Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þingmenn voru allir til þings komnir, sem sje: A. Landskjörnir þingmenn: 1. Jónas Jónsson, 1. landsk.þm. 2. Ingibjörg H. Bjarnason, 2. landsk.þm. 3. Jón Þorláksson, 3. landsk.þm. 4. Magnús Kristjánsson, 4. landsk.þm. 5. Jón Baldvinsson, 5. landsk.þm. 6. Jónas Kristjánsson, 6. landsk.þm. B. Kjördæmakjörnir þingmenn: 1. Ásgeir Ásgeirsson, þm. V.-Ísf. 2. Benedikt Sveinsson, þm.N.-Þ. 3. Bernharð Stefánsson, 2. þm. Eyf. 4. Bjarni Ásgeirsson, þm. Mýr. 5. Björn Kristjánsson, 1. þm. G.-K. 6. Einar Árnason, 1. þm. Eyf. 7. Einar Jónsson, 1. þm. Rang. 8. Erlingur Friðjónsson, þm. Ak. 9. Guðmundur Ólafsson, þm. A.Húnv. 10. Gunnar Sigurðsson, 2. þm. Rang. 11. Halldór Stefánsson, 1. þm.N.-M. 12. Halldór Steinsson, þm. Snæf. 13. Hannes Jónsson, þm. V.-Húnv. 14. Haraldur Guðmundsson, þm. Ísaf. 15. Hákon Kristófersson, þm. Barð. 16. Hjeðinn Valdimarsson, 2. þm. Reykv. 17. Ingólfur Bjarnarson, þm. S.-Þ. 18. Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M. 19. Jóhann Jósefsson, þm. Vestm. 20. Jóhannes Jóhannesson, þm. Seyðf. 21. Jón Auðunn Jónsson, þm.N.-Ísf. 22. Jón Ólafsson, 3. þm. Reykv. 23. Jón Sigurðsson, 2. þm. Skagf. 24. Jörundur Brynjólfsson, 1. þm. Árn. 25. Lárus Helgason, þm. V.-Sk. 26. Magnús Guðmundsson, 1. þm. Skagf. 27. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 28. Magnús Torfason, 2. þm. Árn. 29. Ólafur Thors, 2. þm. G.-K. 30. Páll Hermannsson, 2. þm.N.-M. 31. Pjetur Ottesen, þm. Borgf. 32. Sigurður Eggerz, þm. Dal. 33. Sigurjón Á. Ólafsson, 4. þm. Reykv. 34. Sveinn Ólafsson, 1. þm. S.-M. 35. Tryggvi Þórhallsson, þm. Str. 36. Þorleifur Jónsson, þm. A.-Sk.

Stóð þá upp Jóhannes Jóhannesson, þm. Seyðf., og mælti: Lengi lifi konungur vor, Kristján hinn tíundi! og tóku þingmenn undir þau orð með níföldu húrrahrópi. Forsætisráðherra kvaddi elsta þingmanninn. Björn Kristjánsson, 1. þm. G.-K., til þess að gegna forsetastörfum þar til er kosinn væri forseti sameinaðs þings. Aldursforseti gekk þá til forsetastóls og tók við fundarstjórn. Kvaddi hann sjer til aðstoðar sem fundarskrifara þá Jóhannes Jóhannesson, þm. Seyðf., og Þorleif Jónsson, þm. A.-Sk.

1. kjördeild: EF, HJ, HG, IHB, JJós, JóhJóh, JAJ, JJ, JKr, JörB, MG, MK, PH, SÁÓ. 2. kjördeild: ÁÁ, BSv, BSt, BÁ, GÓ, HSteins, IngB, JÞ, LH, MT, ÓTh, SE, TrÞ, ÞorlJ. 3. kjördeild: BK, EÁ, EJ, GunnS, HStef, HK, HjV, IP, JBald, JÓl, JS, MJ, PO, SvÓ. Rannsaka skyldi kjörbrjef allra kjördæmakosinna þingmanna, og skiftu kjördeildir með sjer kjörbrjefum svo sem lög mæla fyrir. Hlaut 1. kjördeild því til rannsóknar kjörbrjef þeirra þingmanna, sem í 3. deild voru. 2. deild kjörbrjef þingmanna í 1. deild, og 3. deild kjörbrjef þingmanna í 2. deild. Aldursforseti ákvað fundarhlje í hálfa klukkustund, meðan kjördeildir lykju störfum sínum. Að lokinni rannsókn var fundinum fram haldið.

Frsm. 1. kjördeildar ( Jón Auðunn Jónsson) 1. kjördeild hefir fengið til athugunar kjörbrjef eftirtaldra þingmanna: Björns Kristjánssonar, 1. þm. G.-K., Einars Árnasonar, 1. þm. Eyf., Einars Jónssonar, 1. þm. Rang., Gunnars Sigurðssonar, 2. þm. Rang., Halldórs Stefánssonar, 1. þm.N.-M., Hákonar Kristóferssonar, þm. Barð., Hjeðins Valdimarssonar, 2. þm. Reykv., Ingvars Pálmasonar, 2. þm. S.-M., Jóns Ólafssonar, 3. þm. Reykv., Jóns Sigurðssonar, 2. þm. Skagf., Magnúsar Jónssonar, 1. þm. Reykv., Pjeturs Ottesens, þm. Borgf., Sveins Ólafssonar, 1. þm. S.-M. Kjördeildin hefir ekki fundið neitt athugavert við kjörbrjef þessara þingmanna og leggur til í einu hljóði, að kosning þeirra verði tekin gild.

Frsm. 3. kjördeildar (Sveinn Ólafsson) 3. kjördeild hefir haft til rannsóknar kjörbrjef þessara þingmanna: Ásgeirs Ásgeirssonar, þm. V.-Ísf., Benedikts Sveinssonar, þm.N.-Þ., Bjarna Ásgeirssonar, þm. Mýr., Bernharðs Stefánssonar, 2. þm. Eyf., Guðmundar Ólafssonar, þm. A.Húnv. Halldórs Steinssonar, þm. Snæf., Ingólfs Bjarnarsonar, þm. S.-Þ., Lárusar Helgasonar, þm. V.-Sk., Magnúsar Torfasonar, 2. þm. Árn., Ólafs Thors, 2. þm. G.-K., Sigurðar Eggerz, þm. Dal., Tryggva Þórhallssonar, þm. Str., Þorleifs Jónssonar, þm. A.-Sk. Deildin er sammála um, að öll þessi kjörbrjef sjeu ógölluð og kosning þessara manna vafalaus. Engar kærur fylgja nefndum kjörbrjefum. 3. kjördeild leggur því til, að brjefin verði öll samþykt og kosning fyrtaldra þingmanna tekin gild.

Frsm. meiri hl. 2. kjördeildar (Magnús Torfason) 2. kjördeild hefir athugað kjörbrjef þau, er henni voru fengin til meðferðar, og leggur til, að athugasemdalaust verði teknar gildar kosningar þessara hv.þm.: Haralds Guðmundssonar, þm. Ísaf., Hannesar Jónssonar, þm. V.-Húnv., Jörundar Brynjólfssonar, 1. þm. Árn., Jóhannesar Jóhannessonar, þm. Seyðf., Erlings Friðjónssonar, þm. Ak., Sigurjóns Á. Ólafssonar, 4. þm. Reykv., Magnúsar Guðmundssonar, 1. þm. Skagf., og Jóhanns Jósefssonar, þm. Vestm. Um kosningu Páls Hermannssonar, 2. þm.N.-M., er þess að geta, að kjörbrjef hans lá ekki fyrir kjördeildinni, en afrit af því í símskeyti, staðfest af stöðvarstjóra. Voru allir á eitt sáttir um að taka það gilt. Þá er aðeins eftir kjörbrjef Jóns Auðuns Jónssonar, sem fengið hefir yfirgnæfandi atkvæðafjölda í NorðurÍsafjarðarsýslu. Eins og öllum er kunnugt, hafa staðið yfir miklar rannsóknir út af þeirri kosningu. Verður því ekki neitað, að í rannsókninni hefir orðið vart við margar og miklar misfellur á kosningunni, svo miklar, að slíks munu engin dæmi áður á landi hjer. Hjer er um mikið alvörumál að ræða, og því þótti meiri hluta 2. kjördeildar rjett, að Alþingi tæki sjer frest til að athuga þessa kosningu nánar og komast að niðurstöðu um, hvað gera skuli, er svo óvenjulega stendur á, sem jeg hefi nú frá skýrt. Það er því tillaga meiri hl. kjördeildarinnar, að frestað sje fyrst um sinn samþykt á kosningu Jóns Auðuns Jónssonar.

Frsm. minni hl. 2. kjördeildar (Jón Þorláksson) Minni hl. kjördeildarinnar gat ekki orðið meiri hlutanum Samferða um að leggja til, að frestað verði að taka gilda kosningu þm.N.-Ísf., Jóns A. Jónssonar. Fyrir kjördeildinni lá ekkert um þá kosningu annað en kjörbrjefið, og er að öllu leyti löglega frá því gengið, eins og kjörbrjefum annara hv.þm. Hv. frsm. meiri hl. (MT) bar það fyrir, að hafin hafi verið rannsókn út af grun um misfellur eða jafnvel glæpi einstakra manna í sambandi við kosninguna í Norður-Ísafjarðarsýslu. Út af því vill minni hlutinn taka tvent fram: Í fyrsta lagi, að öll rannsókn. út af þessum grun er nú í rjettum höndum, því að landsstjórnin hefir fyrirskipað sakamálsrannsókn út af því. Mun það síðan fara til dómstólanna og þeir, sem sekir verða fundnir, fá dóm og taka út sína refsingu, svo sem lög standa til. Í öðru lagi fjekk Jón A. Jónsson svo ótvíræðan meiri hluta við kosningarnar, að ekki verður komist hjá að taka kosningu hans gilda samkv. venjum Alþingis og lögum þeim, er um þetta gilda. Við kosninguna fjekk Jón A. Jónsson 641 atkv., en Finnur Jónsson 392. Sjerstaklega var athugað, hve mörg hvor um sig fjekk af heimagreiddum atkv. Var það sem hjer segir: Jón A. Jónsson 57 og Finnur Jónsson 42 atkv., og er hlutfallstala Finns því hærri í hinum heimagreiddu atkvæðum en í kosningunni í heild. - Þessi grunur, sem er um misfellur á kosningunni, beinist nú einungis að nokkrum hinna heimagreiddu atkvæða. Mætti ef til vill líta svo á, sem sannað væri, að ekki væru öll hin heimagreiddu atkvæði löglega greidd. En það hefir oft komið fyrir áður, að Alþingi hefir verið í vafa um, hvort öll atkvæði, sem í kössunum hafa verið, hafi verið löglega greidd, og jafnvel hefir það komið fyrir, að vissa hefir fengist um, að þar voru atkvæði, sem þar áttu ekki að vera. En Alþingi hefir ávalt litið á það, hvort misfellur þær, sem um gat verið að ræða, snertu svo mörg atkvæði, að það hefði getað breytt úrslitum kosninganna, ef þau væru öll dregin frá þingmanni þeim, sem um var að ræða, og bætt við atkvæði hins frambjóðandans, ef málavextir voru svo, að þau gætu verið frá hönum tekin. - Þegar atkvæðin eru svo fá, að ekki getur orkað tvímælis, hvor hefir meiri hluta löglega greiddra atkvæða, þá á vitanlega að taka kosninguna gilda. Enda ber Alþingi framar öðru að sjá fyrir því, að rjettur kjósendanna sje ekki fyrir borð borinn, og að sá sje lýstur rjett kjörinn þingmaður, sem meiri hluti þeirra hefir kosið á lögmætan hátt. Nú er það svo, að ef öll heimagreiddu atkvæðin eru tekin frá Jóni A. Jónssyni, þá hefir hann 584 atkv., og ef þessum 57 heimaatkvæðum hans er bætt við atkvæðatölu Finns Jónssonar, þá hefir hann samt sem áður ekki nema 449 atkv. Atkvæðamunurinn yrði þá 135 atkv., sem Jón A. Jónsson hefði fram yfir. Fyrir því sjer minni hl. 2. kjördeildar ekki annað en að Alþingi hljóti að taka gilda kosningu Jóns A. Jónssonar, og finnur ekki ástæðu til að fresta úrskurði um jafnótvírætt mál. Minni hlutinn leggur því til, að kosningin í Norður-Ísafjarðarsýslu sje tekin gild.

Jón Auðunn Jónsson Jeg vil eindregið mælast til þess, að þeir hv.þm., sem ógilda vilja kosningu mína, sýni hreinlyndi í því máli, en sjeu ekki með neinn yfirdrepskap um að fresta málinu, til að varna mjer að komast í nefndir á þessu þingi. Jeg tel það vera hefndarverk gegn kjósendum mínum, ef svo er að farið, en þeir eru saklausir í þessu máli, þótt einhverjir sjeu, sem nú vilja ýta við mjer. Jeg tek þetta fram sakir þess, að jeg veit, að kjósendum mínum þykir það miður, ef mjer verður gert erfitt fyrir um þingstörf. En mjer dettur ekki í hug, að meiri hluti þings neiti að samþykkja kosningu mína, þegar á herðir. Til þess eru of margir rjettlátir meðal stjórnarliða.