Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Sigurður Kristjánsson: Ég var búinn að mæla fyrir brtt. mínum við þetta frv. hér við 2. umr. en skv. ósk fjhn. tók ég till. aftur til þessarar umr. og óska eftir, að þær verði bornar upp, en mun ekki lengja umr. um þær nema sérstakt tilefni gefist.

Frsm. (Steingrímur steinþórsson): Fjhn. hefir athugað brtt. hv. 6. þm. Reykv. og hv. 7. landsk. þm., sem fara fram á að hækka persónufrádrátt allmikið frá því, sem nú er. Nefndin hefir leitað umsagnar yfirskattanefndar um það, hve miklu þetta mundi muna hvað snertir tekju og eignarskattinn, og við höfum fengið upplýsingar um það - útreikningurinn er að vísu miðaður við skattgreiðslur ársins 1937, en ég geri ekki ráð fyrir, að það muni svo miklu, að það sýni ekki nokkurn veginn, hve mikil áhrif þetta hefir á tekju- og eignarskattinn. - Samkvæmt þeim upplýsingum, sem við höfum aflað okkur, mun þessi breyting lækka tekju- og eignarskattinn rétt um 400 þús. kr., svo það er auðséð, að hér er ekki um neitt smáræði að ræða, og fjhn. er á einu máli um það, að ekki geti komið til álita nú að fara að samþ. till., sem heggur svo stórt skarð í einn af aðaltekjustofnum ríkisins, svo ég læt í þetta sinn nægja að geta þess, að fjhn. mælir gegn því, að þessar till. verði samþ., sem hér liggja fyrir.

*Sigurður Kristjánsson: Ég get náttúrlega endurtekið þau rök, sem ég færði fram fyrir því, að persónufrádrátturinn ætti að hækka. Það er öllum dm. kunnugt og öllum landslýð, að síðan skattalögin voru samþ. hefir framfærsla aukizt stórkostlega, og um miklu meira en þá upphæð, sem ég fer fram á, að persónufrádráttur hækki. Það leiðir af sjálfu sér, að þegar lögin um tekju- og eignarskatt voru samin, var persónufrádrátturinn miðaður við þann framfærslukostnað, sem þá var, og það er alveg víst, að persónufrádrátturinn hefði verið miklu hærri, ef framfærslukostnaðurinn hefði verið eitthvað svipaður því, sem nú er. Ég vildi nú leyfa mér að mælast til þess, að þeir, sem mæla þessu gegn, reyndu að gera sér einhverja grein fyrir því, að persónufrádráttur eigi að hækka við það, að tekju- og eignarskattur hækkar og framfærslukostnaður hefir hækkað, bæði fyrir aðgerðir Alþingis og aðrar ástæður, siðan þessi ákvæði voru sett, og það er algerlega ósæmilegt fyrir nefnd, sem hefir annan eins trúnað eins og fjhn., að gera sér þetta ekki ljóst, og færa fram afsakanir fyrir því, að hún er á móti þessu, en skuli þess í stað gera sig hlægilega með því að bera fram slíka fjarstæðu sem hún gerir hér. Formaður yfirskattanefndar skýrði mér frá því, að hann hefði verið fenginn til þess að reikna þetta út. Ég hélt, að nóg væri til þess að hlæja að þessum manni fyrir, þó hann láti ekki ginna sig til þess að koma með aðra eins endileysu og þetta er. Ég hefi sjálfur verið formaður skattanefndar í bæ úti í landi og veit, hvílík fjarstæða það er, að þessi breyting mundi muna svona miklu. Þetta er ekki byggt á neinu viti, og sú greinargerð, sem þessi þm. gerði mér fyrir því, hvaða aðferð hefði verið notuð, kemur ekki nærri neinum rökum. Það er vitað, að í frv stj. er gert ráð fyrir. að allir skattar nemi 1700 þús. kr. Nú er það vitað, að langmestur hluti tekjuskattsins er greiddur af ýmiskonar atvinnurekstri, þar sem persónufrádráttur kemur ekki til greina. Persónufrádráttur er langmestur á smærri skattgreiðendum. Nú er það svo, að minnsta upphæð, sem tekjuskattur er reiknaður af, er 100 kr., og er þá tekjuskatturinn innan við eina krónu. Frádrátturinn kemur þess vegna að mestu leyti á ákaflega litlar tekjur, - tekjur, sem aðeins eru yfir það mark, að maðurinn lendir í tekjuskattinum. petta hefir þessi frv. þm. ekki athugað. Hann tekur svo gervitlausan grundvöll, að það er neðan við það, að hægt sé að hlæja að því. Og bara á upphæðinni, 400 þús. kr., sér hver maður undir eins, að þetta er gersamlega fjarri öllu viti. En þó þetta væri eitthvað mærri réttu lagi, er það vitanlegt, að það verður að hrekja undirstöðuna undir þessari kröfu um að hækka persónufrádráttinn, til þess að það verði frambærilegt fyrir þingið að neita því. Ég hygg, að hv. þm. muni sjá af tölunum sjálfum, hve mikil blekking þetta er, og undarlegt, að skynsemi gæddir menn skuli ekki sjá, hvílík fjarstæða þetta er. En það er dálítið einkennilegt fyrir mig sem flm. að mæta annari eins staðhæfingu, og vil ég biðja hv. þm. að athuga málið frá þeirri hlið, sem ég hefi flutt það, að persónufrádragið eigi að hækka, þegar framfærslukostnaðurinn hækkar, en ég ætlast ekki til, að menn fari að leggja sig niður við að athuga þessa fjarstæðu, sem formaður yfirskattanefndar kemur fram með. Ég ætla svo ekki að fjölyrða um þetta, en vil vísa til þess, sem ég sagði við 2. umr. málsins.

Forseti (JörB): Ég vil beina því til manna, að þeir tali prúðmannlega og viðhafi ekki móðgandi orð um þm., sem ekki eru í deildinni og geta ekki borið hönd fyrir höfuð sér.



Þetta hefir farið í taugarnar á hv. 6. þm. Reykv. Hann veður hér uppi með skömmum um menn, sem ekki eru við og geta ekki borið hönd fyrir höfuð sér, og slær um sig með vilyrðum til þeirra. Ég vil segja honum það, að hann sem fjárveitinganefndarmaður ætti að hafa meiri ábyrgðartilfinningu en það, að koma nú, þegar búið er að afgr. fjárl. og búið að gera ráð fyrir tekjunum, og bera fram till., sem fyrir tekjustofna ríkisins svo stórkostlega. Fjhn. gerði það eina rétta. Hún aflaði sér upplýsinga um málið, og samkv. þeim er þetta 400 þús. kr. tekjumissir. Hann reyndi ekki að færa rök fyrir sínu máli, en bara kom með illyrði og stóryrði, ég eins og menn gera alltaf, þegar rökin vantar, þá greip hann til illyrða og stóryrða, þegar flett var ofan af því, hversu fljótfærnisleg og óathuguð sú till. er, sem hann flytur hér í þessu máli. Ég vil taka það fram, að þótt framfærslukostnaður hafi aukizt, er verið með frv., sem liggur fyrir þinginu núna, að bæta úr þessu með því að veita dýrtíðaruppbót vegna þess hve framfærslukostnaðurinn er orðinn hár. Hygg ég, að það væri sæmra að tala með ró og gætni um þetta mál. Mín orð gáfu ekki tilefni til þess, sem hann sagði. Hv. þm. ásakaði fjhn. um flaustur og sagði það algerlega ósæmilegt að gleypa ekki við þessari till. Ég veit ekki, hvað svona orðbragð á að þýða, en það synir bezt, í hvaða rökþrot þm. er kominn. Hv. þm. hefir enga ástæðu til þess að rengja það, að sú áætlun, sem ég kom með, væri nærri lagi. Ég tók það fram, að hún væri fyrir árið 1937, og ég er ekki að halda fram, að útkoman yrði sú sama t.d. á næsta ári, en það er ekki nokkrum blöðum um það að fletta, að þessi breyt. hefði mikla lækkun í för með sér hvað snertir tekjuskattinn. Ég vildi gjarnan spyrja hæstv. fjmrh., hvort hann mælti með því, að þessar till. yrðu samþ., og hvort fjárhagur ríkissjóðs leyfði, að farið væri nú að höggva stórt skarð í tekjur ríkisins. Það kann að vera, að svo sé, en þá ætti ekki að þurfa að skera niður 35% af fjárveitingum til bráðnauðsynlegra framkvæmda, og vil ég heldur, að þær séu látnar halda sér, en ekki verði farið að vilna mönnum í með greiðslu á tekju- og eignarskatti. Ég held nú, að ef ekki koma fram önnur rök í málinu en illyrðagusur hv. 6. þm. Reykv., þá muni fjhn. ekki breyta sinni skoðun, og ef einhverjir þingm. hafa hugsað sér að greiða till. hans atkvæði, þá muni þeir hafa horfið frá því, þegar þeir sjá, að það er algerlega óbugsað. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fara um þetta fleiri orðum. Ég veit, að þessar till. verða felldar, og hv. þm. má gjarnan flytja margar ræður um það. Ef rökin verða svipuð og í síðustu ræðu hans, er ekki hætta á, að hann snúi nokkrum með þeim.

Forseti (JörB): Það hafa komið fram óskir um það frá ríkisstj., að fundi verði ekki haldið áfram.