arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við 2. umr. þessa máls lýsti ég því, að ég mundi flytja brtt. við frv., ef n. athugaði ekki Þá þætti þess, sem ég óskaði eftir. Nú er það sýnt, að hv. félmn. hefur ekki viljað sinna þessu máli á þann veg, sem ég benti á við 2. umr. málsins, og þess vegna leyfi ég mér hér að flytja skriflega brtt., og er hún varðandi aðstöðugjaldið, sem er hinn þriðji tekjuliður sveitarfélaganna, sem er byggður á tekjustofnum innsveitir, þ.e.a.s. samhliða fasteignaskatti og útsvörum, sem jafnað er niður á tekjur einstaklinga í hlutaðeigandi sveitarfélagi. En eins og hv. þm. vita, þá er veitt heimild í 45. gr. frv. til þess, að sveitarfélög, sem hafa íbúatölu innan við 500, ef Þau óska eftir því, þá fái þau að jafna niður útsvörunum sjálf, án þess að skattstjóri hafi þar nokkra íhlutun. Þá er það líka samkv. þessu frv., að sveitarstjórnir reikna út fasteignaskattinn. Það, er líka vitað mál, að aðstöðugjaldið byggist á þeim skýrslum, sem hlutaðeigandi sveitarstjórnir semja og senda til skattstjóra, og sveitarstjórnirnar eiga enn fremur að tilkynna um Það, hvort þær vilja notfæra sér þennan tekjustofn og þá að hve miklu leyti. Ég fæ því ekki séð, ef sveitarstjórnir með íbúa innan við 500 vilja notfæra sér þá undanþágu, sem veitt er samkv. þessu frv., annað en það væri til hægðarauka fyrir alla aðila, ef aðstöðugjaldið fylgdi í sama flokki og niðurjöfnun útsvara að því er það snertir. Þess vegna hef ég leyft mér að flytja hér tvær brtt., aðra við 11. gr. frv., að á eftir orðunum „Skattstjórar annast álagningu aðstöðugjalds“ komi: sbr. þó 45. gr. laganna.“ Og enn fremur, að 45. gr. breytist þannig, að á eftir orðinu „útsvör“ í 1. málsgr. komi: og aðstöðugjald. í hreppum með færri en 500 íbúa er sveitarstjórn heimilt að leggja á útsvör og aðstöðugjald án milligöngu skattstjóra. Ég ætla mér ekki að ræða þetta meira. Ég gerði grein fyrir till. minni í dag og bið forseta að leita afbrigða fyrir henni.



Herra forseti. Við 2. umr. þessa máls hér í d. lýsti hv. 1. þm. Vesturl. þeim brtt., sem hann nú hefur flutt, og mæltist til þess, að heilbr.- og félmn. tæki þær til athugunar á milli umræðna. Það hefur verið leitað álits formanns þeirrar n., sem samdi tekjustofnafrv., ráðuneytisstjórans í félmrn., og hann réð eindregið frá, að slík brtt. yrði samþykkt. Meiri hl. heilbr.- og félmn. telur sig því ekki geta samþ. þessar brtt. Það má segja, að öll frávik frá þeirri reglu, að skattstjórar leggi á aðstöðugjald og útsvör, séu til þess fallin að koma í veg fyrir þá samræmingu á framkvæmdinni í álagningu þessara gjalda, sem er ein meginstefna þess frv., sem hér liggur fyrir, og auk þess er eðlismunur á þessum gjöldum, sem hér er um að ræða, annars vegar útsvörum, hins vegar aðstöðugjaldi. Aðstöðugjaldið er allstrangt gjald, Þannig að því er ekki gefin heimild til þeirra frávika, sem í ýmsum tilfellum er hægt að beita við álagningu útsvara, eins og fram kemur í, að ég ætla, 33. gr. frv. Niðurstaða þessarar athugunar er sú, að meiri hl. getur ekki mælt með samþykkt brtt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Skúli Guðmundsson) Hæstv. forseti. Frv. þetta er um breytingu á bráðabirgðaákvæði, sem er í lögum nr. 30 frá 1960, um skipan innflutnings- og gjaldeyrismála. Þetta ákvæði snertir innflutning á bifreiðum til fatlaðra og lamaðra manna, sem hafa fengið að flytja inn bifreiðar án innflutningsgjalda eða fengið lækkun á innflutningsgjöldum. í bráðabirgðaákvæðunum í lögunum frá 1960 var svo mælt fyrir, að á árunum 1960 og 1961 skyldi hámarkstala þeirra bifreiða, sem lækka má aðflutningsgjöld af, vera 150 hvort árið. Árið sem leið ákvað ríkisstj. að veita tollundanþágu fyrir nokkru fleiri bifreiðar, þ.e.a.s. 114 til viðbótar, með þeim fyrirvara, að ef Alþingi samþykkti ekki þessa heimild, þá yrðu hlutaðeigendur að greiða aðflutningsgjöld að fullu. í frv. er lagt til, að þessi heimild verði veitt til þess að lækka aðflutningsgjöld af samtals 264 bifreiðum árið 1961, og er fjhn. sammála um að mæla með því, að það verði gert. Í frv. er gert ráð fyrir því, að hámarkstala bifreiða, sem aðflutningsgjöld megi lækka af árið 1962 vegna fatlaðra og lamaðra manna, skuli vera 150. N. hafði ekki aðstöðu til að meta, hvort þetta væri hæfileg tala, en umtal var um það í n., að það gæti komið til athugunar síðar, ef þörf virtist, að bæta einhverju við þá tölu, eins og orðið hefur að Því er snertir innflutninginn á árinu 1961. Eins og sést í nál. á þskj. 796, eru nm. sammála um að mæla með frv.

Frsm. (Jóhann Hafstein) Hæstv. forseti. Þetta mál er komið frá Ed., og hún gerði nokkra breytingu á frv. frá því, sem það upphaflega var flutt. Við erum í meginatriðum og efnislega samþykkir þessu frv. í fjhn. Nd., en okkur þótti ástæða til að gera nokkra breytingu á 4. gr., sem að vísu er kannske að mestu leyti formsbreyting, en þó þannig, að við kunnum ekki við, að gengið væri frá henni eins og hún nú er, en þar segir, að með reglugerð megi samræma gjalddaga einstakra opinberra gjalda o.s.frv., enda þótt frávik sé að því leyti frá gildandi heimildarlögum. Það er m.ö.o. sagt þarna almennt, að með reglugerð megi gera frávik frá gildandi lögum. Fær það að vísu að formi til staðizt, að heimildin til að breyta frá gildandi lögum með reglugerð er þá í þessum lögum. En við leggjum hins vegar til, að á þessu sé gerð breyting, eins og segir á þskj. 795: Í fyrsta lagi, að í stað þess, að með reglugerð megi samræma gjalddaga einstakra opinberra gjalda o.s.frv., komi: að heimilt sé að samræma þessi opinberu gjöld, og að setningin „enda þótt frávik séu að því leyti frá gildandi heimildarlögum“ falli niður, en aftan við greinina bætist svo í þriðja lagi: Nánari ákvæði um þetta má setja í reglugerð. - Þetta leggur n. til á þskj. 795, og að öðru leyti leggur hún til, að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með því að till. þessi gengur út á, að skilyrði séu sett fyrir leyfi til stækkunar sjónvarpsstöðvarinnar á Keflavíkurflugvelli, sem ekki eru til og aldrei hafa verið til, segi ég nei.



Herra forseti. Ég vil fyrst og fremst vísa til þess fyrirvara eða þeirrar grg., sem hæstv. utanrrh. gerði fyrir atkv. sinu, en jafnframt láta þessa getið: Fyrir nokkrum árum úrskurðaði menntmrn, að gefnu tilefni, að sjónvarp væri á verksviði íslenzka ríkisútvarpsins. Síðan hefur farið fram á vegum ríkisútvarpsins athugun á möguleikum þess, að það komi hér á fót íslenzku sjónvarpi. Þeirri athugun er ekki lokið enn, en hún fer fram með þeim hraða, sem nauðsynlegur og skynsamlegur er í málinu, og því engin ástæða til þess að samþykkja þessa till. Ég segi því nei.



Með skírskotun til fyrirvara hæstv. utanrrh. sé ég ástæðu til að taka fram, að í 2. lið till. er vísað til þeirra grundvallarskilyrða, sem byggð voru upp í bréfi 26. nóv. 1954, um samninga um sjónvarpsleyfi varnarliðsins. Og í bréfi útgefnu 7. marz 1955 er vísað til þeirra grundvallarskilyrða, og af þeim ástæðum er rétt til vitnað í till. og þar með full ástæða til að segja já.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Menntmn. hefur rætt þetta frv. á tveim fundum, en áður hafði það að ósk hæstv. kirkjumrh. verið sent til umsagnar kirkjuráði. Var umsögn kirkjuráðs jákvæð. Eins og fram kemur í nál., leggur n. til, að frv. verði samb. með þeirri breytingu, að aftan við 2. gr. bætist: „Jafnframt eru úr gildi felldir e- og f-liðir 1. gr. laga nr. 17 20. apríl 1959. Það hefur komið í ljós, að í þessum lögum, þessum tveim liðum, eru sérákvæði um tvö prestaköll, þ.e. Æsustaðaprestakall í Húnavatnsprófastsdæmi og Vatnsendaprestakall í S-Þingeyjarprófastsdæmi. Þessi sérákvæði mundu væntanlega standa óhögguð brátt fyrir það. þó að þetta frv. yrði samþ. eins og það liggur fyrir, sú almenna heimild, sem í því felst. og er því nauðsynlegt að taka beint fram, að niður falli þessi sérákvæði. Í þeim ákvæðum er heimild til að flytja prestsetur með nánar tilteknum skilyrðum, en það mun hafa sýnt sig í framkvæmdinni, að þau skilyrði hafa ekki komið að gagni, eins og upphaflega var ætlazt til. N. leggur sem sé einróma til, að frv. verði samþ. með þessari breytingu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með því að frv. Þetta hafði tekið nokkrum breyt. í hv. Nd., taldi fjhn. þessarar d. rétt að skjóta á stuttum fundi til að athuga þessar breyt. og afstöðu til þeirra. Þessi fundur hefur verið haldinn, en breyt. reyndust yfirleitt svo smávægilegar, að þær munu engu breyta um afstöðu n. í heild eða einstakra nm. til frv. Fjhn. leggur ekki fram neinar sérstakar brtt.



Herra forseti. Iðnn. hefur rannsakað þau málsskjöl, sem liggja fyrir, og haft spurnir af því, hvað lá fyrir hv. iðnn. Nd., þegar þessi mál lágu fyrir þar, og er tjáð, án þess að hafa haft aðstöðu til að fara í gegnum einstök málsskjöl, að það hafi legið fyrir tölulegar upplýsingar varðandi ástæður þeirra aðila, sem um getur á þskj. 780 og þegar hafa verið samþ. við 2. umr. málsins. Hins vegar liggja engar upplýsingar fyrir varðandi þá skriflegu brtt., sem hér hefur verið flutt, og niðurstaða n. varð af þeim ástæðum sú, að hún hefur óbundnar hendur um afstöðu til málsins. Þetta vildi ég af hálfu n. segja, en að öðru leyti vísa til þess, sem ég áðan sagði við 2. umr. málsins, að ég tel það mjög hæpið, að hægt sé að samþykkja jafnáhrifamikla ábyrgð og hér um ræðir, án þess að nokkur vitneskja sé um möguleika þessara aðila, sem hér um ræðir, til skipasmiða. Ég vil hins vegar ekki á nokkurn hátt vefengja það, að þessi aðili geti verið eins hlutgengur og þeir aðrir, sem um ræðir, en aðstaða til þess að meta það var engin, þar sem engar upplýsingar lágu fyrir um þetta atriði.



Herra forseti. Það er rétt, sem hv. 10. þm. Reykv. hélt hér fram, að skriflegar áætlanir og teikningar lágu engar fyrir, og þær upplýsingar, sem lágu fyrir um möguleika vélsmiðju Ó. Olsens til að hefja þessar framkvæmdir, voru aðeins munnlegar, fluttar af mér, en eigandi vélsmiðjunnar, Ó. Olsen, var hér á ferðinni og sagði mér þá, hvernig þessi mál stæðu, og frá því skýrði ég iðnn. En hitt er alveg rétt, að skriflegar teikningar og áætlanir liggja ekki fyrir og ekki heldur örugg vitneskja um möguleika hans til að fá það lánsfé eða leggja fram það fé, sem nauðsynlegt kann að vera, til þess að þetta komist í framkvæmd. Að vísu lágu ekki heldur slíkar upplýsingar fyrir iðnn. Ed. um hin málin, en við tókum trúanleg þau skilaboð, sem við fengum frá formanni um, að það hefði verið athugað í hv. Nd., og ég efast ekkert um það. Með tilliti til þessa, að ekki var tími til þess að fá þær upplýsingar í þessu máli, sem n. taldi nauðsynlegar, vil ég leyfa mér að taka tillöguna aftur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta um lögskráningu sjómanna hefur verið til umr. í sjútvn. Það er í sambandi við hin hörmulegu sjóslys, sem átt hafa sér stað, að það hefur komið í ljós, að þrátt fyrir það að sjómannafélög og útgerðarmenn hafa tekið upp í kjarasamninga sín í milli ákvæði um aukna líf- og slysatryggingu til viðbótar þeim ákvæðum, sem lögboðið er, þá hefur átt sér stað í stórum stíl vanræksla á því, að staðið hafi verið við þessi samningsatriði, og hefur verið látið undir höfuð leggjast að kaupa umræddar líftryggingar. Það hefur orðið nokkur ágreiningur í sambandi við afgreiðslu þessa máls, að um sé að ræða nýja áhættu fyrir skráningarstjórana, ef frv. þetta verður að lögum. Í sambandi við það er n. kunnugt um, að ríkisstj. mun gefa sérstaka yfirlýsingu í því sambandi, og í trausti þess, þá mælir sjútvn. með frv. óbreyttu. Að vísu voru ekki allir nm. á fundi við endanlega afgreiðslu málsins. Einn þeirra, hv. 5. þm. Norðurl. e., var fjarverandi, nú þegar n. gekk frá málinu. en hann hafði þó áður tjáð sig samþykkan frv. í aðalatriðum, en taldi þó, að það þyrfti að ganga betur frá þessu ákvæði frv. Ég vil því leyfa mér, herra forseti, fyrir hönd n. að mæla með því, að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Eins og fram kom í ræðu hv. frsm., hafa menn óttazt, að vegna þessa frv., ef að lögum verður, geti skapazt ný veruleg áhætta fyrir skráningarstjóra. Í tilefni af því skal fram tekið, að ríkisstj. mun sjá svo um, að skráningarstjórar verði ekki gerðir ábyrgir vegna framkvæmda þeirrar lagabreytingar, sem hér liggur fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SÓÓ): Þá eru ekki fleiri mál á dagskrá þessa fundar. Þetta verður síðasti fundur Ed. á þessu þingi. Ég vil í því tilefni færa ykkur öllum, hv. þdm., þakkir fyrir ánægjulega samvinnu á því þingi, sem nú er að ljúka störfum. Ég þakka ykkur góða fundarsókn og stundvísi. Þá vil ég sérstaklega þakka skrifurum deildarinnar fyrir sérstaka skyldurækni og stundvísi í sinu starfi. Varaforsetum þakka ég mér veitta aðstoð. Skrifstofustjóra Alþingis, fulltrúum hans og starfsfólki Alþingis öllu þakka ég fyrir ánægjulega samvinnu. Ykkur, hv. þdm., sem nú hverfið heim, sumir um langan veg, óska ég góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu. Ykkur og fjölskyldum ykkar og öllu starfsfólki þingsins óska ég gleðilegrar páskahátíðar og gleðilegs sumars. Ég vona svo, að við megum öll hittast heil, þegar þing tekur aftur til starfa á komandi hausti.



Erindi mitt í ræðustólinn á þessari kveðjustund er, að ég vil leyfa mér fyrir hönd hv. þdm. að þakka okkar ágæta forseta fyrir forsetastarf hans á þessu þingi. Og um leið vil ég líka þakka hans hlýju orð og árnaðaróskir í garð okkar þdm. Jafnframt vil ég taka undir þakkir hans og óskir til starfsfólks þingsins. Um leið vil ég svo óska hæstv. forseta góðrar heimkomu, gleðilegrar páskahátíðar og gleðilegs sumars. Sú ósk gildir fyrir hann og hans vandamenn. Hittumst svo öll heil að liðnu farsælu sumri. Má ég biðja hv. þdm. að taka undir þessi orð mín með því að rísa úr sætum. - Þdm. risu úr sætum.

Forseti (SÓÓ): Ég vil þakka hv. 1. þm. Norðurl. e. fyrir hlý orð og góðar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar. Ég vil svo endurtaka óskir mínar til ykkar allra um gleðilegt sumar, gleðilegt og ánægjulegt sumar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (FS): Háttvirtir alþingismenn. Þetta var skýrsla sögð með tölum um störf Alþingis, hins 82. löggjafarþings Íslendinga. Fjölmörg vandamál hefur verið um fjallað, og margvísleg löggjöf, meira eða minna þýðingarmikil, hefur verið sett. Ágreiningur hefur verið uppi um mörg þessara mála, og er slíkt ekki tiltökumál, enda getur margt orkað tvímælis. Þar sem fullt skoðanafrelsi ríkir, er eðlilegt, að slíkt eigi sér stað, og er það raunar ekki umtalsvert. Reynslan mun hins vegar skera úr á sínum tíma um gildi þess, sem gert hefur verið. Þar sem þessi verður hinn síðasti fundur Alþingis þess, sem nú situr, vildi ég mega nota þetta tækifæri til þess að þakka hv. alþingismönnum og hæstv. ríkisstj. fyrir góða samvinnu og vinsamlegt samstarf, er ég hef notið af þeirra hendi á þessu þingi. Sérstaklega vil ég þakka varaforsetum sameinaðs Alþingis fyrir að hafa leyst mig af hólmi, þegar á hefur þurft að halda. Skrifurum þingsins og öllu starfsfólki þess þakka ég og góða samvinnu og gott starf, en annríki þess hefur verið öllu meira en áður hefur tíðkazt og vinnutími lengri. Utanbæjarþingmönnum óska ég góðrar heimferðar og heimkomu, og öllum hv. þingmönnum og fjölskyldum þeirra óska ég gleðilegrar páskahátíðar og velfarnaðar á sumri því, sem nú fer í hönd, og vona, að við megum hittast heilir, er Alþingi kemur saman að nýju á næsta hausti. Ég veit, að ég mæli fyrir hönd allra hv. þingmanna, þegar ég óska landsmönnum öllum árs og friðar.



Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forseta fyrir ágæta stjórn á fundum sameinaðs Alþingis og góða samvinnu um þinghaldið. Ég veit, að ég tala fyrir munn alls þingheims, þegar ég þakka hæstv. forseta mjög vel fyrir hans hlýju kveðjur til okkar þingmanna og flyt honum árnaðaróskir og hans fjölskyldu. Ég vil einnig óska honum og fjölskyldu hans gleðilegs sumars og vona, að við eigum eftir að sjá hann hér heilan að hausti. Ég vil biðja þingheim að taka undir þessar óskir í garð hæstv. forseta með því að risa úr sætum. - 
            

Forseti (FS): Ég þakka hv. 1. þm. Austf. fyrir hlý orð og árnaðaróskir og öllum hv. alþingismönnum fyrir að hafa tekið undir þær.



Það vill svo til að þessu sinni, að þinglausnir ber upp á síðasta vetrardag. Ég þakka öllum hv. þingmönnum fyrir veturinn og óska þeim gleðilegs sumars. Ég hef í dag gefið út svofellt forsetabréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Alþingi, 82. löggjafarþing, hefur lokið störfum. Mun ég því slíta Alþingi í dag, miðvikudaginn 18. apríl 1962. Gert í Reykjavík, 18. apríl 1962. Ásgeir Ásgeirsson. Ólafur Thors. Forsetabréf um þinglausnir.“ Samkvæmt þessu bréfi, sem ég nú hef lesið, lýsi ég yfir því, að þessu þingi, sem nú hefur lokið störfum, er slitið. Ég óska þingmönnum velfarnaðar, þjóðinni allra heilla og bið þingmenn að minnast fósturjarðar vorrar, Íslands, með því að rísa úr sætum. Þingheimur reis úr sætum, og forsrh., Ólafur Thors, mælti: „Heill forseta vorum og fósturjörð. Ísland lifi.“ Tóku þingmenn undir þau orð með ferföldu húrrahrópi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. til l. um breyt. á lögum nr. 49 29. maí 1957, um tunnuverksmiðjur ríkisins, sem ég hef leyft mér að flytja á þskj. 27, er samhljóða frv., sem ég flutti á síðasta þingi. Málið hlaut þá einróma samþykki hér í hv. deild, en varð eigi útrætt í Nd. Ég hef því leyft mér að endurflytja frv., og vænti ég, að það hljóti sama stuðning og fyrirgreiðslu af hendi hv. þdm. og það hlaut á síðasta þingi. Til rökstuðnings fyrir frv. vil ég leyfa mér að vísa til framsögu, er ég hafði fyrir málinu á síðasta þingi og sé eigi ástæðu til að endurtaka. Ég vil aðeins undirstrika það, sem ég hef áður sagt varðandi þörfina fyrir slíka verksmiðju. Til viðbótar þeim upplýsingum, sem er að finna í grg. með frv. um framleiðslumagnið, vil ég geta þess, að heildarframleiðslan á s.l. ári nam tæplega 110 þús. tunnum. Skiptist það á 6 verstöðvar, og var Akranes hæst með tæplega þriðjung af heildarmagninu eða rúmlega 30 þús. tunnur. Árið 1950 náði söltun Suðvesturlandssíldar hámarki, en þá voru framleiddar 131708 tunnur. Er það sem næst því, sem báðar tunnuverksmiðjurnar á Norðurlandi framleiða samtals árlega. Fyrir komandi síldarvertíð er nú þegar búið að semja um sölu á 85 þús. tunnum af saltsíld. Enn hefur þó ekki náðst neinn sölusamningur við Sovétríkin, en þau hafa oft verið stærstu kaupendur Suðvesturlandssíldarinnar. Ég tel, að með þeirri reynslu, sem þegar er fyrir hendi um framleiðslu saltsildar á Suðvesturlandi, megi telja fullvíst, að hér sé um árvissan atvinnuveg að ræða, sem þegar er orðinn allstór þáttur í útflutningsframleiðslu þjóðarinnar. Það er því ekki að ófyrirsynju, að frv. er flutt, sem heimilar ríkisstj. að setja á stofn tunnuverksmiðju á Akranesi með það fyrir augum að sjá fyrir þörfum síldarsaltenda á Suðvesturlandi. Ég vil því leyfa mér að óska þess, að frv. þessu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. hefur athugað frv. það, sem hér liggur fyrir um samþykkt á ríkisreikningnum fyrir árið 1961, og svo sem nál. á þskj. 92 ber með sér, leggur n. einróma til, að frv. verði samþykkt óbreytt. Svo sem ríkisreikningurinn ber með sér, eru aths. við hann í þetta sinn tiltölulega fáar, og engri þeirra aths. er, eins og stundum hefur verið orðað af yfirskoðunarmönnum, vísað til aðgerða Alþingis. Flestar aths. virðast eftir till. yfirskoðunarmanna hafa verið afgreiddar á viðunandi hátt með svörum rn. Það er ástæða til að nefna það sérstaklega og fagna því, að eftir aths. yfirskoðunarmanna að dæma hefur miðað mjög til hins betra með hina umboðslegu endurskoðun, þannig að frá því að síðasti ríkisreikningur lá hér fyrir á siðasta þingi, hefur eftir aths. að dæma mjög þokað í þá átt, að umboðslegu endurskoðuninni miði betur áfram. Svo sem áður hefur verið vikið að hér í umr., var það eðlilegt, eftir að farið var að hraða ríkisreikningi svo mjög sem raun ber vitni um, að það yrðu nokkur vanhöld á því, að hin umboðslega endurskoðun gæti verið tilbúin með allar sínar athuganir á reikningum ríkisstofnana í tæka tíð, og á s.l. ári vantaði mjög á það, að allir reikningar væru tilbúnir. Nú virðist sem sagt, að þetta sé æ meira að færast í það horf, að endurskoðunin sé að ná þessum aukna hraða við afgreiðslu ríkisreiknings. Það ber vissulega að fagna því, að ríkisreikningur er tilbúinn það tímanlega, svo sem hér er, að við erum að afgreiða ríkisreikning fyrir s.l. ár. Meðan ríkisreikningur var mörg ár á eftir áætlun, hafði það nánast sögulega þýðingu að vera að stúdera hann, en það er sennilegt, að athuganir á ríkisreikningnum geti orðið raunhæfari og lífrænni, ef reikningurinn, sem verið er að fjalla um, er ekki mjög gamall. En niðurstaða fjhn. er sem sagt sú, að hún hefur engar sérstakar aths. við frv. að gera, það hefur tölulega verið borið saman og ekkert reynzt við það að athuga, og leggur n. til einróma, að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (FS): Frá forseta neðri deildar hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 8. nóv. 1962. Einar Ingimundarson, 4. þm. Norðurl. v., hefur í gær ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér hér með, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að fara þess á leit, að fyrsti varamaður Sjálfstfl. í Norðurl. v., Jón Pálmason bóndi á Akri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Jóhann Hafstein, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs þings.“ Samkv. þessu tekur Jón Pálmason nú sæti á Alþingi í fjarveru Einars Ingimundarsonar. Hann er þegar mættur hér, og býð ég hann velkominn, enda hefur hans kjörbréf áður verið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Svo sem kunnugt er, hefur bifreiðum stórfjölgað hér á landi síðustu árin og með því vaxið umferð á vegum, og þar með hefur skapazt stóraukin hætta á slysum. Það voru fyrir skömmu sett ný lög um umferð, sem gera strangari kröfur til öryggis en áður voru. Allt þetta gerir nauðsynlegt, að betur sé fylgzt með viðgerðum bíla en hingað til, að þeir séu raunverulega í því ástandi, sem lög og öryggi gera kröfur til. Af þessum sökum var á árinu 1960 flutt frv. til l. um löggildingu bifreiðaverkstæða, sem að verulegu leyti var sniðið eftir sams konar löggjöf, sem þá hafði verið sett fyrir alllöngu í Noregi og gefizt þar vel. Þetta frv. var lagt fyrir hv. Nd., en um það varð ágreiningur, svo að það náði ekki fram að ganga. Í fyrra var af þáv. dómsmrh., Jóhanni Hafstein, skipuð nefnd til að kanna þetta mál að nýju og reyna að leita samkomulags milli þeirra aðila eða fulltrúa þeirra aðila, sem ætla má að það snerti meira en flesta aðra, og voru í þeirri nefnd deildarstjóri í iðnmrn., fulltrúi Iðnaðarmálastofnunar Íslands, fulltrúi Sambands bílaverkstæða, fulltrúi Félags íslenzkra bifreiðaeigenda, fulltrúi Félags bifvélavirkja, fulltrúi Landssambands vörubifreiðastjóra og fulltrúi Félags sérleyfishafa. Þessir aðilar hafa íhugað allt málið frá rótum, og niðurstaðan af þeirri athugun er frv., sem nú er lagt fram og í meginatriðum er að efni til hið sama og frv. frá 1960. En aðalbreytingin er sú, að nú á að vera minni hætta á, að einokunaraðstaða skapist fyrir þau bifreiðaverkstæði, sem löggildingu fá. Mér er ljóst, að hér er um töluvert ágreiningsmál að ræða og vandasamt efni, sem ég tel þó að úrlausn þurfi að fá, og ákvað ég því að flytja frv. óbreytt, eins og það kom frá þeirri nefnd, sem ég áður gat um. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða meir um málið á þessu stigi, en leyfi mér að leggja til, að það gangi til 2. umr. og hv. iðnn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Alfreð Gíslason læknir: Herra forseti. Ég vil aðeins gera grein fyrir þátttöku minni í þessari atkvgr. Þetta frv. er, eins og kunnugt er, liður í samkomulagi tveggja deiluaðila, ríkisvaldsins annars vegar og ákveðinna einstaklinga úr læknastétt hins vegar. Ég hef ákveðinn grun um, að annar aðili, læknarnir, hafi látið bugast af ofurþunga, ef ekki hótunum hins deiluaðilans, ríkisvaldsins, og þannig raunverulega gengið nauðugir til þessa samkomulags. Vegna þessarar grunsemdar á ég erfitt um vik að greiða frv. atkv., og sit ég því hjá við endanlega atkvgr. um það hér í hv. deild.