Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Menntmn. hefur haft til meðferðar frv. til l. um Íþróttakennaraskóla Íslands. Í meðferð hv. Nd. urðu töluverðar breytingar á þessu frv., æðimargar umsagnir bárust, og um það hafa orðið töluverð blaðaskrif, eins og hv. þm. hafa eflaust fylgzt með. Engu að síður sér hv. menntmn. þessarar d. sér ekki annað fært en að gera að till. sinni eina breytingu enn á frv., eins og fram kemur á þskj. 767. Breytingin er í því fólgin, að inn í 2. gr. á eftir orðunum „með íþróttakennslu að sérgrein“ komi: „enda fullnægi þeir inntökuskilyrðum Kennaraháskólans að öðru leyti.“ Vegna þess, hve málið hefur verið mikið rætt í dagblöðum og á opinberum vettvangi, vil ég leyfa mér að fara um það fáeinum orðum. Eins og ég sagði, bárust allmargar umsagnir um þetta frv. og sumar mjög ítarlegar. Einkum voru ítarlegar umsagnir frá Íþróttakennarafélagi Íslands og Kennaraháskóla Íslands. Í þessum umsögnum var frv. fundið mjög margt til foráttu, en hv. menntmn. Nd. og hv. Nd. tók ýmislegt þar til greina og gerði á frv. margvíslegar breytingar. M. a. kom fram sú aths., að rétt væri að tengja Íþróttakennaraskólann Kennaraháskóla Íslands á einhvern máta, en það var ekki í upphaflegu frv. Þetta gerði hv. Nd„ en í ljós kemur, að nokkuð vafasamt er, á hvern máta þetta er gert. Augljóst er, að nemendur eiga ekki að eiga þess kost að fara um eins konar bakdyr úr Íþróttakennaraskóla Íslands inn í Kennaraháskólann eins og rektor Kennaraháskólans hefur bent á í umsögn, sem barst, eftir að frv. hafði verið breytt á þennan hátt. Sú breyting, sem hv. menntmn. gerir að till. sinni, er til þess að koma í veg fyrir slíkt og er samkvæmt till. rektors Kennaraháskóla Íslands. Eins og ég hef sagt, komu fram margar aths. Langsamlega mest hafa verið ræddar tvær aths. og mikið um þær ritað og deilt í blöðum. Annars vegar er það sú aths., að nemendur Íþróttakennaraskóla Íslands séu settir skör lægra en aðrir kennaranemendur, og er þar vísað til þess, að Kennaraskóli Íslands var gerður að Kennaraháskóla á s. l. ári. Ég fyrir mitt leyti hef nokkra meðaumkun með þessu sjónarmiði. Ég er sannfærður um, að það ber að auka kröfur til nemenda við íþróttakennslu, og get í því sambandi vísað til grg. með frv. til l. um Íþróttakennaraskóla Íslands, en þar kemur fram athyglisverður samanburður á inntökuskilyrðum og námstíma íþróttakennara í nokkrum löndum. M. a. kemur þar í ljós, að á Norðurlöndunum, þ. e. í Danmörku, Noregi og Svíþjóð, er krafizt stúdentsprófs eða almenns kennaraprófs. Í því frv., sem hér liggur fyrir, hefur þetta verið sett nokkru neðar og framhaldsdeild gagnfræðaskóla talin geta fullnægt inntökuskilyrðum í skólann. Hins er þó að gæta, að þessi skóli er verulega aukinn frá því, sem verið hefur. Hann er gerður að tveggja ára skóla, og er það nálægt því tvöföldun á því, sem áður var, og nokkuð meiri skólaganga en t. d. í Danmörku og víðar við íþróttakennaranám. Mér sýnist ljóst, að samræma þarf betur en nú er menntun að stúdentsprófi, menntun í framhaldsskólum, gagnfræðaskóla o. fl., með tilliti til inngöngu í æðri skóla, m. a. í Íþróttakennaraskóla Íslands. Því tel ég fyrir mitt leyti réttlætanlegt, að þessi krafa um inntökuskilyrði sé nokkru neðar sett en annars staðar á Norðurlöndum, á meðan þessi almenna samræming á námi hefur ekki farið fram. Ég fyrir mitt leyti fellst því á inntökuskilyrðin á þeirri forsendu, að námið er verulega aukið og eflt, og sömuleiðis í þeirri von, að fljótlega fari fram nauðsynleg endurskoðun á námsbrautum öllum. Annað atriði, sem hefur vakið miklar deilur og mikið verið um rætt, er staðsetning skólans að Laugarvatni. Ég vil taka það fram í upphafi, að fjölmargar umsagnir hafa borizt, einkum eftir að staðsetningin hafði verið í hámælum höfð í dagblöðum, og eru þær allar, ef ég man rétt, aðrar en þær, sem ég gat um áðan, mjög hlynntar því, að Íþróttakennaraskólinn verði staðsettur að Laugarvatni. Ég vil fyrir mitt leyti leggja mikla áherzlu á þá skoðun mína, að ég tel, að starfsemi skólans þar sé vel valinn staður og það hljóti að verða skólanum, ef rétt er að honum búið, til framdráttar. Ég vil taka undir fáein atriði, sem fram hafa komið í umr. Fyrst og fremst vil ég leggja áherzlu á, að hið opinbera verður að gera sér grein fyrir því, að þegar stofnun eins og skóli er staðsett fjarri höfuðborgarsvæðinu, fylgir því nálægt því alltaf töluvert meiri kostnaður vegna mannvirkja en verða þarf á Reykjavíkursvæðinu sjálfu. Það er rétt, að á Reykjavíkursvæðinu er líklegt, að íþróttakennaranemar gætu fengið aðgang að íþróttamannvirkjum. sem hér eru að sjálfsögðu fleiri en t. d. á Laugarvatni og annars staðar á landinu, aðgang að sundlaugum, íþróttasölum, knattspyrnuvöllum o. s. frv. Einnig er það staðreynd, að á Laugarvatni eru þessi mannvirki orðin æðigömul, t. d. er íþróttahús síðan 1946 og aðeins 12x24 m að flatarmáli. Má ljóst vera, að það fullnægir hvergi nærri nútímakröfum til fjölmargra hópíþrótta, og er það vissulega illt, þegar um íþróttakennaraskóla og íþróttamiðstöð eins og á Laugarvatni er að ræða. Sundlaugin er aðeins 12½ m á lengd, og mun líklega óvíða þekkjast á stærri stöðum svo lítil sundlaug. Fleira þarf að gera. Það þarf að koma upp kennslustofum, íbúðarhúsnæði o. fl., sem ég ætla ekki að rekja hér, en verður að koma upp að Laugarvatni, ef Íþróttakennaraskólinn verður staðsettur þar. Á Laugarvatni hefur þegar myndast og er að eflast myndarlegt menntahverfi, menntamiðstöð, og sýnist mér, að íþróttakennarar geti hlotið þar hina ágætustu þjálfun í íþróttakennslu á öllum stigum menntunar unglinga og barna, ef rétt og vel er að þeim búið. Um staðsetninguna sjálfa á Laugarvatni vil ég leyfa mér, með leyfi hæstv. forseta, að vísa í það, sem fram hefur komið hjá skólastjóra Íþróttakennaraskólans. Hann lýsir þeirri skoðun sinni, að nauðsynlegt sé fyrir Íslendinga að eiga íþróttamiðstöð, og segir, „stað eins og Laugarvatn, sem íslenzka ríkið leggur metnað sinn í að byggja upp og búa þeim húsakynnum og öðrum íþróttamannvirkjum, sem sómi er að. Laugarvatn er kjörinn staður fyrir slíkt, veðursæld mikil, gróður og iðandi líf. Vatnið gefur möguleika til baða, róðrar og siglinga auk skautaferða yfir vetrarmánuðina. Fjallið með skógarkjarr í hlíðum er kjörið til gönguferða.“ Undir þessi orð skólastjórans tek ég af heilum hug og legg áherzlu á þá skoðun mína, að það sé ekki síður mikilvægt fyrir íþróttakennaraefni að hljóta sína menntun í slíku umhverfi. Ég er sannfærður um það, að þeirra verkefni verður með tíð og tíma í vaxandi mæli að leiðbeina ungmennum í gönguferðum og hvers konar heilbrigðum afnotum af okkar ágæta landi. Ég ætla ekki að hafa um þetta fleiri orð, en vil segja það að lokum, um leið og ég mæli með samþykkt þessa frv. með þeirri breytingu, sem hv. menntmn. hefur sett fram, að það er von mín, að hið opinbera taki myndarlega til höndum og komi upp á Laugarvatni nauðsynlegum mannvirkjum fyrir þennan skóla sem og fyrir aðra skóla, enda er það sannfæring mín, að sú var hugsun þeirra sem af stórhug afhentu hinu opinbera þennan myndarlega stað til afnota í menntaskyni.



Herra forseti. Frv., sem hér er lagt fyrir og komið er frá Nd., þskj. 505, á sér langan aðdraganda. Langt er síðan, að samþ. var 1959 í Nd. rökst. dagskrá, þar sem látin var í ljós sú von, að ríkisstj. léti fara fram endurskoðun á löggjöf um höfundarétt. Þá þegar var dr. Þórði Eyjólfssyni, þáv. hæstaréttardómara, falið að annast endurskoðun gildandi laga og undirbúa nýtt frv. til höfundalaga. Það frv. var lagt fyrir Alþ. árið 1962, en hlaut ekki afgreiðslu. Eftir 1962 urðu ýmsar breytingar á alþjóðlegum höfundarétti með breytingum á hinum alþjóðlega sáttmála, sem um hann gildir, Bernarsáttmálanum svonefnda. Honum var breytt í Stokkhólmi 1967 og síðar í París sumarið 1971. Á árinu 1970 fól þáv. menntmrh. Knúti Hallssyni deildarstjóra, Sigurði Reyni Péturssyni hæstaréttarlögmanni og dr. Þórði Eyjólfssyni að taka frv. frá 1962 til endurskoðunar og breyta því, eins og hæfa þætti, m. a. til samræmis við breytingarnar á Bernarsáttmálanum. Þeir gerðu allvíðtækar breytingar á frv. frá 1962. Var það lagt fyrir Alþ. 1970, en hlaut ekki afgreiðslu. Nú hafa sömu menn enn á ný athugað frv. og breytt því nokkuð, og er það flutt, eins og þeir gengu frá því. Eins og menn sjá, er þetta mikill lagabálkur og margbrotinn, og sé ég ekki ástæðu til að rekja einstök atriði, sem þar er um fjallað. Málið er komið hingað frá Nd., og vil ég leyfa mér að láta í ljós eindregna ósk um, að hv. d. sjái sér fært að afgreiða það sem lög á þessu þingi. Ég vil að svo mæltu leggja til, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Eins og ég boðaði við 2. umr. þessa máls, þá hef ég nú það erindi í ræðustól að kynna brtt. við frv. til l. um lögreglumenn á þá lund, að 2. mgr. 14. gr. laganna hljóði svo: „Ríkið tekur við húsnæði, sem ríki og sveitarfélög hafa stofnað til sameiginlega til afnota í þágu lögreglunnar, og skal þá sérstaklega samið um greiðslu á eignarhluta sveitar- eða sýslufélaga.“ Ég sé ekki ástæðu til þess að skýra þessa brtt. umfram það, sem ég gerði við 2. umr. þessa máls, en efni hennar er í samræmi við ábendingar frá stjórn Sambands ísl. sveitarfélaga. Hér er um það að ræða, að sveitarfélögin séu jafnrétthá gagnvart ríkisvaldinu að þessu leyti. Það er mjög mismunandi, hvort um það er að ræða, að sveitarfélög hafi lagt fjármagn til slíks húsnæðis og í þeim tilvikum, sem það hefur verið, þá tel ég ekki rétt, að þau sveitarfélög standi höllum fæti og á þau séu lagðar skyldur umfram önnur. Að öðru leyti tel ég hér líka vera um sanngirnismál að ræða. Ég vonast til þess, að till. verði tekin til greina, þótt flutt sé skriflega.



Herra forseti. Þegar ég hafði í gær framsögu um þetta mál fyrir hönd allshn., vék ég nokkrum orðum að 2. málsgr. 14. gr. í þessu frv., sem fjallar um lögreglumenn. Ég tel, að hin framkomna brtt. frá hv. 2. þm. Reykv. sé þess eðlis, að það sé erfitt - og tala ég þá ekki fyrir hönd n. - erfitt að samþykkja hana, en treysta verður hins vegar því, að ef einhver fjárhagslega vanmegnug sveitarfélög hafa lagt í mikinn kostnað við byggingar á lögreglustöðvum, þá hljóti ríkisstjórnin að líta til slíks. En eftir því sem ég hef hlerað, þá munu þau ekki vera svo mörg, mega vera tvö eða þrjú, að ekki ætti að vera hægt að koma þeim málum fyrir með samkomulagi milli ríkisstj. og þeirra sveitarfélaga. Þetta frv., sem hér um ræðir, er þess eðlis, að það er að minni hyggju nauðsynlegt, að það nái fram að ganga, en brtt., bæði þessi og kannske aðrar, ef þær eru fram settar og samþykktar, stefna málinu í heild í nokkra óvissu og e. t. v. með þeim hætti, að löggjöf um lögreglumenn, sem er í samræmi við fyrri ákvarðanir um þá tilfærslu, sem ætlazt er til að fari fram á lögreglumönnum úr þjónustu sveitarfélaga til ríkis, er stefnt alveg í óvissu, og ég tel þá miður farið. Þess vegna vildi ég mælast til þess, að þessi till. fengi ekki framgang á þessu þingi, en hins vegar mundu þm. treysta því, að ríkisstj. tæki nokkurt tillit til sveitarfélaga, sem lagt hafa í þungan kostnað í sambandi við þetta húsnæði lögreglumanna úti um land, tekið yrði nokkurt tillit til þeirra, þegar að því kæmi að koma þessum málum í það horf, sem er ætlunin.



Herra forseti. Þegar mál þetta var til athugunar í allshn. hv. d., lá ekki fyrir umsögn Sambands ísl. sveitarfélaga og það var ekki fyrr en á allra síðustu stundu, og raunar eftir nokkra eftirgangsmuni, að sú umsögn barst. Okkur þótti, ýmsum nm., sjálfsagt að fá viðhorf samtakanna, sem eru gagnaðilar þessa máls, um ýmis atriði í sambandi við frv. Það var auðvitað gefið mál og þurfti ekki að spyrja þess, að sveitarfélögin mundu verða sammála um, að ríkið tæki að sér löggæzlukostnaðinn, en það var einmitt ekki hvað sízt 14. gr. frv., sem olli því, að í umr. í n. var látin í ljós nokkur undrun yfir því, að ekki hafði heyrzt frá Sambandi ísl. sveitarfélaga. Nú munu þetta hafa verið einhver mistök, að þessi umsögn barst ekki fyrr, og hún var til meðferðar hjá okkur áður en málið var endanlega afgreitt, en það er rétt, sem hv. form. n. sagði og frsm., að við töldum æskilegt, að það væri ekki hreyft miklu í frv., af því að það var orðið síðbúið og nauðsynlegt að afgreiða það áður en þingi lyki. Hins vegar held ég, að það hafi komið fram hjá öllum nm., að í rauninni væru þeir nokkuð efins um það, hvort hægt væri að fara þá leið, sem gert er ráð fyrir í frv., að taka eignir sveitarfélaganna, og það var nú sérstaklega í sambandi við 1. málsgr., sem við höfðum búizt við, að sveitarfélögin mundu hafa uppi nokkur mótmæli. Nú kemur hins vegar í ljós í ummælum Sambands ísl. sveitarfélaga, að þau láta eftir atvikum við svo búið standa varðandi 1. málsgr. 14. gr., en hafa hins vegar uppi þær óskir, að ríkið yfirtaki og kaupi eignarhluta þeirra í fasteignum, sem notaðar eru í sambandi við löggæzlu. Ég minnist þess, að í n. komu upp raddir um það, hvort ekki væri a. m. k. eðlilegt, að sveitarfélögin fengju húsaleigu fyrir þessar eignir sínar. Nú er ekki þarna gert ráð fyrir að taka af sveitarfélögunum eignirnar, heldur að þau haldi áfram að forminu til sínum eignarhluta, en út af fyrir sig má segja, að það sé eðlilegast, að þetta sé í eigu ríkisins. Það er nokkuð til í því, sem hv. 2. þm. Reykv. sagði hér áðan, að hér verður um allverulega mismunun að ræða að því leyti, að ýmis sveitarfélög hafa lagt í mikinn kostnað, en t. d. Reykjavíkurborg hefur ekki neinn kostnað af sinni lögreglustöð, ríkið hefur borgað hana að fullu, þannig að það eru fyrst og fremst sveitarfélög ýmis úti um land, sem hér yrðu þá að sitja uppi með það að eiga að forminu til eign, sem er þá orðin lítils virði, þar sem hún er varanlega afhent ríkinu til afnota leigugjaldslaust, en aðrir aðilar, eins og hv. þm. gat um. mundu hér ekki verða fyrir neinum slíkum búsifjum, þar sem þeir hafa ekkert lagt til lögreglunnar með þessum hætti. Af því að nál. var afgr. frá n. með því fororði, að einstakir nm. áskildu sér rétt til að flytja eða fylgja brtt., þá tel ég ekki, að það brjóti í bága við hið sameiginlega nál. okkar, þó að ég lýsi yfir þeirri skoðun minni, að með hliðsjón af því, að um þetta er komin fram formleg till., tel ég mér ekki fært að greiða atkv. gegn þessu. Efnislega eru vissulega til rök fyrir því að gera þetta, og mér skilst, að umsögn Sambands ísl. sveitarfélaga eða sú ákvörðun þeirra, að gera ekki kröfu til neinna bóta fyrir tækjakostinn, sem er verulegt fjármagn fyrir ýmis sveitarfélög og þá ekki hvað sízt fyrir Reykjavíkurborg, sé tekin með hliðsjón af þeirri till., sem sambandið gerir, að ríkið yfirtaki fasteignirnar eða greiði fyrir þær með einhverjum hætti. Ég er alveg sammála hv. frsm. n. og formanni, að það sé alveg nauðsynlegt að koma þessu máli í gegnum þingið, en sé ekki út af fyrir sig, að það hafi nein áhrif, þó að þessi till. verði samþ., vegna þess að við erum þegar búnir að samþykkja hér brtt., þó að þær kunni kannske að vera veigalitlar, og ég hef jafnvel nokkra hugmynd um það, að einhverjir aðilar í hv. Nd. muni ekki sætta sig alls kostar við þær brtt., sem við höfum hér gert, þannig að þó að ein brtt. til viðbótar væri hér gerð við frv. á þessu stigi, mundi það auðvitað ekki þurfa að seinka neitt meðferð málsins. Ég lýsi því stuðningi mínum við þessa brtt. hv. 2. þm. Reykv. og að sjálfsögðu einnig stuðningi við þær till., sem n. flytur sameiginlega.



Herra forseti. Aðeins örstutta aths. Ég vil taka undir með hv. 2. þm. Norðurl. e., að þessi brtt. mín stefnir ekki málinu í hættu eða ætti ekki að gera það, eins og hv. 4. þm. Sunnl. vildi álíta. Hann nefndi enn fremur til rökstuðnings því, að ekki væri þörf á að samþykkja þessa brtt., að hér væri um tiltölulega fá sveitarfélög að ræða, sem hefðu byggt húsnæði eða ættu húsnæði ásamt ríkinu, sem notað væri fyrir lögregluna. Ég tel einmitt, að þetta séu rök fyrir samþykkt till, fyrst og fremst að því leyti til að það er verið að gera þessum tiltölulega fáu sveitarfélögum rangt til með því að láta þau leggja þetta til þessara afnota, sem önnur sveitarfélög almennt ekki gera, og það eru enn fremur rök fyrir samþykkt till. að því leyti til, að þá er upplýst, að baggi sá, sem ríkissjóði mundi verða bundinn með samþykkt till., yrði tiltölulega léttbær. Í umsögn stjórnar Sambands ísl. sveitarfélaga kemur fram sérstaklega, að Húsavík og Hornafjörður eða sveitarfélögin þar hafi átt þátt í að koma húsnæðismálum lögreglunnar sæmilega fyrir og lagt nokkurt fé af mörkum. Ég hygg, að þarna megi bæta við Akureyri og e. t. v. örfáum öðrum stöðum, sem ég skal ekkert um segja, en af þessu held ég þó, að sé alveg ljóst, að hér sé ekki verið að binda ríkissjóði neinar þær fjárhagsskuldbindingar, sem hann getur ekki mjög auðveldlega undir risið. Og ég held, að það sé misskilningur hjá hv. 4. þm. Sunnl., að unnt sé að leysa þetta með samningum af hálfu ríkisstj., ef lagaheimild er ekki til staðar, því að í óbreyttum lögum er ríkisstj. blátt áfram bannað að semja við þessi sveitarfélög og bæta þannig aðstöðu þeirra gagnvart sveitarfélögum almennt í landinu. Ég vil því enn á ný árétta nauðsyn á samþykkt brtt.



Herra forseti. Mál það, sem hér er til umr., fjallar um staðarmörk sveitarfélaga, þannig að með þau afréttarsvæði, sem þegar eru ekki talin heyra undir staðarmörk sveitarfélags, verði þannig farið, að þau gangi til þess sveitarfélags eða undir stjórn þess sveitarfélags, sem þar á eða hefur átt eignar- og afnotarétt. Eins og getið var um, þegar þetta mál var flutt hér á dögunum, eru ákvæði í lögum um það, að ríkið allt skuli skiptast í sveitarfélög, en af einhverjum ástæðum hefur það dregizt nokkuð að skipa ýmsum afréttarsvæðum undir sveitarfélög og því er með þessu frv. stofnað til þess, að úr verði bætt. Í frv. segir, að ef fleiri en eitt sveitarfélag eiga aðild að slíku landi (afréttarsvæði) og ekki er samkomulag um, hverju sveitarfélagi það skuli tilheyra, þá skuli sýslunefnd skera úr. Síðan megi skjóta úrskurði hennar, ef sýnist, til félmrn. Þetta frv. var sent til umsagnar Sambandi íslenzkra sveitarfélaga og er umsögn sambandsins jákvæð, en það óskar þó eftir einni breytingu á frv. Hún er á þá leið, að sýslunefnd verði ekki látin skera úr, heldur félmrn., og þessi aths., sem sambandið hefur gert, stafar af því, að nú þegar munu einhver átök vera um afréttarsvæði milli hrepps og kaupstaðar og af því tilefni hefur sambandið óskað eftir því, að þessi breyting yrði gerð á frv., en að öðru leyti, eins og ég hef sagt, mælir sambandið með samþykkt frv. með þessari breytingu, og heilbr.- og félmn. hefur samþykkt að gera þessa breytingu á frv. og er hennar getið í nál. Að öðru leyti hefur nú einróma fallizt á að mæla með samþykkt frv.

Menntmrh. (Magnús T. Ólafsson) : Herra forseti. Það mál, sem hér er lagt fyrir hið háa Alþ., er svo merkt að mínum dómi, að ástæða væri til að tala fyrir því alllangt mál og ýtarlegt. Ég mun þó ekki hafa þann hátt á í þessum framsöguorðum, þar sem málið kemur svo síðla fram á þingi, að borin von er, að það hljóti nú afgreiðslu, en sjálfsagt þótti að leggja það þó fram til kynningar, úr því að það var frá gengið, áður en þingi lauk. Þetta mál er borið fram af ríkisstj. í samræmi við ákvæði í málefnasamningi hennar um, að hún muni beita sér fyrir, að sett verði löggjöf um hlutdeild ríkisins í byggingu og rekstri barnaheimila. Hinn 20. des. var skipuð n. til að undirbúa frv.-smíðina, og sátu í henni Stefán Ólafur Jónsson fulltrúi í menntmrn., formaður, en aðrir nm. voru Guðrún Jónsdóttir félagsráðgjafi, Gyða Sigvaldadóttir forstöðukona, Svava Jakobsdóttir alþm. og Þóra Þorleifsdóttir. Frv., sem hér er lagt fram, er árangurinn af starfi þessarar nefndar: Ástæður fyrir því, að málinu er hreyft, eru margar, og ég get í þessum orðum aðeins drepið lauslega á hinar helztu. En segja má, að þær séu samslungnar úr uppeldislegum, félagslegum og þjóðhagslegum þáttum. Með þeim breytingum, sem orðið hafa á búsetu og atvinnulífi í landinu á síðustu áratugum, hefur betur og betur komið í ljós, hversu mikil þörf er á því, að samfélagið sjái börnum innan skólaaldurs fyrir stöðum, þar sem þau geta dvalið óhult í hollu umhverfi þá tíma dags, sem foreldrar eiga erfitt með eða geta alls ekki veitt þeim gæzlu og umönnun. Sömuleiðis er það raunin, að eftir því sem fólki fækkar á heimilum verður brýnna, að börnin hljóti uppeldi og kynni við aðra fullorðna en heimilisfólkið og aðra jafnaldra en systkini á stofnunum, sem til þess eru búnar, og hjá starfsfólki, sem til þess er menntað að sjá um þarfir barnanna. Loks fer það sífellt í vöxt, að báðir foreldrar vinni launuð störf utan heimilis, og þar sem svo er ástatt er afar brýnt, að fjarvera foreldra frá heimilum verði ekki til þess, að börn á ungum aldri séu umhirðulaus eða þeim verði að koma fyrir til bráðabirgða í misjafnlega traustri gæzlu. Kannanir, sem gerðar hafa verið, hafa leitt í ljós, að geysilegur skortur er á, hvar sem borið er niður, að þörfinni fyrir dagvistun barna sé fullnægt. Það er reynsla annarra þjóða og er fullreynt hér, að úr þörfinni fyrir dagvistun barna verður alls ekki bætt, svo að í lagi sé, nema ríkið komi þar til skjalanna, leggi fé af mörkum, bæði til stofnkostnaðar dagvistunarstofnana og til rekstrarkostnaðar þeirra. Í frv., sem hér er lagt fyrir, er það sameinað að kveða á um hlutdeild ríkisins í stofn- og rekstrarkostnaði heimilanna og að setja lagaákvæði, sem tryggi eins og unnt er, að starfsemi þessara stofnana fullnægi þörfum og eðlilegum kröfum og að starfsfólk þeirra sé þeim vanda vaxið, sem í því er fólginn að taka að sér til umönnunar og uppeldis annarra manna börn í töluverðum hópum. Gert er ráð fyrir, að hlutdeild ríkisins í stofnkostnaði dagheimila og skóladagheimila, þ. e. a. s. heimila, þar sem gert er ráð fyrir, að börnin séu vistuð í heils dags vist obbann af deginum, sé 50% af áætluðum stofnkostnaði eða hinn sami og við skólahúsnæði, en til leikskóla, þar sem börn eru vistuð skemmri tíma, 3 stundir eða þar um bil, er gert ráð fyrir, að ríkið leggi fram 25% stofnkostnaðar. Hlutdeild ríkisins í rekstrarkostnaði er samkv. frv. allt að 30% til dagheimila og skóladagheimila, en til leikskóla allt að 20%. Auk þeirra ástæðna, sem ég hef lítillega drepið á og gera það knýjandi, að ríkisvaldið leggi af mörkum fé og hafi með lagasetningu forustu um starf og innri gerð þessara uppeldisstofnana, vil ég enn nefna eina mjög sterka röksemd fyrir setningu þeirra laga, sem hér er um að ræða. Það er yfirlýst stefna flestra, sem láta sig félagsleg málefni skipta, að stefna beri að sem fyllstu jafnrétti kynjanna í nútímaþjóðfélagi. Skortur á félagslegri aðstoð við uppeldisstörf kemur í veg fyrir, að þetta jafnrétti kynjanna verði raunverulegt, hversu sem reynt er að lögfesta það að öðru leyti. Til þess að móðir geti rækt nám eða starf jafnframt móðurhlutverkinu, verður hún að eiga kost á dagvistunarheimilum fyrir börn sín. Án slíkrar aðstöðu er allt tal um jafnrétti kynjanna til náms eða starfs orðin tóm. Ég mun svo ekki að þessu sinni hafa fleiri orð um þetta mál, en vil leyfa mér að leggja til, að því verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Ég vil aðeins láta í ljós ánægju mína yfir, að þetta frv. er komið hér inn í þingið. Ég hafði fyrr á þessu þingi flutt frv. ásamt nokkrum öðrum hv. alþm. um dagheimili eða styrk hins opinbera til byggingar dagheimila. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er víðtækara, og það er gott út af fyrir sig. Umfram það, sem var í hinu frv., tekur það sérstaklega til rekstrarins einnig. Mér sýnist varðandi sjálfan stofnkostnaðinn og þá aðila, sem geta orðið aðnjótandi að styrk hins opinbera til byggingar dagheimilanna, að því sé hagað nokkuð á sama hátt og var í hinu frv. Það er gert ráð fyrir 50%, sem er í samræmi við það, sem ríkissjóður greiðir í stofnkostnað við skólabyggingar, og það, hverjir geti verið aðnjótandi hvers styrks, fer eftir því, sem kemur hér fram í frv., að það þarf aðeins meðmæli frá viðkomandi sveitarfélagi til þess að aðrir aðilar, t, d. áhugafélög, sem algengt er að hafi komið á stofn barnaheimilum, geti fengið tilsvarandi styrk og gert er ráð fyrir í þessu frv. Það eina, sem mér finnst vera hægt að finna að í þessu sambandi er það, að frv. skuli ekki koma fyrr fram en raun ber vitni, því að sýnilegt er, að enginn tími vinnst til þess að koma því í gegnum þingið að þessu sinni, og verður það því að bíða endanlegrar afgreiðslu til næsta þings. Ég hef svo ekki meira um þetta að segja. Ég get tekið undir það, sem hæstv. ráðh. sagði varðandi það, hvað er orðið brýnt og aðkallandi að efla þessa starfsemi í landinu. Það hefur farið sífellt meira og meira í vöxt, að slík dagvistarheimili hafi verið starfrækt víðs vegar um landið, og er sjálfsagt hægt að rekja til fleiri en einnar ástæðu. Ég tel svo ekki ástæðu til að fjölyrða frekar að þessu sinni um frv., en ég fagna því, að það hefur komið fram, og enn fremur fagna ég því, að það er enn þá víðtækara en hitt frv., þar sem það kveður sérstaklega á um þátttöku ríkisins í rekstrinum. Allt til þessa hefur það verið þannig, að árlega hafa verið veittar á fjárl. vissar upphæðir sem rekstrarstyrkir til dagheimilanna, en síðan hefur verið af viðkomandi rn. ákveðið, hve mikinn þátt í rekstrinum skyldi taka eða á hvern hátt í rekstri dagheimilanna. Hér er gengið út frá því, að dagheimili, sem starfa vissan tíma, geti fengið styrk, allt að 30% til dagheimila og skóladagheimila, en til leikskóla allt að 20%. Hvort þetta er alveg réttur hundraðshluti, um það skal ég ekkert segja á þessu stigi málsins, en það vinnst þá betri tími til að athuga það nánar, vegna þess að sýnilegt er, að frv. verður ekki afgr. frá Alþ. fyrr en á komandi hausti.



Herra forseti. Ég vil taka undir með hv. 2. þm. Vesturl. og fagna því, að þetta frv. er fram komið, um leið og það ber að harma, að ekki er unnt að afgreiða það á þessu þingi, og hefði verið æskilegra, að það hefði séð dagsins ljós fyrr á þinginu. Eins og ákvæði þessa frv. bera með sér, þá mun það ekki verða virkt samkv. þeim fyrr en við byrjunarframkvæmdir á næsta ári. Borgarstjórn Reykjavíkur hefur oft og tíðum fjallað um þessi mál dagheimila-, skóladagheimila- og leikskólamál. Og á síðasta ári var gerð sérstök ályktun um að beina þeim tilmælum til Alþ., að samþykkt yrðu lög, sem hefðu þá skyldu ríkissjóðs inni að halda að greiða stofnkostnað þessara heimila að hálfu leyti í móti þessu er gengið að því er dagheimilin og skóladagheimilin snertir í þessu frv., en hins vegar ekki nema að ¼ varðandi leikskóla. Með tilliti til hinnar miklu þarfar, sem á þessum heimilum er, þá var hækkað framlagið af hálfu borgarsjóðs Reykjavíkur til stofnkostnaðar upp í 50 milli. kr., og það er álit okkar, að í Reykjavík veiti ekki af 100 milli. kr. framlagi til byggingarframkvæmda slíkra heimila. En það er annað og meira auðvitað, sem til þarf að koma, heldur en húsnæðið, hinn ytri rammi. Það þarf og að huga að hinu innra starfi og þar er fyrst og fremst um nauðsyn á menntun fóstra að ræða. Í borgarstjórn hefur einnig verið samþykkt ályktun og tilmæli þess efnis að skora á löggjafarvaldið að gera Fóstruskólann að ríkisskóla. Fóstruskólinn er rekinn af Barnavinafélaginu Sumargjöf, og það hefur staðið honum persónulega mjög fyrir þrifum, að hann hefur verið fjárvana og allt fram að þeim tíma, að Reykjavíkurborg hljóp undir bagga með skólanum, verið í húsnæðishraki. Þetta er skóli, sem sinnir ekki eingöngu menntun fóstra fyrir barnaheimilin í Reykjavík, heldur og um land allt. Raunar hefur starfssvið fóstra verið víðtækara nú á síðustu árum en á barnaheimilunum einum. Þær eru víða mjög nýtir og þarfir og nauðsynlegir starfskraftar, og kemur þar t. d. til greina kennsla 6 ára barna. Ég vil þess vegna beina þeirri fsp. til hæstv. menntmrh., hvað líði störfum þeirrar undirbúningsnefndar, sem ég þykist vita, að hafi unnið að samningu frv. til l. um Fóstruskóla, og til þess að spyrja ekki um það, sem ég held, að ég hafi hugmynd um, nefnilega að þessi n. hafi lokið störfum og skilað frv. fyrir allmörgum mánuðum í menntmrn., hvað líði þeirri frv.-gerð og hvenær megi búast við framlagningu þess frv. Í þessu sambandi vil ég minna á það, að Fóstruskóli Sumargjafar hefur verið rekinn með halla undanfarin ár og fyrir þessum fjárskorti skólans var gerð grein, að því er ég hygg, í fjvn. hv. Alþ. og á Alþ. í umr. og við afgreiðslu fjárl. á s. l. vetri. Þrátt fyrir það felldu stuðningsmenn hæstv. ríkisstj. brtt. um mjög hóflega hækkun rekstrarstyrks til Fóstruskólans. É tel, að svo góðra gjalda vert sem þetta frv. er, þá sé mjög dregið úr mikilvægi þess og þýðingu eða væntanlegum árangri af þeim lögum, sem samþykkt verða eftir meðferð frv., ef þess er ekki gætt að sinna menntun fóstranna, sem eiga að sinna hinu innra starfssviði á þessum heimilum. Ég hef ekki haft tíma eða tækifæri til þess að kynna mér þetta frv. í einstökum atriðum og vil því ekki gera það að umræðuefni að því leyti.



Herra forseti. Ég vil ekki láta hjá líða að svara fsp. hv. 2. þm. Reykv. um, hvað líði frv. um Fóstruskólann, sem hann skýrði réttilega frá, að skilað hefði verið á síðasta vetri frá n., sem undirbjó það mál. Ég get upplýst, að ákveðið hefur verið að flytja það frv. sem stjfrv. Ætlunin var, að það gæti orðið samferða því frv. um aðstoð ríkisins við dagvistunarheimili, sem hér liggur fyrir. Af því varð þó ekki vegna anna í prentsmiðju, en engu að síður vænti ég, að frv. um Fósturskóla muni sjást, áður en þessu þingi lýkur. 



Herra forseti. Ég vil aðeins þakka hæstv. ráðh. svör hans og því fremur sem frv. til l. um Fósturskóla Íslands var útbýtt hér í d., eftir að ég lauk máli mínu áðan. En verð þó að harma það, að það skuli vera lagt fyrst fram í síðustu viku þingsins, ef allt fer fram, sem stefnt er að, þegar ég hygg, að það hafi verið fullgert af undirbúningsnefndarinnar hálfu fyrir lok febrúarmánaðar s. l., ef ég les rétt úr aths. Ef samskonar dráttur hefur verið á hinu frv., þá ber að harma það, því að ef eðlilegur tími hefði farið í athugun málsins í rn., hefði verið unnt að afgreiða þessi frv. á þessu þingi.



Herra forseti. Á þessu þingi hefur verið afgreitt sem lög frv. til l. um Stýrimannaskólann í Reykjavík. En í landinu starfar annar stýrimannaskóli, Stýrimannaskólinn í Vestmannaeyjum. Lög voru sett um hann fyrst árið 1964, og þeim var breytt árið 1967. Þau lög voru frá upphafi sniðin eftir gildandi lögum um Stýrimannaskólann í Reykjavík. Því er eðlilegt að samræma nú lög um Stýrimannaskólann í Vestmannaeyjum þeim breytingum, sem gerðar hafa verið á dögunum um Stýrimannaskólann í Reykjavík. Stýrimannaskólinn í Vestmannaeyjum menntar skipstjórnarmenn með réttindum 1. og 2. stigs, og er því þetta frv. aðeins miðað við þau menntunarstig. Á því er augljós þörf, að lögin um stýrimannaskólana tvo séu sem samræmdust, svo að þeir veiti fyllilega sambærilega menntun á þeim skólastigum, þar sem þeir fylgjast að. Því aðeins að fyrir því sé séð, er tryggt, að undirbúningur, kennsla og próf séu jafngild, svo að nemendurnir, sem lokið hafa 1. stigi í öðrum skólanum, geti setzt til náms við 2. stig í hinum, og ekki síður, að nemendur, sem lokið hafa 2. stiga prófi frá Vestmannaeyjum, geti haldið rakleitt til frekara náms í Reykjavík. Ég mun ekki hafa fleiri orð um þetta frv., en leyfi mér að leggja til, að því sé að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Við 2. umr. þessa máls sagði ég nokkur orð, lét þess m. a. getið, að frv. hefði verið sent til umsagnar ákveðnum aðilum, en umsagnir hefðu ekki verið komnar til n., þegar frv. var afgr. þar. Á fundi heilbr.- og félmn., sem haldinn var í morgun, lá hins vegar fyrir umsögn frá Verkfræðingafélagi Íslands, og ég tel, að það sé þá eftir atvikum rétt að kynna hana, þó að málið sé nú komið til 3. umr. og ég sé ekki þar með að gera neina tilraun til þess að bregða fæti fyrir frv. En þar koma fram viss sjónarmið, sem ég held, að rétt sé að kynna hv. þdm., þótt seint séu fram komin. Þessi umsögn Verkfræðingafélagsins er dagsett í gær, og ég vil þá leyfa mér að lesa hana, með leyfi hæstv. forseta. Bréf Verkfræðingafélagsins er svo hljóðandi „Vér höfum móttekið bréf hv. heilbr.- og félmn. Ed. Alþ., dags. 6. apríl s. l., þar sem óskað er umsagnar Verkfræðingafélags Íslands um frv. til l. um verkfræðiþjónustu á vegum landshlutasamtaka sveitarfélaga, 214. mál. Stjórn Verkfræðingafélags Íslands skipaði eftirtalda verkfræðinga í nefnd til þess að athuga frv. og semja um það umsögn: Páll Sigurjónsson formaður Björn Ólafsson og Sigurbjörn Guðmundsson. Nefndin hefur í dag skilað áliti sínu, og fylgir það hér með sem álit félagsins. Hinrik Guðmundsson. Til heilbr.- og félmn. Ed. Alþingis.“ Álitið, sem þessu bréfi fylgir, er svo hljóðandi „Umsögn um frv. til l. um verkfræðiþjónustu á vegum landshlutasamtaka sveitarfélaga. Verkfræðingafélag Íslands telur frv. þarfa ábendingu um nauðsyn sveitarfélaga fyrir verkfræðiþjónustu. Í því sambandi vill Verkfræðingafélag Íslands henda á eftirfarandi 1. Sveitarfélög hafa í höfuðatriðum þörf fyrir þrenns konar verkfræðiþjónustu: a) Könnun á þörfum sveitarfélaga fyrir framkvæmdir, framkvæmdaáætlanir, umsjón með, að framkvæmdir hljóti viðhlítandi undirbúning og að til þess undirbúnings sé ætlaður hæfilegur tími, samræming milli einstakra framkvæmdaþátta og önnur stjórnun í tækniatriðum. b) Hönnun framkvæmdar. c) Stjórnun sjálfra framkvæmdanna og eftirlit með þeim. 2. Verkfræðingafélag Íslands telur hverju sveitarfélagi og landshlutasamtökum sveitarfélaga nauðsynlegt að hafa aðgang að tæknimenntuðu starfsliði til að sinna verkefnum samkv. lið a hér að framan, og hafa reyndar sum sveitar félög þegar slíkt starfslið í sinni þjónustu. Eðlilegt virðist, að landshlutasamtökin ráði til sín verkfræðinga og /eða tæknifræðinga til að sinna þessum verkefnum fyrir samtökin og einstök sveitarfélög, eftir því sem þurfa þykir. Hlutverk þessa starfsliðs væri m. a. að samræma aðgerðir sveitarfélaga á framkvæmdasviðinu, undirbúa reglur um framkvæmdir einstaklinga og fyrirtækja í hverju sveitarfélagi (byggingarsamþykktir og því um líkt) og fylgjast með, að farið sé eftir þeim, segja til um, hvenær einstök sveitsveitarfélög hafi þörf á að tilkalla sérstaka verkfræðiráðgjafa og þá fylgjast með störfum þeirra fyrir hönd sveitarstjórna o. fl. Hins vegar verður að teljast óæskilegt, að tæknilegt starfslið, sem vinnur að stjórnunarmálum sveitarfélaga, sinni jafnframt hönnun á störfum og þá einkum fyrir einstaklinga. 3. Hönnun mannvirkja, þar með taldar ýmiss konar áætlunargerðir og eftirlit með framkvæmd um, hefur fram til þessa að mestu verið unnin af verkfræðistofum eða einstökum verkfræðiráðgjöfum, og á þetta jafnt við um framkvæmdir einstaklinga og sveitarfélaga. Á síðustu árum hafa risið upp verkfræðistofur víða um landið til þess að sinna verkefnum á þessu sviði, sumar í nánum tengslum við samsvarandi fyrirtæki á höfuðborgarsvæðinu. Fullvíst má telja, að þessi þróun haldi áfram og verkfræðistofum úti á landi fari fjölgandi. Verkfræðingafélag Íslands telur, að með þessum hætti hafi sveitarfélög og einstaklingar aðgang að fjölbreyttari verkfræðiþjónustu og víðtækari starfsreynslu en fengist með rekstri einnar verkfræðistofu í hverjum landshluta með einokunaraðstöðu í tækniundirbúningi í þeim landshluta. Hætt er við, að starfsfólk slíkrar verkfræðistofu einangrist frá starfsreynslu, sem fæst annars staðar. 4. Útboð verka hafa orðið æ tíðari á seinni árum, og hefur það m. a. leitt af sér skýrari mörk milli þeirra þriggja þátta verkfræðiþjónustu, sem taldir eru undir 1. tölulið, samfara aukinni sérhæfingu verkfræðinga. Verkfræðingafélag Íslands telur þessa þróun eðlilega og í samræmi við það, sem gerist í nágrannalöndum okkar. 5. Verkfræðingafélag Íslands telur, að fram komið frv. til l. um verkfræðiþjónustu á vegum landshlutasamtaka sveitarfélaga sé skref aftur á bak, þar sem framkvæmd þess, sem í lagafrv. felst, muni verka letjandi og jafnvel binda endi á fyrrgreinda þróun utan höfuðborgarsvæðisins.“ Þar með lýkur umsögn Verkfræðingafélagsins. Það, sem mér sýnist eða sem ég helzt tek eftir í þessari umsögn, er annars vegar það, að Verkfræðingafélagið telur óæskilegt, eins og það er orðað, að tæknilegt starfslið, sem vinnur að stjórnunarmálum sveitarfélaga, sinni jafnframt hönnunarstörfum og þá einkum fyrir einstaklinga, en í 2. gr. frv. er gert ráð fyrir, að slíkar verkfræðistofur veiti einnig þjónustu einstaklingum, og sýnist það nokkuð ljóst, að Verkfræðingafélagið er þar með að verja sína hagsmuni, að hið opinbera sé ekki í samkeppni við verkfræðistofur eða fyrirtæki, sem rekin eru með frjálsu framtaki, og einnig það, að þeir telja, að frv. gæti orðið til þess að hindra það eða tefja, að sú þróun verði utan höfuðborgarsvæðisins, að þar risi upp í landshlutunum verkfræðistofur, sem veiti þessa þjónustu. Ég hef enga aðstöðu til þess að dæma um það, hvort slíkt yrði. Mér sýnist hins vegar, að með þeirri öru fjölgun, sem sem betur fer verður hjá okkar þjóð á tæknimenntuðu fólki, hljóti að því að reka, sem þegar munu líklega vera einhver brögð að, að slíkar þjónustustofnanir eða verkfræðistofur rísi í landshlutunum, og má í því sambandi þá vitna til þess, sem segir í 1. gr. frv., að ríkið geti veitt aðstoð við stofnsetningu verkfræðistofa landshlutasamtakanna, enda sé viðunandi verkfræðiþjónusta ekki fáanleg í þeim landshluta. Ég geri ráð fyrir því, að það yrði þá í verkahring viðkomandi rn. að meta það, hvort verkfræðiþjónusta sé þegar fyrir hendi í þeim landshlutum, sem um þann stuðning kynnu að sækja, sem frv. felur í sér, og kæmi þá eftir atvikum ekki til þess, að landshlutasamtökin sjálf hlytu þá fyrirgreiðslu, sem í frv. er lagt til, að veitt verði af hálfu ríkisins. Mér fannst sem sé, vegna þess að ég við 2. umr. málsins minntist á þetta, að frv. hefði verið sent Verkfræðingafélaginu til umsagnar, og vegna þess að umsögnin hefur síðan borizt, þá fannst mér rétt, að hún væri kynnt hv. þdm. Eins og ég áður sagði, skal ég ekki leggja neinn dóm á það, hvort þetta frv. hindrar það, að verkfræðistofur á vegum einstaklinga kæmust á úti um landið. Um það þori ég ekkert að fullyrða. En verði sú þróun, þá ætti að fást viðunandi verkfræðiþjónusta í landshlutunum og frv. þá eftir atvikum, ákvæði frv. eftir atvikum þá að verða óþörf.



Herra forseti. Ég vil taka undir það með hv. 6. þm. Reykv., að það er leitt, þegar þeir aðilar, sem hafa nægan tíma til þess að veita umbeðnar umsagnir um mál, sem eru lögð fram á hinu háa Alþingi, draga það svo við sig, eins og orðið hefur í þessu tilfelli. Það er út af fyrir sig virðingarvert, að hv. þm. hefur tekizt að ná þessari umsögn fram, en ég hefði gjarnan kosið einnig, að það hefðu verið umsagnir frá landshlutasamtökum sveitarfélaga, og harma, að það hefur ekki orðið. Ég er dálítið undrandi að sumu leyti á þessari umsögn Verkfræðingafélagsins, og þó ekki. Það er staðreyndin, að félagar mínir, verkfræðingar, hafa margir hverjir haft horn í síðu fjölmargra opinberra stofnana, sem hafa rekið verkfræðiþjónustu. Það þekki ég af eigin raun. Ég hygg, að svipaða umsögn mætti fá um verkfræðiþjónustu Vegagerðarinnar, Vita- og hafnamálaskrifstofunnar og Raforkumálaskrifstofunnar og fjölmargt fleira. Verkfræðingar hafa margir talið, að einkaskrifstofur þeirra gætu sinnt þessum verkefnum, og vel má vera, að slíkar stofur gætu gert meira en þær gera nú. Engu að síður hefur ávallt verið talið sjálfsagt og eðlilegt, að slíkar stofnanir og fjölmargar fleiri hafi sína eigin verkfræðinga, og hygg ég, að engum hafi raunar dottið í hug, sem hafa fjallað um þessar stofnanir sem slíkar að leggja niður þá starfsemi. Ég lít svo á, að landshlutasamtök sveitarfélaga séu nokkuð svipað eðlis og aðrar opinberar stofnanir og ekki óeðlilegt, að þær þurfi að tryggja viðkomandi landshluta þá verkfræðiþjónustu, sem nauðsynleg er. Ég hef nú ekki getað kynnt mér þessa umsögn, og því get ég ekki fjallað um einstaka liði hennar, enda tel ég það raunar nánast óþarft. Ég vil þó vekja athygli á því, að í 1. gr. frv. er tekið fram: „enda sé viðunandi verkfræðiþjónusta ekki fáanleg í þeim landshluta.“ Hið opinbera hefur það því að sjálfsögðu á sínu valdi að meta það hverju sinni, hvort veita skuli þann styrk, sem hér er rætt um, og þá þátttöku í rekstri verkfræðistofu með tilliti til þess, hvort slík verkfræðiþjónusta er fáanleg. Út af fyrir sig hefði verið fróðlegt, ef í umsögn Verkfræðingafélags Íslands hefði komið fram, hvar slík þjónusta er fáanleg. Ég hygg, að upptalningin hefði ekki orðið löng. Því miður er það staðreynd, að verkfræðingar hafa ekki brugðið svo við sem e. t. v. hefði mátt vænta og verið æskilegt í þessu sambandi, þó að ég sé alls ekki að gera lítið úr þeim einstöku tilfellum, þar sem verkfræðistofur í Reykjavík hafa sett upp útibú í dreifbýli, stundum að vísu aðeins hluta úr árinu. Ég skildi ekki vel þann þátt í umsögn Verkfræðingafélagsins, sem fjallaði um stjórnun sveitarfélaga og þessa verkfræðiþjónustu. Mér sýnist þar vera satt að segja ruglað saman nokkuð ólíkum hlutum. Það hefur aldrei verið ætlunin, að verkfræðingar, sem starfa á verkfræðistofu sem þessari, annist stjórnun viðkomandi landssamtaka, heldur þvert á móti, að þeir annist þann þáttinn, sem verkfræðingar virðast leggjast mest gegn, hönnun framkvæmda og eftirlit, þar sem slök þjónusta er ekki fáanleg í viðkomandi landshluta á annan máta. Ég vil einnig vekja athygli á því, að opinberir aðilar eins og t. d. Vegagerð ríkisins, eins og fram kemur í vegáætlun, sem liggur fyrir hinu háa Alþingi, er einmitt nú að undirbúa að flytja verkfræðinga sína út um landið. Gert er ráð fyrir því í 2. gr. þessa frv., að slíkir verkfræðingar geti fengið aðsetur á verkfræðistofum, sem um er fjallað í frv., og ég leyfi mér að fullyrða, að það er mjög til hagræðis, ekki aðeins verkfræðingum landshlutasamtakanna, heldur einnig verkfræðingum slíkra opinberra aðila að geta haft sameiginlegan sama- og starfsstað. Eins og ég sagði áðan, hef ég ekki kynnt mér þessa umsögn nægilega vel til þess að fjalla um hana eins og ég hefði gjarnan viljað, en í fljótu bragði, eftir þann lestur, sem ég hlustaði á áðan, sé ég ekki, að það breyti í nokkru afstöðu minni til þessa frv.