Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Ég kvaddi mér hljóðs sérstaklega til þess að láta í ljós það álit mitt, að umr. og sennilega umhugsun um þetta mál hefði snúizt meira um aukaatriði en aðalatriði. Mér finnst, að aðalatriði þessa máls sé það, að svo stendur nú á í þessu landi, að allmargir þegnar í landinu eiga engan aðgang að læknisþjónustu. Ég veit ekki, hve sá hópur manna er stór, en ég gizka á, að 5–10% allra landsmanna séu svo settir, að svo megi að orði kveða, að þeir geti ekki fengið læknisþjónustu. Ég efast ekki um, að allir hv. þm. viðurkenna, að úr þessu þurfi að bæta. Menningarþjóðfélag getur ekki horft á það aðgerðarlaust, að slíkt geti átt sér stað. En mér virðast þessar umr., sem hér hafa farið fram um það mál, sem hér liggur fyrir, ekki hafa snúizt aðallega um þetta, sem var þó tilefni þess, að málið var flutt á hæstv. Alþ., heldur miklu frekar um annað, sem sé, hvernig og hvar beri að skipta læknishéruðum, t.d. eins og hér í Árnessýslu og á Reykjanesi. En fólkið, sem enga læknishjálp getur fengið, býr ekki í Grindavík og ekki heldur á Stokkseyri eða Eyrarbakka. Hitt skal svo játað, að um leið og reynt er að ráða bót á þessu mikla vandamáli, algerri vöntun á læknishjálp til handa allmörgu fólki í landinu, þá er eðlilegt, að læknishéraðaskipunin í landinu yfirleitt sé nokkuð yfirveguð líka og reynt að bæta úr ágöllum, sem smærri eru en þessi algera neyð, sem sumt af landsfólkinu býr við í þessu efni. Ég vil vekja athygli á því, að Fljótsdalshérað stendur líklega einna verst að vígi í þessu efni. Þar eru tvö læknishéruð. Annað þeirra hefur læknisbústað, en engan lækni, en hitt hefur lækni, en engan læknisbústað. Ég upplýsi það hér, að fólkið í þessum héruðum kemur sér ekki saman um þær umbætur, sem þarna þarf að gera, þ.e.a.s., fyrir umbótum í þessu efni fæst ekki meirihlutafylgi þar heima í héraði, nema læknissetrið sé fært til. Og það er ekki fullkomlega samkomulag um það heldur. En það er varla meira en einn fjórði partur hlutaðeigandi fólks, sem vill láta reisa aftur læknisbústað á Brekku, en sennilega þrír fjórðu hlutar, sem vilja láta flytja læknissetrið. Hér í þessu frv. er því tekið á réttan hátt á málinu, það sem það nær. Í frv. er sem sagt lagt til að flytja lækninn þangað, sem hann er betur settur fyrir fjöldann af íbúunum. Ástæður hafa breytzt þannig, að læknirinn, sem var vel settur með því að vera á Brekku í Fljótsdal, þegar miðað var við að fara á hestum, hann er illa settur þar nú, þegar miðað er við bílferðir. Og auk þess er hann miklu betur settur við Lagarfljótsbrú, þegar tekið er tillit til þess, að hann á að þjóna báðum héruðunum. Ég vil biðja hv. þdm. að taka það til fullkominnar íhugunar, að ef frv. þetta stöðvast, þá er fólkið á Fljótsdalshéraði ráðþrota um að gera tilraun til þess að bæta úr hinu slæma ástandi hjá sér í þessum efnum. Þarna eru tvö læknishéruð. Í öðru er læknir að lögum, en enginn læknisbústaður og engin lækningastofa, en í hinu læknisbústaður, en enginn læknir. Og sennilega fer þessi læknir burt, sem þarna er í öðru héraðinu á verðgangi, ef ekki er hægt að ráða bót á í þessu efni. Til þess að bæta úr þessum vandræðum fólksins þarna á þessum stöðum þarf að setja nú þegar lagafyrirmæli á þessum þinghluta, þ.e.a.s., áður en þingi verður nú frestað. En í sambandi við aðra staði, sem till. hafa komið um viðkomandi skiptingu læknishéraða, er það að segja, að þar er ekki um það að ræða að bæta úr neyð slíkri sem þeirri, er var tilefni þess, að frv. var flutt. Mættu ákvarðanir um að skipta slíkum læknishéruðum því bíða til hausts, því að mér sýnast þau mál ekki vera nægilega vel undirbúin, til þess að varanleg og hyggileg lagafyrirmæli gætu komizt á um þá staði nú. Að lokum vil ég svo segja þetta: Það má ekki hugsa um þessi mál líkt eins og einn hv. þdm. talaði hér um þau, líklega nú fyrir þrem dögum, - og ég er viss um, að sá hv. þm. hugsar öðruvísi um þau, því að hann sagði, að þetta mál væri merkilegt, og hann tiltók, að það væri merkilegt fyrir afskipti landlæknis af því. En málið er merkilegast vegna þess, að það fjallar um að veita allt að 10% af fólkinu í landinu læknisþjónustu, sem hefur nú enga eða sama sem enga læknisþjónustu.



Herra forseti. - Í umr. um þetta mál finnst mér ekki hafa verið sem skyldi komið að kjarna þess. Og í raun og veru finnst mér enginn hafa rætt það eins og vænta mætti, að slíkt mál væri rætt, nema hv. 3. landsk. þm. Meginatriðið í þessu máli er það, hvort það sé yfirleitt rétt stefna að kljúfa læknishéruð niður í ný og ný læknishéruð eða halda þeim eins og þau eru nú og veita héraðslæknunum aðstoðarlækna eftir þörfum, eftir því sem héruðin verða umfangsmeiri. Ég fyrir mitt leyti er fullkomlega á þeirri skoðun, að það sé sú rétta stefna í málinu að kljúfa héruðin ekki niður. Það er ekki hægt að bera þessa embættismenn saman við aðra embættismenn landsins, t.d. sýslumenn, sem hægt er að flytja úr lélegu embætti upp í stærra og betra embætti með það eitt fyrir augum að launa þeim langa og góða þjónustu úti á landsbyggðinni, vegna þess að læknisembættið er ekki eins og önnur embætti og því ekki sams konar rekstur á þeim og öðrum embættum. Til þess að læknir geti haldið við kunnáttu sinni og áhuga, þarf hann að hafa eitthvert verkefni og það strax frá þeim tíma, er hann byrjar að starfa, þegar hann kemur frá skólanum. Og þess vegna er það sem þessi fámennu héruð á landinu eru læknislaus, að enginn læknir fæst í þau til þess að starfa þar, bókstaflega vegna þess, að þar mundu þeir týna náminu niður á mjög skömmum tíma vegna æfingarskorts. Og þó að þeir ættu það víst að verða fluttir þaðan eftir 4–6 ár, þá er það orðið of seint, því að þeir mundu jafnvel á svo skömmum tíma vera búnir að tapa svo miklu af læknisfræðikunnáttu sinni vegna æfingarleysis, að það mundi veitast þeim erfitt að starfa sem læknar í fjölmennari héruðum, þar sem þeir m.a. yrðu oft og tíðum að keppa við þaulæfða atvinnulækna. Mörg héruð á landinu eru þannig, að læknirinn hefur þar ekki mikið annað að starfa en vera í eins konar varðstöð, þegar slys ber að höndum. Og þegar þeir eru sóttir til sjúklinga, verða þeir venjulega að senda þá frá sér á sjúkrahús annars staðar, ef um einhver veruleg veikindi er að ræða, vegna þess að þeir hafa þá ekki næga æfingu eða tækni til þess að geta annazt sjúklinginn heima í héraði. Þess vegna mun ég greiða atkv. á móti brtt. meiri hl. n. um skiptingu héraðanna. Og ég mun ekki heldur fylgja frv. ríkisstj. nema til 3. umr., en bera þá fram brtt. við það, vegna þess að með því er farið inn á þá braut að stofna lítil læknishéruð, sem yrðu að etja við nákvæmlega sömu erfiðu skilyrðin og önnur lítil læknishéruð á landinu. Fáist ekki samkomulag um þá brtt. að hafa eitt læknishérað á Fljótsdalshéraði, þ.e.a.s. steypa saman þessum tveimur læknishéruðum, eins og ætlazt var til í upphafi, án þess að kljúfa út úr því lítið hérað, og veita lækninum þar aðstoð, þá mun ég ekki heldur sjá mér fært að greiða atkv. með frv. eins og ríkisstj. hefur látið það frá sér fara. Ég er alveg viss um, að reynslan yrði sú, ef frv. verður samþ. eins og meiri hl. n. leggur til, að fjöldinn af þeim læknum, sem nú eru úti á landsbyggðinni, mundi sækja um þessi litlu héruð hér í kringum Reykjavík. Og ég álít, að sú stefna sé algerlega röng að hópa læknum utan af landi í smáhéruðin hér umhverfis höfuðborgina, þar sem miklu betri skilyrði eru til þess bæði að koma sjúklingum á sjúkrahús og sækja læknishjálp en úti á landsbyggðinni. Reynslan er sú, að hópur manna sækir um hvert einasta hérað, sem losnar hér í kringum höfuðstaðinn. Og ef frv. verður samþ. með brtt. meiri hl. n., þá munu mörg héruð, sem nú hafa lækni, verða læknislaus. Hv. 6. þm. Reykv. sagði, að undir venjulegum kringumstæðum væri nóg af læknum til í landinu og það svo mikið, að læknadeild háskólans vildi torvelda aðgang að skólanum. Þessi ummæli hans sanna, að það eru ekki launakjör læknanna yfirleitt eða aðbúnaður að þeim, sem gerir það að verkum, að þeir fást ekki út á landið, heldur hitt, að þeir hafa þar ekki nægilegt verksvið, eftir að þeir koma úr skóla að loknu námi. Hvert hérað, sem klofið er, skapar ekki aðeins aukinn kostnað fyrir ríkissjóð vegna beinna launa læknanna, heldur skapar það ríkissjóði líka skyldur til þess að byggja læknisbústaði. Og meðan ríkissjóður getur ekki uppfyllt skyldur, sem á honum hvíla um að byggja læknisbústaði á landinu, þar sem beðið hefur verið árum saman eftir því, að lagt væri fram fé til þeirra, þá sé ég ekki, hvaða sanngirni er í því að skapa ríkissjóði nýjar skyldur, áður en hann er fær um að uppfylla þær, sem þegar eru fyrir og mjög aðkallandi er, að uppfylltar verði hið fyrsta. Ef þetta frv. og brtt. meiri hl. yrði samþ., þá væru líka lagðar mjög miklar skyldur á herðar þessum héruðum, þar sem þau þá eiga að standa undir 2/3 kostnaðar við sjúkrahúsin. Margir hreppar eru ekki færir um þetta. Og hreppar, sem hafa aðeins 300–500 íbúa, standa ekki undir því á venjulegum tímum, hvað þá á þessum tímum, að reisa og reka læknisbústaði og sjúkraskýli þannig, að það sé gert með nokkrum myndarskap. - Ég held, að þessir agnúar hafi ekki verið athugaðir nógu vel af þeim mönnum, sem berjast fyrir því, að till. meiri hl. n. við frv. nái fram að ganga.



Herra forseti. - Ég ætla litlu við það að bæta, sem ég ræddi í gær um þetta mál. Þó vildi ég taka fram fyrst og fremst það, sem fram kemur á brtt. 93. Það er sem eðlileg afleiðing af þeirri breyt., er ég vil, að gerð verði á frv., að breyta um tölu á aðstoðarlæknum úr átta í sjö, þar sem svo er ráð fyrir gert, að einn af þessum átta aðstoðarlæknum yrði skipaður til aðstoðar í væntanlegu Selfosshéraði. En þar sem till. mín nú gengur út á það, að þessi héruð verði tvö, þá kemur að svo vöxnu máli aðstoðarlæknirinn þar ekki til greina. Hitt atriðið, sem mér við nánari athugun fannst rétt að láta getið, kom fram við umr. í hv. Nd. Þar var farið fram á það líka, þótt hv. Nd. samþ. það ekki, að kljúfa Eyrarbakkalæknishérað í tvennt, Eyrarbakkalæknishérað og Selfosslæknishérað, en með annarri hreppaflokkun en á sér stað í þessari brtt., sem hér liggur fyrir á þskj. 93. Sú till., sem þar kom fram, miðaðist við, að Eyrarbakkahérað yrði ekki aðeins Eyrarbakkahreppur og Stokkeyrarhreppur, heldur líka Gaulverjabæjarhreppur og Selvogshreppur. Selvogshreppur má kallast heimur fyrir sig. Var þá miðað við í þeirri till., að hann ætti læknissókn til Eyrarbakka. En í trausti þess, að samgöngur á landi við Selvoginn batni, og þegar það er athugað, að oft er það, að ekki gefur á sjóinn, þó að líf liggi við, þá er það vilji og óskir Selvogsmanna, ef héraðinu væri skipt, að Selvogurinn yrði látinn fylgja Selfosslæknishéraði. - Alveg á sama hátt er það um Gaulverjabæjarhrepp að segja, að ég sá mér ekki annað fært en bera fram brtt. um, að hann fylgdi Selfosshéraði, þó að þarna sé að vísu vegalengdarmunur, annars vegar þaðan til Eyrarbakka og hins vegar til Selfoss. En óskir Gaulverjabæjarhreppsmanna um, að hreppurinn falli undir Selfosslæknishérað, byggjast á því, að viðskiptaleið þeirra er upp að Selfossi. Og ég staðhæfi, að í þessum hreppum er enginn ágreiningur um það, til hvors læknishéraðsins hvor þessara sveita um sig eigi að heyra. Um það er fullt samkomulag í þessum hreppum. Mér þykir ákaflega einkennilegt, að um það skuli vera ágreiningur hér á hæstv. Alþ. og það skuli gert að vafamáli, hvort læknir eigi að vera á Selfossi og annar á Eyrarbakka eða tveir héraðslæknar í Eyrarbakkahéraði óskiptu. Ég er alveg viss um það, ef þróunin gengur sinn eðlilega gang, að eftir 5–8 ár verður ekki um það að ræða, hvort á þessu svæði verði hafðir tveir læknar, heldur hvort þeir eigi að vera þrír eða fleiri. - Það er nú eitt þorp í Selfosshéraði, Selfoss, og fer vaxandi. Það er partur úr .Sandvíkurhreppi. Það eina þorp út af fyrir sig fer smám saman að verða eins fjölmennt og fámennustu læknishéruðin á landinu. Og líkt má kannske segja um annað þorp þarna, Hveragerði í Ölfusi, sem líka á sérstakan hátt fær mannfjölda til sín til viðbótar á sumrin vegna sumarbústaðanna. Getur það aukið þörf á lækni þar þann tímann. Ég vil undirstrika það, að það er allveruleg útgerð á þessum brimstöðum, Eyrarbakka og Stokkseyri, þar sem löng reynsla er fyrir því, því miður, að oft hafa orðið sjóslys, sem vitanlega gerir mennina, sem þar eru, miklu næmari fyrir þörfinni á að hafa lækni hjá sér, sem þeir hafa haft um áratugi. - Þá hefur einnig verið rætt um hælin, sem eru þarna niður frá hjá, kauptúnunum og þurfa sína þjónustu. Vex þá réttmæti óska þeirra að hafa lækni þar, sem hefur þar fasta setu. Það er í raun og veru hálfleiðinlegt, en ég segi það samt eins og það liggur fyrir, að einn af aðalhvatamönnum þess, að breytt væri þarna um læknaskipun, er einmitt hinn ágæti héraðslæknir Eyrarbakkahéraðs, kostgæfinn og prýðilegur læknir, sem er ekki verður neins annars en alls hins bezta, Lúðvík Norðdal. Hann er farinn að lýjast af miklu og ónæðissömu starfi, sem hann hefur gegnt með mestu prýði. Það er líka svo, að Selfosshérað, sem er nú þegar allstórt eftir þessari till. minni, með þessum hraðvaxandi kauptúnum innan endimarka sinna, getur, áður en við er litið, verið orðið eitt af allra fjölmennustu læknishéruðum landsins. Til Laugaráslæknisins næst oft ekki handan yfir ána, vegna þess að Hvítá er ófær, og þá væri gott fyrir þá, sem í þeim kringumstæðum eru og eiga að stríða við þann farartálma, að leita niður til Ölfusárbrúar, til þess að sjúkir menn verði ekki þjónustulausir. Ég hygg, að læknir á Selfossi hefði yfrið nóg að starfa. En héraðið vantar sjúkraskýli, sem þyrfti að reisa sem fyrst að Selfossi. Og af þeirri ástæðu mun sá héraðslæknir, sem ég nefndi áðan, hafa verið með því að flytja læknissetrið að Selfossi frá Eyrarbakka, að hann vill, að á Selfossi verði reist sjúkraskýli. Og það var þá von manna, að byrjað yrði á því næsta sumar og það nú undirbúið með löggjöf. Ég sé ekki annað en öllum mætti í léttu rúmi liggja, þó að héraðið yrði á. þennan hátt klofið, enda þótt hv. þm. Barð. (GJ) hafi talað hér eins og væri hann gamall húslæknir og fjölkunnugur maður, - og er það ekki í neinni galdramerkingu mælt, heldur skiljist það: fjölfróður, - þó að hann haldi því fram, að það væri bezt að hafa héruðin stór, en skipa aðstoðarlækna í þau með aðallækninum. Og það er engin trygging í því fólgin fyrir fámenn útkjálkahéruð, þó að læknishéruðum sem þessu sé neitað um sanngjarna skiptingu og fjölgun lækna á þann hátt. Mér finnst þá fremur, að tryggja mætti þessum útkjálkahéruðum læknishjálp með því að setja ungum læknum að einhverju leyti stólinn fyrir dyr um það, hvað þeir eigi að gera við starfskrafta sína, þegar þeir hafa lokið námi. - Það er tekið fram af landlækni, að það muni engum vandkvæðum verða bundið að fá lækni í þetta nýja hérað austan fjalls, ef þessi skipting fer þar fram. Ég hef heyrt kunnuga menn halda því fram, að það séu 60 starfandi læknar í Reykjavík, og fólksfjöldinn mun vera í Reykjavík um 40 þúsundir manna. Þá koma tæp 700 manns á hvern lækni hér, eins og í heldur fámennu héraði úti á landi. Ég held því, að betra væri að gera ráðstafanir til þess, að ungir kandídatar færu í útkjálkahéruðin, eins og oft hefur verið um rætt, heldur en neita Eyrbekkingum um svo sjálfsagðan hlut sem að fá að hafa sinn eigin lækni hjá sér á þann hátt, sem ég hef haldið fram. Og til hvers yrði sú frestun á þessu máli, sem sumir vilja, undir því yfirskini að athuga málið? Ég er ekki í neinum vafa um það, að að því er Eyrarbakkalæknishérað snertir, yrði sú frestun ekki til neins annars en nýrra vafninga og leiðinda. Það þarf enginn að láta sér detta það í hug, að fólkið þar mundi hverfa frá óskum sínum um, að læknishéraðinu verði skipt. Og því lengra sem liði þangað til og því harðara sem haldið væri í á móti kröfum fólksins í þessu efni, því ákveðnara yrði það í kröfum sínum. En sá dráttur yrði til nýrra skaprauna, en ekki til þess að upplýsa neitt nýtt í málinu, það mega menn reiða sig á. Það er örugg sannfæring fólksins þarna á Eyrarbakka, að það þurfi að hafa þar sinn lækni, og það hefur haft hann þar í 50 ár. Hitt er stórvægilegt atriði í málinu, að hinu væntanlega Selfosslæknishéraði ríður mjög á því að fá þessa ákvörðun um skiptingu héraðanna samþ. nú, því að það var föst fyrirætlun íbúanna að reisa sjúkraskýli og læknisbústað á næsta sumri í krafti nýrrar lagasetningar þar um. Þess vegna kæmi þeim það mjög meinlega, ef þessari skiptingu yrði frestað. Og því meiri þrjózka sem kemst í málið, því minni líkur eru til þess, að hægt sé að sannfæra menn í þessu máli, heldur hitar það aðeins blóðið. Ég hygg, að sá frestur mundi ekki verða til annars en sá ágreiningur harðnaði, sem er í þessu máli á milli heilbrigðisstjórnarinnar og fólksins þarna eystra, þegar menn hafa hver sína skapgerð og komin er stífni í málið. Og þó að héraðslæknirinn á Eyrarbakka, Lúðvík Norðdal, verðskuldi allt hið bezta, þá má persónuleg afstaða hans ekki segja allt of mikið, heldur á heilbrigðisstjórnin að láta hans hlut verða sem beztan eftir hans verðskuldun alveg án tillits til þessa skiptingarmáls. Höfuðatriðið er að mæta réttmætum kröfum fólksins. - Nú annar einn læknir því ekki að þjóna Eyrarbakkalæknishéraði vegna fjölmennis þess, og samkv. því, sem ég að öðru leyti hef sagt, er réttast einnig þess vegna að kljúfa þetta læknishérað. En þó að hv. þm. Barð., sem er náttúrlega læknir,- en að vísu ekki lærður læknir, - haldi því fram, að það eigi ekki að kljúfa læknishéruðin, heldur skipa aðstoðarlækna, þá er því til að svara, að á sumum stöðum hentar það fyrirkomulag að skipa þannig aðstoðarlækna, en á öðrum stöðum hentar betur að kljúfa héruðin. Ég skal ekki lengja umr. frekar, en vænti þess, að brtt. mín nái samþykki að athuguðu máli. Ég býst við, að einhvern hv. þm. vanti. Ég vil því fara þess á leit, að atkvgr. verði frestað.



Herra forseti. - Ég er þakklátur hv. þm. Barð. fyrir góðar undirtektir hans um fyrirkomulag það, sem stungið var upp á viðvíkjandi Fljótsdalshéraði. En ég óttast, að Fljótsdalshérað verði fremur læknislaust, ef Borgarfjörður er látinn fylgja með. Það er um 100 km leið, og eru vetrarferðir mjög erfiðar. Ég játa, að svo lítið hérað sem Borgarfjörður ætti á hættu, að enginn læknir sækti um það. En það getur ekki orðið um viðunandi læknisþjónustu að ræða fyrir Borgfirðinga, nema læknirinn sitji þar, og er þess að vænta, að ríkið gefi íbúum þessa héraðs kost á að hafa lækni hjá sér, að ríkið inni af höndum gagnvart þeim þá skyldu, sem allir eiga rétt á.



Herra forseti. - Það voru fáein atriði í umr. um þetta mál í gær, sem ég taldi mig þurfa að benda á til leiðréttingar. Hv. þm.. S.–Þ. hélt því fram, að hælið í Kumbaravogi kostaði 150 þús. kr. Ég held, að hann hafi bætt einu núlli aftan við, því að það kostar 15 þús. kr. Ég sakna þess að hafa ekki getað fylgzt nógu vel með umr. hér, því að ég þurfti að vera í Nd. á sama tíma. Læt ég því nægja að benda á nokkur atriði. Hv. 6. þm. Reykv. lagði nokkuð fasta áherzlu á það, hvernig landlæknir leysti störf sín af hendi. Hann taldi, að þar væri um misfellur að ræða og ónákvæmni og að honum bæri ekki saman við sjálfan sig. Þessu síðasta til sönnunar tók hann bréf landlæknis tvö, annað, sem hann skrifaði stjórn og þingi, og hitt, sem hann skrifaði heilbr.og félmn. En hv. þm. skýrði rangt ýmis atriði í bréfum þessum og fékk því út úr þeim tvær mismunandi skoðanir. Ég held, að hann hafi ekki lesið bréfin fullkomlega né önnur skjöl, sem hér að lúta. Þannig skil ég afstöðu hans.

Ég man alveg, hvað í þessum plöggum stendur.

Ég veit, að hv. 6. þm. Reykv. skortir ekki gáfur frekar en landlækni, og þess vegna held ég, að svona standi á þeim ummælum, sem hann hafði um þennan góða embættismann. Hv. þm. sagði, að ég hefði ögrað sér með tugthúsvist. Þetta er ofmælt. Væri þetta rétt, hefði forseti tekið fyrir munn mér, utanþingsmannsins, sem hefði leyft sér að viðhafa þess háttar ummæli um alþm. Í öðru lagi sagði þessi hv. þm., að ég hefði misfarið með virðingu þingsins. Var það ekki svo? Mér er það svo fjarri að misfara með virðingu Alþingis, að ég held, að hv. 6. þm. Reykv. hafi mælt þessi orð í gáleysi. En hann dregur þessa ályktun af þeim orðum mínum, að þm. hefðu þinghelgina sem skjólvegg. Landlæknir getur ekki kvatt hann til ábyrgðar fyrir ummæli, sem viðhöfð eru hér í þinginu. Þannig voru ummæli mín, sem hv. 6. þm. Reykv. dró þessar röngu ályktanir af. En ég var sannarlega ekki að ögra honum. Annað, sem hv. 6. þm. Reykv. fetti fingur út í, var málfarið á bréfum landlæknis. Ég játa, að hann hefur annað málfar en við lögfræðingarnir. Við gefum ekkert fyrir skrúðmál, en ýmsir aðrir nota það gjarnan. Hv. þm. finnur að þessu, og skal ég ekki mæla með þessu málfari. - Annað hef ég ekki að segja.

Forseti (StgrA): Þá er umr. lokið, og verður nú gengið til atkvæða.



Herra forseti. - Ég vildi sem óreyndur þm. spyrjast fyrir um það, hvort allt frv. sé fallið, ef 1. gr. þess er felld.

Forseti (StgrA): Hv. þm. er kunnugt, að ég er einnig óreyndur þm. Hins vegar skil ég þetta svo, að það fari eftir efni 1. gr., hvort fall hennar þýðir, að allt frv. sé fallið. Ég held, að í þessu tilfelli sé frv. ekki fallið, þótt 1. gr. þess sé felld.



Herra forseti. - Sjútvn. hefur athugað þetta frv. eins og það kom frá hv. Nd. N. hefur borið það saman við gildandi hafnarl. og leggur einróma til, að það verði samþ. óbreytt. Ég vil aðeins geta þess, að í einni gr. frv. er ákveðið, að heimila skuli hafnarsjóði á þessum stað að taka allt að 2% af afla. Þetta er dálítið frábrugðið því, sem er í öðrum hafnarl., því að þar er leyft að taka allt að 1% af afla, sem lagður er á land. En með tilliti til þeirra erfiðleika, sem þarna er við að etja um hafnarbætur, sér sjútvn. ekki ástæðu til að gera aths. við þetta ákvæði.