Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hæstv. forseti. Í Ed. stendur yfir fundur sem hófst í gærmorgun kl. 10. Við erum að hefja fund eftir þó nokkra fundahríð. Ég veit að það eru nokkrir þm., svo ég tali ekki um starfsfólkið, sem er þannig ástatt um að ég efast um þeir fengju læknisvottorð til að vera það mikið á fótum sem starfsemin hér krefur nú. Ég er einn á meðal þeirra. Ég er nýstaðinn upp úr hjartatilfelli og ég veit ekki hvað ég má bjóða mér í fundahöldum. Ég veit ekki hvað má bjóða hv. þm. Karvel Pálmasyni, sem hefur farið í gegnum enn þá þyngri aðgerðir, og getur vel verið að það leynist meðal þm. einhverjir fleiri sem ekki þola það álag sem Ed. hefur þurft að standa í á þessum sólarhring. Síðan er kannski fyrst og fremst starfsfólkið. Þetta hús, Alþingishúsið, er ekki starfhæft án starfsfólks. Nú hefur Ed. verið á fundum í sólarhring. Fundur sem hófst kl. 10 í gærmorgun stendur enn. Ég vil því spyrja hæstv. forseta hvað á að misbjóða fólki mikið og lengi.



Þeirri fsp. sem beint var til mín svara ég með þeim orðum að að sjálfsögðu ber ég ekki ábyrgð á fundahöldum í Ed. Til fundar í þessari deild er boðað eftir að menn hafa fengið allnokkurn svefn því hér lauk fundi kl. 2 í nótt. Það er ekki óvenjulegt á þessum tíma þannig að það er ekkert því til fyrirstöðu að fundur geti haldið áfram í þessari hv. deild.



Hæstv. forseti. Ég harma að hafa fengið mjög ófullkomið svar. Við vorum hér fram eftir síðustu nótt, höfum verið á næturfundum áður þannig að það er farin að safnast þreyta bæði í menn í þessari deild og í Alþingi almennt. Ég var aðallega að tala um starfsfólkið þó ég leiddi mína fsp. með því að byrja á því að tala um þm., en þeir eru minna virði en starfsfólkið í þessu tilfelli. Það kemur ekki bara okkur við hvað skeður í Ed. Það er sama starfsfólkið fyrir þessa deild og Ed. Fyrir utan að það eru forsetafundir sem taka ákvarðanir um gang mála og dagskrár Alþingis. Hæstv. forseti þessarar deildar getur ekkert vísað því frá sér að svara hvað þessi deild ætlar að bæta á vinnu starfsfólksins sem er í störfum fyrir þessa deild núna og hefur verið í vinnu samfleytt frá því það vaknaði til vinnu í gærmorgun. Þetta er ekkert gamanmál, ef hæstv. iðnrh. er að gefa mér eitthvert sérstakt merki með því að brosa til mín þegar ég spyr. Þetta er ekkert gamanmál og ég óska eftir því að forseti svari öðruvísi og betur en hann gerði.



Hv. þm. gat þess að forsetafundir tækju ákvörðun um starf í þingdeildum og á hv. Alþingi. Ég vil geta þess í þessu sambandi að forsetafundur var haldinn í gærkvöld og þar var komist að þeirri niðurstöðu um gang mála að klára frv. um tekjuskatt í þessari hv. deild í nótt og það samkomulag stóðst. Síðan var ætlunin að taka þetta frv. fyrir í Ed. Alþingis kl. 10, en umræður hafa þróast þannig í þeirri deild í nótt að slíkt er ekki mögulegt. Þar sem hér hefur ekki verið óeðlilegur hvíldartími á þessum tíma og það er ekki óvenjulegt að fundir standi fram á nætur á þessum tíma og svo hefur verið á undanförnum þingum er ekkert því til fyrirstöðu að fundir byrji í hv. deild. Ég tek undir að það er mikið álag á starfsfólki þingsins þessa stundina, en hins vegar verð ég að segja að hv. þm. hafa í ræðulengd ekki hugað mikið að því að hér sé fólk að störfum við framgang þinghaldsins. Ég tel ekki ástæðu til að fresta fundi deildarinnar vegna starfsmanna þess, enda hefur ekki verið farið fram á slíkt við okkur forseta af trúnaðarmönnum starfsfólks.



Herra forseti. Ég tek mjög eindregið undir orð hv. 5. þm. Reykv. Mér blöskrar gjörsamlega að stjórn þingsins skuli láta viðgangast þessi vinnubrögð og það vinnulag sem viðhaft er hérna í þinginu og sem ég held að hljóti að teljast hreinlega brot á vinnulöggjöfinni og þá er ég fyrst og fremst að hugsa um starfsfólk þingsins en ekkert síður um hv. þm. Ég tel það fremur ómaklegt af hæstv. forseta að vega að þm. fyrir að nota málfrelsi sitt. Ég fer fram á það við hæstv. forseta, sem er hluti af stjórn þingsins, að hann hlutist til um að það verði haldinn fundur forseta um áframhaldandi störf hér í dag.



Þess skal getið í þessu sambandi að ég mun að sjálfsögðu hlutast til um að forsetafundur verði haldinn þegar fundi í Ed. lýkur.



Herra forseti. Ég óska eftir því að hæstv. forseti sjái til um það að vinnulöggjöfin verði athuguð ef menn, þeir sem voru á þingi þegar hún var samþykkt, eru búnir að gleyma þeim lögum. Það er ekki boðlegt hvernig er farið með það fólk sem vinnur hér í Alþingi. Það eru að koma jól og sumt af því er búið að vera á vakt í alla nótt og er það áfram. Sumt af því eru konur sem þurfa að hugsa um heimili. Það hefur aldrei gerst í þingsögunni að ég hygg fundur hafi staðið í heilan sólarhring eins og hefur verið í Ed. og venjulega hefur fundum verið slitið um þetta leyti fyrir jól, í síðasta lagi 22. des. Og ef það er, sem okkur hefur verið boðað, að það eigi að taka fyrir í Sþ. fjárlög til 3. umr. klukkan þrjú hljóta þeir sem stjórna hér þingstörfum að ætlast til þess að það verði önnur vökunótt í sambandi við þá umræðu því henni lýkur aldrei á stuttum tíma eins og mál hafa þróast hér og eins og allt stendur. Hæstv. ríkisstjórn getur ekki kennt neinum um nema sjálfri sér hvernig komið er. Það er fimm manna nefnd sem hefur starfað fyrst og fremst og útbúið þessar kerfisbreytingar sem við erum að fjalla um og allt snýst um. Þm. er boðið upp á að sjá slík frv. tíu dögum eða svo fyrir venjulegt jólafrí og svo ætlast ríkisstjórnin til að við afgreiðum þetta án þess að tala um það, án þess að lesa það. Til hvers er þingið? Er það eingöngu í huga forseta og hæstv. ríkisstjórnar til að afgreiða á færibandi frv. sem eru svo mikil kerfisbreyting sem við þekkjum öll? Það verða sjálfsagt lengi í minnum höfð vinnubrögð hér fyrir þessi jól og stjórnin öll á þingstörfunum.



Herra forseti. Ég vil vegna þeirra orða sem virðulegur forseti lét falla um ræðutíma þm. og áhrif þess á andvökur starfsmanna þingsins fara ofurlítið yfir hvernig og hvers vegna atburðir síðasta sólarhrings hafa þróast eins og þeir hafa gert. Ég tel að það efni varði þingsköp vegna þess að það snertir spurninguna um skipulag og eða samkomulag um störf þingsins. Ítrekað var boðið af hálfu stjórnarandstöðunnar í gær að reyna að ná samkomulagi um að taka tiltekna áfanga í meðferð þingmálanna og ganga út frá því að ljúka störfum á skikkanlegum tíma í dag þannig að menn kæmust til síns heima og í jólafrí. Í því sambandi bauð stjórnarandstaðan að klára umræður um fiskveiðistjórn í Ed., að gera að lögum fyrir miðjan dag það frv. sem enn er ekki komið á dagskrá Ed. og hefja 3. umr. um fjárlög og láta hana standa til kl. 18 í dag og ljúka þá þingstörfunum að sinni og hverfa til síns heima. Á þetta tilboð féllst ekki stjórnarliðið og engar aðrar útgáfur sem í tengslum við það voru ræddar. Það var val stjórnarliðsins að beita afli í staðinn fyrir að reyna að ná samkomulagi og það hlýtur þá stjórnarliðið að hafa. Það var ekki að okkar ósk né er það okkar sök hvernig málunum er komið. Umræður hafa að sönnu verið langar í Ed. í nótt, en þó er það þannig að innan ramma þingskapa gætu þær enn staðið klukkustundum saman og væri þó allt með eðlilegum hætti, virðulegur forseti. Ég hygg að það finnist engin ræða einstaks þm. í þessum umræðum báðum, 2. og 3. umr., sem hafi farið yfir eina og hálfa klukkustund og telst það ekkert óvenjulegt eða hvað? Við erum enn til viðræðu um að greiða gang þingstarfanna og stuðla að því að hér verði hægt að ljúka störfum á skikkanlegum tíma í dag. Tilboð okkar um að gera staðgreiðslukerfisfrv. að lögum stendur að mínu viti enn. Hæstv. ríkisstjórn hefur valið aðra forgangsröðun, en fyrst og fremst hefur hún valið aflið í staðinn fyrir samkomulagið og það er sú staðreynd sem við stöndum nú frammi fyrir. En varðandi fundartíma í þessari virðulegu deild og fundarstjórn alla er það hárrétt, sem forseti tók fram í upphafi, að hér fór það samkomulag fram, sem rætt var, að taka hér frv. um tekjuskatt og eignarskatt í gegnum 2. og 3. umr. og afhenda Ed. ef það mætti verða til að greiða þess götu og gera það að lögum í dag eins og þjóðarnauðsyn liggur við.



Það skal tekið fram vegna orða síðasta ræðumanns að forseti hefur aldrei haldið því fram að umræður í Ed. hafi ekki verið innan ramma þingskapa. Þingsköp gefa, eins og hv. þm. er kunnugt, mjög rúman tíma og takmarka ekki málfrelsi manna. Þó að fundir í Ed. hafi dregist á langinn eru umræður vafalaust innan ramma þingskapa og hér hafa aldrei verið látin önnur orð falla um það. Það er að sjálfsögðu ekki meiningin og ekki við hæfi að hefta málfrelsi þm. að neinu leyti, enda hefur það ekki verið gert í þessari lotu.



Hæstv. forseti. Vegna þeirra orða sem þér létuð falla um þingtöf með löngum ræðum bendi ég á að ég hef ekki tekið þátt í umræðum enn þá sem hafa tafið þinghald þannig að það er alrangt að hér hafi átt sér stað mikil töf þess vegna. Hitt er annað mál að ég tók þátt sem forustumaður Borgarafl. í að reyna að ná samkomulagi um þinghald, en því var hafnað eins og kom fram hjá hv. 4. þm. Norðurl. e. og gefið í skyn af hæstv. forsrh. í fjölmiðlum að stjórnarandstaðan hafi verið með nýjan stjórnarsáttmála í huga þegar um samkomulagsumleitanir var að ræða. Þetta er alrangt. Við í Borgarafl. stöndum að þeirri ósk eins og aðrir í minni hlutanum að fella niður eða setja ekki söluskatt á matvæli. Það er rétt. Borgarafl. er á móti flestum af þessum nýju sköttum sem hafa verið settir á og er þá má segja eini flokkurinn sem ekki vill skatta, telur þá ekki nauðsynlega umfram það sem var þegar frv. ríkisstjórnarinnar komu fram bara breytinganna vegna, ekki vegna þess að hér sé eitthvað nýtt á ferðinni heldur vegna breytinganna, til að geta sagt: Við erum öðruvísi en allir aðrir. En þegar til kastanna kemur þarf fólkið, hvað sem þið kallið kerfin, að borga meira. Það er það sem furðar okkur að ekki skyldi nást samkomulag um að fella niður matarskattinn sérstaklega af því að það hefur verið ákaflega andstætt fram að síðustu tímum stefnu t.d. Sjálfstfl. að haga sér í skattamálum eins og ríkisstjórnin gerir nú. En við höfum ekki tafið fundi hingað til og erum reiðubúnir til þess, og ég undirstrika það sem kom fram hjá hv. 4. þm. Norðurl. e., að ganga til samninga. En ríkisstjórnin undir forustu forsrh. óskar eftir því, ég undirstrika það, að stjórnarandstaðan mæti á sunnudagsmorgni til að ræða um möguleika á að semja um lok þinghalds fyrir jólafrí og stjórnarandstaðan tekur mark á hæstv. forsrh. og stjórnarliðum og mætir hér eftir langan laugardagsfund fram á nótt til að semja. En hvað skeður? Það er lagður fram eins konar skömmtunarseðill. Við skulum taka 25% söluskatt af hluta af fiskafurðum gegn því að leggja vörugjald á aðrar vörur, hreinlætisvörur, að sömu upphæð og við skulum láta verkaskiptingarfrv. bíða. Ef þið ekki samþykkið þetta fáið þið ekki neitt. Til hvers er verið að draga stjórnarandstöðuna niður í þinghús á sunnudagsmorgni til að afhenda slíkan skömmtunarseðil? Þegar stjórnarandstaðan leyfir sér að setja fram hugsanlega skilmála til þess að samkomulag geti verið en ekki skömmtunarseðill frá ríkisstjórninni hleypur hæstv. forsrh. í fjölmiðla og segir: Stjórnarandstaðan neitar að samþykkja að 25% söluskattur fari af fiskafurðum. En á sama tíma fréttist að hann hafi boðið Verkamannasambandinu eða þeim sem hann stendur í kjarasamningum við nákvæmlega það sama. Hann var að reyna að selja sömu vöruna tveimur aðilum á sama tíma. Þetta er samkomulagsleiðin sem ríkisstjórnin taldi líklegt að næði í gegn við stjórnarandstöðuna á sunnudagsmorgni. Það var ekki verið að semja. Það var verið að skammta. Stjórnin og stjórnarmeirihlutinn á að hafa áttað sig á því að verkstjórnarleysi og skeytingarleysi gagnvart andstæðingum, hvort sem þeir eru meiri eða minni máttar, gengur ekki á Alþingi Íslendinga vegna þess lýðræðisfyrirkomulags sem við getum unnið eftir í okkar máttleysi og minni hluta.



Herra forseti. Með vísan til þeirra orða sem fallið hafa frá hv. þm. stjórnarandstöðunnar um að enn væri vilji til samkomulags um að greiða fyrir þingstörfum vildi ég í allri vinsemd koma á framfæri hugmynd sem felur í sér að greiða fyrir gangi mála en tryggja jafnframt að þeir þm. sem lifað hafa andvökunótt fái nokkra hvíld fyrir afgreiðslu fjárlaga. Mín hugmynd væri einfaldlega sú, sem ég leyfi mér að koma á framfæri við forseta, að við gengjum nú til þess verks að heimila framsögu fyrir tveimur óafgreiddum málum í deildum, þ.e. fyrir lánsfjárlagafrv. í hv. Nd. og tekju- og eignarskattsfrv. í Ed., en það gæti hugsanlega tryggt að hv. þm. fengju þó ekki væri nema fjögurra tíma hvíld fyrir afgreiðslu fjárlaga. Ég hreyfi þessari hugmynd og kem henni á framfæri við hæstv. forseta í því skyni að það gæti orðið til að greiða fyrir framgangi mála en tryggja fólki a.m.k. einhverja lágmarkshvíld.



Herra forseti. Eftir því sem ég sé í gegnum hálfopnar dyr yfir í Ed. er hún í þann veginn að ljúka atkvæðagreiðslu um kvótafrv. og þá mun væntanlega vera næsta verkefni þeirrar deildar að taka fyrir frv. til l. um tekju- og eignarskatt þannig að það felst í sjálfu sér ekki annað í tilboði hæstv. fjmrh. en það sem væntanlega gerist hvort eð er næstu mínúturnar. En hvað það varðar að slíta í sundur umræður um það frv. sem hér liggur næst fyrir og er á dagskrá þessarar deildar og þegar var búið að ræða allítarlega í gær, þá sé ég ekki að það þjóni neinum sérstökum tilgangi að taka upp framsögu fyrir öðru dagskrármáli og fresta þá væntanlega þeirri umræðu þannig að hér liggi í deildinni tvö hálfkláruð mál. Mér finnst það óskipulegt verklag og ég legg frekar til, án þess að ég ætli að fara að hlutast til um störf forseta, að við höldum okkur við að halda áfram þeirri umræðu sem hér stóð í gær um söluskatt.



Herra forseti. Mér þykir mjög slæmt ef fjmrh. getur ekki verið hér. Ég var búin að óska eftir því að hann yrði það. Hann mun vera að mæla fyrir tekjuskatti í Ed. þannig að ég veit ekki hvernig maðurinn getur verið á tveim stöðum í einu. 

Við getum að sjálfsögðu gert hlé þangað til fjmrh. hefur lokið sinni ræðu. Ef það hins vegar nægir ræðumanni gæti ég kallað í forsrh., sem líka ber ábyrgð á málinu, og mun ég skjóta því til ræðumanns hvort hún getur átt við hann orðastað á meðan hæstv. fjmrh. lýkur ræðu sinni.

Ég vildi helst að hæstv. fjmrh. yrði hér meðan ég talaði vegna þess að það kemur beint inn á hans verksvið sem ég ætla að ræða, en get alveg beðið.

Þá bíðum við á meðan og ég geri fjmrh. aðvart. - Það hefur komið fram að hæstv. fjmrh. er enn þá að mæla fyrir frv. til laga um tekjuskatt og eignarskatt, en viðskrh. hefur tjáð að hann muni taka niður spurningar til hans og ég beini því til hv. ræðumanns hvort það nægi til að hann geti haldið áfram máli sínu.

Ég ætla að óska eftir því til að tefja ekki lengur að hæstv. samgrh. muni þá koma því það varðar örlítið samskipti samgrh. og fjmrh. sem ég ætlaði aðeins að koma inn á líka. Ég mun þá hefja mál mitt. Ég mun gera hlé á máli mínu það þegar þar að kemur. Er hann í húsinu?

Hæstv. samgrh. er ekki í húsinu, en það munu verða gerðar ráðstafanir til að aðvara hann um að hans sé óskað við þessa umræðu.

Ég mun þá hefja mál mitt í trausti þess að viðskrh. muni koma þeim boðum til fjmrh. sem ég hef fram að færa. Herra forseti. Ég þarf varla að taka fram að við kvennalistakonur erum ákaflega mikið á móti þeim matarskatti sem hér hefur verið mikið talað um og ætla ég ekki að endurtaka öll þau rök sem mæla gegn honum. Hv. þm. Kristín Halldórsdóttir gerði ágæta grein í gær fyrir afstöðu Kvennalistans í þessu máli þannig að ég ætla ekki að halda langa ræðu um það og tel slíkt óþarfa á þessu stigi málsins. Tilgangurinn með frv. er sagður vera að gera innheimtu söluskatts einfaldari, skilvirkari og réttlátari. Ef litið er á fyrsta atriðið, einföldun, virðist ekki vera vafi hjá hæstv. ríkisstjórn að það sé mjög einföld aðgerð að setja söluskatt á matvæli. Í afhugasemdum með frv. því sem hér er til umræðu stendur á bls. 6, með leyfi forseta: "Matvæli verða á ný að fullu söluskattsskyld. Það er staðreynd að engin aðgerð hefur grafið jafnmikið undan framkvæmd söluskatts og afnám söluskatts á matvælum gerði á sínum tíma." Af þessu mætti halda að mestu söluskattssvik væru tengd sölu matvara, alla vega að dómi hæstv. ríkisstjórnar, en ef gluggað er aðeins í skýrslu fjmrh. um störf nefndar sem kannaði umfang skattsvika og lögð var fyrir Alþingi hinn 18. apríl 1986, stendur þar á bls. 9, með leyfi forseta, þar er um að ræða samandregnar niðurstöður: "Niðurstaða starfshópsins er sú að umfang dulinnar starfsemi hérlendis sé á bilinu 5–7% af vergri landsframleiðslu. Ef miðað er við 6% , sem er meðaltal, nemur það um 6,5 milljörðum kr. árið 1985 miðað við áætlaða verga landsframleiðslu." Og aðeins síðar: "Samkvæmt niðurstöðum skoðanakönnunar og matsnefndarinnar eru mestar líkur fyrir dulinni starfsemi og skattsvikum í eftirtöldum greinum, raðað eftir áhættustigi: a. byggingarstarfsemi." Ég ætla ekki að lesa meira um það, en ég tek fram að verslunin er síðust í upptalningunni í þessari röðun. Vegna þess að svo virðist sem mestu skattsvikin séu einmitt í byggingarstarfsemi samkvæmt þessari skýrslu mætti halda að það hafi verið sérstaklega tekið á þar til að einfalda skattheimtu í þeirri grein. En ef við lítum aðeins nánar á undanþágur sem veittar eru frá söluskatti í 3. gr. frv., kafla B, þar sem upp er talin sú starfsemi og þjónusta sem undanþegin er söluskatti, þá er þar í 1. tölul., með leyfi forsefa: "Vinna manna við húsbyggingar og aðra mannvirkjagerð svo og við endurbætur og viðhald slíkra mannvirkja." - Þetta er það sem er undanþegið. - "Á þetta við um hvers konar mannvirki og skiptir ekki máli hver lætur vinnuna í té. Undanþágan tekur einvörðungu til vinnu á byggingarstað en ekki til vinnu við framleiðslu eða aðvinnslu byggingarvara í verksmiðju, verkstæði eða starfsstöð." Því hefur verið haldið fram af þeim sem eitthvað þekkja þessi mál að einmitt það atriði sem þarna stendur valdi miklu eða alla vega að þar séu miklir möguleikar til undandráttar. Ég veit ekki sjálf hversu mikil brögð eru að því, en því er haldið fram að þeir sem vinna t.d. á byggingarstað eða vinna að mannvirkjagerð telji sig vinna meiri hlutann af öllu, sem gert er, á byggingarstað þó svo sé alls ekki í raun. Þetta veldur ákveðnum ruglingi og er síður en svo til einföldunar að hafa þetta ákvæði eins og þarna er. Ég er ekki að segja að ég geti bent á neina góða leið til að koma í veg fyrir þetta, en þetta er a.m.k. ekki mikil einföldun. Þar sem það er tekið sérstaklega fram í þeirri skýrslu sem ég vitnaði til áðan að mestu undanskotin séu í byggingarstarfsemi mætti líta betur á þetta atriði og reyna að einfalda úr því að sá er tilgangurinn með þessu frv. Lítum aðeins nánar á 4. gr. frv. þar sem talið er upp það sem fjmrh. er heimilt að fella niður eða endurgreiða söluskatt af. Það var kannski ekki síst út af þessari grein sem mig langaði sérstaklega til að fjmrh. væri staddur hér. Það var líka einmitt vegna þessa liðar sem mig langaði til að samgrh. væri hér. Ég spyr forseta hvort samgrh. sé kominn í húsið.

Hann er ekki kominn í húsið, en það er búið að aðvara hann þannig að hann mun vera væntanlegur. En ég skal ganga frekar úr skugga um hvenær hans er von.

Mál mitt verður ekki langt. Ég verð að treysta á að viðskrh. komi einnig boðum til hans. Ég vil ekki tefja allt of lengi. En það sem mig langaði til að vekja sérstaka athygli á er í 10. lið í 4. gr. frv., sem verður þá 7. gr., þar sem eru talin upp þau atriði sem fjmrh. er heimilt að fella niður. Þar sem búið er að skamma fjmrh. svo mikið fyrir frv. langar mig þó til að lýsa ánægju minni með þetta atriði. Það eru að koma jól og hann verður að fá eitthvað jákvætt. Mig langar til að beina því til fjmrh. að hann noti þessa heimild til að fella niður söluskatt eða endurgreiða - ég veit ekki hvort hann telur einfaldara, hann verður að finna það sjálfur út - búnað til notkunar við leitar- og björgunarstörf úr sjávarháska. Ég tel þetta ákaflega mikilvægt atriði. D-liður 10. liðar hljóðar svo, með leyfi forseta: "Flot- og björgunarbúningum, sem viðurkenndir eru af Siglingamálastofnun, til notkunar um borð í skipum." Þetta er það sem ráðherra er m.a. heimilt að veita undanþágu fyrir. Ég vek athygli á þessum lið vegna þess að í sjónvarpsfréttum, í ríkissjónvarpinu, fimmtudaginn 17. desember, var fjallað um öryggisbúninga og í fréttinni var talað um öryggisbúninga sem seldir hafa verið í Danmörku og eru stórhættulegir fyrir þá sem þá nota. Þar var m.a. talað um að sex manns hefðu beinlínis látist vegna notkunar á þessum búningum. Því var lýst þannig í fréttinni að ef búningarnir voru í vatni tóku þeir svo mikið vatn í sig að þeir sukku undan sínum eigin þunga. Þarf ekki að spyrja að því ef fólk væri í búningunum hversu þungir þeir yrðu þá. Það var talað um í þessu tilfelli í Danmörku, sem var held ég frá því 1982, þegar sex menn dóu, að þeir hefðu verið svo þungir að það þurfti þrjá menn til að lyfta þeim upp úr sjónum af því að búningarnir voru svo þungir. Ég hef haft spurnir af því að þessir búningar væru líka til sölu á Íslandi og væri búið að selja þá hér í tvö til þrjú ár. Ég ætlaði einmitt að beina því til fjmrh. og þá um leið samgrh., sem er yfirmaður Siglingamálastofnunar, að sjá til þess að fjmrh. veiti ekki undanþágu frá söluskatti vegna slíkra búninga og að samgrh. sjái til þess að svona búningar séu ekki seldir hér á landi. Núna er kannski fólk að kaupa búninga í tilefni jólanna er til að gefa ástvinum sínum í jólagjöf. Ef þessir búningar eru til sölu hér vona ég að það sé ekki með vitund Siglingamálastofnunar. Það þarf ekki að hafa fleiri orð um hversu hættulegt og hversu sorglegt þetta getur verið ef það er rétt, sem ég held að þessir búningar séu seldir í verslunum hér. Það var einmitt þetta sem ég vildi sérstaklega koma til þeirra tveggja í fullri vinsemd og benda á að þarna verður að fara sérstaklega varlega þegar verið er að ræða um öryggisbúnað. Ég sé það að hæstv. samgrh. hefur ekki komist í tæka tíð þannig að ég ætla að ljúka máli mínu núna en vonast til þess að hæstv. viðskrh. komi þeim boðum til bæði fjmrh. og samgrh. sem ég hef beint til þeirra.



Virðulegur forseti. Ég veiti því athygli að hér er annar fundur í gangi og ég sé ekki ástæðu til að ræða málin á meðan.

Forseti var truflaður augnablik og missti af orðum hv. þm.

Ég sagði að ég sé og heyri að það er hér annar fundur í gangi þannig að ég sé ekki ástæðu til að hefja ræðu mína.

Ég vil biðja hv. þingdeildarmenn að láta af samtölum hér innan dyra svo friður gefist til ræðuhalda í hv. deild.

Já, ég vænti þess að það verði sæmileg kyrrð yfir, ekki síst þar sem skammt er í jólahátíðina og menn væntanlega að komast í hátíðaskap, einnig hér innan veggja á hv. Alþingi, þó ástandið sé með nokkuð óvanalegum hætti í aðdraganda jólanna. Ég hlýt, vegna þeirrar umræðu sem hér hefur farið fram um þetta frv. og þess utan í tengslum við önnur mál, virðulegur forseti, að vekja athygli á hvernig mál eins og þetta hefur borist inn í þingið, hvaða ráðrúm við höfum haft undanfarna daga til að taka á hverju stórmálinu á fætur öðru. Ég hef fyrir framan mig útskrift yfir þingmálin og vil nefna ein átta þingmál, hvenær þau eru lögð fram. Það er í fyrsta lagi frv. um launaskatt, það kom inn í þingið 24. nóv., frv. um tekjuskatt og eignarskatt þann 4. des., um gildistöku staðgreiðslu opinberra gjalda sama dag, 4. des., um stjórn fiskveiða, mál sem hefur verið til umræðu í sólarhring í hv. Ed., það kom inn þann sama dag 4. des., frv. um verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga þann 10. des., frv. um söluskatt, sem hér er til umræðu, þann 9. des. og frv. um vörugjald og tollalög, sitt hvort frv., þann sama dag. Af þessu yfirliti mega menn ráða hvernig aðstæður eru hér til þingstarfa og um hvað við höfum þurft að fjalla hér síðustu 10–15 dagana, aðallega þó á einni viku. Það er ekki með góðri samvisku sem maður gengur hér til afgreiðslu mála miðað við þann örstutta tíma sem er til að skoða þau og ég hygg að sú umræða sem hér hefur farið fram um málin beri þess nokkur merki að þm. eru áhyggjufullir út af starfsháttum og meðferð einstakra mála. Ég ætla hér að ræða fyrst og fremst frv, um söluskatt og ýmislegt í tengslum við það og ég vildi óska eftir því, virðulegur forseti, að hér verði viðstaddir hæstv. fjmrh. og hæstv. forsrh. Ég treysti mér ekki til að halda áfram máli mínu nema þessir hæstv. ráðherrar séu hér viðstaddir því ég þarf að beina máli mínu til þeirra. Það þjónar ekki tilgangi að vera að endurtaka það þannig að ég óska eftir nærveru þerra.

Hæstv. forsrh. er viðstaddur, en hins vegar mun ég koma orðum til fjmrh., hvort hann geti vikið hingað yfir, þó ég viti að hann sé við umræður í Ed. Ég mun gera ráðstafanir til þess.

Ég þakka, virðulegur forseti, og ég mun eitthvað halda áfram máli mínu og við munum þá athuga þegar ég kem sérstaklega að þáttum sem ég vil beina til hæstv. fjmrh., og þeir eru reyndar allmargir, hvort hann verður ekki kominn í þingsal. Ég vildi biðja virðulegan forseta að greina hv. 10. þm. Reykv. Guðmundi G. Þórarinssyni frá því að ég mun aðeins víkja máli til hans vegna ræðu sem hann flutti um daginn. Ég geri að sjálfsögðu enga kröfu um að þm. sé viðstaddur, en finnst eðlilegt að hann fái um það vitneskju.

Ég mun greina hv. 10. þm. Reykv. frá því.

Það hafa komið fram undanfarna daga margar yfirlýsingar frá hæstv. ráðherrum og vegna þess að hæstv. forsrh. er viðstaddur er rétt að ég komi aðeins að hans þætti í þeim efnum sem tengist þeim tekjuöflunarfrv. og kerfisbreytingum í fjáröflun ríkisins sem eru til umræðu. Hæstv. forsrh. tók þátt í umræðu í gær, ég man ekki hvort það var í umræðu um söluskatt eða í þingskapaumræðu, en hann fjallaði þar um tilboð sitt til að breyta því frv. sem hér er rætt, frv. um söluskatt, á þann veg að breyting yrði á álagningu á söluskatti á fisk til neyslu. Ekki kom sú útfærsla nákvæmlega fram, en það kom fram á fundi, sem hefur verið rætt um hér í umræðunum og hæstv. forsrh. ásamt fleiri forustumönnum úr ríkisstjórnarliðinu átti með stjórnarandstöðunni sl. sunnudag, að þar bauð hæstv. forsrh. einhverja breytingu á þessum þætti fyrirliggjandi frv. Við hlýddum síðan á hæstv. ráðherra lýsa því yfir í sjónvarpi sama kvöld að það hefði komið fram tilboð af sama tagi við verkalýðshreyfinguna eða talsmenn hennar þann sama dag og um það hefur verið rætt hér að það sé nokkuð sérkennilegt að hæstv. ríkisstjórn með forsrh. hæstv. í fararbroddi sé að sýna á kort af þessu tagi á tveimur vígstöðvum í senn í von um að bitið sé á agn af þessu tagi. Hæstv. ráðherra tók það fram í umræðu í gær að það hafi ekki verið ætlunin að blanda sér inn í kjarasamninga heldur yrði um einhliða ákvörðun að ræða, en hins vegar hafði hann talið rétt að ígrunda, ég held að hann hafi notað þá sögn, "að ígrunda", hvort ákvörðun um breytingu á álagningu söluskatts á neyslufisk gæti greitt fyrir starfi í þingsölum. Þessi tilboð hæstv. fjmrh, eru með því sérstæðara sem fram hefur komið í þrátefli sem hér hefur verið undanfarna daga í sambandi við mál og tengjast þeirri lotu sem fram undan er hjá ríkisstjórninni, að því er hæstv. ráðherrar boða að gera hér efnahagsráðstafanir en reyna jafnframt að stuðla að samningum á vinnumarkaði. Ég held að sú samningatækni sem þarna er viðhöfð sé ekki vænleg af hálfu hæstv. ríkisstjórnar til að skila miklum árangri. Ég ætla ekki að fara að gefa þessum samningum eða samningaviðleitni hæstv. forsrh. neina nýja einkunn eða nýtt heiti. Hann notaði orðið "vöruskiptaverslun" og neitaði því að um slíkt væri að ræða. En ég vek athygli á því, virðulegur forseti, og vænti að boð hafi komist til hv. 10. þm. Reykv.

Ég hef sent honum boð.

Er þm. í húsinu?

Hann er í húsinu, já.

Þá teldi ég nú rétt að doka við í eina mínútu eða svo og vita hvort hv. þm. kemur í þingsal svo ég þurfi ekki að endurtaka mál mitt er hann birtist. Ég sé, virðulegur forseti, að hv. 10. þm. Reykv. er genginn í þingsal. Það er af kurteisi við hann að ég óskaði eftir nærveru hans þannig að hann vissi að ég ætlaði aðeins að víkja orði að máli hans í gær í umræðu um frv. það sem hér er rætt. Það tengist tilboðum hæstv. forsrh. til stjórnarandstöðu, til aðila á vinnumarkaði. Það upplýstist í ræðu hv. 10. þm. Reykv. að það væri þriðji vettvangurinn þar sem þetta tilboð hefði átt að hrífa, um að breyta álagningu söluskatts á neyslufiski. Þessi þriðji aðili er þingflokkur Framsfl. eða a.m.k. hluti þess þingflokks. Þetta kom skýrt fram í ræðu hv. 10. þm. Reykv. því að hann greindi frá því að það hefðu verið þungar áhyggjur í þingflokki framsóknarmanna út af verðhækkunum, eins og hv. þm. sagði, ekki aðeins á fiski heldur einnig á brauði, og þess vegna hefði viðtalið við hæstv. forsrh. í sjónvarpi sl. sunnudagskvöld orðið sér sérstakt gleðiefni. Þarna er þriðji aðilinn sem hæstv. forsrh. er að tala til með þessum annars óútfyllta víxli sínum, þ.e. einn af þremur samstarfsaðilum í ríkisstjórn. Hv. 10. þm. Reykv. taldi að hér væri um mjög mikilvægt atriði að ræða og hér væri komið til móts við þær sterku raddir sem hafa verið innan þingflokks Framsfl. að þessu leyti þannig að hæstv. forsrh. er í gervi huggarans á mörgum vígstöðvum í senn eins og sjá má af þessu.

Hefur hann nokkuð á móti því, hv. þm.?

Nei, en þetta er afskaplega athyglisverð samningatækni, svo notað sé orð sem þekkt er á vinnumarkaði og hæstv. forsrh. kannast við. En þetta var ekki upplýst, þessi þriðja "addressa" var ekki upplýst fyrr en hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson greindi frá áhyggjum þingflokks framsóknarmanna og hvernig menn hefðu kippst við, hvernig hjarta þeirra hefði tekið kipp þegar þeir heyrðu í hæstv. forsrh. í sjónvarpi. Má nú segja að ekki þarf mjög mikið á þeim bæ til huggunar og ekki virðist vera að menn standi þar fast í ístaðinu þegar verið er að semja um málin á vettvangi ríkisstjórnar, hvað þá þegar þingflokkar eru að fjalla um málin, og kemur það út af fyrir sig ekki mjög á óvart þar sem Framsfl. er annars vegar því að honum reynist það afskaplega hægt og auðvelt að tala tveimur tungum. Það er hans eðli. Hæstv. forsrh. veit það og hann notfærir sér það. En samstarfsaðilar í ríkisstjórn hafa mátt reyna þessa náttúru, þetta eðli Framsfl. óspart að undanförnu, m.a. í formi yfirlýsinga í fréttamiðlum fyrir utan þau orð sem falla á þingi. En hv. 10. þm. Reykv. sagði eitt sem ég held að sé nauðsynlegt að árétta ef það hefur farið fram hjá hæstv. forsrh., hann sagði eitt til viðbótar, þannig að huggarinn á stjórnarheimilinu geti haft það í huga næst þegar hann kemur á sjónvarpsskjáinn og fjallar um söluskattinn. Það var eitthvað á þessa leið af vörum hv. 10. þm. Reykv.: Brauðið er reyndar eftir. Fiskurinn er kominn að mati hv. þm., enda búið að heita því af hæstv. forsrh., en brauðið er reyndar eftir og eftir er að sjá hvort leiðir finnast varðandi það líka.

Hv. þm. hefur ekki minnst á leikina.

Hæstv. forsrh. er með eitthvert innskot og kannski ég ætti að víkja aðeins úr ræðustól og leyfa honum að blanda sér í umræðuna með beinum hætti. Ég hefði ekkert á móti því, virðulegur forseti, alls ekkert.

Þess verður ekki farið á leit. Ég vil aðvara þingdeildarmenn og minna þá á að hv. ræðumaður hefur orðið.

Ég hef, virðulegur forseti, síst á móti því að eiga orðastað við hæstv. ríkisstjórn meðan ég stend í ræðustól því það er ekki svo auðvelt að fá hæstv. ráðherra til að taka mikinn þátt í umræðum, efnislegum, um þessi mál. En það er sannarlega orð að sönnu hjá hv. talsmanni Framsfl. í þessari umræðu, 10. þm. Reykv., að það er margt tilfinnanlegt sem tengist þeim söluskatti sem leggst á matvörur í landinu og þar er brauðið eftir og margt, margt fleira. Hv. þm. gat um eitt atriði til viðbótar og það er kannski svolítið minna mál þannig að hæstv. forsrh. gæti haft það í huga ef hann ætlar ekki að spila stórt út gagnvart þingflokki Framsfl. næst. Það er atriði sem stjórnarandstaðan flutti um brtt. í hv. Ed., þættir eins og heilsurækt af ýmsu tagi og kvikmyndir o.fl. Hv. 10. þm. Reykv. nefndi heilsuræktina sérstaklega. Já, ég nefndi það, virðulegur forseti, að Framsfl. kæmi kannski ekkert á óvart upp á síðkastið, en kveðjurnar sem gengið hafa fram frá hæstv. utanrrh., sem er nú utan þings þessa dagana en hér situr varamaður hans, hafa verið í snarpara lagi, þær yfirlýsingar sem fram hafa komið af hálfu hæstv. forsrh. Nægir í því sambandi að vísa til viðtals sem birtist við hæstv. utanrrh. laugardaginn 19. des. sl. þar sem hæstv. ráðherra í rauninni afneitar efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar næstum "en gros", næstum í heild sinni. Hann munar ekkert um það, hæstv. ráðherra, að gefa þær yfirlýsingar þann 19. des. eftir að það var í Morgunblaðinu, líklega 5. des., á þessari gleðistundu sem rann yfir ríkisstjórnina og eigum við ekki að ætla landslýðinn líka, þann 5. des., að menn lásu í Morgunblaðinu um samkomulag ríkisstjórnarinnar um skatta- og tollabreytingar sem hér liggja fyrir. Þá tók sig til hæstv. utanrrh., formaður Framsfl., sem er afbragðs túlkandi stefnu þess flokks með tvær tungur uppi þegar henta þykir, og greindi frá því, sem er svolítið á skjön við það sem hv. 10. þm. Reykv. sagði okkur hérna, að það væru miklar og þungar áhyggjur í þingflokki Framsfl. út af fiski, út af brauði, út af heilsurækt og hver veit hverju, en þetta kemur eftir að hæstv. utanrrh. lýsir yfir eftirfarandi, með leyfi virðulegs forseta, í Morgunblaðinu 5. des. sl. Þar er eftir honum haft svo látandi: "Steingrímur Hermannsson utanrrh. sagðist vilja leggja á það verulega áherslu að full samstaða væri á milli stjórnarflokkanna um þessi mál, en enginn vafi léki á að hægt væri að finna að ýmsum atriðum þegar svona mikilvægar breytingar væru gerðar. Í heild væru þó langtum fleiri atriði til bóta og ýmsir agnúar hefðu verið sniðnir af í meðferð þessara mála síðustu daga." Og einnig segir hæstv. utanrrh. við blaðamann Morgunblaðsins: "Steingrímur sagðist jafnframt vilja leggja á það áherslu að enn væru í söluskattskerfinu fjölmargar undanþágur sem ekki hefði tekist að ráða við og yrði ekki fyrr en með virðisaukaskattinum. Þar væri enn þá margt ógert sem ríkisstjórnin muni taka á á næsta ári." Nú veit ég ekki hvort þessi upplestur úr Morgunblaðinu á orðum hæstv. utanrrh. hefur orðið til hugarléttis fyrir hv. 10. þm. Reykv. sem var í ræðu sinni í gær að lýsa áhyggjum þingflokks framsóknarmanna ofan í þær gildu yfirlýsingar, þær ákveðnu yfirlýsingar sem formaður flokksins, hæstv. utanrrh., gaf þegar stóra stundin rann upp 4, eða 5. des. og ríkisstjórnin gerði samkomulag um skatta- og tollabreytingar sem síðan hefur snjóað yfir Alþingi á dögum sem síðan eru liðnir. En það má segja að vinarþelið á ríkisstjórnarheimilinu sé með nokkuð svipuðum hætti og verkstjórnin á Alþingi undir forustu hæstv. forsrh. sem auðvitað er sá sem er þar við stýrið fyrst og fremst. Hnúturnar ganga á milli, ekki aðeins varðandi söluskatt heldur varðandi aðra þætti eins og vextina, eins og vaxtamálin sem rædd voru í gær, m.a. ítarlega af hv. þm. Stefáni Valgeirssyni sem mælti margt skynsamlegt í þeim efnum. Þar skortir ekki yfirlýsingarnar og þær ganga dálítið á víxl. Við minnumst merkrar stefnuræðu hæstv. forsrh. á Alþingi í októbermánuði síðla. Þar sagði forsrh. fyrir hönd ríkisstjórnar sinnar um vaxtamálin sem eru eitt helsta afrek fyrri ríkisstjórnar og boðað var sem þáttaskil í Íslandssögunni af hæstv. forsrh. í ágúst 1985 þegar frjálsræðið var innleitt í vaxtamálum á Íslandi. Og hæstv. forsrh. hnykkti á í stefnuræðu sinni með svofelldum orðum um þetta efni, með leyfi virðulegs forseta: "Ákvörðun um að heimila bönkum og sparisjóðum að ákveða eigin vexti í ágúst 1984" - Ég hef farið áravillt, hæstv. forsrh., ef þetta er rétt ártal hér. Ég bið velvirðingar ef svo er sem trúlegt er. - "var fyrsti áfangi á braut frjálsræðisþróunar á peninga- og lánsfjármarkaði hér á landi. Síðan hefur hver áfanginn rekið annan í átt til aukins frjálsræðis á þessu sviði. Þessi grundvallarbreyting hefur verið mikilvæg forsenda vaxtar í þjóðarbúskap okkar Íslendinga." Þetta segir hæstv. ráðherra í stefnuræðu sinni í október sl. varðandi vaxtamálin og væri nú gott ef hæstv. viðskrh. að fjmrh. fjarverandi vildi vera viðstaddur til að bera á milli þau efni sem að þessu snúa, að þeim sem flytur hér inn í þingið frv. til l. um söluskatt sem tengist að sjálfsögðu verðþróunarmálum í landinu. En hæstv. utanrrh. er ekki aldeilis á sama máli og forsrh. í þessu efni því hann segir í Tímanum sl. laugardag, hæstv. utanrrh., virðulegur forseti, ég vona að ég hafi leyfi til að vitna til orða formanns Framsfl.: "Ég vil því segja að núna þegar það virðist vera orðið almennt viðurkennt að raunvextir hér á landi séu allt upp í þriðjungi til tvöfalt hærri en gerist í nágrannalöndum okkar, eins og kom glöggt fram í yfirlitinu í Tímanum, þá held ég nú að menn hljóti að fara að viðurkenna að svona getur ekki gengið. Þetta mun ríða fjölmörgum fyrirtækjum að fullu og getur ekki gert annað en að blása mjög í glóðir verðbólgunnar. Ég er því ósammála því, sem kom fram hjá viðskrh. Jóni Sigurðssyni, að menn ættu nú að bíða og sjá til hvort þetta markaðslögmál virki. Ég er ansi hræddur um að menn bíði of lengi og skaðinn verði orðinn of mikill. Ég legg á það áherslu að þeir sem með peningamálin fara geri strax tillögur til ríkisstjórnarinnar um aðgerðir til þess að draga úr vaxtamun bankanna og draga úr þessu raunvaxtaokri sem er að drepa hér annað hvert fyrirtæki." Þetta segir formaður Framsfl., maðurinn sem var í forsæti þeirrar ríkisstjórnar sem innleiddi þessa vaxtaokurstefnu, sem tók þær ákvarðanir sem leitt hafa til þeirrar dæmalausu vaxtaokurstefnu sem hér ríkir og er einsdæmi í Evrópu a.m.k. Og hvað skyldi svo ganga eftir? Ætli þetta sé bara eitt af þessum áhyggjuópum sem hæstv. utanrrh. er að flytja út úr þingflokksherbergi Framsfl. til að hugga menn þar, hugga þingflokkinn sinn, að hann hafi nú nefnt þetta í Tímanum 19. des., geti vísað til þess, bent á að hann sé ekki sammála hæstv. viðskrh. Jóni Sigurðssyni í vaxtamálum. Það skyldi nú ekki vera. Eða meinar Framsfl. nokkurn skapaðan hlut með því sem forustumenn hans eru að segja? Er ekki bara á ferðinni þessi gamla saga, þessi alþekkta saga, hvernig Framsfl. leikur það af talsverðri list og nokkurri reynslu að mæla tveimur tungum og meina í rauninni ekkert með því hvort er nú reynt að tala til vinstri eða til hægri. Aðalatriðið er að miðjumoðið blífi. Hæstv. viðskrh. vill doka við og sjá til enda þessarar þróunar, hvort það gerist nú ekki eins og hann og seðlabankastjóri, Jóhannes Nordal, hafa trú á, að það komi sú stóra stund á Íslandi að markaðslögmálin hvað snertir fjármagnskostnað fari að virka á Íslandi. Ég spyr hæstv. viðskrh. og fjmrh. og ekki síst hæstv. forsrh.: Hvað ætla þeir að bíða lengi? Hefur það verið tímasett? Er það út næsta ár? Er það til loka kjörtímabilsins sem þeir ætla að doka við og sjá hvort vaxtamarkaðslögmálin fari ekki að virka og það fari að slá á eftirspurn eftir lánum á Íslandi vegna þeirrar vaxtastefnu sem hér er rekin og þeir hafa trú á að verði til að hamla eftirspurn eftir lánsfé og draga úr þenslu. Ég komst ekki hjá því, virðulegur forseti, að nefna þessi atriði í tengslum við þetta mál vegna þess að allt er þetta ein samvafin heild, þessi efnahagsstefna þessarar ríkisstjórnar.

Ég vil geta þess við hv. ræðumann að ég sagði í upphafi fundar að við mundum gefa fundarhlé um það leyti sem fundi í Ed. lyki og ráðgast þá þingforsetar og jafnvel formenn þingflokka um áframhaldið. Nú er fundi lokið í Ed. og mun ég gefa hv. ræðumanni færi á því, ef hann er með einhver kaflaskipti í ræðu sinni, að ljúka máli sínu á örfáum mínútum en síðan verður gefið fundarhlé til kl. hálftvö.

Já, virðulegur forseti. Ég þakka fyrir þau skilaboð og ég vil nota mér það að gera þáttaskil í ræðu minni og taka fáeinar mínútur í viðbót sem snerta þau einkennilegu skilaboð sem fara fram ekki aðeins hér í umræðum á Alþingi heldur ekki síður á síðum stjórnarmálgagnanna, málgagna ríkisstjórnarinnar, milli hæstv. ráðherra í ríkisstjórninni varðandi efnahagsmál og þau frv. sem við erum að ræða á Alþingi. Það skal ekki þurfa að vera mjög langt og ég bið virðulegan forseta að spara ekki að gefa mér merki ef hann telur að mál sé að fresta fundi því að ekki ætla ég að hafa á móti því að menn taki sér hlé.

Ég hafði hugsað mér að fresta fundi um tólfleytið þannig að það er heimilt að halda áfram ræðunni að sjálfsögðu.

Já. Nýjast af nálinni, virðulegur forseti, í þeim sérkennilegu skilaboðum sem ganga á milli hæstv. ráðherra í ríkisstjórn kemur fram sl. sunnudag í Morgunblaðinu og kann þó að vera að blöð dagsins, þessa þriðjudags, hafi ný boð að flytja, en ég hef ekki haft tóm til að fara í gegnum þau. En þar talar hæstv. fjmrh., sem enn er fjarri góðu gamni, og nú spyr ég virðulegan forseta: Er hæstv. fjmrh. ekki í seilingarfjarlægð eða kallfæri? Varla er hann bundinn við umræðum í Ed. lengur.

Ég vil upplýsa að við munum hafa misst hæstv. fjmrh. úr húsinu. Ég mun láta ganga úr skugga um það.

Já, en hæstv. viðskrh. situr hér stilltur og prúður og ég treysti honum fyllilega til að færa á milli þær athugasemdir sem ég ætlaði að gera hér því ég vil síst verða til að tefja þingstörfin á þessum annasömu dögum. En þetta snertir þær yfirlýsingar sem er að finna í máli hæstv. fjmrh. í Morgunblaðinu sl. sunnudag. Morgunblaðið greinir frá því eftir að hafa gefið þessu fyrirsagnir með svofelldum orðum. Virðulegur forseti. Ég vitna í Morgunblaðið: "Fjmrh. sagði í ræðu á Alþingi aðfaranótt fimmtudags að ástandið væri þannig nú að það kallaði á umtalsverðar efnahagsaðgerðir. Þegar Morgunblaðið spurði fjmrh. hvað hann ætti við sagði hann að síðan ákvarðanir voru teknar á miðju sumri um t.d. að frysta hluta af uppsöfnuðum söluskatti vegna sjávarútvegs hefði efnahagsástandið snúist til hins verra og nú væri ljóst að bæta þyrfti starfsskilyrði atvinnuveganna og sérstaklega fiskvinnslunnar." Og áfram segir ráðherrann samkvæmt Morgunblaðinu: "Jón Baldvin sagði að þáttur í lausn þessa vanda væri traustur ríkisfjárhagur en einnig þyrfti að koma böndum á fjármagnsmarkaðinn og koma á hóflegum raunvöxtum." Hér stoppa ég tilvitnun í Morgunblaðið. Það er tvennt hérna, virðulegur forseti, að endurskoða þyrfti bindingu eða frystingu eins og það er kallað á uppsöfnuðum söluskatti vegna sjávarútvegs. Við vorum að ræða þetta efni fyrir helgina, við vorum að ræða um launaskatt á sjávarútveginn og við vorum að ræða um uppsafnaðan söluskatt á fiskvinnsluna og við gengum á hæstv. ráðherra hvort það væri nú ekki ráð að breyta til, doka við, og við greiddum atkvæði gegn þessum launaskatti á fiskvinnsluna. En hæstv. ráðherra, sem tók loks til máls í þessu máli, gaf ekki á því nokkurn kost. Síðan kemur hann fram í Morgunblaðinu og fer að viðra þá hugmynd, sennilega gagnvart fiskvinnslunni, að þarna sé kannski pínulítið agn sem þeir ættu nú að athuga, talsmenn fiskvinnslunnar, en segir svo síðar í sama viðtali, dregur í land, því það er verið að veifa þessu agni ekki bara gagnvart fiskvinnslufyrirtækjunum heldur gagnvart launafólki, Verkamannasambandi Íslands. Og í þriðja lagi segir ráðherrann: En það má ekki raska jafnvægi í ríkissjóði því það er lykillinn að þessu. Hér eru á ferðinni mjög svipuð og áþekk vinnubrögð og hjá hæstv. forsrh. í sambandi við söluskatt á fiski. Það er talað til margra átta í senn. Verið að sýna eitthvert agn og aðilum er ætlað að bíta á það. Í þessu tilviki kemur fjmrh. og heldur lokinu yfir sínum ríkissjóði áfram, en segir: Ég er hérna með uppsafnaðan söluskatt. Hann gæti kannski hjálpað eitthvað í fiskvinnslunni. Hann gæti kannski hjálpað í sambandi við þá kjarasamninga sem fram undan eru. Hvers konar ríkisstjórn er þetta? Hvers konar vinnubrögð eru hér á ferðinni? Ráðherrarnir eru að veifa plöggum, en það er ekki nokkur leið að greina hverjum merkið er ætlað, nema það er ljóst að það er ætlað mörgum í senn. Þetta sýnir ráðleysi sem ríkir á ríkisstjórnarheimilinu og það sýnir þann pólitíska vanda sem ríkisstjórnin stendur frammi fyrir vegna innra sundurþykkis og ósamkomulags sem endurspeglast í endurteknum stórum yfirlýsingum einstakra ráðherra, hnútum hver í annan á síðum málgagna ríkisstjórnarinnar og svo leikflétta af því tagi sem hér er á ferðinni af hálfu hæstv. forsrh. og ég hef vitnað til og hæstv. fjmrh. og gjarnan má hæstv. utanrrh. fylgja með í þeirri upptalningu. En svo er það, virðulegur forseti, aðeins ein ábending inn í þetta einkennilega púsluspil til viðbótar. Ég þarf ekki að minna hæstv. viðskrh. á hvernig hv. þm. Árni Gunnarsson reynir að skapa sér fríspil í Alþfl. í sambandi við vaxtastefnuna sem viðskrh. afneitar jafnóðum. Ég ætla ekki að gera mikið úr því. Það er viðlíka eins og þegar hv. 10. þm. Reykv. er að tala um að nú sé brauðið eftir og að það þurfi að fá breytingar á því. En það er eitt stærra atriði sem ég vil nefna og það tengist húsnæðismálunum. "Einnig kæmi til greina að hætta að binda ráðstöfunarfé lífeyrissjóðanna í byggingarlánasjóðum ríkisins. Ef það fé færi án skuldbindinga á fjármagnsmarkaðinn mundi framboð á lánsfé aukast og vextir minnka." Hann sagði síðan að endurskipuleggja þyrfti verðbréfamarkaðinn sem nyti ýmissa forréttinda umfram bankakerfið. Hvað er hér á ferðinni? Við vorum að afgreiða sl. laugardag, virðulegur forseti, í þessari deild svokallað húsnæðisfrv. sem alþýðuflokksmenn hafa verið að reyna að gera að einhverjum tíðindum en öllum er að verða ljóst að er í rauninni afskaplega lítið mál og leysir ekkert þann vanda sem við er að fást í húsnæðislánakerfinu. En svo kemur yfirráðherra fjármálanna, hæstv. fjmrh., með þau skilaboð til hæstv. félmrh. væntanlega í gegnum þetta viðtal að það komi vel til greina að hætta að binda ráðstöfunarfé lífeyrissjóðanna í byggingarlánasjóðum ríkisins. Hvað er hér á ferðinni? Er þetta ætlun ríkisstjórnarinnar í alvöru? Eru menn búnir að gefast upp á því verkefni að semja við lífeyrissjóðina? Er það bara farið? Það virðist eins og enginn hafi tekið eftir þessum orðum hæstv. fjmrh. í víðlesnasta blaði landsins. Er það vegna þess að ráðherrar eru orðnir svo marklausir á Íslandi að tíðindi af þessu tagi þykja ekki lengur fréttnæm, að hætta að binda fjármagn lífeyrissjóðanna í byggingarsjóðum ríkisins þó menn hafa verið að veifa einhverjum lausnum framan í 10 000 umsækjendur sem bíða eftir lánum? Nei, það er hrein ráðgáta hvernig menn ætla að sigla áfram og það er best að hafa kaflaskilin þar, virðulegur forseti. - Fundarhlé.



Síðan fundi var frestað höfum við forsetar og formenn þingflokka rætt saman. Það hefur verið ákveðið, þar sem sýnt er að umræðum um söluskatt lýkur ekki á þessum fundi, að slíta nú þessum fundi og það verði hlé fram að fundum í sameinuðu þingi sem hefjast væntanlega upp úr kl. hálfþrjú þegar umræðum lýkur í Ed. Þá hefst 3. umr. fjárlaga. Það verður því ekki fleira gert á þessum fundi og þetta er auk þess síðasti fundur sem haldinn verður í þessari hv. þingdeild fyrir jólahelgina. Af því tilefni vil ég leyfa mér að þakka hv. þingdeildarmönnum gott samstarf það sem af er þingtímanum. Ég þakka varaforsetum og skrifurum mikilsverða aðstoð við mig við fundarstjórn. Skrifstofustjóra Alþingis og öllu starfsfólki þingsins þakka ég vel unnin störf þessa annasömu daga. Hv. þingdeildarmönnum og starfsfólki Alþingis óska ég gleðilegra jóla, farsæls nýárs og ég vona að við hittumst öll heil þegar Alþingi tekur til starfa aftur eftir hlé nú að lokinni jólahelginni.



Hæstv. forseti. Fyrir hönd okkar alþm. þakka ég hæstv. forseta fyrir hlý orð og góðar óskir okkur og fjölskyldum okkar til handa. Ég þakka honum sanngjarna fundarstjórn og ágæta forustu um þingstörfin. Fyrir hönd okkar allra óska ég honum og fjölskyldu hans gleðilegra jóla og farsæls komandi árs. Þá vil ég einnig þakka skrifstofustjóra og starfsfólki Alþingis öllu vel unnin störf, óska því og fjölskyldum gleðilegra jóla og farsæls komandi árs og leyfi mér að vænta þess að við megum öll hittast heil til starfa á ný að loknu þinghléi. Ég vil biðja hv. alþm. að taka undir óskir mínar með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.



Ég þakka hv. 5. þm. Reykv. fyrir vinsamlegar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar og ég endurtek þakkir mínar og heillaóskir til þingdeildarmanna og starfsfólksins og ég endurtek að ég vona að við hittumst hér heil þegar þing kemur til starfa aftur nú að lokinni jólahelginni.