Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Aldursforseti (SvÓ): Áður þingstörf hefjast verður svo sem venja er til, minnzt þeirra fyrrverandi þingmanna, er látizt hafa frá því síðasta þingi lauk. Þeir hafa að þessu sinni fallið í valinn fjórir, og vil ég stuttlega geta hvers þeirra, en tek nöfnin eftir stafrófsröð. Fyrstan nefni ég þá Ágúst Theódor Þórðarson Flygenring, kaupmann í Hafnarfirði, sem lézt í Kaupmannahöfn 13. sept. næstl. Ágúst var af borgfirzkum ættum kominn, fæddur á Fiskilæk í Borgarfirði 17. apríl 1865, og ól þar æskuárin. Hugur hans hneigðist snemma að sjóferðum og siglingum, enda laut starf hans alla æfi öðrum þræði að eflingu sjávarútvegar og siglinga. Hann var sjómaður á fiskiskútum framan af, en síðar skipstjóri. Siglingafræði nam hann í Noregi og tók þar stýrimannapróf 1891. Árin 1896-98 var hann skipstjóri, en gerðist kaupmaður í Hafnarfirði 1899 og lagði jafnhliða þaðan af stund á útgerð og verzlun. Ýmsum trúnaðarstörfum gegndi Ágúst um æfina og reyndist jafnan liðgengur vel og ábyggilegur. Hann varð einn af forstjórum landsverzlunar 1917, er hún var stofnuð, og hafði það starf á hendi meðan 3 voru forstjórar. 1907 sat hann í milliþinganefnd um fjármál landsins. 1905-12 var Ágúst Flygenring konungkjörinn þingmaður, en 1924-25 var hann 1. þm. Gullbringu- og Kjósarsýslu. Alla æfi var Ágúst Flygenring hinn mesti athafnamaður, og átti hann frumkvæði að fjölmörgum atvinnufyrirtækjum, einkum þeim, er að útvegi lutu. Á Alþingi naut hann trausts og hylli samverkamanna, þótti jafnan tillögugóður, djarfur og drenglundaður. Hann fluttist til Kaupmannahafnar 1931 og dvaldi þar með vandamönnum sínum til dauðadags. Næstan tel ég Björn Sigfússon, fyrrum bónda á Kornsá í Vatnsdal. Hann var fæddur 22. júní 1849, en lézt 11. okt. 1932, og varð því fullra 83 ára. Björn var snemma bráðger og námfús, naut líka snemma staðgóðrar heimafræðslu hjá foreldrum sínum, Sigfúsi presti Jónssyni á Tjörn og Sigríði Bjarnardóttur, sýslumanns í Húnaþingi. Björn fór utan 24 ára og dvaldi við smíðanám í Kaupmannahöfn 1873-74, en vann eftir heimkomu ýmist að smíðum eða við kaupsýslu. Hann reisti bú á Hofi í Vatnsdal 1882 og hjó þar til 1886. Árin 1886-1899 bjó hann í Grímstungu, en þaðan af á Kornsá til 1925, er hann fékk bú í hendur syni sínum. Hann var þingmaður Húnvetninga 1893-99, og öðru sinni 1909-1911. Auk þess var hann hreppstjóri sveitar sinnar og gegndi mörgum öðrum trúnaðarstörfum í þarfir sveitar og sýslu; var amtsráðsmaður um sinn og einbeittur frömuður samvinnufélagsskapar í héraði sínu. Björn var til æfiloka mjög áhugasamur um þjóðmál og ötull forgöngumaður kvenréttinda, samgöngubóta og alþýðumenntunar. Mun nafns hans eftirleiðis ekki sízt verða getið í sambandi við jafnréttismál karla og kvenna, sem hann studdi mjög einlæglega. En í öllu hans margháttaða æfistarfi gætti jafnt framsýni, áhuga og þrautseigju. Þá vil ég minnast Einars Jónssonar, bónda á Geldingalæk á Rangárvöllum. Hann var fæddur sama staðar 18. nóv. 1868, og dvaldi þar alla æfi. Við búi tók hann af föður sínum 1897 og bjó þar jafnan síðan. Hann var þingmaður Rangæinga 1909-1919 og aftur 1927-1931. Einar naut mikils trausts og vinsælda með héraðsbúum, enda var honum um margt vel farið, og lét hann sér jafnan annt um menningar- og framfaramál héraðsins. Hann þótti og tillögugóður og fylginn sér um hin stærri mál, þótt miður væri nafn hans við meðferð þeirra bundið. Æfilok Einars urðu með voveiflegum hætti þau, að hann drukknaði í Ytri-Rangá 22. okt. næstl. Loks vil ég nefna Ólaf Friðrik Davíðsson. Hann var fæddur 25. marz 1858 á Akureyri. Gerðist hann ungur verzlunarmaður og stundaði þau störf nær alla æfi, fyrst á Akureyri, en síðan á Húsavík, Djúpavogi, Vopnafirði, Ísafirði og víðar. Frá 1893-1904 var Ólafur verzlunarstjóri á Vopnafirði, en þá um 4 ár, eða til 1908, bókari við Landsbankann í Reykjavík. Sagði hann því starfi lausu og tók við verzlunarstjórastörfum á Ísafirði, sem hann gegndi til 1924, er hann fluttist til Vestmannaeyja, þar sem hann andaðist 15. ágúst næstl. Ólafur Davíðsson var kosinn á þing í Norður-Múlasýslu1902 og sat á aukaþingi því, er það sumar var háð, en síðar leitaði hann ekki kosningar. Ólafur var maður vel gefinn og vann hvert starf með elju og áhuga. Var hann og víða til trúnaðarstarfa kvaddur, þar sem hann dvaldist. Ég vænti þess, að háttv. þingmenn votti minningu þessara látnu bræðra vorra virðingu með því að rísa úr sætum. [Allir þingmenn stóðu upp úr sætum sínum].

1. kjördeild: AA, BJ, BSt, BÁ, BKr, GÓ, HStef, HJ, IngB, JAJ, JónÞ, LH, PO, SvÓ. 2. kjördeild: BSn, EÁrna, GL, HSteins, HV, JakM, JónJ, MJ, MT, PM, SvbH, VJ, ÞorlJ. 3. kjördeild: GÍ, HG, JJós, JBald, JÓl, JónasJ, Jónas Þ, JörB, MG, PHerm, PHalld, StgrS, TrÞ. Fyrir lá að rannsaka kjörvottorð eins þm., 4. þm. Reykv., Péturs Halldórssonar. Féll það í hlut 1. kjördeildar. Aldursforseti ákvað fundarhlé meðan kjördeildin lyki störfum, en að rannsókn lokinni var fundinum fram haldið. Frsm. 1. kjördeildar (Halldór Stefánsson): Fyrsta kjördeild hefir fengið í hendur útskrift úr gerðabók yfirkjörstjórnarinnar í Reykjavík frá 14. sept. síðastl. um kosningu Péturs Halldórssonar, þar sem lýst er yfir, að hann sé rétt kjörinn þingmaður við kosninguna. Engar kærur hafa komið fram yfir kosningunni. Leggur kjördeildin einróma til, að kosningin verði tekin gild. ATKVGR. Kosningin samþ. í e. hlj.

Aldursforseti (SvÓ): Næst liggur fyrir skv. þingsköpum að vinna venjul. þingmannseið að stjórnarskránni, og liggur þegar fyrir eiðspjallið, undirritað af þeim eina nýkjörna þingmanni, sem sæti á hér. Að þessu loknu var fundi frestað til kl. 5 síðdegis. Kl. 5 síðd. var fundinum fram haldið. Allir á fundi nema þm. Barð. (BJ), er kom skömmu eftir fundarsetningu, og þm. G.-K. (ÓTh), er var fjarstaddur vegna lasleika.

Kosning forseta. Gekkst aldursforseti nú fyrir kosningu forseta sameinaðs þings. Kosningin var tvítekin. Hið fyrra sinn lýsti aldursforseti úrslitunum svo, að Tryggvi Þórhallsson hefði fengið 20 atkv., Jón Þorláksson 16 atkv., og Jón Baldvinsson 4 atkv. í síðara skiptið hlaut kosningu Tryggvi Þórhallsson, þm. Str., með 23 atkv. - Jón Þorláksson fékk 14 atkv., en 4 seðlar voru auðir. Aldursforseti vék þá úr forsetastóli, en hinn nýkjörni forseti tók við fundarstjórninni. Lét hann fyrst fram fara kosningu varaforseta sameinaðs þings. Kosningu hlaut Þorleifur Jónsson, þm. A.-Sk., með 23 atkv. - Pétur Ottesen fékk 1 atkv., en 17 seðlar voru auðir.

Þessu næst voru kosnir skrifarar sameinaðs þings, að viðhafðri hlutfallskosningu. Bárust forseta tveir listar, A og B. Á A-lista var IngB, en á B-lista JAJ. - Samkv. því lýsti forseti yfir, að kosnir væru skrifarar sameinaðs þings án atkvgr.: Ingólfur Bjarnarson, þm. S.-Þ., og Jón Auðunn Jónsson, þm.N.-Ísf.

Loks fór fram kosning kjörbréfanefndar, að viðhafðri hlutfallskosningu. Forseta bárust tveir listar, A og B, með samtals jafnmörgum nöfnum og kjósa skyldi menn í nefndina. Á A-lista voru SvÓ, GÓ, BJ, en á B-lista PM, MJ. - Samkv. því lýsti forseti yfir, að kosnir væru án atkvgr.: Sveinn Ólafsson, Pétur Magnússon, Guðmundur Ólafsson, Bergur Jónsson, Magnús Jónsson.

Halldór Stefánsson, 1. þm.N.-M., með 15 atkv. - 12 seðlar voru auðir. Loks voru kosnir skrifarar deildarinnar, að viðhafðri hlutfallskosningu. Forseta bárust tveir listar, með einu nafni á hvorum. Á A-lista var BSt, en á B-lista MJ. - Samkv. því lýsti forseti yfir, að rétt væru kjörnir skrifarar deildarinnar án atkvgr.: Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf., og Magnús Jónsson, 3. þm. Reykv.

Þessu næst skyldi hluta um sæti deildarmanna samkvæmt þingsköpum. Fram kom tillaga um að láta sætaskipun haldast eins og hún var á síðasta þingi. Afbrigði um þá tillögu voru felld með 15:6 atkv., og var síðan hlutað um sætin. Varð sætaskipun samkv. hlutkestinu sem hér segir: 5. sæti hlaut Ólafur Thors, 6. - - Bergur Jónsson, 7. - - Sveinn Ólafsson, 8. sæti hlaut Björn Kristjánsson, 9. - - Héðinn Valdimarsson, 10. - - Hannes Jónsson, 11. - - Jón Ólafsson, 12. - - Halldór Stefánsson, 13. - - Jónas Þorbergsson, 14. - - Þorleifur Jónsson, 15. - - Vilmundur Jónsson, 16. - - Bjarni Ásgeirsson, 17. - - Lárus Helgason, 18. - - Jóhann Jósefsson, 19. - - Haraldur Guðmundsson, 20. - - Pétur Ottesen, 21. - - Steingrímur Steinþórsson, 22. - - Guðbrandur Ísberg, 23. - - Ingólfur Bjarnarson, 24. - - Jón Auðunn Jónsson, 26. - - Sveinbjörn Högnason, 27. - - Pétur Halldórsson, 28. - - Tryggvi Þórhallsson.