Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er ákvæði um að framlengja III. kafla laga um dýrtíðarráðstafanir vegna atvinnuveganna, þ.e.a.s. að framlengja söluskatt þann, sem lagður hefur verið á undanfarin ár. Þetta frv. er óbreytt frá gildandi lögum, að undanteknu einu ákvæði, er ég skal koma nokkru síðar að. Hv. n. hefur athugað frv. Hún er þeirrar skoðunar, að ríkissjóður þurfi á þessu fé að halda. Afgreiðsla fjárl. er byggð á því, að ríkissjóður haldi þessum tekjum áfram, og þess vegna leggur hún til, að frv. verði samþykkt. Einn hv. nm., HG, var fjarstaddur, þegar málið var afgreitt, og hefur því ekki tekið þátt í afgreiðslu þess. Eina breytingin frá lögunum er í 3. gr. frv. Þar er sett inn nýtt ákvæði, þ.e. í síðari málsgr. b-liðar, síðasti málsliður. Þar stendur: „Í öðrum umboðssöluviðskiptum skal smásali eða annar umboðssali greiða söluskatt af öllu heildarandvirði varanna frá sér.“ Þetta ákvæði er komið inn í lögin vegna dóms, sem gengið hefur í hæstarétti gegn ríkissjóði í sambandi við sölu brauða og annarra vara, sem hafa verið seldar í umboðssölu, og eru ákvæðin gerð hér nokkru skýrari en er í lögunum til þess að fyrirbyggja nokkurn ágreining. Í n. varð nokkur ágreiningur um þetta atriði, vegna þess að það voru borin fram dæmi, sem sýna, að svo gæti staðið á, að framleiðandi íslenzkrar vöru yrði að borga 3% söluskatt sem framleiðandi. Ef hann hefði umboðssala, sem seldi vöruna til smásala, þá yrði hann einnig að borga 3% söluskatt af öllu andvirði varanna, eftir því sem greinin hljóðar nú, og síðan yrði smásalinn að greiða 2% í söluskatt af vörunni, og er þá búið að greiða af þessari vöru 8% í söluskatt. Ef hins vegar umboðssalinn selur vöruna beint til neytandans, þá fellur niður þriðja stigið, þannig að þá yrði af þessari vöru ekki greitt nema fyrsta framleiðslugjaldið, 3%, og söluskatturinn í smásölunni, og þess vegna þótti rétt að ræða um þetta við hæstv. ráðh., sem hefur lýst því yfir við n., að í framkvæmdinni skyldi það verða þannig, að það yrði ekki tekinn 3% skatturinn af millistiginu eða settur á umboðssölu til smásala. Hefur hann lofað að láta breyta reglugerðinni á þann veg, að það verði ekki misskilið. Með þessum fyrirvara og með þessari skýringu á lögunum leggur n. til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Ég vil taka það fram út af þeim umræðum um málið, sem orðið hafa í n., og því, sem hv. frsm. sagði, að í 2. málsgr. b-liðar 3. gr. frv. er ákvæði um það, að í öllum umboðssöluviðskiptum öðrum en bóksölu skuli smásali eða annar umboðssali greiða söluskatt af öllu heildarandvirði varanna frá sér, að framkvæmdinni mun verða hagað þannig á þessu ákvæði, að þegar umboðssali er milliliður milli framleiðanda, sem greiðir 3% söluskatt af vörunni, og smásala, sem greiðir 2%, þá verður ekki heimtur söluskattur af umboðsmanni af heildarandvirði vörunnar, heldur einungis af umboðsþóknun hans, og verður um þetta sett reglugerðarákvæði.



Herra forseti. Þegar þessari umr. var frestað fyrir nokkrum dögum að tilmælum hæstv. menntmrh., þá lýsti forseti því yfir, að hann mundi ekki taka málið á dagskrá, fyrr en hann heyrði eitthvað frá n. Mér skildist, að annaðhvort kæmu brtt. frá n. eða þá að n. tilkynnti, að hún mælti áfram með frv. óbreyttu að öðru leyti en því, sem hún hefur áður gert till. um. Nú er mér ekki kunnugt um, að n. hafi tekið þetta mál til meðferðar síðan fyrri hluti þessarar umr. fór hér fram, og mér þykir ólíklegt, að svo hafi verið, þar sem ég er frsm. n. og mundi án efa hafa verið látinn um það vita. Það kann að þykja, að n. hafi ekki sýnt röggsemi, að hafa ekki þegar tekið málið til framhaldsmeðferðar, en í því sambandi vil ég aðeins benda á, að á þeim tíma, sem liðinn er síðan málið var hér til meðferðar, hefur frsm. n. í þessu máli lengst af verið veikur, og gæti það verið afsökun hennar að hafa ekki tekið málið til nánari athugunar. Hafi verið ástæða til að fresta þessu máli síðast þegar það var til meðferðar, þá sé ég ekki betur en að sama ástæða hljóti að vera fyrir hendi nú. Að endingu skal ég taka það fram, að ef hæstv. forseta sýnist að fresta umr. um þetta mál, þá get ég lofað því f. h. nefndarinnar, að það verður tekið þar mjög bráðlega til athugunar.

Forseti (GíslJ): Út af athugasemdum frá hv. frsm. vil ég leyfa mér að benda á, að málinu er frestað 11. nóv. Það eru liðnar nærri fjórar vikur síðan málið var tekið á dagskrá. Ég hef þess vegna sem forseti haft samband við form. n., sem ekkert sá því til fyrirstöðu, að málið yrði tekið fyrir, og hefur tjáð mér, að ekkert hafi gerzt í n. og málið ekki verið tekið þar fyrir. Málið var þess vegna tekið á dagskrá ekki vegna beiðni n., heldur vegna beiðni hæstv. menntmrh., sem nú hefur kvatt sér hljóðs og tekur til máls.



Herra forseti. Ég vildi einungis skýra frá því, að málið var nú tekið á dagskrá í samráði við mig eða með vitund minni, en eins og fram kom hér hjá hv. frsm., þá óskaði ég á sínum tíma eftir því, að málið yrði tekið af dagskrá. Við urðum ásáttir um það, hæstv. forseti og ég, að það væri eðlilegast að láta reyna á það í þinginu betur með áframhaldandi þinglegri meðferð, hvaða afgreiðslu þm. óskuðu að hafa á málinu, úr því að ekkert hafi gerzt í viðtölum manna á milli eða innan n. til lausnar málinu. Hefur þó nokkuð verið rætt um það á milli einstakra þm., eins og gengur. En nú hefur hv. frsm., 1. þm. Eyf., lýst yfir því, að n. muni mjög bráðlega taka málið til meðferðar á fundi, það tel ég beinan vinning fyrir málið, og að fenginni þeirri yfirlýsingu vil ég beina því aftur til hæstv. forseta, að mér sýnist hyggileg vinnubrögð að taka málið enn af dagskrá og sjá, hvort sú meðferð, sem málið nú fær í n., geti leitt til lausnar á þessu mjög aðkallandi og viðkvæma máli.

Forseti (GíslJ): Það hefur komið fram ós frá hæstv. menntmrh. og frá hv. frsm. um, að umr. um þetta mál verði frestað. Það er einnig komin fram yfirlýsing frá hv. frsm., að hann muni, ef málinu er frestað og vísað til n. aftur, sjá um, að málið verði fljótt afgr. þar. Ég vil verða við þessari ósk og fresta þar með umr. um málið, og málið er tekið út af dagskrá. En ég óska mjög eftir því, bæði af hv.. form. n. og hv. frsm., að það sé hægt að taka málið fyrir, helzt á næsta fundi, sem verður á morgun, - mun þó ekki gera ágreining um það, þótt það verði ekki tekið fyrir fyrr en á mánudag.