Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. heilbr.- og trn. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Frv. að nýjum læknalögum hefur legið í bunka heilbr.- og trn. þessarar deildar um nokkurt skeið og málið verið athugað vandlega, bæði innan nefndarinnar og af öðrum aðilum faglegum. Það hefur hlotið vandaðan undirbúning í heilbrmrn. í samráði við landlækni, Læknafélag Íslands og læknadeild Háskólans og ég má segja að allir þessir aðilar eru sammála um þá niðurstöðu sem nú er fengin í þessu frv. ásamt þeim lítils háttar brtt. sem nefndin var sammála um að bera fram og ræddi á fundi sínum við formann Læknafélagsins, forseta læknadeildar og Ingimar Sigurðsson, yfirlögfræðing í heilbrmrn. Enn fremur hefur verið haft samband við landlækni. Vonast ég til að það sé víðtæk samstaða um þetta mál, enda hefur það verið til meðferðar á Alþingi áður og orðið mjög tímabært að það fái afgreiðslu héðan því að núgildandi læknalög eru að stofni til frá fyrstu árum 4. áratugarins, margt hefur breyst síðan og tímabært að setja ný læknalög. Það er eitt atriði sem ég vil vekja sérstaka athygli á í frv. vegna þess að ég tel að ákvæði í öðru frv., sem er til meðferðar í Ed., skarist nokkuð við þetta, en það varðar þagnarskyldu lækna. Í því sambandi vil ég einungis undirstrika eitt, að þagnarskylda lækna er fyrst og fremst til komin vegna hagsmuna sjúklings, ekki vegna hagsmuna læknanna sjálfra nema að því leyti sem þeir hafa umsjá með sjúklingi og búa yfir trúnaðarupplýsingum frá sjúklingi. Þess vegna teljum við það mjög mikilvægt að að svo miklu leyti sem önnur yfirvöld en heilbrigðisyfirvöld þurfa að koma nálægt gögnum lækna, og í því sambandi á ég fyrst og fremst við landlæknisembættið sem hefur lögum samkvæmt eftirlitsskyldu, þá sé það ljóst að eftirlit og athugun á gögnum lækna, sem ástæða er talin kunna að verða til að gera, fari fram fyrir atbeina og ásamt landlækni. Þetta er atriði sem er ekki ástæða til að taka sérstaklega upp í þessu frv. Það er gert ráð fyrir þessu í frv. Hins vegar vek ég athygli á að það kann að vera ástæða til þess að breyta ákvæði í frv. um Ríkisendurskoðun, sem nú er í Ed., ef það frv. nær fram að ganga nú á þessu þingi. En um þetta mál og brtt. við það varð öll nefndin sammála. Það mun því miður vera fyrir einhvern misskilning sem fulltrúi Kvennalistans var ekki á þeim fundi þar sem þetta mál var afgreitt, en ástæðan fyrir því hefur nú skýrst og henni verið gerð nákvæm grein fyrir allri meðferð málsins. Ég leyfi mér að leggja til, herra forseti, að þessu máli verði að lokinni þessari umræðu vísað til 3. umr. og ég vænti þess að samstaða sé í hv. deild um afgreiðslu málsins.

Frsm. heilbr.- og trn. (Geir H. Haarde): Herra forseti. Heilbr.- og trn. hefur fjallað um þetta mál. Í ljósi þess að nú stendur yfir á vegum ríkisstjórnarinnar heildarendurskoðun á lögum um almannatryggingar leggur nefndin til að máli þessu verði vísað til ríkisstjórnarinnar. Undir álitið rita auk mín Ragnhildur Helgadóttir, formaður nefndarinnar, Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Birgir Dýrfjörð og Jón Kristjánsson. Fjarverandi afgreiðslu málsins voru hv. þm. Guðrún Helgadóttir og Guðmundur G. Þórarinsson.



Herra forseti. Ég þakka hv. nefnd fyrir að hafa skoðað þetta mál af velvilja þó svo að niðurstaðan yrði á annan veg en ég hefði vænst. En e.t.v. var tæpast við öðru að búast þegar höfð eru í huga orð hæstv. heilbrmrh. hér við 1. umr. þegar hann taldi þessu máli best komið með því að taka það inn í þá heildarendurskoðun tryggingalaganna sem nú stendur yfir. Þessi endurskoðun hefur staðið fyrir dyrum æðilengi og ekki sést hilla undir nein málalok þar. Því er illt að una, að slíkum málum sem hér er um að ræða sé skotið á frest því hér er um að ræða brýnt hagsmunamál. Hér er um að ræða aðstoð til gleraugnakaupa fyrir börn og unglinga innan 18 ára aldurs annars vegar og elli- og örorkulífeyrisþega sem njóta tekjutryggingar hins vegar. Rökstuðningur fyrir frv. liggur fyrir á þskj. 552. Í stórum dráttum er frv. rökstutt með því hversu gleraugu eru orðin dýr, hversu kostnaður af notkun gleraugna íþyngir fjárhag þeirra sem á þeim þurfa að halda. Með hliðsjón af lögum um almannatryggingar um hjálpartækjakaup sýnist eðlilegt að gleraugu falli einnig undir þau ákvæði. Kjör elli- og örorkulífeyrisþega sem njóta tekjutryggingar eru ekki til að hreykja sér af hér á landi. Þeir hafa fulla þörf fyrir að samfélagið rétti þeim hjálparhönd í þessum efnum og sama má segja um barnmargar fjölskyldur. Við kvennalistakonur lítum svo á að brýnt sé að koma þessu fólki til aðstoðar sem fyrst og erum því engan veginn sáttar við þessa afgreiðslu. Því hvetjum við til að endurskoðun tryggingalaga verði hraðað því að þó að ýmsar lagfæringar og breytingar til bóta hafi verið gerðar við þau næstum frá upphafi er þeim í ýmsu áfátt enn eins og í ljós kemur af því máli sem hér hefur verið fjallað um.

Frsm. heilbr.- og trn. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Heilbr.- og trn. þessarar deildar er sammála um að vísa þessu máli til ríkisstjórnarinnar. Við teljum að hér sé bent á mjög mikilsvert atriði sem vissulega þarf endurskoðunar við. Ég hygg að flestir séu sammála um það að vasapeningar, sem þeir hafa sem einungis njóta örorkulífeyris og tekjutryggingar, séu of lágir og þá þurfi að hækka. Sama gildir um flesta sem einungis njóta ellilífeyris og tekjutryggingar. Þeir hafa þó sumir hverjir lífeyristekjur. En svo stendur á um marga örorkuþegana að þeir eru svo ungir að árum og hafa verið haldnir sinni örorku svo lengi að þeir hafa aldrei átt kost á því að greiða í lífeyrissjóð og hafa þá ekki þann möguleika. Þarna hefur jafnan verið látið vera nokkurt samræmi milli öryrkja og ellilífeyrisþega. Þess vegna teljum við að þetta þurfi að skoðast í samhengi. Það skal tekið fram að hér er um að ræða þá sem dveljast á stofnunum. Þetta atriði teljum við að nefnd sú sem hefur til meðferðar heildarendurskoðun almannatrygginga verði að skoða mjög gaumgæfilega með úrbætur og hækkun á upphæðum fyrir augum. Í trausti þess leggjum við til að þessu máli verði vísað til ríkisstjórnarinnar og vonumst fastlega til að sjá frv. sem hefur að geyma ákvæði til bóta á næsta þingi.

Frsm. heilbr.- og trn. (Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir): Herra forseti. Ég mæli fyrir nál. um greiðslur Atvinnuleysistryggingasjóðs vegna fiskvinnslufólks. Þetta er leiðrétting og staðfesting á kjarasamningi. Það hefur verið svo að þar sem vinnustað skipa færri en tíu hefur fólk ekki notið þessara réttinda en hér er verið að setja alla undir sama hatt. Nefndin mælir með samþykkt frv.

Frsm. heilbr.- og trn. (Geir H. Haarde): Herra forseti. Þetta mál, 263. mál, hlaut sömu afgreiðslu hjá hv. heilbr.- og trn. og 256. mál sem ég mælti fyrir hér fyrir örfáum mínútum. Það er tillaga nefndarinnar, með vísan til þess að lög um almannatryggingar eru nú til heildarendurskoðunar á vegum ríkisstjórnarinnar, að þessu máli verði vísað til ríkisstjórnarinnar. Undir nál. rita auk mín Ragnhildur Helgadóttir, formaður nefndarinnar, Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Birgir Dýrfjörð og Jón Kristjánsson. Fjarverandi afgreiðslu málsins voru Guðrún Helgadóttir og Guðmundur G. Þórarinsson.



Herra forseti. Í þessu frv. er kveðið á um aukinn rétt sjúklinga og aðstandenda þeirra til þátttöku almannatrygginga í fargjaldi og dvalarkostnaði þegar ekki er hægt að veita nauðsynlega meðferð í heimabyggð. Enn fremur er þar kveðið á um rétt til dagpeninga ef veikindi náinna ættingja valda vinnu- og launatapi. Þetta réttlætismál varðar töluvert marga einstaklinga sem verða fyrir þungbærri reynslu, ekki aðeins tilfinningalegri, heldur einnig fjárhagslega þungbærri reynslu. Þessu síðarnefnda er ekki á bætandi aðra erfiðleika þessu samfara. Það var mat okkar sem fluttum þetta frv. að hér væri um svo brýnt mál að ræða að það þyldi ekki bið. Að sjálfsögðu hefðum við kosið og töldum eðlilegt að nefndin mælti með samþykkt þess. Þessi afgreiðsla er þó e.t.v. skiljanleg, m.a. með tilliti til afstöðu hæstv. heilbrrh. sem kom fram í umræðu um málið hér í deildinni. Við kjósum að líta svo á að þessi afgreiðsla sýni jákvæða afstöðu. Mér er kunnugt um að það fékk góða og velviljaða umfjöllun t.d. í tryggingaráði og víðar. Þó að við séum vonsviknar yfir því að nefndin hafi ekki treyst sér að afgreiða málið og mæla með samþykkt þess er það von okkar að þessi afgreiðsla tryggi að tekið verði myndarlega á þessu máli við þá heildarendurskoðun tryggingalaganna sem margsinnis hefur verið vísað til og að þar verði þetta frv. lagt til grundvallar. En ég hlýt að taka undir með hv. 7. þm. Norðurl. e., að okkur hefði þótt betra að þetta hefði verið afgreitt frá Alþingi með jákvæðri umsögn vegna þess að þessi heildarendurskoðun hefur tekið býsna langan tíma og ekki séð fyrir endann á henni enn þá.



Hæstv. forseti. Ég vil taka undir það með hv. flm. þessa frv. til laga á þskj. 562, Kristínu Halldórsdóttur, á að ég átta mig ekki almennilega á því af hverju hv. þingnefnd afgreiddi ekki þetta mál. Þó að tryggingalög séu í heildarendurskoðun hjá ríkisstjórninni sem getur tekið langan tíma er þessi till. Kvennalistans þess eðlis að hún þolir enga bið. Daglega þarf fólk á þeirri aðstoð að halda sem hér um getur. Ég sé enga ástæðu til þess að Alþingi fresti afgreiðslu á þessu máli, hvorki nefndin né Alþingi sjálft. Ef nefndin treystir sér ekki til að taka afstöðu getur Alþingi, deildin hér og nú tekið afstöðu. Síðan verður sú afstaða að sjálfsögðu tekin til greina í þessari heildarendurskoðun sem ríkisstjórnin liggur á. Ég geri það að tillögu minni að deildin afgreiði þetta frv. jákvætt og samþykki það því að við vitum öll að daglega þarf fólk aðstoðar við, fólk utan af landi sem kemur til Reykjavíkur, fólk úr fjölskyldum sjúklinga sem kemur með þeim og bíður því til aðstoðar á allan hátt. Stundum eru þetta alvarleg tilfelli. Í alvarlegum tilfellum er þetta ferðalag oft til útlanda. Oft er sjúklingurinn kannski mállaus á erlenda tungu og á erfitt með að sætta sig við ferðalagið nema hafa fylgd að heiman o.s.frv. Ég sé enga ástæðu til þess að svona máli sé frestað og látið bíða einhverrar heildarendurskoðunar sem á að eiga sér stað úti í bæ. Það er verkefni Alþingis að taka ákvörðun í þessu máli. Það er ekki verkefni ríkisstjórnarinnar. Þetta er verkefni fjvn. m.a., það er ekki verkefni ríkisstjórnar að ganga frá þeim málum. Það er verkefni ríkisstjórnarinnar að framfylgja því sem Alþingi samþykkir. Ég vil taka fram vegna smámisskilnings sem gætti hjá forseta þegar hann kynnti það lagafrv. sem var á dagskrá á undan þessu, að mín töluð orð hér eiga við það frv. líka. Ég vil mótmæla því að afgreiðslu sé frestað á þessum tveimur frv.



Herra forseti. Ég tek hér til máls til að kynna skriflega brtt. sem ég mun flytja við frv. nú við 3. umr. og varðar það að við frv. bætist svofelld ákvæði til bráðabirgða: 1. Við þá heildarendurskoðun sem fyrir dyrum stendur á húsnæðislöggjöfinni skal sérstaklega athugað: 1. Hvort ekki er nauðsynlegt að hafa í lagaákvæðum um kaupleiguíbúðir heimild til hækkunar á lánshlutfalli til framkvæmdaaðila þegar í hlut eiga illa stæð sveitarfélög. 2. Að upp verði tekið í kaflanum um félagslegar kaupleiguíbúðir ákvæði sem heimila leigu samfara kaupum á tilteknum eignarhlut. 3. Samræmingu lánskjara mismunandi útlánaflokka. 2. Meðan væntanleg endurskoðun laga um Húsnæðisstofnun ríkisins stendur yfir er húsnæðismálastjórn heimilt, ef sérstakar ástæður mæla með, að veita illa stöddum sveitarfélögum viðbótarlán til að gera þeim kleift að koma af stað byggingu félagslegra kaupleiguíbúða. Skal húsnæðismálastjórn heimilt að verja jafngildi allt að 50 millj. kr. árlega á næstu þremur árum eða svo lengi sem endurskoðun laganna stendur yfir. Ég vil reyna til þrautar, herra forseti, hvort ekki er hægt að fá hv. þm. til að fallast á þau sjónarmið að skynsamlegt sé að hafa slíka möguleika fyrir hendi í lögunum. Ég undirstrika að hér er einungis um heimildarákvæði að ræða. Í hinn stað trúi ég ekki öðru en að hv. þm. séu a.m.k. tilbúnir til að samþykkja ákvæði til bráðabirgða sem skilyrði það að við endurskoðun laga um Húsnæðisstofnun ríkisins verði sérstaklega athuguð þau atriði sem ég kynnti áðan. Ég geri þetta m.a. til að fá úr því skorið, herra forseti, hvort túlka beri niðurstöðu atkvgr. hér áðan við 2. umr. um þetta frv. til laga um kaupleiguíbúðir á þann veg að hv. Nd. sé beinlínis andvíg þeim sjónarmiðum sem þar voru til umfjöllunar í nefndri brtt. sem ég flutti. Ég vil miklu heldur líta svo á að einhverra hluta vegna hafi hv. þm. ekki treyst sér til að setja ákvæðin inn í lög en á a.m.k. erfitt með að trúa því að óreyndu að menn geti beinlínis verið andvígir því að tekið verði tillit til þessara sjónarmiða við endurskoðun laganna. Mér þykja a.m.k. mikil tíðindi ef hv. þm. Nd. upp til hópa eru andvígir því að í lögum sé fyrir hendi heimildarákvæði til að koma til móts við verst stöddu sveitarfélögin í landinu í þessum efnum. Það eru mikil býsn, herra forseti, ef svo er. Mér er kunnugt um það - og ég ætla að leyfa mér að upplýsa það hér fyrir hv. deild því að það er e.t.v. ekki öllum kunnugt - að í þeirri frægu bókun sem formenn stjórnarflokkanna gerðu um kaupleiguíbúðir eru ákvæði um sérstakt fjármagn sem varið verði til að aðstoða sveitarfélögin til að komast áfram með byggingu kaupleiguíbúða. Hv. framsögumaður félmn. vitnaði í þetta í ræðu sinni í gær. Og þó trúnaðarplagg sé hef ég fengið að sjá gripinn og veit að þessi ákvæði eru fyrir hendi í þessari bókun. Tek ég þá á mig þá ábyrgð að rjúfa þann trúnað. En ærið oft hefur verið vitnað í plaggið af hinum og þessum. Ég held því að annað eins hljóti að leyfast. Ég vil því meina, herra forseti, að hæstv. ríkisstjórn og hv. þm. stjórnarliðsins væru komnir í ærið sérkennilega mótsögn við sjálfa sig ef það yrði fellt að hafa heimildarákvæði af því tagi í lögunum sem bráðabirgðaákvæði II í þeim brtt. sem ég er hér að kynna gera ráð fyrir. Ég vek einnig athygli á því að væru þau atriði sem ég kynnti og eru í bráðabirgðaákvæði I sérstaklega tekin til skoðunar við endurskoðun húsnæðislaganna hygg ég að komið væri nokkuð til móts við gagnrýni þeirra aðila sem bundu og binda enn miklar vonir við þetta kaupleigukerfi, m.a. félagasamtökin átta sem tekið hafa upp samstarf til að reyna að leysa húsnæðismál sinna félagsmanna, Samtök aldraðra, Öryrkjabandalagið, samtök námsmanna og fleiri aðilar sem ég man ekki til að rekja alla, enda ekki ástæða til. Ég hygg að hv. þm. kannist við það samstarf sem ég er hér að vitna til. Þessir aðilar hafa einkum nefnt tvennt sem þeir telja að þurfi að komast inn á ákvæðin um félagslegu kaupleiguíbúðirnar, þ.e. að heimilt verði að leigja þær samfara kaupum á tilteknum eignarhlut og í öðru lagi að lánakjör þar verði samræmd því sem gerist annars staðar í hinum félagslega hluta húsnæðislöggjafarinnar. Herra forseti. Ég vona að starfsmenn Alþingis dreifi innan tíðar þessari skriflegu brtt. sem ég hef verið að kynna.

Henni hefur þegar verið dreift.

Það er enn betra, herra forseti. Þá hafa þeir hv. þm. sem hér eru enn þá það plagg fyrir framan sig og geta litið til þess. Ég vil sem sagt vona, herra forseti, að þessi brtt. mæti skilningi. Hún er af minni hálfu eins konar varatillaga að felldri þeirri brtt. sem afgreidd var áðan við 2. umr. Sú niðurstaða að þær breytingar voru ekki samþykktar var mörgum til mikilla vonbrigða. Ég tel að þegar menn fara að kynna sér þetta fyrirkomulag þætti þeim enn furðulegra ef menn ekki fengjust til að taka þessi atriði til meðferðar við endurskoðun laganna. Ég hygg að það væri mjög fróðlegt ef hæstv. félmrh. vildi fyrir hv. þm. deildarinnar og þeim til upplýsingar kynna bókun þá sem forustumenn stjórnarflokkanna gerðu varðandi kaupleiguíbúðir. Ég lýsi eftir því að sú bókun verði kynnt hér fyrir þingdeildinni og lesin upp. Ég hef það sem rök fyrir þeirri ósk minni að í nál. meiri hl. félmn. er það fært fram sem höfuðröksemdin fyrir því að þetta frv. skuli ná fram að ganga að sú bókun sé til. Sjálf tilvist ríkisstjórnarinnar er í raun og veru undir í þessu efni ef marka má bæði nál. meiri hl. og framsöguræðu hv. formanns félmn. Mér finnst því ekki við hæfi að hv. þingdeildarmönnum sé ætlað að greiða hér atkvæði og samþykkja lagafrv. sem rökstutt er af hálfu meiri hl. félmn. eingöngu með því að ákveðið sé í tiltekinni bókun og í stjórnarsáttmála að þetta skuli verða að lögum hvað sem tautar og raular. Ég ítreka því þessa ósk mína, herra forseti, og vona að hæstv. félmrh. verði við henni. Ef ekki þá beini ég sömu ósk til hv. formanns félmn. Ég sé ekki að honum sé vel stætt á því að verða ekki við henni, sérstaklega með tilliti til röksemdafærslu í nál. meiri hl. þar sem vitnað er sérstaklega í þetta samkomulag formanna stjórnarflokkanna. Þar hef ég alveg sérstakan áhuga á einu atriði, herra forseti, þ.e. því fjármagni sem mér skilst að í nefndri bókun hafi orðið samkomulag um að taka til hliðar og ráðstafa sérstaklega til þeirra sveitarfélaga sem illa væru stödd til að auðvelda þeim að koma af stað byggingu kaupleiguíbúða. Ég spyr: Hvað varð um þennan vilja formanna stjórnarflokkanna? Gufaði hann upp í haust og vetur? Hvað varð honum að aldurtila? Í þessu ákvæði til bráðabirgða Il, sem ég flyt hér brtt. um, gefst mönnum aftur færi á að taka upp þetta ákvæði. Þó að ég hyggi reyndar að sú upphæð sem ég tiltek sé lægri en sú sem í upphaflegu plaggi ríkisstjórnarinnar var meiningin að hafa. Hins vegar tel ég að 50 millj. kr. sem ráðstafað væri sérstaklega í þessi verkefni - og þá eingöngu til þeirra sveitarfélaga sem allra verst væru á vegi stödd - til að lána þeim viðbótarlán upp á e.t.v. 5–10% ofan á þau 85% sem heimilt er skv. lögunum, næðu að gera býsna mikla bragarbót í þessu efni. Út af fyrir sig dygðu 50 millj. á móti býsna miklum framkvæmdum í kaupleiguíbúðum ef farið er út í hlutfallareikninginn. Herra forseti. Ég get ekki neitað því að hugur minn til þessa kaupleigufrv. er ekki jafngóður og hann var fyrir og hefði orðið ef brtt. mínar hefðu náð fram að ganga. Ég veit ekki hvort ég hef skap til að greiða þessu frv. enn atkvæði mitt eftir 3. umr. ef ekki verður eitthvað komið til móts við þau sjónarmið sem ég hef hér sérstaklega talað fyrir og flyt nú aftur brtt. um, varatillögur. Það verður bara að koma í ljós. Ég tel ekki ástæðu til að fara enn yfir þá fyrirvara sem ég hef haft á um þetta frv. og þá hættu sem ég hef margvarað við, að í þessum búningi verði það ekki sú hjálp og það bjargræði í húsnæðismálum sem mikið hefur verið talað um og heill stjórnmálaflokkur hefur háð tvær kosningabaráttur út á. Herra forseti. Ef skilningur og vilji meiri hlutans hér á Alþingi er ekki fyrir hendi til að laga þetta frv. og bæta og reyna að stuðla að því að það nái tilgangi sínum kann svo að fara að það sparki til baka. Þá kann að fara svo að jafnágætlega og það gafst Alþfl. að veifa orðinu "kaupleiguíbúðir" í bæjarstjórnarkosningum 1986 og aftur í Alþingiskosningum 1987 þá reynist það þeim jafnslæmt nær verður kosið næst að hafa verið sérstakir talsmenn þessa forms. Gæti orðið "búmerang", herra ritari, þau eru nefnilega til. Ættbálkur einn í Ástralíu varð heimsfrægur af því að hafa fundið upp þetta merka tækniundur, "búmerang", sem reyndar var ekki sjálft veiðivopnið, eins og mannfræðingar komust að eftir 50 ára misskilning, heldur æfingavopn veiðimanna. Það er auðvelt að skilja þegar maður hugleiðir málið því að sjálft drápsvopnið þarf ekki að koma til baka ef það hittir bráðina. Hins vegar er handhægt að hafa æfingavopn þannig að þau svífi til baka. Ef menn ekki hitta geta menn reynt að kasta aftur. En ég er ekki viss um að Alþfl. mundi lifa það af að fá þetta "búmerang" í sig og gæti verið að hann yrði þá sjálfur bráðin sem vopnið mundi granda.  Ég hef hér lagt mig allan fram, eins og allir hv. þingdeildarmenn vita, að reyna að laga þetta til og aðstoða þannig hæstv. félmrh. og Alþfl. við það að gera þetta að brúklegu frv. en fæ nú ekki meira að gert og verð að taka því hvort skilningur og þroski hv. deildarmanna leyfi þeim að komast að gáfulegri niðurstöðu og samþykki þessar brtt. sem ég hef hér mælt fyrir.



Herra forseti. Eins og fram hefur komið var till. Kvennalistans felld um það að þessu máli sem hér er til umræðu yrði vísað til ríkisstjórnarinnar, með það í huga að mörkuð yrði einnig framtíðarstefna um kaupleiguíbúðir þegar heildarendurskoðunin á húsnæðislánakerfinu færi fram. En ég vil samt reyna að hafa einhver áhrif á málið til betri vegar og tel að brtt. á þskj. 911 sem fluttar er af hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni og Geir Gunnarssyni séu mjög til bóta og vil lýsa stuðningi við þær till. Ein af ástæðunum fyrir því að ég tel ekki hægt að mæla með að samþykkja frv. óbreytt er að einmitt litlu sveitarfélögin, sem mörg eru illa stödd núna, hafa litla möguleika á að byggja kaupleiguíbúðir þar sem það hefur legið fyrir að þau hafa átt í miklum erfiðleikum með að fjármagna sinn hlut í verkamannabústöðum. Þau eiga því enn þá erfiðara með að fjármagna sinn hlut í kaupleiguíbúðum að óbreyttu. Ég skal ekki um það segja hvort 50 millj. séu akkúrat rétta upphæðin, hvort það hefði kannski þurft að vera heldur meira sem húsnæðismálastjórn sé heimilt að verja til að styðja verst settu sveitarfélögin sérstaklega í að byggja leiguíbúðir. Ég lýsi stuðningi mínum við að tekið sé frá ákveðið fé í þessu skyni. Ég vil einnig taka undir ósk hv. þm. Steingríms J. Sigfússonar um það að við fengjum að sjá þá bókun sem gerð var um samkomulag milli stjórnarflokkanna um fjármagn til kaupleiguíbúða og mikið hefur verið vitnað hér í og fengjum að vita út á hvað hún gengur. Það er furðulegt að félmn. skuli ekki hafa fengið vitneskju um hana því að einmitt fjárhagslega hliðin í þessu dæmi er í mestu óvissu. Það er ein af ástæðunum fyrir því að ég tel ekki annað ráðlegt en að skoða málið dálítið betur. En ég vil ítreka að ég styð þessar till. og tel að þær séu til bóta.



Herra forseti. Ég vil ekki tefja þetta mál en minni á að það hefur komið fram hvernig ástatt er víða úti á landsbyggðinni. Það er full þörf á því að reyna með einhverjum hætti að byggja íbúðarhúsnæði þar, sérstaklega þar sem er næg atvinna en vantar húsnæði og sveitarfélögin eru þannig í stakk búin að þau hafa ekki möguleika til þess og ekkert fjármagn til að leggja í slíkar framkvæmdir. Ég veit að t.d. hv. þm. Norðlendinga þekkja að til eru sveitarfélög sem skulda um 10 millj. á hverja 100 íbúa. Hvernig ráða þeir við þetta verkefni? Er hv. þm. alvara í því að reyna að standa þannig að málum að jafnvel þeir framleiðslustaðir sem leggja mest af gjaldeyri til þjóðarbúsins hafi enga möguleika til að halda í unga fólkið vegna þess að það vantar húsnæði og líka vegna þess að þannig er ástatt í þjóðfélaginu að jafnvel þó að þetta unga fólk eigi peninga þorir það ekki að fjárfesta vegna þess að ef svo fer að það vill eða þarf að flytja burtu þá muni ekki verða neinir til að kaupa nema með hálfu verði? Áður en þessi till. er felld skora ég á þm. að hugleiða þetta. Það er ekki verið að tala um neitt varanlegt ástand. Er ekki búið að lýsa því yfir að það eigi að endurskoða húsnæðismálakerfið allt saman? Það er aðeins þessi heimild sem er bara heimild og húsnæðismálastjórnarráðherrar geta beitt eftir vild sinni og ástæðum. En það er full þörf á því að hafa þetta inni og ég held a.m.k. að hv. landsbyggðarþingmenn ættu að hugsa sig tvisvar um áður en þeir fella þessar till.



Herra forseti. Því miður gat ég ekki verið hér við umræður fyrr í dag vegna sérstakra forfalla. Vegna þess að hv. 4. þm. Norðurl. e. bar hér fram beiðni um upplýsingar þótti mér rétt að koma aðeins inn á þessi mál. Ég bæði gat þess á fundum hv. félmn. í sambandi við þetta sérstaka mál og í upphafi máls míns í gær þegar ég mælti fyrir nál. meiri hl. félmn. tók ég skýrt fram að forsendur fyrir þessari afgreiðslu væri þetta samkomulag formanna stjórnarflokkanna sem dagsett er 3. júlí 1987. Ég þóttist hafa rakið rækilega aðalatriðin í þessu samkomulagi, m.a. það sem hv. 4. þm. Norðurl. e. var að spyrja um áðan. Ég skal endurtaka það hér til að það fari ekkert milli mála. Það er fimmti liður í þessu samkomulagi að því er varðar lánafyrirgreiðslu. Þá er hér átt við þau sveitarfélög sem standa höllum fæti og þurfa á viðbótarfé að halda. En þar stendur, með leyfi forseta: "Lánafyrirgreiðsla. Ríkisstjórnin mun veita sveitarfélögum sérstaka lánafyrirgreiðslu til að standa straum af 15% byggingarkostnaðar eða kaupverðs. Þessi lánafyrirgreiðsla má nema umsaminni upphæð á þremur árum." Og innan sviga sem er sérstaklega undirritað: "Þessi upphæð skal vera 110 millj. á þremur árum. Lánin skulu vera til 25 ára með sömu vöxtum og eru á almennum lánum hjá Byggingarsjóði ríkisins. Lán þessi verði veitt þeim sveitarfélögum og/eða félögum sem samkvæmt könnun þurfa mest á þeim að halda og skulu lánakjör, fyrirgreiðsla og skipting fjármagns ákveðin fyrir fram." Þannig hljóðar þessi þáttur í samkomulagi formanna stjórnarflokkanna sem er grundvöllur þessarar afgreiðslu, ég endurtek það. Ég hef enga ástæðu til að ætla annað en að ríkisstjórnin standi við þetta ákvæði þó að það sé e.t.v. galli í þessu frv. að þessa er ekki sérstaklega getið þar heldur er þetta ákveðin sérstök fyrirgreiðsla gegnum ríkisstjórnina. Það er hægt að fallast á ýmis rök sem koma hér fram hjá hv. 4. þm. Norðurl. e. þótt ekki sé ástæða til að taka það inn í þessa afgreiðslu nú. Ég gat þess hér í framsögu að umsögn frá Sambandi ísl. sveitarfélaga hefði ekki borist til nefndarinnar, þrátt fyrir ítrekun, fyrr en eftir að nefndin lauk störfum. Ég gat þess einnig að í þeim umsögnum sem hv. þm. a.m.k. sem eiga sæti í nefndinni hafa undir höndum koma fram áhyggjur sveitarfélaga, í þeim brtt. sem sambandsstjórn gerir, og því lýst yfir að eðlilegt hefði verið að létta af þeim ábyrgðinni, skuldbindingunum og veita meira fjármagn til þeirra sveitarfélaga sem verst standa. Ég vísa aftur til þess samnings sem formenn flokkanna gerðu og ætti að fullnægja a.m.k. meðan heildarendurskoðun á þessum málum fer fram. Mér finnst þess vegna fullkomin ástæða til að undirstrika að nauðsynlegt er að þetta mál fari í heildarendurskoðun á hinum félagslega þætti húsnæðismála eins og gert er ráð fyrir. Var raunar einn síðasti liðurinn í samningi foringja stjórnarflokkanna að fram fari heildarendurskoðun á lögum, fjármögnun og skipulagi félagslega íbúðarlánakerfisins og í nefndinni verði einnig fulltrúar sveitarfélaga og aðila vinnumarkaðarins. Með tilliti til þessa tel ég að eðlilegt sé að gera fastlega ráð fyrir því í þessum umræðum að þrátt fyrir samþykkt þessa frv. nú fari þessi endurskoðun fram sem leiðir e.t.v. af sér betri árangur í þessu máli en hér liggur fyrir. Þegar ég kom hér inn heyrði ég að komið hefði fram krafa um að fresta afgreiðslu 2. dagskrármálsins, þ.e. 329. máli, eftir einhverri ákveðinni kröfu. Ég vil láta það koma hér fram að ef það á að gerast mun ég leggja fram tillögu um að fresta einnig 301. máli. Þessi mál eiga að fara saman, það er samkomulag um það.



Virðulegi forseti. Það fór sem mig grunaði við atkvæðagreiðslu við 2. umr. að felldar voru brtt. á þskj. 894 frá Steingrími J. Sigfússyni sem hefðu þurft að hljóta samþykki ef ég hefði átt að styðja þetta mál hér við afgreiðslu úr deildinni. Það er satt að segja alveg furðulegt að ríkisstjórnin skuli leggja kapp á að fá afgreiðslu á frv. þessu efnislega eins og það liggur hér fyrir. Það virðist sem helsta ástæðan til þess sé sú að geta losað hæstv. félmrh. úr þeirri snöru sem ráðherrann hafði lent í með yfirlýsingum sínum. Ég hef engan áhuga á því að hæstv. ráðherra verði á undan öðrum úr stólunum. Það mættu margir verða þar fyrri til en hæstv. félmrh. enda greiddi ég ekki atkvæði gegn frv. heldur sat hjá við atkvæðagreiðslu. Hér við 3. umr. liggja fyrir brtt. frá hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni og Geir Gunnarssyni sem væru sannarlega til lagfæringar á þessu máli þó að þær séu ekki jafn ákvarðandi og þær brtt. sem hér voru felldar við 2. umr. Hér við umræðuna hefur sitthvað komið fram fyrir utan þessar brtt. Það hefur verið rifjað upp af hv. 1. þm. Vesturl. Alexander Stefánssyni að það samkomulag formanna stjórnarflokkanna sem notað er sem handjárn á stjórnarliðið til að knýja þetta mál hér í gegn, eigi að fela í sér ákveðna fjárupphæð. En upplýsingum um þetta hefur að öðru leyti verið haldið fyrir utan afgreiðslu mála hér í þinginu, t.d. lánsfjárlaga, og upplýsingar um það fjármagn farið mjög leynt. Hér liggur ekkert fyrir um það nema tilvitnun í þetta samkomulag eins og hv. þm. vitnar til þess.  Þau rök sem hæstv. félmrh. bar fram við umræðuna í gær fyrir þörfinni á að fá þetta mál einmitt samþykkt nú á þessu þingi með öllum þeim agnúum og eyðum sem eru í þessu frv. og gera það afskaplega lítils virði, voru þau að það væri von til þess að hægt væri að hefja framkvæmdir við 120–150 íbúðir skv. þessu kerfi núna í sumar fram að haustþinginu. Frv. er nú ekki orðið að lögum. Það er eftir að setja reglugerð um málið og hefur það stundum tekið dálítinn tíma. Það er eftir að auglýsa síðan eftir umsóknum á grundvelli þeirrar reglugerðar og skera úr um þær umsóknir. Hvað halda menn að gerist á sumarmánuðum í þessari stöðu? Halda menn að menn fari að taka skóflustungur fyrir þessum kaupleiguíbúðum? Ég fullyrði að þeir sem telja sig hafa efni á - t.d. sveitarfélögin úti um landið - að sækja um og undirbúa framkvæmdir munu ekki komast langt á þessu sumri með þær. Það er í besta falli að tæknilegur undirbúningur gæti hafist og honum yrði kannski lokið á árinu. Þess vegna væri eðlileg málsmeðferð í svona máli að það yrði tekið inn í endurskoðunina á húsnæðislöggjöfinni eða þá sett sérstök hraðferð á endurskoðun þessa máls í ljósi þeirrar gagnrýni sem komið hefur úr fjölmörgum áttum á málið eins og það liggur hér fyrir. Nægir að nefna samtökin Búseta og þá umsögn sem liggur fyrir frá þeim og fylgir áliti meiri hl. félmn. og umsögn Öryrkjabandalags Íslands sem telja að þetta mál, eins og það liggur hér fyrir frá ríkisstjórninni, sé sáralítils virði þó að þessi samtök öll taki undir hugmyndina um kaupleiguíbúðir miðað við þær hugmyndir sem þau gera sér um það og vildu sjá lögfestar. Ég tek á þessu máli út frá þeirri hugmynd og geng ekki svo bratt í þetta mál að vera gegn þessu frv. vegna þess að það getur kannski talist einhvers virði að fá slíka hugmynd inn í lög. En hugmynd þar sem ekkert kjöt er á beinunum sem máli skiptir, sem ekki er líkleg til að leysa úr þeim vanda sem sagt er í orði að menn ætli að leysa, er ansi lítils virði. Hérna liggur fyrir umsögn frá Sambandi ísl. sveitarfélaga sem kom eftir að meiri hl. félmn. afgreiddi málið, knúði málið út úr nefnd. Hvað segir Samband ísl. sveitarfélaga í þessari umsögn? Ég held að það sé rétt að ég aðeins renni yfir hana, með leyfi forseta, það tekur ekki langan tíma. Hún er dagsett 22. apríl 1988: "Mikill samdráttur hefur orðið í íbúðabyggingum á landsbyggðinni á undanförnum árum og húsnæðisvandræði eru því víða og tilfinnanleg vöntun á leiguhúsnæði svo sem fram kom í könnun félmrn. á s.l. sumri. Frv. þetta, ef að lögum verður, mundi auka lánsfé til byggingar leiguíbúða (kaupleiguíbúða) og þar með koma til móts við óskir sveitarfélaga á landsbyggðinni. Af framangreindum ástæðum mælir stjórn Sambands ísl. sveitarfélaga eindregið með samþykkt frv. með þeim breytingum sem hér greinir" - og það eru 8 tölusettir liðir: "1. Brýna nauðsyn ber til að breyta ákvæðum í i- og j-liðum 93. og 94. gr. frv. um útgáfu afsals til kaupenda leiguíbúða þannig að afsal verði gefið út við kaup og kaupandi yfirtaki jafnframt áhvílandi lán og sjái um greiðslur af þeim og öðlist þar með fullan eignarrétt á íbúðinni. 2. Í lögunum þyrfti að vera möguleiki til að veita litlum og fjárhagslega illa stæðum sveitarfélögum viðbótarlán umfram 85% úr Byggingarsjóði verkamanna." - Það er efnislega það sem hér eru fluttar brtt. um af Steingrími Sigfússyni og Geir Gunnarssyni. "3. Við sölu kaupleiguíbúða virðist eðlilegt að reikna þóknun til framkvæmdaaðila, t.d. 1%, sbr. 4. gr. j, 39. gr. 3. mgr. 4. Skuldabréf vegna lána til byggingar kaupleiguíbúða verði undanþegin greiðslu stimpilgjalda. 5. Athuga þyrfti hvort ekki væri unnt að breyta ákvæðum um kaupskyldu framkvæmdaaðila á kaupleiguíbúðum í forkaupsréttarákvæði þannig að lánskjör breyttust ef forkaupsréttar væri ekki neytt. 6. Undanþiggja þyrfti lífeyrissjóði sem leggja fram fé til byggingar eða kaupa á kaupleiguíbúðum skyldu til kaupa á skuldabréfum Byggingarsjóðs ríkisins sem næmi því fé sem þeir verja til kaupleiguíbúða. 7. Athuga þyrfti hvort unnt væri að lengja lánstíma lána til almennra leiguíbúða þannig að leigugjald gæti staðið undir markaðsvöxtum af lánum. 8. Stytta þyrfti frest til ákvörðunar leigutaka um að neyta kaupréttar að leiguíbúð, sbr. h-lið 92. gr. Framanritað tilkynnist hv. þingdeildarnefnd hér með." Þetta er undirritað af Magnúsi E. Guðjónssyni, framkvæmdastjóra. Ég er ekki að leggja mat á einstakar tillögur Sambands ísl. sveitarfélaga umfram það sem hér hafa verið gerðar brtt. um, en hygg þó að mörg af þessum ákvæðum þyrftu einmitt skoðunar við og að takast inn í löggjöf að athuguðu máli að einhverju leyti. Ég vek athygli á því að stjórn sambandsins skilyrðir stuðning sinn við frv. við það að þessar breytingar verði gerðar á frv. Því hefur ekki verið breytt í einum staflið svo mér sé kunnugt eða tekið tillit til þessara brtt. sambandsins. Svona er þetta með fleira. Búseti, félag átta samtaka, segir: Þetta er einskis virði fyrir okkur í því formi sem þetta er hér framreitt. Maður hlýtur því að spyrja: Hvers vegna þetta ofurkapp að lögfesta þetta mál hér og nú, jafnilla og það er undirbúið, í stað þess að gera gangskör að því að vinna málið frambærilega þannig að menn viti út í hvað þeir eru að ganga sem ætla sér að nýta þetta form og þá að formið sé þannig að það sé hægt að fylla út í það í reynd og menn geti fjárhagslega staðið undir þeim þáttum? Það sé þá eitthvað til viðbótar við það félagskerfi sem nú er, Byggingarsjóð verkamanna og það félagslega íbúðakerfi sem fyrir er og það sé skilmerkilega fram borið sem nýr þáttur félagslegs íbúðakerfis. Ég óttast, eins og ég sagði við atkvæðaskýringu mína við 2. umr., að það verði mörg vonbrigðin með þetta mál eins og það er lagt hér fyrir. Ég öfunda ekki hæstv. félmrh. að standa fyrir svörum um þetta mál á næstu mánuðum eins og ætlunin er að lögfesta það hér. Þörfin á eflingu félagslegs íbúðakerfis er gífurlega mikil og brýn. En það verður þá líka að vera þannig að henni staðið að það sé barn í brók, það sé hægt að vinna málin, koma upp félagslegum kaupleiguíbúðum þar sem þeirra er helst þörf á grundvelli þeirra laga og þess fjármagns sem Alþingi og stjórnvöld reiða af hendi.



Herra forseti. Ég ætlaði aðeins að leggja eina spurningu fyrir fjmrh. og raunar gerði honum viðvart ef hann væri hér í næsta nágrenni.

Það er verið að aðvara fjmrh.

Á meðan ég bíð eftir honum vil ég taka undir með hv. 1. þm. Vesturl. í sambandi við frv. sem er nr. 2 á dagskrá. Ég er alveg undrandi á því miðað við þá atkvæðagreiðslu sem varð út úr 2. umr. ef það er svo uppi -

Ég vil taka það fram að það er ætlunin ef tími gefst til að 2. dagskrármálið komi einnig til afgreiðslu hér. Frestunarbeiðni hefur verið afturkölluð á því.

Er ekkert vitað um fjmrh.? Mér finnst það vera nauðsynlegt miðað við þær upplýsingar sem komu fram hjá frsm. málsins, hv. 1. þm. Vesturl., um að það hefði verið samkomulag um að það komi 110 millj. í þennan þátt, að hæstv. ráðherra lýsi því yfir hér á Alþingi að við þetta verði staðið. Það eru óþolandi vinnubrögð að það skuli gert samkomulag með forustumönnum stjórnarflokkanna sem eiginlega má ekki sýna. Þó að ég meti mikils það sem kom fram hjá hv. 1. þm. Vesturl. og það verði í þskj., þá er það ekki nægilegt. Ég var að óska, hæstv. fjmrh., eftir því að þú kæmir hér í ræðustól og lýstir því yfir að við það samkomulag forustumanna stjórnarflokkanna sem hv. 1. þm. Vesturl. tilkynnti, um 110 millj., yrði staðið til að þetta frv. yrði einhvers meira virði en pappírsins. Ég tel það þó verulega tryggingu fyrir því að þetta frv. verði að einhverju gagni ef slík yfirlýsing kemur hér frá hæstv. ráðherra. Ég óska eftir því og ég hef gert það áður í svipuðum tilvikum, að óska eftir því að viðkomandi ráðherrar gæfu yfirlýsingar þegar það kemur ekki fram á nægilega tryggilegan hátt hvernig samkomulag hafi verið um slík atriði.



Hæstv. forseti. Ég vil strax lýsa stuðningi mínum við þá till. sem flutt er á þskj. 911, þ.e. brtt. frá hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni og Geir Gunnarssyni. Ég vona að sjóðir Húsnæðisstofnunar standi undir samþykkt á þessari till. þó svo að ég hafi vissar áhyggjur, sérstaklega þegar maður les í stjórnarblöðum að einu útlánin sem eru í gangi í augnablikinu eru ákvörðun félmrh. þess sem gegndi síðast því embætti og viðbótarlánsloforð fyrir 1989 hafa ekki verið afgreidd enn þá. Skortur á þeirri vinnu hlýtur að stafa af því að samkomulag hefur ekki náðst milli fjmrh. og félmrh. þess sem nú gegnir embætti. En ég vona að það breytist fljótlega og að afgangsfjármagn verði til staðar til að gegna þeim kvöðum sem sú brtt. sem hér liggur fyrir mun leggja á Húsnæðisstofnun til viðbótar því sem fyrir fram var vitað. En ég lýsi stuðningi mínum og mun beita mér innan míns flokks til að fulltrúar Borgarafl. á Alþingi styðji frv. Ég hef vissar áhyggjur af gangi mála. Ég sagði við atkvæðagreiðslu við 2. umr., þegar nafnakall fór fram, að Borgarafl. vildi styðja frv. móralskt með því að sitja hjá við atkvæðagreiðslu. Einn af okkar fulltrúum, frú Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, hv. 16. þm. Reykv., greiddi atkvæði með. En við skulum átta okkur á hvað er að ske. Hvað er að ske þegar ég í gær eyði miklum tíma af deginum í erindi fjögurra einstaklinga sem nú eru húsnæðislausir og búsettir á Kvennaathvarfinu í Reykjavík. Það eru ekki konur með þau vandamál sem Kvennaathvarfinu er ætlað að leysa heldur er það helmingurinn af hjónum sem hafa verið aðskilin vegna húsnæðisvanda. Konan fær leyfi til að vera á Kvennaathvarfinu með sín börn, en maðurinn verður að búa um sig annars staðar, bæði vegna þess að þau finna ekki leiguhúsnæði og líka vegna þess að tekjurnar, sem eru í flestum þessum tilfellum heldur betri en lágmarkstekjur launaskala, duga ekki til, duga ekki fyrir leigunni og fólkið hefur ekki efni á að borga þá fyrirframgreiðslu sem farið er fram á sem er þetta á milli þrír mánuðir til eins árs í þessum fjórum tilfellum. Þetta er sorgarsaga. Ég vil því segja og taka undir orð 1. flm. þessarar tillögu, hv. 4. þm. Norðurl. e., þegar hann beindi orðum sínum til landsbyggðarþingmanna og bað þá um að hugsa sig um áður en þeir fella þessa tillögu. Ég bið aðra þingmenn á sama hátt um að fella ekki þessa tillögu fyrr en að mjög vel athuguðu máli og hafa þá tiltæk rök sem allir skilja. Ég legg mikla áherslu á að allt verði gert til að létta undir með hæstv. félmrh. í sambandi við leiguíbúðir. Ég legg áherslu á að henni verði veitt brautargengi af starfsfélaga sínum og flokksbróður, hæstv. fjmrh., til þess ekki aðeins að byggja kaupleiguíbúðir heldur aðallega leiguíbúðir á vegum þess opinbera og þá að kaupa íbúðir hvort sem þær eru nýjar eða gamlar, en í frv. til l. eins og það liggur fyrir frá ríkisstjórninni flutt af hæstv. félmrh. er frekar gert ráð fyrir að kaupa nýjar íbúðir sem leiguíbúðir eða að sveitarfélögum sé hjálpað til að kaupa nýbyggingar. Og ég vil ganga lengra. Ég segi að því miður er það svo að við hér öll sameiginlega erum samsek um að láta fólk úti í bæ og þá helst unga fólkið halda að það sé því í hag að byggja með lánsfé frá því opinbera þegar sannleikurinn er sá að fari þetta unga fólk að okkar ráðum og taki lán og byggi hækka þau lán svo mikið með tímanum að það eru engin laun sem standa undir afborgunum og vöxtum og á ég þá við að þau hafi undan kaupleigukjörum. Það er það grimma í þessu máli. Þess vegna tel ég að leiguíbúðir séu það sem hæstv. félmrh. ætti að leggja áherslu á og hún skal hafa allan minn stuðning til þess ef við getum náð saman um byggingu og kaup á leiguíbúðum til að leysa þennan gífurlega vanda einstaklinga og fjölskyldna í húsnæðisleit. Og ég vil ganga svo mikið lengra að þær íbúðir, sem verða að sjálfsögðu að vera sambærilegar við hvaða híbýli sem er í landinu, skuli leigjast af opinberum aðilum á ca. 25% af þeim launum sem viðkomandi aðili hefur. Okkur ber skylda til í þessu harðbýla og kalda landi að sjá til þess að þegnarnir hafi þak yfir höfuðið hvort sem þeir eiga sjóði til þess að byggja eða kaupa eða þurfa að leigja. Þegar þeir ekki geta keypt eða byggt eiga þeir ekki að þurfa að eyða öllum sínum tekjum í leiguna. Því vildi ég segja: Hæstv. félmrh., hvenær sem er mun ég taka í þá útréttu hendi og sjá til þess að félagar mínir í Borgarafl. geri það líka ef hæstv. félmrh. vill leiða okkur inn í það tímabil sem leysir húsnæðisvanda þeirra sem ekki eru ríkir en þurfa að lifa og þurfa að búa á sama hátt og aðrir í landinu. Það eru þessar leiguíbúðir með leigukjörum sem takmarkast við hámarksleigu 1/4 af því sem fólkið aflar sér í tekjur. Og ég vil segja að þessi tillaga, flutt af hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni og Geir Gunnarssyni á þskj. 911, þarf enga brtt. frá mér til að tefja málið eða gera það að einhverjum hluta mitt mál eða Borgarafl. eða ráðherra eða nefnda. Ég held að það sé hægt að vinna innan ramma með reglugerðum frá ráðherra svo að það náist fram sem ég hef verið að tala um. Virðulegur forseti. Ég ætla ekki að hafa þessi orð fleiri. Ég undirstrika að hæstv. félmrh. fái stuðning ríkisstjórnarinnar, fjmrh. og Alþingis til að framkvæma það leiguíbúðaprógramm sem hún hefur talað um meira sem leiguíbúðir en kaupleiguíbúðir og að við höldum ekki áfram að blekkja ungt fólk og aldrað til að taka þessi dýru lán sem engin laun standa undir og þær íbúðir sem verða byggðar og verði leiguíbúðir, ég undirstrika það, verði leigðar út niðurgreiddar á þann hátt, sem ég sagði áðan, að allir sem þurfa á því að halda fái húsnæði svo ódýrt að tekjur standi vel undir leigunni, leigan fari aldrei fram úr 25% af lágmarkstekjum fólks.



Herra forseti. Vegna fsp. sem hv. 6. þm. Norðurl. e. beindi til mín skal staðfest að þau ummæli sem hv. 1. þm. Vesturl. kynnti þingdeildarmönnum og las upp úr texta samkomulags milli formanna stjórnarflokkanna voru rétt eftir höfð. Samkomulag formanna stjórnmálaflokkanna átti sér stað í stjórnarmyndunarviðræðum og er forsenda fyrir þeim ákvæðum stjórnarsáttmálans, starfsáætlunar ríkisstjórnarinnar sem er efnislega sama eðlis um stuðning við þetta mál. Ekki þarf ég að taka það fram úr þessum ræðustól að samkomulag formanna flokkanna hefur ekki peningaígildi fyrr en það hefur fengið staðfestingu með réttum hætti á Alþingi Íslendinga þannig að það er verkefni næstu lánsfjárlaga að standa við það í verki.