Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frú forseti. Á undanförnum vikum hafa þeir gleðilegu atburðir gerst að Bandaríkjamenn, Bretar og Sovétmenn hafa einhliða lýst yfir fækkun kjarnaodda um borð í herskipum sínum. Þetta eru óneitanlega mikilvæg og þakkarverð skref í átt til afvopnunar, en þau duga þó ekki og draga auk þess hlutfallslega lítið úr þeirri vá sem öllu lífríki jarðar stafar af gífurlegri notkun kjarnorku á höfum úti. Nú er talið að um 570 kjarnaofnar séu um borð í skipum og kafbátum kjarnorkuveldanna fimm og þessi fljótandi kjarnorkuver sigla um auðug fiskimið og hrygningarstöðvar í Norður-Atlanshafi. Vegna andstöðu stjórnvalda í kjarnorkuríkjunum eru þessi skip ekki háð öryggisreglum Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar, enda er það í andstöðu við reglur þessarar stofnunar að starfrækja kjarnakljúfa við hlið vopna og annarra hættulegra efna sem vissulega eru um borð í herskipum. Kjarnorkuknúnir kafbátar eru kjarnorkuveldunum mjög mikilvægir vegna þess að þeir geta verið í kafi mánuðum saman en dísilknúnir kafbátar geta aðeins verið í kafi nokkra tíma í senn. Einmitt þess vegna þarf að halda mjög fast á málum gagnvart kjarnorkuveldunum ef á að takast að fá þau til að draga úr notkun kjarnakljúfa um borð í herskipum. Og það eigum við Íslendingar að gera og verðum að gera ef okkur er annt um lífsbjörgina okkar. Óhöpp eru tíð um borð í kafbátum. Á árunum 1954--1988 var tilkynnt um 200 óhöpp í kjarnorkuknúnum kafbátum. Sjö kjarnorkukafbátar hafa farist, þar af sex í Norður-Atlantshafi og a.m.k. fimm sitja enn á hafsbotni. Þessir kafbátar eru eins og vistfræðilegar tímasprengjur. Einn þessara kafbáta er sovéski kafbáturinn Komsomolets sem fórst fyrir utan Bjarnarey árið 1989. Óttast menn að öryggisskjöldurinn um bátinn gefi sig og ætla því að freista þess að ná flaki hans af hafsbotni. En það er ekki síður áhættusöm aðgerð. Berist geislavirk efni frá þessum kafbáti út í hafið er ekki endilega víst að þau hafi áhrif á fiskstofna okkar, en þau munu auðveldlega geta haft áhrif á markaðsmál okkar og það er til lítils að semja um tollfríðindi fyrir fiskinn okkar ef enginn vill kaupa hann. Það er sannfæring mín að afvopnun á höfunum og kjarnorkuafvæðing hafanna sé lífsspursmál fyrir okkur Íslendinga og þess vegna er eftirfarandi fsp. lögð fram til hæstv. utanrrh. á þskj. 7. Hún er svohljóðandi: ,,Hyggst ríkisstjórnin beita sér fyrir alþjóðlegri viðurkenningu á nauðsyn þess að draga nú þegar úr notkun kjarnakljúfa á höfum úti?``

Virðulegi forseti. Kjarnakljúfar á höfum eru í reynd hreyfanleg kjarnorkuver. Þau eru talin vera hátt á sjötta hundrað. Þeim mun væntanlega fækka á næstu árum vegna úreldingar og vonandi einnig fyrir tilstilli takmörkunar vígbúnaðar hvort sem það fer fram á grundvelli einhliða aðgerða, í trausti gagnkvæmra aðgerða eða með formlegum samningaviðræðum. Þrátt fyrir það er ljóst að kjarnakljúfar verða áfram notaðir í herskipum og kafbátum. Þetta er staðreynd sem við komumst ekki hjá að horfast í augu við. Það er af þessum sökum sem íslensk stjórnvöld hafa ekki einungis beint athyglinni að fækkun þeirra heldur alþjóðlegri viðurkenningu á þeim hættum sem geta stafað af slysum þar sem kjarnakljúfar á höfunum koma við sögu. Í ræðu á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í síðasta mánuði gerði ég grein fyrir því að ríkisstjórn Íslands mundi halda áfram að vinna að slíkri viðurkenningu. Ég minni á að haustið 1989 lögðu Íslendingar til á vettvangi Sameinuðu þjóðanna að Alþjóðakjarnorkumálastofnunin gæfi út leiðbeinandi og fyrirbyggjandi reglur varðandi öryggi kjarnakljúfa í hafi. Slíkar reglur hefur Alþjóðasiglingamálastofnunin gefið út fyrir kjarnorkuknúin herskip en einungis fáein slík skip eru til. Reglurnar ættu að okkar mati einnig að ná til herskipa og kafbáta. Það er engin gild ástæða fyrir því að um kjarnorkuver í höfum gildi ekki álíka reglur og eiga við um kjarnorkuver á landi. Milli Norðurlandaþjóða tókst samstarf um tillögu Íslendinga og var hún lögð fram á aðalfundi Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar í september sl. Ljóst var í upphafi að gera mátti ráð fyrir mikilli andstöðu við að reglurnar næðu til herskipa og varð það raunin. Þá kom jafnframt í ljós að það getur reynst erfitt að þoka málinu áfram í undirstofnunum Sameinuðu þjóðanna, enda er þeim einungis ætlað að beina athyglinni að notkun kjarnorku í friðsamlegum tilgangi. Þess vegna er nauðsynlegt að taka málið upp á vettvangi allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna. Það má gera með ýmsum hætti. Leið sem oft hefur reynst árangursrík er að koma nýjum málum að hjá Sameinuðu þjóðunum með því að fá samþykki fyrir sérfræðingakönnun. Markmiðið með því er fyrst og fremst að ná fram alþjóðlegri viðurkenningu á að um sé að ræða vandamál sem nauðsynlegt er að finna lausn á. Slík sérfræðingakönnun er því fyrsta skrefið til að það geti tekist að ná samstöðu á alþjóðavettvangi um að nauðsynlegt sé að beina athyglinni að hættum sem stafa af kjarnorkuverum í höfum ekki síður en þeim sem á landi eru. Tillaga um slíka könnun var unnin í ráðuneytinu á sl. hausti og hún kynnt á vettvangi Sameinuðu þjóðanna. Áður en tillagan er lögð fram til atkvæðagreiðslu er nauðsynlegt að afla henni víðtæks stuðnings. Við höfum nýverið tekið málið upp við talsmenn Norðurlandaþjóðanna. Við munum taka það upp að nýju á vettvangi Sameinuðu þjóðanna síðar í þessum mánuði og hyggjumst á næstunni eiga viðræður um málið við stjórnvöld ríkja sem eiga kjarnorkuknúin herskip, þ.e. Bandaríkin, Sovétríkin, Bretland og Frakkland.  Á vettvangi utanríkismála eru fá mál Íslendingum jafnmikilvæg og þau að koma í veg fyrir að geislavirk mengun geti valdið umhverfisspjöllum eða stórslysum í lífríki sjávar. Við komum ekki til með að leysa þennan vanda frá degi til dags. Það getur tekið langan tíma en það verk er hafið.

Forseti. Ég þakka hæstv. utanrrh. fyrir þau greinargóðu svör sem hér voru gefin, þ.e. að því leytinu til sem mér tókst að nema þau, bæði vegna þess að hæstv. utanrrh. talaði fremur lágt úr pontunni og auk þess er nokkur ókyrrð í salnum svo að það er svolítið erfitt að heyra það sem hér fer fram. En mér heyrðust svörin vera á þá lund að þau væru mjög ásættanleg, þ.e. þetta væri áhersluatriði hjá núv. utanrrh. og núv. ríkisstjórn og það er auðvitað gott. Utanrrh. kom aðeins inn á að það yrði fækkun í flota kjarnorkubúinna herskipa á næstu árum, m.a. fyrir tilstilli úreldingar. Það er auðvitað vandamál sem snertir okkur líka, þ.e. úrelding þessara skipa. Það er spurning hvernig menn ætla að koma þessum úrgangi fyrir sem þeir úrelda. Og það má benda á það að þetta er varanlegur arfur sem menn eru að koma sér upp þegar slík skip eru byggð því að í lok ársins 1989 voru úr sér gengnir kjarnakljúfar tilheyrandi flotum kjarnorkuveldanna 24. Árið 1995 verða þeir orðnir 180 og 400 í viðbót árið 2020 með sama áframhaldi. Og því miður virðast kjarnorkuflotarnir hafa mjög litlar áætlanir uppi um örugga meðferð þessara kjarnakljúfa sem þeir úrelda. Það má benda á það að í þeirri umræðu sem verið hefur um einhliða afvopnun á höfunum hafa ekki verið uppi áætlanir hjá þessum kjarnorkuveldum um að draga úr byggingu kjarnorkuknúinna kafbáta. Bretar munu t.d. ætla að halda áfram að byggja Trident-kafbáta sína sem þeir voru með plön um áður. En ég þakka fyrir svörin og ég vænti þess að það verði gert eins og utanrrh. boðaði að þessi mál verði tekin upp, m.a. á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna.

Forseti. Eins og fram kom í máli mínu áðan, þá eru höfin gífurlega kjarnorkuvædd og þau eru eins og einskis manns land þar sem kjarnorkuveldin fara nákvæmlega sínu fram og lúta aðeins eigin reglum. Þau hafa í raun slegið eign sinni á úthöfin sem eru þó sameign allra jarðarbúa. Þess vegna m.a. hafa kjarnorkuveldin aldrei verið tilbúin til að ljá máls á samningum um afvopnun á höfunum. Á þessum málum þarf að taka á alþjóðavettvangi og fsp. mín hér á undan tekur nokkuð mið af því. En við getum líka gert sitthvað hér heima fyrir og við getum með einhliða aðgerðum haft mikil áhrif á nánasta umhverfi okkar og reynt að vernda það eins og kostur er. Mikilvægt skref í þá veru var stigið á árinu 1985 þegar þáv. hæstv. utanrrh., Geir Hallgrímsson, lýsti því yfir úr þessum stól að bann við staðsetningu kjarnorkuvopna tæki einnig til herskipa sem kæmu til íslenskra hafna eða sigldu um íslenska lögsögu. Þetta sama ár stóð utanrmn. sameiginlega að flutningi þáltill. um stefnu í afvopnunarmálum sem samþykkt var á Alþingi. Þar var m.a. lýst yfir vilja til að kanna möguleika á kjarnorkuvopnalausu svæði í Norður-Evrópu, eins og stendur í ályktuninni, jafnt á landi, í lofti sem á hafinu eða í því. Bæði yfirlýsing Geirs Hallgrímssonar sem og þál. voru mikilvægar á sínum tíma og eftir þeim var tekið á alþjóðavettvangi. En frá því að þær voru gerðar hefur mikið vatn runnið til sjávar og menn áttað sig æ betur á að það eru ekki aðeins vopnin sem ógna okkur heldur notkun kjarnorku á höfum úti. Skoðun mín er sú að Alþingi þurfi að endurskoða þessa ályktun frá 1985 vegna breyttra aðstæðna í heimsmálum og afvopnunarmálum. Við þurfum að skerpa hana sérstaklega með tillliti til afvopnunar á höfunum og við þurfum að láta hana taka almennt til notkunar kjarnorku um borð í herskipum sem hingað koma í íslenska lögsögu. Ég mun beita mér fyrir því að slík endurskoðun fari fram í utanrmn. og reynt verði að ná samstöðu núna rétt eins og árið 1985 því að slík samstaða hjá Alþingi eins og þar náðist er mjög mikilvæg. Ég tel engu að síður ástæðu til að spyrja um áform ríkisstjórnarinnar í þessum efnum og þess vegna hef ég lagt fram fsp. til hæstv. utanrrh. á þskj. 8, en hún er svohljóðandi: ,,Hefur ríkisstjórnin einhver áform um að banna umferð kjarnorkuknúinna herskipa um íslenska lögsögu?``

Virðulegi forseti. Það hefur verið yfirlýst stefna íslenskra stjórnvalda um áratuga skeið að leyfa ekki staðsetningu kjarnavopna hér á landi. Í ágúst 1980 lýsti þáv. utanrrh., Ólafur Jóhannesson, því yfir að bannið ætti við um varanlega sem og tímabundna staðsetningu kjarnavopna og jafnframt flutning kjarnavopna um Keflavíkurflugvöll og lofthelgi Íslands. Geir Hallgrímsson, þáv. utanrrh., útfærði þessa stefnu enn frekar þegar hann lýsti því yfir í apríl 1985 að bannið ætti einnig við um herskip sem kæmu í hafnir hérlendis eða sigldu um íslenska lögsögu. Það hefur verið nokkuð almennur skilningur hér á landi sem erlendis að í yfirlýsingu Geirs Hallgrímssonar fælist útfærsla á stefnunni um að leyfa ekki staðsetningu kjarnavopna hérlendis. Undirritaður hefur heyrt þá túlkun hjá einum eða tveimur gamalgrónum embættismönnum utanrrn. að svo væri ekki. Sú stefna að leyfa ekki heimsóknir herskipa með kjarnavopn innan borðs væri eldri. Mér hefur ekki tekist að finna staðfestingu þess í skjalasafni utanrrn. Af þeim sökum tel ég rétt að álykta að Geir Hallgrímsson hafi útfært þessa stefnu og fyrir þann tíma hafi íslensk stjórnvöld ekki haft skýra stefnu í þessu máli. Á síðustu árum og raunar áratugum hafa engin kjarnorkuknúin herskip siglt innan 12 mílna landhelgi svo vitað sé. Utan 12 mílna landhelgi getum við ekki bannað för herskipa eða annarra skipa. Um það eru skýr ákvæði í þjóðarétti. Í ljósi þess að kjarnorkuknúin herskip hafa ekki siglt um íslenska landhelgi svo að vitað sé né heldur borið fram ósk um að koma til hafnar hér á landi hafa íslensk stjórnvöld ekki séð ástæðu til að setja sérstakar reglur um slíkar siglingar eða banna þær og núv. ríkisstjórn hefur ekki uppi slík áform. Ég tek hins vegar fram að ef það kæmi upp að kjarnorkuknúin herskip tilkynntu um siglingu um íslenska landhelgi eða bæru fram ósk um að ná höfn á Íslandi, þá yrði það mál tekið til sérstakrar afgreiðslu.

Hæstv. forseti. Ég vil aðeins lýsa því yfir að ég er mjög ánægður með það að í utanrmn. verði tekin upp umræða um þessi mál eins og gert var 1985 og að hér skuli vera vakin athygli á þeirri merku ályktun sem þá var gerð. Ég þarf ekki að hafa fleiri orð um það. Þetta er auðvitað stærst allra mála og við munum í utanrmn. áreiðanlega reyna að ná samkomulagi svipað og gerðist með þeirri merku ályktun sem hér var vitnað til.

Virðulegi forseti. Ég þakka svör utanrrh. við fyrirspurn minni. Ég get hins vegar ekki sagt að ég sé fyllilega sátt við þau svör vegna þess að það kom fram hjá hæstv. ráðherra að hann sæi ekki ástæðu til að setja bann við siglingu kjarnorkuknúinna herskipa um íslenska lögsögu vegna þess að ekki væri vitað til þess að nokkurt slíkt hefði komið inn fyrir 12 mílna lögsöguna á undanförnum árum. Ég er ekki alveg jafnsannfærð og utanrrh. um það, en ég þarf að skoða það mál betur áður en ég fullyrði nokkuð héðan úr þessari pontu. En ég vil minna á það að þegar hér stóð yfir umræða á Alþingi um það að koma upp kjarnorkulausu svæði á Norðurlöndum var því m.a. haldið fram að það væri alveg óþarfi og hefði enga pólitíska þýðingu að koma með slíka yfirlýsingu vegna þess að Norðurlöndin væru í raun kjarnorkuvopnalaus. Og því hélt m.a. hæstv. utanrrh. fram. Raunin hefur auðvitað sýnt allt annað. Þegar farið hefur verið ofan í þau mál hefur komið í ljós að tugir og hundruð herskipa með kjarnavopn innan borðs hafa að öllum líkindum komið til norrænna hafna á undanförnum árum. Það hefði þess vegna verulega pólitíska þýðing að lýsa því yfir og ég trúi því að það hefði pólitíska þýðingu að lýsa yfir slíku banni. Það væri þá alveg ljóst hver vilji okkar er.

Hæstv. forseti. Ég þakka hv. 10 þm. Reykv. fyrir að taka þessa fsp. fyrir á hinu háa Alþingi. Ég tek undir með henni að ég vildi að ég væri eins sannfærð og hæstv. utanrrh. um það að hér hafi ekki komið herskip með kjarnavopn innan borðs. En ég leyfi mér að ítreka spurningu til hæstv. utanrrh. Hér liggur fyrir beiðni um skriflegt svar frá hv. 10. þm. Reykv. um herskipakomur í íslenskar hafnir og íslenska lögsögu. Þegar hefur komið svar við henni og þar fylgir mikil upptalning af herskipum af öllu tagi. Ég leyfi mér að biðja hæstv. utanrrh. að segja það hér og nú svo það sé skráð. Er það alveg öruggt að ekkert af þessum skipum hefur borið kjarnavopn? 
             Ég var að spyrja hæstv. ráðherra.

Það hafa ekki fleiri kvatt sér hljóðs. (Gripið fram í.

Má ég gera athugasemd, hæstv. forseti?

Hv. þm. hefur nú þegar gert athugasemd.

Virðulegi forseti. Í sumar átti ég þess kost að sitja sumarþing Evrópuráðsins í Helsinki í Finnlandi ásamt fleiri þingmönnum. Meðal þess sem vakti hvað mesta aðhygli mína af þeim málefnum sem rædd voru þar var umfjöllun um fólksflutninga og flóttamannastraum milli ríkja Evrópu og sá gífurlegi þrýstingur sem skapast hefur við hlið Evrópu frá fólki sem ýmist flýr styrjaldir eða pólitískar ofsóknir í löndum þriðja heimsins eða leitar betra lífs meðal hinna ríku þjóða, hinum svokölluðu flóttamönnum af efnahagslegum ástæðum, sem reyndar falla ekki undir alþjóðlegar skilgreiningar á flóttamönnum. Síðustu tölur sem menn höfðu handbærar um fólksflutninga og flóttamannastraum eru frá árinu 1989 en það ár urðu mestu flutningar fólks innan Evrópu og inn í Evrópu síðan árið 1951, en þá voru menn enn að taka á afleiðingum síðari heimsstyrjaldarinnar. Innflytjenda- og flóttamannastraumur er orðinn svo mikið vandamál víðs vegar í Evrópu að t.d. löndin við norðanvert Miðjarðarhaf hafa boðið ríkjunum við sunnanvert hafið upp á sérstakt átak í atvinnu- og efnahagsmálum ef það mætti verða til að stöðva strauminn til Evrópu. Það er afar ólíklegt að við Íslendingar munum fara varhluta af þeim fólksstraumi eða nýju þjóðflutningum sem liggja vestur og norður á bóginn. Það er því ekki að ástæðulausu að mig fýsir að vita hvernig málefnum flóttamanna og innflytjenda er háttað hér á landi ef þær upplýsingar sem ég vænti frá hæstv. dómsmrh. mættu verða til að vekja fólk til umhugsunar um þessi mál og kveikja umræður um það hver framtíðarstefna okkar á að verða varðandi flóttamenn og fólk sem sækir eftir landvistarleyfi hér. Á þskj. 12 leyfi ég mér því að spyrja hæstv. dómsrmh. eftirfarandi spurninga: ,,1. Hvaða skyldur hafa íslensk stjórnvöld gagnvart flóttamönnum ef litið er til samþykkta Sameinuðu þjóðanna varðandi málefni þeirra? 2. Hvaða reglur gilda um landvistarleyfi útlendinga á Íslandi og borttvísun úr landi? 3. Hver er stefna núv. ríkisstjórnar í málefnum flóttamanna sem hingað leita?`` Síðasta spurningin er ekki síst borin fram vegna þess að virtur lögmaður hér í bæ hefur haldið því fram að íslensk lög séu ekki í samræmi við mannréttindasáttmála sem Ísland er aðili að. Því fýsir mig að vita hvort fyrirhugaðar séu breytingar á þeim lögum sem fjalla um flóttamenn og útlendinga.

Frú forseti. Sem svar við 1. lið fsp. skal tekið fram að Ísland er aðili að samningi Sameinuðu þjóðanna um réttarstöðu flóttamanna frá árinu 1951 og breytingum á þeim samningi frá 1957. Þar er að finna skilgreiningu á hugtakinu flóttamaður. Ef flóttamaður fellur undir þá skilgreiningu nýtur hann ákveðinna réttinda og verndar. Hann fær dvalarleyfi og ferðaskilríki ef því er að skipta. Hann á rétt á að fá atvinnuleyfi til jafns við aðra útlendinga og nýtur almennt séð ekki lakari réttinda en aðrir útlendingar. Sum réttindi skulu þó ekki takmörkuð. M.a. er réttur til vinnu ekki háður takmörkunum eftir þriggja ára dvöl. Aðstaða til barnafræðslu skal vera sama og veitt er ríkisborgurum og fleira af því tagi. Ísland á aðild að Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna. Samstarf er haft við þá stofnun um úrlausn einstakra verkefna. Þannig var til að mynda um ríkisstjórnarákvörðun þá sem tekin var haustið 1989 um að taka á móti 60 flóttamönnum frá Suðaustur-Asíu á árunum 1990--1992, sem svo komu hingað í tveimur hópum á síðasta ári og þessu ári. Sem svar við 2. lið fsp. er það að segja að um landvistarleyfi útlendinga fer eftir lögum um eftirlit með útlendingum frá 1965. Norðurlandabúar þurfa ekki leyfi til að koma hingað til lands. Ríkisborgurum allmargra ríkja er heimilt að koma til landsins án vegabréfsáritunar til allt að þriggja mánaða, þó ekki í atvinnuskyni. Að öðru leyti þurfa útlendingar vegabréfsáritun. Áritun er þá persónubundin og ræðst af erindinu, heimsókn, atvinnu, fjölskyldutengslum og fleiri atriðum. Atvinnuástæður í landinu koma einnig til álita. Skv. 10. gr. laganna ber að meina útlendingi landgöngu ef hann uppfyllir ekki tiltekin skilyrði, m.a. ef ætla má að útlendingur hafi í hyggju að ráða sig í vinnu hér eða á hinum Norðurlöndunum án þess að hafa aflað sér leyfis fyrir fram. Ef útlendingur ber að hann hafi orðið að leita sér hælis sem pólitískur flóttamaður og framburður hans telst sennilegur má lögregla ekki meina útlendingi landgöngu heldur ber að leggja það mál fyrir dómsmrh. Um brottvísun er fjallað í 11. og 12. gr. laganna um eftirlit með útlendingum. Stundum er lögreglustjóra heimilt að vísa útlendingi úr landi svo sem ef hann hefur komið inn í landið án þess að gefa sig fram við vegabréfaeftirlit eða hefur áður verið vísað úr landi og er á ný kominn til landsins án tilskilins leyfis. Þá er dómsmrh. heimilt að vísa útlendingi úr landi m.a. þegar mátti meina útlendingi um landgöngu og ef útlendingur brýtur gegn reglum um vegabréfsáritun, dvalarleyfi eða atvinnuleyfi eða skilyrðum sem þau eru bundin. Enn fremur er almenn heimild til að vísa útlendingi úr landi ef áframhaldandi dvöl hans telst hættuleg hagsmunum ríkisins eða almennings eða vist hans er óæskileg af öðrum ástæðum. Ástæður brottvísunar verður að sjálfsögðu að meta hverju sinni. Sem svar við 3. lið fsp. er það að segja að stefna ríkisstjórnarinnar er sú að veita flóttamönnum er hingað koma og uppfylla skilyrði alþjóðasamnings aðstoð eftir því sem efni standa til hverju sinni. Þó skal tekið fram að á því er byggt sem meginreglu að flóttamönnum ber að leita til yfirvalda í því sem kallað er fyrsta hælisland, þ.e. í landi er þeir fyrst koma til og er það í samræmi við reglur sem víða erlendis er fylgt, m.a. í nýlegum samningi Evrópubandalagsríkjanna. Að öðru leyti hlýtur afstaða til meðferðar á málefnum einstakra flóttamanna sem hingað koma og ekki falla undir skilgreiningu alþjóðasamnings að mótast af aðstæðum.

Herra forseti. Ég þakka hæstv. dómsmrh. fyrir þau svör sem hann veitti. En eftir sem áður eru ýmsar spurningar í sambandi við stefnu stjórnvalda og þær skyldur sem Íslendingar hafa. Ég vonaðist til þess að skýrar kæmi í ljós hvort ætlast er til að íslensk stjórnvöld uppfylli ákveðna kvóta varðandi flóttamenn eða hvort þetta er bara samningsatriði á hverjum tíma. Eins nefndi hæstv. dómsrh. að tekið væri á flóttamönnum og hlustað á þeirra málstað og þeim veitt hæli eftir því sem efni standa til. Hvað þýðir þetta í raun?

Herra forseti. Aðalatriðið er það að Ísland hefur leitast við að standa við allar alþjóðlegar skuldbindingar í þessu efni. Það verður ekki sagt að hingað hafi verið stríður straumur flóttamanna. En vitaskuld eru þessi mál þann veg vaxin að það þarf að meta mál í hverju falli. Þau eru í flestum tilvikum einstaklingsbundin og það er fyrst og fremst til þess mats sem ég var að vísa til í mínu svari.

Herra forseti. Í framhaldi af fyrri fsp. minni um málefni flóttamanna leyfi ég mér á þskj. 13 að spyrja hæstv. dómsrh. eftirfarandi spurninga: ,,1. Hversu margt fólk, sem fellur undir skilgreiningu Sameinuðu þjóðanna á flóttamönnum, hefur beðið um hæli hér á landi undanfarin fimm ár? 2. Hversu margir flóttamenn hafa fengið hæli hér á landi sl. fimm ár? 3. Hafi útlendingum verið synjað um landvist sl. fimm ár, af hvaða ástæðum hefur það verið gert og frá hvaða löndum hafa þeir komið? 4. Hversu mörgum útlendingum hefur verið vísað frá Íslandi ,,á landamærum``, þ.e. í flughöfninni í Keflavík og höfnum landsins? 5. Hafa stjórnvöld vitneskju um flóttamenn sem dveljast hér á landi ólöglega?`` Með þessum spurningum vonast ég til að fá upplýsingar um það hvort flóttamannastraumur hingað til lands hafi aukist, hvernig tekið hefur verið við fólki sem hér leitar landvistar. Og þá langar mig að vita hvort hér hefur komið upp vandamál sem er vel þekkt í Evrópu og t.d. Kanada, en það er fólk sem kemst ólöglega inn í landið eða dvelst ólöglega í landinu og er þar af leiðandi oft notað sem ódýrt vinnuafl og býr við mikið óöryggi.

Herra forseti. Sem svar við 1. og 2. lið fsp. er það að segja að flóttamenn, samkvæmt sérstakri ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að taka á móti flóttamönnum frá Suðaustur--Asíu, hafa frá 1986 og fram til 1. okt. á þessu ári verið 83. Að auki hefur 33 verið veitt landvistarleyfi. Það eru aðilar sem ekki falla með skýrum hætti undir skilgreiningu Sameinuðu þjóðanna en hefur af mannúðarástæðum verið veitt landvistarleyfi hér. Sem svar við þriðju spurningunni er það að segja að erfitt er að afla gagna í þessu efni með skjótum hætti vegna þess að eldri gögnum hefur verið komið fyrir í geymslum en óhætt er að benda á að hér hafa verið veittar á árunum 1986 til 1990 10.115 vegabréfsáritanir til landsins. Árlega er nokkrum tugum synjað um vegabréfsáritun til Íslands. Ýmsar ástæður liggja að baki synjunum um áritun, t.d. ófullnægjandi skilríki, grunur um að viðkomandi sé í atvinnuleit og margir hafa fengið brottvísun frá einhverju hinna Norðurlandanna. Í mörgum tilfellum undanfarið hefur fólki frá Túnis, Alsír og Marokkó verið synjað um áritun. Ástæðan fyrir því er sú að upp komst að um skipulagðan innflutning á fólki var að ræða frá þessum ríkjum. Einnig var talsvert synjað frá ríkjum fyrir botni Miðjarðarhafs á meðan Persaflóadeilan stóð yfir af ótta við hryðjuverk. Sem svar við 4. lið fsp. er það að segja að á síðasta ári var 40 mönnum vísað frá Íslandi á landamærunum. Það sem af er þessu ári 15, en samtals frá árinu 1987 og það sem af er þessu ári hefur 150 aðilum verið vísað frá Íslandi á landamærunum. Sem svar við 5. lið fsp. er aðeins það að segja að það svar er nei. Sú vitneskja er ekki fyrir hendi.

Hæstv. forseti. Ég tel að það sé mál til komið að mál sem þessi séu tekin upp á hinu háa Alþingi. Það er alveg ljóst að lög um flóttamenn eru mjög ófullkomin og í raun og veru engin. Núgildandi lög um útlendingaeftirlit eru löngu úrelt orðin og ég vil minna hv. þingheim á ágætan sjónvarpsþátt sem Einar Heimisson stjórnaði og var sýndur á þessu ári, sem fjallaði einmitt um flóttamenn. Þar voru viðtöl við starfsmenn Útlendingaeftirlits sem ítrekuðu það að þörf væri á endurskoðun laganna. Ég vildi því biðja hæstv. dómsmrh. að huga vandlega að þessum málum. Það nær auðvitað engri átt að fólki sé vísað hér frá á landamærunum, eins og það heitir, og það eftir geðþóttaákvörðunum. Sjálfsagt er það oft gert í góðri meiningu en það er ekki sæmandi að mönnum sé þar mismunað og það fara af því sögur að þar skipti nokkru máli af hvaða kynstofni menn séu og við eigum auðvitað ekki sem Íslendingar og Norðurlandabúar að sætta okkur við það að slíkt eigi sér stað. Ég vil þess vegna þakka hv. 18. þm. Reykv. fyrir að taka þetta mál upp. Ég hafði raunar hugsað mér að gera það sjálf en hún varð einfaldlega á undan og það er sama hvaðan gott kemur. En ég vil biðja hv. dómsrh. að huga vel að þessum málum. Ég held að lög um innflytjendur þarfnist endurskoðunar og ég treysti hæstv. ráðherra til að beita sér fyrir því. Í framhaldi af því vil ég líka biðja hæstv. ráðherra að taka til endurskoðunar lög um ríkisborgararétt. Að mínu viti eru 10 ár of langur tími að krefjast af fólki sem hér hefur sest hér að og reynst nýtir og góðir borgarar. Ég tel að það sé of langur tími og vil nota þetta tækifæri til að minna hæstv. ráðherra á það.

Herra forseti. Ég þakka hæstv. dómsmrh. fyrir þau svör sem hann hefur gefið hér í dag. Mér þykja þetta athyglisverðar upplýsingar sem hafa komið fram og þær þarfnast svo sannarlega frekari skoðunar. Það er nú svo varðandi þá sem koma til landsins og er vísað burt á landamærunum, eins og það er kallað, að það er erfitt að fá nánari vitneskju um það hvaðan það fólk kemur og af hvaða ástæðum því er vísað á brott. Það er ein af grundvallarreglum varðandi þá sem leita hælis að þeir hafi möguleika á að ná sambandi við stjórnvöld og að þeir fái tækifæri til að tala sínu máli. Ég tek undir það með hv. þm. Guðrúnu Helgadóttur að ég held að þau lög sem hér eru í gildi þarfnist endurskoðunar. Ég ítreka það sem ég sagði í upphafi við fyrri fsp. minni að flóttamannastraumur og fólksflutningar eru stöðugt vaxandi, það er auðvitað vandamál því að þessu fylgja ýmiss konar ráðstafanir sem þarf að grípa til. En málið er það að mínum dómi að við þurfum að átta okkur á þeim breytingum sem eiga sér stað. Við þurfum að marka stefnu og við þurfum að uppfylla þær skyldur sem lagðar eru á þjóðir heims varðandi flóttamenn og þá sem leita hælis af ýmsum ástæðum. Ég þakka þau svör sem hér hafa verið veitt.

Hæstv. forseti. Hinn 12. mars 1991 samþykkti hið háa Alþingi þáltill. hv. 5. þm. Reykv. Inga Björns Albertssonar og varð ályktunin svohljóðandi eftir afgreiðslu hv. allshn.: ,,Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að sjá til þess að á árinu 1991 verði gerður samningur um kaup á fullkominni björgunarþyrlu fyrir Landhelgisgæsluna.`` Tillaga þessi fékk mikla umfjöllun í hv. nefnd og menn gerðu sér fullkomlega ljóst að hér var um að ræða mikla fjármuni þegar til kaupanna kæmi, en menn mátu nauðsynina svo knýjandi að ekki yrði hjá því komist að bæta flugvélakost Landhelgisgæslunnar. Málið fór til umsagnar fjölda aðila, m.a. Slysavarnafélags Íslands, Farmanna- og fiskimannasambandsins, Sjómannasambands Íslands, Flugmálastjórnar, Flugbjörgunarsveitarinnar í Reykjavík og síðast en ekki síst Landhelgisgæslunnar sjálfrar. Allir þessir aðilar lýstu stuðningi við þetta mikilvæga mál. Ég átti sæti í nefndinni og tel mig hafa átt nokkurn þátt í samþykkt tillögunnar og skal það ekki rakið hér frekar. Ekki skal ég heldur endurtaka þau augljósu rök fyrir nauðsyn þess að tryggja betur líf og limi þeirra sem sjóinn sækja hér við land og þeirra sem í afskekktum byggðum búa, að ekki sé minnst á þá karla og konur sem hætta eigin lífi við að bjarga öðrum. Það kom mér hins vegar á óvart að sjá engin merki þess í frv. til fjárlaga fyrir árið 1992 að kaup á björgunarþyrlu séu fyrirhuguð og enn meiri undrun vakti viðtal við hv. 3. þm. Reykv., Björn Bjarnason, í Dagblaðinu 7. okt. sl. --- Nú vil ég benda á að hv. þm. er sitjandi forseti, vilji hann svara fyrir sig þá vildi ég biðja hæstv. forseta að fá sér varamann svo hann sé ekki bundinn í þessum virðulega stól, en auðvitað ræður hæstv. forseti því sjálfur. --- En í Dagblaðinu 7. okt. kemur fram að hv. 3. þm. Reykv. er formaður í nefnd sem skipuð var til að kanna þá kosti sem bestir væru við kaup á þyrlu. Þar lýsir hv. þm. þeirri skoðun sinni að Íslendingar eigi að hafa öflugt samstarf við varnarliðið á sviði björgunarmála en vill ekkert annað um málið segja og boðar niðurstöður nefndarinnar innan tíðar. Þær niðurstöður hef ég ekki enn þá séð. Ég harma mjög ef hið nýja Alþingi hefur skipt um skoðun á þessu mikilvæga máli og hef því lagt fram fsp. á þskj. 19 sem hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: ,,Hvað líður undirbúningi á kaupum á björgunarþyrlu fyrir Landhelgisgæsluna sem samþykkt voru með ályktun Alþingis 12. mars 1991?``

Herra forseti. Í maímánuði sl. skipaði ég nefnd sem fékk það hlutverk að undirbúa framkvæmd á ályktun Alþingis og gera þar um tillögur. Hún átti jafnframt að gera heildarúttekt á flugrekstri Landhelgisgæslunnar, bæði að því er varðar björgunar- og eftirlitsflug, gera tillögur um val hentugra þyrlna og flugvéla til þessara verkefna og samstarf við aðra björgunaraðila og þar á meðal varnarliðið á Keflavíkurflugvelli. Björn Bjarnason alþm. var skipaður formaður nefndarinnar. Nefndin hefur unnið hratt og vel og 11. okt. sl. skilaði hún áliti. Mér barst það í hendur í gær. Í áliti nefndarinnar segir m.a. þetta, með leyfi forseta: ,,Nefndin er þeirrar skoðunar að við val á nýrri þyrlu fyrir Landhelgisgæsluna eigi að huga að öflugri vél en TF-SIF er nú. Í raun er þá ekki nema um þrjár tegundir á heimsmarkaðnum að ræða. Um frekari skýringar á þessu er vísað til sérstakrar greinargerðar Þorsteins Þorsteinssonar.`` Þá segir í áliti nefndarinnar: ,,Í greinargerð Alberts Jónssonar kemur fram að bráðabirgðakönnun hans hefur ekki leitt neitt í ljós sem fyrir fram ætti að hindra aukinn hlut Íslendinga í starfi björgunarsveitar varnarliðsins á Keflavíkurflugvelli sem nú er alfarið á vegum liðsins. Hann bendir á tvo kosti. Annars vegar að Íslendingar annist björgunarþjónustuna fyrir varnarliðið og hins vegar að stofnað verði til samstarfs um rekstur björgunarþyrlna. Yrði annar hvor þessara kosta valinn hefði það í för með sér að ákvörðun um kaup á þyrlu eða þyrlum fyrir Landhelgisgæsluna hlyti að miðast við sams konar vélar og varnarliðið notar þótt búnaður væri annar hjá Landhelgisgæslunni en varnarliðinu. Nefndin bendir á að ekki hefur verið rætt á stjórnmálalegum forsendum við fulltrúa Bandaríkjastjórnar um samstarf við varnarliðið. Telur hún nauðsynlegt að það sé gert ef það er vilji íslenskra stjórnvalda að kanna frekar þá kosti sem fram koma í greinargerð Alberts Jónssonar. Á meðan ekki liggur fyrir afstaða stjórnvalda til þess hvort vilji er til framangreinds samstarfs við varnarliðið telur nefndin sér ekki fært að taka ákvarðanir um einstakar tegundir á þyrlum. Er þetta sagt um leið og ítrekað er að brýnt sé að Landhelgisgæslan fái öflugri þyrlu til afnota fyrir björgunarsveit sína.`` Þá segir enn fremur í álitinu: ,,Í landinu eru nú tvær þyrlur Landhelgisgæslunnar, TF-GRÓ, sem ekki getur talist björgunarþyrla, og TF-SIF, auk þriggja þyrlna varnarliðsins sem fær væntanlega fjórar nýjar þyrlur til starfa í björgunarsveit sinni nú í vetur. Það er því með engu móti unnt að segja að hættuástand ríki um þessar mundir hér vegna skorts á björgunarþyrlum. Alþingi hefur ályktað um þyrlukaup meðal sjómanna og þeirra sem sinna slysavörnum og björgunarstörfum. Eru miklar væntingar vegna kaupa á nýrri þyrlu. Starfslið Landhelgisgæslunnar og þyrlu sveitarinnar er til þess búið að takast á við erfiðari verkefni en áður í samræmi við aukna reynslu. Þetta er þó háð því að öflugri og betri búin þyrla fáist, auk þess sem viðkomandi rekstur sé tryggður. Nefndin telur að stjórnvöld eigi að vinna hratt að ákvörðunum um kaup á öflugri þyrlu fyrir Landhelgisgæsluna. Fram kom í nefndinni að hugsanlegar viðræður við Bandaríkjamenn kynnu að taka langan tíma og þess vegna væri nauðsynlegt að kanna svo fljótt sem verða má markað á notuðum þyrlum til kaups eða leigu fyrir Landhelgisgæsluna. Vegna þess hve mikið er í húfi, bæði fjárhagslega og að öðru leyti, verða stjórnvöld að gefa sér tóm til að skoða alla kosti gaumgæfilega. Þar vegur þyngst endurmat á hlutverki Landhelgisgæslunnar og ákvörðunin um það hvort unnt sé að taka upp skipulagsbundið samstarf við varnarliðið með einum eða öðrum hætti. Leggur nefndin til að veitt verði heimild til formlegra viðræðna við bandarísk stjórnvöld um framtíðarskipan björgunarstarfsemi fyrir varnarliðið um leið og kannað sé til þrautar hvort hinar nýju þyrlur varnarliðsins hæfi íslenskum björgunaraðilum.`` Þetta er niðurstaða nefndarinnar sem skipuð var til að undirbúa fyrsta skref í þessu máli. Dómsmrn. mun nú taka þessa skýrslu til skoðunar og undirbúa á grundvelli þeirra tillagna og þeirra athugana sem hér hafa farið fram næsta skref í þessu mjög svo mikilvæga hagsmunamáli sem Alþingi hefur réttilega ályktað um.

Virðulegi forseti. Eins og hv. alþm. er kunnugt var það eindreginn vilji Alþingis fyrr á þessu ári að Íslendingar eignuðust öfluga björgunarþyrlu. Það mál var ítarlega rætt hér í þinginu og niðurstaðan varð sú að bæði var samþykkt sérstök tillaga og enn fremur var í lánsfjárlögum samþykkt heimild til fjármálaráðherra að ráðstafa 100 millj. í þessu skyni. Það liggur því alveg ljóst fyrir að Alþingi hafði fyrir sitt leyti samþykkt það að Íslendingar eignuðust björgunarþyrlu, öfluga björgunarþyrlu, þjóðin sjálf væri búin tækjum til að geta bjargað mönnum úr háska. Í samræmi við þennan vilja Alþingis ákváðu ég og þáv. dómsmrh. að fela Landhelgisgæslunni að meta hvaða tegundir af þyrlum kæmu þar til greina. Skömmu eftir að Alþingi hafði gert þessar samþykktir kölluðu þáv. dómsmrh. og ég, sem þá gegndi embætti fjmrh., á forsvarsmenn Landhelgisgæslunnar til okkar  Ég vil þess vegna mótmæla harðlega þessum vinnubrögðum. Þau eru algjörlega óhæf. Dómsmrn. og fjmrn. gætu nú þegar farið að vilja Alþingis í þessu máli ef þau kysu að gera svo og er mjög slæmt að hv. þm. Ingi Björn Albertsson, sem var eindreginn baráttumaður þessa máls, skuli ekki geta tekið þátt í þessum umræðum hér í þingsalnum.

Hæstv. forseti. Það vekur nokkra undrun mína að framámenn í samtökum sjómanna sem hér sitja meðal þingmanna skuli ekki hafa áhuga á þessu máli og um leið og ég að sjálfsögðu þakka hæstv. ráðherra fyrir það svar sem hann gaf, þá vekur það furðu mína en það er auðvitað alveg hárrétt sem hv. 8. þm. Reykn. sagði. Menn hafa hætt við að kaupa björgunarþyrlu. Það er hárrétt að Alþingi samþykkti aldrei að fara í viðræður við bandaríska herinn um björgun á íslenskum sjómönnum eða flutningi sjúklinga milli staða á okkar strjálbýla landi. Í þessu umrædda blaðaviðtali sem ég vitnaði í í fyrri ræðu minni segir blaðafulltrúi bandaríska hersins, með leyfi hæstv. forseta: ,,Björgunarsveit bandaríska flughersins á Keflavíkurflugvelli hefur fyrst og fremst það hlutverk að bjarga flugmönnum sem hafa verið skotnir niður á vígvelli.`` --- Síðan telur blaðafulltrúinn að til greina kæmi samningur við Landhelgisgæsluna varðandi aðstoð þegar sérstaklega stæði á. Síðan segir blaðafulltrúinn, með leyfi hæstv. forseta: ,,Það er hins vegar spurning fyrir Íslendinga hvort þeir geti alfarið treyst á herinn í þessu sambandi. Það reynir náttúrlega hver og einn að vera sjálfum sér nógur í þessum efnum. Ef til stríðs kæmi mundi herinn fyrst og fremst hugsa um sína.`` Þetta var ekki það sem við vorum að ræða á hinu háa Alþingi og ég vil spyrja hæstv. dómsmrh. og raunar ríkisstjórnina alla, það er nú ekki mikið af henni hér: Eru þetta þakkirnar til þeirra manna sem hætta lífi og limum allan ársins hring í höfunum hér í kringum landið? Ég vil spyrja hv. 16. þm. Reykv., Guðmund Hallvarðsson: Er hann sáttur við þessa afgreiðslu mála? Við alþýðubandalagsmenn erum það ekki. Við höfum stutt tillögu hv. 5. þm. Reykv., Inga Björns Albertssonar, með ráðum og dáð og ég get upplýst það hér að ég hygg að það hafi verið mín afstaða sem réði því og það náðist meiri hluti og reyndar einróma álit að lokum um þetta mál í hv. allshn. Ég vil fyrir hönd míns flokks lýsa því yfir að við fordæmum þessa meðferð mála og skorum á hæstv. ríkisstjórn að endurskoða þetta mál.

Virðulegi forseti. Hér hefur orðum verið beint sérstaklega til mín sem eins af forsvarsmönnum sjómannastéttarinnar varðandi það mál sem hér er til umræðu, björgunarþyrlu. Það er í sjálfu sér ekki óeðlilegt. Hitt finnst mér þó vefjast nokkuð fyrir þingmönnum, og þeir gera kannski meira úr en efni standa til, að það er ekki eingöngu sjómannastéttin sem er háð þessu öryggistæki. Ég vil minna á það og ítreka að af 1162 klukkustunda flugi björgunarþyrlna Landhelgisgæslunnar á síðasta ári voru ekki allar flugstundir eingöngu vegna sjómanna. Engu að síður er þetta mikið hagsmunamál fyrir sjómannastéttina. Það kom fram hér í máli hv. 8. þm. Reykn. að hann hefði sett á laggirnar nefnd til þess að vinna að þessum málum þá síðasta þing starfaði. Og það er rétt. En hvar liggja niðurstöður þeirrar nefndar, þeirra embættismanna, sem voru á ferð og flugi um Bandaríkin og Evrópu?  Ég vil taka það fram og ég ítreka það að auðvitað er það krafa sjómannastéttarinnar að þetta öryggistæki, þessi öryggishlekkur verði svo úr garði gerður að sjómannastéttin megi vel við una. Að lokum þetta, forseti, ég vildi aðeins ítreka það og endurtaka að þyrla er nauðsynleg jafnt sjómönnum sem öðrum landsmönnum og ég treysti því að hæstv. dómsmrh. vinni að því fljótt og vel að leysa þann vanda sem við blasir vegna þessa nauðsynlega björgunartækis.

Ég vil vekja athygli hv. 8. þm. Reykn. á því að samkvæmt þingsköpum hefur hann þegar nýtt sér þann rétt sem hann hefur til þátttöku í þessum umræðum.

Herra forseti. Mér þykir að bæði hv. fyrirspyrjandi og hv. 8. þm. Reykn. hafi snúið býsna mikið út úr því sem ég greindi hér frá um undirbúning þessa máls. Það var tekið á þessu máli um leið og núv. ríkisstjórn var mynduð í þeim tilgangi að undirbúa þá ákvörðun sem vandlegast sem hér liggur fyrir. Ég hygg að það sé ekki um það ágreiningur á Alþingi hversu mikilvægt það er að styrkja Landhelgisgæsluna með nýrri, öflugri þyrlu. Í þeim niðurstöðum nefndarinnar sem ég las hér, en hún hefur unnið hratt og vel, kemur mjög skýrt fram sú skoðun að styrkja þurfi Landhelgisgæsluna til þyrlukaupa, en nefndin hefur líka tekið fyrir það verkefni sem henni var ætlað að athuga með víðtækara samstarf þeirra aðila sem að björgunarmálum vinna á þessu svæði. Það er skynsamlegt, bæði út frá öryggishagsmunum þeirra sem í hlut eiga, að allir þeir aðilar hafi sem nánasta samvinnu því að það er öryggismál, það er til þess að styrkja og bæta öryggi, ekki síst sjófarenda, að sem víðtækust samvinna sé þar um. Það er líka spurning um kostnað því að um leið og við ætlum að tryggja sem fullkomnasta öryggisþjónustu, að þá viljum við öll að það sé gert á sem hagkvæmastan hátt og fyrir því hefur verið unnið með þessum hætti, með vönduðum hætti á úttekt á flugrekstri Landhelgisgæslunnar og mögulegri samvinnu þeirra aðila sem með björgunarmál fara. Hv. 8. þm. Reykn. minnti hér á að heimilt hefði verið á lánsfjárlögum að taka 100 millj. kr. lán. Það var ekki ákveðin fjárveiting til þessa verkefnis, það var heimilt að taka 100 millj. kr. lán. Það þarf að ákveða með hvaða hætti á að borga lán þegar ákvarðanir af þessu tagi eru teknar. En þyrlan kostar allmiklu meira en 100 millj. kr. Hún getur kostað frá um 500 millj. upp í 800 millj. kr. og rekstur slíkrar þyrlu getur kostað frá 40 og upp í 80 millj. kr. á hverju ári. Það er þess vegna alveg augljóst að það þarf að vanda allan undirbúning á þann veg að við getum staðið að þessum ákvörðunum og framkvæmt þær með sómasamlegum hætti. Það er þess vegna sem lagt var í þá undirbúningsvinnu sem unnin hefur verið með skjótum hætti og á vandaðan veg og þar eru mjög skýrar niðurstöður um nauðsyn þess að efla þyrlukost Landhelgisgæslunnar. Það eru líka tillögur um nánara samstarf við björgunarsveit varnarliðsins. Ég lít svo á að þetta hvort tveggja sé mikilvægt til aukins öryggis fyrir sjófarendur og aðra þá sem þurfa á björgunarsveitum af þessu tagi að halda. Ég minni líka á að það er alþjóðleg samvinna á þessu sviði og það er vaxandi alþjóðleg samvinna á sviði björgunarmála og hún verður óhjákvæmileg og mikilvægari eftir því sem árin líða. Þessi viðkvæmni við þátttöku í samstarfi við erlenda aðila er því alveg óskiljanleg vegna þess að hún er beinlínis til hagsbóta fyrir þá sem hér þurfa á aðstoð að halda. Ríkisstjórnin mun svo, eftir að dómsmrn. hefur farið yfir efni þessarar skýrslu og metið tillögurnar, fjalla um næsta áfanga málsins og ég get tekið það fram hér að það verður unnið hratt og markvisst í þessu máli með hagsmuni þeirra í huga sem hér eiga mikið í húfi og á þann veg að fjárhagslegar forsendur þessara ákvarðana séu tryggðar. Þar verður ekki unnið með neinum losarahætti, þar verður ekki látið duga að afla 100 millj. kr. lánsheimildar án þess að tryggja hvernig það eigi að borga og það verður ekki látið duga að skrifa auða ávísun á það hvernig eigi að standa undir auknum rekstrarútgjöldum. Þess vegna þarf þennan vandaða undirbúning og þess vegna verður málinu haldið áfram og vinnu áfram við þetta mál með þeim hætti.

Virðulegi forseti. Ég vil aðeins í tilefni af þeim orðum sem hafa fallið um störf þeirrar nefndar sem ég veitti formennsku geta þess að álitið er mjög ítarlegt og mér finnst eðlilegt fyrir þingmenn að þeir kynni sér það áður en þeir fella dóm um störf nefndarinnar. Það sem hæstv. dómsmrh. las upp voru kaflar úr áliti nefndarinnar og það er alrangt að draga þá ályktun af því sem hann las eða af störfum nefndarinnar að það sé markmið okkar að björgunarsveit varnarliðsins taki að sér björgunarstörf hér á landi. Þvert á móti ganga hugmyndirnar sem fram koma í áliti nefndarinnar út á það að Íslendingar fari alfarið með björgunarstörf hér á landi og taki við þessum störfum af björgunarsveitinni hjá varnarliðinu, með samstarfi við varnarliðið ef þannig verkast vill eða með því að taka þessa starfsemi algerlega að sér. Ég hvet þingmenn til þess að lesa þessa ítarlegu skýrslu og greinargerð áður en þeir fara að fella dóma um hana.

Virðulegi forseti. Hv. þm. Guðmundur Hallvarðsson kvartaði undan því hér áðan að samtök sjómanna hefðu ekki fengið að sjá þá skýrslu sem stjórnendur Landhelgisgæslunnar og embættismenn fjmrn. og dómsmrn. gerðu eftir að þeir höfðu lokið könnun á því hvaða tegundir af þyrlum kæmu hér helst til greina. Mér var nú ekki kunnugt um það að sjómannasamtökin hefðu óskað eftir því að fá að sjá þessa skýrslu. Alla vega gerðu þau það ekki við mig meðan ég var fjmrh. en mér finnst sjálfsagt að beina því til núv. dómsmrh. og fjmrh. að sjómannasamtökin fái þessar niðurstöður, alveg sjálfsagt mál, og enn fremur að allshn. Alþingis fái þær niðurstöður því að þetta voru hæfustu menn sem til eru hér á landinu sem við fengum til að meta þyrlukaupin. Við þurftum ekkert að fela það einhverjum öðrum utan þessa starfsvettvangs að gera það svo að niðurstaðan liggur fyrir. Ég vil eindregið hvetja til þess að samtök sjómanna og þingið sjálft fái þessa skýrslu í hendur og harma það að núv. ríkisstjórn skuli hafa ýtt öllu því starfi til hliðar og í staðinn hafið hér mjög flókinn leik tafa og fresta án þess að lýsa því yfir hvenær ríkisstjórnin hyggst tryggja það að Íslendingar eignist öfluga björgunarþyrlu.

Virðulegi forseti. Á þskj. 27 leyfi ég mér að spyrja hæstv. menntmrh. um málefni héraðsskólanna. Í fyrsta lagi spyr ég um það hvort menntmrn. hafi mótað almenna stefnu varðandi framtíð og hlutverk þessara skóla. Hafi það verið gert, þá vil ég gjarnan vita í hverju hún felst. Tilefni þessarar spurningar er óljós og ótrygg lagaleg staða þessara skóla og nægir í því sambandi að benda á niðurlagningu Héraðsskólans í Reykjanesi aðeins örfáum dögum áður en skólastarf átti að hefjast. Mega kannski fleiri skólar eiga von á slíkum tilskipunum frá menntmrn. innan skamms? Þá má einnig benda á að héraðsskólarnir hafa oft og iðulega tekið við nemendum af höfuðborgarsvæðinu og annars staðar að sem af ýmsum ástæðum hafa orðið að hverfa frá grunnskólanámi. Ekki er ég að leggja faglegt mat á þetta fyrirkomulag né mæla því bót. Þetta er hins vegar staðreyndin og hlýtur að kalla á sérstakar hliðarráðstafanir af hálfu menntmrn. ef stefnan er sú að leggja niður skólana eins og allt útlit er fyrir. Í öðru lagi spyr ég hæstv. menntmrh. hvaða starfsemi eigi að taka við því skólastarfi sem verið hefur í Reykholti. Eins og fram kemur í fjárlagafrv. er gert ráð fyrir að skólastarf í Reykholti leggist af vorið 1992. Þar kemur hins vegar hvergi fram hvaða starfsemi eigi að taka við eða yfirleitt hvort einhver starfsemi eigi að vera þar. Mér er kunnugt um að á sl. vetri stóðu yfir viðræður við Menningar- og fræðslusamband alþýðu um að starfrækja þar félagsmálaskóla. Hvað líður þeim viðræðum? Í þriðja lagi spyr ég um stefnu menntmrn. í málefnum skólanna á Laugarvatni. Laugarvatn hefur fram til þessa skipað ákveðinn sess í skólamálum þjóðarinnar og m.a. með tilkomu fjölbrautaskóla og óöruggri stöðu héraðsskólanna hefur skólastarf á þessum stað verið í nokkurri hættu. Undanfarið hafa staðið þar yfir viðræður við heimafólk um samræmda löggjöf fyrir alla skólana á Laugarvatni frá grunnskóla til háskóla. Héraðsskólinn hefur þegar verið sameinaður menntaskólanum. Því vil ég spyrja um framhaldið.

Hæstv. dómsmrh. svarar þessari fsp. í fjarveru hæstv. menntmrh.

Frú forseti. Sem svar við 1. lið fsp. vil ég segja þetta: Á undanförnum árum hefur orðið mikil breyting á stöðu héraðsskólanna vegna breyttrar skólaskipunar í landinu. Efstu bekkir grunnskóla eru nú starfræktir á mun fleiri stöðum en áður auk þess sem framhaldsskólum hefur fjölgað að mun. Þetta hefur leitt til þess að óhjákvæmilegt hefur verið að taka starfsemi héraðsskólanna til endurskoðunar og sumir þeirra hafa þegar fengið nýtt hlutverk. Í stuttu máli er staðan sem hér greinir að því er varðar einstaka skóla: Héraðsskólinn á Reykjum í Hrútafirði. Skólanum var breytt í skólabúðir fyrir nokkrum árum og hefur sú starfsemi gefið góða raun. Héraðsskólinn á Laugum. Skólanum var breytt í framhaldsskóla fyrir nokkrum árum og er nú starfrækt þar tveggja ára framhaldsnám. Héraðsskólinn á Laugarvatni. Í skólanum hefur verið 9. og 10. bekkur grunnskóla. Starfsemin var sameinuð Menntaskólanum á Laugarvatni á þessu hausti. Héraðsskólinn á Núpi. Við skólann er starfræktur 10. bekkur grunnskóla og eins árs framhaldsnám. Gert er ráð fyrir að skólinn starfi í framtíðinni sem hluti af samhæfðu framhaldsskólakerfi á Vestfjörðum. Héraðsskólinn í Reykjanesi. Skólinn starfar ekki skólaárið 1991--1992 vegna nemendafæðar en menntmrn. mun hafa frumkvæði að því að skipuð verði nefnd til að ræða og gera tillögur um starfsemi í Reykjanesi sem gæti orðið byggðarlaginu til hagsbóta. Alþýðuskólinn á Eiðum. Við skólann er starfræktur 10. bekkur grunnskóla og tveggja ára framhaldsnám. Ekki eru ráðgerðar breytingar á starfsemi hans. Héraðsskólinn í Reykholti. Við skólann er nú starfrækt 1. og 2. ár framhaldsnáms. Héraðsskólinn í Skógum. Við skólann eru nú efstu bekkir grunnskóla og eins árs framhaldsnám. Framhaldsnámið er í vetur starfrækt sem útibú frá Fjölbrautaskóla Suðurlands og er þar um tilraun að ræða. Eins og þetta yfirlit ber með sér er staða héraðskólanna mismunandi eins og sakir standa. Ekki hefur verið mörkuð heildarstefna um framtíð þeirra en unnið verður að því máli í menntmrn. á næstunni. Sem svar við 2. lið fsp. er þetta að segja: Það er ekki gert ráð fyrir að héraðsskólinn í Reykholti starfi nema út þetta skólaár og tillögur um nýtingu húsnæðis skólans verða undirbúnar nú á þessu hausti. Um 3. lið fsp. sem fjallar um skólana á Laugarvatni er það að segja að héraðsskólinn, eins og áður hefur verið tekið fram, var sameinaður menntaskólanum. Á Laugarvatni starfa nú grunnskóli og menntaskóli auk Íþróttakennaraskólans. Þetta eru sjálfstæðar skólastofnanir og ráð fyrir því gert að þær starfi áfram.

Virðulegi forseti. Hér er hreyft mjög athyglisverðu máli og tímabært að það sé gert. Ég vil í þessu sambandi benda á að nú er svo komið að framhaldsskólarnir, bæði hér á höfuðborgarsvæðinu og víða úti um land eru að springa og þar eru á næstu árum fyrirsjáanlegar stórfelldar fjárfestingar til þess að anna þörfinni fyrir framhaldsskólastigið. Ég vil því eindregið hvetja til þess að endurskoðun á hlutverki héraðsskólanna verði mjög hraðað og það kannað hvort þeir geti ekki á einhvern hátt fyllt upp í þá þörf sem er öllum aðilum til hagsbóta. Ég bendi á það að eins og fram kom í máli hæstv. ráðherra hefur héraðsskólanum á Laugum í Suður-Þingeyjarsýslu verið breytt í framhaldsskóla. Það var þyrnum stráð braut en menn höfðu bæði þolinmæði og kjark til þess að halda út og það sannar sig rækilega í dag í mínu kjördæmi að þar voru stigin rétt spor. Að lokum bendi ég á það að ég held að það sé tímabært að á Alþingi verði tekin upp gagnger umræða um skólamál og þá sérstaklega framhaldsskólastigið og stöðu þess.

Virðulegi forseti. Varðandi Reykholt vil ég segja það fyrst að ég held að það sé mjög mikilvæg yfirlýsing sem fram kom í máli hæstv. dómsmrh. hér áðan að aflétt verði óvissu um framtíð skólastarfs í Reykholti núna fyrir áramót þannig að samhliða afgreiðslu fjárlaga verði tekin ákvörðun um það hvernig því starfi verði háttað og þá sérstaklega það hvort ríkisstjórnin er tilbúin til samstarfs við Menningar- og fræðslusamband alþýðu um skólastarf í Reykholti í framhaldi af því starfi sem verið hefur. Sá undirbúningur er í raun og veru frá genginn. Það liggja fyrir drög að samkomulagi um það mál og það er að mínu mati afar mikilvægt að menn lendi þessu máli með Reykholt þannig að þar þurfi ekki að vera óvissa kannski árum eða a.m.k. missirum saman. Í öðru lagi í sambandi við Reykjanes ætla ég ekki að segja margt um það núna nema ég vil gjarnan spyrja hæstv. ráðherra. Mér heyrðist í svarinu að það ætti að skipa nefnd til að fara í Reykjanesmálið sérstaklega. Það væri fróðlegt fyrir þingheim að vita hverjir eigi að vera í þeirri nefnd. Ég vil segja fyrir mitt leyti að mér finnst mjög sérkennilega að hlutum staðið í Reyjanesi  Varðandi Laugarvatn vil ég segja það að mér fannst fróðlegt að heyra að ráðuneytið vinnur áfram eftir þeim áætlunum sem gerðar höfðu verið um samhæfingu allra skólanna á Laugarvatni frá grunnskóla til háskólastigs. Ég held að það sé mjög mikilvægt að því verði þannig haldið áfram og tek svo að lokum undir það með hv. 6. þm. Norðurl. e. að það er nauðsynlegt að taka hér umræðulotu um skólamál strax og hæstv. menntmrh. sjálfur lætur svo lítið að láta sjá sig í þessum sal.

Virðulegi forseti. Ég vil þakka fyrirspyrjanda fyrir að bera fram þessa fsp. því hún á fullan rétt á sér. Ég vil líka taka undir það sjónarmið að hér fari fram almenn umræða um skólamál því að þar þarf sannarlega um margt að tala. En út af því sem hæstv. dómsmrh. skýrði frá varðandi það að Reykjanesskóli hefði verið lagður niður vegna nemendafæðar, þá vil ég upplýsa hann og aðra um það að það voru ekkert færri nemendur sem þar sóttu um skólavist og hefðu verið þar við nám í vetur en verið hafa undanfarna vetur. Það skýtur skökku við að ráða skólastjóra og kennara að skóla sem á að leggja niður 25. júlí í sumar. Öll vinnubrögð menntmrn. og menntmrh. í þessum efnum eru hneyksli. Ég hef ekki tækifæri til þess nú hér við þessa athugasemd við fyrirspurn að gera þessi mál að umræðuefni, en þegar almenn skólamálaumræða fer fram, þá mun ég taka þátt í henni og þá ekki síst vegna aðgerða menntmrh. og menntmrn. varðandi Reykjanesskólann og það ofbeldi sem þar var sýnt.

Að gefnu tilefni vill forseti upplýsa það að nú þegar liggur fyrir að það mun verða utandagskrárumræða um skólamálin nk. mánudag, en þá verður hæstv. menntmrh. kominn til landsins og hann hefur nú þegar samþykkt það að sú umræða fari fram á mánudag.

Virðulegi forseti. Ég vil fyrst þakka fyrir það að þessi fsp. skuli vera komin fram og vil taka undir það sem kom fram í máli hæstv. starfandi menntmrh. að heildarstefna í þessum málum hvað varðar héraðsskólana hefur alls ekki verið mótuð. Það er orðið mjög brýnt að setja á stofn nefnd sem mundi fjalla virkilega um það hvað á að gera við húsnæði héraðsskólanna sem ríkið á úti um allt land. Málefni Reykjanesskólans er málefni alveg sérstaks eðlis því að þar er sú leið farin að leggja niður skólann án nokkurs fyrirvara, án þess að skoða þau mál nokkuð fyrst. Hvað varðar Reykholt er þó starfandi nefnd og skólinn starfar þar í vetur þannig að það er þó frekar hægt að hugsa sér að það verði búið að finna leið til þess að halda honum áfram gangandi á næsta ári en það var ekki fyrir hendi þegar Reykjanesskólinn var fyrirvaralaust lagður niður. Og mótmæli við þá ráðstöfun hafa reyndar komið fram frá öllum þingmönnum Vestfjarða. Þar hafa verið inni nemendur sem hvergi eiga athvarf í öðrum skólum og ekki hvað síst héðan af höfuðborgarsvæðinu og það er tími til kominn að þau mál séu skoðuð í samhengi við skólastefnu yfirvalda.

Virðulegi forseti. Ég vil eins og aðrir ræðumenn hér þakka fyrir þessa fsp. Hún hefur vakið upp forvitnilegar umræður. En það sem ég hnaut sérstaklega um var það í svari hæstv. dómsmrh. sem vék að Héraðsskólanum í Reykjanesi. Mér heyrðist hann taka þannig til orða að ákvörðun hefði verið tekin um að leggja þann skóla niður. Eftir því sem menntmrh. gaf út gagnvart okkur þingmönnum, þá var yfirlýsingin á þá lund að hún gilti einungis um yfirstandandi skólaár og ekki lengur. Ég vil því spyrja hæstv. dómsmrh. hvort þarna hafi orðið breyting á, hvort menn hafi tekið ákvörðun til lengri tíma, áður en búið var að gefa þessa yfirlýsingu út. Ég vil einnig minna á að það er að mínu viti ákaflega erfitt að taka alla héraðsskóla landsins undir eina nefnd og reyna að leysa þau mál á heildargrundvelli. Það verður líka að gæta að því að hver skóli er í sínu umhverfi og hefur haft sitt hlutverk og það verður að leysa málefni hvers þeirra á sínum forsendum. Ég vil svo að lokum minna forseta á að það hefur verið beðið um utandagskrárumræðu um málefni Héraðsskólans í Reykjanesi.

Virðulegi forseti. Ég þakka svör hæstv. starfandi menntmrh. Því miður fékk ég það staðfest í svörum hans, sem ég óttaðist mjög, að ráðuneytið hefur ekki mótað sér neina ákveðna stefnu í málefnum þessara skóla og ég vil taka undir það sem hér hefur komið fram að það er mjög nauðsynlegt að hraða þeirri vinnu að móta heildarstefnu og hefði þurft að gera áður en farið var út í aðgerðir eins og við skólann í Reykjanesi. Og ég vil taka undir það sem hefur komið hjá hv. þm. Vestf. hér á undan. Ég hefði gjarnan viljað fá að vita eitthvað um vilja eða viðhorf hæstv. menntmrh. en því miður var þess ekki kostur þar sem hann er fjarstaddur og starfsmönnum hans í ráðuneytinu virðist greinilega ekki hafa verið kunnugt um vilja hans þar sem þessi vinna hefur ekki farið í gang. Ég vil bara ítreka það og taka undir það sem fram hefur komið að það er mjög mikilvægt að fara strax af stað við að móta þessa heildarstefnu og áður en til fleiri aðgerða kemur í málefnum þessara skóla.

Frú forseti. Vegna athugasemdar hv. 5. þm. Vestf. vil ég ítreka það að í svari mínu um Reykjanesskóla var það eitt sagt að starfsemi færi þar ekki fram á skólaárinu 1991--1992 og hins vegar að skipuð yrði nefnd til þess að gera tillögur um starfsemi í Reykjanesi í þeim tilgangi sem þjónaði hagsmunum byggðarlagsins.

Virðulegi forseti. Fyrirspurn sú, sem ég hef lagt fram til hæstv. heilbr.- og trmrh., um endurskoðun almannatryggingalaga, kemur fram á þskj. 20 og hljóðar svo, með leyfi forseta: ,,Hyggst ráðherra leggja fram á Alþingi frumvarp það um almannatryggingar sem fyrrv. heilbr.- og trmrh. lagði fram á síðasta þingi og ekki var afgreitt? Ef ekki, hyggst þá ráðherra láta fara fram heildarendurskoðun á lögum nr. 67/1971, með síðari breytingum, um almannatryggingar, og þá með hvað að markmiði?`` Fyrrv. heilbrrh. skipaði nefnd til þess að endurskoða lög um almannatryggingar. Það var í árslok 1987. Hún starfaði frá upphafi árs 1988 og fram í september 1990 og skilaði af sér frv. til laga um heildarendurskoðun á almannatryggingalögunum. Flestir þingflokkar, sem þá áttu sæti á þingi, áttu aðild að þessari nefnd. Þó var Kvennalistinn ekki aðili að nefndinni og á síðustu stigum nefndarstarfsins komu aðilar vinnumarkaðarins þar að, fulltrúar frá ASÍ og Vinnuveitendasambandi Íslands. Hv. fyrrv. þm., Árni Gunnarsson, var fulltrúi Alþfl. í þessari nefnd. Hann skrifaði undir nefndarálitið og studdi það sem þar kom fram en án þess að binda Alþfl. sem þingflokk í þeim stuðningi. Í fyrrv. ríkisstjórn settu fulltrúar Alþfl. sig hins vegar upp á móti þessu frv. og treystu sér ekki til að leggja það fram eða standa að samþykkt þess á Alþingi, fyrst og fremst af þeirri ástæðu að þar var gert ráð fyrir tekjutengingu ellilífeyris. Núna, þegar maður lítur á frv. til fjárlaga fyrir árið 1992 og lítur á bls. 330, þá ætla ég að vitna þar í tvær setningar, með leyfi forseta: ,,Tengslum almannatrygginga við lífeyristryggingar utan almannatryggingakerfisins verður komið á fastan grundvöll. Við það er gert ráð fyrir að lífeyristryggingar í heild lækki um 330 millj. kr.`` Það er með öðrum orðum gert ráð fyrir því að á fjárlögum næsta árs verði lífeyristryggingar lækkaðar um 330 millj. kr. Af þessu verður ekki annað ráðið en að gert sé ráð fyrir því að tekjutengja lífeyri almannatrygginga, þ.e. grunnlífeyrinn. Ef svo er, þá eru það nokkuð nýjar fréttir að þeir stjórnmálaflokkar, sem núna mynda meiri hluta hér á Alþingi, Alþfl. og Sjálfstfl., ætli að taka þessa tekjutengingu upp. Það var ítrekað reynt allan þann tíma sem fyrri ríkisstjórn starfaði að fá Alþfl. til fylgis við þessa stefnu að tekjutengja lífeyri lífeyristrygginga. Það var aldrei hægt. Sjálfstæðismenn, sérstaklega þeir sem þátt tóku í prófkjöri Sjálfstfl. í Reykjavík, skrifuðu margar greinar í Morgunblaðið um að þetta væri heilagur réttur sem lífeyrisþegar hefðu unnið sér inn og hann mætti aldrei snerta. En nú kemur það sem sagt í ljós að þessar hugmyndir eru uppi. Að lokum, virðulegi forseti. Útgjöld til tryggingamála munu aukast um hundruð millj. kr. á næstu árum verði ekkert að gert í almannatryggingalögunum og verði þau lög ekki tekin til endurskoðunar. Sú endurskoðun, sem fram fór á vegum fyrri ríkisstjórnar, hafði það að markmiði að færa til innan rammans, eins og við kölluðum það, þ.e. að koma í veg fyrir útgjaldasprengju sem yfirvofandi var í tryggingamálum, að færa frá þeim sem búa við góðar aðstæður og fá bætur út úr almannatryggingunum til þeirra sem búa við afskaplega erfiðar aðstæður og lök kjör.

Virðulegi forseti. Á þskj. 20 er spurt um þrjú efnisatriði. Fyrsta spurningin er: ,,Hyggst ráðherra leggja fram á Alþingi frumvarp það um almannatryggingar sem fyrrv. heilbr.- og trmrh. lagði fram á síðasta þingi og ekki var afgreitt?`` Svarið er nei. Spurt er: ,,Ef ekki, hyggst þá ráðherra láta fara fram heildarendurskoðun á lögum nr. 67/1971, með síðari breytingum, um almannatryggingar?`` Svarið er já. Þriðja spurningin er: Með hvað að markmiði verður sú endurskoðun látin fara fram? Markmiðið er endurskipulagning stjórnunar, samræming bótaflokka, einföldun kerfisins og aukin skilvirkni.

Virðulegi forseti. Ég þakka hæstv. heilbr.- og trmrh. skýr svör. Af orðum hans má ráða og það er alveg skýrt að það á að fara fram heildarendurskoðun á almannatryggingalögunum. En hann svaraði ekki því sem mér finnst mestu máli skipta nú og því ítreka ég spurningu mína hér úr þessum ræðustóli til hæstv. heilbr.- og trmrh.: Þýða þessar 330 millj. kr. lækkun á lífeyristryggingunum fyrir næsta ár að það eigi að tekjutengja lífeyrinn? Ef svo er, þá verð ég einnig að spyrja: Hvað er það þá í því frv., sem fyrrv. heilbrrh. lagði fram á Alþingi, sem Alþfl. getur ekki stutt?

Virðulegi forseti. Í fjárlagafrv. fyrir árið 1992 er gert ráð fyrir því að spara milli 300 og 400 millj. kr. á almannatryggingakerfinu. Augljóst er að sú endurskoðun, sem hæstv. ráðherra var að tala um hér áðan, mun ekki skila sér inn í þingið ef um viðamikla endurskoðun er að ræða þannig að hún hafi áhrif á útgjöld Tryggingastofnunar ríkisins á næsta ári. Sá sparnaður, sem um er að ræða í fjárlagafrv., hlýtur því að vera á takmörkuðum þætti trygginganna, væntanlega þá að því er varðar tekjutryggingu elli- og örorkulífeyris. Þess vegna held ég að það sé mjög mikilvægt fyrir þingheim, bæði fjárln. og heilbr.- og trn. Alþingis, að fá um það upplýsingar hjá ráðherranum núna með hvaða hætti menn sjá fyrir sér þennan niðurskurð á útgjöldum lífeyristrygginganna upp á 300--400 millj. kr. og því vil ég taka undir þá fyrirspurn sem fram kom hér áðan hjá hv. þm. Finni Ingólfssyni.

Virðulegi forseti. Sú endurskoðun sem rætt var um er þegar hafin. Hliðsjón verður að sjálfsögðu höfð af þeirri vinnu sem unnin hefur verið, m.a. að tilhlutan síðasta ráðherra þessa málaflokks. Við munum leggja fram frv. um endurskoðaðar almannatryggingar fyrir afgreiðslu fjárlaga. Þá munu þingmenn geta tekið afstöðu til niðurstöðunnar af þeirri endurskoðun sem nú fer fram þannig að afgreiðslan mun að sjálfsögðu vera í samræmi við markmið ríkisstjórnarinnar eins og þeim er lýst í stjórnarsáttmála og eins og er komið fram í fjárlögum.