Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Bjarni Ásgeirsson) Frv. þetta hefir áður verið til umr. á þessu þingi, en mér þykir þó rétt að rifja efni þess upp að nokkru, ef hv.þm. skyldu vera farnir að ryðga í því. Eins og kunnugt er, er það aðalefni frv. að lögbjóða, að framvegis skuli viðhöfð meiri mannúð við geldingu húsdýra en hingað til, en fram til þessa hefir sú athöfn fremur verið framkvæmd af heiðinni grimmd en í samræmi við upplýsingu og hugsunarhátt vorra tíma. Vitanlega hefir hugsunarleysi valdið mestu um það, hve meðferð húsdýra hefir verið óhæfileg í þessu efni. Frv. sama efnis hefir áður legið fyrir þinginu, en ekki náð fram að ganga. Í því frv. var gert ráð fyrir að lögleiða svæfingu á undan geldingu. Í þessu frv. er hinsvegar gert ráð fyrir staðdeyfingu, sem talin er betri, hægari og ódýrari, og notkun nýtízku tanga. Frv. lögbýður staðdeyfingu á hinum eldri og þroskaðri húsdýrum, og sé bæði deyfingin og geldingin einungis framkvæmd af hæfum og vönum mönnum. Hin dýrin, sem yngri eru og óþroskaðri, séu gelt með Burdizzo-töngum, sem fróðir menn telja, að taki hinum eldri töngum langt fram og geri geldinguna kvalaminni. Ég vænti þess, að hv.þm. sjá sóma sinn í því að afgr. þetta mál fljótt og vel og koma því þar með í það horf, sem hæfir vorum tímum, upplýsingu þeirra og mannúðarhugmyndum.

Frsm. (Bjarni Ásgeirsson) Andmæli hv. 2. þm.N.-M. voru ekki veigamikil. Hann taldi það galla á frv., að það næði ekki til hunda og katta, því að þar væri þörfin mest. En ég tel, að ekki sé hægt að skilja frv. öðruvísi en að það nái einnig til þessara dýra. 9. m. k. eru þau húsdýr eigi síður en hin. En ef þetta gat kynni nú að vera á frv., ætti hv. 2. þm.N.-M. fremur að koma með brtt. til. að bæta úr þessu heldur en vilja fella allt frv. Hann sagði, að eigi væri til nema 60-70 tengur af þeirri tegund, sem frv. gerir ráð fyrir. Ég sé ekkert á móti því, að útbreiðsla þessara tækja aukist, enda munu þau ekki vera svo dýr, að menn geti ekki eignazt þau í samlögum, eða þá, hreppsfélögin. Hv. þm. sagði ennfremur, að tryggasta leiðin til að ná tilgangi frv. væri sú, að ákveða, að ekki mættu aðrir en kunnáttumenn fást við geldingar. En þetta er einmitt ákveðið, í frv. Þar, sem slíkir menn eru ekki til, ætti jafnan að vera hægt að fá menn til að afla sér slíkrar kunnáttu. Hv. þm. sagði, að margir hefðu notað svæfingu undanfarið. Fróðir menn segja mér, að miklu vandaminna og einfaldara sé að nota staðdeyfingar. Þeir, sem þegar kunna svæfingar, myndu því ekki verða lengi að læra hina aðferðina. Auk þess mun staðdeyfing vera mun ódýrari. Mótmæli hv. 2. þm.N.-M. hnekkja því þess vegna á engan hátt, að Alþingi beri að lögleiða, að hér eftir skuli viðhöfð mannúðlegri meðferð á húsdýrum vorum en tíðkazt hefir frá upphafi landsbyggðar.

Páll Zophóníasson Ég var í minni hl. í landbn., er mál þetta lá þar fyrir, og fann ekki ástæðu til að samþ. frv. þetta. Vil ég því gera stutta grein fyrir afstöðu minni. Þetta frv. er fyrst og fremst flutt sem dýraverndunarfrv. Þó mun það ekki ná til þeirra húsdýra, sem sæta verstri meðferð í þeim efnum, sem hér ræðir um, en það eru hundar og kettir. Ef mannúðin er aðaltilgangur frv. - og svo mun hafa átt að vera -, hefði verið sjálfsagt, að það hefði einnig náð til þessara dýra. Í frv. er gert ráð fyrir staðdeyfingu. Ég álít, að mönnum hefði átt að vera það alveg í sjálfsvald sett, hvort þeir notuðu staðdeyfingu eða svæfingu, einkum vegna þess, að svæfing hefir verið notuð töluvert á síðari árum, og ýmsir því orðnir henni vanir. Samkv. frv. eiga yngri dýr en ársgömul að geldast með Burdizzo-töngum. Af þessum töngum munu ekki vera til nema 60-70 á öllu landinu, og engar í sumum héruðum, og byrjuðu þær þó að flytjast hingað fyrir 17 árum. Það eru því meira en lítil innkaup, sem gera þyrfti á þessum töngum, ef þær ættu að verða svo almennar, að hægt verði að framfylgja lögunum. En til þess að tryggja það, sem mun vera tilgangur frv., mannúðina í meðferð húsdýra að þessu leyti, skiptir það langmestu máli, að á vissum svæðum, í hverjum hreppi eða tveimur hreppum, sé tryggt, að til séu jafnan menn, sem kunna að gelda, sé það tryggt, kemst þetta mál í heppilegt horf smátt og smátt, og á þann hátt næðist betri árangur en með því að þröngva mönnum til að nota tæki, sem óvíða eru til, eða staðdeyfingu, sem fáir kunna. Aðalatriðið er það, að aðrir fáist ekki við geldingar en kunnáttumenn.