Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það mál. sem hér er lagt fyrir, frv. um heimild ríkisstj. til handa til að staðfesta Bernarsáttmálann í nýjustu gerð hans, er í rauninni fylgifrv. með frv. til höfundalaga, sem áður hefur verið borið fram. Frv. þetta fjallar um það, að ríkisstj. sé heimilað að staðfesta þá gerð Bernarsáttmálans, sem gengið var frá á ráðstefnu Bernarsambandsríkja í París í júlí 1971. Þar sé heimilt að gera fyrirvara um einstök ákvæði og þær takmarkanir varðandi aðild, sem ríkisstj. þykir við eiga og heimilt er að gera samkv. Bernarsáttmálanum. En eftir að sáttmálinn hefur verið staðfestur með þeim takmörkunum og þeim fyrirvörum, sem gerðir kunna að verða, skulu þau ákvæði hans, sem Ísland er við bundið, hafa lagagildi hér á landi frá þeim tíma, sem ríkisstj. ákveður. Ísland gekk í Bernarsambandið 1947 og var þá bundið við þá gerð Bernarsáttmálans, sem frá var gengið 1928. Nú eru ný höfundalög loks langt komin í afgreiðslu Alþ„ og er því eðlilegt, að þeim fylgi heimild til staðfestingar á þeirri gerð Bernarsáttmálans, sem nú gildir á alþjóðavettvangi. Ég vil svo leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Hv. þm. er vafalaust öllum ljós hin mikla þörf, sem á því er að fjölga í stétt hjúkrunarkvenna og hjúkrunarmanna á landi hér. Það mál hefur oftar en einu sinni komið til kasta Alþ. og ætla ég ekki að þessu sinni að eyða tímanum með því að rekja ýmis þau atriði, sem þar hefur verið bent á til úrbóta. En hér er lagt fyrir hv. d. frv. um framkvæmd einnar af þeim leiðum, sem menn hafa komið auga á til þess að fjölga þeim, sem hljóta hjúkrunarmenntun. Þar er um það að ræða, að stofnaður verði hjúkrunarskóli í tengslum við Borgarspítalann í Reykjavík. Þetta mál var tekið upp í borgarstjórn Reykjavíkur s. l. vetur, og síðan hefur málið verið til umr. milli fulltrúa heilbr.- og trmrn., borgarstjórnar og menntmrn. Árangur af þeim viðræðum og niðurstaða er það frv., sem hér er lagt fyrir og er eins og menn sjá fyrst og fremst heimildarfrv., frv. um að heimila stofnun sérstaks hjúkrunarskóla í tengslum við Borgarspítalann. Eins og borið hefur á góma á Alþ. áður, hefur það mjög staðið í vegi fyrir fjölgun hjúkrunarnema, að vandkvæði hafa verið á að tryggja lærða hjúkrunarkennara, en nú stendur svo á, að við Borgarspítalann starfa þegar konur, sem eru útlærðir hjúkrunarkennarar, og það liggur fyrir, að þær mundu fást til starfa við skóla, sem tengdur væri við Borgarspítalann. Ráð er fyrir því gert, að þessi nýi hjúkrunarskóli taki við 25–30 nemendum á ári, þannig að þar yrðu samtímis 75–90 nemendur með þriggja ára námstímabil. Aukninguna í hjúkrunarstéttinni, sem þessu mundi fylgja, má marka af því, að s. l. tvö ár hafa útskrifazt frá Hjúkrunarskóla Íslands rúmlega 80 manns hvort ár. Þarna mundi verða nálægt því um þriðjungs aukningu að ræða. Það frv., sem hér er lagt fram, er eins og ég sagði fyrst og fremst heimildarlög til þess að heimila stofnun þessa skóla, en jafnframt vil ég tjá hv. d., að það er ætlun mín að láta endurskoða lögin um Hjúkrunarskóla Íslands með það fyrir augum, að sett verði ný heildarlöggjöf um hjúkrunarskóla og hjúkrunarnám. Ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til, að að þessari umr. lokinni verði málinu vísað til hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Mér finnst rétt, ekki sízt þar sem ég var að gagnrýna hæstv. ráðh. fyrir seinagang að því er varðaði síðasta dagskráratriði, að þakka honum sérstaklega fyrir góða afgreiðslu á þessu máli, sem eins og hann gat um átti upptök sín í borgarstjórn Reykjavíkur. Það hefur verið unnið að þessu máli með ágætum og við bindum miklar vonir við það, að þetta frv. verði að lögum. Jafnvel þótt það geti e. t. v. ekki orðið nú á þessu þingi, þótt hér sé um tiltölulega einfalt mál að ræða, þá verði það strax í upphafi næsta þings.



Herra forseti. Á þskj. 293 er þmfrv. um þingsköp flutt í Nd. Eftir 1. umr. þar kom það til allshn. Síðan flutti allshn. þeirrar d. sérstakt frv. um sama efni, og er það mál nr. 156, og það er það frv., sem Nd. afgreiddi frá sér og er hingað komið og er hér til umræðu. Í grg. er sagt, að frv. sé samið á grundvelli frv. um sama efni, sem var samið af mþn., sem skipuð var af Sþ., að mig minnir á árinu 1966. Þetta var sjö manna n., sem var falið að endurskoða gildandi lög um þingsköp, og í þetta sinn hefur málið komizt þetta langt, það er komið til seinni deildar. Ég tel það alveg víst, að allir hv. þm. hafi kynnt sér þetta mál og þá ekki sízt þau nýmæli, sem í frv. felast, sem hafa áður velflest, ef ekki öll, komið fram í umræðum. Og ég ætla því ekki og tel það enda ástæðulaust að rekja frv. eða ákvæði þess frekar. Slíkan lagabálk, sem varðar svo mjög störf þm., verða þeir sjálfir að kynna sér vel og vandlega og munu gera það. En þetta frv. er samið af hinum færustu mönnum í þessum efnum, og við verðum að treysta því, að í heild sé þar fullforsvaranlega að verki staðið. Allshn. hefur samt sem áður leyft sér að bera fram tvær brtt., ekki stórvægilegar, við frv., eins og það var samþ. við síðustu umræðu í Nd. Og þessar tvær brtt. eru á þskj. 815. Þær eru báðar við 13. gr. frv. Önnur þeirra fjallar um það, að eftirrit af stefnuræðu forsrh., sem útvarpa skal innan tveggja vikna frá þingsetningu hverju sinni, skuli sendast formönnum þingflokkanna viku áður en stefnuræðuna á að flytja. Hin brtt. er á þá lund, að niður falli með öllu að útvarpa framsöguræðu fjmrh. við frv. til fjárlaga. Um hina fyrri brtt. vildi ég segja þetta, að n. taldi rétt að veita stjórnarandstæðingum fyrst og fremst tækifæri til að kynna sér efni stefnuræðunnar hverju sinni og taldi jafnframt eðlilegt, að þeir hefðu hæfilegan tíma til þeirrar athugunar. Okkur í n. þótti ekki hlýða, að stefnuræðan væri flutt á einum og sama degi, ef andstæðingar stjórnarinnar skyldu svara henni. Í annan stað þótti n. sem stefnuræða forsrh. gæti mætavel komið í stað útvarps- og framsöguræðu fjmrh. við framlagningu frv. til fjárlaga og umræðu um hana og að fjmrh. eins og aðrir ráðh. hefðu tækifæri til þess að koma höfuðatriðunum fram í fjölmiðlum með öðrum hætti. Þetta eru þær brtt., sem fylgja nál. frá allshn. Allshn. hélt fund í morgun, og þá tókum við að ræða aðeins um þetta frv. og aðeins eitt atriði þess. Það var í sambandi við nefndir, fastanefndir í deildum. Og okkur kom öllum í n. saman um það að flytja skrifl. brtt. við þetta tækifæri, sem væri á þá leið, að 3. mgr. 1. tölul. 5. gr. frv., eins og það kom frá Nd., yrði á þá lund, að þar væri um nefnd að ræða, sem héti fjárhags- og viðskiptanefnd, þannig að mál viðskiptalegs eðlis kæmu til fjhn., og okkur þótti eðlilegt, að þetta tvennt færi saman, því að viðskiptamál yfirleitt eru fjárhagslegs efnis og væri samræmi í því, að slík mál féllu til fjhn. En vegna þess að þessi hugmynd var svo síðborin, að hún kom ekki fram fyrr en eftir að við höfðum gengið frá nál. og tveimur fyrrnefndum breytingum, þá þótti okkur rétt, eins og ég sagði, að flytja skrifl. brtt. í þessa átt, og hún er á þessa leið: „Við 5. gr., 3. mgr. 1. töluliður orðist svo: Fjárhags- og viðskiptanefnd.“ Og ég leyfi mér að afhenda þessa till., sem er of seint fram komin og auk þess skrifleg, og leyfi mér að biðja hv. forseta að leita afbrigða. Að lokum vildi ég geta þess, af því að því var skotið að mér rétt áðan í sambandi við fyrri brtt. okkar um það, að afrit af stefnuræðu forsrh. skyldi fengið formönnum þingflokkanna í hendur, að það væri eðlilegra og lýðræðislegra, að þetta endurrit yrði fengið í hendur öllum þm. Það gæti átt sér stað og er alveg hugsanlegt, að þm, væri ekki í flokki einhvern eða mestan hluta þingtímans, svo að ekki sé meira sagt, og hann væri t. d. í stjórnarandstöðu. Þá þætti það ekki tilhlýðilegt, að hann fengi ekki eins og aðrir þm. - ég tala ekki um þm. stjórnarandstöðunnar - slíkt eftirrit í hendur. En af því að þetta er síðbúið, þá hef ég ekki tök á því, þótt ég vildi, að flytja brtt. við þetta nú, en ég vildi varpa þessu fram, því að ein umr. er eftir, ef hv. þm. vildu sinna þessari mjög síðbornu aths. Og að síðustu vil ég segja það, að við nm. leggjum nokkurt kapp á afgreiðslu þessa frv. úr hv. d., en ef brtt. verða samþ., fer það að sjálfsögðu aftur til Nd. Þá hef ég lokið máli mínu, herra forseti.

Menntmrh. (Magnús T. Ólafsson) : Herra forseti. Frv., sem er lagt fyrir, er verk n., sem skipuð var 29. júní 1971. Í hana voru skipuð Sigurður Helgason fulltrúi, formaður, Kristján J. Gunnarsson skólastjóri, Valborg Sigurðardóttir skólastjóri, og síðan var 5. okt. 1971 bætt í n. þeim Ásgeiri Guðmundssyni skólastjóra og Svandísi Skúladóttur fóstru. Þessi n. hefur samið þetta frv. Erindisbréf n. var að gera till. um framtíð Fóstruskólans og tengsl hans við hið almenna fræðslukerfi. Meginstefnan í frv. er fólgin í tveim stuttum setningum í 1. gr.: „Fósturskóli Íslands er ríkisskóli með aðsetri í Reykjavík,“ segir þar, og enn fremur: „Skólinn er jafnt fyrir karla sem konur.“ Fóstruskóli hefur starfað á vegum Barnavinafélagsins Sumargjafar síðan árið 1946 og er því allmikil reynsla komin af slíku skólastarfi. En það hefur sýnt sig á síðari árum, að þörfin fyrir fólk menntað í þeim greinum uppeldisfræða, sem fósturskóli fjallar um, vex stöðugt og mjög ört, og það er ekki eðlilegt né blátt áfram mögulegt, að Sumargjöf geti, þótt félagið njóti stuðnings frá ríki og borg, axlað þær byrðar, sem í því eru fólgnar að efla þessa menntun eins og þörf krefur. Menntun í skóla sem þessum hefur verið við það miðuð, að þar sé menntað starfsfólk, sem fjallað geti um uppeldi barna allt frá fæðingu til 7 ára aldurs, og er ekki gert ráð fyrir, að nein breyting verði þar á, þó að skólanum verði fenginn nýr starfsgrundvöllur. Sömuleiðis er ráð fyrir því gert, að skólinn veiti bæði fræðilega þekkingu og starfsþjálfun, en jafnframt er gert ráð fyrir nýju starfssviði, nýjum starfsvettvangi fyrir skólann, sem sé endurmenntun og viðbótarmenntun starfsliðs, sem fengið hefur menntun í skólanum fyrir allnokkrum árum og vill bæta við sig frekari þekkingu eða laga þekkingu sína að breyttu þekkingarstigi Þá er ráð fyrir því gert, að sérstaklega sé hugað að tengslum Fósturskólans við Kennaraháskóla, og verður það að teljast mjög eðlilegt. Þetta er hvor tveggja skóli, sem fjallar um menntun uppeldismenntaðs fólks og kennaraliðs, þó að hvor helgi sér sitt aldursstig. Í 10. gr. frv. er kveðið á um inntökuskilyrði í skólann, og stefnan í þeim ákvæðum er að leitast við að tryggja, að sem bezta undirbúningsmenntun eigi sér stað hjá umsækjendum, en jafnframt, að fólk, sem hefur af einhverjum ástæðum farið á mis við formlega undirbúningsmenntun, sé ekki útilokað, ef það að öðru leyti fullnægir þeim kröfum, sem skólin telur sig þurfa að gera. Þá er í 14. gr. frv. ákvæði, heimildarákvæði, um að stofna skuli eða starfrækja í tengslum við Fósturskólann og undir yfirstjórn hans æfinga- og tilraunastofnun fyrir börn fram til 7 ára aldurs, þar sem nemendum Fósturskólans sé búin sérstök aðstaða til athugana á atferli og leik barna og á uppeldislegum starfsháttum. Ég vil að lokum víkja örlítið að nafni þeirrar skólastofnunar, sem hér er um að ræða. Fóstruskóli Sumargjafar hefur starfað um nokkra áratugi. Hann er kallaður Fóstruskóli, vegna þess að gert er ráð fyrir því, að það séu aðeins konur, sem sæki þar nám, enda var ekki annað þekkt í þá tíð, þegar skólinn tók til starfa, en að það væru konur, sem helguðu sig þessu starfi. Nú þykir einsýnt í n. þeirri, sem undirbjó þetta frv., að ekki komi annað til greina en að heimila bæði körlum og konum aðgang að skólanum hér eftir, og var þá í n. ákveðið að breyta nafni hans í Fóstrunarskóli. Í meðförum í menntmrn. þótti mönnum það bæði stirt og í rauninni óþarft. Það sem þarna er kallað fóstrun hefur á íslenzku máli hingað til heitið fóstur, börn eru tekin í fóstur, og hefur svo heitið allt frá því fyrst eru til ritaðar heimildir um íslenzkt mál. Að veita annarra börnum á yngstu árum umönnun er að veita þeim fóstur, en ekki fóstrun, og þarflaust að mínu áliti að búa þarna til nýyrði aðeins til þess að afstýra því, að nafn skólans yrði e. t. v. haft í flimtingum hjá gárungum, vegna þess að fóstur hefur tvær merkingar, bæði að fóstra börn og sömuleiðis barnið á því lífsstigi, þegar það dvelur einn í móðurkviði. Slík viðkvæmni er að mínu viti algjörlega óþörf. Ég vil svo, herra forseti, leyfa mér að leggja til, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til hv. menntmn.



Herra forseti. Ég ætla aðeins að ítreka það, sem ég sagði hér í umr. í sambandi við frv. um dagheimili fyrir börn, að þetta frv. er auðvitað nauðsynlegt samfara því frv. um dagvistunarstofnanir, því að ella væri ekki unnt að reka þær. Ég ítreka það, að ég harma, að dráttur hefur orðið á framlagningu þessa frv., en n. sú, sem skipuð var til þess að undirbúa frv., lauk störfum í febrúarmánuði s. l. Þessi dráttur gerir það að verkum, að það sýnist vera borin von, að þetta frv. nái fram að ganga á þessu vori, og því geta orðið tafir á því, að þessi nauðsynlega skipulagsbreyting geti komizt á. Ég vil leyfa mér að beina þeim tilmælum til hæstv. ráðh., að hann reyni að gera það sem í hans valdi stendur til þess að auðvelda þessa skipulagsbreytingu á skólanum og þannig, að hann geti sem fyrst tekið til starfa í hinu nýja formi á næsta vetri, en það þurfi ekki að bíða eftir heilu skólaári til þessa. Það er að vísu svo, að ýmis einstök atriði í þessu frv. geta orkað tvímælis og verið hér skiptar skoðanir um, og Alþ. og hv. d. þurfa auðvitað að gefa sér tíma til að skoða þau. En af vel er að málinu unnið, ætti fljótlega eftir byrjun þingstarfa næsta haust að vera unnt að afgreiða málið frá d., og í ljósi þess að vart er að heildarstefnu til um ágreiningsmál að ræða, þá eru þessi tilmæli mín borin til hæstv. ráðh., að hann greiði götu undirbúningsstarfs þeirra skipulagsbreytinga, sem frv. hefur inni að halda.

Menntmrh. (Magnús T. Ólafsson) : Herra forseti. Vegna orða hv. 2. þm. Reykv. get ég fullvissað hann um, að ég mun gera það, sem á mínu valdi stendur, til að auðvelda, að það mál, sem hér er lagt fyrir Alþ., geti sem fyrst orðið að veruleika. Ég tek undir það, að vissulega munu allir, sem málinu eru kunnugir, óska þess, að skipulagsbreyting geti orðið fyrir næsta vetur. En þar sem hv. þm. gat þess og átaldi, að frv. væri seint fram borið, langar mig aðeins til að vekja athygli hv. d. á því, að þm. hefur áður haft tækifæri til að þoka þessu máli áfram, til að mynda þegar það var flutt á þingi 1964 sem frv. um ríkisrekinn fóstruskóla. Sama frv. var flutt enn að nýju 1966 og sömuleiðis var málið tekið upp 1971, en dagaði ævinlega uppi. 



Herra forseti. Réttast væri vegna efnis þessa máls, sem hér er lagt fyrir, að hafa um það allýtarlega framsögu, en verður þó ekki gert að sinni. Hér er um að ræða frv. að heimildarlögum, sem hafa það að markmiði, að Alþ. heimili ríkisstj. og Reykjavíkurborg að halda áfram undirbúningi, sem þegar er hafinn, að stofnun skóla af nýrri gerð í Reykjavík. Þessi skóli hefur í nál. og umr. manna á milli hlotið nafnið sameinaður framhaldsskóli. Ekki vil ég fullyrða, hvort það nafn festist, einnig hefur verið breytt nafninu fjölbrautaskóli og einhverjum fleiri. En í sem stytztu máli er þar um að ræða skóla, sem sameinar innan einnar stofnunar námsbrautir, sem hingað til hafa hvar um sig verið í sérstakri skólastofnun. Er ætlunin, að farið geti þar fram fullnaðarmenntun undir ýmis störf í atvinnulífi eða undirbúningsnám undir frekara nám í sérskólum og háskólum. Til að mynda má nefna námsbrautir eins og menntaskólanám, verzlunarnám, hússtjórnarnám, iðn- og iðjunám og tækninám. Með þessu fyrirkomulagi telja menn, að sérstaklega vinnist tvennt: Í fyrsta lagi beinn fjárhagslegur sparnaður með sameiginlegum afnotum fjölmenns nemendahóps af ýmsum mannvirkjum og tækjum, sem annars væru aðeins til afnota fyrir fámennari hóp, en einnig og enn frekar hafi skóli af þessari gerð, ef vel tekst til, mjög mikla félagslega og uppeldislega þýðingu. Í slíkum skóla er að því stefnt að auka jafnrétti nemenda með ólíka hæfileika og ólík áhugaefni. Þarna verða nemendur ekki bundnir af því, eins og í hefðbundnum skóla, að taka ákveðið námsefni á ákveðnu aldursstigi og að velja í eitt skipti fyrir öll milli námsbrauta. Skóli sem þessi gefur tækifæri til að nemandi tileinki sér námsefnið, eftir því sem hæfileikar hans, þarfir og vilji þróast, og jafnframt, að hann geti vikið milli námsbrauta, ef hann kemst að raun um það síðar á námsferli, að hann hafi ekki valið rétt við einhvers fyrri vegamót. Einnig stuðlar slíkur framhaldsskóli tvímælalaust að því, að úr dragi ríg milli einstakra námsleiða, því leiða fyrirbæri, að nemendur, á einni námsleið hafi tilhneigingu til að líta niður á aðra eða öfugt. Þarna eiga nemendur á mismunandi námsleiðum að geta setið við sama borð. Um efni frv. er það að segja, að meginefnisinntak þess er í fyrsta lagi að heimila, að áfram sé haldið samningum og undirbúningi á vegum menntmrn. og Reykjavíkurborgar, og í öðru lagi, að við stofnun slíks skóla skuli ríkið greiða 60% af stofnkostnaði, en Reykjavíkurborg 40%. Þessi skipting byggist á því, að um er að ræða skiptingu kostnaðar af stofnun og rekstri skóla, sem eðli sínu samkvæmt kemur í stað mismunandi skólastiga. Hér er um að ræða skóla, sem kæmi í stað gagnfræðaskóla, menntaskóla og jafnvel fleiri skóla. Þeir skólar eru sumir kostaðir sameiginlega af ríki og sveitarfélagi, aðrir, eins og t. d. menntaskólar, eru eingöngu kostaðir af ríki. Niðurstaða þeirra, sem um málið hafa fjallað, er sú, að eðlileg skipting, þar sem þessi skólastig renna saman, sé þessi: Ríkishlutinn verði 60%, en sveitarfélagshlutinn 40%. Ég mun svo ekki hafa fleiri orð um þetta mál að sinni, en leyfi mér að leggja til, að því verði að þessari umr. lokinni vísað til hv. menntmn.



Herra forseti. Ég vil fagna því, að þetta frv. er hér fram komið, um leið og það er miður, að tími vinnst tæpast til að afgreiða það á yfirstandandi þingi, ef haldinn er sú áætlun að ljúka þingi fyrir næstu helgi. Ég hlýt þó að láta í ljós þær óskir, að áfram verði unnt að vinna að undirbúningi málsins, svo að framkvæmd þess tefjist ekki. Það mun hafa verið 19. febrúar 1970, sem samþ. var samhljóða í borgarstjórn till. frá borgarfulltrúa Sjálfstfl. um undirbúning að stofnun tilraunaskóla á gagnfræða- og menntaskólastigi, sem annars staðar hefur verið nefndur. Það var gert á þeim grundvelli, að borgarstjóri teldi, að vaxandi fólksfjöldi, fjölbreyttari atvinnuhættir og starfsskipting gerðu nauðsynlegt hér í Reykjavík sérstaklega að hefja undirbúning að skipulagningu á framkvæmd og markmiði kennslunnar í skólum borgarinnar, einkum að því er varðaði gagnfræðaskóla og námsefnd þeirra, og yrði gerð tilraun í einum af skólum borgarinnar, að fengnu samþykki menntmrn., með framhaldsskóla, er næði til 19 ára aldurs, þar sem velja mætti um fjölbreytt nám og mismunandi námsbrautir. Væri markmið slíks skóla annars vegar að búa nemendur sem bezt undir að hefja störf í ýmsum greinum atvinnulífsins, en miðaði hins vegar að því að veita þeim nemendum, sem hygðu á frekara nám, nægilegan undirbúning til inngöngu í háskóla eða hliðstæða tækniskóla og sérskóla. Allýtarleg grg. fylgdi þessari till. og var hún samþ. í borgarstjórn og samþ. að fela fræðsluráði Reykjavíkur undirbúning málsins og leggja grg. um hana fyrir borgarstjórn fyrir 1. júlí 1971. Fræðsluráði var heimilað að ráða sérstakan man.n til þess að undirbúa málið, og í júní 1970 réðst Jóhann S. Hannesson fyrrv. skálameistari til þessa starfs og vann að því og hefur unnið að þessu máli síðan, eða frá 1. sept. 1970. Hafa einstakir þættir málsins jafnóðum verið ræddir á fundum fræðsluráðs, og í fyrstu viku júlímánaðar s. l., 1971, lágu í endanlegu formi fyrir till. og grg. með þeim. Það hefur svo verið rætt í borgarstjórn 15. júlí 1971 og var þá til fyrri umr. þar, en ákveðið var að leita samstarfs við menntmrn. áður en seinni umr. færi fram í borgarstjórn. Eins og menn muna, þá var svo í ársbyrjun 1970, þegar þessi till. var upprunalega samþ. í borgarstjórn, að þá stóð ýmiss konar endurskipulagning menntamála fyrir dyrum, þótt að mestu væri óráðið, hvernig henni yrði skipað. Frv. til l. um menntaskóla lá þá fyrir Alþ. og varð að lögum og í því er heimild til að setja á stofn í tilraunaskyni menntaskóla, sem séu óháðir tilteknum ákvæðum laganna. Eins og hv. alþm. muna, var á síðasta þingi lagt fram frv. til l. um grunnskóla og var gert ráð fyrir því, að menntmrn. gæti veitt einstökum fræðsluumdæmum heimild til að starfrækja tilraunaskóla með undanþágu frá ákvæðum fræðslulaga og reglugerða. Hefði það frv. náð fram að ganga, hefði með þessum frv. báðum verið til staðar heimild til þess að hefja þessa tilraunaskólastarfsemi, sem hér er um að ræða, að því er ég bezt fæ séð og mér hefur verið fortalið. En grunnskólafrv. hefur ekki verið lagt fyrir yfirstandandi Alþ. og verður væntanlega ekki til meðferðar á Alþ. fyrr en næst þegar það kemur saman, og því er nauðsynlegt, þar sem einnig getur verið dýpra á því frv. og það umfangsmeira en svo, að ætlast megi til, að það verði afgreitt fljótlega í byrjun næsta þings, þá er nauðsynlegt að fá þá heimild um stofnun sameinaðs framhaldsskóla, sem þetta frv. felur í sér. Ég skal ekki rekja það, að meðan á þessum undirbúningi stóð hefur komið fram nál. frá verk- og tæknimenntunarnefnd, og ber áliti hennar mjög saman við það undirbúningsstarf, sem unnið hefur verið að á vegum Reykjavíkurborgar að stofnun þessa tilraunaskóla. Ég fór þess á leit við menntmrn. með bréfi, dags. 26. júlí s. l., að tilnefndir yrðu fulltrúar ríkis og borgar til viðræðu um málið, og með bréfi menntmrn. til mín, dags. 9. sept. s. l., var á þessa málaleitan fallizt, og skipaði rn. af sinni hálfu Andra Ísaksson deildarstjóra í menntmrn. til að taka þátt í viðræðunum, en af hálfu borgarinnar var Jónas B. Jónsson fræðslustjóri til kvaddur. Þessir viðræðuaðilar urðu sammála um till. að samningi þeim, sem hér er um að ræða og frv. byggir á. Var sá samningur samþ. í borgarstjórn í des. s. l. Það verður að segjast, að það hefði átt að vera unnt að taka frv. þetta til meðferðar fyrr og fá það afgreitt á þessu þingi, og því hlýt ég vegna þessara tafa að beina því til hæstv. ráðh., að slíkur dráttur verði ekki til þess að seinka undirbúningi að stofnun skólans. Það er nauðsynlegt, að einhverjir þeir, sem verða starfandi við skólann, geti þegar á næsta vetri aflað sór framhaldsmenntunar erlendis og sérþekkingar á rekstri skóla, sem hliðstæðir eru væntanlegum framhaldsskóla. Þá þarf að hefjast handa um hönnun skólans og undirbúning byggingarframkvæmda, en það verður tæplega unnt, nema einhverjir starfsmenn séu ráðnir að skólanum. Af því að þetta mál var í öllum aðalatriðum frágengið, að því er mér skildist, af hálfu rn. og borgaryfirvalda um eða upp úr áramótum, er sú töf, sem orðið hefur, bagaleg. En ég vænti þess, að hæstv. ráðh. geri allt, sem í hans valdi stendur, til að ráða bót á því.