Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er í samræmi við brbl., sem sett voru um sölu erlends gjaldeyris, þegar gengi pundsins var fellt í september s.l., og var þá lagt til, að krónan fylgdi pundinu, eins og hún hafði gert áður. Það var sjáanlegt þegar í upphafi, að útflutningurinn gat ekki risið undir því, að krónan fylgdi dollar eða réttara sagt hækkaði á móti pundinu sem svaraði því, er gengisbreytingu þess nam. Það var öllum ljóst, að til þess að nokkrir möguleikar væru á því að halda uppi útflutningi og fá markað fyrir útflutningsvörur, þá var nauðugur einn kostur í fyrsta lagi að geta lækkað kostnað við framleiðslu þeirra sem svaraði gengisbreytingunni, en mönnum var líka ljóst, að það var nógu erfitt að gera framleiðsluna samkeppnishæfa, þó að þetta bættist ekki við. Þess vegna munu flestir hafa verið sammála um, að það var ekkert annað að gera fyrir fyrrv. ríkisstj. en láta krónuna fylgja pundinu, sem hún líka gerði, og er hér farið fram á staðfestingu á þeim brbl. Ég tel óþarft að fjölyrða um þetta. Þetta mál er raunverulega afgreitt, og verður skrefið ekki stigið til baka, svo að umræður mundu ekki breyta mikið gangi málsins. Legg ég til, að frv. verði vísað til 2. umr. og fjhn.



Herra forseti. Það er rétt hjá hæstv. fjmrh., að umr. um þetta mál hafa auðvitað ekki mikla þýðingu, úr því sem komið er, því að með brbl. var sköpuð staðreynd, sem ekki er þægilegt að breyta aftur án þess að það hafi í för með sér mikil óþægindi. Þetta mál fer til n., sem ég á sæti í og skal ég ekki gera það að umtalsefni núna. Hins vegar þykir mér rétt að vekja eftirtekt á því, að raunverulega felst ekki aðeins sú breyt. í þessu,m l. frá því, sem var 1940, að genginu sé breytt gagnvart pundinu, heldur líka sú breyt., að það er ákveðið, að íslenzka krónan skuli fylgja pundinu, sem ekki var í l. frá 1940, því að í þeim l. átti íslenzka krónan raunverulega að fylgja dollarnum, nema því aðeins að dollarinn félli gagnvart pundinu, þá átti krónan að fylgja pundinu. Það hefur nú verið svona mikil bjartsýni þá viðvíkjandi gengi íslenzku krónunnar, að hún átti að fylgja þeirri mynt í heimsviðskiptunum, sem stabílust reyndist. Hins vegar er sjálf gengisfellingin, sem þessi l. eru staðfesting á, sögulega séð eðlileg afleiðing af þeirri viðskiptapólitík, sem fyrrv. ríkisstj. rak. Ég skal sem sagt ekki fjölyrða frekar um þetta mál, þar sem það verður tekið til meðferðar af þeirri n., sem ég á sæti í.

Fjmrh. (Björn Ólafsson) Hv. 2. þm. Reykv. gat um það, að með lögum þessum væri úr því skorið, að krónan skyldi fylgja pundinu, en ekki dollarnum. Það má vel vera, að þetta sé rétt hjá honum, að gengi krónunnar hafi á sínum tíma verið miðað við gengi dollarsins, en mig minnir, að það hafi verið miðað við gengi dollarsins og pundsins. Það út af fyrir sig hefur ekki neina raunhæfa þýðingu, eins og sakir standa. Þó að tekið sé fram í l., að gengi pundsins skuli vera kr. 26,22, þá væri það í raun og veru ekki nema eðlilegt, eins og viðskiptum okkar er nú háttað, að íslenzka krónan fylgdi þeirri mynt, sem Íslendingar hafa mestöll viðskipti sín í, og það er öllum ljóst, að viðskipti okkar hljóta nú að fara fram við þau lönd, sem byggja viðskipti sín á sterlingspundinu. Þess vegna verð ég að segja, að mér þykir út af fyrir sig ekkert einkennilegt, þó að svona sé tekið fram í brbl.