Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mál þetta er búið að fara í gegnum Nd. og felur í sér tvær breytingar á umferðarlögunum, eins og gerð er grein fyrir í grg.: Annars vegar að veita fólki með skerta heyrn rétt til ökuskírteinis, hins vegar er lagt til, að hækkaðar verði fjárhæðir skyldutryggingar ökutækja. Fyrra málið er þannig vaxið, að samkv. núgildandi ákvæðum í umferðarlögunum eru skilyrði til þess að fá ökuskírteini að hafa góða sjón og góða heyrn og þetta hefur að sjálfsögðu hindrað fólk með skerta heyrn og heyrnarleysingja frá því að fá ökuskírteini. Nágrannaþjóðir okkar á Norðurlöndum og reyndar í Ameríku líka, svo að við vitum til, hafa átt við sömu vandamál að glíma í þessu sambandi, að meina þessu fólki að geta fengið ökuskírteini, en málið hefur nú hjá þessum þjóðum verið rannsakað og ýtarlegar rannsóknir hafa leitt í ljós, að fólk með skerta heyrn og jafnvel heyrnarleysingjar, séu síður en svo hættulegri í umferðinni, en þeir sem hafa fulla heyrn: Það er að vísu gert ráð fyrir því, að varðandi menn með skerta heyrn verði lögð áherzla á, að þeir hafi heyrnartæki og betri kannske speglaumbúnað á bílum, sem sett yrðu ákvæði um í reglugerð, heldur en ella væri. En það kann einnig svo að vera, að þeir sem við köllum heyrnarlaust fólk, sem eru kannske fáir í orðsins bókstaflegu merkingu, geti fengið ökuskírteini og í sumum tilfellum getur þetta verið mjög mikilsvert og skapað möguleika til atvinnu, sem ella væru ekki fyrir hendi, t.d. í mörgum tilfellum í sambandi við akstur vörubifreiða eða önnur sambærileg tilvik. Mér bárust óskir um þetta frá félagi heyrnleysingja, og Brandur Jónsson skólastjóri ræddi málið við mig og að öllum upplýsingum fengnum frá þessum aðilum, sem þeir lögðu fram, þá lagði ég málið fyrir umferðarlagan. og beiddist umsagnar hennar og hún féllst á með vísun til sambærilegra reglna í öðrum löndum, að rétt væri að gera þessa breytingu, sem í þessu frv. felst. Hin breytingin er svo ekki annað en þar er lagt til, að hækkaðar verði fjárhæðir til skyldutrygginga ökutækja í samræmi við breytt verðlag, þar sem það er talið, að núgildandi ákvæði séu ekki nægileg til þess að veita þá tryggingu, sem nauðsynleg er. Ég skal ekki hafa fleiri orð um þetta. En hitt er annað mál, að það er mjög þýðingarmikið, að málið geti náð fram að ganga fljótt vegna trygginganna og mér er ekki kunnugt um, að neinn ágreiningur sé um málið og vildi mega mælast til þess við forseta, ef mögulegt væri, að hraða afgreiðslu málsins, þannig að það geti komizt úr d., það er kannske til of mikils mælzt, í dag, því að málið þarf að fara til n., en ef fundur yrði á morgun í Sþ., þá yrði kannske haldinn hér fundur um þetta, ef n. væri búin að ljúka störfum, þannig að málinu gæti þá verið lokið. Þetta vildi ég biðja hæstv. forseta og n., sem fær málið til meðferðar, að athuga. Að svo mæltu vil ég leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr. að þessari umr. lokinni og hv. allshn.

Flm. (Páll Þorsteinsson) : Frv. það, sem hér er til 1. umr., er flutt af öllum þm. Framsfl., sem sæti eiga í þessari hv. deild. Landbúnaðurinn er einn af aðalatvinnuvegum þjóðarinnar. Ef litið er á framleiðslumagn annars vegar og hins vegar á grundvallarverð til bænda samkv. síðasta verðlagsgrundvelli, hefur framleiðsluverðmæti landbúnaðarins í heild á s.l. ári numið rúml. 1.880 millj. kr. og ætla má, miðað við verðlag og áætlað framleiðslumagn þessa árs, að heildarverðmæti landbúnaðarins verði þá ekki undir 2 milljörðum kr. Samkv. jarðatali eða yfirliti yfir lögbýli í landinu, sem landnámsstjóri hefur gert með aðstoð hreppstjóra, hvers í sínum hreppi, voru á s.1. ári byggðar lögbýlisjarðir á landinu 5.438, en auk þess eru eyðijarðir 451, sem taldar eru hæfar til búskapar með nútíma búskaparháttum. Hér er því um að ræða lögbýlisjarðir tæplega 6.000 að tölu. Það er álit flm. þessa frv., að með löggjöf og af hálfu ríkisvaldsins eigi að stuðla að því, svo sem kostur er, að sem minnst röskun verði á búsetu fólks í sveitum. En þótt löggjöfin sé við það miðuð, hljóta árlega að verða eigenda- og ábúendaskipti á allmörgum jörðum á landinu. Það er talið að dómi kunnugra manna á þessu sviði, að ábúendaskipti verði árlega á 200-300 jörðum á landinu. Að sjálfsögðu ganga þær ekki allar kaupum og sölum, því að margar þeirra eru í leiguábúð, bæði jarðir, sem ríkið á og ýmsir aðrir aðilar. En samt sem áður verður að gera ráð fyrir því, að alltaf séu allmargar jarðir á landinu, sem árlega ganga kaupum og sölum, og stefna þarf að því, að unga kynslóðin geti tekið við af þeim eldri, þegar þeir verða fyrir aldurs sakir eða af öðrum ástæðum að hætta sínum atvinnurekstri. Það er mjög varhugaverð þróun, sem nú á sér stað í vaxandi mæli, að fésterkir einstaklingar kaupi hlunnindajarðir fyrst og fremst eða eingöngu vegna hlunnindanna, hagnýti þau, en nytji jarðirnar að öðru leyti lítið eða ekki, en á sama tíma, sem þróunin stefnir í þessa átt, er ungu fólki, sem hefur hug á að hefja búskap, örðugt eða jafnvel ókleift að komast yfir jarðnæði, af því að lán til jarðakaupa eru alls kostar ófullnægjandi. Það ber brýna nauðsyn til þess að dómi okkar flm., að með löggjöf sé lagður grundvöllur að fullnægjandi lánastarfsemi á þessu viðskiptasviði, og að því er stefnt með þessu frv. Því meiri framkvæmdir sem gerðar eru í sveitunum, þeim mun meira fjármagn er bundið í fasteignum og búi hvers bónda. Þróun atvinnuvegar að þessu leyti er óhjákvæmileg og hún má ekki stöðvast. En hún torveldar að vissu leyti eðlileg eigendaskipti á jörðum, nema tryggt sé, að lánsstofnun hlaupi undir bagga með því að veita lán með góðum kjörum þeim, er kaupa jarðir. Það er hlutverk veðdeildar Búnaðarbankans að veita lán í þessu skyni. En því miður hefur veðdeildina lengi skort tilfinnanlega fjármagn til þess að fullnægja þörfinni eða sinna þessu verkefni, svo sem löggjöfin hefur í öndverðu ætlazt til. Í viðskiptum í þjóðfélaginu verður ekki hjá því komizt, að lánastarfsemi eigi sér stað og í því betra formi sem slík lánastarfsemi er, þeim mun greiðari eru viðskiptin. Nú er unnið að því á hv. Alþingi að setja nýja löggjöf um íbúðalán í kaupstöðum og kauptúnum. Þar er stefnt að því að lánaðir verði allt að 2/3 hlutar af kostnaðarverði íbúðar og þó eigi minna en 280 þús. kr. á hverja íbúð. Hér liggur einnig fyrir til afgreiðslu frv. frá hæstv. ríkisstj. um verkamannabústaði. Þar er kveðið svo á, að lána megi allt að 90% af kostnaðarverði íbúðar, en þó ekki yfir 450 þús. kr. á hverja íbúð. Samkv. gildandi l. eru veitt lán til nýrra fiskiskipa, sem smíðuð eru erlendis, er nema 2/3 hluta kostnaðarins eða kaupverðs skipsins, en til skipa, sem smíðuð eru innanlands, er heimilt að veita lán allt að 75% kostnaðarverðs. Stofnlánadeild landbúnaðarins veitir lán til íbúðarhúsa í sveitum og enn fremur vegna útihúsa, ræktunar og ýmissa annarra framkvæmda á sveitabýlunum. En þegar jarðir ganga kaupum og sölum, þá er, eins og ég hef áður tekið fram, sú aðstoð, sem veðdeild Búnaðarbankans veitir, alls kostar ófullnægjandi. Þessi þáttur hefur á undanförnum árum orðið út undan við endurskoðun löggjafarinnar um lánastarfsemi á mörgum sviðum. Afleiðingin er sú, að þeir, sem þurfa að skipta um atvinnu eða af öðrum ástæðum verða að hverfa frá búskap og vilja selja fasteignir sínar, eiga oft erfitt með að fá kaupendur að þessum eignum og verða þá oft að ganga frá fasteign sinni með þeim kjörum, sem eru þeim mjög óhagstæð, þar sem oft er búið að leggja mikla vinnu og mikla fjármuni til endurbóta á jörðunum. En á sama tíma skortir ungu kynslóðina bolmagn til þess að komast yfir jarðnæði og geta komið fótum undir sjálfstæðan atvinnurekstur í sveitunum. Þó að einstakir menn kaupi hlunnindajarðir vegna hlunnindanna fyrst og fremst, eins og ég áðan gat um, þá standa þeir ekki eins föstum fótum í sveitarfélögunum og þeir, sem stunda þar atvinnurekstur við búskap. Menn, sem þannig eru ekki nema að nokkru leyti bundnir við fasteignina, sem þeir hafa til umráða, eru því í raun og veru ekki jafngildir þegnar í sveitarfélögunum og þeir, sem þar leggja fram að fullu og öllu starfskrafta sína og hafa þar til ávöxtunar þær eignir eða þau verðmæti, sem þeir eiga. Við þetta bíða því sveitarfélögin sjálf hnekki, auk þess hvað það er óhagkvæmt einstaklingunum. Eins og háttað hefur verið fjármagni því, sem veðdeild Búnaðarbankans hefur haft til umráða, þá ætla ég, að hámarkslán til jarðakaupa hafi numið um 100 þús. kr. og þó tæplega eða jafnvel ekki verið hægt að fullnægja eftirspurn lána á þessu sviði. Með þessu frv. er lagt til, að veðdeildin megi lána allt að 70% virðingarverðs fasteigna, ef um lán vegna jarðakaupa er að ræða, en um önnur lán, sem veðdeildin veitir, eru ekki með þessu frv. gerðar breytingar frá því, sem nú er ákveðið í lögum. En ef veitt er jarðakaupalán út á jörð, sem veðsett er til tryggingar lánum úr stofnlánadeild landbúnaðarins, sem veitt hafa verið til byggingar eða ræktunar á jörðinni, þá er gert ráð fyrir því, að framkvæmd verði hagað þannig, að veðdeildarlán megi lækka miðað við hlutfall virðingarverðs fasteignarinnar um þá fjárhæð, sem nemur stofnlánadeildarlánum, er á jörðinni hvíla, þegar sala fer fram. Þá er gert ráð fyrir því í frv., að veðdeildin fái heimild til að gefa út nýjan flokk bankavaxtabréfa og heimilt sé að greiða allt að 40% lánsfjárhæðarinnar í bankavaxtabréfum, er út verða gefin samkv. ákvæðum þessa frv., ef að lögum verður. Afborgunum og endurgreiðslum lána, sem greidd eru í bankavaxtabréfum, skal varið til innlausnar bréfanna. Enn fremur er kveðið svo á í frv., að lán til jarðakaupa skuli verða afborgunarlaus fyrstu 2 árin og þau skuli ekki bera hærri vexti en 4%. Til þess að veðdeildinni verði kleift að inna af hendi þær skyldur, sem á hana eru lagðar með þessu frv. og ég var að lýsa, er hér lagt til, að fé veðdeildarinnar verði aukið að miklum mun frá því, sem verið hefur, þannig að hún fái í tekjur árlegt framlag úr ríkissjóði, 20 millj. kr. Enn fremur, að hún haldi þeim tekjustofni, sem hún hefur nú samkv. stofnlánadeildarl., þar sem heimilað er, að af því fé, sem stofnlánadeildin fær til umráða, renni til veðdeildar allt að 10 millj. kr. árlega. Enn fremur, að veðdeildin haldi þeim tekjustofni, sem henni er ákveðinn í lögum um skatt á stóreignir, svo og vaxtatekjur. Til viðbótar þessu eru í frv. ákvæði um það, að Seðlabanka Íslands skuli skylt, ef ríkisstj. óskar þess, að lána veðdeild Búnaðarbankans nauðsynlega fjárupphæð vegna starfsemi hennar, allt að 100 millj. kr., gegn 5% vöxtum. Þessi lánsheimild yrði þá notuð, eftir því sem þörf krefði, þegar veðdeildin væri farin að lána í samræmi við þær reglur, sem í frv. þessu greinir. Þegar gerðar eru áætlanir t.d. um íbúðabyggingar í landinu, en um það er einmitt fjallað nú á þessu þingi, verður að taka tillit til fjölda þeirra íbúða, sem byggja þarf, annars vegar og hins vegar þess kostnaðar, sem íbúðabyggingum fylgir. Með sívaxandi verðbólgu, eins og verið hefur að undanförnu og enginn virðist sjá fyrir endann á, er erfitt að gera fullnægjandi kostnaðaráætlanir, vegna þess að allar tölur breytast ört. Þetta hlýtur vitanlega að koma fram í sambandi við lán til jarðakaupa eins og á öðrum sviðum. En á hinn bóginn er þess að gæta, að fjöldi lögbýla í landinu vex ekki. Þar er nokkurn veginn um fasta tölu að ræða, eða eins og ég gat um í upphafi máls míns tæplega 6.000 jarðir, sem til greina geta komið og það er ekki rétt að dómi okkar flm. að gera ráð fyrir því, að miklar sveiflur verði á þessu viðskiptasviði í kaupum og sölum jarðeigna í landinu. Af því leiðir, að það má með meira öryggi gera sér grein fyrir fjárþörfinni á þessu sviði, en t.d. í íbúðabyggingum, þar sem fjöldi íbúðanna, sem byggðar eru ár hvert, þarf að aukast í samræmi við stóraukna fólksfjölgun, einkum í þéttbýlinu. Við teljum því, að með þeim reglum, sem settar eru í þessu frv., muni verða vel séð fyrir fjármagni veðdeildarinnar, svo að hún geti af þeim sökum staðið við þær skuldbindingar, sem henni yrðu lagðar á herðar, ef þetta frv. verður lögfest og að sjálfsögðu yrði þá gripið til þess að fá lánið frá Seðlabankanum, eftir því sem þörf krefði hverju sinni. En ekki þarf að gera ráð fyrir, að það þyrfti að taka allt lánið þegar í öndverðu. Og vegna þess, hve tala lögbýlisjarða í landinu er fast bundin og ekki þarf að gera ráð fyrir mikilli hækkun á þeirri tölu, þá verður það fjármagn, sem veðdeildin fær skv. þessu frv., væntanlega nægilegt, þegar það er komið í veltu á þessu sviði og ætti að geta notazt aftur til nýrra lána og ekki þurfa á auknu lánsfé að halda, þegar þetta fjármagn fer aftur að skila sér til veðdeildarinnar sem afborganir af veittum lánum. Ég hef þá farið nokkrum orðum um þetta mál í heild og aðalatriði þessa frv. og tel ekki ástæðu til að fjölyrða meira um það nú við þessa 1. umr., nema sérstakt tilefni gefist til. Ég legg svo til, herra forseti, að þegar þessari umr. lýkur, verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Það ber vissulega að fagna því, að skilningur sé fyrir hendi hér á hinu háa Alþingi um nauðsyn þess að efla veðdeild Búnaðarbankans, því að það er rétt, sem hv. 1. flm. þessa frv. sagði, að hún er fjárvana og hefur reyndar alla tíð verið fjárvana og ekki verið þess umkomin að sinna sem skyldi sínu hlutverki. Það hefur því miður jafnan orðið svo, að veðdeildin hefur orðið út undan, þegar hefur verið um að ræða fjáröflun til stofnlánasjóða Búnaðarbankans. Er út af fyrir sig engan um það að saka, en það hefur alltaf farið svo, að fjárþörfin til framkvæmda í sveitum hefur verið svo mikil, að ekki hefur þótt fært að útvega meira fé, en svo hverju sinni, að það hefur ekki gert betur eða naumast að uppfylla þær þarfir, sem þar hafa verið fyrir hendi. Nú er það vissulega álitamál, hvort það hafi átt að fylgja þeirri stefnu, sem gert hefur verið, að láta alltaf hinar nýju framkvæmdir sitja fyrir og veðdeildina verða út undan. En þetta hefur verið svo og má e.t.v. segja, að það sé ekki annað, en gildir um aðra atvinnuvegi þjóðarinnar, að yfirleitt eru stofnsjóðir þeirra við það miðaðir, að þar sé um nýframkvæmdir að ræða, en ekki lánað til eldri framkvæmda eða yfirfærslu eigna milli aðila. Gildir þar sama varðandi sjávarútveg og iðnað eins og landbúnað. En það er hárrétt, sem hv. 1. flm. sagði, að þetta er mikið vandamál, sem hér er við að fást og það ber brýna nauðsyn til að reyna að tryggja veðdeildinni með einhverjum hætti fé til þess að leysa þennan vanda. Nú er það að vísu svo með margar jarðir, að það er ekki hægt að lána út á þær veðdeildarlán, vegna þess að það hvíla á þeim það miklar skuldir miðað við matsverð þeirra og það má e.t.v. segja, að með hverju árinu sem líður verði fleiri og fleiri jarðir, sem verða undir þá sök seldar, að það sé ekki hægt að lána viðbótarlán við stofnlán nema a.m.k. að mjög takmörkuðu leyti. En engu að síður er þó almenna reglan sú, að við eignayfirfærslu jarða er nauðsynlegt og skilyrði fyrir hendi, til þess að veita viðbótarlán í sambandi við yfirfærslu eignanna. Og það er vissulega rétt, að það er mjög erfitt um vik, þegar menn hafa bundið allt fé sitt í jörðum, að hafa ekki neina aðstöðu til þess að ná þeim fjármunum að einhverju leyti út aftur, þó að hins vegar við verðum að gera okkur alveg fulla grein fyrir því, að það á við hér eins og víða um lönd, að það er erfitt að taka út úr landbúnaðinum mikið fé við eignayfirfærslu frá einni kynslóð til annarrar og af því leiðir, að lán í þessu sambandi hljóta alltaf að vera takmörkunum bundin og eiga að vera takmörkunum bundin, því að það mun að sjálfsögðu einnig leiða til þess, að það hækkar jarðaverð, ef allt of auðvelt er um lánveitingar til þess að yfirfæra eignirnar frá einum aðila til annars. Þegar lögin um stofnlánadeild landbúnaðarins voru sett, var gert ráð fyrir heimild í þeim um, að stofnlánadeildin keypti bankavaxtabréf veðdeildarinnar. Þessi heimild var notuð árið 1963 að því marki, að stofnlánadeildin lánaði veðdeildinni 5 millj. kr. Í fyrra var gert ráð fyrir í fjárhagsáætlun stofnlánadeildarinnar að lána veðdeildinni allt að 10 millj. kr., eins og lögin gera ráð fyrir. Reyndin varð hins vegar sú, að stofnlánadeildin gat ekki lánað veðdeildinni einn eyri og varð það þess valdandi, eins og hv. 1. flm. hér réttilega sagði, að það hefur komið hnútur á lánveitingar veðdeildarinnar og enn þá liggja óafgreiddar allmargar umsóknir frá s.1. ári. Nú í ár hefur einnig verið gert ráð fyrir því í fjárhagsáætlun stofnlánadeildar að lána 10 millj. kr. til veðdeildarinnar. Hvort það tekst, skal ekkert um sagt á þessu stigi málsins. En ástæðan til þess, að það tókst ekki í fyrra, var sú, að framkvæmdir bænda þrátt fyrir vissan niðurskurð, sem framkvæmdur var af Búnaðarbankanum, urðu svo geysimiklar, að þess var enginn kostur, að stofnlánadeildin gæti látið af hendi þetta fé til veðdeildarinnar, því að eins og hv. þdm. er kunnugt, er svo fyrir mælt í stofnlánadeildarlögum, að þessi kaup stofnlánadeildar á bankavaxtabréfum veðdeildarinnar skuli því aðeins fara fram, að stofnlánadeildin hafi nægilegt fé til að sinna öðrum hlutverkum sínum ár hvert. Hvort þetta sem sagt reynist auðið í ár, skal ekki um sagt, vegna þess að enn liggur ekki ljóst fyrir, hvort framkvæmdir bænda, sem bankinn mun samþykkja, verða það miklar, að það fé, sem stofnlánadeildin hefur til ráðstöfunar í ár, nægir til þess í senn að anna þeirri lánsfjárþörf til nýrra framkvæmda, sem þar um verður að ræða og enn fremur að inna af hendi þessa lánveitingu til veðdeildarinnar. Ég vil taka undir það með hv. frsm., að þess væri vissulega mikil þörf, ef hægt væri með einhverjum hætti að auðvelda betur starfsemi veðdeildar bankans. Ég skal ekki á þessu stigi málsins dæma neitt um þær till., sem hér eru fram bornar. Það er vissulega alltaf tiltölulega einfalt mál að leggja til, að ríkissjóður leggi fram fé til eins og annars. Hvort það reynist auðið, skal ég ekkert um segja. Og það hefur ekki verið svo, að ríkissjóður hafi á neinum tíma nema af greiðsluafgangi sínum eitt og eitt ár lagt veðdeildinni til nokkurt fé, þ.e.a.s. ekki neitt ákveðið framlag í fjárl. Það er vissulega athugandi, hvort það væri rétt að gera það eða ekki, þótt ég sé í nokkrum vafa um, að það verði auðið að fá fram svo hátt framlag sem hér er um að ræða. En tíminn mun væntanlega leiða það í ljós. Varðandi aftur hitt atriðið, að gera ráð fyrir lántökum til veðdeildarinnar í þessu sambandi, þá er það góðra gjalda vert. En mér sýnast þær till. ekki vera alls kostar mjög raunhæfar, ekki hvað sízt hvað snertir sölu bankavaxtabréfa þeirra, sem gert er ráð fyrir að gefa út. Ég fæ ekki séð með nokkru móti, hvernig nokkur banki eða nokkur lánastofnun mundi kaupa þau bréf, eins og gert er ráð fyrir að kjörin verði á þeim, því að það er gert ráð fyrir, að þau beri sömu vexti, skilst mér og útlánsvextir veðdeildarinnar verða á hverjum tíma. Og það gefur auga leið, miðað við þá útlánsvexti, sem hér er gert ráð fyrir, að verði ekki almenn vaxtalækkun, sem ég held að engum detti í hug að verði neitt í námunda við það, þótt einhver vaxtalækkun yrði, þá er ekki sjáanlegt, að neinn aðili mundi kaupa þessi bréf og ég tel varhugavert að gefa vonir um fyrirgreiðslu, sem ekki er raunsæ. Þá tel ég í annan stað ákaflega hæpið að gera ráð fyrir því í lögum að fara að skylda Seðlabanka Íslands til þess að veita tiltekin lán og með tilteknum vaxtakjörum. Ég held, að það sé ákaflega hættulegt að fara út á þá braut, að Alþingi fari að skylda bankastofnanir, hvort sem er Seðlabankinn eða aðrir, til þess að veita slík lán og ég hef ekki trú á, að það yrði raunhæft. Það er þegar til heimild í l. fyrir fjáröflun til veðdeildar Búnaðarbankans í mjög svipuðu formi, þó að það sé ekki nema lítið brot af því fé, sem hér er um að ræða. En það eru lög, sem sett voru fyrir allmörgum árum um það, að Landsbanki Íslands skyldi á hverju ári lána visst fé til veðdeildar Búnaðarbankans. Úr þessu hefur aldrei orðið og reyndist aldrei auðið að framkvæma þessi lög, því að ég hygg, að Landsbankinn hafi strax þvertekið fyrir það, hvað sem öllum lögum liði. Og ég hef ekki mikla trú á því, að það sé heppileg braut að leggja inn á að fara að ákveða það, að bankar landsins skuli með lögþvingun frá Alþ. lána fé í eitt eða annað á þennan hátt. Það getur hins vegar vel verið, að það sé hægt að ná samkomulagi og samningum við Seðlabankann um einhver lán til veðdeildarinnar með eðlilegum hætti og það er auðvitað sjálfsagt að kanna það, ef hægt er að byggja veðdeildina upp á þann veg, að hún fái undir slíkum lántökum risið og ekki sé óeðlilegur vaxtamismunur, sem þar verði um að ræða. Því er ekki að leyna, að eins og sakir standa núna, er veðdeild Búnaðarbankans ákaflega illa sett, vegna þess m.a., að á hana voru lagðar þær kvaðir að veita svokölluð lausaskuldalán bænda, sem námu um 65 millj. kr. Og öll vanskil á þessum lánum, sem alltaf eru töluverð, því að því er ekki að leyna, að þetta eru varasömustu lánin, sem Búnaðarbankinn hefur lánað til landbúnaðarins, - öll vanskil á þessum lánum hvíla að sjálfsögðu mjög þungt á veðdeildinni og auk þess er veðdeildin að því leyti illa sett, að henni var á sínum tíma ætlað að taka við sparifé eða skyldusparnaði, sem safnaðist í sveitum og lána það út með sínum venjulegu kjörum, en hins vegar verður að borga af þessum skyldusparnaði vísitöluuppbætur og þetta hefur leitt til þess, að veðdeildin á hverju ári verður fyrir stóráföllum af því að hafa þetta fé til umráða. Á síðasta þingi var gert ráð fyrir því, að þessu yrði hætt og fé þetta yrði látið renna til stofnlánadeildar landbúnaðarins, sem vissulega hefur miklu betri aðstöðu til þess að standa undir kvöðum í þessu sambandi og kemur þá að sjálfsögðu til álíta, hvernig eigi að nota það fé. Það hefur ekki enn þá verið afgert, en er gert ráð fyrir því, að það verði endurlánað með einhverjum hætti með vísitölutryggingu. Öðruvísi er ekki hægt að taka við slíku fé. Þó að ég bendi hér á nokkur atriði í þessu frv., sem mér sýnist orka nokkurs tvímælis, hvort geti talizt raunhæf eða ekki, tel ég það allvirðingarvert, að fram komi hugmyndir um að efla veðdeild Búnaðarbankann, og vil láta í ljós þá skoðun á þessu stigi, að það sé mjög æskilegt, að leitað verði allra raunhæfra úrræða í því skyni og vænti þess, að allir hv. þdm. vilji ljá lið sitt til þess.