Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef leyft mér að bera fram á þskj. 120 svo hljóðandi fsp. til hæstv. félmrh.: „Hvenær er áætlað að lán verði veitt úr Byggingarsjóði ríkisins til þeirra húsbyggjenda, sem gert höfðu íbúðir sínar fokheldar fyrir 15. nóv. s.l.?“ - Þar á ég vitanlega við þá sem höfðu skilað þeim vottorðum til Húsnæðismálastjórnar ríkisins fyrir þann tíma, því að við það er miðað. Sjálfur þykist ég nú nokkurn veginn vita það svar sem hæstv. ráðh. kemur hér með, en hið sama verður ekki sagt um þá 800–900 einstaklinga, að ég hygg, hvarvetna á landinu sem hér eiga hlut að máli, eftir reynslu fyrri ára, þegar vinstri stjórnin kom því fasta skipulagi á að allir, sem gert höfðu fokhelt fyrir 15. nóv. og skiluðu vottorðum til stofnunarinnar fyrir þann tíma og voru á annað borð þá með umsóknir sínar í lagi, fengju lánsúthlutun 15. des. Það var að vísu í knappasta lagi hvað snertir þá sem afskekktast búa og þurfa nokkurn tíma fyrir sér með nauðsynleg gögn til að ná í lánin, en þó hygg ég að þetta hafi nægt flestum til að fá fyrirgreiðslu fyrir áramót. Hér er um mjög viðkvæman tíma að ræða í fjárhagsmálum hverrar fjölskyldu og því mikils um vert að lán nái afgreiðslu fyrir áramót. Nú á þessu hausti hefur hula hvílt hér yfir og enn hefur mér vitanlega engin tilkynning verið gefin út um lánsmöguleika þessara aðila. Margir eru því orðnir harla vondaufir og það því frekar sem svör þeirrar stofnunar, sem hér ræður úthlutun, hafa yfirleitt verið neikvæð mjög og jafnvel afgerandi neikvæð í sumum tilfellum sem ég veit náið um. Það er því engin furða þótt spurt sé og óskað eftir því við hæstv. ráðh. að hann upplýsi þingheim og alþjóð nú um hvað á döfinni sé.



Herra forseti. Fsp. hv. þm. er á þessa leið: „Hvenær er áætlað að lán verði veitt úr Byggingarsjóði ríkisins til þeirra húsbyggjenda, sem gert höfðu íbúðir sínar fokheldar fyrir 15. nóv. s.l.?“ Húsnæðismálastjórn hefur nú tekið ákvörðun um lánveitingar til þeirra húsbyggjenda, sem gert höfðu íbúðir sínar fokheldar fyrir 15. nóv. og sótt höfðu um lán fyrir eindaga umsókna, þ.e. fyrir 1. febr. Ákveðið hefur verið að lán þessi komi til útborgunar frá og með 20. des. Jafnframt hefur húsnæðismálastjórn ákveðið lánveitingar til þeirra húsbyggjenda er sent höfðu umsóknir eftir 1. febr., en höfðu gert fokhelt 15. ágúst. Skulu þeir fá lán sín greidd frá og með 15. febr. n. k. Á s.l. ári, 1973, stóðu mál þannig, að á tímabilinu 15. ágúst til 15. nóv. það ár voru gerðar fokheldar 500 íbúðir, þar sem sótt hafði verið um lán til stofnunarinnar fyrir 1. febr. 1973. Á sama tíma á þessu ári var sambærileg tala 802 íbúðir eða um 300 íbúðum fleira. Ég vænti þess að með þessu hafi fsp. hv. þm. verið svarað.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. ráðh. svörin og þau fyrirheit, sem þau fólu í sér húsbyggjendum til handa, og þá sömuleiðis þeim, sem ekki var beint spurt um, en höfðu vitanlega þörf fyrir svör einnig. Ég hlýt þó að harma þann seinagang og þá leynd sem yfir þessu hefur hvílt, því að staðreyndin er sú að þeir verða ekki margir úti á landsbyggðinni sem ná því að fá lán fyrir áramót með þessu móti, enda dagsetningin e.t.v. ákveðin m.a. með tilliti til þess, fyrst vitað er að þrengingar hafa verið miklar í fjármagnsútvegum. Sannleikurinn er sá, að virkir afgreiðsludagar þessarar stofnunar frá 20. des. til áramóta eru aðeins 3, að ég tel rétt, ef Þorláksmessa er með talin. Ég hlýt líka að harma afstöðu ýmissa þeirra aðila, sem Húsnæðismálastofnun hefur leitað fyrirgreiðslu hjá og mér vitanlega hafa synjað þar um. Alveg sérstaklega hlýt ég að víkja að undirtektum og afstöðu Seðlabankans, sem ég hygg og hef fyrir satt að hafi verið mjög neikvæð í þessum efnum. Allir nema þá e.t.v. stjórnendur hans vita að hér er að miklu leyti um tilfærslu að ræða. Langflestir húsbyggjendur hafa þegar fengið víxillán hjá lánastofnum eða aðra skammtímafyrirgreiðslu hjá fyrirtækjum að 3/4 eða meira af þeirri upphæð sem þeim er nú úthlutað. Bankarnir, sem velflestir að ég hygg greiða nú bankanum gífurlega refsivexti vegna yfirdráttar þar eru því ekki í minni vanda, ekki síst hin ýmsu útibú á landi. Ég hlýt að fagna jákvæðum viðbrögðum hæstv. ráðh., þótt síðbúin séu, en vona að betur og réttlátlegar verði að staðið í framtíðinni, svo að landsbyggðarmenn nái rétti sínum örugglega fyrir áramót eftirleiðis hvað þetta varðar, því að það hlýtur að teljast lágmarkskrafa. Hafi fsp. mín heft einhver jákvæð áhrif þar til eftirrekstrar, þá fagna ég því einnig.



Herra forseti. Það er öllum kunnugt að hér var um verulegan vanda að ræða hvernig greiða átti úr þessum lánsfjármálum, vegna þess að húsnæðismálastjórn skorti nokkur hundruð millj. kr. til þess að hægt væri að gera þær ráðstafanir sem ég hef skýrt frá. Hins vegar hefur tekist að ráða fram úr þeim vanda, og ég ætla að þetta sé ekki öllu seinna á ferðinni en yfirleitt undanfarin ár og að því leyti ekki ástæða til gagnrýni. Það er rétt hjá hv. fyrirspyrjanda, að sumir þeir aðilar sem leitað var til um lánsfyrirgreiðslu, sýndu ekki jákvæðar undirtektir. En að því er snertir ummæli um Seðlabanka Íslands, þá á þetta ekki við um hann, því að það er ekki ástæða til þess að kvarta yfir undirtektum þeirrar stofnunar. Hún átti sinn þátt í að leysa þetta mál.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að bera hér fram á þskj. 111 fsp. til hæstv. iðnrh. um orkumál á Austurlandi, og hljóðar hún þannig: „Hvaða ráðstafanir eru fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir orkuskort á Austurlandi í vetur?“ Þessi fsp. er ekki borin fram að ófyrirsynju, þar sem stuttu eftir að fsp. var borin fram hófst rafmagnsskömmtun á þessu svæði og minnti menn illilega á hversu alvarlegt ástand er hér á ferðinni og enn þá alvarlegra ástand getur skapast síðar. Þótt ekki sé tími til þess að rekja sögu orkumála á Austurlandi hér, þá má segja að sú saga sé hálfgerð sorgarsaga. Það hefur alltaf reynst erfitt að fá byggðar vatnsaflsstöðvar í þeim landshluta, og nægir í því sambandi að nefna að vélar þær, sem komu í Smyrlabjargaárvirkjun, og annað efni 1958 lá ónotað í landinu um það bil 10 ár. Þetta hefur orðið þess valdandi að neyðaróp berst frá austfirðingum nokkurn veginn árlega vegna orkuskorts. Ástandið á samveitusvæði Grímsár er þannig í dag, að á því svæði eru um 7 mw. í dísilafli. Það má kannske geta þess einnig, að á því svæði eru til vélar í eigu einkaaðila, um það bil 900 kw. En í eigu Rafmagnsveitnanna eru um 7 mw. Á þessu svæði er einnig vatnsaflsstöð, Grímsárvirkjun, sem framleiðir meðan nægilegt vatn er fyrir hendi 3.2 mw., en yfir vetrartímann er meðalframleiðsla þessarar virkjunar og annarra smávatnsaflsstöðva, sem eru tvær, vart meira en 1 mw., þannig að raforkuframleiðsla rafmagnsveitnanna á þessu svæði er um það bil 8 mw. í slíku árferði, sem er mjög oft að vetrinum til. Raforkuþörfin á þessu svæði hefur að undanförnu verið um það bil 8 mw. og hefur farið upp í 8.4 mw. og hefur því þurft að grípa til nokkurrar rafmagnsskömmtunar. Ástandið verður enn þá verra þegar kemur fram yfir áramót, því að þá munu væntanlega fara í gang á þessu svæði loðnuverksmiðjur og er raforkuþörf þeirra um það bil 2 mw. Annað raforkusvæði er á Austurlandi, en það er Hornafjarðarsvæðið. Þar er dísilafl um 1300 kw., en Smyrlabjargaárvirkjun getur framleitt, ef nægilegt vatn er fyrir hendi, um það bil 1400–1500 kw. Það ástand hefur skapast við Smyrlabjargaárvirkjun, að tiltölulega lítið vatn er eftir þar í lóni eða um það bil 10–15 daga forði miðað við hálf afköst þessara véla, þannig að á þessu svæði getur einnig skapast mjög alvarlegt ástand ef ekki breytir um veðurfar. En fyrirheit hafa verið gefin um að þangað skuli flutt gastúrbína, sem þar var áður, sem framleiðir um 1.3 mw. af rafmagni og er mjög nauðsynleg á þeim stað til frekara öryggis. Eins og ég hef lýst, er ástandið mjög alvarlegt á þessu svæði, og þá kemur spurningin: Hvað skal gert til að koma í veg fyrir orkuskort á Austurlandi í vetur? Að flestra dómi er ekki um annað að ræða en að kaupa dísilstöðvar til þess að anna þeirri orkuþörf sem þarna er, þannig að eðlileg loðnuvinnsla geti farið af stað. Liggja fyrir upplýsingar um að það er hægt að fá slíkar vélar keyptar á allgóðu verði, og ég get ekki séð að það verði lengur beðíð með töku ákvörðunar í þessu efni. Það hefur legið fyrir í 2 mánuði að hægt væri að fá slíkar vélar, og ég get ekki séð að það geti á nokkurn hátt beðið að ákvörðun verði þarna tekin. Eins og ég sagði áðan, er hér um neyðarlausn að ræða, aðeins ráðstafanir til mjög skamms tíma. Þess vegna kemur í hugann einnig það sem skal gera í framtíðinni. Sem betur fer er hafinn undirbúningur að Bessastaðaárvirkjun, en að mínum dómi þarf að gera meira, því að sýnt er að þessi virkjun fer ekki af stað fyrr en í fyrsta lagi 1979, jafnvel seinna. Þess vegna vil ég leggja á það áherslu, að hafnar verði athuganir á því að Austurland verði tengt Norðurlandi þegar lokíð er við lagningu byggðalínu til Norðurlands. Er áætlað að því geti orðið lokið á árinu 1976. Ég vil leggja áherslu á að það verði kannað hvort ekki væri hægt að halda áfram til Austurlands, þannig að sú lína gæti verið þangað komin 1977.



Herra forseti. Fsp. hv. þm. er um það, hvaða ráðstafanir séu fyrirhugaðar til að koma í veg fyrir orkuskort á Austurlandi í vetur. Fyrir nokkrum dögum var þetta mál rætt nokkuð utan dagskrár. Ég skal gefa nokkurt yfirlit um hvernig málum er komið þar eystra og hvaða ráðstafanir eru fyrirhugaðar. Ef vikið er fyrst að samveitusvæði Grímsárvirkjunar á Austurlandi, þá er það raforkukerfið sem nær norðan frá Bakkagerði suður til Djúpavogs. Á þessu svæði eru þrjár vatnsaflsstöðvar, alls 3600 kw. Auk þess eru þar dísilstöðvar með 9500 kw. afli. Heildarafl þessara rafstöðva á svæði Grímsárvirkjunar er því nú 13 100 kw. en þar af mikill meiri hluti dísilstöðvar. Þegar athugað er hvort þetta vélaafl sé fullnægjandi, þá er af hálfu Rafmagnsveitna ríkisins gerð sú áætlun, að á loðnuvertíð nú eftir áramót muni vera þörf fyrir um 11100 kw. Samkv. þessu er því ástimplað afl rafstöðvanna að dísilstöðvunum meðtöldum um 2000 kw. meira en áætluð aflnotkun á væntanlegri loðnuvertíð á þessu svæði. En þessar tölur segja ekki alla söguna, því að forsenda þess er auðvitað að allar aflstöðvarnar geti skilað þeim afköstum sem þær eru gerðar fyrir, skilað ástimpluðu afli. Svo sem kunnugt er er stundum vatnslítið í Grímsá og getur Grímsárvirkjun þá ekki skilað fullum afköstum. Einnig er það svo um dísilvélarnar, að ávallt er nokkur hætta á bilun einhverrar þeirra um stundarsakir og minnka þá afköstin að sama skapi. Vatnsskortur í Grímsá á vissum árstímum er gamalkunnugt vandamál. Vatnsmiðlunarlón við virkjunina er svo til ekkert, aðeins aðrennslislón. Á sínum tíma var byggð upp miðlun upp til fjalla hjá svonefndum Ódáðavötnum. Miðlun þessi er í um 35 km fjarlægð frá virkjuninni og í ríflega 600 m hæð yfir sjó. Frá Ódáðavötnum rennur vatnið eftir lækjarfarvegi niður í Grímsá. Að vetri til í frosthörkum skilar þetta vatn sér illa niður í virkjunina, því að hluti þess frýs á hinni löngu leið. Af þessum sökum, vatnsþurrð í rennsli Grímsár og erfiðleikum við núverandi miðlun, verða afköst Grímsárvirkjunar oft innan við helming af ástimpluðu afli. Sú óvissa, sem hér hefur verið greint frá, veldur því að ástimplað afl rafstöðva á Austurlandi þarf að vera verulega meira en áætluð notkun. Sá munur þarf að vera meiri en áðurnefnd 2000 kw. Það er ljóst að mjög rík þörf er á mikilli og hagkvæmri vatnsmiðlun fyrir allar vatnsaflsstöðvar, sem byggðar eru og byggðar verða á Austurlandi. Till. eru uppi um miðlun við væntanlega Lagarfossvirkjun og í Skriðuvötnum til bættrar hagnýtingar Grímsárvirkjunar. Siðar er fyrirhuguð Bessastaðaárvirkjun með góðri miðlun. Þetta snertir svæði Grímsárvirkjunar, en rétt er í þessu sambandi að geta Vopnafjarðar og nágrannabyggða, sem eru enn utan samveitusvæðis Grímsárvirkjunar. Þetta svæði fær raforku frá dísilstöð í Vopnafirði. Stærð hennar er 1 200 kw., en áætluð mesta notkun í vetur er um 1 000 kw. Í till. Rafmagnsveitna ríkisins til nýrra framkvæmda á árinu 1975 er gert ráð fyrir háspennulínu frá Lagarfossvirkjun til Vopnafjarðar 60 km að lengd. Með því verður Vopnafjörður og nágrenni komið inn á samveitusvæði Austurlands. Áætlað er, að kostnaður hverrar tengingar verði um 140 millj. kr. Varðandi Hornafjörð er þess fyrst að geta, að dísilvélaafl á Hornafirði nú í dag er samtals um 1 350 kw. Vatnsaflsstöðin í Smyrlabjargaá er í kringum 1 300 kw., og nú eftir áramót ráðgert að flytja frá Blönduósi gastúrbínu sem er 800 kw. Með þessu móti yrðu þá í Hornafirði til ráðstöfunar um 3 454 kw. Rétt er að geta þess að mesta álag þar er nú 1900 kw., en má gera ráð fyrir að álagið aukist á loðnuvertíð upp í 2 600–2 700 kw. Ef Smyrlabjargaárvirkjun framleiðir það sem hér er gert ráð fyrir, þá ætti ekki að vera hætta á ferðum. En þegar þar verður vatnsskortur, eins og varð svo alvarlegur í fyrravetur, þá er vitanlega viðbúið, að skortur verði á raforku. Það má að lokum geta þess í sambandi við Hornafjörð, að á vori komanda er væntanleg þangað ný dísilvél um 2000 kw. að afli. Varðandi ráðstafanir nú af hálfu Rafmagnsveitna ríkisins til að sporna við orkuskorti á Austurlandi víl ég geta um þetta: 1) Rafmagnsveitur ríkisins hafa þegar fest kaup á einni rafstöð, rafvél 500 kw., sem kemur væntanlega til landsins fyrir áramót. 2) Verið er að ganga frá kaupum á rafstöð 660 kw., sem byggð verður á vagni og þannig hreyfanleg. Gert er ráð fyrir að þessi vél verði afgreidd frá Englandi fyrir áramót. 3) Ráðgerð eru kaup á 512 kw. rafstöð frá Þýskalandi og er unnt að fá afgreiðslu á þeirri vél fyrir n. k. áramót frá Hamborg. Ég vænti þess, að með þessu yfirliti hafi fsp. veríð svarað, eftir því sem unnt virðist vera á þessu stigi.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. iðnrh. fyrir skýr svör og þau áform sem fyrirhuguð eru til að koma í veg fyrir orkuskort. Að vísu hafði ég aðeins aðrar upplýsingar um raforkuframleiðslu á Austurlandi, en það skiptir ekki meginmáli. Þær vélar, sem hæstv. ráðh. greindi frá að yrðu keyptar, eiga að framleiða samtals um 1 700 kw., eftir því sem mér sýnist, á samveitusvæði Grímsár, og eftir þeim upplýsingum sem ég hef fengið, þá svarar það mjög til þeirrar þarfar sem þar er fyrir hendi. Varðandi Hornafjarðarsvæðið, þá þykir mér það að vísu vægt áætlað að þörfin verði ekki meiri en 2 600–2 700 kw. í vetur. Ég gæti trúað að hún færi jafnvel yfir 3000 kw., en það skiptir ekki meginmáli. Það er nauðsynlegt að fá gastúrbínuna þangað til öryggis, og vænti ég þess að kleift verði að flytja hana þangað mjög fljótlega eins og fyrirheit höfðu verið gefin um á s.l. sumri. Ég vil síðan endurtaka þakkir mínar til hæstv. ráðh.



Herra forseti. Ég hef á þskj. 95 leyft mér að bera fram fsp. til hæstv. iðnrh., sem hljóðar svo: „Hversu langt er komið rannsóknum á háhitasvæðinu í Kröflu og hver er árangur þeirra rannsókna sem fram hafa farið? Hvenær verður ákvörðun tekin um kaup á vélum í væntanlega Kröfluvirkjun og hvenær er áætlað að hún taki til starfa?“ Hér þarf ekki að fara mörgum orðum um þann vanda sem steðjar að norðlendingum í orkumálum. Verulegur hluti þeirrar raforku, sem nú er dreift um Norðurland, er framleiddur með dísilvélum, og mun þessi hluti fara vaxandi á á næstu árum ef ekki verður að gert. Þó hafa verið gerðar ráðstafanir til að draga úr notkun raforku með því að leyfa ekki aukningu húsahitunar á Norðurlandi öllu. Talið er að olía sú, sem notuð er til raforkuframleiðslu á Norðurlandi á árinu 1974, nemi um 120 millj. kr. og verði þrátt fyrir áðurnefndar takmarkanir á húsahitun um 50% hærri árið 1975 eða um 180 millj. kr. Þannig mun olíukostnaðurinn við rekstur dísilstöðvanna halda áfram að velta upp á sig á næstu árum, meðan ekki tekst að nýta innlenda orkugjafa til að mæta þessari aukningu. Það er því með mikilli eftirvæntingu sem norðlendingar bíða eftir að þær ákvarðanir séu teknar í orkumálum sem tryggja þeim nægilega raforku og eins ódýra og framast er unnt. Ég hef á þskj. 165 leyft mér ásamt hv. 3. þm. Norðurl. v. að flytja þáltill. um að lagningu byggðalínu norður í Skagafjörð verði hraðað svo að hún komist á fyrir árslok 1975. En þótt tækist að leggja byggðalínu til Skagafjarðar á skömmum tíma leysir hún ekki til framtíðar orkuþörf Norðurlands. Enn síður yrði byggðalínan til að tryggja það öryggi í orkumálum sem almenningur gerir kröfu til og á rétt á, bæði til einkanota og atvinnurekstrar. Öllum almenningi er kunnugt að fram hafa farið rannsóknir á Kröflusvæðinu. Árangurs þeirra rannsókna hefur verið beðið með eftirvæntingu. Þá er einnig vitað að verulegur afgreiðslufrestur er á vélum og öðrum búnaði sem til Kröfluvirkjunar þarf. Ég vona því að hæstv. iðnrh. geti gefið umbeðnar upplýsingar. Greinagóð svör um, hvenær megi vænta orkuframleiðslu í gufuaflsstöð á Norðurlandi, eru þeim kærkomin sem nú búa við yfirvofandi orkuskort, a.m.k. svo fremi sem svörin gefa til kynna að umtöluð verk hefjist fljótt og taki ekki langan tíma.



Herra forseti. Hv. fyrirspyrjandi spyr um hversu langt sé komið rannsóknum á háhitasvæðinu við Kröflu og hver sé árangur þeirra rannsókna, sem fram hafi farið, enn fremur hvenær ákvörðun verði tekin um kaup á vélum í væntanlega Kröfluvirkjun og hvenær áætlað sé að hún taki til starfa. Jarðfræðirannsóknir jarðhitasvæðisins við Kröflu og jarðeðlisfræðilegar mælingar hafa farið fram og samkv. þeim virðist jarðhitasvæðið við Kröflu allt að því tvöfalt stærra en við Námafjall. Nú um síðustu mánaðamót lauk borun á tveimur rannsóknarholum við Kröflu. Var sú fyrri 1 170 m djúp, en hin síðari 1 206 m. Í fyrri holunni hefur mælst yfir 290 stiga hiti Celsíus við 1 000 m dýpi. Svo skammt er líðið síðan borun síðari holunnar lauk, að ekki liggja enn fyrir hitamælingar sem byggjandi er á. En stefnt er að því að heildarniðurstöður rannsóknanna á svæðinu liggi fyrir í næsta mánuði. Þó er óhætt að segja, að árangur verður að teljast mjög góður og jafnvel betri en áætlað var þegar boranir hófust. Í nóv. s.l. var undirritaður samningur af hálfu Kröflunefndar við verkfræðistofu Sigurðar Thoroddsens og amerískt ráðgjafafyrirtæki um hönnun virkjunarinnar. Sérstök áhersla var lögð á nauðsyn þess að flýta virkjunarframkvæmdum eftir því sem frekast væri unnt. Um miðjan jan. n.k. munu væntanlega liggja fyrir upplýsingar um þá aðila, sem til greina koma að selji vélar og tæki til virkjunarinnar, og er hugsanlegt að hægt væri að gera samninga um þessi efni um mánaðamót jan.–febr., eftir því sem Kröflunefnd hefur upplýst. Er talið að hægt sé að fá vélaútbúnað til virkjunarinnar afgreiddan á 18–20 mánuðum frá undirskrift samninga. Ef áætlanir um boranir og aðrar byggingarframkvæmdir standast er hugsanlegt að raforkuvinnsla frá Kröflu gæti hafist á árinu 1977. Gert er ráð fyrir að vinnsluboranir við Kröflu verði hafnar vorið 1975, og gert ráð fyrir að vinnsluholurnar verði allt að 2 000 m djúpar. Eins og kunnugt er, þá er aðeins einn djúpbor til hér sem mundi geta annað þessu verkefni, þ.e. sá bor sem keyptur var fyrir 17 árum hingað og er sameign ríkissjóðs og Reykjavíkurborgar. Nú hefur einnig verið ákveðið að festa kaup á gufubor til viðbótar sem á að geta komið hingað snemma á næsta ári. Annar hvor þessara bora mundi svo fara norður að Kröflu strax snemma næsta vors. Er gert ráð fyrir að fyrirhuguð virkjun í Kröflu verði í tveim einingum, 25–30 mw. vélum, en slík ráðstöfun er talin tryggja mjög rekstur orkuversins. Þegar fyrstu virkjun er lokið, sem yrði þá væntanlega að afli 50–60 mw., ætti að mega auka framleiðslugetu orkuversins síðar með viðbótarvélaafli og ætti slík aukning að geta átt sér stað á mun skemmri tíma en sú virkjun sem nú er fyrirhuguð. Loks er rétt að geta þess, að það hefur verið til sérstakrar athugunar hjá Kröflunefnd og iðnrn. hvort mögulegt væri að gera einhverjar ráðstafanir til bráðabirgða, þannig að raforkuframleiðsla í Kröflu gæti hafist fyrr en á árinu 1977, eins og ég gat um áðan. Af hálfu iðnrn. og Kröflunefndar er lögð á það megináhersla að virkjunin komist í notkun sem allra fyrst.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. iðnrh. fyrir greinagóð og fróðleg svör, og ég vænti að þeir, sem mestan hlut eiga að máli, orkunotendur á Norðurlandi, muni gleðjast yfir því, að það virðist svo sem bygging orkuvers við Kröflu muni taka nokkru skemmri tíma en almennt hefur verið gert ráð fyrir. Ég get ekki undir þessum kringumstæðum stillt mig um að minnast á það, að orkuskorturinn á Norðurlandi kemur fram í fleiri en einni mynd. Það er ekki einungis að það sé skortur á vélaafli til að framleiða orkuna, heldur eru þar eins og annars staðar miklir erfiðleikar á því að halda dreifikerfunum við svo að þau dugi. Þetta hefur mjög berlega komið í ljós núna á síðustu dögum þegar spennir bilaði norður á Kópaskeri, eins og alþjóð er kunnugt. Hefur tekið marga daga að flytja spenni nærri því í kringum hálft landið og hann er ekki kominn á áfangastað enn. Því miður mun vera svo, að Rafmagnsveitur ríkisins eru fátækar af varahlutum, og bilanir eins og þessar geta orðið afar óþægilegar fyrir þá sem fyrir þeim verða. Ég ætla ekki að hafa hér mörg orð um. En það er ekki einungis að línurnar séu viða veikar, svo að þær séu lélegar í vondum veðrum, heldur er varahlutaskortur. Það mun meira að segja vera svo að sá spennir, sem nú er verið að flytja til Kópaskers, er ekki nægilega stór til að anna því verki sem hann ætti að vinna þar. Þetta veit ég að er stórt verkefni úr að .leysa á næstu árum að leysa þá fjármagnsþörf sem er fyrirhendi til þess að styrkja svo rafmagnslínurnar og rafveitukerfið allt að það þjóni tilgangi sínum, en þetta er eitt af þeim verkum, sem tvímælalaust verður að snúast að mjög á næstunni. - Ég þakka fyrir.