arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og öllum hv. þdm. er kunnugt, hefur það sannazt mjög greinilega á s.l. árum, að gúmbjörgunarbátar um borð í skipum auka mjög líkurnar fyrir því, að unnt sé að bjarga mannslífum, þegar skipunum hlekkist á og önnur björgunartæki, sem til ern í skipunum, koma ekki að notum. Það er óþarft að rekja þessa mörg dæmi, þau eru öllum kunn, enda hefur nokkuð verið að því gert, að gúmbjörgunarbátar hafa verið hafðir um borð í skipum, einmitt sem staðfesting og viðurkenning á þessari reynslu. Í þessu frv. er lagt til, að á hverju þilfarsskipi skuli auk venjulegra björgunartækja vera gúmbjörgunarbátar, einn eða fleiri, og skal stærðin miðuð við það, að þeir rúmi þá, sem á skipi eru, en ráðh. skal svo með reglugerð setja nánari fyrirmæli um gerð þeirra og fyrirkomulag á skipinu. Þessi skylda er þó aðeins lögð fram í frv. á þilfarsskip, en ekki á opnar fleytur. Sjómannafélag Reykjavíkur og sjómannasamtökin í landinu yfirleitt leggja á það mikla áherzlu, að þessir bátar verði teknir í notkun og það verði tryggt, að þeir verði til á öllum þilfarsskipum, umfram þau björgunartæki, sem til þessa hefur verið skylt að hafa meðferðis. Það var nokkuð athugað af forráðamönnum sjómannafélaganna, áður en þau óskuðu, að þetta frv. væri borið fram, hvort öruggt þætti, að hægt væri að setja fyrirmæli um þetta með reglugerð, án sérstakrar lagaheimildar umfram það, sem nú er í lögum. Og þeir menn, sem kynntu sér þessi mál, töldu, að öruggara væri að fá til þessa sérstaka lagaheimild. Því er frv. borið fram. Síðan þetta frv. var lagt fram, hefur verið gefin út reglugerð um skyldu ákveðinna skipa til þess að hafa gúmbjörgunarbáta, sumpart með öðrum björgunartækjum og sumpart, að mér skilst, í stað venjulegra björgunarbáta. Ég vildi því mælast til þess, að sú hv. n., væntanlega sjútvn., sem fær þetta frv. til athugunar, gangi úr skugga um, hvort þau ákvæði, sem tekin eru upp í þessa reglugerð, eru fullnægjandi til þess að mæta óskum sjómanna á eðlilegum þörfum í þessu efni, og um leið, hvort það er alveg tvímælalaust, að þessa skyldu sé hægt að leggja á útvegsmenn um að bæta þessum tækjum við þau, sem fyrir eru, án þess að sérstök lagaheimild sé fyrir hendi umfram það, sem nú er. Fleiri orð hygg ég ekki þurfi að láta fylgja þessu frv. Efnislega hygg ég að dm. muni allir vera samþykkir því, og leyfi mér að leggja til, að frv. verði visað til hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það mikla óhapp skeði, að togarinn Jón Baldvinsson strandaði og fórst. Hann var eign Bæjarútgerðar Reykjavíkur. Ákveðið var, að bæjarútgerðin reyndi að eignast togara í stað þess, er fórst, og var leitað til ríkisstj, um fyrirgreiðslu, til þess að það mætti takast, og farið fram á, að ríkisstj. ábyrgðist lán til togarakaupanna. Þegar þetta gerðist, var Alþingi ekki að störfum, en á hinn bóginn mjög erfitt að draga málið, þangað til Alþingi kæmi saman, hefði valdið miklu tjóni og verulegri töf. Niðurstaðan varð því sú, að fyrrv. ríkisstj. réðst í að gefa út brbl. um heimild handa ríkisstj. til þess að takast á hendur þessa ábyrgð, og hér eru nú brbl. lögð fyrir til staðfestingar. Er það von mín, að hv. Alþingi vilji fallast á þetta, og vil ég leyfa mér að leggja til, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari 1. umr.



Herra forseti. Í lögum um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna eru opinberum starfsmönnum áskilin sumarfrí, þannig að allir skulu hafa a.m.k. 15 daga frí, en þeir, sem hafa verið 10 ár í starfi, skulu hafa 18 daga frí, en þeir, sem hafa verið 15 ár eða lengur, skulu hafa 24 vírkra daga frí. Þannig er þetta í lögum nú. Nú var háð hér vinnudeila 1955, og var þá ákveðið, að orlof almennt í landinu skyldu hækka úr 15 dögum í 18 daga, en eins og menn sjá af þessu, voru orlof opinberra starfsmanna almennt séð jafnlöng og orlof tíðkuðust hjá öðrum. Í fyrravetur láðist að íhuga þetta mál á Alþ., og í vor minntu opinberir starfsmenn mjög á sig í þessu sambandi og töldu sín mál að þessu leyti komin úr samræmi við mál annarra. Fyrrv. ríkisstj. réðst þá í það, án þess að hafa til þess sérstaka lagaheimild, að láta opinbera starfsmenn hafa á s.l. sumri 18 daga orlof í stað 15 daga orlofs áður og þá, sem höfðu verið 10 ár í þjónustu eða lengur, fá 21 dag í stað 18 áður, en á hinn bóginn var ekki breytt neitt í framkvæmdinni orlofi þeirra, sem höfðu verið 15 ár eða lengur. Í sumar var þetta því framkvæmt þannig, án þess að sérstök lagaheimild væri til þess, að orlofin voru í staðinn fyrir 15 daga 18 daga og í stað 18 daga 21 dag eða 24 daga. Það voru sem sé ekki lengd orlof þeirra, sem höfðu 24 virkra daga orlof. Var það gert með tilliti til þess, að mönnum fannst, að þau orlof væru orðin svo rífleg, að ekki væri sama ástæða til þess að breyta þeim og hinum orlofunum. Á hinn bóginn hefur það komið fram frá samtökum opinberra starfsmanna, að þeim finnst eða stjórn þeirra, að það hefði átt að hækka líka orlof þeirra, sem hafa flesta orlofsdagana. Í þessu frv. er gert ráð fyrir að setja þessa nýju reglu í lög, sem sé þessa reglu, að orlof hækki úr 15 dögum í 18 daga, en þeir, sem hafa verið lengur en 10 ár, fái 21 dag í stað 18, - það hækki sem sé um 3 daga hjá hvorum þessara hópa fyrir sig, en verði 24 dagar hjá þeim, sem hafa verið lengur en 15 ár, eins og áður var. Vil ég leyfa mér að leggja til, að frv. þessu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Fyrir nokkru skipaði fjmrn. nefnd manna til þess að íhuga, hvað hægt væri að gera til þess að tryggja innheimtu gjalds af innlendum tollvörutegundum. N. skilaði áliti fyrir nokkuð löngu, en var ekki alveg sammála, þannig að meiri hl. lagði til, að nýjar ráðstafanir yrðu gerðar, mjög ámóta þeim, sem gert er ráð fyrir i því frv., sem hér liggur fyrir, en minni hl. vildi fara nokkuð öðruvísi að. Á síðasta þingi var lagt fram frv. samhljóða því, sem hér liggur fyrir, en varð ekki útrætt. Í aths. við frv. er gerð grein fyrir efni þess á þann veg, að ég sé ekkí ástæðu til þess að endurtaka það í framsögunni. Ég vil leyfa mér að leggja til, að málinu verði vísað til hv. fjhn. d. að lokinni þessari 1. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Söfnunarsjóði er með lögum óheimilt að taka hærri vexti en 5%. Á hinn bóginn er í lögum leyfilegt öllum öðrum að taka 7% vexti, þótt með fasteignaveði sé. Þetta er óeðlilegt, og þess vegna er með frv. því, sem hér liggur fyrir, lagt til, að söfnunarsjóði sé heimilt eins og öðrum að taka 7% vexti, og eigi það við um þau lán. sem veitt eru hér eftir. Á hinn bóginn er þess að geta, að forráðamenn sjóðsins hafa farið þess á leit við fjmrn., að þeir fengju að notfæra sér uppsagnarákvæði eldri lána til þess að koma á þau einnig 7% vöxtum, en rn. sá ekki ástæðu til þess að hafa heimild til slíks í frv. Ég geri ráð fyrir því, að forráðamenn sjóðsins muni koma þessu atriði frá sinni hendi á framfæri við nefndina, og tekur hún það til íhugunar, en rn. sá ekki ástæðu til að hafa ákvæði um þetta í frv. Ég vil leyfa mér með þessu fororði að óska eftir því, að málinu verði vísað til hv. fjhn. og 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti BSt): Mér hefur borizt tilkynning um það frá hæstv. ríkisstj., að hún þurfi að halda áríðandi fund, og hún mælist til, að þessi fundur verði ekki haldinn lengri. Er því dagskrármálið tekið út af dagskrá. - Hv. þm. Vestm. tekur til máls utan dagskrár.



Herra forseti. Þeir atburðir, sem nú hafa gerzt í umheiminum, hljóta að vekja djúpan harm allra frelsisunnandi manna. Ég leyfi mér í nafni Sjálfstfl. að mælast til þess, að Alþingi felli niður fundi í dag og votti með því ungversku þjóðinni einlæga samúð sína.

Forseti (BSt): Eins og ég áður sagði, verður það gert hér í þessari deild að fella niður frekari fundarhöld.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Sjálfstæðisþingmenn báru í síðustu viku fram tvær þáltill. um varnarmálin. Ég vildi beina því til hæstv. forseta, að bann ákvæði efnisumr. um þessar till. svo tímanlega, að þeir samningar, sem standa fyrir dyrum um endurskoðun varnarsamningsins, væru ekki hafnir, áður en till. fá efnismeðferð á Alþingi. Í þessu sambandi óska ég ekki eftir tilteknum degi, heldur eftir því, að hæstv. forseti hafi samráð við hæstv. utanrrh. um það, að till. verði teknar svo snemma fyrir, að samningarnir séu ekki hafnir áður.

Forseti (EmJ): Ég skal gjarnan lýsa því yfir, að ég mun hafa samráð við hæstv. utanrrh. um meðferð þessa máls og freista þess, að það verði tekið á dagskrá svo fljótt sem kostur er.

forseti (EOl): Áður en gengið er til dagskrár, vil ég biðja hv. þdm. að votta okkar finnsku bræðraþjóð hluttekningu sína í tilefni af því, að fyrrverandi forseti hennar, Paasikivi, hefur látizt í dag og frétt um það nú borizt hingað. Ég vil biðja hv. þm. að rísa á fætur og sýna á þann hátt sína hluttekningu. - Þm. risu úr sætum.



Herra forseti. Svo sem hæstv. forseti gat um, hefur kjörbréfanefnd þegar haldið fund af þessu tilefni, þar sem kunnugt var, af hverju fundurinn var boðaður, og kjörbréf Ásgeirs Sigurðssonar, sem er 1. varaþingmaður Sjálfstfl. í Rvík, var þar til athugunar. Var n. öll sammála um að leggja til, að kjörbréfið yrði tekið gilt, þ.e.a.s. einn þm., hv. 11. landsk. þm., Friðjón Þórðarson, var fjarstaddur, en allir hinir voru sammála um að leggja til, að bréfið yrði tekið gilt, og er það till. nefndarinnar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Ég vildi mega mælast til þess, að nefndir færu að skila álitum um þau mál, sem hægt er að skila áliti um. Það mætti segja, að ég gæti beint þessum tilmælum til sjálfs mín fyrst og fremst sem formanns fjhn., þar sem nokkur frv. liggja þar og hafa legið um alllangan tíma, en ástæðan er sú, að hæstv. ríkisstj. óskaði eftir, að þau mál, sem öll snerta fjárhag ríkissjóðs, verði ekki afgreidd að sinni, fyrr en meira er afráðið um heildarafgreiðslu fjármálanna. Mun ekki standa á þeirri nefnd. En það eru nokkur mál, sem hefur verið vísað til n. hér fyrir nokkru, en ekki virðist standa eins á um. Það er fyrirsjáanlegt, að þegar líður að jólum, mun verða hér svo mikið annríki í deildinni, er málin koma frá Nd., að það veitir ekki af, þótt búið væri þá að afgreiða frá d. þau mál, sem lítill eða enginn ágreiningur er um.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta á þskj. 65 er fram borið vegna tilmæla frá bændum þeim, sem búa á Eystri- og Vestri-Grund í Stokkseyrarhreppi. Hafa bæði oddviti og hreppstjóri sveitarinnar tjáð sig meðmælta því, að Grundirnar fengju aukin landumráð, svo að á jörðum þessum geti þrifizt lífvænlegur búskapur, en landþrengsli hafa torveldað bændunum að stækka bú sín. Jörðin Grjótlækur er gamalt býli, en hefur verið í eyði nú hin síðari ár, vegna þess að hún er svo lítil, að menn hafa ekki treyst sér til að reka þar lífvænlegan búskap. Hér er að gerast gamla sagan um það, að búskapur á smákotum hefur aldrei og getur aldrei þrifizt. Möguleiki sýnist nú vera fyrir hendi til þess að stækka þessi býli, svo að þau verði lífvænleg í framtíðinni, með því að ríkið, sem er eigandi þeirra, kaupi Grjótlækinn og bæti þeirri jörð við Grundirnar. Hér er ekki um að ræða stórfelld útgjöld fyrir ríkissjóð, en hins vegar munu eignir þessar aukast að verðmæti miklu meira en því nemur, sem Grjótlækur kann að kosta, vegna þess að þá væri tryggt, að Grundirnar héldust áfram í byggð og yrðu góðar bújarðir fyrir þá bændur, sem þar yrðu, og ríkissjóður nyti þannig ágóða af þessum eignum sínum, í stað þess að gera má ráð fyrir, að jarðir þessar færu í eyði, ef þær fengju ekki aukið landrými. Ég vænti, að hv. alþm. sýni skilning á þessu máll og leyfi því fram að ganga. Ég leyfi mér að leggja til, að málið fari til 2. umr., en ég er nú ekki svo fróður, að ég viti, hvert er venja að vísa svona málum.

Ætli það sé ekki landbn.?

Ég bið forseta þá að skera úr því.



Herra forseti. Form. landbn., hv. þm. Dal. (ÁB), sem vegna fjarveru getur ekki haft framsögu hér í þessu máli, bað mig að mæla hér fáein orð, um leið og málið yrði tekið á dagskrá. Frv. það, sem hér liggur fyrir á þskj. 56 til 1. umr., er frv. til laga um búfjárrækt og var sent landbn. frá Búnaðarfélagi Íslands, og hafði búnaðarþing fjallað um málið. Að meginefni er frv. samhljóða lögum um búfjárrækt frá 1948, en hefur þó að geyma ýmsar breytingar, sem ætlað er að muni efla og styrkja búfjárrækt landsmanna, ef að lögum verða. Í grg., sem fylgdi frv. og prentuð er með því, er skýrt frá, að hverju stefnt er með breyt. þeim frá eldri búfjárræktarlögum, sem hér eru ráðgerðar. Nokkurn kostnaðarauka munu sumar þessar breytingar hafa í för með sér fyrir ríkissjóð og bændur, en ekki er sá kostnaðarauki stórvægilegur. Landbn. hefur ekki enn gefizt tóm til að kynna sér frv. þetta til hlítar, svo að álit frá n. liggur ekki fyrir við þessa umr. Hafa nm. því áskilið sér óbundinn rétt um afstöðu til málsins og einstakra atriða þess. Á þessu stigi hef ég ekki um þetta fleiri orð, en leyfi mér að leggja til, að málinu verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr., og mun n. taka málið til athugunar fyrir 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er að því leyti enginn nýgræðingur, að slíkar vegalagabreytingar hafa verið fluttar nærri því á hverju ári. Við vegalögin var gerð nokkur viðbót á s.l. þingi og þá teknir upp nokkrir vegir. Á hinn bóginn hefur það orðið svo, að þegar leitað hefur verið eftir að fá verulegan stuðning, sem um hefur munað, til þess að koma sýsluvegum héraðanna í sæmilegt lag, hefur það mætt svo mikilli tregðu, að slík viðleitni hefur lítinn árangur borið. Það er því komið svo víða, að sýsluvegirnir eru í hinu mesta ófremdarástandi, og sérstaklega kemur þetta hart niður í þeim héruðum, þar sem mjólkurframleiðsla er mjög verulegur þáttur í framleiðslu bænda. Á undanförnum árum hefur í stað þess að hjálpa sýslunum til þess að standa undir þeim gjöldum, sem af sýsluvegunum leiðir, viðhaldi þeirra og nýbyggingu, verið farin sú leið að taka allmarga sýsluvegi upp í þjóðvegatölu og létta þannig á sýsluvegunum. Þetta hefur þó engan veginn reynzt nægilegt, og í ýmsum héruðum eru stórir vegakaflar, sem sýslurnar verða að standa undir og er bersýnilegt að þeim er langt um megn. Hér leggjum við þingmenn Skagf. til, að teknir verði upp nokkrir vegir og vegakaflar, sem er óhjákvæmilegt að gera miklar endurbætur á eða byggja alveg upp að nýju. Þetta er fullkomið nauðsynjamál, og eins og tekið er fram í grg., eru eftir samt sem áður mjög mikil verkefni fyrir sýsluvegasjóð Skagafjarðarsýslu, ef sinna á, svo að vel sé, vegaþörf héraðsbúa. Ég hef svo þessi orð ekki fleiri, en vísa að öðru leyti til þeirrar grg., sem fylgir þessu frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. lögunum um vöruhappdrætti Sambands íslenzkra berklasjúklinga er sett hámarkshlutatala, 50 þús. hlutir. Nú hafa forráðamenn happdrættisins farið fram á, að þeir mættu auka upp í 65 þús. hluti, og vill ríkisstj. leggja til, að orðið verði við þessari ósk þeirra. Frv. fjallar um þessa breytingu á lögunum. Ég vil leyfa mér að mæla með þessu og enn fremur með því, að þetta frv. fengi skjótan framgang, því að það er mjög þýðingarmikið fyrir S. Í. B. S. að geta fengið að vita þetta nú alveg næstu daga. Samt sem áður mun ég leggja til, að málinu verði vísað til hv. fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér um ræðir, er komið frá hv. Ed., og hlaut það þar einróma samþykki. Landbn. þessarar d. hefur einnig athugað þetta frv., og leggur hún til, að það verði samþ. óbreytt. Samkvæmt núgildandi lögum um dýralækna er landinu skipt í 12 dýralæknisumdæmi, en starfandi eru nú sjö dýralæknar, svo að það vantar fimm, til þess að lágmarkstölu dýralækna í landinu sé fullnægt. En það er búizt við, að á næstu árum komi það margir dýralæknar til landsins, að hægt verði að fullnægja þessari tölu. Eins og gelið er um í grg. þessa frv., eru dýralæknum veitt með frv. þessu sams konar réttindi og héraðslæknum, prestum og sýslumönnum eru veitt nú, því að yfirleitt búa þeir í húsnæði, sem það opinbera hefur lagt þeim til. Það er því ekki um neina nýjung að ræða í þessu frv., enda er þegar byrjað að byggja yfir dýralækna. Það hefur verið byggt yfir einn og keypt húsnæði yfir annan. Þetta frv. er líka trygging þess, að þeir dýralæknar, sem koma á næstunni til landsins, hverfi til þeirra starfa, sem þeir hafa lært til, því að vafalaust eiga þeir óhægt með að veita sér þægilegt húsnæði, þegar þeir koma frá löngu námi og e.t.v. með miklar skuldir að baki. Ég vænti því þess, að hv. alþm. samþykki þetta frumvarp.



Herra forseti. Að ósk hreppsnefndar Eyrarsveitar hef ég flutt frv. það, sem hér er tekið til meðferðar, um heimild fyrir hæstv. ríkisstjórn til að selja eyðijörðina Hrafnkelsstaði til Eyrarsveitar fyrir það verð, sem dómkvaddir menn meta. Telja verður eðlilegt og sanngjarnt, að ríkisstj. verði veitt heimild til að verða við óskum hreppsnefndarinnar um sölu á þessari eyðijörð. Ekki er trúlegt, að jörðin byggist á ný, þar sem því miður nokkrar aðrar og betri jarðir í sömu sveit hafa lagzt í eyði á undanförnum árum. Bændur, sem bjuggu á þeim jörðum, hafa flutt byggð sína í Grafarnes, með því að þeir töldu sig hafa þar öruggari atvinnu og betri lífsafkomu á ýmsum sviðum. Í 2. gr. frv. hef ég viljað tryggja Gunnari bónda Stefánssyni á Eiði, sem á síðustu árum hefur haft afnot jarðarinnar og ræktað að nýju nokkurn hluta af túni hennar, leigurétt á landi heimajarðarinnar, bæði hvað snertir hann sjálfan og erfingja hans. Tel ég rétt, að þessi réttur sé ákveðinn í löggjöfinni. Að öðru leyti vitna ég í grg. mína með frumvarpinu. Að lokinni þessari umr. vil ég biðja hæstv. forseta að vísa frv. til landbn. og til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta litla frv. var flutt á Alþ. síðast af hálfu menntmrn., en náði ekki fram að ganga. Voru þó í Ed. gerðar á því breytingar, sem hefði mátt ætla að miðuðu í samkomulagsátt, en nægðu ekki til þess að bjarga málinu, þegar það í annað skipti kom til hv. Nd. Ég hygg, að ástæðan til þess, að frv. var fellt, hafi - fyrir utan e.t.v. einhverja pólitíska togstreitu - verið sú, að sumir þm. óttuðust, að með þessu væri stofnað til sérskólahalds, þess, að sértrúarflokkar kæmu upp sínum skólum, svipað því sem er erlendis, og gæti það orðið til þess að grafa undan hinni almennu skólalöggjöf landsins. Ég játa það, að ef á slíku væri raunveruleg hætta, þá mundi ég telja það varhugavert og ekki rétt að stefna í þá átt. Við vitum hins vegar, að skilyrði fyrir slíku eru ekki fyrir hendi á Íslandi. Hér má segja, að sértrúarflokkar hafi mjög litla þýðingu. Það eru aðeins tiltölulega örfáir menn kaþólskrar trúar, og sértrúarflokkar innan hinnar almennu evangelisk-lúthersku þjóðkirkju eru svo fáir og lítils megnugir, að ekki þarf að óttast, að þeir geti orðið hinu almenna skólakerfi til truflunar. Hins vegar held ég, að hið almenna skólakerfi hafi gott af nokkurri samkeppni, að það sé hollt fyrir barnaskólana, þá sem ríkið sjálft heldur uppi, að vita, að til séu einhverjir aðrir barnaskólar í landinu, sem veiti þeim nokkurt aðhald með samkeppni, og verði til þess, að þeir leggi sig frekar fram en ella um að ná góðum árangri með starfi sinu. Eins er það vitað, að þó að t.d. kaþólski barnaskólinn hér í bænum hafi starfað um marga áratugi, þá hefur hann ekki starfað sem trúboðsskóli. Hann hefur ekki orðið til þess að útbreiða hina kaþólsku trú, og þarf því ekki að óttast skólahaldið að því leyti. En á þeim skóla hefur verið nokkur annar bragur en barnaskólunum, og ýmsir, sem sent hafa börn sín í þennan sérskóla, telja, að þau hafi haft gott af því að vera þar, og enginn vafi er á því, að hann hefur orðið barnaskólunum hér til nokkurrar vakningar einmitt sem hollur samkeppnisaðili. Af þessum ástæðum tel ég, að það sé beinlínis til þess að örva hollt skólahald í landinu og til þess að styrkja skólakerfið að gera mögulegt, að slíkir sérskólar starfi. Kostnaðurinn við þá er svo mikill, að þrátt fyrir það, þótt hlaupið sé undir bagga með þeim á þann veg, sem þetta frv. gerir ráð fyrir, þá er engin hætta á því, að slíkt skólahald verði almennt. Það verður alltaf undantekning, það krefst svo mikilla fórna af þeim, sem standa fyrir skólunum, að útilokað er, að slíkt skólahald verði almennt. Ég vil því skora á menn að taka þetta mál til endurnýjaðrar athugunar. Eins og ég gat um í upphafi máls míns, þá átti einhvern þátt í því, að það hindraðist framgangur þess í fyrra, það los, sem komið var á samstarf þáverandi stjórnarflokka, og mínir góðu fyrrverandi samstarfsmenn í Framsfl. höfðu ánægju af því að fella mál fyrir mér, ef þau voru ekki of veigamikil. Ég skil það, að þeir þurftu að bregða á leik, blessaðir karlarnir, öðru hverju, og tek það ekki illa upp, en vonast til þess, að þeim hafi vaxið vizka með aldri og styðji nú þetta góða málefni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í frv. þessu er till. um að innheimta með viðaukum nokkur gjöld, sem undanfarið hafa verið innheimt á þann hátt. Frv. er samhljóða gildandi lögum um þetta efni. - Ég leyfi mér að vísa til athugasemdanna við lagafrumvarpið og óska eftir því, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari umræðu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Eins og hv. þingmönnum í deildinni mun þegar kunnugt, andaðist nú í morgun fyrrverandi forseti Finnlands, Paasikivi. Við vitum allir, að þetta var hinn merkasti maður, forustumaður þjóðar sinnar lengi og það á mjög erfiðum tímum, og vinur Íslands, það er mér óhætt að fullyrða, því þótt ekki væri mikið, þá hafði ég persónulega ofur lítil kynni af honum. Mér þykir vel til fallið, án þess að orðlengja þetta frekar, að hv. þingmenn í deildinni votti þessum látna fyrrverandi þjóðhöfðingja á einu af Norðurlöndunum virðingu sína með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.



Herra forseti. Þetta frv. er gamall kunningi fyrir okkur, sem vorum hér á síðasta þingi, en fyrir hina ekki. Það var lagt fram í byrjun síðasta þings eða snemma á síðasta þingi af þáverandi landbrh., Steingrími Steinþórssyni, og var þá á þskj. 85. Það var samið af mþn., sem var selt í að endurskoða lögin, og fylgdi því þá mjög ýtarleg grg., og fyrir þá þm., sem eru nýir í deildinni, vildi ég benda þeim á þá grg., sem þá fylgdi frv. og vafalaust er hægt að fá hjá skjalaverði, en það var sem sagt 85. mál þingsins í fyrra. Í fyrra fékk þetta mál, sem fór til landbn., allýtarlega meðferð þar. Það hafði áður af stjórnarráðinu verið sent til umsagnar veiðifélaganna í landinu og öllum sýslunefndum, og lágu fyrir umsagnir þeirra flestra um málið, sumar með breytingartillögum og aðrar ekki, og það geta þeir líka fengið að sjá á þskj. frá í fyrra, sem var nr. 544. Þar var skýrt frá þessu í nál., sem kom frá landbn. Landbn. varði í fyrra mjög miklum tíma í þetta frv. Hún fór í gegnum það allt, bar það saman við eldri lög og hafði samráð við veiðimálastjóra um hverja einustu grein í frv. Hún endaði á því í þinglokin, eftir að hún var búin að halda milli 20 og 30 fundi aðallega um þetta mál, að hún skilaði um það nál. og lagði til nokkuð margar breytingar, sem prentaðar eru á þskj. 545 í fyrra. Á þetta vildi ég benda nýjum mönnum í deildinni, svo að þeir kynntu sér þetta mál, áður en það kemur aftur frá nefndinni. Það eru nýir menn í landbn. að nokkru leyti núna. Þess vegna verður vafalaust af landbn. farið í gegnum frv., þó að vonandi þurfi ekki eins mikla vinnu í það að leggja og gert var á síðasta þingi. En ég vildi benda á þetta, til þess að þeir, sem ekki fylgdust með gangi málsins í fyrra í þinginu, kynntu sér það og hægra yrði um vik, þegar málið kemur aftur frá nefndinni. Annars höfum við, landbn., sem núna er, ekki farið í gegnum frv. Við sjáum við fljótlegan yfirlestur, að það er lagt fyrir nákvæmlega í sama formi og í fyrra og ekki teknar inn í það neinar af þeim brtt., sem n. í fyrra lagði til, enda þá ekki samþykktar af deildinni, því að það var ekki rætt nema við eina umr. hér í deildinni. Ég geri þess vegna ráð fyrir því, að n. þurfi að taka það allt í gegn, eins og ég áðan sagði, og legg til, að því verði vísað beint til nefndarinnar, þó að það sé flutt af henni. Hún þarf að taka það alveg í gegn.