Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Við 2. umr. lýsti ég yfir því, að þær upplýsingar, sem fjhn. hefur farið fram á varðandi þörf landssmiðjunnar á því rekstrarfé, sem um ræðir í frv., mundi ég gefa við 3. umr., svo framarlega sem ég hefði fengið þær upplýsingar í hendur. Ég hef nú hér í höndunum bréf frá landssmiðjunni, dags. 1. okt., þar sem forstjóri hennar lætur n. í té eftirfarandi upplýsingar: „Með tilvísun til bréfs yðar, hr. formaður fjhn. Ed. Alþ., dags. 27. f. m., Ieyfum vér oss að gefa yður eftirfarandi upplýsingar. - Í sambandi við vélbátasmíðar höfum vér fest fé sem hér segir: Í skipasmíðastöð ca. .... kr. 900000.00 - eik í 7 báta ca............–490000.00 - vindum í 11 báta ..... -264000.00 - hjálparvélum í 7 báta .. -63000.00 - ýmislegu efni ca. ..... - 350000.00 Samtals kr. 2067000.00 Auk þess höfum vér gert samninga við 10 skipasmíðanema, sem vér erum skuldbundnir til að hafa 4 ár við nám, og nemur kostnaður við það allverulegri upphæð. Vér vonum, að ofangreindar upplýsingar reynist fullnægjandi.“ Þetta eru þær upplýsingar, sem landssmiðjan hefur látið í té að gefnu tilefni frá fjhn. Þess var getið í samtali við mig, að þessar upplýsingar, eins og gengið er frá þeim, bæri að skoða sem bráðabirgðaupplýsingar frá landssmiðjunni um þetta efni, og frekari rökstuðningur hvers atriðis út af fyrir sig yrði þess vegna að bíða þar til síðar, ef óskað væri. Ég taldi mér skylt að tjá hv. d. þessa skýrslu, eins og hún liggur fyrir, samkv. því, sem fram fór í fjhn., og því loforði, sem ég gaf við 2. umr. málsins. Vænti ég svo, að allir hlutaðeigendur geti fallizt á, að þessar upplýsingar séu gefnar á þann veg, sem þær eru tilkomnar og hér afhentar.



Ég kveð mér hljóðs til þess að beina þeim tilmælum til fjhn., að hún upplýsi fyrir mér og öðrum þm., sem ekki hafa fylgzt með þessu máli, hvers konar undirbúningur hefur verið gerður í þessu máli, og í öðru lagi, hvort nokkuð er afráðið um það, hvar slík lýsisherzluverksmiðja muni verða reist, ef til kemur. Þar sem farið er fram á jafnstóra upphæð og hér hermir, þá finnst mér hlýða, að ég og aðrir þm. eigum fullan rétt á að fá að vita, með hverju við erum að greiða atkv. og til hvers þessum peningum skuli varið, sem farið er fram á, að veittir verði.



Herra forseti. - Hv. fyrirspyrjandi, 1. landsk. þm., kvað svo að orði, að rétt væri, að þm. fengju að vita, hvað til stæði samkv. þessu frv. Það sést nú að vísu á frv, sjálfu, að það er heimild til handa ríkisstj. um að verja allt að 7 millj. kr. til greiðslu á stofnkostnaði lýsisherzluverksmiðju. Það mál er bæði hv. 1. landsk. og öðrum hv. þm. kunnugt fyrir löngu. Og það hefur verið rætt hér á Alþ., að rétt mundi vera fyrir Íslendinga að koma upp þessari lýsisherzlustöð. Og það framtak, sem skeð hefur í þessu máli hjá núv. ríkisstj., finnst mér mega líta á sem framhald þess, sem þingið hefur áður látið frá sér fara. Það hefur sem sagt verið nokkuð einhuga vilji hér á Alþ. fyrir því, að lýsisherzluverksmiðju yrði komið upp. Ég hef þó nokkuð heyrt talað með því, en lítið á móti. Nú er málinu komið svo langt, að ríkisstj. og þá einkum sá ráðh., sem með þessi mál fer, hæstv. atvmrh., hefur skipað n. til þess að ganga frá þessu máli og hafa framkvæmdir með höndum. Hefur n. nú valið stað að því ég bezt veit. Og fyrir nokkru voru 2 nm. staddir í nýbyggingarráði og létu þar upp þá ætlan sina, að þeir ætluðu að fara utan til frekari rannsókna og undirbúnings þessu verksmiðjumáli. Það, sem hér er farið fram á, ef þetta frv. verður samþ., er ekki annað en það, að fullkomna þá fyrirætlun þingsins, að stj. hafi fulla heimild í þessu efni, hvort sem sú heimild verður notuð eða ekki. Sá undirbúningur, sem þegar hefur farið fram, er ekki svo mikill og sízt svo kostnaðarsamur, að hægt sé að segja, að búið sé að ráðstafa neinu stórfé í þessu efni. Það, sem e.t.v. vakir fyrir hv. fyrirspyrjanda, er það, að maður hefur heyrt ýmsar meiningar um það, hvar slík verksmiðja átti að vera staðsett. Um það kunna að vera mismunandi skoðanir, en það er augljóst á því, sem fram hefur farið, að þeir, sem ráða þessum málum nú, ætla að staðsetja verksmiðjuna á Siglufirði. En þar sem hv. þm. vék ekki beint að þessu, þá skal ég ekki að þessu sinni fara nánar út í það mál. En fjhn. hefur verið látin í té skýrsla eða álit verksmiðjun., sem er rökstuðningur fyrir staðsetningu verksmiðjunnar. Hv. þm. sagði, að hér vær í um svo stóra fjárhæð að ræða, og því væri ekki nema rétt, að hv. þm. fengju að vita, til hvers ætti að nota féð. Það leiðir af sjálfu sér, eins og frv. ber með sér, hvað ætlað er að gera við þetta lán, sem ætlað er að heimila ríkissjóði að taka. Þetta er stór upphæð, en orðalagið er þannig, að það er miðað við allt að þessari upphæð. Að öðru leyti er það ekki á mínu valdi sem frsm. fjhn. að gefa hv. d. ýtarlegri upplýsingar að þessu sinni, nema þess sé óskað, að ég lesi upp rökstuðning verðsmiðjun. fyrir staðsetningu verksmiðjunnar. En ég vil ekki þreyta hv. þm. með því að lesa hann upp nema sérstakt tilefni gefist. En sé óskað frekari upplýsinga, þá býst ég við, að sá ráðh., sem hefur með þetta mál að gera, þurfi að koma til. Að svo stöddu mun ég ekki fara nánar út í þetta mál, nema frekara tilefni gefist til.



Ég þakka hv. frsm. fjhn. fyrir þær upplýsingar, sem hann lét í té. Mín fyrirspurn byggðist á því, að mér var ekki ljóst, til hvers þetta fé átti að fara, en það bar ekki að skilja orð mín svo, að ég væri andvígur þeirri stefnu, sem frv. gerir ráð fyrir, um byggingu fullkominnar lýsisherzluverksmiðju. En mér var óljóst, hvað búið var að gera til undirbúnings málínu. Það er nú þegar upplýst, að fyrir liggur grg. frá n. þeirri, er var falið að undirbúa þetta mál. En mér skilst, að þótt þingið samþ. þessa fjárveitingu, þá sé engu slegið föstu um það, hvort þær till. eða aðrar verði samþ. á sínum tíma. Síðar kemur væntanlega til kasta Alþ. um það, hvar slíka stöð beri að reisa, og þá gefst hv. þm. kostur á að gera upp við sig, hvort þessi eða hinn staðurinn sé heppilegastur. Hins vegar kom ekki fram hjá hv. frsm., hvort búið væri að verja nokkru fé til undirbúnings. Mér skilst, að nota eigi þetta fé að nokkru til undirbúnings og að nokkru til að reisa mannvirkið. En ég læt mér nægja þessar upplýsingar hv. frsm. á þessu stigi málsins. Ég treysti því, að þingið fjalli um málið síðar, ef í þetta mannvirki verður ráðizt, og segi til um, hvar þessi lýsisherzlustöð skuli byggð. Mun ég svo greiða þessu frv. atkv. í trausti þess, að vel verði vandað til alls undirbúnings málsins.