Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jörundur Brynjólfsson) Fyrir hönd fjvn. hefi ég þess eins að óska, að frv. verði vísað til 2. umr. að þessari umr. lokinni.

Ólafur Thors Það hefir orðið samkomulag milli hæstv.forsrh. og stjórnarandstæðinga, með samþykki hæstv. forseta, að láta að þessu sinni niður falla venjulegar eldhúsdagsumræður, þ. e. a. s. á þann hátt, að þeim verði frestað til 3. umr. fjárlaganna. Er það með þeim skilyrðum, að menn hafi þá öll þau réttindi, sem venjulega fylgja eldhúsumræðum, sem fram fara þegar fjárlagafrv. kemur frá nefnd.

Héðinn Valdimarsson Við jafnaðarmenn í hv. deild höfum fallizt á það samkomulag, sem hv. 2. þm. G.-K. skýrði frá.

Hákon Kristófersson Það er nú svo langt um liðið, að ég man alls ekki, hvar ég var staddur í þessu merkilega máli, þegar síðast var um það rætt hér í hv. d. Ég held, að ég hafi stungið upp á því, þegar mál þetta var hér síðast til umr., að flm.brtt. og hv.n. vildu eiga sameiginlegan fund með sér til þess að vita, hvort ekki væri hægt að koma á einhverju samkomulagi um þær brtt., er fyrir liggja. Þó að ég hinsvegar líti svo á, að engin nauðsyn sé fyrir framgangi þessa frv., þá býst ég aftur á móti við því, að það sé ætlun þeirra, sem standa að því, að það nái fram að ganga í einhverri mynd á þessu þingi. Þess vegna ber að vanda til þess sem bezt má verða, til þess að það verði ekki meðal þeirra laga, sem þyrfti að breyta á næsta þingi. En eins og ég og fleiri bentum á við 1. umr., held ég, að velflest ákvæði þessa frv. séu að finna að meira eða minna leyti í þar um hljóðandi reglugerðum. Og þó að þessi heildarlöggjöf verði samþ., þá er ég viss um, að aðstöðumunur milli héraða gerir það að verkum, að breyt. á þessari löggjöf verða nauðsynlegar, því að eitt á við á þessum stað og annað á hinum. Ég verð að segja fyrir mig, að eins og þessar brtt. liggja fyrir, þá er maður í miklum vanda um það, hverjar maður á að samþ., með það fyrir augum, hvernig frv. mundi líta út, ef t. d. yrði tekin þessi brtt. frá hv. 1. þm.N.-M. og þessi úr brtt.hv.þm. Borgf., og í þriðja lagi úr brtt.hv.n. Þó að þessi lög yrðu samþ., yrðu þau að meira eða minna leyti pappírslög. Ég vil t. d. beina þeirri spurningu til hv. 1. þm.N.-M., sem flytur brtt. á þskj. 173, hvaða refsingar hann hugsar sér gagnvart þeim mönnum, sem ekki skyldu vera þess megnugir að láta vökumann á greni. Ég hygg, að í flestum tilfellum hafi einyrkjar engan til að láta sem vökumann. Ég held, að þessum málum sé bezt komið í höndum hreppsnefnda. Ef þeim er trúandi í öðrum málum, hygg ég, að einnig megi treysta þeim í þessu máli. Það má náttúrlega setja slíka hluti á pappírinn, að sýslunefndir skuli hafa yfirstjórn um þetta, sem maður veit fyrirfram, að kemur aldrei til framkvæmda. Eða veit nokkur hv.þm. til þess, að sýslunefndir hafi verið að átelja hreppsnefndir fyrir einhverja vanrækslu í þessum hlutum? En úr því menn einu sinni hafa gaman af því að fylla lögin með óþörfum fyrirskipunum, þá er ég ekkert að hafa á móti því. En það, sem ég tel athugaverðast við þetta frv., er sá rauði þráður, sem gengur í gegnum það og gerir að engu þann eignarrétt, sem fyrir hendi er. En menn þarf ekki að furða á þessari aðstöðu, því að það eru sömu fingraför á þessu frv. og öðru, sem sömu hendur hafa fjallað um, en það er frv. til ábúðarlaga. Það er sama stefna, sem þar er ráðandi. Það er merkileg ósamkvæmni í þessum till., að í öðru tilfellinu, ef yrðlingar nást í sept. eða okt., þá á sá ekki að hafa arð af þeim, sem nær, heldur skulu skipti fram fara, en svo í öðru tilfellinu er heitið verðlaunum, sem eru algerlega óþörf. Það eina góða við þetta ákvæði, sem ég er þakklátur hv.n. og hv. 1. þm.N.-M. fyrir, er það, að aðeins er talað þar um heimild, sem vitanlega getur ekki náð nokkurri átt að komi til framkvæmda, nema í einhverjum sérstökum tilfellum, sem ekki þarf að brýna fyrir hreppsnefndum. En það er hlægilegt að ætlast til, að sýslusjóðir fari að borga 10 kr. fyrir refi, sem skotnir eru til mikils arðs fyrir þá, sem ná þeim að vetrarlagi. Ég get fullyrt, að þótt þessi löggjöf komist á í þeim búningi, sem nú er fyrir hendi, verður ekkert eftir henni farið, a. m. k. í mörgum hreppum. En það segir sig sjálft, að það er meira áríðandi en margir halda, að löggjöfin sé þannig úr garði gerð, að ekki sé verið að neyða menn til að fara á svig við hana. Viðkomandi ummælum hv.þm. Borgf. út af þeirri brtt.n., að ekki mætti flytja út yrðlinga fyrir 20. sept. þá held ég, að það ákvæði sé ekki svo hættulegt, þótt samþykkt yrði. Það er sjálfsagt réttilega tekið fram hjá honum, að allmikil samkeppni hefir verið af útlendum mönnum, sem vilja kaupa þessi dýr. En af hverju er hún komin? Þeir byrja fyrst á samkeppninni, þegar innlendir menn vilja fara að kaupa. En hinsvegar ber þess að gæta, að nú eru svo margir innlendir menn, sem fást við refaeldi, að ég held, að engin ástæða sé til að óttast, að eðlileg samkeppni falli niður, þó að þessi brtt.n. verði samþ. En ég hygg, að meira öryggi verði í því, að það verði falleg dýr, sem verða flutt út, þegar komið er síðla sumars, heldur en t. d. í júnímánuði. Þetta er því í rauninni ekkert hættulegt ákvæði. Ég held, að svo geti á staðið í ýmsum sveitum, að mjög sé óheppilegt að óheimila, að nokkur megi vinna greni, hvort heldur fullorðin dýr eða yrðlinga, nema skotmaður sé frá genginn. Þetta verður eitt meðal annars, sem ekki verður farið eftir í ýmsum sveitum. Mér dettur ekki í hug, að hreppsnefnd fari að kæra sína hreppsbúa, þótt þeir hafi farið út og unnið greni, ef til vill fullt eins sæmilega og skotmaður hefði gert. Ég held, að hreppsnefndir hafi nú á seinni árum orðið svo fegnar að þurfa ekki að krjúpa fyrir mönnum til að vera skyttur á grenjum, að þær muni ekki fara að þrengja kosti þeirra manna, sem vilja taka þetta að sér, og það þótt þeir geri það í einhverjum tilfellum án óska hreppsnefndar. Ef það kemur að sömu notum, þá vil ég ekki hafa á þessu neina einokun. Ég nenni ekki að vera að fást við þetta frekar að sinni. Ég hyggst að bíða þangað til ég sé, hvernig frv. lítur út eftir atkvgr., sem nú fer væntanlega fram, og sem ég býst við, að verði mjög undir hælinn lagt, hvernig fer, með tilliti til þeirra ýmsu breyt., sem fyrir liggja. Ég skal að lokum viðurkenna, að hv.n. hefir lagt mikla alúð við að bæta frv., enda þótt ætíð geti orðið meiningarmunur hjá mér og öðrum um þessi og þessi atriði, sem í flestum tilfellum kemur vitanlega af þeim ólíku staðháttum, sem um getur verið að tala í landinu.

Halldór Stefánsson Ég efast um, að mikið verði greitt fyrir þessu máli með því að hafa lengri umr. um það eða einstök atriði þess. Ég held, að héðan af verði að láta það nægja, að menn velji á milli, og velji það, sem þeim gezt bezt að. Ég vil aðeins vekja athygli á því, að brtt. mínar ná aðeins til fyrri kafla frv. Þar sýnist mér vera milli þrenns að velja, brtt. minna, brtt.n. og frv. sjálfs. Mínar till. fara að ýmsu leyti lengst og eru að því leyti fullkomnastar, svo að ég tel, að þær ættu að koma fyrst til atkv., en annars legg ég það á vald hæstv. forseta. Hv. frsm.n. taldi, að sumar till. mínar væru aðeins orðabreyt. En ég vil benda á það, að þær eru nokkuð meira en orðabreyt., þótt þær séu einnig öðruvísi settar fram hjá mér. Eftir mínum till. eru það sveitarstjórnir, sem hafa framkvæmd og skyldu um að annast um útrýming refa, undir eftirliti sýslunefnda, eins og mun vera og hafa verið hér á landi. Eftir till.n. er sýslunefndum skylt að sjá um, að hreppsnefndir hafi eftirlit með eyðingu refa, en ekkert er getið um, hvar framkvæmdarvaldið og framkvæmdarskyldan sé á þessu. Það er sagt, að sýslunefndir eigi að sjá um, að hreppsnefndir hafi umsjón með, - með hverjum? - engum. Framkvæmdarskyldan er ekki lögð neinum á herðar. Að lokum er það þá út af fyrirspurn hv.þm. Barð. til mín um það, hvaða refsiákvæði ég hugsaði við því, ef menn gætu ekki lagt vökumann á gren. Ég veit ekki, hvers vegna hann spyr mig frekar en aðra. Ég þarf ekki annað en benda honum til 15. gr. frv. Þar eru almenn ákvæði um refsingar, sem taka til brota á lögunum.

Pétur Ottesen Það er aðeins út af þeim útreikningum, sem hv.frsm.n. fór með til samanburðar á því, hver hagur væri að því að yrðlinga mætti flytja út þegar að vorinu, ellegar að ala þá til hausts. Hv. frsm. komst að þeirri niðurstöðu með þessum útreikningi, að á haustin fáist 500-600 kr. fyrir hvert dýr. Þegar þetta er borið saman við það, hvað greitt er fyrir yrðlinga á vorin og kostnað þann, sem leiðir af eldi þeirra yfir sumarið, mundi hagnaðurinn vera um 200 kr. af hverju dýri. Um þennan kostnaðarreikning er þó þess að geta, að hv.frsm. byggir þessar upplýsingar sínar á áliti þess manns, sem hefir eitt stærsta refabúið hér á landi. En þessar upplýsingar hv.frsm., sem allar byggjast á áliti þessa sama manns, eru rangar. Kostnaðarreikningurinn er eingöngu miðaður við eldiskostnað. Þar er enginn kostnaður gerður fyrir refagirðingum, en auðvitað verður að telja hann með. En til athugunar á því, hvort þetta sé rétt, vil ég benda á það, að það er algengt á refabúum, að þau slátra refunum og selja síðan belgina. Eftir þeim upplýsingum, sem fengizt hafa, hefir verð belgjanna af þessum dýrum verið frá 100 og upp í 200-250 kr., og í hæsta lagi 300 kr. Og lætur nokkur maður telja sér trú um, að refabúin fari að ala refina fram á vetur, til þess að fá 100-300 kr. fyrir þá, ef hægt er að selja yrðlingana á erlendum markaði fyrir 600 kr. Og mig undrar það, að nokkur maður skuli láta sér detta í hug að leggja annað eins frv. og þetta fyrir þingið og að nokkur maður skuli flytja svo staðlausa stafi sem þessar upplýsingar, sem hvergi byggjast á staðreyndum og eru hvergi til nema á reikningum.

Ég tók það fram, að reiknað væri með afföllum

. Ég tók tölurnar upp eftir hv.frsm. eins og þær lágu fyrir hjá honum, svo engin rangfærsla er í þeim milliburði. Það er svo augljóst mál, að þetta er aðeins gert til þess að slá einhverju fram og tilraun til þess að slá ryki í augu manna. En hvað gengur þeim til Og hvað getur þessum refabúsforstjórum gengið til þess? Enginn hefir sett þeim reglur um það, hvenær þeir megi flytja út dýr, sem þeir ala. Þeir geta gert það þegar þeir álíta það heppilegast. Þetta er því í því augnamiði einu, að þeir, sem standa fyrir refabúum, geti fengið yrðlinga með lægra verði en ef fullkomin samkeppni væri. Það er þetta og ekkert annað, sem stendur bak við þessar till. Þeir vita sem sé, að það eru svo miklir örðugleikar fyrir almenning að setja upp refagirðingar. Kostnaðurinn, sem þetta hefir í för með sér, er svo mikill, að allur fjöldi manna getur ekki komizt undan þeim samtökum, sem búast má við að verði hjá refabúum, þegar þau eru orðin einvöld um verðið. Niðurstaðan verður því sú, að þeir, sem afla dýranna, verða neyddir til að selja þau þessum refabúaforstjórum og við því verði, sem þeim þóknast að skammta fyrir þau.

Frsm. (Bernharð Stefánsson) Vegna þess, sem hv.þm. Borgf. sagði áðan, skal ég taka það fram, að það er langt frá því, að ég hafi farið með staðlausa stafi á laugardaginn um verð yrðlinga á haustin. Ég hefi nú óyggjandi sannanir fyrir því, að ég fór með rétt mál. Og ef hv.þm. Borgf. trúir mér ekki, vil ég ráða honum til þess að leita upplýsinga hjá gengisnefndinni, sem hefir öll gögn, um verð á útfluttum vörum, þessum sem öðrum. Þá mun hann sjá, að munurinn, sem ég nefndi um daginn, er sízt of mikill. Verðið í fyrra sýnir þetta t. d. ljóslega. Þá var meðalverð yrðlinga í júlí 140 kr., en í nóv. 560 kr. Ég sé svo ekki ástæðu til að orðlengja þetta frekar, en ætla að vona, að hv.þm. leiti sér þeirra upplýsinga, sem ég hefi bent honum á.

Jón Auðunn Jónsson * Hv. þm. Borgf. sagði, að þetta væri til þess að skapa refabúunum betri aðstöðu, svo að þeim myndi fjölga á næstu árum. Hitt er og víst, að eigi þessi atvinnuvegur að vera til góðs, verður að kosta kapps um að flytja aðeins góð dýr út. En nú er það svo, að þeir, sem kaupa refina á vorin, flytja allt út, sem þeir fá, hversu mikið rusl sem það er. Það er einnig upplýst í þessu máli, að oft er það svo, að þeir selja betri dýrin sem grænlenzk, en úrkastið selja þeir undir íslenzku nafni. En ef dýrin verða flutt út að haustinu, sem að öllu leyti er skynsamlegt, er það víst, að framvegis verða það aðeins valin dýr, sem seld verða. Ég veit til þess, að á síðastl. vori keypti útlendur kaupmaður yrðlinga, fyrst eftir að refabúin voru hætt að kaupa þá. Hann keypti þá fyrir lægra verð en refabúin höfðu gefið fyrir þá. Þannig kom einn til Ísafjarðar og keypti þar 160-180 yrðlinga. Voru þeir mjög misjafnir að gæðum. Hann fór með þetta allt til útianda. Ég álít, að bezt sé að vanda þessa vöru sem mest.

Pétur Ottesen Út af ummælum hv.þm.N.-Ísf. verð ég að geta þess, að þau byggjast á misskilningi hv.þm. Hann virðist alls ekki hafa lesið till. í þessu máli. Hv. þm. talaði um, að ekki mætti flytja slæm dýr út. Eftir frv. má ekki flytja nokkurt dýr út nema dýralæknir hafi skoðað það og gefið vottorð um heilbrigði þess. Það er því tilgangslaust hjá hv.þm. að vera að benda á ástandið eins og það er áður en nokkur lagaákvæði eru sett um þetta. Hv. frsm. er nú flúinn úr því skjólinu, sem hann stóð í, með fullyrðingar sínar frá refabúsformanninum. Nú benti hann á gengisnefndina. Ég get ekki farið þangað til að leita þeirra upplýsinga, því eins og hv.frsm. á að geta séð, er enginn tími til þess að gera það áður en atkvgr. fari fram um þetta mál. Og ef gengisnefndin hefir svo mikið um þetta í sínum fórum, hví hefir hann þá ekki aflað þeirra upplýsinga. Hv. frsm. mátti þó vita, að í skjóli þeirra upplýsinga, sem hann fékk hjá refabúsforstjóranum, mundi honum ekki vera lengi vært.

Jón Auðunn Jónsson * Það er oft erfitt að ákveða það með unga, hvort þeir verði sæmileg dýr eða ekki.

Alveg jafngott

. Það stendur hér staðhæfing móti staðhæfingu. Ég ætla, að ég hafi eins mikla reynslu í þessu efni sem hv.þm. Borgf. Það á að ala upp slæm dýr og slátra þeim að haustinu, en flytja þau ekki út. Ef farið yrði að flytja slík dýr út úr landinu, yrði það til þess að spilla fyrir markaðinum erlendis, því ekki væri að tala um að fá meira fyrir þau en 300 kr.

Er það hámarkið innanlands?

. Ég veit ekki betur en að þau hafi selzt fyrir allt að 500 kr. Það er því réttast að flytja ekki út annað en beztu dýrin, og það ekki fyrr en á haustin, því fyrr er ekki hægt að ákveða þau með vissu.

Þetta er misskilningur

. Nei. Ég vona, að hv.þdm. beri betra skyn á þetta en hv.þm. Borgf.

Frsm. (Bernharð Stefánsson) Eins og ég tók fram áðan, þá hefi ég fengið staðfestingu á því hjá gengisnefnd, að það, sem ég sagði um daginn, er rétt. Ég hefi ekki áætlað verðmuninn á yrðlingum haust og vor of hátt. Samkv. þeim upplýsingum var meðalverð hvers mánaðar eins og hér segir: Í júlí ........... ca. 140 kr. pr. dýr - ágúst ...........- 300 - - - - september.......... - 530 - - - - október .......... - 490 - - - - nóvember ........... - 560 - - - Meðalverðmunur á hverju dýri í júlí og nóv. var því 420 kr., og er það a. m. k. staðfesting á því, sem ég hefi áður sagt um þetta. Ég hefi nú skýrt þetta fyrir hv. d. og legg það í dóm hennar, hvort ég hafi ekki rök að mæla, að munurinn á verði yrðlinga vor og haust sé meiri en nemur tilkostnaði. Og þótt hv.þm. Borgf. rengi mig, mun hann þó ekki rengja gengisnefnd. En hv.þm. virtist efast um, að ég færi rétt með þessar tölur, og þess vegna vísaði ég honum þangað.

Það er nokkuð seint

. Nei, það er ekki of seint, 3.umr. er eftir. Hv. þm. sagði áðan, að dýrin væru ekki öll flutt út, heldur væri sumum slátrað, og því fengist minna verð fyrir þau. Þetta er að vísu rétt, enda gerði ég ráð fyrir afföllum í reikningum mínum, og jafnvel þó áætlun mín um þau verði ekki tekin gild, þá geta þau aldrei orðið nándar nærri eins há og verðmunurinn. Ég gaf hv.þm. þessar tölur uppskrifaðar ásamt tilkostnaði og afföllum. Var það ekki rétt?

Það stóð aðeins „kostnaður“ hjá hv.þm.

.

Pétur Ottesen Ég skal ekki deila um það, hvað gengisnefnd kann að hafa sagt, en hitt væri vert að athuga, hvað þeir leggja til grundvallar hjá nefndinni. Hv. þm. sagði að það væru öll dýr, sem veiddust hér á landi og voru flutt út. Eftir því ætti að vera 200 kr. hagnaður á dýri. En þetta er af því, að út voru aðeins flutt úrvalspör, karldýr og kvendýr saman. Tölur n. sýna því aðeins, hvað slík úrvalsdýr voru seld. Þótt þessar tölur séu komnar frá n., eru þær ekki réttar að því leyti, að þær eru ekki miðaðar við það, að öll dýr væru flutt út. Heildaryfirlit hv.frsm. er því rangt, því að refabúin slátra refunum hér innanlands og selja belgina fyrir 100-300 kr., í staðinn fyrir að selja dýrin til útlanda fyrir 600 kr., eins og hv.þm. sagði. Það er því augljóst, að þetta yfirlit er rangt og villandi og gert til þess að slá ryki í augu manna.

Frsm. (Bernharð Stefánsson) Ég hefi játað, að það eru afföll af þessu, en hinsvegar eru þau ekki svo mikil, að þau vegi upp móti verðmuninum. Annars skal ég geta þess, að þessar tölur gengisnefndar eru meðalverð, en ekki verð á einstökum dýrum, eins og mér virtist hv.þm. Borgf. gruna. Það er ekki hæsta verð eða lægsta, heldur meðalverð.

Já, á úrvalsdýrum

. Nei, af öllum dýrum upp og ofan.

Forseti (BSv): Ég vil benda á það, hvort ekki sé rétt, að n. taki þetta mál aftur til meðferðar, til þess að vinna úr öllum þeim fjölda till., sem fyrir liggja. Veit þó ekki, hvort hv.þm. geta fallizt á þessa till.

Pétur Ottesen Ég vil benda á það, að venjulega hefir það verið þannig, að kallað hefir verið eftir málum úr n., en þau ekki rekin í hana aftur. Þetta er því nokkuð frábrugðið venjulegum gangi málsins hér í þessari hv. d. Ég vil benda á það ennfremur, þessu máli til skýringar, að mínar brtt. eru brtt. við brtt.n., og því getur ekkert verið á móti því, að þær verði bornar upp. Aftur á móti eru brtt.hv. 1. þm.N.-M. sérstakar. Samt finnst mér bezta lausnin á þessu máli vera sú, að greiða atkv. um allar þessar brtt., og láta menn súpa seyðið af því, hversu skeytingarlausir þeir hafa verið í því að kynna sér þetta mál og hlusta á umr. um það.

Forseti (BSv): Ég vil þakka hv.þm. Borgf. fyrir að standa upp, því seinni parturinn af ræðu hans var einmitt það, sem ég vildi sagt hafa. Ég ætlaði með till. minni að leysa úr þessu vandamáli, en ef n. vill ekki taka málið aftur að sér, væri æskilegast, að hv. 1. þm.N.-M. vildi taka brtt. sínar aftur til 3. umr.

Lárus Helgason Ég ætla, að öllum sé það vitanlegt, að landbn. hefir lagt mikla vinnu í þetta mál. Það er því ekki hægt að búast við því, að hv. dm. utan n. bæti þetta frv., þótt þeir flytji svo eða svo margar brtt. við það. Ég get því ekki betur séð en sjálfsagt sé að samþ. allar brtt.n.Hv. þdm. hafa ekki rannsakað þetta mál eins gaumgæfilega og n.

Halldór Stefánsson Út af tilmælum hæstv. forseta o. fl. um að taka aftur brtt. mínar á þskj. 173 til 3. umr., sé ég ekki ástæðu til þess, þar sem n., eða einkum hv. form. hennar, hefir tekið þannig í málið. Hv. n. hefir haft langan tíma til að athuga brtt. mínar, og enga tilraun gert til að taka þær til athugunar. Hinsvegar fannst mér full ástæða til að flytja þær hér, því þegar ég las brtt.n., sá ég, að sumar þeirra voru þannig, að ekki mætti teljast vansalaust, ef málið væri afgreitt þannig.

Pétur Ottesen Ég hafði búizt við því, að hæstv. forseti, sem verndari 

Það er aðeins í einu atriði

. Hv. form. n. þarf ekki að rjúka svo upp, þótt einstakir þm. leyfi sér að gera aths. við till.n.

Á að fara að byrja umr. aftur?

. Ég vil benda hv. 2. þm. Árn. á, að hann er ekki forseti í þessari d.

Ekki einu sinni í Sþ.

.

Frsm. (Bernharð Stefánsson) Ef ætlazt er til þess, að n. taki allar þær brtt., sem fram hafa komið, til athugunar á ný fyrir þessa atkvgr., þá nær það ekki nokkurri átt. N. hefir þegar athugað þetta mál og skýrt það hér í þessari hv. d. N. getur ekki gert að því, þótt einstakir þm. hafi ekki fylgzt með í þessu máli. Ég vil því mótmæla því fyrir n. hönd, að hún fari að gera upp aftur það, sem hún hefir áður gert forsvaranlega. Ef hv. d. líkar það ekki, verður að kjósa sérstaka n. í málið.

T. d. hv.þm. Borgf.

.

Magnús Jónsson Það hefir stundum tíðkazt, þegar flókin atkvgr. hefir þurft að fara fram, að skrifstofan hefir verið látin gera atkvæðaskrá til að hafa til stuðnings. Þetta hefir ekki verið gert nú, líklega af því að búizt hefir verið við, að eitthvað af brtt. yrði tekið aftur. Nú er komið í ljós, að greiða þarf atkv. um þær allar, og þá ég treysti hæstv. forseta vel til að stjórna atkvgr., þá er auðséð, að hún myndi taka mjög langan tíma, þar sem tvennar brtt. eru við frv. sjálft og svo brtt. við brtt., og víða mun vera vafasamt fljótt á litið, í hvaða röð á að bera þær upp. Ég vil því leggja til, að atkvgr. verði frestað og hún undirbúin betur fyrir hv. deild.

Forseti (BSv): Það hefir nú verið lagt til að fresta atkvgr. um þetta mál, en ef hv.þm. óska þess, er ég alveg tilbúinn að láta hana fara fram strax. 

Jón Sigurðsson Ég held, að þessi atkvgr. sé ekki eins flókin og menn halda. Ég vil t. d. benda á, að margar af brtt.hv.þm. Borgf. lúta að því sama, svo ef hv.þd. t. d. hafnaði þeirri fyrstu, væru eiginlega margar hinna þar með fallnar. Síðustu brtt. hans eru aftur á móti sjálfstæðar, svo að um þær þarf að greiða atkv. sérstaklega.

Forseti (BSv): Brtt. hv.n. og brtt.hv.þm. Borgf. valda út af fyrir sig engum erfiðleikum við atkvgr. Í brtt.hv. 1. þm.N.-M. eru mörg atriði, sem sumir munu telja til bóta, en þar sem þær ákveða alveg, hvernig skuli orðaðar þær frvgr., sem þær eru við, komast hinar brtt. ekki að, ef þær eru samþ. Eins komast ekki brtt.hv. 1. þm.N.-M. að, ef hinar eru samþ. Mér finnst því, að ráðlegt væri fyrir hv. 1. þm.N.-M. að taka sínar brtt. aftur til 3. umr., og reyna þá að koma þeim að sem leiðréttingum á frv. eins og það verður þá.

Mér er þá sama, hver óskapnaður frv. verður, ef þm. vilja hafna því, sem til bóta er

. Jæja, hv.þm. ræður þessu auðvitað sjálfur, og verður nú gengið til atkv.

Sigurjón Á. Ólafsson Frv. þetta er komið frá hv.Ed. Ég vil leyfa mér að mælast til, að því verði vísað til 2. umr. og allshn.