Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjármálaráðherra (M. G.) Af því að hæstv. forsætisráðherra (J. M.) er hjer ekki staddur í deildinni, þá leyfi jeg mjer að óska þess, að hv. deildarmenn leyfi máli þessu fram að ganga. Frv. þetta er svo lítið, að ástæðulaust virðist að vísa því til nefndar. Það er, eins og kunnugt er, komið frá Ed., og var þar í allshn., og ætti fyrir því að liggja að lenda hjer í nefnd, þá er það að sjálfsögðu, samkvæmt þingsköpum, allshn., sem við því á að taka, Það er svo sjálfsagt, að maður sá, er frv. ræðir um, fái ríkisborgararjett, að um það ætli ekki að þurfa að deila.

Frsm. (Þórarinn Jónsson) Jeg leyfi mjer að æskja þess, að hæstv. forseti taki málið út af dagskrá, uns komnar eru fram brtt., sem nefndin hyggur að gera.

Jón Baldvinsson Þótt jeg vilji ekki gerast meinsmaður þessa frv., vil jeg þó gera nokkrar athugasemdir í sambandi við það, þó seint sje. Og það er af því, að jeg get ekki stilt mig um það að láta í ljós, að jeg tel það mjög óheppilega stefnu, að selja opinberar eignir í hendur einstökum mönnum. Að vísu á það ekki við um þetta mál, þar sem gert er ráð fyrir því að selja hreppi, þó hann gæti svo aftur selt einstaklingum. Þess vegna vil jeg skjóta því til hæstv. stjórnar, hvort hún vildi ekki setja það ákvæði inn í afsalsbrjefið, að hreppurinn mætti aldrei láta landið af hendi til einstaklinga.

Frsm. (Þórarinn Jónsson) Jeg bjóst ekki við umræðum um þetta mál nú, enda stafa ummæli háttv. 2. þm. Reykv. (J. B.) sennilega aðeins af ókunnugleika. Því um það getur eiginlega ekki verið að ræða í þessu falli, að af þessari landspildu yrði klipið handa einstökum mönnum; bæði er hún lítil og ekkert sjerstakt framtíðarsvæði, og auk þess nóg landrými í kauptúninu sjálfu til þeirra þarfa, sem hann átti við. Spilduna á aðeins að nota til þess að hafa þar nokkrar skepnur, og þótt eitthvað af henni verði hægt að taka til ræktunar, yrði það sjálfsagt gert með sömu skilyrðum og áður hefir tíðkast um slík afnot. Að öðru leyti get jeg vísað til ummæla hæstv.forsrh. (J. M.) um annað mál áþekt úr Eyjafirði, eins og mjer er einnig kunnugt um það, að hann telur ekkert við þessa sölu að athuga.

Jón Þorláksson Jeg stend aðeins upp til þess, að ummæli háttv. samþm. míns, 2. þm. Reykv. (J. B.), standi ekki ein og ómótmælt. Jeg tel best, að sem mest af þessum lendum komist í ræktun, en reynslan hefir hins vegar sýnt það, að eftir því sem hagar til á þessu landi, verða litlar framkvæmdir í þeim efnum, nema frá einstaklingunum, og þá langhelst á blettum, sem eru eign einstakra manna. Þess vegna tel jeg rangt að setja nokkur þau ákvæði, sem hindrað geti slíkar framkvæmdir, hvort sem þær koma frá einstaklingunum eða annarsstaðar að, um ræktun landsins í framtíðinni.

Fjármálaráðherra (M. G.) Þar sem hæstv.forsrh. (J. M.) er ekki viðstaddur, skal jeg taka það fram fyrir mitt leyti, að ætti jeg að afgreiða þetta mál, mundi jeg ekki telja mjer það heimilt samkv. frv. að setja í afsalsbrjefið athugasemd þá, sem háttv. 2. þm. Reykv. (J. B.) óskaði eftir. Háttv. þm. (J. B.) hefði því átt að koma með brtt. um þetta. Að öðru leyti get jeg vísað til þess, sem háttv. 2. þm. Húnv. (Þór. J.) sagði um staðhætti norður þar, og tel enga hættu á, að land þetta verði selt einstökum mönnum, nema þá á erfðafestu, sem jeg sje ekkert athugavert við.

Jón Baldvinsson Út af ummælum hæstv. fjrh. (M. G.) vil jeg geta þess, að mjer er kunnugt um það, að landsstjórnin hefir í afsalsbrjefi við sölu lóðarbletts hjer í Reykjavík, sem var eign landssjóðs, sett skilyrði á svipaðan hátt, og hafa lóðir verið seldar með sjerstökum skilyrðum, eins og jeg talaði um, þannig að aðeins mætti nota þær í sjerstöku augnamiði. Samkvæmt því ætti stjórnin líka hæglega að geta sett slík skilyrði. Annars sje jeg ekki ástæðu til þess að gera þetta að því kappsmáli, að greiða atkv. á móti frv., þar sem hjer er aðeins um að ræða sölu til hrepps.

Frsm. minni hl. (Sigurður Stefánsson) Við flm. höfum engu við það að bæta, sem við sögðum við 2. umr., og vonum, að hv. deild taki málinu jafnvel nú og þá.

Þorleifur Jónsson Jeg vil aðeins gera stutta fyrirspurn til allsherjarnefndar. Til nefndarinnar hafa komið tvö frv. um skiftingu prestakalla, þetta frv. og annað frá mjer, um Stafafell. Nú hefir nefndin aðeins afgreitt annað frv., en ekkert sjest bóla á hinu, en þar sem þetta virðist ætla að sigla beggja skauta byr í gegnum deildina, þætti mjer fróðlegt að heyra, hver örlög nefndin ætlar hinu, því mjer hefði þótt rjettast, að bæði frv. hefðu orðið samferða.

Frsm. minni hl. (Sigurður Stefánsson) Jeg lái hv.þm. A.-Sk. (Þorl. J.) það ekki, þótt hann spyrji. Jeg get svarað honum því, að nefndin mun innan skamms koma með álit um Stafafellsmálið líka, en klofin, eins og um hitt.

Eiríkur Einarsson Það virðist liggja í loftinu á þessu þingi að spara, og í samræmi við það hafa ýmsir hv.þm. viljað takmarka sem mest öll fjárframlög til embættaskipunar. Vil jeg í því sambandi minna á kröfur þær, sem fyrir liggja, um bætta læknaskipun, víðsvegar að af landinu. En ef fjölgun læknanna nær ekki fram að ganga, sem engar líkur eru til að þessu sinni, tel jeg ekki rjett að fjölga öðrum embættum, sem ef til vill mætti telja miður nauðsynleg. Ef fjölga á embættum, verður að byrja á rjetta endanum. Jeg er ekki með þessu að mæla á móti ástæðum háttv.flm. (S. St.) hvað örðugleikana þar vestra snertir, heldur aðeins að undirstrika það, að engin ástæða er til þess að hafa fleiri presta en lækna, og að frekar beri að fjölga þeim síðari, ef á annað borð er fjárhagslega hægt að fást við nokkra fjölgun. Jeg vildi þess vegna leysa úr því máli, sem hjer er til umræðu, með því að bera upp rökstudda dagskrá, svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: Þar eð margir alþm. eru vitanlega þeirra skoðunar, að gæta verði sparnaðar á fje ríkissjóðs um þessar mundir, og eigi er annað sýnna en t. d. nauðsynlegar umbætur á læknaskipun landsins verði óframkvæmdar nú, einkum af þessum sparnaðarástæðum, þá verður að telja það því sjálfsagðara að fresta stofnun annara embætta, sem eigi er hægt að telja eins nauðsynleg og nokkur fjölgun hjeraðslækna, og tekur deildin því fyrir næsta mál á dagskrá.

Þorsteinn Jónsson Af því að jeg var ekki viðstaddur atkvgr. um þetta síðast, vil jeg gera grein fyrir atkv. mínu nú. Mjer blandast ekki hugur um það, að óvíða á landinu er eins mikil nauðsyn á skiftingu prestakalls og þarna. En hins vegar er jeg andstæður því, að tekin verði sú stefna að fjölga aftur prestaembættum, en hún virðist nú vera í aðsigi, þar sem hv. allsherjarnefnd hefir látið á sjer skilja, að hún fallist einnig á frv. hv.þm. A.-Sk. (Þorl. J.), um skiftingu Stafafellsprestakalls.  (S. St,: Misskilningur.)  . Með þessu tel jeg því gefið slæmt fordæmi, á þessum vandræðatímum, og af þeirri ástæðu, að jeg hefi ekki viljað hefja það fordæmi, að byrjað væri á að skifta prestaköllum, þá hefi jeg hætt við að bera fram frv. um skiftingu Kirkjubæjarprestakalls, sem kjósendur mínir höfðu lagt ríka áherslu á að jeg flytti. Sömuleiðis höfðu þeir æskt þess, að jeg og hv. samþm. minn (B. H.) flyttu frv. um skiftingu Hróarstungulæknishjeraðs, sem hjer hefir áður verið margborið fram. En vegna þess, hve mikið vandræðaúlit er nú að öllu leyti, þá höfum við háttv. samþm. minn orðið ásáttir um að flytja þetta frv. ekki heldur. Mjer þætti sanngjarnt, að með tilliti til dýrra ferða milli kirkjusóknanna í Bolungarvík og Ísafirði væri prestinum á Ísafirði veitt sjerstök erfiðleikauppbót.

Jón Auðunn Jónsson Herra forseti! Jeg skal ekki lengja umr. með því að taka upp aftur neitt af því, sem fram kom við 2. umr. En með skírskotun til ummæla minna þá, um að þá færi fram úrslitaatkvæðagreiðsla um málið, vænti jeg þess, að frv. nái nú fram að ganga, og að sömu menn, sem greiddu því atkv. til 3. umr., greiði því einnig atkv. nú, en á móti dagskránni. En þetta er af því sprottið, að núverandi prestur hafði ákveðið að sækja burtu frá Ísafirði, ef prestakallinu yrði ekki skift, og sækja um annað brauð, sem þá var laust, en umsóknarfrestur er nú útrunninn, og hann sótti ekki, af því að við símuðum honum, að málið mundi ná fram að ganga hjer í hv. deild. Um erfiðleikauppbótina skal jeg aðeins geta þess, að til hennar kemur ekki. Presturinn vill ekki og getur ekki þjónað kallinu óskiftu, þó að launin hækki eitthvað, enda mundu sóknarmenn ekki telja embættinu þjónað á viðunandi hátt, ef skifting prestakallsins næði ekki fram að ganga.

Þorleifur Guðmundsson Það er dálítið einkennilegt, að það skuli hafa átt sjer stað, að þessi hv. deild skyldi samþ. frv. þetta með miklum meiri hl. Þegar svo stendur á, að alstaðar þarf að spara, og ekkert fje til nauðsynlegra fyrirtækja, þá er það einkennilegt að ganga út á þá braut að stofna til nýrra embætta. Við höfum þegar nógu marga embættism., og við verðum að gá að því, að þjóðin hefir nóg að bera og að fram leiðslan þolir ekki alla þessa embættafjölgun. Þess vegna gladdi það mig, þegar frv. til laga kom frá hv.þm.N.-Ísf. (S. St.) og hv.þm. V.-Ísf. (Ó. P ), er fór í þá átt að draga úr þeirri launafúlgu, sem landssjóður verður að gjalda embættismönnunum. Þetta gladdi mig því fremur, sem jeg sá, að hjer átti embættismaður hlut að máli, og að rjettlætið rjeð meiru en ágirndin. En Adam var ekki lengi í Paradís, og svo fór um gleði mína. Hún hvarf fljótt, er flm. tóku frv. aftur eða stungu því undir stól. En jeg held mjer fast við þetta, að við verðum alstaðar að spara, og megum þess vegna ekki gegna kvabbi allra þeirra, sem ekki þykjast fá nóg laun. Þau eru orðin nógu há, launin embættismannanna, og ekki vinna þeir allir fyrir þessum þúsundum, sem landssjóður verður að greiða þeim. Framleiðslan gefur svo lítið í aðra hönd. Og jeg vona, að þessum unga og efnilega presti sje ljúft að leggja fram alla krafta sína til starfs í þágu fósturjarðar sinnar og spara fyrir landssjóðinn á þessum neyðartímum.

2739Frsm. minni hl. (Sigurður Stefánsson) Jeg verð nú að segja það, að mjer kom það dálítið á óvart, að umr. skyldu nú hefjast um þetta mál aftur. Jeg hafði ekki búist við því, og síst að sparnaðarmennirnir yrðu til þess, því vita mega þeir það, þeir góðu menn, að hver stundin er dýr, sem tefur fyrir störfum Alþingis, og að langar umr. kosta landið ekki alllítið, og er það allilt, þegar þær eru ekki þarfari en hjer á sjer stað. Jeg álít, að menn hafi rætt málið svo við 2. umr., að þennan dagskrárleik hefði ekki þurft að hefja nú. Viðvíkjandi þessum efa, sem altaf er að smástinga upp höfðinu hjer í deildinni, og nú síðast í ræðu hv. 1. þm. Árn. (E. E.), að prestarnir sjeu nú á tímum ekki eins nauðsynlegir og áður, starfsemi þeirra gagnslaus og margir embættismenn þarfari, þá er því til að svara, að hafi prestarnir verið nauðsynlegir fyr á tímum, eða fram á okkar daga, þá hljóta þeir að vera það enn, og það engu síður. En svo má líka líta á þetta mál frá hlið safnaðanna, sem leita til þingsins í þessu efni. Þeir viðurkenna fyllilega nauðsyn þessa máls og telja prestana þarfa þjóðfjelaginu. Er þá ekki hart að láta öll mál, sem snerta andlegu stjettina, gjalda þess, að ríkið þurfi að spara. Það er eins og hv.þm. telji sig svo bundna við atkv. sitt í þessu máli, að þeir megi alls ekki frá því víkja í öðrum líkum málum, án tillits til þess, hvort þar stendur nokkuð líkt á. En jeg tel mig ekki bundinn við það og treysti mjer vel að taka aðra afstöðu til annara líkra mála, þrátt fyrir það, þó að jeg ljái þessu máli fylgi, og sama heimta jeg af öðrum hv.þm. Jeg veit, að enginn getur borið mjer það, að jeg sje eyðslusamur á landsfje, hvorki í þessu máli nje öðrum, en jeg lít á brýna og bráða nauðsyn þessa máls, að það nái fram að ganga, eins og jeg hefi margbent á. Hv. 1. þm.N.-M. (Þorst. J.) talaði eiginlega bæði með og móti frv., þótt hann yrði helst á móti því að lokum, og að mjer skildist af tómum sparnaði. Það er fjarri mjer að lasta sparnaðarmennina, en jeg krefst þess af þeim, er drepa vilja þetta mál, að þeir verði þá sjálfum sjer samkvæmir síðar meir og greiði atkv. á móti öllum auknum embættisbreytingum, hver sem í hlut á og hvernig sem á stendur.  (Þorst J.: Jeg vil veita prestinum erfiðleikauppbót.)  . En það kemur ekki að neinu haldi, eins og hv.þm. Ísaf. (J. A. J.) rjettilega tók fram. Presturinn segist ekki geta komist yfir að þjóna þessum mannmörgu sóknum, hafi hvorki krafta nje tíma til þess, og úr því slík játun hans liggur fyrir þinginu, þá er ástæðulaust með öllu að fara að troða upp á hann erfiðleikauppbót. Hv. 2. þm. Árn. (Þorl. G.) þótti það undarlegt, að frv. skyldi sigla jafngóðan byr frá 2. umr., eins og raun varð á, en því undarlegra finst mjer, að þeir skyldu ekki þá koma með athugasemdir sínar, úr því þeir höfðu ætlað sjer að drepa frv., og því fremur, sem við flm. mæltumst til þess, að því aðeins hjeldi málið til 3. umr., að nokkurn veginn vissa væri fengin fyrir því, að það ætti að fá að ganga fram í þinginu. - Þá mintist sami hv.þm. (Þorl. G.) á frv., sem jeg hafði verið með að flytja, um lækkun dýrtíðaruppbótar. En hv.þm. (Þorl. G.) skýst þar, er hann segir, að jeg muni hafa horfið frá þeirri lækkun með því að taka frv. aftur. Þetta sýnir, að hann hefir ekki kynt sjer annað frv., er jeg og fleiri þm. flytjum um sama efni og fer fram á miklu meiri lækkun. Þykist jeg því ekki hafa hopað af hólmi nje breytt í nokkru hinni upprunalegu stefnu hins afturtekna frv. Fleira þykist jeg ekki þurfa að taka fram, en jeg vona, að hv. deild hafi ekki snúist hugur frá því að hún samþ. frv. þetta við síðustu umr. og felli því hina rökstuddu dagskrá. En hitt er mjer gleði, að dagskráin er komin fram af tómum sparnaði, og vænti jeg þá, að þeir menn, sem henni fylgja af þeim ástæðum, hviki ekki frá þeirri stefnu í öðrum málum, sem fyrir kunna að koma siðar á þessu þingi og minni nauðsynjamál eru.

Frsm. meiri hl. (Pjetur Ottesen) Jeg ætla ekki að rökræða frv. þetta nú, og því síður er þess þörf, þar sem jeg sje, að rök þau, sem færð eru fram í nál. meiri hl. allsherjarnefndar og ræðum þeim, er jeg hjelt um málið við 2. umr., hafa vakið menn til umhugsunar og sannfært að minsta kosti nokkra hv. deildarmenn um það, að það sje varhugavert að ganga út á þá braut, sem frv. stefnir, og þörfin fyrir skiftingu þessa embættis sje engan veginn svo brýn, sem haldið er fram af flm. En jeg vildi aðeins leiðrjetta þau orð hv. 1. þm.N.-M. (Þorst. J.), er hann sagði, að meiri hl. nefndarinnar væri með skiftingunni. Hv. þm. (Þorst. J.) hlýtur að hafa orðið mismæli; það er minni hl., sem er með því, að frv. um skiftinguna nái fram að ganga. Hv. frsm. minni hl. (S. St.) gat þess, að það að fara nú að hefja umr. um málið gæti kostað meira en laun prestsins næmu eftir skiftinguna, og rjeð því frá að hafa langar umr. um málið, en þar sem honum varð nú það á að halda lengstu ræðuna, þá sannast á honum, að hægra er að kenna heilræðin en halda þau.

Þorleifur Guðmundsson Hv. þm.N.-Ísf. (S. St.) sagði, að við hefðum getað kveðið upp úr með álit okkar á þessu máli við 2. umr. þessa máls. Jeg fyrir mitt leyti gerði það með atkv. mínu. En jeg þagði, og það hlýtur að hafa miðað til sparnaðar, samkvæmt kenningu þm. (S. St.). En þegar jeg sá, hvernig frv. flaug í gegnum 2. umr., þá vildi jeg þó á síðustu stundu gera grein fyrir minni afstöðu, ef það gæti orðið til þess að snúa einhverjum til rjetts vegar í þessu máli, því, eins og jeg hefi margtekið fram, þá álít jeg þinginu bera skylda til, eins og fjárhag landsins er komið, að vera á móti þeim embættaaukningum, sem sýnilega geta vel beðið. Viðvíkjandi verðlagsskrárfrv. er það að segja, að jeg hefi lesið það, en jeg hefi kann ske ekki skilið það. En þó ætla jeg, að dýrtíðaruppbótarfrv. hefði vegið meira en þetta verðlagsskrárfrv., sem nú er fram komið, og svo er þess að gæta, að fyrst verður þó að semja verðlagsskrá, svo lög í þessa átt geta varla komið til framkvæmda fyr en a. m. k. seint á þessu ári, eða einhvern tíma á næsta ári. þá vildi jeg segja hv.þm.N.-Ísf. (S. St.) það, að jeg lofa alls ekki að greiða atkv. á móti öllum fjárframlögum, og það er fjarri mjer, að vilja láta ríkið skera fje við neglur sjer, þegar um verklegar framkvæmdir er að ræða, sem ágóðavon er að. En hjer er alt öðru máli að gegna. Þetta getur aldrei verið nema baggi fyrir landssjóð, og slíkan bagga eigum við alls ekki að binda honum. Jeg vil ekki með þessu segja, að prestarnir sjeu með öllu óþarfir, en það eru til embættismenn, sem eru þeim langtum nauðsynlegri og þarfari, eins og t. d. læknarnir. Prestarnir eru þegar allmargir í landinu, og prestastjettin verður að leggja þjóðinni til meira af andlegum auði, áður en við fjölgum þeim eða bætum við laun þeirra.

Frsm. minni hl. (Sigurður Stefánsson) Hv. 2. þm. Árn. (Þorl. G.), sem nú var að enda með sinn sparnaðarlestur, sagði, að sparnaður dýrtíðaruppbótar samkvæmt hinu nýja frv. okkar kæmi ekki fyr en eftir ár eða seinna. En þetta er misskilningur. Frv. ætlast til, að bráðlega verði samin ný verðlagsskrá, sem hlýtur að lækka dýrtíðaruppbótina þetta ár að stórum mun. Annars er það mál ekki til umr. nú, svo þess vegna sje jeg ekki ástæðu til að svara honum frekara.

Forseti (B. Sv.) Jeg sting upp á, að frv. verði vísað til fjárhagsnefndar, en til þess þarf afbrigði frá þingsköpum, með því að málið var í landbúnaðarnefnd í hv.Ed. - Afbrigði um það leyfð og samþ. í e. hlj.

Frsm. (Magnús Kristjánsson) Svo sem kunnugt er, þá gera lög nr. 29, 22. okt. 1912, ráð fyrir því, að gefin verði út tilskipun um nánara fyrirkomulag á öryggisráðstöfunum og eftirliti með skipum og bátum. Fyrir alllöngu síðan skipaði stjórnin nefnd til þess að undirbúa það mál. Var vel vandað til manna í nefndinni, þar sem í henni voru sjerfræðingar í flestum nauðsynlegustu greinum, sem að þessu lúta. En samt sem áður hefir orðið langur dráttur á árangri af þessari nefndarskipun, og er mjer ekki kunnugt, hverjar ástæður til þess liggja. En jeg hygg þó, að drátturinn stafi af því, að nefndin lítur svo á, að þetta eftirlit með skipum og bátum geti ekki komið að fullu gagni, nema stofnað verði sjerstakt embætti með skrifstofu og starfsmanni, sem ætti að heita skipskoðunarstjóri. Nefndin mun og halda allfast við þessa skoðun, eins og sjest af því, að hún hefir lagt fyrir stjórnina frv. um stofnun þessa embættis. Stjórnin mun nú ekki hafa fallist á þetta frv., eða stefnu nefndarinnar um nýja embættisstofnun, heldur ætlast til, að eftirlitinu yrði hagað líkt og áður, og að það væri í höndum lögreglustjóra. Samskonar ágreiningur kom og upp, er lögin og skrásetning skipa lágu fyrir á þinginu 1919. Þá átti einnig að stofna sjerstakt embætti. Það, sem nefndin nú fer fram á, er hið sama og þá, en það vildi þingið ekki fallast á. Nú hefir nefndin ekki viljað við svo búið una, heldur snúið sjer til sjávarútvegsnefndar og beðið hana að bera fram frv. Sjávarútvegsnefnd sá sjer ekki fært að verða við þeirri ósk. Hún áleit málið ekki nægilega undirbúið og vildi, að stjórnin ljeti áður uppi ákveðna skoðun á því, hvort hún teldi þörf á að stofná þetta nýja embætti. Málið liggur enn þá hjá nefndinni, sem skipuð var af stjórninni fyrir löngu síðan. En það er afaróheppilegt, eins og allir geta sjeð, því að þetta mál er þannig vaxið, að það á ekki og má ekki dragast úr hömlu. Það væri því æskilegt, að stjórnin skoraði á nefndina að ljúka málinu, því að þá fyrst geta tryggingarráðstafanirnar komist í framkvæmd. Þessi reipdráttur milli stjórnarinnar annars vegar og nefndarinnar hins vegar má ómögulega verða til þess að hamla því, að tilskipunin samkv. lögum nr. 29 komi út og verði að notum, því það er aðalatriðið. Jeg hefi þá skýrt frá því, hvernig málið horfir við. það mun nú vera mikið satt í því, sem tekið er fram í nefndarálitinu, að eftirlitið geti ekki orðið svo gott sem æskilegt er í höndum lögreglustjóra. En ef að því ráði yrði horfið að stofna nýtt embætti, þá vildi jeg benda á það, að mörg önnur skyld störf gætu lagst undir þá skrifstofu, t. d. eftirlit með skrásetning skipa, samning skipaskrár, enn fremur skipamælingar, hleðslumörk skipa o. fl. Mjer er og nær að halda, að það væri ekki fráleitt, að yfirumsjón samábyrgðarinnar gæti fallið undir þessa skrifstofu, þótt ekki sje um það að ræða í bili, þar sem sá starfi er nú ekki laus. Jeg bendi á þetta hjer vegna þess, að ef nefndin ekki fellur frá þeirri skoðun sinni að stofna nýtt embætti, og stjórnin fellst á það, þá væri ekki úr vegi fyrir stjórnina, um leið og málið er undirbúið, að athuga, hvort ekki mætti sameina öll þessi störf undir eina skrifstofu og ef til vill fleiri. Þá ætti aukakostnaður við þetta embætti ekki að þurfa að verða mikill.

Atvinnumálaráðherra (P. J.) Máli þessu er þann veg farið, að stjórnin hafði það til meðferðar og skipaði nefnd til að athuga það og koma fram með tillögur. Frá þessari nefnd barst stjórninni síðan frv. En það, sem dró úr stjórninni að leggja frv. fyrir þingið, var kostnaðaraukinn, sem frv. hafði í för með sjer, en ekki hitt, að stjórnin teldi málið óþarft. Málið er þegar undirbúið, en spurningin er aðeins nú: Á að halda áfram í gamla horfinu enn um hríð, eða stofna þegar nýtt embætti, með þeim kostnaði, sem því fylgir? Stjórnin tók nú fyrri kostinn; hún vildi ekki auka útgjöld ríkissjóðs að þessu sinni. Það kom og fram í umræðunum hjer í háttv. deild áðan, að það væri viðurhlutamikið nú að fjölga embættum. Ef þál. verður samþykt, sem jeg geri ráð fyrir, þá skilst mjer, að í því liggi það, að deildin ætlist til, að stjórnin leggi sem fyrst frv. fyrir þingið, þar sem ákveðið sje að fela þessi mál sjerstakri skrifstofu. Að minni hyggju er það að minsta kosti hvatning til stjórnarinnar að gera það. Og stjórnin mundi þá að líkindum verða við þeirri áskorun. Málið er líka þegar allvel undirbúið. Mjer finst naumast þýða eða vera hægt að gefa út nýja reglugjörð um þessi efni fyr en afráðið er, hvort stofna skuli sjerstakt embætti eða ekki. Annars hefi jeg ekkert á móti þál. Það er ekki nema skylt, að stjórnin haldi málinu vakandi.

Frsm. (Magnús Kristjánsson) Jeg get ekki skilið, að nokkur hafi getað haft ástæðu til að ætla, að í nál. eða framsögu minni lægi nokkur ásökun til stjórnarinnar um, að hún hefði ekki lagt frv. fyrir þingið. Ef einhver hefir skilið orð mín eða till. svo, þá er það alger misskilningur. Spurningin er um það, hvort tilskipunin eigi ekki að koma til framkvæmda þegar í stað, og það áður en stjórnin og nefndin eru búnar að koma sjer saman um frv. Hæstv. atvinnumálaráðherra (P. J.) leit svo á, að hjer lægi fyrir áskorun til stjórnarinnar, eða að minsta kosti ósk um, að stjórnin tæki frv. nefndarinnar til flutnings. En það er misskilningur. Sjávarútvegsnefnd hefir ekki komið til hugar að ætlast til þess, að stjórnin færi að bera fram frv., ef hún telur það óþarft eða varhugavert, eða getur ekki fallist á það af einhverjum ástæðum. Aðalatriðið fyrir sjávarútvegsnefnd er það, að tilskipunin komi fram, og til þess þarf engar lagabreytingar. Við viljum ekki, að það dragist óhæfilega, því við erum sannfærðir um, að það verði til stórra bóta, þegar tilskipunin um eftirlitið fer að verka. Jeg vil og geta þess, að sjávarútvegsnefnd áleit frv. nefndarinnar þannig, að ekki gæti komið til nokkurra mála að taka það óbreytt. Hitt er annað mál, að ef stjórnin gæti aðhylst stofnun nýs embættis í þessu skyni, þá mundi deildin vafalaust treysta stjórninni til þess að bera fram frv., og það betra en frv. nefndarinnar. Jeg vona, að hjer sje nú enginn misskilningur á ferðinni lengur milli mín og hæstv. atvinnumálaráðh. (P.J.). Mjer fanst hann vera dálítill áðan, þar sem hæstv. atvinnumálaráðherra virtist skilja till. og orð mín svo, að hjer væri verið að leggja að stjórninni að stofna nýtt embætti. Það var alls ekki meiningin. Hjer er aðeins sagt það, að þörf sje á meira eftirliti, og skorað á stjórnina að gefa út tilskipunina samkv. lögunum frá 1912, og svo hitt, að stjórnin taki til íhugunar stofnun nýs embættis á þeim grundvelli, sem hún telur heppilegastan, án þess að við viljum nokkuð gefa það í skyn, að álit nefndarinnar sje heppilegasta lausnin á því máli.