Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. um heimild fyrir ríkisstj. til þess að selja eyðijörðina Bakkasel í Öxnadalshreppi flyt ég ásamt hv. 6. þm. Norðurl. e. eftir beiðni hreppsnefndar Öxnadalshrepps. Eins og öllum hv. dm. er væntanlega kunnugt, er jörðin Bakkasel fremsta jörð í Öxnadal. Bærinn stendur við þjóðveginn, þar sem hann liggur upp á Öxnadalsheiði. Ríkissjóður keypti þessa jörð árið 1929 fyrir 5 þús. kr., og var það um það leyti, sem bifreiðaferðir hófust yfir Öxnadalsheiði. Lengi var það viðkomustaður áætlunarbifreiða, en nú er það fyrir æðilöngu af lagt. Vegamálastjóri hefur af hálfu ríkisins haft jörðina á sínum snærum til ráðstöfunar og reynt að halda henni í byggð með það fyrir augum, að þar yrði til reiðu gisting og greiðasala og afdrep fyrir ferðamenn, sem lent hefðu í hrakningum í vetrarferðum yfir Öxnadalsheiði eða þyrftu aðstoðar af öðrum ástaeðum. Munu ábúendurnir lengi hafa haft afnot jarðarinnar endurgjaldslaust og jafnvel notið sérstaks styrks að auki í þessu skyni. Tvö s.l. ár hefur enginn ábúandi fengizt á jörðina, þrátt fyrir þessi kjör, enda er Bakkasel allfjarri mannabyggðum og vetrarríki mikið og ekki búsældarleg jörð. Öxndælir hafa mikinn áhuga á að eignast jörðina með það fyrir augum að nota land hennar sem afréttarland fyrir sauðfé. Í Öxnadal eru sauðfjárbændur miklir og vantar tilfinnanlega afréttarland. Bakkaselsland liggur að aðalafréttarlandi Öxndæla. Af þessum sökum er það, sem hreppsnefnd Öxnadalshrepps óskar mjög eftir að fá eignarhald á jörðinni. Hins vegar er það tekið fram af þeirra hálfu, að hvenær sem ábúandi kynni að fást á jörðina, þá mundu þeir meta það meira og leigja hana, ef þeir ættu hana til ráðstöfunar. Á jörðinni er íbúðarhús, gamalt að vísu, auk annarra húsa, og er það nú notað sem sæluhús fyrir ferðamenn í sambandi við ferðir um Öxnadalsheiði. Þótt á það yrði fallizt að selja jörðina, er engin nauðsyn til, að íbúðarhúsið verði selt jafnframt, og sjálfsagt er, að það yrði enn um sinn notað sem sæluhús, eins og hingað til hefur verið. Hins vegar fæ ég ekki séð, að nein sérstök ástæða sé til þess, að ríkið eigi sjálfa jörðina, sem að meginhluta er óræktanlegt fjalllendi. Ég gat þess, að vegamálastjóri hefði undanfarið annazt ráðstöfun jarðarinnar af hálfu ríkisins. Sýnist því einsætt, að málinu verði ekki til lykta ráðíð á hv. Alþ. án þess að fá umsögn hans um málið. Það mun hafa verið venja að vísa málum eins og þessum til landbn., og ég geri það að till. minni, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til þeirrar nefndar.



Herra forseti. Ég álít, að þetta mál, sem hér er hreyft, sé þannig varið, að það sé full ástæða til þess fyrir hv. þd. og þá n., sem kann að fá það til meðferðar, að íhuga það allvel, áður en hv. n. eða hv. þd. stuðlar að því, að það verði samþ. Ég álít a.m.k., að þarna sé um jörð að ræða, sem hefur svo sérstæða þýðingu, að það sé mjög varhugavert að gera ráðstafanir í sambandi við hana, sem gætu orðið til þess að torvelda ábúð á henni í framtíðinni. Það, sem ég á hér við, er sú þýðing, sem sú jörð getur haft fyrir öryggi á einni fjölförnustu og jafnframt oft og tíðum hættulegustu vetrarleið, sem til er á Íslandi. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að það er lagt mikið kapp á að halda norðurleiðinni, sem er eina samgönguæðin á landi milli Suðurlands og eystri hluta Norðurlands og Austurlands, opinni á vetrum vegna þeirrar miklu þýðingar, sem þessi leið hefur fyrir atvinnulíf í fjölmennum landshluta. Er þar ekki sízt til að nefna, hvaða þýðingu þessi leið hefur fyrir allt atvinnulíf á Akureyri og þá ekki sízt iðnaðinn þar og verzlunina. Það hefur færzt æ meira í vöxt á síðustu árum, að iðnaðarvarningur, sem framleiddur er á Akureyri, er fluttur með bifreiðum til Reykjavíkur, og verzlunin fær mjög mikinn og sífellt stærri hluta af sínum varningi fluttan með bifreiðum þessa leið. En það er kunnugt, að einn sá kaflinn á þessari leið, sem er erfiðastur yfirferðar, snjóþyngstur á vetrum og hættulegastur, er Öxnadalsheiðin. En nú eru þar um 30 km á milli byggðra bóla, þ.e.a.s. frá Engimýri í Öxnadal að Kotum í Norðurárdal. En ef Bakkasel væri í byggð, mundi leiðin milli byggðra bóla styttast um meira en 10 km. Ég held, að það geri sé flestir ljóst, sem eitthvað þekkja til vetrarferða um Öxnadalsheiði, að það er nauðsynlegt, að þar verði haldið uppi gistingu og aðhlynningu fyrir ferðamenn. Þar þyrfti, ef vel ætti að vera, að vera staðsettur snjóbíll, sem gæti orðið til hjálpar í neyðartilfellum, og a.m.k. væri mjög æskilegt, að þar væri einnig rekin einhver viðgerðarþjónusta fyrir bifreiðar. Á vetrum þyrfti líka, ef vel væri, að vera þar staðsettur snjóplógur eða snjóýta, sem gæti verið til taks einmitt þar til þess að halda leiðinni opinni. Og ég held líka, að það væri á því brýn nauðsyn að hafa ekki aðeins þessa aðstöðu í Bakkaseli, heldur þyrfti einnig að vera sæluhús á heiðinni, þar sem vegfarendur gætu komizt í síma eða talstöð og gert vart við sig, ef hætta væri á ferðum eða slys hefði þegar orðið. Ég held, að það sé nokkurn veginn alveg augljóst, að þessum skilyrðum til öryggis á norðurleiðinni verður ekki fullnægt nema með því, að búið sé í Bakkaseli. Það er líka augljóst að mínu viti, að það að hafa sæluhús á þessum stað er algerlega ófullnægjandi, ef vel á að vera. Og ég veit, að þeir eru margir, sem þekkja til þessarar hættulegu leiðar á vetrum, sem eru uggandi um það, að fyrr eða síðar hljóti að fara illa í þessum ferðum, sem eru mjög fast sóttar með erfiðum, stórum og þungum bifreiðum í verstu vetrarveðrum, - eru mjög uggandi um bað, að fyrr eða síðar hljóti að fara illa, ef öryggi á þessari leið er ekki tryggt betur en hefur verið. Því er haldið fram hér í erindi sveitarstjórnarinnar í Öxnadalshreppi, að það séu mjög litlar líkur fyrir því, að jörðin fari í ábúð á næstu árum. Það virðast mjög litlar líkur til þess, út frá því séð, eins og segir í bréfi því, sem fylgir með frv., hver þróunin er í hinum afskekktu byggðum. Ég álít, að þarna séu erfiðleikarnir málaðir töluvert of svörtum litum. Ég álít, að ábúð sé vel hugsanleg í Bakkaseli, ef nægilegur styrkur kemur til frá ríkinu. Og ég held, að hún sé meira en vel hugsanleg. Ég held, að það sé vel hægt að tryggja hana og það sé auðvelt að tryggja hana, ef fjárveitingavaldið eða vegamálastjórnin vill eitthvað verulega á sig leggja til þess. En ég hygg, að það haft sýnt sig, eða a.m.k. grunar mig það sterklega, að áhugann hafi vantað hjá báðum þessum aðilum á undanförnum árum og því sé um að kenna, að Bakkasel er ekkí í byggð nú. Ég tel rétt að skýra frá því, að nú alveg nýlega, fyrir örfáum vikum, hafa tveir ungir og vaskir menn sótt eftir því að fá ábúð í Bakkaseli. En þeirra máli hefur a.m.k. ekki enn þá verið tekið þannig hjá vegamálastjórninni, að það séu líkur til, að úr því verði. Það er rétt, sem hv. frsm. þessa máls. og 1. flm. sagði, að á undanförnum árum, meðan jörðin var í byggð, var hún leigulaus, og mjög lítilfjörlegur styrkur mun hafa verið að auki, eða sem svaraði upphitun á íbúðarhúsi. En ég tel, að þar sem þarna er um að ræða öryggi á mjög fjölfarinni og alveg sérstaklega þýðingarmikilli leið, þá væri það engin ofrausn, þótt þessi styrkur væri miklu meiri. Og ég held, að það væri miklu nær fyrir okkur þm. á Norðurlandi að reyna að sameinast um það að fá þennan styrk aukinn, þannig að hægt væri að koma jörðinni í ábúð og skapa þannig öryggi fyrir vegfarendur á þessari leið og fyrir þennan atvinnurekstur í Norðurlandi, sem hefur hagsmuna að gæta, að hún sé opin, heldur en að flytja frv. um að selja jörðina, sundra landi og húsum sitt til hvorrar handar og gera það eins áaðgengilegt og hugsazt getur, að jörðin geti faríð í byggð. Það er auðvitað rétt, að Bakkasel er engin vildisjörð, og það mundu sjálfsagt fáir, eins og nú horfir, sækjast eftir ábúð á henni af þeim sökum; að hún sé góð til búrekstrar. Þá er þess að geta, að jörðin er mjög þokkaleg sauðjörð, og því fer fjarri, að hún sé ákaflega afskekkt. Hún er aðeins 50 km frá Akureyri og hún er við leið, sem er svo að segja opin allan ársins hring, og hygg ég, að margir búi við jarðir, sem afskekktari eru en Bakkasel að þessu leyti. Ég tel það a.m.k. ákaflega ólíklegt, þátt þarna settust að menn, sem hefðu það í hyggju fyrst og fremst að reka aðra starfsemi, svo sem ýmsa þjónustu við vegfarendur, að því mundu þeir ekki vilja hafa jarðarafnot með. Ég get þess vegna ekki séð, að það sé neinum til góðs að selja þessa jörð. Eins og kemur fram í bréfi sveitarstjórnarinnar, hefur Öxnadalshreppur þessa jörð ná á leigu fyrir bændur í sveitinni, og mér þykir a.m.k. ótrúlegt, að þessir leigumálar séu svo óaðgengilegir, að það sé mikið hagræði fyrir bændur að kaupa jörðina. Hvort jörðin verður seld þeim eða hafður sami háttur á og hefur verið, að landið sé leigt hændum, þá get ég ekki séð, að á því sé neinn munur. Og ef svo fer sem sveitarstjórnin virðist trúa, að jörðin fari í eyði, þá er það auðvitað sjálfgert mál, að engir hafa afnot af jörðinni, hvorki til afréttar né annars, heldur en þeir. Ég get þess vegna ekki séð, að þarna sé um neitt hagsmunamál fyrir bændur í Öxnadalnum að ræða. Og ég verð að segja það, að þar sem svo er nú ástatt, að allur framanverður Öxnadalur er í eyði og þeir bændur, sem í hreppnum búa, hafa a.m.k. 6 eða 7 jarðir á þessu svæði í eyði og til nytja, þá muni Bakkasel ekki þrengja svo að þeirra hagsmunum um afréttarlönd, að það sé þeim til nokkurs trafala. Það fæ ég ekki skilið. Og vissulega er það svo, að þó að Bakkasel liggi að afréttarlöndum, þá auðvitað skerðast þau ekki, svo að neinu nemur, þótt búið sé í Bakkaseli og þótt þar horft að öllu leyti eðlilega með búskap. Það hefur alltaf verið sameiginlegt afréttarland bændanna, dalurinn, sem liggur að Bakkaseli, og heiðin, og á því mun ekki verða nein breyting, hvort sem jörðin er seld eða ekki. Þegar þessir hagsmunir, sem ég vil meina að séu mjög óverulegir eða jafnvel alls engir, eru svo bornir saman við hitt, að þarna getur verið um að ræða það, að skapað sé öryggi, sem getur jafnvel bjargað mannslífum í verstu tilfellum, þá held ég, að það sé ekki áhorfsmál, að ríkið eigi að eiga jörðina, eins og hefur verið, þannig að það sé auðveldara að koma henni í ábúð, hvenær sem einhverjir eru fúsir til þess að setjast þar að. Og ég held, eins og ég sagði áðan, að ef einhver vilji væri fyrir hendi hjá vegamálastjórninni og fjárveitingavaldinu, þá væri þetta mjög auðvelt. Ég get verið sammála hv. fyrra flm. um, að það eigi að leita álits vegamálastjórnarinnar, sem hefur haft með þessa jörð að gera á undanförnum árum, um það, hvort rétt er stefnt með því að selja hana. En ég vildi þá líka álíta, að það væri rétt að leita álits ýmissa þeirra aðila, sem hafa mestra hagsmuna að gæta i sambandi við samgöngur um Öxnadalsheiði og um það, að norðurleiðinni sé haldið opinni, um þetta mál. Ég álít t.d. rétt að leita álits forustumanna verzlunar og iðnaðar á Akureyri, og það væri rétt að leita álits t.d. fyrirtækis eins og Norðurleiða og þeirra fyrirtækja, sem halda uppi vöruflutningum um þessa leið á vetrum með bifreiðum. Og ég er sannast að segja ekki í nokkrum vafa um það, að allir þessir aðilar mundu ófúsir vilja gera nokkrar þær ráðstafanir, sem gætu orðið til þess að draga úr öryggt á þessari leið. Ég vil að vísu alls ekki halda því fram, að það sé meining flm. að gera það, því að ég efast ekkert um, að báðir mundu þeir vilja hafa það sem mest. Ég álít, að þeir hafi farið í það að flytja þetta frv. af misskilinni þjónustusemi við örfáa bændur í Öxnadalshreppi, en ekki gætt þess sem skyldi, að það eru ýmsir fleiri, sem þarna hafa ríkra hagsmuna að gæta.



Herra forseti. Út af þeim sjónarmiðum, sem komu fram í ræðu hv. 5. þm. Norðurl. e., vil ég einungis segja, að það er sjálfsagt, að sú n., sem um þetta mál fjallar, taki þau til athugunar eins og efni standa til. En ég vil einnig vekja athygli á því, að með flutningi þessa frv. er engan veginn meiningin að draga úr öryggi ferðamanna, sem eiga leið um Öxnadalsheiði, og ég geri ráð fyrir því og er raunar sannfærður um, að það öryggi þarf engan veginn að minnka, þótt jörðin yrði seld á þann veg, sem gert er ráð fyrir í þessu frv. Enn síður er hægt að gera ráð fyrir því, að torvelduð verði ábúð á jörðinni, eins og hv. þm. vill vera láta, vegna þess að mér er kunnugt um það, og það kemur raunar fram í bréfi oddvitans, sem prentað er með grg., að hreppsnefndin hefur einmitt áhuga á, að ábúandi fáist í Bakkasel. Reynslan hefur hins vegar sýnt, að svo er ekkí, þrátt fyrir það að þar hafi verið til reiðu afnot jarðarinnar án endurgjalds auk nokkurra þúsunda framlags úr ríkissjóði árlega. Nú geri ég ráð fyrir því, að n., sem um þetta mál fjallar, ráðgist um það við vegamálastjóra, svo sem vera ber, sem er kunnugur þessum hlutum og hefur haft umsjón jarðarinnar undanfarið. Og ef svo færi að þeirri athugun lokinni, að skynsamlegt þætti að selja jörðina, þá má einnig á það benda, að samfara þeirri sölu væri hægt að tryggja það, að jörðin kæmist í ábúð, svo fremi sem einhverjir reyndust þar vilja setjast að. Það væri hægt að tryggja það í samningum við kaupendurna. Og ég efast ekki um það, að þeir eru reiðnubúnir til þess að skuldbinda sig til að láta jörðina á leigu, ef ábúandi fæst til þess að setjast þar að. Ég fæ ekki heldur séð, að það skipti neinu máli, þó að ríkissjóður eigi húsið á jörðinni, en hreppurinn jörðina sjálfa, sérstaklega ef svo væri um búið í samningum, sem mér finnst engin fjarstæða að geti orðið og ég veit að kaupendur mundu hiklaust samþykkja, að það yrði áskilið, að jörðin yrði leigð, þegar ábúandi fengist, sem viðhlítandi þætti, og þar með væri það tryggt, að aðstaða til þess að setjast þar að minnkaði ekki, enda þótt eigendaskipti yrðu að jörðinni sjálfri. Ég vildi einungis taka þetta fram, til þess að ekki yrði uppi misskilningur um. það, að til þess væri ætlazt með þessu frv., að torvelduð yrði með einhverjum hætti ábúð á jörðinni, því að það er alls ekkí meiningin.



Herra forseti. Hv. fyrri flm. þessa frv. sagði, að það væri ekki meining þeirra flm. að draga neitt úr öryggi fyrir ferðamenn á þessari leið, og ég er alveg sammála honum um það, og það efast sjálfsagt enginn um þeirra heilindi varðandi það. En hitt sýnist mér alveg ljóst, að þegar búið er að sundra einni jörð þannig, að einn aðili á hús og mannvirki á jörðinni og annar á landið sjálft, þá er torveldara um leigu á jörðinni. Og ég vil líka benda á, að það er auðvitað allt annað, þó að það standi í bréfi, einkabréfi frá oddvitanum eða sveitarstjórninni til hv. flm., að sveitarstjórnin mundi verða fús til að leigja land jarðarinnar á hverjum tíma, ef einhver ábúandi fengist, - það er auðvitað allt annað en það séu einhver fastákveðin skilyrði. Hvergi stendur í frv., að það eigi að selja landið með þeirri kvöð. Og jafnvel þó að áhugi kynni að vera mikill hjá núv. hreppsnefnd Öxndæla á ábúð í Bakkaseli, er alls ekki víst, að það verði svo í framtíðinni. Það gætu orðið allt önnur viðhorf þá uppi, og þar gætu ráðið menn, sem alls ekki vildu leigja jörðina. En meðal annarra orða, þá vildi ég spyrja hv. flm. að því, hvaða hagsmunir það eru fyrir bændur í Öxnadal að kaupa jörðina, ef gert er ráð fyrir því, að jörðin fari í ábúð. Hverju breyta kaup þeirra á jörðinni um þá hagsmuni, sem þeir hafa þarna að gæta? Er leigan, sem vegamálastjórnin tekur fyrir jörðina, svo há, að þar sé um óhæfilega leigu að ræða, eða hver er hún? Getur það verið, að þessi leiga sé svo mikil, að það sé nauðsynlegt fyrir bændur að kaupa jörðina af þeim sökum til þess að firra síg svo þungri leigu? Ef leigan er lág eða kannske því nær engin, - ég skal ekkert um það segja, hv. flm, mun e.t.v. geta upplýst það, - hverju eru þeir þá bættari, þegar þeir hafa í báðum tilfellum landið, sem um er að ræða, til ráðstöfunar? Er ekki stutt í það, - það fer auðvitað eftir því, hvernig svör við þessu verða, - að áhugi sé ekki mjög mikill fyrir því hjá þessum bændum, að jörðin sé byggð, og þeim þyki betra að hafa svolítið rýmra fyrir sitt sauðfé? Er ekki stutt í það?



Herra forseti. Frv. þetta á þskj. 174, sem við flytjum, hv. 3. þm. Vestf. og ég, fjallar um það að taka inn nokkra vegi á Vestfjörðum í þjóðvegatölu. Það var lengi venja að breyta vegalögum einu sinni á kjörtímabili, og þær breytingar voru þær að taka inn nýja þjóðvegi. Nú hefur verið brugðið út af þessari venju á undanförnum árum, því að vegalögum hefur ekki verið breytt síðan 1955 eða í 7 ár. Þó að svo hafi verið, að ekki hafi fengizt breytingar á vegalögum undanfarin 7 ár, er það ekki vegna þess, að þm. hafi ekki haft áhuga á að koma nýjum vegum inn í þjóðvegatölu, því að öll þessi ár hafa verið flutt frv. á Alþ. um nýja þjóðvegi. Meira að segja á árinu 1956, ári eftir að vegalögum var breytt, eru flutt tvö frv. á Alþingi um þjóðvegi. Í Nd. voru flm. Jón Sigurðsson og Steingrímur Steinþórsson, en í Ed. var flm. frv. Sigurður Bjarnason. Árið eftir, 1957, eru einnig flutt tvö frv. sama efnis. Í Nd. voru flm. Jón Sigurðsson og Steingrímur Steinþórsson, eins og áður, en í Ed. Sigurður Bjarnason, eins og árið áður. 1958 eru enn flutt tvö frv. um nýja þjóðvegi. Í Nd. var flm. þá Eiríkur Þorsteinsson, en í Ed. Sigurður Bjarnason. 1959 eru líka flutt tvö frv. um nýja þjóðvegi. Flm. í Nd. voru þá Gunnar Gíslason, Einar Ingimundarson og Björn Pálsson. Í Ed. voru flm. Bjartmar Guðmundsson, Magnús Jónsson og Friðjón Skarphéðinsson. 1960 eru flutt tvö frv. um nýja þjóðvegi. Í Nd. voru þá flm. Garðar Halldórsson, Gísli Guðmundsson og Jónas G. Rafnar, í Ed. Sigurvin Einarsson, Kjartan J. Jóhannsson og Hermann Jónasson. 1961 eru enn flutt tvö frv. um nýja þjóðvegi. Í Nd. var flm. Hannibal Valdimarsson. Í Ed. voru fim. Sigurvin Einarsson og Hermann Jónasson. Og á yfirstandandi þingi, 7. þingið í röð, sem flutt eru frv. um nýja þjóðvegi, eru flm. í Nd. Halldór Ásgrímsson, Eysteinn Jónsson og Lúðvík Jósefsson, í Ed. Sigurvin Einarsson og Hermann Jónasson. Á þessari skrá má sjá það, að þm. hafa á öllum þessum þingum haft áhuga á því að fá nýja vegi inn í þjóðvegatölu. Það er því enginn efi á því, að hér er þörf á bak við það, að öll þessi frv. eru flutt. Þörfin er heima í héruðunum og fer sívaxandi. Nú hefur orðið fólksfækkun víða í byggðarlögum landsins, en við það rýrna möguleikar sýsluvegasjóðanna til þess að leggja verulegt fé til sýsluvega. Um hreppavegi ætla ég að sé nú ekki að tala lengur í framkvæmd. Það er svo komið, að ýmis sýslufélög eiga mjög erfitt með að sinna sómasamlega viðhaldi sýsluveganna, auk heldur að leggja í nýjar framkvæmdir, að byggja nýja vegi. Afleiðingin af þessu er svo auðvitað sú, að sýsluvegir eru í mjög lélegu ástandi og lítið eða jafnvel ekkert gert af nýbyggingum sýsluvega. Þetta er ekkert óeðlilegt, því að tekjur sýsluvegasjóðanna eru ekki orðnar í neinu samræmi við kostnaðinn, eins og hann er nú orðinn við að leggja vegi. Auðvitað er þetta ein höfuðástæðan fyrir því, að þm. hafa flutt frv. um nýja þjóðvegi og vilja þannig verða við óskum héraðanna í þessum efnum. En auk þess hafa þarfir byggðarlaganna fyrir nýja þjóðvegi líka aukizt af öðrum ástæðum. Það er allvíða svo, að nú er mjög aðkallandi að leggja þar veg, sem ekki var vegur áður, vegna breyttra staðhátta, breyttra atvinnuhátta og vegna fólksflutninga. Það þurfti ekki að koma að mikilli sök fyrir allmörgum árum, þótt eitthvað drægist með að leggja veg á vissum stað, en getur nú verið mjög aðkallandi að fá slíkan veg. Með sama hætti hafa aðrar breytingar orðið, þ.e.a.s. á þá leið, að þar sem var talinn þjóðvegur, kannske lagður, kannske ólagður, er ekki þörf á að leggja veg núna, vegna þess að fólkið er flutt burt. Um þetta eru líka dæmi. Í þriðja lagi má benda á, hversu þýðingarmikið vegakerfi landsins er fyrir alla atvinnu manna, öll framleiðslustörf. Og vegir eru einnig miklu meira notaðir nú en var fyrir 5–10 árum. Þetta knýr á, að lagt sé meira fé í vegina, en það þýðir, að hið opinbera verður að koma til skjalanna, því að fjármagnið er ekki til heima fyrir. Og til þess að svo verði, þarf að taka vegina upp í þjóðvegatölu. Ég sé ekki þörf á því á þessu stigi málsins að fjölyrða um nauðsyn þjóðvega eða möguleika sýslufélaga eða einstakra byggðarlaga til að leggja fé í vegi. Ég ætla, að allir hv. þm. þekki þetta rækilega, og þeir hafa sýnt það með öllum þeim frv., sem flutt hafa verið á undanförnum 7 árum, að þeim er þetta ekkert hégómamál. Nokkru eftir að þetta frv. var flutt, var því yfir lýst hér á Alþ., að hæstv. ríkisstj. mundi flytja frv. að nýjum vegalögum á þessu þingi. Og einn af þeim, sem áttu sæti í þeirri nefnd, sem undirbjó það frv., hv. 10. landsk. þm., gat þess í umr. hér nokkru fyrir jól, að ætlunin væri að leysa með því stjfrv. þann vanda, sem lagt er til að leysa með ýmsum þeim till. í vegamálum, sem nú liggja fyrir þessu þingi. Hann gat þess sérstaklega, að ætlunin væri að leysa með því frv. í einu lagi þau mál um þessi efni, sem liggja fyrir þinginu. Fáist sú lausn, sem telja má viðunandi, með væntanlegu stjórnarfrv., á því, sem þetta frv. fjallar um, þá get ég ekki séð, að það sé neinn skaði skeður, þótt þetta frv. komist jafnvel ekki nema til nefndar, - verði sú lausn viðunandi, sem fæst með hinu væntanlega stjfrv. Verði hún það ekki, þá er nauðsyn á að fá þetta frv. afgreitt á þessu þingi, og á það legg ég áherzlu. Það er því mikið undir því komið, hvernig verður tekið á þessum málum í hinu væntanlega stjfrv. um vegamál, sem boðað hefur verið. Ég geri enga kröfu til þess, að þetta frv. nái fullnaðarafgreiðslu, ef viðunandi lausn á þessum málum fæst með hinu væntanlega stjfrv., því að eins og allir skilja, þá er það aðalatriðið, en ekki hitt, hvaða frv. nær fram að ganga. En hitt legg ég aftur á móti ríka áherzlu á, að verði það ekki, fáist ekki viðunandi lausn með hinu væntanlega stjfrv., þá er full þörf á og nauðsyn á, að þetta frv. nái fullnaðarafgreiðslu á þessu þingi. Ég fjölyrði svo ekki frekar um þetta mál að þessu sinni, en legg til, herra forseti, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. samgmn.