Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Iðnrh. (Gunnar Thoroddsen) : Herra forseti. Í þessu frv., sem hér er lagt fram, felst það að sett verði ein heildarlög um byggingarmálefni fyrir allt landið. Nú eru í gildi mörg lagaákvæði, svo sem um byggingarsamþykktir í þéttbýli, um byggingarmálefni Reykjavíkur og mörg önnur einstök lög. Fyrir fáum árum var sett á stofn n. manna með fulltrúum frá mörgum samtökum og stofnunum til að undirbúa heildarlöggjöf sem flestum þótti einsýnt að væri orðin tímabær. Árangurinn af starfi þessarar n. var frv. til byggingarlaga sem lagt var fyrir Alþ. haustið 1975, fyrir hv. Nd. Málinu var vísað til félmn. Hún leitaði umsagnar margra aðila og bárust að ég ætla 29 umsagnir. Ekki vannst tími til að vinna úr þeim umsögnum á því þingi, en fram að næsta Alþingi var unnið úr þessum umsögnum og gerðar nokkrar breyt. á frv. Þannig breytt var það lagt fyrir síðasta Alþingi, aftur fyrir Nd., og fór til félmn. sem afgreiddi svo málið frá sér og var frv. samþ, í hv. Nd. í marsmánuði s.l. Þegar málið kom til þessarar hv. d. var orðinn of skammur tími til að fjalla um svo viðamikinn lagabálk, en frv. er nú lagt fyrir þessa hv. deild eins og það var afgreitt frá Nd. á síðasta þingi. Þetta frv. felur í sér ýmis mjög mikilvæg ákvæði, en þó er í lagafrv. sjálfu að eðlilegum hætti ekki farið mjög ítarlega út í ýmis einstök atriði sem verða að koma nánar í byggingarreglugerð sem gert er ráð fyrir að sett verði, þar sem ítarleg ákvæði verði um mörg þau atriði sem á er drepið í frv. Á undanförnum þingum, þegar málið hefur legið fyrir, hef ég gert allítarlega grein fyrir efni málsins og sé ekki ástæðu til að endurtaka það nú, en vísa til þess og hinnar ítarlegu grg. með frv. Ég vil leggja til að frv. verði vísað til ?. umr. og hv, félmn.

Iðnrh. (Gunnar Thoroddsen) : Herra forseti. Þetta frv. til breyt. á skipulagslögum er samið af sömu n., sem undirbjó byggingarfrv. sem hér var til umr. nú næst á undan, og þetta frv. stendur í beinu sambandi við það frv. Ég tel ekki þörf á að skýra það nánar til viðbótar því sem gert er í grg. frv., en legg til að frv. verði einnig vísað til 2. umr. og félmn.



Herra forseti. Frá því að lög um skipulag voru samþ. á Alþ. 1964 hefur orðið veruleg breyting á afstöðu fólks til umferðar, og einkum er það, að komið hefur í ljós að vissir minnihlutahópar eiga oft erfitt með að nota sér og hagnýta ýmis svæði og möguleika sem öðrum er greiðfært um. Og þar sem þessi mál hafa verið allmikið í sviðsljósinu að undanförnu, þá er að mínu áliti komið mál til að breyta nokkuð þessari löggjöf. Hér er einkum um að ræða erfiðleika fatlaðra og aldraðra til að komast um útivistarsvæði og síðar, og með tilliti til þess að til stendur breyting á þessum lögum hvort eð er, þá hef ég lagt til, að þeim verði breytt enn frekar, og hef lagt fram hér á Alþ. brtt. á þessa leið: „Á eftir 2. gr. komi ný gr. er verði svo hljóðandi : 13. gr. IV. kafla orðist svo: Ráðherra skal að fengnum till. skipulagsstjórnar setja reglugerð um gerð skipulagsuppdrátta, samkv. 10. og 11. gr. Þar skal m.a. ákveðið um mælikvarða og frágang uppdrátta og hver grg. skuli fylgja uppdrætti. Einnig skal þar ákveðið, hvaða lágmarkskröfur skuli gera um fjölda opinna bifreiðastæða, er fylgja hverju húsi eða byggingarreit, og skal í því efni miða við notkun þess, svo og um stærð leiksvæða fyrir börn á lóðum íbúðarhúsa og athafnasvæði fyrir íbúa að öðru leyti. Enn fremur skal þar kveðið á um lágmarksfjarlægð milli húsa, og skal í því efni við það miðað að í íbúðarhverfum njóti fullnægjandi birtu á aðalsólarhlið húss. Þá skal og kveða þar á um nýtingarhlutfall í hinum ýmsu hverfum, en nýtingarhlutfall er hlutfallið milli samanlagðs gólfflatar húss og lóðarstærðar. Kveðið skal á um að hið skipulagða svæði geri fötluðum og öldruðum auðvelt að komast leiðar sinnar. Ef um sérstök íbúðarhús fyrir fatlaða og aldraða er að ræða á framkvæmdasvæðum, skulu þau sett sem næst miðju, þar sem umferðarmöguleikar eru bestir, og í nágrenni þjónustustofnana. Götur, gangstéttir, bílastæði og opin svæði skulu gerð þannig, að fatlaðir og aldraðir eigi þar greiðan gang um. Bifreiðastæði næst aðalinngangi hvers húss skulu ætluð fötluðum og stærð miðuð við þarfir þeirra. Gangbrautir yfir götur skulu merktar í sterkum litum vegna sjóndapurra og afmarkaður með nokkurra millimetra upphækkunum. Ákveða má að auðkenndir skulu sérstaklega og upphækkaðir þeir staðir, sem eru áberandi t.d. við torg og aðalgötur, og sé leyfi til byggingar þar bundið samþykkt skipulagsstjórnar.“ Von er einnig á breytingu á lögum um byggingarsamþykktir þar sem frekar verður kveðið á um umbætur vegna fatlaðra og aldraðra. Það hafði verið ætlun þeirra, sem í n. hafa unnið að þessum málum á undanförnum árum, að byggingarlög gætu grípið yfir þessi ákvæði, en nú þykir hagkvæmara að breyting verði gerð á þessum gömlu lögum, skipulagslögum og lögum um byggingarsamþykktir, en að síðan verði kveðið nánar á í byggingarreglugerðum um einstök atriði þessara umbóta.



Herra forseti. Hv 2. þm. Reykn. hreyfir með brtt. sinni mjög merku máli sem þarfnast vissulega athugunar. Það þarf að ganga miklu betur til móts við hina fötluðu og öldruðu í byggingar- og skipulagsmálum en gert hefur verið. Ég vil í sambandi við frv. til byggingarlaga benda á. að eftir að frv. kom frá undirbúningsnefnd bætti ég inn í frv. 3. mgr. 4. gr. sem varðar þetta mál, þar sem segir: „Í byggingarreglugerð skal setja ákvæði varðandi umbúnað bygginga til þess að auðvelda ellihrumu og fötluðu fólki að komast leiðar sinnar.“ Gert er svo ráð fyrir að nánar verði um þetta ákveðið í byggingarreglugerðinni. Hv- þm. flytur hér viðauka við skipulagslögin um svipað efni, sem snertir skipulagið sjálft. Þar leggur hann til að það verði lögákveðið, að í reglugerð skuli ákveðið að á skipulögðum svæðum sé fötluðum og öldruðum gert auðvelt að komast leiðar sinnar, og enn fremur, að götur, gangstéttir, bílastæði og opin svæði skuli gerð þannig, að fatlaðir og aldraðir eigi greiðan gang, og mörg fleiri ákvæði eru þar. Ég vil lýsa stuðningi mínum við efni þessarar till. hv. þm., en bæti því aðeins við, að þetta mál kom til umr. áður en frv. var lagt fyrir og virtist sumum sem ekki væri þörf sérstaklega á lagaákvæðum í þessu efni. En ég er sammála hv. þm. um að það er auðvitað öruggara að mæla fyrir í lögum að slíkt ákvæði skuli sett í reglugerð. Það er oft nokkur vandi að velja og ákvarða í því efni, hvað eigi heima í lögum beinlínis og hvað í reglugerð, og vænti ég þess, að hv. n. athugi það mál gaumgæfilega. Ég bendi aðeins á þetta atriði, hvað eigi heima í lögum og hvað í reglugerð, um leið og ég lýsi stuðningi við efni þessa máls og við till. hv. þm.



Herra forseti. Þetta frv. um breyt. á lögum um almannatryggingar er til staðfestingar á brbl. sem gefin voru út 28. júní á s.l. sumri. Þau voru gefin út í samræmi við ákvörðun ríkisstj. til þess að greiða fyrir samkomulagi um lífeyrismál sem heildarlausn í þeim kjarasamningum sem undirritaðir voru 22. júní, til þess að sú hækkun lífeyrisgreiðslna, sem leiðir af því samkomulagi, valdi yfirleitt ekki lækkun tekjutryggingargreiðslna frá almannatryggingum. Því voru þessi ákvæði sett, að fjárhæð annarra árstekna lífeyrisþega en lífeyris varðandi þetta verði hjá einstaklingi 180 þús. kr. í staðinn fyrir 120 þús. kr. og fyrir hjón 252 þús. í staðinn fyrir 168 þús. kr. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að skýra þetta nánar, það liggur alveg ljóst fyrir. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til hv. heilbr.- og trn.

Sjútvrh. (Matthías Bjarnason) : Herra forseti. Það er svo með þetta frv. að það er einnig til staðfestingar á brbl. sem gefin voru út 28. júní og voru gerð í samræmi við ákvörðun ríkisstj. til þess að greiða fyrir samkomulagi um lífeyrismál sem heildarlausn í þeim kjarasamningum sem undirritaðir voru 22. júní 1977, þar sem aðilar vinnumarkaðarins gerðu með sér samkomulag um málefni lífeyrissjóða á samningssviði þeirra þess efnis, að lífeyrir lífeyrisþega, sem rétt eiga til slíks samkv. lögum nr. 63 frá 1971, verði árin 1977–1979 verðtryggður með greiðslu sérstakrar uppbótar á lífeyri og verði útgjöld vegna uppbótagreiðslna þessara borin af þeim lífeyrissjóðum sem í hlut eiga. Enn fremur skorti í lögin frá 1971, nr. 63, ákvæði er heimili greiðslu makalífeyris til fólks sem búið hefur saman ógift svo árum skiptir, og því talið brýnt að setja slíkt heimildarákvæði, eins og gert var í brbl. og lagt er til hér að verði staðfest. Ég legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði þessu frv. vísað til heilbr.- og trn.



Herra forseti. Það er eins með þetta frv. og hin tvö, sem ég mælti fyrir áðan, að það er flutt til staðfestingar á brbl, sem gefin voru út 9. ágúst í sumar, og það var gert í samræmi við ákvörðun ríkisstj. til þess að greiða fyrir samkomulagi um lífeyrismál sem heildarlausn í kjarasamningunum sem undirritaðir voru 22. júní, þess efnis, að tekin verði upp sérstök heimilisuppbót á lífeyri allra einhleypra tekjutryggingarþega, sem búa einir á eigin vegum. Frv. er um það, að einhleypingi, sem nýtur óskertra uppbóta tekjutryggingar og er einn um heimilisrekstur án þess að njóta fjárhagslegs hagræðis af sambýli eða samlögum við aðra um húsnæðisaðstöðu eða fæðiskostnað, skal að auki greiða heimilisuppbót, 10 þús. kr. á mánuði, Eigi hann rétt á skertri tekjutryggingu lækkar heimilisuppbótin í sama hlutfalli. Það tók fyrst nokkurn tíma að vinna að undirbúningi þessarar lagasetningar. Hún var gerð í fullu samráði og samstarfi við tryggingaráð og Tryggingastofnun ríkisins. Eftir að brbl. voru gefin út var rætt á milli rn. og tryggingaráðs um að setja sem fyrst reglugerð um tekjutryggingu almennt, heimilisuppbót og heimildarhækkanir samkv. 19. gr. laga um almannatryggingar. Þessi reglugerð hefur verið gefin út nú fyrir nokkru, eða 30. sept., og er í fullu samkomulagi og samvinnu við tryggingaráð og Tryggingastofnun ríkisins. Hér er um að ræða mjög afmarkaða greiðslu úr almannatryggingum. Þessi heimilisuppbót er eingöngu til þeirra sem njóta tekjutryggingar eða eiga rétt á tekjutryggingu og búa algjörlega einir og án aðstoðar annarra. Var það eitt af þeim efnum sem um var samið við aðila vinnumarkaðarins og þá auðvitað sérstaklega við verkalýðshreyfinguna, að þetta yrði gert með þessum hætti. Hins vegar hefur það komið í ljós, eftir að auglýst var eftir umsóknum samkv. þessum nýju lögum, að margir hafa sótt og það er mjög mikið um það að fólk sækir um þessa heimilisuppbót sem ekki á rétt á henni. Þess vegna taldi tryggingaráð og heilbrrn. rétt að flýta útgáfu þessarar reglugerðar. En ég get til upplýsingar skýrt frá því, að þegar hafa verið úrskurðaðar um 650 umsóknir um þessa heimilisuppbót, en annað eins liggur fyrir af umsóknum sem ekki hefur verið úrskurðað um enn þá og ekkert verið gert undanfarið, vegna þess að velflest starfsfólk Tryggingastofnunar ríkisins er í verkfalli, en verður vonandi, þegar því er lokið, tekið til og úrskurðað um þær umsóknir sem fyrir liggja. Ég sé ekki ástæðu til að hafa þessi orð fleiri, en legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og trn.



Herra forseti. Ég fagna alveg sérstaklega 1. gr. þessa frv. og um leið því sem hæstv. ráðh. sagði hér áðan um reglugerð sem ákvæði nánar um það, hvernig með þessa 1. gr. skyldi farið. Hér held ég að hafi verið um ágæta og þarfa lagfæringu að ræða, því að margháttaður er vandi þessa fólks sem býr eitt og á við tekjutrygginguna eina að búa. Hjá þessu fólki er aukakostnaður ærinn, ekki síst hitunarkostnaður þess fólks sem býr við olíukyndingu. Það er auðvitað mála sannast, að það er ljóst að þetta ákvæði er allvandmeðfarið í framkvæmd, og því er ánægjulegt að þar hefur komið til reglugerð og þær reglur og þau mörk önnur sem Tryggingastofnunin eða umboðsaðilar hennar miða við. Um þessi atriði urðu allmikil blaðaskrif í sumar, og ég dæmi ekkert um réttmæti þeirra, en ég veit að hér er oft erfitt um að dæma. Það verður eflaust reynt að fara í kringum þetta af einhverjum. En ég hygg þó að meiri hætta sé á að þeir, sem ótvíræðan rétt eiga, nýti hann ekki og sæki jafnvel ekki um, þó að hæstv. ráðh. upplýsti áðan að svo mikill fjöldi umsókna væri þó kominn sem raun bar vitni. Ég legg sem sagt aðaláherslu á það, að séð verði svo um að Tryggingastofnunin komi þessu sem best frá sér. Sjálfsagt hefur þetta verið sent í bæklingsformi, eins og Tryggingastofnunin hefur yfirleitt gert, til hvers elli- og örorkulífeyrisþega, með þeim skýringum, að þetta eigi auðvitað eingöngu við það fólk sem býr við tekjutryggingu. En oft nægir það ekki, og ég hygg að umboðsaðilar Tryggingastofnunarinnar þurfi að vera vel vakandi til þess ekki einungis að óverðugir njóti ekki ranglega þessarar uppbótar, heldur enn frekar, að hinir verðugu og þeir, sem mest þurfa á að halda, njóti þessa mikilvæga réttar, því að hér er um þýðingarmikið atriði að ræða sem vegur býsna þungt í lífsframfæri þessa fólks. Ég þekki því miður dæmi um hvort tveggja: Aðila sem ég veit að hefur fengið samþykki og ég álít að sé hæpið að eigi að njóta þessa réttar. En ég veit hins vegar um fleiri en einn og fleiri en tvo sem hafa ekki hlotið þessa uppbót, bíða e.t.v., en ég hygg að þeir hafi fengið óbeina synjun frá sínu umboði, en þó enn frekar vegna ónógrar vitneskju og þess jafnvel, að sumu af þessu fólki finnst að hér sé um að ræða of mikið umstang, svo sem algengt er hjá fólki á þessum aldri. Það má kannske segja að fólki, sem bjargar sér ekki til að ná í þessa sjálfsögðu uppbót, sé ekki viðbjargandi. En sannleikurinn er sá, að þetta fólk gerir oft minni kröfur en ýmsir aðrir og finnst Ýmislegt varðandi umsóknir um þetta eða hitt vera ansi mikil fyrirhöfn. Ég legg því aðaláherslu á bæði góðar upplýsingar og jafnvel vissa aðstoð umboðsaðila til handa þessu fólki, þar sem víða úti um land gjörþekkja þessir aðilar hvernig ástandið er. Þegar þetta mál verður tekið fyrir í n, mun ég einnig óska þess sérstaklega, að þá liggi fyrir okkur, til þess að við getum séð það, sú reglugerð, sem gefin hefur verið út, og þær reglur, sem Tryggingastofnunin hefur að öðru leyti sett um úthlutun þessara bóta, svo að við fáum að sjá þessar reglur okkur til frekari glöggvunar. En ég fagna sem sagt bæði þessu frv.-ákvæði og eins því, að nú skuli hafa verið sett skýr og ég vona ákveðin reglugerð um þetta.



Herra forseti. Ég hef ásamt þrem öðrum þm. Alþb. endurflutt till. til þál. um eflingu innlendrar lyfjaframleiðslu. Tillgr. er svo hljóðandi: „Alþingi ályktar að skora á ríkisstj. að láta undirbúa frv. á þá lund, að innlend lyfjaframleiðsla njóti forgangs umfram innflutt lyf, sé hún fyllilega samkeppnisfær. Að því leyti sem innlend lyf eru talin jafngóð erlendum, verði læknum lögð viss skylda á herðar að nýta þau umfram hin erlendu lyf. Jafnframt verði stuðlað að fjölbreyttari lyfjaframleiðslu en nú er.“ Okkur þótti eðlilegt að endurflytja þessa till., því að hún fékk ekki athugun í n. á síðasta þingi, en í grg, hennar sagði, að aðalástæða hennar væri í raun og veru miklar umr. um verðmismun erlendra og innlendra lyfja sem hefðu vakið athygli og ýmsar spurningar, og væri ljóst að svör fengjust ekki við þessu nema með nákvæmri athugun færustu aðila og sú athugun þyrfti að fara fram og svo ráðstafanir í kjölfar hennar. Það hlýtur auðvitað að vera æskilegast að lyf séu sem ódýrust, og þegar margfaldur verðmismunur hefur komið fram eins og átt hefur sér stað um sumar lyfjategundir, þá er von að krafist sé skýringa og aðgerða. Ég á tæpast von á því, að um miklar breytingar á þessum málum verði að ræða eða einhverja gerbreytingu, hvað þá nýskipan. Spurning er þá um, hvort endurskoðun verður einhver eða standi jafnvel yfir á lögum um lyfjaframleiðslu almennt. En engu að síður töldum við rétt að hreyfa till. aftur í óbreyttri mynd eins og hún var lögð fram á síðasta þingi. Klögumálin gengu á víxl varðandi þennan verðmismun sem ég rakti þarna sem aðalkveikjuna að þessum tillöguflutningi, og þar bar mjög á milli. Því töldum við að það þyrfti að athuga þetta sem allra best og fá á þessu sem hlutlægasta athugun. Við gerðum okkur ljóst og á það henti ég á síðasta þingi, að mikill vandi fylgdi þessari framkvæmd, ef hún ætti að verða svo sem segir í þessari till., og einnig var á það bent glögglega við umr. á síðasta þingi af hv. þm. Oddi Ólafssyni, sem gerþekkir þessi mál, hver vandi væri hér á ferðum. Við drögum ekkert úr því, að það kann að vera spurning hversu mjög er hægt að skylda lækna til þess sem hér er lagt til. Mat þeirra hlýtur ævinlega að vera mikilvægt. En hins vegar er það, að í reglugerð hlýtur að vera unnt að setja ákvæði sem legði þeim vissar skyldur á herðar. Það eru margs konar lög og reglugerðir til sem setja hinum ýmsu starfsstéttum í landinu reglur sem þeim er skylt að hlíta. Engu að síður er okkur það ljóst, flm., að hér er um viðkvæmasta þáttinn að ræða. En ég trúi því, að læknar skilji þetta vel og vilji áreiðanlega komast hér að skynsamlegri niðurstöðu. Það hlýtur að vera nauðsyn, svo mjög sem hér ber á milli varðandi lyfjaverð. Ég sagði að umr. hefðu orðið kveikjan að þessari till. En alveg eins kom hitt til greina, sem ég rakti í framsögu í fyrra, þar sem var saga sjúklings úr mínu heimahéraði sem hafði lengi notað rándýrt erlent lyf við sjúkdómi, þar til nýr læknir breytti til, gaf lyfseðil út á innlent lyf sem bar í hvívetna, að því er ég best veit, sama árangur. Þetta er áreiðanlega aðeins eitt dæmi af miklum fjölda, en varð í raun kveikjan að því, að ég fór að hugsa frekar um þessi mál, ásamt þeim umr. sem um þetta urðu. Við vitnuðum í grg. okkar í tvö viðamikil frv. sem lögð voru fram í tíð fyrrv. heilbrrh., Magnúsar Kjartanssonar. Ég skal ekki gera annað hér en að rifja upp meginmarkmið þeirra frv. Annað þeirra var um Lyfjastofnun ríkisins. Hlutverk hennar átti m.a. að vera þetta, með leyfi hæstv. forseta: „1. Flytja inn hráefni og umbúðir til lyfjagerðar, sérlyf, eiturefni og hættuleg efni, hjúkrunar- og sjúkragögn og aðrar skyldar vörur, sem lyfjabúðir og sjúkrahús samkv. eðli slíkra stofnana selja eða nota. 2. Selja í heildsölu vörur, sem taldar eru í lið 1, og auk þess innlenda framleiðslu sömu vöru. 3. Annast útflutning á lyfjum. 4. Vinna með stöðugum athugunum gegn hvers konar óhóflegri notkun lyfja og stuðla að hagsýni í lyfjanotkun meðal almennings og á sjúkrahúsum. 5. Safna og vinna úr upplýsingum varðandi lyfjanotkun í samráði við heilbrrn. 6. Stuðla með fjárframlögum í mennta- og rannsóknarskyni að framförum í lyfjafræði, lyfjaframleiðslu og skyldum greinum.“ Hér var um viðamikið frv. að ræða og vandasamt um leið, og þetta frv. var greinilega viðkvæmt. Hinir færustu menn höfðu samið það, en mjög vorn skiptar skoðanir um það og það náði ekki afgreiðslu, man ég eftir, frá þessari hv. d. Um það urðu miklar deilur. Hitt frv. var um lyfjaframleiðslu og var varðandi sérstakt fyrirtæki þar sem átti að endurskipuleggja lyfjaverslunina með því að tengja hana við heilbrigðisþjónustuna og setja hana undir félagslega stjórn. Um það frv. varð miklu meiri samstaða. En tilgangur þess fyrirtækis, sem þarna átti að stofna, átti að vera annars vegar að starfrækja meiri háttar lyfjaframleiðslu samkv. löggiltri lyfjaskrá og löggiltum lyfsalasöfnum og lyfjaforskriftum og í öðru lagi að stunda tilraunir og rannsóknir með það fyrir augum að framleiða sérlyf. Einn kaflinn í þessu frv. fjallaði alveg sérstaklega um verðlagningu á lyfjaframleiðslu, þar sem sagði að það skyldi ávallt vera kostnaðarverð með hæfilegu tilliti til rannsókna- og þróunarkostnaðar. Í aths. sagði einmitt, að það hefðu farið fram nokkrar undirbúningsviðræður við fyrirtækið Pharmaco hf. um hugsanlegt lyfjaframleiðslufyrirtæki sem væri þó að meiri hluta til á eigu ríkisins. Þetta frv. var afgr. frá okkur í Ed. með einhverjum breytingum. Það kom fram mikill vilji margra til að koma þessu frv. fram, en mikla andstöðu varð ég ekki var við, eins og varðandi hið fyrrnefnda frv. Ég varð þess áskynja þá sem formaður heilbr: og trn. þessarar d. í viðtölum við sérfróða aðila, að þörf var á hvoru tveggja, og því mætti segja nú, að það væri nær að flytja a.m.k. það frv., sem meiri samstaða var um, inn í þingið á ný og láta reyna á það eða a.m.k. viss atriði þess. Vel gæti af því orðið, að þetta frv. yrði endurflutt á þessu þingi í einhverri mynd, þó að síðar yrði. Margar breytingar á núverandi löggjöf eru einnig hugsanlegar. Ég vitnaði í fyrra aðeins í eitt atriði, sem vísir menn höfðu þá bent mér á, en það var í sambandi við lyfjaskráningu hér, hún væri þyngri í vöfum, tæki lengri tíma en t.d. á Norðurlöndunum, í nágrannalöndum okkar. Hér gilti 20 ára regla um skráningartíma, en allt niður í 5 ár í sumum okkar nágrannalöndum. Og mér var sagt að þessi regla stæði m.a. í vegi fyrir því, að hægt væri að knýja niður verð á lyfjum. Hins vegar væri auðvitað hægt að neita um frekari hækkanir á þeim. Nú er ég ekki nógu vel að mér til þess að vita hvort þetta er rétt, en þetta tjáðu mér vísir menn. Ég benti einnig á nokkrar staðreyndir sem ég vil vísa aftur til stuttlega, annars vegar um hlutföll erlendra og innlendra lyfja og hins vegar um mismun á lyfjaverði. Þar var miðað í sambandi við lyfjanotkun hér annars vegar við erlend lyf og hins vegar þau innlendu, og þar var vitnað í skýrslur um það, að magnið hefði haldist mjög svipað frá árinu 1970 til 1975, þ.e.a.s. um 33% bæði árin, en hvað verðmæti snertir hefði þróunin orðið sú, að 1970 voru um 28% af lyfjunum innlend lyfjaframleiðsla, en á árinu 1975 aftur um 23%, hafði sem sagt farið niður um 5%. En ég fékk þá skýringu á því, að þar væri sumpart um að kenna sífellt dýrari erlendum lyfjum sem kæmu á markaðinn, en ekki beinlínis því, að innlend lyfjaframleiðsla hefði dregist svo mjög saman. Þetta var að vísu samanburður milli áranna 1970 og 1975, en mér er tjáð að 1976 hafi þessi hlutföll lítið breyst, en þó heldur í óhag innlendu lyfjunum hvað verðmæti snertir. Dæmi um verðmismun tek ég einnig frá því í fyrra, enda mun sá verðmismunur enn þá marktækur að öllu leyti. Þar nefndi ég dæmi um þennan verðmismun innlendra og erlendra lyfja, annars vegar um róandi lyf, sem væru mjög mikið notuð hér, en sá skammtur, sem þar væri miðað við, kostaði 335 kr, af hinu innlenda lyfi, en af hinu erlenda, sem hefði nákvæmlega sams konar verkun að því er mér var sagt, kostaði hann í öðru tilfellinu 2193 kr., en í hinu tilfellinu 2190 kr. Ég nefndi hins vegar dæmi um glákulyf, innlent lyf sem kostar 695 kr., danskt lyf sem kostar 1194 kr., sami skammtur, og svo bandarískt, sem kostaði 2296 kr. sami skammtur. Hér er um gífurlegan mismun að ræða, og vafalaust eru hér tekin grófustu dæmin, sem ég hef beint frá þeim aðila sem hér þekkir gerst til. Þessi verðmismunur fær auðvitað engan veginn staðist, vegna þess að hér er að áliti færra manna um nákvæmlega jafnárangursrík lyf að ræða. Í þessum tilfellum hlýtur að vera eðlilegt og sjálfsagt að innlend lyf njóti viss forgangs umfram hin innfluttu, og þar koma auðvitað læknarnir fyrst og fremst við sögu, og þess vegna erum við með þennan síðari hluta okkar tillögu. Ég benti á það í fyrra, að hér væru ýmsir erfiðleikar á ferð varðandi innlendu lyfjaframleiðsluna hvað snertir einkaleyfi á þessum lyfjum mörgum, hráefni væri ekki auðfengið til þeirra o.s.frv., en um meginhluta þessara lyfja gilti þó það, að við gætum og við ættum að framleiða þau sem allra mest. Og þá starfsemi, sem snertir innlendu lyfjaframleiðsluna, þyrfti því sannarlega að styrkja og að því beinist einmitt till. okkar. Ég vitnaði þá í það, að ég hefði heyrt hinn ágætasta lækni hafa þau orð hér um, að við ættum jafnvel að innleiða bann við innflutningi rándýrra lyfja, ef jafngóð lyf væru fyrir hendi hér. Við viljum auðvitað ekki ganga svo langt, en þó kann það að koma til álita. Ég virði a.m.k. orð þessa ágæta manns mikils, en hann viðhafði þau einmitt í því sambandi, að það þyrfti þá ekki að ganga eins hart fram í því að leggja einhverja vissa skyldu á herðar læknunum. En auðvitað verður þá að vera fullkomlega úr því skorið - og á það leggjum við og lögðum áherslu - fullkomlega úr því skorið, að hér sé um jafngóð og jafnárangursrík lyf að ræða, og það er alls ekki okkar meining að hér verði flanað að neinu. Efling þessarar framleiðslu, að svo miklu leyti sem við fáum stjórnað og ráðið við, er ekkert áhorfsmál. Það er nýlokið miklu áróðursári og þörfu fyrir innlendan iðnað, og nú þurfa verkin sem viðast að tala. Hér er að einum þætti vikið sem hefur mikla þýðingu fyrir þjóðarheildina og snertir hvert mannsbarn. Það, hve verðsamanburðurinn er hagstæður innlendri framleiðslu, sem ekki er algengt, jafngóðri að talið er, ætti einmitt að ýta hér mjög undir. Ef endurskoðun er í gangi á lyfjaframleiðslu og fyrirkomulagi hennar og skipulagi í heild, þá hljóta þessi atriði að koma þar með, og þá tel ég kost að þau hafi verið reifuð hér og fengið sína eðlilegu meðferð í nefnd. Við flm. drögum sem sagt enga dul á vanda og viðkvæmni sumra þátta þessa máls, einkum þess er lýtur að læknunum og einnig um þá staðhæfingu að lyfin séu jafngóð talin. Þar kann að vera að um vandasöm mörk kunni að vera að ræða, ég er ekki nægilega fróður til að vita það. En ekki er unnt að láta sem ekkert sé þegar verðmismunur er svo gífurlega mikill og fullyrðingar lærðustu manna hníga í þá átt, að um jafngóða vöru og árangursríka til lækninga sé að ræða. Að þessu þarf sem sagt að huga, og að því lýtur till. okkar. Við treystum því, að hér verði hægt að finna einhvern þann veg færan sem losar okkur við verstu agnúa skipulags og framkvæmdar í dag. Því er till. þessi flutt, sem ég vil svo leggja til, herra forseti, að verði vísað að lokinni þessari umr. til hv. heilbr: og trn.