Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (MG): Það frv., sem hjer liggur fyrir, er talsvert einstakt sinni röð. Aðalefni þess er að heimila landsstjórninni að láta gera allmiklar hafnarbætur í Borgarnesi, með framlagi úr ríkissjóði, er nemur talsvert meiru hlutfallslega en venjulegt er um hafnarbætur. Ástæðan til þess, að stjórnin stingur upp á þessu, er hin sjerstaka afstaða Borgarness sem áfangastaður fjölda ferðamanna. Í ástæðunum fyrir frv. er nánar mikið að, hvað fyrir stjórninni vakir í þessu efni, og get jeg að mestu vísað til þess. En hjer vil jeg bæta því við, að stjórnin væntir þess, að hún hafi að baki sjer stuðning þingsins um það að gera það, sem unt er með kleifum kostnaði, til þess að flýta fyrir ferðum þeirra manna, sem fara nauðsynja sinna hingað af öllu því stóra svæði, sem í ferðatilliti má kalla uppland Borgarness. Eftir því, sem nú er komið, er það ekki lítill fjöldi manna, sem árlega fer á skipi um Borgarnes til eða frá Reykjavík, og allar líkur eru á, að slíkt aukist fremur en minki. Það eru margar sýslur, sem nota þessa leið, eins og kunnugt er. Það eru ekki einungis Mýramenn og Borgfirðingar, heldur einnig Snæfellingar og Hnappdælir, Dalamenn, Strandamenn, Húnvetningar, Skagfirðingar, Eyfirðingar og jafnvel Þingeyingar. Og síðast má nefna Reykvíkinga. Það þarf nú ekki að leiða getum að því, hversu mikils virði það er öllum þessum ferðamönnum, að greidd sje gata þeirra eftir föngum. Sú nauðsyn liggur í augum uppi, og vissulega er það mikils virði að geta stytt þann tíma, sem til ferðarinnar fer. Tíminn er peningar fyrir ferðamennina eins og aðra, og það er mikill tímaþjófur að þurfa 3, 4 eða 5 daga til að komast hjeðan norður í land. Ef bifreiðarvegur kemur alla leið úr Borgarnesi norður í land, er að sjálfsögðu mikið úr þessu bætt, en alls ekki til hlítar fyr en sjeð er fyrir, eftir því sem við verður komið, að ekki verði töf í Borgarnesi. Stjórnin vill því líta á þetta mál þannig, að það sje allmikill samgöngubótaþáttur, og með tilliti til þess eru ákvæði frv. sniðin, en út í það atriði fer jeg ekki nánar við þessa 1. umr. Jeg get hjer getið þess, að mjer hefir ósjaldan dottið það í hug, þegar jeg á ferðum mínum milli Norður- og Suðurlands hefi komið að Hvalfirði, að mikil samgöngubót og mikill ferðarflýtir væri að því að hafa eimferju af Hvalfjarðarströndinni yfir í Kjós eða á Kjalarnes og bifreiðaveg til beggja handa. Slík ferja þyrfti að vera þannig útbúin, að hægt væri að aka út á hana bifreiðum og teyma út á hana hesta. Að svo komnu máli geri jeg þetta ekki að tillögu minni, en ekki þætti mjer ólíklegt, að þetta kæmist í framkvæmd áður en mjög langir tímar líða, og hafnarbætur í Borgarnesi eru nauðsynlegar hvað sem þessu líður. Að lokinni þessari umr. leyfi jeg mjer að óska, að frv. verði vísað til 2. umr. og til samgöngumálanefndar.

Forsætisráðherra (JM): Frv. þetta er hv. deild talsvert kunnugt, og að vísu hefir það átt nokkuð misjöfnum viðtökum að mæta. En jeg vona samt, að það verði nú látið ganga fram. Jeg held, að alls vegna væri heppilegast að reyna að koma sjer saman um þetta. Hjer er ekki um neinn verulegan kostnaðarauka að ræða, en reynt að gera haganlegri og skýrari ákvæði um ýms atriði. Frv. hefir yfirleitt lítið verið breytt frá því, sem það var frá hendi mentamálanefndarinnar, sem upphaflega samdi það. Mjer þykir ekki þörf á að tala frekar um þetta nú. Jeg skal aðeins geta þess, að mjer datt fyrst í hug að láta fylgja þessu frv. annað frv. frá sömu nefnd, um stjórn skólanna. Jeg hvarf þó frá því aftur, af því að mjer fanst þau ákvæði, sem það frv. hafði inni að halda, að ýmsu leyti ófullnægjandi. Jeg hygg, að hjer þyrfti sterkari yfirstjórn, helst sjerstakan mann, sem hefði yfirumsjón allra skóla landsins. Jeg skal geta þess, að eftir að jeg hafði ákveðið að hætta við að leggja frv. fram, átti jeg tal um þetta atriði við yfirkennara Jón Ófeigsson, og var hann mjer sammála í þessu efni.