arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Það hefur eins og ég tók fram, þegar byrjað var að ræða þetta frv. hér í hv. þd., náttúrlega ekki mikla þýðingu um mál, sem samið hefur verið um afgreiðslu á, að halda uppi löngum umr. um það hér á hæstv. Alþ., þar sem aðeins fáir menn hlusta á mál manna. Það er, að mínu áliti, mest að eyða tíma. Þetta mál er náttúrlega fyrst og fremst rætt á opinberum vettvangi annars staðar, bæði á mannfundum og í blöðum. - Ég ætla þess vegna ekki að víkja frá þeim sið, sem ég álít, að sé eðlilegastur, að lengja ekki umr. um þetta mál hér, en vildi þó aðeins taka þetta fram. - Ég álít, að eftir að þau atriði hafa verið felld, sem fara fram á það, að athugað sé, hvernig læknuð skuli sú meinsemd, sem framleiðslan í landinu á við að stríða, hvort sem er framleiðsla til lands eða sjávar - eftir að það er fellt, að slík athugun fari fram á því, sem ég álít höfuðmeinsemd, sem eigi að skera burt, álít ég frv. ekki skipta miklu máli. Það er þannig nú, þótt maður voni, að það fari að ganga betur hér eftir en hingað til, að ekki fæst nú fluttur til landsins nema 1/3 eða 1/4 þeirra landbúnaðarvéla, sem beðið hefur verið um, enda þótt sendimenn okkar erlendis hafi unnið kostgæfilega að því að fá þær fluttar til landsins. Og járnskip hefur einnig verið erfitt að fá, þrátt fyrir sömu tilraunir okkar manna í því efni. Við skulum vona, að þetta verði auðveldara á næstunni en það hefur verið hingað til, og er þá sjálfsagt, að stjórnin mun gera, eins og ríkisstj. hefur gert hingað til, gagnvart innflutningi á landbúnaðarvélum og kaupum báta frá Svíþjóð, allt, sem hún getur, til þess að hjálpa mönnum, sem vilja leggja peninga í það að kaupa atvinnutæki og styrkja með því framleiðsluna, til þess að geta fengið flutt atvinnutæki inn í landið. En hvort ríkisstj. skipar þessa nefnd, sem hér er um að ræða, tel ég að muni sýna sig, að ekki skipti mestu máli, þegar meinsemdin, sem burt þurfti að taka, er ekki skorin burt. - Hins vegar er rétt, að stjórnin vinni að þessu. Ég álít frv. því ekki skipta miklu máli. Það er aðeins, að mér skilst, um það, hvaða vinnubrögð eigi að hafa um útvegun tækja, sem menn vilja kaupa. Og atvinnutæki hafa verið keypt hingað til inn í landið með tilstuðlan ríkisvaldsins. Sé ég því ekki ástæðu til að greiða atkv. um málið, þar sem mér virðist það skipta ákaflega litlu, eftir að fellt hefur verið, að í því skuli vera ákvæði um það aðalverkefni, sem við munum eiga við að stríða á næstu árum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með frv. þessu er farið fram á að hækka hámark það, sem ríkinu er gert að greiða í skaðabætur fyrir tjón, sem kann að hljótast af veru herliðs Bandaríkjanna, úr 50 þús. kr. upp í 100 þús. kr. Allshn. hefur haft þetta mál til meðferðar, og hún vill mæla með, að þetta verði samþ. Ég skal játa, að n. hefur ekki haft neina aðstöðu til að gera sér grein fyrir, hve mikil útgjöld kynni að leiða af þessu, en hún telur málið sanngjarnt og mælir þess vegna með því. Ég vil bæta við frá mínu eigin sjónarmiði, að í sjálfu sér er auðvitað sanngjarnt að hafa ekkert hámark, þegar allra aðstæðna er gætt, heldur greiði ríkið það tjón, sem af því hlýzt, en hámarkið er sett, vegna þess að hugsanlegt er, að svo stórkostlegt tjón ætti sér stað, að ríkinu væri alveg um megn að bæta það að fullu. En ég vil taka það fram, að mér er kunnugt um það, og það er sjálfsagt fleirum, að ýmsir gera ósanngjarnar kröfur í þessu efni, og mætti það fylgja samþykkt þessa máls hér í þ., að þar væri tekið fram, að ætlazt væri til, að gætt væri nægilegrar varasemi, þegar skaðabótakröfur eru úrskurðaðar.

Frsm. (Bjarni Benediktsson) Allshn. hefur haft frv. þetta til meðferðar og leggur til, að það verði samþ. Ég skal geta þess, að eftir að n. hafði haft málið til meðferðar, átti ég tal við tollstjóra, og mæltist hann til, að inn í frv, væri bætt: fulltrúar tollstjóra. Ég tók þessu líklega, en að athuguðu máli virðist mér þetta óþarft, því að í 32. gr. tölulið 7 þessara laga segir svo: „eða gegnt opinberu starfi, sem laga- eða hagfræðipróf þarf til.“ Í þessu virðist mér felast það, sem óskað er. Ef fulltrúar tollstjóra eru lögfræðingar, öðlast þeir þann rétt, sem um ræðir í 7. tölul. 32. gr. Ég tel því óþarft og mun ekki flytja brtt. eftir ósk tollstjóra, en lýsi yfir, að ég skil þetta á þennan hátt. Þessar athugasemdir vildi ég láta koma fram, þótt þær séu frá mér sjálfum, en n. leggur til, að frv. verði samþ.



Ég ætlaði að kveðja mér hljóðs, en þar sem aðrir þeir, er höfðu kvatt sér hljóðs, eru fjarverandi, fell ég frá því og óska, að gengið verði til atkvgr., ef nýir menn kveðja sér ekki hljóðs.



Þetta litla frv., sem hér er flutt, er samið af bæjarráði Reykjavíkur og er byggt að mestu leyti á till. heilbrigðisfulltrúanna í Reykjavík. Það er vitað, að þessi vágestur er kominn miklu víðar um land en áður var og er nú verri og illkynjaðri. Hér í Reykjavík hefur verið gerð tilraun til að eyða þessum vágesti, en með frekar litlum árangri. Og það hefur komið í ljós, að tilgangslaust er að reyna að eyða þessu, nema nágrannahéruðin geri slíkt hið sama. Og ég er þeirrar skoðunar, að fyrir lítil sveitarfélög verði þetta svo kostnaðarsamt, að eigi sé ástæðulaust, þó að þau fái styrk frá ríki. Ég vænti því, að frv. nái fram að ganga, og legg til, að því verði vísað til allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Samkvæmt óskum frá hafnarnefnd Sauðárkróks höfum við leyft okkur að flytja hér þetta frv: til l. um breyt. á hafnarl. Sauðárkróks. - Fyrir rúmum 10 árum voru gerðar lendingarbætur á Sauðárkróki og til þess kostað miklu fé. Síðan hefur það reynzt svo, að það hefur átt sér stað nokkur sandburður inn í höfnina. Þetta hefur ágerzt svo á síðustu árum, að við það verður ekki lengur unað án þess að úr verði bætt. Grynnkað hefur þarna svo mikið, að stærri skip geta ekki með góðu móti lagzt við hafnargarðinn. Gert er því ráð fyrir að dýpka höfnina það fyrsta sem mögulegt er. Einnig hefur verið reiknað út, samkv. till. vitamálastjóra, að lengja hafnargarðinn til þess fyrst og fremst, að stærri skip geti lagzt við hann heldur en áður. Hann er svo stuttur, að hafnargarðurinn jafnbrýnir við þau flutningaskip, sem þarna koma. Og ef nokkuð er órólegur sjór, geta þau ekki legið við hafnargarðinn og geta því ekki afgreitt sig þar, ef nokkuð er að veðri. Í öðru lagi er það, að ef hafnargarðurinn væri lengdur fram, mundi það miða að því, að sandburðurinn inn í höfnina hyrfi. Þess vegna mundi þessi viðbót fyrirbyggja sandburð inn í höfnina, og í öðru lagi gætu stærri skip afgreitt sig við höfnina heldur en geta það nú. Málið liggur mjög ljóst fyrir. Það er reiknað út af vitamálaskrifstofunni, hvað þetta mannvirki muni kosta, og fylgiskjöl með frv. bera það með sér, og ég veit, að hv. þdm. hafa kynnt sér það. Þess vegna skal ég ekki fjölyrða um þetta, en aðeins geta þess, að hv. fjvn. hefur tekið upp í till. sínar nokkra fjárveitingu í þessu skyni. Breyt. þessi á hafnarl. virðist því vera alveg sjálfsögð. Vona ég því, að hv. þd. taki vel á þessu máli. Óska . ég svo, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.



Herra forseti. - Árið 1919 voru samþ. l. um hafnargerð í Ólafsvík. Þá var gert ráð fyrir, að hafnargerð þar kostaði 700 þús. kr. En samkvæmt venju voru ákveðin hlutföll milli framlags ríkissjóðs og framlags hafnarsjóðs Ólafsvíkur, ríkissjóður skyldi greiða 1/4 kostnaðar. En reynslan hefur orðið sú, að á fjárl. síðustu 10 ára hefur verið veittur 1/3 kostnaðar. Nú er það orðin föst venja um hafnarl., að í þeim hefur verið ákveðið, að hlutföllin séu þau, að ríkissjóður greiði 2/5, en hafnarsjóður 3/5. Þetta frv. er flutt í því skyni að fá sömu hlutföll hér eins og er í öðrum hafnarl. Heildarupphæðin er 700 þús. kr., og er það látið haldast óbreytt, og er ákveðið, að 3/5 í stað 1/4 skuli greitt úr hafnarsjóði, en ríkissjóður skuli greiða 2/5. Ég vænti þess, að málið fái góða afgreiðslu og því verði vísað til 2. umr. og sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (StgrA): Hæstv. dómsmrh. hefur óskað þess, að þessi tvö mál (frv. til l. um stofnun prófessorsembættis við Háskóla Íslands og frv. til l. um manneldisráð) verði afgr. frá d. í dag. Ég fyrir mitt leyti vil verða við þessari ósk hæstv. ráðh., og er það þá að hinu leytinu á valdi hv. d., hvort hún vill veita afbrigði um málin.



Eins og ég sagði áðan og eins og kom fram í ummælum hv. frsm., þá hafa dm. ýmsir verið að hugsa sér og jafnvel komið áskoranir til n. um að flytja brtt. um að sameina þetta frv. við háskólafrv. Menn geta ekki tekið afstöðu til háskólafrv., fyrr en þeir vita, hvort sú sameining getur átt sér stað. En ef það yrði ofan á að láta þetta frv. halda áfram, mundi ég vilja bera fram brtt. við 2. gr., sem ég er ekki reiðubúinn að bera fram á þessum fundi, því að þær þurfa íhugunar við og ég hafði ekki gert mér grein fyrir, að svo mjög yrði flýtt afgreiðslu frv. sem nú er komið á daginn. Ég vil beina því til hv. þdm., að þeir létu málið fá þá venjulegu þinglegu meðferð og neituðu afbrigðum, fyrst haldið er fast við þá ósk að knýja málið fram í dag.



Það hefur skeð það sjaldgæfa, að ég hef sannfærzt undir umr. Mér finnst einsætt að láta frv. ganga fram sem sérstakt frv., en ég vil benda hv. 6. þm. Reykv. á, að þótt frv. væri afgr. úr þessari d., þá stendur jafnopið að koma með brtt. í Nd. við það eins og brtt. við háskólafrv. Ég skil, að hv. þm. er ekki viðbúinn að koma með brtt. við þetta frv. nú, en ég vil benda honum á, að það er hægt að koma á framfæri brtt. í Nd., og það er eðlilegt, að hæstv. ráðh. óski eftir að hraða málinu sem mest, þar sem nú er mjög liðið á þingtímann.



Það er nokkuð einstakt, ef á að meina mönnum að flytja brtt. við mál, og ég tel þýðingarlaust fyrir okkur að bera fram brtt. við háskólafrv., ef búið er að samþ. þetta, frv. En varðandi það að koma með brtt. í Nd., þá er það svo, að ég á ekki svo innangengt þar, að ég eigi víst, að ég geti fengið hv. þm. þar til að flytja þar brtt. fyrir mig, og ég vil einnig benda á, að ef slíkar brtt. næðu fram að ganga þar, þá mundi sú meðferð, sem hv. 3. landsk. stingur upp á, verða til að tefja fyrir málinu, því að þá yrði það að ganga aftur til Ed. til einnar umr.



Með því að annað frv., sem liggur fyrir d., hefur sætt þeirri meðferð, að n., sem um það fjallaði, taldi sér nauðsynlegt að leita ýtarlegrar umsagnar háskólans sjálfs og einnig að leita annarra gagna, sem fyrir hendi eru, en mér hefur hins vegar ekki gefizt kostur á að ganga úr skugga um, hvernig sakir standa með þetta mál, þá treysti ég mér ekki til að leggja dóm á réttmæti frv. og greiði því ekki atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Lúðvík Jósefsson) Herra forseti. - Fjvn. mælir einróma með því, að till. verði samþ. óbreytt. Eins og þm. er kunnugt, er till. flutt í framhaldi af þál.samþ. 15. okt. 1943, þegar ríkisstj. var falið að undirbúa þátttöku okkar í þessari stofnun, og samkv. málefnasamningi stjórnarflokkanna er þátttakan ákveðin. Kostnaður er talinn verða mjög hóflegur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég tel, að treysta megi því, að hæstv. ríkisstj. muni athuga þá möguleika, sem á því kunni að verða að auka strandferðakost, án þess að til þurfi áskorun á þennan hátt, og segi því nei.



Það er kunnugt, að strandferðunum er mjög ábótavant, og mun ríkisstj. því athuga það mál eins og mörg önnur vandamál, sem að steðja, og mun gera það án leiðbeiningar frá flm. þessarar brtt. Segi ég því nei.



Þar sem ég veit ekki til þess, að hæstv. ríkisstj. hafi heimild samkv. fjárlögum til að kaupa strandferðaskip, og sé því ekki, á hverju grg. hæstv. forsrh. er byggð, segi ég já.



Ég vil aðeins - um leið og ég vísa til grg. hæstv. forsrh. - geta þess, að strandferðamálin eru í athugun hjá nefnd, sem hefur ekki enn skilað áliti, en mun gera það bráðlega. Tel ég því óhyggilegt að slá neinu föstu um það, hvernig strandferðaskipin skuli vera, og segi nei.



Með tilvísun til grg. hæstv. samgmrh. segi ég nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil aðeins lýsa því yfir, eins og sést af nál., að n. er sammála um að mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt. Um þennan stað er það að segja, að hann er afskekktur, en þaðan er talsvert útræði. Íbúarnir hafa sýnt mikinn áhuga á því að bæta þarna lendinguna, og þykir þess vegna maklegt, að ríkið styrki þá til þessa. - Vil ég því f. h. n. mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Þetta mál þarf ekki mikillar skýringar við. - Eins og hv. þm. er kunnugt um, eru í gildi hafnarl. fyrir Ólafsfjörð, en sú breyt. hefur á orðið, að kosin hefur verið bæjarstjórn í stað hreppsn., og l., sem hér um ræðir, eru samhljóða núgildandi l. að öðru leyti en því, sem leiðir af þeirri breyt., að bæjarstjórn er kosin. N. hefur einróma fallizt á frv. og mælir með því, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. N. hefur athugað frv. og sent það vitamálastjóra til umsagnar. Mælir hann með því, að það verði samþ. óbreytt; hið sama gerir n.



Það er ekkert um þetta að segja annað en n. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (GSv): Hæstv. forseti neðri deildar hefur afhent mér símskeyti, sem honum hefur borizt frá hv. 2. þm. Skagf., svo hljóðandi: „Get ekki sótt þingfundi vegna óvenjulegra anna. Óska að Haraldur Jónasson Völlum taki þingsæti mitt næstu vikur. Jón Sigurðsson.“ Kjörbréfanefnd mun þegar hafa tekið til athugunar kjörbréf Haralds Jónassonar, og gerir hv. frsm. nefndarinnar nú grein fyrir niðurstöðu hennar.



Kjörbréfan. hefur athugað kjörbréf hv. varamanns 2. þm. Skagf., Haralds Jónassonar á Völlum. N. hefur orðið ásátt um að leggja til, að hæstv. Alþ. taki kjörbréfið gilt og Haraldur Jónasson taki nú sæti 2. þm. Skagf. ATKVGR. Kjörbréfið samþ. með 27 shlj. atkv. Hinn nýi þingmaður undirritaði síðan drengskaparheit um að halda stjórnarskrána.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Félags- og dómsmrh. (Finnur Jónsson): Herra forseti. Þetta frv. er flutt samkv. till. mþn., og nægir að vísa til nál. og grg. þess. En þar sem þetta var ekki afgreitt fyrir áramót, þá flyt ég brtt. við 3. gr. frv., og er hún afleiðing þess, að þessu seinkaði svona. Ég vil svo óska, að hæstv. forseti geti flýtt svo fyrir málinu, að það nái til Nd. í dag.

Forseti (StgrA): Brtt. sú, sem fram hefur komið frá hæstv. félags- og dómsmálaráðherra, er svohljóðandi: (sjá þskj. 754.) Afbrigði þarf fyrir till., þar eð hún er skrifleg og of seint fram komin.



Ég vil benda á, hvort n. vill ekki athuga, hvort eigi væri rétt að færa allt í sama horf og var í fyrra með þessi mál, að því undanskildu, er viðkemur læknisbústað í Fljótsdalshéraði.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mér virtist, þegar brtt. var samþ. við 2. umr., að athuga þyrfti þetta nánar. Ég hef nú athugað þetta, og virðist mér heppilegt að afgreiða frv. með þeirri breyt., sem samþ. var, en hún hljóðar svo: „Við 3. gr. Greinin orðist svo: Ákvæði 1. gr. um stofnun Staðarhéraðs koma ekki til framkvæmda, fyrr en það hérað verður skipað. Síðari málsgr. 8. gr. laganna falli niður. Legg ég því til. að frv. verði samþ. svo breytt.



Herra forseti. Með tilvitnun til athugasemda og orða hv. 3. landsk. sé ég eigi ástæðu til þess að ræða þetta frekar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er borið fram vegna þess, að mjög hafa verið takmörkuð svæði þau við Faxaflóa, sem fiskibátar mega róa á, - og er það af ástæðum, sem öllum þm. munu kunnar, - það svæði, sem hverjum bát getur orðið ætlað, og getur það skapað vandræði, ef ekki er girt fyrir það í tíma. Það segja mér fróðir menn, sem þennan atvinnuveg stunda, fiskveiðar, að bilið milli lóða bátanna sé komið niður í nokkur hundruð metra. Til þess að hindra, að illa fari vegna þessa, er frv. þetta fram komið. Það á að tryggja, að allir bátarnir rói á sama tíma. Frv. er samið í samráði við sjómenn á Suðurnesjum og breytt lítils háttar samkvæmt óskum fulltrúa sjómanna á Akranesi. Frv. fór ágreiningslaust gegnum Nd., og vil ég leyfa mér að vænta, að afgreiðsla þess verði eins hröð hér í þessari hv. deild og mögulegt er, því að til þess getur komið, að bátar þurfi mjög bráðlega að beita þeim ákvæðum, sem hér er gert ráð fyrir.



Herra forseti. - Út af tilmælum hæstv. atvmrh. hef ég boðað fund í sjútvn. í kvöld, ef ályktunarfært verður, og skal nál. verða gefið út í kvöld eða fyrramálið. Ég skal ekki halda því lengi, en hvernig það fellur, veit ég náttúrlega ekki um.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Stefán Jóh. Stefánsson) Herra forseti. - Heilbr.- og félmn. leggur til, að frv. þetta verði afgreitt með rökst. dagskrá, eins og tekið er fram í nál. Þar eru og greindar þær ástæður, er til þess liggja. N. vill fyrir sitt leyti ekki leggja dóm á frv. eins og það liggur fyrir, en telur ekki rétt að taka fram fyrir hendur mþn. í þessu máli. Ég sé ekki ástæðu til að ræða þetta frekar að svo stöddu.

Skúli Guðmundsson Ég get hreint ekki þakkað heilbr.- og félmn. fyrir afgreiðslu þessa máls. Hún hefur haft það til meðferðar í 4 mánuði, og þegar hún loks skilar áliti, þá er það mjög óviðunandi. Eins og getið er í frv., þá eru starfsmenn tveggja banka, sem hafa sérstaka lífeyrissjóði, undanþegnir tryggingarskyldu hjá Lífeyrissjóði Íslands. Fleiri stofnanir hafa stofnað eftirlaunasjóði fyrir starfsfólk sitt, en það er ekki undanþegið gjaldskyldu til hins almenna lífeyrissjóðs. Hér er um misrétti að ræða, sem alls óverjandi er að hafa í löggjöf. Ég flutti frv. um þetta fyrir 2 árum og fékk þá hið sama svar, að þetta væri til athugunar í mþn. Ég tel, að það sé nauðsynlegt og sjálfsagt að gera þessa breytingu strax. Mþn. getur þrátt fyrir það gert sínar athuganir og tillögur. Ég vænti þess, að allir sjái, að hér er um misrétti að ræða, sem sjálfsagt er að lagfæra, og greiði atkv. á móti hinni rökst. dagskrá, en samþ. frv.

Frsm. (Stefán Jóh. Stefánsson) Háttv. flm. sakar n. um að hafa dregið óhóflega afgreiðslu þessa máls. Ég skal játa það, að málið hefur tafizt allmikið hjá n. Er það að sumu leyti að kenna vangá n., en að nokkru leyti af óviðráðanlegum ástæðum. Um efni málsins er það að segja, að heilbr.- og félmn. hefur ekki farið neitt inn á að dæma réttmæti þess. En þar sem þessi kafli viðkomandi l. er til athugunar hjá mþn., eins og áður er sagt, telur hún ekki rétt að taka um það ákvarðanir. Háttv. þm. vill láta skína í, að álit mþn. geti dregizt. Um það skal ég ekkert segja, en vil þó benda á það, að frá mþn. hafa nú borizt till., sem Alþ. hefur samþ. án verulegra breytinga. Tryggingamálin munu væntanlega verða lögð fyrir næsta Alþingi, og vona ég, að háttv.flm. sjái sér fært að bíða þangað til.

Skúli Guðmundsson Háttv. frsm.n. kemur sér hjá því að ræða þetta mál efnislega, enda mundi hann vart hafa komizt hjá að viðurkenna réttmæti þess, ef hann hefði athugað það eins og hann átti að gera. Hann kveður álit mþn. koma einhvern tíma. En rétt er að minna á það, að síðasta Alþingi gerði breytingar á tryggingalöggjöfinni, enda þótt hún væri til athugunar í milliþinganefnd.

Frsm. (Stefán Jóh. Stefánsson) Háttv. flm. telur, að n. eigi að athuga efni allra frv. Hann er þó svo vanur þingstörfum, að hann veit, að n. hafa yfirleitt ekki þá venju að athuga mál efnislega, ef þau falla undir mál, sem eru í heild til meðferðar. Ég læt það því ekki eftir háttv.þm. að ræða þetta mál efnislega, enda hef ég ekki umboð til þess frá nefndinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BG): Það hefur enginn kvatt sér hljóðs, og fer því fram atkvgr. um málið.

Félags- og dómsmrh. (Finnur Jónsson): Ég vildi óska, að hæstv. forseti frestaði atkvgr., þar sem svo fáir eru á fundi.

Forseti (BG): Ég mun verða við ósk hæstv. ráðh. um þetta, og er atkvgr. þá frestað og málið tekið af dagskrá.



Herra forseti. - Ég hafði alls ekki búizt við því, að frv, þetta yrði tekið nú á dagskrá. Bið ég hæstv. forseta að taka það af dagskrá, vegna þess að það mun þurfa að bera fram brtt. við frv., enda get ég ekki séð, að þessu máli liggi svo mjög á, að ekki sé nægur tími til að afgreiða það, þó að það fái athugun. Forseti tók málið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Eysteinn Jónsson Hv. frsm. er ekki viðstaddur, en þar sem hér er ekki um flókið mál að ræða, held ég, að hægt sé að beina málinu áfram þrátt fyrir það. Það kom í ljós við nánari athugun, að í frv. vantar ákvæði um, hversu með skuli fara um ákvörðun kjördags, ef forseti andast eða lætur af störfum, áður eða kjörtímabili hans er lokið, en þá getur verið óþægilegt að vera alltaf fastbundinn við síðasta sunnudag í júní. Þess vegna hefur n. orðið ásátt um að leggja til, að aftan við 3. gr. bætist ný málsgrein, er hljóði svo, með leyfi hæstv. forseta: „Nú deyr forseti eða lætur af störfum, áður en kjörtíma hans er lokið, og skal þá innan árs kjósa nýjan forseta til 31. júlí á fjórða ári frá þeirri kosningu. Ákveður forsætisráðherra þá kjördag, en að öðru leyti fer eftir fyrirmælum laga þessara.“ Ég leyfi mér að mælast til fyrir hönd n., að frv. verði samþ. með þessari breyt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég leyfi mér að leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. og fjvn.



Herra forseti. - Ég hef leitað eftir því við hæstv. forseta, hvort ekki væri unnt að fresta að taka svo mörg mál á dagskrá sem hér liggja fyrir. Ég viðurkenni fúslega, að þörf er á að ræða þessi mál, en hins vegar eru mörg mál, sem ræða þarf í deildum, áður en hægt er að slíta þingi. Ég hygg því, að heppilegast sé að halda nú deildarfundi fyrst, en síðan langa fundi í Sþ. að þeim loknum. Alþ. hefur nú staðið óhóflega lengi, og þar eð ég veit vilja forseta og alls þingsheims í þessum efnum, tel ég þetta eðlilegasta lausn þessa máls.

Forseti (GSv): Ég vil taka það fram, að það er sameiginlegur áhugi allra að ljúka þessu þingi sem fyrst, en nú hefur svo skipazt, að eigi hefur tekizt að ljúka málum, sem þó hljóta að fá afgreiðslu, eins og hæstv. forsrh. gat um. Nú hef ég litið til, hversu háttar í deildum, og þar sem ýmis mál voru ekki nægilega undirbúin þar, vænti ég að geta lokið fleiri málum í Sþ. Mun nú þó ráðlegra, að næstu daga verði haldnir fundir í deildum. Það, sem nú er eftir á dagskrá, er á þá lund, að flestu verður eigi lokið, en þó er hér eitt mál, sem lengi hefur þvælzt á dagskrá, en það er 6. mál, og teldi ég æskilegt að koma því frá, ef eigi verða langar umr. - Ég tek þó fyrst fyrir 11. mál, en að því loknu 6. mál.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Hæstv. fjmrh. er ekki viðstaddur og getur því ekki haft framsögu fyrir þessu máli. Og þar sem nú er orðið mjög áliðið, vildi ég mælast til þess, að frv. þetta gæti farið til 2. umr. og n. án þess að um það þyrftu að verða miklar umr. nú. Málið er í sjálfu sér mjög einfalt. Hér er lagt til, að nokkur gjöld, svo sem vitagjald, aukatekjur ríkisins, sem taldar eru í L-VI. kafla l. nr. 27 27. júní 1921, og stimpilgjald verði innheimt árið 1945 með 100% viðauka í stað 40% viðauka, sem það hefur verið innheimt með á s.l. ári. Enn fremur, að ríkissjóði sé heimilt að innheimta gjald af innlendum tollvörutegundum með 50% viðauka. Ég vil svo leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn.