Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þar sem ákvæði verðbótakaflans í frv., eins og þau liggja fyrir í heild, fela í sér um 6% kaupskerðingu að dómi Þjóðhagsstofnunar, þar sem þessi um það bil 6% kaupskerðing mun áður en árinu 1979 lýkur ná að fullu til alls láglaunafólks í landinu samkv. ákvæðum verðbótakaflans í frv. og þar sem með ákvæðum þessarar greinar er hróflað við skýrum ákvæðum kjarasamninga gegn ákveðnum andmælum verkalýðshreyfingarinnar, þá segi ég nei í þessari atkvgr.



Herra forseti. Um þessa grein frv., eins og allar aðrar greinar þess, er samkomulag milli stjórnarflokkanna sem er forsendan fyrir því, að þessir stjórnarflokkar starfi áfram saman að stjórn landsins. Þegar samkomulag hefur verið gert ber mönnum, sem vilja telja sig stjórnarsinna, skylda til þess annaðhvort að standa að því og styðja þá ríkisstj. áfram eða að standa ekki að því og ganga þá í lið með stjórnarandstöðu. Ég fyrir mitt leyti vil standa við þá samninga, sem flokkur minn hefur gert, og segi já.



Herra forseti. Í þessari grein frv. er gert ráð fyrir að lengja greiðslur verðbóta á laun við þróun viðskiptakjara. Ég er almennt hlynntur því að svo verði gert. En þar sem að þessari tengingu verðbótagreiðslna við þróun viðskiptakjara er staðið með þeim hætti, að þau ákvæði ein sér munu leiða til 3% kaupskerðingar, í stað þess að ef miðað hefði verið við viðskiptakjarastig s. l. hálfs árs hefðu kaupskerðingaráhrifin aðeins orðið 0.3%, og þar sem ég sætti mig ekki við að tengingunni sé hagað með þessum afleiðingum fyrir launafólk í landinu, þá segi ég nei.



Herra forseti. Eins og við vitum eru til menn sem gjarnan vilja hlaupa undir þiljur og í koju þegar sjór gerist úfinn, en treysta svo á skipsfélaga sína að koma bátnum heilum í höfn. Slíkir menn hafa aldrei verið mikilsmetnir, hvorki á Ísafirði né á Súgandafirði. - Ég segi já.



Ég vek athygli á því, að þetta er í fyrsta skipti sem Alþ. grípur inn í grunnlaun gildandi kjarasamninga og nú með þeim hætti að mismunað er á milli stétta í þeim efnum, þannig að sumir hópar eiga að halda umsömdum grunnkaupshækkunum, aðrir hópar ekki. Þetta tel ég hróplegt ranglæti, Alþingi ósamboðið og staðfesta þá reglu, að menn séu ekki jafnir fyrir lögunum, og segi því nei.



Herra forseti. Í þessum lið er gert ráð fyrir að láglaunafólk haldi rétti til verðbóta án frádráttar vegna tengingar við viðskiptakjör 1. júní, og í næsta lið er gert ráð fyrir að elli- og örorkulífeyrisþegar muni halda sama rétti. Ég mun því greiða atkv. með þessum lið og þeim næsta. Hins vegar er í þeim lið, sem er nú til atkvgr., gert ráð fyrir að þessir hópar fólks verði sviptir þessum rétti aftur 1. des. í ár. Því er ég andvíg og mun af þeim sökum sitja hjá við afgreiðslu frv. í heild. En í atkvgr. um þennan lið segi ég já.



Herra forseti. Í þessum tölul. er kveðið á um það, að lægst launaða fólkið í landinu skuli njóta nokkurra láglaunabóta um skamman tíma. Ég tel að það sé betra en ekki að þessi ákvæði skuli vera í frv., og af þeim ástæðum mun ég greiða atkv. með þessum tölulið. En ég vil taka það mjög skýrt fram, að ég tel það vera eitt hið versta við þetta frv., að í þessum tölul. skuli jafnframt vera kveðið á um það svo skýrt, að ekki verði um villst, að þessar láglaunabætur verði teknar af lægst launaða fólkinu í landinu aftur að 6 mánuðum liðnum. Og það, að málum skuli vera þannig fyrir komið, ræður miklu um það, að ég treysti mér ekki til að fylgja frv. í heild. En ég segi já við þessum lið.



Ég minni á það, að grundvöllur í þeim efnahagsráðstöfunum sem síðasta ríkisstj. beitti sér fyrir, var að kaupmáttur hinna lægstu launa skyldi uppi borinn. Þegar þessi ríkisstj. tók við lækkuðu lægstu laun í landinu í krónutölu, en önnur laun hækkuðu upp í 12% þannig að launamunur óx. Þegar 5% skerðing kaupgjaldsvísitölu átti sér stað í des. voru engar láglaunabætur. Þær láglaunabætur, sem hér eru veittar, eru ónógar, ófullnægjandi og lýsandi fyrir hæstv. ríkisstj. Eins og allt er í pottinn búið treysti ég mér ekki til þess jafnvel að greiða þessu atkv. Ég kýs að skipta mér ekki af þessu máli og greiði ekki atkv.



Herra forseti. Efni þessarar greinar er að mæla fyrir um það, að settar skuli reglur er heimili sérstaka skattlagningu á veiðar á þorski og öðrum þeim fiskstofnum sem teljast ofnýttir. Með tilliti til þess, að fyrir skömmu hefur sjútvrn. gefið út reglugerð sem skerðir mjög alvarlega afkomumöguleika þeirra sem stunda þorskveiðar á togurum og vinna við fiskvinnsluna í landi, og með tilliti til þess, að slík aukaskattlagning til viðbótar við afleiðingar þessarar reglugerðar, sem út hefur verið gefin, mundi vera óbærileg og leiða stöðvun yfir mikilvægt atvinnulíf í landinu, þá segi ég nei.



Rétt er það, að þessi ríkisstj, hefur haldið illa á málefnum sjávarútvegsins. Rétt er það einnig, að atvinnuvegirnir eru ofskattaðir. Líka er það rétt, að sá skattur, sem hér um ræðir, er einkanlega og sérlega illa hugsaður og ranglátur. Þess vegna segi ég nei.



Herra forseti. Þessi grein gerir ráð fyrir því að setja í lög að endurskoða skuli lög um Aflatryggingasjóð, sem ég tel óþarft að lögfesta, endurskoðun laga sem þegar er búið að taka ákvörðun um. Hitt er aðalatriði málsins, að hér er um stefnuyfirlýsingu að ræða þar sem er lýst yfir því, að heimild er gefin ráðh. að leggja sérstakt gjald á afla á þeim fisktegundum sem taldar eru ofnýttar. Í næsta kafla þessa frv. er reglugerðarheimild fyrir sjútvrh. til þess að setja nánari ákvæði um framkvæmd þessa kafla. Ég tel vafalaust að sú reglugerðarheimild verði samþ. af handjárnuðu stjórnarliði. Hins vegar tel ég fróðlegt að sjá og hafa skjalfest hvaða þm. það eru, sem ætla að votta á þann hátt sjútvrh. traust sitt og sérstaka virðingu eftir útgáfu þorskveiðibannanna fyrir nokkru og veita honum heimild til þess að skattleggja þær tegundir fiskveiða sem þegar hafa verið takmarkaðar með þeim hætti að varla verður nokkurt skip gert út á þessu ári nema með tapi. Því segi ég nei.



Virðulegi forseti. Það verður ekki bæði sleppt og haldið. Ég hef þá trú að stjórnarskútan komist heil í höfn þrátt fyrir erfiða siglingu. Hins vegar eru menn misjafnlega sjóhræddir, og ég hef út af fyrir sig ekkert á móti því að konur og börn meðal farþega fari strax í lífbátana langi þau til. Ég segi já.