Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með frv. því, sem hér er til umr., er leitað heimildar til að taka lán erlendis vegna opinberra framkvæmda á árinu 1977 og til að endurlána Framkvæmdasjóði þar á meðal. Samtals er um jafnvirði 9 milljarða 732 millj. kr. að ræða sem skiptist þannig: 6 milljarðar 870 millj. fara til opinberra framkvæmda og 2 milljarðar 862 millj. er ætlunin að endurlánist Framkvæmdasjóði sem síðan miðlar lánsfé til fjárfestingarlánasjóða, svo sem kunnugt er. Í frv. er einnig leitað heimildar til að ábyrgjast allt að 700 millj. kr. lán vegna framkvæmda sveitarfélaga, og eru fyrst og fremst hafðar í huga hitaveituframkvæmdir á Akureyri. Loks er í frv. leitað heimildar til að ákveða með reglugerð að innlend skuldabréfalán allt að 100 millj. kr., sem sveitarfélög kunna að bjóða út vegna meiri háttar hitaveituframkvæmda, skuli hljóta sömu skattalegu meðferð og ríkisskuldabréf, en samkv. 1. gr. laga nr. 7 1974 skulu þau undanþegin framtalsskyldu og skattlagningu á sama hátt og sparifé. Miðar þetta að því að auðvelda sölu, slíkra skuldabréfa. Sú fjárþörf, sem frv. felur í sér, er í samræmi við niðurstöður lánsfjáráætlunar ríkisstj. fyrir árið 1977 sem lögð hefur verið fram og gerð var grein fyrir við 3. umr. fjárlaga. Af ýmsum orsökum er lánsfjáráætlunin síðbúnari en stefnt var að. Frv. fylgir yfirlitstafla þar sem lánsfjárþörfin er sýnd eftir uppruna fjármagns ásamt skiptingu á einstakar framkvæmdir. Kemur í ljós að áformaðar lántökur til ríkisframkvæmda eru 10 milljarðar og 30 millj., sem hækkar í 10 milljarða 280 millj. þegar endurlán til sveitarfélaga og vörukaunalán Pósts og síma eru meðtalin. Af þessari fjárhæð er gert ráð fyrir að 3 milljarða 410 millj. verði aflað innanlands og verði því lánsfjárþörf erlendis 6 milljarðar 870 millj., eins og fyrr greinir. Samkv. því verður þriðjungur fjármagnaður með fjáröflun innanlands og 2/3 hlutar með erlendum lánum. Fjáröflunarþörf vegna ríkisframkvæmda hefur hækkað um 1 milljarð 122 millj. kr. frá því, sem gert var ráð fyrir í fjárlagafrv., og stafar það einkum af því að nauðsynlegt þykir að hefja lagningu línu frá Kröfluvirkjun austur til Eyrarteigs og verja til þess 500 millj. kr. á næsta ári, auk þess sem önnur viðfangsefni hafa bæst á lánsfjáráætlunina og endurskoðun kostnaðaráætlana og verkefnaáfanga einstakra framkvæmda hefur leitt til aukinnar lánsfjárþarfar. Um þessi atriði er nánar fjallað í lánsfjáráætluninni, sem þm. hafa á borðum sínum. Ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til. að frv. þessu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn., og vænti þess að hv. n. geti tekið málið fyrir þannig að hægt verði að afgreiða það sem lög frá Alþingi áður en þm. fara í jólaleyfi.

Fjmrh. (Matthías Á. Mathiesen) : Herra forseti. Frv. til l. á þskj. 235 um breyt. á l. nr. 97 28. des. 1971, um vörugjald, felur í sér tvenns konar breytingar á þeim lögum: Annars vegar til samræmingar því tollskrárfrv. sem nú hefur verið samþ. sem lög. Tollskrárnúmerum er því breytt í þessu frv. til samræmingar þeim tollskrárlögum sem samþykkt hafa verið. Hin breytingin er fólgin í því, að hið svonefnda tappagjald, sem er á gosdrykkjum, er hækkað. Það rennur, eins og fram kemur í grg. frv., í Styrktarsjóð vangefinna. Gjald þetta til sjóðsins er í dag kr. 1.95 á lítra, en gert er ráð fyrir að hækka það í 7 kr. Ætti það að gefa sjóðnum töluvert meiri tekjur. Ef ég man rétt gerir fjárlagafrv. ráð fyrir 105 millj. kr., þannig að hér er um töluvert mikla aukningu að ræða, en þess má geta að þar hefur ekki verið um breyttar tölur að ræða allt frá 1971 Ég vænti þess að hv. n. og hv. þd. geti tekið þetta mál til afgreiðslu þannig að það geti orðið að lögum, áður en þm. fara í jólaleyfi. Ég leyfi mér svo, herra forseti, að þakka fyrirgreiðslu frumvarpa í þessari hv. d., um leið og ég legg til að þessu frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Ég vil fagna aðalefni þessa frv. svo sannarlega. Að þessu hefur lengi verið unnið af ýmsum okkar sem að þessum málum höfum starfað sérstaklega, og ég get ekki látið hjá líða nú að færa hæstv. fjmrh. þakkir fyrir að hafa flutt þetta frv. og komið því inn í Alþ. og væntanlega hér til samþykktar, og um leið þakka hæstv. félmrh. sem einnig hefur að þessu máli unnið. Það er ljóst að stór og aðkallandi verkefni í málefnum þroskaheftra hefðu stöðvast nær alveg ef sú tala, sem fjárl. var áður, hefði staðið. Það er í þessu frv. minnt á þau verkefni sem þegar er verið að vinna að og eru óleyst með öllu, svo sem Egilsstaðaheimilið, einnig hin mikla viðbygging við Sólborg á Akureyri og enn frekari lagfæring á Kópavogshælinu. Enn er þó eftir eitt verkefni í þessum byggingum sem ekki verður komist hjá að leysa, og það er meðferðarheimili á Vestfjörðum. Þegar þessum heimilum verður lokið, þá er áreiðanlega rétt annaðhvort að endurskoða þetta allt saman, víkja þessum fjármunum í önnur verkefni sem þá koma til greina, eða þá, sem við skulum kannske helst vona, að þá hafi þetta fólk að fullu og öllu fallið inn í heildarramma okkar kerfis í menntakerfi, heilbrigðiskerfi og félagslegri þjónustu, þannig að við þurfum ekki neinn sérstakan sjóð til þess að styrkja það sérstaklega. Ég vil einnig flytja hæstv. ríkisstj. sérstaka þökk frá landssamtökunum Þroskahjálp sem eru hér að ná fram einu sínu helsta baráttumáli, og er von að þau fagni því, svo nýtilkomin sem þau eru. Og þau vona að áframhaldandi gott samstarf verði milli þeirra og ríkisstj. um að vinna að málefnum skjólstæðinga sinna.