fari fram nú, þá finnst mér ráðlegt að hraða henni ekki svo mjög, að ekki gefist tími til að hafa upp á þeim þm., sem kunna að vera hér í húsinu.



Ég er principielt á móti nefsköttum og tel ósæmandi að viðhalda þeim. Segi ég því nei.