arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (FS): Svofellt bréf hefur borizt frá forseta Nd.: „Reykjavík, 29. febr. 1960. - Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Gísla Jónssyni, 1. þm. Vestf.: „Með því að mér er nauðsynlegt að takast á hendur ferðalag til útlanda, sumpart í opinberum erindum og sumpart í erindum fyrir útveginn, og að ferðin muni taka nokkrar vikur, leyfi ég mér hér með að fara þess á leit, að þér, herra forseti neðri deildar Alþingis, veitið mér fjarvistarleyfi um óákveðinn tíma. Jafnframt óska ég þess, að herra ritstjóri Sigurður Bjarnason, sem er 1. varamaður Sjálfstfl. í Vestfjarðakjördæmi, taki sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fara fram í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Jóhann Hafstein, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Með bréfi þessu fylgir kjörbréf, gefið út af yfirkjörstjórn Vestfjarðakjördæmis til handa varaþingmanni Sigurði Bjarnasyni. - Fundarhlé.



Herra forseti. Þann 28. októbermánaðar s.l. gaf yfirkjörstjórn Vestfjarðakjördæmis út kjörbréf til handa Sigurði Bjarnasyni sem fyrsta varaþingmanni Sjálfstfl. í því kjördæmi. Kjörbréfanefnd hefur athugað þetta kjörbréf og hefur ekkert við það að athuga, mælir með því, að það verði tekið gilt. Og til frekari áherzlu vil ég segja það sem frsm. nefndarinnar: Á varamönnum er vaxandi trú, vonirnar hafa þeir með sér. Sigurður vinur er sigurviss nú, sæti tekur að nýju hér.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í lögum nr. 59 frá 7. maí 1946 voru heimilaðar sérstakar fyrningarafskriftir af ákveðnum framleiðslutækjum, sem nánar eru tilgreind í grg. þessa frv. Auk þessara framleiðslutækja var svo með síðari lögum ákveðið, að þessar afskriftaheimildir skyldu einnig ná til farþega- og vöruflutningaflugvéla. Síðan lög þessi voru sett, hafa þau verið framlengd og síðast árið 1957. En í þessu frv. er lagt til, að heimildin verði framlengd um næstu þrjú ár. Fjhn. hefur athugað þetta frv. og komizt sameiginlega að þeirri niðurstöðu, að ekki sé ástæða til þess að fella þessa heimild niður að svo stöddu, og mælir því með því, að það verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Árið 1946 voru sett lög um það, að sérstakar fyrningarafskriftir skyldu heimilaðar varðandi fiskiskip og önnur veiðiskip, flutningaskip, síldarverksmiðjur, dráttarbrautir og vinnslustöðvar fyrir sjávarafurðir og landbúnaðarafurðir. Þessar fyrningarafskriftir máttu nema 20% á ári í þrjú ár, frá því að þessi tæki eða mannvirki voru fyrst tekin í notkun. Síðan hefur þessi heimild verið framlengd, og fyrir fáum árum var bætt inn heimild um það, að þessar afskriftir mættu einnig ná til flugvéla til farþega- og vöruflutninga. Núgildandi ákvæði ná aðeins til þeirra tækja, sem tekin voru í fyrstu notkun á árinu 1959 eða fyrr. Með þessu frv. er lagt til, að þessi heimild gildi einnig um framangreind tæki, sem tekin verða í notkun á árunum 1960, 1961 og 1962. Ég vænti þess, að hv. þdm. fallist á að framlengja þessi ákvæði, sem að meginefni til hafa verið í gildi síðan 1946. Ég legg til, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa langa framsögu fyrir þessu frv., vegna þess að efni þess og tilgangur liggur það ljóst fyrir, enda líka bent á hann í sjálfri grg. Mér finnst samt rétt að láta það koma fram, sem reyndar segir í grg. einnig, að bezta tryggingin fyrir heilbrigðri og hagkvæmri verzlun sé frjáls samkeppni milli kaupfélaga og kaupmanna háð á jafnréttisgrundvelli. Það er hins vegar ljóst, að slík samkeppni getur ekki átt sér stað eða a.m.k. notið sín til fulls, ef skortur er á erlendum gjaldeyri eða hömlur á útlánum peningastofnana. Undir þeim kringumstæðum getur verið nauðsynlegt að grípa til sérstaks verðlagseftirlits og hámarksákvarðana um verð og álagningu af opinberri hálfu. Þegar slíkt telst hins vegar nauðsynlegt, þarf að ganga þannig frá þessum ákvörðunum, að þær séu sem réttast ákveðnar, en trauðla er hægt að vænta slíks, ef þetta vald er haft í höndum breytilegra stjórnarvalda, sem kunna að breytast með nýrri ríkisstj. eða nýjum ríkisstj. sitt á hvað, án þess að þær stéttir, sem þessi mál skipta mest, hafi nokkra aðstöðu til þess að hafa áhrif á þessar ákvarðanir eða gefa sín ráð um það, hvernig þær verði bezt ákvarðaðar og framkvæmdar. Það er því megintilgangur þessa frv. að reyna að finna á þessum ákvörðunum fast form, sem tryggi viðkomandi stéttum að hafa áhrif á þessar ákvarðanir, en ef fulltrúar þeirra geta hins vegar ekki komið sér saman um þessar ákvarðanir, þá sé það sérstakur, hlutlaus aðili, sem skeri úr ágreiningsefninu. Í 1. gr. frv. er það nákvæmlega rakið, hvernig þetta fyrirkomulag er fyrirhugað, og sé ég þess vegna ekki ástæðu til þess að rifja það nánar upp. Mér finnst hins vegar rétt að benda á það, sem reyndar er líka bent á í grg., að að verulegu leyti er hér tekið til fyrirmyndar það fyrirkomulag, sem hefur ríkt undanfarin ár um verðlagningu landbúnaðarafurða og almennt held ég að sé álitið að hafi gefizt nokkuð vel. Í stuttu máli sagt er það tilgangur frv. að reyna að færa umræddar verðlagsákvarðanir í svipað form, reyna að stuðla að bættu samkomulagi milli þeirra stétta, sem hér eiga hlut að máli, og koma á réttsýnni meðferð þessara mála og meðferð, sem gelur staðizt, þó að breytingar verði á ríkisstj., en ekki er hringlað með sitt á hvað, eins og átt hefur sér stað oft að undanförnu í sambandi við stjórnarskipti. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að hafa þessi orð öllu fleiri, en leyfi mér að leggja til, að að lokinni umræðu verði málinu vísað til fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta litla frv, er þess efnis að breyta til sama horfs og áður var reglum um það, hvernig menn, sem eru á hestum, skuli víkja fyrir annarri umferð. Um þetta voru settar nýjar reglur í umferðarlögunum. Þær hafa þótt reynast illa, og samtök hestamanna beittu sér fyrir áskorun um að breyta þessu. Það var síðan borið undir þá, sem kunnugastir eru umferðarmálum, og loks nú undir búnaðarþing, og allir þeir aðilar eru sammála um að mæla með þessari breytingu. Hygg ég því, að þetta mál geti ekki valdið miklum ágreiningi. Ég vil leyfa mér að leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frsm. landbn. hefur, eins og hv. dm. er kunnugt, vikið af þingi, og ég vil því koma í hans stað. Landbn. hefur fjallað um 75. mál, sem er frv. til l. um breyt. á jarðræktarlögunum, og er sammála um að mæla með þeirri breyt., sem þar greinir. Að auki leggur n. til, að annað atriði verði tekið inn í þetta frv., og er frekar ástæða til þess að gera hér örstutta . grein fyrir því. Eins og menn muna, var á tímabili næstsíðustu ríkisstj. sett í lög ákvæði um sérstakan stuðning ríkisins til þess að auka ræktun og stækka minnstu býlin í landinu. Var þar miðað við 10 hektara stærð og ætlunin að gera sérstakar ráðstafanir til, að hægt væri að stækka öll þau býli, sem eru undir því marki, en teljast hafa ræktunarskilyrði og þar af leiðandi líklegt, að hægt sé á hagkvæman hátt að stækka þau. Síðan þessi ákvæði voru sett í lög, hefur landnám ríkisins látið vinna mjög mikið starf, sem er óhjákvæmilegur undirbúningur, en það er mæling, kortlagning á þessum jörðum. Og með nál. á þskj. 172 fylgir grg. frá landnámsstjóra, þar sem nákvæmlega er til tekið, hversu langt þessu starfi er komið. Þar að auki er búið að vinna allmikið á þessum jörðum samkv. þessum ákvæðum. En þó má segja, að þetta starf hafi ekki gengið eins hratt og upphaflega var ætlað, og er því ástæða til þess að framlengja það tímabil, sem talið var að duga mundi til að koma þessu í framkvæmd. Upphaflega var ætlunin, að þetta skyldi gilda til ársloka 1960, en nú er lagt til, að þetta ákvæði um stuðning við jarðir, sem eru innan við 10 hektara, skuli gilda áfram til ársloka 1964. Hér er ekki um neina aðra breyt. að ræða en óhjákvæmilega leiðréttingu á tímanum, m.ö.o., það þarf að taka dálítið lengri tíma en upphaflega var ætlað að koma þessu í framkvæmd. Um nánari atriði þessa máls vísa ég til grg. landnámsstjóra, sem fylgir með nál., en till. landbn. er eingöngu, að fyrir orðin „til. ársloka 1960“ komi: til ársloka 1964.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (FS): Frá forseta Nd. hefur borizt svolátandi bréf: „Reykjavík, 12. marz 1960. - Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Jónasi Péturssyni, 3. þm. Austf.: „Þar sem mér er nauðsynlegt vegna aðkallandi starfa hjá tilraunabúinu á Skriðuklaustri, sem ég hef stjórn á, að fara af þingi næstu vikur, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþ. að fara þess á leit, að varamaður minn, Einar Sigurðsson útgerðarmaður, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Jóhann Hafstein, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Með bréfi þessu fylgir kjörbréf til handa Einari Sigurðssyni útgerðarmanni sem varamanni í Austurlandskjördæmi. Hlé verður nú gert á fundinum í allt að tíu mínútur, meðan kjörbréfanefnd rannsakar kjörbréfið. - Fundarhlé.



Herra forseti. Með því að hv. 3. þm. Austf. víkur nú af þingi og hefur óskað þess í bréfi til hæstv. forseta, að varaþingmaður Sjálfstfl. í Austurlandskjördæmi, Einar Sigurðsson útgerðarmaður, taki sæti hans í fjarveru hans, hefur kjörbréfanefndin athugað kjörbréf varamannsins og ekkert fundið við það athugavert. N. leggur því einróma til, að kosning hans verði tekin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (FS): Frá forseta Nd. hefur svo hljóðandi bréf borizt: „Reykjavík, 14. marz 1960. - Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Emil Jónssyni alþingismanni: „Þar sem Guðmundur Í. Guðmundsson utanríkisráðherra mun næstu vikur sem formaður íslenzku sendinefndarinnar sitja ráðstefnu í Genf um réttarreglur á hafinu, leyfi ég mér hér með samkvæmt beiðni hans og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að fara þess á leit, að varamaður hans, Unnar Stefánsson viðskiptafræðingur, taki sæti á Alþingi í fjarveru hans.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Jóhann Hafstein, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Með bréfi þessu fylgir kjörbréf til handa varaþingmanni Unnari Stefánssyni, gefið út af landskjörstjórn 9. nóv. 1959. Þá hefur sömuleiðis borizt hér bréf frá forseta Ed. á þessa leið: „Reykjavík, 14. marz 1960. - Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Hermanni Jónassyni, 2. þm. Vestf.: „Þar sem ég er á förum til útlanda og mun næstu vikur sitja ráðstefnu í Genf um réttarreglur á hafinu, leyfi ég mér hér með með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að fara þess á leit, að varamaður minn, Bjarni Guðbjörnsson bankastjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Ó. Ólafsson, forseti efri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Með þessu bréfi fylgir kjörbréf til handa varaþingmanni Bjarna Guðbjörnssyni, gefið út af yfirkjörstjórn Vestfjarðakjördæmis. Gert verður hlé á fundinum í nokkrar mínútur, allt að 10–15 mínútur, meðan kjörbréfanefnd rannsakar þessi kjörbréf. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur komið saman á fund og rætt þau erindi, er forseti áðan skýrði frá að fyrir fundinum lægju: Í fyrsta lagi kjörbréf Unnars Stefánssonar viðskiptafræðings, sem óskað er að mæti sem varamaður Guðmundar Í. Guðmundssonar, sem nú situr fund um réttarreglur á hafinu sem formaður íslenzku sendinefndarinnar í Genf. Og í öðru lagi bréf frá forseta Ed., þar sem farið er fram á, að Bjarni Guðbjörnsson bankastjóri taki sæti Hermanns Jónassonar, 2. þm. Vestf., er situr fund sömu ráðstefnu. Fyrir fundinum lágu kjörbréf beggja þessara varamanna, og mælir n. einróma með, að kosning þeirra sé tekin gild og að kjörbréf þeirra verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjvn. óskar ekki eftir að gera aths. við fjárlagafrv. við þessa umr., og vil ég því leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr.

Forseti (FS): Samkomulag mun hafa orðið um það milli þingflokkanna, að almennar umr. um frv., eldhúsdagsumr., fari fram síðar, að þeim verði frestað til 3. umr. eða síðar. En til þess að svo megi verða, þarf afbrigði frá þingsköpum. Ég vil því bera það undir hv. Alþ., hvort það heimilar þau afbrigði, og bið þá hv. þm., sem vilja samþ. það, að gera svo vel að rétta upp hönd.

Forseti (FS): Svo hljóðandi bréf hefur borizt frá forseta Nd.: „Reykjavík, 16. marz 1960. - Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Bjarna Benediktssyni, 1. þm. Reykv.: „Þar sem ég er á förum til útlanda og mun næstu vikur sitja ráðstefnu í Genf um réttarreglur á hafinu, leyfi ég mér hér með með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að fara þess á leit, að 2. varamaður minn, Geir Hallgrímsson borgarstjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni, þar sem 1. varamaður, Davíð Ólafsson fiskimálastjóri, mun einnig sitja ráðstefnuna.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Jóhann Hafstein, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Með bréfi þessu fylgir kjörbréf til handa Geir Hallgrímssyni, varaþingmanni, gefið út af yfirkjörstjórn Reykjavíkurkjördæmis. Verður nú gert fundarhlé í nokkrar mínútur, meðan kjörbréfanefnd rannsakar kjörbréfið. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Geirs Hallgrímssonar borgarstjóra, sem er 2. varaþm. Sjálfstfl. í Reykjavíkurkjördæmi, en óskað hefur verið eftir því, að hann taki sæti á Alþ. í fjarveru hæstv. dómsmrh. Bjarna Benediktssonar. Nefndin hefur ekkert séð athugavert við kjörbréfið og leggur því einróma til, að kosning varaþingmannsins verði samþ. og kjörbréfið tekið gilt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með frv. því, sem hér er til 1, umr. og við hv. 3. þm. Vestf. höfum lagt hér fram, er lagt til, að síldarútvegsnefnd, sem nú er skipuð 5 mönnum, verði framvegis skipuð 7 mönnum. Þá er ákveðið, að þeir 2 menn, sem nú koma til viðbótar í n., verði tilnefndir af Félagi síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi og Félagi síldarsaltenda á Suðvesturlandi, einn maður frá hvoru félagi. Félög síldarsaltenda eru nú tvö starfandi í landinu, Félag síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi og Félag síldarsaltenda á Suðvesturlandi. Bæði þessi félög ásamt Fiskifélagi Íslands á nýloknu fiskiþingi hafa einróma samþykkt að óska eftir því, að sú breyt., sem hér er lagt til að gerð verði á lögum um síldarútvegsnefnd, útflutning á síld o.fl., komi sem fyrst til framkvæmda. Svo sem kunnugt er, eru starfandi sölusamtök framleiðenda í öllum greinum sjávarútflutningsframleiðslunnar nema varðandi saltsíldarframleiðsluna. Hún er nú í höndum hálfopinberrar nefndar, sem þannig er til komin, að það er hending ein, hvort nokkur nm. er þátttakandi í síldarsöltun. Nefndin er nú þannig skipuð, að þrír menn eru kosnir hlutfallskosningu af sameinuðu Alþingi, einn tilnefndur af Alþýðusambandi Íslands og einn kosinn af síldarútvegsmönnum. Þegar til n. var stofnað í upphafi, mun það ekki hafa verið ætlunin, að hún skyldi ein hafa alla söluna á hendi, svo sem verið hefur um langan tíma, heldur væri það fyrst og fremst hlutverk hennar að koma í veg fyrir það neyðarástand, sem ríkjandi var í sambandi við síldarsöltunina, bæði hvað snerti ótakmarkaða framleiðslu og algert öryggisleysi um að ná því lágmarksverði, sem nauðsynlegt er hverju sinni, svo að framleiðslan fái borið sig og ekki komi til fjárhagsörðugleika og öngþveitis hjá framleiðendum. Í núgildandi lögum var gert ráð fyrir því, að framleiðendur gerðu með sér eða stofnuðu til samlaga um sölu saltsíldarinnar. Til þess hefur þó ekki komið, en í þess stað hefur n. tekið að sér framkvæmdirnar og haft á hendi einkasölu og unnið að markaðsöflun. Það má segja, að framleiðendur geti notað sér þá heimild, sem lögin fela í sér hvað snertir að stofnsetja sölusamlög síldarframleiðenda, og kann svo að fara, að þess verði óskað, enda er það í sjálfu sér eðlilegast, að svo sé. Væri að því horfið, get ég ekki séð, að neina nauðsyn beri til þess að viðhalda sjálfri síldarútvegsnefndinni, og væri þá eðlilegast að leggja n. niður. Að þessu sinni er ekki lagt til, að svo verði, en hins vegar lagt til, að framleiðendum sé tryggð aðild að n., og verður það, eins og ég áður hef sagt, að teljast eðlileg þróun og það þótt fyrr hefði verið. Aðrar breytingar á núgildandi lögum, sem frv. þetta felur í sér, eru að mestu leyti varðandi atriði í l., sem nú eru úrelt og samrýmast ekki framkvæmdinni, eins og vísað er til í grg. með frv. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að orðlengja frekar um mál þetta á þessu stigi og get látið máli mínu lokið. Ég geri það að till. minni, að málinu verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Vegna gengislækkunarinnar hafa skapazt alveg sérstakar aðstæður varðandi Akraneshöfn, sem aðrar hafnir í landinu hafa ekki. Mér er kunnugt um það, að hæstv. ríkisstj. hefur þetta mál í athugun, og í trausti þess, að sú athugun leiði til þess, að málið verði leyst á viðunandi hátt, þá segi ég nei.



Herra forseti. Hæstv. ríkisstj. hefur ekki tilkynnt þm. Vesturl. neitt um það, að hún hafi þetta mál til sérstakrar athugunar, og meðan ekki liggur neitt fyrir um það, hvað ríkisstjórnin ætlar að gera í málinu, treysti ég Alþingi betur en hæstv. ríkisstj. og segi já.



Herra forseti. Það var ekki ágreiningur í fjvn. um það, að Akraneshöfn hefði algera sérstöðu að þessu sinni vegna sinna miklu skuldbindinga í erlendum gjaldeyri, og okkur er það ljóst, að þessar 900 þús. kr., sem sagt er til af meiri hl. fjvn. að tekið verði upp að þessu sinni til Akraneshafnar, er engan veginn nóg til þess að mæta þeim miklu gjöldum, sem koma nú til að falla í skaut Akraneshafnar að þurfa að standa í skilum með. En mér er kunnugt um það, og ég hef rætt um það við hæstv. fjmrh. (GTh), að þetta mál er í sérstakri athugun, og í trausti þess, að það yrði lagt hér fram fyrir 3. umr., þannig að viðunandi megi teljast fyrir Akraneshöfn, þá segi ég nei.

Alfreð Gíslason bæjarfógeti: Herra forseti. Þáltill. þeirri, sem hv. 3. þm. Reykn. (MÁM) og ég fluttum hér í Sþ., var á sínum tíma vísað til fjvn. Þar er till. enn þá í athugun, og í trausti þess, að fjvn. mæli með samþykkt þessarar till. og þingið síðan samþykki hana og þar með að ríkisstj. veiti fjárveitingu til þessara jarðborana, tel ég, að þessi brtt. sé algerlega óraunhæf, og segi ég því nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar tekið er tillit til þess, að bygging nýs póst- og símahúss í Hafnarfirði hófst síðla s.l. sumar, og þar sem hæstv. samgmrh. hefur í dag tjáð mér eftir póst- og símamálastjóra, að byggingarframkvæmdir hefjist nú innan skamms aftur og verði í sumar eins og ráð var fyrir gert, verður að telja byggingu hússins tryggða. Auk þessa hefur póst- og símamálastjórnin alltaf staðið straum af byggingarframkvæmdum þessara stofnana sjálf, og slíkt hefur verið án sérstakra fjárveitinga á fjárl., og sýnist algerlega ástæðulaust að koma því inn á fjárlög í þessu einstaka tilfelli, sér í lagi þar sem bygging þessa húss verður að teljast tryggð, eins og ég gat um áður. Með skírskotun til þessa segi ég nei.



Herra forseti. Út af þessari brtt. vil ég aðeins taka fram, að ríkisstj. hafði fjallað um þetta mál og ákveðið að leysa það, áður en hv. flm. vissi um það. Málið verður þess vegna leyst, og vildi ég vænta, að hann sæ:i sér fært að taka till. aftur af þeim ástæðum.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forsrh. fyrir þessar upplýsingar, og ég vil lýsa ánægju minni með það, að hæstv. ríkisstj. skuli hafa tekið þetta mál upp. Þessi ákvörðun hæstv. ríkisstj. viðurkennir það sjónarmið, að það sé eðlilegt, að ríkissjóður létti af sveitarfélaginu í Hveragerði þeim tilkostnaði, sem það hefur af fegrun og umbótum, sem leiðir af mikilli komu erlendra ferðamanna. Hveragerði er nú orðið aðalferðamannastaður landsins og gegnir nú því hlutverki, sem Geysir hafði áður. Í trausti þess, að ríkisstj. athugi, hvernig unnt sé að sjá til þess, að þar sé slík aðkoma, að af verði landkynning fyrir þjóðina, get ég fallizt á ósk hæstv. forsrh. og tek till. til baka.



Herra forseti. Út af þessari till. vildi ég leyfa mér að geta þess, að mér vitanlega hefur Alþýðusambandið ekki leitað til Alþ. um þetta mál. Ef hins vegar launþegasamtökin ákveða að afla sér sérfræðilegrar aðstoðar til þess að meta áhrif efnahagsráðstafananna á kjör launþega, telur ríkisstj. sér skylt og ljúft að styðja það. Ég vildi leyfa mér með þessari grg. að mælast til þess, að hv. flm. taki till. aftur, skoði sitt mál leyst.



Herra forseti. Endanlegt samkomulag hefur ekki enn þá náðst um fiskverð milli framleiðenda og vinnslustöðvanna. Það liggur því ekki fyrir, hvert verð muni fást fyrir steinbít og smáfisk. Hins vegar hefur því verið lýst yfir í grg. hæstv. ríkisstj. með frv. um efnahagsmál, að efnahagsráðstafanir hennar séu miðaðar við það, eins og stendur í grg., að „stærsta grein útflutningsframleiðslunnar, þorskveiðar bátanna, beri það sama úr býtum og þær gera með þeim útflutningsbótum, er nú gilda, að öllum sérbótum meðtöldum“. Í trausti þess, að við þessa yfirlýsingu hæstv. ríkisstj. verði staðið, greiði ég atkv. gegn þessari brtt. og segi nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég tók aftur eina af till. mínum á þskj. 255 við 2. umr. til 3. umr. Þessi till. er sú 11. í röðinni á þessu þskj. og er við 20. gr. frv., á þá leið, að greinin orðist svo: „53. gr. laganna, 4. mgr., orðist svo: Sjúkradagpeningar skulu ekki vera lægri en 30 kr. á dag fyrir einhleypan karl eða konu, 34 kr. fyrir kvæntan karl eða gifta konu, sem er fyrirvinna heimilis, og 7 kr. fyrir hvert barn á framfæri.“ Ég leyfði mér að taka þessa till. aftur til 3. umr., vegna þess að ég hygg, að hún hafi í augum hv. stjórnarsinna sérstöðu á meðal till. minna. Það hefur sem sagt ásannazt það, sem ég sagði þegar við 1. umr., að það láðist algerlega að endurskoða kaflann um sjúkratryggingar. Í þeim kafla eru fáar tölur og því auðveldara að láta sér yfirsjást tölurnar í þessari gr. l., 53. gr., þar sem tiltekið er um sjúkradagpeninga. Afleiðingin hefur orðið sú, að nú ráðgerir frv. lækkun á sjúkradagpeningum frá því, sem gilt hefur og gildir enn. M.ö.o.: sjúkradagpeningar eru ákveðnir lægri í þessu frv. en gildir nú. Að vísu munar þetta ekki miklu, en þó munar um það í lækkunarátt. Það er ekki einu sinni, að staðið sé í stað, og þaðan af síður, að nokkuð sé hækkað. Þetta er geysilegt ósamræmi og getur ekki verið öðru að kenna en misgáningi. Ég vil því enn einu sinni beina þeirri áskorun til hv. þm. úr stjórnarliði að endurskoða afstöðu sína enn einu sinni til þessa máls. Enn er tími til að leiðrétta þetta grófa óréttlæti. Það er nú sýnt, að málið verður afgreitt hér í þessari hv. deild í kvöld. Enn er einn dagur til stefnu, og væri auðvelt að fá frv. afgr. frá Alþ. á morgun eða m.ö.o. í tæka tíð, þótt þessi leiðrétting yrði gerð.

Forseti (SÓÓ): Ég vil aðeins geta þess í tilefni þessara ummæla hv. þm. um það, að einn dagur sé enn til stefnu, svo að frv. gæti orðið að lögum fyrir 1. apríl, að það er eindregin ósk ríkisstj., að þetta frv. verði að lögum í dag. Ég mun því halda umr. áfram.



Herra forseti. Ég skal ekki tefja umr. neitt, það er aðeins út af þessari till., sem hv. 9. þm. Reykv. (AGI) ber fram nú aftur við 3. umr. Hann taldi, að þar mundi vera um yfirsjón að ræða, en ég hygg, að svo sé alls ekki. Það mun vera venja, þegar bætur eru ákveðnar, að leitast við að hafa upphæðina í heilum krónum, en sú upphæð, sem þarna er um að ræða og hann gerði svona mikið úr, eru 14 aurar til lækkunar á einhleypum hér í Reykjavík, á fyrsta verðlagssvæði.