Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Gísli Sveinsson) : Herra forseti! Svo sem nál, á þskj. 81 ber með sér, hefur samgmn. haft til meðferðar þetta frv., sem er að efni hið sama og hún fjallaði hér um í fyrra og veitti meðmæli sín eins og það var þá og eins og á stóð þá. Nú hefur það verið aukið lítið eitt. Það orkar tvímælis, eins og tekið er fram í nál., hvort lögleiða ætti sumt, sem í frv. stendur, ef allt væri með felldu. Einstakir þm. í samgmn. áskilja sér því fullan rétt til að beita sér fyrir breytingum á þessari löggjöf, undireins ef ástand breyttist. Nú mun hins vegar rétt að hafa þessi ákvæði í lögum, og leggur n. til að samþ. frv. óbreytt.

*Finnur Jónsson: Í frv. þessu felast að vísu ekki miklar breyt. á gildandi löggjöf, og að svo stöddu þarf ekki um þær langar umræður. Ég vil þó spyrja hv. frsm., í sambandi við þann einkarétt, sem landssíminn fær til að smíða og setja upp talstöðvar í skipum, hvort ekki hafi verið rætt um það í n., að móti einkaréttinum kæmi sú eðlilega skylda, að landssíminn fullnægði eftirspurninni og ekki þyrfti mikill fjöldi skipa, sem óska taltækja, að vera langalengi á biðlista. Sömu vandkvæðin hafa einnig verið á því að fá nauðsynlegar móttökustöðvar í landi, en án þeirra er ekki hægt að hafa samband við skipin. Einkaleyfi getur verið sjálfsagt, en þá eiga hlutirnir að . vera fyrirliggjandi hjá einkaleyfishafa. Gjaldeyrisástæður hafa oft hindrað það, en sú afsökun er engin lengur. Á hinn bóginn er tundurduflahættan ný ástæða auk allra, sem fyrir voru, til að fjölga talstöðvum eins og unnt er. Þær eru einhver helzta öryggisráðstöfunin, sem á er völ. Ég vildi vita, hvort n. hefur athugað þetta. Ef engar nýjar upplýsingar káma fram, áskil ég mér óskertan rétt til brtt. við 3. umr.

* Frsm. (Gísli Sveinsson) : Herra forseti! Það er að vísu fyllilega réttmætt að gera þá kröfu á hendur landssímanum, að hann fullnægi eftirspurn eftir þeim tækjum, sem hann hefur einkarétt á, og hafi þau fyrirliggjandi. Þetta kom til umræðu í n. og milli hennar og póst- og símamálastjóra. En hann taldi ekki hægt að hraða smíði stöðvanna meir en gert er og því væri ókleift að fullnægja eftirspurn, þótt hann viðurkenndi, að það væri mjög. leitt. Það ber að leggja áherzlu á að reyna að kippa þessu í lag. Þótt það komi raunar ekki þessu frv. mjög mikið við, eftir að búið er að ákveða, að landssíminn skuli hafa einkaréttinn, hvað sem öðru líður, vil ég gjarnan heita hv. þm. Ísaf. því, að þetta atriði skal verða rætt til meiri hlítar við póst- og símamálastjóra fyrir næstu umr., og kemur þá fram, hvað hann telur kleift og með hverju móti. En gagnslaust væri að heimta nú með lögákvæði það, sem ókleift reyndist í framkvæmd. Nefndarmenn líta á l. sem bráðabirgðalög, og m. a. þess vegna sjá þeir ekki ástæðu . til að endursemja þau nú til einnar nætur, meðan þau virðast ná viðunanlega tilgangi sínum í framkvæmd á þessum hverfulu tímum.

*Finnur Jónsson: Ég get verið ánægður með það loforð, sem hv, frsm. hefur gefið. En á því leikur enginn vafi, að nú eru mjög auknar hinar brýnu þarfir fyrir talstöðvar í sem allra flestum skipum og bátum. Ég vildi spyrja hv. frsm., hvort n. hefði íhugað ákvæði 11. gr. í 4. kafla 1., þar sem gert er ráð fyrir að leggja ábyrgð og störf, er þessi mál snerta, á herðar sveitar- og bæjarstjórnum.

* Frsm. (Gísli Sveinsson) : Herra forseti! Til þessara ákvæða hefur ekki þurft að taka, svo að ég viti. En þeim, sem lögin sömdu, hefur þótt eðlilegt, að ábyrgð á þessum rekstri gæti lagzt á hreppsfélögin, og því var þessi heimild gefin.

*Bergur Jónsson: Herra forseti! Ég vil aðeins beina því til n., þar sem ég veit, að eru orðhagir menn, að reynt verði að finna eitthvert heppilegra nafn á l. en þau bera nú. Það er bókstaflega ómögulegt að skilja það án þess að lesa fyrst lögin og útskýringarnar á því. Ég sé í nál. á þskj. 81, að ýmsir nm. eru óánægðir með málfar frv. eða sum vafasöm nýyrði þar, sem virðast eins vel geta þýtt eitthvað allt annað en þeim er ætlað að merkja. Ég get aldrei fengið svo ákveðið hugtak út úr orðinu fjarskipti, að geti talizt viðunandi heiti á lögum.

* Frsm. (Gísli Sveinsson) : Herra forseti! N. telur þetta bráðabirgðalög og því viðurhlutaminna en ella að samþ. þau að sinni án orðabreytinga, sem hefðu að vísu verið æskilegar. Það er rétt, að orðið fjarskipti er nýtt og ekki sem bezt, en vandræði hljótast ekki af því, þar sem það er skýrt nægilega í 1. gr. Um önnur orð, sem eru óviðkunnanleg í fyrstu, getur verið, að þau venjist betur, er á reynir, en sum orka vissulega tvímælis. Ég skal til gamans geta þess, að þegar frv. kom fyrst fram, skildist nafn þess ekki betur en svo, að úr því urðu fjárskipti, og var prentað svo á þingskjali.

*Skúli Guðmundsson: Ég sé, að í 4. kafla er gert ráð fyrir, að það ákvæði haldist, að einstakir hreppar ábyrgist og kosti sjálfir rekstur símstöðva, sem þar eru settar upp, eftir þeim reglum, sem gilda um venjulegar talsímastöðvar. Þetta hefur verið þannig frá upphafi, og má e. t. v. segja, að það hafi verið eðlilegt á fyrstu árum landssímans. En eins og nú er komið um rekstur símans, tel ég vafasamt, að það eigi að haldast. Þetta vildi ég, að hv. samgmn. tæki til athugunar fyrir 3. umr. Og þótt ég greiði nú atkv. með frv. óbreyttu, áskil ég mér rétt til að bera fram brtt. síðar um þetta atriði.

*Bergur Jónsson: Ég þakka hv. frsm. fyrir svarið og vil árétta tilmæli mín með því að minna á eitt atriði. Til þess að nota lög verður maður yfirleitt að geta flett upp í stjórnartíðindum eða lagasafni og munað það nafn, sem fletta skal upp. Margir, sem eru því ókunnugir, sem á Alþingi er samþ., mundu verða í vandræðum að finna þessi lög; orðið fjarskipti dytti þeim ekki sjálfkrafa í hug né vekti eftirtekt þeirra í efnisyfirliti. Ég veit, að hv. frsm. skilur þá erfiðleika, sem slíkt getur valdið fjölda manna, og að fyrirsagnir laga og lagakafla verða skilyrðislaust að vera hjálp, en ekki hindrun fyrir þá, sem eiga að lesa lögin.