Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Til svara eru fjármála- og efnahagsráðherra, heilbrigðisráðherra, mennta- og menningarmálaráðherra, innanríkisráðherra, utanríkisráðherra, félags- og húsnæðismálaráðherra og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra og umhverfis- og auðlindaráðherra.

Forseti. Í vor þegar samþykkt var þingsályktunartillaga um aðgerðir í þágu heimilanna - ég man nú ekki nákvæmlega hvert heitið var á tillögunni en við vitum nú öll um hvaða tillögu ég er að tala - er þar í 7. lið talað um að auðvelda eigi fólki sem þarf að fara í gjaldþrot, að ganga í gegnum þann leiða atburð sem það hlýtur að vera, en er samt því miður sumum nauðsynlegur. Einstaklingar þurfa að borga 250.000 kr. ef þeir æskja þess að fara í gjaldþrot. Frumvarp um það var lagt fram á þinginu í vikunni sem leið, held ég að hafi verið, og ég þori að fullyrða það að ekki stendur á okkur sem erum í minni hluta hér á þingi að frumvarpið verði afgreitt héðan, en það ætti sem sagt að gera það kleift að þetta yrði borgað öðruvísi. Mér skilst að það hafi verið ætlunin að þetta gjald yrði borgað af umboðsmanni skuldara. Virðulegi forseti. Alla vega er þetta mál ekki á þeim málalista sem náðst hefur samkomulag um að afgreiða hér fyrir jól. Mig langar einfaldlega til að spyrja hv. félagsmálaráðherra af hverju það stafi.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrirspurnina. Eins og mér hefur skilist af samtölum við formann allsherjar- og menntamálanefndar telur nefndin rétt að fara eilítið betur yfir efnisatriði málsins. Í ljósi þess að pressan á að klára málið fyrir þinghlé er fyrst og fremst gagnvart fjármögnuninni varðandi kostnaðinn er búið að ganga frá því að gerðar verða ákveðnar breytingar í tengslum við bandorminn. Þegar er búið að taka kostnaðinn inn í fjárlögin þannig að í rauninni er ekkert sem segir að það þurfi endilega að klára þetta fyrir áramótin. Nefndin hefur í hyggju að klára þetta sem allra fyrst eftir áramót þegar við komum aftur saman. Ég hef þegar talað við umboðsmann skuldara um að hann getur hafið undirbúning strax að því að bjóða þessa þjónustu, þar sem búið er að tryggja fjármögnunina, og hafa þá hugsanlega samband við þá einstaklinga sem þegar hafa leitað til umboðsmanns skuldara sem þetta úrræði gæti hentað þótt ekki sé búið að ganga frá lagasetningunni.

Forseti. Ég fagna því út af fyrir sig að umboðsmaður skuldara geti haft samband við þetta fólk, ef það er lýðum ljóst að þetta á að gerast. En það er náttúrlega í þessu eins og öllu öðru að ekkert er komið í gegn fyrr en það er komið í gegn. Þó að það væri ekki jólagjöf sem maður mundi óska sér að vita að maður þurfi ekki að borga þennan 250.000 kall er samt betra að hafa fulla vissu um það en að hafa hana ekki. Það er ekki í hendi fyrr en frumvarpið hefur verið afgreitt hér. Ég minnist þess að þegar ég var í allsherjarnefnd fyrir þremur árum var þetta mjög mikið rætt. Ég held að það hafi verið rætt í nefndinni meira og minna í þrjú eða fjögur ár. Ég furða mig á því að nefndin hafi ekki afgreitt - hvað á ég að kalla það? Út af fyrir sig er það sorglegt að við þurfum að fara í gegnum þetta, en það er mjög áríðandi að málið verði afgreitt.

Virðulegi forseti. Þegar ég hef hlustað á samtöl í allsherjar- og menntamálanefnd um málefni sem snúa að skuldurum hefur mér skilist að það sé ágætissamstaða um það verklag sem viðhaft er í nefndinni. Verið er að skoða ákveðnar breytingartillögur á því frumvarpi sem ég lagði fram varðandi skiptakostnað vegna gjaldþrots. Það tengist því, eins og ég nefndi í framsöguræðu minni þegar ég mælti fyrir málinu, hvort rétt væri að setja einhvers konar sólarlagsákvæði þannig að þetta sé tímabundið úrræði en ekki varanlegt. Þá er líka rétt að skoða hvort nefndin leggi til einhverjar tillögur um hvað eigi að gera ef menn taka ákvörðun um að hafa þetta tímabundið úrræði en ekki varanlegt, eins og frumvarpið sem ég lagði fram segir fyrir um. Búið er að tryggja fjármögnunina. Búið er að tryggja að gengið verður frá nauðsynlegum breytingum svo það gangi eftir. Ég mun hafa 

Virðulegi forseti. Mig langaði aðeins að eiga orðastað við hæstv. mennta- og menningarmálaráðherra um eina af þeim tillögum sem hér fór í gegn í fjárlagafrumvarpinu í gær. Það varðar breytingartillögu á þskj. 380 við breytingartillögu á þskj. 351 og er í nokkrum liðum. Í fyrsta lagi er liður sem heitir Framhaldsskólar, stofnkostnaður. Mig langar til að inna ráðherrann eftir því hvort það hefur átt sér stað einhver stefnubreyting í viðhaldsmálum framhaldsskólanna frá því fjárlagafrumvarpið var lagt fram. Það virðist hafa komið í ljós að 47 millj. kr. eru ónýttar af óskiptum stofnkostnaði núna um miðjan desember. Hins vegar hafa eins og við öll vitum ansi margir skólar bent á að þeir þarfnist viðhalds- og stofnkostnaðarfjár. Þá veltir maður fyrir sér hinum liðnum, Byggingarframkvæmdir, óskipt, en þar eru lagðar til 50 millj. kr. Ég velti fyrir mér hvort það hefur átt sér einhver stefnubreyting stað í þessum stofnkostnaðarmálum framhaldsskólans, þ.e. frá því frumvarpið er lagt fram. Nú eru sem sagt veittar 50 millj. kr. án skýringa til nýs fjárlagaliðar Menntaskólans í Reykjavík en gert er ráð fyrir að þær séu til að efla brunavarnir enn frekar. Ég geri ráð fyrir að í fjárlögum hafi þegar verið gerðar áætlanir um aðrar framkvæmdir af þessum lið, ekki það að ég geri ráð fyrir því að Menntaskólinn í Reykjavík þarfnist ansi mikilla lagfæringa og sýti ekki að það verði gert. Það leiðir til spurningar um hvort framkvæmdahraða við MS eða FÁ hafi verið breytt eða hvernig eigi í rauninni að fjármagna þessa vinnu við MR. Mig langar líka að spyrja hvort útboð hafi farið fram vegna nýbyggingar við Menntaskólann við Sund, en þar á framkvæmdum að ljúka í árslok 2014.

Virðulegi forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þingmanni fyrirspurnina. Það er rétt, sem fram kom í máli hv. þingmanns, að margir skólar eru í þeirri stöðu að það skortir upp á fjármagn til að sinna ýmsum verkefnum sem nauðsynlegt er að sinna. Það er þó rétt að hafa í huga - ég hef sagt það áður en það er rétt að nota tækifærið og minna á það - að þegar kemur að því fjármagni sem er til rekstrar framhaldsskólastigsins er það sama fjármagn og var fyrir ári ásamt verðbótum. En það er alveg rétt, sem hv. þingmaður nefnir, að lagt er upp með það í fjárlagafrumvarpinu að bæta aðeins í til Menntaskólans í Reykjavík. Þar sem spurt var sérstaklega að því hvort um einhvers konar stefnubreytingu væri að ræða er svarið nei. Enga stefnubreytingu má lesa úr þessari tillögu sem er í fjárlagafrumvarpinu. Hvað varðar aðrar framkvæmdir hér í Reykjavík, framhaldsskóla í Reykjavík, liggur fyrir verkáætlun þar. Framkvæmdir standa til dæmis yfir við Menntaskólann við Sund og engar breytingar þar fyrirhugaðar. Rétt er að hafa það með í þessari umræðu að þegar um stofnkostnað er að ræða þarf að liggja fyrir samkomulag við sveitarfélagið sem viðkomandi skóli er í þar sem sveitarfélagið kemur á móti hvað varðar stofnkostnaðinn, 40%. Miðað við það hvernig þetta er fært hljótum við að ræða líka um þá leið við Reykjavíkurborg, um þeirra mótframlag. Þetta eru ekki þær fjárhæðir að hægt sé að ráðast í framkvæmdir, byggja ný hús eða neitt þess háttar. Það þarf að vega og meta hvernig þessu verður best varið. En ljóst má vera og enginn þarf að 

Virðulegi forseti. Ég þakka hæstv. ráðherra svarið. Það er kannski það sem við vitum að bæði MR og fleiri skólar hafa mikla þörf fyrir viðhaldsfé og nýbyggingar- eða stofnkostnaðarfé. Það breytir því samt ekki að hér er talað um að heimildir hafi verið ónýttar sem vekur auðvitað furðu þegar við þekkjum ástandið mjög víða. Þá veltir maður því fyrir sér, úr því að hér er á síðari stigum tekin ákvörðun um að nýta 47 milljónir, hvaða verkefnum sé þá frestað í staðinn. Ég mundi vilja að ráðherrann segði mér hvað það er og hvort þetta hefur verið samþykkt formlega. Nú er þetta að koma hér inn á lokametrunum í fjárlögum og þess vegna spurði ég um stefnubreytingu af því að vanalega fer svona í gegnum tiltekna umræðu en ekki bara, að því er mér finnst, bakdyramegin í gegnum fjárlög. Það væri áhugavert ef ráðherrann gæti sent okkur í fjárlaganefnd einhvers konar forgangslista yfir þau verkefni sem fram undan eru varðandi framhaldsskólana. Ég tek fram að ég geri mér alveg grein fyrir því að MR er ekki vel staddur.

Virðulegi forseti. Hvað varðar Menntaskólann í Reykjavík er eitt það sem snýr að rekstri skólans, annað það sem snýr að fjárfestingum og viðhaldi. Þegar kemur að fjárfestingum er það verkefni sem við vinnum með Reykjavíkurborg, Fasteignir ríkisins koma að viðhaldi, en reksturinn er þannig að fjárveitingar til Menntaskólans í Reykjavík eru ákvarðaðar með nákvæmlega sama hætti og til allra annarra skóla. Þar liggur að baki reiknilíkan sem notað er til að færa fjármuni á milli skólanna eða úthluta þeim fjármagni. Ef niðurstaðan verður sú að það sé til stofnfjárfestinga þarf að fara með það með ákveðnum hætti. Hvað varðar þá fjármuni sem hv. þingmaður nefndi vil ég bara segja: Það verða engar breytingar á þeim framkvæmdum sem nú þegar eru hafnar. Þetta mun ekki hafa nein áhrif þar á.

Virðulegi forseti. Ég vil vekja máls á því að nú liggur fyrir að verkalýðshreyfingin kom að málum við að greiða fyrir því að hægt væri að greiða út desemberuppbót til atvinnulausra. Hún féllst á að framlög í Starfsendurhæfingarsjóð yrðu lækkuð um 240 milljónir og að það fé færi í staðinn í Atvinnuleysistryggingasjóð til þess að gera það kleift að greiða desemberuppbótina, en jafnframt að tilfærslur yrðu milli bóta- og rekstrarliða hjá Vinnumálastofnun á næsta ári til þess að hægt væri að sinna þjónustu við atvinnulausra til að koma í veg fyrir að við stöndum frammi fyrir miklu nýgengi örorku og alvarlegum vandræðum á vinnumarkaði. Ég vildi gjarnan fá staðfestingu hæstv. fjármálaráðherra á því að þetta sé efnisinntak samkomulagsins sem náðst hefur. Ég vildi að öðru leyti færa í tal það framlag sem ríkisstjórnin gæti lagt fram í kjaraviðræður sem nú standa yfir og eru á viðkvæmu stigi. Ég hef áhyggjur af því með hvaða hætti útspil ríkisstjórnarinnar varðandi 0,8% lækkun á tekjuskatti í millitekjuþrepi hefur á kjaraviðræðurnar að öðru leyti. Sú lækkun mun skila manni með 300.000 kr. 500 kr. á mánuði, en manni með 750.000 4.200 á mánuði. Ég óttast að það útspil muni hafa neikvæð áhrif á kjaraviðræðurnar. Ég vil þess vegna líka beina fyrirspurn til fjármálaráðherra um hvort hann sé til viðræðu um að haga skattbreytingum á meðaltekjuhópa þeim með þeim hætti að það geti betur samrýmst hagsmunum aðila vinnumarkaðarins á þessari stundu, sem ég held að við séum öll sammála um að sé mikilvægt markmið, þannig að útspil ríkisstjórnarinnar, 5 milljarðar í lækkun á 

Herra forseti. Mér finnst nú svolítið mikið í lagt að segja að ASÍ hafi fallist á að ríkisstjórnin mætti færa á milli fjárlagaliða. Staðreynd málsins er sú að með þeirri aðgerð að taka fjármuni af Starfsendurhæfingarsjóðnum og flytja yfir til Atvinnuleysistryggingasjóðs er hreinlega verið að auka útgjöld ríkisins á árinu 2013, það er því sérstök ákvörðun sem þingið tekur þegar upp er staðið. Það er hins vegar rétt ábending að vannýttar fjárheimildir voru til staðar á þessum tiltekna fjárlagalið og því var sjálfsagt að færa þarna á milli, enda er það í góðri sátt við verkalýðshreyfinguna. Við erum að vinna að því sem hv. þingmaður spyr um og það er minn skilningur að unnið sé að því núna í fjárlaganefndinni að finna leiðir til þess að færa aukið framlag yfir til Vinnumálastofnunar til þess að hún geti sinnt vinnumarkaðsaðgerðum, hjálpað atvinnuleitendum og forðað þeim frá atvinnuleysi sem nýlega hafa misst störf. Það er til skoðunar í fjárlaganefnd. Varðandi skattabreytingar sem kynntar hafa verið er það svo að það sem ríkisstjórnin hefur nú þegar ákveðið að gera ætti að hafa liðkað mjög fyrir samningum á vinnumarkaði. Ég nefni sérstaklega skattalækkanir. Ég nefni sérstaklega aðgerðir til þess að draga úr skerðingum á bótum. Ég nefni stóraukin framlög í heilbrigðiskerfið og ég gæti haldið svona áfram. Skuldaaðgerðir upp á 20 milljarða hafa verið kynntar og koma til framkvæmda strax á næsta ári. Það kæmi mér því verulega á óvart ef aðilar vinnumarkaðarins horfðu til ríkisstjórnarinnar og spyrðu: Hvað, er ekkert sem þið getið gert 

Virðulegi forseti. Ég ætla vissulega að hrósa hæstv. ráðherra fyrir að hafa fundið fé til þess að láta koma til framkvæmda þær ákvarðanir sem við höfðum tekið fyrir löngu síðan um að skerðingum á lífeyrisþega yrði hætt í lok þessa árs, það er hrósvert og ánægjuefni. Hæstv. ráðherra gleymdi nú að nefna eitt sem hefur áreiðanlega líka hjálpað til við kjarasamningavinnuna núna, það er sú ákvörðun sem ríkisstjórnin tók eftir samninga við stjórnarandstöðuna um að falla frá sérstökum álögum á sjúklinga. Ég ítreka hvatningu mína til hæstv. fjármálaráðherra um að hugsa upp á nýtt útfærsluna á þessum 5 milljörðum. Hann er auðvitað með óvenjulega stóra smurolíukönnu í höndunum akkúrat núna til þess að greiða fyrir gerð kjarasamninga. Hann er með fjárveitingu upp á 5 milljarða í meðaltekjufólk. Er ekki hægt að finna heppilega útfærslu þarna sem getur orðið til þess að greiða fyrir gerð kjarasamninga? Það væri dapurlegt að láta þetta tækifæri fram hjá sér fara 

Herra forseti. Það sem einkum skilur á milli þegar við ræðum um útfærslur á tekjuskattsbreytingum er að ég hef haft tilhneigingu til þess að horfa til þess hvernig tekjuskattskerfið var áður en því var síðast breytt í þriggja þrepa kerfi þar sem við höfðum áður u.þ.b. 23,5% flatt skattþrep og allir þeir sem greiða hærri skattprósentu en 23,5% hafa fengið á sig skattahækkun. Það eru allir sem eru með laun yfir 240.000 kr. Ég spyr bara: Um hverja eru menn að tala þegar þeir tala um millitekjuhópana í landinu ef ekki þá sem greiða tekjuskatt í milliþrepinu, þ.e. frá 240.000 kr. 

Hópurinn á bilinu 250–350 þús.

Virðulegur forseti. Mig langar að spyrja hæstv. fjármálaráðherra út í skatt á fjármálafyrirtæki. Ég vil hins vegar byrja á því að gagnrýna það að endanleg skattprósenta er ekki komin til meðferðar þingsins. Við greiðum atkvæði um það frumvarp eftir 2. umr. á eftir. Mér finnst því mjög óvenjulegt að koma með róttæka breytingu á skatthlutfallinu á milli 2. og 3. umr. Mér hefði fundist mega vera annar bragur á þeirri vinnu allri saman. Mig langar að spyrja út í bankaskattinn vegna þess að það stendur til að fjármagna skuldaleiðréttingar með 20 milljörðum á ári næstu fjögur árin af þessum skattstofni. Í greinargerð frumvarps sem lýtur m.a. að skatti á fjármálafyrirtæki stendur, með leyfi forseta: „Hér er gengið út frá þeirri forsendu að í lok 2015 verði slitameðferð föllnu bankanna að fullu lokið.“ Þetta þýðir að skattstofninn fjarar eiginlega út og samkvæmt greinargerð með frumvarpinu verða engir 20 milljarðar í lok árs 2015. Ríkisstjórnin er búin að boða að hún ætli að fá úr þessum skattstofni 20 milljarða á ári í fjögur ár en í greinargerð frumvarpsins er sagt að aðgerðin skili einungis þessum tekjum í tvö ár. Ég verð að játa að ég skil þetta ekki. Ég spyr hæstv. fjármálaráðherra einfaldlega vegna þess að ég skil þetta ekki: Hvernig á að fjármagna helminginn af boðuðum skuldaleiðréttingum ef bú bankanna verða gerð upp 2015 og þessi skattstofn er ekki lengur fyrir hendi? Hvað gerist þá?

Herra forseti. Það er vissulega óheppilegt að sú breyting sem boðuð var síðastliðin mánaðamót skuli ekki enn hafa komið til nefndar. Það hefur legið fyrir að á milli 2. og 3. umr. verði gerðar breytingar á bankaskattinum og að tekjur ríkisins vaxi um 22 milljarða, það gæti orðið eitthvað aðeins minna eða rétt um það bil, eins og kynnt verður fyrir fjárlaganefnd í dag þegar tekið hefur verið tillit til annars vegar þess að sveitarfélögin fá hlutdeild í skattinum og hins vegar þess að tekjutapsáhrif verða af öðrum skattbreytingum sem leiða af séreignarsparnaðarleiðinni. Varðandi það hversu lengi þessi skattstofn kemur til með að lifa er alveg rétt hjá hv. þingmanni að það atriði er háð mikilli óvissu. Í því frumvarpi sem kynnt var hér í haust er þess getið í greinargerð að í því máli sé gengið út frá því að skattstofninn sé a.m.k. til tveggja ára. Það er ómögulegt að festa hendur á einhverri ákveðinni tímalengd í þessu efni. Það sem ég horfi hins vegar til er að eins og sakir standa er augljóst að það mun þurfa töluvert miklar afskriftir af íslenskum eignum innan þrotabúanna til að við getum komist í afnám haftanna. Þess vegna leyfi ég mér að segja að jafnvel þótt þessi skattstofn mundi á komandi árum hverfa, þ.e. uppgjöri fjármálafyrirtækja í slitum mundi ljúka með nauðasamningum, gjaldþroti eða öðrum hætti, yrði til með einhverjum öðrum hætti skattstofn fyrir ríkið sem jafngilti að minnsta kosti því sem bankaskatturinn stendur undir.

Virðulegur forseti. Þetta svar hljómaði í mínum eyrum dálítið eins og hið séríslenska viðkvæði „þetta reddast“ - þetta reddast bara einhvern veginn, með geislum eða á internetinu. Það þarf að útskýra þetta betur. Vissulega verða einhverjar eignir færðar niður eða eitthvert svigrúm myndast. En hvernig verður það að tekjum fyrir ríkissjóð? Þetta þarf að útskýra, sérstaklega þegar búið er að lofa með pompi og pragt í Hörpu 20 milljörðum á ári, núna 22 milljörðum á ári næstu fjögur árin vegna þess að sveitarfélögin verða að fá sitt, það eru alltaf ný tíðindi í þessu, gott og vel. Það er mjög eðlilegt að við gerum þá kröfu að fjármögnunin sé trygg. Stærstu tíðindin í svari hæstv. fjármálaráðherra eru þau 

Virðulegi forseti. Mikilvægt er að hafa í huga að það er ekki eingöngu fjármálafyrirtæki í slitum sem greiða bankaskatt, fjármálafyrirtækin í landinu greiða einnig þennan sama skatt. Ég tek eftir því að hv. þingmaður hefur áhyggjur af því að það kynni að fara svo á komandi árum að slitum fjármálafyrirtækja muni ljúka og þar með muni þau hverfa sem greiðendur þessa skattstofns, en ég bendi á að við slík slit mun fyrst og fremst reyna á útgreiðslu af eignum þrotabúanna og í tengslum við afnám gjaldeyrishaftanna mun líka reyna á leiðir til þess að létta snjóhengjuna vegna aflandskróna. Í því samhengi hafa verið viðraðar ýmiss konar hugmyndir sem geta á endanum skilað ríkinu skatttekjum eins og sérstakur útgönguskattur. Við höfum því tímann sem er fram undan til að taka 

Virðulegi forseti. Málefni hjúkrunarheimilisins Sunnuhlíðar hafa verið töluvert til umræðu að undanförnu vegna fjárhagsörðugleika heimilisins. Í kjölfar frétta af Sunnuhlíð hafa líka birst fréttir og yfirlýsingar um að líkt sé komið með fleiri öldrunarstofnunum. Þessar fréttir ættu ekki að koma á óvart því að um árabil hefur verið vitað að framlög til þessara stofnana eru of lág. Í þau bráðum 20 ár sem sá sem hér stendur hefur starfað á hinum ýmsu stofnunum í þessum geira hefur alltaf verið talað um að þau berjist í bökkum, framlög væru of lág miðað við kröfur og væntingar sem samfélagið hefur til þjónustu þeirra. Nú hefur verið bankað fastar á dyr en áður. Stjórn Sunnuhlíðar hefur í rauninni sagt sig frá verkefninu og leitað ásjár opinberra aðila. Vandinn sem við höfum heyrt um í fjölmiðlum er vel á þriðja hundrað milljónir kr. Það er sú upphæð sem snýr að því að leysa bráðan fjárhagsvanda Sunnuhlíðar, þá er eftir að leysa vandann til framtíðar. Daggjöld til Sunnuhlíðar eru á þessu ári 8,2 milljónir með hverju rými, en 2009 voru þau 7,3 milljónir. Hækkunin á fimm árum er því 12%, langt innan við verðlagsþróun. Frjáls félagasamtök reistu Sunnuhlíð og hafa rekið heimilið frá upphafi með daggjöldum frá ríkinu. Langflestir Kópavogsbúar á þeim tíma tóku þátt í að safna fyrir heimilið og bæjarbúar á mínum aldri muna vel eftir gulu baukunum sem gengið var með í hús til að safna, því má segja að bæjarbúar hafi mjög sterkar taugar til heimilisins. Vandi heimilisins nú er meiri en svo að hann verði leystur með samskotum. Ég vil því spyrja hæstv. heilbrigðisráðherra eftirfarandi spurninga: Hvað hyggst ráðherrann gera til að leysa úr vanda Sunnuhlíðar og tryggja rekstur heimilisins áfram? Hvað hyggst ráðherrann gera til að tryggja að rekstur hjúkrunarheimila á landinu geti staðið traustum grunni til frambúðar? Hyggst ráðherrann beita sér fyrir því við 3. umr. fjárlaga að daggjöld verði hækkuð 

Virðulegi forseti. Varðandi málið sem hér er rætt er það vissulega rétt að umræða um of lág daggjöld hafa verið lengi við lýði. Eins og hv. fyrirspyrjandi nefndi er þetta 20 ára saga sem hann þekkir mætavel og vann meðal annars á síðasta kjörtímabili með þau mál og gerði það eins vel og honum einum var lagið. Það mál sem hér er um að ræða, þ.e. rekstrarvandi Sunnuhlíðar, liggur fyrir að því leytinu til að við erum að vinna í heilbrigðisráðuneytinu með velferðarráðuneytinu, með stjórn Sunnuhlíðarsamtakanna að því að greiða úr þeim efnum. Forgangsverkefni í þeim þætti málsins er sá að engin röskun verði á högum þeirra vistmanna sem þar eru. Skuldahliðin og óuppgerð mál frá fyrri tíð, hátt í 300 millj. kr., eru annað verkefni sem við erum ekki komi í enn, en þess má vænta að það komi sameiginleg yfirlýsing frá okkur síðar í dag um það hvernig við hyggjumst taka á því. Varðandi daggjöldin almennt krefst það miklu grundaðri vinnu en þeirrar að hægt sé að slengja fram hér korteri fyrir jól tillögu um aukningu daggjalda. Hjúkrunarheimili, öldrunarheimili landsins eru misjafnlega rekin. Ég veit dæmi um hjúkrunarheimili sem skila afgangi meðan önnur eru í bullandi vandræðum. Þau eru misjöfn mannanna verkin og þess krafist ef við ætlum að fara inn á einum stað að við séum í þeim efnum að horfa til allra öldrunarheimila landsins. Það hyggst ég gera og er að vinna núna að heildarúttekt á þeirri stöðu og vænti þess að fá einhverja niðurstöðu til þess að taka ábyrgari skref um mitt ár.

Virðulegi forseti. Ég þakka hæstv. ráðherra svörin. Það er gott að heyra að ráðherrann og ráðuneytið hyggjast tryggja það að ekki verði hnökrar á þeirri þjónustu sem nú er veitt í Sunnuhlíð. Það eru mikilvægar fréttir fyrir íbúa, starfsfólk og aðstandendur þar. Ég gerði svo sem ekki ráð fyrir því að ráðherra mundi gauka fram einhverjum milljörðum til að hækka daggjöldin, en mig langar í framhaldi af því að inna ráðherrann eftir því hvort hann telji að þessir rekstrarerfiðleikar hjúkrunarheimilanna, ekki bara Sunnuhlíðar heldur þeirra allra, muni hafa áhrif á viðræðurnar eða þá samninga sem eru í gangi um yfirfærslu málefna aldraðra til sveitarfélaganna og hvort þetta muni tefja fyrir þeirri vegferð.

Virðulegi forseti. Fyrst ætla að svara þeirri spurningu sem hv. þingmaður beindi hér til mín síðast um hvort þetta komi til með að hafa áhrif á yfirfærslu málefna aldraðra til sveitarfélaga. Ég get alveg upplýst það sem mína skoðun að ég hef engan áhuga á því að skila málaflokknum yfir til sveitarfélaga í því ástandi sem hann er í í dag. Það er algjörlega glórulaust. Við verðum að hafa betri mynd, fyllri stöðu af þessum málaflokki. Við verðum jafnframt að hafa einhverja stefnu til lengri tíma um það hvernig við ætlum að koma stofnanaumhverfi þessa aldurshóps þjóðfélagsins í betra lag en nú er. Þetta er mikið verkefni og tekur langan tíma. Ég vænti þess, eins og ég gat um í fyrra andsvari mínu, að fá í hendurnar einhvern grunn til að byggja á um mitt ár. Þannig er staðan. Önnur mál hafa vissulega verið í forgangi og þar er heilbrigðisþjónustan númer eitt. Við sjáum aðeins betur til lands þar en áður var, þá er þetta næsta verk.

Forseti vill taka fram varðandi fyrirkomulag fundarins hér á eftir að fram fara atkvæðagreiðslur eins og fram kemur á dagskrá fundarins. Auk þess er gert ráð fyrir því að við lok fundarins, áður en tekið verður hlé vegna nefndarfunda, muni fara fram atkvæðagreiðslur hér á eftir. Forseti vill enn fremur vekja athygli hv. þingmanna á því að atkvæðagreiðsluskjal vegna þeirra atkvæðagreiðslna um annars vegar fjáraukalög og hins vegar tekjuaðgerðir fjárlagafrumvarps 2014 liggja fyrir í hliðarsal.

Virðulegur forseti. 

Forseti biður um hljóð í þingsalnum.

Það er eitt og annað í frumvarpinu sem við treystum okkur vel til að styðja. Til dæmis er verið að framlengja ýmis ívilnandi ákvæði og skattafyrirkomulag sem er hvetjandi fyrir atvinnulífið eins og átakið Allir vinna og eitt og annað á þeim nótum sem við treystum okkur vel til að styðja. Eftir yfirferð nefndarinnar um bankaskatt, þ.e. skatt á fjármálafyrirtæki, hafa efasemdir okkar minnkað og við teljum ástæðu til að styðja þá fjáröflun. Hins vegar gagnrýnum við það að endanleg prósentutala sé ekki komin til meðferðar þingsins. Við teljum teflt á tæpasta vað með tekjuskattslækkuninni sem hérna er boðuð miðað við það að rekstur ríkissjóðs er í járnum. Við treystum okkur því ekki til að ljá 

Herra forseti. Hingað munu kom til atkvæða allmargar breytingartillögur sem við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs flytjum og eru hluti af heildarsýn okkar á ríkisfjármálin þar sem við erum að reyna að treysta tekjugrunn ríkisins og tryggja tekjur til að leggja í heilbrigðis- og menntamál, velferðarmál og uppbyggingu af ýmsu tagi. Í frumvarpi þessu gætir margra grasa. Þar er framlenging á ýmsum ágætum ákvæðum eins og átakinu Allir vinna, óbreyttu fyrirkomulagi vaxtabóta og að ekki megi skuldajafna greiðslum í bótakerfinu, sem við styðjum að sjálfsögðu, en annað er miður gott og við leggjumst gegn því. Breytingartillögur varðandi bankaskatt eru til bóta. Við munum styðja þær aðrar en prósentutöluna sem enn liggur ekki fyrir sem er miður. Atkvæðagreiðslan er nokkuð flókin og bestu ráðin sem ég get gefið hv. þingmönnum er að fylgja mér í atkvæðagreiðslunni. 
            

Virðulegi forseti. Við í Samfylkingunni leggjum til fjölmargar breytingartillögur sem allar hafa það að markmiði að finna sanngjarnari útfærslu á hugmyndum ríkisstjórnarinnar um lækkun skatta á meðaltekjur. Sú útfærsla yrði líka til þess að greiða fyrir gerð kjarasamninga og væri skynsamlegri og sanngjarnari að öllu leyti. Við leggjum líka til breytingartillögur til þess að auka tekjur okkar af sameiginlegum auðlindum og munum standa við þær tillögur þó svo að við metum auðvitað mikils að hafa fengið ríkisstjórnina að samningaborðinu á nýju ári um stefnumörkun og aðgerðir til þess að setja gjald á nýjar tegundir í íslenskri lögsögu. Við munum síðan styðja einstakar aðrar tillögur eftir því sem þær falla að okkar áherslum.

Forseti. Það er ljóst að minni hlutinn er nokkuð samstiga í því hvernig hann mun fara um atkvæðahnappana hér á eftir. Það er ánægjulegt. Það sýnir að það er í raun og veru breið sátt um ákveðnar leiðir í samfélaginu. Hér kristallast tvær ólíkar sýnir sem koma fram í þessari atkvæðagreiðslu. Ég vona að þær tillögur sem liggja fyrir frá minni hlutanum öllum nema Pírötum, sem hafa ekki sett fram sambærilegan óskalista, muni njóta fylgis. Ég geri ekki ráð fyrir því því að við erum fólk hefða en það er óskandi að við getum unnið saman að útfærslum sem endurspegla vilja allra en ekki bara einhvers tiltekins meiri hluta í landinu.

Herra forseti. Menn eiga þess kost með græna litnum að afla ríkissjóði 5 milljarða tekna og fella brott a- og b-lið 1. gr. þannig að álagning tekjuskatts verði óbreytt á næsta ári. Við leggjum það til af tveimur ástæðum. Annars vegar kemur það sér mjög vel fyrir ríkið að hafa þær tekjur inni og ráðstafa í þörf málefni. Hins vegar teljum við útfærslu tekjuskattslækkunarinnar með öllu ótæka þar sem hún gagnast best tekjuhærra millitekjufólki en skilur tekjulægra fólkið algerlega eftir. Af fyrstu 106 þús. kr. sem menn borga í skatt af launum sínum fá þeir enga skattalækkun á næsta ári verði þetta niðurstaðan. Það er furðuleg ráðstöfun satt best að segja að skilja tekjulægsta hóp landsins eftir en færa mönnum síðan vaxandi skattafslátt eftir því sem ofar kemur í tekjuskalanum. Við leggjumst eindregið gegn þessari breytingu.

Herra forseti. Það er í atkvæðagreiðslu um þessa tillögu sem dregst kannski skýrast fram áherslumunurinn milli stjórnarflokkanna og margra í minni hlutanum á þingi. Tillagan gengur út á að vinda ofan af hluta þeirra skattahækkana sem allir þeir sem eru með meira en 240 þús. kr. í laun þurftu að taka á sig eftir fall fjármálakerfisins. Við leggjum til skattalækkun á alla þá sem greiða tekjuskatt í milliþrepinu. Þeir fengu áður skattahækkun. Menn geta tekist á um útfærsluna, en hér er verið að leggja til að það verði engin skattalækkun. Þess vegna er ekki annað hægt en að segja nei. Við eigum að forgangsraða í þágu þess að auka ráðstöfunartekjur heimilanna í landinu.

Virðulegi forseti. Við erum sammála ríkisstjórninni um að það sé skynsamlegt að lækka skatta á fólk í miðtekjuþrepi. Það er ekki sama hvernig það er gert. Leiðin sem við leggjum til felst í því að hækka upphafsþrepið úr 250 þús. kr. í 350 þús. kr. Leið ríkisstjórnarinnar tryggir þeim sem hafa hæstu tekjurnar mestan hluta af 5 milljarða lækkun á tekjuskatti. Þessi leið tryggir fólki með lægri meðaltekjur allan þorra ávinningsins. Allir á tekjubilinu 250 þús. kr. til 600 þús. kr. munu njóta meira með þessari útfærslu heldur en útfærslu ríkisstjórnarinnar. Þannig að þetta er skynsamleg leið. Hún hentar sérstaklega þeim hópum sem hæstv. fjármálaráðherra vísaði til áðan, fólkinu sem hefur þurft að axla ríkari byrðar á undanförnum árum og er býsna mikið sviðið í tekjutengingum vítt og breitt í bótakerfinu.

Herra forseti. Hér leggjum við til framlengingu svonefnds auðlegðarskatts, þó þannig breyttan að tekið er upp tiltekið frítekjumark vegna eignar í íbúðarhúsnæði til eigin nota upp á 30 millj. kr. fyrir einstakling og 40 millj. kr. fyrir hjón. Með því teljum við að sé mætt því sjónarmiði sem meðal annars hefur verið notað gegn þessari skattlagningu að hún geti lagst þungt á þá sem eiga stóran hluta eigna sinna í skuldlausu íbúðarhúsnæði og hafa litlar tekjur. Engu að síður mundi skattur af þessu tagi skila milli 8 og 9 milljörðum kr. í ríkissjóð á árinu 2015 og verja hann fyrir því mikla tekjufalli sem hann á þá í vændum að óbreyttu miðað við stefnu ríkisstjórnarinnar. Þá stefnir í að yfir 20 milljarðar kr. verði horfnir út úr tekjugrunni ríkisins. Það skapar augljóslega mikinn vanda í afkomu ríkissjóðs til framtíðar litið. Við teljum með öllu fráleitt að hverfa alfarið frá þessari skattlagningu þó að málefnalegt kunni að vera að endurskoða hana eitthvað eins og hér er lagt til.

Herra forseti. Í þessari nýju 5. gr. sem við leggjum hér til eru stafliðir a og b óbreyttir frá frumvarpinu en við bætist stafliður c sem felur í sér að virðisaukaskattur á útleigu hótel- og gistiherbergja og annarrar gistiþjónustu færist úr 7 í 14% 1. mars næstkomandi. Þetta mundi tryggja ríkinu um 1.800 millj. kr. tekjur á næsta ári og vel yfir 2 milljarða á ársgrundvelli, jafnvel enn meira ef tekið er mið af örum vexti ferðaþjónustunnar þessi missirin. Þarna er enn ein ráðstöfun á ferðinni til að verja ríkið því tekjufalli sem annars leiðir af misráðnum ákvörðunum ríkisstjórnarinnar. Vöxtur og viðgangur ferðaþjónustunnar er mikill. Hún nýtur góðs af hagstæðu gengi og mikilli kynningu Íslands og flestir eru sammála um að samkeppnisstaða hennar bjóði upp á a.m.k. þessa skattahækkun, ef ekki meira, og eðlilegt að hún leggi sitt af mörkum til þjóðarbúsins á erfiðum tímum.

Herra forseti. Hér ber svo við að hæstv. ríkisstjórn og meiri hluti hennar hefur komist að því að þrenns konar ráðstafanir sem fyrri ríkisstjórn greip til á undanförnum árum séu allar af hinu góða og leggur til framlengingu á þeim. Þetta er átakið Allir vinna. Þetta er áframhaldandi stuðningur við endurnýjun hópferðabifreiða og þetta er skattafsláttur vegna endurnýjunar umhverfisvænna bifreiðategunda í bílaflota, þ.e. rafmagns-, vetnis- og tvinnbíla. Við fögnum því að sjálfsögðu að ríkisstjórnin í einstökum tilvikum lætur ekki góð mál frá fyrri ríkisstjórn gjalda þess að vera frá henni heldur styður þau. Hæstv. ríkisstjórn mætti gera miklu, miklu meira af þessu.

Herra forseti. Hér er lagt til að hlutdeild Fæðingarorlofssjóðs í tryggingagjaldi verði 0,75% á næsta ári í stað 0,65% sem stjórnarmeirihlutinn leggur til. Engu að síður væri þar um mikla lækkun að ræða en þetta mundi þó verja stöðu Fæðingarorlofssjóðs og gera betur en að fjármagna þá lengingu fæðingarorlofsins um einn mánuð sem gildandi lög standa til. Meðferð hæstv. ríkisstjórnar og meiri hluta hennar á fæðingarorlofsmálaflokknum er með ólíkindum þar sem öll áform um uppbyggingu og lengingu fæðingarorlofs eru slegin af. Verra er að tekjustofn Fæðingarorlofssjóðs er næstum helmingaður sem mun leiða til þess að hann gengur verulega á eigið fé sitt strax á næsta ári og kemst í þrot eftir árið 2015 að óbreyttu. Það er allur metnaðurinn sem ríkisstjórnin og hennar lið hefur í þessum málaflokki. Það er ákaflega dapurlegt. Þessi litla breyting, sem er ekki nema 0,1% af tryggingagjaldsstofni, mundi valda stöðu sjóðsins betur. Ég mæli með því að þeir styðji þessa tillögu sem er annt um fæðingarorlofsmál.

Virðulegur forseti. Við greiðum atkvæði um pólitíska stefnubreytingu sem við í Bjartri framtíð leggjumst eindregið gegn. Hér er verið að veikja tekjugrundvöll Fæðingarorlofssjóðs, hlutdeild hans í tryggingagjaldi. Það kemur mér á óvart vegna þess að ég hefði haldið miðað við umræðuna um Fæðingarorlofssjóð að mjög víðtækur og breiður pólitískur stuðningur væri við það að hafa hann öflugan. Hér er sem sagt verið að breyta því og við leggjumst eindregið gegn því.

Virðulegi forseti. Við greiðum nú atkvæði um breytingartillögur meiri hluta hv. efnahags- og viðskiptanefndar um álagningu skatts á fjármálafyrirtæki. Fram hafa komið ýmsar athugasemdir í umræðu undanfarinna mánaða um hættur sem fylgja skattlagningu af þessum toga. Ég tel, hafandi fylgst með vinnubrögðum meiri hluta nefndarinnar, að menn hafi gert það sem þeir geta til þess að ganga úr skugga um að þessi skattur sé eins vel lagður á og kostur er. Við eigum sem þjóð mikið undir því að þessi skattur standist, sérstaklega í ljósi þess að hæstv. ríkisstjórn hefur boðað að á móti þessum skatti hyggist hún flytja yfir á ríkissjóð umtalsverðar byrðar. Í trausti þess að nefndin hafi róið fyrir hverja vík í þessu máli og meiri hluti hennar í þessari vinnu munum við greiða þessum skatti atkvæði okkar.

Herra forseti. Ég mun sitja hjá við þessa atkvæðagreiðslu því að ég veit hreinlega ekki hvort þessi skattur er vel á settur. Það eru búnar að koma upp alls konar athugasemdir í samfélaginu um að hann muni kannski ekki halda. Ríkisstjórnin hefur ákveðið að fara þessa leið. Ég vona að þetta gangi vel. Ég vona að þessi skattur standi og verði ekki dæmdur ólöglegur. Ef hann verður dæmdur ólöglegur þýðir það að þau útgjöld sem á að fara í til að leiðrétta skuldir heimilanna lenda á skattgreiðendum. Ég vona að svo verði ekki.

Virðulegi forseti. Við í Bjartri framtíð styðjum skattlagningu á fjármálafyrirtæki þó að þau séu í slitameðferð eins og hér hefur verið lagt til. Við gerum það á grundvelli yfirferðar efnahags- og viðskiptanefndar þar sem lögfræðileg álitaefni minnkuðu að okkar mati þó að vissulega séu þau enn fyrir hendi. Við gerum hins vegar athugasemdir við hvernig á að ráðstafa þessum fjármunum en það er önnur umræða. Einnig bendum við á að þessi skattur er auðvitað tímabundinn, hann er ekki varanlegur og samkvæmt forsendum þessa frumvarps á hann að fjara út um mitt þetta kjörtímabil. Hér greiðum við hins vegar atkvæði um prósentutöluna. Það er ekki hægt annað en sitja hjá vegna þess að við vitum vel að endanleg prósentutala hefur ekki komið til meðferðar hér í þinginu. Þannig að þessi atkvæðagreiðsla er í raun og veru marklaus.

Herra forseti. Almennt eru þær breytingar sem meiri hlutinn flytur fyrir hönd sameiginlegrar vinnu nefndarinnar, og lúta að lagatæknilegum atriðum og rökstuðningi varðandi bankaskattinn, til bóta og við styðjum þær. Hér er hins vegar komið að álagningarhlutfallinu sjálfu. Það er kúnstugt að hér er verið að færa til prósentur, vegna þess að tekið hefur verið upp frítekjumark á skuldahlið skattandlagsins, þó að allir viti að í vændum sé enn frekari hækkun þessarar tölu, væntanlega við 3. umr. þegar til stendur að taka inn yfir 20 milljarða viðbótartekjur á þennan skatt. Það er auðvitað ákaflega ónotaleg staða að fá ekki nema nokkra klukkutíma til að skoða málið eins og það á að líta út í endanlegri mynd sinni þegar það verður að lögum hér og hefur nú einhvern tímann verið tekið korter í minna en að skutla inn 22 milljarða hækkun á skattstofni sisona sem er nýr að hluta til og um hvers lögmæti hefur ríkt veruleg óvissa. Þetta eru því ekki þægilegar aðstæður. Við kjósum að sitja hjá við álagningartöluna sjálfa þangað til við fáum endanlega tillögu og getum tekið afstöðu til hennar.

Herra forseti. Ég greiði atkvæði með því að leggja á bankaskattinn og prósentan á að vera nógu há til þess að við fáum borgaðan til baka - í þessu tilfelli fáum við það ekki fyllilega til baka en að hluta til - þann skaða sem ríkissjóður varð fyrir vegna bankahrunsins. Ég er þannig hlynntur því að þessi skattur sé lagður á. Ég sat hjá um útfærslu hans en ég er hlynntur því að við náum til baka í ríkissjóð peningum til að mæta þeim skaða sem varð vegna bankahrunsins. Ég er sammála því.

Herra forseti. Hér er verið að gera ákaflega mikilvæga breytingu á fyrirkomulagi skattsins, þ.e. að færa hann inn í 3. tölulið 110. gr. laganna í staðinn fyrir að áður var hann settur í 1. mgr. 112. gr., sem sagt inn í forgangskröfuröðina á tilteknum stað. Ég benti á það strax við 1. umr. málsins að þetta mundi skapa vandræði og reyndar held ég að flestir séu orðnir sammála um að skatturinn þannig útfærður hefði ekki staðist. Hér er til verulegra bóta að gera hann að svonefndri búskröfu sem búið verður refjalaust að greiða á því ári sem skattálagningin fellur til. Þetta er gott dæmi um hversu vandasamt það er að fara út í nýsmíði af þessu tagi og hafa til þess takmarkaðan tíma. Ég tek undir þau sjónarmið, sem fleiri hafa reifað hér í umræðunni, að ég held að búið sé að reyna eins og kostur er á skömmum tíma að búa eins vel um þetta mál og hægt er. Þetta er ein mikilvægasta breytingin sem gerð er til þess að treysta skattinn í sessi og auka líkurnar á því að hann haldi.

Virðulegi forseti. Breytingartillögur meiri hluta fjárlaganefndar eru margar hverjar til bóta og meira að segja samsvarandi tillögum minni hlutans sem felldar voru við 2. umr. þannig að við fögnum því, minni hlutinn, að sjálfsögðu. Það sem skiptir þó mestu máli er auðvitað desemberuppbótin, breytingartillaga þar um er á þskj. 415. Þar er gert ráð fyrir að 240 milljónir fari til þess að greiða desemberuppbót, tekjurnar til að borga þær 240 milljónir eru teknar úr Starfsendurhæfingarsjóði. En þegar mælt var fyrri tillögunni stóð minni hlutinn í þeirri trú að samkomulag væri um upphæðina sem færð var úr Starfsendurhæfingarsjóði, en svo mun ekki vera. Samkomulagið var um 240 milljónir en í tillögunni er gert ráð fyrir 279 milljónum og mismunurinn renni í ríkissjóð. Þess vegna munum við ekki greiða atkvæði 3. lið á þskj. 415 en erum að sjálfsögðu sammála bæði 1. og 2. lið.

Virðulegi forseti. Ég fer í sératkvæðaskýringu hér um desemberuppbótina. Það sem liggur fyrir er að nú er frumvarp til fjáraukalaga 2013 um það bil að verða að lögum. Leggur meiri hluti til fjórar gjaldbreytingar þar sem hluti af millifærslum sem gerðar voru við 2. umr. er dreginn til baka vegna þess að þær eru ekki í samræmi við anda fjárreiðulaga og verklag rammafjárlagagerðar. Einnig leggjum við til að fallið sé frá leigusamningi við Perluna. Reykjavíkurborg var búin að handsala þann samning við ríkisstjórnina á sínum tíma, fyrri ríkisstjórn, en það þurfti staðfestingu Alþingis til þess að sá samningur mundi verða virkjaður. Hér eru lagðar til breytingar á fjarskiptasjóði sem verður farið yfir í atkvæðaskýringu á eftir þegar sú tillaga liggur fyrir. Loks leggjum við til að lækkun verði á heimildum til erlendrar lántöku ríkissjóðs, úr 128 milljörðum í 108.

Virðulegi forseti. Þetta eru búnir að vera tímar þar sem mikill hraði hefur ráðið för og tillögur taka hratt breytingum. Eins og hefur komið fram eru sumar þeirra til bóta. Eftir mikla umræðu hér í þingsal sem og úti í samfélaginu náðist mikilvæg bót varðandi desemberuppbótina. Að sjálfsögðu fögnum við því að það hafi náðst í gegn. Ég tek undir með hv. þm. Oddnýju G. Harðardóttur hvað það varðar að við gerðum auðvitað ráð fyrir að sú skerðing yrði ekki sem hér kemur fram og ríkissjóður taki mismuninn. Það er kannski ekki alveg í sátt við alla þá sem að málinu koma. Við í Vinstri grænum munum greiða 1. og 2. lið atkvæði okkar en munum sitja hjá við 3. lið.

Virðulegi forseti. Það hefur verið farið í ýmislegt hér í atkvæðaskýringu, það sem verið er að greiða atkvæði um. Ég verð að vekja athygli á einu. Það var mikil umræða eftir að meiri hluti hv. fjárlaganefndar vakti athygli á því að kannski væri ekki í anda fjárreiðulaga og verklaga ramma fjárlagagerðar þær millifærslur sem voru gerðar hjá menntamálaráðuneytinu. Um það urðu mjög miklar umræður og var það sérstaklega hv. stjórnarandstaða sem vitnaði mjög í meirihlutaálit hv. fjárlaganefndar, en þetta er tekið út hér eða gerð tillaga um það. Á móti kemur að það var einnig umræða um fjarskiptasjóð, það fara að sjálfsögðu lögbundnar greiðslur inn í þann sjóð en lagt var til ekki yrði greitt út úr honum. Því var mótmælt mjög og það er sett inn aftur, þ.e. þetta er merkt sem sérstök útgreiðsla úr fjarskiptasjóði og stjórnarandstaðan minntist einkum á það, svo ekki sé dýpra í árinni tekið. Það er ekki í anda fjárreiðulaga eða verklaga við ramma fjárlagagerðar. Með þessari tillögu erum við að brjóta það prinsipp sem menn börðust hér fyrir 

Virðulegi forseti. Ég kem hér upp til þess að tala um þær breytingar sem snúa að desemberuppbótinni og Atvinnuleysistryggingasjóði og starfsendurhæfingarsjóðunum. Þegar það lá fyrir að skortur værir á fjármagni var náttúrlega leitað leiða til þess að finna það fjármagn. Það tókst með góðu samstarfi margra aðila og vil ég þakka kærlega öllum sem eiga þakklæti skilið. Hvað varðar þær athugasemdir sem hv. þm. Oddný G. Harðardóttir kom með hef ég þegar átt samtal við formann fjárlaganefndar um starfsendurhæfingarsjóðina. Það er ljóst það þurfa að fara fram ákveðnar leiðréttingar og skuldajöfnun á milli ráðuneytisins og VIRK hvað varðar ýmsan kostnað sem VIRK hefur tekið á sig og öfugt. Þegar búið verður að fara í gegnum það verður það leiðrétt, ef nauðsyn er á því, í gegnum ríkisreikninginn.

Virðulegi forseti. Ég vil taka undir að það eru margar breytingar til bóta sem hafa komið fram og ég hefði gjarnan viljað fá meiri tíma til að fara yfir þær. Varðandi fjarskiptasjóð og að líkja því saman við málið sem kom upp með menntamálaráðuneytið og sjóðinn þar þá sýnir það einmitt að við hefðum þurft meiri tíma, við hefðum þurft að kalla ríkisendurskoðanda til til þess að útkljá það mál líka. Meiri hlutinn á auðvitað ekkert að setja inn breytingartillögur sem hann telur að brjóti í bága við fjárreiðulög, hvorki það sem hann gerði varðandi menntamálaráðuneytið né þessa tillögu. Ég skil hvorki upp né niður í þessu.

Forseti. Það gleður mig að heyra að hæstv. ráðherra félags- og tryggingamála ætlar að kanna hvernig þessu verður háttað með Starfsendurhæfingarsjóð. Ég verð að taka undir með hv. þm. Brynhildi Pétursdóttur. Ég hef gagnrýnt það oft á þingi að við förum með mál í svo miklu hraði í gegnum þingið að ómögulegt er að hafa þá lögbundnu yfirsýn sem við eigum að hafa. Ég veit til þess að sá þingmaður sem nú horfir á mig í forundran og angist og finnst allt í lagi að við séum með slík vinnubrögð gagnrýndi sambærileg vinnubrögð á síðasta þingi. Hvernig væri að fólk mundi í það minnsta sýna að það stendur við orð sín burt séð frá því hvort er í stjórn eða stjórnarandstöðu?

Hæstv. forseti. Það er aðeins eitt atriði í þessum breytingartillögum hér við 3. umr. fjárauka sem ég vil fagna sérstaklega og það er að meiri hluti skuli hafa séð að sér varðandi fjarskiptasjóð, að þær tekjur sem koma út fyrir 4G-útboð muni renna til uppbyggingar og styrkja netsamband á landsbyggðinni eins og talað hefur verið um. Ég hef tekið eftir því að nokkrir þingmenn, án þess að ég nefni nöfn, hafa viljað setja það í eitthvað annað, fjárhagsvanda Farice ehf. og allt það, en hér er skýrt kveði á um, og það vil ég árétta með atkvæðaskýringu minni um leið og ég lýsi því yfir að ég styð tillöguna, að fjárhæðin er ætluð til þess að styrkja fjarskiptasamband, netsamband, háhraðatengingar á landsbyggðinni, þær 195 milljónir sem meiri hlutinn færir núna til fjarskiptasjóðs í staðinn fyrir að taka þær inn í ríkissjóð eins og talað var um við 2. umr. fjáraukans.

Virðulegi forseti. Ég segi já við þessu en ég held að skipti máli að við séum sjálfum okkur samkvæm og bendum á hluti varðandi verklagið. Ég hef nú gert það samviskusamlega, bæði í nefndaráliti og í umræðu í þinginu og bent á að við erum svolítið á hæpnum forsendum þegar við skilgreinum þetta sem ófyrirséð útgjöld því að þau voru auðvitað mjög fyrirséð og fjármunirnir sem voru í þessum sjóði voru nýttir í annað. Öll vissum við, virðulegi forseti, að í ár mundu koma jól.

Virðulegi forseti. Hér greiðum við atkvæði um desemberuppbót fyrir fólk í atvinnuleit. Á tillögunni eru fulltrúar minni hlutans jafnframt flutningsmenn með meiri hlutanum, en oddviti minni hlutans kom hér upp í atkvæðaskýringu fyrr í dag vegna þeirra færslna sem birtast á þessu þingskjali. Ég ætla að ítreka hér það sem kom fram í máli hæstv. félagsmálaráðherra. Þetta fé fer út úr Starfsendurhæfingarsjóði á þessu ári, en það skal áréttað og það kemur hér inn sem lögskýringargagn með tillögunni í þessari ræðu minni að mismunurinn á milli desemberuppbótar og þeirrar upphæðar sem birtist þarna í lokareikningi fyrir árið 2013, það fé verður fært til baka. Þetta er óráðstafað eigið fé sem þarna er til staðar þannig að enginn ber skarðan hlut frá borði í þessu.

Virðulegi forseti. Það er mikið ánægjuefni að tekist hafi samkomulag um það að greiða desemberuppbót, en það er algjör óþarfi að borga fyrir desemberuppbót upp á 240 millj. kr. með 288 millj. kr. Við teljum þess vegna engar forsendur fyrir því að styðja það að taka meira fé út úr Starfsendurhæfingarsjóði en þarf til að greiða desemberuppbótina og áttum okkur ekki alveg á hvers vegna þessi klípa er komin þarna til viðbótar. Hún er ekki í samræmi við það sem verkalýðshreyfingin gekk út frá í því samkomulagi sem unnið var um desemberuppbótina.

Virðulegi forseti. Hér greiðum við atkvæði um það hvort fella eigi brott heimild ráðherra til þess að ljúka samningi eða staðfesta samning sem var gerður hér og farið fram hjá lögbundnum aðilum, Ríkiskaupum, án þess að aðrir aðilar fengju að bjóða í samninginn. Það er á skjön við jafnræðisregluna sem á að gilda í opinberum innkaupum. Kostnaðurinn er einstaklega óhagstæður svo ekki sé dýpra í árinni tekið fyrir skattgreiðendur, 83 millj. kr. verðtryggðar greiðslur, óuppsegjanlegt í 15 ár. 500 millj. kr. í svokallaðri fjárfestingaráætlun fyrri ríkisstjórnar átti að nota til að setja upp sýningu í Perlunni og rekstrarkostnaður 130 millj. kr. á ári. Það verður fróðlegt að sjá það hverjir eru ekki fylgjandi því að taka þetta út og staðfesta þar af leiðandi ekki samninginn. Það er kominn tími til að þessi gjörningur verði sérstaklega skoðaður, einkum í ljósi frétta dagsins um að það eigi að fara í þetta hvort sem er, þannig að 

Virðulegi forseti. Þetta er auðvitað einstaklega dapurlegur málflutningur enda var þessi samningur gerður með fyrirvara um samþykki Alþingis eins og lög gera ráð fyrir. Þetta er dapurlegt í ljósi þess að hér hefur verið rætt árum og áratugum saman um nauðsyn þess að koma á almennilegu sýningarhaldi á náttúruminjum. Þetta var rætt mikið á síðasta kjörtímabili og þessi leið valin, enda talin hagkvæm, fremur en að ráðast í nýbyggingu utan um náttúruminjar þjóðarinnar. Ég taldi að að allir hv. þingmenn í öllum flokkum hefðu verið sammála um að brýn þörf væri á að fara slíka tímabundna leið. Nú liggur það fyrir að þessar náttúruminjar verða áfram um sinn geymdar í geymslum Náttúrufræðistofnunar og verða hvorki almenningi né ferðamönnum til sýnis. Það verður áhugavert að heyra hvort ríkisstjórnin hefur einhverri framtíðarsýn fram að tefla í þessu máli miðað við þann mikla áhuga sem ég greindi hjá núverandi stjórnarflokkum sem áður voru í stjórnarandstöðu á því að eitthvað væri gert í þessu máli. Ekki skynjar maður það á þeim málflutningi sem hefur verið uppi um þetta mál.

Virðulegi forseti. Atkvæðaskýring hv. þm. Guðlaugs Þórs Þórðarsonar hér áðan var fyrir neðan allar hellur og ég nenni ekki einu sinni að svara henni. 

Virðulegur forseti. Við fjárlagagerðina fyrir árið 2013 í desember 2012 talaði ég gegn því að farin yrði sú leið sem meiri hlutinn ákvað að fara með samningi við Reykjavíkurborg um Perluna. Ég er enn þá þeirrar skoðunar sem ég var þá að það er nauðsynlegt fyrir þessa ríkisstjórn eins og hefur verið fyrir flestar aðrar ríkisstjórnir að finna Náttúruminjasafni stað. En ég talaði gegn þeim gjörningi sem gerður var hér fyrir fjárlög 2013 og ég mun áfram tala gegn honum. Ég fagna því að sjá hér að þetta er afturkallað og við getum hafið þá vinnu sem þegar var hafin á síðasta kjörtímabili að finna Náttúruminjasafninu varanlegan samastað en ekki með þessum hætti.

Herra forseti. Mér finnst það ótrúleg meinbægni í garð þessa máls að meina hæstv. menntamálaráðherra að hafa heimild, sem að sjálfsögðu er bara heimild, til þess að halda áfram að skoða hvort þetta væri ásættanleg lausn, hugsanlega á grundvelli eitthvað breytts fyrirkomulags eða breytts samnings. Menn hafa leitað lengi og það hefur lítið gerst. Svo þegar loks kemur upp hugmynd sem virðist vera áhugaverð og fagfólk metur mjög freistandi kost fyrir bæði ríki og borg - nei, þá kemur upp þessi ótrúlega meinbægni og menn hafa hér stór orð og úthúða öllu í kringum þetta mál. Þegar spurt er hvað eigi að gera í staðinn eru engin svör. Hæstv. menntamálaráðherra er nú farinn, hann var hér áðan. 

Þar erum við sammála.

Herra forseti. Við greiðum nú atkvæði um fjáraukalög fyrir árið 2013, þ.e. yfirstandandi ár. Ferillinn er sá að fyrst eru samþykkt fjárlög og síðan fjáraukalög og síðan kemur ríkisreikningur. Á árunum 2009, 2010 og 2011 var ríkisreikningur 101 milljarði umfram fjárlög og fjáraukalög, þ.e. stjórnsýslan fór 101 milljarði umfram heimildir, sem eru samkvæmt fjárlögum og fjáraukalögum og samkvæmt stjórnarskrá.

Hvað var hann mikið umfram 2008?

Þess vegna er svo mikilvægt - ég vil hafa frið fyrir hv. frammíkallanda - að menn sýni aga í framkvæmd fjárlaga og fjáraukalaga. Ég skora á hæstv. fjármálaráðherra að auka þann aga þannig að fjárlög standist nokkurn veginn nema það sem er óvænt og sérstaklega að ríkisreikningur sé nákvæmlega í flútti við og í samræmi við fjáraukalög.

Virðulegi forseti. Það er ánægjulegt að sjá þessa niðurstöðu. Það er sérstaklega ánægjulegt að sjá að menn höfnuðu tillögu sem ég ætla að lesa hér beint en hún hljómar svo, með leyfi forseta: „Að leigja húsnæði í Perlunni í Reykjavík af Reykjavíkurborg fyrir Náttúruminjasafn Íslands í samræmi við leigusamning sem undirritaður var hinn 13. mars 2013.“ Hann var undirritaður og gefur engan sveigjanleika fyrir hæstv. menntamálaráðherra. Ríkiskaup komu ekki að þessu, þeim var haldið frá þessu einhverra hluta vegna. Leigusamningurinn gengur upp á verðtryggðar greiðslur upp á 83 milljónir á ári í 15 ár, óuppsegjanlegt hvorki meira né minna. Og 500 milljónir af svokallaðri fjárfestingaráætlun áttu að fara í uppsetningu á safninu. Rekstrarkostnaður áætlaður 130 milljónir á ári. Svo leyfa menn sér að koma hingað upp og tala um hlutina á þann veg að hér sé eitthvað annað á ferðinni en skelfilegur samningur fyrir skattgreiðendur og er illa farið með allar staðreyndir málsins eins og sumir hv. þingmenn gerðu hér. Hvet ég hv. þingmenn til að lesa fyrst og tala svo.

Forseti. Ég bað um orðið í lok atkvæðagreiðslunnar um fjáraukalögin og ég horfði í augun á starfsmanninum þegar ég bað um það, þannig að ég ætla að fá að gera grein fyrir atkvæði mínu í atkvæðagreiðslunni á undan fyrst ekki var hægt að verða við því að ég tjáði skoðun mína hér. Ég vil taka undir með hv. þm. Pétri H. Blöndal varðandi aga í fjármálum þjóðarinnar. En ég vek athygli á því að við verðum að opna augun fyrir því að stjórnsýslunni er sniðinn óraunhæfur stakkur því að mér þykir mér skrýtið hvað stjórnsýslan fer alltaf fram úr sér. Við verðum að finna einhverja leið til að ráða bót á því, því að það er ekkert sérstaklega góð stjórnsýsla fá alltaf bakreikning.

Forseti vill taka fram að það er forseti sem ber ábyrgð á atkvæðagreiðslunni. Ef það hefur farið fram hjá forseta að hv. þingmaður bað um orðið hér áðan er það á ábyrgð forseta og biðst hann velvirðingar á því.

Virðulegi forseti. Ég fagna því sérstaklega að búið sé að setja þetta fyrirkomulag í varanlegt horf. Það var mjög ánægjulegt þegar ég lagði fram frumvarp um það undir árslok 2011, en þá voru menn að feta fyrstu skrefin í þessum efnum og var ákveðið að gera þetta til árs í senn. Það er mjög mikilvægt að fyrirkomulagið sé nú orðið að veruleika og hafi verið fest í sessi. Ég þakka samstarfið við hæstv. ríkisstjórn um þetta þjóðþrifamál.

Herra forseti. Hér er lagt til að frestað verði uppskiptingu Orkuveitu Reykjavíkur í tvö ár. Vegna innleiðingar á raforkutilskipun hefur þetta lengi legið fyrir. Við teljum að nota eigi þann tíma sem við leggjum hér til til að skoða möguleika á að endurskoða innleiðingu á raforkutilskipuninni. Við teljum ekki raunverulegan samkeppnismarkað hér á landi. Þó að önnur orkufyrirtæki hafi innleitt þessa uppskiptingu teljum við að það eigi að gefa því lengri tíma og skoða hvort með einhverjum hætti sé hægt að endurskoða þá innleiðingu sem ég held að flestir sjái í dag að hafi ekki verið rétt skref að stíga. Reynslan hefur sýnt það.

Virðulegi forseti. Við greiðum hér atkvæði um frumvarp til laga um Orkuveitu Reykjavíkur. Núna þegar stefnir í að þessi uppskipting Orkuveitunnar verði lögfest vildi ég rétt koma í atkvæðaskýringu og þakka hv. atvinnuveganefnd fyrir góða vinnu að þessu máli. Menn þekkja forsöguna, þessu hefur áður verið frestað í fjórgang en nú hefur þessi skipting verið lögfest og er þá jafnræði meðal allra orkufyrirtækja sem starfa hér á markaði. Þetta frumvarp hefur verið unnið í góðu samstarfi og góðri samvinnu við fyrirtækið. Ég get fullvissað menn um að stjórnendur fyrirtækisins eru í góðri sátt við þetta og þetta mun ekki hafa neikvæð áhrif á fjárhagsstöðuna. Ég ítreka þakkir mínar til nefndarinnar fyrir góða vinnu að þessu máli.

Virðulegi forseti. Ég vil nota tækifærið og þakka sömuleiðis hv. atvinnuveganefnd fyrir góð störf. Í meðförum þingsins hefur málið tekið góðum breytingum. Núna ætti að vera tryggt að Orkuveita Reykjavíkur einbeitir sér að því sem Orkuveita Reykjavíkur er góð í, kjarnastarfseminni. Á þinginu varð slys á sínum tíma við lagasetningu um þetta ágæta fyrirtæki þegar Orkuveitan fór í ýmislegt annað sem kostaði landsmenn alla, í það minnsta alla þá sem njóta þjónustu hennar og eigendur hennar, mikla fjármuni. Ég tók það upp í umræðum og hv. atvinnuveganefnd tók mið af því. Ég fagna þessum breytingum og þessari niðurstöðu.

Hæstv. forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um veitingu ríkisborgararéttar sem flutt er af allsherjar- og menntamálanefnd. Samkvæmt lögum um íslenskan ríkisborgararétt, nr. 100/1952, getur Alþingi tekið ákvarðanir um það að veita þeim sem um sækja ríkisborgararétt. Hér erum við með lista yfir 19 aðila sem nefndin leggur til að fái ríkisborgararétt að þessu sinni. Frumvarpið liggur fyrir. Mælumst við til þess að það verði samþykkt.

Virðulegur forseti. Árið 2008 komu hingað til lands átta flóttakonur frá Al Waleed-flóttamannabúðunum í Írak, palestínskar flóttakonur sem búsettar eru á Akranesi. Mér er kunnugt um að þær hafi flestar utan eina sótt um íslenskan ríkisborgararétt. Ég sé að hluti þeirra fær þá ósk sína uppfyllta sem er mjög jákvætt og ég fagna því. Ég vil spyrja hv. formann allsherjarnefndar hvers vegna hópurinn fær ekki að ljúka ferðalagi sínu hingað til Íslands í sameiningu. Hvernig stendur á því að hluta hópsins er synjað um ríkisborgararétt?

Hæstv. forseti. Nú erum við að fjalla um einstaklinga og hver umsókn fyrir sig er skoðuð sem sérstakt mál. Undirhópurinn sem fór yfir þessi mál fyrir hönd nefndarinnar fór yfir hverja og eina umsókn og þetta er niðurstaða nefndarinnar. Um það hvernig tilteknum málum sérstakra einstaklinga er háttað er í raun ekki hægt að tjá sig í ræðustól vegna þess að við erum með persónuupplýsingar undir höndum. Almenna viðmiðið í allri okkar vinnu var að líta til þeirra skilyrða sem lögin og löggjafinn hefur ákveðið í lögunum um íslenskan ríkisborgararétt. Við tókum mið af því og fórum yfir þessi mál samkvæmt okkar bestu sannfæringu og um þetta mál var samstaða í nefndinni.

Virðulegur forseti. Ég vil bara vekja athygli þingheims á því að hér er um mjög afdrifaríka stefnubreytingu að ræða, að því er mér sýnist. Á undanförnum árum hef ég tekið þátt í störfum bæði hv. allsherjarnefndar og þeirrar nefndar sem lagt hefur fram tillögu um veitingu íslensks ríkisborgararéttar. Undanfarin fjögur ár að minnsta kosti hafa á bilinu 90–95% þeirra sem sótt hafa um fengið ríkisborgararétt. Það er að mínu mati mjög jákvætt ákvæði í lögunum að geta haft tök á því að mæta hinu mannlega, mæta óvenjulegum aðstæðum í lífi fólks. Hér fá 19 einstaklingar ríkisborgararétt af 56 sem sækja um. Það er greinilega mikil stefnubreyting á ferðinni. Ég vil bara segja um málefni flóttamannanna frá Írak að þar er um að ræða ráðstöfun í mannúðarskyni. Þar er um að ræða hóp fólks sem við bjóðum til landsins vegna neyðar sem upp er komin. Hluti þeirra fær nú ríkisborgararétt og ég geri athugasemd við að hópurinn skuli ekki í heild sinni fá ríkisborgararétt. Mér skilst samkvæmt þeim upplýsingum sem ég hef fengið að það sé vegna tungumálakunnáttu. Þess vegna spurði ég sérstaklega út í hvaða ástæður lægju þar að baki. Mér er líka kunnugt um að tveir einstaklingar í þessum hópi hafi fengið sektir fyrir hraðakstur, en það er búið að greiða þær sektir. Í mínum huga er það ekki nægileg ástæða til að þeir séu ekki á þessum lista. Ég bið nefndina um að endurskoða þetta.

Heyr, heyr.

Hæstv. forseti. Miðað við þær upplýsingar sem nefndin fékk er ekki rétt að 95% einstaklinga sem sótt hafa um ríkisborgararétt í gegnum Alþingi hafi alltaf fengið framgang fyrir umsóknir sínar. Það er ekki þannig. Hér fara 19 einstaklingar af þeim 56 í gegn. Nefndin setti sér ákveðin viðmið, eins og ég sagði, og ég og hv. þingmaður erum greinilega ekki sammála um þá aðferðafræði en málið er einfaldlega þannig.

Virðulegur forseti. Ég mæli hér fyrir nefndaráliti með breytingartillögu um tillögu til þingsályktunar um leikskóla að loknu fæðingarorlofi, frá allsherjar- og menntamálanefnd. Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Ernu Reynisdóttur og Þóru Jónsdóttur frá Barnaheillum, Guðjón Bragason frá Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Ídu Jensdóttur frá Samtökum sjálfstæðra skóla, Jóhönnu Einarsdóttur og Örnu H. Jónsdóttur frá menntavísindasviði Háskóla Íslands og Ingibjörgu Kristleifsdóttur frá Kennarasambandi Íslands og Félagi leikskólakennara. Umsagnir bárust frá Barnaheillum, menntavísindasviði Háskóla Íslands, Hveragerðisbæ, Sambandi íslenskra sveitarfélaga, Samtökum sjálfstæðra skóla og Samtökum verslunar og þjónustu. Í þingsályktunartillögunni er lagt til að ráðherra verði falið að skipa nefnd með þátttöku sveitarfélaganna, sérfræðinga, hagsmunaaðila og stjórnmálaflokka sem geri tillögu að áætlun um hvernig sveitarfélögin standi að því að bjóða leikskólaúrræði strax og fæðingarorlofi lýkur. Tillagan lýtur að samþættingu og samhæfingu þjónustu við barnafjölskyldur. Álit nefndarinnar er að mikilvægt sé að koma á fót samráðsvettvangi sem meti kosti þess að bjóða leikskólavist strax og fæðingarorlofi lýkur. Ljóst er að þetta úrræði getur orðið kostnaðarsamt fyrir sveitarfélögin ef af verður og er það mat nefndarinnar að mikilvægt sé að sveitarfélögin komi að allri umræðu um málið frá upphafi. Leggur nefndin til breytingu á tillögunni þess efnis. Jafnframt telur nefndin brýnt að við skipun samráðshópsins verði horft til þeirra sem hafa sérfræðiþekkingu og reynslu í málaflokknum. Fram kom í umsögn Sambands íslenskra sveitarfélaga að nauðsynlegt væri að greina fagleg og fjárhagsleg sjónarmið að baki tillögunni og tekur nefndin undir það. Einnig kom fram á fundum nefndarinnar vilji til þess að hefja umræður um þessi mál. Nefndin telur einsýnt að verkefnið sé umfangsmikið og verði ekki unnið á þeim stutta tíma sem lagt er til í tillögunni. Nefndin leggur því til að starfshópurinn skili tillögum til ráðherra fyrir 1. september 2014. Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi breytingu. Með leyfi forseta, orðast tillögugreinin svo: „Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra í samráði við Samband íslenskra sveitarfélaga að skipa starfshóp til að meta kosti þess að bjóða leikskólavist strax og fæðingarorlofi lýkur. Starfshópurinn greini faglegar kröfur og fjárhagsleg sjónarmið sem taka þarf tillit til, þar á meðal varðandi mannafla- og húsnæðisþörf leikskóla miðað við áætlaða fjölgun leikskólabarna á aldrinum eins til tveggja ára, ásamt leiðum til fjármögnunar. Hópurinn kalli hagsmuna- og fagaðila til samráðs eftir því sem við á. Starfshópurinn skili tillögum til ráðherra fyrir 1. september 2014.“ Undir þetta skrifa hv. nefndarmenn í allsherjar- og menntamálanefnd, það eru hv. þingmenn Unnur Brá Konráðsdóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Páll Valur Björnsson, Katrín Júlíusdóttir, Helgi Hrafn Gunnarsson, Jóhanna María Sigmundsdóttir, Svandís Svavarsdóttir og Vilhjálmur Árnason. Hv. þm. Líneik Anna Sævarsdóttir var fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Herra forseti. Hér ræðum við afskaplega merkilega tillögu til þingsályktunar, sem hefur batnað mikið í meðförum nefndarinnar, en hún fjallar um það hvernig við búum nýja borgara undir lífið þegar fæðingarorlofi lýkur við níu mánaða aldur. Mér finnst vanta í þessa tillögu, það er eins og nefndinni hafi ekki verið kunnugt um í gildi eru lög um foreldraorlof, fyrir utan fæðingarorlof. Það er heimild foreldra til þess að taka ólaunað leyfi frá vinnu eftir að fæðingarorlofi lýkur. Mér finnst að það þurfi að taka það með inn í dæmið. Ég hafði nú ekki rænu á því að koma með breytingartillögu við þessa tillögu, það er sennilega orðið of seint, en ég hefði viljað segja „eftir að fæðingarorlofi og foreldraorlofi lýkur“. Jafnframt að talað hefði verið um heimgreiðslur, því sveitarfélögin borga 180 þús. kr. á hverjum mánuði með barni á fyrsta ári. Þau eru mjög dýr í vistun. Ef menn tengja saman heimgreiðslur, fæðingarorlof og foreldraorlof og foreldrarnir verða á vöktum, vinna hálfan daginn hvor eða eitthvað slíkt, er hægt að lengja þennan tíma mikið þannig að barnið geti verið, ef foreldrarnir vilja, allt að tvö ár heima með því að nýta foreldraorlof, fæðingarorlof og þessar beingreiðslur eða heimgreiðslur sveitarfélagsins. Þær geta að sjálfsögðu verið skattfrjálsar þar sem þær eru skattfrjálsar í dag, þessar 180 þús. kr. sem sveitarfélagið borgar. Ég vil spyrja hv. framsögumann sem flutti hér ágæta ræðu, Elsu Láru Arnardóttur, hvort þetta sjónarmið með foreldraorlofið hafi verið skoðað í nefndinni og eins að það er um að ræða heimgreiðslur frá sveitarfélaginu.

Virðulegur forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þm. Pétri Blöndal fyrir andsvarið. Ég verð að segja að þetta hefur ekki verið skoðað í nefndinni, þetta um … 

Herra forseti. Ég þakka kærlega fyrir svarið. Eftir því sem ég best veit vega orð framsögumanns þungt í lögskýringu í málinu þannig að segja má að þetta sé komið inn í málið til skoðunar fyrir nefndina sem verður skipuð og það verði skoðað hvernig þetta gæti verið samanlagt með foreldraorlofi og eins að foreldrarnir ynnu hluta úr starfi, jafnvel 60% hvor, og þeir eiga rétt á því þannig að þeir geta væntanlega allt að því sagt launagreiðanda sínum hvernig þeir vilja hafa þetta. Síðan ef sveitarfélagið kæmi inn í dæmið með þennan mikla kostnað sem kostar að vista eitt barn á eins árs aldri, um 180 þús. kr. á mánuði. Það gæti jafnað upp það tekjutap sem foreldrarnir verða fyrir þegar þeir taka ólaunað foreldraorlof. Mér finnst þetta skipta verulega miklu máli vegna þess að við erum að fjalla um það hvernig ungi borgarinn mætir lífinu. Mér finnst of snemmt að senda hann út í lífið níu mánaða, jafnvel eru mörg börn ekki nægilega þroskuð til að fara tveggja ára. En það er betra að þau séu heima í tvö ár ef foreldrarnir kjósa það, vegna þess að fyrstu árin er barnið að átta sig á umhverfi sínu sem er heimilið, mynda tengsl og annað slíkt. Ég tel mjög mikilvægt að foreldrarnir hafi þarna val til að vera jafnvel allt að einu ári lengur heima með barninu sínu.

Herra forseti. Ég vil þakka hv. þingmanni Pétri Blöndal aftur fyrir athugasemdirnar og ég mun koma þessu til skila. Síðan er það verkefni samráðshóps á vegum sveitarfélaganna og fleiri aðila að taka ákvarðanir í þessum málum. En ég er hjartanlega sammála honum um tengslamyndun og hvað þetta skiptir miklu máli fyrir ung börn og samskipti við foreldra og fleira.

Hæstv. forseti. Hér er komin til afgreiðslu tillaga til þingsályktunar um leikskóla að loknu fæðingarorlofi, tillaga sem hv. þm. Svandís Svavarsdóttir var talsmaður fyrir. Ég sit í hv. allsherjar- og menntamálanefnd og styð tillöguna heils hugar þótt ég hafi ekki haft tækifæri til að vera á nefndarfundinum þar sem þetta var tekið úr nefnd. Ég vildi vekja sérstaka athygli á því hversu mikilvæg tillagan er einmitt núna en fyrr í dag var verið að lækka framlög til Fæðingarorlofssjóðs um helming og núverandi ríkisstjórn er að hverfa frá áformum um að lengja fæðingarorlofið, sem mér finnst mjög mikið miður. Núna þegar við erum að fara út úr þessari kreppu allri og bankahruninu og afleiðingum þess hefði verið mikilvægt að fylgja þeirri stefnumótun sem komin var um að stíga næstu skref hvað varðar fæðingarorlofið, fylgja þeim áformum eftir. Það hefði verið auðvelt ef menn hefðu látið Fæðingarorlofssjóðinn hafa sínar tekjur þannig að hann gæti staðið undir þessu á næstu árum. Þannig var það hugsað. Það hefði ekki komið til sérstakra skattgreiðslna frá almenningi vegna þess heldur hefðum við eingöngu þurft að tryggja að stoðir sjóðsins héldu. Ég vildi vekja athygli á þessu um leið og ég fagna tillögunni og því að hér verður í samráði við sveitarfélögin, fyrst og fremst þau því að auðvitað verðum að leggja áherslu á að þau reka leikskólann, farið yfir hvernig er hægt að brúa bilið sem er á milli fæðingarorlofs og þess að börn komist inn á leikskóla. Mig langar að heyra sjónarmið hv. þingmanns og talsmanns í þessu máli, Elsu Láru Arnardóttur, hvað varðar fæðingarorlofið og þær breytingar sem ríkisstjórnin er að gera 

Virðulegur forseti. Ég vil byrja á að þakka hv. þm. Guðbjarti Hannessyni fyrir andsvarið. Nú hefur ný ríkisstjórn tekið við. Það er breytt stefna í ýmsum málum. Ef ég á að svara þessu persónulega vill maður auðvitað alltaf gera betur. Ég ber hag barnafjölskyldna fyrir brjósti og allra fjölskyldna. Við fórum þá leið að hækka þakið varðandi greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði. Mér fannst það kostur en töluvert af þeirri hækkun varð í fyrri ríkisstjórn. Mér þætti gaman að sjá það einhvern tímann gerast að fæðingarorlofið yrði lengt, það er mín persónulega skoðun. Ég ítreka að það er ný ríkisstjórn með breyttar áherslur í þessum málum. Í kjölfar þeirrar stefnu er mjög mikilvægt, og ekkert bara vegna þeirrar stefnu, að þessi tillaga fari á umræðugrundvöll hjá sveitarfélögunum því að þau hafa með þennan málaflokk að gera, þ.e. vistun leikskólabarna.

Hæstv. forseti. Ég efast ekki um vilja hv. þingmanns til þess að hlúa betur að barnafjölskyldum. Það er náttúrlega þannig að ríkisstjórn á hverjum tíma byggir á stuðningi hv. þingmanna og þar af leiðandi verða menn að bera ábyrgð á heildarniðurstöðunni. Ég harma þessa stefnu núverandi ríkisstjórnar og vefengi það að hún vinnið mikið fyrir barnafjölskyldur. Þótt horft sé í henni á eignastöðu fólks er ekki síður mikilvægt að horfa á framfærslu og það hvernig fólki er búin aðstaða til þess að ala börn sín upp. Hvað varðar að seinka lengingu á fæðingarorlofinu þar sem átti eingöngu að taka einn mánuð í fyrsta áfanga og síðan stig af stigi. Við verðum að átta okkur á því að tryggingagjaldið skiptist í tvennt; það fer annars vegar í almennar atvinnuleysistryggingar og síðan í félagslegan hluta sem er til að fjármagna fæðingarorlof og fleiri þætti og það er tekið úr þeim þætti og fært yfir í 0,1% lækkun á tryggingagjaldi hjá fyrirtækjum. Ég held að menn hefðu getað gert það án þess að taka af þessum sjóði. Ég harma það og vil að það komi fram í tengslum við tillöguna vegna þess að auðvitað hangir þetta saman. Ég fagna tillögunni vegna þess að það er þó verið að nýta tímann til þess að horfa aðeins fram í tímann. Ég skora á hv. þingmann að koma í lið með okkur og taka aftur upp tillögurnar um lengingu á fæðingarorlofi. Það er einu sinni þannig að Íslendingar eru með stysta fæðingarorlof af Norðurlöndunum og flestum Norður-Evrópuríkjum. Þannig megum við ekki hafa það til langs tíma.

Herra forseti. Við erum alla vega sammála um það, ég og hv. þm. Guðbjartur Hannesson, að við erum ánægð með þessa þingsályktunartillögu og með að hún fari á samráðsvettvang sveitarfélaganna þar sem þarf að skoða ýmsa hluti. Ég vona að með tíð og tíma og auknu fjármagni og fleiru getum við mögulega aukið eða lengt fæðingarorlof, en það er mín persónulega skoðun á þeim málum.

Virðulegi forseti. Mér finnst ástæða til að fagna afgreiðslu hv. allsherjar- og menntamálanefndar á þessari tillögu, um leikskóla að loknu fæðingarorlofi, sem flutt er af hv. þm. Svandísi Svavarsdóttur og okkur öllum hv. þm. Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs. Auðvitað miðast tillagan við að fyrir liggi áætlanir um að lengja fæðingarorlofið upp í eitt ár, en það hefur líka orðið sameiginlegur skilningur okkar sem skipum ólíkar stjórnmálahreyfingar hér á Alþingi að á grundvelli samþykktar þessarar tillögu verði hægt að ræða framtíðarsýn um fæðingarorlof. Þó að þröngt sé í búi er líka stundum hægt að gera breytingar með því að breyta forgangsröðun. Við höfum mjög skýr dæmi um það í stjórnmálasögunni hvernig breytingar hafa orðið, jafnvel ekkert með miklum látum og í hljóði, á samfélagi okkar sem hafa skipt alveg óskaplegu máli fyrir líf fólksins í landinu. Ég get nefnt sem dæmi um það lögin um fæðingarorlof á sínum tíma sem breyttu algjörlega aðstöðumun kynjanna til að taka þátt í uppeldi barna sinna og lenginguna á fæðingarorlofi sem líka skipti gríðarlegu máli hvað varðar þátttöku kvenna og karla á vinnumarkaði. Ég vil líka nefna á sveitarstjórnarstigi þegar Reykjavíkurlistinn á sínum tíma fór í það átak að fjölga leikskólum í Reykjavík. Þar komu saman vinstri og miðjuflokkarnir í Reykjavík og gjörbreyttu í raun aðstöðu foreldra og barna á þessum aldri til að fá rými inn á leikskóla. Þegar við skoðum þessar breytingar í sögulegu samhengi er það svo merkilegt að svona breytingar sem lúta að því að styrkja innviði almannaþjónustunnar, eins og að lengja fæðingarorlof, eins og að tryggja þátttöku beggja foreldra, eins og að tryggja leikskólarými - við sjáum þeirra stað beinlínis þegar við skoðum vinnumarkaðinn, hvernig til að mynda konum fækkaði marktækt í hlutastörfum í kringum breytingar á framboði leikskólarýma í Reykjavík svo að dæmi sé tekið, hvernig atvinnuþátttaka kvenna jókst í kringum þær breytingar. Þær ákvarðanir sem við getum tekið hér, stjórnmálamenn á vettvangi Alþingis og á vettvangi sveitarstjórna, geta því haft gríðarleg áhrif á lífskjör og tækifæri fólks í þessu landi. Ég vil nú segja það að þó ég eldist hratt er ég enn á barneignaaldri og það skiptir alveg gríðarlegu máli fyrir ungt fólk í landinu, sem er á þessum aldri, að geta gengið að tryggri vistun vísri, að hafa ákveðið öryggi um það hvernig fyrstu mánuðum og árum í lífi barns verður nákvæmlega háttað. Það öryggi er alls ekki fyrir hendi í öllum sveitarfélögum eins og staðan er nú. Sums staðar hefur tekist að koma til móts við foreldra þannig að leikskóladvöl sé í boði frá um það bil eins árs aldri, annars staðar er það alls ekki svo. Ég get nú talað fyrir höfuðborgarsvæðið í því sambandi, það er alls ekki svo hér. Það væri draumur minn að lengja fæðingarorlofið upp í eitt ár eins og samþykkt hafði verið og var því miður fellt brott, ég harma það mjög, og jafnvel að horft væri til Svíþjóðar þar sem möguleikar eru á að taka lengra fæðingarorlof, það er að einhverju leyti valkvætt, þannig að foreldrum stæði til boða að annaðhvort taka lengra fæðingarorlof eða eiga kost á leikskólarými. Það er nú vissulega svo að börnin eru misjöfn. Sumum hentar betur að vera aðeins lengur heima, öðrum síður, en það er mjög mikilvægt, finnst mér, að ákveðinn grunnur sé tryggður. Mér finnst að fyrsti áfangi þess eigi að vera eitt ár að lágmarki sem skiptist jafnt á milli kynjanna eins og lagt hafði verið til. Síðan finnst mér mikilvægt að ákveðinn sveigjanleiki sé innbyggður í kerfið. Ég ætla ekki að hafa fleiri orð um þetta, bara það að mjúku málin sem stundum eru kölluð svo geta reynst miklu harðari en öll þau hörðu mál sem stundum eru rædd því þau hafa svo bein áhrif á það hvernig lífi okkar er háttað. Þetta skiptir líka máli, finnst mér og ég fagna þeim samræðum sem hafa farið fram, ekki bara út frá þessari velferðarpólitík sem ég hef hér rætt, heldur líka í menntapólitíkinni. Það er umhugsunarefni hversu mikil ánægja fólks er með leikskólastigið, hversu mikið og gott faglegt starf fer fram á leikskólum víða um land sem hefur auðvitað tekið alveg stórkostlega stórstígum framförum á undanförnum árum og áratugum. Það hefur verið alveg sérstaklega áhugavert, fannst mér til að mynda, þegar ég átti því láni að fagna að gegna embætti menntamálaráðherra að kynnast ólíkum stefnum í leikskólastarfi víða um land og sjá allan þann faglega metnað sem þar er til staðar. Mér finnst því líka mikilvægt að við munum eftir því samhengi, því ég tel að með þessum breytingum og með því að geta tryggt foreldrum leikskólavist fyrir börnin sín erum við líka að styrkja menntakerfið okkar og veita börnunum þá menntun sem þar fram. Vissulega ekki, eins og menntun er í huga margra, svona á hefðbundinn hátt borð og stólar og allt það, heldur nám í gegnum leik sem skiptir auðvitað gríðarlegu máli. Við eigum að rifja þetta upp því að þó þetta séu mjúk mál eru þetta kannski mál sem hafa miklu meiri áhrif á líf okkar en sumt annað sem við eyðum meiri tíma í að ræða. Ég fagna afgreiðslu hv. allsherjar- og menntamálanefndar, þeirri samstöðu sem þar hefur skapast og fagna þeim skilningi sem uppi er um að við ætlum að ræða saman og reyna að komast að sameiginlegri framtíðarsýn um fæðingarorlof og um lengd þess, um samstarf við sveitarfélögin um að tryggja leikskólarými fyrir börn og að við getum náð einhvern veginn saman um þetta. Þetta er svo stórt mál fyrir allar kynslóðir í landinu, leyfi ég mér að segja, fyrir þær kynslóðir barna sem eru að koma í heiminn, fyrir kynslóðir foreldra og fyrir samfélagið allt. Ég vil því ljúka ræðu minni á þessum jákvæðu nótum.

Herra forseti. Ég kom aðallega upp til að leiðrétta það sem ég sagði áðan. Ég sagði að þetta gæti tryggt börnunum að vera eitt ár heima en það er mikið meira því að þau gætu verið allt að tvö ár heima. Það er kannski það sem skiptir mestu máli, eins og hv. þm. Katrín Jakobsdóttir kom inn á hér áðan þegar hún sagði að það væri mikilvægt að foreldrar hefðu val því að börn eru mjög mismunandi þroskuð. Sum eru tilbúin til að fara út í heim jafnvel eins og hálfs árs, ég hef nú ekki kynnst neinu barni sem er yngra en það sem er tilbúið til að fara út í heim, en önnur þurfa að vera heima allt til þriggja ára aldurs vegna þess að þau eru ekki búin að ljúka tengslamyndun heima hjá sér. Það sem ég er að benda á er að það eru í gildi lög um foreldraorlof sem veita foreldrum heimild til að vera í 16 vikur í launalausu leyfi sem þau ákveða, þ.e. atvinnurekanda ber að fara eftir því sem foreldrarnir óska eftir. Ég sé fyrir mér að fyrst kæmi fæðingarorlof þar sem foreldrarnir skiptast á að vera heima, síðan tæki foreldraorlof við þar sem foreldrarnir væru kannski 40% heima og í 60% starfi hvort um sig, skiptust á um að vinna á vöktum. En þetta foreldraorlof er ólaunað. Með því að breyta lögum með heimgreiðslum sveitarfélaga þannig að í stað þess að borga 180 þús. kr. á mánuði fyrir eins árs barn á leikskóla væri þeim heimilt að borga skattfrjálst til foreldranna fyrsta árið 180 þús. kr. Þá gæti dæmið gengið að einhverju leyti fjárhagslega upp, þá fengju foreldrarnir rúmlega 200 þús. kr. frá sveitarfélaginu reiknað yfir á fullt starf og þótt þau væru bara í 60% starfi hvort um sig mundi það ríða baggamuninn. Þau gætu verið heima í allt að 19 mánuði og jafnvel lengt þann tíma upp í tvö ár með ákveðnum fjárhagslegum fórnum. Með þessu yrði miklu meira val hjá foreldrunum. Það sem skiptir máli er náttúrlega að heimila sveitarfélögum að greiða þennan kostnað, 180 þús. kr. á mánuði, fyrir fyrsta árið, það er dýrast. Það væri þá ekki skattskylt fyrir móttakanda, þ.e. foreldrunum. Þetta finnst mér að nefndin megi skoða líka. Mér finnst of þröngt að líta bara á fæðingarorlofið, sem er eins og sumir segja ekki nægilega langt. Hér kom fram spurning frá hv. þm. Guðbjarti Hannessyni um stefnu ríkisstjórnarinnar í þeim efnum. Þá stöndum við því miður, herra forseti, frammi fyrir því að ríkissjóður borgar 75 milljarða í vexti á ári, það svarar til eins stykkis fullbúins spítala til viðmiðunar. Á hverju einasta ári erum við að borga þetta. Þetta er náttúrlega algjörlega óþolandi staða. Það eru 200 milljónir á dag sem ríkissjóður borgar og allar þær breytingar sem við höfum verið að gera á fjárlögum og fjáraukalögum eru u.þ.b. sú tala, þ.e. jólabónusinn var 280 milljónir og allar tölurnar sem við erum að tala um eru u.þ.b. vextir ríkissjóðs á dag. Ef við lögum þetta ekki, herra forseti, hverjir taka þá við því? Börnin okkar, einmitt þau sem við erum að tala um hérna, þau munu þurfa að borga mikla skatta í framtíðinni ef við tökum ekki á skuldamálum okkar. Þess vegna finnst mér það vera allt að því barnamál hvernig okkur tekst að ná tökum á stöðu ríkissjóðs, fyrir utan það að þegar ríkissjóður er með halla eykur það verðbólgu sem kemur niður á framfærslu foreldranna, framfærslan er nefnilega verðtryggð. Ef það kemur verðbólga vex framfærsla heimilanna, afborganir af lánum vaxa líka, sem eru verðtryggð, þannig að það er orðið mjög brýnt að koma böndum á halla ríkissjóðs gagnvart heimilunum, gagnvart börnunum og gagnvart afborgunum af lánum, alveg sérstaklega gagnvart börnunum í framtíðinni. Ef við náum ekki að borga niður þessar skuldir þá verða þau að gera það.

Hæstv. forseti. Þetta frumvarp er til komið vegna forsetaúrskurðar, úrskurðar nr. 72/2013, um skiptingu starfa ráðherra, en þar er heilbrigðisráðherra falið að fara með málefni Framkvæmdasjóðs aldraðra. Samstarfsnefndin sem sá um málefni og stjórn sjóðsins heyrir undir bæði félags- og heilbrigðismálaráðherra. Það þurfti því að gera breytingar á lögunum. Nú er stjórn Framkvæmdasjóðs aldraðra skilin frá samstarfsnefndinni, hún tekur ekki ákvarðanir um úthlutun úr sjóðnum en gerir árlega tillögu til ráðherra um þá úthlutun. Nefndin sendi málið út til umsagnar og fékk nokkrar umsagnir. Hún fékk á sinn fund fulltrúar á velferðarráðuneytinu. Öll nefndin stendur að frumvarpinu, við erum sammála því og leggjum til að það verði samþykkt óbreytt. Einn þingmaður, hv. þm. Ögmundur Jónasson, er þó með fyrirvara á málinu, en það er einfaldlega vegna þess að hann hafði ekki tekið þátt í efnislegri meðferð málsins.

Virðulegur forseti. Ég mæli fyrir breytingartillögu um frumvarp til laga um stimpilgjald. Eftir að hv. efnahags- og viðskiptanefnd afgreiddi frumvarp til laga um stimpilgjald til 2. umr. barst henni erindi þess efnis að óljóst væri hvernig fara skyldi með skjöl sem verða undirrituð fyrir næstu áramót ef stimpilgjald af þeim er enn ógreitt 1. janúar næstkomandi þegar frumvarpið tekur gildi. Gert er ráð fyrir því að gildandi lög um stimpilgjald falli úr gildi á sama tíma og frumvarpið tekur gildi, þ.e. 1. janúar 2014. Að mati nefndarinnar er rétt að bregðast við framkominni ábendingu og leggur nefndin því til að 15. gr. frumvarpsins verði breytt á þann veg að í henni verði skýrt kveðið á um að skjöl sem hafa verið gefin út og/eða undirrituð fyrir gildistöku frumvarpsins, þ.e. í gildistíð laga nr. 36/1978, um stimpilgjald, en hafa ekki verið stimpluð fyrir gildistökuna 1. janúar 2014 verði gjaldskyld samkvæmt ákvæðum frumvarpsins. Við 15. mgr. bætist því nýr málsliður, svohljóðandi: Óstimpluð skjöl sem gefin eru út og/eða undirrituð fyrir gildistöku laga þessara eru gjaldskyld samkvæmt lögum þessum.

Herra forseti. Ég mæli fyrir breytingartillögu á þskj. 411. Sjóðfélagar eru skyldaðir lögum samkvæmt til að setja peninga sína í lífeyrissjóði og geta í flestum tilfellum ekki einu sinni kosið stjórn þessara sjóða og tryggt þannig með lýðræðislegum hætti að þeir sem fara með fé þeirra séu háðir hagsmunum þeirra. Þessi tillaga miðar að því að það sé alla vega gegnsæi í ákvörðunum þegar kemur að fjárfestingum sjóðanna og þær séu aðgengilegar sjóðfélögum. Ég geri ekki ráð fyrir að tillagan verði samþykkt núna, en þetta er tilraun til að skjóta ákvæði inn í lagafrumvarp stjórnarinnar. Maður er að athuga þau verkfæri sem eru í boði. Þegar fram í sækir munum við leggja fram heildstætt frumvarp sem mun byggja á frumvarpi hv. þm. Péturs H. Blöndals um að sjóðstjórnir séu kjörnar beint af sjóðfélögum annars vegar og hins vegar að sjóðfélagar eigi að sjálfsögðu rétt á því að hafa aðgang að upplýsingum um það hvernig er verið að verja, fjárfesta fé þeirra.

Virðulegur forseti. Þessi breytingartillaga hv. þingmanns er góðra gjalda verð. Ég ásamt fleirum í nefndinni teljum að hún þurfi frekari og annarrar umræðu við en í þessu frumvarpi sem hér er. Við höfum því ekki verið hlynnt því að hún komi inn í þetta frumvarp og felldum breytingartillöguna í atkvæðagreiðslunni í gær eða fyrradag. Nú kemur hv. þingmaður með nokkuð breytta breytingartillögu. Ég lýsi því yfir að ég get tekið undir með hv. þm. Jóni Þór Ólafssyni um tvennt; að endurskoða megi hvernig stjórnir lífeyrissjóða eru samansettar, að endurskoða megi með hvaða hætti fjárfestingar eru í lífeyrissjóðum og hversu gegnsæjar og aðgengilegar þær eigi að vera sjóðfélögum. Virðulegur forseti. Mér finnst breytingartillagan ekki eiga heima í þessu frumvarpi en mun hins vegar styðja framkomna slíka tillögu til umræðu hér á Alþingi vegna þess að ég held að þarft sé að löggjafinn ræði nánar hvernig hann vill byggja það umhverfi sem lífeyrissjóðirnir eiga að starfa í.

Herra forseti. Ég þakka hv. þm. Ragnheiði Ríkharðsdóttur. Við munum vinna þetta betur og vonandi vinnum við það að einhverju leyti saman. Við erum örugglega sammála um að þarna er verið að fara með fé almennings eða fé sjóðfélaga og að þegar sjóðfélagar eða almenningur fela öðrum að fara með hagsmuni sína, vald sitt, sé grunnprinsipp að gegnsæi sé í því hvernig farið er með það vald og það fé til þess að sé hægt að fylgjast með því hvort verið sé að misfara með það og einnig að ákvörðun um það hverjir fara með féð sé lýðræðisleg. Ég hlakka til samstarfs í málinu.

Herra forseti. Ég greiði atkvæði um tillögu til þingsályktunar um leikskóla að loknu fæðingarorlofi. Það er þingsályktunartillaga sem var flutt af hv. þm. Svandísi Svavarsdóttur og fleiri þingmönnum Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs um að setja á laggirnar sérstaka vinnu við að skoða möguleikana á því að bjóða leikskólaúrræði strax að fæðingarorlofi loknu. Allsherjar- og menntamálanefnd hefur fjallað um málið og er samdóma í niðurstöðu sinni með breytingu á tillögugreininni. Ég vil þakka hv. allsherjar- og menntamálanefnd fyrir vinnu hennar að þessu og fagna því sérstaklega að um málið sé breið samstaða og að þingsályktunartillagan með þessari breytingu verði samþykkt hér í þingsal.