Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þar sem of skammt er liðið frá 2. umr. um 1. til og með 6. sem og 8. dagskrármálsins og útbýtingu brtt. sem er á þskj. 559 og varðar 1. mál á dagskrá þarf að leita afbrigða um að þessi mál megi koma á dagskrá og til umræðu og verður nú þeirra afbrigða leitað.

Hæstv. forseti. Ég vil láta þess getið að ég styð þetta frv. í heild sinni þrátt fyrir þær athugasemdir sem ég hef gert í fskj. II til félmn. við það atriði að landsútsvar var ekki fellt niður jafnhliða aðstöðugjaldinu. Ég tel þetta ákveðna mismunun í skattlagningu en vegna þeirrar yfirlýsingar sem hæstv. fjmrh. gaf við 2. umr. þessa máls og í trausti þess að tekið verði á þessu atriði og það lagfært, þá styð ég frv. og segi já.

Virðulegi forseti. Þetta frv. felur í sér skerðingu á kjörum einstæðra foreldra, það leggur auknar álögur á meðlagsgreiðendur, það hækkar lyfjaskattinn á sjúklingunum og á öryrkjunum, það íþyngir sjúklingum, það eykur álögur á barnafjölskyldur. Því segi ég nei.

Virðulegi forseti. Það frv. sem hér liggur fyrir er liður í því að auka álögur á fjölskyldur í landinu og það svo nemur hundruðum milljóna í þessu eina frv. Þetta frv. felur í sér að meðlag verður hækkað og mæðralaun lækkuð. Það er með öðrum orðum verið að flytja kostnaðinn af ríkissjóði án þess að það komi börnum á nokkurn máta til hagsbóta. Þessu fylgja hærri lyfjareikningar fyrir almenning í landinu svo nemur um 65%. Tannlæknakostnaður barna og aldraðra hækkar við þetta frv. og því segi ég nei.

Virðulegi forseti. Ég hef þegar gert grein fyrir afstöðu minni gagnvart 6. gr. frv. þar sem ég er andsnúin fyrsta lið þeirrar greinar og ég hef við 1. umr. einnig gert fyrirvara um nánari skilgreiningu 8. gr. En ég tel að að öðru leyti sé ég nokkurn veginn samþykk þessu frv. og mun því styðja það í heild sinni. Ég segi já.

Virðulegi forseti. Í þessu frv. felst mjög alvarleg atlaga að almannatryggingakerfinu og undirstöðu velferðarkerfisins hér í landinu. Það er gert ráð fyrir því samkvæmt þessu frv. að skera niður velferðarþjónustuna á Íslandi um 1.400 millj. kr. Á undanförnum árum og áratugum hefur það verið þannig að verkalýðshreyfingin hefur aftur og aftur samið um tilteknar félagslegar umbætur gegn því að falla frá tilteknum kröfum í launum. Hér er að hluta til verið að rífa niður félagslegar umbætur sem verkalýðshreyfingin hefur samið um á undanförnum árum og áratugum. Af þeim ástæðum er það þannig, virðulegi forseti, að þó að þetta frv. verði að lögum, þá hljóta átök næsta árs að snúast um það m.a. að reka þau ólög til baka sem menn eru hér að gera tillögu um. Ég segi nei, virðulegi forseti.

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir till. til þál. um samning milli Íslands, Noregs og Grænlands/Danmerkur um loðnustofninn á hafsvæðinu milli Íslands, Jan Mayen og Grænlands. Með þessari þáltill. fer ríkisstjórnin þess á leit að Alþingi heimili staðfestingu samningsins um skiptingu á loðnustofninum á hafsvæðinu milli Íslands, Jan Mayen og Grænlands. Samningurinn er birtur sem fskj. með till. Ofangreindur samningur var undirritaður 25. júní 1992 og öðlaðist gildi til bráðabirgða 1. júlí 1992. Hinum samningsaðilanum var tilkynnt að endanleg gildistaka af Íslands hálfu væri háð samþykki Alþingis. Samningurinn gildir fyrir vertíðirnar frá og með 1. júlí 1992 til og með 30. apríl 1994. Sjútvrh. kynnti samninginn efnislega í hv. utanrmn. þann 19. júní 1992. Í febrúarmánuði sl. var boðað til fundar samningsaðila í Ósló þar sem rætt var um hvort framlengja bæri fyrri samning sem gerður var í Ósló í janúar 1989. Af Íslands hálfu var lögð fram hugmynd sem gerði ráð fyrir takmörkun á heimildum erlendra skipa til veiða innan lögsögu Íslands. Ekki náðist samkomulag á þessum fundi en aðrir aðilar héldu áfram að ræða óformlega um möguleika á samkomulagi. Þessar viðræður leiddu síðan til þess að fundur var haldinn í Kaupmannahöfn í maímánuði sl. og náðist þar samkomulag um að framlengja samninginn um tvær vertíðir með þeirri breytingu að aðilar skyldu semja sérstaklega um takmarkanir á veiðum innan lögsögu Íslands og Jan Mayen. Með þessari breytingu var komið til móts við óskir Íslendinga um takmarkanir á veiðum innan íslenskrar lögsögu. Að öðru leyti er efni samningsins óbreytt frá þeim samningi sem gerður var 1989. Jafnhliða þessu komust aðilar að samkomulagi um sameiginlega yfirlýsingu varðandi framkvæmd samningsins, og fylgir hún sem fskj. 2. Í yfirlýsingunni er kveðið á um að aðilar skuli kappkosta að veiða sinn hlut í heildaraflanum innan eigin lögsögu. Jafnframt komust Ísland og Noregur að samkomulagi um frekari takmarkanir á veiðum. Í yfirlýsingunni segir að norskum skipum sé aðeins heimilt að veiða 35% af bráðabirgðakvótum Noregs innan lögsögu Íslands. Með sama hætti eru veiðar íslenskra skipa í lögsögu Jan Mayen takmarkaðar við 35% af bráðabirgðakvóta Íslands. Fulltrúar hagsmunaaðila í sjávarútvegi tóku þátt í samningaviðræðunum um gerð samningsins og hafa mælt með staðfestingu hans. Ég leyfi mér, virðulegi forseti, að leggja til að till. þessari verði að lokinni þessari umræðu vísað til síðari umr. og utanrmn.

Frú forseti. Ég fagna því að hæstv. utanrrh. skyldi ranka við sér, að vísu ekki fyrr en hv. 7. þm. Reykn. hafði spurt eftir þessu þingmáli í hv. utanrmn. Þetta er mál sem ekki má gleymast að afgreiða þótt hugur hæstv. utanrrh. sé nú kominn til Brussel. Við lifum norður í höfum og höfum okkar lífsviðurværi hér og ég held að hér sé um mikilvægan samning að ræða sem liggi á að taka til meðferðar á Alþingi. Ég vil greiða fyrir þessari þáltill. og gera mitt til þess að hún geti náð afgreiðslu áður en þingi verður frestað.

Virðulegur forseti. Þegar þingmenn voru að kanna gögn vegna sjávarútvegssamningsins sem gerður hefur verið við Efnahagsbandalagið kom í ljós að þessi samningur hafði ekki verið staðfestur af þinginu. Það er að mínu mati nauðsynlegt að staðfesta hann og ég vil lýsa því yfir að ég styð ákvæði hans og get staðið að honum. Hér er um að ræða framlengingu á samningi frá 1989 en samningaviðræður út af þeim samningi hófust í kringum 1980 og tók næstum því tíu ár að komast að því samkomulagi. Þær breytingar sem hér eru gerðar eru fyrst og fremst að því er varðar þrengingu á veiðum erlendra aðila í okkar lögsögu, þ.e. að norsk skip hafa aðeins heimild til þess að veiða 35% af kvóta sínum innan íslenskrar lögsögu en að öðru leyti er ákvæðið óbreytt að því er varðar veiðisvæði og veiðitíma en þessi skip geta aðeins veitt til 15. febr. á því ári sem nú fer í hönd. Ég vil hins vegar taka fram að ég er ekki sammála túlkunum á þessum samningi sem koma fram á nál. meiri hluta sjútvn. á þskj. 549. Ég ætla, hæstv. forseti, ekki að fara út í þau atriði hér en treysti því að þau verði tekin til endurskoðunar og yfirfarin vandlega þannig að enginn misskilningur eigi sér þar stað. Ég bendi sérstaklega á ákvæði 6. gr. þar sem kemur fram, með leyfi forseta: ,,Að fengnum tilmælum grænlenskra stjórnvalda getur Ísland veitt fiskiskipum af öðru þjóðerni, sem fengið hafa grænlensk fiskveiðileyfi, sömu réttindi, enda sé gerður um það samningur við Ísland sem gildi fyrir eina vertíð í senn.`` Í grg. tillögunnar kemur fram, með leyfi forseta, eftirfarandi: ,,Fái skip annarra þjóða hins vegar leyfi hjá grænlenskum stjórnvöldum til þess að stunda veiðar úr hlutdeild Grænlands hafa þau ekki heimild til þess að veiða innan lögsögu Íslands nema að fengnu sérstöku samþykki íslenskra stjórnvalda.`` Á þetta hefur reynt að því er varðar Færeyjar sem ekki eru aðilar að þessum samningi en því var heitið á sínum tíma að litið yrði sérstaklega til Færeyinga í sambandi við þetta mál að því er varðar framsal frá Grænlandi. Ég tel að það beri að túlka þessa grein þannig að ef Grænlendingar framselja sín veiðiréttindi til annarrar þjóðar, þar með talið Efnahagsbandalagsins, þá þurfi t.d. Norðmenn sérstakt leyfi íslenskra stjórnvalda til þess að veiða það magn í íslenskri lögsögu. Ég vil jafnframt minna á túlkun að því er varðar 5. gr. samningsins, en eins og fram hefur komið geta Norðmenn og Grænlendingar --- það eru Norðmenn sem eru sérstaklega teknir fram í þessum samningi --- aðeins veitt 35% af sínum heimildum innan íslenskrar lögsögu en ekki þótti ástæða til þess að taka að fram að því er varðar Grænlendinga vegna þess að þeir eiga engin skip sem stunda loðnuveiðar. Ef þeir hefðu átt slík skip, þá hefðu áreiðanlega verið sams konar ákvæði sem sneru að þeim. Þetta þýðir það að ef Norðmenn ná ekki 65% sínum utan okkar lögsögu, þá falla þessi réttindi einfaldlega niður. Ef hins vegar er gefinn út viðbótarkvóti, til viðbótar því magni sem ákveðið er til bráðabirgða, þá reynir á 5. gr. og flókin ákvæði í sameiginlegri yfirlýsingu varðandi framkvæmd samningsins sem varðar hugsanlegar bætur vegna þessa. Hér er um mjög takmarkaðar bætur að ræða og ég skil það svo að á móti því að veiðar erlendra aðila voru takmarkaðar innan okkar lögsögu hafi verið fallist á það að breyta ákvæðum um bótaréttinn. Þetta eru, virðulegi forseti, viðkvæm atriði sem skipta máli varðandi túlkun þessa samnings. Varðandi túlkun ákvæða sjávarútvegssamnings milli Íslands og Evrópubandalagsins og í trausti þess að vandlega verði farið yfir þetta mál í meðferð hv. utanmrn., þá mun ég standa að samþykkt þessa samnings. Ég tel nauðsynlegt að samin verði sérstök greinargerð um þetta mál og hún lögð fyrir utanrmn. og ég tel að þær ábendingar sem við vorum með í minni hlutanum að því er varðaði sjávarútvegssamninginn hafi nú komið fram. Við töldum að það bæri að flýta sér hægt við afgreiðslu þess máls. Það væri nauðsynlegt að fara vel yfir það, semja vandaðar greinargerðir því þær mundu verða til hliðsjónar varðandi túlkun þessa máls í framtíðinni. Við höfum ekki skilað áliti í minni hluta sjútvn. enn þá, en munum gera það í upphafi næsta árs og munum þá lýsa skilningi okkar á þessu máli, en aðalatriðið er það að á þessu sé sameiginlegur skilningur ráðuneyta og Íslendinga í heild þannig að það fari ekkert á milli mála þegar menn standa í samningum um þetta mál, hver réttur okkar er. Ég vildi, virðulegi forseti, taka þetta fram hér við umfjöllun þessa máls en ég legg áherslu á að það hljóti hér afgreiðslu.

Frú forseti. Ég vil í upphafi máls míns taka það fram að ég styð það að Alþingi veiti ríkisstjórninni heimild til þess að staðfesta þennan samning sem var gerður í Kaupmannahöfn í maí í vor og hefði e.t.v. verið eðlilegra að koma fyrr með þetta mál til þingsins og mæla fyrir því alla vega fyrir einhverjum dögum þegar það kom fyrst fram. Það er mjög skrýtið að gera þetta svona á síðustu stundu en betra er seint en aldrei. Ég ætla ekki að hafa mörg orð um þáltill. en má þó til að gera athugasemd hér. Eins og fram kemur í athugasemdum við frv. á bls. 2 er ekki talin ástæða til þess að setja takmarkanir á veiðar grænlenskra skipa í íslenskri lögsögu þar sem Grænlendingar eiga engin skip sem stunda loðnuveiðar. Ég vil í því sambandi benda á að Grænland hefur selt Evrópubandalaginu hluta af sínum veiðiheimildum, loðnukvóta, en Evrópubandalagið hefur ekki getað veitt þessa loðnu undanfarin ár. Þess vegna hefur það fallið í hlut Íslendinga að veiða þessa loðnu að hluta eða öllu leyti sbr. 5. gr. þessa samnings en þar segir, með leyfi forseta: ,,Ef Noregur eða Grænland veiða ekki sína hlutdeild á tiltekinni vertíð skal Ísland leitast við að veiða það magn sem á vantar.`` Það er því greinilegt að samkvæmt þessum samningi er Íslandi heimilt að veiða það magn sem á vantar en samkvæmt þeim fiskveiðisamningi sem hæstv. utanrrh., fyrir hönd ríkisstjórnarinnar, hefur gert við Evrópubandalagið er talað um að Ísland eigi að fá þessa loðnu í sinn hlut sem greiðslu fyrir 3.000 tonn af karfa og það er greinilegt af þessari þáltill. og allir þingmenn hljóta að sjá að þarna er um að ræða svokallaða pappírsloðnu þar sem Íslendingar geta samkvæmt þessum samningi hvort sem er veitt alla þá loðnu sem Evrópubandalagið hefur ekki getað veitt í grænlenskri lögsögu og hefur ekki gert undanfarin ár. Að öðru leyti styð ég þessa þáltill. og vænti þess að hún fái skjóta afgreiðslu hér á Alþingi.

Hæstv. forseti. Aðeins fáein orð af minni hálfu. Ég get vísað í margt af því sem hv. 1. þm. Austurl. sagði um þennan samning. Ég vil láta það koma fram að ég tel að hann sé Íslendingum hagstæður og það hafi verið gæfuspor í samstarfi þessara þjóða þegar samningar náðust, fyrst milli Norðmanna og Íslendinga um sameiginlega nýtingu loðnustofnsins og síðan þegar Grænlendingar komu inn í þann samning á árinu 1989. Það var að mínu mati ekki síður mikilvægt að ná fyrsta samningnum við þá um nýtingu á sameiginlegum stofnum þó því miður hafi ekki orðið það framhald á slíku sem þá voru bundnar vonir við, þ.e. að í kjölfarið mundu sigla samningar við Grænlendinga um fleiri sameiginlega stofna, svo sem karfa og rækju. Það er enginn vafi á því að ákvæði samningsins eru Íslendingum hagstæð. Í raun og veru er nær að segja að þau séu skynsamlega úr garði gerð hvað það snertir að ef hegðun loðnunnar veldur því að hún veiðist lítt eða ekki í lögsögu hinna ríkjanna, þá kemur það í okkar hlut að reyna að nýta þann hlut sem eftir er. Og eins og reynslan sýnir hefur útkoman á grundvelli þessa samnings sl. ár verið Íslendingum sérlega hagstæð en frá og með vertíðinni 1987--1988 hafa Íslendingar á hverju einasta ári fengið yfir 80% af loðnuveiðinni í sinn hlut, frá 81% á þeirri vertíð sem ég nefndi, 1987--1988, og upp í yfir 90% nú á tveimur síðustu loðnuvertíðum. Reynslan er auðvitað ólygnust um það að þessi ákvæði samningsins eru svona og þetta hefur skilað Íslendingum þessum hlut. Ég vil taka það fram að ég er sammála túlkun hv. 1. þm. Austurl. á 6. gr. samningsins. Það er afar mikilsvert atriði að enginn vafi leiki á þeirri túlkun, með öðrum orðum að veiðiréttur grannþjóðanna í íslenskri lögsögu sé ekki framseljanlegur og þá á það fyrst og fremst við um Grænlendinga sem selt hafa sinn kvóta undanfarin ár. Reynslan sýnir svo ekki verður um það villst og það er þegar komin á það reynsla í framkvæmd að við höfum það í hendi okkar að viðurkenna ekki veiðirétt á grundvelli heimilda sem Grænlendingar hafa selt ef um er að ræða aðra þjóð. Á síðustu vertíð var Færeyingum sem keypt höfðu kvóta af Grænlendingum snúið frá veiðum í íslenskri lögsögu. Ég er sem sagt sammála þeirri túlkun sem hv. 1. þm. Austurl. lýsti hér að þetta eigi við um hvaða þjóð sem er, þar með talið Norðmenn. Þó að þeir séu aðilar að samningnum, þá teldust þeir önnur þjóð í skilningi samningsins í viðkomandi grein. Þetta er auðvitað mikilvægt að liggi alveg ljóst fyrir þegar kemur að því síðar á þinginu í vetur að ræða frekar málefni tvíhliða samnings við Evrópubandalagið um fiskveiðar. Varðandi áhyggjur manna af því að í samningnum er ekki í sjálfu sér ákvæði eða yfirlýsing sem gerir ráð fyrir sérstökum takmörkunum á veiðum grænlenskra skipa í íslenskri lögsögu, þá hefur það ekki verið efni til að hafa áhyggjur af. Komi til þess að Grænlendingar eignist loðnuflota sem ég gæti sannarlega unnt þeim, þá hef ég engar áhyggjur af því að ekki muni reynast unnt að ná sambærilegum ákvæðum um takmarkanir á veiðum þeirra hér í landhelginni og reyndar stendur svo á þessa dagana að Grænlendingar munu vera að eignast sitt fyrsta loðnuskip. En það er enginn efi í mínum huga að þessi samningur er okkur Íslendingum hagstæður og það var gæfuspor í samskiptum þessara þjóða um mikilsverð sameiginleg hagsmunamál að gera hann og að hann hefur verið síðan framlengdur og ég styð því að afgreiðslu hans verði lokið. Það er nauðsynlegt vegna framgangs málsins að ekki ríki nein óvissa þegar loðnuvertíð hefst á nýjan leik í upphafi næsta árs.

Herra forseti. Ég er hlynntur þeim samningi sem hér er til umræðu en tel óhjákvæmilegt að segja örfá orð um vinnubrögð hæstv. utanrrh. Á sama tíma og hæstv. utanrrh. hefur spillt stórlega fyrir þinghaldi með ótímabærum yfirlýsingum í fjölmiðlum er vinnulag hæstv. ráðherra á þann veg að það er eins og sumt af því sem þarf að gera hreinlega týnist og gleymist og núna á síðasta vinnudegi fyrir jól þarf að hafa tvær umræður um mál sem vegna þessara vinnubragða er svona seint á ferðinni og athyglisvert að það er sami ráðherrann sem skammar þingið fyrir skipulagsleysi og skort á hefðbundnum vinnubrögðum sem stendur þannig að verki. 

Virðulegur forseti. Það var mikilvægt skref sem stigið var með samningi þriggja þjóða um skiptingu loðnustofnsins 1989. Hér er verið að endurnýja þann samning og læra eitthvað af reynslunni og ég styð það eindregið að hann verði staðfestur af þinginu. En jafnframt tek ég undir að það er áríðandi að Alþingi festi skilning sinn á samningsákvæðum sem nauðsynlegt kann að vera að skýra nánar af okkar hálfu og tek undir það sem sagt hefur verið þar að lútandi. Ég tel einkar mikilvægt að við göngum frá þessu máli hið fyrsta með þessum hætti, ekki síst í ljósi þess samnings sem stjórnvöld hafa gert við Evrópubandalagið og lagt fyrir þingið um tvíhliða samskipti varðandi fiskveiðimálefni milli Íslands og Evrópubandalagsins. Ég hef bent á það frá því að sá samningur var gerður fyrst af stjórnvalda hálfu í október 1991 að sú uppsetning, sem þar er að finna varðandi svonefndar gagnkvæmar veiðiheimildir eða sem kynntar voru á þeim tíma, stenst engan veginn efnislega. Þar er verið að semja um veiðar úr tveimur íslenskum stofnum, karfa og loðnu, og ekki er um gagnkvæmar veiðiheimildir að ræða svo sem ljóst má vera, m.a. af reynslu undanfarinna ára þar sem ekki hefur verið veidd nein loðna frá árinu 1986 að telja úr hlut Evrópubandalagsins sem þeir hafa keypt af Grænlendingum. Einnig var árin þar á undan um mjög óverulegar veiðar að ræða og í rauninni gefist upp af hálfu þeirra sem reyndu að nýta sér þennan hlut. Ég tek undir það sem sagt hefur verið varðandi spurninguna um það ef Grænlendingar færu að gera út skip til loðnuveiða eða að reynt væri að skrásetja þar skip og telja grænlensk, að um það gildi skýr ákvæði að hliðstætt því sem gildir þá gagnvart Norðmönnum að leyfa þyrfti til ef ætti að veiða innan íslensku lögsögunnar í skilningi þessa samnings. Ég vænti þess að frá þessu máli verði gengið mjög fljótlega og tel það dýrmætt að þessi samningur liggur hér fyrir nú.

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir brtt. sem ég flyt ásamt hv. þm. Finni Ingólfssyni og hv. þm. Sigurði Þórólfssyni, en tillagan gengur út á það að sú skerðing á Framkvæmdasjóði aldraðra, sem gert er ráð fyrir af hálfu ríkisstjórnarinnar, gildi aðeins fyrir árið 1993. Það verði ekki um skerðingu að ræða á árunum 1994 og 1995 heldur verði þá tekin um það sjálfstæð ákvörðun ef meiri hluti Alþingis svo kýs að skerða fé Framkvæmdasjóðsins í þágu rekstrar stofnana aldraðra. Ég tel víst að einhverjir þingmenn jafnvel úr stjórnarliðinu gætu hugsað sér að styðja þessa tillögu. Þetta er sanngirnismál sem hér er hreyft og ég hygg að allir þeir sem setja sig inn í þessi mál átti sig á því að það er sjálfsagt að samþykkja þessa tillögu, m.a. með hliðsjón af því að hún snertir á engan hátt forsendur fjárlaga 1993. Fjárlögin 1993 hafa þegar verið afgreidd og í tillögunni er á engan hátt hróflað við þeim. Hér er verið að afgreiða eitt af þeim málum sem eru forsendur fjárlaganna fyrir árið 1993. Það hafa verið lögð fyrir þingið fjöldamörg slík mál síðustu daga af hæstv. ríkisstjórn, frv. um skattamál, frv. um almannatryggingar, frv. um málefni aldraðra og frv. um fjármálaráðstafanir á sviði dóms- og kirkjumálaráðuneytisins. Flestöll þessi mál eru nú orðin að lögum, hafa þó aðeins verið hér til meðferðar á hv. Alþingi í 2--3 vikur eða svo. Ástæðan til þess að ég vek athygli á þessu, virðulegi forseti, er sú staðreynd að þrátt fyrir þetta, þrátt fyrir það að þingmenn hafi unnið, mér liggur við að segja dag og nótt, í nefndum þingsins, þrátt fyrir það að þingmenn hafi verið hér á fundum lengur en nokkru sinni fyrr á síðustu dögum fyrir jól, það voru kvöldfundir alla síðustu viku og fram á nótt, þrátt fyrir það situr Alþingi Íslendinga undir látlausri stórskotahríð af hálfu stjórnarliðsins, einkum hæstv. forsrh. og hæstv. utanrrh. núna síðustu daga. Steininn tekur þó úr þegar blað úti í bæ sem heitir Morgunblaðið ræðst að Alþingi Íslendinga með býsna ómaklegum hætti í forustugrein í dag. Þar segir t.d., með leyfi forseta: ,,Framkoma stjórnarandstæðinga í þinginu hefur verið með endemum.`` Og í öðru lagi, með leyfi forseta: ,,Afgreiðsla fylgifrumvarpa fjárlagafrv. hefur einnig tafist. Þingmönnum ætti ekki að vera vorkunn frekar en öðrum að vinna milli hátíðanna.`` Og síðan segir: ,,Þingmenn ættu ekki að fá leyfi til þess að tefja helstu hagsmunamál þjóðarinnar með innihaldslausu blaðri.`` Og að lokum, virðulegi forseti: ,,En því miður``, stendur hér, ,,sýna þingmenn þingsköpunum slíka lítilsvirðingu að þau eru í raun og veru marklaus.`` Ég tek þetta hér upp núna á síðustu mínútum þinghaldsins fyrir jól, virðulegi forseti, vegna þess að hér er verið að veitast að Alþingi í heild og vinnubrögðum þess. Ég tel að það sé veist að vinnubrögðum Alþingis og stjórnarandstöðunnar með svo ómaklegum hætti að m.a. fulltrúar stjórnarliðsins ættu auðvitað að sjá sóma sinn í því að rísa upp hér við þessar umræður og mótmæla þessum árásum líka. Það er auðvitað rangt og fullkomlega ósanngjarnt að halda því fram af stjórnarliðinu að stjórnarandstaðan hafi legið á liði sínu við að afgreiða þau frumvörp sem eru forsenda fjárlaganna. Það er fullkomlega ósanngjarnt að halda því fram. Það er fullkomlega ósanngjarnt að setja hlutina upp með þeim hætti sem hér er gert í leiðara Morgunblaðsins og er auðvitað bara endurómur af þeim svívirðingum í garð Alþingis sem einkum hafa komið frá hæstv. utanrrh., formanni Alþfl. Í leiðaranum segir svo, virðulegi forseti: ,,Framkoma stjórnarandstæðinga í þinginu hefur verið með endemum.`` Ég nota þetta tækifæri, virðulegi forseti, til að mótmæla þessum endemisleiðara, með leyfi forseta, og skora á þingheim allan að láta til sín taka og mótmæla þessu hvar sem menn hafa tækifæri til.

Hæstv. forseti. Ég vil taka undir orð hv. 9. þm. Reykv. Ég vil benda hv. þingheimi á og þjóðinni allri hvað við höfum verið að gera, hvers vegna við höfum þurft að halda svo langar ræður. Við vorum að afgreiða hér fyrir nokkrum mínútum ný lög um breytingu á almannatryggingalögum sem skerða stórlega kjör allrar alþýðu manna í landinu. Hér á meðan við biðum milli funda voru að hefjast fréttir á Stöð 2 og hver var fyrsta frétt? Tala þeirra skjólstæðinga sem leita þurfa til mæðrastyrksnefndar hefur tvöfaldast á sl. tveimur árum. Nú stendur til að Fríkirkjusöfnuðurinn í Reykjavík hefji ókeypis matargjafir, hefji matargjafir í Reykjavík okkar daga. Ég minnist ekki að hafa heyrt um það síðan frostaveturinn 1918 þegar Reykvíkingar hrundu niður úr spönsku veikinni og Thor Jensen gaf Reykvíkingum heita súpu. Ég spyr, hæstv. forseti: Hvert erum við að fara? Er virkilega svo komið að fjöldi Reykvíkinga á ekki fyrir fötum á börnin sín fyrir jólin, á ekki fyrir mat til að seðja hungur sitt? Svo geta menn sagt: Stjórnarandstaðan hefur staðið fyrir málþófi. Það málþóf ætti auðvitað að standa alla jólahátíðina því það er ekki sæmandi, engu okkar, að fara heim og setjast að okkar eigin steikum vitandi að það er til fólk í höfuðborg landsins sem verður að leita eftir ókeypis mat hjá söfnuði hér í borg. Ekki veit ég hvað hefur orðið um hæstv. forsrh., frú forseti. En ég held að hann hefði gott af því að setjast niður á hinni heilögu hátíð, t.d. undir guðsþjónustu ef hann sækir þær, og gera upp við sig hvort við ætlum að halda áfram á þessari braut. Ég held að það sé ekki úr vegi að á þetta sé minnst þessar síðustu mínútur áður en jólaleyfi þingmanna hefst. Þetta er til skammar. Við hljótum að fyrirverða okkur öll fyrir að geta ekki hindrað að svona lagað gerist. Og ég vona að þetta sé í síðasta sinn sem við förum í jólaleyfi með þessa ábyrgð á bakinu. --- Fundarhlé.