Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Heilbr.og trn. Ed. hefur haft til umfjöllunar frv. til l. um iðjuþjálfun. Iðjuþjálfun er frekar ný starfsgrein hér á landi. Iðjuþjálfarar hafa unnið hér í nokkur ár við tiltölulega fáar stofnanir. En starf þeirra er mikilvægt og vex að umfangi, einkum nú hin síðari árin, þar eð það hefur komið í ljós, að það getur verið mörgum sjúklingum mikil nauðsyn að fá hæfa og lærða aðila til þess að kenna sér að vinna og til þess einnig að endurhæfa sig á ýmsan hátt með vinnuþjálfun. Það er tilgangur iðjuþjálfara að starfa við endurhæfingu sjúkra og heilbrigðra sem fólgin er í þjálfun, fræðslu og kennslu. Getur það ekki síst átt við kennslu í því að vinna, starfa og nota þau störf sem lið í lækningu sjúkra. N. fór rækilega yfir frv. og sér ekki neina annmarka á því og leggur til að það verði samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Frv. til l. um matvælarannsóknir ríkisins hefur verið til umr, á nokkrum fundum heilbr.- og trn. Hér er um að ræða stofnun sem í raun og veru hefur verið að störfum nú í nærri tvö ár, var áður deild í matvælarannsóknum Fiskifélagsins, en vegna aðstöðu þar var ekki hægt að hafa hana þar lengur og þess vegna varð heilbrmrn. að skapa henni nýja starfsaðstöðu. Þótt þessi stofnun sé nú fámenn og láti lítið yfir sér, þá er ætlast til þess að hún eigi fyrir sér að vaxa og geti skipst í margar deildir, þar sem séu að verki örverufræðingar (matvælagerlafræðingar), matvælaefnafræðingar, dýralæknar, matvælafræðingar og matvælaverkfræðingar ásamt aðstoðarfólki, Það, sem segir um tilgang stofnunarinnar í 3. gr., er þannig: „Matvælarannsóknir ríkisins skulu undir stjórn heilbrmrh. annast matvæla-, efna- og örverufræðilegar rannsóknir á hvers konar matvælum og neysluvörum vegna heilbrigðiseftirlitsins í landinu. Stofnunin er til ráðuneytis landlækni, Heilbrigðiseftirliti ríkisins, heilbrigðisnefndum og öðrum opinberum aðilum, er um matvælaeftirlit fjalla.“ Í landinu eru til fyrir matvælarannsóknir iðnaðarins, matvælarannsóknir fiskiðnaðarins og matvælarannsóknir landbúnaðarins. Í fyrstu skyldi maður halda að einhver af þessum stofnunum gæti tekið að sér að annast þær þjónusturannsóknir sem hér er um að ræða. En svo reyndist ekki vera, og rn. og Heilbrigðiseftirlit ríkisins leggja mikið upp úr því, að hér verði að verki áfram sérstök stofnun sem annist matvælarannsóknir ríkisins og þá sérstaklega í formi ekki frumrannsókna, heldur sem þjónustustofnun, ekki síst við lækna og við heilbrigðiseftirlitið í landinu. Í nágrannalöndunum er þetta víða svo, að allar þessar rannsóknastofnanir eru undir einum hatti og heita þá gjarnan Rannsóknastofnanir ríkisins. En þar sem fyrir liggur á næstu árum að endurskoða lög um matvæli og matvælaeftirlit, sem eru frá 1936, þá fannst okkur eðlilegast að samþykkja þetta frv. að mestu efnislega óbreytt, en það yrði svo ákvörðun þeirra aðila, sem endurskoðuðu lögin um matvæli og matvælaeftirlit, hvort þessar stofnanir yrðu að einhverju leyti færðar saman eða ekki. Varðandi dreifingu rannsóknarmöguleika út um landið hefur hæstv. ráðh. upplýst okkur um það, að rannsóknir úti á landi munu verða unnar eftir sem áður af fiskirannsóknunum eða öðrum rannsóknastofum sem nú þegar eru úti um landið. N. gerir eina tillögu til breytingar á frv. Það er ekki efnisbreyting, en hún er við 6. gr. – 6. gr. hljóðar svo. „Nú er öðrum stofnunum eða aðilum falið með sérstökum lögum að annast rannsóknir á matvælum eða neysluvörum, sem þessi lög taka til, og fari fyrirmæli þessara aðila í bága við fyrirmæli þessara laga, skal skjóta ágreiningsmálum til ráðh, til fullnaðarúrskurðar.“ Okkur fannst að þar sem aðrir ráðh. en heilbrmrh. stjórna þeim stofnunum og aðilum sem er falið með sérstökum lögum að annast rannsóknir á matvælum og neysluvörum, þá væri eðlilegra að í staðinn fyrir að hér stæði: „skal skjóta ágreiningsmálum til ráðh. til fullnaðarúrskurðar“, þá stæði: „Skal skjóta ágreiningsmálum til heilbrrh. til fullnaðarúrskurðar“. Og n. gerir brtt. hér um. Að öðru leyti leggur hún til að frv. verði samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Ég skrifaði undir nál. þar sem við mæltum með þessu frv. Ég tel nauðsynlegt að lögfesta þessa stofnun sem þegar er starfrækt. Það er ekki annað en viðurkenning á því að hún sé til og annist þýðingarmikið starf, þar sem er þjónustustarf eins og hv. frsm. tók fram. Hins vegar benti hann réttilega á það, að rannsóknir á matvælum færu fram á þrem öðrum stöðum, þar ætti að vísu að vera um annars konar rannsóknir að ræða, þ.e.a.s. frumrannsóknir frekar, En þjónusturannsóknirnar, sem væru gerðar fyrir hina ýmsu aðila, heilbrigðisnefndir og ýmsa aðra, færu aftur fram í þessari stofnun sem við erum nú að ákveða að lögfesta. Við vorum á því nokkrir í n., að það væri nauðsyn á samræmingu á öllum þessum málum, þannig að það væri ljóst að sömu aðilar væru ekki að fást við sama hlutinn, margir aðilar að fást við það sama, eins og æðioft vill við brenna hjá okkur, Og ég fékk einmitt meðan við vorum að fjalla um þetta frv. sönnun þess arna, þar sem ein þessara stofnana, sem hv, frsm. nefndi, var greinilega að framkvæma rannsókn eða athugun eða könnun á máli sem hefði hreinlega átt að vera í þessari stofnun sem við erum að lögfesta, Og ég hygg að það séu mörg dæmi um það, að margir aðilar séu þarna að fást við sama hlutinn. Það er talað um að endurskoðun laga um matvælaeftirlit í heild fari fram. Það er gott og blessað ef það verður. Við höfum oft orðið að bíða nokkuð lengi eftir endurskoðun á ýmsum lögum, ekki síst hjá þessari hæstv. ríkisstj. sem lofaði endurskoðun, held ég, flestra laga í landinu, og við höfum fátt séð nýtilegt af því, svo að ég geri ekki ráð fyrir að það gerist a.m.k. í snarheitum hjá þessari hæstv. ríkisstj. En við skulum vona að það verði, því að ég hygg að á þessu sé hin mesta nauðsyn, eins og reyndar kom ljóslega fram hjá hv. frsm. Það vakti einnig athygli okkar sumra í n., að þarna er verið að tala um fjölda deilda, að vísu eftir því sem fé er veitt til slíks á fjárl., og komu fram raddir um að þarna gæti orðið um nokkra útvíkkun að ræða eftir að stofnunin væri búin að fá löggildingu. En að vísu er það á valdi fjvn, hverju sinni eða á að vera. Það er kannske frekar fjárlaga- og hagsýslustofnunar, sem er eiginlega yfiraðili í þessum efnum, að því er manni helst skilst, að takmarka það nokkuð, þannig að þessi stofnun bólgni ekki út að óþörfu. Ég tel hins vegar þessa stofnun mjög nauðsynlega og sjálfsagða, og það er ábyggilegt að hún fer ekki inn á verksvið þeirra stofnana sem eru að fást við matvælarannsóknir í landinu. Það er greinilegt. En ég kann þó illa við það, þegar ég sem fjvn.-maður er beðinn um að styrkja aukna fjárveitingu til matvælarannsókna hjá annarri stofnun, sem beinlínis eiga að vera þarna, en ekki hjá þeirri stofnun sem var að fara fram á aukið fé til sams konar starfsemi.



Herra forseti. Félmn. hefur fjallað um frv, til l. um breyt. á l. un: tekjustofna sveitarfélaga. Á fundi n. komu þeir Hallgrímur Dalberg ráðuneytisstjóri og Magnús E. Guðjónsson framkvæmdastjóri Sambands ísl. sveitarfélaga til viðræðna um efni frv. Hinn 31, des. 1976 tók gildi nýtt fasteignamat, en með bráðabirgðaákvæði í lögum um breyt. á lögum nr. 8/1972, um tekjustofna sveitarfélaga, var kveðið á um að við álagningu fasteignagjalda á árinu 1977 skyldi miða við eldra matið að viðbættu 236% álagi. Samkv. lögum um skráningu og mat fasteigna skal framreikna matið í des. ár hvert, og við framreikning nú í des. mun það hækka um 33% frá síðasta ári, og skulu fasteignaskattar næsta árs miðast við það framreiknaða mat. En eftir þá hækkun er ljóst að lágmarksfasteignaskattar munu í nokkrum sveitarfélögum hækka á næsta ári frá því sem var á þessu ári töluvert umfram almennar hækkanir sem orðið hafa og verða væntanlega á þessu tímabili. Sérstaklega mun það verða í dreifbýlishreppum þar sem fasteignaskattar hafa ekki verið innheimtir með álagi á þessu ári. Til þess að lagfæra þetta veitir þetta frv. sveitarstjórnum heimild til þess að lækka eða hækka fasteignaskatta um 25% í stað þess að í núgildandi lögum er aðeins heimild til hækkunar og um 50%. Ef þessi 25% heimild til lækkunar verður notuð munu fasteiguaskattar verða í samræmi við það sem þeir voru áður en 60% heimildarhækkunin var notuð, Svigrúm, sem sveitarfélögunum er veitt með þessu nýja ákvæði. er því svipað og það var samkv. eldir ákvæðunum. Félmn. leggur því til að þetta frv. verði samþykkt.