Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (KlJ): Frumvarp þetta er lagt fram beint eftir ósk Alþingis í fyrra. Eins og kunnugt er, var löggildingarstofan stofnuð 1917 og hefir síðan haft á hendi löggildingu á mælitækjum og vogaráhöldum. Hefir þetta fyrirkomulag að ýmsu leyti þótt óþægilegt og óþarflega kostnaðarsamt, og því heyrst eindregnar óskir um að leggja niður löggildingarstofuna og fela lögreglustjórum í helstu kaupstöðum landsins starf hennar, svo sem frv. gerir. Var svipað fyrirkomulag áður, og heyrði jeg þess aldrei getið, að það væri ekki fullnægjandi. En löggildingarstofan hefir talsverðan kostnað í för með sjer, og er það eitt ærið nóg í mínum augum til þess, að frv. nái fram að ganga, að það felur í sjer sparnað; leggur niður lítt þarft embætti. Með því að mál þetta var rætt hjer á þingi í fyrra, geri jeg ekki ráð fyrir, að þörf sje á að fara frekar út í það nú, en vænti þess, að frv. verði, að þessari umr. lokinni, vísað til allshn.

Atvinnumálaráðherra (KlJ): Enda þótt gildandi vegalög sjeu ekki gömul orðin, aðeins frá árinu 1907, þá hafa verið gerðar á þeim ýmsar breytingar síðan, og hafa þær flestar gengið í þá átt, að koma kostnaði við viðhald vega af sýslufjelögunum yfir á ríkissjóð. En auk þessara breytinga hafa oft heyrst raddir hjer á Alþingi, t. d. árin 1914, '15 og '19, um að æskilegt væri, að lögin væru endurskoðuð í heild. Í fyrra, þegar tekið var á ríkissjóð viðhald Flóabrautarinnar og hluta af Borgarfjarðarbrautinni, komu einnig fram, einmitt hjer í þessari hv. deild, eindregin tilmæli til stjórnarinnar um, að hún legði fyrir þetta þing nýtt vegalagafrv. Lofaði jeg því þá, og því voru teknar aftur tvær brtt. um að láta ríkissjóð halda við Holtaveginum og Fagradalsbrautinni. Samkvæmt þessu loforði leyfi jeg mjer nú að leggja fyrir þingið þetta frv. til algerlega nýrra vegalaga. Samkv. þessu frv. eiga allflestar akbrautir, svo og þjóðvegir, að kostast af ríkissjóði. Einstaka akbraut er þó undanskilin, t. d. Eyjafjarðarbrautin. Eins og alkunnugt er hefir viðhald akbrauta hvílt á sýslufjelögum þegar þær hafa verið fullgerðar. En það hefir reynst þeim langt um megn, af ástæðum, sem teknar eru fram í greinargerð frv. - Það þýðir ekkert að vísa til þess ákvæðis, að ráðuneytið geti látið halda við akbrautum á kostnað sýslufjelaga, ef þau vanrækja viðhaldið, því þau hafa ekkert til að borga með. Viðhaldið er þeim langt um megn. T. d. hefir Árnessýslu ekki verið fært að halda við akbrautinni að Þjórsá, og er því svo komið, að hún skuldar ríkissjóði um 40 þús. kr., sem hann hefir kostað til viðhalds þessarar brautar og sem lítil líkindi eru til, að fáist endurgreitt. Ef þetta frv. verður samþykt, þá hverfur skilgreiningin gamla milli þjóðvega og akbrauta. Er hvorttveggja nefnt þjóðvegir í frv., enda engin þörf skilgreininga, eftir að ríkissjóður hefir tekið viðhald hvorstveggja á sína arma. Jeg leyfi mjer að leggja fram með frv. sem fylgiskjöl tvö kort: Annað er yfir Mosfellsheiðarveginn. Kemur mönnum nú alment saman um, að vegurinn til Þingvalla hafi verið lagður á röngum stað. Ætti hann heldur að ganga upp Mosfellsdalinn, en koma síðan yfir á veg þann, sem nú er, skamt frá sæluhúsinu á Mosfellsheiði. Er talin full þörf á að breyta þessu hið fyrsta. Hitt kortið er yfir veginn gegnum Húnavatnssýslur. Kemur mönnum einnig saman um, að hann sje ekki rjett lagður, og sýnir kortið, hvar honum væri betur fyrir komið. Loks leyfi jeg mjer að leggja með frv. kort yfir Ísland, er sýnir þjettbýli landsins og alt vega „system“ eftir þessu frv. Leyfi jeg mjer að óska þess, að frv. þessu verði vísað til samgmn.

Atvinnumálaráðherra (KlJ): Þetta frv. stendur að mestu leyti í sambandi við frv. það til vegalaga, sem nú hefir verið lagt fyrir þessa hv. deild, sbr. t. d. 2. gr., og að nokkru leyti í sambandi við breytingar, sem í fyrra voru gerðar á stefnu vegarins um Norður- Þingeyjarsýslu, þegar valin var hin svokallaða nyrðri leið, sem gerir nauðsynlegt að brúa nokkrar ár, og eru í frv. taldar 4 þeirra, tvær í Þistilfirði og tvær í Vopnafirði. Það er auðvitað mál, að brúargerðir þessar hafa talsverðan kostnað í för með sjer. En meiningin er, að ekki verði ráðist í framkvæmdir þeirra fyr en efni ríkissjóðs leyfa. Frv. þetta ljettir talsverðum byrðum af sýslufjelögum, og veitist þeim þá hægra að halda við sýslu- og hreppavegum og mun þess síst vanþörf. Jeg býst við, að frv. þessu verði vísað til samgmn., að lokinni umr.