Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar frv. þetta var til 1. umr. hér í hv. þd., fylgdi hæstv. menntmrh. því úr hlaði, og enn fremur fylgir frv. ýtarleg grg. ásamt ýmsum fskj. Frv. er samið af n., sem menntmrh. skipaði á miðju ári 1964 til þess m.a. að endurskoða lög um lánasjóð íslenzkra námsmanna frá 1961 og gera till. um samræmingu á gildandi úthlutunarreglum og endurskoða þær. Frv. er síðan lagt fram í þeirri mynd, sem n. gekk frá því, með einni breytingu þó, sem gerð er grein fyrir í aths. Ég skal ekki vera margorð um efni frv., en vil aðeins drepa á það, að það er í nokkrum veigamiklum atriðum frábrugðið núgildandi lögum frá 1961, og eru þau frávik einkum þessi: Það er í fyrsta lagi, að sú aðgreining, sem nú er viðhöfð milli annars vegar námsmanna erlendis og hins vegar stúdenta við háskólann hér, er niður felld í frv. Sú aðgreining hefur ekki verið virk að öðru leyti en því, að úthlutun námslána hefur verið í höndum tveggja aðila, menntamálaráð hefur annazt úthlutun til námsmanna erlendis og hins vegar stjórn lánadeildar stúdenta úthlutun til stúdenta hér við háskóla, og hafa þessir tveir úthlutunar aðilar hvor um sig sett sér úthlutunarreglur, sem sjóðsstjórnin hefur samkv. lögum engin bein áhrif á. Hlutverk sjóðsstjórnar í sambandi við úthlutun er samkv. núgildandi lögum í rauninni það eitt að skipta heildarfjárhæð hvers árs á milli hinna tveggja deilda, og er sú skipting raunar orðin óraunhæf, eins og gerð er grein fyrir í aths. við frv. Það hafa komið fram ýmsir annmarkar á þessu fyrirkomulagi, þessari aðgreiningu á milli námsmanna hér heima og erlendis, og fyrirkomulagið hefur beinlínis verið til þess fallið að ýta undir togstreitu milli þessara tveggja hópa, sem að sjálfsögðu verður að telja mjög óheppilegt. Með frv. er lagt til, að öll úthlutun lána og styrkja fari fram samkv. reglum, sem menntmrh. setur að fengnum till. sjóðsstjórnar. Þegar slíkar heildarúthlutunarreglur hafa verið settar, gefur auga leið, að það er eðlilegast að einn aðili annist úthlutunina, og yrði þá eflaust talið heppilegt, að það yrði sjóðsstjórnin, sem hefði hana með höndum. Í öðru lagi er þess að geta, sem kemur nú reyndar ekki beinlínis fram í frv., að það er gert ráð fyrir því, að stúdentar við Háskóla Íslands eigi kost á námslánum þegar á fyrsta námsári, en nú eiga þeir þess fyrst kost á síðari hluta annars námsárs. Kemur þetta fram í þeim till., sem frá greinir í grg. með frv. varðandi úthlutunarreglur, sem þar eru settar fram. Þá er í þriðja lagi lagt til, að upp verði teknir framhaldsstyrkir. N., sem undirbjó frv., bárust um þetta eindregin tilmæli frá Háskóla Íslands, og hefur verið á það bent, að kandídatar, sem lokið hafa háskólanámi, væru mjög illa settir hvað snertir möguleika til þess að fá styrki til framhaldsnáms. Þá er það lagt til, að almennir námsstyrkir verði notaðir til þess að vega upp á móti kostnaðarauka þeirra, sem þurfa að fara utan til náms. En undanfarið mun við úthlutun námsstyrkja hafa verið hafður sá háttur á, að styrkveitingar hafa verið í beinum tengslum við úthlutun lána, þannig að hluti af heildarveitingu til hvers einstaks námsmanns væri styrkur, þegar á námstímann líður, að ég ætla eftir vissum hlutföllum. Þá er lagt til, að heimilt verði að ákveða lán til einstakra námsmanna með hliðsjón af efnahag þeirra, en í núgildandi lögum er ekki gert ráð fyrir slíku mati. Þá er lagt til, að vextir af lánum verði 5% og afborganir hefjist fyrst að 5 árum liðnum frá námslokum. Samkv. núgildandi lögum frá 1961 eru vextirnir 31/2% og afborganir hefjast þrem árum eftir námslok. Einnig er í frv. gert ráð fyrir því, að lánin séu endurgreidd með jöfnum ársgreiðslum, annuitetsgreiðslum, á allt að 15 árum. Þá skal ég loks víkja að því, að í núgildandi lögum er kveðið svo á, að ríkissjóður leggi lánasjóðnum til árlegt framlag, eigi lægra en 4 millj. 650 þús. Þessi upphæð er löngu orðin gersamlega óraunhæf, enda lágmarksupphæð, miðuð við framlag ríkissjóðs í lánasjóðinn fyrsta árið, og eins og fram kemur í aths. um frv., hefur þessi upphæð farið síhækkandi með hverju ári síðan. Á s.l. ári var hún 10 millj. 140 þús., í fjárl. yfirstandandi árs 15 millj. 690 þús. Með frv. er ráð fyrir, því gert, að framlag ríkissjóðs verði ekki lögbundið, en í þessu sambandi er rétt að vekja athygli á því, að í 2. gr. er lagt til, að stefnt verði að því, að opinber aðstoð við námsmenn nægi þeim fyrir almennum námskostnaði, þegar eðlilegt tillit hafi verið tekið til aðstöðu þeirra til fjáröflunar. Það gefur auga leið, að eftir því sem lengra miðar í þessa átt, hlýtur framlag ríkissjóðs að þurfa að aukast umfram það, sem þegar er og verður við eðlilega fjölgun námsmanna. Þetta frv. tók nokkrum minni háttar breytingum í hv. Nd. Þar voru samþ. nokkrar brtt. frá menntmn. d., sem m.a. gengu sumar til móts við óskir stúdentaráðs Háskóla Íslands og Sambands ísl. námsmanna erlendis, en álitsgerðir þessara aðila eru birtar sem fskj. með nál. menntmn. Nd. Aðrar brtt. menntmn. voru ýmist leiðréttingar eða staðfesting á því, sem tíðkazt hefur. Ég sé ekki ástæðu til þess að víkja að einstökum gr. frv., en vil þó láta þess getið, að við athugun menntmn. þessarar hv. þd. á málinu bar nokkuð á góma 1. mgr. 9. gr. frv., sem er nýmæli og fjallar um kandídatastyrkina, þ.e.a.s. styrki til handa þeim, sem leggja stund á framhaldsnám að loknu háskólaprófi, sem sé lokapróf, er krefst að öðru jöfnu fjögurra ára náms hið skemmsta. Því var hreyft í n., að þetta fjögurra ára skilyrði kynni af einhverjum að vera túlkað á þann veg, að námsmaður yrði fortakslaust að hafa stundað námið í 4 ár til þess að koma til greina við kandídatsstyrkveitingu. N. taldi þó, að orðalag gr. þar sem segir orðrétt: „Lokapróf, er krefst að öðru jöfnu 4 ára náms hið skemmsta“, þetta orðalag útilokaði ekki þá kandídata, sem hafa afrekað það að ljúka prófi á skemmri tíma en 4 árum, en við töldum rétt, að þetta kæmi hér fram í framsögu. Nm. í menntmn. voru á einu máli um það, að frv. stefndi til bóta í lána- og styrkjamálum íslenzkra námsmanna, og eins og fram kemur í nál. á þskj. 322, leggur menntmn. til, að frv. verði samþ., en einstakir nm. áskilja sér rétt til að flytja brtt. við frv. og fylgja brtt:, sem fram kunna að koma, og er reyndar þegar komin fram brtt. frá einum nm. Hv. 4. landsk. þm. var fjarverandi, þegar málið var afgreitt í nefndinni.



Herra forseti. Frsm. menntmn. hefur þegar gert rækilega grein fyrir efni þessa frv., og skal ég ekki fara almennt út í það að rekja það. Ég lít þannig á, eins og nál. ber með sér, að þetta frv. sé í meginatriðum til verulegra bóta frá því, sem nú er, þó að ég telji hins vegar, að nokkuð skorti á, til þess að maður geti verið ánægður með frv. eins og það er. Og eru það þó einkum tvö atriði, sem ég tel að þurfi að vera á annan veg en frá er gengið í þessu frv. Hið fyrra atriði og það, sem skiptir að mínu viti mjög miklu máli, er það, að ákveðið verði, hversu langan tíma það skuli taka að ná því lofsverða takmarki, sem stefnt skal að samkv. ákvæðum 2. gr., en þar segir með leyfi hæstv. forseta: „Stefnt skal að því, að opinber aðstoð við námsmenn samkv. l. þessum nægi hverjum námsmanni til að standa straum af árlegum námskostnaði, þegar eðlilegt tillit hefur Verið tekið til aðstöðu hans til fjáröflunar.“ Þetta er vissulega eðlilegt takmark og lofsvert, að setja það í lög, en það er hætt við, að á því geti orðið nokkur bið, að þetta takmark náist, ef löggjafinn ákveður ekki einhver tímatakmörk, þannig að þetta náist í áföngum á fáeinum árum. Hitt atriðið, sem ég tel, að þyrfti að koma inn í þetta frv., er það, að þeir námsmenn, sem hafa fyrir fjölskyldu að sjá, það sé skýrt tekið fram í lögunum, að tillit skuli tekið til þeirra aðstöðu og þeirra sérstöku þarfa. Það er kunnugt, að þeim hefur á síðari árum farið mjög fjölgandi, námsmönnum til að mynda við háskólanám og tækninám, sem eru kvæntir og eiga orðið börn. Námsmenn eru orðnir allfullorðnir, þegar háskólanámi eða tækninámi lýkur, gjarnan komnir hátt á þrítugsaldur, og það er viðbúið, að það fari enn fjölgandi þeim, sem þá eru jafnvel fyrir nokkuð löngu orðnir heimilisfeður. Það eru þessi tvö atriði, sem námsmenn og talsmenn þeirra hafa lagt alveg sérstaka áherzlu á, að tekið verði tillit til í þessari nýju og að ýmsu leyti góðu löggjöf um námsstyrki og námslán. Því er ekki að leyna, að hér er um nokkurt fjármagn að ræða, sem til þess þarf að ná því takmarki, sem sett er þarna í 2. gr., en þó ekki svo mikið, að mönnum þurfi að blöskra það. Á fjárl. nú eru samtals ætlaðar til lána og styrkja íslenzkum námsmönnum heima og erlendis rúmar 19 millj. kr. Þar við bætist eigið fé lánasjóðs, þ.e.a.s. það fé, sem innheimtist af gömlum lánum á hverju ári. Það mun nú vera um 3 millj. á ári, en fer allmikið vaxandi með hverju ári og ætti einkum að gera það nú eftir 4–5 ár, þegar farið verður að borga af hinum nýrri og hærri lánum. Enn fremur hefur verið í lögum um þessi efni heimild fyrir stjórn lánasjóðs að taka að láni hjá lánastofnunum nokkra fjárupphæð nú árlega um takmarkað áraskeið, meðan lánasjóðurinn er að eflast, og þessi fjárupphæð mun að líkindum á þessu ári, lántaka lánasjóðs, nema 2–3 millj., þannig að heildarfjárveitingin til námsmanna, þ.e.a.s. ríkissjóðsframlagið, eigið fé lánasjóðs og heimiluð lántaka, mun nema um 25 millj. kr. Þar af fara, að ég hygg, á þessu ári um það bil 15 millj. til námsmanna erlendis og um það bil 10 millj. til stúdenta við Háskóla Íslands. Á síðustu tveimur árum, 1965–1966 fór fram mjög ýtarleg og umfangsmikil könnun á því, hversu mikil væri raunveruleg fjárþörf íslenzkra námsmanna, sem stunda nám erlendis. Það var athugað í fyrsta lagi, hver dvalar- og námskostnaður er raunverulega í hverju landi, og jafnframt var reynt að kanna eftir föngum, hver aðstaða námsmanna er til þess að afla sér einhverra tekna með námi. Það kom í ljós, eins og við var að búast, að þörf námsmanna fyrir stuðning í formi lána eða styrkja er mjög misjöfn. Kostnaður í hinum ýmsu löndum er misjafn, og aðstaða til tekjuöflunar er það einnig. Í stórum dráttum má segja, að í ljós hafi komið, að stuðningur hins opinbera, eins og hann mundi vera í ár, miðað við það fé, sem til ráðstöfunar er eða verður, um 25 millj., það láti nærri, að þessi stuðningur nægi til þess að standa undir allt frá 75% af hinni raunverulegu þörf námsmanna í einstökum tilfellum og allt niður í það að vera aðeins 30% af hinni raunverulegu þörf. Meðaltalið, hygg ég, að sé mjög nálægt 50%. í gegnum þetta lána- og styrkjakerfi fá námsmenn að meðaltali um það bil helming þess, sem á vantar, til þess að eigið aflafé nægi til að standa undir náms- og dvalarkostnaði. Þetta á við námsmennina erlendis, en mér er ekki um það kunnugt, að hliðstæð könnun hafi farið fram að því er snertir stúdenta við Háskóla Íslands. Nú liggur það ljóst fyrir, eins og ég áðan sagði, að árlegar tekjur lánasjóðs fara allmjög vaxandi á næstu árum. Lánasjóðurinn er nú þegar að verða allmyndarleg stofnun. Ég hygg, að nú eigi hann útistandandi í lánum eitthvað milli 30 og 40 millj. kr., og þetta fé vex ört með hverju ári. Og það, sem innheimtist, - innheimta hefur yfirleitt gengið mjög vel, - og það, sem innheimtist, kemur síðan til úthlutunar jafnóðum og inn kemur. Nú má að vísu fastlega gera ráð fyrir því, að námskostnaður fari smám saman vaxandi víðs vegar um lönd. Þróunin er sú, að maður tali nú ekki um kostnaðinn hér innanlands. En ég tel, að það ætti að mega vænta þess, að tekjur lánasjóðs gætu a.m.k. að því er varðar kostnaðinn erlendis, vaxandi tekjur lánasjóðsins af eigin fé gætu mætt þeirri dýrtíðaraukningu nokkuð eða kannske alveg þeirri dýrtíðaraukningu, sem má búast við að verði á næstu árum. Til þess að ná því marki, sem sett er í 2. gr. frv., sýnist mér, að það láti nærri, að það þurfi að tvöfalda tekjuöflunina til sjóðsins eða a.m.k. framlag hins opinbera, það megi gera ráð fyrir, að framlag ríkissjóðs þurfi að hækka úr 19 millj. kr. í 38 millj. Með brtt. þeirri, sem ég flyt við frv., er gert ráð fyrir, að því marki, sem um er rætt almennum orðum í 2. gr. frv., skuli náð á 4 árum með nokkuð jöfnu átaki. Þetta sýnist mér, að þýði þá um það bil 5 millj. kr. hækkun á hinu opinbera framlagi á ári. Þá miða ég að vísu ekki við þá væntanlegu fjölgun, sem vafalaust verður á námsmönnum, og nauðsynlegu fjölgun, heldur miða ég við þann fjölda, sem er nú í dag. Verði tekið tillit til fjölskyldumanna og þeim ætlaður nokkru meiri hlutur með hliðsjón af því, að þeir hafi fyrir fjölskyldu að sjá, yrði þetta að vísu nokkru meira, en þó hygg ég, að ég hafi sýnt fram á, að hér er ekki um neinar gífurlegar upphæðir að ræða. Á það vil ég leggja áherzlu, að margt mundi vinnast við það, að þessu ágæta takmarki, sem sett er í 2. gr., verði náð á sem allra skemmstum tíma. Í fyrsta lagi mundi það vinnast, að þá væri það ekki lengur efnahagur foreldra eða annarra vandamanna, sem réði því að einu eða neinu leyti, hvort menn geta stundað framhaldsnám eða ekki. Þá mundi það úr sögunni, að menn, sem eru af takmörkuðum efnum að brjótast í löngu og erfiðu framhaldsnámi, þyrftu að gera hlé á námi sínu til þess að vinna fyrir sér, en þess eru allmörg dæmi, að menn hafa tafizt og tefjast enn í dag frá námi af þessum sökum. Þá mundi það einnig úr sögunni, að menn kæmu heim að námi loknu með þunga bagga lausaskulda á bakinu. Þá mundi fyrst og fremst vera þar um að ræða samningsbundin lán með hagkvæmum vaxta- og greiðsluskilmálum. Þess eru dæmi, að námsmenn, sem hafa orðið að hleypa sér í stórskuldir fyrir utan þær skuldir, sem stafa af lánum úr lánasjóði, - lausaskuldir, sem gjarnan þurfa að greiðast á skömmum tíma og oft með háum vöxtum, þeir menn, sem hafa orðíð að sæta slíku, hafa, þegar þeir hafa lokið námi erlendis, tekið tilboðum um há laun í viðkomandi landi til þess að reyna að losa sig sem allra fyrst við lausaskuldirnar. Í sumum tilfellum veit ég, að þetta hefur orðið til þess, að menn, sem vissulega ætluðu sér að koma heim að loknu námi og hefðu gjarnan viljað gera það, þeir hafa tekið að sér betur launuð störf erlendis og jafnvel festst í þeim störfum, ef svo mætti segja, ytra og ekki komið heim fyrir bragðið. Ég skal svo ekki hafa fleiri orð um þetta mál. Ég vil aðeins endurtaka það, að frv. þetta í beild, að því er fyrirkomulag snertir og að því er snertir það stefnumið, sem um ræðir í 2. gr., þá er þetta frv. til mikilla bóta að mínum dómi frá því, sem verið hefur. En á það vil ég að lokum leggja áherzlu, að hér skortir aðeins nokkuð á, til þess að þetta frv. megi teljast gott og koma að því gagni, sem það þyrfti að gera, að trygging væri fyrir því, að takmarkið, sem 2. gr. setur réttilega, náist á sem skemmstum tíma. Ég er þess fullviss, að hv. alþm. gera sér þess ljósa grein, að á þessu sviði er ekki skynsamlegt að spara allt of mikið, því að það vitum við, að stuðningur við námsmenn, stuðningur við menn til þess að stunda háskóla- og tækninám, er einhver allra bezta og öruggasta fjárfesting, sem um er að ræða í nútíma þjóðfélagi.



Herra forseti. Hv. 5. þm. Reykn. hefur nú gert grein fyrir brtt., sem hann flytur á þskj. 307. Hann nefndi ýmsar tölur í því sambandi, hvað fjárveitingar þyrftu að hækka mikið í heild til námsmanna til þess að ná einmitt því marki, sem samkv. 2. gr. frv. er lagt til að stefnt verði að. Hann nefndi, ef ég tók rétt eftir, að á mundi skorta 35 millj. kr., til þess að mætt yrði umframfjárþörfinni, eins og hún er í dag, eða ég tók svo eftir. Þessi tala kemur einnig fram í álitsgerð Sambands íslenzkra stúdenta erlendis, sem prentuð er sem fylgiskjal með nál. menntmn. Nd. En þar er einnig vikið að því, hvað fjárveitingin þyrfti að fara hátt, ef taka ætti tillit til þess, að námsmaður hefur fjölskyldu á framfæri sínu, þegar reiknaður er út námskostnaður, og kemst stjórn Sambands íslenzkra stúdenta erlendis að þeirri niðurstöðu, að til þess þurfi hún að hækka upp í 80 millj. kr., og hefur þá verið tekið tillit bæði til útvíkkunar lánakerfisins, eins og frv. gerir ráð fyrir, og verðlagshækkana, en álitsgerðin er frá því í janúar nú á þessu ári. Ég vildi aðeins vekja athygli á þessari tölu, sem þarna er sett fram, einmitt vegna þess, að brtt. hv. þm. felur það í sér, að tekið sé tillit til þess, ef námsmaður hefur fjölskyldu á framfæri. Alveg samhljóða brtt. þessari var flutt í hv. Nd. Alþingis, en náði þar ekki samþykki. Hún var flutt þar af einstökum þm., nefndin í heild treysti sér ekki til þess að standa að slíkri brtt., og þessari brtt. var einnig hreyft í menntmn. þessarar hv. þd. við umr. þar um málið, en hér var niðurstaðan sú sama og í Nd., að nefndin treysti sér ekki til að standa að brtt. og það því síður, eðlilega, þegar búið var að fella slíka brtt. í hinni þd. Hitt er annað mál, að það er mjög æskilegt, að hægt yrði að ná þessum áfanga á fjórum árum, og ég mundi álíta, að það væri ekkert ósennilegt, að það gæti tekizt. En eins og nú standa sakir, er verið með þessu frv. að ná mjög góðum áfanga í þessum málefnum námsmanna, bæði með mikilli útvíkkun á kerfinu sjálfu og endurbótum á skipulagi öllu, sem horfa mjög í rétta átt, og þeirri hækkun á framlögum, sem þegar þarf að koma vegna frv., og þá held ég, að við verðum nú að svo stöddu að staldra við. Hin mikilvæga stefnuyfirlýsing í 2. gr. frv. hlýtur hins vegar að vera á hverju þingi hv. þm. hvatning að ná markinu sem fyrst, og tel ég, að það sé hægt við það að una. Hitt er ofureðlilegt, að samtök námsmanna beri fram óskir um, að því verði slegið föstu, á hve löngum tíma þessu marki skuli né, og að sjálfsögðu mundu þeir kjósa helzt, að það yrði gert nú þegar, og láir sjálfsagt enginn samtökum námsmanna, þó að þau setji fram ýtrustu kröfur, ella mundu fyrirsvarsmenn þeirra sjálfsagt vera taldir standa sig illa fyrir sína hagsmunahópa. Ég vil sem sé endurtaka það, að þótt æskilegt væri að stefna að markinu strax og lögbinda það, á hvað löngum tíma það skuli vera gert, þá mun ég, eins og háttar, ekki geta stutt brtt. hv. þm. og ætla, að ég mæli þar fyrir munn a, m. k. sumra af meðnefndarmönnum mínum í menntmn.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, fjallar um Landhelgisgæzlu Íslands, eins og titill þess gefur til kynna, um verksvið landhelgisgæzlunnar, starfsmenn hennar, réttindi þeirra og skyldur, um varðskipin og gæzluflugvélar, búnað þeirra og Landhelgissjóð Íslands. Ákvæðum um þessi efni hefur þannig verið safnað saman í einn stað, en þau eru nú í ýmsum eldri lögum, sem numin verða úr gildi, ef frv. verður að lögum. Auk þess eru ýmis nýmæli í frv., sem rétt hefur þótt, að heima ættu í heildarlöggjöf um þessi efni. Frv. er stjfrv., komið frá Nd. Þar var nokkrum atriðum þess breytt, og er það nú á þskj. 259, eins og það var samþykkt í Nd. 1. gr. frv. fjallar um hlutverk landhelgisgæzlunnar í átta stafliðum, og er þar fyrst talið verkefni hennar löggæzla á hafinu umhverfis Ísland, jafnt innan sem utan landhelgi. Í þessu felst það að sjálfsögðu, enda þótt það sé ekki nánar skilgreint í frv., að landhelgisgæzlan á að annast löggæzlu innan landhelginnar fyrst og fremst og utan hennar, að því leyti sem samræmanlegt er alþjóðalögum og alþjóðasamningum eða milliríkjasamningum, og tekur vitanlega til íslenzkra skipa utan landhelginnar. M.a. má benda á milliríkjasamninga um möskvastærð og aðra hugsanlega samninga fiskveíðiþjóða, sem Ísland er aðili að og landhelgisgæzlan mundi hafa eftirlit með að haldnir væru. Hugsanlegt er líka, að landhelgisgæzlan gæti samkv. samningum fiskveiðiþjóða í Norður-Atlantshafi tekið að sér og hafa með höndum almenna löggæzlu eða takmarkaða löggæzlu á vissum hafsvæðum utan landhelginnar, t.d. friðun svæða í hafinu utan landhelginnar, ef samningar um slík friðuð svæði kæmust á. Síðan eru talin upp í 1. gr. önnur hlutverk landhelgisgæzlunnar, svo sem björgunarstarfsemi, aðstoð við báta og skip, samgönguaðstoð við afskekkta staði, þegar sérstaklega stendur á, sjómælingar, hafrannsóknir og aðrar rannsóknir, að fjarlægja hættuleg reköld, tundurdufl og aðra hættulega hluti, að aðstoða við almannavarnir, almenna löggæzlu og læknaþjónustu, og tollþjónustu. Að lokum er ákvæði í h-lið 1. gr. um, að landhelgisgæzlan eigi að fylgjast með öryggis- og björgunarbúnaði skipa, ef ástæða þykir til. Þessu síðastgreinda ákvæði var bætt inn í frv. í Nd., og var það gert án samráðs við skipaskoðunarstjóra. Hins vegar kom í ljós, að skipaskoðunarstjóri hafði sitthvað við ákvæði þetta að athuga. Hann bendir á, að eins og ákvæðið er orðað, sé verið að fela landhelgisgæzlunni eftirlit með öryggis- og björgunarbúnaði skipa sem sjálfstætt verkefni án samráðs við þá stofnun, sem hefur þetta verkefni með höndum samkv. lögum, þ.e. Skipaeftirlit ríkisins, sem skipaskoðunarstjóri veitir forstöðu. Hann hefur ritað allshn. bréf um þetta efni, sem hún hefur fjallað um við meðferð málsins. Hann hefur bent á, að betur færi á að orða þennan staflið á annan veg og í samræmi við lög um eftirlit með skipum, þannig að orðalag um skyldu landhelgisgæzlunnar í þessum efnum hljóði á þessa leið: „h) Að tilkynna tafarlaust Skipaskoðun ríkisins, ef vart verður við, að brotin eru lög um eftirlit með skipum eða brotnar reglugerðir, sem settar eru samkv. þeim, eða telji hún ástæðu til að ætla, að skip sé ekki haffært.“ Allshn. þessarar hv. d. hefur kynnt sér þetta efni eftir föngum og hefur fallizt á skoðun skipaskoðunarstjóra. Hún leggur því til, að staflið h í 1. gr. frv. verði breytt í það horf, sem skipaskoðunarstjóri leggur til, eins og fram kemur í nál. allshn. á þskj. 328. Um aðrar gr. frv. sé ég ekki ástæðu til þess að fjölyrða, en þær fjalla, eins og ég sagði áðan, um stjórn stofnunarinnar og starfsmenn hennar, réttindi þeirra og skyldur, launakjör, þ. á m. ákvæði um björgunarlaun, sem eru lítils háttar breytt frá því, sem nú er í gildi, á þann veg, að yfirstjórn landhelgisgæzlunnar skuli heimilt að greiða af hluta landhelgissjóðs ákveðna fjárhæð til þeirra, sem mest hafa lagt sig fram við björgun, þ.e.a.s. hluta landhelgissjóðs af björgunarlaunum. Að lokum eru ákvæði um varðskipin sjálf, gæzluflugvélar landhelgisgæzlunnar og búnað þessara farartækja og um Landhelgissjóð Íslands, en gildandi lagaákvæðum um þennan sjóð er í engu breytt með þessu nýja frv. Um öll þessi atriði fjallaði hæstv. dómsmrh. í framsöguræðu við 1. umr. málsins, og hef ég engu við það að bæta, nema tilefni gefist til. Allshn. þessarar hv. deildar hefur fjallað um frv. á fundum sínum og leggur til að það verði samþykkt með þeirri einu breytingu, sem ég hef áður greint frá og prentuð er í nál. á þskj. 328. Einn nm., hv. 1. þm. Vestf., var ekki viðstaddur lokaafgreiðslu málsins á fundi allshn.