arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þessu máli var vísað til sjútvn. 15. des. eða rétt fyrir þingfrestun, en eins og kunnugt er, kom þing ekki saman aftur fyrr en 20. þ. m. Síðan hefur sjútvn. haldið 2 fundi, og á þeim síðari var þetta mál tekið fyrir, en vegna vissra ákvæða í frv. þarf það sérstakrar athugunar við, sem ekki er hægt að gera, fyrr en fengnar hafa verið ýmsar upplýsingar. Af þessum ástæðum óska ég sem form. n., að málið verði nú tekið út af dagskrá og ekki tekið á dagskrá, fyrr en nefndin lætur frá sér heyra.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BG): Ég vil geta þess, að þess hefur verið óskað, að fundur þessi yrði sem stytztur.



Ég þarf ekki að hafa aðra framsögu í máli þessu en að vísa til grg. þeirrar, sem frv. fylgir. En ég vil leggja til, að málinu verði að umr. lokinni vísað til sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta litla frv. hefur hlotið greiða afgreiðslu í Ed. Efni þess er það eitt, að starfsmenn og erindrekar Sameinuðu þjóðanna fái hér að njóta diplómatískra réttinda. Það er lítið áhorfsmál og rétt að fá þetta staðfest beinlínís á formlegan hátt í samræmi við alþjóðavenjur, og býst ég við, að það fái greiða afgreiðslu hér, og legg til, að því verði vísað til 2. umr. og allshn.



Frv. þetta um breyt. á l. um meðferð einkamála í héraði er flutt vegna þess ósamræmis, sem hefur skapazt milli réttarstöðu hæstaréttardómara annars vegar og héraðsdómara hins vegar. - Frá fornu fari hefur svo verið ákveðið í lögum, að hæstaréttardómurum yrði ekki vikið úr embætti nema með dómi fyrr en eftir að þeir hafa náð 65 ára aldri, og þá með fullum launum eftir það. Á síðari árum hefur nú tvennt gerzt. Í einkamálalöggjöfinni frá 1936 var svo kveðið á, að héraðsdómurum mætti ekki víkja frá nema með dómi. Og enn fremur, að aldurshámark venjulegra embættismanna var hækkað á s.l. ári og miðað við 70 ár í stað 65. Þannig verða nú hæstaréttardómarar, ef dómsmrh. sýnist að veita þeim lausn frá embætti, að hverfa úr stöðum 65 ára að aldri, en héraðsdómarar ekki fyrr en þeir hafa náð 70 ára aldri, og þannig tryggðir í starfi 5 árum lengur, enda þótt þeir séu lægra settir sem embættismenn en dómarar hæstaréttar. Þetta virðist mér fullkomið ósamræmi og óeðlilegt að menn, sem sitja í lægri og umfangsminni dómaraembættum, hafi að þessu leyti meiri rétt en hinir æðstu dómendur. Þetta lagafrv. fer í þá átt að færa þetta til samræmis, og er til þess ætlazt, að dómsmrh. geti veitt þeim héraðsdómurum, sem náð hafa 65 ára aldri, lausn frá embætti, enda njóti þeir þá sömu eftirlauna sem þeir hefðu fengið, ef þeir hefðu gegnt starfinu til 70 ára aldurs. Nú geri ég ráð fyrir, að sumir spyrji, hvort héraðsdómarar verði þá ekki að þessu leyti verr settir en aðrir embættismenn. En svo er ekki. Allir embættismenn eru undir það seldir, að þeim má víkja frá embætti, og þeir geta þá borið mál sitt undir dóm og fengið skaðabætur, hafi þeir verið látnir hverfa frá embætti að ósekju. En ég játa, að oft er það mikið vafamál, hvort telja skuli menn, sem eru á aldursskeiðinu frá 65–70 ára, hæfa til að gegna embætti. Getur verið, að hæpið sé, að maður á þeim aldri gegni dómarastöðu, þótt embættisfærsla hans sé slík, að ekki sé hægt að saka hann um brot í því sambandi. Ef mönnum skyldi ekki sýnast öruggt að réttarstaða héraðsdómara væri nægilega trygg með þessu, þá hef ég ekkert á móti því, að tryggt verði, að hún sé í engu lakari en annarra embættismanna. Vil ég svo að lokum leggja til, að málið sé látið fara til 2. umr. og allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þann 21. nóv. s. l. var útbýtt hér frv. um minkaeldi. og 25. s. m. var því máli vísað til landbn. þessarar d. Þetta var á árinu 1947. Nú er 12. febr. 1948, og þess hefur ekki orðið vart, að landbn. hafi afgr. þetta mál. Ég vil nú vænta þess, að hv. n. kæmi mjög skjótlega með þetta mál hér inn í d. Þó að hv. n. kunni að þykja þetta lítilvægt mál, sem ég veit ekki, þá mætti þó svo vera, að öðrum þætti ekki lítið mál, og er þá rétt, að hv. þd. skeri úr um það. Ég vil því mega vænta þess, að þetta mál komi hið bráðasta fram af hálfu landbn., en ef það dregst úr hömlu, þá vil ég óska þess, að hæstv. forseti hlutist til um að málið verði tekið á dagskrá d., svo að það geti fengið þinglega afgreiðslu.



Út af þessari fyrirspurn hv. 1. þm. Árn. skal ég geta þess, að þetta frv. verður afgr. nú alveg næstu daga. N. hefur leitað umsagnar margra aðila um þetta mál, og hafa margar umsagnir komið fram um það og þetta mál er þess eðlis, að það þarf að athuga það frá ýmsum hliðum, en hins vegar get ég lofað því fyrir hönd landbn., að afgreiðsla málsins dragist ekki úr þessu nema örfáa daga. En það er ekkert einsdæmi, að það dragist að afgreiða mál eins og þetta. Vil ég vænta þess, að í þeim n., þar sem hv. 1. þm. Árn. ræður, þar sé ekki hægt að finna dæmi um það, að mál hafi verið óafgreitt eins lengi og þetta mál.



Mér þykir vænt um að mega eiga von á afgreiðslu málsins af hálfu n. næstu daga. því það er rétt að þingið ákvarði um örlög þess. Ég vil mega vænta þess, að þingið, fallist á þetta mál, og sökum þess, hvers eðlis það er, þá veit hv. 1. þm. Skagf., að það á eftir að ganga í gegnum margar umr. Hvað áhrærir afgreiðslu mála í þeim n.. þar sem ég er, þá ætla ég, að yfirleitt hafi þau verið afgreidd mjög fljótlega. Um það eina málefni, sem mun vera búið að vera nokkuð lengi í allshn. þessarar d., er það að segja, að sá dráttur stafar af því, að þeir aðilar, sem óskuðu eftir flutningi málsins, hafa látið á sér standa um það, hvernig beri að afgreiða það, og vil ég vænta þess, að okkur verði ekki kennt um það. Um önnur mál, t. d. í sameinuðu þingi, er það að segja, að þau eru ekki síður margbrotin fyrir þær n., sem hlut eiga að máli. En þannig er þó ástatt um þau mál, að þau geta fljótlega fengið afgreiðslu, því að þar er ekki nema í mesta lagi um tvær umr. að ræða. svo að það tekur lítinn tíma.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef ekkert um þetta mál að segja af hálfu n. annað en það, að hún leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt. Einn nm., hv. þm. Siglf., var fjarverandi, þegar málið var afgr. Ég óska þess, að d. afgreiði málið nú og láti það ganga til 3. umr. að þessari lokinni.



Herra forseti. N. hefur athugað þetta mál og þau rök, sem fram komu í ræðu hæstv. dómsmrh., og álítur rétt að samræma kjör héraðsdómara við kjör annarra embættismanna og leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Ég verð að viðurkenna, að ég villtist á þessu frv. vegna fyrirsagnar þess. Þetta frv. er um breyt. á l., sem sett voru í fyrra, og ég var einn af flm. þess frv. En ég er alveg á móti þessu frv., þó að það hafi farið fram hjá mér, og mun ég gera grein fyrir afstöðu minni við 3. umr. Ég segi nei.



Ég vildi leyfa mér að spyrjast fyrir um 20. mál. frv. til l. um breyt. á l. um fjárhagsráð, innflutningsverzlun og verðlagseftirlit. Minni hl. fjhn. skilaði um þetta frv. áliti 10. des. Meiri hl. hefur ekki enn þrátt fyrir ítrekaðar fyrirspurnir skilað áliti. Ég hlýt nú að snúa mér til hæstv. forseta og fara þess á leit við hann að fá þetta mál tekið á dagskrá, þó að álit meiri hl. skorti, því að sjálfsögðu ber að stuðla að því, að málið fái þinglega meðferð. Ég sé enga ástæðu fyrir svo gífurlega löngum drætti.

Forseti (BG): Ég mun tala við form. fjhn. um þetta atriði.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. flytur þetta frv. fyrir fjmrh., og eins og það ber með sér, er það þess efnis, að framlengd verði breyt. sú, sem gerð var á gjaldi af innlendum tollvörutegundum, eða sú hækkun, sem gerð var, látin haldast. Ástæðurnar fyrir þessu þarf ekki að skýra því að þm. er kunnugt um þörf ríkissjóðs fyrir þær tekjur, sem af þessu fást. Ég sé því ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér um ræðir, er um breyt. á bifreiðalögunum. Sú breyt., sem 1. gr. fjallar um, hnígur að því, sem ákveðið er í l., að lögreglustjóri, hvar sem er, geti veitt heimild fyrir ökuskírteini, en þar er um ófullkomið ákvæði a.ð ræða, því að ef nokkurt gagn á að vera að því, að umsækjanda um ökuréttindi sé gert að skyldu að fá slíka heimild, þyrfti hún að vera gefin út af lögreglustjóra í heimasveit mannsins, sem kunnugt er um ástæður með og móti. En nú getur maður tekið próf utan sinnar sveitar, þar sem lögreglustjóra er ókunnugt um ástæður, og er þá ætlazt til þess með þessari brtt., að veiting heimildar sé bundin því skilyrði, að hann geti lagt fram meðmæli frá lögreglustjóra í heimasveit sinni. Breyt., sem lögð er til í 2. gr., er fyrst og fremst sú, að ætlazt er til, að þeir, sem eru ökukennarar, skuli þurfa að fullnægja sérstökum skilyrðum og standast ákveðin próf, enn fremur nánari ákvæði um útbúnað bifreiða, sem notaðar eru við kennslu. Það hefur því miður komið fyrir, að slys hafa orðið í sambandi við ökukennslu, sem ekki hefðu orðið, ef bifreiðarnar hefðu verið í fullu lagi eða kennararnir starfi sínu vaxnir. Ljóst er, að þegar þúsundir manna taka bifreiðarpróf á ári hverju, þá er nauðsyn, að tryggt sé, að hæfir menn annist kennsluna, svo að ekki verði slys, á meðan hún fer fram, enda er það kennslan, sem allt veltur á, því að við prófin sjálf verður seint svo um hnútana búið, að þau veiti fulla tryggingu um hæfni, ef kennslan sjálf er ekki góð áður. Ég sé ekki ástæðu til að rekja þetta nánar, vona, að málið fái greiðan framgang. Ákvæðin í 2. gr. eru flutt í samráði við lögreglustjóra og bifreiðaeftirlitsmenn hér í bæ, sem óskuðu eftir reglugerð, sem ekki var heimild fyrir, og því nauðsynlegt að fá lagabreytingar. Skora ég á dm. að veita málinu góðan framgang og legg til, að málinu verði vísað til 2. umr. og allshn.



Herra forseti. Ég vildi spyrja hæstv. dómsmrh., hvaða ákvæði séu um það í 2. gr., hve lengi löggilding ökuskírteina eigi að gilda. Ég geri ráð fyrir, að ætlazt hafi verið til, að ökuskírteini þyrftu framlengingar við, en ættu ekki að gilda ævilangt. Eðlilegt fyndist mér, að ökuskírteini þyrftu árlegrar endurnýjunar, og tel ég, að ákvæði vanti um það, hve lengi þau skuli gilda, et ætlazt er tif framlengingar.



Ætlunin var nú sú, að það fælist heimild í frv. til þess að tímabinda ökukennaraleyfi, ef atvik þættu vera slík, og ég held nú, að um það séu fullnægjandi ákvæði í niðurlagi gr., og ég mundi skýra hana þannig. Hitt kann vel að vera rétt hjá hv. þm., að hér sé ekki nógu skýrt kveðið á, og hefði ég sízt á móti því, ef hv. allshn. sýndist, að skýrari ákvæði fælust þar um þetta en nú eru í greininni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í nál. á þskj. 368 er gerð grein fyrir þeirri athugun, sem mál þetta hefur fengið, bæði í hv. Ed. og líka í meðferð sjútvn. þessarar hv. d. Og sömuleiðis er þar gerð grein fyrir þeim breyt., sem orðið hafa á frv. við meðferð málsins í hv. Ed., sem aðallega eru fólgnar í því, að þessu frv. hefur veríð breytt í heimildarform, þannig að framkvæmd málsins er eftir frv., eins og það nú er orðið, algerlega í höndum ríkisstj. og samkvæmt því, sem hún ákveður. Sjútvn. blandaðist ekki hugur um það, að hér væri um mjög athyglisverða og gæti verið um mjög merkilega nýjung að ræða með smíði togara af þessari gerð. Og sama álit hafa látið í ljós fulltrúar félagssamtaka, sem náðst hefur til og miða starfsemi sína við sjávarútgerð og önnur mál, sem þar að lúta. Og þar á meðal hafa þeir, sem standa fyrir björgunarstarfsemi í landinu, einnig látið álit sitt í ljós um þessa skipagerð. Eftir því, sem upplýst er, er nú í Þýzkalandi verið að vinna að byggingu togara einmitt af þessari gerð. Og með sérstöku tilliti til þess, að hér er um alldýra framkvæmd að ræða, sem er á tilraunastigi, þá bendir sjútvn. í nál. á ummæli, sem felast í álitsgerð Fiskifélags Íslands og lúta að því, að áður en ráðstafanir séu gerðar um byggingu slíks skips af hálfu Íslendinga, þá væri rétt fyrst og fremst að kynna sér þetta mál nokkru nánar og auk þess að fá nokkra reynslu af skipum af slíkri gerð, áður en ráðizt yrði í byggingu slíks skips af Íslendinga hálfu. Sjútvn. tekur undir þetta, um leið og hún leggur áherzlu á það, að athugun á máli þessu verði haldið áfram og fylgzt gaumgæfilega með þeim framkvæmdum, sem um er að ræða af annarra hálfu í þessu efni. Jafnframt því sem n. bendir á þetta, leggur hún eindregið til, að þetta frv. verði samþ., svo að fyrir liggi slík heimild, sem í frv. felst. Íslendingum er það að sjálfsögðu mesta nauðsynjamál að fylgjast með á þessu sviði sem öðrum í þeim efnum, sem gætu leitt til hagkvæmari rekstrar í sjávarútvegsmálum, eins og menn gera sér vonir um í sambandi við slíka togara, sem hér er um að ræða. Sem sagt, sjútvn. leggur til, að frv. nái fram að ganga.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mig langaði bara til að spyrja hæstv. forseta, hvort þetta frv. muni vera löglega flutt samkvæmt 19. gr. þingskapa. Þar stendur, að lagasmíðum, skuli jafnan fylgja stutt grg. Ég sé, að þessu er ekki fylgt, og vildi ég gjarnan fá skýringu hæstv. forseta á þessu.

Forseti (BG) : Það er því til að svara. að grg. fylgdi frv. í upphafi. en er nú sleppt í uppprentun, og þess vegna liggur hún ekki hér fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Brtt. frá sjútvn. er aðeins leiðrétting á málvillu, og verður væntanlega enginn ágreiningur um hana.



Herra forseti. Hv. þm. Dal. lýsti því yfir í dag, að hann ætlaði að bera fram brtt. fyrir 3. umr. við þetta frv. Nú er málið tekið fyrir, án þess að hann viti af. - Nú, hann kemur þá hér, svo að ég þarf ekki lengur að lesa.



Herra forseti. Það er hvort tveggja, að ég er seinn til leiks til umræðu og enn fremur seinn á mér með þá brtt., sem ég ætlaði að koma fram með við þetta frv. En ég gerði ekki ráð fyrir, að þetta bæri svo brátt að. Svo er mál með vexti, að það gengur bátur milli Hnúksness í Dalasýslu og Stykkishólms - svokallaður Langeyjarnesbátur, því að hann lenti fyrst við Langeyjarnes, en síðar við Hnúksnes, en þar er sláturhús og rétt við smjörsamlag, og eru vikulegar ferðir þaðan til Stykkishólms. Einnig er nú fyrirhugað að koma þar upp símastöð að vori, svo að þessi staður hefur mörg og mikil skilyrði til að verða lendingarstaður fyrir minni báta. Einnig er það nauðsynlegt fyrir Klofningshrepp, að þar verði komið upp höfn. Þetta verða aldrei mikil fjárútlát, enda þótt heimilað sé í frv. framlag til hafnarbóta þarna. Ég geri ráð fyrir, að þótt málið verði sent til Nd., verði nægur tími til að afgreiða það. Það var yfirsjón að koma svo seint fram með þessa brtt. Ég ætla ekki að hafa miklar umbúðir um málið. Þetta er mikið nauðsynjamál, og margt hefur verið sett inn í hafnarlög, sem minni þýðingu hefur. Ég legg því til, að samþ. verði, að aftan við 1. gr bætist: Hnúksnes í Dalasýslu. - Þessar tvær víkur geta þá fylgzt að eins og tvíburasystur, og vona ég, að ekki verði skilið á milli systra þessara, þótt önnur sé seinna fædd. Og legg ég hér fram skrifl. brtt., að aftan við 1. gr. bætist: Hnúksnes í Dalasýslu.

Forseti (BSt): Þar sem tillaga þessi er of seint fram komin og skrifleg, þarf afbrigða við.

Forseti (BSt): Ég tók þau mál ein á dagskrá þessa fundar, sem ég áleit, að mundu ganga breytingalaust áfram, ýmist samþ. eða send aftur til Nd.



Herra forseti. Ég minnist þess ekki, að nokkru sinni hafi verið neitað að taka höfn inn í liðinn um lendingarbætur, og held, að það verði ekki heldur gert nú.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JPálm) : Ég vil taka fram vegna þess, hvernig stendur á um þingslit, að ég get ekki lofað, að fyrirspurnin verði rædd.



Í fyrsta lagi tel ég, eins og nú er komið störfum þingsins, vafasamt, að tími verði til að ræða þessa fyrirspurn, og í öðru lagi eru sumar spurningarnar þannig, að mér sýnist lítið gagn muni að því verða að bera þær fram í fyrirspurnarformi, eins og það, þegar spurt er um, hver muni verða kostnaður ríkissjóðs við ótal mannvirki, sem er ekki farið að reisa. Ég greiði því ekki atkv.



Í því trausti, að þessi fyrirspurn seinki ekki afgreiðslu fjárl., segi ég já.



Með sama fyrirvara og hv. 1. þm. Eyf. segi ég já.



Með sama fyrirvara og hv. 1. þm. Eyf. segi ég já.



Ég tel, að þessi fyrirspurn sé misnotkun á fyrirspurnatímanum, en þar sem hefur verið venja hingað til að leyfa allar fyrirspurnir, mun ég ekki greiða atkv. og sit hjá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. var í upphafi þessa þings eða mjög snemma á þinginu flutt til staðfestingar á brbl., sem út voru gefin um þetta efni á síðasta sumri. Það hefur dregizt í hv. Nd. lengur en æskilegt var að afgreiða málið, sem stafaði af því, að hv. fjhn. þeirrar d. breytti því nokkuð að formi, sem tafði afgreiðslu þess um hríð. En nú hefur náðst um það eiginlega fullt samkomulag að heita má, svo að ég vænti, að hv. Ed. sjái sér fært að afgreiða það, áður en þessu þingi lýkur. Ef það skyldi ekki ná fram að ganga, tel ég, að það geti valdið talsverðum vandræðum og erfiðleikum, og tel ég því nauðsynlegt, að það fái afgreiðslu á einhvern hátt. Ef nauðsynlegt þykir að vísa málinu til n., þá væri það fjhn., sem ætti að athuga málið. En það er ekki till. frá mér um það.



Herra forseti. Frv. þetta, sem hér liggur fyrir, hefur tekið nokkrum breyt. í hv. Nd., en ég hef ekki séð ástæðu til þess að kalla n. saman til fundar um málið. Hins vegar hef ég átt tal við einstaka nm., og hafa þeir lagt til, að frv. verði samþ. óbreytt. En ég vil taka fram, áður en gengið er til atkv. um frv., að þær tvær aðalbreyt., sem gerðar eru á frv., eru þær, að í stað þess að búnaðarþing skipti því fé, sem sjóðnum er ætlað, á milli búnaðarsambandanna, skal Búnaðarfélag Íslands skipta því, og Búnaðarfélag Íslands eða forsvari þess er stjórn Búnaðarfélagsins og búnaðarþing. Ég tel ekki óeðlilegt, að Búnaðarfélag Íslands hafi hér hönd í bagga með skiptingu fjárins ásamt búnaðarþingi, og þess vegna tel ég, að þessi breyting hafi engan skaða í för með sér. Einnig er sú breyt. rétt, að fénu skuli skipt á milli héraða með hliðsjón af áætluðu framleiðslumagni þeirra, og er þessi breyting gerð með tilliti til samþykktar búnaðarþings, eins og áður hefur verið regla, þá er skipt hefur verið styrk milli sambandanna, að þá hefur verið tekið tillit til framleiðslu sambandanna. Þeir menn úr landbn., sem ég hef átt tal við, leggja eindregið til, að frv. verði samþ. óbreytt. Ég vildi taka það fram, að þessi er skilningur minn á málinu, og ég tel hann réttan og veit, að aðrir dm., þeir er samþykkja frv., eru sammála því.



Herra forseti. Frv. þetta hefur tekið miklum breyt. í hv. Nd. Hér er heimilað, að skipagjöld verði tryggð með lögveði í skipum. Þetta er svo mikilvæg breyt., að ég vil mælast til þess, að hæstv. forseti taki málið af dagskrá, svo að hægt verði að athuga það í nefndinni.

Forseti (BSt): Ég vil benda hv. þm. Barð. á það, að það er ekki víst, að d. geti haldið nema einn fund enn á þessu þingi, en ég skal samt verða við þessum óskum, og er málið tekið út af dagskránni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég mun eiga brtt. við þetta mál á þskj. 621, sem gengur út á það að undanþiggja íslenzkar iðnaðarvörur. Ég gat ekki verið á fundi í fjhn., þegar þetta mál var rætt, og kem þess vegna ekki fram með þessa brtt. fyrr en nú við 3. umr. Þar sem ráðstafanir hafa verið gerðar til þess að hækka nokkuð tolla, þá álít ég rétt, að efnivörur til iðnaðar séu undanþegnar söluskatti. Ég mun ekki tefja fundinn með því að gera langa grein fyrir því, en vona, að till. verði samþ.



Herra forseti. Vegna fram kominnar brtt. vil ég segja það, að þetta var rætt við hæstv. fjmrh. um efnivörur til iðnaðar. Það kom greinilega fram hjá honum, að eins og l. eru orðuð og með þeim heimildum, sem þar eru, telur hæstv. ríkisstj., að við framkvæmdina á þeim muni hún sjá svo um, að þessar vörur yrðu ekki hafðar undir söluskattinum. Mér skilst, að þessi brtt. sé fram komin til þess að fyrirbyggja þetta. Eftir þessar viðræður við hæstv. fjmrh. teljum við nm. ekki þörf á þessari brtt., því í framkvæmdinni verður séð fyrir þessu.



Herra forseti. Þetta litla frv. er komið frá Ed. og er þar fram borið af þeirri ástæðu, að þegar l. um landnám, nýbyggðir og endurbyggingar í sveitum voru sett árið 1946, þá hefur ekki verið gáð að því að taka fram í l., hvort byggingar- og nýbýlasjóði beri skylda til að greiða styrki þá, sem gert er ráð fyrir í 21. gr. l. nr. 7 12. jan. 1945. Það þótti rétt að fá þetta ákveðið í l., og þess vegna er þetta frv. fram borið. Sú eina breyt., sem hér er nm að ræða, er sú, að hér er gert ráð fyrir, að ríkissjóður greiði þann styrk, sem ber að greiða til þessara hluta, beint, en ekki í gegnum Búnaðarbankann, eins og upphaflega var gert ráð fyrir í l. um jarðræktar- og húsagerðarsamþykktir. Landbn. telur sjálfsagt, að þetta frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir, og mælir með því.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Í sambandi við þskj. um þetta mál skal ég taka fram, að það er ekki búið að útbýta frv. eins og það var afgr. frá hv. Nd. En það er samhljóða þskj. 592, eins og það var samþ. hér í hv. d., með þeirri breyt., að við 6. lið 1. gr. frv. komi þessi viðbót: „Ríkisstjórnin skal jafnhliða þeirri fyrirgreiðslu, sem h/f Hæringi verður veitt til kaupa á síldarbræðsluskipi, leitast við að tryggja öllum íslenzkum síldveiðiskipum sem jafnasta aðstöðu til síldarlöndunar í verksmiðjuna.“ - Það er búið að tölusetja þskj., en ekki búið að útbýta því.



Með skírskotun til nál., sem liggur fyrir skrifl. á þá leið, að n. hafi athugað frv. og sé sammála um að leggja til, að það verði samþ., óska ég fyrir hönd n., að mál þetta fái skjóta afgreiðslu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Ég geri nú ráð fyrir, að með þessum fundi sé störfum þessarar hv. d. lokið á þessu þingi.



Herra forseti. Ég vil gera fyrirspurn um það, hvort ekki verði tekið fyrir á fundinum þetta mál, sem tekið var hér fyrir áðan, frv. um rekstrarsjóð symfóníuhljómsveitar Íslands. Mér skildist, að hæstv. forsrh. mundi leyfa afbrigði fyrir málinu. En hæstv. ríkisstj. hefur það á valdi sínu að neita um afbrigði við 3. umr. Og ég kynni þá betur við, að það kæmi skýrt fram.

Forseti (BSt): Hv. þdm. urðu varir við það, að það var ekki með ljúfu geði, sem afbrigði fyrir þessu máli voru fyrst veitt. Og eftir að það var, kom hæstv. menntmrh. til mín og bað mig að taka málið af dagskrá. Ég tel nú eiginlega ófært að fara að breyta því. Og ef málið væri tekið fyrir, mundum við sennilega þurfa að vaka hér nokkuð lengi nætur. En ef vilji er fyrir því að fá það samþykkt, þá ætti það ekki að þurfa að taka marga mánuði á næsta þingi að koma því í gegn. En ég get ekki farið að halda hér nýjan fund nú út af þessu máli, eins og ástatt er. Málið var tekið af dagskrá eftir ákveðinni beiðni ríkisstj.

Það jafngildir því að neita um afbrigði.

Ég legg ekki dóm á það. Það hefur oft komið fyrir, að mál hafa verið tekin af dagskrá samkvæmt ósk ríkisstj. Og ég held, að forsetar úr öllum flokkum þingsins hafi þá farið eftir því og gert svo. Og þar af leiðandi, af því að ég treysti mér ekki til að fara að halda nýjan fund um þetta mál nú, þá geri ég ráð fyrir, að með þessum fundi ljúki störfum þessarar hv. d. að þessu sinni. Vil ég nota tækifærið, áður en ég slít fundi nú, til að þakka öllum hv. þdm. samvinnuna á þessu þingi, sem í alla staði hefur verið góð gagnvart mér, og ég tek þar engan undan. Þó að ég sé enginn viðvaningur við að sitja á þingi, þá var ég viðvaningur í þessu starfi, þegar ég settist í þennan stól í haust, og veit ég, að mér muni hafa orðið ýmislegt á við fundastjórnina. En hv. þdm. hafa sýnt mér hið mesta umburðarlyndi, og aldrei hefur borið neitt út af á milli mín og hv. þdm., að því er fundarstjórn snertir. Óska ég öllum hv. þdm., sem heima eiga utan Reykjavíkur, góðrar heimkomu, og öllum hv. þdm. góðrar framtíðar og gleðilegs sumars.



Ég vil í nafni deildarinnar þakka hæstv. forseta fyrir hans ágætu og röggsamlegu og réttlátu fundarstjórn hér í hv. d. Og vil ég óska honum alls góðs, góðrar heimkomu og góðrar framtíðar, og þakka honum fyrir hið ágæta samstarf, sem hefur verið milli hans og hv. þdm. - [Deildarmenn risu allir úr sætum.]

Forseti (BSt): Ég þakka. b. Í neðri deild. Á 83. fundi í Nd., 23. marz, mælti