Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Mér hefur af sjútvn. verið falið að lýsa þessu frv., og er þar að sjálfsögðu rétt að benda til þess, sem segir í grg. frv., sem flutt er eftir tilmælum hæstv. ríkisstj., og fylgir því svo hljóðandi grg. frá henni: „Vegna þess að fiskimiðin í og utan við Faxaflóa notast nú ekki eins og áður vegna hernaðaraðgerða, ber brýna nauðsyn til, að hagnýting þess svæðis, sem opið er, fari skipulega fram. Er sérstaklega nauðsynlegt, að fiskibátarnir leggi lóðir sínar samtímis, og er það höfuðtilgangur frv. að tryggja þetta.“ Ég ætla, að þetta liggi ljóst fyrir öllum hv. þm., að þau svæði, sem um er að ræða fyrir fiskibáta við Faxaflóa, eru svo takmörkuð, að nauðsyn ber að sjá til þess, að þetta svæði notist sem bezt með því að setja ákveðnar reglur um þann tíma, sem bátarnir fara til róðra. Það er augljóst, þar sem svo horfir við, að ef tryggar reglur væru ekki um þetta settar, hvenær bátarnir mættu fara úr nærliggjandi veiðistöðvum til veiða á þessum svæðum, þá mundi verða mesta óreiða á því, og það væri alveg óviðhlítandi. Ég býst við, að það sé ekki þörf á því, að þetta mál fari til n., þar sem það kemur frá sjútvn., og vildi ég því mælast til þess, að frv. yrði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. án n.



Herra forseti. Það er síður en svo, að ég vilji andmæla þessu frv., sem hér liggur fyrir. Ég býst við, að ærin þörf sé á því að setja slík l., ef svo er ástatt suður með sjó, sem þetta frv. virðist benda til, að þeir menn, sem sækja þaðan sjó, hafa ekki sett reglur um þetta, sem heimilt er að gera samkvæmt gildandi l. Samkv. þessu frv. tekur það ekki til miða í norðanverðum Faxaflóa, þar sem sótt er frá Akranesi, enda er þess engin þörf að því er snertir Akranes, því að þar hefur um langt skeið verið fylgt ákveðnum reglum af þeim mönnum, sem þaðan stunda fiskveiðar. En nú finnst mér, að vel geti svo farið, miðað við þessar ástæður við Faxaflóa, þar sem svo mjög er þrengt að mönnum, að fiskimenn úr Reykjavík, Hafnarfirði og jafnvel Keflavík taki það til bragðs að sækja á mið í norðanverðum flóanum, og þá verða bersýnilega þær reglur, sem fylgt er á Akranesi, ekki einhlítar, miðað við menn, sem koma frá öðrum verstöðvum, er engar slíkar reglur hafa og laga sig ekkert eftir þeim reglum, sem gilda á Akranesi. Mér skilst því, að ef til þess kynni að koma, sem ég álít vel geti orðið og hefur enda verið algengt, án þess að bátar frá Reykjavík sæktu á Akranesmiðin, væri full ástæða til, að séð yrði fyrir því í þessu frv., að ekki hlytist af það tjón í fisköflun og tapi veiðarfæra, sem gæti leitt af því, ef öllum lenti saman á miðunum. Ég vildi beina því til hv. sjútvn., að hún taki það mál til athugunar milli umr.



Herra forseti. Ég var ekki viðstaddur á öðrum fundinum, er sjútvn. hafði þetta til meðferðar, svo að ég er þessu ekki kunnugur og get ekki um það deilt, eins og aðrir nm. Nú er það náttúrlega mesta vandræðamál, ef svo er, sem ég ekki efa, að það séu einhver afmörkuð svæði, sem hafa verið gerð bannsvæði frá sunnanverðum Faxaflóa. Er engin ástæða til annars en ætla, að hæstv. ríkisstj. geri allt, sem í hennar valdi stendur, til að þessar takmarkanir verði engar eða sem allra minnstar. En ef til einhverra aðgerða þarf að koma, vegna þessara takmarkana eða bannsvæða innan fiskimiðanna, þá verður að treysta því, að hæstv. ríkisstj. ráðgist mjög vandlega um slfkar aðgerðir, áður en framkvæmdar verða eða lögskipaðar, við þá menn, sem eiga að sækja á þessi fiskimið, því að það er að sjálfsögðu mjög mikið vandræðamál að þurfa að setja þessar reglur. Reglur um það, hvenær menn mega leggja af stað til sjóróðra og að bátar frá öllum veiðistöðvum séu komnir í sama mund á ákveðinn stað, hafa verið í gildi í ýmsum veiðistöðvum landsins fyrir óralöngu. Menn hafa því mjög mikla reynslu af slíkum reglum, sem ætíð þóttu mjög illar. Menn biðu eftir brottferðartímanum, merki, sem gefið var, þegar menn áttu að róa úr vör. Reynslan varð sú, að hásetarnir reru fáklæddir í ofurhug, þegar merkið var gefið, til þess að geta lagt lóðir sínar á beztu stöðunum, og margir formenn hafa sagt mér, að þeir hafi í mestu kappróðrunum drepið þol og þrek fjölda ungra manna, því að það voru ekki nema þeir hraustustu, sem stóðust hið ógurlega kapp, sem þessu var samfara. Eftir að vélbátarnir komu til sögunnar, varð hið sama upp á teningnum, því að menn sprengdu vélarnar í kapphlaupinu um að geta lagt lóðir sínar á beztu stöðunum. Ég tel þetta fram til þess að vekja athygli á því, að svona aðgerðir, þótt nauðsynlegar kunni að vera, eru ekki gallalausar, og verður því að afla a.m.k. allra nauðsynlegustu upplýsinga í samráði við hina kunnugustu menn, áður en reglur eru settar um þetta efni.



Herra forseti. Ég vildi leyfa mér að svara þeim aths., sem fram hafa komið frá hv. þm. Borgf. og hv. 7. þm. Reykv. viðvíkjandi þessu frv. Út af ummælum hv. þm. Borgf. vil ég taka fram, að þetta frv. var útbúið samkv. fyrirsögn forseta Fiskifélags Íslands, er hafði samráð við fiskimenn um þetta. En hvort það hefur náð svo langt, að allir hafi þar komið sinni skoðun að, skal ég ekki um segja. Hitt er vitanlega alveg rétt, sem hv. þm. Borgf. sagði hér, að þar sem svo er að skilja á orðalagi 1. gr., að miðin á norðanverðum Faxaflóa séu undanskilin, gæti það valdið örðugleikum, einkum Akurnesingum, sem vitað er, að sækja aðallega þau mið, að þangað flykktust bátar á öðrum tímum en venjulega annars staðar frá. Og þar sem hér er aðeins um heimild að ræða, virðist mér engin hætta gæti stafað af því, þó að 1. gr. sé orðuð þannig, að heimildin nái til stærra svæðis, þannig að norðanverður Faxaflói yrði tekinn með, því að auðvitað mundi ríkisstj. aldrei detta í hug að beita þeirri heimild öðruvísi en að beztu manna yfirsýn í hverri veiðistöð með tilliti til þess, sem bezt hentaði hagsmunum almennings, sem hér á hlut að máli. Ég býst því við, að ég muni við 2. umr. þessa máls leita samþ. meðnm. minna í sjútvn. um að breyta 1. gr. í þetta horf, og ætla ég, að óskum hv. þm. Borgf. muni með því fullnægt verða. Að því er snertir aths. hv. 7. þm. Reykv., þá er það að vísu satt, að hér er um ráðstafanir að ræða, sem ekki eru algengar og eiga sér ekki fordæmi á löggjafarsviðinu í þessu formi. En það er nú svo, að hernaðaryfirvöldin hafa gert ráðstafanir á þessum svæðum, sem torvelda mjög aðgang sjómanna að fiskimiðunum, og er það út af fyrir sig nóg ástæða til að reyna að koma á því skipulagi við sjósóknina, að öllum notist veiðisvæðin sem bezt. Að því er snertir róðrartímann og reglur um hann, þá er, þetta mjög algengt í veiðistöðvum og hefur verið gert, án þess að hernaðarástæður hafi valdið, t.d. í mínu kjördæmi. Þar hefur um óralangan tíma verið haldið fast við vissa róðrartíma, sem kallað er, allan fyrri hluta vertíðarinnar, en slakað á þeim, þegar kemur fram á og nótt fer að verða björt. Þar þykja þessar reglur nauðsynlegar. Ég vil svo drepa á það, að mér hefur verið á það bent af lögfróðum þm., að aftan við 1. gr., þar sem talað er um sektir og brot, vanti ákvæði um, hvernig fara skuli með mál, sem kunna að rísa út af þessum l., og mun ég við 2. umr. koma með brtt. til viðbótar um það, að brot gegn þessum lögum, sem sett kunna að verða, skuli sæta sömu meðferð og brot gegn opinberum lögreglul.