Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þar sem ég skil ekki beiðnina en mér er illa við að vera alveg á móti Halldóri ætla ég ekki að greiða atkvæði.



Herra forseti. Ég stend með frv. hæstv. ríkisstjórnar og segi já.

Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Það liggur fyrir að um langt árabil hafa menn haft frjálsar hendur um afstöðu til þessa liðar og raunar hafa menn að sjálfsögðu frjálsar hendur en það hefur verið samstaða um að menn greiddu ekki endilega atkvæði allir á sama veg þótt í sama flokki væru um þennan lið.

Í hvaða flokki hefur það verið?

Ja, það kannske ríkir ekki eins mikið frjálsræði í öðrum flokkum og Sjálfstfl. Sjálfstfl. hefur á því skilning að þetta mál er afar sérstætt og frá upphafi vega hafa sjálfstæðismenn greitt atkvæði töluvert sitt á hvað um þennan lið, en ég hef verið andvíg honum frá upphafi. 



Fjárvöntun í hafnir landsins skiptir tugum ef ekki hundruðum milljóna, þær nauðsynlegustu. Áætlun um höfn á Blönduósi framreiknuð er upp á 337 millj. kr., 1. áfanginn upp á 91 millj. kr. Ég sé ekki að 4 millj. kr. gagni þessari hafnargerð á nokkurn hátt og tel fjármagninu betur varið til ýmissa annarra hafna sem eru í fjársvelti. Því segi ég nei.



Herra forseti. Ég átta mig ekki á hvaða hvöt hæstv. samgrh. finnur hjá sér til að meina Blönduósingum að sækja sjó. Forsenda fyrir þróun byggðar á Blönduósi er að íbúum sé gert kleift að sækja sjó og þetta er langstærsta þorp á ströndinni sem hefur alls óviðunandi hafnaraðstöðu. Þarna verður að byggja litla fiskihöfn. Kostnaðartölur, sem menn hafa verið að leika sér með, eru mjög orðum auknar. 1. áfangi hafnarinnar er fullnægjandi um langt árabil. Ég hef skilning á því að framtíð Blönduóss er í veði og ég segi já.



Herra forseti. Hér er óvenjulega að verki staðið við atkvæðagreiðslu að krefjast nafnakalls um einn tiltekinn lið í heildarskiptingu fjárfestingarliðar, að þessu sinni til hafnarmála. Þær tölur sem hér hafa verið nefndar um framkvæmdakostnað eru með þeim hætti að það hafa engar óskir komið fram um að leggja hér í framkvæmd við stóra höfn sem mundi e.t.v. kosta yfir 300 millj. og engar áætlanir hafa verið gerðar um slíkar framkvæmdir af hálfu heimamanna þó að þær kunni að vera til hjá stórhuga mönnum í þessum efnum eins og hæstv. samgrh. En þær framkvæmdir sem hér er stefnt að að vinna er hafnargarður til að mynda þar litla bátahöfn á milli hafnargarðs og þeirrar bryggju sem til er á staðnum og það er miklu minna verk en hér hefur verið talað um. Ég vænti þess að hv. alþm. breyti ekki þeirri venju að standa að því að samþykkja tillögur sem fram koma úr fjvn. og segi já við þessari till.



Herra forseti. Það hefur verið höfn á Blönduósi í meira en hálfa öld og verður það áfram. En þessi höfn þarfnast endurbóta eins og aðrar hafnir. Fyrir fimm árum fór fram alveg nákvæmlega eins atkvæðagreiðsla um höfn á Blönduósi hér á hv. Alþingi, sérstök atkvæðagreiðsla að beiðni þess sama sem nú ber fram beiðnina. Þá var samþykkt að veita fjárveitingu upp á 623 þús. sem samsvarar um 3 millj. kr. í dag. Árið eftir var samþykkt samhljóða verulega hærri fjárhæð sem jafngildir um 3,3 millj. í dag og síðan hvert árið 1983, 1984 og 1985. Samtals nema þessar fjárveitingar rúmum 11 millj. kr. á núvirði. Þessi atkvæðagreiðsla í dag um 4 millj. til endurbóta á Blönduóshöfn hlýtur því að koma mjög spánskt fyrir sjónir að ekki sé meira sagt eftir þær fjárveitingar sem veittar hafa verið á undanförnum árum. Ég segi hiklaust já.



Herra forseti. Hafnir á Íslandi eru víða brennandi vandamál. Ástandið er víða þannig að það liggur við að þýðingarmiklar hafnir lokist og þær fá ekki viðunandi fé til að halda eðlilegri útgerð og atvinnulíf á viðkomandi byggðarlögum er í hreinni hættu þótt fjárfestingar séu upp á hundruð milljóna. Ég er á móti því að einstakir áhrifamiklir þm. úr ákveðnu kjördæmi geti verið að pota inn sér til áhrifaauka nokkrum milljónum í höfn sem kostar hundruð milljóna. Ég segi afgerandi nei og er hneykslaður á þessari tillögu.



Herra forseti. Í trausti þess að ríkisstjórnin standi við þau loforð sem hún hefur gefið verkalýðshreyfingunni varðandi hófsemd á hækkun taxta opinberra fyrirtækja greiði ég ekki atkvæði.



Hæstv. forseti. Þar sem þessi liður er í frekari athugun í fjvn. og hjá ríkisstjórninni að minni beiðni segi ég nei.



Herra forseti. Hér á það að fara að gerast að ratsjárstöðvar, uppbygging og rekstur þeirra, hernaðarmannvirkja, sem algerlega eru kostaðar af fjárveitingum til hermála, bæði uppbygging og rekstur, eiga að færast inn í íslensku fjárlögin. Gjöld og tekjur eiga að jafnast út á núlli þannig að engin einasta króna í þessum fjárlagalið kemur við fjárhag íslenska ríkisins. Hér er á ferðinni hernaðarmannvirki og rekstur þess sem að engri einustu krónu til snertir íslensku fjárlögin. Það kann vel að vera að hæstv. ríkisstjórn hafi á því sérstakan áhuga að skjalfesta dugnað sinn við uppbyggingu hernaðarmannvirkja með því að láta rekstur þeirra koma inn í fjárlögin, en ég legg til að hún reisi þeim dugnaði minnisvarða með einhverjum öðrum hætti en þeim að saurga íslensku fjárlögin með fjárveitingum til hernaðarmála út og inn. Fé til uppbyggingar og rekstrar hernaðarmannvirkja á ekkert erindi inn í íslensku fjárlögin. Slíkt er óhæfa og ég segi því já við till. um að þessi liður falli niður.



Ég óska eftir því, herra forseti, að fram fari sérstök atkvæðagreiðsla um málsliðinn "Heimildin tekur einnig til búnaðar sem nauðsynlegur er til móttöku á truflaðri útvarpssendingu slíkra leyfðra útvarpsstöðva."



Herra forseti. Ég hygg að ef fyrri liðurinn verður samþykktur sé eigi að síður nauðsynlegt að síðasta málsgr. komi til atkvæða sérstaklega, "Fjmrn. setur nánari reglur um framkvæmd þessa ákvæðis." Ég held að það sé nauðsynlegt að þessi setning haldist í frv. ef fyrri málsgr. er samþykkt þannig að ég held að óhjákvæmilegt sé að atkvæðagreiðslan sé í þrennu lagi til þess að öllu réttlæti sé fullnægt.



Herra forseti. Þar sem ég tel að þetta sé algerlega nauðsynlegur hluti af sendibúnaði til þess að allur almenningur geti notið truflaðra útvarps- eða sjónvarpssendinga í framtíðinni segi ég já.



Herra forseti. Ég er satt að segja svolítið undrandi á þessu. Það er náttúrlega nauðsynlegt að menn fari eftir samvisku sinni, ekki síst í atkvæðagreiðslum, en nú get ég ekki verið sammála hv. 2. þm. Norðurl. e. að krefjast atkvæðagreiðslu um þetta sérstaklega. Mér sýnist að það éti hvort upp annað, þetta sem verið er að greiða um atkvæði núna og síðasti liðurinn sem á að fara að greiða atkvæði um á eftir þar sem síðasti liðurinn hljóðar svo: "Fjmrn. setur nánari reglur um framkvæmd þessa ákvæðis." Ég get ekki séð annað en það sé hreinn skrípaleikur að fara þannig að ráði sínu að greiða um þetta atkvæði í þrennu lagi. Ég greiði því ekki atkvæði.