Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. hefur verið til athugunar hjá þingflokkunum og þeir í meginefnum lýst sig því samþykka. Þó eru viss atriði, sem menn óska eftir að athuga nánar, slíkt er auðvitað sjálfsagt við meðferð málsins. Ég hef óskað eftir því, að málið væri nú tekið á dagskrá, vegna þess að að öllu forfallalausu þá er ég á förum á fund Norðurlandaráðs og hafði kosið, að málið færi til n., áður en ég færi þeirra erinda af landi brott. Frv. er samið með hliðsjón af þeim reglum, sem gilda um eftirlaun ráðherra annars vegar og þingmanna hins vegar, að breyttu breytanda, en hingað til hafa ekki verið í l. ákvæði um eftirlaun forseta Íslands. Eftir það, að herra Ásgeir Ásgeirsson lét af störfum, reyndi á um þetta. Þá varð samkomulag um bráðabirgðaskipan, en sjálfsagt er, að um þetta verði sett frambúðarlöggjöf. Eins og hv. þm. sjá, þá er sá hundraðshluti, sem forseta Íslands er ætlaður í eftirlaun af fullum launum, ívið hærri en er hjá ráðherrum, en þá er á það að líta, að peningalaun forsetans, sem hér er reiknað frá, eru ekki nema hluti af hans raunverulegu tekjum á meðan hann er í embættinu. Hann hefur mörg og mikil hlunnindi fyrir utan hin beinu laun og þá einnig skattfríðindi eða skattfrelsi, sem hann missir, jafnskjótt og hann lætur af embættinu. Þau eiga ekki að koma til greina varðandi eftirlaunin. Ég hygg þess vegna, að það hafi verið fundin nokkuð sanngjörn millileið í þessu máli og vonast til þess, að málið fái greiðan framgang og leyfi mér að leggja til, að það verði sent til hv. allshn. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Frv. þetta er flutt til staðfestingar á brbl., sem gefin voru út 31. des. s.l. Nú kann hv. þdm. að finnast það einkennilegt, að það hafi þurft að grípa til þess að gefa út brbl., rétt eftir að þingfundum lauk og áður en þing kæmi saman aftur að loknu jólaleyfi. En orsök þess er sú, að mál þetta bar að með nokkuð bráðum hætti. Það hefur áður verið frá því skýrt, að leitað hafi verið eftir lánum hjá Viðreisnarsjóðnum varðandi hugsanlega Norðurlandsáætlun og framhaldslántaka vegna Vestfjarðaáætlunar hafði einnig verið boðuð, en það er framhald af þeim viðskiptum, sem verið hafa við Viðreisnarsjóðinn varðandi þá áætlun. En ástæðan til þess, að málið bar svo brátt að, var sú, að Viðreisnarsjóðurinn ákvað að bjóða út lán í janúarmánuði, og það varð að ákveða það þá þegar, og ekki aðeins ákveða það, heldur að taka lánið fyrir janúarlok, ef við ætluðum að njóta þess að fá umbeðið lán. Það lán, sem hér er um að ræða, samsvarar 10 millj. þýzkra marka, og skiptist í tvennt, 2 millj. marka og 8 millj. marka: 2 millj. marka vegna Vestfjarðaáætlunar og 8 millj. marka, eða um 180 millj. kr., vegna Norðurlandsáætlunar. Hér er um lokalántöku að ræða vegna samgönguáætlunar Vestfjarða, og ætti með þessu fjármagni að vera auðið að ljúka henni. Að vísu vantar þar nokkuð á, en það eru svo litlar fjárhæðir, sem um er að ræða - milli 10 og 20 millj. kr., sem þar á vantar - að það verður að gera ráð fyrir, að þess verði aflað með öðrum hætti. Vestfjarðaáætlun hefur oft áður verið hér til umr. Síðast þegar hún var rædd hér á þingi skýrði ég frá því, að ég teldi sjálfsagt, að samgönguáætlun Vestfjarða yrði birt hv. þm., og ég hef gert ráðstafanir til þess, að hún verði birt með þeim hætti, að í senn verði gerð grein fyrir þeirri áætlun, eins og hún var í upphafi, og síðan verði gerð grein fyrir framkvæmdum á henni, hverjum einstökum þætti hennar. Og ég vænti þess, að innan tíðar geti þessi skýrsla orðið lögð fyrir hv. alþm. Um Norðurlandsáætlun er það að segja, að henni er enn ekki lokið. Nú er unnið að atvinnumálakafla hennar, og hann er á lokastigi, þannig að viðræður um hann eru ýmist hafnar eða eru að hefjast við þá aðila, sem samkv. upphaflegu samkomulagi um þá áætlun var gert ráð fyrir, að rætt yrði við, sem voru annars vegar samtök sveitarfélaga og einstök sveitarfélög á Norðurlandssvæðinu og hins vegar samtök verkalýðsfélaga á þessu svæði. Eftir eru nokkrir þættir þeirrar áætlunar, bæði samgöngumálakafli og menntamálakafli, sem enn er ekki fullráðið, hvort verða sérþættir eða verða þættir í heildaráætlunum, sem unnið er að varðandi samgöngumál annars vegar og hins vegar menntamál. En lántaka sú, sem hér er gert ráð fyrir, mun fyrst og fremst verða hagnýtt í sambandi við atvinnumálaþátt þessarar áætlunar. Endanleg ákvörðun hefur ekki verið tekin um það, hvernig eða hver ráðstafi þessu fé eða til hvaða einstakra þátta það renni, en gera má ráð fyrir, að það verði Atvinnujöfnunarsjóður, vegna þess að lögum samkv, er ákveðið, að sá sjóður skuli standa að gerð byggðaáætlana, eftir því sem hann telur þörf á, og annist þá jafnframt framkvæmdirnar. Um Norðurlandsáætlunina er það að segja, að undirbúningur hennar var hafinn, áður en Atvinnujöfnunarsjóður tók til starfa, og það var með sérstöku samkomulagi milli ríkisstjórnar og verkalýðssamtaka í sambandi við kjarasamninga verkalýðsfélaga á Norðurlandi, sem hafizt var handa um gerð þeirrar áætlunar. Og Efnahagsstofnunin hefur unnið að henni síðan. Varðandi Vestfjarðaáætlun og ráðstöfun á því fjármagni, sem hér er um að ræða, er það að segja, að því verður ráðstafað með sama hætti og gert hefur verið undanfarin ár til hinna einstöku þátta, sem þar er unnið að og er eftir að vinna að, og það að sjálfsögðu er til reiðu hv. nefnd, sem fær þetta til meðferðar, að gera sér grein fyrir því í einstökum atriðum, hvernig því fé verður varið. Lánsfé Norðurlandsáætlunar verður ekki ráðstafað fyrr en ákvarðanir hafa verið teknar í sambandi við. hvaða þættir það verða, sem það fé sérstaklega verður látið renna til. Ég sé ekki ástæðu til, herra forseti, nema sérstakt tilefni gefist til, að fara um málið fleiri orðum. Frv. fékk einróma samþ. hv. Ed., og leyfi ég mér að vænta þess, að um það geti einnig orðið samstaða hér í hv. Nd.



Herra forseti. Jafnvægi í byggð landsins hefur mjög oft heyrzt hér í þingsölum og umr. um það hafa orðið allmiklar. Vestfjarðaáætlunin og aðrar byggðaáætlanir munu vera sprottnar upp af þessu hugtaki, og hef ég frá fyrstu tíð stutt það mál og verið því hlynntur. Ég geri mér fulla grein fyrir því, að bætt hafnarskilyrði, bættar samgöngur, bæði vegasamgöngur og flugsamgöngur, bætt aðstaða í sambandi við menntamál. allt er þetta til að gera þá staði, sem áætlanirnar ná yfir, byggilegri. Hafnarskilyrði eru að sjálfsögðu grundvallaratriði til aukinnar útgerðar og bættar samgöngur bæði á lofti og á landi eru frumskilyrði þess, að fólk vilji yfirleitt búa úti á hinni dreifðu byggð landsins. Það, sem hlýtur að vekja athygli í sambandi við Vestfjarðaáætlunina, sem mest hefur verið rædd hér á Alþ., er það, að þrátt fyrir þær aðgerðir, sem þar hafa verið gerðar, og eru vissulega miklar, að þá hefur þar enn haldið áfram að fækka fólki og nokkuð stöðugt hin síðustu fjögur ár, ekki síður en áður. Þetta hlýtur að leiða hugann að því, hvort ekki er eitthvað, sem þarf að gera jafnhliða þeim aðgerðum, sem byggðaáætlanir eru látnar ná yfir. Og kemur þá að sjálfsögðu frekast til, hvort ekki sé nauðsynlegt að bæta eða gera ráðstafanir til aukins framlags til húsnæðismála umfram það, sem hin almenna löggjöf gerir ráð fyrir. Byggingaráætlun ríkisins hefur fram að þessu, í 1. og 2. áfanga, aðeins náð yfir þéttbýlið hér við Faxaflóa, og hefur hjá þeim aðilum, sem hennar njóta eða undir hana koma, vissulega skapazt nokkur sérstaða og betri aðstaða en hið almenna húsnæðismálakerfi leyfir. Þetta þýðir, að á meðan byggingaráætlun ríkisins nær aðeins til þéttbýlisins hér, er hætta á því að það kunni að draga til sín fólk utan af landsbyggðinni. Húsnæðismál eru eitt af því, sem fólk leggur ákaflega mikið upp úr, og hygg ég, að það sé það atriðið, sem hvað mest bindur fólkið úti í hinni dreifðu byggð landsins, ef það nær til þess eða hefur aðstæður til þess að eignast þar eigin íbúð. Ég tel, að það hafi verið vel og rétt af stað farið, þegar byggðaáætlunin í fyrsta áfanga var látin ná yfir Vestfirði. Þessi landshluti hefur í langan tíma verið einn af meiri framleiðslustöðum landsins í sjávarafurðum. Þaðan hefur komið nokkuð stór hluti þess útflutningssjávarafurða, sem fluttur hefur verið út á undanförnum árum, og þar hefur vissulega átt sér stað veruleg gjaldeyrisöflun. Ég tel það því mjög miður, að þrátt fyrir það, sem búið er að gera á Vestfjörðum til hagsbóta fyrir íbúa þess landshluta, að þá skuli blasa við sú staðreynd að fólki haldi áfram að fækka þar. Ég tel þetta til tjóns fyrir þjóðarheildina, því minn stuðningur við málið frá upphafi hefur byggzt á því, að ég tel það nauðsynlegt, að fólk haldi sig sem mest við framleiðslustörfin allt í kringum landið, en að ekki eigi sér stað of mikill og of ör fólksflutningur hingað á þéttbýlissvæðið við Faxaflóa. Við erum enn það háðir útflutningi sjávarafurða, að ég tel það mjög réttlætanlegt og sjálfsagt að eyða nokkru fjármagni frá þjóðarheildinni til uppbyggingar í hinni dreifðu byggð landsins, og vildi ég við þessa umr. vekja athygli á, hvort ekki þyrfti að taka fleiri mál inn í byggðaáætlanirnar en fram að þessu hefur verið gert. Og á ég þar sérstaklega við aukna fyrirgreiðslu í sambandi við byggingu íbúðarhúsa. Þegar er farið að vinna og búið að vinna verulega að áætlunum, byggðaáætlunum fyrir Norðurland, og heyst hefur að hugmyndir séu um, og kannski komið í athugun og undirbúning byggðaáætlun fyrir Austurland, og tel ég það rétt að farið. Hvenær kemur að Suðurlandinu, skal ég ekki segja um, það kann að vera, að þess teljist minni þörf að setja upp þar ákveðna byggðaáætlun, en að því hlýtur þó að koma, því að ef á að gera staði þar jafnbyggilega og talið er, að sé hér við Faxaflóa, eða á þéttbýlissvæðinu hér á Suðvesturlandi, þá hlýtur að koma að því, að þar verður einnig að gera ráð fyrir, að hugmyndin um áætlun nái einnig til þess landshluta. Ég hef þegar rekið mig á það, að fólk t.d. í þeim hluta Suðurlandskjördæmis, sem ég er frá, hefur mjög spurt um, hvort ekki sé eðlilegt, að þeir vankantar, sem á eru að búa í eyjum úti í hafi, eins og Vestmannaeyjum - og er það aðallega í sambandi við samgöngumál og einnig í sambandi við neyzluvatn - séu sniðnir af eftir megni og hvort það sé ekki mjög eðlilegt, að byggingaráætlun ríkisins komi einnig til með að ná yfir þann stað að þessu leyti. Það er hægt að færa fyrir því full rök, að staður, eins og ég hér nefndi, hann getur ekki talizt byggilegur, nema þar séu fyrir hendi þau frumskilyrði, sem verða að vera, þ.e. nægilegt neyzluvatn og samgöngur við aðra hluta landsins, og þá aðallega við þjóðvegakerfið. Ég skal viðurkenna að ríkisvaldið hefur mjög stutt á undanförnum árum íbúa þessa byggðarlags í sambandi við bæði þessi mál, en ég tel, að öll rök hnígi að því, að þessi tvö atriði, sem ég hef hér nefnt, heyri eðli sínu samkvæmt undir hugtakið um byggingaráætlun bæði Vestfjarða og Norður- og Austurlands, eins og þær hafa nú verið framkvæmdar og gerð grein fyrir þeim. Ég vildi við þessa umr. vekja athygli á því, með hliðsjón af því, sem því miður hefur gerzt á Vestfjörðum. þar sem fólksfækkun hefur átt sér stað þrátt fyrir Vestfjarðaáætlunina, hvort ekki sé ástæða til fyrir þá nefnd. sem málið fær til meðferðar, áð kanna það, hvort ekki komi einnig einhver fleiri atriði til, sem gætu enn frekar stuðlað að því, að fólk sæi sér hag í að búa í dreifbýlinu, ekki síður en í þéttbýlinu hér suðvestanlands.



Herra forseti. Hv. 3. þm. Sunnl. vék að eðli byggðaáætlana og innihaldi þeirra annars vegar, og hins vegar að því, hvort ekki væri ástæða til að gera fleiri byggðaáætlanir en þegar hefðu verið ákveðnar. Ég gat um það áðan, að eins og lög um Atvinnujöfnunarsjóð eru, þá er ætlazt til þess, að sjóðurinn meti það, hvort þörf sé á gerð slíkra áætlana fyrir minni eða stærri landssvæði og þá á hvaða sviðum þær áætlanir skuli gerðar, þannig að ganga verður út frá því, að reglur hafi þegar af löggjafans hálfu verið settar um það, hvernig að þessum málum skuli unnið. Ég tel það engum efa bundið, að það verði áfram unnið að áætlanagerð. Bæði er það nú, að varðandi Vestfirði hefur ekki verið lokið við nema samgönguþátt Vestfjarðaáætlunar. Það hefur verið gerð rammaáætlun varðandi Vestfirði varðandi atvinnumálin einnig og uppbyggingu þess landshluta. Hún var í upphafi gerð af Framkvæmdabankanum og unnin fyrst og fremst af norskum sérfræðingum, eins og mönnum er kunnugt um. Framkvæmdir og nánari útfærsla hefur ekki orðið nema á samgöngumálaþætti þeirrar áætlunar, og ég geri ráð fyrir því, að það verði áfram unnið að öðrum þáttum hennar. Það má einnig gera ráð fyrir að varðandi bæði samgöngur og aðra þætti vandamála á Austurlandi verði tekið til við gerð áætlunar, strax og auðið er. Þar hefur raunar verið hafizt handa af heimamönnum sjálfum, sem hafa ráðið sér starfsmann til að undirbúa slíka áætlun varðandi atvinnumálin fyrst og fremst, og það má gera ráð fyrir, að vegna þess starfs séu til ýmisleg gögn, sem hægt sé við að styðjast í því efni. Það hafa oft komið fram raddir um það, að það þyrfti að hraða meir þessum áætlanagerðum, en sannleikurinn er sá, að á því eru margs konar vandkvæði. Þetta eru flókin og vandasöm mál. Í mörgum greinum vantar upplýsingar og þjóðhagslega skýrslugerð, sem nauðsynleg væri til að leggja grundvöll að mati varðandi eðlilega þróun í hinum einstöku landshlutum. Mikið verk hefur verið unnið á þessu sviði varðandi Norðurlandsáætlun, sem mun einnig koma að gagni varðandi aðrar áætlanir, sem gerðar kunna að vera. Þá er þess einnig að geta, að það er mjög takmarkaður mannafli, sem við höfum yfir að ráða í þessu efni, mjög fáir menn, sem hafa þá sérþekkingu, sem nauðsynleg er til þess að vinna að gerð slíkra áætlana. Og varðandi heildaráætlun, þá þótti eðlilegt, að lokið yrði gerð einnar áætlunar, sem er Norðurlandsáætlun, sem hefur verið tekin sem heildaráætlun á þessu sviði, þannig að menn gætu þá stuðzt við reynsluna af þeirri áætlanagerð varðandi gerð frekari áætlana, þannig að þetta væri allt eðlilegra og mundi koma að meira gagni fyrir alla í rauninni, heldur en að byrja á mörgum slíkum áætlunum í einu, sem mundi þá leiða til þess, að öllu yrði lokið seinna og erfiðara að koma þessu í framkvæmd. Enda augljóst í okkar þjóðfélagi að það verður að reyna að velja og hafna og taka það, sem brýnast er að vinna að hverju sinni. Það var almenn skoðun manna, að sámgöngumál á Vestfjörðum væru þar með þeim hætti, þegar hafizt var handa með framkvæmd þeirrar áætlunar, að þar væru þau lökust á landinu og af hinum norsku sérfræðingum var lögð á það sérstök áherzla, að til þess að von ætti að vera um uppbyggingu Vestfjarða, þyrftu samgöngur að komast þar í það horf, að það væri hægt að tengja strjálbýlið þar við sérstaka byggðakjarna. Og þó að þessi samgönguáætlun hafi ekki orðið til þess, að það fjölgaði verulega fólki, þá skulum við hafa það í huga, að það er ekki þar með sagt, að hún hafi ekki haft sitt mikla gildi, því það veit enginn um það, hver áhrif það hefði haft á byggðaþróun á Vestfjörðum, ef ekki hefði verið ráðizt í þessar miklu samgöngubætur. Nú fram á síðustu ár hefur atvinnuástand á Vestfjörðum verið gott, þannig að það hefur ekki verið vandamálið. Það hafa að vísu skapazt þar erfiðleikar nú alveg síðustu árin tvö. Sama er að segja um Austurlandið. Þar hefur atvinnulífið verið mjög blómlegt þangað til nú fyrir tiltölulega skömmu síðan. En þegar hafizt var handa um Norðurlandsáætlun, var það einnig allra manna mál, að ég hygg, og enginn ágreiningur um það, að þá hefði verið slíkt atvinnuástand á Norðurlandi um lengri tíma vegna algers aflabrests bæði á síldveiðum og raunar öðrum fiskveiðum, að nauðsynlegt væri að huga fyrst að þessum landshluta varðandi atvinnuframkvæmdir. Ég fer ekki nánar út í þessa sálma, en vil þó segja það, að það er auðvitað öllum ljóst, sem nálægt þessum málum hafa komið, að það er margt fleira, sem ræður úrslitum um það, hvort fólk getur unað á einum stað eða ekki. Þar koma auðvitað til greina, eins og hv. þm. sagði, húsnæðismál, sem kannske eru nú ekki svo ákaflega mikið vandamál, þar sem fólki er að fækka eða ekki er um stórfjölgun að ræða, að þau séu sérstaklega erfið. En það er kannske annað, sem er enn þá erfiðara víða og ræður því, að fólk flytur burtu, jafnvel þar sem atvinnuástand er gott, og það eru menntamál og félagsmál. Það væri allt of langt mál að fara út í þá sálma hér, en þetta hygg ég, að öllum hv. þdm. sé mætavel ljóst og hefur oft verið rætt hér, og það er vissulega þess vegna brýn nauðsyn á að gefa gaum að hinni félagslegu og menningarlegu aðstöðu fólksins, sem býr í strjálbýlinu, því að það er ekki nóg að hafa nóg að bíta og brenna, ef ekki er aðstaða til þess að geta veitt uppvaxandi kynslóð þá menntun, sem nútímaþjóðfélag krefst og fólkið hefur ekki þær félagslegu aðstæður, sem hægt er að fá í þéttbýlinu. Ég er hv. þm. algerlega sammála, en vildi því láta það koma fram hér vegna orða hans, að vitanlega hafa þeir, sem að áætlunargerð vinna, gert sér fullkomna grein fyrir þessum vandamálum og þess vegna m.a. hefur nú um alllangt skeið verið unnið að athugun á byggðaþróun í landinu með hliðsjón af því að gera heilsteypta skólamálaáætlun, þar sem fyrst og fremst verður höfð í huga uppbygging skólakerfisins víðs vegar um landið. Hvenær þeirri áætlun verður lokið, get ég ekki fullyrt á þessu stigi, en ég held, að það sé ljóst mál, að þar sé um hið brýnasta nauðsynjamál að ræða til þess einmitt að tryggja það byggðajafnvægi, sem við erum að tala um.



Herra forseti. Ég skal ekki tefja þetta mál með neinu málþófi. Ég vil aðeins benda á það, að þegar þetta mál kom fyrir, - okkur barst það í fréttum um áramótin, að ríkisstj. hefði aflað sér heimildar til lántöku vegna Vestfjarðaáætlunar og Norðurlandsáætlunar - þá gerðum við okkur vonir um, að nú mundi Norðurlandsáætlunin loksins vera komin á lokastig og að hún yrði fljótlega birt þeim aðilum, sem þetta mál snertir sérstaklega. Ég vil rifja það upp, að Norðurlandsáætlunin hefur verið í undirbúningi alllengi, allt upp í 4 ár að ég hygg. Ég held, að það hafi verið 1965 frekar en 1964, að ríkisstj. gerði samkomulag við Alþýðusamband Norðurlands um það, að þess háttar áætlun yrði gerð. Og nú upplýsist það, þrátt fyrir þetta frv., sem hér liggur fyrir, sem er um heimild til þess að taka allmikil lán til þessarar áætlunar, þá upplýsist það nú í orðum hæstv. ráðh., að þessi áætlun er ekki enn þá tilbúin. Hæstv. ráðh. sagði áðan í ræðu sinni, að Norðurlandsáætluninni væri enn ekki lokið, en hins vegar væri atvinnumálakafli hennar kominn á lokastig, eða það skildist mér, að hann hefði sagt í ræðu sinni hér áðan, að atvinnumálakafli hennar væri kominn á lokastig, en hins vegar væri ýmsum öðrum þáttum áætlunarinnar, sem virðist hafa verið rætt um, ólokið, og minntist hæstv. ráðherra í því sambandi m.a. á menntamálakafla og samgöngumálakafla. Í sambandi við þetta mál vil ég því benda á þetta, að það virðist skorta mjög á, að Norðurlandsáætlunin sé komin á lokastig, jafnvel þó að einn þáttur hennar megi nú teljast kominn á þetta lokastig, sem hæstv. ráðh. talar um. Og einnig vil ég benda á það, sem ég hef þegar gert, að þessi áætlun hefur tekið mjög langan tíma og það hefur, má segja, árlega frá því að fyrst var um þetta rætt fyrir um það bil 4 árum, sífellt verið lofað, að þessi áætlun skyldi verða til um hver áramót. En við þetta hefur engan veginn verið staðið. Ég man, að hæstv. fjmrh., sem hér var að tala áðan, lofaði því, eða a.m.k. hann lét svo um mælt á árinu 1967, alla vega fyrir kosningar, að þessari áætlun yrði lokið í árslok eða um áramótin 1967–1968. Það ár leið, án þess að Norðurlandsáætlun sæi dagsins ljós. Árið 1968 leið einnig, án þess að það yrði, og nú er komið fram á árið 1969, og enn má segja, að sömu orðin séu notuð, að áætlunin sé, eða hluti hennar, á lokastigi. Við skulum vona, að svo sé og að atvinnumálakafli þessarar áætlunar sjái dagsins ljós innan skamms. En í þessu sambandi er líka vert að vekja athygli á því, að að sumu leyti hefur verið viss leynd yfir þessari áætlun, t.d. svo að þm. kjördæmanna á Norðurlandi hafa ekki haft aðstöðu til þess að fylgjast með því, hvað þarna er verið að vinna, og ég veit ekki til, að þeim hafi verið sýnt þetta sem slíkum. Og ég tel einmitt, að það væri mjög mikilvægt og sjálfsögð starfsregla af hálfu ríkisstj., að hún hefði samráð við þm. um þetta, a.m.k. að kynna þm. sérstaklega, hvernig þessi mál, standa, þm. þessara kjördæma. Og ég vil líka leggja á það áherzlu enn og aftur, að það er mjög nauðsynlegt að hraða þessum áætlunum, ekki bara þeim þætti eða kafla, sem nú er sérstaklega unnið að, heldur öðrum þáttum Norðurlandsáætlunarinnar. Lengi vel mun ástæðan til þess, að seint gekk að vinna þetta verk hafa verið sú, að verkið var falið Efnahagsstofnuninni. En það fór þannig, að á Efnahagsstofnunina hefur sífellt verið hlaðið öðrum verkefnum og margvíslegum, þannig að gerð Norðurlandsáætlunar hefur orðið að víkja lengst af þar í stofnuninni. Á s.l. ári var ráðinn sérstakur maður til þess að hafa þetta verk með höndum. Ég hygg, að hann sé einn í þessu starfi og hafi tiltölulega litla aðstoð, og vitanlega er þetta ekki nægjanlegt. Reynslan sýnir, að það er ekki nægjanlegt, að við þetta starfi aðeins einn maður. Og það er áreiðanlega nauðsynlegt að efla starfslið Efnahagsstofnunarinnar, sem að þessu vinnur, og ég fæ ekki séð, að þess sé ekki kostur að finna slíkt starfslið. Að sjálfsögðu er það rétt, sem hæstv. ráðh. sagði hér áðan, að við eigum fáa sérmenntaða menn í þessum efnum, en við eigum þó a.m.k. ýmsa menn, sem ættu menntunar sinnar vegna og af ýmsum öðrum ástæðum að vera færir um það að vinna að þessu verkefni, án þess þó að þeir teljist sérfræðingar í því. Og ég hygg, að ein meginástæðan til þess, hve lengi hefur dregizt að fullgera Norðurlandsáætlunina, sé sú, að það hefur ekki verið nægilegur mannafli, sem að henni hefur unnið. Og ef það er svo, að það vinni of fáir menn við þetta, finnst mér sjálfsagt og eðlilegt að gera þá kröfu, að starfsliðið verði aukið, fleiri mönnum verði fenginn þessi starfi, að vinna að áætluninni, því að það er mikil nauðsyn, að henni verði hraðað. Þetta er greinilega yfirgripsmikið verk, og það viðurkenni ég með hæstv. ráðh., en það er varla við því að búast, að svo yfirgripsmikið verk verði unnið af mjög fámennu starfsliði.



Herra forseti. Hv. 3. þm. Sunnl. vék að því hér áðan, að fólksfækkun héldi áfram á Vestfjörðum þrátt fyrir Vestfjarðaáætlun. Ég hef ekki þessar tölur fyrir framan mig, en skal ekki vefengja það, að einhver fækkun kunni að hafa átt sér stað. En mér fannst einhvern veginn, að þetta ætti að skilja svo, að hún næði ekki tilætluðum árangri, áætlanagerðin um þá uppbyggingu, sem Vestfjarðaáætlunin var í upphafi hugsuð til. Ég held, að þetta sé misskilningur eins og hæstv. fjmrh. drap á hér áðan. Það er ekki hægt að búast við að fækkunin hætti þegar í stað, um leið og verið er að byrja á slíkum framkvæmdum. Við verðum að athuga það, að áætluninni um uppbyggingu vegakerfisins er ekki lokið enn og svo þarf auðvitað að taka margt fleira inn í þessa áætlun eins og menntamálin, heilbrigðismálin og atvinnumálin. Ég held því, að það sé fjarri því að nokkur ástæða sé til að draga þá ályktun af áframhaldandi fólksfækkun á Vestfjörðum, að áætlanir eða réttara sagt uppbygging í atvinnulífi, menningarlífi og samgöngum beri ekki árangur. Það tekur aðeins sinn tíma. Ég vil nefna dæmi um þetta. Það er orðið langt síðan, ég var þá þm. Barðstrendinga. Ég beitti mér fyrir því, að. brúuð væri á í Selárdal, en Selárdalur er í Arnarfirði, eins og menn vita kannski. Það var Selárdalsá. Ég fékk brúna á ána, en þegar ég komst til Bíldudals, eftir að brúin var nú komin, gerðu menn þar gys að mér og sögðu: Til hvers ertu að láta þá hafa brú á Selárdalsá? Þeir nota hana ekki til nokkurs hlutar annars en að fara eftir henni, er þeir flytjast í burtu. Og hvað skeður? Þeir, sem bjuggu í Selárdal, þegar brúin var byggð, fluttu allir í burtu - yfir brúna, og það varð enginn maður eftir. Þeir nefnilega reyndust sannspáir þarna á Bíldudal. En svo gerist önnur breyting. Hún er sú, að Selárdalur fer að byggjast aftur og það kemur nýr bóndi yfir brúna út í Selárdal. Og hann reisir þar bú af miklum myndarskap og ekki nóg með það. Mér skilst, að einhvern veginn hafi af því sprottið, að annar bóndi er líka kominn í Selárdal. Og hvar endar þetta? Ég hugsa, að Selárdalur fyllist áður en langt um líður, ekki bara af fé, því að það er komið langt á leið með það, heldur af fólki. Einu sinni var sagt, að ríkasti maður landsins væri bóndinn og presturinn í Selárdal. Ég veit ekkert nema þetta eigi eftir að endurtaka sig. Þess vegna held ég, að of snemmt sé að dæma hér um, því að áætlanir eða uppbygging, sem ekki ber árangur, hvað þetta snertir, undir eins, geti gert það síðar og ég trúi því, að ef uppbygging á samgöngumálum, atvinnumálum og menntamálum á Vestfjörðum heldur áfram og það með ekki allt of mikilli hægð, muni hún bera árangur um Vestfirði í heild, eins og sýnist ætla að verða um Selárdal.