Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jörundur Brynjólfsson Jeg mælti á móti þessu frv. við 1. umr. Jeg sje ekki ástæðu til að fara út í einstök atriði þess nú, en vil að eins lýsa því yfir, að jeg mun koma fram með brtt. við það við 3. umr.

Björn R. Stefánsson Jeg vil ekki, að þetta frv. fljúgi í gegnum hv. deild, án þess að hv.þm. veiti því eftirtekt. Jeg tel mjög vafasamt, hvort háttv. deild á að leggja sig eftir þessum skatti, því að hann kemur ekki að eins niður á stóru skipunum, heldur kemur hann og hart niður á smábátum hjer við land, þar sem svo er ákveðið, að hann skuli lagður á báta, sem mælast 12 smálestir „brúttó“. En ef þetta frv. á að samþ., verður að minsta kosti að setja „nettó“ í stað „brúttó“, því annars er frv. með öllu ótækt. Annars teldi jeg best farið, að þetta frv. yrði alls ekki samþ.Hv. nefnd vildi ekki taka til athugunar till. þær, er jeg bar fram fyrir nokkru, og höfðu í för með sjer 80 þúsund kr. tekjuauka fyrir landssjóðinn; af þessu frv. er áætlaður 40 þús. kr. tekjuauki á ári, og með því að nefndinni fanst ekki muna neitt um tekjuaukann af till. mínum, ætti henni ekki að finnast, að mikið munaði um þetta. Auk þess ber þess að gæta, og hefir oft verið að því vikið, að flest þau fjáraukafrv., sem legið hafa fyrir þessu þingi, hafa komið niður á sjávarútvegsmönnum. Mætti svo segja, að þeir hafi verið eltir vakandi og sofandi, og væri því ekki nema sanngjarnt að láta nú undan draga bútana sjálfa, úr því að alt er skattlagt með hækkuðum sköttum í ár, sem á þá fæst og á þá þarf að nota.

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Það var ekki nema að líkum, að einhver rödd kæmi fram á móti þessu frv. Jeg vil benda hv. 2. þm. S.-M. (B. St.) á það, að lausafjárskatturinn af skipum kemur í stað ábúðarskattsins af jörðum. Þegar því hv.þm. (B. St.) athugar þetta, þá mun hann komast að raun um, að þessi skattur er ekki eins ósanngjarn og hann virðist vera. Hjer er ekki heldur eins mikill skattur á ferðinni og hann heldur; að vísu hefi jeg ekki athugað það nákvæmlega, hverju munaði, ef reiknað væri heldur eftir „nettó-“ en „brúttó-“smálestum skipa, en það veit jeg, að eftir því, sem skipin eru minni, eftir því verður þessi munur minni. Það, sem aðallega vakti fyrir nefndinni, var að skattleggja stórskip, sem ekki eru notuð til fiskiveiða, og að sá skattur kæmi nokkuð á móti ábúðarskattinum, sem hefir þrefaldast síðan stríðið byrjaði; ef því þessi skattur ætti að vera ákveðinn í hlutfalli við ábúðarskattinn, þá er hann síst of hár. Get jeg t. d. tekið skip, sem virt er á 1000000 kr., og væri 1400 smálestir; skatturinn af því yrði 2800 kr., en ef jörð væri metin á 1000000 kr., þá yrði ábúðarskatturinn mikið hærri. Annars þýðir lítið að vera að tala um þetta nú, þar sem svo fáir eru á fundi; væri því best, að málið yrði látið ganga til 3. umr. og að það yrði athugað þá betur.

Björn R. Stefánsson Það var ekki ætlun mín að tala nú um þetta mál, svo að jeg er ekki vel undir það búinn. Hv. frsm. (M. G.) var að tala í þessu sambandi um, að þessi skattur kæmi í stað ábúðarskattsins, en mjer finst, að það fari nú að fyllast skarð Skíða, þótt undan dragi smábátana. - Svo mintist hv.frsm. (M. G.) á skip, sem væri virt á 1000000 kr. Það, sem jeg talaði aðallega um, var, hversu hart þetta kæmi niður á smábátum, en á stórskip mintist jeg ekki og fann ekkert að því, þó að þessi skattur væri á þau lagður. Jeg tel það sem sje rangt, að þetta gjald skuli koma niður á allra smæstu mótorbátum, en svo er eftir 1. gr. frv., þar sem talað er um, að skattinn skuli leggja á alla báta, sem eru 12 smálestir „brúttó“. Þá vil jeg og minna menn á annað gjald, sem nú er verið að leggja á öll skip, og það er vitagjaldið. Það gjald er altaf að hækka; það var nokkuð hækkað 1917, og nú stórhækkað á þessu þingi. Er því nóg á smábáta lagt, þó þessi skattur nái ekki til þeirra. - Það má ekki skilja þessi orð mín svo, að jeg telji vitagjaldið ranglátt, enda munu flestir sjófarendur vilja vinna það til að borga hærra vitagjald fyrir betur lýsa siglingarleið. En á það legg jeg sjerstaka áherslu, að ef þetta frv. á að ganga fram, þá má það alls ekki ná til svo smárra báta, sem hjer er ráð fyrir gert.

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Mjer gleymdist í fyrri ræðu minni að svara hv. 2. þm. S.-M. (B. St.) viðvíkjandi þeirri aðdróttun hans til nefndarinnar, að hún hefði ekki viljað líta við 80 þús. kr. tekjuauka þeim, sem hann bar fram fyrir nokkru. Jeg vil nú gera hv.þm. (B. St.) það kunnugt, að till. um þennan skatt er orðin að lögum.  (B. St.: Þetta er misskilningur)  . Nei, það er enginn misskilningur, því þessi till. var tekin upp í hv.Ed., samþykt þar, og síðan hjer. (S. St.. Það var till. um skatt á sveskjum og rúsínum, er hv. 2. þm. S.-M. (B. St.) átti við). Nú, voru það till. hans um sveskjurnar og rúsínurnar? Þá talaði hv. 2. þm. S.-M. (B. St.) um, að þetta kæmi of hart niður á smáskipum. Það má vel vera, og gæti hann gjarnan leitað samkomulags við nefndina um að færa upp hámarkið á smálestatölunni; get jeg fyrir mitt leyti sagt honum, að jeg er fús að ræða það mál við hann. Það tel jeg ekki rjett af hv.þm. (B. St.) að fara að ræða um vitagjald í þessu sambandi, því það geta menn ekki skoðað sem skatt, heldur borgun fyrir vitanotkun. Jeg vona, að háttv.þm. (B. St.) vilji lofa þessu máli að ganga til 3. umr. Getur hann á þeim tíma leitað samkomulags við nefndina.