Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Samgmn. hefur haft þetta mál til athugunar, og eins og nál. ber með sér, þá hefur n. fengið upplýsingar frá dómsmrn. um það, að þessi breyt., sem gerð er með brbl. á l. nr. 23 16. júní 1941, sé fram komin vegna hörguls á bifreiðarstjórum, einkum til mjólkurflutninga. Nú lítur n. svo á, að þessi vöntun á bifreiðarstjórum muni hverfa, með því að sífellt koma fleiri og fleiri beiðnir um úthlutun bifreiða til einstakra manna, sem sýnir, að til séu margir menn í landinu, sem geti stjórnað bifreiðum og tekið þær til notkunar. Það er ekki hægt að uppfylla þessar beiðnir, og þess vegna verður eðlilega að álykta, að svo margir bifreiðarstjórar verði til í náinni framtíð, að þess sé ekki þörf að láta þessi brbl. gilda lengur. Með þessum forsendum hefur n. .lagt til, að við 4. gr. frv. bætist : „og gilda til ársloka 1942“. Þá hefur n. einnig lagt til, að við greinina bætist: „Þó skulu þeir, sem fengið hafa ökuleyfi samkvæmt þessum l., halda þeim, þótt þeir hafi þá ekki náð aldrei þeim, sem áskilinn er í 20. og 21. gr. bifreiðalaganna.“ Það er þannig lagt til, að þeir menn, sem hafa fengið ökuskírteini samkv. þessum brbl., séu ekki sviptir þeim, meðan þau gilda. Um hitt atriðið, það að láta undan beiðnum manna um það, að unglingar, 17 ára, fái ökuleyfi, er n. sammála, að það skuli ekki gert. Hún lítur svo á, að það beri ekki undir neinum kringumstæðum að minnka þær kröfur, sem gerðar hafa verið til þess, að menn fái ökuleyfi sem bifreiðarstjórar, hvorki um nám né aldur, og sérstaklega með tilliti til þess óvenjulega ástands, sem nú er, hvað snertir umferð um vegi landsins vegna hernámsins. Vill samgmn. sérstaklega benda á, að það sé ekki rétt af hæstv. Alþ. að taka á sig ábyrgð þá að leyfa 17 ára vanþroskuðum unglingum að fara með bifreiðar eftir vegum landsins. Flestar þessar bifreiðar eru vátryggðar fyrir 30000 kr. og upp undir 20000 kr. kaskótryggingu, þannig að hér er um verðmæti að ræða, sem nema 50000 kr., sem eru í höndum unglinga, sem ekki eru eldri en 17 ára gamlir. Það er skoðun n., að að þessu ráði beri ekki að hverfa. Að öðru leyti skýrir nál. sig sjálft.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Ég get vel fallizt á þessa brtt. hv. samgmn. Eins og ég skýrði frá við 1. umr. þessa máls, var litið svo á í dómsmrn., að það hefði verið frekar fyrir tímaskort á síðasta þingi heldur en fyrir andstöðu, að samhljóða frv. þessu náði ekki fram að ganga á því þingi. Hins vegar voru meðmæli vegamálastjóra með þessari breyt. á l., sem brbl. fela í sér, en vegamálastjóri er ráðunautur ríkisstjórnarinnar í þessum málum. Og eins og hv. frsm. n. veik að, minnkar eftirspurnin eftir þessum réttindum fyrir 17 ára unglinga. Hins vegar er ríkisstj. það ekkert kappsmál, að þetta frv. nái gildi sem frambúðarskipulag, og getur að ýmsu leyti fallizt á þau rök, sem fram hafa verið flutt af nefndinni. Hins vegar skal ég svona frá eigin brjósti víkja að því, að þó að varasamt væri að láta ýmsa af 17 ára unglingum fá réttindi til að aka bifreiðum, þá á það náttúrlega engu síður við um menn á ýmsum öðrum aldri. Jafnvel kynni ekki síður að vera ástæða til að taka í taumana gagnvart þeim, sem komnir eru á fullorðins ár. Því að svo varasamt sem það kann að vera að treysta unglingum til að stýra bifreið í því öngþveiti, sem er á vegum landsins um akstur, þá hygg ég ekki síður ástæðu til að álíta varasamt, að veita þeim ökuleyfi, sem ætla að byrja að aka bifreið, eftir að þeir eru komnir á fullorðins ár, eftir því sem reynslan hefur sýnt. Hins vegar ætti að mega herða á prófkröfunum til þess að tryggja, að ekki fái aðrir að stýra bifreið en þeir, sem fullkomlega eru færir um að leysa stjórn vörubifreiða af hendi. En, sem sagt, ég get fallizt á brtt. n. og tel þá sjálfsagt, að ekki komi til mála framvegis að veita meiri undanþágur fram yfir það, sem l. ákveða um þetta.

Flm. (Bjarni Benediktsson) : Ég hef leyft mér að flytja þetta frv. um notkun byggingarefnis. Ástæðan til þess, að það er flutt, er, að ekki verður um það deilt, að því byggingarefni, sem til landsins hefur komið, hefur verið ráðstafað að verulegu leyti öðruvísi heldur en hyggilegt má telja á þeim tímum, sem nú eru. Hins vegar fæst ekkert byggingarefni flutt til landsins nema fyrir opinbera íhlutun, og að ýmsu leyti eru neyðartímar, sem yfir landið ganga nú, sérstaklega um húsnæðismál. Er því full ástæða til þess, að hið opinbera hafi íhlutun um það, hvernig þessu byggingarefni er varið. Má að vísu segja, að við úthlutun innflutningsleyfa megi binda leyfin vissum skilyrðum um það, hvernig byggingarefnið skuli notað. En bæði er það, að það mundi ekki ná til þess byggingarefnis, sem þegar er búið að flytja inn, og svo líka hitt, að það er óeðlilegt að binda leyfin í upphafi til innflytjenda þessum skilyrðum. Enda mun reyndin hafa orðið sú, að það eftirlit, sem á þennan hátt hefur fengizt, mun ekki hafa komið að gagni. Eina mótbáran, sem ég get hugsað, að fram komi gagnvart frv. þessu, er, að slík l., sem þetta frv. miðar að, séu okkuð seint sett og nú séu horfur á því, að byggingarefni muni síður flytjast til landsins heldur en áður, og að meira gagn hefði orðið að 1., ef þau hefðu verið sett fyrr. Þetta er eflaust rétt. En þeir, sem þessum málum eru kunnugir, telja óhjákvæmilegt að set ja l. um þetta, og betra er seint en aldrei. Ég hygg því, að sú mótbára ætti ekki að verða til þess að draga úr því, að þessi l. verði sett, heldur leiði hún til þess, að þau verði samþ. sem fyrst. Ég tel fulla ástæðu til þess að setja þessi l., og sérstaklega með tilliti til húsnæðisvandræðanna hér í Rvík tel ég brýna nauðsyn þess, að þetta frv. verði samþ. strax á þessu þingi, sem nú situr. Ég tel þó eðlilegt, að málið gangi til n., og vil ég leyfa mér að leggja til, að því verði að lokinni umr. vísað til allshn.



Ég er sammála hv. flm. frv. um það, að það sé fullkomin þörf á aðgerðum í þessu efni, bæði með tilliti til liðins tíma og þó sérstaklega, þegar litið er til hinna versnandi flutningamöguleika til landsins. Ég vil benda þeirri n., sem fær frv. til athugunar, að ég tel æskilegt, að um leið og þingið afgreiðir svona l., þá væri í þeim nokkur vísbending höfð um það, hver notkun byggingarefnis þætti mest aðkallandi og hvaða nauðsynja ætti fyrst og fremst að taka tillit til. Í svona tilfelli er ekki hægt að setja nánari reglur í l., þær held ég, að verði að setja síðar í samráði við bæjar- og sveitarstjórnir. En vísbendingu vildi ég hafa í l. um þetta.