Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Framsögum. (Kristinn Daníelsson) Það er ekki ástæða til að tala langt mál um frumvarp þetta nú, því að samkomulag var svo gott um það við síðustu umræðu, að nú er líklega ekkert eftir annað en að samþykkja það óbreytt. Það hafa einkum komið fram 2 stefnur í þessu máli. Önnur sú, að binda styrkveitinguna við aldurstakmark, en hin vill aðallega taka tillit til þess, hvar þörfin er mest, hvort sem ungur eða gamall á í hlut. Frumvarpið fer að nokkru leyti bil beggja, og þó að hvorugu takmarkinu verði náð til fulls, mun það verða stórt spor í áttina til þess, að báðum verði náð á endanum, svo að á sínum tíma komi að því, að sjóðurinn verði nokkurskonar alm. eftirlaunasjóður fyrir alla ellihruma og öryrkja menn.

Sigurður Hjörleifsson Eg þykist vita fyrir forlög þessa máls í deildinni. En eg vil þó ekki láta það fara svo að minnast ekki á það, að eg álít þá grundvallarreglu, sem hér á að fara eftir, ranga. Eg býst við því, að ekki muni líða á löngu, að þessum lögum verði breytt aftur. Það, sem vér þörfnumst og eigum að fá, er ekki styrktarsjóður heldur tryggingarsjóður, ekki eingöngu fyrir ellina heldur líka fyrir sjúkdóma. Mér hefir ekki beint dottið í hug að koma með breyt.till. í þessa átt, því að eg álít að þetta sé svo mikil breyting á grundvallaratriðum frumv., að ekki sé hægt að káka við það með breytingartillögum, heldur yrði að semja frumv. upp af nýju. En til þess að reyna að gera okkur grein fyrir því, hvaða augum almenningur mundi líta á svona sjóð, sem hér ræðir um, þá gætum vér hugsað oss tvo sjóði, annan eins og þennan, en hinn væri tryggingarsjóður. Vér gætum hugsað oss, að þessir tveir sjóðir ynnu hver við hliðina á öðrum. Nú kemur maður og spyr hvers hann megi vænta, ef hann feli sjóðnum fé sitt. Í ellistyrktarsjóðnum fær hann það svar, að hann muni síðar meir geta fengið styrk úr sjóðnum, ef hann sækti um hann til þeirra manna, sem annars útbýta fátækrastyrk, og geti líka sýnt vottorð um það, að hann sé styrkþurfi og styrks verðugur. Í hinum sjóðnum, tryggingarsjóðnum, er honum gefið það svar, að hann fái fé úr sjóðnum að sama skapi og hann leggi til hans. Eg trúi tæplega öðru, en að allur þorri manna mundi fara í tryggingarsjóðinn, ef þeir mættu kjósa um hvorn sjóðinn þeir vildu heldur. Mér þótti ekki við eiga að láta frv. fara svo hér frá deildinni að þessa yrði ekki minst.

Framsögum. (Kristinn Daníelsson) Eg skal vera stuttorður. Mér virtist það, sem háttv.þm. Ak. fór fram á, alveg ný stefna í málinu og eiginlega annað mál, en hér liggur fyrir. Ef sjóðurinn yrði gerður að tryggingarsjóð, þá yrði að sjálfsögðu að greiða miklu hærra gjald til hans. En í bráðina verður tæplega hugsað um annað en að gjaldið sé sem allra lægst. Mér skildist sem háttv.þm. færi ekki fram á þetta til þess að tefja fyrir málinu, og vona eg nú að ekkert verði gert til þess að hindra gang þess héðan frá deildinni.

Framsm. (Ágúst Flygenring) Eg leyfi mér að gjöra litla athugasemd um 1. gr. frumvarpsins. Hæstv. ráðherra var ekki til staðar við síðustu umræðu málsins, og vildi eg því nú gjöra fyrirrúm til hans um það, hvað eigi að felast í orðalagi 1. gr., þar sem talað er um fisk, sem »fara á til Spánar eða Ítalíu, hvort heldur beina leið eða um önnur lönd«. Nefndin hefir ekki viljað leggja meira í ákvæðið, en það sem liggur beint í orðunum, nefnil. að átt væri að eins við þann fisk, sem beinlínis er ætlað að fara til Spánar eða Ítalíu, en ekki við fisk, sem sendur er til annara landa, t. d. Englands, Noregs o. fl., þó að sá fiskur kynni síðar að verða sendur til Suðurlanda. Nefndin vill nfl. ekki að sá fiskur, sem að eins á að fara til Englands, Noregs eða annara land en Spánar og Ítalíu, verði háður neinni matsskyldu. Að vísu getur vel verið, að þeir sem kaupa fiskinn t. d. í Englandi eða Noregi, sendi hann svo aftur til Suðurlanda; en ef þeir vilja eiga það á hættu, að láta hann fara þangað án vottorðs yfirmatsmanns á Íslandi, á þeim að vera það heimilt. í stuttu máli, nefndin vill að fiskur sé því að eins háður matsskyldu, að þau skjöl fylgi, sem ákveða fiskinn beinlínis til Ítalíu eða Spánar.

Ráðherra (H. H.) Eg er alveg samdóma skilningi nefndarinnar á 1. gr. frumvarpsins. Ákvæðið á alls ekki að ná til annars fiskjar en þess, sem ákveðinn er til Spánar eða Ítalíu. En um það, hver fiskur á þangað að fara, er auðvitað ekki hægt að fara eftir neinu öðru en þeim skjölum, sem fylgja farminum, svo að ákvæðið nær að eins til þess fiskjar, er farmskjölin segja að eigi að fara til þessara landa. Enda er auðvitað, að sá fiskur, sem seldur er héðan til Englands eða Noregs, og síðan kann að koma til Suðurlanda án framleiðsluvottorðs, getur ekki spilt fyrir markaði íslenzkra afurða þar. En tilgangurinn er að eins, að fiskur, sem seldur er í þessum löndum sem íslenzk vara, nái ekki að spilla markaðinum. Eg er því alveg samdóma háttvirtum 3. konungkjörna þingmanni.

Framsögumaður (Sig. Stefánsson) Eg finn ekki ástæðu til að fara út í einstök atriði frumv. Nefndin hefir fallist á grundvallaratriði frumv. stjórnarinnar; hún hefir að eins leyft sér að breyta orðalagi frumv. Greinin var ógreinilega orðuð í lögunum, eins og þau voru samþykt 1907.

Framsögum. (Jósef Björnsson) Nefndin hefir komið með breyt.till.. við 1. og 7. gr., og gerir hún það til samkomulags við þá, er andmæltu frv. við 2. umr. Aðalbreytingin á 1 gr. er sú, að ekki er útilokað með öllu að rífa lyng og hrís. Verður frv. við þá breytingu vægara en stjórnarfrv. Frá mínu sjónarmiði er það ekki beint til bóta, því að hrís- og lyngrif hefir valdið uppblæstri. Eg skal játa það, að sé um ræktað land að ræða, er ástæða til að kippa upp runnum og rótum. Annars er það til skaða. En nefndin hefir samt til samkomulags gengið svo langt, að ekki sé bannað að kippa upp runnum og rótum nema í skógum og kjörrum. Ef til vill gæti verið misjafnt hvað menn kalla skóg og kjarr, en líklega verður það þó ekki misbrúkað. Breytingin, að »skógræktarstjóra sé heimilt að banna«, frá því er í frv. stendur, að ekki megi rífa fjalldrapa og víði, gengur líka í þá átt að gera frv. vægara, því víða mundi skógræktarstjóri ekki ná til að banna þetta. Eins og eg þegar hefi tekið fram, hefir nefndin gert þessar breytingar til samkomulags við andmælendur í deildinni. Henni hefir og borist ávæningur um, að frv. myndi ekki eiga góðum viðtökum að fagna í Nd., ef ákvæði þess væru ströng. En nefndin telur mjög illa farið, ef frv. fær ekki fram að ganga, og vill heldur að ákvæði þess séu væg en það falli. Þá er nefndin og þeirrar skoðunar, að of ströng ákvæði mundu ef til vill leiða til þess, að lögunum yrði ekki hlýtt. Um breyt.till. við 7. gr. skal þess getið, að nefndin áleit ákvæðin um tímatakmörkin ekki nauðsynleg, og ræður því til að fella burtu setninguna: »Á Vestfjörðum« o. s. frv. Orðið »einkum« leggur nefndin líka til að sé felt úr greininni. Þá skal eg minnast á breyt.till., sem hafa komið fram frá þm. Ísafjarðar og 1. þm. Gullbr.- og Kjósarsýslu. Breyt.till. frá þm. Ísafjarðar er óþörf, þar eð nefndin hefir farið lengra. En nefndin er algerlega mótfallin breyttill. 2. þm. Gullbr.- og Kjósarsýslu; það væri kipt fótum undan ákvæðunum í síðari hluta greinarinnar, ef orð þau féllu burtu, er háttv.þm. vill sleppa.

Jens Pálsson Breyt.till. mín er fólgin í því, að fella burtu allan fyrri hluta 7. gr., sem mér þykir mjög gagnslaus. Í lögum á annað hvort að banna eða að bjóða. En orðin »kosta kapps um« og »minst« eru svo óákveðin, að aðhald að hlýðni við þau verður ómögulegt; þau verða dauður bókstafur. Þau eiga heima í leiðarvísi um meðferð skóga, en ekki í lögum. Aftur er seinni hluti greinarinnar góður og getur vel staðið sem sjálfstæð grein. Hann er nægileg trygging fyrir því, að ekki verði níðst svo á skógum, að þeir eyðileggist. Skógræktarstjóri og skógarverðir eiga að athuga, hvort skógur sé nokkurstaðar ofbeittur, svo að eyðileggingarhætta sé samfara, og eiga þá að gefa stjórnarráði skýrslu um það, og verða þá gerðar nauðsynlegar ráðstafanir. - Mest herti það á mér með breyt.till. þessa, að eg þekki svæði þar sem fé verður að ganga sjálfala á slíku landi, enginn heyskapur er handa fullorðnu fé, t. d. Hraunin í Garðahreppi. Þar verður féð að ganga á kjarrlendi þegar niðri nær, annað land til beitar er þar ekki um að gera; og eigi verður þar aflað heyfóðurs handa rosknu fé svo nokkru nemi, því öll býli þar eru engjalaus, og engjar ekki fáanlegar í grend. Þegar þar tekur fyrir vetrarbeitina verður að fóðra beitarfénaðinn á kornmati. Um jarðir í Þingvallahrauni má eg og fullyrða, að þar er ekki unt að taka svona ráðleggingar til greina. Eg álít réttast að fella burtu allan fyrri hluta greinarinnar; en bót er þó að láta orðin »á Vestfjörðum« o. s. frv. falla burtu. Sömuleiðis er eg því meðmæltur, að orðið »einkum« falli burtu.

Sigurður Stefánsson Eg tek aftur breyt.till. mína og felst á breyt.till. nefndarinnar við 7. gr. En aftur á móti get eg alls ekki fallist á breyt.till. nefndarinnar við 1. gr. Með þeim er kipt burtu úr frumv. því sem er mergurinn málsins. 1. breyt.till. nefndarinnar fer fram á það, að ekki megi kippa upp birkirunnum og birkirótum í skógum og kjörrum. Að minni skoðun má aldrei kippa upp runnum og rótum. Breytingin að skógræktarstjóra sé »heimilt að banna að rífa fjalldrapa og víði« frá því er í frumv. stendur, að ekki megi rífa, álít eg sé til stórra skemda. Með henni er dregið úr ákvæðum er fara í þá átt, að vernda landið gegn skemdum. Vegna víðáttu landsins yrði það ógjörningur fyrir skógræktarstjóra að fara nógu víða og oft um landið til að banna. Og þar sem ekki verður bannað að rífa fjalldrapa, verður hann rifinn eftir sem áður, og ekki auðið að sækja menn til sekta. Mér blöskrar að sjá hvernig víða er farið með fjalldrapann; hvernig menn eyðileggja landið með því að rífa hann. Að mínu áliti ætti að setja sem skilyrðislausast bann gegn fjalldrapa-rifi. Eg hefi heyrt menn segja, að það sé saklaust að kippa upp fjalldrapa í mýrlendi. En mín skoðun er, að það sé aldrei saklaust að rífa nokkura hríslu. Miklu nær væri að höggva þær, þá geta þær þó vaxið aftur. Víða gæti á slíkum stöðum verið vísir til skóga, ef þurkað væri. Hentugasta aðferðin í þessu máli væri auðvitað sú, að gjörðar væri samþyktir eftir staðháttum í hverri sveit. En lítill áhugi hefir sýnst á slíkum samþyktum meðal landsmanna. Sú bót fylgir lögum þessum, að þeir menn, sem áhuga hafa á málinu, mundu geta kært þá sem brjóta. Væru lögin nógu skýr og hörð, mundu einstaka fjalldrapa-níðingar geta komist undir ákæru og orðið sóttir til sekta. Eg tel það fullkomlega saknæmt að fara svo með landið sem þeir gjöra. Eg legg því eindregið í móti breyttill. nefndarinnar við 1. gr.

Ráðherra (H. H.) Eg þarf ekki að segja margt, því að háttv.þm. Ísf. hefir tekið fram flest sem eg vildi sagt hafa, og þakka eg honum fyrir það sem hann hefir sagt. Það mundi draga mjög úr gagnsemd laganna, ef leyft væri að halda áfram að rífa upp lyng og mosa, og hins vegar sé eg ekki, að lagt sé þungt haft á atvinnufrelsi manna með því að banna að hafa þá aðferðina við að afla sér fjalldrapa og víðis, að rífa alt upp með rótum. Það má nota axir, hnífa, klippur eða önnur verkfæri, og eru þá ræturnar eða jarðvegurinn óskaddaður. En við rifið raskast jarðvegurinn og særist, og oft er það byrjunin að flögum, sem svo blæs upp og eyðileggja út frá sér. Úr litlu rifi getur orðið afarstórt kaun, sem aldrei grær. Eg er því fyllilega samdóma háttv.þm. Ísf. og vona, að breytingartill. við l.gr., á þingskj. 67, verði feld. Ennfremur vona eg að breyt.till. við 7. gr., að sleppa orðinu »einkum« verði feld; það væri skemd á lögunum, að sleppa þessu orði á þessum stað, því að ákvæðið eins og það er er ekki of sterkt.

Steingrímur Jónsson Eg er þakklátur nefndinni fyrir þessar breyt.till., því að þær koma heim við mína hugsun. Ef þær verða samþyktar, þá verða lögin ekki að eins pappírsgagn, heldur lög, sem gera verulegt gagn, þar sem þau verða einn eðlilegur liður til að koma skógræktinni á góðan rekspöl, og líka ná hinu takmarkinu, að girða fyrir uppblástur lands. Stjórnin annast betur skógmál þessa lands með því að setja skógarverði og kenna mönnum að fara með skógana, heldur er með því að gefa út ströng bannlög. Þetta frumv., eins og það kemur frá stjórninni, er líkara bannlögum, en lögum sem eiga að styðja skógarverði og skógræktarstjóra í starfi þeirra. Hvað viðvíkur 1. gr., þá er það hlægilegt að banna mönnum að rífa upp feysknar birkirætur. og banna að rífa víði í túnum. Það er þess vegna réttara og á betur við hugsunina, að það sé. skotið inn: »án samþykkis skógarvarðar eða skógræktarstjóra«. Því að þá koma lögin heim við þá hugsun, sem liggur á bak við, að yfir höfuð sé bannað að rífa upp með rótum, en megi þó í einstaka tilfelli með vissum skilyrðum. Og eg get ekki séð, að þetta yrði erfitt í framkvæmdinni, þegar búið er ,að skipa svo og svo marga skógarverði. Auðvitað er mér það ekki kappsmál, að allar breyt.till. verði samþyktar, en þó tel eg breyttill. á þgskj. 67 b. og c. alveg nauðsynlegar. Verði þær ekki samþyktar, álít eg það sjálfsagt, að lögin gangi of nærri eignarrétti manna. Það hagar svo til á mörgum ? mílum, að fjalldrapi eyðileggur annan gróður og víðir tún eða engi; ef bannað er að rífa þetta upp, þá er gengið of nærri persónulegu frelsi og krenktur eignarréttur og umráð yfir landinu. Eg finn þess vegna enga ástæðu til að setja þessi hörðu orð inn í frumv., en aftur á móti gefa stjórn skógræktarmálanna leyfi til að banna rif, þar sem má komast hjá því. Eg er samdóma háttv.þm. Ísf., að hér væri ástæða til að una við samþyktarlögin frá 1894 og 1895. En ef við viljum ekki una við þau, þá má ekki setja of ströng ákvæði, sem ekki er hægt að lifa undir. Málið í heild sinni snertir mest Þingeyjarsýslu allra héraða á landinu, og get eg því talað af kunnugleika. Viðvíkjandi breyt.till. við 7. gr. skiftir það litlu, hvort þær verða samþyktar eða ekki, en eg tel að það sé ekki ástæða til að ákveða neytt tímatakmark, og álít að breyt.till. b. við 7. gr. beri að samþykkja, því að þegar jörð er auð, er ekki ástæða til að banna beit í skóg, heldur á frekar að fara eftir því, hvort snjór er á jörð eða ekki, því hættan er að eins að skógar verði nauðbeittir, þegar snjór er á jörð og klaki. Ef 1. málsgr. er haldið, er hægt að nota sektarákvæðin, ef það sannast að skemdir hljótast af beit.

Lárus H. Bjarnason Hæstv. ráðherra hefir í rauninni sagt það sem eg vildi sagt hafa, en úr því að eg hafði beðið mér hljóðs og er staðinn upp, vil eg þó sérstaklega vara háttv. þingdm. við að sleppa orðinu »einkum« úr 7. gr. Ef því er slept, breytir það ekki að eins greininni, heldur öllum lögunum. Það má þá beita skóga og kjarr hlífðarlaust að kalla má. Það má þá beita þá á öllum tíma árs, enda á vorin og þegar snjór liggur á jörð. Að eins á, þegar svo á stendur, að leitast við að gjöra sem minst að, og sér hver maður, að í því er ekkert aðhald. Það ríður svo mikið á orðinu »einkum«, að mér er sama um frumv., ef því er slept. Annars álít eg allar breyt.till. nefndarinnar fremur til skemda en hitt. Og hvað viðvíkur breyt.till. háttv. 2. þm. G.-K., þá skil eg ekki hvers vegna seinni partur 7. gr. á að lifa ef fyrri partinum er slept. Það væri ekki ólíkt því að ætla manni að ganga, eftir að af honum hefðu verið teknir fæturnir.

Steingrímur Jónsson Eg vil að eins gera stutta athugasemd. Eg hefi líka lesið greinina og sýnist frumv. hafi sitt fulla gildi þótt orðinu »einkum« sé slept. En áherzlan liggur þá þar sem hún á að liggja, nfl. að skógar og kjörr séu beitt sem minst, þegar snjór er á jörð og að vorinu.

Jens Pálsson Eg verð að halda því fast fram, að 7. gr. sé alveg sjálfstæð grein, þótt ekki byrji hún fyr en eg legg til í minni breyt.till. Það sem hér skiftir máli er það, hvort skógar og kjörr eru skemd með beit. 1. málsgr. 7. gr. er engin undirstaða undir síðari parti greinarinnar; það sér hver maður, að síðari hlutinn, sem eg vil láta standa eftir, er alveg sjálfstætt lagaboð, samsvarandi tilgangi laga þessara. Fyrri hluti greinarinnar er aftur á móti kraftlaus og gagnslaus, og á því að falla burt.

Sigurður Stefánsson Háttv. 4. kgk. þm. tók fram, að bann gegn því, að rífa fjalldrapa og víði, gengi of nærri eignarréttinum. En gangi lagabann í þessa átt of nærri eignarréttinum, þá gengur bann skógaræktarstjóra það líka. Mér virðist hér því ekki gott að samrýma ummæli hans. Annars vil eg helzt, að aldrei sé leyft að rífa lyng eða fjalldrapa; það má skera það eða höggva. En hitt er að eyðileggja jörð og veita banasár þeim bletti, sem rifinn er. Eg er samdóma háttv. 4. kgk. þm., að heppilegra væri að banna þetta með samþyktum. Í samþykt þeirri, sem sýslunefndin í Norður-Ísafjarðarsýslu hefir gjört, er algjörlega bannað að rífa fjalldrapa, og ef skógræktarstjóri leyfði að rífa fjalldrapa þar, þá mundi sýslunefndin kunna honum litla þökk fyrir.

Lárus H. Bjarnason Eg vil að eins benda háttv. 4. kgk. þm. á það, að það er allsendis ónógt, enda lítið sem ekkert aðhald í því, þó að lögin mæltust til að skógur væri ekki beittur um skör fram á »vorin«. Það orð er svo teygjanlegt. Er átt við almanaksvorið eða hvað, tímabundið frá jafndægrum til sumarmála, eða kanske til fardaga eða lengur. Það er sannarlega ekki til of mikils mælst, að eigendur og notendur jarða skuli »kosta kapps« um að beita skóg »sem minst, einkum þegar snjór liggur á jörð og að vorinu«. Um hitt ætla eg ekki að deila við háttv. 2. þm. G.-K., því að það er öllum ljóst, að seinni hluti 7. gr. á ekkert erindi út í lífið, ef fyrri hlutinn er feldur burt.

Steingrímur Jónsson Út af orðum háttv.þm. Ísf. vil eg geta þess, að hann hermdi ekki alveg rétt orð mín. Hann sagði, að eg hefði sagt, að það gengi of nærri eignarréttinum, en eg sagði líka, að það gengi óþarflega nærri eignarréttinum. Þar sem má sýna fram á að skógur getur vaxið, ef ekki er rifið, þá gengur það ekki of nærri eignarréttinum að banna rif. Orð mín geta stuðst við fullkomin rök. Ef lögin eru samþykt eins og þau liggja fyrir, þá eru þau miklu nær því að vera pappírsgagn, eins og samþ. lögin frá 1894. Eg sé ekki að orðið »einkum« spilli þó að það standi, en heldur ekki hitt að það bæti.

Kristinn Daníelsson Háttv. 5. kgk. þm. lét á sér skilja, að nefndin hafi komið fram með breyt.till. á þgskj. 67 fremur til samkomulags við háttv. 4. kgk. þm. heldur en af hinu, að hún áliti þær vera eiginlega til bóta. Þetta er ekki rétt, því að nefndin áleit einmitt að breytingarnar mundu verða til bóta á frumvarpinu. - Eg hefi altaf þózt vita, að það mundi verða mjög erfitt að gera lögin svo úr garði, að þeim yrði fylgt út í æsar, t. d. að því er snertir lyng- og mosarif o. fl. Og stefna nefndarinnar var strax sú, að taka tillit til þessa, og að hafa lögin ekki alt of hörð, því að það gæti einmitt orðið til þess, að þeim yrði síður hlýtt en ella, og kæmu þar af leiðandi að minna gagni. Það vill oft verða svo, að mjög hörð og »kategorisk« ákvæði laga leiða til óhlýðni, og gera þannig þvert á móti því að ná tilgangi sínum. - En breytingartillögur nefndarinnar ganga allar í þá átt, að draga nokkuð úr stangleika laganna. Held eg að þau mundu þá koma að betra gagni, sem stuðningslög fyrir skógræktina, heldur en ef ákvæði laganna væru höfð svo ströng, að almenningi þætti óþolandi. Eg verð því að halda fast við breytingartillögur nefndarinnar, og vona að deildin láti þær ná fram að ganga.

Stefán Stefánsson (6. kgk. þm.): Eg hefði getað fallist á breytingartillögur nefndarinnar, ef þeir háttv. þingmenn, sem mælt hafa með þeim, hefðu getað sýnt fram á það, að lögin séu of ströng án breytinganna. En lögin verða einmitt alls ekki ströng, þó að engar breytingar verði gerðar á frumvarpinu. Þar er ekki gert annað en banna að fara gálauslega með gróður landsins. Það dugar ekki að hafa lögin svo óákveðin, að alla vega megi brjóta þau, án þess að það komi að sök, en þannig verða þau, ef breytingartillögurnar verða samþyktar. Þá mætti rífa fjalldrapa og víði svo mikið sem hver vill, alstaðar á landinu, nema þar sem skógræktarstjóri bannar að rífa. En skógræktarstjóri getur ekki verið alstaðar, og þar sem hann kæmi ekki, gætu menn haldið áfram að eyða landið í fullri lagaheimild. Friðuðu blettirnir mundu verða æði fáir, og yfir höfuð væri landið jafn opið fyrir rifi eftir sem áður, alstaðar nema á þeim fáu blettum, þar sem skógræktarstjóri kæmi. Í stuttu máli, lögin kæmu ekki að neinu gagni nema á pappírnum, og yrðu því nær alveg þýðingarlaus. Auðvitað geng eg að því vísu, að ákvæðum laganna verði ekki fullkomlega hlýtt, þó að breytingartillögurnar verði ekki samþyktar, en þá er þó sá munurinn, að hver sem vill, hefir meðal í höndum til þess að koma þeim í ábyrgð, sem stórskemma landið með rifi, og mundu lögin þannig koma að gagni, ef frumvarpið verður samþykt óbreytt.

Framsögumaður (Jósef Björnsson) Eg tók það fram áðan, að breytingartillögurnar eru fram komnar mest vegna ýmsra radda, sem nefndinni hafa borist til eyrna frá deildarmönnum. Breytingartillögurnar eru gerðar aðallega til samkomulags, því að nefndin er einhuga á því, að lögin séu nytsöm, og að því verði að forðast það, sem geti orðið þeim að falli. Annars er það persónulegt álit mitt, að breytingartillögurnar dragi úr því, að tilgangur laganna náist að öllu, þótt eg mæli með þeim til samkomulags. - Það má vel vera, að hrís og víðir teygist sumstaðar inn á tún og engjar, svo að skaði sé að, en það mun þó vera fremur fátítt. - Eg hallast eindregið að þeirri skoðun, að það sé skaðlegt að rífa upp slíkar plöntur, sem hér er um að ræða. Og eg vil jafnvel bæta því við, að það er líka skaðlegt fyrir gróður þeirra, að slá þær eða höggva; það dregur úr vexti þeirra og þroska. En nefndin sá sér þó alls ekki fært að mæla með því, að nokkur takmörkun verði gerð á rétti manna til að slá og höggva slíkar plöntur. Það er yfirleitt álitamál, hverja leiðina skal fara, þá vægari eða þá strangari. Persónulega væri eg ánægðari með, að ákvæðin væru höfð ströng, en um fram alt er áríðandi, að þeim verði hlýtt.