Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og sagt er frá í grg. þessa frv., er gert ráð fyrir, að næstu daga verði sett lög um ýmsar hækkanir á aðflutningsgjöldum. Það hefur verið ljóst um alllangt skeið, að þetta mundi verða gert, en þó augljósara síðustu dagana, eftir að birt var, hvað ríkisstj. ætlaðist fyrir í málefnum útvegsins. En það er auðvitað, að þegar þetta hefur verið á almannavitorði, hafa allir innflytjendur vafalaust reynt að láta tollafgreiða þær vörur, sem komnar hafa verið inn í landið. Það er vitað mál, því að allir hafa búizt við, að þá og þegar kæmi að því, að þessi nýju gjöld yrðu lögð á svo að segja á svipstundu. Auðvitað væri æskilegast, að hægt væri að leggja á slík gjöld á örstuttum tíma, þannig að menn gætu ekki komið viðskiptum sínum neitt fyrir með tilliti til þess, sem verið er að gera. En það er ekki hægt, eins og ástatt er hér hjá okkur, að koma því við. Það tekur einhvern tíma að afgreiða slík mál, og þá er um að gera að reyna að draga úr þeim óróa í viðskiptalífinu, sem af því stafar, eftir því sem mögulegt er. Nú hefur ríkisstj. átt tal um þetta mál undanfarna daga við leiðtoga stjórnarandstöðunnar, og það hefur verið rætt, hvað hægt væri að gera til þess að minnka hættuna á óróa og misrétti, sem af því gæti stafað, að það tekur nokkurn tíma að afgreiða tekjuöflunarfrumvörp. Og eitt af því, sem mönnum hefur komið saman um, er, að það væri eðlilegt að banna tollafgreiðslu á vörum einhverja daga, og stingur stjórnin upp á, að það sé gert dagana 28.–31. jan., í því trausti, að þá verði meðferð þessara mála lokið, þ. e. a. s., að þetta bann gildi fyrir morgundaginn og svo áfram þar til að kvöldi 31. janúar. Leiðtogar stjórnarandstæðinga hafa heitið því stuðningi sínum, að þetta frv. næði fram að ganga, og heitið að greiða fyrir því, að það gæti orðið nú í kvöld, áður en starfsdagur hefst í fyrramálið. Ég skal taka það fram vegna orðalagsins á frv., sem kemur máske sumum nokkuð ókunnuglega fyrir, að í lögunum um tollskrá er tekið fram, að þegar aðflutningsgjaldabreytingar séu gerðar, skuli línan dregin þannig, að tollafgreiðsla hafi farið fram, ef hlutaðeigandi hefur skilað öllum skjölum og ekkert vantar í, áður en að þeim tíma kemur, að nýju aðflutningsgjöldin taka gildi. Það er talin tollafgreiðsla, enda þótt tollstofnunin hafi ekki komið því við að taka við peningunum. Innflytjandinn á ekki að gjalda þess, þó að vegna annríkis tollstofunnar eða einhvers dráttar hennar hafi ekki verið búið að taka á móti peningunum, ef allt er í lagi, sem með þarf frá hans hendi. Ég held, að það sé ekki ástæða til að greina nánar frá málinu. Ég býst við, að allir séu sammála um, að það sé skynsamlegt að gera þessa ráðstöfun. Það er vitað mál, að ef frumvörp liggja fyrir um verulegar hækkanir á tollum, þá veldur það miklum óróa og áróðri á bankastofnanir og fleiri stofnanir; menn vilja þá endilega koma sínum tollafgreiðslum í gegn. Það getur skapazt í því sambandi ýmiss konar misrétti, og svo er auðvitað æskilegra, að hin nýju aðflutningsgjöld geti komið til framkvæmda með sem minnstum fyrirvara og birgðir þær, sem liggja í landinu og afgreiddar hafa verið með lægri tollum, séu sem minnstar. En vitaskuld hefur verið alveg ómögulegt að fyrirbyggja, að undanfarið hefur verið mjög mikið tollafgreitt, þar sem svo mikið hefur verið talað um, að það ætti að leggja á nýjar álögur. Þannig hlýtur það alltaf að verða, þegar slíkt liggur í loftinu. Það er vitanlega ekki hægt að stöðva viðskiptin, vikum saman, þó að það sé hægt að gera það nokkra daga, meðan mál eru afgreidd á Alþingi. Ég vona, að menn geti fallizt á þetta frv. Sé ég ekki ástæðu til, að því verði vísað til n., þar sem það hefur verið skoðað sameiginlega af stjórninni og leiðtogum allra stjórnarandstöðuflokkanna.



Herra forseti. Þó að það gangi stundum fullilla fyrir okkur í stjórnarandstöðunni að fá svör hjá hæstv. ráðherrum við einföldum spurningum, sem við leggjum hér fyrir, upplýsingar í sjálfsögðum málum, þó að það gangi svo illa, að til skammar er, að fá afgreidd úr nefndum þau mál, sem nú eru búin að liggja þar í 3 mánuði, og stjórnarliðið setjist á þau, þá er það þannig, að þegar ríkisstj. liggur mikið á og veit, að hún getur ekki komið málum hér fram, ef stjórnarandstaðan notar sinn rétt, þá kemur hún til stjórnarandstöðunnar og biður hana um, hvort hún vilji ekki vera góð og þingræðisleg og elskuleg við stjórnina og hleypa málinu í gegn, sem stjórnarandstaðan hefur á sínu valdi að stöðva. Og eins hefur farið í þetta skiptið. Þetta mál, sem hér liggur fyrir, hefði jafnvel gjarnan mátt koma fyrr fram og mætti að mínu áliti jafnvel ganga lengra. Og það er enginn efi, að það er þegar búið að gera mörgum mönnum mikið misrétti í sambandi við þessa hluti, þegar það fór strax að kvisast, hvað í aðsigi væri. Hins vegar er það alveg rétt, eins og hæstv. fjmrh. tók fram, að nokkuð getur þetta bjargað enn þá að afstýra þeirri „panik“, sem annars mundi verða. Þess vegna höfum við formenn stjórnarandstöðuflokkanna sagt það við hæstv. ráðherra, að við mundum ekki tefja neitt fyrir framgangi þessa máls hér á þinginu. En það væri gott, að hæstv. ríkisstj. myndi það oftar en þegar hún þarf á að halda, að hér á að vera þing og hér á ekki bara að afgreiða mál í lokuðum þingflokksherbergjum og að hér eiga að vera nefndir, sem starfa og afgreiða mál, en eru ekki bara kirkjugarður fyrir þau. Ég vildi aðeins nota þetta tækifæri til þess að minna hæstv. ríkisstj. á þetta, að eins og hún ætlast til þess, að stjórnarandstaðan sé fullkomlega ábyrg gerða sinna í þessum efnum, eins þarf ríkisstj. að sýna sig gagnvart stjórnarandstöðunni í þeim málum, sem eiga að hljóta afgreiðslu hér á þingi, hvort þau eru samþykkt, felld eða afgreidd á annan hátt, - bara ekki svæfð.



Herra forseti. Ég vil fyrir hönd Alþfl. taka það fram, að Alþfl. mun stuðla að því, að þetta frv. nái afgreiðslu hér á hinu háa Alþ. í kvöld. Í frv. er tekið fram það, sem raunar hefur verið vitað nokkra undanfarna daga, að á næstunni muni verða borin fram og þá væntanlega samþ. af stjórnarflokkunum hér á hinu háa Alþ. frumvörp um ýmsar hækkanir á aðflutningsgjöldum. Þetta hefur legið í loftinu undanfarna daga og er nú berlega tekið fram í grg. þessa frv. Þótt við í stjórnarandstöðuflokkunum stuðlum að því, að þetta frv. nái fram að ganga, felst í því að sjálfsögðu engin afstaða til þeirra frv., sem munu væntanlega sjá dagsins ljós á næstunni. Við munum taka afstöðu til þeirra eftir því, sem efni málsins gefur tilefni til. En fyrst hæstv. ríkisstj. hefur lýst yfir, að hún muni leggja fram slík frumvörp, teljum við sjálfsagt, að allar færar ráðstafanir séu gerðar til þess að koma í veg fyrir, að það ástand, sem skapazt getur, ef slíkt liggur í loftinu, verði ekki einstaklingum að féþúfu. Þess vegna munum við stuðla að því, að þetta frv. nái afgreiðslu sem skjótast þegar í kvöld.



Herra forseti. Ég vil aðeins taka það fram af hálfu okkar þjóðvarnarmanna í sambandi við þetta frv., að við höfum á það fallizt að verða ekki að okkar leyti meinsmenn þess, að það nái hér skjótlega fram að ganga, en með því tökum við að sjálfsögðu enga afstöðu til þeirra frumvarpa, sem hæstv. ríkisstj. hefur nú boðað. Það munum við vitanlega gera, þegar þau liggja fyrir.