Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hér hefur um nokkurt skeið legið fyrir á þskj. 174 fsp. um kaup á Dauphin-þyrlu Landhelgisgæslunnar. Í gær barst mér bréf frá yður, herra forseti, þar sem kynnt var svar fjmrh. sem hafði fengið hæstv. dómsmrh. til að svara fsp. Mér hafði ekki gefist langur tími til að líta á svörin þegar ég sá að á þeim var ekkert að byggja. Ég hef þess vegna ákveðið, herra forseti, að skila þessu þingskjali aftur með beiðni um að hæstv. ráðherrar endurskoði svör sín. Rök mín eru þau að spurt var m.á. í 8. lið í fsp. minni hvers vegna hefði þurft að fjarlægja tæki úr vélinni áður en henni var flogið frá Færeyjum til Íslands. Svar hæstv. dómsmrh. er að þess hefði engin þörf verið, heldur hefði það þótt hentugra. Í 9. lið er spurt hvaða aðili eða aðilar hafi haft umboð hér á landi fyrir Aerospatiale-verksmiðjurnar, sem þyrluna framleiddu, frá árinu 1980 - og ég undirstrika: frá árinu 1980. Svar hæstv. dómsmrh. er svohljóðandi: "Ókunnugt er um hver var umboðsaðili fyrir Aerospatiale-verksmiðjurnar 1980." Hins vegar er tekið fram að Gunnar Ásgeirsson hf. hafi tekið umboðið að sér í apríl 1983 og það er rétt. Hins vegar, ef hæstv. dómsmrh. og starfsmenn hans ekki vita, er gefið út rit sem heitir Íslensk fyrirtæki. - Ég er rétt að ljúka máli mínu, herra forseti.

Það er ekki spurning um hvort hv. þm. er að ljúka máli sínu eða ekki, heldur spurning um hvort hann er að tala um þingsköp.

Ég er að tala um þau þingsköp, herra forseti, að hæstv. fjmrh. og hæstv. dómsmrh. hafa sagt ósatt í svari til alþm. hér á hinu háa Alþingi. Það hefur verið skrökvað á þingskjali. Því mótmæli ég og skila því þessum gögnum aftur og óska eftir heiðarlegu svari. Ég skal ljúka máli mínu, herra forseti.



Það er ekki heimilt að segja að hv. þm. ljúgi eða ráðherrar.

Sannleikurinn liggur þarna, herra forseti.

Það er heldur ekki hægt að skila þingskjölum. Það sem orðið er þingskjal verður þingskjal. En það má benda hv. þm. á það, ef hann er ekki ánægður með svar sem hann fær, að þá er alltaf til athugunar að spyrja aftur.



Ég verð að segja það, herra forseti, að mér finnst ákúrur hæstv. forseta nokkuð sérkennilegar. Hér hefur það gerst að hv. 10. landsk. þm. hefur borið fram fsp. og fengið svar. Þm. telur, miðað við upplýsingar sem hún hefur undir höndum, að þetta svar sé ekki í samræmi við veruleikann, sé m.ö.o. ósatt, og af þeim ástæðum óskar þm. eftir að hæstv. forseti blandi sér í málið og knýi fram annað svar. Ég sé ekki betur en þetta sé fróm ósk þm. um að hæstv. forseti Sþ. gæti þess sem stundum er kallað virðing Alþingis og ég er sannfærður um að honum er kunnugt um hvað þýðir.



Herra forseti. Ég vil vekja athygli á að hér hefur því verið haldið fram að svör sem komið hafa frá ráðherrum séu röng og ekki sannleikanum samkvæm. Það hlýtur auðvitað að vera Alþingi ekki aðeins umhugsunarefni heldur hlýtur það að vera Alþingi sérstakt rannsóknarefni. Verði það staðfest við nánari athugun málsins að ráðherrar hafi gefið rangar upplýsingar er það ekkert gamanmál heldur mjög mikið alvörumál fyrir Alþingi og hlýtur að þurfa að skoðast nánar hvernig svo sem formlega verður að því farið. Það hlýtur að koma til athugunar í betra tómi.



Herra forseti. Ég var ekki kominn inn þegar hv. 10. landsk. þm. hóf sitt mál og veit því ekki til fulls hvað það var sem hún færði fram, en að sjálfsögðu mun ég athuga hvað það hefur verið og vita hver stoð er fyrir þeim orðum sem þar voru flutt.



Það skal aðeins tekið fram að það er ekki í hlutverki forseta að kveða á um hvað er rangt og hvað er rétt af því sem ráðherrar eða aðrir þm. hafa fram að færa í þinginu. Ef einstakir þm. telja athugavert við svör ráðherra hafa þeir opna leið til þess að gera athugasemdir um það eins og hvaðeina sem þm. er heimilt að gera athugasemdir við.



Herra forseti. Það er alveg ljóst að vísvitandi ósannindi hafa verið skráð á þingskjal af hálfu tveggja hæstv. ráðherra. Það má lesa í ritinu Íslensk fyrirtæki árin 1980, 1981, 1982 og 1983 að ákveðinn aðili hefur haft umboð fyrir þessar verksmiðjur. Það vill svo til, og ég tek fram að það er ekkert aðalatriði í málinu, að það er raunar hæstv. iðnrh. Þess vegna er það mér gersamlega óskiljanlegt að hæstv. ráðherrar fullyrði að ókunnugt hafi verið um hverjir hafi umboð fyrir þessar verksmiðjur í Frakklandi. Það sem ég vildi því fara fram á, herra torseti, er að forseti óski eftir við þessa tvo hæstv. ráðherra að þeir taki skjal sitt til baka og svari sannleikanum samkvæmt og samkvæmt bestu upplýsingum sem þeir geta fengið. Ég vil taka undir það sem hv. þm. Eiður Guðnason sagði hér áðan. Það er allra hv. þm. hagur að við getum treyst því, ef við berum fram fsp. á hinu háa Alþingi til hæstv. ráðherra, að okkur sé sagður sannleikurinn eins og menn telja hann bestan og sæmstan. Það eru ekki hagsmunir mínir einir heldur hagsmunir allra hv. þm. Það er þessi ósk sem ég fer fram á, herra forseti, að flutt verði hæstv. ráðherrum, að ég gef þeim kost á að taka þetta þingskjal aftur og svara betur. Og ég vil taka fram að ég sætti mig fullkomlega við að hæstv. ráðherrar á þessum annatímum til jóla dragi það þar til þing kemur aftur saman. En ég vil að það komi fram að á þessu þingskjali tek ég ekki minnsta mark.



Það skal orðið við ósk hv. 10. landsk. þm. Forseti mun ræða þetta mál frekar við viðkomandi ráðherra. En það skal ítrekað að það er ekki í valdi hv. 10. landsk. þm. né forseta að taka þingskjöl til baka. Þau eru þingskjöl um leið og þau eru lögð fram.



Herra forseti. Ég vil vekja athygli hæstv. forseta á því að 13. nóv. eða fyrir rúmum mánuði var lögð fram fsp. á Alþingi til fjmrh. um bifreiðamál ráðherra. Þrátt fyrir að rúmur mánuður sé liðinn frá því að þessi fsp. var lögð fram hefur enn ekki borist svar við henni. Ég tel ekki að svo langan tíma ætti að taka að svara henni. Þar sem svo skammt er til jólaleyfis þm. vil ég fara þess á leit við hæstv. forseta að hann geri það sem í hans valdi stendur til þess að svör við þessari fsp. fáist fyrir jólaleyfi.



Forseti skal athuga hvað líður svari við þeirri fsp. sem hv. 2. landsk. þm. vék að. Það er óþarft að taka fram að það er gert ráð fyrir að fsp. sé svarað fljótlega. Það verður kannað hvort einhverjar sérstakar ástæður eru fyrir drætti ef hann er óeðlilegur í þessu tilfelli.



Herra forseti. Ég vil sömuleiðis vekja athygli forseta á því að ég lagði fram fsp. til hæstv. landbrh. hér á Alþingi fyrir, sem ég tel vera, 47 dögum um sundurliðun sláturkostnaðar og geymslugjald. 31. okt. tjáir skrifstofan mér að þessi fsp. hafi verið lögð fram. Mér hefur ekki borist neitt svar við þessari fsp. enn þá. Ég fer því fram á að hæstv. forseti athugi hvað veldur þessum mikla drætti. Ég hefði einnig talið eðlilegt að hæstv. landbrh. skýrði frá því hvenær ég má vænta svarsins. Ég beini því til forseta hvort það sé ekki eðlilegt í slíkum tilfellum, þegar dráttur verður jafnmikill og raun ber vitni á því að einstakir hæstv. ráðherrar svari, að þeir gefi Alþingi og viðkomandi fyrirspyrjanda skýringu á því af sjálfsdáðum hvers vegna það dregst svo úr hófi að svara þannig að menn megi vita hvað það er sem tefur í þessum tilfellum.



Herra forseti. Vegna spurningar hv. þm. Jóhönnu Sigurðardóttur vil ég upplýsa, sem ég veit reyndar að henni hefur verið tjáð, að sá starfsmaður sem hefur haft með bifreiðamál ríkisstj. að gera hefur verið veikur um nokkurn tíma. Hann er kominn aftur til starfa og ég hef lagt á það mikla áherslu að svarið verði komið til hv. þm. fyrir jólahlé.



Þess er vænst að hv. 2. landsk. þm. telji svar hæstv. forsrh. viðunandi.



Herra forseti. Hv. 4. þm. Norðurl. e. spurðist fyrir um svar við fsp. sem hann hafði borið fram fyrir alllöngu. Ég veit að það er verið að vinna að þessu svari. Þar sem ég spurðist ekki fyrir um það áður en ég fór hingað niður eftir hvað því liði á þessari stundu get ég ekki fullyrt neitt, en ég vonast til þess að það geti borist sem fyrst.



Herra forseti. Úr því að allir eru að spyrja um hvað orðið hafi um svör við fsp. þeim sem þeir hafa borið upp við hæstv. ráðherra vil ég geta þess að ég bar fram þann 21. nóv. fsp. til fjmrh. um utanlandsferðir þingmanna, ráðherra og embættismanna ráðuneytanna. E.t.v. er það svo, þó að ég eigi kannske ekki að hafa uppi meiningar um það hér hvers vegna ég hef ekki fengið svarið enn þá, að þeir séu of uppteknir við utanlandsferðir.



Það hafa verið óvenjumargar athugasemdir í formi umræðna um þingsköp um afgreiðslu á fsp. Það hefur verið orðað svo. En ég hygg að hér sé um að ræða líka eða í flestum tilfellum svör við beiðni um skýrslu. Með tilliti til þessara umræðna utan dagskrár mætti halda að það væri óvenjuslæmt ástand nú hvað varðar svör við fsp. En það skal upplýst að það er óvenjugott. Það er aðeins fimm fsp. munnlegum ósvarað í dag. Það er óvenjulítið á þessum tíma. Og allar þessar fsp. eru á dagskrá í dag. Þetta þótti rétt að taka fram.



Herra forseti. Ég vek athygli á því að þær fsp. þar sem óskað er skriflegs svars hafa færst mjög í vöxt á þinginu og kann þar að kenna nýrra þingskapa sem við búum nú við. Þær eru ekki á dagskrá þingsins hverju sinni að mér skilst. Það er einmitt ein slík sem ég spurði um áðan. Ég tel mig hafa setið þolinmóðan í 47 daga og beðið eftir svari frá hæstv. landbrh. þannig að ég tel ekki óeðlilegt að ég veki athygli á því og óski skýringa á því hvers vegna mér hafa ekki borist svör. Og ég ítreka þau tilmæli, sem ég beindi til forseta áðan, hvort ekki væri eðlilegt í slíkum tilfellum að það sé þingvenja að hæstv. ráðherrar gefi af sjálfsdáðum og af eigin hvötum skýringar á því ef það dregst svo úr hófi að svara fsp., hvort sem skriflegs svars eða munnlegs er óskað.



Forseti vill taka undir þau viðhorf sem fram komu í máli hv. 4. þm. Norðurl. e. Það er rétt að það er óvenjumikið núna eða meira en áður um skriflegar fsp. En þó að fyrirspurnir séu skriflegar liggur í hlutarins eðli að það hlýtur að verða að ætlast til þess að þeim sé svarað svo fljótt sem nokkur kostur er og alls ekki verði óeðlilegur dráttur á svörum.



Herra forseti. Ég vil ekki láta hjá líða að minna á fsp. sem liggur nú í landbrn., að mér er tjáð, frá því 5. nóvember. Það er um staðgreiðslu búvara. Nú heyrist í fréttum að búið er að ákveða hversu hárri upphæð verði varið í þessu skyni. Það þarf kannske að koma fyrst á síðum dagblaðanna hvernig þessu fé verður varið og með hvaða hætti áður en ég fæ svar við þessari fsp. Þess vegna vil ég beina því til herra forseta að hann ræði við hæstv. landbrh. um þessa fsp. og hvort ég má vænta þess að fá svör við henni fyrir áramót, áður en fjárlög verða afgreidd, því að hér er um töluverða upphæð að ræða eða milli 400 og 500 millj. kr. Ég beindi þessari fsp. til hæstv. fjmrh., en hann mun hafa vísað henni til hæstv. landbrh.



Það verður orðið við ósk hv. 8. landsk. þm. og forseti mun færa þetta mál í tal við viðkomandi ráðherra. Er þess þá vænst að umræðum um þingsköp sé lokið. Með því að ekki er unnt að taka neina fsp. til umræðu vegna þess að svar er ýmist ekki fyrir hendi eða samkomulag milli viðkomandi ráðherra og fyrirspyrjanda um að fresta umræðum eru tekin út af dagskrá 1.- 5. dagskrármálið.



Herra forseti. Þar sem hæstv. forseti upplýsir að ekki sé hægt að taka neina af þeim fsp., sem nú eru á dagskránni, fyrir og ég á eina af þeim fsp., sem ég hef beint til viðskrh., um útlán banka og eiginfjárstöðu, þá vil ég spyrja hæstv. forseta að því hvort það gefist tími til þess fyrir jólaleyfi þm. að taka þessar fsp. fyrir, hvort það verði gert ráð fyrir tíma í Sþ. þannig að hægt sé að svara þessum fsp.



Það hefur ekkert verið ákveðið um það enn. Það verður tekið til athugunar hvort hægt verður að koma að sérstökum fundi um fsp. En það fer þá að sjálfsögðu fyrst og fremst eftir því hvort hægt sé að svara fsp.



Herra forseti. Það er rétt, sem fram kom hjá hæstv. viðskrh., að ég spurði hann að því í gær hvort hann mundi svara umræddri fsp í dag og hann tjáði mér að hann hefði ekki fengið fsp. Ég leitaði þá til skjalavarðar um hvort viðskrn. hefði ekki borist þessi fsp. Það var mér tjáð og sýnt bréf þess efnis að 10. des. eða fyrir viku hefði viðskrn. verið send umrædd fsp. Samkvæmt því hefur ráðuneytið haft eina viku til að svara fsp.



Herra forseti. Sá háttur hefur alltaf verið hafður á að ráðherra fær senda fsp. sjálfur, a.m.k. hef ég alltaf fengið það. En þó að bréf hafi komið fyrir viku í ráðuneytið er hér um að ræða fsp. sem á að fara til allra ríkisbankanna til umfjöllunar og jafnvel þó að þeir sinntu engum öðrum verkefnum mundu þeir ekki klára að svara þessari fsp. á einni viku. En a.m.k. einum lið fsp. gæti ég gefið svar við strax. Það er varðandi tryggingar. Ég treysti mér ekki að gefa yfirlýsingu um þær. Ég þyrfti þá að kafa sjálfur í öll lánsskjöl og annað í ríkisbönkunum til að athuga hvort það eru tryggingar. Til þess eru bankastjórnir, hagdeildir og lögfræðingar að meta tryggingar, en ég ætla sem ráðherra ekki að gefa eina yfirlýsingu um að tryggingar séu fyrir hendi.



Herra forseti. Ég vek athygli hæstv. forseta á að hæstv. viðskrh. hefur farið út í efnislega umræðu um fsp. sem ekki er á dagskrá. Það væri fróðlegt að vita hvort ég hefði sömu aðstöðu til þess. Hann ræðir um einn lið í fsp. Hann upplýsir að hann muni alls ekki geta gefið Alþingi upplýsingar um hvort fullnægjandi tryggingar séu fyrir hendi í ríkisbönkunum varðandi lánafyrirgreiðslu til stærstu skuldunauta bankanna. Það er út af fyrir sig athyglisverð yfirlýsing hjá ráðherra. Ég ætla honum ekki að fara að kafa ofan í tryggingar hjá bönkunum, eins og hann orðar það. Ég ætlast til þess að hann geti sem yfirmaður banka fengið þessar upplýsingar hjá ríkisbönkunum sem um er beðið.