Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB): Sakir þess, hve naumur er tíminn til fundarhalda, geta umr. ekki haldið áfram um þetta mál.



Herra forseti! Eins og sést á þskj. nr. 615, sem er nál. menntmn., hefir n. athugað þetta mál og leggur einróma til, að það verði samþ. óbreytt.

*Pétur Ottesen: Það er óþarfi fyrir hv. þm. Snæf. að vera að bregða mér um, að ég með frv. sé að koma í veg fyrir fisksöluna á þessum stöðum. Eins og okkur er vel ljóst, hefir Spánarsamningurinn komið mjög hart niður á okkur og Spánn verið mjög frekur í kröfum sínum. Hann hefir ekki viljað kaupa nema örlítið af okkar litlu framleiðslu, en aftur á móti hefir Portúgalssamningurinn verið okkur miklu gagnlegri. Ég vildi skjóta þessu fram hér, svo að hv. þm. gætu haft fullkomlega opin augun fyrir þýðingu samningsins í þessu máli, og sjái, að allur grundvöllur er runninn undan honum. Það, sem ég vildi ennfremur segja í sambandi við þetta mál, er það, að allt styður það, að samningurinn sé fallinn úr gildi og öll innkaup frá Spáni hætti. Vörusamningur gerir okkur ekkert gagn í þessum efnum, og allur þessi margumtalaði samningur er nú ekkert annað en bókstafur. Þess vegna liggur þetta mál þannig fyrir, að óþarfi er að taka tillit til gamalla samninga, þar sem allir slíkir samningar á þessu sviði virðast vera fallnir úr gildi.

*Einar Olgeirsson: Herra forseti! Það, sem ég vildi gera að umræðuefni í sambandi við þetta mál, sem nú á fram að ganga hér í þinginu, er það nýmæli, að gera skuli fréttastofu útvarpsins að sérstakri deild, er starfi í sambandi við blöð 1ýðræðisflokkanna. Þetta er í fyrsta skipti, sem lagt er til hér á Alþingi að setja þannig ákvæði í l., að einhver sérréttindi skuli gilda fyrir ákveðna flokka eða ákveðna menn í þessu landi, eftir því hvaða skoðanir þeir hafa, eða réttara sagt, eftir því hvaða skoðanir valdhafarnir álíta, að þeir hafi, eða vilja telja, að þeir hafi. Hingað til hefir það að vísu þekkzt á Alþingi, að skipaðar væru hinar og þessar n., t. d. eftir tilnefningu þriggja stærstu þingflokkanna. Um það getur ekki verið neinn efi, hverjir eru þrír stærstu þingflokkarnir, þótt fyrsti og annar þingflokkurinn geti e. t. v. verið jafnstórir. En þegar ákveðið er, að fréttastofa útvarpsins skuli vera sérstök deild, sem semji við blöð lýðræðisflokkanna um þátttöku, þá er auðséð, hvað stendur á bak við. Það á að taka útvarpið enn meir en gert hefir verið í þjónustu núverandi ríkisstj. til þess að flytja áróður, sem er henni að skapi, eða er þeim flokkum, sem hana styðja, til pólitísks framdráttar og aukinna áhrifa á landsmenn. Það er vitanlegt, hver áhrif er hægt að hafa með fréttaflutningi útvarpsins á landsmenn. Það er enginn efi á því, að útvarpið er sterkasta áróðurstækið, sem til er, e. t. v. að undanteknum skólunum, sem keppa nokkuð við það úti til sveita. Fram til þessa, frá því útvarpið var stofnað hér, hefir verið álitið, að aðalgrundvöllur þess og ein höfuðreglan í öllum þess rekstri ætti að vera pólitískt hlutleysi. Nú er vitað, að þótt slíkar reglur séu settar, er alltaf um það deilt, hvernig slíkt skuli framkvæmt og hvort framkvæmd útvarpsins á þessum reglum þess hafi ekki komið í bága við þau lög og reglur, sem því eru sett. Það er alkunnugt, að mikið hefir verið deilt um, að útvarpið hafi verið misnotað og hefir verið deilt mjög skarpt á það, bæði í blöðum Sjálfstfl. og blöðum verkalýðsflokkanna. Hinsvegar hefir það alltaf verið viðurkennd regla, að útvarpið ætti að vera pólitískt hlutlaust og að það ætti að gera mönnum jafnhátt undir höfði, án tillits til þess, hvaða skoðanir þeir hefðu, sem sé, að útvarpið ætti að byggja á sama grundvelli og almennt lýðræðisskipul.; að menn eigi að vera jafnir fyrir lögunum. Eins og reglur ritvarpsins benda til, eiga allir landsmenn, hvaða skoðun, sem þeir kunna að hafa á hinum eða þessum málum, að standa jafnt að vígi gagnvart útvarpinu. Nú þegar komið er með sérstök ákvæði um að fréttastofa útvarpsins skuli starfa í sambandi við ákveðin blöð í landinu, þá nægir ekki, að það sé í sambandi við eitt eða fleiri ákveðin blöð, heldur við blöð ákveðinna pólítískra flokka. Nú gætu verið hér, eins og er víða úti um heim, blöð, sem formlega eru óháð pólitískum flokkum, en eru einkaeign einstakra manna eða félaga, og þótt þau hafi ákveðnar pólitískar stefnur, þá þarf það ekki að þýða, að þau standi í þjónustu ákveðinna flokka. Þegar sett eru l., þá verður að ganga út frá ástandinu eins og það getur orðið, en ekki eingöngu eins og það er nú, þegar blöðin tilheyra pólitískum flokkum. Þá eru blöðin hér á Íslandi yfirleitt ekki eign pólitísku flokkanna. T. d. er stærsta blaðið –Morgunblaðið - eigna ákveðins hlutafélags, og mér er ekki kunnugt um, að Sjálfstæðisflokkurinn sem flokkur eigi meiri hluta hlutabréfa í því, eða hafi á nokkurn hátt fullkomin ráð á því undir öllum kringumstæðum, ef t. d. væri stofnaður nýr flokkur, sem eigendur blaðsins tilheyrðu, og vildi reka aðra pólitíska stefnu en Sjálfstfl. Ef hafa á samvinnu við blöðin almennt um fréttastofu útvarpsins, þá kemur ekki til mála að einskorða það við blöð, sem eru eign vissra flokka, eða við blöð flokka, sem hafa einhverjar vissa skoðun. Þess vegna er hér í þessu frv. farið mjög fjarri því, sem virðist sómasamlegt og rétt að gera. Ef vanda ætti meir til fréttaflutnings útvarpsins en gert hefir verið og þess vegna að stofna til þessarar samvinnu, þá ætti auðvitað að hafa samvinu við öll blöð í landinu, og sizt af öllu að setja ákvæði um, að einungis mætti hafa samvinnu við þau blöð, sem tilheyra einhverjum ákveðnum flokkum. Það mundi þýða, að einungis pólitísk blöð hefði áhrif á fréttaflutninginn. Ég veit, að hv. þm. skilja þetta flestir hverjir, þegar þeir athuga málið og þeir sjá, að það er ekki vansalaust fyrir Alþingi út frá heilbrigðri skynsemi að setja inn þetta ákvæði, ef það á annað borð ætlar sér með því að vanda fréttaflutninginn. Til þess á að hafa samvinnu við öll blöð í landinu svo hægt sé að notfæra sér þeirra fréttasambönd. Þá kem ég að síðara atriðinu í þessu sambandi. Í frv. er tekið fram, að það eigi að hafa samvinnu við blöð lýðræðisflokkanna í landinu. Þarna er notuð skilgreining, sem alveg má deila óendanlega um. Það er ekkert til í okkar löggjöf, sem ákveður, hvaða flokkar séu lýðræðisflokkar og hvaða einkenni þeir skuli hafa til þess að teljast það. Sú lagalega skilgreining á orðinu lýðræði held ég að sé ekki heldur til í okkar núgildandi löggjöf, en setji menn einhver ákvæði í l., þá verður þó að ætlast til, að þeir viti, hvað þeir er u að fara. Ég skal nú taka þessi orð, lýðræði og lýðræðisflokkar, fyrir og athuga þau. Við vitum allir, hvaðan þau eru upp runnin og hvað er meint með þeim. Það er útlenda orðið „demokrati“, upprunnið úr grísku, sem er þýtt með orðinu lýðræði. Meiningin með orðinu er réttur lýðsins til að ráða í mótstöðu við yfirstéttirnar, „aristokrati“. Þetta er sá skilningur, sem lá í orðinu í gamla daga í Grikklandi, og það er sá skilningur, sem barizt er fyrir, þegar verið er að reyna að koma á lýðræði. Nú geta menn litið mismunandi á, hvaða fyrirkomulag er átt við með orðinu lýðræði. Ég skal fyrir mitt leyti lýsa því yfir, að ég álít ekki neitt lýðræði fullkomið meðan nokkur maður er þannig settur í þjóðfélaginu, að aðrir menn hafi möguleika til að útiloka hann frá eða svipta hann möguleikum til að leita sér hamingju og gæfu í lífinu. Ég vil í þessu sambandi minna á þá fyrstu skilgreiningu á orðinu lýðræði, sem þeir, sem staddir voru við setningu háskólans í haust, áttu kost á að heyra og lesin var upp af próf. Ágúst H. Bjarnasyni. Hún sýndi, að þeir, sem börðust fyrir því lýðræði, sem við nú njótum, hafa hugsað sér það miklu fullkomnara og ekki með þeim skerðingum, sem vald auðmagnsins hefir valdið. Það er ekki fullkomið lýðræði fyrr en það vald, sem nú ræður flestöllum framleiðslutækjum, er horfið. Fullkomið lýðræði er alls ekki hugsanlegt fyrr. Ég veit, að meiri hl. þeirra hv. þm., sem hér eiga sæti, eru á annari skoðun um, hvað sé lýðræði, og nú vil ég spyrja, þar sem ekkert er til í núgildandi löggjöf, sem festir þetta hugtak, eftir hverju á að dæma, þegar farið er að dæma um, hvað séu lýðræðisflokkar og hvaða blöð séu blöð lýðræðisflokka hér á Íslandi? Eins og nú er í pottinn búið, er það lagt á vald ríkisstj. að ákveða, hvað henni þóknast að álita um þetta. Ef. t. d. sú ríkisstjórn, sem situr að völdum á Íslandi, álítur, að Sjálfstfl., Framsfl. og Alþfl. séu ekki lýðræðisflokkar, hvorki að því er snertir stefnuskrá þeirra eða framkvæmdir þeirra, þar sem þeir hafa gert hinar og þessar skerðingar á réttindum manna hér á Íslandi, þá mundi það þýða, að þessi stjórn, sem slíka skoðun hefði, gæti útilokað þessa flokka frá því að hafa nokkur áhrif á fólkið í sambandi við þessa fréttastofu. Ef svo í öðru lagi sú stjórn, sem sæti við völd, áliti, að einungis Framsfl. og Alþfl. væru lýðræðisfl., en ekki Sjálfstfl. og Sameiningarflokkur alþýðu, þá er það skoðun, sem hvað eftir annað hefir komið fram í blöðum eins og Tímanum og Alþýðublaðinu, sérstaklega í sambandi við kosningar til Alþingis, t. d. nú við síðustu kosningar var það brýnt fyrir mönnum, að ef Sjálfstfl. kæmist í meiri hl. á Alþingi, þá væri lýðræðið afnumið. Þessu var t. d. haldið fram af þeim mönnum, sem nú eru ráðh. Alþfl. og Framsfl. Skýring stjórnarvaldanna á því, hvað séu lýðræðisflokkar og hverjir ekki, fer því einungis eftir geðþótta stjórnarvaldanna og pólitískum hagsmunum þeirra. Hv. þm. ættu að hugleiða vel, hverjar afleiðingar geta orðið af því að samþ. l. eins og þessi, sem sé, að ríkisstj. úrskurði á hverjum tíma, hvaða flokka beri að telja lýðræðisfl., og að þau blöð, sem hún telur að hafi til þess sérstaka verðleika, hljóti þau sérstöku réttindi að hafa samvinnu við fréttastofu ríkisútvarpsins. Þegar svo á sama tíma eru aukin áhrif ráðaneytisins á rekstur útvarpsins, og eins og nú var gert fyrir skömmu hér á Alþingi, skipun útvarpsráðs lögð í hendur pólítískra flokka, en útvarpshlustendur sviptir öllum rétti til að ákveða, hvernig útvarpsráð skuli kosið, þá er auðséð, að hverju stefnir. Það á að gera ríkisútvarpið að áróðurstæki í höndum núverandi ríkisstj., og henni og hennar flokkum á að gefa vald til að gera það, sem þeim þóknast viðvíkjandi fréttaflutningi og áróðri í útvarpinu. Það er m. ö. o. verið að víkja af þeim grundvelli, sem útvarpið var byggt á, og það eru fulltrúar íslenzku þjóðarinnar á Alþingi, sem eru að gera það. Það er verið að skapa nýjan grundvöll, þannig að hægt sé að nota ríkisútvarpið sem áróðurstæki fyrir hina pólitísku stjórn í landinu og hennar flokka. Þetta er ekkert einstakt fyrirbrigði í veröldinni. Þetta fyrirbrigði, sem nú er að gerast hér, hefir gerzt í fasistalöndunum, og það er verið að vinna að hinu sama hér og þar hefir verið gert undanfarin ár. Það á að koma á á Íslandi einræði fámennrar valdaklíku, sem byggir sína stjórnmálastefnu og framkvæmdir á einu einasta atriði, en það er að viðhalda og hylma yfir það hneyksli, sem Kveldúlfsskuldirnar í Landsbankanum eru orðnar, og afstýra því, að þjóðin komist að nokkru um það. Út frá þessum grundv. á að halda við valdi þeirra manna, sem hafa sölsað undir sig aðalatvinnuv. landsins, og með þeim tökum sem þeir hafa á bönkum landsins, eru að ná harðvítugum tökum á mestallri framleiðslu og verzlun í landinu, sem þeir einoka meir og meir fyrir sig. Það er stefnt að því að skapa og viðhalda einræði þessara manna. Einn þátturinn í því að reyna að sætta þjóðina við yfirráð þessara manna er að taka útvarpið miklu meira en verið hefir í þjónustu þeirra. Það, sem verið er að koma á hér á Íslandi með öllu því baktjaldamakki og þeim handjárnum, sem smeygt hefir verið upp á flesta þm., er að koma á einræði nokkurra skuldakonunga og reyna svo að þrælbinda þjóðina, bæði andlega og líkamlega, með aðferðum eins og þeim, sem nú á að framkvæma í sambandi við ríkisútvarpið, þrátt fyrir andstöðu meiri hluta landsmanna. Það einasta, sem skilur á milli um aðferðir fasistanna í Evrópu og valdaklíkunnar á Íslandi, er það, að fasistarnir ganga hreinna til verks, en reyna ekki að hafa á sér yfirskin lýðræðisins um leið og verið er að kyrkja það. Þess vegna vildi ég sérstaklega gera að umtalsefni þetta ákvæði um hlöð lýðræðisflokkanna, sem setja á inn í l., því að hver maður veit, hvernig það verður notað, hvernig á að nota það að yfirvarpi til þess að útiloka hina eiginlegu fylgjendur lýðræðisins og lýðinn sjálfan frá öllum áhrifum á ríkisútvarpið. Ég vil svo að endingu geta þess, að jafnslæmur og tilgangurinn er með þessi frv., jafnhroðalegur er frágangur þess, þar sem enginn skilgreining er til á því atriði, sem hér liggur fyrir, heldur á hún að fara eftir geðþótta þeirra, sem fara með völd á hverjum tíma. Ég vil svo að endingu lýsa því yfir, sem ég hefi áður gert, að sá flokkur, sem ég tilheyri, - Sósíalistaflokkurinn, - er samkv. sinni stefnuskrá lýðræðisflokkur, og að mínu áliti fullkomnari lýðræðisflokkur en allir þeir aðrir, sem hér eiga fulltrúa. Vil ég um leið mótmæla því, sem ég veit, að verður gert af hálfu núv. ríkisstj. að skilgreina sem lýðræðisflokka aðeins þá flokka, sem eru fylgjandi núverandi auðvaldsskipulagi, og blanda oft saman því tvennu, sem ekki er rétt að blanda saman; annarsvegar því skipulagi, sem er byggt á eignarrétti auðmannanna, og hinsvegar því skipulagi, sem byggist á almennum mannréttindum og felst í orðinu lýðræði. Það, hvernig þessu tvennu er oft blandað saman, stafar af því, að þeir menn, sem telja sig í orði kveðnu lýðræðissinna, geta ekki hugsað sér lýðræði án þess, að auðvaldið ráði að meira eða minna leyti. Það eyðileggur lýðræðið um leið. Ég hefi oft rakið það hér í þessari hv. deild, hvernig auðvaldið hefir eyðilagt lýðræðisóskir fólksins og afnumið lög bingsins eða með hótunum hindrað, að þau næðu fram að ganga, eins og t. d. krafan um, að fyrirtæki, sem skulda yfir 150000 kr., birtu efnahagsreikninga sína. Það þarf ekki heldur að leita langt til þess að finna dæmi um það, hvernig auðvaldið eyðileggur lýðræðið. Á síðasta áratug hafa flokkar alþýðunnar hér á Íslandi brugðizt algerlega stefnuskrám sínum og gengið á mála hjá auðvaldinu. Það skýtur því skökku við, þegar þessir flokkar ætla sér undir yfirskini lýðræðisins að sölsa undir sig ríkisútvarpið og færa það af grundvelli þess pólitíska hlutleysis, sem allt lýðræði stendur og fellur með. Með því marka þessir flokkar þann áfanga, sem þeir eru komnir til á leiðinni frá að vera flokkar alþýðunnar og sveitafólksins og til að verða flokkar Kveldúlfs og Landsbankans. Ég vil mótmæla þessu frv. og greiði atkv. á móti því.

* Frsm. (Pálmi Hannesson): Menntmn. hefir haft frv. þetta til meðferðar og varð ásátt um að gera á því nokkrar breyt., sem eru þó meira forms- og orðavalsatriði en innihalds- og efnisatriði. Nefndin leggur til, að frv. verði samþ. með þeim breytingum, sem hún hefir gert á því.



Herra forseti! Ég gerði í gær hér í þessari hv. d. athugasemd utan dagskrár og bað um úrskurð forseta viðvíkjandi afgreiðslu þessa máls og þriggja annara (sjá B. 384), og var mér lofað þeim úrskurði af hálfu hæstv. forseta.

Forseti (JörB) : Ég svaraði hv. 4. landsk. í gær, er hann hreyfði þessu, að ég skyldi athuga meðferð málanna, en gaf ekki loforð um neinn úrskurð. En þetta hefir þó borið á góma milli okkar forseta þingsins. Ég vil aðeins taka það fram, að þegar leitað er afbrigða, þá er það gert til þess að flýta fyrir meðferð málanna. En oft kemur það fyrir, að ekki er hægt að uppfylla þær kröfur, sem gerðar eru þegar afbrigði eru veitt, eins og t. d. að fá samþykki ráðherra. Þá er venja að fara ekki stranglega í þær sakir, og það hefir verið látið átölulaust, þótt bókstaf laganna væri ekki með öllu fylgt. Því að afbrigði hafa auðvitað engin áhrif á afgreiðslu málanna eða úrslit. Ég vona, að hv. 4. landsk. láti sér þetta nægja.



Úr því að hæstv. forseti hefir ekki viljað kveða upp úrskurð í þessu máli, þá vil ég leyfa mér að skírskota til 48. gr. stjskr. sem bindandi fyrir Alþingi og mótmæla afgreiðslu málsins í deildinni og áskil mér rétt til þess að fara með mál mitt lengra, ef frv. ná samþykki þingsins.

* Frsm. (Thor Thors): Það þarf ekki að hafa langa framsögu fyrir áliti allshn. Ástæður okkar eru greinilega teknar fram í nál. sjálfu. Því hefir oft verið fleygt við umr. um áfengislögin, að það væri að einhverju leyti samningsatriði við tvær helztu viðskiptaþjóðir okkar, Portúgal og Spán, að áfengissala yrði ekki takmörkuð. Við töldum rétt í n. að fá þetta afdráttarlaust upplýst og skrifuðum því utanríkisdeild stjórnarráðsins um þetta mál. Með bréfi félmrh. er það greinilega tekið fram, að efni þessa frv. sé að ýmsu leyti í ósamræmi við gildandi utanríkissamninga eða komi í bága við þá. Við teljum því rétt, að það sé gengið beint til verks í þessu máli og í stað þess að gera ráð fyrir broti á milliríkjasamningum sé tilhlýðilegra fyrir Alþingi að segja upp þessum milliríkjasamningum, ef það er vilji Alþingis, að svo verði gert. Þar sem við höfum fengið þær upplýsingar, að frv. þetta sé, ef það yrði samþ., brot á samningum við aðalviðskiptaþjóðir okkar á sviði saltfisksframleiðslunnar, þá teljum við ekki rétt, að deildin samþykki það, en teljum rétt að vísa því frá með rökst. dagskrá, eins og getið er í nál. og stendur nefndin einhuga að þeirri dagskrá.

*Pétur Ottesen: Ég verð nú að segja það, að mér þykir afgreiðsla þessa máls frá n. harla einkennileg, og ber margt til þess. Fyrst er nú það, að þetta mál er búið að liggja ákaflega lengi hjá nefndinni. Það var borið fram á fyrri hluta þessa þings, sem nú er að lokum komið, og það hafa verið gerðar ítrekaðar tilraunir til þess að fá þetta mál frá nefndinni og inn í deildina, en án árangurs. Það, að málið er tekið fyrir hér, er ekki fyrir það, að nefndin hafi ótilknúð flutt málið, heldur með þeim hætti, að forseti tilkynnti, að hann tæki málið á dagskrá, hvað sem nefndinni liði. Með þessum hætti er málið komið frá nefndinni til umr. hér í deildinni. Svo ber það við, að n. skilar áliti um málið, sem byggt er á þeirri harla einkennilegu niðurstöðu að vísa frv. frá, af því það komi í bága við samninga við erlend ríki. En áður en vikið er að málinu út af fyrir sig, vildi ég benda á það, að þetta frv. inniheldur fleiri breytingar á núgildandi áfengislögum heldur en þær, sem hinni rökst. dagskrá er beint að. Í fyrstu gr. er það lagt til, að forstöðumenn útsölustaða og starfsmenn séu ráðnir fyrir fast kaup, í stað þess, að nú eru þeir upp á prósentur, og það er í þeirra hag að koma sem mestu út af víninu. Nú er uppi í þessu landi sterk alda og mikil viðleitni til að vinna á móti drykkjuskap, og ég tel það fráleitt að haga því svo til, að útsölumenn hafi hagsmuna að gæta með að koma sem mestu áfengi út í fólkið. Og því er lagt til, að þeir fái fasta borgun, í staðinn fyrir að miðað sé við sölu. Ákvæðið í 2. gr. er það. sem rökst. dagskráin snýst um, og get ég geymt það. 3. gr. snertir það, að brennsluspíritus sé seldur í föstu formi, þar sem það er vitað, að mjög mikill hluti af þeim brennsluspíritus, sem seldur er í landinu, er notaður til drykkjar. Það er alkunnugt mál, að það hefir orðið til þess að auka drykkjuskap, að mönnum hefir verið kleift að fá spíritusinn í því ástandi, að þeir hafa með honum getað fullnægt drykkjugirnd sinni. Spíritusinn er nothæfur til alls annars en að drekka hann, þegar hann er í föstu formi, og er það því ósk allra bindindissinnaðra manna. að þessi tilraun verði gerð. Í 4. gr. er annað ákvæðið um það, að svipta drukkna menn rétti til þess að ferðast með áætlunarbílunum. Þessir menn eru oft til mikils ama fyrir fólk, sem ferðast með bílunum, og til mikillar hættu, því óráðshjal þeirra og æði getur orðið til þess að trufla verk það, sem bílstjórinn hefir með höndum, sem sé að stýra. Það er þess vegna mjög mikilsvert ákvæði að gera ráðstafanir til þess að útiloka þessa menn frá því að ferðast með bílunum, enda í samræmi við hliðstæð ákvæði annarstaðar á Norðurlöndum. Hitt ákvæðið í 4. gr. er um það, að nema burtu ákvæðið um, að ráðh. hafi heimild til þess að veita leyfi til vínveitinga í herbergjum einstakra manna. Þetta hefir verið gert. Það er mikið atriði að nema úr lögum þessa heimild. Í 5. gr. er tekið upp ákvæði um að tryggja eftirlit á samkomum. Það hefir sýnt sig, að þess er hin mesta þörf, og Alþingi hefir í öðru sýnt viðleitni til hjálpar þessu, og það er fullkomin viðurkenning fyrir því, að það, sem farið er fram á, er fullkomin þörf og nauðsyn. Ég vildi benda á þessi atriði til þess að sýna, að fleira er í þessu frv. en þau ákvæði, sem hin rökst. dagskrá bendir sérstaklega til, og þá leiðir af sjálfu sér, að ef rökst. dagskráin nær samþykki, þá er vísað á bug þeim endurbótum, sem felast í þessu frv., og Alþingi skellir skollaeyrunum við þeim óskum, sem koma fram í frv., og verður það sterkur þáttur til þess að viðhalda drykkjuskap í þessu landi og þeim þjóðarósóma, sem að honum er. Það er engan veginn hægt að loka augunum fyrir því, að sú þjóð, sem ekki telur nema 117 þús. íbúa og eyðir á 4. millj. króna til vínkaupa, er illa á vegi stödd, og má líta í kringum sig, því það er sá þjóðarháski, að ekki verður séð, hvernig endar ef slíku vindur fram. Þá skal ég víkja að ákvæðinu í 2. gr., sem hinni rökst. dagskrá er beint að og er notað til að koma fyrir kattarnef algerlega öllum þeim brtt., sem í frv. felast. Í áfengislögunum eru ákvæði um, að ríkisstj. sé heimilt að setja á stofn nýja útsölustaði í kauptúnum, en áður en það sé framkvæmt, skuli fara fram atkvgr. og tiltekinn meiri hl. þurfi að vera til fyrir því, að hægt sé að setja upp útsölu. Þetta var aldrei notað, því áður var búið að ákveða útsölustaði í öllum kaupstöðum landsins, nema á Norðfirði, en það hefir ekki verið gert, því kaupstaðurinn hefir ekki viljað útsölu. Þannig er vínlöggjöfin eins og hún er nú. Ég verð nú að segja það, að mér þykja niðurstöður þær, sem n. hefir komizt að, og sá hluti ríkisstj., félmrh., sem komizt hefir að þessari niðurstöðu, fullkomlega furðulegar. Þeir virðast líta á þetta ákvæði sem stórhættulegt fyrir samninga þá, sem við gerðum við ríkin Spán og Portúgal. Mér skilst, að þetta standi í grg., sem nál. fylgir, en furða mig á, að annað eins og þetta skuli geta komið fram á Alþingi. Því þegar breytingin á áfengislögunum var samþ. 1935 og leyft að flytja sterku vínin inn í landið, þá varð sú breyting til þess að upphefja algerlega aðflutningsbannið, og þar með í rauninni upphafin þau lög, sem gerð var breyting á vegna samninga vorra við þessi ríki. Því er það svo um Spánarsamninginn og Portúgalssamninginn, sem er í rauninni ekki annað en afleiðing af honum, að undan þeim er gersamlega allur grundvöllur hruninn, enda hafa þeir ekki verið endurnýjaðir síðan löggjöfinni var breytt hér á landi. Svo er fleira, sem kemur til greina í þessu sambandi og sýnir, að þetta, sem stendur í Stjórnartíðindunum og verið er að vitna í, er ekki annað en dauður bókstafur. Síðan Spánarsamningurinn var gerður, hefir orðið stjórnarbylting á Spáni, og stjórn sú, er við tók, gerði að engu alla samninga við erlend ríki, er fyrrv. stj. höfðu gert. Af Spánverja hálfu hafa því þessir samningar við íslenzka ríkið verið algerlega þurrkaðir út, þangað til gerðir kynnu að verða nýir samningar. - Auk þess hafa viðskipti okkar við Spánverja annaðhvort alveg fallið niður eða orðið svo óverulegur hluti af því, sem var, að þeirra gætir ekki. Þegar þetta er allt dregið saman, er það ljóst, að það er ekkert annað en yfirskotsástæða að ætla sér að nota þessar dauðu leifar, sem standa í Stjórnartíðindunum, sem rök fyrir því, að ekki megi samþ. frv. Þá er enn eitt atriði: Eftir að stjórnarbyltingin varð á Spáni, var gerð héðan út samningan. til þess að semja við hina nýju stj., af því að íslenzka ríkisstj. vissi sem var, að ekki var lengur neinn grundvöllur undir gömlu samningunum; sízt við þessa nýju Spánarstj. En viðtökurnar, sem þessir samningamenn hlutu, voru þær, að þeir urðu að liggja fyrir utan lóðarhálsinn og fengu ekki að koma í land til þess að semja. Þetta er gott dæmi um það, hversu mjög hin nýja stj. taldi sig bundna þessum samningum. Svo er það, að lengi hafa ekki verið keypt nein vín frá Spáni, og við því hefir ekkert verið sagt, enda var ekkert, sem byndi okkur við að kaup vín þaðan, fremur en Spánverja við það, að kaupa fisk af okkur. Því er fjarstæða að álykta, eins og fram kemur í bréfinu til allshn., að þetta sé brot á samningum við erlend ríki eða komi í bága við þá, þar sem grundvöllur þessara samninga er gersamlega hruninn undanfarin fjögur ár. Ég þarf svo ekki að fara lengra út í þetta. Ég hefi sýnt fram á, að allur grundvöllur er hruninn undan þessum samningum, fyrst og fremst með löggjöf þeirri, sem sett var 1935, og öllu því, sem fram hefir komið í viðskiptum við Spán síðan. Annað mál er það, hvort samningar kunna að takast aftur milli landanna. Slíkir samningar þyrftu ekki að koma í bága við l. hvað vínkaup snertir, því að það er heimilt að flytja hingað vín frá Spáni sem öðrum löndum, meðan þeim hætti er haldið uppi að láta allt vera fljótandi í víni í þessu landi. Ég vænti þess, að allir velunnarar málsins sjái, að þessi dagskrá hvílir í lausu lofti, og því greiði þeir atkv. um afstöðuna til málsins eins og það liggur fyrir, hvort þeir vilji láta fólkið fá heimild til að ákveða með atkvgr., ekki aðeins, hvort setja skuli upp nýjar áfengisútsölur, heldur einnig, hvort þeim skuli haldið áfram, sem fyrir eru. Hafa borizt margar áskoranir víðsvegar að á landinu um það, að Alþingi samþ. frv. Hefir varla verið haldin svo samkoma bindindismanna að undanförnu, að hún hafi ekki sent slíka áskorun til Alþingis, og jafnvel sumar hreppsn. hafa sent Alþingi áskorun um að samþ. frv. Auk þess hafa um 22000 kjósendur af tiltölulega litlu svæði á landinu sent svipaða áskorun. Ég vænti þess því, að frv. verði samþ., út frá nauðsyn þess, að Alþingi geri ráðstafanir til að vernda þjóðina og sérstaklega æskulýð landsins frá þeim voða, sem því fylgir, að hann fari að gefa sig á vald þessarar eiturnautnar, sem leiðir til þess að eyðileggja allt líf og framtíð þeirra og annara, er þeir eiga að sjá fyrir, og gerir þá ófæra um að uppfylla skyldur sínar við þjóðfélagið, í stað þess að geta notið trausts borgaranna og staðið straum af framfæri skylduliðs síns, borið uppi byrðar þjóðfélagsins og fleytt því fram til þeirrar menningar, sem allir hljóta að óska til handa okkar kæru þjóð og, framtíð hennar hlýtur vitanlega að byggjast á.

*Einar Olgeirsson: Eins og sjá má á yfirlýsingu hv. allshn., byggir hún niðurstöðu sína algerlega á bréfi hæstv. félmrh. Það er eins og n. hafi ekki sjálf viljað taka ákveðna afstöðu í þessu máli. Það er tekið fram í nál., að þar sem efni frv. sé ýmist í ósamræmi við gildandi samninga eða brot á þeim, treysti n. sér ekki til að mæla með frv. Hér liggur því í rauninni fyrir til umr. bréf hæstv. félmrh., því að á því byggir n. sína till. Ef niðurstaða hæstv. ráðh., sem fram kemur í bréfi hans, reynist ekki rétt, ætti n. að vera reiðubúin að endurskoða sína afstöðu, þar sem hún er ekki byggð á öðru. Hér er því um það að ræða, hvort Spánarsamningarnir séu enn í gildi eða ekki. Það mál tel ég þó ekki þörf að ræða frekar; það hefir hv. þm. Borgf. gert, og ég er honum sammála um það efni. Það liggur heldur ekkert fyrir frá núv. stj. á Spáni, sem hreki þann skilning Hinsvegar vil ég athuga málið frá sjónarmiði þeirra manna, sem líta svo á að samningarnir séu enn í gildi. Í bréfi hæstv. félmrh. er tekið fram, að Ísland hafi orðið að skuldbinda sig til að undanþiggja frá aðflutningsbanni á áfengi innflutning á spönskum og portúgölskum vínum, til þess að ísl. saltfiskur nyti beztukjarameðferðar í þessum löndum. Og í niðurlagi bréfsins segir hann, að í frv. felist möguleikar til að koma í veg fyrir sölu og þá væntanlega einnig innflutning á Spánarvínum. Hér liggur því fyrir til athugunar sú spurning, hvort hægt sé að samþ. frv. án þess að það komi í bága við samningana, þótt þeir væru í gildi, sem ég tel, að ekki sé. Ef verzlunarskýrslur eru athugaðar, sést, að innflutningur frá Portúgal nam árið 1935 11 183 kr. - 1936 19 683 - - 1937 13 485 - en frá Spáni árið 1935 rúmlega 25 000 kr. - 1936 13 584 - - 1937 . . . 23 802 - Innflutningur frá þessum löndum hefir því numið nálægt 30–40 þús. kr. hvert af þessum árum. Þetta er allur sá innflutningur, sem komið gæti til mála, að stofnað yrði í hættu, ef frv. væri samþ. Ef það er vilji þingsins, sem hefir reynzt vera vilji þjóðarinnar, að koma á þessum héraðabönnum, þá hlýtur spurningin að standa þannig frá sjónarmiði þeirra, sem telja samningana enn í gildi, að flytja inn þessi vín, enda þótt þau yrðu aldrei seld. Í versta falli myndum við þá „spandera“ þessum 30–40 þús. kr. til þess að halda í þessa samninga, ef ríkisstj. telur það nauðsynlegt, og eyðileggja síðan vínin. Af því að ég vil ekki endurtaka hin ágætu rök hv. þm. Borgf. í þessu sambandi, læt ég mér nægja að benda á hina praktísku hlið þessara samninga, ef þeir væru enn í gildi, sem er í því fólgin, hvort ríkið vildi eyða 30–40 þús. kr. til að kaupa þessi vín og láta eyðileggja þau. Þannig horfir málið við, svo framarlega sem rök hv. allshn. í málinu eru aðalrökin. En engin önnur rök hafa verið færð hér fram. Ef þau rök standast ekki, sé ég aftur á móti ekki neitt því til fyrirstöðu, að menn samþ. frv. Hinsvegar vildi ég gjarnan láta það koma fram, að ef menn geta ekki samþ. frv., þá séu það önnur rök, sem til þess liggja, t. d. þau, að ríkinu sé þörf á þeim 2–3 millj. kr. á ári, sem áfengisverzlunin gefur í tekjur, og að þeir vilji af þeim ástæðum ekki stuðla að minnkun áfengisneyzlu í landinu með því að samþ. frv. Ef sú skoðun er ríkjandi, þá eru þetta skiljanleg rök frá hálfu þeirra manna, sem eru móti frv., og er rétt, að þau rök kæmu fram. En hugsanleg eru líka þau rök, að það sé vilji svo margra manna í landinu að neyta víns að rétt sé að leyfa þeim það án tillits til þeirra afleiðinga vínsins á menn, sem ekkert kunna með það að fara. Þau rök hafa ekki komið fram í þessu máli. Viðvíkjandi vilja ýmissa manna til þess að veita sér áfengi eru þetta rök, sem búa á bak við hjá þeim. Allshn. hefir skilað þannig þessum málum, að hún leggur fram rökst. dagskrá, sem byggist á upplýsingum utanríkismálarh., að hér sé um brot að ræða á gildandi samningum. Eins og hv. þm. Borgf. hefir réttilega komið með rök fyrir, virðast allir samningar á þessum sviðum fallnir úr gildi. Það má ef til vill með því að fallast á skoðun hv. félmrh. komast hjá því að verja þá staðreynd, að mikilli fjárupphæð er árlega varið til kaupa á þessum vínum. Ég álít fyllilega mögulegt að fella þessa rökst. dagskrá, svo framarlega sem það er vilji þingsins, og komi ekki í bága við gildandi samninga. Hinsvegar vil ég segja það í sambandi við þetta mál, að um ekkert mál, sem komið hefir fram í þinginu upp á síðkastið, hefir vilji kjósenda komið svo áþreifanlega í ljós. Það var aðeins safnað undirskriftum í stærri kaupstöðum, og frv. hafa greitt atkv. sitt 22 þús. kjósenda. Það er enginn efi á því, að meiri hluti kjósenda í landinu stendur á bak við þær óskir, sem bornar eru fram í frv. Það liggja heldur engin staðfest mótmæli á þeim möguleikum að verða við þessum óskum. Ég vil þess vegna eindregið lýsa því yfir, að ég mun standa á móti þessari rökst. dagskrá, og álít, að frv. eigi fram að ganga eins og það er.

*Félmrh. (Stefán Jóh. Stefánsson): Af því að í þessum umr. hefir verið vikið að bréfi utanríkismáladeildar um það, hvort frv. þetta bryti í bága við milliríkjasamninga, vil ég segja nokkur orð, einkum til þess að svara hv. þm. Borgf. Ég tek það fram, að málinu var beint til utanríkismáladeildar í því skyni að fá sem sannastar upplýsingar, án tillits til þess, hvernig litið væri á efni frv., hvort menn væru því hlynntir eða ekki. Bréf utanríkismáladeildar hefir því aðeins inni að halda upplýsingar um það, að hve miklu leyti frv. verður að teljast brjóta í bága við milliríkjasamninga. Þar er ekki um efni frv. að ræða, enda var ekki um það spurt af allshn. Nú minntist hv. þm. Borgf. á það og kannaðist við, að milliríkjasamningar hefðu verið gerðir 1933 af Íslands hálfu við Spán og Portúgal, og eru þeir birtir í Stjórnartíðindum l934. Þetta þekkir hv. þm. mjög vel og eins bréfaviðskipti, sem fram fóru milli umboðsmanns íslenzku stj. og Spánarstj., og hann hélt því ekki fram í ræðu sinni, að svo fremi að þessi samningur væri enn í gildi. þá brytu ákvæði frv. ekki í bága við hann. Ef samningurinn væri í gildi, þá væri hann því sammála utanríkismáladeild, en hinsvegar lét hann þá skoðun í ljós, að þessi samningur myndi vera fallinn úr gildi, ekki af því, að hann hefði verið felldur úr gildi á venjulegan hátt, heldur af utanaðkomandi ástæðum, heimspólitískum og fleirum. En um þetta að samningurinn sé ekki lengur í gildi vegna rásar viðburðanna, get ég ekki verið honum sammála. Þessir samningar hafa aldrei verið felldir úr gildi á þann hátt, sem venjuleg er með milliríkjasamninga, þannig að annar aðilinn eða báðir segi þeim upp eða þannig, að annar aðilinn rjúfi samningana og hinn telji sig þá ekki lengur bundinn af þeim. Þá er spurningin, hvort samningarnir séu fallnir úr gildi af því, að stjórnarbylting hefir orðið á Spáni. En það er ekki annað vitað en stj. á Spáni hafi gengið inn í alla milliríkjasamninga, sem áður höfðu verið gerðir og hún hefir viljað viðhalda. Til íslenzku stj. hefir ekkert borizt þaðan um það, að stj. á Spáni teldi sig lausa af samningunum, þó að stj.skipti hefðu orðið með þessum nokkuð óvænta hætti, enda þarf ekki af því að leiða, að milliríkjasamningar við Spán falli úr gildi. Það er líka vitað, að þau árin, sem liðin eru síðan samningarnir voru gerðir, hefir þeim verið framfylgt að nokkru leyti. Í skjóli þeirra hafa Íslendingar flutt saltfisk á spánskan markað, og síðast nú á þessu ári. Ég held því, að það sé misskilningur hjá hv. þm. Borgf., að rás viðburðanna og byltingarnar í heiminum hafi fellt samningana úr gildi. Þess vegna er það álit utanríkismáladeildar, að samningar Íslands annarsvegar og Spánar og Portúgals hinsvegar séu enn í fullu gildi. Um þetta var deildin spurð, og hún hefir látið í ljós það álit sitt, að viss ákvæði frv. brytu í bága við samningana. Það var skylda utanríkismáladeildar að gefa þinginu þær upplýsingar, er hún taldi réttar, og ég er sannfærður um, að þessar upplýsingar eru í raun og veru réttar.

*Pétur Ottesen: Ég skal verða við tilmælum hæstv. forseta og haga mér eftir því, hve naumur er tíminn. Það er ekki nema örlítið, sem ég þarf að svara hæstv. félmrh. Hann byrjaði ræðu sína á því, að eiginlega hafi ekki af hálfu ríkisstj. eða af hálfu hans og þeirra manna, sem störfuðu víð utanríkismálaráðuneytið, verið farið eftir öðru en gildandi samningum. Það mætti slá upp í Stjtíð. og sjá, að við Íslendingar værum bundnir við bókstafinn, en hinsvegar er ekki þar með sagt, að þessi bókstafur sé í gildi. Þannig skildist mér, að allshn. hefði líka litið á þetta mál. Hv. félmrh. sagði í lok ræðu sinnar, að þessir samningar væru enn í gildi, ef ég hefi tekið rétt eftir. Hann kom með rök fyrir því, að síðan núv. stjórn Spánar tók við völdum, hefðu kjör okkar hvað snertir fisksöluna verið alveg þau sömu og áður í því landi. Þetta er rétt hjá hæstv. ráðh., en með þessu vildi hann slá því föstu, að Spánarsamningurinn væri ennþá í gildi hvað Spán snerti. Nú ætla ég að benda hæstv. ráðh. á það, að þetta er engin sönnun þess, að svo sé. Það er heldur engin ástæða til þess, þó að Spánverjar vilji þröngva upp á okkur vínum sínum, að við förum að breyta löggjöf okkar eftir því. Með Spánarsamningnum höfum við engin aukin fríðindi fengið af þeirra hálfu, og þeir hafa frekar viljað þröngva upp á okkur ýmsum undanþágum. t. d. höfðum við við sömu tollakjör að búa eftir að samningurinn var staðfestur eins og áður. Það er ekki nema eðlilegt, að við afnemum síðustu leifar Spánarsamningsins, þar sem enginn grundvöllur undir honum er lengur til. Enda hefir ekkert komið fram af hálfu Spánar, sem sýni, að við séum bundnir við að kaupa þessi vín, eða að víð séum nokkru bættari, þó að Spánarsamningnum væri þröngvað upp á okkur. Ég skal ekki fara lengra út í þetta og óska eftir, að hæstv. forseti láti sem fyrst greiða atkv. um málið og ég skal ekki fara fram á að ræða meira um þetta frv., nema sérstakt tilefni komi til þess.

* Frsm. (Thor Thors): Ég skal aðeins vera stuttorður um þetta mál, þar sem það var upplýst í ræðu hæstv. félmrh. að mestu leyti. Hv. þm. Borgf. flutti þetta mál af miklu kappi, og kemur það engum á óvart, sem þekkja fylgi hans við mál þau, sem hann tekur að sér. Ég sé ekki, að hann hafi ástæðu til að kvarta neitt sérstaklega um meðferðina, sem þetta mál hefir fengið hjá allshn. Hv. þm. veit einnig, að við í allshn. sýndum honum bréfið frá utanríkismálan. áður en við komum með málið inn í d. Það er rétt hjá hv. þm. Borgf., að það eru önnur ákvæði í þessu frv. en þau, sem kæmu til með að brjóta í bága við milliríkjasamninga, en vitanlega eru þessi ákvæði ekki það þýðingarmikil, að ástæða sé til þess að setja sérstaka löggjöf um þau út af fyrir sig. Þeir, sem þekkja þennan þm., vita, að þarna fylgir hugur máli, og strax á næsta þingi, sem væntanlega kemur saman innan skamms, muni hann halda málinu áfram. Hv. flm. sagði, að grundvöllinn undir 2. gr. þessa frv. sé að finna í núgildandi áfengislögum, og þar er ekki heimilað að stofna nýjar áfengissölur nema með vilja kjósenda. Þetta er annað mál. Gamlar útsölur, sem nú starfa í kaupstöðum og ekki eru samningum bundnar, er ekki meiningin að leggja niður. En það er sjálfsagt að láta það vera á valdi kjósenda, sem við það eiga að búa, hvort þeir óska eftir nýjum vínsölum. Hv. þm. Borgf. taldi, að við afgreiðslu málsins þyrfti ekki að taka tillit til milliríkjasamninga, þar sem um þetta atriði væru nú engir slíkir samningar í gildi. En ég vil leyfa mér að endurtaka það, sem hæstv. félmrh. sagði, að samningurinn milli Íslands, Spánar og Portúgals sé enn í gildi, þar sem honum hefir ekki verið sagt upp. Þessi samningur hefir svo stórkostlega þýðingu fyrir okkar sjávarútveg, að það myndi blátt áfram lokast fyrir saltfiskssöluna til Spánar og Portúgals, ef hann félli úr gildi. Þetta mun hv. þm. Borgf. kunnugt, sem er nú fulltrúi í sjútvn. Allur þingheimur veit, hve mjög við eigum í vök að verjast í þessum efnum, vegna ágengni annara, einkum Norðmanna og Svía. Við höfum miklu verri aðstöðu til samkeppni heldur en þeir, af því að norska ríkisvaldið styrkir fiskútflytjendur með stórum fjárupphæðum, sem Íslendingar hafa ekki ráð á að veita til þeirra, sem sjó stunda. Um Portúgalsmarkaðinn er það að segja, að undanfarin ár hefir hann verið okkar bezti markaður, og við hefðum bókstaflega ekki komizt af án hans. Það er hinsvegar rétt, að Spánarmarkaðurinn hefir komið okkur að litlu liði á undanförnum árum, eftir að borgarastyrjöldin brauzt út. Við höfum þó alltaf getað haft þangað nokkra sölu og yfir sumarmánuðina tókst að selja þangað fisk fyrir miklu hærra verð en nokkurstaðar annarstaðar, eða 60 þús. pakka af saltfiski fyrir ca. ¼ millj. kr. Þetta eru peningar. sem sjávarútveginn munar um. Íslendingar gátu ekki byrjað að fullu aftur saltfiskssölu sína til Spánar fyrr en íslenzka stjórnin var búin að viðurkenna hina nýju stjórn Francos. Nú hefir það verið gert, og Spánarsamningurinn er í gildi ennþá, þar sem honum hefir ekki verið sagt upp af hálfu hinnar nýju stjórnar á Spáni. Það má segja, að þessar þjóðir muni lítið um það, þó að við kaupum hið suðræna vín af þeim. En það er ekki það, sem mest gildi hefir fyrir þær, að selja sem mest. Það er hreint og beint stefnumál þessara þjóða, að framleiðsluvörur þeirra eigi greiða leið til sölu. Það er þeirra áhugamál, að þessar stóru framleiðsluvörur þeirra fái með viðskiptunum notið hagkvæmra kjara og unnið álit viðskiptavinanna, líkt og við óskum eftir með sölu okkar á saltfiskinum. Milliríkjasamningar eru ekki fyrst og fremst til þess að koma viðskiptum á um vissar vörutegundir, heldur fremur til þess að tryggja það, að ekki sé girt fyrir viðskiptin, og til að sýna, að þjóðirnar séu samningshæfar. Ég veit, að hv. þm. gengur ekki annað en gott til með flutningi þessa máls. Ég er þess fullviss. að ef hann vill tryggja framgang frv., sé heppilegast fyrir hann að flytja fyrst þáltill. um það að skora á ríkisstj. að segja upp þessum samningi, sem hann virðist ekki telja þýðingarmikinn. Ætla ég þá, að frv. eigi greiða leið til framgangs. Ég vil ekki tefja umr. frekar, en geta þess, að allshn. byggir sína afstöðu á þeirri vitneskju, að frv. komi í bága við gildandi milliríkjasamninga. Þessa samninga telur n. mjög þýðingarmikla og nauðsynlega til þess, að einn aðalatvinnuvegur þjóðarinnar geti þrifizt.

*Félmrh. (Stefán Jóh. Stefánsson): Það kenndi nokkurs misskilnings í ræðu hv. þm. Borgf. Þegar ég talaði í þessu máli áðan, vildi ég aðeins benda á það, hvaða bókstafur væri nú gildandi um þetta. Í bréfi frá allshn. Nd. til utanríkismálan. var spurt um álit utanríkismáladeildarinnar um, hvort frv. þetta myndi koma í bága við gildandi milliríkjasamninga. Niðurstaðan varð sú, eins og sést á nál., að samningar milli Íslands annarsvegar og Spánar og Portúgals hinsvegar frá 1927 hefðu að vissu leyti verið endurnýjaðir með samkomulaginu 1934. Þetta atriði myndi því koma í bága við fyrirmæli frv., og eins og látið var í ljós af hv. þm. Snæf., er þetta skýrt fram tekið. Að öðru leyti þurfti ekki að svara ræðu hv. þm. Borgf., því hann kom ekki inn á þær röksemdir, sem ég hefi fært fyrir því, að samningurinn sé enn í gildi. Þessum samningi hefir ekki enn verið sagt upp og ekkert verið gert af hálfu samningsaðila, sem miði að því að losa um samninginn. Þetta er sú túlkun á málinu, sem mun vera alveg rétt. Ég bendi á það sem rök fyrir þessari hlið málsins, að síðast á þessu ári var flutt til Spánar mikið af fiski, fyrir alveg sömu tollakjör og samið var um 1923. Við njótum þar hinna beztu tollakjara, og til þess að verða þeirra aðnjótandi, erum við skuldbundnir til þess að verða við kröfu Spánverja um að kaupa eitthvað af vínframleiðslu þeirra. Ég tel svo, að ekki þurfi að orðlengja þetta frekar, en vil benda á það sem höfuðatriði gegn ákvæðum frv., að þau koma í bága við samninga, sem gilda í dag, og það orkar ekki tvímælis, að þessi ákvæði þurfa breytinga við.