Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fyrr á þessu þingi var lagt fram frv. á þskj. 417 um breyt. á l. nr. 120 frá 31. des. 1976, um tollskrá o. fl., með áorðnum breytingum. Þm. er í fersku minni að í des. 1976 voru samþ. á Alþ. ný tollskrárlög. Lögin mörkuðu framhald þeirrar tollastefnu, sem mótuð var með lögum um sama efni frá 1970 og 1974, og kváðu á um samningsbundnar tollalækkanir vegna aðildar Íslands að Fríverslunarsamtökum Evrópu og samnings Íslands við Efnahagsbandalag Evrópu. Jafnframt þessum breytingum voru gerðar umfangsmiklar breytingar á undirskiptingu vöruliða í íslensku tollskránni, en breytingar á tollnafnaskrá Tollasamvinnuráðsins höfðu verið samþykktar í ársbyrjun 1976 af ráðinu fyrir tilstilli Tölfræðistofnunar Sameinuðu þjóðanna. Ástæðan til þess, að frv., sem hér er til umr. með áorðnum breytingum, var flutt, er sú, - ég gat í fjárlagaræðu minni um framlagningu þessa frv., - að brýna nauðsyn ber til að samræma íslensku tollskrána þeim breytingum sem nú hafa verið gerðar á tollnafnaskrá Tollasamvinnuráðsins frá því að hún var gefin út að nýju í jan. 1977 með áorðnum breytingum. Eins og kunnugt er var ákveðið í heildarendurskoðun tollalöggjafarinnar frá 1963 að taka upp tollskrárgerð eftir tollnafnaskrárbreytingu Tollasamvinnuráðsins í Brüssel eins og skrá þessi var árið 1959. Tollnafnaskráin var áður þekkt undir heitinu Brüsseltollskráin, en upphafleg gerð hennar var frá árinu 1950 svo og alþjóðleg samþykkt um hana. Um 40 þjóðir eru í dag aðilar að samþykkt þessari, en um 130 þjóðir munu hins vegar hafa tekið upp tollskrár, sem eru í grundvallaratriðum byggðar á tollnafnaskrá Tollasamvinnuráðsins. Frá árinu 1963, að Ísland tók upp fyrrgreinda tollskrá, hefur 21 breytingaskrá verið samþ. á tollnafnaskránni. Hefur verið leitast við að breyta íslensku tollskránni jafnóðum til samræmis við breytingar þessar, þannig að notið yrði þess hagræðis sem er því samfara að hafa sama tollskrárform og allar helstu viðskiptaþjóðir okkar. Við síðustu heildarendurskoðun íslensku tollskrárinnar árið 1976 var tollskráin þannig m. a. færð til samræmis við nýja útgáfu tollnafnaskrár Tollasamvinnuráðsins í tengslum við samræmingu þeirrar síðar nefndu við hina tölfræðilegu vöruskrá Sameinuðu þjóðanna, eins og áður getur. Jafnframt var tollskránni breytt til samræmis við breytingarskrár nr. 20 og 21, sem höfðu verið gerðar í ársbyrjun 1976. Tollasamvinnuráðið samþykkti í júní 1976 umfangsmiklar breytingar á tollnafnaskránni sem leiða munu til verulegrar fækkunar á vöruliðum. Vöruliðirnir, sem falla niður vegna breytinga, eru fyrst og fremst vöruliðir sem komið hefur í ljós við samræmingu tollnafnaskrár Tollasamvinnuráðsins og vöruskrár Tölfræðistofnunar Sameinuðu þjóðanna að eru óþarfir þar eð vöruliðirnir taka til vara sem að magni til eru mjög lítilvægir í alþjóðlegum viðskiptum. Í bréfi Tollasamvinnuráðsins frá 12.7. 1977 segir um breytingar þessar, að þar sem engar aths. hafi borist ráðinu frá aðilum að samþykkt um vöruflokka í tollskránni komi breytingar til framkvæmda frá og með 1. jan. 1978. Síðan frv. var lagt fram háfa komið frá Tollasamvinnuráðinu aths. sem leiddu til þess, að á þskj. 558 flutti meiri hl fjh.-og viðskn. Nd. brtt. og er þskj. 861 frv. með áorðnum breytingum. Enn voru að berast aths. og ég flutti því við 3. umr. málsins í Nd. brtt. á þskj. 912 og voru bæði brtt. frá meiri hl. fjh.- og viðskn. við 2. umr., svo og þær sem ég flutti við 3. umr., samþykktar og er frv. nú þskj. 917. Brtt., sem gerðar voru í Nd. og ég gat um áðan, voru til samræmis við atriði og ábendingar sem komið höfðu frá Tollasamvinnuráðinu. Auk þess voru gerðar örfáar breytingar á tolltöxtum landbúnaðarvéla, en í ljós hafði komið að við sameiningu á tolltöxtum á Alþingi 1976 hafði samræming ekki átt sér stað á örfáum númerum sem lagfærð hafa verið nú með brtt. á þskj. 912. Ég fjölyrði ekki meir um frv., en leyfi mér að leggja til, herra forseti, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn. Ég vonast til þess, að nm. hafi þann kunnugleika á málinu frá meðferð þess í þingi að takast megi að afgreiða það sem lög nú áður en þingslit verða. Það er vissulega nauðsynlegt og til hagræðis fyrir alla þá sem viðskipti þurfa að stunda að við höfum tollskrá sem er í sem mestu samræmi við tollskrár þeirra þjóða sem við skiptum mest við.



Herra forseti. Það frv., sem hér er til umr., fjallar einungis um nokkrar tæknilegar breytingar á lögum um tollskrá, en í því felast ekki neinar breytingar á gildandi tolltöxtum. Ég er ekki í neinum vafa um það, að þessar brtt., sem hæstv. ráðh. flytur, eiga fyllsta rétt á sér. Ég hefði hins vegar talið að ástæða hefði verið til að nota þetta tækifæri til nokkurra efnisbreytinga á tollalögum, - breytinga sem miklu varða allan almenning í landinu. Ég var á bændafundi norður í landi nú fyrir skemmstu og varð þá var við, að eitt af því, sem bændur kvarta hvað mest um, er m. a. það óréttlæti sem þeir eru beittir varðandi tollmeðferð á vörum.og tækjum í landbúnaði. Bóndi í Skagafirði stóð upp og spurði mig hvernig í ósköpunum stæði á því, að ef síldarbræðsla pantaði skilvindu í verksmiðju sína, þá þyrfti hún ekki að borga neinn toll af því verkfæri, en ef mjólkurbú þyrfti á skilvindu að halda, sem væri kannske nákvæmlega eins að allri gerð og samsetningu, kannske nákvæmlega sama verkfærið, bara með öðru heiti, pantað af öðrum aðila, - sennilega eitthvað ofurlítið öðruvísi, því að ég geri ráð fyrir að öðruvísi skilvindur þurfi fyrir mjólk heldur en síldarlýsi eða loðnulýsi, - þá þarf að greiða talsverðan toll. Þetta þykir bændum hér á Íslandi afskaplega einkennilegt. Og síst af öllu skilja þeir það, að þetta misræmi skuli hafa skapast á þeim árum þegar Framsfl. hefur hvað mestu ráðið um meðferð landbúnaðarmála. Þetta var ekki svona, hlutir af þessu tagi voru í nákvæmlega sama tollnúmeri fyrir nokkrum árum. En vegna þess að iðnaðurinn hefur verið settur í sérstaka kreppu með aðild Íslands að EFTA og viðskiptasamningi við Efnahagsbandalagið, sem haft hefur í för með sér miklu harðari samkeppni af hálfu erlendra aðila, þá hefur verið leitast við að bæta aðstöðu innlendra framleiðenda m. a. með tollalækkunum sem hafa komið út á þann veg, að í dag er orðin mikil mismunun milli atvinnugreina. Ég tel að hér sé um svo stóralvarlegt mál að ræða, að ekki verði við unað, og ég vil eindregið skora á hv. Ed. og hv. fjh.- og viðskn. d. að taka til athugunar hvort ekki kæmi til greina að gera nokkrar efnisbreytingar á gildandi ákvæðum um tollmeðferð þannig að landbúnaðurinn verði ekki öllu lengur annars flokks atvinnugrein í landinu. Og ég vil sérstaklega skora á hv. þm. Sjálfstfl. að athuga hvort þeir mundu ekki vera reiðubúnir til að taka þátt í breytingum af þessu tagi, því að mér virðist á öllu að hv. þm. Framsfl., sem hafa haft landbúnaðinn á hendi á undanförnum árum, séu ekki sérlega líklegir til þess að standa að slíkum breytingum.  Margt fleira þyrfti að breytast í tollalögum heldur en ákvæði um mjólkurskilvindur. Ég minni á heyblásara sem einnig bera toll. Þar er um að ræða verkfæri sem er mjög nauðsynlegt í landbúnaði og alveg ástæðulaust að um sé að ræða álögur á landbúnaðinn með því að tollur sé lagður á þetta nauðsynlega tæki sem aðeins er til þess fallið að gera landbúnaðarvörur dýrari og þar með minnka neyslu þeirra og eiga þátt í þeim vanda sem skapast hefur í landbúnaðarmálum. Nefna mætti önnur mjög nauðsynleg verkfæri, eins og plóga eða vélar til sáningar og plöntunar eða vélar til að dreifa mykju og áburði. Auðvitað ættu þessar vélar allar að vera tollfrjálsar, að ég nefni ekki t. d. herfi eða sláttuvélar, og ég tek það fram, að ég teldi fullkomlega eðlilegt að greiddur væri tollur af garðsláttuvélum sem alls ekki eru notaðar í atvinnurekstrarskyni, heldur til heimilisnota, og væri því vel hugsanlegt að skilja þær eftir með einhverjum tolli, en afnema tollinn af sláttuvélunum sjálfum. Sama gildir um upptökuvélar fyrir kartöflur og aðra garðávexti og hvers konar mjólkurvinnsluvélar. Þessar vélar eiga að vera tollfrjálsar með sama hætti og vélar notaðar til iðnaðar. Og það er alveg sérstök ástæða til þess að gera breytingar af þessu tagi þegar hafður er í huga sá vandi sem við blasir í landbúnaðarmálum. Ef við lagfærum þessa hluti fyrir landbúnaðinn, eins og gert hefur verið fyrir iðnaðinn, þá er auðvitað ekki síður ástæða til þess að aflétta með öllu tollum af tækjum og vélum til fiskiðnaðarins. En því miður er það svo, að enn eru ýmis tæki í fiskiðnaði sem bera toll, en ættu að vera tollfrjáls. Ég nefni sérstaklega liðina sem eru hér 84.10.31 fiskidælur og 84.17.21 vélar til fiskiðnaðar og hvalvinnslu. Eins mætti nefna hér liðinn í tollskrá 84.22.11 kraftblokkir til fiskiskipa og vindur til dráttarbrauta, 84.22.12 akkeris- og skipavindur og aðrar tegundir af vindum, og margt fleira mætti nefna á þessu sviði, t. d. þann stóra og mikla lið sem er 84.30.15 flökunarvélar, flatningsvélar, síldarsöltunarvélar, roðflettingarvélar, slægingarvélar og hausskurðarvélar til vinnslu á fiski. Allt eru þetta vélar sem ættu engan toll að bera. Varðandi útgerðina, sem væntanlega mundi þá fylgja með, ætti einnig að afnema tolla af mikilvægustu vélum til skipa, og vil ég sérstaklega nefna þar stýrisvélar, skipsskrúfur og önnur tæki sem skrúfubúnað snerta. Þetta tel ég vera brýnast í þessum efnum, tel vera langbrýnast að létta tollum af vörum til landbúnaðarins og fiskiðnaðarins eins og gert hefur verið varðandi iðnaðinn. Og ég tek það fram, að ég held að þetta mundi ekki vera stórfelldur kostnaðarauki fyrir ríkissjóð. Ég held að hér sé um að ræða tiltölulega afmarkaða vöruflokka, breytingu sem ekki þyrfti að kosta ríkissjóð ýkjamikið. Ég vil hins vegar taka það fram, að ég tel að ýmsu fleiru mætti breyta í tollskránni, og þar á ég auðvitað sérstaklega við ýmislegt sem allur almenningur notar til heimilishalds. Það er t. d. mjög eðlilegt að tollur á búsáhöldum verði verulega lækkaður eða tollar á hreinlætistækjum, vöskum, handlaugum og salernisskálum eða tollur á borðbúnaði og öðrum vörum sem eru notaðar í húshaldi eða til hreinlætis. Þarna er ég með liðinn 69.11.00. í huga, þó ég skilji ekki allt sem þar stendur: borðbúnaður og aðrar vörur almennt notaðar í húshaldi eða til hreinlætis úr postulíni (þar með talið bisquit og parian). Það munu aðrir vera fróðari en ég um hvaða hlutir þetta eru.  Ég vildi einnig nefna hvað búsáhöld snertir þá tolla sem eru á skeiðum, göfflum og öðrum búsáhöldum. Þetta eru allt liðir sem væri eðlilegt að lækka. Ég held að þetta væri líka tiltölulega lítilfjörlegt fyrir ríkiskassann og væri vel hægt að ganga að þessu. Svo komum við aftur að vöruflokki sem er töluvert stór í sniðum, og ég verð að játa að þar yrði að vísu um að ræða nokkurn tekjumissi fyrir ríkissjóð, en mér finnst koma vel til álita að þar yrði samt um verulegar breytingar að ræða. Ég veit að menn þekkja það að heimilisvél, eins og t. d. lítil eldavél kostar í Bretlandi í búð um það bil 1/4 af því sem hún kostar hér á landi. Ég t. d. sannreyndi þetta sjálfur í fyrra, að tæki, sem ætluð eru til snögghitunar á mat með geislabúnaði, - infrageislaofnar held ég að þeir séu kallaðir, ofnar af þessu tagi kostuðu í Bretlandi um það bil 4500 kr. á s. l. sumri, en nákvæmlega sams konar ofnar kostuðu um 16 þús. kr. hér á Íslandi nákvæmlega sömu tegundir frá nákvæmlega sama fyrirtækinu. Meginástæðan fyrir þessum gífurlega mun eru tollarnir. Við erum enn með tæki af þessu tagi í mjög háum tollflokki. Og þetta gildir um kæliskápa, frystikistur, þvottavélar, eldavélar, ryksugur, hrærivélar og hvers konar aðrar vélar til heimilisnota. Ég held að það sé ekki forsvaranlegt öllu lengur að halda þessum vörum í svo háum tollflokkum, og að það sé t. d. 400% dýrara að kaupa tæki af þessu tagi á Íslandi heldur en í nálægum löndum er auðvitað algerlega óforsvaranlegt. Nú er það að vísu svo, að skýringin á þessu er ekki sú ein að vörurnar séu í háum tollflokki. Skýringin er líka sú að á útsöluverð vörunnar leggst söluskattur og einnig leggst síðan álagning ofan á þessa íslensku skattlagningu.  Herra forseti. Ég hef nokkuð fjölyrt hér um æskilegar breytingar á tollskrá. Ég sætti mig ekki við að að engar efnisbreytingar verði gerðar á tollskránni. Ég tel, að það sé tími til kominn, og ég er sannfærður um það, að menn úr öllum stjórnmálaflokkum gera sér grein fyrir þeim mismun sem hér er á, t. d. mismuninum gagnvart landbúnaðinum, og ég þykist vita að þó að Framsfl. hafi mistekist að hafa þá forustu um leiðréttingu í þágu landbúnaðarins sem ætlast hefði mátt til af honum, þá eru áreiðanlega hér í deildinni ágætir þm. Framsfl. sem eru reiðubúnir að leggja gjörva hönd á breytingu í þessa átt. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða meira um þetta mál við 1. umr. málsins þar sem tvær umr. eru eftir, en boða flutning brtt. þegar n. skilar áliti.



Herra forseti. Hér kemur til meðferðar í deildinni enn eitt þeirra mála sem þannig eru sköpuð að n., í þessu tilfelli fjh.- og viðskn., hlýtur að hafa treyst að ákaflega miklu leyti á í fyrsta lagi útskýringar sérfróðra embættismanna, svo sem eðlilegt er um mál sem varðar tollskrána. Tæpast er hægt að ætlast til að hv. þm., sem ekki hafa átt þess kost að yfirheyra embættismenn um hina ýmsu sérstöku liði frumvarps sem lýtur að breytingum á tollskrá, geti raunverulega tekið efnislega afstöðu til þess, og þarf ekki lengi að kanna frv. sjálft til þess efnislega að sjá að slíkt verður býsna torvelt. Eins og hæstv. fjmrh. gerði grein fyrir í framsöguræðu sinni, þá er hér á ferðinni frv. í eðlilegu framhaldi af breytingunni sem gerð var á tollskránni 1976, þar sem fyrst og fremst var fjallað um samræmingu á tollnafnaskránni svonefndu í samræmi við ákvarðanir Tollasamvinnuráðsins. Frá þeim umr. mun okkur ýmsum vera minnisstætt ýmislegt sem þá bar upp á og virtist vera í ákaflega óljósu samhengi við íslenskar þarfir raunverulega í verslunarmálum, margt af því harla torskilið, sumt af því virtist ekki beinlínis lúta að því að fella út af tollskrá samkv. alþjóðlegum samningum verslunarvöru sem litlu máli skipti fyrir verslunarviðskiptin í heild. Mér er það minnisstætt frá því máli, umfjölluninni um tollskrána 1976, t. d. þegar það kom í ljós við athugun á því frv., að það mundi leiða til hækkunar á borðhnífum, göfflum og skeiðum, en aftur á móti til lækkunar tolla á höggsverðum, fallbyssum og öðrum útbúnaði sem að stórskotaliði lýtur. Mér er einnig minnisstætt hversu furðulega það sló ýmsa þm. þá þegar í ljós kom að kveðið var þar á um stórkostlega lækkun á geitaklaufafeiti. Afgreiðslu þess þingmáls bar svo sem nú upp á tíma þegar fjölmörg ákaflega þýðingarmikil mál, sem varða raunverulega efnahag þessarar þjóðar, varða raunverulega undirstöðuatriði varðandi verslunarviðskipti þessarar þjóðar og atvinnumál, biðu óleyst, - mál sem kölluðu vissulega að um umfjöllun hér á hv. Alþ. Ég ítreka það, að mér er ljóst að hæstv. fjmrh. sinnir með því að leggja fram þetta frv. aðkallandi skyldu sinni, einnig það, að hæstv. ráðh. er sjálfum fyllilega ljóst að önnur vandamál og brýnni kalla nú að rn. hans og hv. Alþ. heldur en þetta frv. til 1. um breyt. á lögum um tollskrá. Ég hlýt að taka undir gagnrýni hv. þm. Ragnars Arnalds á sinnuleysi hæstv. ríkisstj. um meinbugi á tollamálum okkar, svo sem í sambandi við innflutning á vélum og tækjum til landbúnaðarins og til fiskiðnaðarins. Ég skildi það svo er hv. þm. Ragnar Arnalds beindi máli sínu sérstaklega til sjálfstæðismanna hér í d., þegar hann var að rifja upp með hvaða hætti Framsfl. hefur forsómað það að koma fram breytingu í réttlætisátt varðandi tollun á vélum til landbúnaðarins, -þá skildi ég það svo að hann hefði verið raunverulega að eggja Sjálfstfl. lögeggjan að tala nú um fyrir maddömu sinni, Framsókn, í þessum málum, fremur en þar hafi verið um einhvers konar tjáningu heitra tilfinninga, hlýrra tilfinninga í garð Sjálfstfl. að ræða, hvað þá ástarjátningu, enda væri það ekki við hæfi að krjúpa við þann beð og biðla til Sjálfstfl. meðan hann iðar enn í skinninu undan ástaratlotunum sjálfum sem í rekkjunni eiga sér stað. Hér er um að ræða enn eitt það mál sem leitt hefur af aðild Íslands að Fríverslunarbandalaginu, EFTA, sem gagnrýnt var mjög harðlega á hv. Alþ. á sínum tíma og sögðu ýmsir fyrir að leiða mundi til þess að Íslendingar misstu forræði í ýmsum ákaflega þýðingarmiklum málum sem að tollum lúta. Af hálfu Alþb.-manna var sýnt fram á það á þeim tíma, að íslenskur iðnaður hefði ekki bolmagn til þess að gera þess háttar gagnkvæman samning um afnám verndartolla og lækkun allra tolla, þar sem við værum ekki þannig í stakk búnir, í fyrsta lagi vegna þess hversu iðnaður okkar væri vanþróaður, í öðru lagi vegna þess, hversu illa við erum settir svo fjarri mörkuðum og í þriðja lagi vegna fólksfæðar og vanmáttar af þeim sökum til þess að koma okkur upp öflugum, samkeppnisfærum iðnaði sem stæðist hinum erlenda iðnaði stórþjóðanna snúning. Þess vegna væri aðildin að EFTA hættuleg. Við gætum ekki tekist á herðar sams konar skuldbindingar og hinar stóru þjóðir í þessum efnum og hér yrði um að ræða samning sem ekki leiddi til þess, að hér yrði kaup kaups, heldur að við mundum glata verndinni, íslenskur iðnaður mundi glata þeirri vernd sem hann hefði fengið í löggjöf áður, - vernd sem átti að nægja honum til þess að hann gæti dafnað og vaxið fyrst og fremst í því skyni að þjóna innlendri þörf. Mér er það minnisstætt frá þeim tíma, þótt ekki sæti ég þá á Alþ., en felgdist þeim mun betur með í fréttum, hversu undrandi menn urðu á því almennt, að forsvarsmenn íslensks iðnaðar skyldu ganga fram fyrir skjöldu í kröfunni um það, að við gerðumst aðilar að EFTA. Hvort heldur þeir hafa látið glepjast af gylliboðum utanlands frá, einhverjum snjöllum fortölumanni hafi tekist að tjá svo fyrir þeim málið að þeir sæju einungis gull og græna skóga fram undan, eða hvort þeir sáu raunverulega einhverja möguleika til þess að efla framleiðslu sína og auka útflutning á framleiðsluvöru sinni í skjóli EFTA-laganna, einhverja möguleika sem ekki komu fram raunverulega í umr. um málið á þeim tíma, það skal ég láta ósagt. En hitt er ljóst, að það var ekki langur tími liðinn frá samþykkt þessara laga um aðild Íslendinga að EFTA og lögin höfðu ekki lengi verið í gildi þegar í þessa forustumenn íslensks iðnaðar kom allur annar tónn og þeir tóku að barma sér undan framkvæmd laganna, og er nú svo komið að þeir hafa uppi mjög eindregnar kröfur um að gerðar verði til þess ráðstafanir með hörðu, ef þarf, að tefja það að samningarnir við EFTA um tollamálin, um hina gagnkvæmu lækkun tolla, komi til framkvæmda, vegna þess að erlenda samkeppnin, sem fylgdi í kjölfár þessa samnings, er þá hreint lifandi að drepa. Og þegar maður leyfir sér að minna þessa hv. forustumenn íslensks iðnaðar, sem margir hverjir eru hinir mætustu menn, á það með hvílíku offorsi þeir börðust á sínum tíma fyrir aðildinni að EFTA, þegar maður leyfir sér að spyrja þá að því, hvort þetta hafi komið í ljós raunverulega sem tjáð var fyrir þeim á þeim tíma, að t. d. fragtin á húsgögnum frá Íslandi á Evrópumarkað og til Ameríku mundi hækka töluvert við það að timbrið væri búið að taka á sig nýja og rúmfrekari mynd, þegar maður leyfir sér að minna þá forustumenn íslensks iðnaðar á þessi atriði núna og segja við þá sem svo: Ykkur var nær, þá klökkna þeir allmjög og biðja sér griða, biðja menn að tala ekki um þetta við sig, því að vonirnar hafi gjörsamlega brugðist, og vilja þá kenna ríkisstj. um að hafa svikið fyrirheit að iðnaðurinn skyldi njóta þess háttar fyrirgreiðslu um tolla af hráefnum og vélum og skatta og fjármagn að hann stæði erlendum iðnaði jafnfætis, nyti jafngóðra kjara á þessum sviðum, þótt ekki sé nú minnst á hitt, að bætt yrði upp aðstaðan vegna fjarlægðar frá markaði. Og það er skemmst af að segja, að enda þótt ríkisstjórnir hafi þeir nú í fleirtölu þegar þeir bera fram þessa gagnrýni sína, þá hefur hún náttúrlega fyrst og fremst beinst að núv. ríkisstj. sem eðlilegt er, e. t. v. vegna þess að það er nú á síðustu 4 árum sem fyrst og fremst hefur á þetta reynt Sjálfur er ég þeirrar skoðunar, að nauðsynlegt sé fyrir okkur að taka afstöðuna til EFTA til algerrar endurskoðunar. Ég er að vona að sú endurskoðun gæti leitt til þess, að við gætum létt af embættismönnum okkar því umfangsmikla orðmyndunarstarfi sem felst í áframhaldandi samræmingu á tollnafnaskrá og að við gætum með einum eða öðrum hætti losað okkur út úr þeim vítahring sem aðild okkar að EFTA nú er. Ég er þess fullviss, að við verðum að gera okkar eigin ráðstafanir, hvort sem þær kunna að brjóta í bága við skuldbindingar okkar gagnvart EFTA eða ekki. Við verðum að gera okkar eigin ráðstafanir til verndar innlendum iðnaði, til þess að efla hann, fyrst og fremst fyrir innanlandsmarkaðinn, og ég hygg að það sé svo mikið í húfi að þetta verðum við að gera þó svo það kostaði það, að við hyggjum á tengslin við EFTA og losuðum okkur undan því helsi sem samningurinn við EFTA hefur reynst okkur í þessu tilliti. Það er á mörgum sviðum sem staða íslenskra atvinnuvega er sérstæð. Því fer víðs fjarri að sá mælikvarði, sem lagður er á markaðssamstarf meginlandsþjóðanna, milljónasamfélaganna, geti átt við okkur. Okkar vandamál á þessu sviði eru sérstaks eðlis sem kannske er ekki furða þegar tekið er tillit til þess, að samfélag eins og okkar eða í líkingu við okkar mun ekki finnast á byggðu bóli. Ég veit að vísu að ekki gefst tækifæri til þess og væri raunar ekki rétt í tengslum við frv. þetta, er við fjöllum hér um nú, að taka þau mál til umr. hér. En ég gæti rakið hér ákaflega mörg dæmi um það, með hvaða hætti er raunverulega andkannalega að unnið í tollun á innflutningsvörum okkar. Mér er það í minni sem gerðist í fyrrasumar þegar Mjólkursamlag þeirra Suður-Þingeyinga flutti inn tankbíl frá Vestur-Evrópu og fyrir hagkvæmnissakir og sparnaðar var þessi vestur-þýski bíll látinn koma við í Hollandi þar sem ryðfríi stáltankurinn var keyptur til þess að setja á þennan bíl og tankurinn var skrúfaður á bílinn til þess að minna færi fyrir honum og til þess að hægt væri að festa hann á farartæki til flutnings í skip í Kaupmannahöfn. Þannig var þessi bíll fluttur inn á Íslandi með mjólkurtankinn skrúfaðan á pallinn. Þessum bíl var skipað upp í Reykjavík þannig, sem líka var eðlilegt, með stáltankinn skrúfaðan á pallinn. Þetta leiddi til þess, að lagt var saman verð þessa stáltanks og verð bifreiðarinnar og hvort tveggja tollað sem bíll. Þetta munaði Mjólkursamlagið ríflega 3 millj. kr. í tollum, að þetta skyldi vera gert á þennan hátt, og þótti forsvarsmönnum þess illt undir að búa og var leitað leiðréttinga, fyrst hjá hæstv. fjmrh. Þar skeði náttúrlega það sem hlaut að ske hjá þeim manni sem ala verður önn fyrir tómum kassa. Hann lét sérfræðinga sína slá upp í lögum og reglugerðum og það kom í ljós, að með því að tankurinn var skrúfaður fastur á bílinn taldist hann orðinn bíll. Þegar forsvarsmaður Mjólkurbúsins leitaði síðan til síns manns, Ólafs Jóhannessonar viðskrh., um það, hvernig við þessu ætti að bregðast, og er hann bæði lögvís maður og efalaust góðgjarn í garð samvinnuhreyfingarinnar, þá leitaði hann til sinna sérfræðinga, sló upp í lögbókum sínum og komst að þeirri niðurstöðu, að eina leiðin til þess að leiðrétta þetta, til þess að koma í veg fyrir að tankurinn yrði tollaður sem bíll, væri að flytja bifreiðina aftur með skipi Eimskipafélagsins út til Kaupmannahafnar þar sem hún var sett um borð í skipið, skrúfa tankinn þar af, það á ekki að vera mikið verk, sagði hæstv. viðskrh., -og flytja síðan hvort tveggja inn aftur sitt í hvoru lagi. Það lá náttúrlega beint við, að þetta mundi kosta stórfé. En þetta var eina leiðin til þess að koma málunum í það horf að bíll og tankur yrðu tollaðir sinn í hvoru lagi. Það er alveg efalaust að hér var á ferðinni allt annað en nokkurs konar illvilji eða tilraun til þess að gera það sem rangt væri, því fór víðs fjarri. En hér voru í framkvæmd lög og hér voru í framkvæmd reglur sem hljóta að teljast óhæfar. Ég ítreka það, að ég vil síður en svo draga úr þörf eð vefengja þörf hæstv. fjmrh. fyrir að leggja þetta mál hér fram. En ég vil taka undir orð hv. þm. Ragnars Arnalds um nauðsyn þess að sinna öðrum hliðum sem lúta að íslenskri tollalöggjöf og snerta hag landsmanna miklu meira en það sem lýtur að breytingu á tollskránni til samræmis við tollnafnaskrá og læt svo máli mínu lokið, herra forseti.



Herra forseti. Hv. 5. þm. Norðurl. v. sagði áðan að það mundi ekkert þýða að tala við framsóknarmenn um leiðréttingu á tollamálum landbúnaðarins, því að þar hefðu þeir ekkert gert, sagði þó að vísu í lokin í ræðu sinni, að það væru kannske hér í deildinni til einhverjir slíkir sem vildu eitthvað gera, og það sýnir samræmið í ræðum. En ég held að þetta bendi til þess, að hann viti lítið hvað hefur verið að gerast og er að gerast í þessum málum. Hv. þm. taldi að landbúnaðurinn væri sérstaklega hart leikinn. En svo fór hann að telja upp ýmislegt fleira: sjávarútveg og ýmis tæki til hans, og svo kastaði þó alveg tólfunum þegar kom að búsáhöldum, hreinlætistækjum, heimilistækjum og slíku, þannig að ranglætið virtist þá í lokin vera orðið víðar en hjá landbúnaðinum. Ég vil vitanlega ekki draga úr því, að landbúnaðurinn hafi þörf á að tollar séu lækkaðir á rekstrarvörum hans. Hins vegar vil ég benda á það sem gerst hefur í þessum málum og hv. 5. þm. Norðurl. v. virðist alls ekki vita um. Hann virtist ekki vita um það, að í árslok 1976 var tollur af öllum jarðyrkju- og heyvinnuvélum 7%. Hann virðist ekki vita um það, að í ársbyrjun 1977 voru þessir tollar lækkaðir niður í 4%. Og hann virðist ekki vita um það, að í ársbyrjun 1979 eiga þessir tollar að lækka niður 2% þ. e. a. s. verða aðeins rúmlega 1/4 af því sem þeir voru fyrir tveimur árum. Og svo liggur fyrir í þessu frv., sem við erum nú að fjalla um, leiðrétting á nokkrum tækjum til viðbótar til landbúnaðarins sem urðu eftir við breytinguna í árslok 1976, en fá nú sömu tollmeðferð. Þar eru ámoksturstækin, sem eiga nú þegar að lækka úr 7%, og niður í 4% og síðar niður í 2% í byrjun næsta árs, enn fremur allar hjóladráttarvélar og svo heyhleðsluvagnar. Og þetta telur hann að sé ekki neitt, þeir, sem standa að þessum lækkunum, séu ekki að gera neitt. Ég held að hv. þm. þurfi að fara að vita eitthvað hvað hann er að segja hér í ræðustól. Svo tók hv. þm. sérstaklega heyblásarana, það væti farið illa með landbúnaðinn af því að tollur á heyblásurum væri of hár. Hann virðist ekki vita, að þeir heyblásarar, sem henta íslenskum bændum langbest, eru smíðaðir hér á landi. Það er því ekki af umhyggju fyrir íslenskum bændum sem hann vill lækka toll á innfluttum heyblásurum, þar eru það heildsalarnir sem flytja inn og kannske fá þá möguleika til að selja íslenskum bændum lakari vöru ef tollar eru lækkaðir. Ég held að svona málflutningur eins og hv. þm. hafði hér í frammi sé ekki skynsamlegur, og það er ekki annað en staðfesting á því, að því miður eru umr. hans og hans flokksmanna um íslenskan landbúnað, sem þeir hafa haft í frammi að undanförnu, á mikilli vanþekkingu byggðar.



Herra forseti. Aðeins örfá orð. Ég vil taka undir það sem hv. 4. þm. Suðurl. sagði áðan, en vil aðeins upplýsa hv. 5. þm. Norðurl. v. um það, að þegar lög voru sett um tollskrá 21. des. 1976, þá voru gerðar ýmsar lagfæringar á tollum til landbúnaðarins sem hv. 4. þm. Suðurl. hefur gert grein fyrir, og við meðferð málsins fluttu þeir, þm. í nefndinni, sem studdu ríkisstj., Halldór Ásgrímsson, Jón Helgason og Jón G. Sólnes, brtt. varðandi landbúnaðinn um mjólkurvinnsluvélar, plóga, upptökuvélar, sláttuvélar, mjaltavélar og mjólkurvinnsluvélar. Þetta eru allt saman tæki og fleiri vélar sem fara í 2% toll. Það kemur ekki fram á nál. hv þm. Ragnars Arnalds, að hann hafði flutt neina aðra brtt., hann flutti aðeins brtt. um ákvæði til bráðabirgða; enda man ég ekki eftir því, að hann hafi sýnt þessum málum þá nokkurn áhuga. En svo virðist sem á fundum undanfarið hafi hann komist í einhverja snertingu við bændur og þá fengið einhvern áhuga á málum þeirra, en ætlar sér svo að flytja hér till., sem hann byggir á litlum grunni, enda virðist hann fremur kjósa að byggja málflutning sinn upp á sleggjudómum en rökum.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð vegna þessara háværu ræðumanna sem hér töluðu áðan. Það kom mér satt að segja ekkert á óvart að þeir skyldu taka svo illá í till. mínar sem raun ber vitni. En ég verð nú að vonast til þess, að það hafi bara verið fyrstu viðbrögð sem réðu gerðum þeirra. Mér finnst að þegar fluttar eru hugmyndir um verulegar lagfæringar í þágu íslensks landbúnaðar ættu einmitt þessir tveir ágætu þm. að taka slíkum hugmyndum fagnandi og aðstoða mig og aðra, sem slíkar hugmyndir bera fram, að koma þeim í gegn. Og ég er satt að segja undrandi að þessir tveir ágætu þm. skuli bregðast svo hart og illa við till., sem ég er hér með um lækkun á tollum landbúnaðarvara. En staðreyndin er sú, að þetta er nú ekki í fyrsta skiptið sem þessir tveir ágætu þm. koma nokkuð á óvart. Það mun fleirum en mér hafa fundist einkennilegt að sjá þessa ágætu framámenn Framsfl. greiða atkv. gegn aðalkröfu Stéttarsambands bænda um afnám söluskatts af landbúnaðarvörum, enda þótt sumir þeirra hafi verið í hópi þeirra Stéttarsambandsfulltrúa sem þessa kröfu settu á oddinn. Það er nú önnur saga, og ég held að það sé alveg ástæðulaust að vera að fjölyrða neitt frekar um þetta. Ég er sannfærður um að þessir tveir ágætu þm., sem hér töluðu áðan, munu taka afstöðu sína til endurskoðunar og verða viðræðubetri um þessi mál, þegar málið kemur til umr. í hv. fjh.- og viðskn. deildarinnar. En varðandi það atriði, að ég hafi greinilega ekki áttað mig á hver væri tollur á hinum ýmsu landbúnaðartækjum, þá vil ég segja það eitt og get alveg fúslega viðurkennt það, að það er ekkert langt síðan ég gerði mér fyllilega grein fyrir því, af því að ég er ekki með nefið ofan í þessari tollskrá og hverjum einstökum lið hennar og ég hef ekki haft þann tíma, þegar tollskráin hefur verið hér til meðferðar, að ég gæti framkvæmt þar stórfelldan samanburð, en mér kom satt að segja á óvart þegar ég uppgötvaði hvað íslenskur landbúnaður býr við mikla mismunun í þessum efnum. Og ég trúi ekki öðru en að hv. þm. Framsfl. hér í d. muni vera reiðubúnir, þegar til kastanna kemur, að aflétta þessum mismun. Ég hjó eftir því sem hv. þm. Jón Helgason sagði áðan, að tollar á landbúnaðartækjum hefðu nokkuð lækkað á seinustu árum. Vissulega er það alveg rétt hjá þessum ágæta þm., auðvitað hafa tollar á tækjum lækkað eins og á mörgu öðru. Þeir hafa lækkað á flestum innfluttum vörutegundum meira eða minna, eins og við vitum. En ekki var eitt einasta orð sem hann færði hér fram til afsönnunar mínu máli. Það kom berlega fram í máli hans áðan, að það eru tollar enn á þessum tækjum, og mér finnst að við ættum að vera sammála um það, að hér sé um að ræða þess háttar framleiðslutæki sem eigi að vera tollfrjáls eins og samsvarandi tæki sem flutt eru inn í þágu iðnaðar.



Herra forseti. Það var misskilningur hjá hv. 5. þm. Norðurl. v., að það væri till. hans um lækkun sem ég væri að mótmæla. Ég var að mótmæla þeim ósannindum að framsóknarmenn hefðu ekki staðið að neinum lagfæringum í tollamálum fyrir landbúnaðinn. Það var hann sjálfur að tala um hér síðast og játaði að það hefði ýmislegt gerst. En í ræðu sinni áðan sagði hann að það þýddi ekkert að tala við framsóknarmenn, þeir stæðu þar aldrei að neinum lagfæringum. Þess vegna stendur algerlega það sem ég sagði.

Ég á kannske eftir að taka það aftur.

Já, vonandi eins og fleira sem hv. þm. hefur lært hér síðustu dagana að taka aftur. En það var annað atriði sem hann minntist hér á, þ. e. söluskatt á kjöti. Og vegna þess að hann minnist hér á það get ég ekki annað en bent aðeins á að ég var nú ekki einn af Stéttarsambandsfulltrúunum sem hann talaði um. Ég er ekki fulltrúi á Stéttarsambandsfundi, en samt sem áður stend ég að því að vinna að þeim málum það sem ég get. Og sakir standa þannig núna eftir ráðstafanir ríkisstj., að niðurgreiðsla á hverju kg af dilkakjöti í smásölu í heilum skrokkum er 363 kr., vegna þess hvað hún hefur verið aukin núna á síðasta einu ári. Söluskatturinn af þessu sama kjöti er hins vegar 149 kr. Það hefur sem sagt verið farin sú leið að endurgreiða söluskattinn, sem af skattheimtuástæðum hefur verið talið æskilegra og vitanlega kemur það í sama stað niður fyrir bændur, hvort söluskatturinn er endurgreiddur eða aldrei lagður á. Aðalatriðið er fyrir þá, að verðið lækki eitthvað, ef það verð kynni að verða til að auka söluna. En því miður hefur salan ekki vaxið eins og bjartsýnustu vonir stóðu til. En það er annað mál. Það hefur verið valin sú leið að endurgreiða söluskattinn, og af algengustu tegund kjöts, 1. verðflokki í heilum skrokkum, er söluskatturinn um það bil tvisvar og hálfum sinnum endurgreiddur með niðurgreiðslunni.



Herra forseti. Það er auðvitað ekki viðkunnanlegt að fara nú að upphefja hér langar umr. um söluskattsmál, sem er allt annað mál, en ég vil að gefnu tilefni sérstaklega mótmæla því sem fram kom hér áðan í ræðu hv. þm. Jóns Helgasonar, að með auknum niðurgreiðslum sé í raun og veru búið að afnema söluskatt á kjötvörum. Það, sem hefur gerst, er ekkert annað en það, að niðurgreiðslur voru verulega lækkaðar í tíð þessarar ríkisstj. og þær hafa verið hækkaðar aftur. Söluskatturinn stendur áfram. Og þó að menn geti vitnað til þess, að niðurgreiðslur hafi nokkuð hækkað í krónum talið á seinustu 12 mánuðum, þá verður auðvitað að hafa í huga að dýrtíð hefur líka aukist stórkostlega á þessu tímabili. Við erum nýbúin að fá yfir okkur enn eina gengisfellinguna, og auðvitað hlaut að koma til þess, að niðurgreiðslur yrðu hækkaðar, sérstaklega þegar haft er í huga hvað þær lækkuðu mikið á árunum 1975 og 1976. Það er alveg ljóst, að niðurgreiðslur á kjöti eru hlutfallslega ekkert meiri nú heldur en þær voru árið 1974. Það er ég alveg viss um að hv. þm. getur verið mér innilega sammála um. Aðalatriðið er þá að söluskatturinn hefur enn ekki verið afnuminn. Niðurgreiðslur hafa hins vegar hoppað upp og niður og við stöndum núna frammi fyrir niðurgreiðslum sem ættu það eitt réttnefni að nefnast kosninganiðurgreiðslur eins og við þekkjum frá gamalli tíð, þar sem reynt er að demba sem mestum niðurgreiðslum fram rétt fyrir kosningar, en menn geta svo átt á einhverju verra von að þeim loknum.