Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er lagt fyrir hið háa Alþ. til staðfestingar á brbl., sem út voru gefin 31. ágúst 1968. Efni I. er eingöngu það að veita kröfum sjóðveðrétt, sem skipstjóri stofnar til vegna kaupa á nauðsynjum skips, eða viðgerðarþjónustu, til að tryggja áframhald veiðiferðar á fiskimiðum í 300 sjómílna fjarlægð frá Íslandi eða meira. Eins og hv. d. er kunnugt, stundaði íslenzki fiskveiðiflotinn veiðar á fjarlægum slóðum í fyrra, og þá voru fluttar til hans ýmsar nauðsynjar, olíur og vistir, með síldarflutningaskipum. Á tímabili horfði svo illa með veiðina, að það var talið nauðsynlegt, til þess að hægt væri að halda áfram þessari þjónustu við flotann, að veita kostnaðinum þann forgangsrétt, sem felst í sjóveðrétti. Sjútvn. d. hefur athugað þetta frv., en það er komið til þessarar hv. d. frá Ed. N. er sammála því, sem fram kemur í nál. sjútvn. Ed., að það sé almennt varhugavert að fjölga þeim kröfum, sem sjóveðrétt eiga í skipum. Það er af þeirri ástæðu, að það gefur auga leið, að eftir því sem sjóveðréttarkröfum er fjölgað, þá eru að sjálfsögðu aðrar veðkröfur þeim mun minna virði, og ef mikið af sjóveðréttarkröfum hvílir á skipi, getur útgerðarmanni þess reynzt erfitt að fá nauðsynleg lán til rekstrarins. En eins og þarna stóð á samkv. því, sem ég áður sagði, var þetta talin nauðsyn, og það er enginn ágreiningur um það innan sjútvn. þessarar d., að staðfesta beri brbl., sem voru út gefin af þessu tilefni. Er n. sammála um að leggja það til. Hins vegar gerir n. þá brtt. við frv., að þessi réttindi verði ekki lögfest fyrir fullt og allt, heldur tímabundin, þannig að þessi ákvæði gildi fyrir árin 1968 og 1969, og leggur sjútvn. til, að frv. verði samþ. með þeirri breytingu. Sömuleiðis hefur sjútvn. tekið upp aðra breytingu við 216. gr. siglingal., eins og gerð er grein fyrir í nál. á þskj. 356, en þar er eingöngu um að ræða smáleiðréttingu. Það hefur komið í ljós við athugun, að þegar siglingal. voru samin og staðfest af Alþ. 1963, hefur slæðzt villa inn í 1. tölul. 216. gr. l. Þar hafa slæðzt inn orðin „kostnaður við affermingu“ í staðinn fyrir „kostnaður við hafnsögu.“ Ég gekk úr skugga um það í samráði við dr. juris Þórð Eyjólfsson, sem á sínum tíma samdi frv. til siglingalaganna, að þarna hefði skeð óhapp og þessi villa slæðzt inn, og er þessi brtt., sem n. flytur, flutt til leiðréttingar á þessu í samráði við dr. Þórð Eyjólfsson. Ég leyfi mér svo að mæla með því, herra forseti, fyrir hönd sjútvn. d., að frv. verði samþ. með þeim breytingum, sem n. flytur á þskj. 356. Frv. er komið til þessarar hv. d. frá Ed., og ef það hlýtur afgreiðslu eins og sjútvn. leggur til, þarf það að fara aftur fyrir hv. Ed.



Herra forseti. Þegar frv. þetta var til umr. á síðasta fundi, talaði hv. 1. þm. Vestf. um það nokkurt mál. Í þeirri ræðu sinni gerði hann sérstaka árás á Ríkisútvarpið og einn af starfsmönnum þess, Árna Gunnarsson, fyrir útvarpsþátt, sem Árni stjórnar. Tilefni árásarinnar var, að Árni hafði í þessum þætti átt viðtöl við ýmislegt fólk um næturklúbba þá, sem mikið hefur verið rætt um hér í Reykjavík í seinni tíð, og kannað viðhorf manna til þeirra. Þótti hv. 1. þm. Vestf. þetta mjög óviðeigandi og fór ýmsum orðum í gagnrýnisátt bæði um útvarpsmanninn og um stofnunina, sem fyrir þessu stæði. Hv. 1. þm. Vestf. kallaði þennan útvarpsþátt skoðanakönnun, og vil ég byrja á að leiðrétta þá hugmynd hans. Þátturinn var ekki skoðanakönnun, og forstöðumaður þáttarins hefur fullvissað mig um, að hann hafi hvorki að þessu sinni eða við önnur slík tækifæri notað orðið skoðanakönnun eða reynt að gefa í skyn, að hann væri að flytja það, sem kallað er skoðanakönnun. Skoðanakönnun er hugtak, sem þýðir, að reynt er með úrtaki úr stærri heild að fá mynd, sem ætla má, að gefi hugmynd um skoðanir heildarinnar. Hins vegar er það óskylt mál þó að hljóðvarp, sjónvarp eða blöð eigi viðtöl við fleiri eða færri einstaklinga, sem aðeins flytja þá hver sína skoðun. Nú er það svo, að þessi fjölmiðlunartæki eiga jafnan mikið af viðtölum við hina háttsettu ráðamenn þjóðfélagsins í ýmsum greinum og spyrja þá álits. Þess vegna hafa bæði blöð og útvarp tekið upp á því að leita stundum viðtala við almenning, við fólk, sem valið er af tilviljun, og er erfitt að telja nokkuð óeðlilegt við það. Það er þetta, sem gerðist. Árni Gunnarsson leitaði til nokkurs hóps manna og spurði um skoðanir á næturklúbbum. Árni hefur ávallt verið mjög samvizkusamur um það, hvernig hann velur fólk, sem hann á viðtöl við á þennan hátt, hvort sem er í síma eða án síma, og hefur oft haft vitni að því, að hann gerði það á algerlega tilviljanakenndan hátt, en gerði enga tilraun til þess að ráða því fyrir fram sjálfur, hvaða fólk veldist. Það vill svo til að meðal þeirra, sem spurðir voru um næturklúbbana, voru t. d. tveir lögregluþjónar, þó að þess væri ekki getið í útvarpsviðtalinu. Ég vil því ítreka, að þessi þáttur var ekki skoðanakönnun. Hann bar og engin merki þess, að útvarpið eða stjórnandinn teldu þetta vera skoðanakönnun. Það var ekki flutt sem slíkt, heldur var aðeins um að ræða skoðanir nokkurra einstaklinga. Í öðru lagi talaði hv. 1. þm. Vestf. nokkuð um hlutleysi Ríkisútvarpsins. Ég tel ástæðu til að leiðrétta þetta og minna hann á, að í lögum og reglugerðum Ríkisútvarpsins er ekki talað um hlutleysi, heldur um óhlutdrægni, sem oft og tíðum getur verið óskylt mál. Það er vitað, að Ríkisútvarpið hefur reynt að auka mjög flutning á ýmiss konar samræðuþáttum og viðtalsþáttum, sem gefa fólki tækifæri til að flytja skoðanir og taka upp frjálslyndari hætti í þeim efnum heldur en áður voru. Þegar litið er á slíka þætti með tilliti til lagaákvæða um óhlutdrægni, verður að líta á starfsemi útvarpsins sem heildar. Ef það hefur farið svo í þessum umrædda þætti, að allmiklu fleiri hlustendur, sem spurðir voru, reyndust fylgjandi því, að næturklúbbar yrðu hér áfram heldur en voru á móti, þá bið ég menn að íhuga um leið, að Ríkisútvarpið hefur árum saman og allt frá stofnun sinni lagt sig sérstaklega fram um að flytja efni um baráttuna gegn áfenginu og misnotkun þess. Væri það mál athugað, hygg ég, að það mundi hallast verulega á og þau met mundu ekki breytast, þó að þessar skoðanir hafi komið fram í þættinum. Árni Gunnarsson hefur flutt útvarpsþátt, sem hefur almennt fengið góða dóma, þótt vera ferskur og lifandi, og ég tel að þessi árás, sem á hann var gerð hér í þingsalnum, sé byggð á algerum misskilningi og vildi því ekki láta málið hjá líða án þess, að fram kæmu mótmæli gegn árásinni.



Herra forseti. Hv. 5. þm. Vesturl., sem jafnframt er formaður útvarpsráðs, hefur gert að umtalsefni ummæli mín í gær um það, sem ég kallaði skoðanakönnun hjá útvarpinu. Ég hafði bent á þessa skoðanakönnun, sem ég kalla svo, sem fram fór s. l. laugardagskvöld um ágæti næturklúbba. Hann talar um það, hv. þm„ að ég hafi hafið árás á starfsmann útvarpsins. Ég veit ekki til að ég hafi nefnt einn einasta starfsmann útvarpsins í ræðu minni í gær, heldur talaði ég um Ríkisútvarpið. Mig skiptir engu máli, hvaða starfsmaður það er, sem Ríkisútvarpið sjálft felur að framkvæma ákveðna hluti í útvarpinu. Ég er ekkert að ásaka neinn ákveðinn mann, heldur útvarpið sjálft, fyrir að hafa tekið upp þann hátt að eiga ýmis viðtöl með spurningum og leita eftir svörum manna um mjög mikilsverð og oft hápólitísk deilumál í þjóðfélaginu. Ég nefndi sem dæmi, að þarna komu fram skoðanir, sem virtust vera ákaflega einkennilega einhliða á þessu máli, og ég taldi það ótrúlegt. að þarna hefði komið fram nokkur mynd af almennum skoðunum manna hér í höfuðstaðnum á nytsemi næturklúbba. En það er ekki aðeins þetta mál. sem ég átti við og ég nefndi, heldur að margt fleira af þessu tagi hefði verið framkvæmt í útvarpinu. Ég skal ekkert dæma um það, hvaða tjón það kann að hafa gert, þessi viðtöl. En Ríkisútvarpið sjálft hefur haldið uppi þessum hætti um alllangt skeið að láta einn starfsmann sinn semja spurningar og velja sjálfur fólk, að því er manni skilst, til þess að svara þeim. Mér er tjáð t. d., að í vetur einhvern tíma hafi Ríkisútvarpið efnt til þáttar um spurninguna: Er rétt, að ríkisstj. segi af sér? Ég heyrði ekki þennan þátt og veit ekkert um svörin við henni. En þetta er dæmi um það, að það eru engin smámál. sem Ríkisútvarpið er farið að taka fyrir og leita eftir skoðunum manna á. Það, sem gerist í þessum tilvikum, er aðeins þetta, að það er verið á þennan hátt að láta þjóðinni í té upplýsingar um skoðanir manna á ákveðnu máli, án þess að það sé nokkur trygging, meira að segja nokkrar líkur til þess, að það sé nokkuð á þessu að byggja, hvað snertir almenningsálit. Þetta kalla ég skoðanakönnun og þetta er ekkert annað en skoðanakönnun. Ríkisútvarpið er að leita þarna eftir skoðunum manna, og hlustendur víðs vegar um land hljóta að líta svo á, að þarna komi fram almennar skoðanir. Annars er ekkert vit í þessu. Ég spurði í gær þessa hv. þm., sem eiga sæti í útvarpsráði og einnig eru hér í þessari hv. d., hver væri tilgangurinn með þessu. Því hafa hv. þm. ekki svarað. Er Ríkisútvarpið að skemmta einhverjum með þessu? Er það að leiða einhvern ákveðinn sannleika í ljós um hápólitísk og umdeild mál í þjóðfélaginu? Hver er tilgangurinn með þessu? Það er þetta, sem ég átel Hv. þm. segir, að Ríkisútvarpið hafi ekki notað orðið skoðanakönnun. Það skiptir engu máli. Það er könnun fyrir því. Það er verið að leita eftir skoðunum þarna. Það er því ekkert annað en skoðanakönnun, þetta, þó að ómerkileg sé. Þá vitnar hv. þm. í það, að dagblöðin leyfi sér þetta. Þau spyrji fólk um álit á einu og öðru. Á þá Ríkisútvarpið að gera allt, sem dagblöð gera? Er allt til fyrirmyndar hjá dagblöðunum, sem Ríkisútvarpið gæti þá tileinkað sér? Ég held, að það sé síður en svo. Það verður að gera strangari kröfur til ríkisstofnana eins og útvarpsins heldur en það. Hv. þm. segir, að þessi fréttamaður, sem ég þekki ekki neitt, hafi samvizkusamlega spurt og valið menn í þessu efni. Auðvitað veit ég ekkert um, hversu samvizkusamlega hann hefur gert það. Það er enginn til frásagnar, ekki einu sinni formaður útvarpsráðs, nema hann hafi þá verið með honum í þessu. Eða hverjir eru þarna viðstaddir? Eftir hvaða reglum, eftir hvaða lögmálum er farið, þegar verið er að velja menn í slíka spurningaþætti? Mér þótti það einkennilegt, ég endurtek það, mér þótti það einkennilegt, að svo að segja allir, sem þarna voru spurðir um næturklúbbana, voru sömu skoðunar svo að segja, - að þessir næturklúbbar væru bara góðar stofnanir. Þær væru æskilegar og jafnvel ágætar stofnanir. Mig undrar þetta og ef þetta er á öðrum sviðum svipað, þykir mér hér ekki rétt að farið. Hv. þm. talaði um, að það væri rangt hjá mér, að Ríkisútvarpinu bæri að sýna hlutleysi, heldur ætti það að sýna óhlutdrægni. Þetta heyrir þá undir óhlutdrægni, þetta með næturklúbbana eða hvað? Ég sé ekki, að þetta skipti ákaflega miklu máli, hvort orðið er notað, því að hvort sem það er óhlutdrægni eða hlutdrægni, hvort sem þar er hlutleysi eða ekki, þá er þetta að mínum dómi, þegar um stórmál, deilumál, er að ræða og hápólitískt mál, eins og hefur átt sér stað, lítt viðunandi, og þá á þessi þáttur ekki við og það á að leggja hann niður.



Herra forseti. Ég kvaddi mér nú ekki hljóðs vegna þeirra umr., sem hafa farið fram um starfsemi næturklúbbanna. Ég segi fyrir mitt leyti, að ég er allsendis ókunnugur því háttalagi, sem þar á sér stað og legg engan dóm á það. Hins vegar er kannski skiljanlegt, að menn, sem eru komnir fast að sjötugu, séu ekki spenntir fyrir starfrækslu næturklúbba, því að þeir fara sennilega fyrr að sofa. En það erindi, sem ég á hér í ræðustólinn, er út af ræðu hv. 1. þm. Vestf. hér í gær. Þá hafði hann nokkur orð um það, að nm. í allshn. þessarar hv. d. væru frjálslyndir, því að þeir vildu hafa óbundnar hendur í afstöðu til þeirra till., sem þeir sjálfir flyttu, og mér virtist þm. líka þetta vel. svoleiðis að ég er nú ánægður með það. En hins vegar er þetta auðvitað háttur allra frjálslyndra manna. Það voru einstakir nm. í n. með þessari till., en ekki mjög spenntir fyrir annarri, en þeir komu sér saman um að flytja þessar till., og við erum allsendis óhræddir um það, hvernig þær fara. Menn hafa alveg frjálsar hendur, og ég vona, að hv. þd. afgreiði þessar till. auðvitað eftir því, sem hverjum þm. lízt sjálfum á. Hitt fannst mér öllu lakara hjá hv. þm., þegar hann sagði, að allshn. hefði verið að flytja þetta frv. óbeðin. Ég vil nú bara minna á ræðu þessa hv. þm. við 1. umr., því að þá flutti hann hér mikið harmatal um það, hvernig hafði farið fyrir þessu frv., sem áfengismálanefndin samdi á sínum tíma og ríkisstj. lagði síðan óbreytt fram sem álit áfengismálanefndar, en náði ekki fram á því þingi og var síðan flutt af allshn. náði þá ekki fram að ganga og var enn flutt á síðasta þingi, og hann lýsti því átakanlega, hvernig því væri eiginlega háttað, þegar þessi áfengismál kæmu til umr. hér á Alþ., svo að ég hélt, að það sæti þá sízt á honum að kvarta undan því, að n. eins og allshn. hefði þá framtak í sér til þess að flytja það frv., sem er að verulegu leyti samið m. a. af þessum hv. þm. Það er aðeins tvennt í ræðu hv. þm., sem ég vil vekja athygli á. Það er b-liður 9. brtt. þeirra, að sala, veitingar eða hvers konar afhending áfengis til ungmenna yngri en 20 ára varðar sektum, í fyrsta sinn kr. 5 þús. til 50 þús. Ítrekað brot skal auk sekta varða fangelsi allt að 30 dögum. Ég hygg, að það muni vera erfitt að vera þjónn á vínveitingahúsi og eiga yfir höfði sér fangelsi allt að 30 dögum, ef dyravörðurinn hleypir ungmenni innan við 20 ára aldur inn, og ég býst nú við, að þjónar biðji ekki um nafnskírteini eða ökuskírteini við hvern sjúss, sem pantaður er, og því muni þessum þjónum kannske verða það á að afgreiða menn, sem ekki hafa náð 20 ára aldri, og ef þeir verða uppvísir að því að hafa gert slíkt, þá skal samkv. till., sem flutt er af hv. 1. þm. Vestf. ásamt þremur öðrum þm., þá geti slíkur maður átt von á því að sæta fangelsi allt að 30 dögum. Mér finnst þetta harðir kostir, og ég hygg, að þegar hv. flm. þessarar till. fara að líta betur á þessa till. sjái þeir, að hér sé gengið fulllangt, og væri þessi till. betur óflutt en flutt. Þá furða ég mig mjög á þeirri túlkun, sem hv. 1. þm. Vestf. viðhafði hér í sambandi við að sýna skilríki upp á að eiga aðgang að vínveitingahúsum, nafnskírteini eða ökuskírteini. Við í allshn. leggjum til, að þetta sé víðtækara og nota megi önnur sönnunargögn um aldur. Hv. þm. reyndi mjög að hártoga það, en í grg. frv. segir, að lagt sé til, að önnur skilríki en nafnskírteini geti orðið sönnunargögn um aldur á sama hátt og nafnskírteini, og er þá átt við ökuskírteini, vegabréf og önnur þvílík opinber skírteini, sem veita upplýsingar um aldur. Ég held, að þetta fari ekki á milli mála, og við skulum taka sem dæmi, að útlendingur er hér á ferð og ætlar inn á veitingahús. Það orkar tvímælis, hvort maðurinn er orðinn 20 ára eða ekki. Hann á ekki nafnskírteini, og hann á ekki ökuskírteini, en hann á vegabréf. Þá á dyravörðurinn að fussa við slíkum manni og segja: Vegabréf gildir ekki hér, það þarf nafnskírteini eða ökuskírteini, og þú færð ekki að fara hér inn. Þetta finnst mér vera svona heldur þröngt sjónarmið hjá hv. flm. þessarar till. og tel ég þessa till. þeirra hina mestu fjarstæðu.



Herra forseti. Það kemur að sjálfsögðu engum á óvart, þó að það komi enn einu sinni í ljós, að öldungadeildin í Framsfl. samanstendur af íhaldssömustu mönnum í þessu þjóðfélagi, m. a. í hlutum eins og þeim, sem við höfum verið að tala um. En ég get sagt eftir reynslu mína af útvarps- og sjónvarpsmálum og raunar í blaðamennsku yfirleitt, að sem betur fer gildir þetta ekki um nema lítið brot af Framsfl. T. d. sitja tveir framsóknarmenn í útvarpsráði, sem hafa reynzt frjálslyndir og tekið þátt í að gera þar ýmsar breytingar. Hingað til hafa þeir ekki haldið uppi gagnrýni á neitt svipaðan hátt og hv. þm. gerir hér. Það verður fróðlegt að sjá á útvarpsráðsfundi, sem verður seinna í dag, hvort fulltrúar Framsfl. taka upp þá kröfu 1. þm. Vestf., að Ríkisútvarpinu verði lokað fyrir Árna Gunnarssyni fréttamanni. Hv. þm. gat ekki gert sér grein fyrir því, að orðið skoðanakönnun væri farið að hafa sérstaka merkingu, þ. e. að reynt er með úrtaki að komast að því, hvað allur fjöldinn telji um eitt eða annað málefni. Það er allt annað en viðtöl á förnum vegi. Viðtöl á förnum vegi við almennt fólk, sem valið er á ýmsan hátt, er þekkt fyrirbrigði bæði í blaðamennsku, útvarpi og sjónvarpi og þykir hvarvetna geta veitt hið ágætasta efni. Tilgangurinn með slíkum viðtölum í þætti Árna Gunnarssonar er fyrst og fremst að vekja umræður. Ef einhver heldur, að viðtöl við 4, 5 eða 6 menn, sem sagt er að séu valdir af handahófi, eigi að vera mynd af skoðun einhvers fjölda, þá er það hreinn misskilningur. Ég held, að hv. þm. ætti þá að reyna að hlusta betur og skilja, hvað stjórnendur þessara þátta segja. Hann hélt því fram, að óhlutdrægni Ríkisútvarpsins hefði verið brotin, af því að í einum viðtalsþætti reyndust fleiri vera fylgjandi hinum svokölluðu næturklúbbum en á móti þeim. Við erum að tala um áfengismál. og ég vil ítreka, að ég óska eftir því, að Ríkisútvarpið sé þá dæmt sem heild, hvort það sýni almennt hlutdrægni á móti bindindissemi og baráttu gegn áfengi. Ríkisútvarpið sem heild flytur svo mikið efni, sem lýsir áhuga og stuðningi við þá baráttu, sem háð er gegn áfengi og því tjóni, sem það veldur, að það er alveg fráleitt að halda því fram, að Ríkisútvarpið hafi sýnt nokkra slíka hlutdrægni.



Herra forseti. Það mun hafa verið hv. 1. þm. Vestf„ sem beindi hér fsp. í gær til okkar þm„ sem eigum sæti í útvarpsráði, varðandi þátt, sem var fluttur í Ríkisútvarpið s. l. laugardag. Það mun hafa gerzt, að í þætti Árna Gunnarssonar, Daglegt líf, hafi verið flutt viðtal við nokkrar persónur um næturklúbba. Ég hlýddi nú því miður ekki á þennan þátt, svo að ég get ekki dæmt um það, sem þar fór fram, en ég vil aðeins minna á það í þessu sambandi eins og hv. 5. þm. Vesturl. hefur bent á, að meðal þeirra kvaða, sem útvarpið leggur starfsmönnum sínum á herðar, m. a. þeim, sem sjá um þætti sem þessa, er það, að fyllstu óhlutdrægni sé gætt gagnvart mönnum og málefnum og skoðunum. Þetta þýðir að sjálfsögðu það, að sé verið að setja þarna fram eða halda fram ákveðnum skoðunum í slíkum þáttum, þurfa helzt bæði sjónarmiðin að koma fram eða fleiri, ef fyrir hendi eru í viðkomandi máli. Þetta er venjulega gert í þessum þáttum á þann hátt, að það eru látnir koma fram menn, sem túlka bæði sjónarmiðin eða öll. ef fleiri eru. Ég hygg, að með þeirri aðferð, að hringt er til ónafngreindra eða vissra manna, án þess að vitað sé fyrirfram, hverjar skoðanir þeirra séu á máli, þá geti út úr slíkum upphringingum komið það, að það sé túlkuð alveg önnur skoðunin eða sjónarmiðið'. Þess vegna er það mitt álit, að þessi aðferð sé mjög vafasöm með tilliti til þess, að hún geti samrýmzt þeim reglum útvarpsins að gæta fyllstu óhlutdrægni. Þetta hefur ekki borið neitt sérstaklega á góma í útvarpsráði, en ég mundi lýsa því sem minni skoðun í þessu efni, að ég teldi þessa aðferð óheppilega, ekki vegna þess að það sé endilega tilgangur þess manns, sem spyr eða stjórnar þessum þáttum, að hann ætli sér að fá fram eitt ákveðið sjónarmið, heldur getur þetta alltaf orðið þannig, þegar hann hringir til manna, sem hann veit kannske ekki neitt fyrirfram, hvaða skoðanir hafa á málinu, að það verði alveg einlit hjörð, sem þarna kemur fram. Þess vegna tel ég, að þetta sé ekki heppileg aðferð hjá útvarpinu eða starfsmönnum þess að leita eftir skoðunum eða áliti manna með þessum hætti. Ég vil annars segja það um þennan þátt, sem Árni Gunnarsson hefur stjórnað í útvarpinu um nokkurra missera skeið, að mér finnst honum hafa tekizt að mörgu leyti vel. Þetta er mjög vandasamt verk, sem hann sér þarna um. Verkefnið er, eins og nafnið á þættinum bendir til að reyna að bregða upp myndum af því, sem er að gerast í daglega lífinu og efst er á baugi hverju sinni, með samtölum við menn með ýmsum hætti. Þetta hefur að mínum dómi oft tekizt mjög vel og verið til upplýsingar og glöggvunar og fróðleiks á viðkomandi máli, en við, sem vinnum við blöðin, þekkjum það mætavel. að þegar menn eiga annríkt og þurfa kannske að vinna verk sín á síðustu stundu, þá geta alltaf orðið einhver mistök í þessum efnum, án þess að það sé beinlínis viljandi gert. Ég get sagt það um það atriði, sem hér er talað um eins og ég raunar hef áður tekið fram, að ég álít þessar hringingar með þessum hætti til ónafngreindra manna eða manna, sem viðkomandi spyrjandi veit ekki um, hvaða skoðanir hafa á málinu, að þær geti orðið til þess, að niðurstaðan stríði gegn reglum útvarpsins um að fyllstu óhlutdrægni sé gætt gagnvart mönnum og málefnum. Þess vegna álít ég, að þegar verið er að leita eftir skoðunum eða áliti manna á málum, þá eigi það að vera með því að leitað sé til manna, sem fyrirfram sé vitað um, hvaða skoðanir hafa á málinu, og með því sé tryggt, að mismunandi sjónarmið fái nokkurn veginn notið sín.



Herra forseti. Ég hef í raun og veru fáu að svara hv. 5. þm. Vesturl., vegna þess að hann gerði ekkert annað en að endurtaka það, sem hann var búinn að segja áður. Hann byrjaði bara á afturendanum og endaði á þeim fyrri. En það er ekkert við því að segja. Hann endurtók fullyrðingar sínar um það, að ég væri að ráðast á Árna Gunnarsson. Ég vissi ekki, hvað þessi maður hét, sem var að tala um klúbbana, auk heldur meira og hef aldrei þennan mann séð og veit ekkert um hann. Ég deili á Ríkisútvarpið, en ekki neinn starfsmann. Það er Ríkisútvarpið sjálft, það er útvarpsráð, það er m. a. þessi hv. þm., sem ber ábyrgð á því, 'sem birt er í útvarpinu. Hann var að tala um öldungadeildina í Framsfl. Er það þá unglingadeildin í Alþfl., sem stendur fyrir þessari skoðanakönnun þarna í útvarpinu eða hvað er það? Kannske það sé skýring í málinu. Hann sagði, að þetta væru bara viðtöl á förnum vegi, en þau koma í útvarpið, öll þjóðin hlustar. Er þá óhætt að koma með hvað sem er með því að kalla það viðtöl á förnum vegi? Það væri laglegt, ef menn tækju sér það fyrir hendur að fara að ræða t. d. stjórnarfarið í landinu, verðlagsuppbót á laun, skuldirnar við útlönd og fleira, en gerðu það bara á förnum vegi. Þá er það gott. Ég skal láta þetta duga. Annar hv. útvarpsráðsmaður hefur tekið hér til máls og þó að hann langi auðheyrilega til þess að bera blak af útvarpsráði, þá varð hann að viðurkenna, að þetta væri vafasöm starfsemi. Jæja, það er þá í áttina. Ég hef þá haft eitthvað fyrir mér, fyrst ég fæ slíka játningu frá aðila úr „æðsta ráðinu“ þarna innfrá. Hv. 4. þm. Vestf. drap á tvö atriði í brtt. okkar þremenninga við áfengislagafrv. Annað var það sem hann hneykslaðist alveg hroðalega á, að það væri gert ráð fyrir allt að 30 daga fangelsi fyrir að selja unglingum áfengi og taldi þetta eitthvert gífurlegt hneyksli. Ætli hann hafi lesið mikið áfengislögin? Í 39. gr. áfengislaga, sem nú eru í gildi, eru ákvæði um það, að hafi maður brotið gegn ákvæðum 18. gr. l. ítrekað, þá varðar það auk sektar fangelsi, allt að 3 mánuðum. Þar er átt við smygl. Þó að smygl sé út af fyrir sig ekki neinn virðingarverður atvinnuvegur, þá álít ég, að hinn sé þó enn þá verri, að temja sér að selja unglingum áfengi, og það sé ekki of djúpt tekið í árinni, að þeir, sem það gera, eigi á hættu 30 daga fangelsi, fyrst menn eiga á hættu þriggja mánaða fangelsi fyrir smygl. svo hér er ekki um neitt einsdæmi að ræða. Hv. þm. nefndi annað atriði sem sé það, að það væri ekki nóg að nefna nafnskírteini og ökuskírteini, það gæti komið einhver unglingur utan úr heimi, sem hefði þetta hvorugt, en hefði aftur á móti vegabréf og þess vegna þyrfti að standa í l., að menn sönnuðu aldur sinn á annan fullnægjandi hátt. Ég skal gera þann samning við hv. þm. undir eins að bæta inn í frv. vegabréfi, en fella niður orðin „á annan fullnægjandi hátt“, sem þýðir það, að áfengissalarnir sjálfir eiga að meta það, hvernig menn sanna aldur sinn, en þetta er ekki viðvíkjandi því að fá inngöngu í veitingahús, heldur aðeins hvort það er leyfilegt að selja unglingum áfengi. Ég get því mjög vel fallizt á þá hugmynd hans að bæta þessu inn, ef honum þykið það betra, vegabréf í staðinn fyrir orðin „á fullnægjandi hátt“.



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt hv. 4. þm. Vestf. að flytja þáltill. á þskj. 307 um undirbúning og aðstoð við fiskiskip, sem stunda veiðar við Grænland. Í grg. með till. er getið um tilraunir, sem gerðar hafa verið s.l. 2 ár. Í þessari grg. er að vísu ekki getið um fyrri leiðangra, sem farnir hafa verið á Grænlandsmið og að sjálfsögðu er öllum kunnugt um, að togarar okkar hafa um langt árabil nýtt miðin bæði við austur– og vesturströnd Grænlands og fengið þar góðan afla. En hafandi í huga, hver útkoman varð af síldveiðunum á s.l. ári, hafandi það ennfremur í huga, að allt útlit er fyrir, að mögulegt sé fyrir okkur að stórauka sölu á frosnum fiski til Bandaríkjanna og hafandi það einnig í huga, að skipafloti okkar, fiskiskipastóllinn, hefur breytzt og stækkað svo á undanförnum árum, að sókn á þessi mið er allt önnur en var með flota okkar fyrir nokkrum árum, 10-20 árum, virðist ekki aðeins vera nauðsynlegt, heldur sjálfsagt að kanna, hvort ekki megi ýta undir og aðstoða útgerðarmenn okkar í því að stunda þessar veiðar. Þær tilraunir, sem gerðar voru í fyrra og hitteðfyrra, virðast sýna, að þarna sé grundvöllur fyrir starfrækslu nokkurs hluta fiskiskipaflotans og öll líkindi eru á, að geti gefið mjög góða raun, ef ytri aðstæður, svo sem hafís, hamla ekki veiðum á þessum miðum. Við bendum einnig á það í grg., að auðvitað sé ákaflega þýðingarmikið vegna okkar atvinnuástands, að af þessum veiðum gæti orðið. Það er enginn vafi á því, að bæði þessi skip og hugsanlega sérstök flutningaskip geta flutt þennan fisk ísaðan til hafna hér á landi, a.m.k. þeirra hafna, sem eru á vesturströnd landsins og allir geta þá séð, hve mikil atvinnuupplyfting gæti orðið af þessu á þessum stöðum eftir að vetrarvertíð lýkur og fram á haust. Í grg. bendum við á nokkur atriði, sem við viljum, að verði athuguð og könnuð. Við bendum m.a. á þá reynslu, sem þegar er fengin í þessu máli, og það er enginn vafi á því, að þeir, sem sendu skip sín, ekki aðeins í fyrra, heldur einnig í hitteðfyrra, búa yfir reynslu, sem sjálfsagt virðist að reyna að virkja þannig, að öðrum geti orðið til góðs. Og virðist sjálfsagt, ef þessi till. verður samþ., að leita einmitt fyrst og fremst til þeirra. Ég þykist ekki þurfa að hafa fleiri orð um till. Málið er skýrt í grg. og þar eru tekin fram ýmis atriði, sem bent er á, að athuga þurfi. Það má kannske bæta við, að það gæti og verður sjálfsagt verkefni þeirra, sem málið verður falið, að það getur jafnvel verið sjálfsagt að kosta til þess að annaðhvort eitt af væntanlegum veiðiskipum verði styrkt til þess að hafa fiskileit með höndum eða sérstakt skip verði sent til þess. Það er enginn vafi á því, að ef um einhvern flota að marki væri að ræða á þessum miðum, gæti verið mikil hagkvæmni i því, að allur flotinn væri ekki að endaskellast um þessi stóru og miklu mið, heldur væri einu skipi eða jafnvel fleirum falið að stunda þessa leit. Ég vil leyfa mér að leggja til, að umr. verði frestað og till. vísað til sjútvn. hv. deildar.