Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það þarf ekki langa framsöguræðu um þetta mál. Hér er um staðfesting á brbl. að ræða, og n. var sammála um að mæla með því, að frv. yrði samþ. Ég sé ekki ástæðu til þess að fjölyrða um frv., nema sérstakt tilefni gefist til, frekar en orðið er.



Síðast þegar þetta mál var til umr., var gerð fyrirspurn til flm. og n. um það, hvort væri ekki betra að afgr. annað frv. hér um leið, sem er breyt. á þessum sömu l. Við 1. umr. málsins viðurkenndi hæstv. viðskmnh., að eðlilegra væri, að stjfrv. og hitt frv. yrðu tekin fyrir sameiginlega til afgreiðslu, og skildist mér, að það væri hans ósk. Og var málinu frestað vegna þess, að flm. að því frv. var ekki viðstaddur og þess vegna ekki hægt að afgr. málið, og vildi ég spyrja hv. frsm., hvort ekki hefði komið til athugunar að afgr. þessi mál saman, af því að þau eru um breyt, á sömu l.



Jú, það kom til tals, en svo varð ekki af því, enda ekki beint nauðsynlegt að gera það. Ég man nú ekki svo, hvernig umr. féllu um þetta í n. En þegar þetta mál var tekið fyrir, var flm. hins frv. erlendis, en mál þetta var þó látið ganga sína venjulegu afgreiðsluleið. En síðan hefur þetta mál verið tekið á dagskrá, án þess að hitt málið væri við það tengt, en það er auðvitað á valdi þessarar hv. d., hvort tengja skuli þessi mál saman eða ekki.

Forseti (ÞÞ): Áður en ég tók þetta mál á dagskrá, spurði ég hv. flm. hins frv. um það, hvort þeir óskuðu þess, að þetta mál biði eftir þeirra frv., og skildist mér, að þeir hefðu ekki um það sérstakar óskir.



Herra forseti. Af því að ég er einn af flm. þess frv., sem að nokkru leyti er samhljóða því frv., sem hér er til umr., vil ég geta þess, að hæstv. forseti talaði við mig áður en hann tók frv. á dagskrá, og kvað ég mig ekki mótfallinn því, að þetta mál gengi til 3. umr., en umr. í n. um frv. það, sem ég er flm. að, hafa tafizt, þar sem ég var í burtu, en mér finnst dálítið óviðkunnanlegt, ef málin verða ekki að einhverju leyti rædd saman, því að í þeim báðum kemur fram sama atriðið. Ég hygg, að frv. okkar muni koma til umr. næstu daga, og óska því, að þetta mál bíði þar til það kemur.

Forseti (ÞÞ): Ég get tekið til greina að láta þetta frv. ekki fara út úr deildinni fyrr en hitt frv. hefur verið athugað í n., en ég sé ekki neitt á móti því að láta það frv., sem hér er til umr., ganga nú til 3. umr.



Herra forseti. Þetta mál hefur legið dálítið hjá félmn. Hún var búin að ræða það fyrir þinghléið og sendi þá biskupnum það til umsagnar og bað hann bæði að segja sitt álit um frv. og einnig, ef hann teldi ástæðu til þess, að gera frekari breytingar á lögunum, sem n. þá einnig vildi athuga. Svar biskups barst n. nokkru fyrir þinghléið, dagsett 13. des., og þar leggur hann til, að gerð verði á frv. ákveðin breyting, og gerir grein fyrir henni. Biskup segir: „Ég get fallizt á, að eigi sé ósanngjarnt, að Bálfarafélag Íslands eða væntanlegar deildir þess úti um land, þar sem bálstofa starfar, eigi fulltrúa í kirkjugarðsstjórn. Hins vegar sé ég ekki ástæðu til að binda tölu fulltrúa í kirkjugarðsstjórn við 5 eða 7. Vel getur svo farið, að söfnuðir í Reykjavík verði áður en langt liður 7 eða fleiri, er allir noti hinn sama kirkjugarð, og mælir þá öll sanngirni með því, að hver þeirra hafi rétt til þess að velja sinn fulltrúa í kirkjugarðsstjórnina. Þar sem hins vegar aðeins tveir eða þrír aðilar sameinast um kirkjugarð, virðist ástæðulaust að hafa fulltrúa fleiri en þrjá. Ýmislegt mælir með því, að tala fulltrúa í kirkjugarðsstjórn sé oddatala (3, 5, 7 o.s.frv.) Þar sem svo stendur á, að tala fulltrúa verður jöfn (2, 4, 6 o.s.frv.), virðist mér heppilegt, að hlutaðeigandi sóknarnefndir kysu á sameiginlegum fundi oddamann í kirkjugarðsstjórn. Fyrir því leyfi ég mér að leggja til eftirfarandi breyt. á frv.: 1. Á eftir orðunum „kjósa hver úr sínum hópi“ komi „einn fulltrúa“ í stað „fulltrúa“. 2. Síðari hluti gr. orðist svo: Nú er tala kjörinna fulltrúa jöfn, og skal þá á sameiginlegum fundi hlutaðeigandi sóknarnefnda eða safnaðarstjórna kjósa oddamann í kirkjugarðsstjórnina fyrir kjörtímabilið og einn til vara. Kirkjugarðsstjórnin kýs sér sjálf formann og skiptir með sér verkum að öðru leyti. Út af fyrirspurn n. um það, hvort ég telji fleiri breyt. á kirkjugarðsl. æskilegar, leyfi ég mér að senda n. frv. um breyt. á þeim l., sem ég hef nýlega sent kirkjumrn., er fjallar um takmörkun á leyfum til upptöku heimagrafreita, en hin öra fjölgun þeirra horfir til vandræða og óreiðu.“ Þeir þrír nm., sem mættir voru á fundi, - einn nm., 3. landsk., var ekki kominn til þings, og annar nm., þm. Seyðf., var ekki viðstaddur, - voru sammála um að leggja til að samþ. frv., en n. tók hins vegar ekki afstöðu til till. biskups. N. sýndist hún þýðingarlítil út af fyrir sig, en ég tók hana upp og flyt hana hér, til þess að d. skeri úr því, hvort hún vill hafa það fyrirkomulag, sem biskupinn leggur til, að á sameiginlegum fundi sóknarnefnda eða safnaðarstjórna skuli kjósa oddamann í kirkjugarðsstjórnina fyrir kjörtímabilið, svo og varamann hans, eða hvort d. sýnist betra, að hann verði settur af dóms- og kirkjumrn. eftir sérstökum reglum, eins og lagt er til í frv. frá þm. Um hina spurninguna, sem við spurðum biskup, hvort ástæða væri til að breyta fleiru í stjórn kirkjugarða, svarar hann með bréfi, þar sem hann sendir till. um meiri breyt. á l., og hníga þær að því að takmarka mjög rétt manna til þess að koma upp heimagrafreitum. Nú er það svo, að þeir, sem það vilja, sækja til kirkjumrh. í gegnum biskup um að koma upp slíkum reitum, og biskup hefur yfirleitt ekki getað staðið á móti því að veita mönnum leyfi til þess að hafa heimagrafreiti, ef þeir fullnægja þeim skilyrðum, sem sett eru þar um. Nú vill biskup þrengja þetta og leggur til, að breytt sé 33. gr. kirkjugarðsI. á þá lund, að sóknarprestur og viðkomandi prófastur skuli báðir koma til sögunnar og senda álit sitt til biskups og að einungis megi veita slík leyfi á ættaróðulum. Þessa till. sá n. sér ekki fært að taka upp, en ég taldi skyldu mína að segja frá henni, ef einhver hér vildi taka upp till. biskups, og er þá hægt að fá hana hjá mér, en n. flytur till. ekki, en eins og ég tók fram áðan, flyt ég hina till. biskups við frv., og ég vænti þess, að hún verði samþ., enda þótt sú breyt. geri ekki neinn höfuðmun.



Ég þakka n. fyrir það að hafa lagt til, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir. Ég verð að segja, að ég sé ekki frekar, en síðasti ræðumaður, að sé mikill munur á þessum till., sem hér er um að ræða. Að mínu áliti verður ekki í náinni framtíð þörf fyrir breyt. á þessum ákvæðum, sem frv. gerir ráð fyrir, vegna þess að söfnuðum fjölgi í Reykjavík. Hins vegar má segja, að sú tilhögun verði trygging fyrir því, að þetta verði árekstralaust, ef til þess kemur síðar. Ég mun að sjálfsögðu greiða atkv. með frv. eins og það er, ef þdm. samþ. það breytingalaust, en til vara mun ég greiða atkv. með þeirri till., sem hér liggur fyrir.