Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Þetta frv. um breyt. á l. um Fiskveiðasjóð er þess efnis að 1% af fob.-verði útfluttra sjávarafurða, annarra en þeirra sem koma frá hvalveiðum, selveiðum og hrognkelsaveiðum, gangi til Fiskveiðasjóðs, og skal gjald þetta reiknað á sama hátt og annað útflutningsgjald af sömu vörum. Þetta er framhald af því sem hefur verið innheimt skv. lögum frá 25. apríl 1973, en þá var þetta gjald tímabundið, sem sagt frá 1. júlí 1973 til 31. des. 1975. Þá er jafnframt til viðbótar þessu gjaldi lagt til að framlag til Fiskveiðasjóðs frá ríkissjóði verði jafnhátt því árlega, þykir rétt að þetta fylgist að. Miðað við þær kvaðir sem á Fiskveiðasjóði hvíla, einkum vegna erlendra skulda vegna þeirra skipakaupa sem átt hafa sér stað ú undanförnum árum og eiga sér stað enn, er fjárþörf Fiskveiðasjóðs á næsta ári talin vera um 1480 millj. vegna erlendra skipakaupa. Þetta eru skuldbindingar sem Fiskveiðasjóður verður að standa við og eins er áætlað að lánsþörf vegna tækja og viðgerða muni verða um 500 millj. og skuldbindingar sjóðsins vegna innlendu skipasmiðanna er áætlað að muni nema allt að 1804 millj. kr. Eftir eru svo vinnslustöðvarnar, en í áætlun á s. l. ári var reiknað með í milljarði til þeirra, svo að fjárþörfin verður vafalaust, þó að einhver niðurskurður verði gerður, liðlega 4 milljarðar. Talan til erlendra skipakaupa er útreiknuð og sú skuldbinding liggur fyrir. Innlenda skipasmiði má kannske lækka eitthvað frá upprunalegri áætlun, en verður sennilega mjög nálægt þessari upphæð, þannig að aðalútgjöld eða lán Fiskveiðasjóðs eru til þessara tveggja hluta. Nú er sjóðakerfi sjávarútvegsins í endurskoðun. Þeirri endurskoðun er ekki lokið, en mjög langt komið. Þykir því ekki fært að fella niður innheimtu á útflutningsgjaldinu. Hins vegar verður það tekið til athugunar með heildarendurskoðun sjóðakerfisins fyrir augum og sömuleiðis verður þá að taka ákvörðun um mótframlag ríkissjóðs til Fiskveiðasjóðs. En til þess að gera langt mál stutt, þá er breyt. með þessu frv. sú ein að innheimta 1% útflutningsgjald eins og verið hefur og framlag ríkissjóðs verði enn fremur í gildi þangað til heildarendurskoðun sjóðakerfisins lýkur. En þessar skuldbindingar hvíla á Fiskveiðasjóði, og ég fæ engan veginn séð að það sé með einu pennastriki hægt að taka jafnþýðingarmikinn tekjustofn frá sjóðnum eins og sumir menn í hagsmunasamtökum útvegsmanna hafa lagt til. Forseti. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði þessu frv. vísað til hv. sjútvn.

Fjmrh. (Matthías Á. Mathiesen) : Hæstv. forseti. Frv. til l. um breyt. á l. um tekju- og eignarskatt er lagt fram á Alþ. nú í beinum tengslum við fjárlagafrv. ársins 1976, þar sem gert er ráð fyrir hækkun tekna af eignarskatti einstaklinga og félaga frá fjárl. þessa árs úr 443 millj. í 952 millj. kr. Til að þeirri tekjuaukningu eignarskatts verði náð er nauðsynlegt að hækka gildandi fasteignamat til eignarskattsálagningar, en enn í dag miðast það við verðlag fasteigna árið 1970. Koma til greina í því sambandi tvær leiðir: annars vegar hækkun fasteignamats til eignarskattsálagningar á breyttum skattstiga og hins vegar hækkun matsins samhliða breyttum skattstiga eignarskatts. Eins og frv. þetta ber með sér er síðari leiðin farin, enda hefði hin fyrri haft það í för með sér að gjaldendum eignarskatts hefði fjölgað mjög verulega frá því sem verið hefur. Það er ljóst að á undanförnum árum hafa eignarskattar, sem að stofni til eru langmest innheimtir af fasteignum, ekki fylgt verðlagsþróun fasteigna í landinu. Sem dæmi má nefna að vísitala byggingarkostnaðar frá viðmiðunartíma gildandi fasteignamats 1. jan. 1970 til 1. nóv. s. l. hefur hækkað um 464%. Verður því tæplega haldið fram, að hér sé um nýja eða stóraukna skattheimtu að ræða, heldur er hér fyrst og fremst verið að færa skattheimtu til samræmis við þróun verðlags. Á Alþ. hefur samhliða þessu frv. verið lagt fram nýtt frv. um skráningu og mat fasteigna sem gerir ráð fyrir árlegri hækkun fasteignamats til samræmis við þróun verðlags fasteigna. Slík almenn hækkun matsins getur þó af framkvæmdaástæðum ekki tekið gildi fyrr en 1. des. á næsta ári og er því þetta frv. um breyt. á l. um tekju- og eignarskatt flutt til þess að brúa það tímabil þar til af almennri hækkun fasteignamats getur orðið. Ég vil að lokum undirstrika að frv. þetta felur ekki í sér almenna hækkun fasteignamats, heldur einungis hækkun matsins til eignarskattsálagningar og hefur því ekki áhrif til hækkunar annarra skatta og gjalda sem byggjast á fasteignamati. Hins vegar hefur félmrn. skv. ákvæðum laga nr. 11/1975, um breyt. á l. um tekjustofna sveitarfélaga, heimild til álags á aðalmat fasteigna til notkunar þess til ákvörðunar gjalda sveitarfélaganna á árinu 1976, og með auglýsingu frá 14. nóv. s. l. hefur sú heimild verið nýtt til 1.73% hækkunar, sem er svipuð hækkun og hér um ræðir í sambandi við grundvöll til eignarskatts. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða meir um frv., en legg til, hæstv. forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh.og viðskn.