arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil fyrir hönd okkar þdm. þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð og góðar óskir í okkar garð. Ég þakka hæstv. forseta fyrir gott samstarf við okkur þm. og góða og lipra fundarstjórn. Ég óska hæstv. forseta og fjölskyldu hans gleðilegrar jólahátíðar og góðs og farsæls komandi árs. Ég bið hv. alþm. að taka undir þessar óskir mínar til forseta með því að rísa úr sætum.



Ég vil fyrir hönd okkar þdm. þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð og góðar óskir í okkar garð. Ég þakka hæstv. forseta fyrir gott samstarf við okkur þm. og góða og lipra fundarstjórn. Ég óska hæstv. forseta og fjölskyldu hans gleðilegrar jólahátíðar og góðs og farsæls komandi árs. Ég bið hv. alþm. að taka undir þessar óskir mínar til forseta með því að rísa úr sætum.

Forseti (MÁM): Ég vil þakka hv. 4. þm. Austf. fyrir orð hans og óskir mér til handa og minnar fjölskyldu. Ég vil jafnframt þakka hv. þdm. þeirra undirtektir og endurtek óskir mínar til hv. þdm. - Fundinum er slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við Vestfjarðaþm. erum einhuga um það að veita væntanlegri læknamiðstöð á Patreksfirði stuðning okkar, eins og með þarf, m. a. með fjárveitingum á fjárlögum, þegar til þess kemur. En til þess að læknamiðstöð verði stofnuð, þurfa tvö eða fleiri læknishéruð að sameinast um hana. Í Vestur-Barðastrandarsýslu eru tvö læknishéruð. Annað þeirra, Patreksfjarðarlæknishérað, hefur þegar samþykkt aðild sína að þessari læknamiðstöð. En hitt héraðið, Bíldudalslæknishérað, hefur ekki gert það. Það hefur hins vegar sett fram skilyrði fyrir samþykki sínu, en þeim skilyrðum hefur ekki verið fullnægt. Af þessum ástæðum hefur landlæknir ekki getað lagt til, að læknamiðstöðin verði stofnuð né hefur heilbrmrn. aðhafzt neitt vegna þessara ástæðna, að samstaða er ekki heima fyrir um málið. Þar sem þessi læknamiðstöð er þess vegna ekki til, þá læt ég þessa till. hlutlausa og greiði ekki atkv.



Herra forseti. Ég er samþykkur því, að læknamiðstöð verði stofnuð á Patreksfirði, en með tilliti til þess, að ekkert formlegt erindi hefur borizt til heilbrigðisstjórnarinnar og fjvn. um þessa læknamiðstöð, og ekki er vitað, hvort miðstöðin á að ná til eins eða tveggja læknishéraða, þá sé ég ekki, að hægt sé að veita framlag til framkvæmda, sem ekki hefur verið sótt um og þar af leiðandi engin athugun farið fram hjá þeim aðilum, sem um málið eiga að fjalla lögum samkv., og segi ég því nei.



Herra forseti. Auðvitað hefði ég kosið, að hv. fjvn. hefði séð sér fært að gera till. um tvöföldun framlagsins, eins og það er ákveðið í lögum um gæzluvistarsjóð, sem er 7½ millj. kr. En með tilvísun til þess, að umtalsverð hækkun hefur þó fengizt með till. n. í 12 millj. kr. og vonir standa til, að rekstrarútgjöldum verði létt af sjóðnum, þannig að fjárráð sjóðsins ættu að vera næg til þess að undirbúningur væri nú þegar hafinn af fullum krafti að byggingu hælis fyrir áfengissjúklinga, segi ég nei.



Herra forseti. Ég er samþykkur því að greiða blöðum úti á landi styrk hliðstæðan þeim, sem dagblöðum er greiddur að þessu leyti. En með þessari till. er ekki gert ráð fyrir því að hækka fjárveitinguna í þessu skyni, og vegna þess greiði ég þessari till. ekki atkv. og sit hjá við atkvgr.



Herra forseti. Ég flyt hér þáltill. á þskj. 269 um að Alþ. álykti að veita samþykki til þess, að fundum þingsins verði frestað frá morgundeginum eða síðar, ef henta þykir, enda verði það kvatt saman að nýju eigi síðar en 25. jan. Þessi till. er í samræmi við slíkar till., sem áður hafa verið hér til meðferðar undir slíkum kringumstæðum. Ég hef ástæðu til þess að ætla, að menn séu yfirleitt sáttir á þennan tíma, sem ætlaður er til þinghlésins. Ég held, að það hafi oftast verið svo, að þessi till. hafi ekki farið til n., og vildi þess vegna mega leggja til, að svo yrði enn, að till. yrði afgr. án þess að hún færi til n., og vil biðja forseta að hlutast til um, að hún geti náð samþykki í dag. Þá er gert ráð fyrir, að við getum lokið störfum þingsins í dag eða ekki síðar en á morgun, sem kynni að verða, ef þingstörfin drægjust eitthvað á langinn, þau, sem eftir eru nú í dag.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Komið er að því, að störfum Alþingis verði frestað um sinn vegna jólahátíðarinnar og áramótanna. Ég óska öllum hv. alþm. og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og velfarnaðar á nýja árinu. Ég þakka hv. alþm. samveruna og góða samvinnu á árinu, sem er senn á enda. Utanbæjarþm. óska ég góðrar heimferðar og heimkomu, og ég óska þess, að við megum öll hittast hér heil, þegar þing verður kvatt saman til funda á ný. Skrifstofustjóra og starfsfólki Alþingis óska ég einnig gleðilegra jóla og farsæls nýárs og þakka þeim jafnframt vel unnin störf og ánægjulega samvinnu.



Herra forseti. Ég vil í nafni okkar þm. þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð og árnaðaróskir í okkar garð. Ég vil um leið þakka honum fyrir góða samvinnu við okkur alþm. og fyrir réttláta og sanngjarna fundarstjórn. Ég vil svo leyfa mér að óska honum og hans fjölskyldu gleðilegra jóla og góðs og farsæls nýs árs og alls góðs nú og síðar. Og ég vil biðja hv. alþm. að taka undir þessi orð mín með því að rísa úr sætum. – 
            

Forseti (BF): Ég þakka hv. 1. þm. Norðurl. v. fyrir vingjarnleg orð og hlýjar óskir í minn garð og minnar fjölskyldu. Hv. alþm. öllum þakka ég fyrir undirtektir þeirra. Svo endurtek ég óskir mínar til þingheims um gleðileg jól og farsælt komandi ár.



Herra forseti. Forseti Íslands hefur gefið út svo hljóðandi bréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsrh. umboð til þess að fresta um sinn fundum Alþingis, 91. löggjafarþings, frá 19. des. 1970 eða síðar, ef henta þykir, enda verði þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 25. jan. 1971. Gjört í Reykjavík, 16. desember 1970. Kristján Eldjárn. Jóhann Hafstein. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkv. þessu umboði og með tilvísun til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því, að fundum þessa Alþingis, 91. löggjafarþings, er frestað frá 19. des., og verður þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 25. jan. 1971. Leyfi ég mér að árna hv. alþm. og starfsmönnum þingsins, svo og landslýð öllum, gleðilegra jóla og farsæls nýárs.

Forseti (BF): Ég leyfi mér fyrir hönd þingheims að þakka hæstv. forsrh. hlýjar óskir hans í garð okkar allra.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JR): Þar sem þetta er væntanlega síðasti fundur hv. þd. fyrir jólaleyfi, leyfi ég mér að óska hv. þdm. öllum og vandamönnum þeirra gleðilegra jóla og farsæls komandi árs. Utanbæjarmönnum óska ég góðrar ferðar og heimkomu og vonast til þess að sjá þá hér alla við góða heilsu, þegar Alþ. kemur saman að nýju. Öllu starfsfólki Alþingis óska ég gleðilegra jóla, gæfu og gengis á komandi ári.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér fyrir hönd þdm. að þakka hæstv. forseta fyrir hans vinsamlegu orð og góðu óskir í garð okkar þdm. Ég vil einnig tjá honum sérstakar þakkir fyrir forsetastörf hans, sem að okkar dómi hafa verið unnin með ágætum og réttlæti. Ég vil, og ég veit að ég mæli þar fyrir munn okkar allra, óska hæstv. forseta og fjölskyldu hans gleðilegrar jólahátíðar og allrar farsældar á komandi ári og að við megum hitta hann heilan á húfi, er þingstörf hefjast aftur að loknu jólaleyfi. Ég vil biðja hv. þdm. að taka undir orð mín með því að rísa úr sætum. -

Forseti (JR): Ég vil þakka hv. 4. þm. Norðurl. e. fyrir hlýleg orð og árnaðaróskir í minn garð og fjölskyldu minnar og endurtek árnaðaróskir minar til ykkar hv. þdm. Forseti (MÁM): Þar sem þetta verður væntanlega síðasti þingfundur hv. þd. fyrir jólahátíðina, leyfi ég mér að þakka öllum hv. þdm. ánægjulega og góða samvinnu við mig sem forseta, það sem af er þessu þingi. Ég leyfi mér jafnframt að óska hv. þdm. og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og nýárs. Utanbæjarmönnum árna ég góðrar heimferðar og heimkomu og læt að lokum þá ósk í ljós, að við megum hittast allir heilir á þingi á nýju ári.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og hæstv. deildarforseti hefur þegar tekið fram, þá heyra mál Háskólans að sjálfsögðu ekki undir mitt starfssvið í ríkisstj., en hæstv. menntmrh. er upptekinn við umr. í Nd., og auk þess er þetta frv. svo nátengt því frv., sem ég var að mæla fyrir hér rétt áðan, að það er í beinu samhengi við það og til þess ætlað að auðvelda það aðhald í lyfjasölumálum, sem ég áðan talaði um. Þá var talað um, að nauðsynlegt væri að gera þá breytingu, sem frv. þetta gerir ráð fyrir. Ef hið umrædda frv. nær fram að ganga, þá er þessi breyting af lögfræðingum talin nauðsynleg. Ég legg til, herra forseti, að þessu frv. verði vísað til sömu n. og hinu fyrra, þó að venjan sé að vísa málum Háskólans til menntmn., þá tel ég, að þetta frv. sé svo sérstaks eðlis, að eðlilegt sé, að þau fylgist að, og legg til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Uppi hafa verið umr. um það á undanförnum árum, með hvaða hætti mætti bezt tryggja misnotkun á lyfjasölu og þá í sambandi við umr. um ótta manna við notkun á sérstaklega sterkum lyfjum, t. d. eiturlyfjum, og frv. þetta, sem hér er flutt um breytingu á lyfsölulögunum, er ein grein á þeim meiði, þáttur í þeim tilraunum, sem gerðar eru til þess að auka eftirlit með sölu og dreifingu á lyfjum, og þarf ekki langa framsöguræðu um það. Með þessari breytingu, sem í lögunum felst, hafa mælt formaður lyfjaskrárnefndar og settur landlæknir. Ég hygg, að að öðru leyti skýri frv. sig sjálft. Það er til að auka aðhald með skráningu sérlyfja, sem nokkuð hefur færzt í vöxt á undanförnum árum, að notuð séu, og á vondu máli eru kölluð svonefnd „patent-lyf“ og flutt inn tilbúin erlendis frá. Ég legg því til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Af nál, á þskj. nr. 328 kemur fram, að heilbr.- og félmn. mælir einróma með samþykkt þessa frv. Við fengum það til meðferðar í heilbr.- og félmn., þótt þar sé um örlitla breytingu á lögum um Háskóla Íslands að ræða, en breytingin er í því fólgin, að kennari í lyfjafræði lyfsala hafi ekki jafnframt á hendi eftirlit með lyfjabúðum, eins og kom fram í framsöguræðu hæstv. heilbr.- og félmrh., en hann talaði fyrir þessu frv. í fjarveru hæstv. menntmrh. N. leggur einróma til, að frv. verði samþ. óbreytt, og vísa ég því hér með til 3. umr.



Herra forseti. Af nál. nr. 327 kemur fram, að heilbr.- og félmn. hefur fjallað um frv. og leggur einróma til, að það verði samþ. óbreytt. Hér er um nokkra takmörkun á skráningu sérlyfja að ræða, sem er flutt af hæstv. ríkisstj. vegna beiðni lyfjaskrárnefndar vegna sérnotkunar á þessum lyfjum. Að svo mæltu legg ég til, að frv. sé vísað til 3. umr.



Herra forseti. Á þremur þskj. hér í Ed., þskj. 240, 292 og 312, eru þrjú frv., sem þó eru skyld og fjalla um nokkrar breytingar á lyfsölulögunum tvö þeirra, en eitt um Háskóla Íslands, sem þó er varðandi framkvæmd eftirlits í lyfjabúðum. Eins og kom fram í framsögu hæstv. ráðh., eru þessi mál tengd hvert öðru, og heilbr.- og félmn. tók þessi mál sameiginlega fyrir á fundi sínum 2. febr. og sá ekki ástæðu til að senda þau í umsögn. Þau eru stutt og skýr, en á nál. 326 kemur fram, að n. mælir með samþykkt frv. á þskj. 240 óbreytts og að svo mæltu vísa ég því til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þar sem svo illa vill til, að frsm. fjhn. í þessu máli er fjarstaddur, vildi ég aðeins segja það á vegum n., að hún hefur haft mál það, sem hér liggur fyrir, heimild til handa ríkisstj. til þess að ábyrgjast lán vegna Vatnsveitu Vestmannaeyja, til meðferðar, og eins og nál. á þskj. 362 ber með sér, mælir n. einróma með samþykkt þess.

Forseti (jR): Mér hefur borizt eftirfarandi bréf frá Bjarna Guðbjörnssyni, 3. þm. Vestf.: „Þar sem ég er nú í sjúkrahúsi og mun því ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Vestfjarðakjördæmi, Steingrímur Hermannsson framkvæmdastjóri, taki sæti á Alþingi í forföllum mínum.“ Ég leyfi mér að bjóða Steingrím Hermannsson velkominn til starfa hér í hv. þd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. til laga um breytingu á lögum um Háskóla Íslands var flutt í hv. Ed. í sambandi við tvö önnur frv., sem voru flutt þar til breytingar á lyfsölulögum. Þetta mál var raunar til meðferðar hjá heilbr.- og félmn. Ed. eins og hin frv. bæði, en fór til menntmn. þessarar hv. d. Eins og sést á nál. á þskj. 378, þá mælir n. einróma með því, að frv. þetta sé samþ., en efni þess er það, að ráðinn verði sérstakur maður til eftirlits með lyfjabúðum fyrir heilbrigðisstjórnina, en áður hafði þetta starf á hendi kennari í lyfjafræði lyfsala. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa fleiri orð um þetta mál. Þetta frv. var ásamt hinum frv. tveimur afgreitt samhljóða frá hv. Ed., og menntmn. þessarar hv. d. leggur til, að frv. verði samþ., eins og það liggur fyrir.



Herra forseti. Iðnn. hv. d. hefur haft þetta mál til athugunar. Kjarni frv. er sá, að stofna skal Útflutningsmiðstöð iðnaðarins, sem stuðla skal að auknum útflutningi iðnaðarvara. Að stofnuninni er fyrirhugað að standi Félag ísl. iðnrekenda, Landssamband iðnaðarmanna, Samband ísl. samvinnufélaga, viðskiptaráðuneytið og iðnaðarráðuneytið. Flestir eru sammála um það, að skjóta beri fleiri og sterkari stoðum undir íslenzkt atvinnulíf til þess að taka við þeirri fjölgun, sem stöðugt bætist við á vinnumarkaðinn. Í því sambandi gera menn sér mestar vonir um aukningu iðnaðarins, ekki aðeins til heimabrúks eða heimamarkaðs, heldur og ekki síður til útflutnings og gjaldeyrisöflunar. Kunnugt er, að ef koma á upp útflutningsiðnaði, þá er salan á hinn erlenda markað erfiðasti hjallinn. Það er ekki hinn tæknilegi útbúnaður eða framleiðslan, heldur einmitt salan á hinn erlenda markað. Það er erfitt og jafnvel vonlítið fyrir litla og dreifða framleiðendur að koma vöru sinni og nýjum vörumerkjum á erlendan markað og a. m. k. kostar það allt of mikið miðað við þá framleiðslu, sem um er að ræða. Og þetta á við, jafnvel þó að um góða og samkeppnishæfa framleiðslu sé að ræða. Þess skal getið, að á árinu 1968 var komið á fót útflutningsskrifstofu innan vébanda íslenzkra iðnrekenda og starfaði hún nokkuð með stuðningi ríkisins og má segja, að hún hafi gefið mjög góða raun miðað við rekstursaðstæður, en fjárhagsaðstæður voru erfiðar, þó að styrkir hafi síðar farið vaxandi og verið 3 millj. kr. á s. l. ári, og var sú hækkun líður í ráðstöfun ríkisstj. til þess að nýta þá möguleika, sem sköpuðust með EFTA-samningunum. Frv. það, sem hér liggur fyrir, miðar að stórfelldri eflingu á þessari starfsemi og sameiningu fleiri aðila en áður var og verður að teljast hið þarfasta mál. Hvort tveggja er, að fleiri aðilar standa að fyrirhugaðri útflutningsmiðstöð en stóðu að útflutningsskrifstofu iðnrekenda og eins hitt, að vænta má þess, að fjárhagur stofnunarinnar verði líka rýmri. Útflutningsskrifstofan hefur þegar unnið mikilvægt brautryðjandastarf og má því vænta þess, að fyrirhuguð efling starfseminnar skapi skjótan og góðan árangur. Iðnn. leggur samhljóða til, að frv. verði samþ. og vísað til 3. umr. að lokinni þessari umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 21. febr. 1971. Matthías Bjarnason, 2. þm. Vestf., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég að læknisráði mun ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Sjálfstfl. í Vestfjarðakjördæmi, Ásmundur B. Ólsen kaupmaður, taki sæti á Alþingi í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Matthías Á. Mathiesen, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Ásmundur B. Ólsen kaupmaður hefur áður á þessu kjörtímabili tekið sæti á Alþingi sem varamaður Sjálfstfl. í Vestfjarðakjördæmi og fór þá fram rannsókn á kjörbréfi hans. Ég leyfi mér að bjóða hann velkominn til þingstarfa á ný.

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 18. febr. 1971. Halldór E. Sigurðsson, 3. þm. Vesturl., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég vegna sérstakra anna heima fyrir mun ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Vesturlandskjördæmi, Daníel Ágústínusson aðalbókari, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Benedikt Gröndal, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis." Fyrir liggur kjörbréf til handa Daníel Ágústínussyni, útgefið af yfirkjörstjórn Vesturlandskjördæmis. Leyfi ég mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. i1 meðan verður gert fundarhlé. -



Kjörbréfanefnd hefur komið saman á fund og athugað kjörbréf fyrir Daníel Ágústínusson, sem til hennar var vísað. Nefndin hefur ekkert fundið athugavert við þetta kjörbréf, og leggur hún til, að kosningin sé tekin gild og kjörbréfið samþykkt.

Forseti (BF): Daníel Ágústínusson hefur áður átt sæti á Alþingi og þarf því ekki að undirrita eiðstaf. Ég leyfi mér að bjóða hann velkominn til þingstarfa á ný.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Efni þessa frv., eins og hv. þdm. mun vera kunnugt, er það að auka nokkuð tollaívilnanir hvað snertir takmarkaða tölu bifreiða, sem keyptar eru af atvinnubílstjórum annars vegar og úthlutað er til lamaðra og fatlaðra hins vegar. Nú má auðvitað deila um, hvort slíkar undanþáguheimildir eigi rétt á sér, það geti alltaf verið hætta á vissri misnotkun á þeim, en þessar heimildir eru þegar fyrir hendi, þannig að frv. breytir ekki öðru þar um heldur en að auka þetta nokkuð. Eins og nál. á þskj. 462 ber með sér, þá hefur fjhn. orðið sammála um að mæla með því, að frv. yrði samþ. óbreytt, en ég vil rétt aðeins geta þess, að eftir að n. hafði afgreitt álit sitt, barst mér sem formanni n. bréf frá Félagi ökukennara, þar sem þeir óska sérstaklega eftir því, að þeir njóti í þessu efni svipaðra fríðinda eins og verið hefur, eða verði gerðir hliðstæðir atvinnubifreiðastjórum eins og verið hefur. Nú eru þessir menn vitanlega þeim hliðstæðir að því leyti, að atvinna þeirra krefst þess, að þeir hafi bifreiðar til afnota. Í núgildandi heimildarákvæðum þar að lútandi er ekki sérstaklega talað um þessi fríðindi til handa ökukennurum og svo er heldur ekki í því frv., sem hér liggur fyrir. Nú vil ég taka það fram, þar sem þetta erindi hefur ekki verið lagt fyrir fjhn., að ég tala um þetta atriði ekki í neinu umboði hennar, en vildi þó lýsa því sem persónulegri skoðun minni, að ég tel eðlilegt, að þetta frv. raski ekki stöðu ökukennara í þessu sambandi, þannig að ég teldi óeðlilegt annað en að framkvæmdin í þessu efni væri eins og hún hefði verið, að þeir nytu í þessu efni svipaðra fríðinda og þeir hafa notið, auðvitað með tilliti til þeirra breytinga, sem nú hafa verið gerðar. Að gefnu þessu tilefni vildi ég lýsa þessu sem mínum skilningi og komi ekki fram sérstakar aths. við það af hálfu hæstv. fjmrh. eða annarra þdm., þá mundi ég lita þannig á, að hv. þd. féllist einnig á þessa skoðun. Að öðru leyti, hæstv. forseti, þá leggur n. til, að frv. verði afgreitt óbreytt til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hafði í lok framsöguræðu minnar lagt til að vísa þessu frv. til hv. menntmn., enda er það í samræmi við þær venjur, sem ríkt hafa um nefndameðferð skólamála, eftir að allir skólar heyra undir menntmrn. utan bændaskóla. Hins vegar eru tvö frv. um skylt efni í hv. sjútvn., og í framhaldi af viðræðum, sem fram hafa farið, eftir að umr. lauk, milli fulltrúa sjútvn. og fulltrúa menntmn, leyfi ég mér að breyta minni till. í þá átt, að frv. verði vísað til hv. sjútvn. Mér er tjáð, að það sé öruggari leið til þess, að málið fái skjóta afgreiðslu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það vildi svo til fyrir allmörgum árum, að ég kom hér inn á Alþ. sem varamaður Jóns á Reynistað. Þá daga, sem ég sat á þingi þá, var veiting ríkisborgararéttar hér til meðferðar í þinginu. Ég sagði nokkur orð um málið þá, og þá var einmitt mikið talað um 2. gr. frv., og ég lýsti þá stuðningi mínum við þá gr. Ég er sama sinnis enn og ég var þá, að ég tel, að við eigum ekki að sinni a.m.k. að breyta þessari gr. Og ég vil mjög svo taka undir það, sem hv. 1. þm. Austf. sagði hér rétt áðan, að mér sýnast þeir vankantar vera á brtt. - hann lýsti henni rækilega - að ég tel ekki heppilegt, að við förum að samþykkja hana, enda er mér tjáð, að nafnalögin séu í endurskoðun og þess sé að vænta, að frv. komi fram um það mál annaðhvort á þessu þingi eða þinginu í haust, og ég tel því rétt alveg eins og hv. 1. þm. Austf., að þessi mál verði þá skoðuð öll í heild. Ég skal vera mjög stuttorður, herra forseti, en ég viðurkenni það, að það getur verið mjög viðkvæmt mál fyrir fólk að leggja niður nafn sitt, en ég bendi þá á það, að með því að veita þessu fólki íslenzkan ríkisborgararétt erum við að veita þessu fólki að mínum dómi mikinn rétt, og mér finnst það ekki vera svo mjög útlátasamt fyrir þetta fólk að leggja fram þá fórn að breyta nafni sínu til samræmis við íslenzkt málfar fyrir það að fá þennan mjög svo mikilsverða rétt. Nú er það í mörgum tilfellum svo, ef við lítum t.d. á brtt. hv. allshn. eða á frv. sjálft, að hér er í rauninni ekki um neina breytingu að ræða í sjálfu sér. Það er t.d. hér maður, sem heitir Alfred Theodor Christensen. Ég get ekki meint, að það geti verið nein útlát fyrir þennan mann að heita Alfreð Kristjánsson. Ég skil ekki, að það þyrfti neitt að særa hann, þótt hann héti Theódór Kristjánsson, sem mér þykir þó fremur leiðinlegt nafn í íslenzku. Alfreð er, held ég, þó norrænt nafn. Og svona er um fleiri. Johannessen, Carl Martin, gæti heitið Karl Jóhannesson eða Marteinn Jóhannesson. Þetta breytir sem sé að mínum dómi engu fyrir þetta fólk. En svo eru líka hér önnur nöfn, sem ég á erfiðara með að þýða á íslenzka tungu, en það eru líka nöfn, sem ég kann alls ekki að bera fram, og það mundi taka þó nokkurn tíma að muna það, hvernig ætti að skrifa þau. Gæti það ekki valdið sárindum fyrir þetta fólk, þegar við væntanlegir samlandar þess förum að bögglast á nöfnum þess, kunnum ekki að bera þau fram og kunnum ekki að skrifa þau. Ég held, að það gæti líka valdið sársauka. Ég veit t.d. ekkert, hvernig ég á að bera fram, svo að rétt sé, nafn nr. 40, Vasulka, Bohuslav. Ég veit ekki, hvar ég á að setja áherzlur. Ég kann ekki þetta mál og veit ekki, hvar ég á að að hafa áherzlur á þessum orðum, þannig að þessum manni sárnaði ekki við mig, þegar ég væri að tönnlast á nafni hans. Ég ætla ekki að segja fleira um þetta. Ég er á móti brtt. og legg eindregið til, að hún sé felld og við höldum okkur við það, sem við höfum haft á undanförnum árum í þessum efnum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég ætlaði nú að koma þessari leiðréttingu að við 2. umr., en hún rann fram hjá mér, hún var svo fljótafgreidd, en ég vil gjarnan leiðrétta það, sem ég sagði hér í gær við 2. umr., að hv. Nd. hefði ekki tekið afleiðingum verka sinna, þegar hún felldi niður fógetavald innheimtustjóra, með því að breyta 20. og 21. gr. til samræmis við það. Hv. Nd. gerði þetta, hún gerði þetta milli 2. og 3. umr. og það fór fram hjá mér. En þetta styrkir mig nú í þeirri trú, að óhætt hafi verið fyrir okkur menntmnm. að treysta skynsemi Nd. til þess að lagfæra þetta frv.