Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég hef lítið lagt til þessa máls og ætlaði ekki að blanda mér í umr. um það, en varðandi brtt., hvar staðsetja skuli umrætt gistihús, vil ég segja nokkur orð. Ef ég hef skilið rétt, er lagt til að reisa það við tjarnarendann, þar sem nú er sjúkrahús og barnaheimili ásamt tveimur íbúðarhúsum. Ég held, að þessi hugmynd þurfi nánari athugunar við. Það er mikil tilhneiging hjá okkur til að setja allar stórbyggingar í miðbæinn eða sem næst honum. Ég held, að þetta sé ekki viturlegt, fyrst og fremst gerir það lóðirnar svo dýrar, að óheyrilegt er, auk þess sem það skyggir á okkar ágætu gömlu byggingar, alþingishúsið og dómkirkjuna, sem eru þess virði, að þær fái að njóta sín, og ég vildi, að þjóðin yrði svo efnuð, að hægt væri að rífa húsin hér í kring og gera skemmtilegan grasvöll í kringum þessar merku gömlu byggingar. Þegar reisa á nýtízku gistihús eins og hér um ræðir, verður margs að gæta um staðarval. Þetta verður áreiðanlega margra hæða hús. Ef það verður reist þarna, sem till. er um, er það beint í fluglínu frá flugvellinum. Við, sem störfum hér í Alþingi, vitum, hvað flugvélarnar valda okkur miklu ónæði, þó að við séum þetta langt frá flugvellinum, og getum þá líka gert okkur í hugarlund, hvaða truflanir þær hefðu fyrir hótelgesti á þessum umrædda stað, auk þess sem mikil slysahætta er að slíkri byggingu í fluglínunni. Við munum eftir því, þegar ekki munaði nema fáum sekúndum, að flugvél hrapaði á stúdentagarðinn eða háskólann. Af þessum ástæðum og fleirum finnst mér mjög óheppilegt að setja þetta hótel í miðbæinn, þó að ekkert tillit sé tekið til þeirra spádóma jarðfræðinga, að miðbærinn sökkvi í sæ. Ég held, að gistihúsið ætti að reisa við Skólavörðholtið eða innar. Þessi bær er ekki svo stór enn, að fjarlægðin frá miðbænum væri til neins tjóns. Svo finnst mér annar galli á meðferð þessa máls. Það er verið að ráðstafa 5 millj. kr. úr ríkissjóði, án þess að málið hafi verið lagt fyrir fjárhagsnefnd. Mér finnst fjhn. þurfa að hafa yfirlit yfir það fé, sem ráðstafað er úr ríkissjóði, a. m. k. þegar um svo stórar upphæðir er að ræða og hér. Þó að allshn. hafi athugað frv., finnst mér ekkert á móti því, að fjhn. fái málið til athugunar. Ég vil því biðja forseta að bera þetta upp í deildinni, til að fá úr því skorið, hvort ekki er vilji fyrir því að fresta umr., svo að fjhn. geti fengið málið til athugunar.

Frsm. (Gunnar Thoroddsen) : Herra forseti. Síðan mál þetta var til umræðu í gær, hefur allshn. átt fund með hæstv. samgmrh. og rætt ágreining þann, er varð um 5. gr. frv. viðvíkjandi eignarnámsheimildinni. Hæstv. ráðh. skýrði svo frá, að í ráði væri að reisa gistihúsið á þríhyrningnum vestan tjarnarinnar, milli Skothúsvegar og Tjarnargötu, og féllst n. á að veita eignarnámsheimild fyrir lóð á þessum stað og ákvað að flytja brtt. þar að lútandi, en hún hljóðar svo, með leyfi hæstv, forseta: „Ríkisstjórninni er heimilt að taka eignarnámi undir gistihúsið og því til afnota lóðir, hús og mannvirki á landsvæði í krika þeim vestan tjarnarinnar í Reykjavík, er takmarkast af tjörninni, Tjarnargötu og Skothúsvegi, ef samkomulag næst ekki um kaup. Fer þá um eignarnámið eftir lögum nr. 61 14. nóv. 1917.“ Hæstv. ráðh. skýrði einnig frá því, að hugsanlegt væri, að breyting yrði á staðarvali, þar eð von væri á sérfræðingi frá Ameríku til að gera tillögur um fyrirkomulag hússins. Ef annar staður yrði fyrir valinu og ekki næðist samkomulag um kaup á lóð, vill n. lýsa því yfir, að hún vill styðja að því, að eignarnámsheimild verði veitt á því landi, sem valið yrði. Ég vil svo vænta þess, að allar deilur um 5. gr. séu leystar með þessari brtt.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Eins og hv. þm. Snæf, hefur nú skýrt frá, hefur náðst samkomulag milli mín og hv. n. um 5. gr. frv. Það er að vísu svo, að sá staður, sem getið er, er ekki fyllilega ákveðinn, og endanleg ákvörðun um, hvar gistihúsið skuli standa, verður ekki tekin, fyrr en nefndur sérfræðingur kemur og hefur gert sínar tillögur. En þar sem hv. n. var ófáanleg til að veita ótakmarkaða eignarnámsheimild, þá sætti ég mig við þessa afgreiðslu. Ef hins vegar Alþ. verður slitið, áður en gengið verður frá staðarvalinu, og það kemur í ljós, að annar staður er heppilegri, þá hygg ég, að ekki verði komizt hjá að setja bráðabirgðalög um eignarnám á þeim stað. Ég mun þá taka mína brtt. til baka, ef þessi verður samþ.



Herra forseti. Eins og fram kom við 1. umr. þessa máls, var uppi nokkur kurr út af hinu óvenjulega ákvæði í 5. gr. frv., að nú skyldi hverfa að því, sem ekki á sér nokkurt fordæmi eða stað í l., en það er hin ótakmarkaða eignarnámsheimild. Þegar hv. allshn. fjallaði um málið, kom og fram, að hún gat ekki fallizt á 5. gr. eins og hún var. En það, sem farið er fram á, er, að hér í þessum bæ megi taka lóðir og hús, þar sem henta þykir, til að reisa þar gistihús. - Nú hefur fleira fram komið í þessu máli, sem hv. n. virðist ekki hafa athugað, en það er, hvort hér er ekki verið að reisa hús, svo stór og vel búin, að nægja mættu öllu fyrirmönnum. Ég spurði um þetta við 2. umr. málsins, og hét þá formaður n. að athuga þetta. Þá verð ég að lýsa undrun minni yfir meðferð hv. allshn. á þessu máli. Raunar má þykja skiljanlegt, að óhægt sé að standast kröfur hæstv. ráðh. í þessu máli og að þeir, sem styðja vilja stj., leiti vegar að verða að vilja hæstv. ráðh. Áður hafði hér fram komið brtt. frá hæstv. ráðh., sem var fullkomlega út í hött. Þessi brtt., sem nú liggur fyrir, er uppsuða úr þeirri till. og er á þá lund, að eignarnámsheimildin er bundin við ákveðinn stað. Nú þótt hér sé um einsdæmi að ræða að veita slíka heimild, þá munu sumir kunna að segja, að gott sé, að borgararnir finni, hversu tryggir þeir eru gagnvart valdhöfunum. En nú hefur þessu til viðbótar hv. frsm. n. heitið því fyrir hönd n. að mæla með eignarnámsheimild hvar sem vera skal, ef þessi tiltekni staður verður ekki valinn. Hér er vitanlega um alls kostar óvenjulega og óhæfilega aðferð að ræða, að ein þingnefnd geti fyrirfram heitið fylgi sínu við nokkurt mál. Þrátt fyrir allt þetta er þessi brtt. þó bót frá því, sem var, og án þeirrar viðbótar, sem hv. frsm. gerði, er hún ekki verri en við mátti búast. En eftir er þó þetta, sem er grundvöllurinn undir því öllu saman, að hér sé almennings heill til staðar, og það er vitanlegt, að það er Alþ., sem verður að skera úr því í hvert sinn. Og hæpið finnst mér, að gefa það fordæmi, að þetta sé almenningsheill í þessu tilfelli, þrátt fyrir það, að margt má færa því til sérlegra málsbóta að ráðast í þetta. En þá er þetta eftir: Er ekki hægt að snúa því upp í það, að hver og einn, sem vill byggja hótel fyrir útlenda eða innlenda, hann geti fengið eignarnámsheimild á lóð undir bygginguna? Það er enginn eðlismunur, á því, hvort ríkisstj. sem slík stendur að þessu eða einstakur aðili vill framkvæma þessa almenningsheill, en þykist ekki geta það nema með því að fá aðstoð löggjafans til þess að taka annarra eign, því að það er hreinn misskilningur, að stjórnlögin séu fyrir ríkið. Stjórnlögin eru fyrir borgarana, þeim til verndar, en ekki fyrir ríkið, þar sem um vernd er að ræða. Ríkið er þar ekki rétthærri aðili, þegar metið er, hvort almenningsheill er fyrir hendi. Þetta allt vildi ég benda á. Að öðru leyti mun ég láta málið afskiptalaust, en þessi atriði eru og verða þung á metunum, ef þau verða gerð að l. og framkvæmd.



Herra forseti. Það hefur verið minnzt á það í þessum umr. og mjög á loft haldið, að með byggingu nýtízku gistihúss væri verið að leggja undirstöðu að nýjum og þýðingarmiklum atvinnuvegi landsmanna og mætti því líta á slíka byggingarframkvæmd sem lið í nýsköpuninni. En ég vil benda á, að ef þetta á að verða undirstaða að nýjum atvinnuvegi, þyrfti einnig að koma því til leiðar, að hæfileg gistihús rísi víðar upp og ekki síður í sveitum en við sjó. Það er líka rétt, sem fram hefur komið í þessum umr., að þetta er matsatriði, hvort hér sé svo brýn nauðsyn á ferðinni, að að þessu eigi að vinda bráðan bug nú þegar, eða hvort ekki séu aðrar þarfir, sem enn brýnni nauðsyn sé að leysa. Ég fer ekki meira út í það. Þetta verður að sjálfsögðu metið af hæstv. ríkisstj., þó að hún fái þá heimild, sem hér á að lögfesta. En það er í tilefni af hinum mjög svo furðulega eltingaleik, sem meiri hl. allshn. hefur háð við 5. gr. frv., sem ég hef kvatt mér hljóðs. Samkv. 5. gr. á að gefa stj. heimild til að taka eignarnámi lóðir, hús og önnur mannvirki eftir því, sem hún telur þörf, undir þetta fyrirhugaða gistihús. Í mínum augum er þetta sjálfsögð og eðlileg heimild. Ég skal ekki elta ólarnar við hv. 10. landsk. eða aðra, sem hafa á því aðrar skoðanir prinsipielt, ef ég má nota það útlenda orð. Ég vil sérstaklega benda á, að nú er svo komið, að allshn. leggur til, að heimildin til eignarnáms verði miðuð við ákveðinn stað, sem sé það svæði, sem takmarkast af Skothúsvegi, Tjarnargötu og Reykjavíkurtjörn, og meira en það, hv. frsm. n. segir, að n. vilji stuðla að því, að sams konar heimild fáist fyrir aðra staði, ef það telst hentugra að reisa þessa byggingu annars staðar. Hvað er þá hér á ferðinni? Raunverulega ekkert annað en það, að n. lýsir yfir, að hún treysti ekki hæstv. stj. til þess að velja stað fyrir þessa byggingu, svo að við hæfi sé. Mér virðist, að það eitt, sem n. fer fram á, sé að fá að segja sitt orð um, hvaða staður sé valinn, hversu stórt land sé valið og hversu miklar eignir séu keyptar. Í tilefni af þessu vil ég benda á, að þessi n. hefur nú komið auga á ákveðinn stað, sem ég hef áður nefnt. Það er rétt, þetta er glæsilegur staður, vel í sveit settur, og ég hygg, að hann muni uppfylla mjög margar þær kröfur, sem gera ber til slíks staðar. En hinu má þó ekki gleyma í þessu sambandi, að á þessum stað stendur nú eitt af sjúkrahúsum bæjarins, og bæinn og landið vantar nú stórkostlega sjúkrahús. Á Þessum sama stað stendur eitt af barnahælum bæjarins, og bæinn vantar barnahæli í mjög stórum stíl. Á þessum sama stað eru allt að tvö íbúðarhús og auk þess stórt gamalt íshús, sem nú er frystihús, sem er að vísu bygging, sem þarf að hverfa af þessum stað hið allra fyrsta. Við getum því sagt, að það sé síður en svo vandkvæðalaust að taka þennan stað. Það er síður en svo vandkvæðalaust að ætla að útrýma einu af sjúkrahúsum bæjarins, þótt lítið sé, og einu stærsta barnaheimili bæjarins. Ég verð að lýsa því yfir, að ég tel ekki líkur til, að hæstv. ríkisstj. mundi fara fram á að fá stað innan bæjar fyrir gistihús, sem af hlytust meiri vandkvæði fyrir borgina en þessum.

Ríkisstj: hefur bent á þennan stað

. Það er rétt, sem einn þann, er kæmi til greina, en úr því að n. fellst á að mæla með eignarnámsheimild fyrir þann stað, sem er svona miklum annmörkum búinn, þá finnst mér, að hún gæti eins fallizt á að gefa enn þá víðari heimild, sem í gr. felst. Ég mun svo ekki orðlengja um þetta miklu meira. Ég vil aðeins benda á þessa staðreynd og lýsi yfir, að ég mun greiða atkv. gegn þeim brtt., sem hafa komið fram við 5. gr. Ég álít hana góða og eðlilega eins og hún er og treysti hæstv. stj. til þess að misnota hana á engan hátt.



Herra forseti. Það, að ég kvaddi mér hljóðs nú, er vegna orða, sem féllu frá hv. 10. landsk., sem var áframhald af því, að við fyrri umr. þessa máls vakti hann máls á því hér í d., að svo kynni að vera, að nokkrir menn hefðu hug á því að mynda hlutafélag og reisa hér mjög stórt gistihús í bænum á tilgreindum stað, og orðaði, hvort ekki væri ástæða til fyrir n. að rannsaka þetta nánar. Ég sagði, af því að hv. frsm. var ekki staddur í d., að rétt væri, úr því að þetta mál væri komið inn í þ., að athuga þetta frekar. N. hefur að vísu ekki talað við þessa menn, en þessir menn, sem hér er átt við, munu nokkrum sinnum hafa átt tal við hæstv. ríkisstj., og samgmrh. hefur sagt mér og leyft mér að hafa það eftir, að þessum mönnum hafi verið boðin þátttaka í hinu nýja fyrirhugaða gistihúsi, sem hæstv. ríkisstj. o. fl. ætla að reisa, og þessir menn hafi ekki tekið ólíklega í að verða meðeigendur að slíku gistihúsi, en þó með nokkrum skilyrðum, þar á meðal, hvar húsið væri reist. Að þessum upplýsingum fengnum frá hæstv. ráðh. tel ég, að allshn. geti ekki frekar rannsakað þetta mál, auk þess sem mér virðist, að ef þessir menn hafa hugsað sér að fá allshn. til að beita eitthvað áhrifum sínum í þessu máli, þá hefði verið fyrst og fremst þeirra að tala við okkur, en ég geri ráð fyrir, að þeir hafi talið það óþarft og þess vegna hafi þeir snúið sér til hæstv. stj., sem ég tel líka vera rétt. Að öðru leyti skal ég ekki frekar en ég gerði við 2. umr. fara inn á frv., en afstaða meiri hl. n. var þá skýrð, og ég held, að meiri hl. n. og hv. 10. landsk. hafi í öllum verulegum atriðum verið sammála um skilning á þessu, þó að ég sé hins vegar þeirrar skoðunar, að þegar búið er að breyta frv. í þá átt, sem nú er fyrirhugað, að veita eignarnámsheimild fyrir ákveðinn landskika og hús, sem á þeim landskika standa, þá að sjálfsögðu líti málið allt öðruvísi út en ef gefin er heimild til að taka hvaða land sem er og hvaða hús sem er innan lögsagnarumdæmis Reykjavíkur. Ég held, að á þessu sé mikill meginmunur. Og þó að n. hafi sagt, eins og hv. frsm. tók fram, að n. mundi mæla með eignarnámsheimild á öðrum ákveðnum lóðum, ef þetta svæði yrði ekki tekið fyrir gistihúsbygginguna, þá er samt sem áður sá munur á, að í hverju einstöku tilfelli er um ákveðið land að ræða hjá n. og Alþ., þannig að ef þ. kæmist að þeirri niðurstöðu, að eignarnám væri ekki réttlætanlegt, af því að um almenningsheill væri ekki að ræða, þá mundi þingið neita um slíka eignarnámsheimild. Þetta er mjög mikil prinsipiel breyting frá því, sem er nú í frvgr., en verði hún samþ., þá tel ég ekki lengra gengið en gert hefur verið margsinnis áður.



Herra forseti. Ég spurði hæstv. ráðh. að því í gær, hvað satt væri í því, sem almennt væri orðað í bænum, að beðið hefði verið um yfirfærslu á 45 þús. $ handa manni, sem hefði starfað að undirbúningi undir byggingu útvarpshallarinnar. Nú er sólarhringur síðan, og mig langar til að heyra, hvað hæstv. ráðh. veit um þetta, því að ég veit með sanni, að það hefur verið beðið um þetta.  Þá langar mig til að benda á, að nú er talað um ákveðið land, sem eigi að taka eignarnámi, og er búið að lýsa því, hvernig ástatt er um það land. Mér skilst, að það verði ekki byggt á því svæði nema rífa húsin, sem eru þar fyrir. Nú vil ég benda á, að í l. nr. 39 7. apríl 1943 er bannað að rífa hús nema sett séu upp í þeirra stað hús fyrir það fólk, þann atvinnurekstur og aðra starfsemi, sem hefur átt sér stað í þeim húsum, sem rifin eru. Mér skilst því, að um leið og hæstv. stj. verður gefin heimild til að rífa hús á þessum stað og byggja hótel, verði að gefa henni heimild til að byggja hús yfir það fólk, sem þarna býr, og yfir þann atvinnurekstur sem þarna á sér stað, annars eru l. ekki framkvæmanleg, því að það er gagnslaust fyrir stj. að fá samþ. l., sem brjóta í bág við önnur l. Ég hygg því, að allshn. þurfi enn að fá málinu frestað til þess að útvega hæstv. stj. heimild til að byggja sjúkrahús, barnaheimili og íbúðarhús í staðinn fyrir þessi hús, sem þarna eru, þar sem hótelið á að rísa upp. Þá vil ég enn fremur benda á það, sem þarf ekki að benda á, en komið hefur fram í umr., að svo fast hefur hæstv. stj. sótt að fá að verða þátttakandi í þessum rekstri eftir ræðu hv. frsm., að hún hefur reynt að innbyrða félagsskap, sem ætlaði að stofna til gistihússrekstrar, af því að hana langaði sjálfa svo mikið til að reisa gistihúsið, og nú ætlar hún að ganga að einhverjum skilyrðum til þess að fá þá inn í félagsskap með stj. Öðruvísi mér áður brá með suma menn í stj. hvað snertir ríkisrekstur, það hefði einhvern tíma þótt skrýtið, að þeir skuli nú leyfa sér að stíga á framtak einstaklinga til að byggja gistihús, til þess að hægt sé að koma þar á ríkisrekstri.

Forseti (BG) : (Hringir). Ég vil vekja athygli hv. þm. á því, að þegar þrjú horn í d. eru farin að hvíslast á, þá hringi ég.

Atvmrh. (Áki Jakobsson) : Mér sýnist þessi deila út af 5. gr. tiltölulega lítils virði, því að það er vitað, að þó að það sé orðað svona almennt, þá er engin hætta á, að farið verði að nota það víðtækara en nauðsyn krefur til að fá nægilega lóð undir húsið. Það er reynsla, þegar eignarnámi er beitt, að þá hafa matsmenn farið óhæfilega hátt með matið og langt fram yfir það, sem hefur verið hægt að kaupa eignirnar, og hefur hæstiréttur gengið þar talsvert á undan. Það gerir því enginn að gamni sínu að beita eignarnámsheimild fram yfir það, sem nauðsyn ber til. Þá er annað atriði, sem hefur ekki verið dregið inn í umr. nema að litlu leyti, að mér finnst ákaflega hæpið að setja l. sérstaklega um það, að byggja skuli gistihús í Reykjavík. Það er alveg ómótmælanlega mikil þörf fyrir gistihús, og það gæti orðið allmikill atvinnuvegur fyrir landsmenn, ef Ísland gæti orðið ferðamannaland. Hér er margt, sem útlendingar munu telja markvert að sjá, og má búast við, að mikill ferðamannastraumur verði nú til landa, sem hafa eitthvað upp á að bjóða, og er þá nauðsynlegt fyrir okkur að geta tekið á móti því aðstreymi. En þá er ekki nóg fyrir okkur að hafa gistihús í Reykjavík, þó að það sé óhjákvæmileg nauðsyn. Það er alveg eins nauðsynlegt að koma upp gistihúsum á öðrum stöðum, sem sérstaklega eru til þess fallnir, að menn vilji leita þangað til að skoða sig um. Ég er sannfærður um, að það væri ákaflega æskilegt, að gistihús væri reist á Þingvöllum og fleiri stöðum, jafnvel uppi á öræfum. Ef ríkið fer af stað með gistihúsasmíði, þá væri nauðsynlegt, að það ætti sér stað á fleiri stöðum, eins og t. d. á Akureyri, þar sem gistihúsaekla er. Það er greinilegur ferðamannastraumur um Akureyri, og í seinni tíð hafa komið þar þúsundir Íslendinga, bæði karla og kvenna, á ferð sinni um landið. Ég tel þess vegna, að þetta frv. sé allt of þröngt. Ég hefði talið langréttast, að það hefði verið gefin heimild fyrir stj. til þess að stuðla að gistihúsabyggingum almennt í landinu og láta hana hafa ákveðna lántökuheimild til þess að koma upp gistihúsum þar, sem nauðsynlegast er. En þegar um það er að ræða, hvar gistihús eigi að standa, þá býst ég við, að þar þurfi að kveðja fagmenn til, ekki eingöngu arkitekta, heldur líka kunnáttumenn í gistihúsarekstri, og ráðfæra sig við fræðimenn á því sviði erlendis. Ég álít því rétt að hafa þetta almenn heimildarlög. Ég er líka þeirrar skoðunar, að engin ástæða sé til, að ríkið sé að hlaupa í kapp við einstaklinga, sem vilja koma upp gistihúsum, heldur þvert á móti stuðla að því, að þeir komi þeim upp, en ríkið ráðist í byggingar á þeim stöðum, þar sem það verður annars ekki gert. Ég hef ekki hugsað mér að flytja brtt. um þetta, en ég fyrir mitt leyti kann ekki við, að l. séu eingöngu um gistihús í Reykjavík, því að það eitt að byggja gistihús í Reykjavík leysir ekki þann vanda, að landið sé við því búið að taka við ferðamannastraum, því að þeir vilja fara víðar en til Reykjavíkur. Við getum ekki vænzt, að ferðamannaheimsóknir til Íslands verði nokkur þáttur í atvinnulífi okkar, meðan við byggjum ekki gistihús nema í Reykjavík. Ég held því, að það væri hyggilegt að gera breyt. á frv. á þann hátt, að þetta yrðu almenn heimildarl., og í því efni tel ég, að rétt væri að kjósa eða skipa sérstaklega n. sérfræðinga í þessu máli til að úrskurða um staðsetningu gistihúsa og hversu stór þau skuli vera o. s. frv., vegna þess að það er ekki á færi annarra en sérfræðinga, og eins hvar byggja skuli í landinu. Ég vildi ekki láta þetta mál ganga svo fram, að þetta kæmi ekki fram. Hæstv. samgmrh. var gefin heimild til að leggja fram í þinginu frv. um þetta efni, en hann bar það ekki undir alla stj., a. m. k. ekki mig, því að þá hefði ég gert við þetta aths.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Herra forseti. Ég verð að segja, að mér komu aths. hæstv. atvmrh. dálítið undarlega fyrir, og hann hefði sjálfsagt getað sparað sér sumar þessar aths., ef hann hefði verið við umr., því að það hefur verið sýnt rækilega fram á muninn á þessu frv. og því, að ef til vill þyrfti að gera ráð fyrir, að ráðast þyrfti í gistihúsabyggingar almennt, en það mál er óskylt þessu og ekki ástæða til að blanda því saman. Það mundi hann sjá sjálfur, ef hann hefði fylgzt með í umr. Ég vil enn fremur taka fram, að málið var lagt fyrir stj. og þar samþ. að bera fram frv. um gistihúsbyggingu. Þar var hann viðstaddur og gerði ekki aths. Að öðru leyti skal ég ekki fara langt út í það, sem fram hefur komið. Það gefur mér ekki tilefni til þess. Ég vil aðeins segja það út af ræðu hv. 2. þm. N.-M., að hún var ákaflega merkilegt dæmi um það, hvað langt er seilzt um hurð til lokunnar, þegar hann telur, að það sé ekki nóg að setja inn í þetta frv. heimild um eignarnám, heldur einnig heimild um að byggja hús í staðinn fyrir önnur, sem þar eru nú, af því að í eldri l. sé bannað að rífa hús, nema önnur hús séu byggð til sömu nota í þeirra stað. Það sjá allir, hvílík reginfjarstæða þetta er, að ný l. eigi að víkja fyrir gömlum, því að vitanlega er það svo, að ef ný l. eru sett, þá verða þau gömlu að víkja. Þá spurði hv. þm. um kostnað við byggingu útvarpshallarinnar samtímis því, sem hann skýrði frá, hver kostnaðurinn hefði verið. Ég tel óþarft að vera að gefa honum skýringu, fyrst hann veit það svo vel sjálfur, en í öðru lagi vil ég lýsa yfir, að mér er alls ókunnugt um, hvað það hefur kostað, og hef enga „interessu“ fyrir að vita það. Hv. 8. þm. Reykv. bar mjög fyrir brjósti sjúkrahúsið og barnaheimilið, sem þyrfti að rýma til að koma gistihúsinu fyrir. Nú er mér tjáð, að sjúkrahúsið verði þarna ekki miklu lengur, því að búið sé að segja húsnæðinu upp. Þá er það barnaheimilið eitt, sem þarf að sjá fyrir, og er það auðvitað sjálfsagt, og hygg ég, að það sé skynsamlegt að flytja barnaheimilið, því að ég efast um, að þetta sé heppilegur staður fyrir það. Þótt samkomulag hafi ekki náðst við meiri hl. allshn., vil ég samt mælast til þess, að brtt. n. verði samþ., til þess að málinu sé ekki stofnað í tvísýnu. Ég tel málinu betur borgið með viðaukanum við 5. gr., á þskj. 544. Ég vil eindregið hvetja alla þá, sem vilja framgang þessa máls, að samþykkja brtt.



Herra forseti. Ég mun ekki deila við hv. formann allshn. um þær krókaleiðir, sem sú n. hefur valið sér. Það sér hver maður, að ef tillögur hennar verða lögfestar, þá er heimild til þess að taka eignarnámi ekki einu sinni visst svæði í bænum, heldur virðist vera leyfilegt að taka þannig staði eða hverfi eignarnámi koll af kolli, eftir því sem þurfa þykir. Ef þessi staður þykir ekki hentugur, þá er hægt að taka annað, og þannig er hægt að horna allan bæinn. Þetta er algerlega óþekkt, að n. gefi vilyrði fyrir því, að hægt sé að taka eignarnámi hina og þessa staði. Það er ekki víst, að þessi n. lifi svo lengi, að hún geti staðið við öll þau loforð, sem hún gefur. - Það virðist hafa komið inn misskilningur hjá n. varðandi fyrirspurn mína, hvort aðrir aðilar væru ekki að verki, - sem sé hvort fjársterkir aðilar væru ekki að hefja undirbúning gistihúsbyggingar hér í bænum. Þessi n. virðist lítið hafa kannað það, þótt ég héldi, að henni væri skylt að rannsaka allt, er snerti málið. Það þurfti meira að segja ákveðna ósk til að fá n. til að athuga þann möguleika að fá fleiri aðila að verkinu. Þá kem ég að því, að n. tók allt annað sjónarmið en ég átti við. Ég mæli hér ekki fyrir hönd þeirra, sem ætla að reisa hér gistihús, heldur af hálfu ríkisins og hins opinbera. Þarf ríkið að ráðast í að leysa þennan vanda með því að leggja fram 5 millj. kr.? Nú er það einnig komið fram, að það er ekki eindregið samkomulag ríkisstj. á þessum vettvangi að afgreiða málið. Það er lítt hirt um að fá aðra aðila til þess að vera með, heldur á að taka ráðin af þessum mönnum. Ég vil fría ríkið við að reisa þetta gistihús, því að tilgangur getur varla verið sá, að ríkið reisi endilega gistihús, heldur að það verði reist gistihús. Hér virðist tilgangurinn helga meðalið, og ef það er svo, þá ætti ekki að vera neitt eitur að beina málinu inn á aðrar brautir, án þess að gripið sé til örþrifaráða. Skv. 1. gr. er ríkisstj. heimilað að verja 5 millj. kr. til byggingar hússins. Ég hygg, að nokkuð verði farið að skarðast úr þessum 5 millj. kr., þegar búið er að kaupa lóðir og lendur og bæta eigendunum tjón sitt upp og sjá því fólki svo fyrir íbúðum. Það er ekki rétt, sem komið hefur fram, að öll ný lög, sem sett eru, afnemi hin eldri lög. Nýju lögin þurfa að fullnægja einhverjum tilgangi. Þótt lög séu sett um eignarnám, er ekki nóg, að þau bæti það tjón, sem eigandinn hlýtur, heldur verður og að fullnægja öllum öðrum lagaákvæðum. Það væri líka hart, ef hægt væri að reka menn burtu bótalaust, og það eru líka lög, sem banna það, og er þá ekki víst, að eignarnámið geti farið fram. Hér talaði fyrir skömmu hæstv. atvmrh. og hefur víst hæstv. samgmrh. orðið eitthvað undrandi. Það kom á daginn, að það er alls ekki öll ríkisstj., sem stendur óskipt í máli þessu. En það má vera, að innan ríkisstj. sé til meiri hluti um þetta mál, og hljóta þá sjálfstæðismenn að mynda hann ásamt Alþýðuflokksmönnum. Það er þá komið svo, að þeir, sem láta mest af því að vera verðir eignarréttarins, þeir standa þarna með, en ekki einu sinni þeir, sem maður hefði helzt búizt við, og á ég þar við sósíalista. Það er aðeins 5. gr., sem þeir geta fellt sig vel við, og þó heyrðist mér á hæstv. atvmrh., að ríkisstj. ætti helzt að fá ótakmarkaða eignarnámsheimild. - Nú er sagt, að það eigi að gera landið að ferðamannalandi. Svo á fólkið að ferðast um landið og auka þannig atvinnu íbúanna. Það kemur hingað í flugvél og hefur e. t. v. örlitla viðdvöl í Reykjavík. En það verður að sjá þessu fólki farborða, sem ætlar að dveljast hér, og tæplega mun það láta sér nægja að vera í gistihúsinú í Reykjavík. En hvað er í hyggju að gera fyrir þetta fólk, sem vill ferðast hér um? Það er víst harla lítið, - hér virðist hafa verið tekin skökk pólhæð og flest vera illa undirbúið. Nú tel ég, að ég hafi gert skyldu mína og bent á það, sem betur mætti fara, en ég held, að þeir, sem hér eru ákafastir um framgang málssins á þessum grundvelli, muni ekki hljóta hrós fyrir og að mál þetta eigi eftir að draga dilk á eftir sér, sem enn er ekki búið að flá.



Ég benti á það við 1. umr. þessa máls, að mér sýndist ekki hyggilegt né nauðsyn að leggja fram svo mikla fjárfúlgu, eins og ætlazt er til, þar sem ríkið hefði í nógu mörg önnur horn að líta hvað snertir fjárgreiðslur þess, - jafnvel þótt þetta sé kannske freistandi til að fá fjármagn frá öðrum til að reisa gistihúsið. Ég benti einnig á það, að ef ríkið legði inn á þessa braut, þá væri ekki vitað nema aðrir kæmu á eftir og vildu fá fé til gistihúsbyggingar þar, sem þörfin væri meiri, og er það vissulega víða. - Ég gat þess líka, að hvergi væri meira fé í höndum einstaklinga en hér í Reykjavík. Hæstv. samgmrh. vildi lítið taka undir þessi orð mín. En nú hefur það komið á daginn, að hæstv. atvmrh. hefur tekið í sama streng og ég, og þykir mér það vitanlega styrkja minn málstað. Þess vegna vil ég taka það fram, að ef farið verður með mál þetta eins og samgmrh, vill, þá yrði lagt í þetta gistihús fé, sem ríkið gæti vel komizt hjá, því að það virðist nú nokkurn veginn ljóst, að gistihús verður reist, þótt ríkið leggi ekki fram fé. Við vitum, að hér í Rvík eru margir aðilar, sem gjarnan vilja taka þátt í gistihúsbyggingu. Þar má t. d. nefna Eimskipafélagið, Reykjavíkurbæ og loks fjársterka einstaklinga. En nú er hafinn ákafur áróður fyrir því að koma ríkinu sem aðila inn í þennan félagsskap með því að láta það leggja fram nokkrar milljónir. Ég tel ekki rétt, að farið sé út á þessa braut, en ef menn vilja endilega, að ríkið liggi fé í gistihús, þá væri meira vit í að hafa það þannig almennt, að fé yrði lagt í gistihús þar, sem þörfin er mest, en fjármagn lítið. Mér þætti því líklegt, að það mætti færa þetta mál inn á skynsamlegri brautir, og vil mælast til þess við hæstv. forseta, hvort hann sæi sér ekki fært að fresta umr., ef vera mætti, að samkomulag næðist um einhverjar brtt. Það er ekki svo þægilegt að útbúa brtt. skriflega í hasti, en eftir því sem fleiri raddir hafa komið fram, virðist mér, að málið þurfi enn gaumgæfilegri athugun. Málið er þannig vaxið, að full ástæða er til að breyta því, og ég vona, að hæstv. samgmrh. geti sætt sig við það, að málið komist í það horf, að það stuðli sem mest að byggingu gistihúsa í landinu, enda veit ég, að það er fyrst og fremst tilgangur hæstv. samgmrh.



Herra forseti. Ég tek hér til máls aðeins vegna þess, að hæstv. atvmrh. minntist á það, að það væri þörf á hóteli víðar en í Rvík, t. d. á Þingvöllum. Mér fannst, að það yrði misskilið, ef ég léti eins og ég heyrði það ekki, þar sem ég er einn af nm. Þingvallanefndarinnar. N. hefur lengi haft í huga að reyna að koma upp hóteli á Þingvöllum. Þess vegna sneri hún sér fyrir 3 árum til Alþingis til lausnar þessu vandamáli. Hún fékk heimild til þess að kaupa gistihúsið á Þingvöllum. En þegar til átti að taka, þá var okkur synjað um kaup á því, og þar við situr. En n. er ljóst í fyrsta lagi, að þarna er lítil von um ágóða á gistihúsrekstri, ef fyllstu kröfum er framfylgt, - og í öðru lagi, að þarna er mesti vandi að gæta sóma þjóðarinnar. Það er síður en svo, að n. hafi sofið á málinu, því að hún hefur einmitt haft það ríkt í huga og hefur reynt að fá aðila til að taka þátt í hótelkostnaði, t. d. ríkisstjórnina, bæjarstjórn Rvíkur og stjórn Eimskipafélagsins, og hvort ekki væri þá hægt að auka heimildina þannig, að hún næði einnig til Þingvalla. Ég skal játa það, að við getum ekki ætlað okkur svo stóra hluti að greiða úr allri gistihúsaþörf í landinu í einu. Þetta yrði því öllu fremur stefnan, sem mörkuð yrði. En við verðum að minnast þess, að Þingvellir eru sá staður, sem erlendir menn sækja fyrst til utan Reykjavíkur. En til þess að tefja ekki þetta mál, þá kom okkur nm. saman um að flytja ekki brtt., heldur að mælast til þess, að áðurnefndir aðilar athuguðu vinsamlega, hvað bezt verði að gera. Ef til mála kæmi að auka einhverju við með hliðsjón af því, sem ég hef nú sagt, mætti þá koma því inn í frv. við umr. í Ed. Ég ætla ekki að blanda mér frekar inn í umr. um þetta mál, en ætlast til, að þessi orð mín séu skoðuð sem greinargerð af hálfu Þingvallanefndarmanns.

Frsm. (Gunnar Thoroddsen) : Ég sé ekki ástæðu til að hafa hér langt mál, en ég taldi það skyldu mína að standa upp, þar sem mér virtist kenna nokkurs misskilnings í ræðu hv. 10. landsk., og vera má, að það gæti gefið fleirum tilefni til misskilnings. Það virðist gæta misskilnings um afstöðu allshn. Í till. segir, að ríkisstj. sé heimilt að taka eignarnámi krika þann, sem takmarkast af tjörninni, Tjarnargötu og Skothúsvegi. Í till. er eingöngu miðað við þetta landsvæði. Þegar svo hv. 10. landsk. er að segja, að stjórnin geti tekið eignarnámi landsvæði koll af kolli, eftir því sem hún vill færi til gistihúsið, þá er hv. þm. algerlega að tala út í hött. Stjórninni er ekki heimilt að taka neitt annað landsvæði eignarnámi en það, sem um ræðir í till. Mér finnst því, að hv. þm, ætti miklu fremur að vera n. þakklátur en vanþakklátur. Einnig er það fleipur eitt hjá hv. þm., að n. hafi gefið yfirlýsingar um eignarnám, sem varði fleiri þing en þetta, og allt þetta sé einsdæmi í þingsögunni. Yfirlýsingin um eignarnámið er aðeins miðuð við þetta þing, enda er nú von á hinum útlenda sérfræðingi um næstu mánaðamót, og er því allt útlit fyrir, að hinn væntanlegi staður undir gistihúsið verði valinn fyrir þinglok. Ef annar staður þykir heppilegri, þá mun n. taka það til athugunar. En að segja, að n. hafi gefið einhver loforð um eignarnám, er fjarstæða ein. Ég tel ástæðu til, að þetta liggi skýrt fyrir, en auk þess verð ég að geta þess í sambandi við eignarnámsheimildina, að mér þótti einkennileg afstaða hv. 8. þm. Reykv. En hann sagði, að Rvíkurbær mætti ekki missa þetta land vegna barnaheimilis o. fl., en samt vill hann láta ríkisstj. fá ótakmarkaða eignarnámsheimild. Mér er óskiljanleg þessi afstaða. Að lokum vil ég taka þetta fram: Mér finnst, að sumir hv. ræðumenn tali þannig um þetta mál, eins og veita eigi ríkisstj. eins konar einokun á að reisa gistihús. En einstaklingum og félögum er engu að síður frjálst og heimilt að reisa gistihús eða ganga inn í þennan félagsskap um gistihúsabyggingu. Ég skal enn fremur taka það fram, að í greinargerð frumv. segir ekki, að ríkisrekstur eigi að vera á gistihúsinu.

Annað segir nú í 3. gr. frv.

Í 3. gr. segir aðeins, að gistihúsið megi reka fyrir reikning ríkissjóðs eða í félagi við þá aðila, sem verða þátttakendur í því að reisa gistihúsið, og leigja megi húsið út til gistihúshalds. - Þeir aðilar, sem hyggja á gistihúsabyggingu, gera það ekki aðeins vegna brýnnar þarfar vegna útlendra ferðamanna og annarra útlendinga, heldur jafnvel enn meira vegna landsmanna sjálfra. Hv. 10. landsk. sagði, að sér fyndist undarlegt, hvers ríkisstj. legði mikið kapp á þetta mál. Ég verð þó að segja, að mig undrar það enn meir, hversu rík áherzla er lögð á að ónýta þetta mál.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Það er aðeins að gefnu tilefni, að ég segi nokkur orð. - Hv. 10. landsk. og hv. 2. þm. S.-M. voru sammála um, að þetta mál væri tekið skökkum tökum og mundi draga dilk á eftir sér. Hv. 10. landsk. sagði, að ríkisstj. væri í eins konar kapphlaupi við einstaklinga um byggingu gistihúss. Hann sagði, að hann væri að reyna að leysa ríkisstj. undan þeim vanda, sem hún hefði lagt á sig með þessu máli. Sama sagði hv. 2. þm. S.-M. Ég hef oft tekið það fram, að það er reynsla fyrir því, að því meiri kröfur sem gerðar eru til gistihúsa, því meiri líkur eru til þess, að þau beri sig ekki. Það verða færri, sem fara út í það að reisa og reka gistihús. Ég hef átt tal við formann sambands gistihúsaeigenda, einnig tvo aðra prívatmenn, sem hafa fé og stað undir gistihús. Þeir hafa allir tekið það sem grundvallaratriði, að þeir mundu ekki leggja út í gistihúsbyggingu, svo stóra sem hér er um að ræða, nema fá fé annars staðar frá, því að engin trygging væri fyrir því, að slíkt gistihús bæri sig. Þetta er ástæðan fyrir því, að ríkisstj. hefur reynt að safna saman áhugamönnum og áhrifamönnum til að stuðla að þessum félagsskap, til þess í sameiningu að hrinda þessu máli í framkvæmd. Þetta er mergurinn málsins. Ég fullyrði við hv. 10. landsk. og 2. þm. S.-M., að þeir hafa enga ástæðu til að væna ríkisstj. um, að hún hafi farið skakkt að. Ég hef ekki farið inn á þessa braut fyrr en öll önnur sund voru lokuð. Svona lá málið, er ríkisstj. ákvað að stofna félag, sem hún væri sjálf aðili í. - Ríkisstj. er einmitt að styrkja þá menn með þessu, menn, sem af eigin rammleik geta ekki komið upp gistihúsi, og það er rangt, að ríkisstj. hafi verið að taka fram fyrir hendurnar á einstaklingum, eins og hv. 10. landsk. sagði, - þvert á móti er verið að létta undir með þeim. - Það eru ýmis önnur hótel, sem hafa legið í loftinu hér, en ekki fullnægja þeim kröfum, sem gerðar eru til 1. flokks gistihúsa. - Það er blettur á íslenzku þjóðinni, hvernig ástandið er í hótelmálum okkar, og útlendingar, sem hingað koma, eru undrandi yfir því, að við skyldum una við þetta ástand, sem nú ríkir. - Það má e. t. v. deila um það, í hvaða röð á að framkvæma það, sem gera verður á næstunni, en þetta gistihús er eitt af því, sem er í fyrstu röð. Hv. 10. landsk. leyfði sér að halda því fram, að engin atvinna skaðaðist, þótt hótel kæmi fyrir útlendinga. Hve margir eru þeir í Rvík, sem hafa atvinnu af því að annast ferðamenn? spyr hann. - Hótel í Rvík er einmitt frumskilyrði fyrir því. Það er til heimild í lögum um að styrkja hótel úti á landi með fjárframlögum, og hefur sú heimild verið notuð og komið að góðu haldi og bætt úr brýnustu þörf. Með þessum fjárframlögum hafa verið styrktar smáhótelbyggingar úti á landi. En ég tel það mál út af fyrir sig og mál, sem einstaklingarnir ráða sjálfir. Þeir hafa reist smáhótel úti á landi af eigin rammleik, hótel, sem ekki eru gerðar of háar kröfur til. Ríkisstjórnin hefur farið þá einu réttu leið, sem hægt var að fara í þessu máli að mínu áliti. - Það er lögð einhver óskiljanleg áherzla á það af framsóknarmönnum og samherjum þeirra að koma þessu máli fyrir kattarnef. Ég hef nú upplýst, að ríkisstj. er ekki í neinu kapphlaupi við einstaklinga um þetta, heldur þvert á móti er hún að hjálpa þeim.



Orð hæstv. samgmrh. voru að vísu ekki alveg í samræmi við efni máls hans. Það eru tvö atriði í ræðu hans, sem ástæða er til að segja eitt orð um. Ráðh. sagði, að sótt væri af ofurkappi af mér og framsóknarmönnum að fella málið. Ég hef þó lýst því yfir, að þrátt fyrir þær rökstuddu athugasemdir, sem ég hef gert, þá mundi ég ekki greiða atkv. á móti frv., heldur sitja hjá við atkvgr. Þetta er því að því er mig snertir hrein villa. Ég hef ekki reynt að fella málið, heldur skýrt afstöðu mína, sem er þingmannsskylda mín. Annað atriði í ræðu hæstv. ráðh. var - (Ég ætla að bíða á meðan ráðh. víkur af fundi, ég ætla að sjá, hvort hann er vikinn af fundi undan ummælum mínum.) - að hann gæti séð og vissi, að hér væri þetta haft að yfirvarpi og að annað lægi á bak við. Þetta sýnir nú bezt, hvar ofsinn er og kappið, og sýnir ófyrirleitni hæstv. ráðh. að halda því fram, að þingmenn, tali af yfirvarpi, og leyfi ég mér að mótmæla þessu sem markleysu og órökstuddu fleipri.  Ég hef að vísu ekki aflað mér upplýsinga öðruvísi en að ég hef talað við menn, og þeir óspurðir hafa látið mér í té upplýsingar um teikningar o. fl. - Þetta er nú allt og sumt, og ætti að vera hægt að ræða þetta án þess að vera með dylgjur, eins og hæstv. ráðh. lét sér sæma, og niðurstaðan ætti að verða eftir því, sem sannara reynist. Ég mun nú láta máli mínu lokið, en ég vil endurtaka það - og ráðh. hefði getað sagt sér það sjálfur - að ég hef ekkert með hótelbyggingar að gera, en ég er nú enn þm. á þessum stað og hef leyfi til og það er mér skylt að ræða þetta og halda fram því, sem mér þykir réttast.

Sigfús Sigurhjartarson Hv. þm. Snæf. sagði, að sér fyndist óskiljanleg afstaða mín í þessu máli. Mér finnst aftur óskiljanlegt, og ég held það verði ekki til að bæta lélega afstöðu þessa þm., að hann skuli leggja mér í munn röksemdir, sem ég hef ekki sagt. T. d. í fyrsta lagi, að ég er ekki á móti, heldur með 5. gr. frv. og tel hana eðlilega og er á móti brtt. um að fella hana niður. Ég benti á, að hv. allshn. vildi hafa hönd í bagga með, hvaða staður yrði valinn, og meiri hl. hennar vill nú veita eignarnámsheimild. Ríkisstj. hefur bent á stað, og hefur sagt já. Ég hef talið, að þessi staður sé heppilegur, en ég hef einnig bent á erfiðleikana í sambandi við hann. Á þessum stað standa nú sjúkrahús og barnaheimili. En sjúkrahús mega ekki hverfa nema önnur komi í staðinn, og sama gegnir um barnaheimili. Væri ekki réttmætt að veita eignarnámsheimild fyrir aðra staði? Ég skal svo út af ummælum hæstv. ráðh. segja þetta. En hann sagði, að sjúkrahúsið og barnaheimilið gæti staðið, þótt hótelið verði byggt. Það getur verið, að þessar stofnanir geti staðið á meðan verið er að byggja, en ekki lengur. Og þó kemur það ekki til mála að hafa sjúklinga í húsi, þar sem verið er að reisa stórhýsi rétt við hliðina á. Ég sagði ekki, að erfiðleikarnir væru ósigrandi, en hitt sagði ég, að þeir væru miklir, og það er fullvíst, að nú sem stendur ríður mest á að tryggja sjúkrahús og barnaspítala hentugan stað. Ég get ekki orðið við tilmælum hæstv. ráðh. að greiða atkv. með brtt. hv. n., heldur mun ég standa með frv. eins og það var upphaflega, og vænti ég, að hæstv. ráðh. virði það ekki til fjandskapar við sig.

Forseti (BG) : Ég vil lýsa því yfir, að umr. verður frestað, þegar næsti ræðumaður hefur lokið máli sínu.



Mér virðast allundarleg ummæli hæstv. ráðh. um, að ég sé með ofurkapp í þessu máli, þar sem ég mun ekki hafa eytt nema 1/10 af umræðutíma þessa máls. Enn fremur vil ég frábiðja mér allar dylgjur um, að ég sé á móti þessu máli af annarlegum ástæðum. Ég tel það fásinnu að byggja gistihús fyrir fleiri milljónir króna til þess eins að berast á. Ég álít, að byggja hefði átt haganlegt og hreinlegt gistihús, en ekki neina höll. Og ég er ekki sammála hæstv. ráðh. um, að ekki þurfi að gera svipaðar kröfur um gistihús annars staðar á landinu. Það má vera, að hér í Reykjavík þurfi stærri salarkynni en á öðrum stöðum, en reynslan hefur verið sú, að slík salarkynni hafa gefið mikið í aðra hönd hér í Reykjavík. Þar sem hæstv. forseti hefur lýst yfir því, að umr, um málið verði frestað, mun ég ekki leggja fram þær skriflegu brtt., sem ég hafði hugsað mér að koma með.

Forseti (BG) : Ef deildin væri ályktunarfær, sem hún er ekki, mundi ég hafa borið þetta upp hér í deildinni.



Þetta er till. frá mér um, að málinu verði vísað til fjhn.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Herra forseti. Aðeins örfá orð út af till. hv. 2. þm. Reykv. - Þetta mál er tekið út af dagskrá dag eftir dag. Og það hefur ekki sætt annarri meðferð en mörg önnur mál sama eðlis. Þó að hér sé um fjárhagsatriði að ræða, þá hafa mörg mál, sem krafizt hafa fjár úr ríkissjóði, verið afgr. án þess að ganga í gegnum fjhn. Ég teldi því æskilegt, að málið fengi að ganga sinn gang án þess að það færi til fjhn.



Herra forseti. Það er nú þannig, ef sú yrði raunin, að málinu yrði vísað til fjhn., þá mun ég ekki ræða það frekar nú, því að ég á sæti í þeirri nefnd. Verði það hins vegar ekki, þá óska ég að segja nokkur orð, og ef til vill mun ég þá bera fram brtt.

Forseti (BG) : Ég ber till. hv. 2. þm. Reykv. undir hv. þingdeild.



Þó að ég hafi í sjálfu sér ekkert við það að athuga, að málinu verði vísað til fjhn., enda þótt ég eigi sæti í allshn., sem hefur haft málið til meðferðar, legg ég á móti því og vænti, að hv. deild athugi vel alla málavöxtu, áður en málinu er vísað til annarrar nefndar. Þó að slíkt hafi komið fyrir, þá hefur það verið undir alveg sérstökum kringumstæðum. Ef fara ætti út á þá braut að vísa málum úr einni nefnd í aðra, gæti afgreiðsla mála hér á Alþingi orðið nokkuð tafsöm, enda hefur sú aðferð alls ekki verið viðhöfð.



Þó að ég hefði talið æskilegra, að umr. væri frestað og þm. gefinn kostur á að undirbúa brtt., þá sé ég ekki, að þessi till. breyti miklu, og segi því já.



Ég vísa til ummæla hv. þm. V.-Húnv. og segi já.



Ég hef áður lýst afstöðu minni í þessu máli, en mínar brtt. hafa ekki verið teknar til greina. Þess vegna ætla ég hvorki að tefja málið né flýta fyrir því og greiði ekki atkv.