Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Þetta frv. er nú komið aftur frá Ed. eftir langa og nokkuð harða meðferð þar. Ég hefi ekki haft tækifæri til að bera breyt. Ed. undir þá, sem með mér eru í landbn., og get því ekki talað hér fyrir hönd meðnm. minna, en fyrir sjálfan mig vil ég skýra frá því, að ég legg til, að frv. verði samþ. óbreytt. Aðalbreyt., sem Ed. gerði á frv., er sú, að ákvæði þess skuli ekki taka til bátaútvegsmanna. Eins og hv.þdm. muna, var talsverður ágreiningur um þetta atriði hér í Nd. Ég tel það talsverða skemmd á frv., að bátaútvegurinn skuli vera tekinn svona út úr. Hinsvegar vil ég ekki leggja það til nú, að hann verði tekinn inn í frv. aftur, því að með því er frv. stofnað í mikla hættu. Legg ég því til, að frv. verði samþ. óbreytt. Þá hefir verið bætt nýrri gr. inn í frv., 17. gr., þar sem það er tekið fram, að tímabilið frá afhendingu gjaldfrestsbeiðnar til loka hins úrskurðaða frests teljist ekki með fyrningartíma skulda eða víxilréttar. Ég býst við, að þetta ákvæði sé nauðsynlegt, jafnvel þó að það standi í lögunum um fyrningu skulda og hægt sé að fyrirbyggja fyrningu með sérstakri aðferð, sem þar er lögleidd. En því fylgir nokkur fyrirhöfn, og er því betra, að ákvæði um það sé sett í þessi lög. Þá hefir því og verið bætt við niðurlag 16 gr., að þessi lög taki ekki til skulda, er stafa af ógreiddu verkakaupi eða ógreiddum aflahlut. Þetta með aflahlutinn hefir vitanlega litla þýðingu, eftir að bátaútvegurinn var tekinn út úr frv., og ég hygg, að það hafi einnig mjög litla þýðingu, þó að tekið sé fram, að lögin skuli ekki heldur ná til ógreidds verkakaups, því að það mun vera mjög óalgengt, að bændur greiði ekki verkakaup strax. Hinsvegar tel ég enga ástæðu til að amast við þessu ákvæði. Aðrar breyt., sem gerðar hafa verið á frv., tel ég mjög lítilsverðar, og tekur ekki að minnast á þær. Með tilliti til alls þessa legg ég til, að frv. verði samþ. eins og það liggur nú fyrir.

Pétur Ottesen Ég vil mjög taka undir það, sem hv.frsm. landbn. minntist á í sinni ræðu, að þetta frv. hefir orðið fyrir ómaklegri meðferð í Ed. og að mjög mikið hefir verið dregið úr þeirri þýðingu, sem því í upphafi var ætlað að hafa, þar sem nú hefir algerlega verið kippt burt úr frv. þeirri vernd, sem frv. átti að veita bátaútvegsmönnum, og ég lít svo á, að mjög séu áhöld um þörf bænda og bátaútvegsmanna í þessu efni. Með þessu frv. á að koma í veg fyrir það, að atvinnutæki bændanna, bústofninn og jarðir þeirra, verði af þeim tekin, þó að þeir geti ekki að öllu leyti staðið við skuldbindingar sínar nú sökum hins óvenjulega erfiða ástands, sem nú er, svo að þeir þurfi ekki að leggja árar í bát, en eigi þess kost að halda atvinnurekstri sínum áfram. Hér er vitanlega alveg sama nauðsyn með bátaútveginn. Ef bátarnir eru teknir af mönnum, þá er heim gersamlega fyrirmunað að halda atvinnurekstri sínum áfram. Þetta átti frv. að tryggja í báðum tilfellum, en sú trygging er nú horfin að því er bátaútveginn snertir, svo að þessir menn eiga nú ekki að fá neina stoð eða slíka vernd í því erfiða ástandi, sem nú er hér á landi og vitanlega kemur mjög hart niður á þeim. Ég hefi ekki komið með brtt. um að kippa þessu aftur í lag, af því að ég geri ráð fyrir, að nú sé komið að þingslitum, svo að það væri mjög líklegt, að málið dagaði uppi, ef nú væri samþ. breyt. á því, og ég vil ekki láta bændur landsins gjalda þess, þó að Ed. hafi farið þeim höndum um frv., sem hún hefir gert, og veitt því þann áverka, sem það fékk þar með þessari breyt., sem gerð var þar á 1. gr. frv. Ég mun því greiða atkv. með frv. eins og það liggur fyrir nú, en láta um leið í ljós mjög mikla óánægju yfir því skilningsleysi, sem Ed. hefir sýnt hér á þörfum bátaútvegsmanna, og órétti, sem þeim er með þessu ger.

Jóhann Jósefsson Ég vil taka undir það með hv.þm. Borgf., að Ed. hefir sýnt allmikið skilningsleysi í þessu máli. Ég skal að vísu ekki leggja allt of mikið upp úr gagnsemi þessa frv., en hitt virðist mér óverjandi, að taka út úr eina stétt manna, nefnil. bændurna, og semja löggjöf þeim til verndar, en beita svo þeirri ósanngirni við aðrar stéttir, að það er ekki aðeins svo, að látið sé ógert að setja lög heim til hjálpar, heldur er blátt áfram felld burt sú vernd, sem meiri hluti Alþingis hefir samþ. þeim til handa. Það hefir verið svo á undanförnum þingum, að talsvert hefir verið gert upp á milli landbúnaðarins og sjávarútvegsins hvað alla aðhlynningu í löggjöf snertir. Mætti þar til nefna mörg dæmi, en ég fer ekki út í það hér, af því að hv.þdm. eru þau svo kunn. Það hefir meira að segja gengið svo langt, að nauðsynlegar umbætur á málum sjávarútvegsins hafa ekki getað náð fram að ganga og ekki getað fengið fylgi þeirra manna, sem hér ráða lögum og lofum, nema þá um leið að skattleggja sjávarútveginn. Þannig var það t. d. með fiskveiðasjóðinn. Nú er enn á ný vegið í sama knérunn, og það allhastarlega. Það er að vísu vafasamt, hve heppileg þessi löggjöf er í heild sinni, en af afgreiðslu þessa máls í Ed. er það þó sýnt, að þm. eru þess enn albúnir að gera upp á milli landbúnaðarins og sjávarútvegsins. Þá hefir ennfremur verið fellt burt úr frv. nauðsynlegt ákvæði, sem Nd.samþ. samkv. brtt frá mér, sem miðaði í þá átt, að tekið væri afleiðingunum af þessum ráðstöfunum gagnvart þeim lánardrottnum, sem hér eiga hlut að máli, þannig, að fullt tillit yrði tekið til þeirra óþæginda eða þess halla, sem þeir yrðu fyrir af því, að gjaldfrestslögunum yrði beitt. „Princip“-munurinn á þessu er þannig lagaður, að þeir, sem þurfa að líta til hagsmuna sjávarútvegsins, geta ekki fylgt þessu frv. Ég verð því að greiða atkv. á móti frv., þó að það kunni að vera þarft mál, því að hér er gert svo mikið upp á milli landbúnaðarins og sjávarútvegsins, að við það verður ekki unað.