Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Guðmundur Ólafsson Jeg stend aðeins upp vegna þess, að hvorki höfundur brtt. á þskj. 129 nje hv.frsm. landbn. hafa enn beðið um orðið. Mjer kemur það óneitanlega hálfkynlega fyrir, að hv. landbn. ber ekki fram brtt. við 3. gr. Því að eins og jeg gat um við 2. umr., getur hæglega farið svo, að bestu kynbótahestaefnin verði ekki valin ef það á að vera alveg undir eigendum hestanna komið, hvort þeir vilja láta því fyrir sanngjarna borgun. Ef svona verður frá þessum lögum gengið, er öll hætta á því, að frumvarpið verði að litlum notum: það er því full ástæða til að gera frv. svo úr garði, að bestu folarnir verði notaðir til undaneldis. En eins og frv. er nú, er það alveg undir kynbótanefndinni komið, hvort hún vill nokkuð til vinna að ná besta hestinum, og er þá hætt við, að hún sleppi honum, ef hann fæst ekki með jafngóðum kjörum og sá lakari. - Á móti brtt. á þskj. 129 þarf ekki að tala. Jeg geri ráð fyrir, að hv. deild verði sjálfri sjer sammála og felli hana.

Frsm. (Ágúst Helgason) Jeg gat ekki verið á fundi við 2. umr. þessa máls, og hefir það því farið framhjá mjer, sem þar var sagt. Það, sem hv.þm. A.-Húnv. (GuðmÓ) sagði á móti 3. gr., er að mínum dómi veigalitlar ástæður. Í frv. er sagt, að kynbótanefnd skuli velja „hæfilega marga graðhesta til undaneldis“, og þar sem nefndin er kosin til þess að standa fyrir kynbótum, leiðir það af sjálfu sjer, að hún á að velja bestu folana. Að þetta eigi að vera eftir samkomulagi við eigendur hestanna, virðist mjer sjálfsagt. Því ef nefndinni ber skylda til að kaupa þá hverju verði sem er, er þar opin leið fyrir eigendur þeirra að okra á þeim, og er þá hætt við, að þeir gætu orðið nokkuð dýrir. Hefði jeg verið á fundi við 2. umr. þessa máls, hefði jeg haft á móti brtt.hv. 1. þm. Eyf. (EÁ) við 7. gr.Hv. þm. sýndi mjer hana áður en hann bar hana fram. Leit jeg á hana í bili, en síðar sá jeg, að hún var gölluð. Því að það er mitt álit, að ekki sje rjett að sletta á sveitarsjóðina kostnaði af hrossakynbótum, heldur eigi að jafna honum á eigendur hrossanna. En úr því að þetta hefir verið samþykt, þýðir víst ekki um það að fást. Þá er það brtt. á þskj. 129, um að konur geti skorast undan kosningu í hrossakynbótanefnd. Jeg er þessari till. alveg samþykkur og geri ráð fyrir, að svo sje um alla landbn. Hefði jeg komið með till. um. þetta til nefndarinnar, ef jeg hefði búist við, að hv. deild samþykti hana. En þar sem meiri hluti hv. deildar, og þar á meðal fulltrúi kvenna, hv. 4. landsk. (IHB), stóðu á móti samskonar tillögu um að konur mættu skorast undan kosningu í sveitar- og bæjarstjórnir, ljet jeg hjá líða að bera fram tillöguna. Mun jeg þó að sjálfsögðu greiða atkvæði með till.

Einar Árnason Um það, sem hv.frsm. (ÁH) sagði um 3. gr., þýðir ekki að deila hjeðan af, þar eð búið er að samþykkja brtt. þá, sem jeg bar fram við 2. umr. En út af því, að sveitarsjóður beri kostnaðinn af kynbótunum, þá fæ jeg það ekki út úr orðalagi greinarinnar, að svo þurfi ætíð að vera. Það er mjög vel hugsanlegt, að kynbótanefnd komist að samkomulagi við folaeigendur, án þess að það þurfi að kosta sveitarsjóð nokkuð. Falla þá framkvæmdirnar undir ákvæði 3. gr. Ákvæði 8. gr. mundu aðallega koma til greina þegar sveitarsjóður ætti sjálfur kynbótafolana (eins og oft hlýtur að koma fyrir), og þyrfti þannig hvort sem væri að bera af þeim kostnaðinn. Annars tekur það því ekki að fjölyrða um þetta ákvæði, þar eð hv. deild hefir nú samþykt till. mína um það. Það, sem háttv.þm. A.-Húnv. sagði um brtt. mína á þskj. 129, er náttúrlega eðlilegt út frá hans sjónarmiði. En það, að jeg flyt þessa till., er aðeins eðlilegt framhald af því, sem jeg hefi haldið fram um þessi mál í umræðum um frv. til laga um kosningar í málefnum sveita og kaupstaða. Ef mínar till. hefðu þá verið samþyktar, hefði þessi till. verið óþörf. En mjer finst ekkert á móti því að gefa konum rjett til að skorast undan kosningu í þessa nefnd, þótt þær hafi ekki þann rjett um hreppsnefndir, því að þar er óneitanlega nokkuð öðru máli að gegna.

Ingibjörg H. Bjarnason Hv. 6. landsk. (ÁH) beindi því til mín, hvernig jeg tæki brtt. á þskj. 129. Jeg fæ ekki sjeð, að kjörgengi kvenna í málefnum sveita og kaupstaða sje svo skylt þessu starfi, að það þurfi á nokkurn hátt að rekast á, þótt eigi gildi sömu ákvæði. Heldur fer einmitt fram sjerstök kosning í nefnd þessa, eins og sagt er í 2. gr. frv. Tek jeg því ekki sömu afstöðu í þessu máli og í atkvgr. um fyrnefnt frv., því að hjer er um algerlega óskylt mál að ræða.

Frsm. (Ágúst Helgason) Jeg vil aðeins benda hv. 4. landsk. (IHB) á það, að í 2. gr. stendur, að um kosningu í hrossakynbótanefnd fari eftir sömu reglum og um kosningu í hreppsnefnd. 

Guðmundur Ólafsson Jeg vil leyfa mjer að mótmæla þeim skilningi hv. 4. landsk., að hjer sje um að ræða óskylt mál kosningum í hreppsnefnd. Þetta er einmitt ein þeirra nefnda, þar sem er sami kosningarrjettur og kjörgengi eins og í hreppsnefnd. Eins er það t. d. um fræðslunefnd, forðagæslunefnd o. fl. Þeir háttv.þm., sem vilja skylda konur til að taka við kjöri í hreppsnefnd, geta því ekki staðið sig við að greiða þessari brtt.atkv. En það væri svo sem ekki nema hvað eftir öðru, þótt þessi vitleysa kæmist inn í frv., svo að það yrði að öllu leyti sem ánalegast. - Þá vil jeg alvarlega mótmæla þeirri skoðun hv.frsm. (ÁH), að kynbótanefndin eigi að geta gengið frá bestu kynbótahestaefnunum, þótt þeir væru ögn dýrari en þeir, sem væru aðeins í meðallagi eða minna. Mjer finst það alls ekki samboðið hv. Alþingi að semja lög eins og þessi, sem láta verða miklar líkur fyrir því, að valdir verði til kynbóta hestar, sem eru lakari en í meðallagi, sakir þess, að þeir verða ódýrari en úrvalsfolar.

Atvinnumálaráðherra (MG): Það er alveg rjett hjá hv. 4. landsk. (IHB), að ekki þarf að fara saman kjörgengi í hreppsnefnd og hrossakynbótanefnd. Þetta sjerstaka ákvæði í 2. gr. sýnir einmitt, að það er ekki nauðsynlegt að svo sje. Því að ef svo væri, væri 2. gr. alveg óþörf. Út af því, sem háttv.þm. A.-Húnv. (GuðmÓ) sagði um samkomulagið við eigendur hestanna, þá fæ jeg ekki betur sjeð en að leita verði samþykkis eigendanna, því að ekki er hægt að taka hest að eiganda nauðugum án þess að eignarnám komi til. Auðvitað liggur það í starfi kynbótanefndar, að hún má ekki ganga framhjá bestu hestunum. Þó er það ekki svo, að hún eigi að kaupa besta hestinn, hvað sem hann kostar, því að það gæti hæglega orðið til þess að ýta undir hrossaeigendur með það að vera of harðir í kröfum sínum. Jeg skil því umrætt atriði frumvarpsins þannig, að kynbótanefnd eigi jafnan að velja og fá bestu hestana, ef þeir eru fáanlegir á verði, sem ekki getur talist ósanngjarnt.

Sigurður Eggerz Jeg er alveg sammála hv.þm. A.-Húnv. (GuðmÓ), að ekki sje ástæða til þess, að aðrar reglur gildi um þessa kosningu en hverja aðra. Jeg fylgdi hv. 4. landsk. (IHB) að því fyrir nokkru, er það var til umræðu í háttv. deild, að sjálfsagt væri að leggja sömu skyldur á herðar kvenna eins og karla um opinber málefni. Held jeg, að það sje heppilegt fyrir kvenþjóðina að hafa þá reglu. Sje jeg enga sjerstaka ástæðu til, að breytt sje frá hinni almennu reglu í þessu máli. Hlýtur því hv. deild, ef hún vill vera sjálfri sjer samkvæm, að fella þessa brtt.Hv. minni hl. hefir tekið það sárt, að verða undir í atkvgr. um daginn, og vill því koma fleygum inn í þessi mál og gera litið úr kvenfólkinu. En jeg hefi altaf skilið, yfir hvílíkum kröftum kvenþjóðin hefir að ráða, og finst mjer ekki þurfa að gera lítið úr þeim í þessu efni fremur öðrum.

Einar Árnason Það gleður mig, að brtt. mín virðist hafa allmikið fylgi í deildinni, þar sem mjer skilst, að öll hv. landbn. sje henni fylgjandi og sömuleiðis hv. 4. landsk. (IHB), sem þó vildi ekki hjer á dögunum leyfa konum að hafa rjett til þess að skorast undan kosningu í sveitar- eða bæjarstjórn. Þetta sýnir, að hv. 4. landsk. telur, að til sjeu störf, sem rjett sje, að konur geti skorast undan að vinna. Þetta er auðvitað alveg rjett. Það má gera dálítið upp á milli þess, hvort starfað er í sveitarstjórn eða kynbótanefnd, enda hefir þessi brtt. miklu meiri byr hjer í deildinni en brtt. mín á dögunum, um að konur skyldu hafa rjett til þess að skorast undan því að taka við kosningu í sveitarstjórn, og var hún þó fyllilega á rökum bygð. Hv. 1. landsk. (SE) sagði, að kvenþjóðinni væri með brtt. minni sýnd lítilsvirðing og vantraust. Þessu vil jeg neita ákveðið. 



Jeg þarf ekki að svara ræðu hv. 1. landsk. (SE). Það nær vitanlega engri átt, að í brtt. hv. 1. þm. Eyf. (EÁ) felist nokkurt vantraust á kvenþjóðina yfirleitt. Og því síður er hjer um að ræða ósamræmi í skoðunum mínum frá því, sem jeg hjelt fram við umr. um kosningar í málefnum sveita og bæjarstjórna. Jeg hjelt því fram, sem jeg líka veit, að er almenn skoðun, að sömu rjettindum eigi að fylgja sömu skyldur. En eins og hæstv. atvrh. (MG) tók fram, þá er engan veginn sjálfsagt, að þessar kosningar fari fram eftir sömu reglum og kosningar í málefnum sveita og bæjarstjórna, sbr. 2. gr. frv. þessa. Jeg held því fast við mína fyrri skoðun, þótt jeg fylgi brtt. hv. 1. þm. Eyf. nú, því hjer er um annað mál að ræða. Jeg skoða þessa till. alveg rjettmæta, vegna þess, að jeg veit, að það er enginn hörgull á karlmönnum, sem hafi betra vit og hæfileika til þess að starfa í slíkri nefnd sem þeirri, er hjer er um að ræða, svo það væri að sækja vatn yfir lækinn að seilast eftir konum í kynbótanefndirnar.

Sigurður Eggerz Jeg hóf ræðu mína áðan með því að benda á það, að hjer væri um miklu minna starf að ræða heldur en að eiga sæti í bæjarstjórn eða hreppsnefnd. Jeg geri ráð fyrir því, að þeir, sem skipa þessa kynbótanefnd, verji til þess miklu minna af starfstíma sínum en hinir, sem í hreppsnefnd eru. 

Jónas Jónsson Mig langar til þess að styðja hv. 1. landsk. (SE) lítið eitt í hans ströngu baráttu, því þótt málsstyður hans sje miklu betri en andstæðinganna, þá eru nokkrar líkur til þess, að hann lendi í minni hluta, einkum þegar sá fulltrúi, sem treysta hefði átt til þess að halda fram rjettindum kvenna, hefir alveg brugðist skyldu sinni. Og verð jeg að láta í ljós djúpa hrygð yfir því, ef þessi háttv. deild getur ekki skilist við þessi kosningamál kvenna þannig, að fult samræmi sje í. Hjer hefir nýlega verið samþykt frv., þar sem því var slegið föstu, að konur skyldu hafa sama rjett og sömu skyldur móts við karlmenn. Og þá er það beinlínis hlægilegt að gera þessa undantekningu. Jeg vil þá beina því til hæstv. atvrh., sem virðist þessu fylgjandi og hefir undirbúið kosningafrv., hvers vegna hann hafi ekki sett þar inn ákvæði um, að til skyldu vera fáeinar nefndir, sem konur skyldu ekki sitja í, þótt þær ættu að hafa jafnrjetti við karlmenn endranær. Þetta er fullkomlega hugsunarrangt, og þegar til atkvgr. kemur, vil jeg biðja um nafnakall, svo það sjáist, hverjir það eru, sem hjer vilja gera á hluta kvenþjóðarinnar.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg vil leiðrjetta misskilning hjá hv. 3. landsk. (JJ). Hann gætir þess ekki, að í öllum frv. stjórnarinnar, sem fjalla um kosningarrjett og kjörgengi í sveitarmálum, er gert ráð fyrir því, að konur hafi rjett til að skorast undan kosningu. En hitt er líka víst, að engin nauðsyn er á því, að það gildi sama regla um kosning í kynbóta nefnd og t. d. hreppsnefnd. Þetta tvent er svo óskylt, og því sje jeg ekkert á móti því, þó brtt.hv. 1. þm. Eyf. sje samþykt. Það er auðvitað sagt í gamni, þegar háttv. 1 landsk. var að tala um rjettindamissi fyrir kvenþjóðina í þessu sambandi. Þvert á móti; það er rjettindaauki að mega skorast undan því, sem maður vill ekki taka að sjer.

Jóhannes Jóhannesson Jeg held nú reyndar, að það standi nokkuð á sama; hvernig fer með þessar brtt. hjer í háttv. deild. Jeg ber svo gott traust til hv.Nd., að jeg vona, að hún lagi þann galla, sem í þessari hv. deild var settur inn í sveitarstjórnarlagafrv., sem sje þann, að neyða konur til þess að eiga sæti í hreppsnefnd eða bæjarstjórn, þó það sje þeim þvert um geð. Jeg þykist viss um það, að hv.Nd. muni meta konur svo mikils, að hún vilji ekki láta þvæla þeim nauðugum út í kynbótanefndum og hreppsnefndum. Jeg vona því fastlega, ef illa fer, þá verði það lagað í hv.Nd.



Út af orðum hv. þm. Seyðf. (JóhJóh) vil jeg gera þá aths., viðvíkjandi því, sem hann kallaði skemd á frv. um kosningar í málefnum sveita og bæja, að þegar verið er að tala um skyldur og rjettindi, þá vil jeg taka það fram enn, eins og jeg gerði þegar það frv. var til umræðu hjer í hv. deild, að jeg álít, að það eigi alls ekki að undanskilja konur frá því að taka þátt í opinberum störfum yfirleitt fremur en karlmenn. Hjer er um svo stórvægileg persónurjettindi að ræða, að þau má í engu skerða. En það er sannfæring mín, að sömu rjettindum eigi að fylgja sömu skyldur. Og mjer virðist það æðimiðaldalegur skilningur á þessu máli, að vilja takmarka þennan rjett. En þótt svo kunni einhverjum að sýnast, að ekki gæti fulls samræmis í viðhorfi mínu í þessu máli og hinu málinu, sem jeg mintist á, - kosningar í málefnum sveita og kaupstaða, - þá er þess að gæta, að hjer stendur alt öðruvísi á, þar sem ekki er um að ræða nema kosningu í eina sjerstaka nefnd, og því alveg ósambærilegt. Jeg sje ekkert á móti því að samþykkja brtt., vegna þess að það er sennilegt, að enginn hörgull verði á hæfum mönnum í slíkar nefndir, sem hafi meiri þekking í þessum málum en konur yfirleitt hafa. En hinsvegar sje jeg ekkert á móti því, ef konur telja sig hafa vit á þessu máli, að þær skipi þá einnig kynbótanefnd. Jeg er viss um það, að þær mundu ekki á nokkurn hátt telja sjer misboðið með því nje skorast undan því af tepruskap, eins og hv. 1. landsk. komst að orði. Jeg segi fyrir mig, að jeg blygðast mín ekkert fyrir að tala um þetta mál. - En að lokum vil jeg enn skírskota til orða hæstv. atvrh., að þetta mál er alveg óskylt því máli, sem ýmsir hv. þdm. hafa verið að draga hjer inn í umræðurnar.

Guðmundur Ólafsson Jeg vil benda á það, að mjer þótti koma fram ósamræmi hjá hv.frsm. landbn. (ÁH) annarsvegar og hæstv. atvrh. (MG) hinsvegar viðvíkjandi kostnaði við kynbótafola. Hv. frsm. bjóst við, að hægt yrði að komast hjá því, að kynbótafoli yrði mjög dýr, en hæstv. atvrh. gerði ráð fyrir, að aðeins bestu folar yrðu valdir til kynbótanna. En ef svo verður, sem raunar er sjálfsagt, þá fæ jeg ekki annað skilið en að verðið muni verða í einhverju venjulegu hlutfalli við gæðin, nema það verði tekin í þessi lög einhver ný regla í viðskiftum. Þá er jeg hálfhissa á því, hvernig gengur með brtt.hv. 1. þm. Eyf., og eins furðar mig talsvert á því, að hæstv. atvrh. skuli ekki geta fundið samband milli þessa mál, og kosningalaganna í málefnum bæja og sveita, því hjer er beinlínis gert ráð fyrir því í frv. sjálfu, að sömu reglur gildi um kosning í kynbótanefnd og hreppsnefnd, sem líka er rjett. Því þá fer nú samræmið í sveitakosningum að verða lítið, ef það eiga að gilda sjerstakar reglur fyrir kosningu í smánefndir innan sveitar, eins og t. d. kynbótanefnd. Þá mætti ætla að ekki væri minni ástæða til þess að hafa sjerstök kosningaskilyrði fyrir ýmsar aðrar nefndir, svo sem fræðslunefnd, forðagæslunefnd o. s. frv. En þá sem sagt förum við að færast nokkuð langt frá því marki, sem stefnt var að með endurskoðun sveitarstjórnarlaganna, en það var einmitt heildarsamræmi; og sannast þá orð þeirra, sem halda því fram, að slíkt samræmi muni aldrei nást.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg finn ekki betur en að jeg hafi gætt fullrar samkvæmni í þessum kosningamálum, því að í báðum frv. um kosningar hefir stjórnin lagt það til, að konur skyldu ákveða sjálfar, hvort þær tækju við kosningu eða ekki.

Eggert Pálsson Það vildi svo illa til, að hv.frsm. (ÁH) var veikur við 2. umræðu þessa mála, og varð jeg því til þess að tala um frv. fyrir nefndarinnar hönd. Og af því að hv.flm.brtt. (EÁ) gat þess þá, að frsm. væri till. samþykkur, þá gat jeg ekki mótmælt því. En jeg sje nú, að það hefir ekki verið rjett heldur hjá hv. 1. þm. Eyf. Þvert á móti ljet nú hv.frsm. í ljós, að hann teldi tillöguna fremur til skemda en bóta. En hitt er satt, að nú tjáir ekki að fást um þetta, úr því það var samþykt, og vona jeg, að háttv.Nd. lagi þessa misfellu. Viðvíkjandi athugasemd háttv.þm. A.- Húnv. við 2. gr. frv., þá voru það einkum tvö atriði, sem hann fann að. Fyrst taldi hann orðalagið ekki viðunandi. En það hefir verið athugað í nefndinni rækilega, og hneigðist hún að áliti hæstv.forsrh. (JM), sem taldi, að frá hlið laganna væri ekkert að þessu orðalagi að finna. Auk þess hefi jeg orð fleiri lögfræðinga fyrir því, að ekki sje ástæða til þess að breyta orðalaginu; það sje alveg nægilega ljóst. Viðvíkjandi hinu, að þar sem kynbótanefnd sje ætlað að velja hæfilega marga kynbótahesta, þá verði að taka það líka skýrt fram, að það verði að vera bestu hestarnir, sem völ er á, annars kunni hún að taka lakari hesta, þá verður slíkt að fara eftir samkomulagi við eiganda. Ef samkomulag næst ekki, þá verður nefndin að verða af hestinum. Annars yrði að heimila eignarnám, en það áleit nefndin, að ekki gæti komið til mála. Enda er það ljóst, að ef gert væri ráð fyrir slíku, þá er mjög hætt við, að menn mundu nota sjer aðstöðuna til þess að setja miklu meira verð á hestinn en annars. Því áleit nefndin, að ekki væri um annan veg að ræða en að fá hestinn með samkomulagi við eiganda. Enda er vitanlegt, að frv. er upphaflega stílað til þess að koma á betra skipulagi um þessi mál, einkum í þeim sveitum, sem mest er hrossarækt, en síður í þeim sveitum og bygðarlögum, þar sem lítið er um hrossaeign. En einmitt þar, sem hrossaeign er mikil, þá er jafnan úr mjög mörgu að velja. Viðvíkjandi þeirri brtt., sem hjer hefir verið þráttað um, þá lýsti jeg fylgi mínu við hana við 2. umr., og þykist jeg þar vera í fullu samræmi við sjálfan mig. Þegar frv. til 1. um kosningar í bæjar- og sveitarmálum var lagt fyrir þessa deild, þá var það þar skýrt tekið fram, að konur skyldu hafa rjett til þess að skorast undan slíkum kosningum, ef þær vildu. Jeg er á sömu skoðun og hæstv. stjórn; jeg vil ekki raska þeim rjetti, sem konur hafa haft að undanförnu. En til samkomulags gekk jeg inn á, að þessi rjettur skyldi aðeins ná til giftra kvenna. Hjer er verið að tala um rjettarskerðing fyrir konur, að þær skuli mega skorast undan slíkum kosningum. En það er einmitt öfugt. Með því að fella þessa undanþáguheimild er skertur rjettur kvenna, sem þær hafa haft umfram karlmenn að undanförnu. Og í samræmi við þessa skoðun mun jeg greiða brtt. á þskj. 129 atkv. mitt. Og jeg tek undir með hv.þm. Seyðf. (JóhJóh), að jeg vona, að hv.Nd. lagi þau missmíði, sem hjer urðu á lögunum um kosningar í sveita- og bæjarmálefnum, eins og líka þau missmíði, sem urðu á frv. þessu við 2. umr.

Einar Árnason Jeg tók það fram við 2. umr., að jeg hefði sýnt hv.frsm. (ÁH) till. mína, og tók hann það þá fram, að hann gæti ekki sjeð neitt athugavert við hana, nema ef vera skyldi, að það væri álitamál, hvort ákveða skyldi takmark gjaldsins 8 eða 10 kr., og var hann heldur á því að setja það 10 kr. Þetta veit jeg, að hv.frsm. kannast við. Það má vera, að hann hafi eftir á sjeð sig um hönd. En nú fór svo við 2. umr., að brtt. var samþykt, þó að hv. 1. þm. Rang. (EP) mælti fast á móti, og hafði jeg þó ekkert sjerstakt gert til þess, að afla henni fylgis. Að till. mín var samþykt, getur því ekki stafað af öðru en því, að háttv.þdm. hafi þótt þau rök, sem studdu till. mína, miklu betri en mótmæli hv. 1. þm. Rang. Ennfremur var eitt atriði í ræðu hv. 1. þm. Rang., að þessi lög væru aðallega sett með þau hjeruð fyrir augum, þar sem hrossarækt væri mest. Þetta er ekkert annað en fjarstæða. Auðvitað eru lögin sett fyrir alt landið, sem sjest af því, að frv. mælir svo fyrir, að kynbótanefnd skuli vera í hverjum hreppi og kynbótafoli í hverjum hreppi á landinu.

Atvinnumálaráðherra (MG): Hv. sjávarútvegsnefnd neðri deildar flutti frv. þetta eftir tilmælum mínum. Ástæðan fyrir framkomu þess er sú, að eftir því, sem gufuskipafloti okkar er nú, mun þurfa um 150 vjelstjóra. En nú munu ekki til nema 100 menn, sem vjelstjórarjett hafa samkvæmt lögunum frá 1915. Hefir því ekki verið um annað að ræða en að veita undanþágur, sem hæpið er, að hafi stoð í lögum, eða þá að öðrum kosti að leggja nokkurn hluta flotana upp. Frv. þetta er því til að ráða bót á þessum ágalla, sem alls ekki getur talist hættulaus, því að ef skip strandar og um er hægt að kenna vjelstjóra, sem fengið hefir undanþágu með hæpinni stoð í lögum, þá er ekki víst, hvernig vátryggingarfjelag, sem í hlut á, mundi bregðast við skaðabótakröfunni. Er því mikil nauðsyn á að fá skýra lagaheimild fyrir slíkum undanþágum. Að umræðunni lokinni óska jeg, að málinu verði vísað til sjávarútvegsnefndar.