Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frú forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til laga um breytingu á lögum um tollskrá á þskj. 820. Með þessu frv. er gert ráð fyrir að lækka eða fella niður tolla á ýmsum smávörum. Fyrst og fremst tekur frv. til varnings eins og úra, myndavéla, filma, hljómplatna og nokkurra fleiri vörutegunda sem handhægt er að flytja með sér á milli landa og hefur verið hagkvæmt fyrir fólk að kaupa í smásölu erlendis og flytja með sér hingað til lands. Eins og gefur að skilja hafa slík kaup farið vaxandi með auknum ferðalögum. Verslun með slíkar vörur hefur því í verulegum mæli flust úr landinu eins og innflutningstölur í verslunarskýrslum bera með sér. Samkvæmt þeim er innflutningur á þessum vörum mun minni en vænta má og þar með innlend verslun í þessum vöruflokkum. Af þeim varningi sem einstaklingar hafa með sér frá útlöndum koma í flestum tilfellum engin opinber gjöld. En með þessu frv. er stuðlað að því að verslun með þessar vörur flytjist aftur inn í landið án þess þó að tekin sé óeðlileg áhætta varðandi tekjur ríkissjóðs sem fengi söluskattstekjur af þeirri verslun sem til landsins flyst í stað þeirra takmörkuðu tolltekna sem nú er um að ræða. Um leið er minnkaður sá munur sem er á aðstöðu þeirra sem möguleika hafa á að kaupa vörur sem þessar erlendis og annarra sem ekki hafa aðstöðu til að hagnýta sér slík kaup í ferðalögum. Um nokkurt skeið hefur verið unnið að endurskoðun tollskrárlaga, eins og kunnugt er og rætt hefur verið um, og ýmissa atriða er snerta tollframkvæmd. Í framhaldi af þeirri endurskoðun liggur nú fyrir Alþingi frv. til tollalaga og samin hafa verið drög að nýrri tollskrá sem þó var ákveðið að leggja ekki fyrir á þessu þingi fyrst og fremst af kostnaðarástæðum. Sú einföldun og lækkun á tollum sem þar er gert ráð fyrir mundi við núverandi aðstæður valda ríkissjóði of miklu óhagræði og af þeim sökum hefur ekki þótt fært að flytja það frv. í heild sinni. Þar hefur verið gert ráð fyrir breytingum í þá átt sem þetta frv. byggist á en það þótti eðlilegt að taka þessa fáu vöruflokka út úr þar sem augljóst er að verslun flyst ekki inn í landið með öðrum hætti. Það er erfitt að leggja nákvæmt mat a tekjubreytingar. Það er þó ljóst að miðað við óbreyttan innflutning í þessum vöruflokkum frá því sem verið hefur mundu tekjur af tollum og vörugjaldi lækka eitthvað en þó mjög mismikið eftir vörutegundum. Það er hins vegar meginmarkmið breytinganna að auka innlenda verslun með þessar vörur og þar með beinar skatttekjur af fyrirtækjum sem stunda verslun með þær og þó öllu fremur söluskattstekjur sem við væntum að muni aukast verulega. Þannig má búast við að tekjutapið vinnist upp að verulegu leyti. Að sjálfsögðu verður þó ekki endanlega úr því skorið fyrr en að fenginni reynslu. Hér er um vöruflokka að ræða sem bæði snerta hag almennings og eins er um að ræða liti til listmálunar sem snerta að vísu fámennan hóp manna en hagsmuni hóps sem iðkar mikilvæg störf í okkar þjóðfélagi. Ég vænti þess að þetta tiltölulega einfalda mál geti fengið greiða og skjóta meðferð hér í hv. deild og legg til, frú forseti, að frv. verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Frú forseti. Ég tel nú lítil vandkvæði á því að greiða götu þessa tiltölulega litla máls en bæði í tilefni af orðum hæstv. ráðh. þar sem hann vék að nýjum lögum, heildarlögum, um tollskrá og líka minnugur þess hvernig menn töluðu í upphafi þessa kjörtímabils af hálfu Sjálfstfl. Minnist ég þá m.a. orða hv. 4. þm. Norðurl. v. um það að nauðsynlegt væri að gera heildarendurskoðun á tollheimtu hér á landi með tilliti til þess að draga úr henni, um það að fella niður vörugjald að hluta o.fl. Þá vildi ég mega spyrja um það frv. sem ráðherrann sagði að menn hefðu ekki treyst sér að flytja hér á þessu þingi, eins og hann orðaði það, vegna þess óhagræðis sem það skapaði fyrir ríkissjóð. Ég kýs að skilja orðið "óhagræði" þannig að hann hafi verið að tala um að það dragi mikið úr tekjum ríkissjóðs, þ.e. það þýddi á máli fjmrh. tekjutap sem hins vegar aftur á móti gæti líka skoðast sem ákveðinn ávinningur fyrir landsmenn, kjarabót, og á þeim nótum voru hugmyndir manna um tollalækkanir ræddar í upphafi kjörtímabilsins að þær væru mál sem stuðlað gæti að verulegri kjarabót. Þess vegna vildi ég aðeins spyrja fjmrh. hvort menn megi vænta þess í þeim lögum, sem hann segir vera í undirbúningi en að menn hafi ekki treyst sér til að flytja frv. um núna, að þar séu á ferðinni hugmyndir um stórfellda eða verulega lækkun tolla.



Frú forseti. Vegna ræðu hv. 8. þm. Reykv. vil ég minna á að á starfstíma þessarar ríkisstjórnar hafa verið teknar ákvarðanir um verulegar lækkanir á tollum einmitt í þeim tilgangi að stuðla að kjarabótum og verulegur hluti þessara tollalækkana hefur einmitt komið fram í beinum samningum ríkisvalds og aðila vinnumarkaðarins til þess að treysta kaupmátt og halda niðri verðbólgu. En vegna þeirra tillagna sem fyrir liggja um heildarendurskoðun á tollskránni er þess að geta að þar er gert ráð fyrir verulegri einföldun á henni, einföldun á tollálagningu, fækkun tollflokka og lækkun tollálagningar. Það er rétt skilið hjá hv. þm. að þessar breytingar mundu hafa í för með sér þó nokkra viðbótartekjulækkun fyrir ríkissjóð frá því sem orðið er eftir þær verulegu tollalækkanir sem þegar hafa verið teknar ákvarðanir um og fyrir þá sök þótti ekki fært miðað við rekstrarafkomu ríkissjóðs að leggja málið fram við svo búið.



Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir áliti allshn. um frv. til laga um veitingu ríkisborgararéttar. Það var haft það vinnulag eins og áður við þetta frv. að undirnefnd beggja þingnefnda, allshn. Nd. og allshn. Ed., fór yfir þær umsóknir sem fyrir lágu. Ólafur Ólafsson fulltrúi skrifstofustjóra Alþingis vann með nefndinni eins og fyrr. Á þskj. 815 er flutt brtt. við frv. frá allshn. og er þar listi yfir 59 einstaklinga sem uppfylla að mati nefndarinnar þau skilyrði sem sett eru fyrir veitingu ríkisborgararéttar. Ég sé ekki ástæðu til að lesa þennan lista, hann liggur hér fyrir á þingskjalinu. Hins vegar vil ég geta þess að sumir þessara aðila öðlast réttinn síðar á þessu ári vegna þess að þeir hafa þá náð að uppfylla skilyrðin. Þessar dagsetningar koma fram á þingskjalinu. Með þessari brtt. leggur nefndin til að frv. verði samþykkt.



Virðulegi forseti. Sjútvn. Ed. hefur fjallað um það frv. sem hér liggur fyrir og leggur til að það verði samþykkt. Þetta er frv. sem búið er að fá umfjöllun í Nd. án athugasemda og það er á sama veg hjá okkur. Þetta er frv. sem fjallar raunverulega um staðfestingu á þeim kjarasamningum sem gerðir hafa verið á milli sjómanna og útvegsmanna. Það er verið að breyta svokölluðu skiptahlutfalli sem er hér inni í lögum og þar sem þetta eru veigamiklar breytingar sem gerðar voru vegna afnáms sjóðakerfisins s.l. vor telja aðilar nauðsynlegt að fá þessu breytt með lagaákvæðum sem hér er lagt til að gert verði. Þetta er algjört samkomulagsmál milli þeirra aðila sem þetta mál snertir og þarf því ekki að hafa fleiri orð hér um, aðeins ítreka að lagt er til að frv. fái greiðan aðgang í gegnum þessa hv. deild.