Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Framsögumaður (Sigurður Hjörleifsson) Eg býst ekki við að þurfa að vera langorður um þetta mál. Í nefndarálitinu er nálega alt hið helzta tekið fram, er þótti athugavert við frumvarpið. Það sem mér einkum þykir vert að benda á, er það, að nefndin hallast að því, að aðalatriði frumvarpsins sé haldið, en það er það, að skoðun fari fram á nýveiddri rekneta- og herpinótasíld. En nefndin leggur þó til, að gerð sé sú takmörkun á þessari skoðun, að hún fari að eins fram á svæðinu milli Horns og Langaness, af því að herpinótna og reknetaveiði er aðallega stunduð á því svæði. Nefndinni þótti ekki ástæða til að fara lengra í þessu efni. Annað aðalatriðið í tillögum nefndarinnar er það, að hún leggur til, að lög þessi gildi ekki nema til ársloka 1913, að þau með öðrum orðum gildi að eins til 3 ára. Sumir eru hræddir við þá skyldu, sem hér er lögð þeim á herðar og þótti því réttara að líta á lög þessi sem reglur, er farið væri eftir um skamman tíma. Það er alt af innan handar að gera á þeim breytingar eða framlengja þau, ef þau reynast vel. Þetta er í raun og veru aðalatriðið í þeim breytingum, er nefndin fer fram á, að gerðar séu á frumvarpinu. - Eg skal í þessu sambandi leyfa mér að geta þess, að prentvilla hefir slæðst inn í brtill. nefndarinnar við 3. grein. Það sendur þar matsmenn: á að vera matsmann. 3. brtill., sem nefndin leggur til, að gerð sé á frumvarpinu, er sú, að matsmaður hafi ekki vald til að skipa útgerðarmönnum og skipstjórum fyrir um útbúning á skipum, en að eins hafi vald til að leggja ráð á um þau efni, enda eiga þeir sjálfir alt á hættunni, ef illa fer; því þótti ekki ástæða til að setja svo hörð ákvæði inn í frumvarpið. Eg leyfi mér svo að síðustu að mæla hið bezta með frumvarpinu. Eg er sjálfur sannfærður um, að hér er að ræða um stuðning á mikilvægri atvinnugrein, er landsjóður hefir haft miklar tekjur af, en hann missir þær, ef ekki eru fundin ráð til að koma honum aftur á góðan rekspöl og í tryggilegra horf en hingað til hefir verið gert.

Ráðherra (Kristján Jónsson) Það var að eins eitt atriði, er eg vildi benda á. Það var upphaflega ætlast til, að lögin öðlist gildi 1. Júlí, en nú er svo til ætlast, að þau öðlist gildi þegar í stað. En þessi ákvæði eru alveg ótæk. Eg skil ekki, að hægt verði að gera þær ráðstafanir, er gera þarf, samkvæmt ákvæðum laganna, svo fljótt, t. d. skipa yfirmatsmenn, gefa út erindisbréf handa þeim o. s. frv. Eg tel því ekki rétt að láta lögin ganga í gildi þegar í stað, þ. e. við staðfestingu þeirra; á hinn bóginn mætti framlengja tíma þann, er þau eiga að vera í gildi, og láta þau gilda lengur fram eftir, að mínu áliti væri rétt, að þau gengu ekki í gildi fyrr en síðla sumars 1911, af því að eg býst sem sagt ekki við, að hægt verði að koma ákvæðum þeirra í framkvæmd fyr. Eg vona, að nefndin taki þetta til athugunar.

Framsögumaður (Sigurður Hjörleifsson) Eg skal benda hæstv. ráðherra á, að nú eru til tveir síldarmatsmenn nyrðra og að þeim hafa verið gefin erindisbréf. Mér þykir líklegt, að þeir yrðu látnir halda því starfi sínu, svo að hér getur ekki verið um mikið starf að ræða fyrir stjórnarráðið, og það þótt svo væri, að gefa yrði út ný erindisbréf. Eg skal geta þess, að útvegsmönnum nyrðra er kappsmál, að lög þessi gangi í gildi þegar í stað. Nefndin er auðvitað fús á að taka þetta til athugunar, en eg vona, að það reynist ekki erfitt að koma þessu öllu í kring, áður en síldarveiðin byrjar kring um 20. júlí.

Ráðherra (Kristján Jónsson) Framkvæmdarvaldið getur auðvitað engar ráðstafanir gert, er hér að lúta, fyrr en lögin eru staðfest. Þau verða staðfest erlendis og það tekur tíma fyrir stjórnarráðinu, að koma öllum ákvæðum laganna í kring, svo að þau geti komið til framkvæmdar. Það er þetta, sem mér þætti æskilegt, að nefndin tæki til íhugunar.

Steingrímur Jónsson Eg vil leyfa mér að benda á að, ef frumvarp þetta á að geta komið til framkvæmda á þessu ári, þá verður það að vera fyrir 20. júlí í sumar. Það verður að vera fyrir þann tíma, ef lögin eiga að koma að gagni 1911. Eg fyrir mitt leyti held, að það þurfi ekki að verða neitt erfitt, nema ef vera skyldi ákvæðið um undirmatsmennina. Það getur verið spurning um það, hvort hægt sé að hafa til nógu marga síldarmatsmenn fyrir þann tíma, 20. júlí í sumar. Eg vil leyfa mér að skjóta því til athugunar hinnar háttv. nefndar, hvort hún vildi ekki við 3. umr. koma fram með breytingartillögu um, að lög þessi skuli öðlast gildi 20. júlí 1911. Ef þau öðlast síðar gildi er ekki mögulegt, að þau komi að gagni fyr en á árinu 1912.

Sigurður Hjörleifsson Eg skal leyfa mér að benda á, að þessi síldarveiði, sem er að eins herpinótaveiði og reknetaveiði er öll bundin við Eyjafjörð, Siglufjörð og örfáa staði aðra. (St. J.: Þistilfjörð)  . Þetta er svo lítið svæði, að eg get ekki skilið, að nokkrir örðugleikar verði á að fá starfandi undirmatsmenn. Slíkt mundi að líkindum ganga gegnum yfirmatsmennina. Þeir mundu hafa vakandi auga á þessu og gætu sjálfsagt fengið skipaða matsmenn í tæka tíð á hverjum stað.

Steingrímur Jónsson Eg vil leyfa mér að fara fram á, að málið verði tekið út af dagskrá. Það hafa nokkrir menn gefið í skyn að koma kynni fram við frumvarpið breytingar eða viðaukatillögur, en það ekki ráðið fyr en séð er, hvernig reiðir af í hv. neðri deild fjárframlögum til Háskólans á fjáraukalögum.

Ráðherra (Kr. J.) : Fyrir ofan frumvarpið við fyrirsögnina stendur 1. gr. Nú er frumvarpið ekki nema ein grein. Eins og það liggur fyrir, er það ekki frambærilegt. Flutningsmenn verða að gjöra eitthvað við það, til þess að laga það.

Gunnar Ólafsson Það er rétt sem hæðstv. ráðherra tók fram. Eg hefi líka séð á frumvarpinu annan galla. Frumvarpið liggur hér fyrir eins og það kom frá háttv. neðri deild. Líklega er réttast að taka það út af dagskrá eins og hin tvö málin næst á undan. Það tefur hvort sem er ekki lengi fyrir, þegar það kemur á dagskrá aftur.

Ráðherra (Kr. J.) : Það er nauðsynlegt að þeir, sem flytja frumvörp inn á þingið, undirbúi þau sem best, annars verður að setja nefnd í hvaða smámál sem er. Úr því háttv.þm. Vestur-Skaftfellinga hefir séð annan galla á frumvarpinu, þá virðist best, að hann taki að sér að laga frumvarpið, annars verður að skipa nefnd í málið.

Framsögum. (Ólafur Briem) Sú eina brtil., sem fram hefir komið, er á þskj. 252 og fer fram á það að fella aftan af 55. gr. það ákvæði, að af skipum frá öðrum löndum í veldi Danakonungs, sem koma hingað eingöngu til fiskiveiða, skuli gjalda 25 aura af hverri smálest á fyrstu höfn, er þau koma á. Afleiðingin af því, að þetta ákvæði félli burt hlýtur að verða annað hvort sú, að þessi skip, sem aðallega eru færeysk fiskiskip, sleppa alveg við að greiða nokkurt gjald, ellegar að þau verður að heimfæra undir lög um fiskiveiðar útlendinga frá 17. desember 1875 og afgreiðslugjald að greiðast eftir 1. gr. laga 2. febr. 1894 um aukatekjur, dagpeninga og ferðakostnað sýslumanna og bæjarfógeta o. fl. Í þessum lögum er ákveðið, að útlend skip, þar með er átt við skip, sem koma frá öðrum löndum en Danmörku og Færeyjum, skuli gjalda 10 au. í afgreiðslugjald af hverri smálest í hvert skifti, sem þau koma frá útlöndum, og 5 au., þegar þau koma á aðrar hafnir í sömu ferð, og þetta gjald rennur til lögreglustjóra eða skiftist jafnt milli lögreglustjóra og hreppstjóra, ef hreppstjóri skoðar skipsskjölin fyrir hönd sýslumanns. En hvor sem afleiðing breytingarinnar yrði, þá er nefndin brtill. mótfallin. En eftir því sem nefndinni hefir skilist á flutningsm., þá hefir það ekki verið ætlun hans að raska efni greinarinnar heldur aðeins bæta orðalagið. En nú er þetta ekkert nýtt. Þetta orðalag hefir áður verið haft í mörgum íslenzkum lögum og nefndin á ekki sök á því, þótt það sé ekki sem viðfeldnast. Af þessari ástæðu getur nefndin ekki aðhylst brtill.

Bjarni Jónsson Það er rétt hjá h. framsm. (Ó. Br.), að það er ekkert aðalatriði í mínum augum, hvar þetta gjald kemur niður, eða hvort miðað er við 25 eða 10 aura, heldur er það hitt, að ekki standi í lögunum þetta ákvæði um þessa tegund útlendra skipa, því að þótt landssjóður misti af þessum tekjum, þá eru þau skip ekki svo mörg, að það muni miklu. Þá er það annað atriði, að ekki er vanþörf á að breyta um orðalag eldri laganna, þar sem talað er um »skip frá konungsríkinu«, og er »skip frá öðrum löndum í veldi Danakonungs« heldur til bóta. En betur má, ef duga skal. Eg vil að hvergi sjáist í okkar lögum, að gerður sé greinarmunur á því, sem einu nafni eiga að heita og eru útlönd. Ef þetta ákvæði er felt aftan af, þá koma þessi skip inn undir lögin 2. febr. 1894 um aukatekjur, dagpeninga og ferðakostnað sýslumanna 1. gr., eins og hver önnur útlend skip, og »útlend« þýðir þá ekkert annað en »frá öðrum löndum en Íslandi«. Eg býst ekki við að nokkur vilji standa upp og andmæla því, að útlönd séu kölluð hvar sem er í veröldinni utan Íslands. Og þar sem féð, sem hér er um að ræða, dregur landssjóð sama sem ekki neitt, og þar sem hins vegar er farið fram á, að forðast leiðinleg og skökk orðatiltæki, þá vænti eg að háttv. deild samþykki þessa brtill. mína og sezt niður.

Hannes Hafstein Eg get ekki séð annað, en að það sé ástæðulaust og ótilhlýðilegt, þetta sem háttv.þm. Dal. (B. J.) var að segja. Hví má ekki nefna »skip frá öðrum löndum í veldi Danakonungs?« Vill háttv.þm. neita því, að Ísland sé »í veldi Danakonungs?« Kannast hann ekki við, að Ísland njóti neinna þeirra réttinda í Danaveldi, er neinna þakka sé verð? Það er alls ekki »meinlaust gaman« að vera með þessar sífeldu títuprjónastungur. Víst hlýtur háttv.þm. (B. J.) að vita það, að vér Íslendingar njótum alt annarar aðstöðu í Danmörku, heldur en erlendar þjóðir, einmitt af því, að Ísland er »í veldi Danakonungs«, og höfum vér mjög mikið gagn af því á marga vegu. Ef Ísland væri ekki í »veldi Danakonungs«, þá mundum við, meðal annars, ekki njóta þess tollfrelsis, sem við höfum í Danmörk, auk ýmissa annara hlunninda, sem eg býst við að h. þm. mundi telja oss ranglega svifta, ef Danir tækju þessi hlunnindi frá oss, ef marka má af skoðunum h. þm. um landhelgisvörnina o. fl., sem hann heimtar sem sjálfskyldu af Dönum. Eg álít, að þessi brtill. sé vanhugsuð, og ekkert annað en barnaskapur og hégómi, og að ekkert sé við hana að gera annað en fella hana sem fyrst.

Bjarni Jónsson Eg þurfti reyndar ekki yfirlýsingu háttv. 1. þm. Eyf. (H. H.) til þess að vita, hvoru meginn hann væri í þessu máli. Eg sá það á hans fagra brosi, sem færðist yfir andlitið, þegar eg var að ljúka máli mínu áðan. Það hefðu allir vitað fyrirfram, þótt hann hefði setið kyr. En hann ætti að vita það, eins og aðrir, að Íslendingar vilja ekki teljast til þess, sem hann vill. Og vér viljum bæði í lagafrv. og alstaðar yfirleitt fylgja fram stefnuskrá vorri, sem er konungssamband eitt, eins og vér höfum rétt til, og þá er ástæðulaust að gera neinar undanþágur um þessi lönd, nema þá eftir sérstökum samningum. Hvað snertir undanþágur og hlunnindi, sem vér njótum hjá Dönum, þá eru þau alveg þakkarlaus ef mér.

Framsögum. (Ólafur Briem) Út af því, sem háttv.þm. Vestm. (J. M.) sagði, skal eg geta þess, að það er rétt, að lágmark þeirra eftirlátinna fjármuna, sem erfðafjárskatti á að svara af er nú 200 kr., þannig, að af minna arfi þarf ekkert gjald að greiða, ef alt er til skifta kemur nær eigi 200 kr. En hér er gert ráð fyrir að hafa takmarkið 100 kr. Það stendur í 5. gr. frumvarpsins. Breytingin frá núgildandi lögum er því sú ein, að þessu leyti, að lágmarkið er fært niður um helming og stendur það í sambandi við hækkun erfðafjárskattsins, sem hér er gert ráð fyrir og virðist sú breyting ekki að neinu leyti varhugaverð.

Frams.m. (Magnús Blöndahl): Eg get verið stuttorður um þetta mál nú og það því fremur, sem eg get í aðalatriðunum vísað til framsögu minnar í málinu fyrst er það kom til umr. í hinni hv. þingd. Eins og hin háttv. þingd. sér, hefir nefndin komið fram með nefndarálit á þgskj. 232. Nefndin legur aðallega til tveggja breytinga á frumv. Fyrri br.till. er við 1. gr., að í stað 800 þús. kr. komi 600 þús. kr. Hin brtill. er við 2. gr., að í stað 800 þús. kr. komi 1 miljón kr. Að svo stöddu skal eg ekki fara fleiri orðum um málið. Vona eg, að hin háttv. þingd. taki frumv. vel og lofi því að ganga til 2. umr.

Framsögum. (Ólafur Briem) Það hefir orðið nokkur ágreiningur um það hér í deildinni, hvort máli þessu skuli sinna, eður eigi. Nefndin, sem kosin var í málið, þykist geta fullyrt það, að hún hafi gert þær breytingar á frumv., að þær mundu verða til bóta, ef þær næðu fram að ganga. Hún hefir borið sig saman við verkfræðing landsins, og það má ætla, að hann vilji ekki fara að breyta lögum þessum - vegalögunum frá 1907 - að ástæðulausu, þar sem hann var aðalhöfundur þeirra, en hann er þó alveg samþykkur brtill. á þgskj. 155. Annars vil eg ekki fara út í einstök atriði þessa máls nú, en vænti að það gangi til 2. umr.

Bjarni Jónsson Þetta frumv. er komið hingað frá háttv.Ed., hefir náð samþykt þar og gengið þegjandi og nefndarlaust gegnum 1. umr. hér. Eg get nú ekki sagt, að eg hafi athugað það svo nákvæmlega, að eg sé viss um að geta sýnt, hver þörf sé á nefndarskipun í það, en þó vildi eg minnast nokkuð á reikningskunnáttuna, sem heimta á í skólanum. í 2. gr. frv. er kveðið svo á, að nemendur þeir, er taka vilja hið minna stýrimannapróf, skuli kunna almenn brot, tugabrot, hlutföll talna, notkun logarithma, (eða tugvita) grundvallaratriði flatarmálsfræðinnar og útreikning rétts þríhyrnings eftir þríhyrningafræðinni. En til hins meira prófs er meðal annars heimtuð þekking á veldi og rót, og reikningi með játandi og neitandi stærðum. Eg get ekki betur séð, en að það sé alveg nauðsynlegt, að bera skyn á veldi og rót, áður en farið er að reikna með logarithmum, því að það vita allir, sem reikning kunna, að »logarithmus«, eða tugviti, er ekki annað en veldisvísir, þar sem grunntalan er 10. Þeir, sem taka hið minna próf, hefðu því gott af að vita eitthvað um veldi og rót, áður en þeir fara að nota logarithma. Sama er að segja um játandi og neitandi stærðir, því að ef þeir fara út í mælingu rétthyrndra þríhyrninga, þá þurfa þeir líka að þekkja sinus og cosinus, tangens og cotangens o. s. frv., eða með öðrum orðum grundvallarsetningar þríhyrningafræðinnar. Eg veit nú ekki, hvort öllum háttv.þm. eru þessi atriði fullljós, en eg get fullvissað menn um að það er alveg ógerningur að kenna sumt af því, sem heimtað er til minna prófsins, ef nemendurnir eiga ekki að þekkja »positivar« og »negativar« stærðir. Mér er kunnugt um þetta, því að eg hefi einmitt kent þessa grein við þennan sama skóla, og það ætti líka öllum að vera ljóst, að eigi tjáir að reyna að skýra fyrir mönnum mælingu þríhyrnings, nema þeir viti áður í höfuðatriðunum allra einföldustu undirstöðuatriði þríhyrningafræðinnar. Eg vil því leyfa mér að stinga upp á 5 manna nefnd, til þess að þetta gangi ekki alveg athugalaust í gegnum deildina.

Flutningsm. (Bjarni Jónsson) Eg skal ekki tala mörg orð um þetta mál að sinni. Eg býst við því, að það fái framgang, og vil óska, að í það verði skipuð 5 manna nefnd. En þó vil eg geta þess þegar við 1. umr., að þar sem Íslendingar voru áður mestir sjómenn allra þjóða, og komust fyrstir alla leið milli Noregs og Vínlands, og þar sem þeir hafa nú aftur lagt hönd á hjálmunvölinn, þá er það leitt um svo duglega drengi, sem þegar er sýnt, að þeir eru, ef þeir skulu sigla undir öðrum fána en sínum eigin. Jafnvel í þeim lögum, sem Danir hafa neytt inn á oss - stöðulögunum - eru verzlun og siglingar talin til sérmála vorra. Og til siglinganna hlýtur það að teljast, undir hverjum fána menn sigla. Þetta frumv. er því til þess gert, að fylgja fram viðurkendum og sjálfsögðum rétti vorum og bæta úr því, sem hingað til hefir vantað. Eins og eg tók fram áðan, legg eg það til, að 5 manna nefnd verði skipuð, til þess að þetta mál geti orðið sem bezt undirbúið, áður en það verður samþykt, sem eg efast ekki um að verði.

Flutningsm. (Jón Þorkelsson) Þetta frumv. stendur í nánu sambandi við þær breytingar, sem væntanlega verða gerðar á stjórnarskránni og komnar eru fram, sumar frá stjórnarskrárnefndinni, en sumar ókomnar þeirra manna, sem ágreiningsatriði hafa gert. Frumv. þetta stendur einnig í sambandi við aðra skipun á þinginu, sem eg legg til, að gerð verði. Aðrir nefndarmenn leggja til, að kosið verði til hvorrar deildar sér, til efri deildar 15 menn kjörnir með hlutfallskosningu um land alt. Þetta þykir mér fremur margbrotið auk annara annmarka. Annarstaðar á allfjölmennum þingum, t. d. í Finnlandi og Noregi, er látið nægja að kjósa í senn á alt þingið, og skipi svo þingið í deildir eða nefndir. Þar með er settur sá hemill á þingstarfið, sem nægja þykir. Þetta frumv. byggist á því, að eg álít, að kjósa beri alt þingið í einu lagi, þingmenn alla, og sameinað þing velji síðan efri deild. Að öðru leyti skal eg ekki víkja meira að stjórnarskránni eða öðru því, sem þar að lýtur; það getur komið til greina síðar. Við samning þessa frumv. höfum við farið sem næst fólkstölu 1908.  (Jón Jónsson, 1. þm. S.-Múl.: Ekki nálægt því)  . Jú, eg hefi hér fyrir mér uppskrifaðan lista, sem sýnir kjósendafjöldann. Það var helzt vafi á um, hvort auka bæri við þingmönnum í Húnavatns-, Hegraness- og Vaðlaþingum, en frá því var þó horfið. Að öðru leyti býst eg við umræðum um málið og kann eg þá að segja fleira. Nú læt eg þetta nægja. Sökum þess, að þetta frumv. er nákomið stjórnarskrármálinu, legg eg til, að því verði vísað til nefndarinnar í því, hún er svo margmenn, að ekki er hætt við, að frumv. verði ekki rækilega íhugað.

Jón Ólafsson Herra forseti! Eg ætla mér ekki að fara út í einstök atriði þessa frumv. Eg skal með leyfi hæstv. forseta lesa upp 1. lið 14. gr. stjórnarskrárinnar, sem nú er í gildi. Þar stendur: »Á alþingi eiga sæti 34 þjóðkjörnir alþingismenn og 6 alþingismenn, sem konungur kveður til þingsetu«. Þetta frv. fer fram á stjórnarskrárbreytingu og á því að verða vísað frá, því að ekki stendur í fyrirsögninni, að það sé frumvarp til stjórnarskipunarlaga. Þótt stjórnarskrárbreyting verði gerð nú, þá á þetta frumv. ekki að koma fram fyr en á næsta þingi, sem samþykkir stjórnarskrárbreytinguna. Konungur getur ekki skrifað undir þetta frumv. nema stjórnarskrárbreyting hafi farið fram. Þetta frumv. mun vera eitt af þeim mörgu nafnafrumvörpum, sem hér sjást stundum. En eg hirði ekki um að fara fleiri orðum um frumv. vegna þess, að því á að vísa frá.

Forseti: Út af orðum hins háttv. 2. þm. S. Múl. (J. Ól.) skal eg geta þess, að það er rétt, að svo stendur í 14. gr.stjskr., að 34 þjóðkjörnir þm. og 6 kgkj. skuli eiga þingsetu, en það er jafnframt tekið fram, að tölu þingmanna megi breyta með lögum. Það er því rangt að vísa frumv. frá, og ósk þm. verður ekki tekin til greina.

Jón Ólafsson Herra forseti! Ef hæstv. forseti vill ekki vísa frv. frá, þá getur deildin það, með því að fella það. Fyrst þarf að fá lög, sem breyta tölu þingmanna, en háttv. flutnm. (J. Þ.) gengur að því vísu, að þau lög séu til. Það getur ekki komið til mála, að þetta frumv. komi fram fyr en á því hinu síðara þingi, er samþykkir stjórnarskrárbreytingu. Eg fyrir mitt leyti hefi þó ekkert á móti því, að frumv. verði vísað til stjórnarskrárnefndarinnar.

Flutnm. (Jón Þorkelsson) Mér komu ekki á óvart orð háttv. 2. þm. S.Múl. (J. Ól.). Hann er vanur að gera sig breiðan, þegar hann hefir ekkert að segja, og fettir þá fingur út í formið á hinu og þessu, sem til nytsemdar má horfa. Eg skal benda háttv.þm. á það, að það stendur hvergi í frumv., að það skuli afgreiðast frá þessu þingi. Það er að eins lagt fyrir þingið til athugunar. Þeim hlýtur að skiljast það þessum tólfkongavitsmönnum, þessum pólitísku könnusteypurum, að þetta mál, kjördæmaskifting landsins, stendur í svo nánusambandi við stjórnarskrána, að sjálf sagt er að athuga það, er um breytingar á þinginu er að ræða, hvort það skuli vera óskift eða eigi. Það er því engin ástæða til að fara að gera sig gleiðan nú yfir þessu frv. Það væri ef til vill einmitt ástæða til að koma nú fram með frumv. um öll þau atriði, sem leiðir af breytingum á stjórnarskránni.

Pétur Jónsson Mér finst það ekki eins ómerkilegt atriði í sjálfu sér, og háttv. 1. þm. Rvk. (J. Þ.) að leggja frv. fyrir þingið. Eg tel það að eyða tíma þingsins, að koma með eins mörg þarfleysufrumv., eins og þessi þm., hefir gert, bæði nú og á síðasta þingi. Það er ekki rétt að leika sér með tíma þingsins og gera þinginu trafala að þarflausu. Það hefir verið tekið fram, að þetta frv. kemur í bága við gildandi stjórnarskrá. Nú er á ferðinni frumv. um breytingar á stjórnarakránni. Fyr en það er samþ. af þinginu, getur enginn vitað, hvað ofan á verður um skipun þingsins og þingmanna tölu. En það er undirstaða kjördæmaskipunar. Hvað hefir þá þetta frumv., þetta »skrif«, að þýða fyrri? Ekki er langrar stundar verk að skrifa það upp, þegar á þarf að halda. Það er því allsendis óþarft að koma fram með þetta frumv. nú. Eg álít, að það eina rétta, sem gera beri, sé að fella frumv. undir eins, og þeir, sem greiða því atkvæði, séu samsekir í því að leika sér með tíma þingsins.

Flutnm (Jón Þorkelsson) Það lá að, að þessi háttv. þvoglari og þófari úr Þingeyjarþingi kæmi fram jafn skynsamlega að ástæðuvali, sem skoðanabróðir hans, sá er á undan honum talaði. Það vita allir, að ef stjórnarskránni verður breytt, þá verður að breyta kjördæmaskipan landsins. Það er því af atriði, að athuga þetta mál nú þegar, svo að ekki lendi það í handaskolum síðarla á næsta þingi. Þetta er beint nauðsynlegt, og er um það efni ekki takandi mark á skrafi slíkra manna, sem hins háttv.þm. S.-Þing. (P. J.) og h. 2. þm. S.-Múl. (J. Ól.).