Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Alþ. afgreiddi l. um togarakaup ríkisins á síðasta þingi. Það var alltaf ráð fyrir því gert, að það mundi þurfa að taka lán erlendis til þessara togarakaupa, bæði vegna þess að lántökumöguleikar innanlands voru nokkuð takmarkaðir og þó ekki síður af hinu, að ekki mundi verða nægilegur gjaldeyrisforði hér í landinu vegna sölu íslenzkra afurða, heldur yrði einnig að afla sérstaks gjaldeyris og dreifa greiðslunni á lengra tímabil til þessara togarakaupa. Hins vegar voru 1. afgr. á Alþ. þannig, að aðeins var veitt heimild til þess að taka lán til þessara kaupa erlendis. En eftir að ríkisstjórnin leitaði fyrir sér um lántöku í Englandi og fékk jákvæð svör, kom í ljós, að það þyrfti að breyta þessum viðkomandi l., til þess að hægt væri að taka slíkt lán í Englandi, sem í boði var til togarakaupanna. Þess vegna voru gefin út í sumar bráðabirgðalög, sem hér liggur fyrir frv. til staðfestingar á. Í 2. málsgr. 1. gr. frv. er tekið fram, að ríkisstj. sé heimilt að taka allt að 32.775.000 kr. - eða £ 1.250.000 - að láni til þessara togarakaupa. Þetta lán var svo tekið, eftir að þessi l. voru út gefin: En það þurfti að gera þessa breyt. á gildandi l., til þess að unnt væri að taka þetta lán. - Ég held, að þetta frv. þurfi ekki frekari skýringa við. Legg ég til, að því verði, að lokinni þessari umr., vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Mig langaði aðeins til að beina þeirri fyrirspurn til hæstv. forsrh., hvort sú upphæð, sem hér er um að ræða, 32.775.000 kr., eða um 3,3 millj. kr. á skip, sé nægileg til þess að greiða fyrir þessa 10 togara, til að greiða allt, sem þarf að greiða fyrir þá í Englandi, eða hvort gert ei ráð fyrir, að einhver viðbótargreiðsla í erlendri mynt þurfi að koma til viðbótar þessu láni, sem tekið hefur verið.



Það verður ekki enn þá vitað með vissu, hvað þessir nýju togarar verða dýrir. Það var með samningana á smíði þeirra eins og þeim 32 togurum, sem áður var samið um smiði á í Bretlandi, að það var haft sams konar skilorð af verktaka hálfu um breyt. á verði þeirra, ef breyt. yrði á kaupgjaldi og verðlagi í Englandi á meðan á smíðinni stæði. En þessi lánsfjárupphæð, sem tekin hefur verið að láni, nægir ekki til þess að greiða að fullu andvirði togaranna í Bretlandi, heldur má ætla, að þetta verði 75% af kostnaðarverði togaranna í Bretlandi. Um þetta Verður ekki sagt með vissu á þessu stigi málsins. En eins og að líkindum lætur er samningurinn um kaup á þessum togurum á þá lund, að öll greiðsla á þeim, sem greidd er til erlendra verktaka, er greidd í erlendum gjaldeyri eða pundum.



Herra forseti. Ég þarf nú ekki að fara mörgum orðum um þetta frv., því að það mun vera flestum alþm. kunnugt. Ég vil þó geta þess, að er lögin um sementsverksmiðju voru samþ. á Alþ. 1948, þá lá fyrir bráðabirgðaathugun og þó allýtarleg, byggð á rannsókn á hráefnum til sementsframleiðslu, og kostnaðar- og rekstraráætlun fyrir sementsverksmiðju á Vestfjörðum, þar sem aðgengilegast þótti að afla nauðsynlegra hráefna. Ég taldi þá rétt, eftir að málið hafði verið afgreitt frá þinginu, að láta fara fram frekari athugun, og fékk til enskan sérfræðing, og kynnti hann sér málið, bæði þau gögn, er fyrir lágu, og eins staðsetningu og hráefni. Kom í ljós við þær athuganir, að allmikið skorti á, að málið væri svo undirbúið, að ráðlegt þætti að leggja þegar út í framkvæmdir. Og hvað kostnaðarhliðina snerti taldi hann, að hinn áætlaði 15 millj. kr. kostnaður yrði nær 20 milljónum, og tók hann þó ekki með í reikninginn innflutningstolla og kostnað vegna lóðakaupa fyrir verksmiðjuna. Til þess að ljúka þessari rannsókn að fullu skipaði atvmrn. sérstaka nefnd á s.l. vetri. Vann n. af kappi að þessum rannsóknum og skilaði áliti á s.l. vori. Er það mjög ýtarlegt og virðast niðurstöður n. hafa staðizt enn frekari athuganir, en þær hafa gengið í gegnum hendur firmans F. L. Smidth & Co. í Kaupmannahöfn og engu skeikað, svo að segja. N. tókst með því að gera ýtarlegar tilraunir að finna allmiklar sandbirgðir við Faxaflóa, sem ekki gefa eftir hráefnunum fyrir vestan, og einkum er sandurinn í flóanum skammt frá Akranesi kalkríkari en þar er, eða yfir 90%. Málið er nú þannig gerbreytt orðið, og vonir virðast nú fyrst standa til, að um framleiðslu á þessari vöru verðum við samkeppnisfærir við erlenda framleiðslu. Áætlaður framleiðslukostnaður á tonn er þannig 116 kr. nú á aðalsölustöðum í stað 179–182 kr. á tonn. eins og áður var reiknað með. Þetta munar geysilega miklu og gerir þann gæfumun, að varan verður samkeppnisfær. - Þá tókst n. og að finna þau hráefni, sem vantað hafði áður, þ.e.a.s. kísilsýrunámu, skammt frá Akranesi landi Litla-Sands. Úr þessum hráefnum hefur nú verið gert sement, og segir F. L. Smidth & Co. svo um það, að það sé „første klasse Portlandcement udelukkende af de forhändenværende materialer í Island“. Samkvæmt áætlun þessa firma yrði sementið svo ódýrt, að erlent sement gæti ekki keppt við það. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, fer fram á þá eina breyt. á l., að helmild sé veitt til lántöku fyrir 30 millj. kr. í stað 15 millj. N. áætlar verksmiðjuna á Akranesi 26 millj., en sams konar verksmiðja á Vestfjörðum mundi kosta um 30–40 millj. kr. En frá því n. skilaði áliti, hefur orðið nokkur hækkun á efni, einkum vélum, vegna gengisfalls sterlingspundsins, þar sem efni í þær sumar þarf að fá frá dollarasvæðinu, og mun sú hækkun nema um 0,9%. Þá kemur líparítnámið til með að kosta um 0,7 millj. kr., eða útbúnaður við það. Stofnkostnaður vegna flutninga, sem gert er ráð fyrir, að fram fari, er áætlaður 0,6 millj. kr., en með því er reiknað, að um helmingur sementsins verði geymdur hér við sjó í Rvík og fluttur á lausum prömmum frá Akranesi og dælt úr þeim í geymslurnar. Þá bætist enn við kostnaðaráætlun n. kostnaður við uppsetningu straumbreyta og leiðslukerfis, um 0.4 millj. kr. Að þessu viðbættu hækkar áætlunin úr 26 millj. í 28,6 millj. kr., og enn eru líkur til, að hún kynni að hækka nokkuð. Er hér því farið fram á heimild til lántöku að upphæð 30 millj. kr. En það er nú ekki sopið kálið, þátt í ausuna sé komið. Eftir er að afla þess fjár, er til þarf, en mér skilst, að hér sé um svo arðvænlegt og heilbrigt fyrirtæki að ræða, að það ætti að takast að afla fjár og koma verksmiðjunni upp. Og engum blandast hugur um, að hún ætti að geta gert ómetanlegt gagn. Ég vil að lokum geta þess, að eftir að rannsóknum þeim var lokið, er ég hef nú frá sagt, skipaði atvmrn. nefnd til að gera till. um staðsetningu, þá Jón E. Vestdal verkfræðing, Helga Þorsteinsson framkvæmdastjóra, Sigurð Símonarson múrarameistara og Einar Erlendsson arkitekt, og varð n. sammála um að leggja til, að verksmiðjunni yrði valinn staður á Akranesi. Mun ég ekki lengja þetta mál frekar, en leyfi mér að leggja til, að frv. verði að umr. lokinni vísað til iðnn.



Herra forseti. Þetta frv. og grg., sem því fylgir, bendir óneitanlega til þess, hversu varhugavert það er oft að reiða sig á útreikninga sérfræðinga, sem lagðir eru fyrir þingið og það á að fara eftir. Það er ekki lengra síðan en á s.l. þingi, að lögin um sementsverksmiðju voru staðfest og talið var, að nægja mundu 15 millj. til framkvæmda. Þá yar gert ráð fyrir, að verksmiðjan risi á Vestfjörðum, en mér skilst, að væri hún reist þar nú, þyrfti til hennar enn meira lánsfé, en hér er farið fram á heimild til. Mér virðist því full ástæða til að beina því til þeirrar hv. n., sem um málið á að fjalla, að hún afgreiði það ekki fyrr en að vel athuguðu því máli, hvort áætlunin muni að fullu standast, að svo miklu leyti sem mögulegt er að skera úr um það.



Herra forseti. Þetta frv. er flutt til þess að uppfylla ákvæði 28. gr. stjskr. og til staðfestingar á bráðabirgðal., sem nauðsyn þótti til bera á síðastl. sumri, að sett yrðu. Greiðslufrestur á skuldum útgerðarmanna, er síldveiðar stunduðu sumarið 1948 og aðstoð höfðu fengið samkv. 2. gr. l. nr. 85 15. des. 1948, rann út 1. júlí þ. á. Með því að skuldaskilum, sem þar var um að ræða, var þá engan veginn lokið, heldur þau miklu frekar skammt á veg komin, þótti ófært, að þessi frestur félli niður 1. júlí 1949, og varð það að ráði, til þess að trufla ekki síldveiðar viðkomandi manna og atvinnuathafnir á síldveiðitímabilinu, að framlengja þennan frest til 15. okt. En til þess þurfti að setja þau bráðabirgðalög, sem hér er nú leitað staðfestingar hæstv. Alþingis á. Ég ætla, að ekki beri nauðsyn til þess að tala meira fyrir þessu máli. En ég vil mælast til, að frv. þessu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er alveg samhljóða frv. um sama efni, sem flutt var á síðasta þingi. Frv. fylgdi þá ýtarleg grg. frá nefnd, sem hafði undirbúið málið. Og sömuleiðis var þá gerð allýtarleg grein fyrir því í framsögu. Ég sé því ekki ástæðu til að fara að rekja það hér á ný, hverjar eru ástæðurnar til þess, að þetta frv. hefur verið borið fram, en vildi aðeins leyfa mér að benda á, hversu geysiþýðingarmikið það er, bæði frá sjónarmiði þjóðarheildarinnar og einnig vegna þeirra vinnutafa, sem orsakast af slysum, og vegna einstaklinganna, sem vinna á hinum ýmsu vinnustöðum, að þeim sé tryggður eins öruggur vinnuútbúnaður og mögulegt er. - Ég vildi því leggja þetta frv. fram í byrjun þings, svo að hæstv. Alþ., báðar d. þess, gæti haft nægilega rúman tíma til þess að athuga þetta mál. Í fyrra komst málið ekki út úr þessari hv. d. En ég vona a. m. k., að það sé nokkurt öryggi fyrir því, að það geti gengið hraðar nú, að það hefur þegar fengið allýtarlega athugun á síðasta þingi. Legg ég svo til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og iðnn.



Herra forseti. Á síðasta Alþ. var, eins og venja hefur verið hin síðari ár, ákveðið með l., að Alþ. skyldi koma saman tiltekinn dag, nema forseti Íslands hafi kallað það saman til fundar fyrr á árinu. Og í þessum l. var gert ráð fyrir því, að Alþ. kæmi saman 11. okt. s. l. Þegar leið á sumarið og í ljós kom, að nauðsyn þótti til bera að rjúfa þing og að kosningar yrðu ákveðnar 23. okt. og næstu daga, var augsýnilegt, að Alþ. gæti ekki komið saman til fundar á þeim tíma, sem gert var ráð fyrir í l. frá síðasta Alþ., og bar því brýna nauðsyn til að gefa út bráðabirgðalög um, að Alþ. kæmi saman síðar, en ákveðið hafði verið. Var 14. nóv. valinn sem samkomudagur Alþ. á þessu ári, og miðað við, að þá væri kosningum, atkvæðatalningu og ákvörðun landskjörstjórnar um úthlutun uppbótarþingsæta lokið og auk þess nægur fyrirvari fenginn til að boða þingmenn til þingsetu. Þessi bráðabirgðalög voru því gefin út vegna þingrofsins, og þarf ég ekki nánar að skýra þau. Ég vil leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. allshn.



Herra forseti. Þetta mál lá fyrir síðasta þingi og gekk þá í gegnum þessa hv. d. En ekki vannst tími til að afgreiða málið í hv. Ed., því að komið var að þinglokum, þegar málið kom þangað. Hv. landbn. Ed. vannst þó tími til að afgr. málið frá sér, og fjórir af fimm hv. nm. mæltu með frv., en einn á móti. Þá var komið að þinglausnum, og málið dagaði uppi. Það virtist liggja í augum uppi, eftir undirtektum undir þetta mál á síðasta þingi, að málið hefði þingvilja að baki sér í báðum hv. þd., og þess vegna tók ríkisstj. það upp í sumar, eftir að þingi lauk, og gaf út bráðabirgðalög um málið í sama eða svipuðu formi og það var afgr. á síðasta þingi frá þessari hv. d. Sú breyt., sem hér er farið fram á að gera á l. um innflutning búfjár, er ekki mikil. Aðalbreyt. er sú, að í stað þess að í gildandi l. er gert ráð fyrir því, að ríkið eitt hafi með höndum og annist innflutning þess búfjár, sem á hverjum tíma er flutt inn, er hér gert ráð fyrir, að ríkið geti veitt ákveðnum stofnunum, í þessu tilfelli Sambandi íslenzkra samvinnufélaga og Reykjavíkurbæ, leyfi til þess að annast þann innflutning á búfé, sem þær stofnanir, sem um þau mál eiga að fjalla samkv. l., mæltu með og ríkisstj. leyfir. Er þessi breyt. nánast það að létta af ríkinu þeim útgjöldum, sem þessum málum eru samfara, og taka í sína þjónustu þá krafta utan starfskrafta sjálfs ríkisins, sem vildu leysa málið. Þetta er aðalatriðið. Og með því að mikill áhugi er hjá Sambandi ísl. samvinnufélaga um að hrinda einum þætti þessara mála áfram, innflutningi á nautum af holdakyni, taldi ríkisstj. rétt að greiða fyrir því með setningu bráðabirgðalaga. Önnur breyt., sem einnig er í þessu frv. frá gildandi l. um innflutning búfjár, er það, að í þeim. l. er ekki gert ráð fyrir, að það verði leyft að flytja inn lifandi búfé, heldur eingöngu sæði úr búfé til sæðingar á búfé af innlendum stofni. En sú aðferð til innflutnings á búfé tekur langan tíma, upp undir 11–12–13 ár, þar til talið er, að kominn sé hreinkynja stofn í landinu. Og í öðru lagi má benda á, að sérfræðingar telja, að ekki stafi meiri hætta af að flytja inn nýfædda kálfa, ef þeir eru teknir strax eftir burðinn og sótthreinsaðir og fluttir undir eftirliti sérfróðra manna, heldur en í sambandi við það að flytja inn sæði úr búfé. Þá mælir það einnig með innflutningi nýborinna kálfa, að í því tilfelli tekur varúð sú, sem í sambandi við það þarf að hafa til að verjast innflutningi næmra sjúkdóma, ekki lengri tíma en 1 mánuð, í stað þess að innflutningur á sæði mundi verða að vera tíðkaður árum saman til að flytja inn eitt einasta kyn, og hættan því í því sambandi þar af leiðandi því meiri sem lengri tími færi í innflutninginn, og lengri tími, sem færi í sóttvarnir og eftirlit með innflutningnum. Þar að auki kæmi reynsla á búfjárstofninn hér á landi á tiltölulega mjög skömmum tíma, ef fluttir væru inn kálfarnir í stað þess að viðhafa sæðisinnflutninginn. Það er álit margra manna í landinu, að það sé mjög athugavert og sjálfsagt að gera tilraunir með það að koma hér upp sérstöku holdakyni af nautpeningi. Og ýmsir menn telja, að okkar miklu haglendi víða á landinu séu mjög vel til þess fallin að ala upp á þeim naut af holdakyni til kjötframleiðslu. Það væri réttara og hagkvæmara að nota okkar graslendi svo, heldur en ala á því hesta til kjötframleiðslu, því að það kjöt er þriðja flokks vara, en gott nautakjöt aftur á móti er fyrsta flokks vara. - Ríkisstj. vildi því fyrir sitt leyti greiða fyrir því, að þessa tilraun mætti gera og á þann veg, að ríkið sjálft þyrfti ekki að standa straum af henni, þar sem það hefur þegar í nógu mörg horn að líta. Ég vil því leyfa mér að vænta þess, að hv. þd. taki máli þessu með skilningi, og æskja þess, að því verði að loknum umræðum vísað til landbn.

Flm. (Kristin Sigurðardóttir) : Eins og frv. það, sem hér er flutt, ber með sér og tekið er fram í greinargerðinni, er það flutt í þeim tilgangi að auðvelda húsmæðrum að eignast nýtízku heimilisvélar, með því að fá felldan niður hinn háa skatt á rafmagnstæki til heimilisnotkunar, sem síðasta Alþingi samþykkti í lok síðastl. árs. Skattur þessi mæltist afar illa fyrir, sérstaklega meðal húsmæðra. Fannst mörgum sem ráðizt væri á garðinn þar sem hann væri lægstur, er húsmæður áttu að greiða þennan háa skatt, ef þeim tækist að afla sér véla, sem léttu þeim erfiðustu störfin. Ýmis kvenfélög og kvenfélagasamtök mótmæltu þessum ráðstöfunum harðlega. Húsmæðrafélag Rvíkur sendi t. d. hv. Alþingi og hverjum einstökum alþingismanni mótmæli, sem samþykkt voru á fundi félagsins 7. febr. 1949, sem ég vil - með leyfi hæstv. forseta - lesa hér upp. „Fundur í Húsmæðrafélagi Reykjavíkur, haldinn 7. febr. 1949, lýsir megnri óánægju yfir hinum nýja skatti á rafmagnstæki til heimilisnotkunar. Vegna takmarkaðs vinnukrafts fjölda heimila er nauðsynlegt, að sem flestar húsmæður geti eignazt þessi þarflegu heimilistæki, og ekki ástæða til að íþyngja fólki við öflun þeirra, frekar en t. d. við kaup á landbúnaðarvélum. Skorar fundurinn á rétta aðila að leiðrétta þetta misræmi á viðunandi hátt.“ Í þessu sambandi má líka geta þess, að kvenfélagasamtök hafa alltaf lagt áherzlu á, að heimilisvélar þessar, er hér um ræðir, nytu sömu kjara og landbúnaðarvélar, bæði hvað snertir tolla og innflutning. Liggja fyrir um þetta fjölda fundarsamþykktir frá fyrri árum. Undanfarin ár hefur rafvirkjun stöðugt aukizt í landinu og eykst áframhaldandi. Við það fjölgar einnig þeim heimilum, sem þurfa á rafmagnstækjum að halda, og virðist því óhjákvæmilegt, að aukinn sé innflutningur þeirra. En jafnframt er með öllu óverjandi, að lagðir séu á þau svo háir skattar, að fátækustu, og þá oft um leið stærstu heimilin, hafi ekki efni á að afla sér þeirra og verði þess vegna að vera án þeirra lífsþæginda, vinnuléttis og vinnusparnaðar, sem rafmagnið getur veitt. Oft hef ég dáðst að því til sveita, er ég hef séð hinar margvíslegu landbúnaðarvélar að störfum, hversu mikið þær auðvelda og létta vinnu fólksins. Heyrt hef ég líka bændur segja, að síðan notkun landbúnaðarvéla varð svo almenn sem nú er, séu störf þeirra ekki sambærileg við það, sem áður var, bæði hvað snertir vinnuafköst, vinnulétti og fólkssparnað. Þetta er öllum ljóst. Sanngjarnt og sambærilegt við þetta virðist það, að húsmæður fái notið þess hagræðis og léttis við sín störf, sem nýtízku heimilisvélar veita þeim, og að þeim verði ekki gert ókleift að kaupa vélarnar vegna óhæfilegra skatta, sem lagðir eru á þær. Það er í sjálfu sér óþarfi að fara um þetta fleiri orðum, ég þykist vita, að hv. alþingismenn hafi fullan skilning á þessu máli. Vil ég leyfa mér að leggja svo til, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að lýsa ánægju minni yfir því, að þetta frv. er nú fram komið, og því alveg sérstaklega, að það skuli koma frá Sjálfstæðisflokknum. Það var svo á síðasta þingi, er þessar tollaálögur voru samþykktar, að sjálfstæðismenn stóðu saman um það allir sem einn. Við sósíalistar reyndum að fá þær till. felldar, þótt ekki væri nema þennan f-lið, en Sjálfstfl. stóð þar í gegn óhagganlegur. Því ánægjulegra er, að till. kemur nú fram um að afnema þann lið með þessum hætti. Það er rétt, sem hv. 9. landsk. sagði, að með þessu var ráðizt á garðinn þar, sem hann var lægstur. En það var erfitt að koma hv. þm. í skilning um það á síðasta þingi, að með þessu væru þeir að gera rangt. Ég veit ekki, hvort þeim kann að vera orðið það eitthvað ljósara nú, en vona þó, úr því að Sjálfstfl. ber þetta nú fram, að meiri hluti verði fyrir því á þinginu að afnema þennan toll. Og ég geri ráð fyrir, að menn séu þá líka reiðubúnir til að bæta fyrir það, sem rangt var gert, og endurgreiða það fé, sem hefur nú verið innheimt í ár með svo röngu móti. Ég mun því í fjhn. leggja til, að þetta óréttláta gjald verði endurgreitt öllum þeim, er fengið hafa heimilisvélar og orðið að greiða það síðan lögin voru samþykkt.



Herra forseti. Út af þessu frv. vildi ég segja það, að þegar sá skattur var ákveðinn, sem hér um ræðir, þá var hann einn liður í víðtækum ráðstöfunum, sem í heild miðuðu að því að gera ríkissjóði fært að standa undir niðurgreiðslum á matvörum, útgjöldum vegna fiskábyrgðar og ýmsum ráðstöfunum til öflunar gjaldeyris fyrir því fjölmarga, sem þjóðin má ekki án vera. Það er rétt, sem hv. 2. þm. Reykv. sagði, að hann og hans flokksmenn lögðust á móti því, að þessar leiðir væru farnar til tekjuöflunar, en þeir eru yfirleitt mótfallnir allri tekjuöflun. En þegar lagt var til að leggja þennan háa skatt á heimilisvélar, var það samkvæmt tillögum margmennrar ráðgjafarnefndar, er finna skyldi gjaldeyrisstofna til að standa undir nauðsynlegum útgjöldum. Ég vil ekki segja, að hér sé um svo réttlátan skatt að ræða; því mun farið sem oft er um ýmsar skattaálögur. En þeir, sem lögðu til að leggja þennan skatt á heimilisvélar, munu hafa haft hliðsjón af því, að þær höfðu undanfarið verið seldar við mjög háu verði svona manna á milli, og uppi voru raddir um, að ef þær yrðu fluttar inn frá því landi, þar sem þær voru ódýrastar, þyrftu þær ekki, enda þótt skatturinn kæmi til, að verða dýrari en gangverð hafði þá verið á þeim. Nú skal ég ekki fullyrða um neitt réttmæti í þessum efnum, en ég fyrir mitt leyti hef sannfærzt um það, að þessi skattur kæmi mjög illa niður, jafnvel meðan gengi dollarans var óbreytt, en það breytist alveg viðhorfið, þegar dollarinn hækkar, eins og kunnugt er, úr kr. 6.50 í kr. 9.30. Þá er það sýnilegt, að þessi tæki verða ákaflega dýr og mikils til of dýr, ef svona hár innflutningstollur ætti að haldast á þeim, og væru það út af fyrir sig nægileg rök fyrir því, að því væri ekki haldið til streitu hér eftir að hafa hann svo háan sem lög nú ákveða á þessum heimilisvélum. Hitt er svo annað mál, að það mun koma í ljós síðar, að það, sem gert var ráð fyrir, þegar dýrtíðarlögin voru samin, að flutt yrði inn og gæfi ríkissjóði miklar tekjur, að sú tekjuvon hefur ekki orðið neitt því lík, sem áætlað var, og það gildir líka um heimilisvélar, blátt áfram af þeirri ástæðu, að innflutningsyfirvöldunum hefur ekki virzt vera gjaldeyrisforði fyrir hendi, sem leyfði, að mikið væri flutt inn af þeim vélum. Tel ég þó, að slíkt væri nauðsynlegt, að unnt væri að flytja inn mikið af þeim, en af augljósum ástæðum hefur það ekki reynzt eins kleift og menn gerðu sér vonir um, þegar l. voru sett. - Ég vil þess vegna fyrir mitt leyti taka undir þá till. flm., að hér sé gerð nokkur breyt. á, og kemur það að sjálfsögðu fram í fjhn. á sínum tíma, hvað langt sú n. vill ganga til þess að mæta tillögum þeim, sem fyrir liggja í þessu frv., en ég ætla, að það muni allir sansast á það nú orðið, með því háa gengi, sem orðið er á Bandaríkjadollarnum, en frá Bandaríkjunum eru þessi tæki mest og bezt keypt, og má heita, að rétt muni vera að létta að miklu leyti af þessum tækjum, þeim tollum, sem menn töldu sig neydda til að lögleiða á síðasta þingi.