Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Ég mæli fyrir till. til þál. um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan hljóðar svo: ,,Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 12. desember 2003 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 28. janúar 2004.`` Tillagan skýrir sig sjálf.

Herra forseti. Ég mæli fyrir brtt. við frv. til laga um eftirlaun forseta Íslands, ráðherra og alþingismanna og hæstaréttardómara sem er 447. mál þingsins. Tillagan er á þskj. 717 og hljóðar svo, með leyfi forseta: ,,Við 1. mgr. 21. gr. bætist nýr málsliður, svohljóðandi: Lög þessi koma þó eigi til framkvæmda fyrr en nefnd sem Alþingi kýs með fulltrúum allra þingflokka hefur farið yfir ákvæði þeirra í því skyni að ná sátt um þau, skilað Alþingi tillögum og þingið tekið afstöðu til þeirra.`` Herra forseti. Eftir alla þá umfjöllun sem hefur verið á stuttum tíma á Alþingi um málið þá staðfestir sú umfjöllun það sem margoft kom fram að undirbúningur málsins var ekki nægilegur og málið í heild þarfnast í raun ítarlegrar og miklu meiri skoðunar en sá tími og það ráðrúm sem okkur var gefið til að fjalla um það og afgreiða á Alþingi hefur leyft. Harkaleg gagnrýni hefur komið fram á ýmsa liði frv. og ég tel að sú gagnrýni sé að mörgu leyti rétt. Ég tek sérstaklega undir gagnrýni á vinnubrögð, þ.e. að ekki var að þessu sinni skipuð þverpólitísk nefnd eins og áður hefur oft verið gert til að fara yfir þá liði sem teknir eru fyrir í frv. Margir hverjir eru til bóta og ég held að þingheimur geti í sjálfu sér tekið undir margt af því sem er í frv. En eins og staðið var að undirbúningi málsins og sá tími sem málinu er gefinn á Alþingi tel ég rétt að þar sem enn eru mikil álitaefni uppi sé í rauninni algerlega óviðunandi að keyra það í gegn eins og á að gera og afgreiða í dag. Ég tel að sá tími sem hefur liðið, þ.e. bara gærdagurinn, hafi raunar upplýst margt fyrir þjóðinni hvað í frv. er. Ég tel að lengri tími mundi skýra málið enn frekar og því tel ég mikilvægt að þingið fái eðlilegt ráðrúm til að kynna sér alla þætti málsins og ná um það sátt ef nokkur kostur er og það fái góða og eðlilega kynningu í þjóðfélaginu eins og ég tel rétt vera um mál af þessu tagi hvað varðar kaup og kjör þingmanna, eftirlaunarétt. Þetta á allt að liggja fyrir og að afgreiddu þessu frv. þá gerir það það, en þetta á ekki að vera neitt launungarmál. Ég tel þetta í raun og veru leið sem við getum farið til að vinna betur að málinu.

Herra forseti. Hv. þm. Þuríður Backman, sem er ein af fimm flytjendum málsins og mun væntanlega samþykkja það þegar það kemur til atkvæðagreiðslu, leggur fram tillögu um að eftir að Alþingi er búið að samþykkja tillöguna sé hún samt ekki samþykkt. Þetta er alveg með ólíkindum. Það á að taka málið aftur upp einhvern tíma seinna og segja: Þetta er allt í plati. Við eigum að samþykkja lögin aftur. Hvers lags lagasetning er þetta, herra forseti?

Herra forseti. Þessi tillaga er ekkert í neinu plati. Ég taldi mig hafa upplýsingar um að hægt væri að fresta gildistöku máls á því stigi sem við stöndum nú og því legg ég fram þessa brtt., ekki í neinu plati og ekki í neinni sýndarmennsku heldur taldi ég mig hafa upplýsingar um að hægt væri að fara þessa leið og því legg ég hana fram.

Herra forseti. Tillagan gengur út á það að við lögin bætist ákveðin grein. Hér verða lögin samþykkt væntanlega með tilstuðlan flutningsmanns sem mun samþykkja sína eigin tillögu, nema hvað, en í greininni stendur: ,,Lög þessi koma þó eigi til framkvæmda fyrr en nefnd sem Alþingi kýs með fulltrúum allra þingflokka hefur farið yfir ákvæði þeirra í því skyni að ná sátt um þau, skilað Alþingi tillögum og þingið tekið afstöðu til þeirra.`` Það á að samþykkja frv. aftur eftir að það er orðið að lögum, landslögum í landinu. Hvað á þetta að þýða?

Herra forseti. Ég heyri að hv. þm. er vel læs en ég tel mig hafa skýrt mál mitt þegar ég mælti fyrir brtt. og tel engu við bætandi.

Virðulegi forseti. Hér er verið að taka til lokaafgreiðslu frv. sem hefur fengið viðurnefnið línuívilnunarfrv. sem er þó algert sýndarfrv. hvað það varðar, því að taka á upp furðulega útfærslu af línuívilnun gegn því að skerða síðan heimildir til sértækra aðgerða í úthlutun byggðakvóta sem er þvert á gefin loforð. Við hv. þingmenn, sá sem hér stendur og hv. þm. Grétar Mar Jónsson, berum fram brtt. við lokaafgreiðslu frv. sem orðast svo, með leyfi forseta: ,,Við bætist ný grein er verði 1. gr., svohljóðandi: 2. málsl. 2. mgr. 6. gr. laganna orðast svo: Leyfilegir sóknardagar hvers fiskveiðiárs verði aldrei færri en 23, og skal þeim fjölgað um einn fyrir hver 20 þúsund tonn leyfðs heildarþorskafla á fiskveiðiárinu umfram 230 þúsund tonn.`` Staðan er sú, virðulegi forseti, að í því frv. sem verið er að afgreiða á að færa til aflaheimildir innan bátaflotans en einn floti, smábátar sem eru á sóknardagakerfi, er gersamlega skilinn eftir útundan í þessari meðferð. Fyrir liggur gagnvart þeim að sóknardögum er stöðugt að fækka. Þeir voru 23 í fyrra og við fulla gildistöku laganna 1. september á næsta ári má búast við að þeir verði komnir í 18 að óbreyttu. Með þeim aðgerðum sem þar stefnir í er verið að stefna tilveru þess flota, smábátaflotans, í verulega tvísýnu og reyndar mjög alvarlega tvísýnu. Ég tel að taka hefði átt á málum þess flota um leið og tryggja honum eðlilegan rekstrargrundvöll líka því að fjölbreytt útgerðarmunstur er styrkur í sjávarútvegi. Þess vegna leggjum við til, virðulegi forseti, þessa brtt. og óskum eftir að hún fái góðar undirtektir upp á að tryggja stöðu umrædds flota. Hv. varaformaður sjútvn. Kristinn H. Gunnarsson, sem er starfandi formaður, var einmitt með tilsvarandi tillögu í sjútvn. en þó ekki alveg fullkomlega eins og þessa. Því er ljóst að hv. þm. er ljós sá vandi sem steðjar að sóknardagabátakerfinu og því afar brýnt að á þeim sé tekið. Ég vil leggja þetta fram. Það er rétt kannski í lokin af því að þingið er að fara í jólaleyfi að vekja athygli á því sem er að gerast í sjávarútveginum þar sem nú berast fréttir um að Brim, sem var fórnarlamb í þeim miklu uppstokkunum í einkavæðingu á Landsbankanum og síðan uppstokkun á fjármálamarkaðnum, á nú að bjóða til sölu samkvæmt fréttum. Þá vitum við að þær sjávarbyggðir sem eiga allt sitt undir þeim fyrirtækjum eiga allt sitt undir hvernig sú framvinda verður. Ég treysti því og skora á hæstv. ríkisstjórn að fylgast með, standa vörð um byggðirnar hvort sem það er Akranes, Skagaströnd, Akureyri eða hverjar þær byggðir sem núna eru undir í baráttunni um Brim. Ég skora á hæstv. ríkisstjórn að láta ekki gerast neitt í jólaleyfinu sem getur stefnt atvinnulífi, byggð og búsetu og sjávarútveginum vítt og breitt um landið í hættu en vissulega er ástæða til að hafa verulegar áhyggjur af þróun mála í sjávarútveginum.

Herra forseti. Ég tek undir það að málefni dagabáta er ekki til lykta leitt. Stjórnarmeirihlutinn hefur farið yfir það mál í sínum hópi alveg eins og sjútvn. hefur rætt málið í sínum hópi og það er niðurstaða okkar að leggja ekki til að þessu sinni breytingar á því fyrirkomulagi, heldur að halda áfram að vinna að lausn þess, ná niðurstöðu sem getur tryggt jafnvægi í afla á þeim bátaflota. Það er nauðsynlegt að okkar mati að skoða frekar tillögur sem fram hafa komið um að tengja saman sóknardaga og vélarafl í því skyni að ná æskilegu jafnvægi og koma í veg fyrir vaxandi sóknarmátt á komandi árum. Stefna okkar er sú að vinna hratt að tillögugerð í þessu máli án þess þó að við getum sagt fyrir um hvenær vænta megi niðurstöðu úr því en við stefnum að því að það geti orðið á þessum vetri.

Virðulegi forseti. Ég fagna í sjálfu sér áhuga hv. þm. Kristins H. Gunnarssonar á að taka á málefnum dagabátanna. Ég vek athygli á því að það kom skýrt fram í sjútvn. að sú staða sem þeir standa nú frammi fyrir stefnir tilveru þessa flota í hættu. Það að veiðidögum fækkar stöðugt þýðir að enn þá verra verður að halda rekstrargrundvelli fyrir þessa báta og sömuleiðis minnkar veðhæfni þeirra, bæði í rekstri og fasteignum, þannig að óöryggi þessa flota er gríðarlegt. Hver dagur og hver vika sem líður án þess að á málum þeirra sé tekið eykur á óöryggi þeirra og skerðir möguleika bæði til lengri og skemmri tíma. Þess vegna legg ég áherslu á það, virðulegi forseti, að okkur eigi ekkert að vera að vanbúnaði að taka afstöðu til þessa máls þegar í stað. Það liggur fyrir í þessari tillögu sem við flytjum, hv. þm. Grétar Mar Jónsson og sá sem hér talar. Tillagan er skýr, setjum gólf í sóknardagakerfi þannig að þeir verði ekki færri en a.m.k. 23.

Herra forseti. Það er ljóst að samkvæmt gildandi lögum og þessu frv. ætla menn að styðjast við einkum þrjú úrræði til að bregðast við vanda sem upp kann að koma í einstökum byggðarlögum vegna tilfærslu á aflaheimildum. Það er í fyrsta lagi með byggðakvótum --- frv. eins og það lítur nú út, eftir 2. umr., tryggir þá stöðu sem byggðakvótar hafa haft og mælir reyndar nákvæmar fyrir um það hvernig þeim skuli úthlutað þannig að við teljum þá breytingu vera til bóta. Í öðru lagi að tekin verði upp línuívilnun sem er með þeim hætti sem fram kemur í frv. Og í þriðja lagi að handfærabátakerfið verði áfram við lýði. Unnið er að því að ná niðurstöðu um framtíðarfyrirkomulag þess þannig að þegar allt þetta er komið í höfn teljum við að við búum við sæmileg úrræði til þess að bregðast við vanda sem upp kann að koma í einstökum byggðarlögum.

Virðulegi forseti. Ég ítreka að þessi línuívilnun sem hér er verið að leggja til er veruleg sýndarmennska þar sem sá fiskur sem má færast til línubátanna samkvæmt þessari tillögu er kannski svipaður að magni og dagabátarnir missa á þremur árum með skerðingu á dögum. Það er allt og sumt. Stærð málsins er þessi. Auk þess er verið að skerða heildarheimildir til ráðstöfunar í sértækum aðgerðum eins og byggðakvótum. Ég tel að það eigi að afgreiða málefni dagabátanna hér um leið og við afgreiðum málefni þessa flota sem siglir við hlið dagabátanna. Ég legg áherslu á að sú tillaga liggur fyrir. Verði hún ekki samþykkt, sem ég vona reyndar að verði, verður þetta eitt fyrsta mál sem við tökum fyrir og afgreiðum eftir jól.

Hæstv. forseti. Bara tiltölulega fá orð um málið. Við fórum nokkuð vel yfir það við 2. umr. en þá hafði komið fram að hv. starfandi formaður sjútvn. ætlaði að ræða þetta mál á milli umræðna í nefndinni. Við stóðum a.m.k. í þeirri meiningu, nefndarmenn, að það stæði til. Síðan fengum við þveröfug skilaboð fljótlega, að af því yrði ekkert. Ég tel það miður því að í þeim orðum hv. þingmanns var fólgið að farið yrði yfir þau atriði sem mest hefur verið gagnrýnt að ekki væru í frv., annars vegar að þeir bátar sem veiða með beitningatrektum eru ekki taldir þarna með og hins vegar er ekki tekið á málefnum dagabáta í frv. Það hefur greinilega orðið ásteytingarsteinn milli stjórnarliða um þetta mál og ekki verið efni til þess á því stigi að ræða það áfram í sjútvn. Ég tel það miður og nú er svo komið að það frv. sem hér á að samþykkja er ekki stutt af neinum þeim aðilum sem hafa barist fyrir línuívilnun. Það stendur hins vegar ekki á yfirlýsingum frá þeim sem eru á móti henni og slíkar yfirlýsingar hafa komið úr öllum áttum. Það eru fjölmargir gallar á því fyrirkomulagi sem menn hugsa sér að hafa þarna, og verstur gallinn er sá sem er fólginn í kapphlaupi sem á að efna til um þann þorsk sem á að vera í þessari ívilnun. Síðan er reyndar ákvæði um það að hæstv. sjútvrh. geti tekið upp sams konar viðmiðanir við hinar tvær tegundirnar. Það er alveg sérstakt umhugsunarefni af hverju, úr því að menn eru með línuívilnun á annað borð, þarf að setja hana í gegnum hv. Alþingi. Hvers vegna í ósköpunum eru bara þrjár tegundir þar inni? Tegundir eins og t.d. keila og langa eru ekki inni í þessu. Hefði verið einhver ofrausn að hafa þær með úr því að menn á annað borð fóru af stað með þetta? Þegar þeir sem mest hafa barist fyrir því að koma á línu\-ívilnun snúast gegn þessari niðurstöðu sem liggur fyrir, eins og Landssamband smábátaeigenda, eru kannski ekki mörg rök orðin eftir í hv. Alþingi fyrir því að lemja málið í gegn. Síðan koma yfirlýsingar frá hv. starfandi formanni sjútvn. um að það eigi að halda áfram að vinna í málum sem ekki tókst að ná niðurstöðu um í nefndinni eða hjá ríkisstjórnarflokkunum fyrir þessa afgreiðslu. Hvað er þá eftir? Jú, það er eftir að menn geti farið að nýta sér línuívilnunina gagnvart öðrum tegundum en þorski fyrr á komandi ári en annars væri. Það er þá sá plús sem kemur út úr þessu frv. Vonandi fer þetta ekki eins illa og mér finnst efni til að halda að geri. Það kemur auðvitað reynsla á það því að auðséð er að stjórnarliðar ætla sér að lemja þetta mál í gegn. Einnig liggur fyrir ein brtt. frá hv. þm. Grétari Mar Jónssyni og Jóni Bjarnasyni um að setja gólf í dagabáta. Það er auðvitað jákvætt að kippa ekki fótunum undan þeirri útgerð og það var einmitt rætt í nefndinni og við töldum að hv. starfandi formaður nefndarinnar ætlaði að taka á á milli umræðna en ekki verður af því og þess vegna verða greidd atkvæði um þessa brtt. núna. Ég er á því að það sé rétt að samþykkja að setja botn í dagabátakerfið. Menn þurfa að muna eftir því að á meðan engin nýliðun getur farið fram í sjávarbyggðum landsins eins og nú háttar til og hefur verið undanfarin mörg ár er það ábyrgðarhluti að kippa grundvellinum undan núverandi smábátaútgerð eins og verið er að gera með gildandi lögum þar sem veiðiréttur þeirra rýrnar um 10% á ári. Við munum því, samfylkingarmenn, styðja fyrri hluta þeirrar tillögu sem þarna er á ferðinni en í seinni hlutanum er gert ráð fyrir því að veiðiheimildir aukist eftir því sem hugsanlega væri bætt við veiðiheimildir í þorski í framtíðinni og við teljum ekki rétt að ganga svo langt núna að taka þá ákvörðun. Það er heldur engin ástæða til. Að mínu viti er ekkert sem bendir til þess að sá floti geti ekki unað bærilega við botn sem væri upp á 23 daga með því fyrirkomulagi sem hefur verið núna á undanförnum árum. Ég held að það sé rétt að láta reyna á það. Þetta eru í eðli sínu sóknarstýrðar veiðar og ef bætt verður við veiðiheimildir er það væntanlega vegna þess að það er meiri þorskur á miðunum og þessi floti mun þá veiða meira með þeim sóknartakmörkunum sem fyrir hendi eru. Þess vegna munum við sitja hjá við síðari hluta tillögunnar en greiða fyrri hluta hennar atkvæði okkar.

Herra forseti. Ég kannast ekki við að það hafi verið gefið út af mér eða öðrum að á milli 2. og 3. umr. í sjútvn. yrði rætt um málefni dagabáta. Þvert á móti lýsti ég þeirri niðurstöðu stjórnarmeirihlutans þegar við tókum málið út fyrir 2. umr. málsins að niðurstaða okkar væri að taka ekki á því máli við afgreiðslu þessa frv., heldur yrði það áfram til umræðu innan stjórnarflokkanna. Ég kannast ekki við þær yfirlýsingar sem hv. þm. Jóhann Ársælsson lagði mér í munn með óbeinum hætti hér. Ég vil bara bera það til baka. Ég bendi á að afstaða þingmanna Samf. til tillögu þingmanns Frjálsl. lýsir því auðvitað að menn eru ekki búnir að ræða nægilega mikið um málið til að komast að sameiginlegri niðurstöðu. Það er ljóst að annar flokkurinn vill setja frekari sóknartakmarkanir en er að finna í gildandi lögum en hinn flokkurinn vill hafa möguleika á að auka veiðitímann með vaxandi heildarafla þannig að það endurspeglar bara að málið er ekki komið til fullrar niðurstöðu í þingsölum.

Hæstv. forseti. Það sem lá fyrir, að ég taldi, kannski er það einhver misskilningur, var að hv. þm. hafði góð orð um að við mundum hittast í nefndinni milli 2. og 3. umr. Síðan varð ekkert af því og ég taldi þá að það ætti að ræða þau atriði sem menn hefðu helst verið að fást við sem ekki væru í þessu frv., þ.e. málefni bátanna sem nota beitningatrektir og þeirra báta sem eru á dagakerfi. Það kann að hafa verið misskilningur hjá mér að hv. þm. hafi viljað ræða seinna atriðið, þá er það bara þannig, en alla vega stóð til að ræða hitt atriðið. Það er alveg á hreinu og ég bið hv. þm. að bera það til baka líka ef það hefur ekki staðið til.

Herra forseti. Þar sem ég hafði ekki aðstæður til þess að taka þátt í 2. umr. um frv. sem hér er til umræðu þarf ég að koma nokkrum athugasemdum á framfæri og ræða nokkuð þetta mál. Það er eðlilegt að taka undir það sem fram kemur í áliti minni hluta sjútvn. að ljóst er að tímaskortur hefur mjög háð störfum nefndarinnar. Það var m.a. ekki hægt að halda fundi með öllum þeim hagsmunaaðilum sem tengjast málinu, sumir hverjir býsna náið. Það er einnig vert að vekja athygli á því að svo var ýmsum hagsmunaaðilum misboðið á fundum nefndarinnar að þeir gengu af fundinum. Tel ég, herra forseti, að slíkt hafi ekki gerst mjög oft í þingsögunni að svo sé gengið fram af mönnum að áður en raunveruleg umræða hefst í nefnd um mál gangi menn af fundum nefndarinnar. En í störfum sjútvn. virtist það vera vilji meiri hluta nefndarinnar að hefja málfund á fundi nefndarinnar milli ýmissa hagsmunaaðila. Fulltrúar ýmissa samtaka sem þarna voru komnir í þeim göfuga tilgangi að eiga trúnaðarviðræður við nefndarmenn og upplýsa þá um það sem mikilvægast var í málinu, að þeirra mati, voru boðaðir með ýmsum öðrum hagsmunasamtökum á fundinn. Þar af leiðandi töldu þeir sig ekki geta flutt mál sitt við eðlilegar aðstæður og gengu af fundi. Þetta voru ekki eingöngu, getum við sagt, hagsmunaaðilar sem voru öðrum megin vegna þess að þarna voru annars vegar fulltrúar útgerðarmanna og hins vegar fulltrúar sjómanna sem var misboðið það fundarform sem upp á var boðið og svo hart þurfti að ganga fram í málinu að ekki var hægt að veita þeim svigrúm sem þess æsktu, eins og fram á var farið af minni hluta, að reyna að halda fund með viðkomandi aðilum og gefa örlítinn tíma í það. Það var ekki hægt, herra forseti, af þeirri einföldu ástæðu að hraðinn þurfti að vera svo mikill. Þrátt fyrir að unnist hafi tími frá því að þessi ósköp dundu yfir, sem hefði verið hægt að nýta til þess að koma þessum fundum á, var sá frestur ekki nýttur til þess. Það er eðlilegt, herra forseti, að við þetta séu gerðar athugasemdir og ég vona að þetta sé ekki það fordæmi sem menn ætla að fara eftir í nefndastörfum, að ekki sé hægt að gefa sér tíma til að ræða við þá aðila sem þess æskja og boðaðir hafa verið á fund þingnefnda. Það er víðar undir þetta tekið vegna þess að í fylgiskjali í bréfi til sjútvn. frá forstjóra Byggðastofnunar, sem farið var fram á að færi yfir þetta mál frá ýmsum hliðum, segir í lok bréfsins, með leyfi forseta: ,,Að lokum skal það enn og aftur áréttað að stofnunin hefur ekki haft ráðrúm til þess að gera faglega úttekt á þýðingu einstakra þátta frumvarpsins og ber að skoða þessar stuttorðu athugasemdir í því ljósi.`` Það er því víðar en í störfum nefndarinnar sem skort hefur tíma til þess að fara yfir málið sem er í raun og veru með ólíkindum því að það er ekki eins og málið sé nýtt. Það er ekki eins og menn hafi verið að uppgötva þetta merkilega fyrirbæri, línuívilnun, á síðustu dögum. Það er búið að hanga yfir hæstv. sjútvrh. alveg frá því að hópur manna náði þessu í gegn á landsfundi Sjálfstfl. og síðan voru svipaðar samþykktir gerðar í systurflokknum skömmu síðar. Þessir systurflokkar hafa því legið með þetta á sér og staðfest þetta í stjórnarsáttmála að línuívilnun skyldi upp tekin. Það hefði því ekki átt að keyra þetta mál í gegnum þingið með slíku offorsi eins og í ljós hefur komið. Enda kemur það fram í áliti minni hluta sjútvn. að málið sé allt vanreifað og stórgallað og bent á ýmis atriði því til staðfestingar sem þarf auðvitað ekki að fara yfir. En það vekur sérstaka athygli að hinir miklu línuívilnunaráhugamenn hafa ekki einu sinni náð að skila frv. inn í þingið þannig að um raunverulega línuívilnun sé að ræða því að það er auðvitað farið í það, eins og ég sagði við 1. umr., að velja úr alfrumstæðasta þáttinn í línuútgerðinni og láta það eingöngu koma þeim til góða. Herra forseti. Það er ekkert sérkennilegt að hæstv. sjútvrh. bregðist við þessu í Morgunblaðinu í morgun. Þar kemur hæstv. ráðherra líklega með einu skýringuna sem hægt er að bjóða upp á í þessu máli, af hverju þessi leið hafi verið valin. Hæstv. sjútvrh. áttar sig auðvitað á því að ef fara hefði átt aðra leið hefði hæstv. ráðherra þurft að koma upp slíku eftirlitskerfi að annað eins hefur líklega aldrei sést hér á landi. Hæstv. ráðherra velur þessa leið af þeirri einföldu ástæðu, og það eru einu rökin sem hafa komið fram í þessu máli af hverju þessi leið sé farin, að það þurfi ekki að setja upp sérstaka eftirlitsstofnun með kerfinu en eitthvert eftirlit verður að sjálfsögðu að vera á því. Ég er sammála hæstv. sjútvrh. að það eftirlit verður miklu einfaldara en ef farin hefði verið önnur leið. En þetta sýnir hversu vandmeðfarin þessi leið er að hæstv. ráðherra áttar sig á því að setja þarf upp eftirlitskerfi ef menn ætla að fara hana. En skýring hæstv. ráðherra, herra forseti, er ekki síður athyglisverð á því af hverju þessi ósköp eru hér í þingsalnum. Það er ekki að sjá að það sé mikil sannfæring hjá hæstv. ráðherra í þessu viðtali frekar en fyrri daginn gagnvart þessu máli því að hæstv. ráðherra segir, sem legið hefur ljóst fyrir má segja í öllu þessu máli, að hæstv. ráðherra sé neyddur til að koma með málið inn í salinn. Það er auðvitað vegna þess að það hefur farið í gegnum flokkssamþykktir systurflokkanna og þess vegna verður hæstv. ráðherra að koma með það hingað inn. En ég trúi því að hæstv. ráðherra hafi valið þessa leið og látið semja frv. á þennan hátt, eins og það er nú allt saman sérkennilegt og undarlegt, því að hæstv. ráðherra hafi treyst á það að þingheimur léti ekki slíkt rugl fara hér í gegn. Hæstv. ráðherra hefur væntanlega treyst því að það væri nægjanleg þekking fyrir í sjútvn. til að þessi vitleysa yrði stoppuð. En því miður varð hæstv. ráðherra ekki að ósk sinni og sjútvn. hefur með meirihlutavaldi keyrt þetta í gegn á ofsahraða, m.a. með því að ryðja út af fundum sínum misgóðum mönnum með það sem þeir buðu upp á. Ég verð að segja að ...

Var mönnum rutt út? Ég bið þingmanninn að rökstyðja þetta.

Hv. þm. Kristinn H. Gunnarsson, það er kannski fullsterkt til orða tekið að mönnum hafi verið rutt út en mönnum var misboðið af gjörningum meiri hlutans og hv. þm. sem starfandi formaður nefndarinnar hefur væntanlega haft hönd í bagga með að bjóða upp á slíkt málfundarform sem þarna var boðið upp á svo að ekki var hægt að láta þær umræður fara fram sem menn töldu að verið væri að bjóða upp á með því fyrirkomulagi sem þar var. Herra forseti. Það er eðlilegt að víkja einnig að því að það er ekki einlitur hópur sem hefur gert athugasemdir við frv. Ég var að tala um að hæstv. ráðherra hafi trúlega átt þá ósk heitasta að sjútvn. áttaði sig á því hvað hér væri á ferðinni og mundi þess vegna stoppa málið eða a.m.k. gefa sér nægan tíma til þess að fara yfir alla efnisþætti og gera á því verulegar breytingar. Það liggur t.d. ljóst fyrir að trillukarlarnir, sá hópur sem þetta átti allt saman að vera fyrir, hafna frv. Sú breyting hefur orðið hjá Landssambandi smábátaeigenda að þeir hafna alfarið frv. Það er merkilegt, eins og kom fram í fjölmiðlum, að þegar forvígismenn Landssambands smábátaeigenda sem höfðu fagnað því að frv. væri fram komið og töldu að hér væri á ferðinni línuívilnun eins og systurflokkarnir höfðu boðað í kosningabaráttunni, fóru að lesa frv. sem hæstv. ráðherra gerði ráð fyrir og væntanlega hv. þm. sem sitja í sjútvn., komst Landssamband smábátaeigenda auðvitað að þeirri niðurstöðu að þetta frv. væri svo gallað að þeir höfnuðu því. Maðurinn sem hefur verið stimplaður sem upphafsmaður málsins, Guðmundur Halldórsson formaður Eldingar, félags smábátaeigenda á norðanverðum Vestfjörðum, hefur einnig ýmislegt um þetta frv. að segja og segir í Morgunblaðinu, laugardaginn 13. desember, með leyfi forseta: ,,Það var aldrei mín stefna að útiloka stærri báta eða þá sem nota beitningatrektir.`` Hann hafði aldrei ætlast til þess. Það er því spurning, hæstv. sjútvrh., hvort hér sé raunverulega verið að standa við landsfundarsamþykktir systurflokkanna, hvort hér sé ekki um svo gallað frv. að ræða að það nái því ekki einu sinni. Herra forseti. Það er eðlilegt að vitna sérstaklega til þess sem kemur við það byggðarlag sem er líklega hvað mest háð smábátum. Ég taldi að það ágæta byggðarlag ætti nokkra vini í þingsalnum, en ég á auðvitað við Grímsey. Hvað kemur í ljós þegar rætt er við menn í Grímsey? Það hefur ekki verið beitt línu í Grímsey í tíu ár. Þar nota allir beitningatrektir. Þróunin í línuveiðum í Grímsey er komin lengra en frv. gerir ráð fyrir. Frv. er sem sagt eingöngu að hygla þeim sem ekki hafa tekið neinni þróun í línuveiðum og því eru Grímseyingar skildir eftir úti í kuldanum. Töldu ýmsir að nægur væri kuldinn samt í eynni þannig að ekki þyrfti að auka á hann með þessu háttalagi. Ýmsir hafa bent á að það séu allt að 100 tonn sem tekin eru frá Grímseyingum með þessu frv. Þess vegna er eðlilegt að hæstv. sjútvrh. sé oft og tíðum að taka undir með þeim sem eru að gagnrýna frv. vegna þess að ljóst er að það er verið að taka af ýmsum það sem verið er að bæta á aðra. Það er sérkennilegt að þrátt fyrir að málið hafi farið í gegnum nefnd liggja ekki enn svör fyrir um það hvað verið er að taka af hverjum, hvernig þetta komi niður á einstökum byggðarlögum. Það er alveg sérstakt að áhugamenn um að bæta og efla sjávarbyggðir á landinu skuli styðja þetta frv. án þess að slíkt liggi fyrir. Það skyldi þó ekki vera, eins og einn ágætur maður benti mér á, að þeir sem væru líklega helst styrktir með þessu frv. væru flutningaaðilar, þeir sem væru að flytja fiskinn sem ýmsir af þessum ágætu bátum koma með að landi, sem eru að keyra hann þvers og kruss um landið vegna þess að því miður eru líkur á því að allt of lítið af þeim afla sem þessir bátar munu koma með að landi verði unninn í þeim byggðarlögum sem honum verður landað í. Því miður, vegna þess að ég taldi og hæstv. ráðherra taldi í viðtölum að einn meginrökstuðningurinn fyrir því að bera fram slíkt frv. um línuívilnun væri að auka almennt vinnu í sjávarbyggðum landsins. En það virðast vera líkur á því að verið sé að minnka hana ef eitthvað er og væri hægt að nefna mýmörg dæmi um það. En greinilegt er að byggðarlag eins og Grímsey á ekki upp á pallborðið lengur m.a. hjá mörgum hv. stjórnarþingmönnum miðað við þetta frv. sem allar líkur eru á, að því er virðist, að svo sterk séu handjárnin í þessu máli í stjórnarliðinu að það muni keyra frv. í gegn, þrátt fyrir að ljóst sé að fjöldi stjórnarþingmanna fylgir ekki sannfæringu sinni í málinu. Það er grafalvarlegur hlutur ef það mun gerast.  Herra forseti. Það er með ólíkindum, eins og ég fór yfir við 1. umr., að þrír hv. þm. af einum landshluta skuli geta náð slíkum árangri. Auðvitað er rétt að óska þeim hv. þingmönnum sérstaklega til hamingju. Þeir hafa náð ótrúlegum árangri. Það er umhugsunarefni fyrir þingmenn annarra landshluta að það virðist ætíð svo, þegar krukkað er í skipulagið á stjórn fiskveiða, að fara þurfi í sértækar aðgerðir vegna Vestfjarða. Það er mjög sérstakt. Ég býst við að Vestfirðingar fari að velta því fyrir sér hvort það sé verið að gera þeim gott með þessum sífelldu sértæku aðgerðum. Ég ber a.m.k. þá von í brjósti að hv. þingmenn í stjórnarliðinu fari fljótlega að segja stopp og sjái að það sé ekki hægt að ganga mikið lengra fyrir lítinn hluta landsins. Menn hljóta að þurfa að horfa heildstætt á málið og velta fyrir sér hvað er best fyrir þjóðarbúið. Ég er sannfærður um að fyrir Vestfirði er miklu betra að standa öðruvísi að málum en að nota plástra sem þennan. Nú held ég að hægt sé að segja að gripið sé til sértækustu aðgerðarinnar, fyrir hvað minnstan hóp, í sögu laga um stjórn fiskveiða hér á landi. Þetta er líklega minnsti hópurinn sem fengið hefur sértæka aðstoð. Herra forseti. Ég spurði, þegar 1. umr. fór fram, hver væri staða Framsfl. í málinu. Ég hef verið að leita eftir því. Ég hef fengið nokkrar blaðaúrklippur sem skýra það að einhverju leyti en benda til þess, sérstaklega eftir að sjútvn. hefur afgreitt málið með tilstuðlan hv. framsóknarþingmanna þar, að klofningur sé í Framsfl. um málið. Eins og þingheimur veit hefur orðið breyting á því hver situr þar í formannsstól en það virðist ekki breytast í þeim ágæta flokki að formaður þingflokksins virðist ekki alltaf hafa sömu skoðanir í sjávarútvegsmálum og meginhluti þingflokksins. Formaður þingflokks Framsfl., hv. þm. Hjálmar Árnason, hefur í fjölmiðlum sagt að hann sé alfarið á móti línuívilnun. Herra forseti. Það eru á margan hátt skemmtilegt sjónarmið sem hv. þm. setur fram gagnvart því frv. sem hæstv. sjútvrh. lagði fram. Í Fréttablaðinu sagði m.a.: ,,,,Þökk sé Kínverjum að línuívilnun til styrktar byggð er óþörf. Eftir að markaðir fyrir sjófrystan fisk hrundu fáum við 70 þús. tonn af fiski til vinnslu í landi,`` sagði Hjálmar Árnason, þingflokksformaður Framsfl.`` ,,Hv. þm. hefur lýst sig andsnúinn línuívilnun og talað gegn henni á þingflokksfundi Framsfl. á föstudag,`` segir í Eyjafréttum. Nú ber alveg nýtt við, að fjölmiðill skuli hafa svo góðar heimildir um það sem sagt er á þingflokksfundum Framsfl. Ég trúi því að hv. þm., sem hefur sem betur fer risið upp af veikindum og er hér hraustur mjög að sjá í þingsölum, muni að sjálfsögðu sýna það í atkvæðagreiðslu á eftir. Það væri ekki verra ef hv. þm. tæki þátt í umræðunum og lýsti fyrir okkur skoðunum sínum varðandi línuívilnun. Ég held að það sjónarhorn sem hann hefur bent á í þessu máli eigi fullt erindi í þingsal þó að hv. þm. hafi miklar áhyggjur af því, eins og mér barst á minnisblaði, að ýsan kólni, sem væntanlega hefur verið veidd á línu og komi hugsanlega til með að telja í línuívilnun. Ég get lofað hv. þm. því að ég mun ekki hafa af honum þessa ágætu línuýsu. Ég hugsa mér að næra mig á henni sjálfur. Samkvæmt þeim upplýsingum sem mér voru bornar í ræðustólinn er alveg ljóst að ýsan er ætíð góð, hvort sem hún er veidd á færi eða á línu og hvort sem um er að ræða línuívilnun eður ei. Herra forseti. Mér hefur verið nokkuð tíðrætt um vandræðaganginn á hæstv. sjútvrh. í þessu máli. Menn hafa tekið eftir því að hæstv. ráðherra hefur átt í miklum vanda. Víða hefur verið fjallað um það, m.a. í fjölmiðlum. Hæstv. ráðherra er kominn í salinn og er mun skemmtilegra að sjá hann í eigin persónu. Ég hef meginhluta ræðu minnar þurft að horfa á hann á svarthvítri mynd, sem er að vísu býsna góð. Ég sé það þegar ég ber hana saman við andlitið á hæstv. ráðherra að myndin nær nokkuð andlitsfallinu og má vart á milli sjá hvort fegurra er þegar maður ber þá saman. Herra forseti. Rétt að lokum. Þetta vandræðamál hefur því miður ratað inn í þingsal í gegnum sjútvn. með miklum hraða og bægslagangi án þess að málið fengi þá meðferð sem það þurfti. Ekki hefur verið rætt við þá aðila sem talið var nauðsynlegt að ræða við til að kanna mætti allar hliðar málsins. Ljóst er að hæstv. ráðherra hefur ekki orðið að ósk sinni. Sjútvn. gaf sér ekki tíma til að kynna sér málið svo vel að nefndarmenn sæju að málið væri það gallað að það væri ekki hæft til afgreiðslu á þingi. Allar líkur virðast því á því, herra forseti, að handjárnaðir stjórnarliðar muni keyra þetta mál í gegn. Við verðum að vona að það hafi sem minnst skaðleg áhrif. Því miður, herra forseti, er ég hræddur um að áhrifin verði ekki til góðs og við þurfum enn einu sinni að krukka í fiskveiðistjórnina. Það er ekki tilviljun, herra forseti, að ég tala um að krukka í hana. Það væri miklu frekar þörf á að skoða þetta heildstætt og reyna að ná sem mestri sátt um málið. Með svona krukki er að sjálfsögðu farin þveröfug leið og ókyrrð og óánægja þeirra sem vinna innan kerfisins og hafa verið að laga sig að því verður auðvitað stöðugt meiri. Herra forseti. Ég læt máli mínu lokið og vonast til að hv. þingmenn fái að njóta ýsu í hádeginu.

Herra forseti. Ég verð að segja að mér er eiginlega hálfmisboðið með þessari ræðu hv. þm. Aðra eins þvælu hef ég ekki heyrt lengi úr ræðustól. Ég vil fyrst spyrja: Hvaða hagsmunaaðilar óskuðu eftir fundi sjútvn. og fengu ekki að koma á fund hennar? Hv. þm. sagði að það hefði ekki verið hægt að halda fundi með hagsmunaaðilum sem tengdust málinu býsna náið. Hvaða aðilar voru það sem vildu koma sjálfir eða einstakir nefndarmenn vildu að kæmu og fengu ekki að koma? Ég kannast ekki við það. Ég bið hv. þm. að færa rök fyrir þessari fullyrðingu sinni. Í öðru lagi kom ræðumaður inn á að hagsmunaaðilum sem komu á fundinn hefði verið misboðið og gengið af fundi. Þeim var væntanlega misboðið vegna ákvarðana formanns nefndarinnar. Ég vísa þessu á bug. Ég er búinn að svara þessu ítrekað við 2. umr. um málið. Mér er dálítið misboðið að hv. þm. Einar Már Sigurðarson skuli áfram fara með sömu fullyrðingar og búið er að reka til baka í 2. umr. um málið. Þeir fulltrúar sem gengu á dyr gerðu það, eftir því sem skilja mátti á umræðu um málið í fjölmiðlum eftir á, vegna þess að þeim líkaði ekki við einhvern úr hópi annarra umsagnaraðila og hagsmunaaðila sem voru samtímis á fundinum. Það lá fyrir þegar boðað var til fundarins um morguninn hverjir væru boðaðir saman og enginn fulltrúi úr sjútvn. gerði athugasemd við það. Enda er alsiða að menn boði marga skylda aðila saman til að veita umsögn um mál, sérstaklega þegar mál eru umdeild þannig að þeir geti komið skoðunum sínum á framfæri við nefndina og aðrir hagsmunaaðilar brugðist við þeim skoðunum á sama fundi. Þess eru mörg dæmi og hv. þm. Einar Már Sigurðarson hefur sjálfur tekið þátt í slíkum fundum.

Herra forseti. Ég frábið mér að hv. þm. gefi ræðum mínum einkunnir. Þannig eigum við ekki að starfa. En ef ég hef misboðið hv. þm. þá eigum við nokkuð sameiginlegt, að hafa misboðið einhverjum. Ég held að það sé alveg ljóst að hv. þm. sem starfandi formaður nefndarinnar misbauð augljóslega ýmsum gestum nefndarinnar. Það er rétt hjá hv. þm., að ég hef tekið þátt í fundum þar sem margir hagsmunaaðilar hafa komið saman og mál verið rædd. En ég kannast ekki við að ef hagsmunaaðilar hafi gert athugasemdir við það þá hafi menn ekki orðið við slíkri beiðni. Í nál. sjútvn. kemur fram, með leyfi forseta: ,,Starfandi formaður nefndarinnar hafnaði ósk minni hlutans um fundarhlé til að bera klæði á vopnin.`` Hv. þm. Kristinn H. Gunnarsson neitaði minni hlutanum um fundarhlé til að hægt væri að bera klæði á vopnin. Hvað er það annað en að beita meirihluta- eða formannavaldi til að minni hlutinn komi ekki fram eðlilegum óskum um að geta átt eðlileg samskipti við þá aðila sem nefndin kallar til sín. Þetta eru ekki vinnubrögð sem vert er af hv. þm. að verja í þingsalnum. Það er augljóst að meiri hlutinn hafði engan áhuga á að ræða við hagsmunaaðila nema í skötulíki. Þetta sýnir og sannar að það var enginn vilji til að fara efnislega yfir málið eða yfir höfuð að taka nokkurt mark á því sem menn sögðu á fundi nefndarinnar. Það er eðlilegt þegar hagsmunaaðilar upplifa slíkt að þeir gangi af fundum nefndarinnar. Það hlýtur auðvitað að vera umhugsunarefni fyrir hv. þm., sem var formaður nefndarinnar þegar fundað var um málið, að velta fyrir sér hvort eðlilegt sé að misbjóða svo gestum í nefndum að þeir gangi af fundi. Menn hljóta að velta því fyrir sér hvort það sé ekki hægt að gera bragarbót á slíkum heimsóknum þannig að slíkt gerist ekki. Ég vona að hv. þm. ætli ekki að stefna að því að fæla frá sér gesti með þessu háttalagi framvegis.

Herra forseti. Ég minni hv. þm. á að hann hefur tekið þátt í fundi fleiri en einnar nefndar samtímis með fjölmörgum aðilum í mjög umdeildu máli einmitt vegna þess að talið var rétt að hagsmunaaðilar gætu skýrt sjónarmið sín fyrir nefndinni að öðrum hagsmunaaðilum áheyrandi, enda er það eðlilegt. Þeir hagsmunaaðilar sem hv. þm. er hér að vísa til að hafi ekki nýtt sér það boð sem þeir fengu um að gera grein fyrir afstöðu sinni til málsins á fundi nefndarinnar hafa ekki verið feimnir við að gera grein fyrir afstöðu sinni á opinberum vettvangi. Þeir hafa ekki þurft að eiga einhver trúnaðarsamtöl við menn til að koma þeim skoðunum sínum á framfæri, enda er engin sérstök ástæða til þess að hagsmunaaðilar greini frá afstöðu sinni til máls í sérstökum trúnaði gagnvart öðrum hagsmunaaðilum. Þeir eiga auðvitað rétt á því eins og aðrir sem koma á fund þingnefnda að trúnaður sé um það sem þar fer fram innan dyra. En það er engin ástæða til þess að trúnaður ríki af þeirra hálfu um sjónarmið til máls gagnvart öðrum hagsmunaaðilum, þvert á móti. Það er ekki hlutverk einstakra hagsmunaaðila, jafnvel þó að þeir heiti LÍÚ, að ráða því hverjir sitji á fundum sjútvn. og geri grein fyrir sínum sjónarmiðum. Ég verð að segja, herra forseti, að mér finnst þessi málflutningur hv. þm. Einars Más Sigurðarsonar fráleitur í þessu máli. Hann er hér ítrekað að reyna að vega að mér persónulega þegar hann veit að það sem að baki liggur eru illindi á milli einstakra manna innan LÍÚ og Landssambands smábátaeigenda ef marka má það sem fram hefur komið á opinberum vettvangi. En það kom ekki fram í nefndinni. Þeir sem gengu á dyr gerðu ekki grein fyrir því hvers vegna þeir gerðu það.

Herra forseti. Það er alveg augljóst mál að hv. þm. tekur þetta til sín persónulega. Slíkt var alls ekki ætlun mín því að hér var ég að ræða vinnubrögð  Það er auðvitað rétt hjá hv. þm. að ég hef setið fundi þar sem jafnvel fleiri en ein nefnd hefur komið saman þar sem fjöldi hagsmunaaðila hefur mætt og menn settu upp málfund. Það hefur hins vegar aldrei gerst á slíkum fundum að hagsmunaaðilar eða þeir sem kallaðir hafa verið til hafi gert athugasemdir við slíkt. Þarna virðist það hafa gerst að hagsmunaaðilar hafi gert athugasemdir við fundarformið og það gerist að minni hlutinn fer fram á að gert sé fundarhlé til þess að reyna að leysa málið. Við því er ekki orðið. Mér finnst því sýnu alvarlegra hvernig komið er fram við minni hluta nefndarinnar. Að nefndin sem slík skuli ekki geta náð saman um hvernig þessum heimsóknum er háttað er auðvitað ekki til fyrirmyndar.

Minni hlutinn gerði enga athugasemd.

Ég er að lesa, hv. þm., úr nefndaráliti minni hluta sjútvn. Ég var að sjálfsögðu ekki á fundinum þannig að ég get ekki deilt við hv. þm. um hvað gerðist á honum því að hann sat á fundinum. Ég er að lesa úr nefndaráliti og það stendur í nefndarálitinu að ekki hafi verið orðið við ósk minni hlutans um fundarhlé. Ég hlýt að trúa því sem stendur í nefndarálitinu. Ég tók ekki eftir því og gat því miður ekki, eins og ég sagði áðan, verið við alla 2. umr. En ég hef ekki tekið eftir því að hv. þingmaður eða aðrir hv. þm. sem sitja í sjútvn. hafi gert athugasemdir við þessa setningu. Ef þessi setning er röng, og ég hef byggt málflutning minn að stórum hluta til varðandi þessar athugasemdir sem ég hef gert við störf nefndarinnar á þeirri setningu, þá hefði ég talið að það ætti að vera búið að koma fram í umræðunni áður. Ég verð því að líta svo á að þessi setning sé rétt og þar af leiðandi sé gagnrýni mín á rökum reist. 
            

Hæstv. þingforseti. Frv. sem við ræðum núna tekur ekki á dagabátum. Þess vegna höfum við lagt fram breytingartillögu við frv., sá sem hér stendur og hv. þm. Jón Bjarnason. Það er nauðsynlegt að það komi botn hjá dagabátunum. Þá á að skilja eftir. Ég held að það sé það sem stendur alla vega í mínum huga út af í þessum breytingum núna og ég tel það nauðsynlegast að þeir fái ákveðna 23 daga í botn og við leggjum það til. Það má segja um línuívilnunartillöguna sjálfa að þar er ekki höfð inni trekt. Notkun á trekt við að leggja línuna og að beita í gegnum trekt er ekki með. Það er svo verra við þetta og kannski það versta að verið er að leggja af byggðakvóta upp á 3.000 tonn. Það er nánast verið að núllstilla þessa breytingu. Þakið í þorskinum upp á 3.300 tonn sem á að koma með línuívilnun er raunverulega tekið til baka með því að skerða byggðakvótana. Það versta við frv. er sjálfsagt tegundatilfærslan. Þar er gefinn möguleiki á því að fara aftur upp í 5% af veiddum afla í þorskígildum talið og gefur það t.d. skipi sem veiðir 4.000 þorskígildistonn möguleika á því að leigja til sín 200 tonn af ýsu og breyta því í 400 tonn af karfa svona um það bil. Það mundi þýða, þ.e. ef 40 skip gerðu þetta mundu þetta verða kannski 16.000 tonn. Þeir sem nýttu sér þennan möguleika gætu breytt í 16.000 tonn af karfa og farið þar af leiðandi upp í 50% umfram það sem tillögur Hafrannsóknastofnunar segja um veiðar úr karfakvótanum. Þetta er því í raun alvarlegt og kannski það versta við frv. Að öðru leyti má segja að þetta sé ekki mikil breyting og kannski hafa sumir verið óþarflega hræddir vegna breytingarinnar. En segja má að það sé kannski spaugilegt sem gerðist þegar við í sjútvn. fengum hagsmunaaðila á fund til okkar og LÍÚ fulltrúarnir gengu strax út. Þá fóru strax á eftir fulltrúar Sjómannasambandsins, Farmanna- og fiskimannasambandsins og Vélstjórafélagsins. Maður hefði nú haldið að þeir gætu rætt sín mál sjálfir eftir að LÍÚ var farið. Allir sem komu á fund sjútvn. til að segja álit sitt á frv. voru á móti því og þegar Landssamband smábátaeigenda lýsti yfir afstöðu sinni þá spyr maður sig: Til hvers er verið að þessu? Í mínum huga er þetta lítils háttar tilfærsla til þess að friða þingmenn af Vestfjörðum og bjarga raunverulega ríkisstjórninni frá þessu klúðri sem komið var upp. Svo verður auðvitað að vera en sýnir að það eru mikil vandamál á stjórnarheimilinu sem menn ætla ekki að komast almennilega frá. Varðandi það sem gerðist í sjútvn. að mönnum hefði verið boðið öllum að koma saman þá veit ég ekki til þess að við höfum verið spurðir að því. Þetta var ákvörðun starfandi formanns nefndarinnar og við höfðum ekkert um það að segja, ekki fyrr en fyrrnefndir aðilar gengu af fundi nefndarinnar. Það var ekki orðið við ósk hv. þm. Jóhanns Ársælssonar um að gera fundarhlé og reyna að bera klæði á vopnin þannig að menn gætu gefið álit sitt á þessu. Ég hef miklu meiri áhyggjur af stöðu sjávarbyggða á Íslandi vegna fiskveiðistjórnarkerfisins sjálfs. Ég hef margsagt það og segi enn að það er það sem við þurfum að breyta og laga. Við þurfum að hætta með þetta gjafakvótakerfi. Við þurfum að ná til baka veiðiheimildunum. Við höfum afhent fáum útvöldum, stjórnvöld hafa afhent fáum útvöldum veiðiheimildir fyrir um 500 milljarða. Á því þurfum við að ná tangarhaldi aftur. Það er ekki hægt að sætta sig við að fáir útvaldir eigi allan fiskinn í sjónum og aðrir megi éta það sem úti frýs.

Herra forseti. Um hvað á fiskveiðistjórn að snúast? Það er von að maður spyrji sig þegar maður les þetta frv. Það eru ýmis ákvæði í frv. sem eru beinlínis á móti ábyrgri fiskveiðistjórn. Þar vil ég fyrst nefna tegundatilfærsluna. Við tölum um og menn rífast mikið yfir 1,5% af þorskstofninum. En þessi tegundatilfærsla er beinlínis andstæð ábyrgri fiskveiðistjórn. Ég átta mig ekki alveg á því hvers vegna menn eru að auka tegundatilfærsluna. Snýst þessi fiskveiðistjórn ekki um vernd, fiskvernd? Um hvað snýst þetta ákvæði? Það er von að maður spyrji vegna þess að þetta ákvæði er ekki í samræmi við nokkra fiskvernd. Ég skil það ekki og það væri mjög fróðlegt að heyra hæstv. sjútvrh. útskýra hvernig þessi tegundatilfærsla komi á nokkurn hátt fiskvernd við. Ég skil það ekki og ég efast um að nokkur maður geti skilið það ef hann setur sig inn í málin. Hvað sem því líður er frv. sem hér er til umræðu meingallað, ekki bara að þessu leyti heldur að mörgu öðru leyti. Það er verið að taka af byggðakvóta. Hvað svo sem menn segja hérna má lesa það í frv. að verið er að taka þá af. Í öðru lagi er þetta enn ein skóbótin á handónýtt kerfi. Þetta er kerfi sem skilar okkur helmingi minni afla en fyrir daga kerfisins. Hvað erum við að halda upp á þetta? Er ekki kominn tími til að velta öðrum leiðum fyrir sér? Ég mundi segja það. Menn verða að fara að nota skynsemina og leita annarra leiða. Mér er það bara óskiljanlegt að menn skuli standa í því að halda í kerfi sem hvetur til brottkasts og sóunar. Síðan koma inn ákvæði eins og tegundatilfærslan sem er algjörlega fráleit, meira að segja út frá forsendum sjálfs kerfisins. Eitt verður að ítreka enn og aftur í umræðu um fiskvernd eða fiskveiðistjórn og kvótakerfi og allt þetta bull sem búið er að koma þjóðinni í og það er að brottkastið leiðir til þess að við vanmetum ákveðna hluta stofnsins. Við vanmetum það í stofninum sem er hent. Það sem gerist núna þegar smáfiski er hent er að við vanmetum magn smáfisks í stofninum sem þýðir að við erum alltaf að vanmeta nýliðunina. Ég vil bara enn og aftur ítreka að þessi tegundatilfærsla er algjörlega fráleit. Það er stórundarlegt að menn sem vilja kenna sig við ábyrga fiskveiðistjórn skuli hafa þetta í frv. Þeir færa þetta úr 2% í 5% og flengjast síðan út um allan heim og segja: ,,Þetta er besta fiskveiðistjórnarkerfi í heimi.`` Þetta er bara hrein og klár della.

Hæstv. forseti. Verið er að greiða atkvæði um tillögu þar sem gert er ráð fyrir að sett verði gólf í hinu svokallaða dagabátakerfi og var löngu tímabært að gera það. Lögin eru þannig úr garði gerð að aflaheimildir þar skerðast árlega um 10% og það stefnir mjög hratt í að grundvelli verði kippt undan þeirri útgerð allri. Þess vegna munum við samfylkingarmenn styðja fyrri hluta þeirrar tillögu sem hér liggur fyrir. Síðari hlutinn fjallar um að síðan verði bætt við eftir því sem fiskstofnar hressast. Það teljum við að sé ofrausn á þessari stundu.

Herra forseti. Frumvarpið um línuívilnun er hluti af stjórnarsáttmála ríkisstjórnarflokkanna. Lengi má deila um prósentur línuívilnunar en 16% línuívilnun varð niðurstaðan. Ég er mjög sáttur við þá breytingu að útdeildum byggðakvóta í núverandi mynd skuli lagður á á tveimur árum en í stað þess hafi hæstv. sjútvrh. heimild til úthlutunar vegna sértækra aðgerða. Ég er jafnframt mjög sáttur við að þak sé sett á línuívilnun í þorski, 3.375 tonn. Ég treysti á að viðunandi þak vegna línuívilnunar verði sett á ýsu og steinbít á þessu fiskveiðiári. Þess vegna segi ég já.

Hæstv. forseti. Það frv. sem við greiðum atkvæði um er illa undirbúið sem m.a. hefur það í för með sér að byggðakvótar og uppbót til krókaaflamarksbáta er afnumin. Við þær breytingar munu m.a. byggðarlög eins og Ísafjörður tapa 600 tonnum, Bolungarvík rúmum 420 tonnum, Tálknafjörður 415 tonnum, Vesturbyggð tapar 281 tonni, Stöðvarfjörður tapar 123 tonnum og svona má lengi telja. Sjómenn þessara byggðarlaga og annarra munu nú þurfa að hefja kappróður til að freista þess að ná í hlut af hinni 16% línuívilnun áður en hæstv. sjútvrh. mun stöðva þá kappróðra hvers ársfjórðungs. Herra forseti. Þetta er illa unnið frv. sem gengur gegn hagsmunum mjög margra byggðarlaga á einn eða annan hátt og því greiði ég atkvæði gegn frv.

Herra forseti. Með þessu frv. eru stjórnvöld að etja sjómönnum landsins saman undir því yfirskyni að verið sé að bæta handónýtt fiskveiðistjórnarkerfi, kerfi sem skilar okkur helmingi minni afla en fyrir daga kerfisins. Í frv. felst skerðing á byggðakvóta og dagabátar fá enga tryggingu fyrir lágmarksfjölda daga. Og meira að segja er í frv. ákvæði sem stríðir beinlínis á móti fiskvernd og þá á ég við út frá forsendum kerfisins sjálfs. Þess vegna segjum við í Frjálslynda flokknum nei.

Virðulegi forseti. Í tillögu hv. þm. Þuríðar Backman birtist í raun sú leið sem við í þingflokki Samf. vildum að farin yrði við gerð þessa frv. Meðal annars af þeim sökum að ekki var fallist á að skoða málið betur getur Samf. ekki stutt það frv. sem hér er til umræðu. Hins vegar, virðulegi forseti, lít ég svo á að slíka vinnu á borð við þá sem hér er lögð til verði að framkvæma áður en frv. verður að lögum. Ég tel það ekki tækt að löggjafarþing Íslendinga samþykki að vinna undirbúningsvinnu að gerð frv. eftir að frv. er samþykkt og því munum við sitja hjá við þessa tillögu þótt hugsunin og sá vilji sem í henni kemur fram sé vissulega góðra gjalda verður.

Herra forseti. Ég styð megininntak frv., þ.e. að samræma lífeyrisiðgjaldagreiðslur æðstu embættismanna þjóðarinnar og leggja niður sérdeildir alþingismanna og ráðherra innan sjóðsins. Við önnur ákvæði frv. hafði ég almennan fyrirvara. Það hefur valdið mér miklum vonbrigðum að ekki skyldi hafa náðst sátt um afgreiðslu frv. í meðförum þingsins og málinu gefinn sá tími sem stjórnarandstaðan hefur óskað eftir og hv. þm. Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs, Kolbrún Halldórsdóttir, lét bóka í hv. allshn. Við 2. umr. flutti ég tvær brtt. sem lutu að álagsgreiðslum til formanna stjórnmálaflokka, þ.e. þeirra sem ekki eru jafnframt ráðherrar. Að þeim báðum felldum og þeirri sem ég flutti við 3. umr. tel ég mig ekki bundna af því að styðja frv. í heild og sit því hjá við afgreiðslu málsins. Herra forseti. Ég tel að svo lengi sem einhver ákvæði um laun og kjör þingmanna eru á hendi Alþingis beri að vinna að þeim málum með skipan þverpólitískrar nefndar þingmanna en ekki með þeim hætti sem nú er gert til undirbúnings þessa frv.

Virðulegi forseti. Ég hef frá fyrstu stundu verið andsnúinn því frv. sem hér er til umræðu. Afstaða mín hefur aldrei tekið breytingum í þeirri miklu umfjöllun sem hér hefur átt sér stað. Ég er á móti þeirri grundvallarhugsun að ráðamenn þjóðarinnar njóti sérstakra lífeyrisréttinda umfram annað fólk í landinu. Slík hugsun stríðir gegn grundvallarhugsun ólíkra trúarbragða þar sem án tvímæla er kveðið á um jafnrétti manna á milli. Ég er einnig alfarið á móti því að laun einstakra ráðamanna hækki samkvæmt frv. Hér er sérstaklega talað um hækkun til handa formönnum stjórnmálaflokka. Virðulegi forseti. Til jöfnunar á fjárreiðum stjórnmálaflokka vil ég frekar sjá breytingar á lögum í þá áttina að stjórnmálaflokkar opni bækur sínar, að allir stjórnmálaflokkar sýni með afgerandi og heiðarlegum hætti hvernig fjárreiðum þeirra er háttað. Með því móti næst sú jafnaðarhugsun fram sem liggur að baki þessum tiltekna þætti frv. Nýverið voru fjárveitingar til stjórnmálaflokka auknar. Einmitt í ljósi slíkra breytinga er það álit mitt að auknar álögur til handa formönnum stjórnmálaflokka skuli ákveðnar innan hvers og eins þingflokks fyrir sig. Með þær hugsjónir að leiðarljósi mun ég ekki greiða atkvæði með frv.

Herra forseti. Þetta frv. hefur verið kynnt sem nauðsynleg endurskoðun á lífeyrisréttindum þingmanna, ráðherra og hæstaréttardómara. Á slíkri endurskoðun var full þörf. Ýmsir telja að vel hafi tekist til. Umframréttindi þingmanna gagnvart landsmönnum almennt eru jafnvel réttlætt með því að margir þeirra verði fyrir skerðingu frá því sem nú er þótt enginn reyni að halda slíku fram um ráðherra enda eru þeim búin sérstök vildarkjör með þessari lagasetningu. Mín skoðun er sú að lífeyrisréttindi alþingismanna, ráðherra, hæstaréttardómara og forseta Íslands eigi að lúta sömu meginlögmálum og landsmenn almennt búa við. Það er ekki gert með frv. Þvert á móti er fest í sessi mismunun og misrétti. Ég greiði atkvæði gegn frv. og stéttaskiptingarhugsun sem það byggir á.

Herra forseti. Þegar farið var af stað með frv. var lagt upp með að það væri í samstarfi allra stjórnmálaflokka. Ég taldi og tel enn að ef heiðarlega væri staðið að málum hefðu allir flokkar áhrif á þær breytingar sem yrðu á frv. Sú varð ekki raunin í allshn. þingsins. Í stað þess fóru fulltrúar Framsfl. og Sjálfstfl. í meirihlutaleik, samþykktu sínar brtt. og tóku í engu tillit til óska minni hlutans. Ég lít því svo á að frv. sé alfarið á ábyrgð stjórnarflokkanna og segi nei.

Þá er komið að lokum síðasta fundar Alþingis fyrir jólahlé. Ég færi alþingismönnum öllum svo og starfsfólki Alþingis þakkir mínar fyrir gott samstarf á haustþinginu og óska öllum gleðilegrar og farsællar jólahátíðar og farsæls nýárs. Þeim sem eiga um langan veg heim að fara óska ég góðrar heimferðar og heimkomu og bið þess að við megum öll hittast heil á nýju ári. Landsmönnum öllum sendi ég mínar bestu jóla- og nýársóskir.

Herra forseti. Ég vil fyrir hönd okkar alþingismanna þakka hæstv. forseta fyrir gott samstarf á þessu haustþingi og hlý orð í garð okkar alþingismanna. Ég óska forseta og fjölskyldu hans gleðilegra jóla og farsæls komandi árs. Ég vil einnig þakka starfsfólki Alþingis fyrir ánægjulegt samstarf á því ári sem nú er að líða og óska því gleðilegrar jólahátíðar. Ég bið hv. alþingismenn að taka undir óskir mínar til forseta Alþingis og starfsfólks Alþingis með því að rísa úr sætum.

Ég þakka hv. 3. þm. Reykv. n. fyrir hlý orð og góðar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar og hv. þingmönnum fyrir að taka undir þau orð með því að rísa úr sætum. Ég endurtek þakkir mínar og innilegustu jóla- og nýársóskir til hv. þingmanna og starfsfólks Alþingis.

,,Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 130. löggjafarþings, frá 12. desember 2003 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 28. janúar 2004. Gjört á Bessastöðum, 12. desember 2003. Ólafur Ragnar Grímsson. ------------------- Davíð Oddsson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.`` Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því að fundum Alþingis, 130. löggjafarþings, er frestað. Leyfi ég mér að óska hv. alþingismönnum og starfsmönnum þingsins svo og landsmönnum öllum gleðilegra jóla og farsæls nýárs.