Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Forseta neðri deildar hefur borist bréf sem þannig hljóðar: "Reykjavík, 9. des. 1985. Þar sem Pétur Sigurðsson 6. þm. Reykv. er erlendis í opinberum erindum og getur því ekki sótt þingfundi á næstunni leyfi ég mér að hans ósk með skírskotun til 130. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess að vegna fjarveru 1. varamanns taki 2. varamaður Sjálfstfl. í Reykjavík, Guðmundur H. Garðarsson viðskiptafræðingur, sæti á Alþingi í fjarveru hans. Ólafur G. Einarsson, formaður þingflokks sjálfstæðismanna." Þá hefur mér borist skeyti sem er frá Geir Hallgrímssyni og hljóðar þannig: "Til Ingva S. Ingvarssonar ráðuneytisstjóra. Vinsamlega tilkynnið forseta Alþingis að mér er ekki unnt að taka sæti á Alþingi nú vegna starfa erlendis. Geir Hallgrímsson." Þannig liggur þá fyrir að Geir Hallgrímsson getur ekki tekið sæti Péturs Sigurðssonar, en í hans stað er hér mættur í dag Guðmundur H. Garðarsson viðskiptafræðingur, sem áður hefur setið á þingi á þessu kjörtímabili og þarf því ekki að kanna hans bréf. Býð ég Guðmund H. Garðarsson velkominn til þingstarfa.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til laga um breytingar á lögum um tollskrá. Þetta mál er 169. mál og er birt á þskj. 189. Frv. felur í sér framlengingu á svonefndu jöfnunarálagi er lagt er á innflutt hús og húshluta. Jöfnunarálag á innflutt hús og húshluta var upphaflega lagt á 1982 samkvæmt heimild í lögum nr. 83 frá 1981. Tilgangurinn með álagningu gjaldsins var að rétta hlut innlendrar húsagerðar gagnvart aukinni samkeppni erlendis frá sem til var komin fyrst og fremst vegna tollfrjáls innflutnings á vörum frá EFTA og Evrópubandalaginu. Í innlendri framleiðslu þessara vara verður uppsöfnun ýmissa gjalda sem lögð eru á ýmsar byggingarvörur, en þessar sömu byggingarvörur njóta hins vegar tollfrelsis við innflutning þegar þær eru fluttar inn sem hluti fullbúins húss eða húshluta. Til að eyða uppsöfnunaráhrifum þessum og jafna þar með samkeppnisstöðu innlends byggingariðnaðar hefur 12% jöfnunarálag almennt verið lagt á innflutt hús og húshluta með þeirri undantekningu að 6% jöfnunarálag hefur verið lagt á innflutt stálgrindahús. Fyrirhugað var að fella tolla almennt niður af byggingarvörum samkvæmt tollskrárlögum og eyða að öðru leyti að mestu nefndum uppsöfnunaráhrifum með breytingum á sérstöku vörugjaldi. Frá þessum breytingaráformum í skattkerfinu hefur hins vegar verið horfið fyrst um sinn og mun því áfram gæta neikvæðra áhrifa nefndrar uppsöfnunar í innlendri húsagerð sem leysa verður. Er því lagt til að nefnd heimild til álagningar jöfunarálags á innflutt hús og húshluta verði framlengd um eitt ár eða til ársloka 1986. Æskilegast er þó að á þessu máli verði fundin lausn til frambúðar og er það von ríkisstjórnarinnar að heildarendurskoðun tekjuöflunarkerfis ríkissjóðs, þar á meðal tollkerfisins, muni leiða til varanlegrar lausnar á þessu máli. Ég vildi bera fram þá ósk að hraða mætti framgangi þessa máls þannig að ljúka mætti meðferð þess á hinu háa Alþingi fyrir jólaleyfi þm., en legg til að frv. verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hv. fjh.og viðskn.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til laga um breytingu á lögum um sérstakt tímabundið vörugjald með síðari breytingum á þskj. 190. Eins og kunnugt er var fyrirhugað að ráðast í umfangsmiklar breytingar á þeim hluta tekjuöflunarkerfis ríkisins er lýtur að álagningu og innheimtu aðflutningsgjalda og vörugjalds, þar á meðal sérstöku tímabundnu vörugjaldi. Frá þessum hugmyndum hefur verið fallið þar sem breytingarnar hefðu leitt til hækkunar útgjalda heimilanna og aukið enn á þann vanda sem ýmsir þjóðfélagshópar búa við í dag, ekki síst húsbyggjendur sem margir hverjir glíma við þunga greiðslubyrði af lánum. Í frv. til fjárlaga fyrir árið 1986 var gert ráð fyrir að leggja á nýtt vörugjald er gefið hefði ríkissjóði um 2,8 milljarða kr. í tekjur. Frá þessu hefur nú verið horfið, eins og ég sagði, og gert ráð fyrir að sérstakt vörugjald haldist óbreytt á næsta ári. Frv. það sem hér liggur fyrir er staðfesting á þessum áformum, en með því er lagt til að gildistími laga nr. 107/1978, um sérstakt tímabundið vörugjald, verði framlengdur og gjaldið innheimt í eitt ár til viðbótar, þ.e. á árinu 1986. Samkvæmt endurskoðaðri tekjuáætlun fjárlagafrv. er gert ráð fyrir að tekjur vegna innheimtu sérstaks vörugjalds verði tæpar 1900 millj. kr. á næsta ári, en samkvæmt tekjuáætlun fjárlaga þessa árs var innheimtan áætluð 1580 millj. kr. Gjaldið verður lagt á innfluttar vörur og innlenda framleiðslu sem nú er gjaldskyld og verður áfram innheimt í tveimur gjaldflokkum sem nú eru 24% af vörum í lægri gjaldflokki en 30% í þeim hærri. Það er von mín að það takist góð samstaða um að afgreiða þetta mál einnig á hinu háa Alþingi fyrir jólaleyfi þm. og ég legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umræðu verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Ég leyfi mér að mæla hér fyrir litlu frv. til laga um breytingu á áfengislögum nr. 82/1969, með síðari breytingum. Flm. ásamt mér eru þeir hv. þm. Ellert B. Schram, Guðmundur Einarsson og Guðrún Helgadóttir. Með þeirri breytingu á áfengislögum, sem hér er gerð tillaga um, er ákvörðunarvald vínveitingaleyfa lagt í hendur sveitarstjórna í stað dómsmrh. Lagt er til að sveitarstjórnir veiti slík leyfi en geti bundið þau skilyrðum. Þá er gert ráð fyrir að sveitarstjórnir ákveði gjald fyrir vínveitingaleyfi sem renni í sveitarsjóð á sama hátt og ýmis önnur leyfisgjöld sveitarfélaga, t.d. kvöldsöluleyfi. Hér er um að ræða ákvarðanir sem eðlilegra er að taka í einstökum sveitarstjórnum í samræmi við hugmyndir um valddreifingu sem nú eru ríkjandi hér á landi. Sveitarstjórnir standa nær hinum almenna borgara en ráðherra sem oft og tíðum er ókunnugur staðháttum. Þó að lagt sé til að ákvörðunarvaldið sé falið sveitarstjórnum geta þær að sjálfsögðu leitað álits kjósenda í almennri atkvæðagreiðslu eins og hefð er fyrir. Lagt er til að svokölluð matsnefnd veitingahúsa hætti störfum, enda óþörf eftir að matið er lagt í hendur sveitarstjórnarmanna. Um þetta þarf ekki að hafa fleiri orð, herra forseti. Það gleður mig að hafa veitt því athygli að þetta sjálfsagða og litla umbótamál nýtur þegar, að því er ég best veit, velvilja og stuðnings mikils meiri hluta hér á hinu háa Alþingi. Þannig hefur verið frá því skýrt í fjölmiðlum að ríkisstjórnin hafi á fundi sínum fyrir allnokkru ákveðið að beita sér fyrir slíkri breytingu sem felur þá í sér, úr því að hún hefur ekki þegar gert það, að hún mun væntanlega og þeir sem að henni standa styðja þetta litla frv. Enn fremur hefur það komið á daginn að Samtök ungra framsóknarmanna hafa ályktað til stuðnings þessu máli. Þannig virðist svo sem flestum sýnist nú sem þetta sé sjálfsagt, einfalt og auðframkvæmanlegt umbótamál. Herra forseti. Ég legg til að þessu máli verði að loknum umræðum og afgreiðslu úr deild vísað til allshn.



Herra forseti. Í framhaldi af ræðu hv. flm. vil ég staðfesta að dómsmrh. hefur þegar skipað nefnd fjögurra þingmanna úr stjórnarflokkunum, sem starfar undir stjórn ráðuneytisstjórans í dómsmrn., og sú nefnd fjallar einmitt um þetta atriði þannig að búast má við því að innan tíðar verði lagt fram á Alþingi stjfrv. um þetta mál.