Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Ég kveð mér hljóðs um störf þingsins vegna fyrirspurnar sem ég á hér inniliggjandi til hæstv. viðskrh. um starfslokasamninga hjá Byggðastofnun þar sem ég hef óskað eftir skriflegu svari. Frestur til að svara rennur út á morgun sem mun verða síðasti dagur þingsins ef við höldum dagskrá sem ég geri ráð fyrir. Hæstv. ráðherra hefur tjáð mér í samtali að líklega muni ekki vera hægt að svara þessari fyrirspurn vegna þess hversu viðamikil hún er. Ég fer því fram á það hér, herra forseti, að hæstv. ráðherra svari a.m.k. þeim spurningum sem hún hefur svör við fyrirliggjandi nú þegar. Hæstv. ráðherra hlýtur a.m.k. að vita hver heildarkostnaður ríkissjóðs er við þá starfslokasamninga sem hæstv. ráðherra hefur gert við fyrrverandi forstjóra Byggðastofnunar og einnig hversu kostnaðarsamur sá hluti er sem varðar lífeyrisgreiðslurnar í þessum starfslokasamningum. Því fer ég fram á að hæstv. ráðherra svari á morgun þeim spurningum sem hún hefur tök á að svara áður en þingi lýkur fyrir vorið.

Hæstv. forseti. Það er ekki rétt sem kemur fram hjá hv. þm. að frestur renni út á morgun varðandi þá fyrirspurn sem hún hefur lagt fram. Hið rétta er að fyrirspurnin var dagsett 4. mars og fresturinn er veittur í tíu virka daga samkvæmt þingsköpum sem þýðir að svarfrestur rennur út nk. þriðjudag. Fyrirspurnin er í 12 liðum og mjög ítarleg og það er því mjög líklegt að ráðuneytið hefði þurft að sækja eftir auknum fresti til svara. Byggðastofnun sá um gerð samninganna og greiðslur vegna þeirra og ráðuneytið hefur leitað til stofnunarinnar eftir upplýsingum vegna fyrirspurnarinnar. Þau svör sem bárust upplýstu hins vegar ekki alla þætti og þess vegna telur ráðuneytið nauðsynlegt að leita á ný til stofnunarinnar eftir frekari upplýsingum. Í 6. lið var óskað eftir fordæmum við tilfærslu lífeyrisréttinda. Ráðuneytið hefur leitað til starfsmannaskrifstofu fjmrn. og fékk þau svör að þar er ekki haldið utan um starfslokasamninga. Ráðuneytið þyrfti því að skrifa til annarra ráðuneyta og undirstofnana til að fá svör við þeirri spurningu. Það er því augljóslega ekki hægt að verða við því að svara þessari fyrirspurn ef þingi lýkur á morgun en miðað við það að hv. þm. hefur nú breytt fyrirspurninni, ég veit ekki hvernig þingsköp snúa að því, hvort það þarf þá að dreifa nýju þskj. í kvöld en ég get alveg reynt að svara einhverjum af þessum spurningum á morgun en ekki þessum 12 liðum. Það er augljóst.

Ég vil af þessu tilefni taka fram að ég hef ekki í höndum gögn um að þessi fyrirspurn sem hér er rætt um hafi verið dregin til baka né að henni sé breytt. Fyrirspurnin liggur fyrir hér á þskj. og hæstv. ráðherra ber að svara fyrirspurninni eins og hún liggur fyrir á þskj. en ekki einhvern veginn öðruvísi. Ég vil af þessum orðaskiptum líka taka fram að í 6. mgr. 49. gr. þingskapa stendur: ,,Ef óskað er skriflegs svars sendir ráðherra forseta það að jafnaði eigi síðar en tíu virkum dögum eftir að fyrirspurn var leyfð. Forseti sendir fyrirspyrjanda svarið`` o.s.frv. Það er því rétt sem hæstv. ráðherra segir um það efni að fyrirspurnin var lögð fram 4. mars og þá ber að telja tíu virka daga.

Herra forseti. Í tilefni orðaskipta hv. 15. þm. Reykv. og hæstv. ráðherra er rétt að rifja það upp þannig að það fari ekki á milli mála að það var hæstv. ráðherra sjálf í einu og öllu sem hafði frumkvæði að þessum starfslokasamningum. Hún hafði það á orði hér að stjórn Byggðastofnunar og yfirmenn í Byggðastofnun hefðu séð um þetta. Það var ekki svo. Það var hæstv. ráðherra sjálf sem í einu og öllu tók þær pólitísku ákvarðanir sem lutu að því að leysa viðkomandi starfsmenn frá störfum, sérstaklega þann síðari, og hún tók einnig pólitíska ákvörðun um það sjálf hversu háar þær greiðslur yrðu. Það kemur því afskaplega mikið á óvart að það skuli standa í hæstv. ráðherra að svara því hikstalaust, og raunar í fyrstu umferð máls, hvað það kosti ríkissjóð að ganga til slíkra samninga. Það undrar mig. Ég vil minna á, herra forseti, að sá frestur sem hér er mikið um ræddur er hámarksfrestur þannig að það er engin frágangssök að hæstv. ráðherra svari fyrr. En af því að við erum að ljúka þingstörfum og mér heyrist á hæstv. ráðherra að það standi eitthvað í henni að leita á skrifborðinu hjá sér um þessar upplýsingar, þá geng ég a.m.k. út frá því sem vísu að ráðherra sendi þessi svör með öðrum hætti til þingmanna þó að þingið verði farið heim því ekki trúi ég því að hún vilji liggja á þessum upplýsingum.

Ég hygg að óhjákvæmilegt sé að kynna hv. þingmanni þingsköpin eins og þau liggja fyrir. 6. mgr. 49. gr. þingskapa fjallar um fyrirspurnir. Þar segir: ,,Ef óskað er skriflegs svars sendir ráðherra forseta það að jafnaði eigi síðar en tíu virkum dögum eftir að fyrirspurn var leyfð. Forseti sendir fyrirspyrjanda svarið og skal það prentað og útbýtt meðal þingmanna á fundi.`` Það eru því alveg skýrar reglur um það hvernig fer um skriflegar fyrirspurnir sem lagðar eru fram með þinglegum hætti og forsætisnefnd ber að sjá um að eftir þeim reglum sé farið.

Herra forseti. Það eru fordæmi fyrir því að hæstv. ráðherra hafi ekki svarað öllum spurningum á fyrirspurnaskjali. Ég hef lent í því að fá svör við hluta spurninganna og við öðrum spurningum sem hafa borist ráðherranum hafa komið svör um það að ekki hafi gefist tóm til eða ekki tekist að svara öllum spurningunum. Hæstv. forseti talar um að það fresturinn sé tíu dagar. Það má vera fyrr, hámarkið er tíu dagar. Ég fer fram á það að hæstv. ráðherra svari þeim spurningum sem hún hefur svör við á fyrirspurn minni. Ég mun ekki gera athugasemdir við það ef hún hefur ekki einhver af þessum svörum tiltæk en ég get ekki ímyndað mér annað en hæstv. ráðherra viti hversu mikið það hefur kostað ríkissjóð að gera þessa starfslokasamninga. Það hlýtur að liggja fyrir. Enda var ég búin að fá svar við fyrirspurnum um starfslokasamninga Byggðastofnunar þannig að allar þessar upplýsingar hljóta að liggja á borði inni í ráðuneyti hjá hæstv. ráðherra því að hér eru aðeins viðbótarspurningar sem ég lagði fram eftir að ég hafði fengið svar við fyrri fyrirspurn minni um sama efni. Ég fer fram á það, hæstv. forseti, að hæstv. ráðherra sendi forseta svör á morgun við þeim spurningum á fyrirspurnaskjalinu sem hún hefur tiltæk. Svör við öðrum spurningum geta þá hljóðað upp á það að hæstv. ráðherra hafi ekki svörin á reiðum höndum.

Ég vil taka fram að ekki eru efni til athugasemda við hæstv. ráðherra vegna þessarar fyrirspurnar. Starfsáætlun þingsins hefur legið fyrir og er öllum þingmönnum kunnug. Þingmenn hafa haft í hendi sér að leggja fram fyrirspurnir þegar þeim hefur þótt henta og að sjálfsögðu hlýtur forseti að ætlast til þess að þingmenn vinni samkvæmt þingsköpum og ber að gera það.

Herra forseti. Það er fullkomlega ástæðulaust að lesa mér pistilinn hér og fara yfir þingsköpin með mér. Ég kann þau út í hörgul. Og hafi hæstv. forseti fylgst með orðum mínum, þá fór ég þess á leit við hæstv. ráðherra að ef svo færi að þing væri farið heim, hvort hún væri ekki tilleiðanleg að senda okkur í pósti, án atbeina forseta þingsins, þau efnisatriði sem um er spurt. Það var erindi mitt fyrst og síðast og lýtur ekki að þingsköpum í einu eða öðru. Það er hins vegar athygli vert, herra forseti, að í hvert einasta skipti sem starfslokasamninga, og þeir eru ófáir, ber á góma á hinu háa Alþingi þá virðist allt fara á annan endann og menn bara missa sig gjörsamlega. Ég rifja upp í því sambandi leynisamninginn við forstjóra Pósts og síma sem, þrátt fyrir tilraunir nefndarmanna í samgn. um að fá þaðan út, fékkst ekki og laut að þáltill. sem þingflokkur Samfylkingarinnar flutti þannig að það er allt á sömu bókina lært þegar kemur að þessum fyrirspurnum. Menn hrökkva í baklás og í efnislegri orðræðu sem hv. þingmenn eiga við hæstv. ráðherra, þar sem spurt er um efnisatriði fyrst og síðast, þá virðist eins og hæstv. forseti þingsins sé kominn í pólitíska vörn fyrir hæstv. ráðherra. Ég hélt að hún væri alveg fær um það, eða fram að þessu hefur hún a.m.k. reynt að verja sig sjálf.

Herra forseti. Ég hef verið að fylgjast með þessum umræðum. Ég hef ekki tekið eftir því að nokkur einasti maður hafi misst sig í salnum. Ég veit ekki hvernig það mundi lýsa sér í salnum. En eins og þetta virkar á mig og blasir við mér, þá er það þannig að hv. þm. kom of seint með fyrirspurnina vegna þess að augljóst var þegar hún var lögð fram að það var skemmri tími en tíu virkir dagar eftir af þingtímanum þannig að hv. þm. tók áhættuna af því að fyrirspurnin væri allt of seint fram komin. Þessi starfslokasamningur, ef ég man þetta rétt, er svo gamall að þingmönnum var í lófa lagið, ef áhuginn var fyrir hendi, að koma löngu fyrr með þessa fyrirspurn þannig að hv. þm. tók áhættuna af því að fá ekki svar og við því er ekkert að segja. Það hefur enginn misst sig í málinu, ekki nokkur maður nema kannski þingmaðurinn sem missti af tækifærinu af því að hún kom of seint fram.

Hæstv. forseti. Ég er alveg sammála hæstv. forsrh. Mér finnst hlutirnir alls ekki vera á öðrum endanum í þingsalnum. En eins og hér hefur komið fram hafði hv. þm. áður lagt fram fyrirspurn um sama efni og henni hafði verið svarað. Í því svari kemur m.a. fram hver eru heildarlaun þeirra einstaklinga sem þarna áttu í hlut, sem í öðru tilfellinu voru 650 þús. kr. á mánuði og hinu tilfellinu 590 þús. kr. á mánuði, auk þess að um var að ræða 13. mánuðinn í því tilfelli. Það hafa því þegar verið gefnar heilmiklar upplýsingar um þetta atriði en það er hins vegar svo að hv. þm. vildi fá frekari upplýsingar og sú fyrirspurn var mjög ítarleg, kallaði á mjög ítarleg svör. Og eins og ég fór yfir áðan, þá náðist ekki að fá þær upplýsingar á þeim tíma sem um var að ræða. Hv. þm. getur bara brosað yfir því en þannig er þetta. Eins og ég sagði gaf starfsmannaskrifstofa fjmrn. þær upplýsingar að ekki væri haldið utan um þessa hluti þannig lagað séð að hægt væri að finna þá alla á einum stað. Og þegar spurt er um fordæmi, þá þarf að fara til allra ráðuneyta og allra undirstofnana. Þessar upplýsingar liggja einfaldlega ekki fyrir. Ég held að hv. þm. Guðmundur Árni Stefánsson, varaforseti þingsins, hafi ekki alveg haft þingsköpin í huga þegar hann sagði að ég skyldi bara senda þingmönnum þessi svör. En samkvæmt þingsköpum, eins og hæstv. forseti hefur farið yfir, á ráðherra að senda forseta svörin en ekki þingmönnum. Það er ekki nokkur hlutur hér sem þolir ekki dagsljósið en ég get hins vegar alveg sagt að það er aldrei gert með neinni sérstakri gleði af hálfu ráðherra þegar þarf að grípa til aðgerða eins og þessara, að gera starfslokasamninga við forstjóra fyrirtækja. Það er bara ekki þannig. En stundum eru aðstæður þannig að það er besti kosturinn og þá er það yfirleitt gert.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti utanrmn. um frv. til laga um breytingu á ýmsum lögum vegna nýs stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu. Nýr stofnsamningur Fríverslunarsamtaka Evrópu var undirritaður í Vaduz í Liechtenstein 21. júní 2001 og tók hann gildi 1. júní 2002. Fullgilding samningsins kallaði á fjölmargar lagabreytingar hér á landi sem voru að hluta til gerðar með lögum nr. 76/2002, um breytingu á ýmsum lögum vegna nýs stofnsamnings Fríverslunarsamtaka Evrópu, en málið var til meðferðar í utanríkismálanefnd á síðasta þingi. Eftir gildistöku þeirra laga kom í ljós að frekari lagabreytinga var þörf og er bætt úr því með þessu frumvarpi. Markmið lagabreytinganna er sem áður fyrst og fremst að veita svissneskum ríkisborgurum og lögaðilum rétt til samræmis við EES-borgara þar sem það leiðir af nýjum stofnsamningi EFTA. Við athugun nefndarinnar á málinu kom í ljós að í frumvarpið vantaði enn breytingar á nokkrum lagaákvæðum og leggur nefndin því til að þeim verði bætt við. Nefndin leggur einróma til að frumvarpið verði samþykkt með breytingum sem lagðar eru til í sérstöku þingskjali.

Virðulegi forseti. Fyrstu 11 málin á dagskrá þessa fundar eru frá utanrmn. og hin málin eru öll breytingar á viðaukum við EES-samninginn og verður mælt fyrir þeim í framhaldi af ræðu formanns nefndarinnar, Sigríðar Önnu Þórðardóttur. Ég vil taka það fram að það er sameiginlegt nefndarálit við öllum þessum málum og lýsa því að Samfylkingin stendur að afgreiðslu þeirra allra þannig að ég tel ekki ástæðu til að taka til máls um þau mál sem verður mælt fyrir í kjölfar fyrsta málsins.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 168/2002, um breytingu á XI. viðauka (Fjarskiptaþjónusta) við EES-samninginn. Efni tilskipunar þeirrar sem hér um ræðir hefur þegar verið lögfest á Alþingi með frv. sem hæstv. samgrh. lagði fram á haustþingi og varð að lögum fyrir áramót. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti utanrmn. um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 172/2002, um breytingu á XVIII. viðauka (Öryggi og hollustuhættir á vinnustöðum, vinnuréttur og jafnrétti kynjanna) við EES-samninginn. Markmið þeirrar tilskipunar sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af er að setja fram lágmarksskilyrði um rétt starfsmanna til upplýsinga og samráðs innan fyrirtækja og er aðildarríkjunum falið að skilgreina hvernig staðið skuli að því í samræmi við lög og venjur sem gilda í samskiptum aðila vinnumarkaðarins í hverju landi. Gert er ráð fyrir því að aðildarríkin geti valið fyrir hversu stór fyrirtæki tilskipunin skuli gilda, þ.e. hvort hún gildi um fyrirtæki sem hafa a.m.k. 50 starfsmenn í vinnu eða a.m.k. 20 starfsmenn. Aðildarríkjunum er falið að ákveða hvort efni hennar verði innleitt með lagasetningu eða ákvæðum í kjarasamningum. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 142/2002, um breytingu á XIII. viðauka (Flutningastarfsemi) við EES-samninginn. Megintilgangur reglugerðar þeirrar sem fella skal inn í EES-samninginn er að samræma regluverk um bótaábyrgð flugfélaga vegna slysa og tengist samþykkt nýs sáttmála um samræmingu tiltekinna reglna um loftflutninga milli landa, svokallaðs Montreal-samnings frá 1999. Innleiðing reglugerðarinnar kallar á lagabreytingar hér á landi og er gert ráð fyrir að frumvarp til laga um breytingu á loftferðalögum verði lagt fram á 130. löggjafarþingi. Jafnframt er gert ráð fyrir að Ísland fullgildi Montreal-samninginn. Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti utanrmn. um till. til þál. um staðfestingu ákvarðana sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 164/2002 og 165/2002, um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta) við EES-samninginn. Meginmarkmið þeirra tilskipana sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af eru breytingar á reglum um gjaldþol vátryggingafélaga en það felur m.a. í sér að lágmarksfjárhæðir gjaldþols eru hækkaðar verulega miðað við gildandi íslenskan rétt og taka þarf inn bein ákvæði um matsheimildir eftirlitsstjórnvalda og skyldu þeirra til afskipta af málum telji þau réttindum vátryggingartaka stefnt í hættu. Þá verða kröfur vegna tiltekinna skilgreindra aðstæðna auknar í einhverjum tilfellum. Viðskiptaráðherra lagði fram lagafrumvarp þessa efnis á haustþingi sem var afgreitt sem lög frá Alþingi hinn 10. mars sl. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti frá utanrmn. um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 166/2002, um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta) við EES-samninginn. Efni tilskipunar þeirrar sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af hefur þegar verið lögfest á Alþingi með frv. sem viðskrh. lagði fram fyrr í vetur og varð að lögum 10. mars sl. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 167/2002, um breytingu á IX. viðauka (Fjármálaþjónusta) við EES-samninginn. Megintilgangur þeirrar tilskipunar sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af er að tryggja gagnkvæma viðurkenningu á aðgerðum ríkja Evrópska efnahagssvæðisins og samvinnu varðandi endurskipulagningu fjárhags og slit lánastofnana og vissa lágmarkssamræmingu landsreglna um þessi atriði. Innleiðing tilskipunarinnar kallar á lagabreytingar hér á landi og samkvæmt upplýsingum frá viðskiptaráðuneyti mun stefnt að því að leggja fram frumvarp til nauðsynlegra lagabreytinga á 130. löggjafarþingi, en undirbúningur að innleiðingu tilskipunarinnar er nýlega hafinn. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 171/2002, um breytingu á XVII. viðauka (Hugverkaréttindi) við EES-samninginn. Megintilgangur þeirrar tilskipunar sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af er að samræma reglur um gjald til höfunda vegna endursölu listaverka í atvinnuskyni. Samkvæmt gildandi lögum miðast gjald til höfunda við 10% af söluverði verkanna. Innleiðing tilskipunarinnar mun hafa þau áhrif að endursölugjald lækkar og mun almennt verða í kringum 5%. Innleiðing tilskipunarinnar kallar á lagabreytingar hér á landi og þurfa nauðsynlegar breytingar að hafa verið gerðar fyrir 1. janúar 2006. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 13/2003, um breytingu á XIII. viðauka (Flutningastarfsemi) við EES-samninginn. Meginefni þeirrar tilskipunar sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af fjallar um stofnun eftirlits- og upplýsingakerfis Evrópusambandsins fyrir umferð á sjó, jafnframt því sem felld er úr gildi tilskipun 93/75/EBE, um lágmarkskröfur fyrir skip sem flytja hættulegar eða mengandi vörur til eða frá höfnum innan bandalagsins. Gert er ráð fyrir að yfirvöld hvers aðildarríkis haldi utan um upplýsingar um skip sem flytja hættulegan eða mengandi varning. Markmið slíks eftirlits- og upplýsingakerfis með umferð skipa er að draga úr hættu á mengunarslysum og -óhöppum og draga jafnframt úr áhrifum slíkra slysa eða óhappa á umhverfi sjávar og á heilsu manna. Þá er kveðið á um auðkenningarkerfi skipa, ferðaskráningarkerfi, ráðstafanir til að draga úr hættu á óhöppum, aðstoð við skip í nauðum og samstarf milli ríkja. Samgönguráðherra lagði fram lagafrumvarp þessa efnis í nóvember á síðasta ári og var málið afgreitt sem lög frá Alþingi 10. mars sl. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti utanrmn. um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 10/2003, um breytingu á II. viðauka (Tæknilegar reglugerðir, staðlar, prófanir og vottun) við EES-samninginn. Meginmarkmið þeirrar tilskipunar sem verið er að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af er að samræma lög og stjórnsýslufyrirmæli aðildarríkjanna um hámarksmagn tjöru, nikótíns og kolsýrings sem vindlingar mega gefa frá sér og viðvaranir er varða heilsufarsleg atriði og aðrar upplýsingar á umbúðum tóbaksvarnings með það fyrir augum að ryðja úr vegi viðskiptahindrunum með þessa vöru. Þá er mælt fyrir um tilteknar ráðstafanir sem varða innihaldsefni og lýsingu á tóbaksvörum þar sem heilsuvernd er höfð að leiðarljósi. Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra hefur þegar lagt fram frumvarp þessa efnis sem varð að lögum 10. mars sl. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti utanrmn. um till. til þál. um staðfestingu ákvörðunar sameiginlegu EES-nefndarinnar nr. 20/2003, um breytingu á XVII. viðauka (Hugverkaréttindi) við EES-samninginn. Meginmarkmið þeirrar tilskipunar sem hér er verið að aflétta stjórnskipulegum fyrirvara af er að samræma ákvæði um einkaleyfishæfi uppfinninga á sviði líftækni en með líftækni er átt við starfsemi þar sem notaðar eru örverur, dýra- eða plöntufrumur eða frumuhlutar til að framleiða afurðir eða umbreyta þeim, kynbæta plöntur eða dýr eða breyta örverum í hagnýtum tilgangi. Í tilskipuninni eru jafnframt skýr ákvæði um að ekki megi veita einkaleyfi á aðferðum við að klóna menn eða breyta erfðaeiginleikum kynfrumna manna. Einnig er kveðið á um bann við veitingu einkaleyfis á notkun fósturvísa í hagnaðarskyni eða á öðrum uppfinningum sem stríða gegn allsherjarreglu eða siðgæði. Innleiðing tilskipunarinnar kallar á lagabreytingar hér á landi og þurfa nauðsynlegar lagabreytingar að hafa tekið gildi eigi síðar en 31. júlí 2003. Nefndin leggur einróma til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti hv. allshn. um frv. til laga um breytingu á mörkum Suðvesturkjördæmis og Reykjavíkurkjördæmis suður. Með frumvarpi þessu er lagt til að Alþingi samþykki breytingar á mörkum Suðvesturkjördæmis og Reykjavíkurkjördæmis suður til samræmis við samkomulag sveitarfélaganna. Samkvæmt heimild í 2. mgr. 3. gr. sveitarstjórnarlaga hefur félagsmálaráðuneytið breytt mörkunum til staðfestingar á nefndu samkomulagi. Samkvæmt 129. gr. laga um kosningar til Alþingis verður ákvæðum um kjördæmamörk ekki breytt nema Alþingi samþykki það með 2 / 3 hluta atkvæða, sbr. 6. mgr. 31. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands. Nefndin leggur til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt og samþykkti nefndin þetta samhljóða. Ég læt herra forseta eftir að lesa upp hnitin á viðkomandi þingskjali.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um frumvarp til laga um breyting á lögum um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga, nr. 77 23. maí 2000, með síðari breytingum. Við fengum til okkar í nefndina marga góða gesti og leituðum einnig umsagna ýmissa aðila. Megintilgangur frumvarpsins er í fyrsta lagi að kveða skýrar á um rafræna vöktun upplýsinga en gert er í núgildandi lögum þar sem fram hefur komið að núgildandi ákvæði séu villandi og óljós. Þannig er lagt til í 1. gr. frumvarpsins að hugtakið rafræn vöktun taki í fyrsta lagi til vöktunar sem leiðir, á að leiða eða getur leitt til vinnslu persónuupplýsinga. Jafnframt er greininni ætlað að skýra betur en núverandi ákvæði gera að undir hugtakið ,,rafræn vöktun`` falli svonefnd sjónvarpsvöktun þótt hún hvorki leiði né geti leitt til vinnslu persónuupplýsinga. Slík vöktun skuli lúta sömu skilyrðum og önnur rafræn vöktun eftir því sem við á. Í öðru lagi miðar frumvarpið að því að skapa lagastoð fyrir hefðbundna söfnun og vinnslu ættfræðiupplýsinga hér á landi. Fram hefur komið að með setningu laga um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga hafi ekki verið ætlunin að koma í veg fyrir ættfræðigrúsk almennings og því sé með frumvarpinu lögð til breyting hvað það varðar. Fram kom við meðferð málsins í nefndinni að sá hluti frumvarpsins sem lýtur að hefðbundinni söfnun og vinnslu ættfræðiupplýsinga þarfnist frekari skoðunar. Frumvarpið taki t.d. ekki nægilega á því að ættfræðiupplýsingar varða tengsl milli aðila. Þannig koma iðulega fleiri en einn aðili að upplýsingum og aðilar eru oft ekki sammála um að leyfa aðgang að þeim. Þá þurfi að taka tillit til þess að upplýsingar úreldast auk þess sem ættfræðiupplýsingar þurfa ekki að vera viðkvæmar ef langt er um liðið frá tilteknum atburði og tekur frumvarpið ekki á þessum atriðum. Loks þyrfti m.a. að kanna hvort öll form ættfræðiupplýsinga eigi að vera jafngild. Nefndin telur almennan ættfræðiáhuga landsmanna ánægjulegan --- það upplýsist hér með að nokkrir þingmenn hafa farið í þennan íslenska ættfræðigrunn sem um 130.000 notendur eru að og hefur komið í ljóst að hér eru margir skyldir í fjórða og fimmta lið og hafa gaman að því að skoða tengsl sín í þessum grunni. Eigi að síður er nauðsynlegt að fara betur yfir þessi mál, herra forseti, svo að tekið verði á öllum þeim vafaatriðum sem liggja fyrir í málinu. Það er því mat nefndarinnar að fara verði betur yfir þessi mál og leggur nefndin því til að 3. og 4. gr. frumvarpsins verði felldar brott. Nefndin bendir einnig á að ákvæði 1. mgr. 2. gr. frumvarpsins er nú að finna í 2. mgr. 8. gr. gildandi laga um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga. Með þessari tilfærslu ákvæða er ekki um efnisbreytingu að ræða heldur er einungis lagt til að öllum ákvæðum um rafræna vöktun sé skipað saman í eina grein. Nefndin leggur því til að 2. mgr. 8. gr. laganna verði felld brott. Þá leggur nefndin til breytingu á 3. mgr. 2. gr. frumvarpsins þar sem fram hefur komið að láðst hefur að geta tilvísana í nokkrar greinar laganna svo sem gert er í núgildandi lögum. Þær greinar sem hér um ræðir gilda um sjónvarpsvöktun og þykir rétt að halda því óbreyttu. Nefndin leggur til að frumvarpið verði samþykkt með þeim breytingum sem getið á þskj. 1318. Þetta er samhljóða álit nefndarinnar og vil ég þakka allshn. fyrir gott samstarf í þessu máli.

Herra forseti. Í dag fór fram umræða um stækkun raforkuvera sem tengist þessu máli einnig, álbræðslu á Grundartanga. Þar komu fram sjónarmið sem mér finnst eðlilegt að tekin séu til umræðu. Hv. formaður iðnn. hélt því fram í dag að sú ákvörðun ríkisstjórnarinnar, stefnumarkandi ákvörðun um að gera þungaiðnað, framleiðslu á áli, að einni af meginstoðum í íslensku atvinnu- og efnahagslífi, væri til þess fallin að koma á meiri stöðugleika en við höfum búið við. Þetta sjónarmið þarf ekki að koma neinum á óvart. Formaður Framsfl., hæstv. utanrrh. Halldór Ásgrímsson, lýsti því yfir á nýafstöðnu þingi Framsfl. að þetta væri stefna flokksins. Hann sagði til góðs fyrir atvinnulífið ef álframleiðsla yrði rúmlega þriðjungur af umfangi efnahagsstarfseminnar í landinu. Síðan endurómaði hv. formaður iðnn., Hjálmar Árnason, þessi sjónarmið í þinginu. Hann taldi þetta styrkja undirstöður efnahagsstarfseminnar. Staðreyndin er sú að við stefnum að því með þessu að álframleiðslan nemi 80--90 milljörðum kr. Má geta þess að verðmæti útflutnings sjávarafurða er nú á bilinu 120--130 milljarðar. Álframleiðslan stefnir í að vega allt að því eins mikið og sjávarafurðirnar. Ég vildi vekja athygli á því að hagfræðingar hafa gert á því könnun hvort álið sé til þess fallið að stuðla að stöðugleika. Niðurstöður könnunar tveggja hagfræðinga við Háskóla Íslands benda í þveröfuga átt. Þeir gerðu athugun á sveiflum í efnahagslífinu. Þeir skoðuðu tvö skeið: Árin 1986--1987, sem voru mikil þensluár í íslensku atvinnulífi, og hins vegar árin upp úr 1990, 1992--1993 held ég hafi verið tekin til athugunar, sem var samdráttarskeið. Annars vegar var skoðað þensluskeið og hins vegar samdráttarskeið. Þeir gerðu módel og mátuðu hugsjónir Framsfl. inn í þetta módel. Niðurstaðan varð sú að ef hugsjónir Framsfl. hefðu náð fram að ganga, að gera þungaiðnað að uppistöðu í íslensku atvinnulífi og hornsteini velferðarkerfisins eins og Framsfl. kallar drauma sína um álframleiðslu, hefði sveiflan í hagkerfinu orðið enn þá meiri. Með öðrum orðum hefði samdrátturinn í efnahagskerfinu á árunum 1986--1987 orðið meiri ef álið hefði verið komið á óskastig Framsfl. Hið sama hefði gerst á samdráttarskeiðinu 1992--1993, þ.e. samdrátturinn hefði orðið enn þá meiri en ella. Það er því röng staðhæfing hjá hv. formanni iðnn. og fulltrúa Framsfl. í þeirri nefnd að álframleiðsla sé til þess fallin að auka á stöðugleika í efnahagslífinu. Þvert á móti sýna rannsóknir hið gagnstæða. Hún dregur úr þessum stöðugleika. Niðursveiflan yrði enn meiri en ella og uppsveiflan að sama skapi. Stöðugleikinn yrði minni. Þetta voru sjónarmið sem ég saknaði úr umræðunni í dag. Fróðlegt væri að heyra hv. formann iðnn. og fulltrúa Framsfl. hrekja þær staðhæfingar sem hagfræðingar við Háskóla Íslands hafa sett fram. Þeir hafa legið yfir gögnum og mátað hugsjónir framsóknarmanna um áliðnað sem meginstoð í efnahagskerfinu inn í efnahagsmódel og komist að þveröfugri niðurstöðu við það sem Framsfl. heldur fram. Herra forseti. Ég ætla að ljúka máli mínu. Ég vil hleypa fulltrúa Framsfl. í pontu og hlýða á fyrirlestur flokksins um framtíð 

Herra forseti. Ég vil þakka hv. þm. fyrir hinar ögrandi spurningar en mér þykir hagfræði Vinstri grænna afskaplega merkileg.  Þar að auki held ég að allir hagfræðingar, nema þeir sem hv. þm. Ögmundur Jónasson umgengst, séu sammála um að því fleiri sem stoðirnar undir efnahagslífi okkar eru því minni líkur séu á óstöðugleika. Sjávarútvegurinn hefur haldið uppi efnahagslífi okkar og hann fylgir að sjálfsögðu náttúrulegum sveiflum. Efnahagslíf okkar verður líka fyrir áhrifum af þessum sveiflum. En með því að hafa fleiri en eina stoð, hér er álið nefnt og vonandi koma enn fleiri stoðir, ættu líkurnar á sveiflum að minnka. Um þetta, herra forseti, held ég að flestir hagfræðingar séu sammála, hvort sem þeir eru í Framsfl. eða ekki. En hagfræði Vinstri grænna finnst mér merkileg.

Herra forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir svörin en staðreyndin er sú að hann hefur ekki komið auga á aðalatriði málsins. Hagfræðingarnir sem hafa rannsakað þessi efni hafa bent á að eftir að sjávarútvegurinn varð margbreytilegri í vöruþróun sinni hefði hann síður orðið háður þessum miklu sveiflum en áður var, stoðirnar innan sjávarútvegsins, sjávarafurðirnar, væru orðnar fjölbreyttari en áður var. Þetta kom fram í niðurstöðum þeirra. Þegar á heildina er litið töldu þeir, og það var hreinlega sýnt fram á það, að þessir stóru póstar, sjávarútvegur og álframleiðsla, lytu svipuðum lögmálum. Það sem við höfum verið að benda á er að stoðirnar undir atvinnulífinu þurfa að verða miklu meiri. Við skulum ekki gleyma því að það sem Framsfl. er að mæla fyrir er að álið muni nema rúmlega þriðjungi af umfangi efnahagsstarfseminnar. Það er þetta sem um er að tefla. Og það erum við sem tölum fyrir því að stoðir atvinnulífsins verði miklu fleiri og miklu fjölbreytilegri en þetta. Síðan er það misskilningur hjá hv. þingmanni að hann eigi skoðanabræður í öllum þeim samtökum sem hann taldi upp. Það vakti athygli mína að sum þeirra samtaka, eins og Samtök atvinnulífsins og Samtök iðnaðarins, sem samþykktu þessar ráðagerðir allar á upphafsstigum áður en nokkrar forsendur lágu fyrir til að meta málið eru núna farin að gagnrýna þær afleiðingar sem við höfum varað við, hátt raungengi og háa vexti. Þetta er nú staðreynd málsins. Og ég heyri ekki betur en að fulltrúar frá greiningardeildum bankanna og fulltrúar margra þeirra aðila sem hann taldi upp séu að vara við þessu núna, á þessu síðbúna stigi málsins, því miður.

Herra forseti. Seint verðum við hv. þingmaður sammála um þetta, en aðalatriðið í þessu máli er auðvitað að skapa verðmæti, auka útflutningsverðmæti þjóðar. Út á það gengur öll hagfræði vegna þess að ef við getum ekki skapað verðmæti verður hér bara þjóðhagslegt gjaldþrot. Það er atvinnustefna sem ég hygg að allir aðrir flokkar en Vinstri grænir séu þá sammála um, að auka útflutningsverðmæti þjóðarinnar. Auðvitað eru menn hugsandi yfir því þegar svona mikil fjárfesting, eins og virðist vera í pípunum núna, kemur hér blessunarlega yfir og leggur grunninn að varanlegri velferð okkar. Þá hafa menn auðvitað áhyggjur af þessu, allir þeir hagfræðingar sem ég nefndi áðan frá Samtökum atvinnulífsins, ASÍ og Seðlabankanum o.s.frv. En þeir benda allir á það og eru sammála um að með styrkri ríkisstjórn sé hægt að hafa hömlur á þessari þenslu með réttum aðgerðum í ríkisfjármálum. Það hefur hin ágæta ríkisstjórn sem nú er við völd þegar sýnt með því t.d. að færa framar verkefni af samgönguáætlun sem voru áætluð 2005--2006 og slá þannig á atvinnuleysið sem er núna. Niðurstaðan í þessu er auðvitað sú að þetta snýr að útflutningsverðmætum. Þau leggja grunninn að velferðarkerfinu og því fleiri sem stoðirnar eru, þeim mun minni líkur verða á sveiflum í atvinnulífinu. Ef verður brestur í fiskstofnum eru þó aðrar stoðir sem geta tekið þær inn í og því fleiri sem slíkar stoðir eru, þeim mun meiri stöðugleiki. Út á það gengur málið. Ég vil enn einu sinni vekja athygli hv. þingmanns á því að í samstarfi við álverin á Grundartanga og í Straumsvík hafa sprottið upp fjölmörg fyrirtæki, nýsprotafyrirtæki sem eru líka að flytja út afurðir sínar. Og sýnir það að álver leiða til fjölbreytileika.

Herra forseti. Ég hef bent á það áður að frá 1970 hafa skapast hér á landi um 1.500 störf að meðaltali árlega. Aðeins brotabrot af þessu er í tengslum við þungaiðnað. Við erum að tala fyrir því einmitt að stoðunum í efnahagslífinu verði fjölgað. Við vörum við því að á þessum tveimur meginstoðum, sjávarútvegi og álframleiðslu, hvíli allt efnahagslífið. Og ég bendi á rannsóknir sem sýna að sveiflan í hagkerfinu verður enn þá meiri fyrir bragðið. Hagfræðingar hafa einfaldlega sýnt fram á þetta. Varðandi Seðlabankann tjáði hann sig um þessi efni, og það er alveg rétt sem kom fram hjá hv. þingmanni að Seðlabankinn taldi að hægt væri að halda utan um efnahagskerfið, þrátt fyrir þessa miklu innspýtingu, með því að hækka vexti og skera niður útgjöld. Það er þetta sem þessi virðulegu samtök eru nú  Seðlabankinn tók hins vegar enga afstöðu til þess hvort þetta verkefni væri arðsamt eða ekki. Seðlabankamenn sögðu að það gæti allt eins fjallað um að reisa pýramída á Sprengisandi. Þetta væri ekki spurning um arðsemi starfseminnar. Og það er meginmálið, að auðvitað skapar álframleiðsla gjaldeyri vegna þess að álið er selt úr landi. Hins vegar er spurningin hvað situr eftir í íslenska efnahagskerfinu. Og það er þar sem við höfum miklar efasemdir og höfum spurt um það sem hagfræðingar kalla vinnsluvirði starfseminnar. Arðurinn fer allur úr landi. Hann situr ekki í íslenska hagkerfinu eins og hann hefur gert í sjávarútveginum. Þar er aldeilis ekki saman að jafna.

Herra forseti. Ég hélt að það hefði orðið samkomulag um það milli fulltrúa flokkanna í iðnn. að mæla fyrir báðum nál. í einu, þ.e. um frv. til laga um Orkustofnun og frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir, enda hanga þau mjög saman. Ég mæli þá fyrir nál. um frv. til laga um Orkustofnun frá iðnn. sem er grunnurinn að báðum þeim frv. sem í raun eru til umræðu. Fyrra frv., sem er frv. til laga um Orkustofnun, byggir á niðurstöðum nefndar sem hæstv. iðnrh. skipaði og átti að yfirfara skipulag Orkustofnunar með hliðsjón af því aukna stjórnsýsluhlutverki sem stofnuninni hefur verið falið með lögum um rannsókn og nýtingu auðlinda í jörðu, og ýmsum öðrum lögum. Með öðrum orðum hefur hlutverk stofnunarinnar verið að breytast allverulega. Markmiðið með þessari nefndarskipan var að skoða hver staða Orkustofnunar væri í ljósi þessa breytta hlutverks sem og að koma í veg fyrir hagsmunaárekstra vegna þessa breytta hlutverks. Það má segja að frv. sé eiginlega niðurstaða af þessu nefndarstarfi og felur það í sér að skerpa á stjórnsýsluhlutverki stofnunarinnar. Jafnframt er lagt til að rannsóknarsvið Orkustofnunar sem nú er verði skilið frá stofnuninni og gert að sérstakri stofnun, en starfsemi vatnamælinga verði áfram rekin sem sjálfstæð eining og stofnuninni fengið aukið eftirlitshlutverk að lögum. Þá gerir frv. ráð fyrir breytingum á hlutverki orkuráðs sem verður orkumálastjóra til ráðgjafar í stefnumarkandi málum en ábyrgð á rekstri og stefnumótun verður hjá orkumálastjóra. Þetta eru sem sagt meginatriði frv., herra forseti, þar sem í rauninni er verið að skilja Íslenskar orkurannsóknir frá Orkustofnun vegna möguleika á hagsmunaárekstrum. Þess vegna er frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir lagt fram. Umfjöllun nefndarinnar var nokkuð ítarleg og komu nokkrir gestir á hennar fund ásamt því að skriflegar umsagnir bárust frá mörgum aðilum eins og rakið er á þskj. 1295. Eftir þá umfjöllun komust nefndarmenn að þeirri niðurstöðu að hyggilegra væri að breyta frv. með það í huga að auka sjálfstæði Orkusjóðs, nefnilega þannig að Orkusjóður heyrði ekki undir orkumálastjóra heldur beint undir ráðherra. Var hugsunin á bak við það sú að hugsanlega gætu verið hagsmunaárekstrar með þessum beinu tengslum Orkusjóðs við embætti orkumálastjóra. Það er af þeirri ástæðu sem hv. iðnn. leggur til nokkrar breytingar sem raktar eru á þskj. 1295 og lúta fyrst og fremst að þessu aukna sjálfstæði Orkusjóðs sem ég vék að. Um þetta varð allgott samkomulag innan nefndarinnar og nefndin mælir með samþykkt frv. með þeim breytingum sem raktar eru í þingskjalinu og ég hef nú gert grein fyrir. Hið sama má segja um nál. um frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir. Það byggir á því frv. sem ég var að gera grein fyrir og er gert ráð fyrir því að Íslenskar orkurannsóknir verði sjálfstæðar, gerðar að sérstakri ríkisstofnun sem heyri beint undir hæstv. iðnrh. í samræmi við breytinguna á Orkustofnun. Þessi aðskilnaður þykir nauðsynlegur til að koma í veg fyrir hagsmunaárekstra sem gætu skapast við breytingar á starfsumhverfi orkufyrirtækja samkvæmt frv. til raforkulaga. Hlutverk Íslenskra orkurannsókna er rakið í frv. sem og í nál. Það varð samkomulag um nál. og hv. iðnn. mælir með samþykkt þessa frv., þó með þeirri breytingu að forstjóri Íslenskra orkurannsókna verði ráðinn af stjórn stofnunarinnar en ekki af ráðherra. Er hugsunin sú að Íslenskar orkurannsóknir eigi að vera alveg sjálfstæðar og reknar nánast sem sjálfstætt fyrirtæki og þá er eðlilegt að stjórnin hafi heimild til þess að reka og ráða, en þurfi ekki að skjóta því til ráðherra. Herra forseti. Iðnn. mælir með því að þessi frv. verði samþykkt og stendur öll nefndin að því, en hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson samþykkir bæði frv. með fyrirvara.

Herra forseti. Eins og hv. frsm. iðnn., hv. þm. Hjálmar Árnason, gerði grein fyrir, standa þingmenn Samfylkingarinnar í hv. iðnn. að þessu máli, þ.e. sú sem hér stendur og hv. þm. Svanfríður Jónasdóttir. Við stöndum að báðum þeim nál. sem koma vegna þeirra mála sem hér eru til umræðu, frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir og frv. til laga um Orkustofnun. Við styðjum markmið frv. og teljum mjög mikilvægt að farið verði í það sem lagt er til í þessum frv., að yfirfara skipulag Orkustofnunar með hliðsjón af því aukna stjórnsýsluhlutverki sem stofnuninni hefur verið falið með lögum um rannsóknir og nýtingu á auðlindum í jörðu. Það er mjög nauðsynlegt til þess að komið sé í veg fyrir hagsmunaárekstra sem mögulega skapast og óneitanlega hljóta að skapast vegna þess aukna stjórnsýsluhlutverks sem stofnuninni hefur verið falið. Það var nokkur umræða um frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir, sérstaklega það, í hv. iðnn. Það má eiginlega segja að svolítið einkennileg leið sé farin í þessu frv. hvað varðar skipulag stofnunarinnar. Hún er í raun og veru, eins og fram kemur í frv., sérstök ríkisstofnun sem heyrir undir yfirstjórn iðnrh., en ráðherra skipar fimm menn í stjórn Íslenskra orkurannsókna og ákveður stjórnarlaun. Hins vegar er stofnuninni ætlað að starfa alfarið á viðskiptalegum grundvelli á samkeppnismarkaði og afla sér tekna með sölu á rannsóknum, ráðgjöf, þjónustu og upplýsingum eða öðrum verkefnum á starfssviði Íslenskra orkurannsókna. Það má því velta fyrir sér, herra forseti, hvort ekki hefði verið eðlilegra að stíga skrefið til fulls og gera þessa stofnun alfarið sjálfstæða í stað þess að hafa hana áfram sem ríkisstofnun því hún starfar óneitanlega á viðskiptalegum grundvelli eins og henni er ætlað en lýtur valdi ráðherra sem skipar menn í stjórn án nokkurrar tilnefningar og án nokkurra skilmála, eins og frv. gerir ráð fyrir. Ég tel að það hafi verið mjög til bóta að gera þá breytingu sem iðnn. gerði á frv. hvað varðar forstjóra Íslenskra orkurannsókna. Það var gert ráð fyrir því í upphaflega frv. að ráðherra mundi skipa forstjóra til fimm ára, en hv. iðnn. komst að þeirri niðurstöðu að það væri eðlilegra að forstjórinn væri ráðinn af stjórninni beint þannig að stjórnin hefði alfarið með það að gera hver væri ráðinn forstjóri hjá fyrirtækinu, frekar en að ráðherravaldið réði því. Að öðru leyti, herra forseti, getum við fallist á frv. og teljum það vera skref í rétta átt. Hins vegar má vissulega velta fyrir sér hvort það fyrirkomulag sem hér er lagt til, að sérstök ríkisstofnun sé búin til þar sem stjórnin er alfarið skipuð af ráðherra en eigi að síður eigi hún að starfa á viðskiptalegum grundvelli á samkeppnismarkaði, reynist ekki flókið í reynd þegar til stykkisins kemur. Að öðru leyti, herra forseti, teljum við hv. þm. Samfylkingarinnar í iðnn. að þessi frv. séu til bóta og kannski sjálfsögð og eðlileg breyting í framhaldi af því hlutverki sem Orkustofnun hefur verið falið, hinu aukna stjórnsýsluhlutverki.

Virðulegi forseti. Við ræðum hér saman tvö frumvörp, frv. til laga um Orkustofnun og frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir. Eins og fram hefur komið skrifaði ég með fyrirvara undir nefndarálitin um bæði frumvörpin. Ég tel að það hafi verið nauðsynlegt að stokka upp starfsemi Orkustofnunar og það hefur verið gert hér. Hlutverk hennar á að vera: 1. Að vera ríkisstjórninni til ráðuneytis um orkumál og önnur auðlindamál sem stofnuninni eru falin með lögum og veita stjórnvöldum ráðgjöf og umsagnir um þau mál. 2. Að standa fyrir rannsóknum á orkubúskap þjóðarinnar, á orkulindum landsins og hafsbotnsins og á öðrum jarðrænum auðlindum þannig að unnt sé að meta þær og veita stjórnvöldum ráðgjöf um skynsamlega og hagkvæma nýtingu þeirra. 3. Að safna gögnum um orkulindir og aðrar jarðrænar auðlindir, nýtingu þeirra og orkubúskap landsmanna, varðveita þau og miðla upplýsingum til stjórnvalda og almennings. 4. Að vinna að áætlanagerð til langs tíma um orkubúskap þjóðarinnar og hagnýtingu orkulinda og annarra jarðrænna auðlinda landsins og hafsbotnsins. 5. Að stuðla að samvinnu þeirra sem sinna orkurannsóknum og samræmingu á rannsóknarverkefnum. 6. Að fylgjast í umboði ráðherra með framkvæmd opinberra leyfa sem gefin eru út til rannsóknar og nýtingar jarðrænna auðlinda og reksturs orkuvera og annarra meiri háttar orkumannvirkja. 7. Að annast umsýslu Orkusjóðs. Ég held að þessi breyting á Orkustofnun hafi verið nauðsynleg í ljósi þess að það liggur ljóst fyrir að við þurfum að stórefla rannsóknir á náttúru landsins sem grunn til allra þeirra mannvirkja eða framkvæmda sem við hyggjumst fara í í framtíðinni, hvort sem það er á orkusviði eða til annarrar nýtingar auðlinda. Ég tel því, og það er mín trú, að hér sé lagður grunnur að því að stórefla grunnrannsóknir sem nýtast okkur til verndar náttúrunni og til skynsamlegrar ákvarðanatöku um nýtingu auðlindanna í framtíðinni. Ég skrifaði undir með fyrirvara fyrst og fremst vegna þess að við ræðum hér líka frv. til laga um Íslenskar orkurannsóknir. Þar eru Íslenskar orkurannsóknir gerðar að sérstakri ríkisstofnun sem heyrir undir yfirstjórn iðnrh. Fyrirvari minn er vegna þess sem heyrðist í nefndinni og í umræðum, að margir nefndarmenn litu á þetta sem tilhlaup til einkavæðingar á þessum þætti orkurannsókna. Ég er því ekki hlynntur. Ég sé því ekkert til fyrirstöðu að reka Íslenskar orkurannsóknir sem sérstaka deild. En hér er um ríkisstofnun að ræða eins og málin snúa að frumvarpinu og ég vil gera þann fyrirvara að ég tel ekki að hér eigi að vera tilhlaup til einkavæðingar á þessum þætti orkurannsókna þegar til framtíðar er litið.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nál. frá meiri hluta iðnn. um frv. til laga um breytingu á lögum nr. 28/1993, um stofnun hlutafélags um Sementsverksmiðju ríkisins. Þetta frv. er í rauninni afskaplega einfalt í uppsetningu en kann að hafa mikil áhrif og það lýtur að því að iðnrh. verði heimilt að selja allan eignarhlut ríkisins í Sementsverksmiðjunni hf. Eins og fram hefur komið, herra forseti, á ríkið allt hlutafé í þessari verksmiðju, en rekstur hennar hefur verið afskaplega erfiður. Hún hefur verið að tapa miklu. Hér er komin á samkeppni á sementsmarkaðnum. Byrjað er að flytja inn sement sem er í mikilli samkeppni við Sementsverksmiðjuna og hefur það m.a. leitt til þess að rekstur hennar er afskaplega erfiður. Það liggur ljóst fyrir að það þarf að auka hlutafé verksmiðjunnar ef takast á að halda starfsemi hennar gangandi. Í mjög ítarlegri umfjöllun innan nefndarinnar þar sem fjölmargir gestir komu, eins og greint er frá á þskj. 1302, kom fram afskaplega skýr vilji heimamanna til þess að halda starfseminni þarna gangandi, en ekki síður er rétt að vekja athygli á því að fulltrúi Samtaka iðnaðarins lagði þunga áherslu á mikilvægi þess að haldið yrði uppi samkeppni á sementsmarkaðnum hér. Hann varað mjög við því að Sementsverksmiðjan yrði lögð af þannig að Íslendingar yrðu algjörlega háðir innflutningi frá einum aðila á sementi. Svo virðist sem ýmsir aðilar á verktakamarkaðnum hafi áhuga á því að eignast þennan hlut með það í huga einmitt að halda þessari samkeppni uppi. Það kom einnig fram í meðhöndlun þessa máls innan nefndarinnar að menn sjá möguleika í ýmsu í framtíðinni til að sækja fram með Sementsverksmiðjuna, m.a. í hinum miklu framkvæmdum sem eru í bígerð í landinu og tengjast álverksmiðjum, bæði fyrir austan og hugsanlega á Grundartanga. En þá er ekki síður mikilvægt það hlutverk sem Sementsverksmiðjan hefur verið að vinna að, þ.e. að nota verksmiðjuna að hluta til til förgunar á spilliefnum. Nú er ljóst að um næstu áramót, ef ég man rétt, taka gildi lög um spilliefnagjald sem munu breyta forsendum fyrir slíkri förgun allverulega og verksmiðjan gæti átt verulega mikla möguleika á þessu sviði. Hafandi farið yfir þetta varð það niðurstaða meiri hluta hv. iðnn. að mæla með því að frv. verði samþykkt óbreytt og telur meiri hlutinn að með því móti sé verið að leggja drög að því að Sementsverksmiðjan haldi starfsemi sinni áfram, sem er meginmarkmiðið með flutningi þessa frv. Ég vil að lokum, herra forseti, vekja athygli á því að það kom fram í umræðum innan nefndarinnar að lög um jöfnun flutningskostnaðar á sementi, nr. 62/1973, gera ráð fyrir því að flutningur á sementi út á land sé styrktur með jöfnunarsjóði og komu fram verulegar efasemdir um það með hvaða hætti hann er notaður. Jafnvel var talað um að verið væri að ríkisstyrkja innflutta sementið og mælir meiri hluti hv. iðnn. eindregið með því að þau lög verði tekin til endurskoðunar þannig að þessi sjóður a.m.k. gegni því hlutverki sem honum var ætlað, ef framkvæmdin er með öðrum hætti en til var stofnað. Læt ég þetta svo nægja, herra forseti. Undir nál. rita hv. þingmenn Guðjón Guðmundsson, Bryndís Hlöðversdóttir, Pétur H. Blöndal, Svanfríður Jónasdóttir, Árni Ragnar Árnason, Kjartan Ólafsson, Ísólfur Gylfi Pálmason og Hjálmar Árnason.

Herra forseti. Eins og kom fram hjá formanni iðnn. skrifum við fulltrúar Samfylkingarinnar upp á þetta álit meiri hluta nefndarinnar. Við gerðum það satt að segja, herra forseti, vegna þess að við héldum að málið væri hér í þinglegri meðferð. Síðan kemur í ljós að búið er að auglýsa þessa verksmiðju til sölu þannig að ég fer að velta fyrir mér til hvers þetta leikrit er sett upp. Af hverju er verið að fjalla um málið? Af hverju er verið að taka það hér til 2. umr. þegar búið er að auglýsa verksmiðjuna og farið að fjalla um hana eins og hún sé þegar komin í sölumeðferð? Ég mundi gjarnan vilja fá skýringar á þessu, herra forseti.

Herra forseti. Spurningunni er beint til formanns iðnn. Sú auglýsing sem vitnað er til er ekki á hans vegum. Ég get í sjálfu sér tekið undir það að það er ekki heppilegt að auglýsa Sementsverksmiðjuna til sölu meðan málið er hér til efnislegrar meðferðar, áður en það er afgreitt. En ég vil árétta að nefndin --- meiri hluti nefndarinnar --- með einni undantekningu líklega, stendur einhuga að því markmiði að selja hlutabréf ríkisins. Það má því taka undir þessa gagnrýni. Þessi auglýsing er að sjálfsögðu ekki á vegum nefnda þingsins.

Herra forseti. Það er mikið rétt. Ég þykist vita að formaður iðnn. stóð ekki fyrir þessari auglýsingu. Ég vænti þess þá að hæstv. ráðherra komi hér í stólinn og útskýri fyrir þingheimi af hverju málsmeðferðin er þessi, af hverju svo mikið liggi á að áður en málið er komið til 2. umr. er búið að auglýsa verksmiðjuna. Það er eiginlega lágmark í rauninni að þingmenn fái að afgreiða málin hér áður en farið er að vinna með þau með þessum hætti. Eins og ég segi vænti ég þess að hæstv. ráðherra komi og geri grein fyrir þessu. Hún hlýtur að bera ábyrgð á þessu.

Hæstv. ráðherra hefur ekki kvatt sér hljóðs til að veita andsvar við ræðu hv. 10. þm. Reykn. og getur ekki komið inn í ...

Hún getur náttúrlega fengið orðið, herra forseti.

Ég vil biðja hv. þm. að grípa ekki fram í fyrir forseta.

Herra forseti. Ég hafði ekki séð umrædda auglýsingu fyrr en núna. Ég vil vekja athygli á því að að segir í auglýsingunni: ,,Vakin er athygli á því að umræddur hlutur er auglýstur með fyrirvara um samþykki Alþingis en frumvarp um heimild til sölu er nú til umræðu á Alþingi.`` Þetta stendur í auglýsingunni og allir fyrirvarar hafðir. Reyndar má bæta við þetta og rifja upp, eins og hv. þm. man, að bæði starfsmenn Sementsverksmiðjunnar og í raun allir sem í hlut eiga vilja fá botn í málið. Ég tel eðlilegt og rétt að flýta málinu til þess að eyða óvissu. 

Virðulegi forseti. Spurningin sem ég vil spyrja hv. formann iðnn. er eiginlega sama eðlis. Þetta er raunar framhald af þeirri vinnu sem fram hefur farið í dag. Vinnubrögðin kristallast í þessu máli. Það virðist sem framkvæmdarvaldið, með nefndarformenn sem framlengingu af sér, líti á það sem algjört aukaatriði hvað fram fer í þessum sölum. Mér finnst grafalvarlegt hvernig farið er í málin. Svo vil ég spyrja hv. þingmann að öðru. Hann lagði í framsögu sinni mikla áherslu á að það væri ósk manna að koma á samkeppni á sementsmarkaði. Ég veit ekki betur en að verið hafi opin samkeppni á sementsmarkaði alla tíð á Íslandi. Ef ég veit rétt dró Aalborg Portland sig út af sementsmarkaði á Íslandi þegar Sementsverksmiðjan tók til starfa, um það bil ári síðar. Árið 1958 tók verksmiðjan til starfa og Aalborg Portland fór af markaði 1959, ef ég man rétt. Þannig hefur alltaf verið samkeppni á sementsmarkaði. Það sem Sementsverksmiðjan hefur hins vegar þurft að kljást við að undanförnu eru nýjar aðferðir sem kallaðar eru ,,dumping``. Það er allt annars eðlis. Það er til að komast inn á markað að nýju og ryðja út af markaði þeim sem hafa verið á markaðnum. Ég vil leiðrétta þetta, hafi hv. þm. ekki gert sér grein fyrir því, að hér hefur aldrei verið einokun á sementssölu.

Herra forseti. Ég tel að fyrri spurningu hv. þingmanns hafi verið svarað. Sú spurning var sama eðlis og fyrirspurn frá hv. þm. Svanfríði Jónasdóttur. Hvað varðar seinni hlutann er óþarfi, þó að orðið samkeppni fari oft svolítið fyrir brjóstið oft á fulltrúum Vinstri grænna, að snúa út úr orðum mínum eins og hann gerði áðan. Það er alveg ljóst að það er bullandi samkeppni á sementsmarkaðnum í dag, samkeppni við Sementsverksmiðjuna. Það er ein af ástæðunum fyrir því hvernig rekstur hennar hefur verið. Á vegum Portland er nefnilega verið að flytja inn sement. Það kallar á mjög grimma samkeppni. Eins og staðan er núna getum við sagt að mjög hafi verið saumað að Sementsverksmiðjunni. Menn þurfa og vilja sækja fram. Þess vegna er þetta frv. flutt. Það sem menn óttast, eins og hv. þm. man örugglega úr umræðu innan nefndarinnar, bæði meðal nefndarmanna og gesta hennar, er að ef Sementsverksmiðjan á Akranesi legðist af væri hér engin samkeppni. Hv. þm. talaði um ,,dumping-prísa`` sem væri líklegt að mundu hækka ef ekki væri þessi samkeppni. Þetta er veruleikinn eins og hann er í dag og við því vilja menn bregðast.

Virðulegi forseti. Hv. formaður iðnn. talar um veruleikann eins og hann er í dag. Það er tekist á um þessi mál, hvernig Aalborg Portland kemur sér inn á markað. Það er á ákaflega lágu verði og þetta eru þekktar aðferðir úti um allan heim. Hæstv. ríkisstjórn hefur ekki skapað verksmiðjunni sömu möguleika og samsvarandi verksmiðju úti í Danmörku, m.a. með því að gefa verksmiðjunum hlutverk við förgun á orkuríkum úrgangsefnum og fá fyrir það peninga. Það eru þessi grunnatriði sem tekist er á um. Við höfum látið þetta fyrirtæki algjörlega afskiptalaust, sinnt því illa og glutrað niður þeim möguleikum sem hingað til hafa verið til að styrkja rekstur verksmiðjunnar á sama grundvelli og aðrar þjóðir gera, þar á meðal Danir sem eru að ryðjast hér inn á markað. Þetta hefur ekkert með eðlileg viðskipti og samkeppni að gera. Hér er verið að olnbogast áfram. Það segja allar skýrslur og greinar sem samkeppnisaðilinn hefur sent frá sér varðandi þetta mál.

Herra forseti. Í rauninni er ekki miklu við þetta að bæta. Réttast er þó að nefna enn einu sinni að markmiðið með frv. hefur komið skýrt fram. Menn vilja að starfsemin haldi áfram innan lands og á Akranesi, hjá þessu mæta fyrirtæki. Menn fóru nokkuð vel yfir möguleikana á að nota verksmiðjuna auk sementsframleiðslunnar til förgunar eins og ég nefndi í framsöguræðu minni. Það breytir þó ekki því að veruleikinn er að hér er hörð samkeppni. Hv. þm. talar um ,,dumping-verð``. Ég geri það ekki að mínum orðum en það mál er til athugunar hjá ESA og ekki komin niðurstaða úr því. Hver svo sem niðurstaðan verður er þetta veruleikinn eins og hann er í dag. Hér ríkir hin harða samkeppni og menn geta rétt ímyndað sér hver staðan væri ef Sementsverksmiðjan yrði lögð af, hver staðan væri þá hér á sementsmarkaði. Þá værum við algjörlega háð innflutningi með óverulegri samkeppni. Hagsmunaaðilar í greininni, verktakabransa á því sviði, vilja forðast það og hið sama kom mjög skýrt fram hjá framkvæmdastjóra Samtaka iðnaðarins. Ekki þarf að efast um vilja Skagamanna til að halda þessari fornfrægu verksmiðju gangandi, einu af auðkennum Akraneskaupstaðar. En markmiðið með þessu frv. er að styrkja stoðir Sementsverksmiðjunnar þannig að hún geti haldið áfram að framleiða vöru sína, farið að græða í stað þess að tapa. Menn vilja sækja fram.

Virðulegi forseti. Við fjöllum um frv. til laga um breytingu á lögum nr. 28/1993, um stofnun hlutafélags um Sementsverksmiðju ríkisins. Ég mæli fyrir nál. minni hluta iðnn. Nefndin hefur fjallað um málið og á fund nefndarinnar komu fulltrúar frá Sementsverksmiðjunni hf. Akranesi, Starfsmannafélagi Sementsverksmiðjunnar, Verkalýðfélaginu á Akranesi, Akraneskaupstað og iðnaðarráðuneyti ásamt fulltrúa frá Samtökum iðnaðarins. Minni hlutinn er efnislega ekki á móti sölu á Sementsverksmiðjunni hf. en gerir athugasemd við aðferðafræði ríkisstjórnarinnar og þar með hæstv. iðnaðarráðherra. Innflutningur á sementi hefur aukist á undanförnum missirum. Sement er nú flutt inn frá Danmörku og mun hlutdeild innflutts sements vera 20--25% af heildarnotkun í landinu. Samkvæmt þeim upplýsingum sem minni hlutinn hefur er verð innflutta sementsins mun lægra en í útflutningslandinu og jafnframt lægra en sementsverð í öðrum löndum sem viðkomandi aðilar flytja út til. Sementsverksmiðjan hf. hefur kært meint undirboð samkeppnisaðilans til samkeppnisyfirvalda. Þau mál eru enn óútkljáð enda þótt ESA hafi kveðið upp þann úrskurð að Sementsverksmiðjan sé ekki ráðandi á markaði hérlendis. Það er alveg ljóst að biðtími eftir úrskurði ESA hefur verið verksmiðjunni dýrkeyptur og það hefur verið skoðun minni hlutans að ríkisstjórnin eða iðnaðarráðherra hefði átt að setja einhliða lágmarksverð á sement í landinu þar til málefni verksmiðjunnar væru komin á hreint. Það kom reyndar fram á nefndarfundi að það var sú aðferð sem forsvarsmenn Samtaka iðnaðarins töldu að kæmi vel til greina. Minni hlutinn telur að standa beri vörð um Sementsverksmiðjuna hf. og að strax hefði átt að setja lágmarksverð á sement til þess að vinna tíma og ganga úr skugga um samkeppnismál verksmiðjunnar og verðmyndun á innfluttu sementi. Minni hlutinn minnir á þingsályktunartillögu sem undirritaður og hv. þm. Jón Bjarnason hafa flutt á þskj. 32 um úttekt á verðmyndun á innfluttu sementi. Minni hlutinn minnir einnig á tillögu sömu flutningsmanna á þskj. 133 um úttekt á framtíðarhlutverki Sementsverksmiðjunnar hf. við förgun spilliefna. Reikna má með að flestir landsmenn viti hvert meginhlutverk Sementsverksmiðjunnar á Akranesi er, en líklega hafa fæstir áttað sig á því að Sementsverksmiðjan getur gegnt lykilhlutverki hvað varðar förgun orkuríkra spilliefna og notkun á iðnaðarúrgangi. Nú þegar hefur verksmiðjan unnið brautryðjandastarf á því sviði. Í ofni Sementsverksmiðjunar er brennt talsvert af olíu, framköllunarefnum og leysiefnum og hefur sú brennsla sparað umtalsverð kaup verksmiðjunnar á eldsneyti erlendis frá. Komið hefur fram í viðtölum við forráðamenn verksmiðjunnar að hún geti hæglega tekið að sér förgun aukins hluta úrgangsefna sem til falla. Má þar nefna gúmmí, svo sem hjólbarða sem hægt væri að nota í brennsluferli verksmiðjunnar, en einnig timburafganga og olíur af ýmsu tagi í meira mæli en gert hefur verið fram að þessu. Í fyrrgreindri þingsályktunartillögu er lagt til að gengið verði úr skugga um hvernig Sementsverksmiðjan getur í enn ríkari mæli unnið að förgun úrgangsefna. Gríðarlegt magn úrgangsefna fellur til í landinu, afgangsolíur af ýmsu tagi, timbur og gúmmíafgangar. Pappír sem til fellur er t.d. um 15--20 þús. tonn, timbur 14--15 þús. tonn, dagblöð 10--12 þús. tonn, plast 1.500--2.000 tonn og hjólbarðar 1.500--2.000 tonn. Verksmiðjan fargar nú þegar um 5.000 tonnum af fljótandi efnum sem eru nær eingöngu úrgangsolíur. Sum þessara efna eru flutt úr landi til förgunar en vegna eðlis sementsverksmiðja þar sem vara er unnin við mjög hátt brennslustig er talið að hún geti auðveldlega sinnt mun stærri hluta þessarar nauðsynlegu förgunar og jafnframt gæti það styrkt rekstur verksmiðjunnar að einhverju leyti. Minni hlutinn telur afar brýnt að þessi úttekt á framtíðarhlutverki verksmiðjunnar varðandi förgun orkuríkra úrgangsefna fari fram áður en áformað verður að selja Sementsverksmiðjuna hf. Í umsögnum kemur fram að Sementsverksmiðjan hefur í samstarfi við Efnamóttökuna hf. látið vinna drög að skýrslu um brennslu úrgangsefna í ofni fyrirtækisins og telur þá málinu til framdráttar að fulltrúar frá fleiri aðilum hafa einnig komið að málinu. Forsvarsmenn Sementsverksmiðjunnar benda á að framtíðarförgun á þessum efnum sé að vísu háð því að hægt verði að tryggja framtíðarverkefni fyrirtækisins. Í umsögn Efnamóttökunnar hf. kemur fram að sementsverksmiðjur erlendis hafa lagt mikla áherslu á að fá úrgangsefni til brennslu í stað olíu og kola. Þannig losna verksmiðjurnar við kaup á eldsneyti og fá jafnvel greitt með brennslu úrgangsefnanna og viðkomandi samfélag þarf ekki að leggja til land undir urðun þeirra úrgangsefna sem þannig er unnt að brenna eða eyða þeim með öðrum og oft dýrari hætti. Með úrvinnslulögum skapast hagrænir hvatar til að safna umbúðaúrgangi, hjólbörðum o.fl. og þau lönd sem hafa á annað borð einhver umhverfismarkmið leitast við að nýta urðun úrgangs eins og kostur er. Sum úrgangsefni er hægt að endurvinna sem hráefni í aðra framleiðsluvöru en fyrir önnur efni þarf að finna aðrar úrvinnsluaðferðir. Á Íslandi er núna engin úrvinnsluaðferð fyrir hjólbarða nema urðun. Hjólbarða og ýmsan umbúðaúrgang er tiltölulega einfalt að brenna til orkuvinnslu eða til að koma í stað annarra orkugjafa. Þannig getur Sementsverksmiðjan hf. gegnt stóru hlutverki. Það yrði því verulegt áfall fyrir úrvinnsluiðnaðinn hér á landi ef brennslu úrgangsefna yrði hætt í Sementsverksmiðjunni hf. Þá þarf að koma þessum efnum annað, í flestum tilfellum til útlanda með tilheyrandi kostnaði. Einnig þarf að hafa í huga að reglur um flutning úrgangsefna á milli landa verða sífellt strangari. Það er því ákaflega mikilvægt að tryggja megi rekstur Sementsverksmiðjunnar á Akranesi til frambúðar. Minni hluti iðnn. leggur til að frv. verði vísað til ríkisstjórnarinnar til frekari vinnslu og til að treysta það að Sementsverksmiðjan hf. á Akranesi megi áfram vera í starfsemi þar og vinna landinu gagn. Herra forseti. Ég hef mælt fyrir áliti minni hluta iðnn.

Hæstv. forseti. Ég þakka hv. iðnn. fyrir umfjöllun um þetta mál. Ég tel að það liggi ákaflega skýrt fyrir, það sé í rauninni ekki flókið en vissulega nokkuð stór ákvörðun. Ekki er hægt að neita því þar sem heimilað verður, ef frv. verður að lögum, að selja Sementsverksmiðjuna. Miðað við undirtektir sem málið fékk við 1. umr. var tekin sú ákvörðun í iðnrn. að auglýsa verksmiðjuna með fyrirvara um samþykki Alþingis þar sem málið er mjög brýnt. Þetta er brýnt úrlausnarefni sem hér um ræðir og það má engan tíma missa. Þess vegna var auglýst. Það má kannski deila um hvort það var rétt, en engu að síður er þetta skýringin á því að svo var gert. Hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson er með tillögu um að vísa þessu máli aftur til ríkisstjórnarinnar. Ég vil segja út af því að ég tel að sú leið sem hér er lagt upp með geti orðið lausn þess erfiða máls sem við er að eiga, þ.e. að verksmiðjan er rekin með tapi og augljóst að þannig getur það ekki haldið áfram lengi. Þess vegna tel ég mikilvægt skref að fá þetta frv. samþykkt sem hér um ræðir og geta haldið áfram að þróa málið og væntanlega, miðað við þær undirtektir sem við höfum fengið og orðið vör við í ráðuneytinu eftir að opinbert var að verksmiðjan skyldi seld ef samningar tækjust, er úr einhverju að spila í þeim efnum. Við munum a.m.k. leggja okkur fram um að vanda til verka því að við gerum okkur alveg grein fyrir því í ráðuneytinu að þetta er viðkvæmt mál, þetta er mikilvægur vinnustaður og einnig sá þáttur mála sem hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson fjallaði um hvað varðar endurvinnslu, eyðingu efna. Það er mikilvægur þáttur í starfsemi verksmiðjunnar. Þetta mál er á allan hátt þannig vaxið að full ástæða er til að fara að öllu með gát, vanda sig, en engu að síður tel ég að það hafi ekki verið um annað að ræða en að taka á málinu og niðurstaðan var að taka á því með þeim hætti sem frv. ber vitni um. Ég vil, eins og ég segi, lýsa ánægju með að mér finnst að það hafi fengið skilning á hv. Alþingi og það eru þá væntanlega skilaboð um að hv. Alþingi sé sammála okkur í ríkisstjórninni um að þetta geti verið leið til lausnar á viðkvæmu máli.

Herra forseti. Við erum komin að lokum þessa máls. Það er svona um það bil búið að ganga frá því að selja Sementsverksmiðju ríkisins og eins og hæstv. iðnrh. lýsti í ræðu sinni er mjög brýnt að koma þeirri sölu á hið fyrsta að mati hæstv. ríkisstjórnar og iðnrh. En er það nú svo brýnt, herra forseti, að ekki hefði mátt bíða í tvo daga eða svo, ganga frá frv. og afgreiða það hér á þingi? Það virðist ljóst að mikill meiri hluti sé fyrir því á þinginu að afgreiða þetta mál. Ég tel því að hæstv. ráðherra geti verið nokkuð viss um að það verði samþykkt. En hefði ekki mátt bíða með að auglýsa verksmiðjuna fram að sunnudagsblaði Morgunblaðsins í stað þess að auglýsa hana með fyrirvara núna? Mér finnst gert lítið úr Alþingi með þessari auglýsingu. Með henni er verið að segja: ,,Það er ég sem ræð.`` Það sama má segja um þá gjörð, ef rétt er, að miklar sprengingar hafi verið þegar í dag austur á landi í Dimmugljúfrum. Ég vil því minna á að er ekki búið að skrifa undir samningana þó að við séum búin að ganga frá lögum á Alþingi. Ég tel að okkur beri að virða þau formsatriði sem eru háð samþykki Alþingis og samningum.

Hæstv. forseti. Ég get alveg tekið undir það með hv. þingmanni að það er ekki hafið yfir gagnrýni að auglýsa verksmiðjuna áður en lögin hafa verið samþykkt. Hins vegar var það gert með fyrirvara. Auk þess er þetta einungis heimild til ráðherra sem kveðið er á um í frv. þannig að það er ekki eins og þetta sé allt gengið í gegn. Það er ekkert um það bil búið að selja eins og hv. þm. sagði því að í fyrsta lagi á eftir að ná samningum og það getur orðið þrautin þyngri. Þess vegna er þetta bara í ákveðnum farvegi. Það er rétt að það var í og með út af því að ég var nokkuð viss um að frv. yrði samþykkt miðað við undirtektir við 1. umr. að þetta var gert. En það er ekki í mínum huga nein ögrun í því fólgin og alls ekki verið að gera lítið úr Alþingi. Það er fyrst og fremst verið að reyna að bjarga verðmætum og bregðast við erfiðri stöðu í sambandi við rekstur þessarar verksmiðju. Eins og ég sagði áðan var skoðun mín sú og mat að betra væri að vinna þetta mál hratt og það lét ég koma fram strax í 1. umr.

Herra forseti. Það var ánægjulegt að heyra að hæstv. ráðherra telur að ekki hafi verið sjálfgefið að auglýsa Sementsverksmiðjuna með fyrirvara. En ég lít svo á að þó að mikið liggi á hafi verið og sé í alla staði heppilegra að geyma slíkar auglýsingar þangað til búið er að ganga frá lagasetningu á Alþingi. Ég tel að það sé að nokkru leyti verið að gera lítið úr störfum okkar og þeirri löggjöf sem hér þarf að samþykkja áður en verksmiðjan verður seld. Þó að þetta sé brátt tel ég að tveir dagar til eða frá hefðu ekki skipt öllu máli. Þá hefði verið allt annað yfirbragð yfir þessari gjörð hæstv. iðnrh. og a.m.k. látið líta svo út að virðing væri borin fyrir þeim störfum sem hér eru unnin.

Virðulegi forseti. Hæstv. iðnrh. sagði í ræðu sinni að þetta væri ekkert flókið mál. Ég þekki engan iðnrh., þar sem ég hef lesið um verk þeirra í nágrannalöndum, sem telur það ekki flókið mál að verja iðnað viðkomandi lands. Ég held nefnilega að þetta sé gríðarlega flókið mál og vil spyrja hæstv. iðnrh. hvort ráðherranum finnist ekki flókið mál þegar önnur lönd fara að skilgreina Ísland sem heimamarkaðssvæði. Þó að hér sé um að ræða sement getur það gengið yfir allar aðrar iðnaðarvörur. Verður dæmið þá æ flóknara að mínu mati. Svo er það spurning: Ef hæstv. ráðherra gerir sér grein fyrir því hvernig landið liggur varðandi samkeppni og þá áráttu fyrirtækja að sölsa undir sig markað með þeim meðulum sem þau hafa, þar á meðal undirboðum, hefur hæstv. iðnrh. þá aldrei velt fyrir sér að nota þau meðul sem t.d. Samtök iðnaðarins stungu upp á, þ.e. að setja lágmarksverð á sement í landinu um stundarsakir meðan samkeppnisstaðan er skoðuð eða auka hlutafé verksmiðjunnar t.d. eins og Vinstri hreyfingin -- grænt framboð lagði til, meðan væri verið að skoða stöðuna? Augljóslega var farið allt of seint í að skoða mál verksmiðjunnar, stöðu hennar og það hvert ríkisstjórnin ætlaði með verksmiðjuna. Því spyr ég hæstv. iðnrh.: Átti að fljóta sofandi að feigðarósi með þetta fyrirtæki ef ekki hefði verið bryddað upp á málefnum verksmiðjunnar af krafti á síðustu mánuðum? Þetta eru grafalvarleg mál og er alls ekki svo að hér sé ekki um flókið mál að ræða. Þetta er stórmál fyrir íslenskan iðnað.

Hæstv. forseti. Það var alls ekki þannig að ég væri að meina að það gæti ekki verið flókið mál að koma starfsemi og málefnum verksmiðjunnar í betra horf. Það sem ég meinti var að frv. sem hér er til umfjöllunar væri ekki flókið, en það snýst um það eingöngu að heimila iðnrh. að selja verksmiðjuna. Það er ekki flókið. Hins vegar er margt flókið sem snýr að málinu í heild og það á sjálfsagt eftir að koma betur í ljós. Ég ætlaði ekki að fljóta sofandi að feigðarósi. Það var alls ekki meiningin. Ef hv. þm. vill þakka sér það að gripið var til aðgerða, og hluti af þeim aðgerðum er að leggja fram þetta frv., þá er það bara allt í lagi, þá skulum við bara hafa það þannig að það sé allt af því að hann flutti þáltill. En við höfum verið að fjalla um þessi mál í ráðuneytinu í allmarga mánuði. Við bundum ákveðnar vonir við eða réttara sagt töldum að það væri mikilvægt að fá niðurstöðu frá samkeppnisyfirvöldum hvað varðaði mikilvæga þætti þeirra viðskipta sem hér eiga sér stað með sement áður en við færum út í svo róttæka aðgerð sem þá að óska eftir heimild til að selja verksmiðjuna. Miðað við það að við höfum ekki enn þá fengið endanleg svör --- þau gætu komið eftir sex mánuði, ár eða hvað má láta sér detta í hug miðað við fyrri reynslu --- þá var ekki til setunnar boðið lengur. Þess vegna er þetta frv. flutt og það er einlæg von mín að það sé ekki of seint þannig að koma megi þessum málum í betri farveg nú.

Virðulegi forseti. Hæstv. ráðherra talar um að það að selja sé ekki flókið. Ég hélt að við værum að ræða um pólitíska stefnu varðandi þetta fyrirtæki sem er í ríkiseigu. Að því leyti til er málið náttúrlega mjög flókið. Ég geri mér grein fyrir því að það er ekkert flókið að selja eina verksmiðju þannig lagað séð. Það eru fullbærir menn til þess, bæði innan ráðuneytis og annars staðar. Það er ekki það sem við erum að tala um. Ég vil spyrja hæstv. iðnrh. hvort vígstaðan gagnvart öðrum iðnaði í landinu hafi verið skoðuð og hvaða meðul hæstv. ríkisstjórn sé tilbúin að nota til þess að verja iðnað okkar eins og er gert í öllum öðrum löndum þar sem ég þekki til, með öllum tiltækum ráðum. Ég vil spyrja hæstv. ráðherra hvort það hafi aldrei hvarflað að henni t.d. að setja lágmarksverð á sement eða jafnvel innflutningstolla og í staðinn fyrir að bíða alltaf eftir úrskurðum frá ESA að sækja fram og láta brjóta á ákvörðunum sem eru teknar hér með það að markmiði að verja okkar iðnað. Það á náttúrlega við um Sementsverksmiðjuna sem hér er á dagskrá. Það var ekki gert. Þess vegna vil ég meina að ríkisstjórnin hafi flotið sofandi að feigðarósi í þessu sambandi og hafi e.t.v. verið alveg sama um þetta fyrirtæki. Þegar til lengri tíma er litið snýst þetta alls ekki bara um Sementsverksmiðjuna. Út af skilgreiningu um heimamarkað tel ég að allur iðnaður í landinu geti verið undir, drykkjarvöruiðnaður, hreinlætisvöruiðnaður, málningariðnaður, allur efnaiðnaður o.s.frv. Því er fróðlegt að vita hvað hæstv. ráðherra er tilbúin að gera til þess að skerpa stöðuna á varðlínunni fyrir íslenska starfsemi af þessu tagi.

Hæstv. forseti. Eins og hv. þm. veit ákaflega vel er svigrúm okkar takmarkað hvað varðar þá þætti málsins sem hann nefndi hér, bæði innflutningstolla, lágmarksverð og hvaðeina vegna þess að við erum aðilar að hinu Evrópska efnahagssvæði þar sem ákveðnar reglur gilda og ákveðið frelsi ríkir í viðskiptum. Það er ekki allt hægt. Við fórum í gegnum ákveðna athugun í samvinnu við fjmrn. hvað þessa þætti varðar og niðurstaðan var sú að grípa ekki til slíkra aðgerða. Það er bara þannig að þetta varð sameiginleg niðurstaða. Hv. þm. talaði um að auka hlutafé. Það er líka ástæða til þess að nefna Evrópska efnahagssvæðið í því sambandi því að miðað við þær upplýsingar sem ég hef eru nokkrar líkur á því að litið hefði verið á það af hálfu Eftirlitsstofnunar EFTA sem styrk til fyrirtækisins, ekki síst þar sem ríkið á verksmiðjuna. Við erum í nokkuð þröngu umhverfi hvað það varðar að grípa til sérstakra ráðstafana til þess að verja okkur. Hins vegar skal ég taka undir það að sementsmarkaðurinn í Evrópu er algerlega mál út af fyrir sig og undarlegt hvað fyrirtæki virðast geta komist upp með. Ég veit að samkeppnisyfirvöld í Þýskalandi t.d. hafa gripið til margra aðgerða og róttækra í sambandi við sementsverksmiðjur þar í landi til þess að reyna að bregðast við viðskiptaháttum sem þau hafa ekki sætt sig við.

Herra forseti. Ég gat því miður ekki verið við 1. umr. og vil því fara nokkrum orðum um þetta frv. við 2. umr. Flestir vita að Sementsverksmiðjan hefur átt í verulegum erfiðleikum á undanförnum missirum, erfiðleikum sem hafa stafað fyrst og fremst af tvennu, í fyrsta lagi mjög verulegum samdrætti í sölu vegna samdráttar á byggingarmarkaði og í öðru lagi vegna innflutnings og undirboða. Við teljum að innflutta sementið sé selt hér langt undir eðlilegu verði og það hefur leitt til þess að Sementsverksmiðjan hefur orðið að lækka sitt verð og stenst það ekki til lengdar. Það þarf því nýtt fé inn í þetta fyrirtæki. Við afgreiddum við fjárlagagerðina fyrir jólin heimild til fjmrh. til að kaupa mannvirki verksmiðjunnar í Reykjavík. Það eitt og sér dugar ekki til og því er með þessu frv. gert ráð fyrir því að einkaaðilar komi að rekstrinum, komi inn með nýtt hlutafé. Það hefur verið heimild til þess í fjárlögum í allmörg ár að selja 25% af hlutafénu í Sementsverksmiðjunni. Við lögðumst gegn því á sínum tíma, þingmenn af Vesturlandi, að þessi heimild yrði hærri, en nú er í frv. gert ráð fyrir sölu alls hlutafjárins, hvort sem sú heimild verður nýtt til fulls eða ekki. Ég er sammála þessu uppleggi að því gefnu að verksmiðjan verði rekin áfram. Fari ekki svo að verksmiðjan verði starfrækt áfram er enginn vafi á því að sementsverð mun stórhækka hér á landi, það er ekki nokkur spurning. Ég er þess vegna ánægður með þá auglýsingu sem birtist í Morgunblaðinu í gær og hefur verið gagnrýnd hérna nokkuð, fyrst og fremst vegna tímasetningar. En það sem ég er ánægður með í þessari auglýsingu er það sem segir, með leyfi forseta: ,,Leitað er að fjárfesti sem hefur áhuga á að viðhalda rekstri fyrirtækisins, efla það og stuðla að virkri samkeppni á íslenskum byggingamarkaði.`` Mér finnst mjög skýrt hvað stjórnvöld eru að fara þarna, með hvaða hætti þau vilja selja hlutafé í fyrirtækinu, og væntanlega verður valinn sá aðili sem tilbúinn er að ganga að þeim skilmálum sem þarna eru settir. En mér skilst að það séu nokkuð margir aðilar sem hafa áhuga á að kaupa hlutafé í þessu fyrirtæki. Ég held að þetta fyrirtæki eigi ágæta möguleika. Verksmiðjan er í mjög góðu ástandi þrátt fyrir háan aldur. Hún er nú að verða 45 ára, blessunin, en viðhald á þessu fyrirtæki hefur verið til mikillar fyrirmyndar. Það hefur verið mjög gott skipulag á öllum viðhaldsmálum og verksmiðjan er í ágætu standi. Það eru tvímælalaust miklir möguleikar fyrir þetta fyrirtæki í eyðingu úrgangsefna. Verksmiðjan hefur núna um alllangt árabil endurnýtt nær allan olíuúrgang sem fellur til í landinu og yrði annars að flytja til annarra landa. Einnig hefur verksmiðjan eytt leysiefnum og framköllunarvökva og hefur mjög mikla möguleika á því sviði vegna þess að hægt er að hita ofn verksmiðjunnar í 1.450°C sem veldur því að efnin brotna niður og valda ekki hættu eða mengun fyrir umhverfið þó að brennt sé t.d. plasti, hjólbörðum og slíku. Flestar sementsverksmiðjur á Vesturlöndum eru komnar í þennan bransa, þ.e. að sjá um eyðingu og endurnýtingu úrgangs. Það er auðvitað mjög gagnlegt að nota þessi fyrirtæki til þess úr því að þau hafa þetta mikla hitastig í ofnum sínum. Það er því svo að við framleiðslu sements hér á landi á ókomnum árum má búast við því að hlutverk verksmiðjunnar við endurvinnslu úrgangsefna verði stöðugt mikilvægara. Það má t.d. nefna að í nánustu framtíð verður ekki leyft að farga með urðun baggaplasti, hjólbörðum og slíku drasli eins og nú er gert. Þarna liggja því mjög stór tækifæri fyrir þessa verksmiðju. Umræðan um Sementsverksmiðjuna hefur á margan hátt verið mjög undarleg að undanförnu. Einn vill brjóta mannvirki verksmiðjunnar niður og flytja starfsemi hennar upp á Grundartanga. Nú hefur það verið reiknað lauslega að það muni kosta 500--600 millj. að eyða byggingum Sementsverksmiðjunnar ef út í það þyrfti að fara, og ef byggja ætti síðan upp aðra verksmiðju á Grundartanga er ég ansi smeykur um að þetta dæmi sé verulega óraunhæft. Það sem verra er, þjóðkunnur ritstjóri hélt því fram í spjalli á Stöð 2 nýlega að Sementsverksmiðjan framleiddi ónýtt sement og tók sem dæmi að það hefði ekki hvarflað að mönnum að nota það í virkjanir landsmanna. Ég hef heyrt þennan sama ritstjóra segja þetta áður í sjónvarpsspjalli. Þarna eru hrein og klár ósannindi á ferðinni. Allar virkjanir landsmanna eru byggðar úr íslensku sementi sem hefur reynst frábærlega vel og það er erfitt að skilja hvað vakir fyrir mönnum að halda fram slíkum ósannindum. Staðreyndin er nefnilega sú að íslenska sementið stenst fyllilega samanburð við erlent sement. Við umfjöllun um málið komu á fund iðnn. fulltrúar starfsmanna, Verkalýðsfélags Akraness og bæjarstjórnar auk framkvæmdastjóra Samtaka iðnaðarins. Þessir aðilar lögðust ekki gegn frv. en lögðu mjög ríka áherslu á áframhaldandi starfsemi verksmiðjunnar. Sementsverksmiðjan hefur auðvitað skipt gríðarlega miklu máli fyrir Akranes og nærsveitir undanfarna áratugi. Fyrirtækið hefur veitt mjög mörgum vinnu og verið eftirsóttur vinnustaður. Starfsaldur manna þar er hár. Yfirleitt hætta menn ekki nema vegna aldurs eða veikinda. Fyrirtækið hefur haft afskaplega góða starfsmenn og trausta sem hafa verið hollir fyrirtækinu. Það hefur kannski verið einn helsti styrkleiki þess að hafa þetta stöðuga og ágæta vinnuafl. Þarna hefur átt sér stað alveg gríðarleg hagræðing. Fyrir ekki mörgum árum voru þarna milli 180 og 190 starfsmenn. Í dag eru þeir 70--80. Fyrirtækið skiptir mjög mikið við þjónustuaðila, bæði á Akranesi og í nærsveitum, og það hefur verið talað um það í sambandi við þau frv. sem við höfum rætt að undanförnu, varðandi álverin fyrir austan og á Grundartanga að fyrir hvert starf mætti reikna með einu og hálfu afleiddu starfi, þ.e. þjónustu og slíkt. Ég hygg að það eigi einnig við um Sementsverksmiðjuna því það er mjög mikil þjónusta við þetta fyrirtæki, bæði á Akranesi og í hreppunum í kring. Þess vegna skiptir auðvitað mjög miklu máli fyrir þetta svæði, Akranes og Borgarfjarðarsvæðið, hvað verður um þetta fyrirtæki. Hæstv. iðnrh. fundaði með starfsmönnum áður en málið var lagt fram á Alþingi og ég vil hæla ráðherra fyrir það. Það á auðvitað að gera þetta með þeim hætti. Það er ekki gott fyrir menn að heyra kannski fyrst í fréttum að það eigi að grípa til róttækra ráðstafana í fyrirtæki þeirra og ég tel að hæstv. ráðherra hafi gert hárrétt með því að fara og skýra þetta fyrir starfsmönnunum og eiga við þá ágætar viðræður. Eitt af því sem þarf að athuga við sölu á þessu fyrirtæki er hvernig gengið verður frá málum við Akraneskaupstað varðandi lóð verksmiðjunnar. Bærinn lét á sínum tíma lóð undir verksmiðjuna og lagði götur endurgjaldslaust, að mér skilst, en með því skilyrði eins og segir í plöggum frá þeim tíma að þar yrði reist og rekin sementsverksmiðja. Það sýnir náttúrlega hversu mikla áherslu Akurnesingar lögðu á að fá þessa starfsemi til Akraness að lóð í hjarta bæjarins skyldi lögð undir hana. Verksmiðjan hefur reyndar verið eitt af táknum bæjarins í 45 ár, ekki síst skorsteinninn sem er eitt af hæstu mannvirkjum landsins og má geta þess til gamans að hann nýtist Akurnesingum vel sem veðurviti. Við þekkjum það, ég og hv. þm. Gísli Einarsson sem situr hérna gegnt mér, að ef við ætlum á sjó lítum við fyrst á skorsteininn til að gá á hvaða átt hann er og hvað reykurinn fer langt niður með skorsteininum en út frá því reiknum við vindstigin. Ég legg sem sagt áherslu á að gengið verði frá málum við bæinn. Það þarf að hafa svona hluti á hreinu og það verður vonandi gert. Í því samkeppnisumhverfi sem við búum við núna held ég að eina leiðin til þess að framleiða íslenskt sement og markaðssetja það sé að gera það í fyrirtæki sem er í einkaeigu, þ.e. ekki í eigu ríkisins. Ég held að það standist varla þá samninga sem Íslendingar hafa gert um samkeppni á fjölmörgum sviðum, þar á meðal þessu, að ríkið eigi og reki verksmiðju eins og þessa í harðri samkeppni við aðra aðila. Þess vegna held ég að það skref sem hér er verið að stíga sé heillaskref og sjálfsagt og eðlilegt og ekki hægt að gera þetta með öðrum hætti. Ég styð því þetta frv. og vona bara að öflugir aðilar komi að rekstri fyrirtækisins, aðilar sem eru staðráðnir í að reka þetta fyrirtæki og tryggja að sement verði áfram framleitt á Íslandi, enda er hér nánast um alíslenska framleiðslu að ræða. Uppistaðan í sementinu er skeljasandurinn úr Faxaflóa, líparítið úr Hvalfirði, kísilrykið af Grundartanga, raforkan, vatnið og ekki síst vinnuaflið. Þá má náttúrlega minna á það aftur að Sementsverksmiðjan nýtir úrgangsolíuna sem til fellur hér á landi sem annars yrði að flytja úr landi með ærnum tilkostnaði. Hér er því hið ágætasta mál á ferðinni sem ég tel nauðsynlegt að verði samþykkt á Alþingi fyrir þinglok því málið þolir enga bið. Staða fyrirtækisins er slík að þetta mál þarf að fást á hreint á allra næstu dögum.

Hæstv. forseti. Ég fagna því að mikil samstaða er um það að reyna þá leið sem hér hefur verið gert ráð fyrir að fara, þ.e. að selja Sementsverksmiðjuna einkaaðilum og freista þess með þeim hætti að áfram verði framleitt sement á Íslandi og haldið uppi samkeppni um framboð á sementi á markaðnum á Íslandi. Ég tel reyndar að málið sé langt frá því í hendi þó að menn hafi ákveðið að reyna þessa leið og vissulega hefði verið betra að stjórnvöld hefðu verið fyrr á ferðinni með málið og verið fljótari að taka ákvörðun um að reyna þessa leið en raun ber vitni. Það segir okkur auðvitað að ýmsir váboðar eru á leiðinni að það skuli hafa verið slíkur halli á verksmiðjunni sem verið hefur að undanförnu. Menn hafa jú gert ráð fyrir því að hallinn yrði kannski ekki svona slæmur í framtíðinni eða að þær aðstæður sem verksmiðjan yrði í yrðu kannski ekki eins slæmar og þær hafa verið undanfarið vegna þess að menn hafa ekki gert ráð fyrir því að samkeppnisverð á sementi yrði eins og það hefur verið. Aalborg Portland hefur selt sement á ótrúlega lágu verði á markaðnum og ég held að það séu fáir sem trúa því að það verð muni standa til boða um mjög langa framtíð. En hvaða verð verður á sementi í framtíðinni vitum við heldur ekki og þess vegna vitum við ekki hvort framleiðslukostnaðurinn sem er á sementi í þessari verksmiðju verður samkeppnishæfur við innflutning á sementi. Þetta ætla þeir að gera sem hafa áhuga á því að reyna sig við að reka verksmiðuna, freista þess að keppa við þá sem flytja inn. Ég er sammála því að það verði gert en ég geri mér hins vegar fulla grein fyrir því að þeir sem ætla sér þetta muni vilja hafa ákveðinn björgunarbát til taks sem er sá að hætta framleiðslunni og flytja inn sement í staðinn ef framleiðslan stenst ekki það verð sem verður til lengdar á innfluttu sementi. Þetta er þess vegna tilraun og menn þurfa auðvitað að meðhöndla málið með það í huga að það sé ekki endilega víst að tilraunin takist. Þess vegna þarf að ganga frá málum gagnvart Akraneskaupstað þannig að menn hafi þar full tök á ef ekki verður framleitt sement í þessari verksmiðju. Það er óþolandi fyrir Akranesbæ að standa frammi fyrir því að þessi verksmiðja verði lokuð tímunum saman og að þeir sem hana eiga flytji inn sement en haldi því fram að þeir vilji hafa verksmiðjuna klára því það geti vel verið að hægt verði að framleiða sement aftur. Slík staða er ekki þolandi fyrir bæjarfélag eins og Akranes vegna staðsetningar verksmiðjunnar bókstaflega í hjarta bæjarins. Á stað eins og þessum mundi enginn láta sér til hugar koma að byggja verksmiðju af þessu tagi í dag þótt það hafi verið gert á sínum tíma. Þess vegna þarf að leggja vinnu í það að fara yfir málin með Akraneskaupstað og ganga þannig frá gagnvart þeim aðilum sem sýna áhuga á því að kaupa og reka verksmiðjuna þarna, að þar sé allt á hreinu, að allir viti nákvæmlega hvar þeir standa þegar þessi rekstur hefst í höndum þeirra sem munu fá verksmiðjuna til rekstrar. Ríkið getur tryggt að hluta til þennan rekstur og það mun skipta verulegu máli ef ríkið lýsir sig jákvætt, að maður tali nú ekki um ef upp á samninga verður boðið um að eyða þarna úrgangsefnum í framtíðinni, ekki bara þeim úrgangsefnum, olíum og öðru slíku, sem hafa verið notuð í verksmiðjunni í staðinn fyrir olíu og kol heldur öðrum úrgangsefnum sem við höfum ekki enn farið að nýta okkur á Íslandi en verulega mikið fellur til af. Það hefur komið fram að menn telja raunhæft að gera ráð fyrir því að það eldsneyti sem verði notað í verksmiðjunni geti verið allt að rúmlega að 3 / 4 úrgangsefni og ekki þurfi þá innflutta olíu til þess að brenna í verksmiðjunni nema að 25% eða eitthvað á því bili. Þá sjá menn að eftir miklu er að slægjast bæði hvað varðar þau markmið að eyða úrgangsefnum og draga þannig úr mengun og vandamálum sem fylgja því að eyða slíkum efnum og líka að nýta þá orku sem þarna er. Það er t.d. meiri orka fólgin í plasti eins og rúllubaggaplasti og öðru slíku en olíu. Eins er það með dekkin undir bílunum okkar. Það er meiri kraftur í þeim til brennslu heldur en í olíu þannig að þar eru á ferðinni veruleg verðmæti sem fara forgörðum á meðan þessi úrgangsefni eru ekki nýtt. Eins og ég sagði áðan er ég ánægður með að um þetta skuli vera sú samstaða sem greinilega hefur komið fram á Alþingi. Við eigum eftir að sjá þegar á það reynir hvað menn vilja gefa mikið fyrir verksmiðjuna og það er kannski ekki aðalatriði málsins. Aðalatriði málsins er að alvörutilraun verði gerð til þess að reka þessa verksmiðju til framtíðar. Við eigum auðvitað eftir að sjá viðbrögð þeirra sem núna flytja inn sement og hvort þeir ætla að halda áfram að bjóða upp á sement á því verði sem verið hefur um einhvern tíma. Það mun setja þá sem taka við þessum rekstri í vanda því að það er algjörlega ljóst að framleiðslukostnaður á sementi í verksmiðjunni núna er hærri en svo að hægt sé að keppa við það verð sem er í gangi. Ég geri því ráð fyrir því að sá tími sem þeir sem kaupa verksmiðjuna taka sér til þess að láta reyna á þennan rekstur muni ekki verða ótakmarkaður. Ég geri ráð fyrir að þeir sem ætla sér að gera þessa tilraun vilji samstarf við erlenda sementsframleiðendur. Það tel ég nauðsynlegt. Ég tel að enginn geti keypt þessa verksmiðju til þess að láta reyna á þetta af neinu viti, þ.e. að ekki sé hægt að gera það nema vera í samstarfi við erlenda framleiðendur sements vegna þess að auðvitað þarf þá baktryggingu að geta boðið innflutt sement ef rekstrarkostnaður framleiðslunnar hér verður hærri en það verð sem samkeppnisaðilar bjóða. Ég held að það sé þetta sem samkeppnisaðili verksmiðjunnar á markaðnum núna þurfi að sjá, hann þurfi að sjá alvörusamkeppni inn í langa framtíð og gera sér grein fyrir því að það verð sem hann býður verður að vera byggt á raunhæfu samkeppnisumhverfi inn í framtíðina. Þetta er ég að vona að gerist með þeim aðilum sem hafa sýnt áhuga á verksmiðjunni og að við fáum þess vegna alvörutilraun til að framleiða og þá flytja inn sement ef í harðbakkann slær sem er auðvitað hugsanlegt. Ég veit að allir á Akranesi, bæði bæjafélagið, starfsmenn verksmiðjunnar og bæjarbúar, vilja mjög gjarnan að þessi tilraun takist. En ég geri fastlega ráð fyrir því að þeir vilji líka að öryggisnetin séu í lagi hvað varðar verksmiðjuna og bæinn sjálfan ef það bregður til beggja vona með rekstur Sementsverksmiðjunnar í framtíðinni. Ég ætla svo sem hvorki að halda hér langa ræðu né teygja lopann yfir þessu máli. Mér finnst að menn séu að gera tilraun sem full ástæða er til að gera. Það hefði átt að leggja af stað í þessa göngu fyrr. En það þýðir ekki að tala um að núna. Ég vona bara að þetta gangi vel og ég vona að ríkisstjórnin standi sig í því að vera tilbúin gagnvart þeim aðilum sem ætla sér í þennan rekstur með samning um förgun úrgangsefna þannig að þeir sem hafa áhuga á því að reyna þetta hafi í höndum sér þann stuðning sem hægt er að veita sem hefur þá rökstuðning í förgun þessara úrgangsefna því það mun sannarlega líka kosta fjármuni að gera það annars staðar. Við munum ekki sleppa undan því lengur að standa okkur í því að farga hjólbörðum, rúllubaggaplasti og öðru því um líku þannig að það má kosta eitthvað. Nú hefur reyndar verið komið á fót sjóði eða það er búið að samþykkja á Alþingi lög um gjald af slíkum efnum sem hægt er að nýta að einhverju leyti til þess að koma til móts við þá sem taka að sér að eyða þessum efnum. Ríkisstjórnin hefur því þá hluti í sínum höndum. Hún getur líka, að svo miklu leyti sem menn hafa ekki séð nákvæmlega fyrir hvernig þessi framtíð verður, auðvitað skrifað undir einhvers konar viljayfirlýsingu um samkomulag inn í framtíðina um að farga þessum efnum þannig að þetta fyrirtæki hafi þá þetta hlutverk í hendi sinni og menn muni geta aukið verkefni til þessa fyrirtækis á grundvelli slíks samkomulags á næstu árum. Ég held þess vegna að full ástæða sé til að reyna að styrkja möguleika þeirra sem taka við verksmiðjunni til að reka hana því að ég efast ekki um að menn þurfi á öllu sínu að halda til þess að þessi tilraun takist. Ég ætla svo að hafa það mín lokaorð að ég vona sannarlega að hún geri það.

Herra forseti. Frv. til laga um breytingu á lögum um stofnun hlutafélags um Sementsverksmiðju ríkisins er hér til 2. umr. Hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson, fulltrúi Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs í iðnn., hefur gert grein fyrir því nefndaráliti sem hann sem minni hluti nefndarinnar stendur fyrir. Í nefndarálitinu er einmitt undirstrikuð sú ríka áhersla sem við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs leggjum á það að standa vörð um Sementsverksmiðjuna, um framleiðslu hennar og framtíð og að þær aðgerðir sem gripið verður til vegna stöðu hennar, reksturs og framtíðarmöguleika eigi að mótast af þeirri afstöðu fyrst og fremst að tryggja framtíð hennar og starfsemi. Herra forseti. Það verður að segjast í upphafi máls míns að frammistaða hæstv. iðnrh. sem ábyrgðarmanns verksmiðjunnar fyrir hönd ríkissjóðs, eigandans, frammistaða hæstv. ráðherra í málefnum verksmiðjunnar hefur verið afar slæleg. Það hefur verið ljóst nú um nokkurn tíma að verksmiðjan á í rekstrarerfiðleikum án þess að á þeim hafi verið tekið á nokkurn hátt af ábyrgð sem eiganda ber að taka á starfsemi á hans vegum. Þetta er kannski meginvandi Sementsverksmiðjunnar. Hann hefur einmitt verið sá hversu illa eigandinn hefur haldið á málum. Það þótti gott hér á árum áður að geta beitt Sementsverksmiðjunni, verðlagningu á sementi, til þess að hafa áhrif á verðlag, á vísitölu kaupgjalds og verðlags, og í gegnum árin var þess ekki alltaf gætt að verksmiðjan fengi að njóta arðs eða afraksturs af framleiðslu sinni og sölu og byggja upp eiginfjárstöðu eins og eðlilegt hefði verið ef eigandinn hefði sýnt fyrirtækinu tilhlýðilega virðingu. Það hefur áður komið fram hér í umræðum að ríkið hafi í sjálfu sér aldrei lagt neitt til nema lán í upphafi og að lítið hafi verið um framlög til að styrkja eiginfjárstöðu fyrirtækisins. Þau eru ekki mörg fyrirtækin hér á landi sem eiga sér jafnlanga sögu og Sementsverksmiðjan sem hafa ekki þurft að fá styrkingu eigin fjár eftir þau boðaföll sem íslenskur iðnaður hefur þurft að þola á undanförnum árum og áratugum. En skeytingarleysi ríkisvaldsins gagnvart þessari verksmiðju hefur verið svo algert að þar hefur verið látið reka á reiðanum þar til staðan var orðin svo erfið að illgerlegt er að sjá fram úr henni nema þá með því að beita örþrifaráðum eins og ríkisvaldið er hér að gera, þ.e. að losa sig bara við verksmiðjuna. Við hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson fórum upp á Akranes og hittum þar starfsfólk Sementsverksmiðjunnar sama dag og frv. um sölu verksmiðjunnar var lagt fram til að heyra hljóðið í þeim, hvernig þeim litist á. Það var sér sorglegt að heyra að margir þeirra sem við áttum þar tal við töldu að í stöðunni væri illskásti möguleikinn að selja verksmiðjuna, staðan og umhyggjan fyrir henni gæti varla versnað. Þetta eru dapurleg rök en þau verður í sjálfu sér að virða. Það er á þessum forsendum sem salan nú eða heimild til sölu er keyrð fram. Ég hefði talið æskilegra, herra forseti, að farin hefði verið leið okkar þingmanna Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs sem lögð var til við fjárlagaafgreiðslu í desember, þ.e. að gripið yrði til þess að styrkja eiginfjárstöðu verksmiðjunnar með því að auka hlutafé eins og gert er almennt í fyrirtækjum sem menn ætla góða framtíð og þarf að styrkja eiginfjárstöðu hjá. Það lögðum við til. Að vísu var á skyndifundi rétt fyrir lokaafgreiðslu fjárlaganna kallað til fundar í fjárln. og þá var komið fram með tillögur sem meiri hlutinn vildi standa að, að styrkja eiginfjárstöðu verksmiðjunnar með því að selja eignir sem hún átti í Reykjavík og þurfti ekki á að halda eða gat látið af hendi og beita þeim aðferðum til þess að styrkja eiginfjárstöðu verksmiðjunnar. Maður skyldi halda að þá hefði verið gripið til þess af dugnaði og krafti að ganga til þeirra aðgerða sem Alþingi var búið að samþykkja því að öllum mátti vera ljóst að það var ekki svo mikill tími eftir til að taka á rekstrarvanda verksmiðjunnar og þótti mörgum seinagangurinn ærinn til þess tíma. Við skyldum því halda að gripið hefði verið af röskleika til þess að bjóða þá falar þær eignir sem búið var að heimila að seldar yrðu og verja andvirðinu til að styrkja verksmiðjuna. En því miður sást ekki bóla á neinum aðgerðum í þá veru. Málið var dregið, því var stungið undir stól, sest var á málið og lagst á það og áfram stóð verksmiðjan í þeim vanda sem hún var í og sá vandi jókst. Það skýtur því nokkuð skökku við þann seinagang sem var af hálfu iðnrn. að framkvæma samþykktir Alþingis varðandi styrkingu eiginfjárstöðu verksmiðjunnar að nú, þegar umræðan bara um það að fá heimild til sölu kemur inn á Alþingi á síðustu dögum þingsins fyrir þinglok og á síðustu dögum núv. ríkisstjórnar, þegar málið er ekki einu sinni komið til 2. umr., er enn þá í þingnefnd og bara örfáir dagar síðan mælt var fyrir því á Alþingi, þá skuli vera komin auglýsing um sölu verksmiðjunnar. Betra hefði verið ef sýndur hefði verið sá dugnaður til að fylgja eftir samþykktum Alþingis í desember um að selja þær eignir sem heimilað var að selja til að styrkja eiginfjárstöðuna. Þessi vinnubrögð, herra forseti, sýna kannski í hnotskurn hug hæstv. iðnrh. og ríkisvaldsins til þessarar verksmiðju og til starfsemi hennar. Þeim er svo brátt að selja hana og losa sig við hana að þeir geta ekki einu sinni beðið eftir því að frv. fái þinglega meðferð. Ég held, virðulegi forseti, að slík vinnubrögð og slík afstaða segi meira en mörg orð. Hæstv. iðnrh. sagði á síðasta ári eitthvað í þá veruna að verksmiðjan yrði bara að fara að klára sig sjálf, við værum komin í samkeppnisumhverfi og ríkið gæti ekkert verið að hlaupa undir bagga með henni.

Ég hef aldrei sagt það.

Hún yrði að klára sig sjálf. Hún væri komin í samkeppnisumhverfi. Ég get flett þessu upp fyrir hæstv. ráðherra en það var eitthvað í þá veruna. Ég get flett upp á þeim orðum sem voru höfð eftir hæstv. ráðherra í blaðaviðtali og lutu að þessu máli. Ég verð að segja, herra forseti, að ég hefði talið að það væri til heilla fyrir verksmiðjunna að beðið yrði til ríkisstjórnarskipta þannig að þeir sem þá tækju á málum eftir að skipt hefði verið um ríkisstjórn gætu komið að málinu frekar af meiri heilindum gagnvart verksmiðjunni heldur en hér er á ferðinni. Sú auglýsing sem við erum með í höndunum, virðulegur forseti, um ekki aðeins söluheimild heldur er líka texti um ýmis skilyrði sem sett eru varðandi söluna meðan málið er enn til umfjöllunar í þinginu, sýnir í hnotskurn, herra forseti, þann hug og þau heilindi sem að baki þessum gjörningum öllum standa og er dapurlegt að verða vitni að. Strax á fyrstu dögum þingsins sl. haust lögðum við hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson, þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs, fram tillögur til að taka á málum Sementsverksmiðjunnar. Við lögðum fram tillögu um að þá þegar yrði gerð úttekt á verðmyndun á innfluttu sementi en þá hafði um nokkurt skeið verið flutt inn, og er enn, sement af dönskum sementsrisa og selt hér á meintu undirverði. Við lögum til að á þessu máli yrði tekið en menn sætu ekki með hendur í skauti í skjóli þess að málið væri í einhverju óskilgreindu ferli hjá samkeppnisyfirvöldum hérlendis og erlendis. Við lögðum til að stjórnvöld tækju á þeim málum af festu og ef reyndin yrði sú að sá málarekstur sem þá var hafinn tæki of langan tíma þannig að það yrði verksmiðjunni erfitt að bera þá óvissu, þá yrði gripið til aðgerða til þess að styrkja og styðja verksmiðjuna á meðan. Við lögðum þetta til, herra forseti, og sú tillaga kom inn til þingsins strax á fyrstu dögum þings í haust. Maður skyldi halda að ef vilji hefði verið eða áhugi til þess í raun að taka á málum Sementsverksmiðjunnar af heilindum, þá hefði þegar í stað verið hafist handa við að vinna á grundvelli þeirra tillagna. Hin tillagan sem við fluttum, virðulegi forseti, fjallaði um að gera úttekt á framtíðarhlutverki Sementsverksmiðjunnar, m.a. með tilliti til hlutverks hennar við förgun spilliefna. Þar er um að ræða möguleika til þess að nýta orkurík úrgangsefni, olíu, plast, gúmmíhjólbarða og annan orkuríkan úrgang sem okkur ber að eyða og við höfum samþykkt lög sem kveða á um allverulegt skilagjald á slíkum vörum. Nú þegar er brennt orkuríkum úrgangsolíum í verksmiðjunni og mikill áhugi hefur verið á að geta fengið tæki og búnað til þess að brenna öðrum orkuríkum úrgangsefnum eins og gúmmíi, dekkjum, hjólbörðum og plasti. En að sjálfsögðu kosta allar slíkar aðgerðir peninga, bæði þróunarstarf og breytingar. Og ef eigandinn hefði viljað koma að þessu máli, ef hann hefði viljað koma að þessari starfsemi af heilindum og áhuga á því að verksmiðjan gæti starfað áfram einmitt á þessum forsendum jafnframt, þá hefði eigandinn beitt sér fyrir því af afli og myndugleik. En það hefur ekkert gerst af hálfu eigandans í þá veruna. Það væri kannski fróðlegt ef hæstv. iðnrh. gæti upplýst hvort gerðir hafi verið einhverjir aðrir samningar um förgun á orkuríkum úrgangsefnum sem okkur ber nú að eyða við aðra aðila en Sementsverksmiðjuna. Eða hvað er í bígerð í að framfylgja þeim lögum sem við höfum samþykkt um förgunarskyldu á þessum efnum, hjólbörðum, plasti og þess háttar og sem við erum farin að innheimta gjald fyrir? Hvað hefur framkvæmdarvaldið gert til að tryggja það að fylgja þessum lögum eftir? Er búið að gera samninga við einhverja aðila um slíka förgun? Ég hefði viljað fá svar við því hér, herra forseti. Ef virkilegur vilji eigandans, ríkisins, hefði verið fyrir hendi til þess að standa að baki verksmiðjunni og styrkja stöðu hennar og tryggja rekstrarlega framtíð hennar, þá hefði verið gengið mynduglega til verks í að kanna möguleika hennar, einmitt í að nýta orkurík úrgangsefni bæði til þess að farga þeim og styrkja rekstrarstöðu og verkefnastöðu fyrirtækisins. Á því hefur ekkert bólað, fullkomið skeytingarleysi af hálfu eigandans sem hæstv. iðnrh. fer með umboð fyrir. Það er ekkert smámál þegar tekið er að rugga fyrirtæki og tilveru fyrirtækis eins og Sementsverksmiðjunnar enda fara sögur og hugmyndir fljótt á kreik. Í gærkvöldi var í sjónvarpinu viðtal við menn, t.d. við bæjarstjórann á Akranesi út af hugmyndum sem þar höfðu komið upp og til tals í bænum af einhverjum aðilum um að nú væri upplagt tækifæri að rífa niður verksmiðjuna og ef grundvöllur væri fyrir því að vera með sementsframleiðslu, þá skyldi byggja hana upp annars staðar. Það er alveg ljóst að þegar slíku fyrirtæki, sem ekki er betur í stakk búið til að mæta nýju umhverfi en Sementsverksmiðjan er nú, er ruggað í þessari aðstöðu þá er ekki alltaf að maður ráði framvindunni. Þess vegna er sú aðgerð sem hér er lagt upp með og á þann hátt sem gert er afar óábyrg. Vægast sagt afar óábyrg. Ljóst er að Ísland er það lítill markaður og stendur svo fjarri framleiðslu í öðrum löndum að ekki munu margir verða til þess að flytja sement hingað og keppa á sementsmarkaði hér, enda hefur hinn danski sementsrisi sem flytur inn sement lýst því yfir að hann líti á Ísland sem sinn heimamarkað, það sé nokkur fórnarkostnaður sem verði að taka á sig meðan verið er að leggja innlenda framleiðslu niður, en á eftir þegar það er búið, hafi tilganginum verið náð og þetta sé hluti af heimamarkaði hans. Þetta kom fram í blaðaviðtali í jósku blaði, þannig að sá vilji er ljós. Vel má vera að það geti verið rétt að Sementsverksmiðjan fái aðra eignaraðila til framtíðar en þá eiga slík eignaskipti að eiga sér stað þegar allt hefur verið gert sem hægt er að gera til þess að tryggja og treysta stöðu verksmiðjunnar, tryggja henni framtíð og gera hana betur tilbúna til þess að fara í hendur nýrra eigenda. Það að selja verksmiðjuna undir núverandi kringumstæðum, þegar á engum þáttum varðandi framleiðslu hennar eða rekstur hefur verið tekið, er ábyrgðarleysi af hálfu eigandans. Virðulegi forseti. Ég legg áherslu á að áður en þessi söluheimild er afgreidd hér á þingi verði sú úttekt framkvæmd sem við hv. þm. Árni Steinar Jóhannsson höfum óskað eftir og lagt fram tillögur um á Alþingi, bæði hvað varðar framtíðarhlutverk Sementsverksmiðjunnar við förgun orkuríkra úrgangsefna og einnig hvað varðar úttekt á verðmyndun á innfluttu sementi þannig að sú deila sem nú er uppi um verðlagningu á innfluttu sementi gagnvart innlendu verði leyst og séð til botns í hvað þar getur verið á ferðinni og að söluheimildir verði látnar bíða á meðan. Það er fráleitt að setja Sementsverksmiðjuna á sölu við þessar óvissu kringumstæður. Það er fráleitt gagnvart þeirri framleiðslu sem þar er stunduð og verksmiðjan sér um. Þetta er innlend framleiðsla úr innlendu hráefni sem þarna á sér stað og þetta er mikilvægt atvinnufyrirtæki, ekki aðeins á Akranesi heldur fyrir landið allt. Þess vegna á að tryggja sem best stöðu verksmiðjunnar og komi til sölu verði hún seld með góða framtíðarmöguleika og ljósa. Hún verði ekki seld í því óvissuástandi sem nú er. Eigandanum ber að tryggja verksmiðjunni framtíð áður en hún er sett á svona uppboðsmarkað ef það þykir fýsilegt. Það verður aldrei nema einn aðili hér með meginþungann í sementssölu. Hér verður því aldrei í raun virk samkeppni. Það verður alltaf að meira eða minna leyti fákeppni eða einokun í þessu og þá er líka eins gott að ríkisvaldið sé ábyrgt fyrir því að gæðum framleiðslunnar sé haldið og að verði sé haldið hóflegu því þó að markaðurinn sé í raun opinn og sé opinn fyrir samkeppninni, þá er landfræðileg staða Íslands þannig að erfitt getur verið að mynda raunhæft og virkt samkeppnisumhverfi. Það er bara staðreynd hversu jákvæð sem samkeppni annars gæti verið fyrir sölu á þessari vöru. Virðulegi forseti. Ég vil ljúka máli mínu og vitna aftur til þessara bráðræðisaðgerða af hálfu iðnrn. í að auglýsa eignarhlut ríkisins til sölu í Sementsverksmiðjunni áður en búið er að fjalla um málin á Alþingi, áður en búið er að taka út og tryggja framtíðarstöðu verksmiðjunnar eins og kostur er. Það hefði verið óskandi að dugnaður og bráðræði hæstv. iðnrh. hefði nýst betur við að tryggja verksmiðjunni framgang fyrr á síðasta ári eða við að framfylgja samþykkt Alþingis sem gerð var í desember sl. og hefði átt að vera búið að framfylgja ef eðlilegt hefði verið. Það hefði verið betra. Virðulegi forseti. Ég tel að ég hafi flutt rök, sterk rök fyrir því að skoða beri þessi mál betur, kanna möguleika á framtíðarhlutverki og stöðu verksmiðjunnar og reyna að tryggja hana sem allra best áður en hún er boðin til sölu ef það þykir fýsilegur kostur og þess vegna eigi Alþingi ekki að afgreiða þetta mál að svo stöddu.

Herra forseti. Ósköp er nú þægilegt að geta talað svona gjörsamlega ábyrgðarlaust í stjórnarandstöðu. Hv. þm. talaði eins og það sé bara ekkert mál að kippa í liðinn vandamálum Sementsverksmiðjunnar. Það er eins og honum komi það ekkert við af hverju þau vandamál stafa. Á sama tíma og stórkostlegur samdráttur er í sementssölu á Íslandi þá fær Sementsverksmiðjan óvægna samkeppni fyrirtækis sem undirbýður sementið og gerir það að verkum að verksmiðjan verður að elta það verð sem gerir reksturinn náttúrlega ómögulegan. Hv. þm. talaði um að það skorti á umhyggju eigandans. Það er reyndar svo að í gegnum tíðina hefur þetta fyrirtæki verið nokkuð sjálfbært, en eigandinn má eiga það að eftir að þessir miklu erfiðleikar hófust fyrir tveimur árum hefur hann bara sinnt því ágætlega. Ég minni á að hæstv. iðnrh. skipaði skrifstofustjóra í iðnrn. sem stjórnarformann í fyrirtækinu sem gerir það auðvitað að verkum að allar boðleiðir milli ráðuneytis og fyrirtækis eru miklu greiðari og þessi maður hefur staðið sig frábærlega vel í þessu starfi. Ég minni líka á að hæstv. ráðherra fór á fund með starfsmönnum um daginn til að ræða við þá um það sem uppi væri áður en málið kom fyrir Alþingi þannig að menn verða að vera aðeins sanngjarnir þegar þeir eru að gagnrýna. Hv. þm. talaði um tillögu Vinstri grænna, að það hefði leyst allan vandann að setja í þetta 500 millj. úr ríkissjóði. Ég er ósammála því og tel að ríkið geti ekki staðið í svona samkeppnisrekstri. Ég held að ekki sé stætt á því. Við brjótum á samkeppnisreglum ef ríkið er að brasa í slíku. Ef einkaaðilar vilja koma með verulegt fjármagn inn í þetta fyrirtæki, þá er það gott að því gefnu að þeir vilji reka fyrirtækið áfram. Hv. þm. og fleiri hafa gagnrýnt mjög auglýsinguna sem kom í Mogganum í gær og út af fyrir sig má segja að það sé kannski óheppilegt að hún skyldi koma í gær en tekið er fram að salan sé með fyrirvara um samþykki Alþingis. En getur ekki verið að þessi auglýsing komi svona snemma vegna þess að fyrirtækið er að komast í algert þrot og málið þolir ekki bið? Ég held að það eigi kannski við. Svo kom hv. þm. inn á það að reka ætti fyrirtækið þangað til ný ríkisstjórn kæmi með umhyggju fyrir Sementsverksmiðjunni. Og þá spyr ég hv. þm.: Hvað mundi hann gera ef hann væri í ríkisstjórn í dag og hvað ætlar hann að gera ef hann kemst í ríkisstjórn?

Herra forseti. Hv. þm. Guðjón Guðmundsson svaraði sér eiginlega sjálfur þegar hann sagði að líklega væri sölutilkynningin komin vegna þess að verksmiðjan væri alveg komin í þrot og sýndi þar með hug eigandans til hennar á undanförnum mánuðum. Hv. þm. svaraði sér best sjálfur með því sem hann sagði í andsvari sínu. Já, og það var einmitt það sem starfsmenn Sementsverksmiðjunnar sögðu. Þeir sögðu að það gæti varla versnað þó að nýr eigandi kæmi að þannig að hv. þm. svaraði sér sjálfur í þessu máli. Ég leyfi mér að inna hv. þm. eftir því ... 

Herra forseti. Ég geri það gjarnan þegar mér leiðist á löngum þingfundum að fara í andsvar við hv. þm. og leggja fyrir hann spurningar. Og það bregst ekki að hv. þm. svarar aldrei spurningum. Hann kemur alltaf með aðrar spurningar. Þetta er svona taktík hjá honum og ég hef eiginlega alltaf jafngaman af þessu. Ég spurði hv. þm. einfaldra spurninga: Hvað átti hann við með því að reka þyrfti fyrirtækið þangað til ný skilningsrík ríkisstjórn hefði tekið til starfa, ríkisstjórn með umhyggju fyrir Sementsverksmiðjunni, hvað mundi hann gera ef hann væri í ríkisstjórn í dag og hvað ætlar hann að gera ef hann verður í ríkisstjórn eftir kosningar til að bjarga þessu fyrirtæki? Og að vanda svaraði hv. þm. engu. Hann svarar aldrei spurningum í andsvörum og ég skora á hv. þm. að bregða nú út af vana sínum og svara einu sinni og svara þessum einföldu spurningum. Hann talaði um hug eigandans á undanförnum árum, þetta er náttúrlega bara klisjudella. Hann vitnar í starfsmenn sem sögðu að staða fyrirtækisins mundi ekki versna með nýjum eiganda, og ég spyr hv. þm. sem hefur mikið verið að atast í starfsmönnum á undanförnum mánuðum og telur sig sérstakan talsmann þeirra: Fyrst starfsmenn sögðu að þetta mundi batna með nýjum eigendum, styður hann þá ekki þetta frv.? Styður hann ekki starfsmennina í því sem þeir vilja, að fá nýjan eiganda að fyrirtækinu? Ég treysti á að svo verði og bið hann að svara þeirri spurningu líka en það er kannski fullmikið að ætlast til að hann svari tveimur. Síðan talaði hv. þm. um hvernig eigi að ná í bætur með samkeppnislögum og úrskurði og slíku. Ég verð að segja eftir að hafa fylgst mjög með þessu máli undanfarin ár að ég hef bara enga trú á þessu samkeppnisapparati okkar. Það er búið að taka fleiri mánuði og fleiri ár að fá niðurstöðu, bæði hjá Samkeppnisstofnun á Íslandi og samkeppnisbixinu í Brussel og mér sýnist bara á öllu að þarna sé ómögulegt að fá neina niðurstöðu. Ég hef því enga trú á að hún verði í þeim dúr að sóttar verði háar upphæðir í skaðabætur af danskinum.

Herra forseti. Ég get alveg tekið undir með hv. þm. Guðjóni Guðmundssyni að samkeppnisumhverfið hér og þessir dómstólar allir eru orðnir rækileg flækja, enda sagði hæstv. iðnrh. í umræðum um daginn að menn stæðu í samningum við dómstólana, viðkvæmum samningum. En hv. þm. spyr hvað við mundum gera. Það liggja m.a. fyrir tillögur frá okkur þingmönnum Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs um það hvernig við hefðum viljað skoða málin strax í haust. Við vildum skoða framtíðarverkefni verksmiðjunnar út frá auknum og nýjum forsendum sem hv. þm. hefði getað kynnt sér ef hann hefði haft áhuga á stöðu og möguleikum verksmiðjunnar. Tvær tillögur liggja fyrir sem við höfum flutt og fluttum strax í haust sem lutu einmitt að því að treysta rekstrarstöðu og hlutverk verksmiðjunnar þannig að við lögðum það strax til.

Hef ég ekki áhuga á málum verksmiðjunnar?

Jú, jú. Ég biðst afsökunar á því. Ég er alveg klár á því að hv. þm. Guðjón Guðmundsson hefur mikinn og sterkan áhuga á málefnum verksmiðjunnar og ég virði það alveg hreint og biðst afsökunar á því en mér finnst samt að hv. þm. hefði getað kynnt sér betur þau mál sem hafa verið lögð fram til að styrkja stöðu verksmiðjunnar, alla vega spyr hann hér í ræðustól eins og hann hafi ekki gert það. En ég treysti því að hv. þm. kynni sér þau mál sem lögð hafa verið fram af þingmönnum Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs um að tryggja stöðu verksmiðjunnar. En ég ítreka að ég dreg alls ekki dul á einlægan vilja hv. þm. til að tryggja framtíðarrekstur og stöðu verksmiðjunnar. Virðulegi forseti. Um eigandann sagði hv. þm. áðan að líklega væri þessi auglýsing til komin vegna þess að verksmiðjan væri alveg komin í þrot og hún gæti ekki beðið eftir því að málið yrði afgreitt hér á Alþingi. Lýsir það ekki best framkomu eigandans gagnvart verksmiðjunni? Að setja hana svo í þrot að það verði að flýta sér að setja hana í sölu áður en málið er afgreitt á Alþingi? 

Virðulegi forseti. Mér er enginn hlátur í hug þegar verið er að fjalla um þetta mál. Mér finnst þetta ekki vera gamanmál og allra síst til að fjalla um það á þann veg. Um er að ræða fyrirtæki þar sem fjölmargir menn hafa starfað í gegnum árin. Sá sem hér stendur vann í þessu fyrirtæki í 30 ár og ég get ekki sagt að ég geti tekið undir neitt sem þýðir gamanmál í kringum þetta og er ég þó ekki þunglyndur. Sannfæring mín er sú að starfsemi Sementsverksmiðjunnar hafi alla tíð verið til hagsældar fyrir alla Íslendinga. Við framleiðslu og afgreiðslu sements frá Sementsverksmiðjunni hafa fjölmargir mætir menn unnið frá upphafi. Elstu starfsmenn eiga þar 47--48 ár að baki, frá byggingartíma, og sá sem var með lengstan starfsaldur hætti störfum seint á síðasta hausti. Því fólki sem hefur gefið þessu fyrirtæki alla sína starfsævi er margt heilagt í því. Ég var, eins og ég sagði áður, starfsmaður í þessu umrædda fyrirtæki í 30 ár, allt frá því að ég hóf störf og lauk síðan iðnnámi og ferðaðist á vegum fyrirtækisins, flutti erindi, m.a. erlendis, sem ég gæti hæglega flutt hér, til þess að kynna fólki hvað verið var að gera,  Sementsframleiðsla er ein elsta efnisframleiðslugrein sem menn hafa fengist við. Það eru aldir síðan menn fundu það út að bindiefni sem varð til úr blöndu af kalki, kísilsteinefnum og gifsi hentaði vel til þess að binda saman hin svokölluðu íblöndunarefni sem notuð eru til steypuframleiðslu. Íblöndunarefnin samanstanda af sandi, möl, sementi og vatni í meginatriðum.

... steypuskemmdir.

Virðulegur forseti. Hv. þm. Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir var að ræða um það sem hún hefur enga þekkingu á, þ.e. steypuskemmdir sem komu fram og var talið að sementi væri um að kenna. Það er ástæða til að leiðrétta þetta hér og koma því inn í þingsöguna að þessar steypuskemmdir komu fram vegna þess að farið var að nota óþvegin sjávarefni í blöndu á sementi. Þetta þekki ég miklu betur en hv. þingmaður og get fullyrt og staðið við það. Það kom síðan í ljós að þegar þessi steypuefni komust í snertingu við mikið súrefni eins og gerist þegar rignir urðu til útfellingar, fyrst og fremst vegna þeirra íblöndunarefna sem notuð voru í steypuna. Það er ágætt að fá tækifæri til þess að leiðrétta þennan landlæga misskilning. Sementið íslenska stenst fyllilega samanburð við aðrar sementsgerðir og aðra sementsframleiðslu í heiminum. Ef eitthvað er er það betra að gæðum, enda styðst ég þarna við Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins sem hefur gert úttekt og rannsóknir á íslensku sementi frá upphafi vega, þ.e. síðan Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins var sett á laggirnar. Það er ekki nóg með að framleitt hafi verið úrvalssement í Sementsverksmiðjunni, heldur er fyrirtækið eitt af þeim sem hafa verið í mjög góðu viðhaldi alla tíð. Þeir meistarar sem lögðu grunn að viðhaldsstjórnun gerðu það þannig að það var sem þeir ættu fyrirtækið sjálfir. Það er auðvitað ástæða til, virðulegur forseti, að ræða um breytingar og hagræðingar sem orðið hafa á starfstímanum. Það er getið um það í því frv. sem hér er lagt fram að um mikla hagræðingu hafi verið að ræða á byggingartíma fyrirtækisins. Þess er getið að starfsmönnum hafi fækkað úr 185 niður í 70--80. Þessi framsetning byggist á mjög mikilli vanþekkingu. Þessi starfsmannafjöldi var í fyrirtækinu vegna þess að menn voru ráðnir til uppbyggingarstarfs þegar verið var að byggja og breyta Sementsverksmiðjunni í fyrirtæki sem framleiddi sementsgjall með kolabrennslu, myndaði gas með kolabrennslu í stað gass með olíu. Strax þegar því var lokið fækkaði fólki þarna en menn hafa einhverja ánægju af því að reyna að setja það upp sem svo að einhver gífurleg hagræðing hafi farið fram. Sú hagræðing sem um er að ræða fór fyrst fram þegar menn tóku tölvustýringu í notkun, þá var hægt að fjarstýra frá einum stað, fylgjast með og hafa vöktun, og þá var hægt að fækka fólki. Þannig varð sú hagræðing sem menn hafa verið að fjalla um. Virðulegur forseti. Komið er að afgreiðslu þessa máls frá Alþingi. Meðan Sementsverksmiðjan var ein hér á markaði stóð ég, eins og ég sagði áður, að því að Sementsverksmiðjan yrði að mestu leyti í eigu ríkisins en síðustu tvö árin hefur ríkt hér hörð samkeppni við Aalborg Portland, fyrirtæki sem undirritaður var í framhaldsnámi hjá. Sennilega get ég státað af því að vera einn af fáum sem hafa fengið sérhæfingu í vélaviðhaldi fyrir sementsverksmiðjur. Aalborg Portland er í eigu F.L. Smidth og það sem er undarlegt við það er að F.L. Smidth hefur verið helsti ráðgjafi og umboðsaðili Sementsverksmiðjunnar frá upphafi vega. Mér er til efs, virðulegur forseti, að það standist samkeppnislög að fyrirtækið Aalborg Portland sem núna ræðst af hörku gegn Sementsverksmiðjunni sé í eigu helsta ráðgjafa og umboðsaðila Sementsverksmiðjunnar. Því miður hefur ekki verið leyst úr þessum málum og ég sé ekki fram á að það verði gert. Þess vegna vil ég segja það, virðulegur forseti, að ég vona að sú þekking, reynsla og færni sem býr í starfsfólki Sementsverksmiðjunnar verði nýtt af nýjum eigendum til framleiðslu á gæðavöru eins og íslenska sementið hefur reynst vera. Nú vísa ég aftur til rannsóknarniðurstöðu Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins. Sementsgjall er brennt við 1.250--1.300 gráðu hita og það er hægt að auka hitann í gjallofninum eða sementsofninum upp í 1.400--1.450 gráður að algjöru hámarki. Það sem gerist er að ekki er hægt að fara mikið hærra áður en þarf að skipta um einangrunarstein sem er þá langtum dýrari en það sem notað hefur verið. Þessi hiti gerir það að verkum að sementsverksmiðjur, ekki síst þessi, eru hæfasta einingin til að eyða úrgangsefnum, bæði með tilliti til þess að þarna er um mikinn hita að ræða og síðan þarf háan skorstein eins og skorsteininn á Akranesi. Hann er 67 m hár og hentar þess vegna mjög vel til að eyða úrgangsefnum. Ég hef þá trú að hægt sé að grípa til sérframleiðslu á sementi í þessari verksmiðju ef menn vildu leita eftir því. Ég er ekki viss um að menn hafi skoðað þá hluti eins og skyldi á starfstíma fyrirtækisins. Það var í eina tíð framleitt svokallað Faxasement, sérstaklega sýruþolið sem hentaði mjög vel í súran jarðveg. Það var mikið notað á árum áður og dugði vel. Síðan er framleitt þarna hefðbundið Portlandssement og hraðsement. Allt sement er framleitt að mestum hluta úr íslenskum hráefnum. Þess vegna hlýtur Sementsverksmiðjan miðað við allar þekktar staðreyndir að eiga framtíðarmöguleika. Þegar Sementsverksmiðjan var stofnuð á árinu 1955 og hafin bygging fyrirtækisins sáu menn fyrir sér að þarna væri hagfelld leið til þess að koma í veg fyrir gjaldeyrisútstreymi, sem og varð og hefur verið þangað til á síðustu árum. Eins og við vitum hefur Aalborg Portland skilgreint íslenska sementsmarkaðinn sem heimamarkað sinn og það undarlega er að þessi sementsverksmiðja, Aalborg Portland, sem ég þekki mætavel til enda starfsmaður þar í liðlega eitt og hálft ár, flytur með sama skipinu sement til Færeyja. Þar er landað sementi og tonnið er selt nokkur þúsund krónum dýrara í Færeyjum en það sem flutt er áfram til Íslands og landað hér. Og það er alveg sama hvernig menn tala um hagkvæmni stærðar markaðarins, menn geta ekki sett þetta fram þannig. Ég er alveg sannfærður um að þar fer ég með rétt mál. Ég hef miklar áhyggjur af því að ef sementsframleiðslu verður ekki haldið áfram í verksmiðjunni eins og hún er núna verði sementsiðnaður í þeirri mynd sem við þekkjum kominn á síðustu skrefin. En ég trúi því ekki að svo verði vegna þess að þetta hlýtur að vera einstaklega hagkvæmt fyrir hráefnissala svo sem Björgun hf. sem dælir upp kvartssandi úr Faxaflóa. Síðan er verið að flytja líparít talið í þúsundum tonna úr Hvalfirði til framleiðslu sements. Það hlýtur að vera þegar upp er staðið hagfelld og hagkvæm framleiðsla fyrir landsmenn þar sem gæðin eru fullkomin miðað við alla staðla sem þekktir eru við framleiðslu á sementi. Hér hefur nokkuð verið rætt um ótímabæra auglýsingu sem þó er sett fram með fyrirvara um samþykkt Alþingis. Ég ætla, virðulegur forseti, ekki að gera mikið úr því máli. Ég tel að það þurfi að ganga eins hratt til verks héðan frá og unnt er vegna þess að svo mikil óvissa er um rekstur þessa fyrirtækis og svo mikil óvissa er hjá starfsmönnum að henni þarf að ljúka. Ég get að vissu leyti tekið undir það að það hefði þurft að ganga hraðar til verks. Þó tek ég undir með hv. þm. Guðjóni Guðmundssyni, að samskiptaleiðir voru einfaldaðar með því að skipa núverandi stjórnarformann. Ég hygg því að menn hafi farið þær leiðir sem þeir telja vera skynsamlegastar í þessu máli og af þeirri ástæðu hafi komið fram þessi auglýsing sem nokkuð hefur verið fjallað um að hafi verið ótímabær. En ég ætla ekki að taka undir neitt því um líkt. Ég veit að starfsfólkið í Sementsverksmiðjunni hefur miklar áhyggjur sem eðlilegt er. Þarna er um að ræða 70 starfsmenn og það vill svo til að sá sem hér stendur þekkir hvern einasta starfsmann með nafni og hefur starfað með mörgum þeirra um langt árabil. Það vill svo til að sá sem hér stendur þekkir hvern einasta starfsmann Sementsverksmiðjunnar frá upphafi vega, bæði þá sem lífs eru og liðnir. Þetta mál er því miklu alvarlegra en svo fyrir mér en að ég geti tekið undir það að menn séu að gantast eitthvað yfir þessu, jafnvel þó að næturgalsi sé í mönnum. Eins og ég sagði, virðulegur forseti, hef ég flutt nokkur erindi um rekstur viðhalds í svona fyrirtæki og mér er kunnugt um að það hefur verið tekið frá þessu fyrirtæki margt til fyrirmyndar, einmitt í þeirri sementsverksmiðju sem núna er að setja Sementsverksmiðjuna á Akranesi á hnén eða reyna að knýja hana til stöðvunar. Það er mikill munur á umgengni í þessum stóru risaverksmiðjum þar sem keyrt er með lágmarksfjölda starfsfólks. Það breytir engu hvort ofninn framleiðir 3.500 tonn eða 300 tonn, það þarf ekkert fleiri menn. En það þarf meiri umhirðu. Þessir ofnar standa úti á víðavangi erlendis. Vegna veðurfarsaðstæðna þarf ekki að byggja yfir þá eins og þurfti hér. Því verður þetta allt saman ódýrara í rekstri. Ég gæti haldið áfram að rekja fjölmörg atriði sem gera það að verkum að margt er dýrara í svona lítilli verksmiðju en stórri. En það ætla ég ekki að gera. Meginefnið er þetta frv. sem við ræðum. Meginefnið er hvort rétt sé að selja fyrirtækið í hendur einstaklingum. Ég segi já við því, virðulegur forseti, vegna þess að ég tel að þeir séu hæfari til að berjast á þeim markaði sem er núna. Ég vona að orð mín reynist rétt. Þess vegna, virðulegur forseti, mun ég styðja frv. hæstv. iðnrh. eins og það er fram lagt.

Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nefndaráliti frá landbn. um frv. til laga um breyting á lögum nr. 99/1993, um framleiðslu, verðlagningu og sölu á búvörum, með síðari breytingum. Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Ólaf Friðriksson frá landbúnaðarráðuneyti. Umsögn um málið barst frá Samtökum iðnaðarins. Með frumvarpinu er landbúnaðarráðherra heimilað að greiða verðjöfnun við útflutning fullunninna vara er innihalda innlend landbúnaðarhráefni. Skal verðjöfnunin vera jöfn mismun á innlendu viðmiðunarverði og erlendu viðmiðunarverði hverrar tegundar hráefnis sem notað er við framleiðslu vörunnar. Nefndin telur málið mjög þarft og leggur til að það verði samþykkt óbreytt. Sigríður Jóhannesdóttir, Guðjón Guðmundsson, Jónína Bjartmarz og Einar Oddur Kristjánsson voru fjarverandi við afgreiðslu málsins. Undir nál. rita Drífa Hjartardóttir, Kristinn H. Gunnarsson, Karl V. Matthíasson, Þuríður Backman, með fyrirvara, og Sigíður Ingvarsdóttir.

Herra forseti. Ég vildi gjarnan leita eftir aðeins frekari uppýsingum hjá framsögumanni nefndarálitsins. Það kemur hér fram að um er að ræða íblöndunarefni og að tilteknir vöruflokkar sem verði þá með þessu lagafrv. gerðir hæfir til útflutnings ef svo má að orði komast. Ég hefði gjarnan viljað, herra forseti, að framsögumaður segði okkur gerr af því um hvaða vörur er að ræða. Getur hún nefnt okkur þá vöruflokka og vörur sem hér er um að ræða svo við áttum okkur betur á umfangi málsins?

Herra forseti. Um er að ræða íblöndunarefni t.d. þegar smjöri eða mjólkurafurðum er blandað í þorskflök og þau seld úr landi með fyllingu í. Eins er þetta mjólkurduft eða mjólk sem er notuð í súkkulaði. Er þetta mjög mikilvægt vegna þessarar vöru sem er seld í Fríhöfninni í Keflavík og hefur gert það að verkum að súkkulaði, íslenskt súkkulaði, er selt þar á samkeppnishæfu verði við erlendu vöruna. Þetta eru því þessi iðnaðarhráefni, þ.e. mjólk og smjör, sem eru notuð í þær vörur sem ég tiltók, t.d. til að fullvinna fiskinn í þá einhverjar afurðir og eins í súkkulaðiiðnaði.

Herra forseti. Þetta eru athyglisverðar upplýsingar. Mér heyrist að hér sé um það að ræða að landbúnaðarvörur séu notaðar í iðnaði, hvort sem það er sælgætisiðnaður eða fiskiðnaður. Það vekur athygli að mál sem þetta skuli heyra undir landbn. Það er spurning í rauninni hvort þessi mál hefðu ekki frekar átt erindi til annarra nefnda þingsins en landbn. Ég vil spyrja framsögumann nefndarinnar hvort fleiri dæmi séu um mál af þessu tagi sem komi til landbn. þar sem e.t.v. gæti hafa leikið vafi á því hvort málið eigi heima í landbn. og hvort við séum ekki hér með kannski rétt eitt dæmið um skörun á milli nefnda í þinginu sem ætti að verða okkur hvatning til þess að endurskoða reglugerðina um Stjórnarráðið eins og hæstv. forsrh. var reyndar búinn að segja hér að yrði gert fyrir lok kjörtímabilsins til þess að ljósara væri hvar mál ætti heima og að skörun eins og við þekkjum væri ekki jafnmikil á milli ráðuneyta og ég tala nú ekki um þá starfsnefnda þingsins.

Ég vil vekja athygli hv. þm. á því að hún kvaddi sér hljóðs til þess að veita andsvar við ræðu hv. 1. þm. Suðurl.

Já, herra forseti. Ég get nefnt önnur mál sem hafa komið til landbn. sem varða tollamál, t.d. innflutningur á grænmeti sem við vorum með hér á síðasta vori. Ég veit reyndar ekki um fleiri. En alla vega eru það þessi tvö mál, þ.e. þetta og svo hitt sem kom í vor og varðaði innflutning á grænmeti.

Herra forseti. Ég vek athygli á því að í þessu máli sem er hér til 3. umr. eru fluttar breytingartillögur. Ég held að það sé sanngjarnt að þeir hv. þm. sem standa að þeim breytingartillögum hafi tækifæri til að mæla fyrir þeim. Alla vega háttar svo til að fulltrúi okkar í heilbrn., hv. þm. Þuríður Backman, er hér með brtt. sem ég veit að hún hefur áhuga á að mæla fyrir. Hún er hér á næstu grösum. Reyndar þykist ég hafa ástæðu til að ætla að virðulegur forseti hafi einnig mikinn áhuga á því að mælt verði fyrir þessari brtt. því hún varðar það að Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri njóti sama réttar og hafi sömu stjórnskipulegu stöðu og Landspítalinn -- háskólasjúkrahús, þ.e. að þar verði þá jafnframt stjórn með sama hætti og er á Landspítalanum -- háskólasjúkrahúsi. Ég óska þess vegna eftir því, herra forseti, að tóm gefist til að mæla fyrir þessari brtt. --- Nú sé ég að hv. þm. Þuríður Backman er gengin í salinn þannig að ég geri ráð fyrir því að henni sé ekkert að vanbúnaði að mæla fyrir tillögunni, herra forseti.