Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Garðar Sigurðsson) : Herra forseti, Sjútvn. hv. d. hefur athugað þetta frv. á fundum sínum. Þetta frv. er líkt því frv., sem var hér á ferðinni á síðasta þingi, með nokkrum breyt., sem loðnunefnd hefur lagt til, að gerðar verði eftir þeirri reynslu, sem lögin hafa fengið á loðnuvertíðinni. N. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Frv. þetta er nú komið hingað aftur til Nd., eftir að Ed. hefur fjallað um málið. Í Ed. voru gerðar nokkrar breyt. á frv., en þær breyt. er að finna á þskj. 270. Segja má, að í 1. brtt. á því þskj., sem er í 4 liðum, sé ekki um neinar efnisbreytingar að ræða frá því, sem ákveðið var við afgreiðslu málsins í hv. Nd. Hér er um vissar leiðréttingar að ræða, sem voru nauðsynlegar og til þess að gera viss ákvæði nokkru skýrari, Hér er því ekki um efnisbreytingu að ræða, heldur hreinlega byggt á því meginsamkomulagi, sem afgreiðslan í hv. Nd. byggðist á. En í 2. brtt. á þessu þskj., 270, er aftur um nokkra efnisbreytingu að ræða, og þar er um ágreiningsatriði að ræða, sem hefur komið glögglega fram hér í umr. Þar er gert ráð fyrir því að breyta aftur í upphaflegt form, eins og gert var ráð fyrir í upphaflega frv., ákvæðum í 10. gr. frv. undir stafl. 1. Eins og hv. þdm. muna eftir, var í upphaflega frv. gert ráð fyrir því, að þær heimildir, sem veittar eru í 10. gr. fyrir ráðh., skyldu ekki ná til þess að heimila dragnótaveiðar á Faxaflóa. Við afgreiðslu málsins í Nd, var þetta sérstaka ákvæði varðandi Faxaflóa fellt niður og því slegið föstu, að rétt væri, að sama regla gilti um Faxaflóasvæðið og önnur svæði við landið. Hv. Ed. hefur ekki viljað fallast á þetta sjónarmið og sett á nýjan leik þetta ákvæði inn í 10. gr. Í því formi, sem frv. er nú, er þetta komið inn og gr. því orðin eins orðuð og hún var í frv. upphaflega. Aðrar breyt. hafa ekki verið gerðar á frv. í Ed., og ég tel því, að eins og frv. liggur nú fyrir, sé í öllum aðalatriðum byggt á því samkomulagi, sem varð um afgreiðslu málsins hér í Nd. Ég vil vænta þess, að hv. d. fallist á að afgreiða málið í þeim búningi, sem það kemur nú frá Ed., þannig að það þurfi ekki að hrekjast lengur á milli deilda, því að það má telja alveg augljóst, að fari Nd. að breyta þessu ákvæði varðandi Faxaflóann á nýjan leik, lendir málið í Sþ., og ég sé ekki annað en það sé verið að stefna afgreiðslu málsins í heild í ógöngur, ef það verður gert. Ég held líka, að þó að gert sé að forminu til, eins og hv. Nd. gerði, ráð fyrir því, að ráðh. megi heimila dragnótaveiðar í Faxaflóa á næstu árum eins og annars staðar, þá sé mjög ólíklegt, að nokkur sjútvrh. mundi nota þá heimild, á meðan jafnmikill ágreiningur er um það mál og nú er hjá þeim aðilum, sem eiga mestra hagsmuna að gæta hér við flóann, og það sé mjög ótrúlegt, að þessi heimild yrði notuð. Er þá alveg eins gott að hafa það skýrt og ákveðið í l., að þessi heimild skuli ekki ná til Faxaflóans, og það er í samræmi við lög, sem voru samþykkt um þetta fyrir nokkru. Þetta segi ég, þó að það sé skoðun mín, að það eigi ekki að telja neinn almennan mun á Faxaflóasvæðinu og öðrum svæðum við landið varðandi þessar veiðar. Ég met það að jöfnu við mörg önnur svæði. En ég vil vænta þess, að menn fari ekki að togast á um þetta atriði, ekki veigameira en það er í sjálfu sér. Það eru því eindregin tilmæli mín til hv. þd. að fallast á að samþykkja frv. í þeim búningi, sem það er nú, eftir að það hefur fengið afgreiðslu í Ed., og það verði þar með gert að lögum.



Herra forseti. Ég get því miður ekki orðið við þeim tilmælum að fallast á, að frv. verði svo búið afgreitt úr hv. d. Það er að vísu svo, að ég hef áður lýst því yfir, að þetta frv. er með þeim hætti, að því fer víðs fjarri, að ég sé ánægður með það. Það er raunar svo að það byggist á allt öðrum forsendum en ég hefði kosið. Ég vil enn fremur fara eindregið fram á það við hæstv. forseta, að hann fresti þessari umr., af því að hér er fjarstaddur af óviðráðanlegum orsökum sá maðurinn, sem einna mestan áhuga hafði á þeirri breyt., sem tekin var inn af hv. d., en felld í Ed. og varðar undanþágur til veiða í Faxaflóa, og það er hv. 10. þm. Reykv., Pétur Sigurðsson. Ég vil leyfa mér að bera fram skriflega brtt. við frv., eins og það hljóðar nú. Sú brtt. var borin fram í Ed. og er við 10. gr., þar sem segir svo, með leyfi forseta: „Ráðh. er heimilt, að fenginni umsögn Hafrannsóknastofnunarinnar, að veita eftirgreindar veiðiheimildir í fiskveiðilandhelginni, auk þess, sem annars staðar er getið í lögum þessum.“ Í stað þess að binda umsögnina einvörðungu við Hafrannsóknastofnunina, leyfi ég mér að leggja til, að tillgr. hljóði svo: „Ráðh. er heimilt að fenginni umsögn Fiskifélags Íslands og Hafrannsóknastofnunarinnar“ o. s. frv. Við vitum, að í Hafrannsóknastofnuninni eru fiskifræðingar okkar, en á hinn bóginn á Fiskifélag Íslands að vera hinn fiskveiðapólitíski aðili, sá sem að sjálfsögðu gætir sérstaklega hagsmuna útgerðarinnar í landinu. Þá leiðir af sjálfu sér, að óþarft er niðurlag síðustu mgr., þar sem segir: „Togveiðiheimildir samkv. tölul. nr. 1–8 skulu jafnan vera tímabundnar, og auk umsagna Hafrannsóknastofnunarinnar“ o. s. frv. Það niðurlag er óþarft, og fyrir því legg ég til, að síðasta mgr. 10. gr. hljóði svo: „Togveiðiheimildir samkv. tölul. nr. 1–8 skulu jafnan vera tímabundnar.“ Eins og ég sagði, fer ég fram á það, að umr. verði frestað. Ég sé ekki, að nein vá sé fyrir dyrum um framgang málsins eftir sem áður. Þetta mál er það margrætt og þaulrætt, að ég á ekki von á því, að um laugar frekari umr. verið að tefla, aðeins að þeim hv. þm., sem mestra hagsmuna hefur að gæta varðandi höfuðbreytinguna, sem fram fór í hv. Ed., gefist kostur á því að láta í ljós skoðun sína nú. Þetta mál, eins og ég segi, hefur verið það þaulrætt, og enda þótt ég sé með örlitlar brtt. við það, þá á það ekki að leiða til þess að verða frv. að neinu fótakefli. Mínar till. eru, má segja, þann veg úr garði gerðar, að frekar er um leiðréttingu að tefla, enda er tekið upp úr síðustu mgr.10. gr., að ráðh., ef honum þykir ástæða til, skuli leita umsagnar Fiskifélagsins. Til þess að taka af öll tvímæli um þetta, er þessu bætt inn í, enda einvörðungu um það að ræða, að þarna sé það niðurnjörvað, að hann skuli einnig leita umsagnar Fiskifélagsins ásamt með Hafrannsóknastofnuninni. Ég bið hæstv. forseta að taka við hinni skrifl. brtt.



Í sambandi við meðferð þessa máls vil ég taka það fram, að ég hafði að vísu vænst þess, að það væri orðið svo þaulrætt, að hægt hefði orðið að ljúka þessari umr. nú á fundinum. Hins vegar gerði ég ráð fyrir og geri ráð fyrir að fresta atkvgr. En með hliðsjón af því, sem hv. 4. þm. Austf. sagði, skal ég verða við þeim tilmælum að ljúka ekki umr. nú. En það er gert í trausti þess, að ekki þurfi að verða mjög langar umr. héðan af um þetta mál, þar sem ljóst er, að það verður að fá afgreiðslu fyrir jól, þar sem allar togveiðiheimildir falla úr gildi um næstu áramót. Ég mun sem sagt verða við því að slíta ekki umr. í trausti þess, að það þurfi ekki að verða mjög langar umr. um málið að þeim umr. loknum, sem hér fara fram nú.

Frsm. (Garðar Sigurðsson) : Herra forseti. Eins og hæstv. sjútvrh. sagði í ræðu sinni, er 1. brtt. hv. Ed. að nokkru leiðrétting, sem ekki kom í ljós fyrr en heldur seint. Á fundi sjútvn. Nd. þegar þessi atriði voru samþ. um svæði, sem markast af línu, sem dregin er réttvísandi suður úr Reykjanesaukavita að línu, sem hugsast dregin réttvísandi 240° frá Hafnarbergi, hafði einhvern veginn farist fyrir að nefna það, að togararnir yrðu að fara út fyrir 12 mílur á þessu litla svæði. Um það eru a- og b-liður í 1. brtt. frá Ed., og getum við vissulega fallist á það í sjútvn. Nd. Síðan eru c- og d-liður einnig um þetta svæði. Þar er um breyt. að ræða frá Ed., sem er fólgin í því, að bátum milli 105 og 350 tonna er þarna ýtt út fyrir 6 mílur. Get ég fyrir mitt leyti fallist á það. Þetta er ekki stórvægileg breyt., þó heldur í þá átt að koma í veg fyrir árekstra á þessu viðkvæma svæði. Þá komum við að 2. brtt. Hún er það, sem hefur verið deilt mest um í sambandi við meðferð þessa máls, hvort eigi að veita dragnótaheimildir í Faxaflóa. Ég var þeirrar skoðunar, að það gæti ekki gert mikið til, þótt nokkrir bátar, sem ekki mega vera stærri en 45 rúmlestir, fengju að koma þarna inn. Hér er um allra minnstu bátana að ræða. Þarna er ekki verið að hleypa inn neinum stórum fiskiflota, það eru örfáir litlir bátar undir 45 tonnum, sem eiga að fá að vera þarna, og áður en þeir fá að vera þarna, þurfa fiskifræðingar að mæla með því, og svo þarf ráðh. að veita heimild, þannig að það er tryggt, að þarna verður alls ekki um neina ofveiði eða rányrkju að ræða, þó að örfáir litlir bátar undir 45 tonnum fái að koma inn á þetta svæði um takmarkaðan tími á haustin. Ég var þessarar skoðunar og er sömu skoðunar enn, og ég get ekki fallist á þessa breyt. Ed. Þetta kemur auðvitað til atkv. eins og annað. Þingið á auðvitað að skera úr um það, og við það verða menn að sætta sig. Sem sagt er þarna ekki um neinar breyt. að ræða, sem máli skipti, nema um þessar dragnótaveiðiheimildir.



Herra forseti. Það er aðeins út af þessu atriði um Faxaflóann. Einhvern veginn finnst mér þau mál vera þannig vaxin, að flestir hefðu viljað geta haft meiri friðun í frv. en þar er. En að athuguðu máli telja menn víst ekki, að út í það sé hægt að leggja og menn verði að sætta sig við þær friðunaraðgerðir, sem í frv, er að finna, enda líka málamiðlun. Við vitum, að það er erfitt að koma friðunarráðstöfunum við, það er ekki létt í meðförum að koma slíku á. En nú er Faxaflóinn friðaður eins og stendur, og mér finnst það vera óskynsamlegt að gera því skóna í þessu frv. að heimila opnun Faxaflóa fyrr eða öðruvísi en ráðgert er í gildandi lögum. Ég vil láta það koma fram, að það er mín skoðun, að þetta geti spillt fyrir okkur út á við, t. d. að ráðgera að draga nú úr friðunarráðstöfunum, sem í gildi eru, eins og þeim, sem nú eru í l. um Faxaflóasvæðið. Mér finnst það ganga þvert á meginstefnu frv., því að þegar það er skoðað í heild, þá gengur það í friðunarátt. Það er hvergi stigið til baka, að ég held, í frv. í friðunarmálunum, nema ef það yrði í þessu ákvæði, ef yrði ofan á að gera ráð fyrir því að opna Faxaflóann meira en verið hefur. Ég er þess vegna mikill stuðningsmaður þess, að þessu verði ekki breytt frá því, sem Ed. hefur gengið frá því, og mér er ómögulegt að skilja, að það sé nokkur nauðsyn á því að sækja það með ofurkappi einmitt núna að opna Faxaflóann fyrr en áður var ráðgert. Vil ég biðja menn að íhuga, hvort það sé ekki skynsamlegt, eins og við erum á vegi staddir með þetta allt, að fresta því, þannig að það sé ekki hægt að segja, að við stigum nokkurs staðar í friðunarmálinu skref til baka. Það held ég, að verði hægt að segja, ef þetta er ekki látið halda eins og er í lögum, en tæpast ella. Þetta mál er dálítið stærra stefnulega séð heldur en í fljótu bragði mætti virðast, og þar að auki er það stórmál út af fyrir sig, hvort eigi að gera þetta. Ég vil því taka undir það með hæstv. sjútvrh., að menn láti frv. vera eins og það nú kemur frá hv. Ed.



Herra forseti. Hv. 4. þm. Austf., Sverrir Hermannsson, gerði hér grein fyrir till., sem hann flytur til breyt. á 10. gr. frv. Till. nákvæmlega samhljóða var borin fram í hv. Ed. og felld þar. Ég mæli fyrir mitt leyti á móti þessari till. og tel að hún sé óeðlileg og óþörf og mundi líka verða til þess að fara að setja málið í flækju og kalla á fleiri breyt. Þessi brtt. felur það í sér, að upphaf 10. gr. verði breytt þannig, þar sem nú stendur: „Ráðh. er heimilt, að fenginni umsögn Hafrannsóknastofnunarinnar, að veita eftirgreindar veiðiheimildir í fiskveiðilögsögu,“ - að binda þetta við, að það skuli ekki aðeins vera umsögn Hafrannsóknastofnunarinnar, heldur skuli einnig vera umsögn Fiskifélagsins. En frv. er allt byggt upp á því og kemur fyrir í mörgum greinum þess, að ætlast er til, að það sé skylda að leita til Hafrannsóknastofnunarinnar, til fiskifræðinganna. Þannig er þetta t. d. í 3. gr. frv. Þar segir: „enda komi til meðmæli Hafrannsóknastofnunarinnar.“ Í 5. gr. stendur: „að fenginni umsögn Hafrannsóknastofnunarinnar“ - og síðar í gr.:“ jafnan skal umsögn Hafrannsóknastofnunarinnar liggja fyrir.“ Og í 6. gr.: „Leita skal álits Hafrannsóknastofnunarinnar“ - o. s. frv. Það var alveg skýrt markað sem stefna í frv., að það skyldi leita til Hafrannsóknastofnunarinnar. En ákvæði um að leita sérstaklega til Fiskifélagsins hefur í rauninni enga þýðingu og er óeðlilegt að fara að binda það í lögum. Vissulega getur ráðh, leitað til fleiri aðila, og kemur þá auðvitað ekkert síður til álita að leita til samtaka sjómanna og útgerðarmanna, þeirra samtaka, sem hafa nú meira að segja um þessi mál heldur en Fiskifélagið. Ég er því fyrir mitt leyti á móti því að gera þessa breyt., sé enga þörf á því, vegna þess að hún mundi skekkja uppbygginguna, sem er í frv. Þetta mál kom fyrir í Ed., þar var till. flutt um þetta, og hún var felld þar. Ég sé ekki ástæðu til að fara að klúðra málið á neinn hátt út af till. eins og þessari. Því leggst ég fyrir mitt leyti á móti henni og endurtek þá skoðun mína, að affarasælast og eðlilegast sé að samþykkja nú frv. í þeim búningi, sem það er, þegar það kemur frá Ed., en fara ekki að þvæla því til Ed. aftur og síðan í Sþ., því að það gæti haft hinar verstu afleiðingar í sambandi við afgreiðslu málsins.



Eins og ég hef áður sagt, ætla ég að verða við þeim tilmælum að slíta ekki umr., en það er vissulega gert í trausti þess að, sú frestun verði ekki til þess að þetta mál nái ekki fram að ganga, þar sem ég vænti, að allir hv. alþm. geri sér ljóst, að á því er full nauðsyn.



Herra forseti. Ég tel rétt að segja nokkur orð um þetta frv. þegar við 1. umr. þess, vegna þess að við þm. Alþfl. höfðum áður flutt till. til þál., sem að ýmsu leyti gengur í sömu átt og sú stefna, sem mörkuð er með þessu frv. Það virðist m. ö. o. vera skoðun beggja stjórnarandstöðuflokkanna, að tími sé kominn til að gerbreyta um stefnu í íslenskum skattamálum og hætta að innheimta tekjuskatt til ríkisins af almennum launatekjum. Ástæðan til þessarar stefnu, sem boðuð var fyrst í till. okkar Alþfl.-manna til þál. og enn er nú boðuð í þessu frv. sjálfstæðismanna til breyt. á skattal., er sú, að skattheimta undir forustu núv. ríkisstj. er komin út í algerar ógöngur, hún er orðin óhófleg, og í raun og veru hefur skapast ringulreið í tekjuskattheimtu ríkisins. Þessi óhóflega skattheimta kemur hvað gleggst fram í því, að svo skuli nú komið, að barnlaus hjón megi ekki hafa meira en 450 þús. kr. í hreinar tekjur á þessu ári til þess að lenda ekki í 55% skattgreiðslu af tekjum sínum. Hún kemur einnig fram í því, að þriggja barna fjölskylda má ekki hafa meiri tekjur en 590 þús. kr. á þessu ári án þess að lenda í 55% skattgreiðslu af tekjum sínum. Slíkt skattakerfi fær ekki staðist til lengdar. Það hlýtur að hrynja. Hvaða stjórn sem er hlýtur í raun og veru að beita sér fyrir breyt. á slíku skattakerfi. Nú hafa báðir stjórnarandstöðuflokkarnir sett fram sín sjónarmið um þetta efni, og nú er þess að vænta, að ríkisstj. sýni, að hún læri af reynslunni og leiðrétti það ranglæti, sem hún innleiddi fyrir tveimur árum. Það ætti að vera henni sérstök hvatning í því efni, að verkalýðshreyfingin hefur gert það eitt af aðalstefnumálum sínum í þeim kjarasamningum, sem yfir standa, að skattal. verði breytt einmitt í þá átt, sem stjórnarandstaðan hefur bent á. Ég tel rétt, að það komi fram þegar við 1. umr. þessa frv., að við Alþfl.-menn teljum það ekki vera líklegustu og vænlegustu leiðina til að fá fram leiðréttingu í þessum efnum að flytja frv. til breyt. á skattal., þar sem kveðið sé á um öll einstök framkvæmdaatriði, eins og þm. Sjálfstfl. hafa gert í þessu frv. Við kusum að fara þá leið að flytja till. til þál. um, að skattalöggjöfin skyldi endurskoðuð, og marka í till. þá stefnu, sem fylgja skyldi við þá endurskoðun. Ástæðan til þess að við töldum rétt að fara þessa leið, er einfaldlega sú, að augljóst er, að breyt. á skattal. verður ekki gerð nema með samstarfi milli flokka á Alþ. og samstarfi á milli stjórnmálamanna annars vegar og sérfræðinga hins vegar. Skattalög eru það flókin lagasetning, að nauðsynlegt er, að að henni vinni sérfræðingar ásamt stjórnmálamönnum, og það er líka augljóst, að víðtækt samstarf þarf að vera á milli stjórnmálaflokkanna, ef von á að verða til þess, að einhver breyting nái fram að ganga, en eftir því, um hvað verður samkomulag, um hvað verður málamiðlun, þarf lagaákvæði í einstökum atriðum að sjálfsögðu. Þess vegna töldum við, að ekki væri rétt að færa hugsanlegar breyt. á tekjuskattsl. í lagabúning, fyrr en útséð væri, um hvaða breytingar gæti orðið samkomulag milli flokka á hinu háa Alþ., þ. e. a. s. um hvað gæti tekist samstaða. Þegar það lægi ljóst fyrir, væri rétti tíminn kominn til að færa hugmyndirnar í frv: form eða lagabúning. En þótt við Alþfl.-menn hér á þingi teljum, að þetta frv. stefni í rétta átt, að svo miklu leyti sem það miðar að því að létta tekjuskattsbyrði af launþegum, er því ekki að leyna, að við teljum það vera veigamikinn galla á frv., að það gerir ekki ráð fyrir neinni tekjuöflun í stað þess tekjumissis, sem ríkissjóður hlýtur að verða fyrir, 4–5 milljarðar kr., ef tekjuskattur af almennum launatekjum verður felldur niður. Ég tel þetta vera alvarlegan galla. Frv. virðist vera byggt á þeirri hugsun, að unnt sé að bæta ríkissjóði þær tekjur, sem hann missir við lækkun tekjuskattsins, með því móti að spara hjá ríkissjóði, að spara í ríkisrekstrinum. Ekki efast ég um, að unnt væri að spara verulegar fjárhæðir í ríkisrekstrinum með því að taka upp sómasamlega stjórn á ríkisbúinu, sem ekki á sér stað nú, og taka upp ábyrgari afstöðu við fjárlagaafgreiðslu en horfur virðast vera á, að nú muni eiga sér stað. Engu að síður, þótt ég telji, að hægt sé að spara verulegar fjárhæðir, hvarflar ekki að mér, að hægt sé að spara allt það, sem ríkissjóður mundi missa í í tekjum við það að lækka tekjuskattinn jafnmikið og við gerum ráð fyrir í till. okkar og þm. Sjálfstfl. gera ráð fyrir í frv. sínu. Þegar ekki er bent á tekjustofna til að standa undir lækkun skattsins, óttast ég, að málið verði ekki tekið alvarlega, að tillöguflutningur í þessa átt verði ekki tekinn alvarlega og það spilli því í raun og veru fyrir þeim góða málstað, sem það er að stinga upp á að gera till. um lækkun á tekjuskatti á almennum launþegum. Þess vegna harma ég það, að þm. Sjálfstfl. skuli hafa tekið svo létt á þessu máli að telja sér ekki skylt að benda á tekjuöflunarmöguleika í staðinn. Þetta töldum við þm. Alþfl. við ekki mega leyfa okkur og ekki geta leyft okkur. Þetta vildum við ekki leyfa okkur, vegna þess að okkur er fullkomin alvara með flutningi þessa málsstaðar okkar. Okkur er fullkomin alvara um það, að brýna nauðsyn beri til að afnema tekjuskatt á almennum launatekjum, og þá finnst okkur gefa auga leið, að við getum ekki ætlast til þess, að till. okkar um þetta efni yrðu teknar alvarlega, nema við jafnframt bentum á tekjuöflunarmöguleika í staðinn, og það gerðum við í till. okkar. Við bentum á, að hægt væri að vinna upp tekjurnar með því að halda viðlagasjóðsgjaldinu, sem ella ætti að falla niður 1. mars n. k. og nemur tveimur söluskattsstigum og hækka söluskattinn um 3 stig til viðbótar. Við gerum okkur að vísu ljóst, að þetta, að breyta tekjuskatti í svona ríkum mæli í söluskatt, gæti haft í för með sér, að ýmsar tekjulágar stéttir, margir tekjulágir einstaklingar mundu greiða meira í söluskatt eftir kerfisbreytingu en þeir hefðu áður greitt í tekjuskatt. Við þessu reyndum við að sjá með því að gera till. um stofnun sérstaks sjóðs, sem ætti að starfa innan almannatryggingakerfisins og ætti að nota til að hækka tekjur hinna lægst launuðu, þ. e. a. s. þeirra, sem sköðuðust á kerfisbreytingunni. Við gerðum líka till. um tekjuöflun í þennan sjóð með því að halda ýmsum gjöldum, sem lögleidd voru í sambandi við viðlagasjóðsmálið og mundu gefa á ársgrundvelli, miðað við núverandi aðstæður, um 600–700 millj. kr. í tekjur. M. ö. o.: við reyndum að öllu leyti að taka eins ábyrgt á málinu og við frekast gátum hugsað okkur í því skyni að sýna, að okkur væri fullkomin alvara, það væri fullkomin alvara á bak við till. okkar um hina brýnu nauðsyn þess að létta tekjuskatti af almennum launþegum. Enn fremur vil ég geta um tvö atriði, sem ég tel vera galla á frv. þeirra sjálfstæðismanna. Í fyrsta lagi tel ég frv. gera ráð fyrir allt of miklum mun á skattalækkun hátekjumanna og lágtekjumanna. Mér þykja þeir skattstigar og þær reglur almennt, sem settar eru í frv., gera ráð fyrir því, að hátekjumenn hagnist óeðlilega miklu meira en látekjumönnum er ætlað að hagnast á þessari skattbreytingu, og þetta tel ég vera galla. Ég tel þetta líka vera vel til þess fallið að efla andstöðu við þá ágætu hugmynd, sem það er að létta tekjuskatti af almennum launþegum, að hætta innheimtu tekjuskatts af almennum launatekjum. Ef hægt er að benda á jafnmikla ívilnun til handa hátekjumönnum og hægt er að gera með tilvísun til frv. þeirra sjálfstæðismanna, miðað við það, sem lágtekjumenn munu hagnast á tekjuskattslækkuninni, þá óttast ég, að hægt verði að gera allt málið tortryggilegt, því miður. Þess vegna gerum við ekki ráð fyrir jafnmiklum mun á skattalækkun í krónum talið hjá hátekjumönnum og lágtekjumönnum og verða mundi afleiðing af samþykkt frv. þeirra sjálfstæðismanna. Þá vil ég víkja að reglum frv. um sérsköttun hjóna. Gert er ráð fyrir að sinna því réttlætismáli, sem sérsköttun hjóna hlýtur að teljast, á þann hátt að skipta tekjum og eignum hjóna ávallt í tvo helminga, ávallt í tvennt. Það mundi þýða, að ef hjón hafa 2 millj. kr. tekjur t. d. og eiginmaðurinn borgar nú tekjuskatt af 2 millj. kr., þá mundi hvort hjóna um sig borga tekjuskatt af 1 millj. kr., og mundi skatturinn því, miðað við heilbrigðan tekjuskattsstiga, verða miklu lægri, miðað við þessa reglu varðandi sérsköttun hjóna. Við höfum stungið upp á því að fara aðra leið í þessu efni, að fara þá leið til að bæta úr því ranglæti, sem samsköttun hjóna er, að ætla giftri konu ávallt vissan hluta af tekjum makans, hvort sem hún vinnur utan heimilis eða ekki, m. ö. o.: allar konur skuli verða sjálfstæðir skattþegnar, hvort sem þær eru giftar eða ógiftar og hvort sem þær afla sér tekna með vinnu utan heimilis eða ekki. Við gerum ráð fyrir því að ætla giftri konu tekjur, sem svara til hæfilegra, venjulegra launa - í lægri kantinum þó, t. d. 300–400 þús. kr., minna mætti það ekki vera. Varðandi þau hjón, þar sem eiginmaðurinn hefði 2 millj. kr. tekjur, mætti ætla konunni af því 300–400 þús. kr. tekjur, en skattleggja síðan 1.6–1.7 millj. kr. hjá bóndanum. Það er augljóst mál, að lækkun skatts af hátekjum er í þessum tilfellum líka miklu meiri samkv. frv. sjálfstæðismanna en við í Alþfl. teljum eðlilegt og réttmætt. Ég tel því, að þó að þetta frv. stefni að sjálfsögðu í rétta átt og ég sé meginhugsun þess algerlega sammála og styðji hana, þá meginhugsun þess, að hætta beri að innheimta tekjuskatt af venjulegum launatekjum, tel ég engu að síður frv. vera gallað að mjög verulegu leyti, svo gallað, að mér er til efs, að það styðji eins og vera þyrfti þann góða málstað, sem í því er fólginn að berjast fyrir afnámi tekjuskatts af launatekjum. En úr þessu má eflaust bæta, þegar frv. fer til nefndar. Ég geri mér vonir um, að till. okkar Alþfl.-manna verði samþykkt, þannig að þá mætti taka allt tekjuskattsmálið upp til heildarathugunar í samstarfi allra þingflokkanna. Þetta vandamál verður ekki leyst öðruvísi en allir þingflokkarnir hefji samstarf um það, með hvaða hætti skynsamlegt og réttmætt sé að setja nýja tekjuskattslöggjöf. Þá gæti það farið saman að athuga þetta frv. þeirra sjálfstæðismanna og aðrar hugmyndir, sem kynnu að koma fram. Ég tel sem sagt langfarsælustu lausnina á þeim vanda, sem hér er um að ræða, vera að samþykkja till. okkar Alþfl-manna til þál. um að koma nefnd á laggirnar, samstarfsnefnd stjórnmálamanna úr öllum þingflokkunum annars vegar og embættismanna sérfróðra um skattamál hins vegar, og taka síðan núgildandi skattalög, till. sjálfstæðismanna og allar aðrar hugmyndir, sem upp kynnu að koma, til athugunar og undirbúa frv. að skattalögum, sem hægt yrði að afgreiða, áður en þingi lýkur nú í vor, þannig að þau gætu komið til framkvæmda við skattlagningu á tekjur ársins 1973. Ég tel, að við þm. Alþfl. höfum bent á einu færu og einu skynsamlegu leiðina til að koma viti í skattamálin á fyrri hluta næsta árs, þannig að skattheimta af tekjum ársins, sem nú er að líða, geti orðið réttmæt og sanngjörn.