Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. hefur athugað þetta frv. allýtarlega, sérstaklega með tilliti til eldri lagaákvæða um sama efni, og vik ég nánar að því atriði síðar. Fyrsta dag næsta mánaðar á síðasta breyting verðlagsuppbótar að fara fram samkvæmt gildandi lögum. Býst ég við, að enginn álíti rétt að láta við það sitja, heldur verði breyting að eiga sér stað áfram í samræmi við breytta vísitölu. Efni þessa frv. er að lögfesta til frambúðar þær reglur, sem nú gilda í þessu efni, en áður hafa þær verið tímabundnar. Virðist n. rétt að ákveða þetta til frambúðar, enda annað tilgangslaust eins og reynslan sýnir. 3. gr. þessa frv. er tæplega fullnægjandi. Þar segir, að úr lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, lífeyrissjóði barnakennara, lífeyrissjóði hjúkrunarkvenna og lífeyrissjóði ljósmæðra skuli greiða verðlagsuppbót eftir sömu reglum og greitt er á laun starfsmanna ríkisins, en ekkert tekið fram um það, hver eigi að endurgreiða hlutaðeigandi lífeyrissjóði verðlagsuppbótina, eins og gert hefur verið af hlutaðeigandi stofnunum áður, og telur n. rétt, að það sé beinlínis ákveðið í þessum lögum. Nú getur að sjálfsögðu komið fyrir, að stofnun, sem lífeyrisþegi tók laun sín hjá, geti ekki endurgreitt lífeyrissjóði neitt eða ekki nema að nokkru leyti, - ekki neitt t.d., ef stofnunin er lögð niður, eins og getur komið fyrir. Virðist n., að þá sé ekki í annað hús að venda en til ríkissjóðs. Þess vegna ber n. fram brtt. á þskj. 115 um umorðun á 3. gr., þannig að bæði þessi atriði, sem ég nú hef nefnt, verði lagfærð. Þegar þetta mál var til umræðu í n., þá lét hv. 4. þm. Reykv. þess getið, að hann væri með frv., enda hefur hann skrifað undir nál., en hann mundi áskilja sér rétt til að bera fram fleiri brtt. heldur en n. gerir, og brtt. liggja nú fyrir frá honum á þskj. 119. Þó að hv. þm. boðaði það í n., að hann mundi ef til vill bera fram brtt., þá man ég ekki eftir, að hann gæti neitt um það, hvers efnis þær mundu verða. Þar af leiðandi er það, að n. sem slík hefur ekki fjallað um þessar till. á neinn hátt, og get ég því ekki beinlínis sagt neitt um aðaltill. né varatill. frá hendi n., og væri svo, að hv. flm. þessara till., 4. þm. Reykv., vildi fá umsögn n. um till., þá mundi vera ráðlegt fyrir hann að taka þær aftur til 3. umr. Á hinn bóginn get ég sagt það sem mína skoðun, að mér þykir ákaflega ólíklegt, að n. vilji mæla með þessum brtt., sem fjalla um það að breyta verðlagsuppbót mánaðarlega, eins og einu sinni var, með öllum þeim glundroða og öryggisleysi, sem því fylgdi fyrir atvinnuvegi þjóðarinnar. Skal ég svo ekki ræða frekar um þessar brtt. Ef til vill tekur hv. flm. þær aftur til 3. umr. N. var í fyrstu í töluverðum vafa um það, hvort óhætt væri að samþykkja óbreytta 4. gr. frv., sem m.a. nemur úr gildi 6. gr. l. nr. 22 1950, þ.e.a.s. gengislaganna. Athugaði n. breytingar þær, sem orðið hafa á ákvæðum þeirrar gr., og skal ég til fróðleiks geta um þessar breytingar. Ákvæði 1. málsgr., 2. málsgr. og 1. málsl. 3. málsgr. voru tímabundin og eru því úr sögunni, eins og þau bera með sér. Ákvæði síðari málsl. 3. málsgr. er tekið í frv. Ákvæði 4., 5., 6. og 7. málsgr. eru afnumin með 1. gr. l. nr. 11 í 1950. Í stað þeirra ákvæða komu þá ákvæði í 1. gr. l. nr. 117 1950, sem breytt var með l. nr. 9 1951. Þeim ákvæðum var síðan breytt með 1. gr. l. nr. 105 1951, en þau ákvæði voru tímabundin, og komu í stað þeirra l. nr. 70 1951, sem ekki giltu nema skamma hríð, því að eftir verkfallið í desember 1952 komu í stað þeirra lög nr. 16 1953, sem miðuð voru við lausn verkfallsins. Loks eru svo núgildandi lög um þetta efni, nr. 70 1953, sem miða síðustu breytingu verðlagsuppbótar við 1. des. n.k. N. komst því að þeirri niðurstöðu, að óhætt væri að nema þessa 6. gr. úr gildi, þar sem það lítið, sem er eftir af henni, er tekið upp í þetta frv., og leggur því til, að 4. gr. frv. eins og aðrar greinar þess, að undantekinni 3. gr., verði samþykkt óbreytt.



Herra, forseti. Um brtt. n. á þskj. 115 vísa ég algerlega til þess, sem hv. frsm. sagði. Þetta er nauðsynleg breyting og sjálfsagt að gera hana, enda að langmestu leyti tekin upp úr gildandi lögum. Ég vil líka undirstrika það, sem hv. frsm. sagði um, hversu torvelt það er orðið eða torratað að finna leiðina frá gengislækkunarlögunum 1950 og til þessa frv. Ég hygg þó, að eins og hv. frsm. tók fram, þá hafi honum lánazt að rekja nokkurn veginn þennan feril, þannig að það megi ljóst vera, að óhætt sé að fella úr gildi 6. gr. laga frá 1950, annað en það, sem tekið er í þetta frv. Um brtt. mínar á þskj. 119 skal ég vera stuttorður. Það er rétt, sem hv. frsm. tók fram, að ég gat ekki um efni þeirra brtt., sem ég mundi bera fram við frv. Hins vegar mun ég hafa nefnt það við n., að brtt. mínar yrðu við 2. gr., og taldi líklegt, að þá mundi þá renna nokkurn grun í, við hvað væri átt. Till. mín er þess efnis, að í staðinn fyrir, að verðlagsuppbótargreiðslan skuli haldast óbreytt í 3 mánuði, þó að vísitalan breytist, þá verði upp tekin hin eldri regla, að uppbótin breytist mánaðarlega með breyttri vísitölu. Það, sem veldur því, að ég ber þessa till. fram, er það, að nokkur uggur er í mönnum um, að enn kunni að vera að vænta breytinga á vísitölunni, og færi betur að það sýndi sig að vera ástæðulaust. Annað er hitt, að nokkuð hefur örlað á því, að þó að verðlag hafi hækkað fyrsta eða annan mánuð þess tímabils, sem uppbótin ekki breytist á, þá hafa á þriðja mánuðinum, áður en sú vísitala, sem ákveður uppbótina, kemur í ljós, verið gerðar ráðstafanir til að greiða niður ákveðnar vörutegundir til þess að koma vísitölunni nokkuð niður. Á þann hátt er hægt að rugla vísitöluna með því að hafa vísitöluna nokkru hærri, tvo fyrstu mánuði hvers tímabils, en greiða svo aftur niður á hinum þriðja mánuði. Það er að sjálfsögðu dálítið óheppilegt, að slík ákvæði skuli vera til í lögum - slík framkvæmd skuli vera möguleg, og ber að sjálfsögðu að stemma stigu við því. Aðalmótbáran gegn þessari till. hygg ég að sé sú, ekki að hún muni auka glundroða og öryggisleysi, eins og hv. frsm. sagði, því að -það er nú bitamunur en ekki fjár, hvort uppbótin breytist á hverjum mánuði eða þremur mánuðum, ef um stórar sveiflur er að ræða á annað borð, heldur er mótbáran hin, að kaupgjald meðlima verkalýðsfélaga og almennt kaupgjald í landinu breytist nú á þriggja mánaða fresti eins og laun opinberra starfsmanna. Mér hefur því þótt vissara, ef aðaltill. yrði ekki samþ., að bera fram brtt. í þá átt, að ef samningar takast um það milli atvinnurekenda og verkamanna, að uppbót á kaup breytist mánaðarlega með breyttri vísitölu, þá skuli einnig hið sama gilda um verðlagsuppbót á laun opinberra starfsmanna. Ef sú till. er samþ., þá er ekki hægt að segja, að ríkissjóður gangi á undan í þessu efni með því að ákveða mánaðarlegar breytingar hjá sínu starfsfólki, heldur færi það þá eftir því, sem samningar tækjust um milli atvinnurekenda og verkamanna. Ég fellst fullkomlega á það, að rétt sé og eðlilegt, að atkvæðagreiðsla um þessar till. bíði 3. umr., ef hv. n. vildi segja álit sitt um þær, og get ég fallizt á það að taka till. aftur að þessu sinni til 3. umr.



Herra forseti. Frv. um náttúruvernd, 26. mál þessarar d., sem hér liggur fyrir nál. um ásamt rökstuddri dagskrá á þskj. 113, er fram komið að tilhlutan fyrrv. menntmrh., en samið af þeim Ármanni Snævarr prófessor og dr. Sigurði Þórarinssyni, en dr. Finnur Guðmundsson hefur farið yfir frv. og tekið þátt í viðræðum um það. Málið er flutt af ríkisstj. með framsögu hæstv. menntmrh. við 1. umr. Eins og frv. ber með sér, er gert ráð fyrir að vernda ýmsar náttúruminjar, um leið og almenningi er gefinn kostur á að njóta þeirra og brýnd fyrir fólki góð umgengni til að afstýra spjöllum á merkilegum náttúrufyrirbrigðum og vakin athygli fólks á gildi þeirra. Að vísu eru til lög um friðun, sbr. lög um friðun Þingvalla frá 1928. Svo má nefna fuglafriðunarlögin, sem nýlega voru endurskoðuð. Frv. þetta er víðtækt og ýtarlegt, og hafa þeir, sem það hafa samið, lagt í það mikla vinnu, kynnt sér löggjöf og framkvæmd slíkra laga erlendis. Frv. með aths. og skýringum er alls 39 bls. Er í aths. um frv. bent á ýmsa staði, þar sem spillt hafi verið sérstæðum náttúruminjum og eigi gengið svo snyrtilega um sem skyldi. Í sambandi við þetta eru aðallega fordæmdar framkvæmdir í Grænavatni í Krýsuvík, notkun gjalls úr Helgafelli í Vestmannaeyjum og úr Rauðhólum við Reykjavík, einnig sams konar not af gígnum Grábrók í Norðurárdal. Flm. telja, að umgengni á þessum stöðum mætti sums staðar vera betri en er, þ. e. snyrtilegar gengið um að verki loknu, og er enn hægt að bæta þar um. En á hinn bóginn ber að líta á, að Rauðhólar við Reykjavík og eins, sunnan Hafnarfjarðar hafa mjög verið notaðir til vega- og flugvallagerða og væri ekki hægt að banna slíkt, meðan ekki er annað hægara efni fyrir hendi, Líkt mætti segja um Grábrók, en efni þaðan er mjög notað í steinsteypu og steinagerð, og sama má segja um vikurhóla þá, sem eru norðan Vatnsskarðs við Krýsuvíkurveg. Þaðan er flutt efni í allstórum stíl, bæði til ofaníburðar og holsteinagerðar. Víðar eru steinefni, svo sem hraunbruni sunnan Hafnarfjarðar, sem mjög eru notuð til ýmissa gagnlegra hluta, einkum eftir að mönnum lærðist að nota jarðýtur til þess að geta hagnýtt sér slík efni með góðum árangri. Ég er sannarlega ekki að mæla því bót, að illa sé gengið um úti í guðsgrænni náttúrunni, og fer fjarri því, en hitt tel ég ekki heppilegt, að löggjafarvaldið skipti sér um of af slíku að þarflitlu. Ekki veitir af að nota sér þá hraun- og vikurhóla, sem hér hefur verið minnzt á, án þess að ég vilji gera lítið úr náttúruverndinni, því að hún er sjálfsögð og virðingarverð innan vissra takmarka. En ætlazt er til í frv., að náttúruverndarráð og náttúruverndarnefndir hafi úrskurðarvald í þessu. Þetta mál þarf að undirbúa rækilega, og því mælir nefndin með því, að þeir aðilar, sem getið er um í nál., eigi kost á að láta álit sitt í ljós. Hefur n. því orðið ásátt um að afgreiða það með eftirfarandi rökstuddri dagskrá, með leyfi hæstv. forseta: „Í trausti þess, að ríkisstj. leiti umsagnar sýslunefnda, bæjarstjórna og Búnaðarfélags Íslands um málið og leggi fyrir næsta þing niðurstöður sínar, að undangenginni endurskoðun á frv., tekur deildin fyrir næsta mál á dagskrá.“



Herra forseti. Ég þakka hv. n. fyrir athugun hennar á þessu máli og viðurkenni fyllilega, að málið er svo margþætt og í því svo mörg vafasöm atriði, að eðlilegt er, að það sé sent til umsagnar þeirra aðila, sem n. gerir till. um. Og ég hygg, að það muni síður en svo spilla fyrir málinu, heldur verða til þess að greiða fyrir framgangi þess. Mér var það mjög ljóst, er ég ákvað að leggja frv. fyrir þingið, að frv. er enn ekki búið að fá svo ýtarlega athugun, að eðlilegt sé, að það verði lögfest þegar í stað. Ég taldi þó rétt að leggja það fyrir Alþ. til þess að kynna því málið og þar með öllum almenningi í landinu. En það er nauðsynlegt, að menn átti sig á, hvaða kvaðir þarna er um að ræða, til þess að ekki rísi andstaða eftir á gegn því góða máli, sem hér er um að ræða, sem ef til vill yrði til þess að eyðileggja allt málið í framkvæmd eða knýja fram skjótar breytingar eftir á. Ég held þess vegna, að sú meðferð, sem n. leggur til, sé sú heppilegasta, og er sannfærður um, að það skiptir ekki meginmáli, hvort frv. nær samþykki árinu fyrr eða síðar, eða þó að einstökum atriðum þess sé breytt, heldur er hitt meginatriðið, að málinu sé fylgt eftir og það í höfuðatriðum verði samþykkt, áður en yfir lýkur.



Herra forseti. Ég álít, að hér sé um hið merkasta mál að ræða og eitt hið merkasta frv., sem lagt hefur verið fyrir þetta þing, og auk þess mjög aðkallandi mál. Slíka löggjöf sem þessa hefði þurft að vera búið að setja fyrir löngu, og ég held, að það sé þegar orðinn ærinn skaði að, að engin löggjöf hefur verið um þetta efni, eins og raunar er sýnt fram á í grg. Ekki mun sízt þörf á slíkri löggjöf til þess að vernda náttúru Reykjanesskagans, eins og nú er ástatt í voru landi. Ég tel, að það megi ekki dragast að setja þessi lög. Allur dráttur gæti valdið tjóni á íslenzkum náttúrumyndunum, sem verður ekki bætt fyrir. Mér virðist, að málið hafi þegar fengið mjög vandaðan undirbúning. Hæstv. ráðh. segir raunar í aths. við frv., að sum einstök ákvæði frv. orki að sjálfsögðu nokkuð tvímælis, og endurtók það hér, en hann bætir líka við: „en að athuguðu máli telur menntmrn. rétt að leggja frv. óbreytt fyrir Alþ. eins og það barst rn. frá semjendum þess, en3a hægurinn hjá að breyta einstökum atriðum á Alþ., ef ástæða þykir til.“ Ég held, að það sé enn þá nægur tími til þess á þessu þingi. Ég held, að með góðum vilja væri hægt að láta mál þetta fá þá athugun á þessu þingi, að hægt væri að afgreiða það. Ég get ekki skilið, að það sé neinn ágreiningur um þau atriði þessa frv., sem verulegu máli skipta, og get þess vegna ekki séð, að brýn nauðsyn sé á að senda það til umsagnar sýslunefnda og bæjarstjórna. Ekki ætti að taka langan tíma að fá umsögn Búnaðarfélags Íslands og raunar engan veginn útilokað heldur, að hægt væri að fá álit æði margra bæjarstjórna og sýslunefnda þegar á þessu þingi, ef lögð væri áherzla á, að málinu væri hraðað, enda er gert ráð fyrir, að fulltrúar sýslufélaga skuli mestu ráða um framkvæmd laganna, þar sem náttúruverndarnefndir skulu kosnar af sýslunefndum og bæjarstjórnum og sýslumenn og bæjarfógetar vera formenn nefndanna. Ég mun þess vegna greiða atkv. gegn þessari rökstuddu dagskrá. En verði þessi dagskrá samþ., þá vil ég hins vegar beina því til hæstv. menntmrh., að hann stuðli að því, að þetta mál geti a. m. k. orðið afgreitt ekki síðar en á næsta Alþingi.



Herra forseti. Mér þykir leitt, að það hefur staðið þannig á tvisvar sinnum, þegar þetta mál hefur komið hér fyrir, að ég hef verið forfallaður og ekki getað mætt hér til þess að segja þau fáu orð, sem ég nú mun segja við framsögu þessa máls við 1. umr. þess. Þetta frv. er gamalt hér, eins og hv. þdm. kannast við. Það var flutt á árunum 1945 og 1946, en þá var frv. að vísu með nokkuð öðrum hætti en það er nú. Síðan var það flutt 1947 og 1948 og þá í svipuðu formi og það liggur fyrir nú. Málið hefur þess vegna verið gaumgæfilega athugað hvað eftir annað og er nú komið í það form, sem ætla mætti að menn gætu almennt sætt sig við. Eins og frv. ber með sér, er nú eingöngu ætlazt til, að í skóla þessum sé gegnt því hlutverki að mennta unga menn í húsasmiðum, en áður var frv. miklu víðtækara og tók yfir miklu fleiri greinar, enda þá ætlazt til þess, að skólinn væri stærri en nú er til ætlazt. Vegna þess að slíkur skóli sem þessi er ekki til áður, er ekki óeðlilegt, að byrjað sé á þessari einu grein, þar sem mest er aðkallandi að fá fleiri iðnaðarmenn en nú er völ á, og síðan, ef vel gengur með þessa einu grein, er hægt að byggja ofan á þá undirstöðu og fjölga greinunum og stækka skólann. Skólar af þessu tagi eru víða til erlendis, og það má þykja næsta undarlegt, að ekki skuli vera til slíkur skóli hér á landi, og því undarlegra er það, þar sem við höfum svo mikið af skólum og að sumra áliti kannske helzt til mikið, eða a. m. k. nægilega mikið í sumum greinum. Það orkar ekki tvímælis, að enn þá er mjög mikil vöntun á húsasmiðum vegna þess, hve ört er byggt, og það ekki sízt í sveitum landsins. Þeir, sem kynna sér það ástand, sem nú er í þessu efni, munu komast að raun um, að það hefur kannske aldrei verið meiri vöntun en einmitt núna, enda er mikið byggt og líkur til þess, að það haldi áfram, að mikið verði byggt í sveitum landsins, þorpum og kaupstöðum, sem allt hefur vitanlega áhrif á það, að eftirspurnin eftir smíðum er miklu meiri en hægt er að fullnægja, og er vöntunin mjög tilfinnanleg. Það er þó ekki eingöngu með tilliti til þessa, sem frv. er flutt. Frv. er flutt til þess að gera tilraun, sem a. m. k. ég sem flm. þessa frv. er ekki í neinum vafa um að muni takast vegna þeirrar reynslu, sem er af þessum málum annars staðar. Og sú tilraun, sem nú er gerð í þessari einu grein, mætti verða til þess, að slík kennsla yrði tekin upp í fleiri greinum, því að það getur varla orkað tvímælis, að eins og oft hefur verið tekið fram, þá er mikil nauðsyn að Íslendingar séu hver og einn sem færastur og menntaðastur, einstaklingarnir eru svo fáir. En ef þess er þörf, sem ég tel ekki neinn vafa á að er og oft hefur verið undirstrikað í ræðu og riti, þá er þörfin a. m. k. ekki sízt á sviði iðnaðar. Þar er kannske stærra landnám fyrir höndum, ef þjóðin á að elga örugga framtíð, heldur en á flestum öðrum sviðum íslenzks þjóðlífs. Hins vegar er það margra manna skoðun, að enn þá sé ekki nægilega séð fyrir iðnmenntun þjóðarinnar. Ég skal ekki fara lengra út í þá sálma. En ég vil aðeins benda á, að það mætti nú telja líklegt, að mótstaðan gegn þessu yrði fyrst og fremst frá iðnaðarmönnum. Þess hefur gætt, eins og kunnugt er, að stéttirnar vilja koma í veg fyrir offjölgun í stéttunum, eins og það er kallað, til þess að fyrirbyggja atvinnuleysi, og þess vegna hefur gætt nokkurrar andstöðu gegn fjölgun iðnaðarmanna. Þetta mál var á sínum tíma sent til Landssambands iðnaðarmanna, og svörin frá Landssambandi iðnaðarmanna liggja fyrir í grg. þessa frv. Málið var einnig sent til Teiknistofu landbúnaðarins og umsögn Teiknistofunnar liggur fyrir um þetta mál, neðst á bls. 3. í grg., og sé ég ekki ástæðu til þess að eyða tíma í að lesa upp bréfið frá Teiknistofunni. En ég vil vekja alveg sérstaka athygli hv. þd. á því, að neðst á bls. 3 og á bls. 4 er greinilega rakið svar Landssambands iðnaðarmanna viðkomandi þessu máli, og þar segir stjórn Landssambandsins, með leyfi hæstv. forseta, orðrétt: „Stjórn sambandsins er sammála flutningsmanni frv. um það, að það er langt frá því, að ástandið í byggingarmálum sveitanna sé viðunandi, og að því valdi að miklu leyti þekkingarleysi á þessu sviði og skortur kunnáttumanna til þess að sjá um smíði sæmilegra húsa“ o. s. frv. Svo segir: „Ráðstafana til úrbóta í þessum efnum er því þörf, og sennilegt, að opinber skóli verði eina ráðið, er að gagni kemur, enda séu kennarar skólans fulllærðir iðnaðarmenn.“ Síðan koma þeir með fimm aðfinnslur við frv. eins og það þá lá fyrir, og ég sé ekki ástæðu til þess að rekja þessar aðfinnslur. En ég vil vekja athygli á því, að í grg., á bls. 4, er gerð full grein fyrir því, að hver einasta aðfinnsla er tekin til greina og frv. fært í það horf, að ætla má, að það sé fullnægjandi til þess, að Landssamband iðnaðarmanna geti verið ánægt með frv. eins og það núna liggur fyrir. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fara fleiri orðum um þetta mál að sinni, en óska eftir, að málinu verði vísað til 2. umr. og iðnn.



Herra forseti. Það er rétt, sem hv. flm. þessa frv. sagði hér áðan, að kunnáttu manna til bygginga í sveitum landsins hefur verið til þessa mjög ábótavant, og hafa byggingar þess vegna oft verið óvandaðri en æskilegt er og enzt verr en ástæða hefði verið til, ef rétt hefði verið að farið við byggingu húsanna. Að ég tek hér til máls að þessu sinni við 1. umr. frv., er ekki til þess að mæla gegn frv., heldur til þess að vekja athygli á því, að ég vænti þess, að nú næstu daga verði lagt fyrir hv. Alþingi frv. um iðnskóla almennt. Með því frv. er ætlazt til, að þeir, sem í sveitum búa, hafi ekki lakari aðstöðu til þess að mennta sig verklega en þeir, sem búa í kaupstöðum eða þéttbýlinu. Það er gert ráð fyrir með því frv., að í héraðsskólunum verði tekin upp iðnfræðsla, og héraðsskólar eru nú komnir í flest byggðarlög þessa lands. Með því, að héraðsskólarnir tækju einnig að sér iðnfræðsluna, mundi sparast mikið fé; það mundi sparast að byggja sérstök skólahús fyrir iðnskólana, það mundu sparast miklir kennslukraftar o. s. frv. Ég vil aðeins vekja athygli á þessu fyrir þeirri n., sem fær þetta frv. til meðferðar og væntanlega hitt frv. einnig, að taka rækilega til athugunar, hvort þetta getur ekki farið saman, hvort það frv., sem lagt verður fram innan fárra daga, geti ekki í öllum aðalatriðum leyst þá þörf, sem ætlazt er til að þetta frv. eigi að leysa. Ég skal viðurkenna, að ég er ekki til fulls búinn að gera mér grein fyrir þessu, en mér sýnist eigi að siður, að þetta gæti farið saman og að með því frv., sem nú er í smíðum, væri verklegri iðnfræðslu borgið í sveitum landsins ekki síður en í þéttbýlinu. En þegar frv. er komið fram og verður athugað með hliðsjón af þessu frv., þá skýrist málið betur fyrir hv. alþm.



Herra forseti. Það verður vitanlega ekki hægt að segja um það, fyrr en þessar till. liggja fyrir, að hverju leyti þær kunni að ná sama tilgangi og það frv., sem hér liggur fyrir, og er ekki nema eðlilegt, að litið sé á þær till., ekki sízt þar sem þær koma, að mér skilst, frá mþn. í skólamálum. Eða var ekki mþn. í skólamálum að athuga þessi mál yfirleitt? Mér skildist, að hún hefði tekið iðnfræðsluna með, en það er það einkennilega, að þegar talað er um skólamál á Íslandi. þá hefur alltaf verið þannig, að menn gleyma því, að hér þurfi að vera til iðnfræðsla og iðnskólar. Það hefur verið utan við fræðslukerfið að vissu leyti. Ég hef vitanlega ekkert á móti því, að þetta sé athugað í sambandi við þær till., sem fram kunna að koma. En ég vil benda á, að þess mundi ekki gerast þörf, þó að væri stofnaður sérstakur iðnskóli, sem ég að svo stöddu tel eðlilegra að gera, að kaupa hús eða byggja nýtt hús, því að það er vitað mál, að áhugi er fyrir því hjá sumum héraðsskólunum að breyta þeim einmitt í þetta horf. Get ég nefnt það, að skólanefndin í Reykjaskóla við Hrútafjörð hefur mjög mikinn áhuga á því að breyta þeim héraðsskóla einmitt í iðnskóla, og það færi satt að segja ekkert illa á því, að þar yrði fyrsti iðnskóli í sveit á Íslandi, vegna þess að þar hafa verið, báðum megin þess fjarðar, einhverjir oddhögustu menn, sem hafa verið á þessu landi, að Austur-Skaftfellingum ógleymdum. Bendi ég á þetta sem röksemd gegn því, að þó að þessi skóli yrði stofnaður, þá þyrfti að byggja nýtt hús fyrir hann. Ég tel rétt að segja frá þessu, því að mér er kunnugt, að það er alveg sérstakur áhugi fyrir því hjá skólanefndinni og þeim sýslum, sem að skólanum standa, að fá honum breytt einmitt í þetta horf.