Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Önnur brtt. á þskj. 723 var dregin til baka til þessarar umr. áðan, og ég gerði mér e. t. v. vonir um að það tækist að ná samkomulagi um þá breytingu sem þar er ráð fyrir gert. Það hefur ekki tekist þrátt fyrir góðan vilja hv. formanns til þess að við nálguðumst hvor annan nokkuð. Við höfum gert það kannske í skilningi á þessu, en ekki varðandi tillögugerðina. Af því tilefni er rétt að taka það fram, að ég tel að þarna sé um skýrari og eindregnari ákvæði að ræða varðandi þetta tvennt sem ég legg mesta áherslu á, þ. e. a. s. að stuðla með beinum fjárframlögum að stofnun og rekstri lyfjabúða á þeim stöðum, er heilbrigðisyfirvöld telja nauðsyn lyfjahúða ótvíræða, en vafasamt er hvort reksturinn geti borið sig með eðlilegum hætti, og að efla með lánum eða styrkveitingum innienda lyfjaframleiðslu og rannsóknir í lyfjagerðarfræði. Ég tel sem sagt að þetta eigi að vera forgangsliðir nr. 1 og 2, og ég legg á það aukna áherslu með því að segja að til þessara liða skuli skylt að ráðstafa a. m. k. 50% af fjármagni sjóðsins og virðist ekki fram á mikið farið. Ég þykist vita að hv. formaður heilbr.- og trn. muni vitna í orð hæstv. ráðh., þar sem hann telji sig mjög meðmæltan þessu hvoru tveggja, að þetta verði jafnrétthátt og kannske rétthærra, en þarna greinir okkur auðvitað nokkuð á. Hann treystir eðlilega ráðh. sínum til framkvæmdanna. Ég vil fá þetta ótvírætt inn í lögin svo að það sé hægt að treysta því, að hver sem verður ráðh., þá standi hann við þetta og sé skylt að fara eftir ákveðnum lagafyrirmælum hvað þetta snertir.

Frsm. (Oddur Ólafsson) : Herra forseti. Varðandi efni þessarar brtt. hv. 7. landsk., Helga. F. Seljans, þá hef ég rætt við ráðuneytisstjóra heilbrmrn., og sagði hann mér að þeir hefðu athugað gaumgæfilega þessa liði sem hér er um að ræða og að vel athuguðu máli fyndist þeim að hendur þeirra væru of bundnar við þá ákvörðun að ráðstafa a. m. k. 50% af fjármagni sjóðsins til þeirra liða sem um getur í brtt., þeim væri óhagstætt að binda það í lögum. Hins vegar er það svo, að þeir liðir, sem brtt. fer fram á að verði nr. 1 og 2 og eru nú nr. 4 og 5, virðast hafa notið forgangs undanfarin ár, þ.e. fjármögnun á þeim svæðum þar sem verið er að byggja upp heilsugæslustöðvar, og er því ekki óeðlilegt að gera ráð fyrir að einmitt verulegum hluta af þessu fjármagni verði ráðstafað á þessu svæði. Efins vegar vil ég endurtaka það, að ráðuneytisstjóri og ráðh. vilja ógjarnan láta binda þetta svo fast, og því verð ég að leggja til að brtt. verði felld.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. um breytingu á lögum um heyrnleysingjaskóla. Það ætti ekki að þurfa að hafa mörg orð um þetta frv., það er mjög stutt, það er ein efnisgrein og einfalt að allri gerð. Þar segir að við Heyrnleysingjaskólann skuli starfa framhaldsdeild er hafi það verk að veita nemendum undirbúning og aðstoð til að afla sér menntunar og þjálfunar í ýmsum starfsgreinum og réttinda til sérnáms í framhaldsskólum eða háskólum. Það segir einnig: „Deildin skal starfa í samvinnu við skóla á viðkomandi námssviði.“ Ég vil aðeins rifja það upp, að Heyrnleysingjaskólinn er fyrst og fremst grunnskóli, en vegna sérstöðu heyrnskertra hefur hann leyfi til og er gert ráð fyrir að kennsla hans nái tiltekið bil út fyrir grunnskólaaldurinn. Þetta hins vegar reynist ónóg eins og ástatt er með þessa nemendur. Annars vegar er það brýn nauðsyn, að þeir fái nokkra meðferð og hjálp og alveg sérstaklega foreldrarnir leiðbeiningu og hjálp áður en þau koma á skólaaldur, þessi heyrnskertu börn. Hins vegar er mjög brýnt að veita þeim stuðning áfram, stuðning út í framhaldsnám, stuðning til að komast inn í störf. Þessu hvoru tveggja er að vísu nokkuð sinnt eins og nú er, en það er þó ekki traustur grundvöllur fyrir framhaldshjálpina þarna í Heyrnleysingjaskólanum, og þessu frv. er ætlað að bæta þar nokkuð úr. Ég vil minna á það, að Heyrnleysingjaskólinn er mjög merkileg stofnun. Hann er t. d. ágætlega húsaður og ég held dável eða vel búinn að tækjum. Og þrátt fyrir nokkrar sveiflur í fjölda nemenda þarna, þá eru þar ekki alvarleg þrengsli. Hann verður að teljast vel settur að þessu leyti. Og í annan stað vil ég minna á það, sem hv. þdm. er e. t. v. kunnugt, að við þennan skóla hefur starfað um árabil skólamaður sem hefur lagt mikla rækt við þetta starf og er, að ég hygg, nokkuð sérstæður og þá að ágætum. Brandur Jónsson skólastjóri hefur lagt sig allan fram og í raun og veru unnið þarna þrekvirki í forustuhlutverki. Þetta frv. er unnið undir forustu hans og að frumkvæði hans og starfsfélaga hans við þennan skóla. Ég tel þess vegna að hér yrði byggt á nokkuð traustum grundvelli með samþykkt þessa frv. Ég legg áherslu á að hér er ekki síst um það að ræða að veita hjálp til þess að starfa við aðra skóla. Þarna mundi verða um mjög nána samvinnu að ræða við aðra skóla og skóladeildir. Ég vil svo að lokum aðeins leggja alveg sérstaka áherslu á það, að það er náltúrlega ákaflega slæmt þegar búið er að leggja við alúð og vinna af eljusemi að fræðslu og uppeldi þessa fólks um árabil á grunnskólaaldrinum, ef þá skyldi vanta kannske herslumuninn til þess að það geti komist áleiðis út í aðra skóla og út í lífið og neytt krafta sinna þar. Það er auðvitað ekki aðeins óskynsamlegt og óæskilegt frá sjónarmiði einstaklingsins, heldur mjög óskynsamlegt frá fjárhagslegu sjónarmiði þjóðfélagsins í heild. Á það legg ég einnig sérstaka áherslu. Þó að þetta frv. komi seint fram, þá vil ég nú leyfa mér að biðja hv. þdm. að athuga möguleika á afgreiðslu málsins. Ég hef rætt þetta mál sérstaklega við samráðh. mína og nokkra þm., eftir því sem ég hef getað komið við, og mér virðist þeir, sem ég hef rætt við, vera ásáttir um að málið nái fram að ganga, ef ekki kemur þá upp einhver sérstakur ágreiningur í sambandi við meðferð þess sem ylli töfum sem ekki yrðu viðráðanlegar eins og nú er komið þingtímanum. Ég legg svo til, herra forseti, að málinn verði að lokinni umr. vísað til hv. menntmn.



Herra forseti. Ég vil aðeins þakka hæstv. menntmrh. fyrir að leggja þetta frv. fram, og ég vona, eins og hann tók fram, að það nái að fá framgang á þessu þingi. Heyrnarleysi er talið mesta örorka sem til er, og heyrnarleysi barna er kannske fyrst og fremst vegna sjúkdóms mæðra, sem sagt rauðra hunda. Nú eru skapaðir möguleikar að framkvæma ónæmisaðgerðir gagnvart þessum sjúkdómi, þannig að við getum átt von á því, að í framtíðinni fáum við færra af heyrnarskertum börnum en hingað til hefur verið. Mér er kunnugt um það, að Heyrnleysingjaskóli Íslands hefur unnið frábært starf á undanförnum árum og áratugum og eins og hæstv. ráðh. tók fram fyrir forgöngu eins manns. Til þess að mennta þessi börn þá er enginn vafi að það þarf ekki aðeins þekkingu, það þarf bæði samvískusemi og natni. Þetta hefur í ríkum mæli verið fyrir hendi við þennan skóla, og ég held því að hv. Alþ. sé fullsæmt af því að afgreiða þetta mál enda þótt tími sé naumur.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Ég fagna því, að þetta frv. er fram komið. Ég hafði af því heyrt, að það væri á leiðinni, að vísu fyrir allnokkru. Og víst er það, að seint er orðið að koma þessu fram nú, en alls ekki of seint, því að ég hygg að menn séu allir sammála um þetta og ég hlýt að lýsa yfir mikilli ánægju minni með þetta. Það er vitað að þetta mun kosta töluvert fé, það fer ekki á milli mála. En ég held að það sé óhætt að segja það, að hægt sé að taka undir það sem segir hér, að þeir fjármunir, sem til deildarinnar rynnu, mundu örugglega skila sér aftur í þjóðarbúið. En ég vildi aðallega koma inn á það, að ég hygg að á fleiri sviðum þyrfti að huga hér að varðandi framhaldsnám og það þyrfti að lengja þann tíma, sem t. d. þroskaheftir hafa til náms, frá því sem nú er. Það er vitað að fyrir þessu er heimild í dag og sú heimild er nýtt að nokkru. En ég er ekki í neinum vafa um að það mundi einnig skila sér örugglega aftur ef við færum þá leið að nám þessa fólks yrði aukið og lengt og skyldunám þess fært a. m. k. upp um 2–3 ár hið minnsta og lögfest þannig, því að ekki mun af veita, og e. t. v. þyrfti enn frekar í því máli að gera. Ég vildi aðeins koma þessu að, um leið og ég lýsi yfir fullum stuðningi mínum við þetta frv. Ég veit að það er borið fram af brýnni þörf, hef heyrt um hana lengi og vitað að hún var fyrir hendi, en minni á hitt í leiðinni, að þetta á aðeins að vera upphafið að því að þeir, sem á einhvern hátt eru öryrkjar eða eru þroskaheftir á einhvern máta, njóti þeirra fyllstu réttinda og möguleika til náms og þjálfunar og þroskunar sem þeir geta og þjóðfélagið getur veitt þeim á hverjum tíma.