Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Við greiðum hér atkvæði eftir 2. umr. um breytingu á lögum um Ríkisútvarpið, fjölmiðil í almannaþágu, val stjórnarmanna. Þetta er afspyrnuvont mál, illa undirbúið og ekki nýrri ríkisstjórn til framdráttar á nokkurn hátt. Það er ekki ein einasta umsögn sem mælir með þessu máli. Þetta er mál sem á að bíða, sem á að draga til baka og hæstv. ríkisstjórn ætti að bera til þess gæfu að gera það þannig. Hér hefur ekki einn einasti framsóknarmaður talað. Ég tel það rétt að Framsóknarflokkurinn gangi fram fyrir skjöldu og geri grein fyrir 180° viðsnúningi sínum í þessu máli. Það væri flokknum til sóma að gera það hér á sínum fyrstu skrefum í samstarfi við Sjálfstæðisflokkinn þannig að við föllum ekki í þá freistni að líta svo á að þeir séu fallnir í gamalt, banvænt faðmlag við Sjálfstæðisflokkinn. Þingflokkur VG greiðir atkvæði gegn þessu máli.

Hæstv. forseti. Við erum hér með fyrsta og eina málið frá hæstv. ráðherra mennta- og menningarmála á þessu sumarþingi, það er að breyta einu atriði úr þriggja mánaða gömlum lögum sem samþykkt voru nánast mótatkvæðalaust á síðasta þingi. Mér finnst óskiljanlegt hvers vegna þetta mál kemur fram nema ef það er sett fram í sérstökum pólitískum tilgangi til þess að fá einhver ítök í Ríkisútvarpinu. Það er vondur tilgangur. Ég er búinn að hlusta á umræðuna, fylgjast með henni og taka þátt í henni en ég hef ekki fengið neitt svar um rökstuðning hvers vegna þessu er breytt og af hverju er ekki farið eftir því sem samþykkt var hér fyrir þremur mánuðum. Þingflokkur Samfylkingarinnar leggst alfarið gegn þessari breytingu.

Hæstv. forseti. Við greiðum hér atkvæði um þetta mál. Ég sagði það á fyrstu stigum í nefndinni hvað mér fannst um þetta mál. Mér finnst það asnalegt, þið bara fyrirgefið en mér finnst það, og ekki þjóna neinum tilgangi og eiginlega svolítið sorglegt að vera að breyta lögum sem voru sett fyrir nokkrum mánuðum og allir voru sammála um og enginn setti sig á móti. Okkar afstaða í þessu máli hefur verið skýr allan tímann og við í Bjartri framtíð greiðum atkvæði á móti þessu.

Virðulegi forseti. Ég kallaði eftir því að þetta mál færi aftur til nefndar þar sem upp kom sú staða að hugsanlega væri hægt að bæta við í frumvarpið, í það minnsta, að starfsmenn Ríkisútvarpsins gætu haft áheyrnarfulltrúa í stjórn Ríkisútvarpsins. Í ljós kom að ekki er svo mikill ágreiningur um það. Enn fremur kemur alveg til greina að viðra fleiri skoðanir um betrumbætur í átt til lýðræðis og gegnsæis.

Virðulegi forseti. Ég þarf ekkert að endurtaka neitt úr umræðunum um hvað hér er á ferðinni, hverjar ástæður eru fyrir því að til þessa máls var efnt.  Vegna þess sem rætt var í dag og varðandi það að búið er að vísa málinu aftur til nefndar þá sagði ég það hér og ítreka og endurtek að ég tel að það færi ágætlega á því að nefndin skoðaði það hvort ekki væri hægt að bæta því við í lögin að starfsmenn Ríkisútvarpsins ættu áheyrnarfulltrúa í stjórninni. Það var nefnt hér að það gæti verið í átt til sátta í málinu. Ég geri mér grein fyrir því að það munu ekki nást fullar sættir í þetta mál, en það gæti alla vega verið skref til þess að fleiri gætu við unað, virðulegi forseti.

Herra forseti. Við greiðum nú atkvæði um að setja dagskrárstefnu RÚV í hendurnar á fulltrúum þingflokka á Alþingi. Hin nýja hægri stjórn lítur á það sem forgangsmál að herða hin pólitísku tök á Ríkisútvarpinu. Grein forsætisráðherra í Morgunblaðinu í dag sýnir okkur þörf hans til að stjórna efnistökum fjórða valdsins, fjölmiðlanna. Næstu skref ríkisstjórnarinnar gætu orðið að breyta lögum um Seðlabanka í fyrra horf og kjósa bankaráðin hlutfallskosningu á Alþingi. Málið fer nú til nefndar. Ég vona að það komi aldrei þaðan út aftur.

Herra forseti. Öndvert við það sem hér kom fram áðan greiddi ég atkvæði gegn breytingunni í vor þannig að það sé á hreinu. Auk þess tel ég að hér sé mjög lýðræðislegt mál í gangi. Við ætlum að fá 63 fulltrúa sem kosnir eru af þjóðinni í kosningum til að velja stjórn fyrir Ríkisútvarpið. Ef stjórnarandstaðan stæði saman miðað við núverandi stöðu fengi hún þrjá af sjö, en Framsókn tvo og Sjálfstæðisflokkur tvo. Ég geri ráð fyrir því að stjórnarandstaðan mundi velja sína menn í samræmi við lífsstefnu sína og velja til þess hið besta fólk, nákvæmlega eins og ég geri ráð fyrir að Sjálfstæðisflokkurinn og Framsókn geri. Ég tel þetta vera lýðræðislegustu leiðina til að stjórna Ríkisútvarpinu meðan ekki er búið að selja það.

Herra forseti. Allir þingmenn sem ætla að koma hér í atkvæðaskýringu hafa greitt atkvæði, þ.e. ég. Ég fagna því að hér sé komið í veg fyrir að bætt sé við einu þrepi til viðbótar í virðisaukaskattskerfið. Það kemur í veg fyrir það slys sem flækt hefði kerfið umtalsvert fyrir ekki mjög marga aðila og gert það kleift að fara í lögleg undanskot á skatti og gert allt eftirlit miklu erfiðara. Við eigum að stefna að því að skattkerfin séu einföld, réttlát og hæfilega þung þannig að menn svíki ekki undan skatti.

Virðulegur forseti. Hér er til umfjöllunar frumvarp hæstv. innanríkisráðherra um breytingu á lögum um meðferð einkamála, undir þeirri yfirskrift að það snúist um flýtimeðferð. Í raun snýst það ekki um flýtimeðferð samkvæmt skilningi laganna heldur miklu frekar um að festa í lög atriði sem þegar eru í praxís, ef svo má að orði komast. Ég setti því fyrirvara við málið, þótt ég styðji það, sem lýtur að því að þrátt fyrir þessi yfirlýstu markmið breyti frumvarpið í raun og veru ekki neinu, hvorki fyrir aðila máls né fyrir dómstóla, en það er sannarlega ekki til skaða.

Hæstv. forseti. Þegar þetta mál kom til hv. allsherjar- og menntamálanefndar á milli 2. og 3. umr. voru kallaðir til tveir aðilar, annars vegar frá dómsmálaráði og hins vegar frá Lögmannafélagi Íslands. Það kom mjög skýrt fram hjá laganefnd Lögmannafélagsins að hún hefði athugasemdir við frumvarpið og taldi að það mundi ekki virka með þeim hætti sem til væri ætlast. Ég óskaði eftir því að beðið yrði með að taka málið úr nefndinni þannig að færi gæfist á því að skoða hvort hægt væri að herða ákvæðin þannig að þau skiluðu sér betur. Ekki var orðið við þeirri beiðni. Eftir sem áður ætla ég að styðja frumvarpið vegna þess að ég tel það vera til bóta eins og það er þótt það gangi ekki eins langt og það hefði e.t.v. getað gengið.

Herra forseti. Ég fagna því að þetta mál verði afgreitt í dag. En ég get ekki tekið undir með hv. þingmanni sem kom hér upp áðan og gaf það í skyn að málið væri flutt undir ákveðnu yfirskini, flýtimeðferðin er víst eitthvert yfirskin. Ég tek ekki undir það og tel að þá sé nú frekar lítið gert úr tilgangi frumvarpsins og úr þeim umsögnum sem komu víða að þar sem flestir þeir sem gleggst til málanna þekkja taka undir mikilvægi og nauðsyn þess að gera þetta með þessum hætti, með flýtimeðferð, sem tryggt getur þeim sem á þurfa því að halda betri stöðu en þeir áður hafa haft. Ég ítreka það sem ég sagði þegar málið var flutt í upphafi: Í því felst enginn áfellisdómur yfir þeim sem á undan fóru. Í því felst einungis tilraun okkar í ríkisstjórninni og meiri hluta þings greinilega til þess að tryggja að þessir einstaklingar fái flýtimeðferð sem þurfa á því að halda. Ég hafna því að það sé eitthvert yfirskin. Hér er verið að reyna að tryggja það að málsmeðferð verði hraðað. Allflestir sem gáfu umsögn um málið taka undir það. Að vísu er það rétt sem nefnt hefur verið að einhver ágreiningur hefur verið uppi um hvar best væri að koma því fyrir í lögum. En ég ítreka þakkir til nefndarinnar fyrir að klára málið með þessum hætti.

Virðulegi forseti. Ég fagna því að Alþingi samþykki flýtimeðferð á ágreiningsmálum sem varða gengistryggð lán og verðtryggð lán. Það er nokkuð sem ég hefði mjög gjarnan viljað sjá að Alþingi hefði samþykkt fyrr, en ég fagna því að við höfum náð saman um það. Þetta eru skýr skilaboð frá Alþingi um að við viljum að það gangi hratt og vel að leysa úr þessum ágreiningsmálum.

Virðulegur forseti. Atvinnuveganefnd tók þetta mál til meðhöndlunar á milli 2. og 3. umr. Uppi voru ákveðnar hugmyndir um að túlkunarvafi væri varðandi lengdarmál báta í krókaaflamarkskerfinu sem fjallað er um í frumvarpinu. Á fund nefndarinnar kom Örn Pálsson frá Landssambandi smábátaeigenda og nefndinni barst síðan minnisblað frá Siglingastofnun Íslands sem fylgir með nefndarálitinu. Talið var að vafi gæti verið um efni sem byði þeirri hættu heim að hægt yrði að auka veiðigetu krókaaflamarksbáta án þess að það leiddi til sviptingar veiðileyfis með krókaaflamarki. Þannig yrði eigendum slíkra báta áfram mögulegt að gera þá breiðari og styttri, m.a. með því að bæta á þá búnaði eins og svölum, kössum og síðustokkum, án þess að það hefði þær afleiðingar sem lagðar eru til í 2. málslið a-liðar 6. gr. frumvarpsins. Skilningur nefndarinnar er alveg skýr í þessu. Viðmiðunin, 15 metrar, er mesta heimila lengd krókaaflamarksbáta og er ekki háð túlkunarvafa. Skilgreining á mestu lengd kemur fram í reglum um mælingu skipa með lengd allt að 24 metrum, nr. 527/1997. Þar segir að mesta lengd sé heildarlengd skipsins, þar með taldir allir fastir hlutar bolsins, svo sem skriðbretti, perustefni, skutgeymar og hlífðarlistar sem teljast hluti bolsins. Hins vegar skuli ekki mæla gúm- eða trélista til hlífðar, stýrisfjaðrir, utanborðsvélar og utanborðsdrif eða annan auðlosanlegan búnað svo sem handrið, jafnvægisstýri, hlífðargrindur við utanborðsdrif og þess háttar. Nefndin áréttar að framlagning breytingartillögu við 2. umr. grundvallast á þeirri ætlan að láta lengingu krókaaflamarksbáta fyrir viðskeytingu svala, kassa, síðustokka og annars útbúnaðar sem ekki fellur undir skilgreiningu á mestu lengd leiða til missis krókaaflamarksveiðileyfis. Fram kemur, virðulegi forseti, í bréfi frá Siglingastofnun sem nefndinni barst að hún telji þá viðmiðun við mestu lengd ekki eiga að vera háða túlkunarvafa, samanber grein 5.3 í reglugerðinni, og því sé engin þörf á því að koma með breytingartillögu um samanlagða heildarlengd eða alla lengd, en það eru hugtök sem hvergi eru notuð í lögum eða reglum um mælingar skipa í alþjóðasamningum. Undir nefndarálitið skrifa Jón Gunnarsson, Björn Valur Gíslason, með fyrirvara, Haraldur Benediktsson, Björt Ólafsdóttir, Kristján L. Möller, Páll Jóhann Pálsson, Þorsteinn Sæmundsson og Þórunn Egilsdóttir. Nefndin leggur til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt.

Virðulegi forseti. Ég fagna þessu framfaraspori. Þetta mun verða til þess að auka öryggi smábátasjómanna. Þetta mun bæta meðferð á afla og þetta mun að auki tryggja það að krókaaflamarkskerfið verði áfram. Það er markmið nefndarinnar þannig að við erum öll sammála um það. Ég fagna því.

Herra forseti. Það er ekkert í stefnu Pírata sem stangast á við þetta. Við heyrðum í nefndinni að þetta gæti tryggt öryggi og aðbúnað sjómanna þannig að það eru mörg góð atriði þarna. Sú gagnrýni sem við heyrðum á móti þessu var að menn mundu stækka bátana að einhverju leyti, að vísu á jafnréttisgrundvelli út af því að menn eru að stækka bátana í dag með alls konar brellum. Það að bátarnir stækki þýðir að ákveðin samþjöppun verður í greininni. Það er ekkert, eins og ég segi, sem stangast á við stefnu Pírata í þessu máli. Aftur á móti erum við hreinlega ekki fær um að koma okkur endanlega og algjörlega inn í alla króka og kima málsins þannig að við setjum okkur alla vega ekki á móti því, en greiðum ekki atkvæði með því.

Herra forseti. Ég mæli, að vísu vonum seinna, fyrir þingsályktunartillögu sem ég flyt ásamt öllum þingmönnum Samfylkingarinnar. Meginefni hennar felur í sér að fram verði haldið viðræðum um aðild Íslands að Evrópusambandinu með þjóðaratkvæðagreiðslu samhliða sveitarstjórnarkosningum á næsta ári. Jafnframt felur þessi tillaga í sér að þær úttektir sem framkvæmdarvaldið hefur boðað að verði gerðar bæði á stöðu viðræðna og sömuleiðis stöðunni innan Evrópusambandsins verði gerðar í samvinnu þings og þjóðar. Ég vil samt taka það fram að eftir að ég lagði fram þessa tillögu fyrir hönd Samfylkingarinnar hefur hæstv. forsætisráðherra talað skýrt um það með hvaða hætti hann hyggst láta vinna þessar úttektir, m.a. með aðkomu erlendra sérfræðinga og eingöngu af sérfræðingum þannig að tryggt er að engin sérstök pólitísk gleraugu verði notuð til þess að skoða þetta mál. Ég lýsi því hér yfir að ég er sáttur við þessa aðferðafræði hæstv. ráðherra og nefni það sérstaklega vegna þess að hann nefndi þetta úr ræðustól Alþingis eftir að við lögðum fram tillöguna. Hægt er að skoða þá þennan part tillögunnar með það fyrir augum líka. Í þessari tillögu er sömuleiðis gert ráð fyrir því að þessum úttektum verði lokið fyrir 1. desember. Margt mælir með því að auðvelt verði að gera það eins og ég kem síðar að í ræðu minni. Þetta er hins vegar nauðsynlegt til að hægt verði að ljúka afgreiðslu málsins, þ.e. umræðum um þessar úttektir á Alþingi, kynna þær fyrir þjóðinni og sömuleiðis virða þann lögbundna þriggja mánaða frest sem verður að vera frá samþykkt þingmáls um þjóðaratkvæðagreiðslu og þangað til hún er háð. Tilefni þessarar tillögu er öllum kunnugt. Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar kemur algjörlega skýrt fram að það á að gera hlé á viðræðunum, og við það hefur ríkisstjórnin nú þegar staðið, en þar kemur líka fram að það eigi að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhaldið. Ekkert hefur verið slegið í gadda um það. Nú kemur vitaskuld engum á óvart að Samfylkingin telur að þessi stefna sé í sjálfu sér ekki farsæl fyrir framtíð og hagsmuni Íslands. Við teljum óráð að gera hlé á viðræðunum. Við erum þeirrar skoðunar að það sé langfarsælast fyrir framtíð og hagsmuni Íslands að halda viðræðunum áfram, nota þann skriðþunga sem hefur verið á þeim til að ljúka þeim, taka allan þann tíma sem þarf til þess að ná góðum samningi og leggja síðan fullbúinn og endanlegan samning fyrir íslensku þjóðina. Það er reyndar athyglisvert að það kom skýrt fram í umræðum um stefnuræðu forsætisráðherra í upphafi sumarþings að allir þeir flokkar sem skipa stjórnarandstöðuna í dag eru sama sinnis. Þá er líka rétt að rifja það upp að núna vermir ráðherrabekki mætur fulltrúi Sjálfstæðisflokksins sem á sínum tíma eyddi töluverðu þreki sínu í að skrifa gagnmerkar greinar til að tjá þjóðinni þá skoðun sína að það væri í samræmi við grundvallarsjónarmið Sjálfstæðisflokksins að þjóðin fengi að kjósa um aðildarsamning. Það liggur því alveg ljóst fyrir að margir hefðu getað hugsað sér það. Við þingmenn sem erum andstæðrar skoðunar við stefnu ríkisstjórnarinnar teljum að sú ákvörðun að gera hlé með fullkominni óvissu um framhaldið sé ekki í þágu íslenskra hagsmuna. Við teljum það sóun á tíma, mannskap og fjármunum sem er búið að eyða í aðildarferlið og það skapi þar að auki mikla óvissu um framtíðarstefnu Íslands að hafa hlutina hangandi í lausu lofti. Það skapar til dæmis sérstaklega mikla óvissu varðandi gjaldmiðilsmálin til framtíðar og þau eru vitaskuld nátengd aðildarumsókninni eins og hæstv. forsætisráðherra skrifaði sérstaklega inn í þann texta sem hann flutti hér sem stefnuræðu. Við þurfum að komast út úr þessari stöðu sem einkennist af óvissu og áttavillu. Ég tel því að það sé farsælast fyrir Ísland að fá hreinar línur. Þess vegna er þessi þingsályktunartillaga lögð fram, til þess að fá hreinar línur. Hún felur það í sér að þjóðin fái sjálf að kjósa hvort hún vill hætta eða halda áfram viðræðunum samhliða sveitarstjórnarkosningum. Það er lýðræði, fólkið á auðvitað sjálft að fá að kveða upp sinn dóm og velja hvaða framtíð það velur fyrir sig og Ísland. Í þessum efnum voru loforð stjórnarflokkanna algjörlega kristaltær. Það kom fram að sönnu, eins og ríkisstjórnin hefur þegar staðið við, að það ætti að gera hlé á viðræðunum og að því leytinu er ekki hægt að brigsla hæstv. ríkisstjórn um að hafa komið aftan að neinum. Hún sagði hins vegar líka algjörlega skýrt að það ætti að halda þjóðaratkvæði um framhaldið. Það kemur til dæmis skýrt fram í stefnuskrá Framsóknarflokksins og þetta var eitt af því sem var slegið í gadda í ályktun landsfundar Sjálfstæðisflokksins. Það sama var líka uppi í ályktun landsfundar Framsóknarflokksins sem og í stefnuskrá Sjálfstæðisflokksins. Þar var reyndar gengið lengra, það var sagt að það ætti að hafa þjóðaratkvæðagreiðslu á þessu kjörtímabili. Formaður Sjálfstæðisflokksins talaði enn skýrar þegar hann hóf kosningabaráttu síns flokks 23. mars síðastliðinn. Þá taldi hann eðlilegt að þjóðaratkvæðagreiðslan yrði haldin fyrri part kjörtímabilsins. Formaður Framsóknarflokksins, sem hefur lýst sjálfum sér sem frekar „líbó“ náunga, stóð undir því hvað þetta varðar og hann hefur margsinnis sagt að tímasetningin sé ekkert stórt mál fyrir sig og sinn flokk og hún megi þess vegna verða fyrr en seinna. Í þessari stöðu liggur fyrir að allir stjórnmálaflokkar sem sæti eiga á Alþingi hafa lýst því yfir að þeir vilji að það verði haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald viðræðnanna. Þá er spurningin einungis: Hvenær nákvæmlega? Þá held ég að það væri hollt að skoða þá tillögu sem ég hef hér lagt fram fyrir hönd Samfylkingarinnar út frá þeim áformum sem leiðtogar stjórnarflokkanna hafa lagt fram um framvindu málsins. Eins og við munum sögðu þeir báðir við lyktir blaðamannafundar á Laugarvatni að fylgt yrði ákveðnu ferli. Það ætti að byggjast á tvenns konar úttektum, annars vegar á stöðu viðræðnanna og hins vegar á stöðunni í Evrópusambandinu, bæði hinni efnahagslegu og þó ekki síður þeim breytingum sem hafa orðið á Evrópusambandinu eftir að við sóttum um aðild og sömuleiðis þeim sem hafa verið kynntar. Margar þeirra hafa farið sérstaklega fyrir brjóstið á ýmsum forustumönnum ríkisstjórnarinnar. Ég tel sjálfur að það skipti ekki máli vegna þess að það verður einn af þeim hlutum sem liggja algjörlega fyrir og eru á tæru þegar við mundum ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu um samninginn í fyllingu tímans. Báðir formennirnir sögðu að í kjölfar þessara úttekta, sem ég eftir orðanna hljóðan tel að séu þá tvenns konar, ætti að taka málið til umræðu á Alþingi Íslendinga. Hæstv. fjármálaráðherra hefur talað með þeim hætti að hann virðist gera ráð fyrir því að þessari forvinnu verði lokið í haust vegna þess að hann sagði fyrir nokkrum dögum, um síðustu helgi held ég, í viðtali að þetta mál yrði tekið til umræðu á Alþingi í haust. Formaður Sjálfstæðisflokksins virðist því ganga út frá því að úttektunum verði lokið í haust og þá sé hægt að taka niðurstöður þeirra hér til umræðu og taka í framhaldi af því ákvörðun um framhaldið. Ég tel þetta sjálfur fyllilega raunhæfa nálgun hjá hæstv. fjármálaráðherra. Öll gögn málsins liggja fyrir og það þarf ekki að fara í mikla rannsóknarvinnu til að ljúka þessum úttektum. Við vitum hvaða breytingar hafa orðið á innri gerð Evrópusambandsins eftir að umsóknin fór af stað. Við vitum hvaða breytingar eru fyrirhugaðar og það er athyglisvert, herra forseti, að þær sem mest hafa farið fyrir brjóstið á forustumönnum núverandi stjórnarflokka eru breytingar sem við munum þurfa að taka upp vegna aðildar okkar að Evrópska efnahagssvæðinu, hvort sem við göngum í Evrópusambandið eða ekki. Að því er þær varðar er valið í reynd um það að ganga úr EES eða taka þær upp. Svo einfalt er það mál. Í ljósi þessa og miðað við það hvernig forustumenn ríkisstjórnarinnar hafa talað um tímasetningu á lokum þessara tveggja úttekta sem þarf að gera til þess að hægt sé að taka næsta skref fellur einfaldlega sú dagsetning sem ég legg til með þessari þingsályktunartillögu giska vel að þeim áformum sem ríkisstjórnin hefur sjálf kynnt. Tímalínan er þá þannig að ríkisstjórnin hefði nægan tíma til þess að ljúka úttektunum og leggja fram þingmál og fá það samþykkt eftir viðeigandi umræðu á hinu háa Alþingi og sömuleiðis til þess að virða hinn lögbundna þriggja mánaða frest sem þarf að líða á milli samþykktar málsins og atkvæðagreiðslunnar sjálfrar. Ef menn nálgast þessa tillögu hlutlægt og hlutlaust, vega hana á grundvelli þarfa okkar allra tel ég að allir ættu að geta samþykkt hana. Ég tel að það mundi hjálpa til að fá þær hreinu línur sem ég tel að þurfi í þessi mál með því að fallast á að við höldum þjóðaratkvæðagreiðslu samhliða sveitarstjórnarkosningunum á næsta ári. Það eru ýmis rök sem hægt er að tína til fyrir því að það sé farsælt að nota sveitarstjórnarkosningarnar til þess að halda þjóðaratkvæði umfram ýmsar aðrar dagsetningar sem þó má segja að komi líka til greina. Það að hafa þetta samhliða slíkum kosningum tryggir góða þátttöku og niðurstaðan ætti þar með að sýna með nokkuð óyggjandi hætti vilja þjóðarinnar til þess hvort hún vill halda áfram viðræðunum eða hætta við þær. Fyrir utan þátttökurökin eru líka sérstök fjárhagsleg sparnaðarrök sem hægt er að nota til þess að mæla með þessu. Eins og menn vita kostar töluvert mikla peninga að halda þjóðaratkvæðagreiðslu. Það er ekki langt síðan við gengum í gegnum eina slíka, þjóðaratkvæðagreiðslu um stjórnarskrá, og ef ég man rétt þurfti ríkið að gera ráð fyrir í fjárlögum 200 millj. kr. til að klára hana. Þessa upphæð væri að stóru marki hægt að spara með því að nota kosningar til sveitarstjórna. Það er hægt að nota margvísleg önnur rök líka til þess að hafa þjóðaratkvæðagreiðsluna með fyrra fallinu. Ég hef þegar rakið óvissuna sem hlýst af því að bíða án þess að tímasetja framhaldið og ég ætla ekki að fara frekar út í það, en ég held sem sagt að það skipti alveg töluvert miklu máli að fá botn í það hvaða leið íslenska þjóðin ætlar að feta varðandi gjaldmiðilsmálin í framtíðinni. Þá má ekki gleyma því að gjaldmiðlaskýrsla Seðlabankans sem kom út sumarið 2011 sló algjörlega í gadda að bara tvær leiðir kæmu til greina varðandi gjaldmiðil Íslands í framtíðinni, annars vegar að halda áfram með krónuna - og þá rifja ég upp að hæstv. fjármálaráðherra trúði fyrir nokkrum vikum, rétt eftir að hann hafði sest í sinn nýja stól, erlendri fréttastofu fyrir því að krónan yrði alltaf háð einhvers konar annmörkum eða höftum - og hins vegar að taka upp evruna á réttum tíma eins og Seðlabankinn sagði. Ég tel þess vegna að á meðan það er ekki ljóst að íslenska þjóðin vilji feta þann veg sem felst í framhaldi viðræðnanna verði þessi mál alltaf í óvissu. Sú óvissa kemur niður á heimilunum, fyrirtækjunum, atvinnulífinu og Evrópusambandinu. Ég tel til dæmis að hún komi sérstaklega illa niður á þeim fyrirtækjum sem við horfum mest til varðandi sköpun starfa og verðmæta í framtíðinni, sprota- og nýsköpunarfyrirtækjum. Þau fyrirtæki hafa sagt hvert um annað þvert að þau þurfi stöðugra efnahagsumhverfi með stærra og öflugra myntsvæði. Ég óttast, herra forseti, að ef við fáum ekki hreinar línur í þetta muni þessi fyrirtæki greiða atkvæði með fótunum. Þau munu fara. 
             Þetta eru ekki síst rökin fyrir því að við eigum að reyna að fá hreinar línur í þetta mál með fyrra fallinu. Þessi tillaga gengur út á það að við notum sveitarstjórnarkosningarnar á næsta ári og ég held að það væri farsælt fyrir þingið. Miðað við þær röksemdir sem ég hef lagt fram ættum við að geta fallist á það hvort sem við erum með eða á móti aðild.

Virðulegi forseti. Ég fagna því framtaki að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna um aðild Íslands að Evrópusambandinu. Við píratar erum almennt mjög lýðræðissinnaðir og mjög hlynntir þjóðaratkvæðagreiðslum, sérstaklega af því að búið er að lofa þeim trekk í trekk í kosningabaráttu. En það eru ein skilaboð sem mér finnst mjög mikilvægt að allir hv. þingmenn taki til sín, þau eru þessi: Í hvert sinn sem þjóðin er spurð álits og það er í andstöðu við það sem ríkisstjórn hefur ákveðið þá fara stjórnmálamenn jafnan út í það að skamma hver annan fyrir að vera ekki sammála þjóðinni. Það er enginn flokkur á þingi núna sem hefur tilkall til meira en helmings þjóðarinnar og engin ríkisstjórn hefur stuðning 100% þjóðarinnar. Það var aldrei þannig og verður sennilega aldrei þannig, vonandi ekki. Þegar við meðhöndlum eitthvað jafn heilagt, þori ég að segja, og sjálfsákvörðunarrétt þjóðarinnar þá ættum við að bera meiri virðingu fyrir þeim rétti en að nota hann sem pólitískt bitbein. Ef svo ólíklega vill til að þetta verði samþykkt af þessu þingi ætla ég að biðja hv. þingmenn um að sýna þjóðinni virðingu þegar hún gengur til atkvæðagreiðslu, að sætta sig við niðurstöðuna og reyna að líta á þjóðaratkvæðagreiðslu sem eitthvað jákvætt í framtíðinni, eitthvað sem stjórnmálamenn eiga ekki að forðast. Það er nefnilega einn steinninn í götu beins lýðræðis á Íslandi að stjórnmálamenn hugsa með sér, svolítið með réttu að verði haldin hér þjóðaratkvæðagreiðsla um eitthvað sem þeir standa með eða gegn andstætt þjóðinni séu þeir í reynd að leggja sinn pólitíska feril að veði eða í það minnsta að hætta á ofboðslega harða gagnrýni. Sú gagnrýni er gagnslaus. Sjálfsákvörðunarréttur þjóðarinnar er hennar og bara hennar. Hann er ekki gjöf okkar til þjóðarinnar heldur réttur hennar.

Herra forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir prýðisgóða ræðu sem ég var að öllu leyti sammála nema einu. Hv. þingmaður sagði í ræðu sinni, orðaði það með þessum hætti: Ef svo ólíklega vill til að þessi tillaga verði samþykkt. Ég er honum algjörlega ósammála um að það sé ólíklegt. Eins og ég rakti í ræðu minni eru mörg rök með því að hafa þjóðaratkvæðagreiðsluna samhliða sveitarstjórnarkosningunum, en ég rakti það líka fyrir hv. þingmann, sem hann þekkir auðvitað jafn vel og ég að í reynd, í þeirri stöðu sem er komin upp, hafa allir stjórnmálaflokkar sagt að þeir vilji hafa þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna. Formaður Sjálfstæðisflokksins hefur sagt að það eigi að vera á fyrri hluta kjörtímabilsins og hæstv. forsætisráðherra hefur sjálfur sagt að honum sé eiginlega giska sama hvenær það eigi að verða, hann hefur margítrekað það við fjölmiðlamenn. Ég deili því ekki þeirri trú eða vantrú hv. þingmanns á þingheimi. Ég held satt að segja að það sé í þágu allra að við fáum hreinar línur í þetta mál. Hvað er þá betra en að gera það með hætti sem líklegastur er til þess að leiða fram hvað mest afgerandi niðurstöðu? Það er samhliða öðrum kosningum eins og sveitarstjórnarkosningum sem við vitum að er jafnan mikil þátttaka í. Ég held að það sé besta aðferðin til að leiða fram mjög skýran og yfirgnæfandi vilja og ég held að allir mundu hlíta þeirri niðurstöðu ef hún yrði á annan veg en ég kysi, þá mundi ég vakna hundfúll daginn eftir en þá yrði bara næsta mál á dagskrá. Ég held að það sé þarft að fá þessar línur á hreint. Er ekki hv. þingmaður sammála mér um það?

Hv. þm. Össur Skarphéðinsson er mjög sannfærandi eins og venjulega og ég kýs að vera sammála honum. Ég biðst afsökunar á því að hafa vænt ríkisstjórnina um einhver óheilindi í þessum efnum.

Hæstv. forseti. Af hverju er verið að pressa svo á ESB-ferlið? Ég velti fyrir mér í hvaða leik stjórnarminnihlutinn er núna. Ég legg talsvert fram af spurningum í ræðu minni en þær eru mestmegnis vangaveltur og þær spurningar sem ég legg fram í lokin eru þær spurningar sem ég vil fá svör við. Ég spyr sjálfan mig af hverju fyrrverandi utanríkisráðherra, hv. þm. Össuri Skarphéðinssyni, er svo í mun að klára þetta mál að það geti ekki beðið fram á haustþing. Ég viðurkenni að ég er enginn snillingur í málum sem tengjast Evrópusambandinu en þykist vita að margt gott er þar og annað sem hentar Íslandi og Íslendingum illa. Ég hef örlítið litið á þetta mál og ætla að byrja á árinu 2009. Miðað við undanfarna daga þreytist fólk hér í salnum ekki á að tala um fortíðina. Mér finnst samt persónulega leiðinlegt að tala um fortíðina því að við breytum henni ekki, en ég ætla að gera undantekningu núna því að ég held að fortíðin gæti varðað framtíðina. Fyrrverandi utanríkisráðherra lagði fram tillögu til þingsályktunar um aðildarumsókn að Evrópusambandinu á 137. löggjafarþingi árið 2009. Í þingsályktunartillögunni stendur, með leyfi forseta: „Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að leggja inn umsókn um aðild að Evrópusambandinu og að loknum viðræðum við sambandið verði haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um væntanlegan aðildarsamning.“ Þetta er allt fínt, en það var það sem ríkisstjórn þess tíma var kosin út á. Ísland sótti um aðild og var vel tekið ytra. Ég hef aldrei fengið að sjá neinn samning á þessum fjórum árum. Þá spyr ég: Er samningur á leiðinni? Ég held ekki, alla vega ekki úr þessu. En hvað er þetta þá? Gríðarlega tímafrekt samningaferli eða mjög flóknar aðildarviðræður? Hvernig get ég ekki verið búinn að sjá neinn samning sem Íslendingur ef búið er að innleiða hluta af reglunum en samt ekki búið að opna nokkra kafla, svo sem um byggðamál, sjávarútveg og landbúnað? Líklega eru þá engir samningar á leiðinni. En ef verið er að vinna þetta mál svona, innleiða allt nema kannski síðustu hluta af reglum sambandsins og kjósa um örlítinn hluta, því að búið er að innleiða hitt, er þá framvinda verkefnisins ekki eins og lagt var af stað með í upphafi, miðað við þingsályktunartillöguna? Ég er ekki að segja að reglur Evrópusambandsins séu slæmar, þvert á móti, mig langar bara að fá skýrari sýn á hvað við erum að fara út í. Ef þetta eru hvorki samningaviðræður né aðildarviðræður og hvað þá að verið sé að kíkja í pakkann - því að miðað við framgöngu málsins er pakkinn reglur Evrópusambandsins og þær eru öllum aðgengilegar - þá spyr ég: Hvað er þetta þá? Þetta virðist vera aðlögunarferli, mjög líkt aðildarferli en mjög ólík orð. Baldur Þórhallsson, varaþingmaður Samfylkingarinnar í Reykjavíkurkjördæmi norður á síðasta kjörtímabili, er prófessor við stjórnmáladeild HÍ og gaf út bókina: Iceland and European Integration: On the Edge. Í stærðfræði þýðir „integration“ heildun eða tegrun en í þessu samhengi þýðir „integration“ samþætting eða aðlögun. Annaðhvort er Evrópusambandið að samþætta sig við Ísland eða Íslendingar að aðlagast Evrópu. Miðað við samheitaorðabókina á Snöru þýðir það það sama; samþætting eða aðlögun. Ég fór á vef utanríkisráðuneytisins og fann margar fréttir í tíð fyrrverandi utanríkisráðherra, hv. þm. Össurar Skarphéðinssonar, og til að vera alveg viss las ég greinarnar einnig á ensku. Þar fer ekki á milli mála að verið er að fjalla um aðlögun Íslands að Evrópusambandinu. Til að gefa dæmi vitna ég beint í orð þáverandi utanríkisráðherra í einni frétt, með leyfi forseta: „I particularly appreciate …“

Ég vil vekja athygli hv. þingmanns á því að íslenska er þingmálið og hv. þingmaður hefur ekki heimild til þess að vitna með beinum hætti í enskan texta, getur hins vegar reynt að snara þessu með óbeinum hætti í máli sínu.

Afsakið, herra forseti. Ég er líka með þetta á íslensku, en þetta skiptir máli því að ég held að enskan sé þýdd vitlaust yfir á íslensku, alla vega kemur það fram þarna að þar er „integration“ aðlögun, já, það er eins og verið sé að fara ranglega með orðið af ensku. Fyrir þá sem eru ekki sannfærðir er mjög gott að líta í orðabókina á Google og leita að orðinu aðlögun. Ég er ekki að tala um að vera sammála eða ósammála, hv. þingmaður, ég er einungis að reyna að upplýsa í umræðunni, sérstaklega þar sem ég fann fyrir ólíkum skoðunum á þessu í kosningabaráttunni. Mér finnst rétt að þetta komi fram gagnvart kjósendum og þjóðinni. Ég spyr: Telur hv. þm. Össur Skarphéðinsson miðað við framgöngu málsins að gerð hafi verið mistök í þýðingu og skilaboðum orðsins „integration“ yfir á íslensku eða hafa kjósendum vísvitandi verið gefin röng skilaboð? Ég tek fram að ég er ekki að kenna neinum um, hvorki þáverandi stjórn, fjölmiðlum, þýðendum né neinum öðrum.

Virðulegi forseti. Hv. þm. Haraldur Einarsson spyr: Af hverju að kjósa um þetta núna eða ákveða þetta núna? Ástæðan er sú - ég man þegar fjölmiðlalög voru samþykkt á Alþingi sem var síðan hafnað af forseta lýðveldisins. Það hafði ekki gerst áður þannig að það ætti að fara í þjóðaratkvæðagreiðslu en það gerðist svolítið merkilegt við þann gjörning, skyndilega fór fólk að taka þátt í umræðunni sem hafði aldrei áður tekið þátt í henni. Það er vegna þess að þegar þjóðin skynjar að hún hefur raunverulegt vald fer hún kannski stundum að hugsa til þess að hún ætti að nýta það á skynsaman hátt. Eins og það er núna, þar sem völdin liggja yfirleitt hjá einhvers konar fulltrúum, er nóg fyrir marga, jafnvel flesta, að bölva þeim í stað þess að láta þjóðina sjálfa ráða þessu þannig að hún hafi fullt tækifæri og fullt erindi til að ræða það með hliðsjón af því að það verði þjóðaratkvæðagreiðsla og þá geti niðurstaðan orðið sem lýðræðislegust. Hv. þingmaður spyr einnig hvort samningar séu á leiðinni. Nei, ekki í augnablikinu, en það er vegna þess að búið er að stöðva samningaviðræðurnar og um að gera að kjósa sem fyrst um það hvort við eigum ekki að halda þeim áfram. Síðast en ekki síst nefnir hv. þingmaður það aftur þegar verið er að innleiða ýmislegt frá Evrópu. Það er óhjákvæmileg afleiðing af því að vera í EES og við erum ekkert að fara út úr EES jafnvel þótt við sleppum því að kjósa um þetta.

Hæstv. forseti. Allt sem ég er að reyna að draga upp hérna er hvort kjósendur fái að kjósa þá á réttum forsendum. Hvort þeir séu að kjósa um einhvern aðildarsamning eða aðlögunarferli. Það er bara það sem ég er að velta fyrir mér, hvort við séum að kjósa um einhvern stóran samning eða kjósa um einhvern lítinn hluta af því að það er búið að innleiða allt hitt. Ég er bara að reyna að opna umræðuna.

Herra forseti. Ég hef einungis eina spurningu til hv. þingmanns núna og svo mun ég freista þess að svara ýmsum spurningum hv. þingmanns í stuttri ræðu hér á eftir. Hv. þingmaður spurði mig í sinni ágætu ræðu: Af hverju að leggja þessa þingsályktunartillögu fram núna, hvers vegna ekki að bíða með hana fram á haust? Ég skildi það svo að þetta væri ein af spurningum hv. þingmanns og þá langar mig til þess að spyrja á móti: Ef það yrði beðið með þessa tillögu fram á haust mundi hann frekar samþykkja hana þá?

Hæstv. forseti. Það hefur hvergi komið fram hvort ég styð þetta eða sé á móti því og það breytir ekki afstöðu minni, þ.e. hvort ég styð málið eða ekki, hvort þetta er lagt fram núna eða á haustþingi. Ég tel bara að það sé annað brýnna en að ræða þetta núna þannig að afstaða mín er óbreytt.

Herra forseti. Ég vil þakka þeim hv. þingmönnum sem hafa tekið þátt í umræðum um þessa þingsályktunartillögu. Ég hef þegar lýst aðdáun minni á annarri þeirra ræðna sem hér voru fluttar í dag. Mér þótti ræða hv. þingmanns sem talaði áðan vera alveg prýðileg. Ég var ósammála mörgu sem hv. þingmaður sagði og því miður get ég ekki svarað þeim spurningum sem hann varpaði til mín um hvort misfarist hefði í þýðingum. Ég taldi þó að hv. þingmaður væri að vísa beint í samtal sem ég hefði átt á ensku og þá þykir mér í hæsta máta ólíklegt að það hafi misfarist í þýðingu vegna þess að ég fór yfirleitt yfir þýðingarnar sjálfur og vissi gjörla hvað ég sagði á enskri tungu í þeim viðtölum sem ég veitti oft og tíðum. Hinn möguleikinn sem hv. þingmaður varpaði fram var hvort vísvitandi væri verið að koma röngum skilaboðum á framfæri, svo er ekki. Það er algerlega ljóst. Í fyrsta lagi kæmi það alltaf eins og búmerang í hausinn á manni sjálfum ef maður reyndi í svona stóru og viðamiklu máli að fara fram með einhverjar misvísandi staðreyndavillur, reyna að blekkja. Það gengur ekki. Það er bara ekki hægt í fjölmiðlasamfélagi þegar um er að ræða svona stórt og flókið mál. Sá möguleiki er algerlega frá. Í öðru lagi gerðum við okkur jafnan far um að hafa allt sem opnast. Ég held að enginn utanríkisráðherra í sögunni hafi haft jafn marga fundi með hv. utanríkismálanefnd og ég á þessum tíma. Satt að segja var ég alltaf boðinn og búinn til að skoppa á þeirra fund af hvaða tilefni sem var. Stundum voru þau ærin, stundum ansi smá. Alltaf kom ég þó og var heiður að því og þótti gaman að vera þar. Við settum jafnframt alla skapaða hluti á netið um leið. Það eina sem var hægt að finna að hjá okkur varðandi það var í upphafi máls. Eins og hv. þingmaður man fólust fyrstu skref umsóknarinnar í því að svara frá Evrópusambandinu 2.800 spurningum. Við gerðum það og settum spurningarnar á netið á enskri tungu í upphafi. Síðan var því breytt eins og hv. þingmaður veit og allt var þýtt og sett á íslensku. Til að leiðrétta örlítinn misskilning sem mér fannst örla á hjá hv. þingmanni um það hvaða kaflar væru opnir og hverjir ekki þá var staðan þegar kom að kosningum þannig að af 33 köflum sem um þarf að semja var einungis í fjórum köflum ekki búið að klára samningsafstöðu; í köflunum um, eins og hv. þingmaður veit, sjó og land, og tveimur köflum sem höfðu að geyma ákvæði sem tengdust sjávarútvegi, m.a. varðandi heimild til stofnunar fyrirtækja hér á landi og varðandi fjárfestingar. Þegar kosningum sleppti voru þessir fjórir kaflar algerlega óopnaðir en við vorum búin að klára samningsafstöðuna í 29, tveimur köflum var skilað til Evrópusambandsins án þess að það hefði verið hægt að opna þá og 16 kaflar voru undir í samningaviðræðum þegar kom að kosningum og 11 voru frá. Þetta er líka ein af röksemdunum fyrir því að halda áfram. Við erum komin ansi langt. Það er búið að eyða í þetta miklum mannafla, miklum fjármunum, miklum tíma og vitaskuld gufar það ekki upp. Það liggur ákveðinn árangur eftir, töluvert mikill. Fyrir utan það sem ég nefndi hérna tel ég kannski ekki síst að ávinningarnir séu fólgnir í því að okkur tókst mjög að skerpa skilning Evrópusambandsins á sérstöðu Íslands. Þá nefni ég í fyrsta lagi að þegar Evrópusambandið gerði skýrslu um Ísland og hæfni þess til að verða aðili að Evrópusambandinu var fjallað sérstaklega um sjávarútveg. Það var mjög merkilegt að í þeim kafla sem fjallaði um Ísland og sjávarútveg kom það algerlega skýrt fram af hálfu Evrópusambandsins að ef Ísland í fyllingu tímans yrði meðlimur í Evrópusambandinu mundi það leiða til marktækra breytinga á sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni. Þetta þýðir það sem sagt að Evrópusambandið er að fallast á að til að Ísland geti gengið inn verði að semja um sjó. Þetta nefni ég sérstaklega vegna þess að það var ekki síst úr flokki hv. þingmanns sem því var haldið fram að í sjó væri um ekkert að semja. Minni ég líka á, af því að það stendur okkur miklu nær í tíma og hv. þingmaður var þá sestur á þing, að hingað kom helsti samningamaður Dana í sjávarútvegsmálum, Ole Poulsen, og hélt hér fyrirlestur á dögunum. Það var viðtal við hann síðast í fyrradag í Speglinum í Ríkisútvarpinu. Það kom algerlega skýrt fram hjá honum að hann teldi, miðað við sína reynslu, að ekki yrði erfitt fyrir Ísland að semja sig á sjávarútvegssviðinu inn í Evrópusambandið. Ég er algerlega þeirrar skoðunar líka. Ég tel að það yrði ekki erfitt. En það er önnur saga og auðvitað er auðvelt að slengja slíku fram í ræðustól Alþingis. Annað er að draga það fram við samningaborðið. Þetta tel ég eigi að síður vísa til þess að þeir gera sér grein fyrir því að það þarf að semja og það liggur fyrir. Það er því rangt sem sagt var að ekkert væri um að semja. Í öðru lagi er sérstaða Íslands í sjávarútvegsmálum svo rík. Ég gæti farið með margar röksemdir sem ég rakti fyrir þeim herrum og löfðum sem ég hitti í Evrópusambandinu. Eitt skiptir langmestu máli. Það er sú staðreynd að Ísland á ekki sameiginlega efnahagslögsögu með Evrópusambandinu. Það er algerlega öndvert við Noreg og gerir okkar stöðu allt aðra en Noregs. Í þriðja lagi vildi ég nefna til marks um þann skilning sem við náðum upp á sérstöðu Íslands að þegar þáverandi forusturíki Evrópusambandsins sendi sínum eigin samningahópi bréf þar sem áréttuð var sérstaða Íslands varðandi landbúnaðinn og byggðamál gaf það skýr fyrirmæli um að í samningunum af hálfu Evrópusambandsins yrði að taka tillit til þeirrar sérstöðu. Þetta er fordómalaust. Okkur tókst ekki að finna nein fordæmi í þá veru í öðrum samskiptum Evrópusambandsins við aðrar þjóðir. Þetta hafði aldrei gerst áður. Nær í tíma er svo að á líðandi vetri komu tvær mjög mikilvægar yfirlýsingar frá Evrópusambandinu. Annars vegar lýsti stækkunarstjórinn mjög jákvæðu viðhorfi, sem var breyting, gagnvart kröfum Íslands um bann við innflutningi á lifandi dýrum. Það var það sem hér hafði mest verið deilt um á Alþingi Íslendinga. Hin var svo yfirlýsing viðskiptastjórans, Karel de Gucht. Hann gaf út opinbera yfirlýsingu eftir fund með mér núna síðla vetrar að það væri algerlega klárt að ef Ísland yrði aðili að Evrópusambandinu yrði forræði og eignarhald á orkuauðlindum öldungis með sama hætti og áður. Allt skiptir þetta mjög miklu máli. Að síðustu vil ég nefna eitt sérstaklega og leiðrétta þar með eða mótmæla ákveðinni staðhæfingu hjá hv. þingmanni, sem sagði að þetta væri aðlögunarferli. Þá spyr ég hv. þingmann: Hvar hefur sú aðlögun átt sér stað? Mergur málsins er nefnilega þessi: Það sem okkur tókst sem engu ríki öðru hefur tekist í samningaviðræðunum við Evrópusambandið var að ná því fram að við þyrftum ekki að aðlaga okkur með því að breyta reglum, breyta lögum eða stofnunum fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu. Það væri einungis eftir að þjóðin hefði goldið sitt jáyrði í þjóðaratkvæðagreiðslu við aðild sem slíkar breytingar hæfust, þegar í gadda væri slegið að þjóðin hefði sagt já, þá átti að gera það frá þjóðaratkvæðagreiðsludeginum og fram að fullgildingardegi eða innan ákveðinna annarra tímafresta sem um semdist í einstökum málaflokkum. Það er röng staðhæfing, sem er náttúrlega margendurtekin af þeim sem eru andstæðir Evrópusambandinu, að hér hafi verið einhver sérstök aðlögun í gangi. Það er ekki. Það breytir ekki hinu að við erum nánast á hverjum einasta degi að aðlaga okkur að Evrópusambandinu en það er ekki vegna aðildarsamninganna. Það er vegna aðildar okkar að EES. Hv. þingmaður á eftir að taka þátt í atkvæðagreiðslum hundruðum sinnum meðan hann situr á þingi, bara á þessu kjörtímabili sem er nýhafið, þar sem við munum með góðu eða illu samþykkja breytingar sem koma beint frá Brussel og við höfum engin áhrif á. Af því að hv. þingmaður er hluti af stjórnarliði mun hann ekki einu sinni geta leyft sér þann munað að sitja hjá. Það að ganga í Evrópusambandið mundi að minnsta kosti gefa okkur vald til að hafa einhver áhrif, gefa okkur stöðu til að hafa einhver áhrif. Það höfum við ekki í dag.