Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 40 flytjum við nokkrir þm. Vestfjarða till, til þál. um athugun á úrbótum varðandi flugsamgöngur við Vestfirði. Till. er svo hljóðandi: „Alþingi ályktar að fela samgrh. að láta athuga nú þegar með hvaða hætti tryggja megi sem bestar og öruggastar flugsamgöngur við Vestfirði. Athugun þessi skal fyrst og fremst beinast að eftirfarandi: 1. Lýsingu og öryggistækjum vegna aðflugs og lendingar á Ísafjarðarflugvelli. 2. Endurbótum og lengingu á flugbrautinni við Holt í Önundarfirði og flugbrautinni í Bolungarvík með það í huga að þær gegni því hlutverki að vera varavellir fyrir Ísafjarðarflugvöll. 3. Öryggisbúnað og lýsingu á Þingeyrarflugvelli. 4. Lýsingu og öryggistækjum vegna aðflugs og lendingar á Patreksfjarðarflugvelli. Athugun þessari skal hraðað svo sem frekast er kostur og skulu niðurstöður liggja fyrir það snemma árs 1978, að hægt sé að gera ráð fyrir fjárveitingum til framkvæmda á fjárlögum 1979.“ Á síðasta þingi flutti ég þáltill. sem var í meginatriðum samhljóða þessari þáltill. sem hér er nú til umr., en hún hlaut ekki afgreiðslu Al]l. þá, og því er þessi till. flutt nú. Flm. ásamt mé: eru hv. þm. Sighvatur Björgvinsson, Sigurlaug Bjarnadóttir og Gunnlaugur Finnsson. Það hafa átt sér stað hér á Alþ. og viðar á undanförnum árum allmiklar umr. um samgöngumál, ekki einungis um flugsamgöngur, heldu: einnig í sambandi við samgöngur á landi og á sjó. Á vegum samgrn. athugaði nefnd hvernig mál stæðu að því er varðaði flugsamgöngur innanlands, og að því er ég best veit er búin að liggja fyrir niðurstaða n. þessarar varðandi athuganirnar fast að einu ári. Það er ekki ætlan mín að rekja niðurstöður þessarar n., en ég tel rétt að vekja á því athygli, að mér vitanlega hafa ekki sést eða fram komið till. sem gefa til kynna að vænta megi skipulegra úrbóta á næstunni. Varðandi þessa þáltill. er það að segja, að hún er um það að Vestfirðir verði sérstaklega teknir út úr og þar verði gerð athugun á úrbótum varðandi flugsamgöngur, fyrst og fremst vegna þess að Vestfirðir eru landshluti sem hefur sérstöðu varðandi samgöngumál, ekki einungis með hliðsjón af flugsamgöngum, heldur einnig bæði að því er varðar samgöngur á landi og á sjó. Það er t.d. þannig varðandi samgöngur á landi á Vestfjörðum, að Vestfirðir eru einangraður landshluti vegna samgangna á landi allt frá 7 upp í 9 mánuði á ári hverju. Sömu sögu er að segja að því er varðar samgöngur innan Vestfjarðakjálkans sjálfs. Á sama tíma og þetta er staðreynd líða allt upp í þrjár vikur milli þess sem ríkisskip er á ferðinni á Vestfjarðahafnir. Og í þriðja lagi, þessu tvennu til viðbótar, getur það átt sér stað svo dögum skiptir að engar flugsamgöngur séu við Vestfirði. Það er því ljóst, að í öllum þessum þremur þáttum að því er varðar samgöngur eru Vestfirðir einangraðasti landshlutinn að þessu leyti, og hygg ég að menn deili ekki um það. Einangrun eins og hér hefur verið lýst er auðvitað óþolandi, og raunar má furðulegt teljast hvað stjórnvöld virðast viljalítil og afskiptalaus að því er varðar úrbætur í þessum hagsmunamálum Vestfirðinga. Varðandi flugsamgöngur við Vestfirði nú, þá eru þær með þeim hætti að það er um að ræða áætlunarflug á vegum Flugleiða til þriggja staða á Vestfjörðum, þ.e.a.s. Ísafjarðar, Þingeyrar og Patreksfjarðar. Enginn af þessum flugvöllum er þannig útbúinn að hægt sé á honum að lenda eftir að skyggja tekur eða myrkur er komið. Yfir mesta skammdegið er því .einungis þriggja til fjögurra klukkutíma tímabil úr deginum eða sólarhringnum þar sem um er að ræða að flug geti átt sér stað til þessara staða í skammdeginu. Þessi till., sem hér er nú til umr., er flutt ekki bara til þess að vekja athygli á þessu vandamáli þessa landsfjórðungs og gera tilraun til þess að opna augu ráðandi manna á hinni sérstöku einangrun sem Vestfirðingar hafa þurft og þurfa við að búa í samgöngumálum, heldur er hún einnig og ekki síður flutt til þess að reyna að koma hreyfingu á málið að því er varðar það, að gerð verði athugun á því, með hvaða hætti sé hægt að ráða bót á þessu mikla samgönguvandamáli þessa landshluta og kanna til hlítar hvaða úrbætur koma hér fyrst og fremst til greina. Í framsögu fyrir þáltill. á síðasta Alþ. gerði ég allrækilega grein fyrir þessum málum. Ég skal ekki hafa ýkjalangt mál um það nú, en vil þó aðeins drepa á nokkur atriði þess. Varðandi 1. lið till., sem er um athugun á lýsingu og öryggistækjum vegna aðflugs og lendingar á Ísafjarðarflugvelli, þá er, eins og hér hefur áður komið fram, ekki um það að ræða að á Ísafjarðarflugvöll sé hægt að fljúga nema í dagsbirtu. Auk þess er þar um að ræða sérstakt vandamál vegna misvinda sem þar eiga sér títt stað, en ekki á ég von á því, að stjórnvöldum takist að ráða bót á því vandamáli, heldur verði til annarra ráðstafana að grípa gegn þeim vanda. Því hefur verið haldið fram varðandi lýsingu til aðflugs og lendingar á Ísafjarðarflugveili að ekki væri um slíkt að ræða, hvorki tæknilega séð né væri slíkt framkvæmanlegt vegna mikils kostnaðar við slíkar framkvæmdir. Nú skal engu um það slegið föstu af mér, hvort þessar fullyrðingar sumra hverra hafa við rök að styðjast. En ég tel nauðsynlegt að það verði gerð á því athugun og það rækileg, hvort hér er um að ræða slíkt vandamál sem með engum hætti er hægt að ráða bót á í nútímaþjóðfélagi. Það voru uppi um það hugmyndir ekki alls fyrir löngu, að það mætti sameina þarna þrennt varðandi lýsingu á Ísafjarðarflugvelli, þ.e.a.s. lýsingu bæjarins sjálfs, lýsingu til lendingar á flugvellinum og lýsingu til aðflugs. Um þetta voru uppi hugmyndir ekki alls fyrir löngu, og ég hef ekki heyrt mótbárur eða andsvör gegn þessum hugmyndum sem ég tel að hafi við rök að styðjast, allra síst ef lítið er til þeirrar miklu tæknivæðingar sem átt hefur sér stað bæði í þessum efnum svo og öðrum á undanförnum árum. Ég tel því og við flm. nauðsynlegt að gengið sé úr skugga um hvort sé í raun og veru útilokað mál að ráða bót á þessu vandamáli. Varðandi 2. lið till., um endurbætur á flugbrautinni við Holt í Önundarfirði og flugbrautinni í Bolungarvík, þá er þar um að ræða athugun á því, hvort annar hvor þessara staða eða báðir geta ekki komið til greina sem varavellir fyrir Ísafjarðarflug í þeim tilvikum að ekki er þar hægt að lenda, En þar er, eins og ég áður sagði, um að ræða vandamál vegna misvinda á þeim stað þar sem flugvöllurinn er. Sem leikmaður og raunar eftir viðtali við suma flugstjórnarmenn, sem flogið hafa og að nokkru leyti athugað kannske lauslega aðstæður á þessum stöðum, þá hygg ég að þarna sé um framkvæmanlegt atriði að ræða, spurningin sé einvörðungu sú, hvort stjórnvöld og ráðandi menn þjóðarinnar treysti sér til þess að setja til þess það fjármagn sem þarf til að það geti orðið að veruleika. En hér er sem sagt um það að ræða að gerð verði athugun á því, hvort ekki geti verið um að ræða úrbætur á öðrum hvorum þessara staða eða báðum sem geti leitt til þess að þjóna sem varaflugvellir vegna Ísafjarðarflugvallar í þeim tilvikum sem ekki er þar lendandi. Í þriðja lagi er um það að ræða að auka öryggisútbúnað og gera athugun á því, hvort ekki er hægt að koma við lýsingu á Þingeyrarflugvelli. Ég hef ekki um það vitneskju, hvort nein slík lausleg athugun varðandi Þingeyrarflugvöll hefur átt sér stað. En ég tel nauðsynlegt að í þessari athugun sé einnig um það að ræða að athuga í leiðinni hvort kostnaðarsamt er og hvort framkvæmanlegt er þá að koma fyrir lýsingu á Þingeyrarflugvelli. Það er rétt að það komi fram í sambandi við Þingeyrarflugvöll, að það hefur gerst í nokkrum tilvikum að Þingeyrarflugvöllur hefur verið notaður sem lendingarstaður þegar ekki hefur verið hægt að lenda á Ísafjarðarflugveili. Þetta er og hefur verið framkvæmt að sumarlagi til þegar samgöngur eru tiltölulega greiðar. En frá Ísafirði til Þingeyrarflugvallar undir eðlilegum og miðað við okkar kringumstæður góðum akstursskilyrðum er um að ræða 11/2–2 klukkutíma akstur milli þessara staða. Ég held, þó að gert væri ráð fyrir að þarna væri fært á milli mestan hluta ársins eða allt árið, þá sé ekki um það að ræða að nota Þingeyrarflugvöll sem varaflugvöll fyrir Ísafjörð vegna þessarar vegalengdar. Og svo kemur hið stóra mál þar til viðbótar, að mikinn hluta úr árinu er þessi leið lokuð vegna snjóa. Það eitt út af fyrir sig kemur í veg fyrir að um það verði að ræða að Þingeyrarflugvöllur verði notaður nema þá tiltölulega lítinn hluta úr árinu sem varaflugvöllur fyrir Ísafjörð. Í fjórða lagi er svo gert ráð fyrir því, að athugað verði, hvort ekki megi koma fyrir lýsinga á Patreksfjarðarflugvelli, og einnig verði athugað með hvaða hætti best verði ráðin bót varðandi öryggisútbúnað á þeim velli. Nú held ég að það sé talið mjög vel framkvæmanlegt að koma upp lýsingu á Patreksfjarðarflugvelli. Það er hins vegar spurningin um vilja og fjármagn til þess að ráðast í framkvæmdir af því tagi. Eins og áður kom fram, þá gerir till. ráð fyrir að þessari athugun verði hraðað svo sem frekast er kostur, a.m.k. þannig að niðurstöður geti legið fyrir svo snemma á næsta ári að hægt verði að gera til þess ráðstafanir - því skal við bætt enn einu sinni: verði fyrir því vilji hjá stjórnvöldum að ráða hér bót á, þannig að hægt sé að gera till. um fjárveitingar á fjárlögum ársins 1979. Ég hef áður tekið það fram og raunar oft, en hygg að það verði aldrei nógsamlega undirstrikað, hversu Vestfirðir eru í raun og veru einangraðir og afskekktir í samgöngulegu tilliti. Það er auðvitað margt sem kemur til. En það er enginn vafi á því, að þar er hægt að breyta mjög verulega til hins betra sé fyrir því vilji af hálfu ráðandi manna í þjóðfélaginu. Það er skoðun okkar flm. þessarar þáltill., að við lítum svo til að ekkert sé í raun og veru sem ætti að geta komið í veg fyrir að þessi athugun eigi sér stað. Það skal undirstrikað að hér er einungis um það að ræða að athuga þetta mál. Hér er ekki um það að ræða að gera till. um að fara í framkvæmdir, heldur að þessi athugun verði sett af stað og hún framkvæmd, þannig að niðurstöður fáist varðandi hugsanlegar framkvæmdir til úrbóta. Ég vil að lokum leggja á það mikla áherslu, að þar sem hér er einungis um athugun að ræða, - athugun sem leiði af sér niðurstöður svo tímanlega á næsta ári að hægt sé að gera ráð fyrir fjárveitingum, þá legg ég á það þunga áherslu að þetta mál fáist afgreitt áður en þing lýkur störfum og helst nokkuð tímanlega á þingi eftir að það kemur saman úr jólaleyfi, væntanlega síðari hluta janúarmánaðar. Ég held að það geti vart nokkuð komið fram sem mæli gegn því að athugun af þessu tagi fari fram, þannig að menn fái sem skýrasta mynd af þeim vandamálum sem við er að glíma, bæði því, hvernig í raun og veru Vestfirðingar eru settir varðandi samgöngur, og svo hinu, með hvaða hætti er hægt að bæta það vandræðaástand sem þar hefur verið og er um að ræða. á þetta leggjum við þunga áherslu, og ég vænti þess að sú n., sem málið fær til umfjöllunar og skoðunar, hraði störfum sínum að því er það varðar. Og ég vænti þess ekki síður að hv. Alþ. sjái sér fært að afgreiða þessa þáltill. tiltölulega snemma eftir áramót. Ég sé ekki ástæðu til, herra forseti, að hafa um þetta öllu lengra mál. Ég vísa til framsögu fyrir sams konar till. á síðasta Alþ. og vil svo leggja til að umr. verði frestað og málinu verði vísað til hv. allshn. til umfjöllunar.



Herra forseti. Þessu máli var hreyft á síðasta þingi, í fyrravetur, er ég flutti þá fsp, til hæstv. samgrh. nokkurn veginn samhljóða efnislega þeirri þáltill. sem nú er hér borin fram af okkur fjórum Vestfjarðaþm. Ég vil nú í upphafi þakka kollega mínum, hv. 5. þm. Vestf., fyrir háttvísi hans að bjóða mér í þetta skipti að verða meðflm. að máli sem ég hóf umr. um hér á þingi. Það láðist honum hins vegar í fyrra og þótti mér einkennilegt, þar sem hann notaði framsögu mína með fsp. svo til orðrétta í grg. sinni með till. fluttri nokkrum dögum síðar en fsp, kom fram á Alþingi. Þrátt fyrir þennan smámisbrest á háttvísi hv. þm., þá styð ég hann nú að sjálfsögðu eindregið í þessu máli. Þetta er mál sem okkur Vestfjarðaþm. liggur öllum mjög á hjarta og munum vafalaust gera okkar til að það fái framgang hér, hér á hinu háa Alþ. Till., eins og hv. frsm. hefur þegar gert grein fyrir, fjallar ekki um annað nú heldur en að fram fari athugun á þessum málum. Það er ekki farið fram á mjög mikið, og við teljum sjálfsagt að við þeirri ósk verði orðið. Till, fjallar að miklu leyti um að athygli skuli vakin á hinu ófullkomna öryggi í flugsamgöngum til Vestfjarða. Ég minntist á það í máli mínu hér á Alþ. í fyrra, að þarna kæmi ekki til a.m.k. ekki eingöngu að Vestfirðir hefðu verið settir hjá miðað við aðra landshluta, heldur öllu fremur sú staðreynd, að náttúruleg aðstaða á Vestfjörðum er ólík því sem víða gerist annars staðar á landinu. Um Patreksfjörð, sem er syðst á Vestfjörðum, er það að segja, að flugvöllurinn þar þykir gefa möguleika á því að þar mætti koma við næturlýsingu. En jafnvel þó svo yrði, sem maður vonar að verði í næstu framtíð, að þarna komi öryggistæki sem geri kleift að fljúga þangað næturflug, þá er norðurhluti Vestfjarða, þar sem mesta þéttbýll kjördæmisins er, jafnafskorinn, einfaldlega vegna þess að á milli Patreksfjarðar og Ísafjarðar liggja þrír fjallvegir sem má óhikað telja í flokki Erfiðustu fjallvega á öllu Íslandi, þ.e. Dynjandisheiði, Hrafnseyrarheiði og Breiðadalsheiði. Allar þessar heiðar eru lokaðar af fannfergi helming ársins og stundum meira, þannig að hér eru í rauninni tvö aðskilin vandamál hvað Vestfirðina sem heild snertir, og það gerir málið allt örðugra. Því er það, að bent hefur verið á, bæði í umr. um þetta í fyrra og nú, að sérstaklega Breiðadalsheiðin í þessu tilliti, sem er á milli nyrstu hluta Vestfjarða, Ísafjarðar og Bolungarvíkur annars vegar sem þéttbýlisstaða og hins vegar Flateyrar og Þingeyrar, er þröskuldur í samgöngumálum sem okkur Vestfirðingum öllum er vaxandi þyrnir í augum, ekki síst vegna þess að flugið á norðurhlutann er svo ákaflega stopult sem raun ber vitni. Ég þarf ekki að endurtaka það hér aftur, sem sagt hefur verið í þessum umr., að flug til Ísafjarðar er teppt dögum saman, jafnvel þó að besta veður sé, af því að aðflugsaðstæður á Ísafirði eru þannig að lítil vindgola úr vissri átt, suðaustri og austri, gerir lendingu ófæra , þannig að þetta getur þýtt einangrun dögum saman sem kemur sér vægast sagt ákaflega illa. Það þarf ekki mörgum orðum að eyða að því, að menn, sem þurfa að reka erindi sín hér í Reykjavík sem taka kannske part úr degi eða einn dag, tekur ferðin í reynd viku til 10 daga, vegna þess að menn teppast vegna flugskilyrða. Kostnaður, sem þetta hefur í för með sér, liggur í augum uppi og er aðeins einn hluti af þeim erfiðleikum sem fólk úti á landsbyggðinni á oft og tíðum við að etja vegna erfiðra samgangna. Þess er skammt að minnast, að sjúkt barn á Ísafirði þurfti að flytja suður með þyrlu sem lenti á sjúkrahústúninu, því að hvergi var lendandi fyrir flugvél Flugfélagsins. Mér kemur í hug í þessu sambandi ferð nokkurra manna, að ég hygg á vegum flugmálastjórnar, sem fóru s.l. sumar til Noregs og kynntu. sér flugmál Norðmanna. Það var margt fróðlegt sem kom út úr þeirri heimsókn og þeirri athugun. En ég lagði við eyrun þegar einn af þeim mönnum, sem fóru þessa ferð, sagði mér að Norðmenn hefðu lýst því afsakandi fyrir Íslendingum, að flugvellirnir væru nú kannske ekki í eins góðu lagi og flugmálin yfirleitt eins og þeir óskuðu, enda væri það svo að þeir í Noregi yrðu að sjá fyrir flugvelli á hverja 100 þús. íbúa. Borið saman við okkar aðstæður hér og mannfjölda teljum við þessar tölur ekki koma okkur á óvart. Sannleikurinn er sá, að við á Íslandi höfum 99 flugvelli á 220 þús. íbúa, en þessir flugvellir eru að sjálfsögðu ekki flugvellir nema að nafninu til margir hverjir og þurfa að sjálfsögðu mikilla endurbóta við til þess að þeir nái þeim tilgangi sem til er ætlast, að létta einangrun þeirra staða þar sem þeir eru. Þar fyrir vil ég þó í leiðinni benda á það sem kom fram í þessari athugun á norskum flugmálum, að þar virðist töluvert öðruvísi vera haldið á málum. Þar eru flugvellir, þar sem aðflugsaðstæður eru erfiðar, miðaðir við öðruvísi flugvélar en Flugfélag Íslands notar í áætlunarflugi út um land. Þeir eru með minni flugvélar sem henta á stuttu aðflugi. Og ég hef ekki skilið hingað til hvers vegna Flugfélag Íslands hefur ekki viljað taka upp þá skipan að hafa jafnhliða stóru Fokkerflugvélunum smærri flugvélar sem gætu hentað fyrir þessa staði sem erfiðastir eru í aðflugi. Að vísu höfum við önnur flugfélög sem eru með þessar litlu vélar, og góðu heilli hefur tekist viss samvinna milli Flugfélags Íslands og smærri flugfélaganna. Ég þarf ekki að fjölyrða frekar um þetta. Við bentum á í fyrra máli okkar til stuðnings að Vestfirðir hafa í þessu tilliti greinilega sérstöðu. Á því er enginn vafi. Á þeirri forsendu töldum við að vænta mætti sérstakrar athugunar sem allra fyrst á því að ráða hér bót á. Það er enginn vafi á því, að sá skortur á öryggistækjum, sem nú bagar víða flugsamgöngur á landinu öllu, á ekki bara við um Vestfirði. Þetta kemur þannig út, að flugtíminn styttist. Það ráð, sem gripið var til í fyrra, í desembermánuði, var að stytta þann mjög svo takmarkaða tíma sem hægt er að fljúga í dagflugi í skammdeginu, og það munar um hvert kortérið og hálftímann í desembermánuði og svartasta skammdeginu sem mögulegur flugtími verður styttri. Að sjálfsögðu er það svo, að því betur sem flugvellirnir eru búnir öryggistækjum, því lengri verður flugtíminn og því meiri líkur á að þessi mál séu í sómasamlegu horfi. Fsp. þeirri, sem ég flutti á Alþ. í fyrra, og þáltill., sem kom fram í kjölfar hennar, fylgdum við eftir, nokkrir Vestfjarðaþm., á s.I. sumri með sérstöku bréfi til flugmálastjóra, þar sem farið var fram á að þessi mál yrðu tekin til sérstakrar athugunar. Ég veit raunar að það bréf gerði lítið annað en að minna á málið og halda því vakandi hjá flugmálastjórn. Okkur er svarað því til sem við vitum að er eðlilegt: Þetta fer eftir því fjármagni sem við fáum til flugmálanna. - Að sjálfsögðu gerir það það. En við teljum engu að siður, þótt fjármagnið sé takmarkað þar og margfalt minna en við vildum þar eins og í öðrum málaflokkum, að þá verði að taka tillit til þessarar sérstöðu Vestfirðinga með erfiðar samgöngur. og ég vænti þess ásamt frsm. þessarar till., að þetta mál fái góða afgreiðslu í n. og sú athugun, sem þarna er farið fram á, verði framkvæmd á næsta sumri.



Herra forseti. Það mun hafa verið haustið 1975, sem ég skipaði n. til þess að gera úttekt á flugvöllum á landinu og tillögur um framkvæmdir í þeim málum og þá röðun sem sú n. eftir úttekt sína teldi heppilegast að hafa. Skýrsla af hálfu þessarar n. er mjög vönduð og hún var lögð fram hér á hv. Alþ. Fyrst var henni útbýtt meðal hv. þm., síðar var hún lögð hér formlega fram, en fyrir henni var ekki talað fyrr en rétt á síðasta degi þingsins, og þá gat ég þess, vegna þess að hér væri um mjög ítarlega skýrslu og gott verk að ræða, að ég mundi óska eftir umr. um skýrsluna á því þingi sem nú stendur yfir. Þetta hefur ekki komist í framkvæmd enn þá, en ég tel mig bundinn af þessu og líka að málið sé mesta nauðsynjamál, því skýrslan var þannig úr garði gerð að það ber nauðsyn til þess að hv. alþm. ræði málið í heild, eins og þar er lagður grunnur að. Ég mun því hlutast til þess við hæstv. forseta eftir áramótin, þegar við komum þá saman og vinnulag verður með þeim hætti að hægt er að taka slík mál fyrir, að þá fari þessi umr. fram, og mun ég þá búa mig undir framsöguræðu í þeim efnum á nýjan leik. Ég vil vekja athygli á því, að í þeirri skýrslu er úttekt gerð á flugvöllum á Vestfjörðum sem og annars staðar á landinu. Og einu vil ég nú vekja athygli hv. þm, á, að það er út af fyrir sig gott og ágætt að óska eftir eilífum úttektum, en úttektirnar kosta sína fjármuni og við megum ekki eyða allt of miklu í úttekt ofan á úttekt, heldur reyna að nota það fé, sem við höfum til umráða, til framkvæmda og úrbóta í þeim efnum sem búið er að gera úttekt á. Í till. samgrn. til fjmrn. á s.l. hausti við fjárlagaundirbúning var farið alveg að till. þessarar n. um fjárhæð. Því miður tókst ekki að fá þá fjárhæð í fjárlagafrv. sem lagt var til í till. þessarar úttektarnefndar og við urðum að draga þar nokkuð úr, en þó var verulega til úrbóta unnið í þá átt að reyna að hafa meira fé til flugvallagerðar á næsta ári heldur en verið hefur, og hefur svo verið bæði á þessu ári og því næsta að sótt er í rétta átt. Ég veit að það mun dragast lengur en n. taldi ástæðu til eða þörf á að koma í framkvæmd því sem hún lagði til, en þar koma náttúrlega til möguleikar okkar á sviði fjármála, og sú verðbólga, sem kann að verða í landinu, mun hafa þar að sjálfsögðu sín áhrif eins og annars staðar. En í fjárlagaafgreiðslunni núna er stefnt að því að láta það ganga fyrir sem n. lagði til að gert yrði sem eru öryggismál á sviði flugvalla. Eru með nefndarskýrslunni alveg mótaðar till. í flugvallagerð hér á landi eða framkvæmdir í sambandi við flugvelli, og ég tel því að það góða verk eigi að ræða í heild hér á hv. Alþ. og mun því ekki fara út í einstaka þætti þess. Ég minnist þess, að hv. 2. þm. Austurl. óskaði eftir því og lét í ljós þá skoðun við þær litlu umr. sem hér urðu í fyrra, að hér væri um stórt og merkilegt mál að ræða sem hann óskaði eftir að yrði rætt í þinginu síðar, og við því verður orðið. Ég vil að lokum segja það, að ég tel að með fjárlagaafgreiðslunni núna verði farið inn á þá stefnumótun sem fólst í skýrslu þeirrar n. sem endurskoðaði þessi mál og gerði ítarlegar till. þar um. Síðar munum við svo ræða þessar till. og þá geta einstök sjónarmið hv. þm. komist að. Ég tel að ekki sé ástæða til að fara að taka umr. um einstaka þætti út úr nú, því það sé heildarmálið sem við eigum að fjalla um, og það verður gert, enda verður ekki breytt um framkvæmd á því tímabili sem þar er á milli. Ég vil líka segja það út af till., sem bárust rn. á s.l. sumri í sambandi við Vestfjarðamál, að samgrn. hafði enga möguleika til þess að breyta þar neinu frá því sem fjvn. hafði lagt til við fjárlagaafgreiðslu og samþ. var hér á Alþingi. Ég tel að það sé svo mikið fengið með því að hafa fengið þarna verk sem hægt er að byggja fjárlagaafgreiðslu á í sambandi við uppbyggingu flugumferðar hér á landi, að það sé verkið sem við eigum að snúa okkur að þegar við komum saman á ný eftir áramótin. Ég geri ekki ráð fyrir að það verði hægt að ræða það nú fyrir jólahlé, en það skulum við gera og þá skýrast ýmsir þeir þættir, sem menn vilja skýra betur en kemur fram í þessari skýrslu.



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa um þetta mörg orð af minni hálfu. Ég á sæti í ráði sem fjallar um flugmál allan ársins hring, og ég verð að segja það strax, að ég get ekki verið á móti því að menn leggi fram till. eins og þessa um að athuga betur hlutina, því það er svo sannarlega ekki vanþörf á að hugsa sitt ráð í tíma og skoða hlutina fyrir fram, svo menn lendi ekki í vandræðum síðar meir og þurfi stöðugt að verja sig fyrir of fljótfærnislegar ákvarðanir eins og dæmin sanna hér hjá þessari þjóð. Hitt er svo annað mál, að margt hefur verið athugað býsna vei, eins og hæstv. ráðh. benti á og komið hefur fram í skýrslu flugvallanefndar, sem skilaði áliti fyrir ári eða svo. En þar er líka gert ráð fyrir því, að til þess að koma þessum málum í sæmilegt horf þurfi um 1000 millj. á ári, þ.e.a.s. ef miðað er við verðlag 1976. Og ef miðað er við verðlag 1978 þyrfti það að vera býsna miklu hærri upphæð, en það, sem ætlað er til framkvæmda í flugmálum á Íslandi samtals. Það eru 530 millj. af nýju fé, + 70 millj. sem fást vegna sölu á flugskýli nr. 4 hér á Reykjavíkurflugvelli, þannig að það er sýnilegt að þarna eru sannarlega nauðsynlegir fjármunir skornir við nögl og svo hefur lengi verið. En varðandi Vestfirði og þau orð, sem hv. þm. Karvel pálmason hafði um það allt saman, þá er það nú svo, að venjulega er óhætt að sleppa úr a.m.k. annarri hvorri setningu og jafnvel miklu fleiri því að það er mest hávaði og sjálfumgleði sem á sér stað, þegar þessi hv. ræðumaður kemur hér í stólinn, og leiðindafullyrðingar, eins og t.d. þess efnis að yfirvöld og flugmálafólkið hafi verið afskiptalaust og áhugalaust um úrbætur til Vestfjarða í þessum efnum. Ef það er rétt, þá höfum við alltaf verið afskipta- og áhugalausir um flugmál á öllu landinu. Það er ekki hægt að gera allt í einu og það er í mörg horn að líta. Menn hafa sjálfsagt tekið eftir því, hvað voru nefndir hér margir flugvellir og þeir eru allir meira eða minna vanbúnir. Sannleikurinn er sá, að það er enginn flugvöllur á landinu með fullkomnum búnaði nema Keflavíkurflugvöllur. Reykjavíkurflugvöllur nálgast það mjög og eins Akureyri. Þar með búið. En það er sífellt verið að vinna að því að auka öryggið í fluginu, og öryggið í fluginu er ekki fengið með því að raða upp ljósum meðfram brautinni á Ísafirði. Flugmennirnir þurfa þó að finna Ísafjörð fyrst, og svo er heldur ekkert gagn að þessum brautarljósum í lendingu. Það gagn, sem getur orðið að brautarljósum á Ísafirði, er í flugtaki. Hins vegar þarf að koma upp aðflugshallaljósum á Ísafirði. Ég vil segja það varðandi Vestfirði, að nú að undanförnu hafa verið veittar sæmilegar fjárhæðir til Vestfjarða í fluginu og þeir hafa ekki verið afskiptir miðað við aðra landshluta á þessu ári. Það er t.d. langt komið að koma upp hluta blindlendingarkerfis, svokölluðum localizer eða stefnuvita. Það er hluti af blindlendingarkerfinu. Það er þess konar radioviti sem sendir lóðrétt plan af geisla beint fram eftir miðlínu flugvallarins, en ef það á að vera fullkomið blindlendingarkerfi þá þarf annað plan, sem liggur í fleti og stefnir upp með 3° halla. Það er kallaður aðflugshallageisli á íslensku. Ég nenni nú ekki að fara að kenna þessum hv. þm. yfirleitt nokkurn skapaðan hlut. Ég hef ekki tíma til þess og allra síst hluti í sambandi við flugmál yfirleitt eða loftsiglingar. Það væri hins vegar velkomið að taka hann í tíma heima ef hann hefur áhuga. En aðalatriðið er að það þarf að bæta þarna marga hluti vissulega og er nú verið að ganga frá í Ögri þessum hluta blindflugskerfisins og öðrum hluta þar sem er um að ræða sjálfvirkan fjarlægðarmæli, sem kallað er, svo maður noti nú útlenskuna líka, DME. Næsta skrefið á Ísafirði að mínum dómi væri þá að setja upp svokölluð aðflugshallaljós. En brautarljós á Ísafirði koma að mjög litlu haldi að mínum dómi vegna þess að landið er nú bara svona í laginu og erfitt eins og margt fleira þarna fyrir vestan. Og það eru vissir hlutir, sem menn eru ábyggilega ekki mjög gráðugir í að mæta í myrkri, sem þarna eru vestur frá, eins og t.d. fjöll og kannske fleira, og það lagast ekkert þó að menn séu í litlum flugvélum, eins og hv. þm. Sigurlaug Bjarnadóttir sagði áðan. Það er ekkert meira öryggi að fljúga í þeim þar sem aðflug er slæmt. Menn þurfa að vita hvert þeir eru að fara þó þeir séu í litilli flugvél, jafnvel þó að frúin tæki upp á því að fljúga bara alveg ein. En ég er ekkert á móti því að athuga þetta betur, ég skal bjóðast til að taka þátt í því. En á eftir sjálfri till. kemur setning sem er kannske ekki alveg eins góð og hún gæti verið, enda ekki svo sem við því að búast, og það er nefnilega það, að það á að takmarka athugunina fyrst og fremst við það sem þessir hv. þm. hafa í huga, eins og þeir séu búnir að ákveða hvað þurfi að skoða og í hverju umbæturnar geti átt sér stað. Ef svo er, þá þarf ekkert að athuga. Ég held, að það sé sérfræðinganna að ákveða að hverju athugunin ætti fyrst og fremst að beinast og á hvaða sviðum úrbæturnar gætu helst komið að gagni, sem ég vonast til að sé nú aðalatriðið, en ekki bara auglýsa áhuga sinn á bættum samgöngum Vestfjarða. Ýmislegt var það í máli þeirra hv. þm., sem kom hérna fram, sem lýsti mjög góðu hugarfari og góðum vilja, en því miður heldur lítilli þekkingu á ýmsum atriðum í þessum efnum, og það er ekkert óeðlilegt. Okkur vantar alla sjálfsagt þekkingu á mörgu því sem við eigum að fást við hér. En það er afar erfitt að koma við blindflugi í landslagi eins og er á Vestfjörðum, með þröngu aðflugi og stuttum, oft þröngum fjörðum með háum fjöllum í allar áttir. Það er bókstaflega ómögulegt að koma venjulegu blindflugi að við slík skilyrði, og þá þýðir ekkert að raða þar niður ljósum, ef menn finna ekki einu sinni fjörðinn, sem þeir ætla á, og geta ekki komist niður fyrir ský vegna þess að allt of miklar hindranir eru í vegi. Þetta er alvara málsins. En ég vil fullyrða það, að þeir, sem hafa verið að fást við þessi mál með allt of litla peninga á milli handanna undanfarin ár, hafa ekki gleymt Vestfjörðum, og ég vil enn fremur leyfa mér að fullyrða það, að menn hafa nú sérstakan áhuga á því að reyna að gera betur við Vestfirði heldur en gert hefur verið, því að það gera sér allir ljóst, að nauðsynlegt er fyrir þennan landshluta að hafa góðar samgöngur. Þetta er einn merkasti landshluti, sem við höfum, og afkastamesti og sá sem framleiðir einna mest, og þarna er auðvitað mjög merkilegt fólk, eins og mér ætti að vera manna kunnugast. Við höfum svo sannarlega ekki glatað áhuganum fyrir okkar ágætu fjörðum og leggjum áherslu á að gera það sem unnt er til þess að lagfæra þarna hlutina. Þau atriði, sem þarna eru upp talin, eru fjögur. Fyrsta atriðið varðar öryggistæki og lýsingu á ísafjarðarflugvelli.Lýsingin kemur varla tilgreina að mínum dómi, a.m.k. ekki fyrst í stað, nema þá aðflugshallaljós. Öryggistækin eru að komast í gang, þ.e.a.s. stefnuvitinn. Um lið nr. 2 er það að segja, að það hefur ekki verið kannað um lengingu á brautinni um Holt í Önundarfirði og þeir á staðnum hafa sennilega ekki verið mjög bjartsýnir um að það væri alveg á næstu grösum, vegna þess að það er búið að leggja þarna volduga, háspennta raflinu við endann á vellinum. Það er að sjálfsögðu mjög auðvelt að klippa hana niður þegar þar að kemur. En þetta hefur ekki verið kannað og er sjálfsagt að fara út í það. Þessi lýsing kemur ekki neins staðar að gagni nema hægt sé að koma við blindlendingarkerfi, nema þá helst á Patreksfirði. Það er ein till, athyglisverð. Að vísu held ég að það yrði nokkuð erfitt að framkvæma hana, en hún er framúrstefnuhugmynd eins og margar fleiri frá þessum hv. ágæta þm. Það er að lýsa Ísafjarðarkaupstað o,g flugvöllinn með einum og sama ljósgjafanum. Það vill svo til að Ísafjarðarkaupstaður er myndarlegur kaupstaður, en hann er bara á allt öðrum stað en flugvöllurinn. Það er nokkur leið frá kaupstaðnum og þarna suður eftir og yfir á flugvöllinn, og mikið þyrfti það að vera glansandi og góð pera þarna á milli sem næði því að lýsa kaupstaðinn allan og flugvöllinn á sömu stundu í þeirri fjarlægð sem henni yrði nauðsynlegt að ver a. En kannske verður þetta leyst með aukinni tækni og nægilegri orku, þegar Orkubú þeirra Vestfirðinga hefur skilað þeim árangri sem ætlast er nú til. En hugmyndin er góð. Hún hefur næstum engan galla nema þann að það sé ekki hægt að framkvæma hana. En hvað gerir það til, þegar menn þurfa að láta það heyrast að þeir hafi nú áhuga á að gera þetta og hitt fyrir Vestfirðinga til þess að verða síðan þm. þeirra. En ég vil þó að lokum, eins og alltaf þegar við segjum eitthvað um flugmál, endurtaka það, að það er eiginlega ómögulegt að ætlast til þess að þeir, sem þurfa að skipta þessum fjármunum, geti leyst öll þau verkefni sem nauðsynleg eru um alla landsbyggðina, og notað til þess aðeins í ár 530 millj. kr. af nýju fé, 378 millj. í fyrra, í því ástandi - svo að maður segi nú ekki ljótt um efnahagsástandið og þróun þeirra mála hér í landinu, en það er öllum ljóst hvernig það hefur verið. Ég veit að menn vita ósköp vel hvernig þetta hefur verið og þá verða auðvitað peningarnir ósköp litlir og lítið hægt fyrir þá að gera. En ég vil leyfa mér að fullyrða það, að það er ekki rétt að við höfum ekki áhuga á Vestfjörðum. Við viljum örugglega reyna að bæta fyrst og fremst úr þar sem úrbótanna er helst þörf.



Herra forseti. Aðeins fáein orð til viðbótar. - Ég vissi alltaf að hv. 5. þm. Suðurl. þætti vænt um okkur Vestfirðinga og Vestfirði, þó að hann léti nú einhvern tíma þau orð falla, að Vestfirðir væru einhver ólöguleg viðbótarslaufa á landinu sem þyrfti að klippa af, en það var ekki verið að tala um flugmál þá, - ég held að það hafi verið samgöngur á sjó. Og mikið þykir mér til um traust hans á mér sem Vestfirðingi, að ég skuli ekki þurfa nein tæki, flugvélar eða annað, heldur muni ég finna hjálparlaust fjöllin vestfirsku á eigin vængjum. Ætli það væri nú ekki vissara fyrir mig að hafa flugráðsmanninn Garðar Sigurðsson mér við hlið til að vera eilítið öruggari? En að gamni slepptu vil ég endurtaka það, að við erum ekki að gefa í skyn að það sé viljaleysi eða samhaldssemi eða níska í garð Vestfirðinga sem þarna sé helst að átelja, heldur einfaldlega okkar sérstaklega erfiða aðstaða í samgöngulegu tilliti. Ég hjó eftir því að hæstv. ráðh. sagði út frá efni þessarar till., að það væri hæpið að gera úttekt á úttekt ofan, og átti þá vafalaust við þá athugun, sem hér er farið fram á, og í annan stað þá skýrslu sem hann vitnaði einnig í um áætlunarflugvelli og búnað þeirra, sem er ágæt skýrsla sem skaði var að skyldi ekki gefast tími til að ræða um á Alþ. í fyrra. En það er ekki að tilefnislausu að við förum fram á þessa athugun, vegna þess að í svari hæstv. ráðh. við fsp. minni í fyrra kom það greinilega fram, að þessi atriði, sem við erum að fara sérstaklega fram á að verði athuguð, þ. á m. möguleikar á framlengingu flugbrauta við Holt í Önundarfirði og í Bolungarvík, hafa ekkert verið athuguð. Og það er rétt, sem hv. 5. þm. Vestf. sagði, þessi tæknilega athugun, sem við erum að fara fram á, hefur alls ekki verið gerð. Þessi skýrsla fjallar meira um almenna stefnumótun í flugmálum heldur en tekin séu fyrir ákveðin svæði sem athuguð hafi verið frá tæknilegu sjónarmiði. En úr því að ég er að vitna í þessa skýrslu langar mig, vegna þess einmitt að hæstv. ráðh. lýsti því yfir að framkvæmd flugmála í næstu framtíð mundi byggjast á þessari skýrslu um áætlunarflugvelli og búnað þeirra og þeim athugunum og niðurstöðum sem þar kæmu fram, - í því sambandi langar mig sérstaklega til að vitna beint í þessa skýrslu, en þar stendur á bls. 49 með leyfi forseta, - í þessum kafla er talað um mat á forgangsröð framkvæmda og þar segir: „Sum byggðarlög eru sérstaklega háð flugsamgöngum, einkum að vetrarlagi þegar fjallvegir lokast. Má í þessu sambandi nefna t.d. Patreksfjörð, Suðureyri, Ísafjörð, Þórshöfn og Vopnafjörð. Á sumum þessara flugvalla eru aðflugsaðstæður þröngar og rými fyrir flugvöllinn takmarkað. Þrátt fyrir þessa annmarka verður að leggja sérstaka áherslu á að íbúar þessara og svipaðra byggðarlaga njóti reglubundinna og öruggra flugsamgangna, sérstaklega yfir vetrarmánuðina.“ Þetta er mergurinn málsins. Það er þetta, að mat á þörfinni verði látið ráða framkvæmdum. Þarna hafa þeir góðu menn, sem hafa tekið saman þessa skýrslu, komist að þessari niðurstöðu um hvar þörfin sé einna brýnust. Og það er einmitt þetta sem við viljum að sé lagt til grundvallar framkvæmdum á næstunni, að taka fyrst þá staði, hvar sem þeir eru á landinu, hvort sem þeir eru á Vestfjörðum eða annars staðar, sem mest þurfa á endurbótum að halda.



Herra forseti. Ég vil fyrst segja það, að þeir eru ekki illa staddir, þeir Alþb: menn eða þeirra þingflokkur, í flugspekinni meðan þeir hafa álíka fulltrúa í flugráði og hér er nú nýlega búinn að ljúka máli sínu. En að því verður vikið síðar. Hæstv. samgrh. sagði áðan, að það hefði verið áætlun sín að ræða þá skýrslu sem hin títtnefnda nefnd gekk frá á sínum tíma hér á Alþ. Það er rétt sem hann sagði, þessari skýrslu var útbýtt á einhverjum síðustu dögum þingsins nú í vor. Það er því miður með þessa skýrslu eins og svo margar aðrar, að þeim er ekki útbýtt fyrr en kannske einum til tveimur dögum áður en þingi er lokið og þar með útilokað, hvort sem það er nú gert með fyrirfram ákveðnum aðgerðum, að með nokkru móti sé hægt að ræða þessi eðlilegu mál hér á Alþingi. Sama átti sér stað varðandi skýrslu samgrh. um hafnaframkvæmdir á árinu 1976. Þeirri skýrslu var útbýtt hér annað hvort síðasta eða næstsíðasta dag þingsins og engin umr. gat átt sér stað um hana af þeim sökum. Ber auðvitað að harma, að þetta skyldi ekki takast. Væntanlega fáum við þá umr. um þessa skýrslu og það verður auðvitað ágætt út af fyrir sig. En varðandi þá skýrslu vil ég aðeins undirstrika það, sem kom fram hjá hv. 9. landsk. þm., að sú skýrsla fjallar ekki um það sem við erum að tala um í þessari þáltill. Og það er með þetta mál eins og mörg önnur, að með því að halda alltaf áfram þeirri tuggu, að það megi ekkert gera í ákveðnum framkvæmdaflokkum nema því aðeins að það nái þá yfir landið allt sem heild, þá verður aldrei neitt gert. Ef það eru ekki rök fyrir því að taka út úr í þessu tilfelli landshluta eins og Vestfirði, sem sannanlega eru langverst settir varðandi flugsamgöngur og samgöngur almennt talað, ef það er ekki réttlætanlegt að gera það, taka þá út úr og láta þá fá forgangsröðun á framkvæmdum vegna þessarar sérstöðu, þá eru menn, sem tala á því plani að það verði að gera þetta allt í einu, beinlínis á móti því að réttur verði hlutur þeirra sem verr eru settir. Þá eru menn í verki á móti því að rétta í þessu tilfelli hlut Vestfirðinga vegna þessarar sérstöðu sem þeir eru í. Það þýðir ekkert að koma hér upp á Alþ., hvort sem þar eiga í hlut flugráðsmenn eða ekki, og segja: Ja, það liggur fyrir skýrsla um allt landið, hvað þarf að gera, en það verður ekki hægt að gera það allt í einu, segja þeir, og þar með er málið afgreitt - ekkert gert. Þessir menn, sem svona tala, eru í raun og veru andvígir því að nokkuð sé gert í þessu tilfelli fyrir Vestfirðinga til þess að bæta aðstöðu þeirra að því er varðar samgöngumál, og þrátt fyrir það að þeir séu upprunnir Vestfirðingar, og leitt er að segja það. En það á við um hv. 5, þm. Suðurl., því miður verður það að segjast, að hann er upprunninn Vestfirðingur.  Hæstv. ráðh. er því miður farinn. Hann sagði hér áðan að við mættum ekki eyða allt .of miklu í úttekt á úttekt ofan og rannsóknir. Að vísu er það rétt út af fyrir sig, að það á ekki að eyða fé að óþörfu til slíkra hluta. En það getur oft verið æskilegt og nauðsynlegt og jafnframt auðvitað þá skynsamlegt. Og það getur bætt fyrir síðar meir að kanna vel og athuga um framkvæmdir, hvort sem það er af þessu tagi eða einhverju öðru sem gert er ráð fyrir að ráðast í. - ég tala nú ekki um þegar þannig er háttað eins og í þessu tilfelli, að engin athugun að því er þessa hluti varðar, sem við erum hér að tala um, hefur átt sér stað, það er ókannað mál. Menn bara slá fram fullyrðingum um að þetta og þetta sé ekki hægt, menn séu uppi í skýjunum að biðja um þetta eða hitt, en engin rök fyrir því að það hafi nokkurn tíma farið fram eðlileg eða raunhæf athugun á því, hvort og þá með hvaða hætti sé hægt að bæta þetta ástand. Hæstv. samgrh. sagði, að í núverandi fjárlagagerð eða væntanlegri væri farið inn á þá stefnu að framkvæma það sem n. lagði til. Þó að slíkt verði gert að einhverju marki, þá er það víðs fjarri að þar sé verið að fara inn á þá stefnu að framkvæma eins og n. taldi nauðsynlegt að gert yrði, því að það mun líklega vera rétt hjá flugráðsmanninum, hv. þm. Garðari Sigurðssyni, miðað við verðlag 1976 var gert ráð fyrir að það þyrfti um einn milljarð árlega nokkur næstu ár til þess að koma þessum málum í eðlilegt og viðunandi horf. Og það kom alveg sama fram hjá hæstv. ráðh., og það varð ég fyrir vonbrigðum með, - það kom fram nákvæmlega sama afstaðan hjá honum og hjá svo mörgum öðrum, einnig hjá hv. þm. Garðari Sigurðssyni, hann sagði: Þetta er heildarmál. Það má ekki taka sérstaka þætti út úr. - Þar með er auðvitað öllu saman drepið á dreif og tækifæri gefst til þess að liggja um svo og svo langan tíma á þessu sem og öðru sem nauðsynlegt er að framkvæma. Og ég undirstrika það enn einu sinni, að með svona tali eru menn vitandi vits að drepa í þessu tilfelli þessu máli á dreif. Ég harma það mjög, að hæstv. samgrh. skyldi tala í þeim dúr sem hann gerði áðan, því að ég gat ekki betur heyrt, að vísu var það ekki alveg augljóst, en hann talaði, að mér fannst, í þeim dúr að hann teldi þetta óþarft mál, sem hér væri um að ræða að því er varðaði Vestfirði. Það væri í raun og veru búið að gera þessa athugun og það kæmi síðan síðar meir að því að framkvæma hana á landsmælikvarða að því er mér skildist. Þetta harma ég mjög hjá hæstv. samgrh„ að hann skyldi taka þannig í þetta mál, því að eins og hér hefur komið fram áður, hér er einungis farið fram á það, að þetta verði athugað, þessir ákveðnu hlutir. Hv. þm. Garðar Sigurðsson fann því nú til foráttu hjá okkur, - hann talaði alltaf um mig sem einan flm. að þessu máli, en það er mesti misskilningur, þeir eru fleiri, að vísu er enginn Alþb.-maður þar, það er kannske þess vegna, - en þessi hv. þm. fann þessari till. það til foráttu, að við gerðum ráð fyrir að það yrðu athugaðir ákveðnir þættir, ákveðin málefni. Samkv. hans tali hefði till. líklega átt að vera svona: „Alþingi ályktar að fela samgrh, að láta athuga eitthvað um með hvaða hætti tryggja megi sem bestar flugsamgöngur við Vestfirði“ - að hafa eitthvað, ekki benda á ákveðna hluti sem við viljum að séu athugaðir, að fenginni nokkurri reynslu, ekki bara heimamanna á Vestfjörðum, heldur og sumra af okkar færustu flugstjórum sem hafa flogið á þessari flugleið um áraraðir. Nei, heldur vill hann láta athuga bara eitthvað og þá kæmi að sjálfsögðu í hlut spekinga eins og hans íflugráði að ákveða hvað þetta eitthvað væri. Og þá sjá menn útkomuna, ef þeir eru allir eins og hv. þm. Garðar Sigurðsson, hvað út úr þeirri athugun kæmi. Það væri fróðlegt að fá að heyra það, hvort hv. þm. Kjartan Ólafsson, sem nú situr á þingi fyrir Alþb. og er talinn a.m.k. af mörgum sem þm. Vestf„ frambjóðandi er hann af Vestfjörðum a.m.k. hvort hann er nú sammála því sem hv. flokksbróðir hans, þm. Garðar Sigurðsson, talaði hér áðan, hvort má skilja það svo, að hv. þm. Garðar Sigurðsson tali hér í nafni Alþb. í þessu máli eins og hann gerði það. Það væri ábyggilega fróðlegt fyrir Vestfirðinga að fá vitneskju um það, hvort þessi hv. þm., flugráðsmaðurinn Garðar Sigurðsson, talaði hér í nafni Alþb. eða hvort þm. eins og hv. þm. Kjartan Ólafsson er á einhverri annarri skoðun í þessu máli heldur en kom fram hjá hv. þm. Garðari Sigurðssyni. Það væri fróðlegt að vita.  Hv. þm. Garðar Sigurðsson sagði: Vestfirðir hafa svo sannarlega ekki verið afskiptir í þessum málum að því er varðar fjárveitingar á undanförnum árum. Það má vel vera að honum þyki og hafi þótt nægilegt fjármagn veitt til Vestfjarða að því er varðar flugmál á undanförnum árum. Við skulum aðeins líta á þessar tölur, við höfum þær hér. Við höfum t.d. fjárlög frá árinu 1974–1977 og á árinu 1974 var veitt til flugmála í heild 141 millj. rösklega. Af því voru Vestfirðir með 16.7 millj., 16 millj. og 700 þús. Á árinu 1975 voru veittar 148.5 millj. í heild, af því Vestfirðir með 5 millj. Ríflega skammtað það, segir Garðar Sigurðsson, 5 millj. af 148 millj. rúmum, nægilegt fyrir Vestfirðinga að hans mati. Árið 1976 er heildarfjármagnið um 202 millj. sem fer í flugmál. Af því eru Vestfirðir með 32 millj. Og á árinu 1977 er heildartalan 261 millj, til hinna raunverulegu framkvæmda og af því eru Vestfirðir með 49 millj. Allt saman nægilegt og alls ekki afskiptur landsfjórðungur, ekki einu sinni miðað við allar þær aðstæður sem þar er við að búa. Og enn spyr ég: Eru aðrir þm. Alþb. á sama máli og þessi hv. þm. þess, Garðar Sigurðsson, að því er varðar þetta mál hjá Vestfirðingum. Það verður fróðlegt að fá um það vitneskju, hvort svo er eða ekki. Þá þótti hv. þm. Garðari Sigurðssyni ég vera stórorður í garð stjórnvalda og ráðandi manna í þjóðfélaginu. Ég sagði, það vill nú svo vel til að ég hafði þetta skrifað, ég sagði að þessi einangrun, sem þér er um að ræða að því er varðar Vestfirði, væri óþolandi og raunar furðulegt hversu stjórnvöld eru viljalítil og afskiptalaus til úrbóta. Ég hygg að hann væri vandfundinn, sá Vestfirðingur, þó að flugráðsmaðurinn Garðar Sigurðsson leitaði hans sjálfur, sem fyndist að hér væri of stórt upp í sig tekið að því er þetta varðar. Ég hygg að Vestfirðingar almennt séu um það sammála, að hér hafi verið lítill vilji og afskiptaleysi hjá stjórnvöldum um að gera hér á úrbætur Vestfirðingum til handa í þessu máli. Og séu þetta stóryrði í garð stjórnvalda, - nú nefndi ég ekki nein ákveðin stjórnvöld, kannske hefur hv. þm. tekið þetta nærri sér varðandi núv. hæstv. ríkisstj. eða stjórnvöld, þetta gat alveg eins átt við um aðrar ríkisstj. sem setið hafa í landinu á undanförnum árum og áratugum eins og hæstv. núv. ríkisstj., - en þyki honum þetta stóryrði í garð stjórnvalda, þá er ég ábyggilega ekki einn Vestfirðinga um að viðhafa þessi orð og okkur þykir þau ekki stóryrði með hliðsjón af því, hvernig þessi mál standa nú í dag. Ég verð að segja það almennt um ræðu hv. þm. Garðars Sigurðssonar, að mér fannst hún ekki bera þess vitni að hér talaði, að því er mér finnst að ætti að vera, ábyrgur aðili í flugráði, eins og hann talaði um þessi mál. Hann talaði um þessi mál miklu frekar í gamansömum dúr, ekki af alvöru eða frá því sjónarmiði að hér væri um stórkostlegt hagsmunamál heils landshluta að ræða. Hann sneri þessu öllu eða að verulegu leyti a.m.k. upp í gamanmál og talaði út frá því. Mér fannst það síst af öllu sæma þessum hv. þm., vegna þess kannske ekki síst að hann er flugráðsmaður og ber þar af leiðandi í fyrsta lagi vissa ábyrgð varðandi þennan þátt samgöngumála og ætti að vera góð fyrirmynd okkar leikmanna í því að tala um þessi mál, því ekki fór hjá því að hann talaði í þeim dúr að hann a.m.k, vissi allmiklu meira í þessum efnum heldur en t.d. ég og heldur en allir þm. sem að þessari þáltill. standa. Það er ég honum ekki sár fyrir, síður en svo, en ýmislegt, sem fram kom í ræðu hans, kom þó mér fyrir sjónir á þann veg, að hann bæri ekki meira skynbragð á ýmsa þætti þessa máls, sem hér er um að ræða, heldur en við sem að þessari þáltill. stöndum, síður en svo að svo væri. Það má vel vera að honum þyki það fjarlæg draumsýn að það verði athugað, - það er nú ekki farið fram á meira en að athuga hvort ekki sé í raun og veru hugsanlegt með nútímatækni að lýsa þannig aðstæður við Ísafjörð að það gagni í senn flugvellinum og lýsingu kaupstaðarins. Ég hygg að þetta sé ekki eins fjarrænt og þessi hv. þm. vildi vera að láta. A.m.k. er það í mínum huga þess virði að til þess verði fengnir menn með vitneskju og kannske sérstakan lærdóm í þessum efnum, en ekki sjálfskipaðir sérfræðingar að eigin mati, það kann aldrei góðri lukku að stýra. Við fullyrðum ekkert um þessi mál í þessari þáltill. Það eina, sem við óskum eftir, er að þessi athugun verði látin fara fram, hún verði framkvæmd af þar til bærum mönnum. En að fenginni vitneskju um þann hluta flugráðs sem snýr að hv. þm. Garðari Sigurðssyni, þá frábið ég það að flugráð verði látið framkvæma þessa athugun, nema þá því aðeins að þar séu í sæti miklum mun skárri og ábyrgari aðilar en þessi hv. flugráður virtist mér við þessa ræðu hans hér áðan.

Ég vil ljúka máli mínu með því að minna á að samkvæmt opinberum skýrslum, sem fyrir liggja, störfuðu hér á Íslandi á síðasta ári 1600 fyrirtæki sem greiddu hvert um sig annaðhvort engan tekjuskatt til ríkissjóðs eða svo lítinn tekjuskatt að það var um að ræða innan við hundrað þús. kr. á hvert fyrirtæki eða eins og um væri að ræða verkamann með heldur lélegar tekjur. Velta þessara fyrirtækja var engu að síður meira en tvöföld á við veltu ríkissjóðs á því sama ári, eða 130–140 milljarðar, þegar fjárlagafrv. gerði ráð fyrir 60 milljörðum hjá ríkissjóði á árinu 1976, síðasta ári. Og ég vil undirstrika þetta vegna þess að hér er verið að ræða um það, hvort hægt sé að komast yfir þann þröskuld sem menn telja sig standa frammi fyrir varðandi svo brýnar opinberar framkvæmdir sem uppbyggingu flugvallakerfisins. Það er sagt: Þetta er ekki hægt, það eru ekki til peningar. Ég vil undirstrika það alveg sérstaklega, að ef vilji væri fyrir hendi þyrfti ekki að láta nægja að gera það sem þessi þáltill. leggur til, að athuga málin, heldur væri hægt að gera meira og framkvæma það sem þarf að framkvæma til að koma fram þeim góða vilja sem að baki þessari þáltill. býr. Ég lýsi stuðningi mínum við till. og vænti þess að hún verði til þess að ekki fari aðeins fram athugun, heldur sjáum við einnig fram á það að veitt verði það fjármagn, ef ekki á fjárlögum næsta árs, þá á fjárlögum ársins 1979, það fjármagn sem verulega munar um til að koma fram þeim úrbótum sem þörf er á í flugsamgöngum Vestfirðinga.



Herra forseti. Sú þáltill., sem hér liggur fyrir, er í upphafi mjög almennt orðuð og markmið hennar er að tryggja sem bestar og öruggastar flugsamgöngur við Vestfirði. Aftur á móti kemur á eftir upptalning á fjórum atriðum, og ég verð að lýsa yfir óánægju minni með þá þrengingu sem á sér stað með þeirri upptalningu. Ef verið er að biðja um fjármagn fyrir Vestfirði alla er ekki óeðlilegt að allir þeir flugvellir, sem þar eru, séu hafðir með, nema það sé fyrir fram gengið út frá því sem vísu að þeir flugvellir, sem hér er beðið um athugun á, séu hættulegustu flugvellirnir á Vestfjörðum. Þetta hlýtur að vera fyrsta spurningin sem höfð er í huga ef það eru öryggismálin sem eiga að vera nr. eitt. Jafnframt tel ég að sú uppsetning á lið 2, þar sem látið er að því liggja að svo geti farið að það verði tveir varaflugvellir fyrir Ísafjarðarflug, er að mínu mati ekki í samræmi við það sem menn almennt hafa hugsað sér fyrir vestan. Þegar talað er um varavöll fyrir Ísafjarðarflug er fyrst og fremst verið að tala um varavöll fyrir Ísafjörð þegar vindur er að sunnan eða suðaustan og veður gott. Það þurfa ekki að vera nema nokkur vindstig af þessari átt til þess að ekki sé hægt að lenda á Ísafjarðarflugvelli fyrir þær flugvélar sem Flugfélag Íslands notar. Nú liggur beint við að ætla að það sé eðlilegt að finna stæði fyrir einn flugvöll til að leysa af flug í þessari átt. Hér er því slegið föstu, að það komi ekki nema tveir möguleikar til greina: annars vegar Holt í Önundarfirði og hins vegar flugbrautin í Bolungarvík. Þetta tel ég allt of þröngt orðað, því að það liggur fyrir að sumir flugmenn telja að á Hvilftarströndinni sé e.t.v. besta stæðið fyrir varaflugvöll fyrir Ísafjörð. Ég hefði þess vegna talið eðlilegt að þetta orðalag yrði rýmkað svo að mætti skoða það á breiðari grundvelli, hvar varaflugvöllur fyrir Ísafjörð ætti að vera. Jafnframt hefði ég talið eðlilegt að þessir fjórir liðir yrðu ekki hafðir það afmarkaðir, að þeir flugveilir fyrir vestan, sem sennilega eru hættulegastir í dag, það er flugvöllurinn í Súgandafirði og það er flugvöllurinn við Bíldudal, geti ekki einnig komið inn á þetta plan. Ég verð að segja það, að í þeim umr., sem áttu sér stað áðan, varð ég fyrir vonbrigðum með þann málflutning sem hv. 5. þm. Suðurl. viðhafði. Ég varð sérstaklega fyrir vonbrigðum með þann málflutning þegar hann vék að þeim þætti í málflutningi hv. 9. landsk. þm., að það þyrfti að athuga með aðrar flugvélategundir. Ég vil spyrja þennan hv. flugráðsmann að því: Hvaðan koma rökin fyrir því að það þurfi að byggja á Íslandi 1200 m flugbrautir þegar í Noregi er innanlandsflug framkvæmt með flugvélum sem taka jafnmarga farþega en þurfa 600 m langar brautir? Ég tel að í þeim fjárhagsvandræðum, sem við erum nú löngum í Íslendingar, sé það ekkert einkamál hjá Flugfélaginu hvaða tegund af flugvélum er notuð. Að mínu viti á flugráð að skoða það mjög ákveðið, hvort í dag eru notaðar hér innanlands þær flugvélategundir sem eru heppilegastar til þess að halda uppi viðunandi farþegaflugi.



Herra forseti. Þetta er nú farið að verða býsna langt og það var ekki ætlun mín að halda hér langa ræðu, enda ástæðulaust. Þeir hv. þm., sem hafa tekið til máls eftir að ég sagði hér nokkur orð fyrr í umr., hafa að undanskildum að sjálfsögðu hv. þm. Karvel Pálmasyni talað mjög skynsamlega um málið og fjallað um það efnislega og lagt áherslu á staðreyndir og lagt enn meiri áherslu á að það þurfi að gera allt sem unnt er til að tryggja flugsamgöngur í þessum landshluta, eins og hv. þm. Kjartan Ólafsson sagði orðrétt. Viss misskilningur hefur orðið hjá mönnum í ýmsum atriðum, og vil ég þá fyrst víkja að misskilningi hv. 2. þm. Vestf., Ólafs Þórðarsonar. Ég minntist alls ekki á lengd flugbrauta í mínu máli, og það var ekki það sem ég var að tala um í sambandi við mismunandi flugvélastærð, heldur hafði hv, þm. Sigurlaug Bjarnadóttir sagt að það þyrfti að athuga um aðflugsskilyrði mismunandi stærða flugvéla. Það eru sömu aðflugsskilyrði fyrir þessar flugvélastærðir, en það eru hins vegar önnur skilyrði sem gerð eru til lengdar flugbrauta, og það er auðvitað alveg sjálfsagt að nota flugvélar sem þurfa styttri brautir, svo kallaðar STOL-vélar, eins og þegar eru í notkun hér á Íslandi, eins og Twin Otter vélar og Britten Norman Islander vélar, sem Vængir hafa á sínum snærum. Þær þurfa afar stuttar brautir og fyrir þær þarf auðvitað ekki eins voldug flugvallarmannvirki. En þessar vélar þurfa auðvitað að sæta sömu reglum hvað varðar öll aðflugsskilyrði, og það var það sem var rætt um. Ég vil aðeins leiðrétta þetta hjá hv. þm. Þetta hefur auðvitað verið misskilningur. Mér þykir leitt að hv. þm. Karvel Pálmason hefur misskilið margt í mínu máli, ekki einu sinni heyrt meginatriðin í því sem ég sagði. Ég er ekki að gera því skóna að hann hafi ekki alla burði til þess að skilja venjulegt mælt mál, en það hafi aðeins farið fram hjá honum og sjálfsagt að leiðrétta það í örfáum orðum. Mér er það bæði ljúft og skylt að leiða hv. þm. út úr hans villu í þessum efnum. Ég vil fyrst taka það fram, að hann virðist alls ekki hafa heyrt það, þegar ég byrjaði á því að lýsa yfir stuðningi mínum við till. Sjálfsagt er að athuga þessi mál vel, og það verður auðvitað gert af þeim sérfræðingum sem við eigum varðandi þennan málaflokk. Það verður ekki gert af þeim, sem sitja í flugráði, heldur verður það gert af sérfræðingum sem við höfum til þess, Hann fullyrti hins vegar hið gagnstæða, að ég hefði ólmast hér á móti till. efnislega. Það er auðvitað alrangt. Ég lagði hins vegar áherslu á að það þyrfti að athuga þá þætti sem hugsanlega gætu komið best að gagni, og ekki kannske eingöngu þá sem bent er á í þeirri till. sem um er verið að ræða. Það var nú allt og sumt um það atriði. Hv, þm. Karvel Pálmason var að segja að þetta lýsti ekki ábyrgðartilfinningu. Ég hefði talað hér í gamansömum tón og ekki af þeirri alvöru sem hæfði svari við hans ræðu. Nú er það hans mat að sjálfsögðu og hans eins að allt beri að taka alvarlega sem hann segir. En ég er ekki víss um að sama álit sé hjá öðrum hv. þm. hvað það snertir. Það getur verið, að ég hafi ekki verið nógu ábyrgðarfullur í framan, og það er ekki mín sök þó að mér hafi ekki tekist að vera eins þrautleiðinlegur og hv, þm. Karvel Pálmason er vanur að vera hér í stólnum. Það var önnur missögn í ræðu hv. þm., þar sem hann fullyrðir að ég hafi sagt að þetta væri allt saman heildarmál, þannig að ekki mætti taka neitt sérstakt út úr. Þetta sagði ég aldrei. Það er alltaf reynt að raða málum í forgangsröð miðað við það fjármagn sem fyrir hendi er, og síðan er fjármagnið skorið niður og aftur niður frá því sem okkur er gefið undir fótinn með að hugsanlegt sé að fá til framkvæmdaáætlunar, og þá endar þetta venjulegast með því að fátt stendur eftir af því sem menn hefðu haft vilja til að gera. Eins og ástandið er núna, þá er auðvitað nauðsynlegt, eins og ég tók fram í ræðu minni og lagði þunga og alvarlega áherslu á, að stefna fyrst og fremst að úrbótum þar sem þeirra væri mest þörf. En það var ekki hægt að byrja á því að taka erfiðustu staðina út úr. Það væri ekki hægt að byrja á því í íslenskum flugmálum að leysa vandamál t.d. Þórshafnar, Raufarhafnar, Önundarfjarðar, Siglufjarðar og þessara staða. Það er nauðsynlegt að gera það núna. En ef hefði verið byrjað á þessum minnstu og erfiðustu stöðum,þá hefðu engir flutningar verið til þess að halda uppi flugsamgöngum í landinu til þess að byggja upp flugið. Það varð að byrja fyrst að hafa þá staði flugfæra og lendingarhæfa sem gáfu hámarksfarþegafjölda. Á því varð að byrja í upphafi flugsins að hugsa um þá staði sem mest var flogið til. Ef það hefði ekki verið gert, þá hefðum við ekkert flug. Nú er hins vegar svo komið, sem betur fer, að þeir staðir, þar sem mest umferð er, hafa flestir verið sæmilega tryggðir. Það eru Reykjavík og Akureyri og að talsverðum hluta Egilsstaðir og Vestmannaeyjar. En úti á landi eru þeir staðir, sem skera sig alveg úr með flugumferð á árinu, Akureyri og Vestmannaeyjar. Hlutur Vestmannaeyja hefur farið yfir 50 og líklega nálægt 60 þús, yfir árið þegar mest var, og auðvitað er flug ekki tryggt þar enn þá. Við vitum að veðurskilyrði eru þannig þar, að flug verður aldrei hægt að tryggja til fullnustu. Hins vegar hefur verið tryggð samgöngubót með öðrum hætti, sem kemur þá í staðinn sem betur fer. Í gegnum árin hafa fallið úr um og yfir 90 flugdagar á ári, þ.e.a.s. fjórði hver dagur að jafnaði. Og þeir dagar raða sér ekki jafnt þannig að það sé auðvelt að reikna með fjórða hverjum degi og gera þá áætlun samkv. því. Þeir dagar koma auðvitað þegar veður er verst að vetrarlagi og eru oft margir þétt saman, þannig að ég þekki af eigin reynslu og við Vestmanneyingar hvernig það er að búa við mjög hæpnar samgöngur. Þess vegna er mér mjög vel ljóst hversu nauðsynlegar tryggar samgöngur eru, og vil þess vegna leggja áherslu á það, að ég mun reyna að stuðla að því, eftir því sem ég get, þann tíma sem ég á eftir að vera í þessu ráði, að flugsamgöngur verði bættar við Vestfirði að svo miklu leyti sem kostur er á. En þannig hagar nú til á Vestfjörðum, eins og ég gat um áður, landslagi er þannig háttað, að þar verður aldrei hægt að ganga eins vel og tryggilega frá þessu og æskilegt er. Það er sjálfsagt að reyna það til hins ýtrasta. Hv. þm. Karvel Pálmason segir það hér alveg blákalt og án þess að blikna eða blána í stólnum og næstum því öskrar það yfir hv. deild, að í mínu máli hafi það falist að láta bara athuga eitthvað, bara gera eitthvað. Það eru nægilega margar till. komnar fram í Sþ. sem eru um það að athuga bara eitthvað, gera bara eitthvað, eins og t.d. í sambandi við kosningalögin, stofna bara n. til þess að gera bara eitthvað, til þess að vera lýðræðislegur í framan. Og mér er nær að halda að sumt af því, sem hér hefur verið sagt, eins og að lýsa upp Ísafjarðarkaupstað og flugvöllinn samtímis, og allur hávaðinn í sambandi við það mál sé ekki til þess að orðræður slíkra manna séu traustvekjandi. Menn verða að halda sig innan ramma sæmilegrar skynsemi þó að þeir séu ákafir kjördæmismenn. Herra forseti. Ég harma það að hv. þm. Karvel Pálmason skuli í enn fleiri atriðum hafa farið rangt með. Hann fullyrðir það og hefur það eftir mér, að ég hafi sagt að ég væri ánægður með það, sem Vestfirðingar hafa fengið, og ég hefði víst sagt, að Vestfirðingar hefðu nú fengið nóg, og væri ósköp kátur yfir. Þetta er auðvitað alrangt líka. Þetta er að sjálfsögðu alveg alrangt. Ég er alls ekki ánægður með það, sem Vestfirðingar hafa fengið, og vildi gjarnan, að þeir gætu fengið miklu meira. Og ég vil leyfa mér að vona, að þeir fái enn meira en gert er ráð fyrir í fjári., og hef jafnvel vonir til þess að svo geti orðið. Meginmisskilningurinn í öllum þessum hamagangi hv, þm. Karvels Pálmasonar er fólginn í því að segja að það, sem ég sagði í málinu, hefði ekki verið því til framdráttar, Það er meginmisskilningurinn. Allt það, sem ég sagði í þessu efni, var jákvætt með tilliti til flugsamgangna við Vestfirði. Þess vegna hefði hv. þm. Kjartan Ólafsson getað tekið þar undir hvert einasta orð. Hann talaði hins vegar rembingslaust um málið og gerði sér grein fyrir staðreyndum, hélt sig við þær. Það eru menn, sem tala þannig, sem í mínum augum eru meira traustvekjandi og líklegri til þess að öðlast traust hv. kjósenda á Vestfjörðum til þess að fara með þeirra umboð hér á hinu háa Alþ. heldur en þeir sem gaspra og misskilja, rangfæra og hafa vitlaust eftir. Hv, þm, talar um það, að ekkert hafi verið kannað í þessu efni. Það er auðvitað líka vitleysa, það þarf auðvitað ekki að taka það fram. Vissulega hafa sumir af þeim þáttum, sem nefndir eru í till., verið rannsakaðir, og það eru auðvitað til um það opinber plögg og teikningar. En þeim kann ég ekki að lýsa hér. Hitt er svo annað mál, að áhrif lengingar flugbrauta í Holti í Önundarfirði hafa ekki verið kannaðar, enda sagði ég frá þeirri staðreynd áðan. Það misskildi hv. þm. Karvel Pálmason líka. Lengri þarf þessi lestur ekki að vera. Ég vil að lokum leggja á það áherslu, að menn átti sig á því, í hverjum vanda þeir eru staddir sem skipta þurfa mjög takmörkuðu fjármagni í risastór verkefni, og það hefur verið reynt núna að undanförnu, eftir að meginþunginn hefur verið lagður á að búa ýmsa illa stadda flugvelli tækjum: blindflugstækjum, aðflugstækjum. Slíkt tæki er að komast í samband á Ísafirði með mjög góðum aukabúnaði, upp á marga tugi millj. Sama hefur verið gert á Sauðárkróki fyrir stuttu og væntanlegt að það verði gert á Húsavík eða Aðaldalsflugvelli á næsta ári. Það er einmitt horft til þeirra staða þar sem lendingarskilyrði eru hvað verst vegna veðráttu og annarra aðstæðna, og ég vona sannarlega, að jafnvel hv, þm. Karvel Pálmason skilji það, að það er ekki anað bilinu áfram í þessum efnum. En þeir fjármunir, sem til þessara verka eru skammtaðir, eru það litlir, að því miður kemst allt of lítið áfram.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð í tilefni þess, sem hér hefur komið fram. Það er í fyrsta lagi út af því sem hv. þm. Ólafur Þ. Þórðarson sagði áðan. Hann lýsti óánægju sinni yfir því, hversu þessi till. væri þröng að því er verkefni varðaði. Vissulega er alltaf spurning hvað á að taka fyrir mikið, þegar verið er að gera ráð fyrir að fá hreyfingu á mál. Niðurstaða okkar, sem að þessari þáltill. stöndum, var sú, að rétt væri að afmarka þetta að þessu sinni fyrst og fremst við þá staði á Vestfjörðum sem hinar stóru flugvélar Flugleiða hafa áætlunarflug til. Ég skal taka það fram fyrir mitt leyti, að þetta er mér ekki fast í hendi að því er þetta varðar. Þetta er bara spurning um mat á því, hvað sé líklegast að ná fram, hvort það næst fremur fram með því að reyna að afmarka viðfangsefnið við tiltölulega fá atriði heldur en að taka það í víðari merkingu. Þetta er fyrst og fremst það sem að þessu snýr. En ég vil aðeins segja út af því, sem hann sagði í áframhaldi af þessu, þar sem hann var að tala um að verið væri að biðja um fjármagn fyrir Vestfirði alla, að ég tel, að í raun og veru sé ekki um fjármagnsbeiðni í merkingu þess orðs að ræða. Hér er ekki verið að tala um framkvæmdir, Hér er aðeins verið að biðja um að þetta verði athugað, þessir möguleikar á því að ráða bót á þeim vandamálum sem uppi eru. Þá vék hann að 2. liðnum, að þar væri í raun og veru verið að slá föstu að það væru aðeins tveir staðir sem kæmu til greina sem varaflugvellir fyrir Ísafjarðarflugvöll. Að því er þetta varðar skal ég ekki um það segja. Ég lít svo á fyrst og fremst, að annar hvor þessara staða og þá í mínum huga kannske fremur flugvöllurinn í Holti í Önundarfirði heldur en í Bolungarvík, væri líklegur til að geta þjónað þessu verkefni. Það má vel vera að það sé um fleiri staði á Vestfjörðum að ræða heldur en þarna er getið. En að því er ég best veit og af þeirri vitneskju, sem ég hef um þetta fengið; eins og ég sagði áðan, þá telja þeir aðilar, sem kannske frekast vita um þetta, þ.e.a.s. flugstjórar sem á þessari leið hafa flogið líklegast að Önundarfjörður yrði fyrir valinu og mundi þjóna best þessu markmiði, að vera varaflugvöllur fyrir Ísafjörð. Ég skal taka það fram fyrir mitt leyti, að ekki hef ég á móti því að orðalag yrði rýmkað að því er varðar þessi atriði. Það er mér ekki fast í hendi. Þá kem ég að hv. 5. þm. Suðurl. Það má vissulega segja um hann, að hið gamla máltæki: „skjótt skipast veður í lofti“, á vel við hann. Það var allt önnur og í allt öðrum dúr sú ræða, sem hann flutti nú í hið síðara sinni, heldur en var í hið fyrsta sinn, og ég kann vel að meta það. Mönnum getur alltaf orðið á í messunni, ekki síst kappsfullum mönnum sem eru fullir ákafa og með ferskt blóð í æðum og vilja hafa sem skjótastan framgang á sínu máli sem og öðru í sambandi við þessa hluti. En mér fannst allt annað að hlýða á þessa seinni ræðu hv. þm. heldur en var fyrr í dag. En þó bryddaði á því eigi að síður undir lok ræðunnar, eins og mér finnst æðioft koma fyrir þennan hv. þm., að hversu gott sem upphafið er í hans ræðu, þá vill endirinn alltaf fara á skjön við byrjunina. Það er að nokkru leyti rétt hjá þessum hv. þm., að hann byrjaði á því í upphafi sinnar fyrri ræðu að tala í stuðningstón um till. En allt það, sem þar kom á eftir, voru aðfinnslur og mótbárur í einu og öðru formi við það sem till. fjallar um, og eftir að hafa hlýtt nokkuð lengi á mál í þessum dúr, þá kannske freistast maður til þess að hafa fyrst og fremst í huga og kannske taka fyrst og fremst mark á því sem fram kemur eftir að fyrri hluta ræðu sleppir og menn fara að tala af meiri áhuga, kannske sanngirni líka og þekkingu á viðkomandi máli. En fyrir þetta hefur hv. þm, nú bætt með seinni ræðu sinni að verulegu leyti. Og hverju sem það er að þakka að svo hefur gerst, þá er það að vissu leyti þakkarvert. Vel má vera að við hefðum losnað við þessa fyrri ræðu í þeim dúr, sem hún var, hefði t.d. hv. þm. Kjartan Ólafsson talað á undan hv. 5. þm. Suðurl. Með því hefði lausnin fengist varðandi fyrri ræðuna. En ég skal ekki orðlengja um það. Ég fagna þessum breyttu viðhorfum að því er varðar afstöðu hv. 5. þm. Suðurl. til málsins. En það eru aðeins örfá atriði sem mig langar til að gera aths. við í hinni seinni ræðu hv. þm. Hann sagði eitthvað á þá leið, að þeir - ég taldi þá að þar væri hann að tala um flugráð - sem gerðu till. í þessum málum, þeir reyndu að raða málunum í forgangsröð. Og þá spyr ég, af því að það, sem við erum hér að tala um varðar Vestfirði: Í hvaða forgangsröð eru Vestfirðir að þessu leytinu til að mati þeirra flugráðsmanna? Hvar í röðinni eru Vestfirðir að því er varðar úrbætur og átak til úrbóta í sambandi við flugsamgöngur við Vestfirði? Hvar í röðinni eru þeir? Ef það er svo, sem ég vil ekki á móti bera, að flugráð raði málefnum í forgangsröð, þá vil ég fá að vita hvar þeir aðilar hafa sett Vestfirði í þessu tilliti. Hvenær kemur að þeim, að þeir fái raunverulegt átak til úrbóta í flugsamgöngum? Þetta er meinleysisleg spurning, sem vel ætti að vera hægt að gefa svar við hér á þessum fundi og við þessa umr. Þá sagði líka hv. 5. þm. Suðurl., þegar hann var að tala um að ég hefði fullyrt það hér, að hann hefði látið að því liggja í sinni fyrri ræðu að hann vildi hafa rýmra um orðalagið, og ég sagði áðan, að ég hefði skilið hann svo að það hefði mátt orða upphaf till. á þá leið að gera eitthvað til úrbóta varðandi flugsamgöngur við Vestfirði, - hann sagði, að það væri komið nóg af slíkum till. hér, og minnti m.a. á till. um nefnd um kosningalögin, þ.e.a.s. þá þáltill. sem hans eigin flokksbræður flytja hér á hv. Alþ. um að gera bara þetta eða hitt, eins og hann orðaði það. Hér er fyrst og fremst um að ræða ádrepu að hans mati og frá hans hálfu til þeirra fimm hv. þm. Alþb., flokksbræðra hans, sem standa að tillöguflutningnum um að kosin verði n. til þess að athuga kosningalögin. Hann telur þetta bara eitthvert fálm hjá þessum hv. þm., fyrrv. formanni Alþb. meira að segja, hv. þm. Ragnari Arnalds, hér sé bara verið að gera till. um hitt eða þetta, eitthvað. Auðvitað er það mér að meinalausu þó að hann hirti flokksbræður sína með þessum hætti í umr. á Alþ. En ég er ekki viss um að þetta sé í alla staði rétt hjá hv. þm. Ég vil að sumu leyti taka upp hanskann fyrir flokksbræður hans fimm að því er þetta mál varðar. Ég hugsa að þeir meini eitthvað með þessu, en hér sé ekki bara um sýndarmennsku eða einhvers konar hitt og þetta að ræða í tillöguflutningnum. Þetta á auðvitað ekkert skylt við það mál sem hér er til umr., en af því að hv. þm. vék að þessu, þá er ástæða til að vekja á því athygli hvernig hann metur tillöguflutning sinna eigin flokksbræðra í þessu efni hér á Alþingi. Ég skal ekki, herra forseti, hafa öllu fleiri orð hér um. Ég ítreka það, að það er vissulega von okkar flm., sem að þessari þáltill. stöndum, að hún fái skjótan og jákvæðan framgang hér í þinginu þannig að hægt verði að framkvæma þessa athugun á komandi ári og hafa hliðsjón af henni í sambandi við fjárlagaafgreiðslu fyrir árið 1979. Ég veit ekki hvort sá hv. þm., sem fram í greip, hv. þm. Stefán Jónsson, ræður einfarið um það, hver endanleg afgreiðsla þessarar till. verður. En treysti hann sér til að tryggja framgang hennar gegn því að við tölum ekki meira um hana, þá skal ég hér með láta máli mínu lokið. En þá bíð ég efndanna hjá honum. Umr. (atkvgr.) frestað.



Herra forseti. Þannig er mál með vexti, að ég er að hverfa af þingi, og þ.ess vegna hef ég farið fram á það við forseta að hann tæki þetta mál fyrir núna, þó að röðin sé að vísu ekki komin að því samkvæmt dagskránni, og gæfi mér þannig tækifæri til að tala fyrir till. Ég hef svo á móti heitið honum því að reyna að vera stuttorður, vænti þess að mér takist það, þó að ég hafi að vísu ekki hér í dag lært mikið í þeirri kúnst við að hlusta á þær ræður sem hér hafa verið fluttar. Sú till., sem hér er til umr., hljóðar svo: „ Alþ. ályktar að kjósa 7 manna n. til að kanna rekstrarhorfur járnblendiverksmiðjunnar í Hvalfirði. Verði störfum n. hraðað sem mest má verða. Leiði könnun í ljós að fyrirsjáanlegt tap verði af fyrirtæki þessu skulu framkvæmdir á Grundartanga stöðvaðar tafarlaust og leitað skynsamlegra ráða til að hagnýta aðstöðuna þar“ Flm. eru með mér aðrir tveir hv. þm. Alþb., Stefán Jónsson og Lúðvík Jósepsson. Það er, hygg ég, öllum mönnum ljóst, hvers vegna við flytjum þessa till. Hér er þinglega að verki staðið. Það er lagt til, að Alþ. kjósi n, til þess að kanna rekstrarhorfurnar, og tekið fram í till., að ef könnunin leiði í ljós fyrirsjáanlegt tap, þá skuli framkvæmdir stöðvaðar á Grundartanga. Staðreyndir liggja hins vegar nú þegar fyrir um það, að það verður tap á þessari verksmiðju. Og nú mun ég í sem allra stystu máli gera grein fyrir þeim staðreyndum. Ég mun m.ö.o. sleppa ýmsum öðrum þáttum þessa máls, enda hafa þegar verið miklar umr. um þetta mál. Það hefur komið hér fyrir í tveimur köflum, getum við sagt, tveimur löngum köflum. Fyrri kaflinn var sá sem fjallaði um samskipti íslenska ríkisins við Union Carbide í sambandi við fyrirhugaða verksmiðju þar efra og síðan norska fyrirtækið Elkem-Spigerverket. Í þessum umr, ræddum við Alþb: menn mjög ítarlega mengunarhættu og röskun mannlífs og fleiri slíka þætti þessa máls. Ég mun ekki að þessu sinni fjölyrða um það. Þó vil ég minna á nokkur atriði sem snerta framkomu stjórnvalda í þessu máli. Það varð mjög snemma ljóst, að almenningur þar efra var því andvígur að þessi verksmiðja yrði reist. Það sýndi t.d. frægur fundur, haldinn fyrir 3 árum á Leirá, þar sem segja má að forsvarsmenn þessarar verksmiðju og þar með taldir ráðh., seðlabankastjórar og annað slíkt fólk hafi verið tekið heldur betur í karphúsið hjá heimamönnum. Viðvörunum, sem þessir menn fengu þar, var ekki sinnt. Og um vorið eftir voru samþykkt lögin um verksmiðjuna í samstarfi við Union Carbide, framkvæmdir hafnar, og sumarið 1975 stóðu þessar framkvæmdir og með þeim hætti að segja má að forustumenn Járnblendifélagsins og verktakar þeirra hafi vaðið forina allt það sumar fram og aftur bæði í eiginlegri og óeiginlegri merkingu þess orðs. Má nefna mörg dæmi um það. Framkoman gagnvert því fólki, sem þarna vann, var með endemum. Það óð allt út á þessu rigningasumri, skemmdir miklar unnar á náttúru o.s.frv., og meira að segja voru reistar skorður við ferðafrelsi heimamanna um héraðið. Nei, ég mun ekki dvelja við þetta, ekki heldur hitt, hvernig brugðist var við tilmælum fólks þar efra um að það fengi að segja álit sitt á þessu máli. Hvað eftir annað bárust tilmæli um það, að málið yrði rætt við heimamenn, tilmæli ofan úr sveitunum sunnan Skarðsheiðar, og ég tók undir þessi tilmæli hér á Alþ. hvað eftir annað. Aðrir þm. Vesturlandskjördæmis tóku ekki undir þessi tilmæli, þrjóskuðust við í lengstu lög. Síðan kom áskorun þar ofan að, að haldinn yrði fundur, formleg áskorun, sem þeir neyddust til að verða við. Og það var haldinn fundur á Leirá, í Félagsheimilinu Heiðarborg, 1. maí í vor, þar sem samþykkt var ályktun þess efnis, að fundurinn skoraði á ríkisstj. að hlutast til um það, að fram færi almenn, leynileg atkvæðagreiðsla meðal fólks í nágrannasveitum Grundartanga, þar sem könnuð yrði afstaða þessa fólks til verksmiðjunnar, og á öðrum stað í ályktuninni sagði, að fundurinn beindi þeim tilmælum til þm. kjördæmisins að þeir ynnu að því að samþykkt þessi næði fram að ganga. Það var eins og fyrri daginn, að aðrir þm, en ég og þm. Alþb. létu þetta sem vind um eyru þjóta, því miður. Urðu um þetta langar umr., eins og menn muna. Nú, en sleppum þessu og snúum okkur að því sem þessi till. fjallar um, en það eru rekstrarhorfur þessarar verksmiðju, markaðshorfurnar. Í vor, áður en lögin um járnblendiverksmiðjuna í samstarfi við Elkem-Spigerverket voru samþykkt, lögðu tveir fræðimenn, Ásmundur Ásmundsson og Elías Davíðsson, Ásmundur er verkfræðingur og Elías kerfisfræðingur, þeir lögðu fram skýrslu sem hét Járnblendiverksmiðjan, vafasamt fyrirtæki“ - og gerðu þar grein fyrir framtíðarhorfum þessarar verksmiðju, sýndu fram á að þróun verðlags viðkomandi hráefnis og aðrir þættir þessa máls bentu allir til þess, að það yrði mikilli taprekstur á þessari verksmiðju. Í umr., eins og menn muna, hér á hinu háa Alþ. hafði líka komið fram að samkv. niðurstöðu Þjóðhagsstofnunar hefði verið tap á verksmiðjunni, ef hún hefði verið komin í gang 1976, tap upp á 850 millj. kr. Í umr. hér á Alþ. 7. febr. í fyrravetur vitnaði hæstv, iðnrh. í tímariti sem nefnist Metal Bulletin, og það átti að vera til marks um góðar horfur eða sæmilegar horfur í markaðsmálum járnblendiverksmiðjunnar, að sérfræðingar þeir, sem málið hafði verið sérstaklega borið undir, töldu, eins og komist er að orði, „að rannsóknir gæfu tiltölulega jákvæða mynd af markaðshorfum.“ Ég minni á þetta vegna þess, að frá þessu sama fyrirtæki hafa nú fyrir skömmu komið upplýsingar sem sanna allt annað. 2. sept. s.l. birtist í þessu tímariti, Metal Bulletin, þessari mjög svo þýðingarmiklu heimild sem hæstv, iðnrh. hefur áður vitnað í, svo hljóðandi frétt, með leyfi hæstv. forseta: „Kísiljárnsverksmiðja Íslenska járnblendifélagsins, sem framleiðir um 50 þús. tonn á ári, mun njóta mun hagstæðari kjara en flestar aðrar verksmiðjur, að því er nýlega var upplýst. Orkan fæst þar á sem svarar aðeins 350 norskar kr. á hvert tonn af kísiljárni, en til samanburðar er orkuverðið 1800 norskar kr. á hvert tonn af kísiljárni í Japan. Verksmiðja þessi, sem nú rís að Grundartanga í grennd við Reykjavík, er sameiginleg eigu íslenska ríkisins og hins nýstofnaða norræna fjárfestingarbanka.“ Þarna er að vísu um misskilning að ræða eins og menn vita. Það er Fjárfestingarbankinn sem veitir lánið, sem er að upphæð 50 millj. dollara. Svo er haft eftir bankastjóranum. -  „Bankastjórinn, Bert Lindström, sagði að verksmiðjan væri gott dæmi um það, hvernig sérstök náttúruskilyrði yrðu hagnýtt til þess að koma á lífvænlegum iðnaði.“ - innan sviga segir svo ritstjóri þessa tímarits: „Alþjóðlegi kísiliðnaðurinn er samt í þvílíkri óreiðu, eins og sakir standa, og svo ólíklegt að úr rætist fljótlega, að eitthvað meira en hagstæð náttúruskilyrði þarf til þess að gera þennan iðnað lífvænlegan á næstu árum.“ Það hafa fleiri verið leiddir til vitnis nýlega í þessu sambandi. Í Vísi 5. des. s.l. birtist grein eftir Stefán Þorsteinsson sem býr í Ólafsvík. Hann er garðyrkjumaður, vel kunnur í Noregi, hefur mikið samband við ýmsa kunningja sína þar og þ. á m. blaðamenn, og hann byggir þessa grein á upplýsingum sem frá þeim eru komnar. Ég ætla að vitna í þessa grein, með leyfi hæstv. forseta: „Við verðum að skera niður stálframleiðsluna, segir Bjartmar Gjerde, iðnmrh. Noregs, í Dagblaðinu í Osló 10. nóv. s.l. Hún gleypir ótaldar millj. kr., þessi vonlausa hít, bætir hann við. Og enn fremur leggur ráðh. áherslu á að birgðir hrannist upp, eftirspurnin sé á þrotum, - og um ófyrirsjáanlega framtíð sé vart raunhæft að gera sér vonir um neitt það sem geti bent til aukinnar eftirspurnar á þessari framleiðslu. Hann gerir nokkra grein fyrir þeim miklu fjármunum sem norska ríkisstj. hafi ekki komist hjá að veita til að styrkja rekstrargrundvöll þessara fyrirtækja í Noregi. Lengra geti norska stjórnin ekki gengið og nú verði Stórþingið að taka við, en fram undan sé einungis um björgunarstarf að ræða, að sínu mati.“ Það er verið að vitna í iðnmrh. Noregs. „Og það er ekki bara norska ríkisstj. sem neyðist til að grípa til opinberra ráðstafana fólkinu til hjálpar sem að stáliðnaðinum starfar. Hægri stjórn Thorbjörns Fálldins í Svíþjóð hefur ekki heldur komist hjá því að grípa til þess óyndisúrræðis að beita hér opinberum neyðarráðstöfunum, svo að ekki sé fastar að orði kveðið.“ Og ég held áfram að vitna í þessa grein: „Nefndar eru stál- og járnblendiverksmiðjur sem um áratugi hafa skilað prýðilegum arði og jafnvel verið bjargvættir heilla byggðarlaga, en segi nú stöðugt upp starfsfólkinu og séu sem östarfhæfar.“ Og enn segir: „Við þorum ekki að hugsa fram í tímann, segja þeir hjá Stavanger Stál“ - en það mun vera ein af stærstu verksmiðjunum af þessu tagi, - „þar sem vinna í dag 800 manns. Án ríkisstyrks, sem hlýtur eins og nú er komið að verða að mynda rekstrargrundvöllinn, er verksmiðjan óstarfhæf. Verkamennirnir og starfsfólkið yfirleitt sér einungis fram á atvinnuleysi. ... Og þannig er ástandið víðs vegar á athafnasvæðum stál- og járnblendiveranna í Noregi, má m.a. lesa í Dagblaðinu í Osló 12. nóv. s.l. Verkafólkið er heltekið vonleysinu og þorir ekki að hugsa til þess sem framtíðin ber í skauti sínu. Iðnmrh. landsins, Bjartmar Gjerde, segir: „Nú verður Stórþingið að taka við og ráða fram úr vanda þessa fólks sem stáliðnaðurinn er að setja út á kaldan klakann. Ríkisstj. getur ekki gengið lengra.“ Ýmsar óhugnanlegar tölur lætur ráðh. hafa eftir sér því til staðfestingar að járnblendiiðnaðurinn í Noregi sé þegar kominn á heljarþröm og engar horfur á því, að úr muni rætast á næstunni.“ Ég hét hæstv. forseta því að vera stuttorður, svo að ég mun ekki bæta miklu við þetta. Þó vil ég minna á það, að fyrir rúmlega hálfu ári, þegar Alþ. samþykkti lögin um járnblendiverksmiðjuna á Grundartanga, lagði ríkisstj. fram rekstraráætlun fyrir verksmiðjuna og þar var gert ráð fyrir að söluverðið á kísiljárninu, sem verksmiðjan á að framleiða, yrði 3405 norskar kr. á tonn á næsta ári. Miðað við þetta verð taldi ríkisstj. að hægt væri að hafa nokkurn hagnað af rekstri verksmiðjunnar, og þó því aðeins að hún fengi orkuna á langtum lægra verði en almennt gerist. En fyrir tilmæli fulltrúa Alþb. í iðnn. var farið þess á leit við Þjóðhagsstofnun að hún kannaði þessi mál, og þrátt fyrir það að ekki gengi vel að fá þar upplýsingar kom í ljós að tapið mundi hafa orðið 850 millj. kr. árið 1976. Þessir útreikningar sýndu að verðið á kísiljárni hefði ekki verið 3405 norskar kr. 1976, það hafði verið 2388 norskar kr., og að miðað við raunverulegt verð ársins 1976 á kísiljárni, þá var að sjálfsögðu ekki við að búast neinum hagnaði heldur bullandi tapi. En talsmenn ríkisstj. lýstu því hins vegar yfir hver á fætur öðrum, að þótt verð á kísiljárni hafi verið 2388 norskar kr. á árinu 1976, þá yrði það örugglega komið upp í 3405 norskar kr. á árinu 1978 og þess vegna væri allt tal um yfirvofandi tap á verksmiðjunni ekkert annað en venjulegt kommúnistaraus og þar fram eftir götunum. Og þm. Alþfl, tóku undir þetta heldur betur, því að þeir samþykktu athugasemdalaust frv. um járnblendiverksmiðjuna. Eins og mönnum er kunnugt, er járnblendiverksmiðjan á Grundartanga, þar sem horfurnar eru svona með framleiðsluna, langsamlega fjárfrekasta framkvæmdin sem nú er unnið að á Íslandi. Framkvæmdum er haldið áfram af fullum krafti og heildarkostnaður við byggingu iðjuversins og mannvirkja, sem því tilheyra, verður a.m.k. 20–30 milljarðar ísl. kr. eða svona á við 2–3 Kröfluvirkjanir, sem mikið er nú býsnast yfir. Ég get ekki stillt mig um að skjóta hér inn athugasemd, af því að ég minntist áðan á afstöðu Alþfl. til þessara mála. Hann samþykkti einn flokka frv. um járnblendiverksmiðjuna alveg athugasemdalaust. Þm, stjórnarflokkanna gerðu ýmsir fyrirvara fyrir atkv. sínum og tveir þm. Framsfl. greiddu harðir og ákveðnir atkv. gegn frv. um Grundartangaverksmiðjuna. En þm. Alþfl. skipuðu sér athugasemdalaust allir til stuðnings við það mál. En í siðvæðingu þeirri og siðabót, sem þeir hafa beitt sér fyrir undanfarið og bent réttilega á mörg hneykslismálin, þá hafa þeir alveg látið hjá líða að minnast á Grundartangaverksmiðjuna. Útreikningar í dag benda allir til þess, að halli á verksmiðjunni væri nú a.m.k. einn milljarður, 1000 millj, kr. Þjóðhagsstofnun gerir ráð fyrir því, að öll fjárfesting í nýju íbúðarhúsnæði verði yfir landið í heild um 22 milljarðar 400 millj. kr, á árinu 1977. Það er álíka upphæð og sá sem verið er að sökkva í fenið á Grundartanga. En hvað segja þá þeir sem bera ábyrgð á þessu fyrirtæki? Það var stutt viðtal við forstjóra Grundartangaverksmiðjunnar í Dagblaðinu 15. nóv. Dagblaðið hringdi í forstjóra Járnblendifélagsins í tilefni af þeirri skýrslu frá þeim Ásmundi Ásmundssyni og Elíasi Davíðssyni sem fylgir sem grg. með þessari till. okkar Alþb: manna. Og í fyrirsögn segir eftir forstjóra Járnblendifélagsins: „Ekki spurning um hvort, heldur hvenær markaðsmálin verða viðunandi.“ Nánar segir svo í fréttinni eftir forstjóra Járnblendifélagsins: „Hvað sem um markaðsmálin má segja nú eru sérfræðingar sammála um að það sé ekki spurning um hvort markaðurinn verður viðunandi, heldur hvenær það gerist.“ Hvenær mun það gerast, að við hættum að tapa einum milljarði á ári á verksmiðjunni? Mundi það gerast eftir 10 ár? Eftir 20 ár? Forstjóri Járnblendifélagsins fjallar ekki nánar um þetta atriði, en hann segist vera á förum til útlanda og kveðst ekki vera nægilega kunnugur orðinn þessum málum til þess að geta rætt þau opinberlega. En síðan bætir hann við orðrétt: „En náin samvinna verður höfð við fjölmiðla um málefni verksmiðjunnar.“ Og hann segir að hann muni skýra frá gangi málsins fljótt eftir heimkomuna.“ „Náin samvinna við fjölmiðla.“ Það er ekki langt síðan spurt var hér á Alþ. um það, hvað þessi tiltekni maður, forstjóri Járnblendifélagsins, hefði í laun. Það var ekki nokkur leið að fá að vita það. Það var ekki nóg með að það vantaði samvinnu við fjölmiðla í því tilfelli, heldur vantaði líka samvinnu við viðkomandi ráðh. Hvorki fjmrh. né iðnrh. gat svarað þessari spurningu. En þarna eru gefin fyrirheit um nána samvinnu við fjölmiðla. Og fullyrt er, að það sé ekki spurning um hvort, „heldur hvenær markaðurinn verður viðunandi“. Ætti maður fái þá ekki einhvern tíma það svar varðandi laun þessa forstjóra, að það sé ekki spurning um „hvort, heldur hvenær þau verði viðunandi“. Hann heitir því, að fljótt eftir að hann komi heim muni hann láta fjölmiðla vita um stöðu þessa máls. Ég bað eina símastúlkuna okkar í morgun að afla upplýsinga um það, hvar forstjóri Járnblendifélagsins væri staddur og „Jón er kominn heim“. Það var að vísu ekki alveg ljóst hvenær hann hefði komið. Stúlkan innti eftir því, fékk það svar, að viðkomandi myndi ekki hvort það hefði verið s.l. fimmtudag eða fimmtudaginn fyrir hálfum mánuði. Það er ekki alveg ljóst reyndar, hvort þessar upplýsingar koma frá einhverjum millilið sem veit ekki hvort forstjórinn er búinn að vera hér í eina viku eða tvær eftir reisu sina til útlanda, eða hvort það er hann sjálfur, sem gerir sér þetta ekki fyllilega ljóst. En maður verður þó að vona að þær upplýsingar, sem hann veitir fjölmiðlum, sbr. fyrirheitið sem hann gefur í viðtalinu við Dagblaðið, - þær upplýsingar verði ljósari en þær sem okkar ágæta símastúlka, Bryndís, fékk í morgun þegar hún hringdi í skrifstofu Járnblendifélagsins. Ég þakka forseta fyrir að gefa mér þetta tækifæri til þess að komast hér að, manni er úr öðru kjördæmi en Vestfjarðakjördæmi. Ég legg til að máli þessu verði vísað - ekki til allshn., eins og menn búast kannske við, heldur til fjvn. Ég tel að þetta mál heyri undir fjvn., henni beri að fjalla um mál af þessu tagi.