Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Ég hef vakið athygli á því við hæstv. sjútvrh. að dagsetningar í 17. gr. frv. eru ekki eins og þær ættu að vera þannig að víðast er miðað við 14. maí, en uppgjör hinna ýmsu sjóða miðast við 15. maí. Hann telur að það muni vera hægt að ráða við þetta og því sé óhætt að láta þetta standa óbreytt. Ég efast um það og tel að það skapi ótrúlega miklu meiri vinnu en þyrfti ef dagsetningum væri breytt. En þar sem það fellur í hans hlut að axla þá óánægju sem það veldur sé ég ekki ástæðu til að gera brtt. En ég vildi vekja athygli á þessu.

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Frú forseti. Þetta frv. hefur að geyma tvær mikilvægar breytingar á núgildandi lögum um atvinnuleysistryggingar. Önnur felst í því að heimilt verður að greiða atvinnuleysisbætur þegar stöðvun er á fiskvinnslu vegna hráefnisskorts. Áður hefur þurft oft og tíðum að segja fólki upp störfum af þessum sökum og þetta hefur valdið því að öryggisleysi hefur verið mikið í þessari starfsstétt. Frv., bæði þetta ákvæði og hið síðara sem ég mun gera grein fyrir, er byggt á víðtæku samkomulagi aðila vinnumarkaðarins að þessu leyti og þetta er framhald af nýgerðum kjarasamningum, svo og kjarasamningum á s.l. sumri. Það hefur verið mjög vel unnið að undirbúningi þessa máls. Frv. hafa samið þeir Eyjólfur Jónsson í Atvinnuleysistryggingasjóði, Óskar Hallgrímsson í félmrn. og Þórður Friðjónsson í forsrn. Síðara aðalatriði þessa frv, er um að heimilt sé að greiða bætur úr Atvinnuleysistryggingasjóði þegar fiskvinnslufólk er á starfsfræðslunámskeiðum. Það er gert ráð fyrir að slík námskeið veiti frekari réttindi og um leið má auðvitað ætla að þetta sé eitt af því sem við getum gert til að stuðla að betri vöruvöndun þannig að með þessu vinnst tvennt í senn: varan verður betri og starfið áhugaverðara auk þess sem þetta er grundvöllur vissra kjarabóta. Menn spyrja væntanlega: Felur þetta frv. í sér útgjaldaauka fyrir Atvinnuleysistryggingasjóð? Afar erfitt er að segja til um það á þessu stigi. Það hefur verið nákvæmlega hugleitt en mjög erfitt að segja til um það því að vitanlega hefur komið til atvinnuleysisbóta þegar uppsagnir hafa verið mjög tíðar í þessari grein. Þær verða ekki svo tíðar eftir þetta. Hér er um að ræða fastráðið fólk. En öryggi þess verður að sjálfsögðu meira þar sem vitað er að það heldur vinnu hjá hinu sama fyrirtæki eftir að þessu fyrirkomulagi verður komið á þótt vinnslustöðvun verði vegna hráefnisskorts, öryggi fyrirtækjanna eykst að því er stöðugleika vinnuafls varðar. Ég vonast til þess, virðulegi forseti, að þetta frv. fái jafngreiðlega brautargengi í þessari hv. deild og legg til að því verði að lokinni þessari umræðu vísað til hv. heilbr.- og trn. og 2. umr.



Virðulegi forseti. Með tilvísun til þess mikla áhuga sem nú er hér á landi fyrir fiskeldi, sem m.a. hefur komið fram í fjölmörgum till. til þál. sem fluttar hafa verið á undanförnum þingum, ákvað ég á s.l. sumri að skipa nefnd til að fjalla um þau mál og gera tillögur til ríkisstj. um opinberar aðgerðir og lagasetningu sem nauðsynleg kann að vera í þessu sambandi. Í nefndinni sitja þrír hv. alþm., Eyjólfur Konráð Jónsson, Kjartan Jóhannsson og Stefán Valgeirsson. Í nefndinni eru einnig Bjarni Guðmundsson, aðstoðarmaður landbrh., Finnur Ingólfsson, aðstoðarmaður sjútvrh., Jónas Matthíasson frá Sambandi fiskeldisstöðva, Árni Ísaksson, deildarstjóri á Veiðimálastofnun, og Gunnlaugur M. Sigmundsson viðskiptafræðingur sem er formaður nefndarinnar. Nefndin hefur unnið mikið. M.a. var hér lagt fyrir og er orðið að lögum frv. um veðhæfni eldisfiska. Hún hefur fjallað um fjármagn í þessu skyni. Ég hygg að um 350 millj. verði til útlána til fiskeldis á þessu ári. Mér var tjáð síðast í gær að það virðist vera nokkurn veginn það sem nauðsynlegt er þegar tekið er tillit til þess sem fæst eftir öðrum leiðum, m.a. beint erlendis frá. En eitt allra mikilvægasta málið eru sjúkdómar og því hefur nefndin sérstaklega fjallað um það. Hefur reyndar verið um það fjallað með bæði sérfræðingum á Keldum og yfirdýralækni og fjölmörgum öðrum. Ég vil ekki lengja umræður mjög, en eftir mikla vinnu og umræður um það mál varð niðurstaðan sú að leggja fram hér á hinu háa Alþingi frv. til l. um rannsóknadeild fisksjúkdóma. Með þessu frv. er gert ráð fyrir að koma á fót sjálfstæðri deild við Tilraunastöð Háskólans í meinafræðum að Keldum sem annist eingöngu rannsóknir á fisksjúkdómum, leiðbeiningar á þessu sviði og ráðgjöf hvers konar sem þurfa kann. Í þessu frv. er deildin eðlilega tengd embætti yfirdýralæknis og sömuleiðis fisksjúkdómanefnd og þar er að finna ástæðuna fyrir því að ég flyt þetta frv. Tvö ráðuneyti eiga hér hlut að, þ.e. menntmrn. með tilraunastöðina að Keldum og landbrn. með embætti yfirdýralæknis og fisksjúkdómanefnd. Þetta mál fékk greiðan gang í gegnum Nd. Þar var það enn skoðað í nefnd og náðist samstaða um nokkrar breytingar. Það er von mín að svo verði einnig hér að þetta mál fái greiðan framgang. Það er ákaflega mikilvægt fyrir þessa grein sem væntanlega, það er sannfæring mín, verður ekki síður mikilvæg hér en hún er orðin t.d. í Noregi þar sem fiskeldi hefur vaxið um 40% á ári undanfarin ár og veitir nú milljarða í þjóðartekjur. Það er ákaflega mikilvægt að vel sé að þessum þætti búið því að þarna liggja mestu hætturnar. En ég má ekki lengja fundinn með því að rekja það mál allt þó að það væri mjög áhugavert. Læt ég því þessari framsögu lokið, en legg til, virðulegi forseti, að málinu verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hv. landbn.

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Frú forseti. Hér er flutt frv. sem felur í sér lítils háttar breytingu á núgildandi lögum um þjónustu- og endurhæfingarstöð sjónskertra sem venjulega gengur undir nafninu Sjónstöð Íslands. Skv. núgildandi lögum er heimildin til samstarfs við augndeild sjúkrahúss bundin því að yfirlæknir augndeildar sé einnig yfirlæknir sjónstöðvarinnar. Það að binda í lögum að ákveðinn maður skuli vera yfirlæknir í heilbrigðisstofnun eða í slíkri heilbrigðisþjónustu þykir óeðlilegt og þess vegna er þetta frv. flutt. Breytingin sem það felur í sér er fólgin í því að skyldan um að yfirlæknir augndeildar skuli einnig vera yfirlæknir sjónstöðvar er felld brott. Athygli mín var vakin á því í vetur að nú hagaði þannig til t.d. að annar læknir en sá sem hefur verið yfirlæknir augndeildar hefur sinnt hinum faglega þætti í Sjónstöð Íslands og þess vegna er starfsemin ekki að öllu leyti í samræmi við gildandi lög þó að hér sé um mjög þarfa og góða starfsemi að ræða. Það segir sig auðvitað sjálft að við verðum að ganga svo frá lögum að unnt sé að auglýsa þetta starf með eðlilegum hætti eins og önnur störf. Þess hefur sérstaklega verið óskað bæði af hálfu Augnlæknafélagsins og af hálfu Læknafélags Íslands. Ég sé ekki annað en þær óskir séu réttmætar og þess vegna er það að heilbrrn. bíður eftir því að Alþingi samþykki þetta frv. eða það er von mín þannig að unnt sé að auglýsa stöðuna strax þegar lögin taka gildi. Það liggur fyrir að það verður gert ef Alþingi þóknast að samþykkja þetta frv. Ég varð vör við það við meðferð málsins í Nd. að nokkurs misskilnings gætti í sambandi við þá breytingu sem hér er verið að ræða um. Menn höfðu sumir hverjir einhvern veginn skilið það svo að ekki væri ætlunin að auglýsa þetta starf og frv. fæli einungis í sér að fyrirkomulagið eins og það nú er væri staðfest með lögum, en ég lít svo á að það sé eðlilegt og sjálfsagt og í samræmi við lögin þegar, er þau hafa verið samþykkt, að auglýsa starfið. Ég vildi einungis skýra frá þessu til að girða fyrir þann misskilning sem ég varð vör við að upp hafði komið hjá einhverjum nefndarmanna í Nd. Ég legg til, frú forseti, að þessu frv. verði að lokinni umræðunni vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og trn. og vonast til þess að afgreiðslan gangi mjög fljótt.



Frú forseti. Samtök kennara hafa lengi haft á stefnuskrá sinni lögverndun starfsheitis kennara ásamt endurskoðun á lögum nr. 51 frá 1978, um embættisgengi kennara og skólastjóra. Haustið 1984 skýrði þáv. menntmrh. Ragnhildur Helgadóttir frá því að hún væri reiðubúin til þess að skipa nefnd fulltrúa tilnefndra af kennarasamtökunum til að starfa með fulltrúum menntmrn. að því að gera tillögur að frv. um lögverndun starfsheitis kennara sem væri sambærileg við lögverndun á starfsheiti bókasafnsfræðinga svo að það sé nefnt og lög gilda um nr. 97 frá 1984. Nefndin var skipuð í október sama ár, 1984, og segir í skipunarbréfi að hún skuli vinna að gerð lagafrv. um lögverndun starfsheitis kennara. Í nefndina voru skipuð þau Hörður Lárusson deildarstjóri, Kristín H. Tryggvadóttir, deildarstjóri fræðsluskrifstofu Reykjanesumdæmis, Hanna Kristín Stefánsdóttir kennari, Kristján Bersi Ólafsson skólameistari, Sigurður Helgason deildarstjóri og Sólrún Jensdóttir skrifstofustjóri sem jafnframt var formaður nefndarinnar. Þórunn J. Hafstein, lögfræðingur og deildarstjóri, starfaði með nefndinni. Þegar nefndin hóf störf kom fram að kennarar töldu lögverndun starfsheitis sambærilega við þá sem bókasafnsfræðingar höfðu hlotið með lögum nr. 97 frá 1984 ekki nægjanlega þar sem þau lög fela ekki í sér lögverndun starfsréttinda. Lögðu kennarar þunga áherslu á endurskoðun á lögum um embættisgengi kennara og skólastjóra, sem eru lög nr. 51 frá 1978, samhliða lögverndun á starfsheiti. Niðurstaðan varð sú að ráðherra heimilaði fulltrúum ráðuneytisins í nefndinni að kanna hvort unnt væri með viðunandi hætti að ná samkomulagi um ein lög þar sem bæði væri kveðið á um starfsheiti og starfsréttindi án þess að skólastarfi í landinu væri stefnt í hættu sökum kennaraskorts. Á þessum forsendum hélt nefndin áfram störfum og varð sammála um það frv. sem hér liggur fyrir. Helstu atriðin í frv. þessu og þau sem skilja það frá gildandi lögum um embættisgengi kennara og skólastjóra eru: 1. Lögverndun starfsheitis er nýmæli. Það er nýtt í lögum. 2. Þau skilyrði sem uppfylla skal til þess að öðlast starfsréttindi eru nær óbreytt. Ég legg mjög mikla áherslu á að skv. eldri lögum um embættisgengi er þetta frv. til laga, sem hér er borið fram, ekki nýmæli. 3. Matsnefnd, sem hefur verið starfandi um þetta, er skipt í tvær deildir að segja má. Matsnefnd, sem fjallar um hvort umsækjandi um starf uppfyllir sett skilyrði, leiki á því vafi, er starfandi skv. núgildandi lögum. Í stað þess að í henni sitji fulltrúar tilnefndir af Kennaraháskóla Íslands og Háskóla Íslands auk formanns, sem er skipaður af menntmrh., er gert ráð fyrir að nefndirnar verði tvær, fyrir grunnskólastig og fyrir framhaldsskólastig. Samkvæmt gildandi lögum, embættisgengislögum eins og það heitir á vondu máli, eru ákveðin skilyrði einungis sett ef um er að ræða skipun í starf en í frv. er gert ráð fyrir að sömu skilyrði um menntun þurfi að uppfylla til þess að fá setningu og/eða ráðningu, þ.e. að óheimilt er að skipa, setja eða ráða til kennslustarfa annan en þann sem uppfyllir þau menntunarskilyrði sem nú er krafist við skipunina. Þetta er meginbreyting frá gildandi lögum. Skv. þeim er heimilt að setja og ráða menn til kennslustarfa þótt þeir hafi ekki full réttindi. Skv. frv. þessu verður þetta óheimilt. Hins vegar er gert ráð fyrir að heimilt sé að sækja um undanþágur til að ráða réttindalausa aðila til kennslustarfa ef ókleift reynist að fá réttindamenn í kennslustarf. Í þessum tilgangi er gert ráð fyrir að menntmrn. starfræki tvær undanþágunefndir sem ég gat um fyrr, eina fyrir hvort skólastig, og geti þær heimilað lausráðningu starfsmanna til kennslustarfa. Gert er ráð fyrir í bráðabirgðaákvæði að þeir sem hafa unnið við kennslu undanfarin ár, án réttinda, fái tækifæri til að afla þeirra á næstu árum. Ég sparaði orð mín í umræðum í Nd. í gær af því sem að hér líður að lokum starfa Alþingis og menn hafa ekki ráðrúm til að skopa skeiðið að hverju einu sem um munn líður hjá mönnum. Ég nefni málafærslu hv. 1. þm. Norðurl. v. þar sem hann virtist leggja út af frv. sem hefði verið samið fyrir hann sérstaklega og er ekki hér að líta í þessu þar sem hann virtist álíta að með þessu frv. væri verið að sópa út þeim kennurum réttindalausum, sem kallaðir eru, í heilu slengi frá kennarastörfum. Þetta er fjarri öllu lagi. Þetta frv. er frv. sem kennarasamtökin hafa fallist á og miðar miklu skemur áleiðis en þau vildu krefjast. Kennarar slógu af kröfum sínum þann veg að hér er um enga grundvallarbreytingu að tefla, heldur verður það að vísu, má segja, þyngra í vöfum að réttindalausir kennarar verði ráðnir til starfa, en af minni hálfu verður það framkvæmt með þeim hætti að ekki kemur annað til greina en að kennarar, þótt ekki hafi réttindi með þeim hætti sem krafist er skv. lögum, verði ráðnir til starfa, um það þarf ekki að tefla. En hér er líka um það að ræða að það verður þrýstingur til þess að menn afli sér réttinda. Á það vil ég leggja áherslu og að því vil ég stuðla. Þetta er að sínu leyti þáttur í kjarasamningum sem gerðir voru. Ég kalla það svo og hlýt að sækja það með miklum ákafa að við náum þessu fram til þess að fá að vinna frekar að réttindamálum kennara og efla kennarastéttina sem á og hefur átt mjög í vök að verjast. Ég bið og segi að hið háa Alþingi geri sér grein fyrir því að við nálgumst töluverða ófæru vegna kennara, vegna kjara þeirra og vegna stöðu. Það er engu tali takandi hversu um hefur breytt á örskömmum tíma frá því sem staða kennara var orðin eftirsóknarverð í það nú að menn virðast ekki leggja það á sig né sækjast eftir því að verða þessir uppalendur ungviðis okkar. Hér er skammt stigið í átt til þess að fullnægja þeim kröfum sem kennarar hafa gert. Ég treysti mér ekki til þess og neitaði því með öllu, og fyrirrennari minn var sammála því, að taka af skarið um það að stemma stigu við því að réttindalausir kennarar fengju ráðningu og við gætum notið starfskrafta þeirra. Það kom ekki til mála og ég legg mjög mikla áherslu á að ekki verði með neinum hætti hindrað að þeir verði ráðnir til starfa og að við njótum starfskrafta þeirra áfram, þeirra manna sem eftir lögum og reglum eru taldir réttindalausir. Ég legg höfuðáherslu á að við framkvæmdina, og þess mun ég gæta, kemur ekki til nokkurra greina að ég muni með neinum hætti stuðla að því að kennarar, þótt ekki hafi notið þessara réttinda sem kveður á um í lögum, komist ekki að verkum sínum vegna þess að um ófyrirsjáanlega framtíð þurfum við á þeim að halda. Og þótt þetta sé þrengt þessum hætti mun ég, meðan ég er í þessari stöðu minni, stuðla að og beita mér fyrir og ráða úrslitum um að engu verður breytt í því að við fáum notið þessara kennara áfram. En þessi nýju lög, þótt ekki skili miklu til handa kennurum, eru að mínum dómi mjög mikilvæg til þess að við getum haldið áfram að semja um og/eða komast að samkomulagi um frekari starfsréttindi og betri kjör til handa kennurum. Þess vegna hlýt ég að leggja áherslu á að þetta nái fram að ganga og það kom mér gleðilega á óvart hversu hv. Nd. tók vel og skynsamlega á þessu máli, þannig að ég treysti því alveg að hv. Ed. muni ekki verða síðri í verkum sínum og legg svo til, frú forseti, að að lokinni þessari umræðu verði málinu vísað til 2. umr. og menntmn.



Virðulegi forseti. Víst er um það að þessi hv. deild mun ekki taka á þessu máli af neitt minni skynsemi heldur en þeir í neðra, það er öldungis víst. En ég skal játa það að ég hef haft nokkrar efasemdir um ágæti þessa máls. Nefndir störfuðu saman, menntmn. beggja deilda að nokkru leyti að athugun málsins. Þær efasemdir mínar, sem ég hafði, hafa nokkuð minnkað, ekki horfið með öllu, við þá athugun. Það er skýrt á um það kveðið að þeir sem ekki öðlast rétt eða hafa rétt til að nota þetta starfsheiti, grunnskólakennari og framhaldsskólakennari svo sem kveðið er á í lögunum, geti aflað sér þessara réttinda með því að sækja til Háskóla Íslands 30 námseiningar í uppeldisog kennslufræðum sem mundi vera hverjum meðalmanni drjúgt vetrarverk eftir því sem okkur var tjáð. Nú er ég ekki öldungis sannfærður um það, og það er bara mín persónulega skoðun, að allir verði betri kennarar þótt þeir afli sér þessara 30 eininga í Háskóla Íslands. Ég leyfi mér raunar að hafa nokkrar efasemdir um það. Það getur vel verið að það geri einhverjum gott en ég er ekki sannfærður um að það geri öllum gott. Vildi ég nú spyrja hæstv. menntmrh. hvort þeim kennurum, sem starfað hafa, verði gert það auðveldara að afla sér þessara réttinda t.d. með einhverjum skammærri sumarnámskeiðum, þannig að þeir þyrftu ekki að taka sér leyfi eða orlof frá störfum og setjast á skólabekk. Ég er viss um, eins og launakjörum kennara er háttað, að fæstir þeirra sem komnir eru á fullorðinsár og búnir að stofna fjölskyldur og heimili og hafa þær fjárhagsskuldbindingar sem slíku fylgir geta leyft sér þann munað að setjast árlangt til náms í uppeldis- og kennslufræðum. Á ekki með einhverjum hætti að gera mönnum þetta auðveldara? Ég viðurkenni að sumar af mínum efasemdum eru enn til staðar, einkum að því er varðar framhaldsskólastigið. Við getum nefnt ýmis dæmi í verkmenntakennslu eða verknámi í iðnskólum og verkmenntaskólum þar sem eru við störf iðnlærðir menn sem hafa ekki þessa uppeldis- og kennslufræði frá Háskóla Íslands. Við getum nefnt að mér sýnist t.d. að sóknarprestar, sem víða kenna kristinfræði í grunnskóla, þurfi til þess að mega kenna börnum hin kristnu fræði, að setjast á skólabekk í Háskóla Íslands að nýju og ég fæ ekki séð að þetta sé með neinu móti réttlætanlegt. Í þriðja lagi gætum við hugsað okkur mann sem hefði lokið doktorsprófi í háskóla í Bandaríkjunum. Mér er raunar kunnugt um slíkt dæmi, um mann sem hafði stundað nám í sjö ár í Bandaríkjunum í hagnýtri stærðfræði og tók síðan til við kennslu hér að loknu doktorsprófi og auðvitað er framhaldsskólum mikill fengur að slíkum mönnum. Þeir eru þarfir menn í sveit. Hann má ekki kenna samkvæmt þessu og mun sjálfsagt snúa sér að öðrum störfum. Þannig hefur þetta ýmsa annmarka sem ég efast um. Hins vegar, og það vegur þyngra í mínum huga og þess vegna mun ég greiða þessu máli atkvæði, held ég að þetta mál muni skapa meiri frið í skólum landsins en þar hefur verið að undanförnu og þar af leiðandi betri starfsskilyrði, betri námsaðstöðu fyrir nemendur - skólarnir eru jú til nemendanna vegna - og betri starfsaðstöðu kennara. Það eru mjög eindregnar óskir kennara að þetta verði samþykkt og ég held að þetta muni horfa til aukins friðar í skólunum og þar með betra skólastarfs. Þess vegna mun ég greiða þessu frv. atkvæði enda þótt ég hafi nokkrar efasemdir baka til í mínu hugskoti, m.a. af þeim toga sem ég hef rakið, en hitt vegur þyngra, að skapa frið í skólum landsins og ég held að þetta sé spor í þá átt.



Frú forseti. Ég er ekki undrandi á viðbrögðum ræðumanna, eins og þeim sem komu fram hjá hv. 5. landsk. þm. Ég er fullur efasemda og hef verið og eitt átaksversta mál sem ég hef komist í tæri við eru réttindamál og starfsaðstaða kennara í framtíðinni nú sem ég hef tekið við þessu embætti menntmrh. Ég er með öllum hætti að reyna að átta mig á með hvaða móti tekið verði skynsamlega á málum og bætt úr því ófremdarástandi sem ríkir. Ég held að það sé alveg frumskilyrði að þeir sem stjórna og sitja að ráðum, í framkvæmdavaldinu, trúi því og skilji að hér erum við í vanda og háska staddir. Þetta eru ekki neinar kröfur offorsmanna sem settar eru fram af hálfu kennarasamtakanna þótt þær kannske séu að sínu leyti ekki vænlegar til árangurs eins og það að krefjast þess að tvöfalda laun. Margt má athuga, upp á mörgu má fitja til úrbóta, en við erum, og það er alveg nauðsynlegt að hið háa Alþingi geri sér grein fyrir því, í háska staddir, bara beinlínis í háska staddir, vegna þessarar stéttar. Þetta er stéttin sem tekur við og hefur tekið við að ala upp börnin okkar. Við þurfum að leggja okkur fram. Ég finn andúð, einkennilega andúð, og skilningsleysi á þessum kjörum hjá félögum mínum í stjórnmálum. Það er náttúrlega ekki von á góðu þegar menn mæta og steyta hnefann og segja á hinu háa Alþingi: Þessi stétt er óþörf, þessi stétt skal verða sett niður, hún er óþörf. Þessi hnefi sem ég steyti er bara eftiröpun. Ég kem engu fram, hvorki að þessu leyti né öðru nema fá atfylgi hins háa Alþingis. Ég verð að segja það í hreinskilni að mér finnst að ég tali fyrir of daufum eyrum. Ég get vel játað að kröfugerðin er ekki skapfellileg og ekki vænleg til árangurs þegar spurt er: Hvernig á að bæta um hjá ykkur í kaupi? - og þeir svara rakleiðis: Með því að tvöfalda launin. Ég var einu sinni verkalýðsforingi og hefði aldrei sett þetta fram og ekki haldist það uppi. En hér er stigið að mínu viti líka of skammt skref vegna þess að ef t.a.m. menntmrh. vildi svo vera láta ynnu þeir ekkert á með þessu frv. Þeir ynnu ekkert á vegna þess að það er í hendi hans að hafa þetta með sama hætti. En þetta þrýstir á um réttindi kennara. Ég vil svara hv. 5. landsk. þm. með þeim hætti að það eina sem ég setti fjarkennslunefndinni minni fyrir var það með hvaða hætti við gætum séð fram úr eða ráðið þessa gátu um réttindakennslu og endurmenntun kennara. Ég get ekki lagt of þunga áherslu á að við bætum ráð okkar varðandi þessa uppalendur. Ég get það ekki. Mér er óskaplega þungt í sinni út af þessu vegna þess að ég veit ekki með hvaða hætti ég á að taka á því. Ég finn ekki lausnina enn þá. En skref eins og þetta er þó í áttina, mundi auðvelda mér framhaldið. Þess vegna bið ég og segi að hin hv. deild hér muni verða jafnviðtalsgóð um framkvæmd málsins eins og í neðra.



Virðulegi forseti. Ég þakka hæstv. menntmrh. skýr og greinargóð svör við mínum spurningum og sömuleiðis hans athyglisverðu ræðu. Mér er það alveg ljóst að hann á við ramman reip að draga innan stjórnarliðsins við að bæta kjör kennara með þeim hætti sem hann lýsti svo nauðsynlegt. Ég tek fyllilega undir með honum um nauðsyn þess og heiti honum jafnframt því, a.m.k. að því leyti sem ég get talað fyrir stjórnarandstöðuna, að ekki mun standa á liðsinni okkar við það mál.



Virðulegi forseti. Allshn. þessarar hv. deildar hefur fjallað um frv. til l. um breytingu á áfengislögum og hefur skilað nál. á þskj. 968 þar sem segir: "Nefndin hefur fjallað um frv. og mæla undirritaðir nefndarmenn með því að frv. verði samþykkt með breytingum sem fluttar eru á sérstöku þskj. Helgi Seljan leggur til að frv. verði samþykkt óbreytt." Undir þetta skrifa Jón Kristjánsson, Eyjólfur Konráð Jónsson, Stefán Benediktsson, Sturla Böðvarsson og Eiður Guðnason. Brtt. sem nefndin leggur til að verði samþykktar er að finna á þskj. 969 og eru þar lagðar til breytingar í fimm liðum. Til þess að gera langt mál stutt, vegna þess að langt er liðið á dag og mörg mál enn á dagskrá, er sú breyting sem meiri hl. nefndarinnar leggur til sú að í stað þess að í frv. er gert ráð fyrir að lögreglustjóri veiti leyfi til áfengisveitinga á veitingastað skuli það vera sveitarstjórnir sem veita leyfi til áfengisveitinga á veitingastað. Það er sem sagt sú meginbreyting sem nefndin leggur til. Ég sé ekki ástæðu, virðulegi forseti, til að hafa um þetta fleiri orð. Það mætti auðvitað tala um þetta miklu lengra mál en í ljósi þess hve miklar annir eru sé ég ekki ástæðu til að tefja tímann en meiri hluti nefndarmanna taldi eðlilegt að þetta vald, um að ákveða hvort skyldi leyfa vínveitingar á tilteknum stöðum, sé í höndum sveitarstjórnar á hverjum stað en ekki hjá lögreglustjóra eins og hið upphaflega frv. gerði ráð fyrir.

Landbrh. (Jón Helgason) Hæstv. forseti. Ég get ekki annað en látið í ljós vonbrigði mín með þessa brtt. frá hv. meiri hl. allshn. Ég held að málið hafi ekki verið skoðað nægilega frá öllum hliðum áður en hún var sett fram. Eins og frsm. meiri hl. sagði er hægt að ræða þetta mál frá mörgum hliðum og ég ætla að reyna að forðast það en vil aðeins taka eitt atriði þá sem ég vil benda á til stuðnings afstöðu minni. Það hefur komið fram í fjölmiðlum í vetur að neysla og jafnvel sala á ólöglegum fíkniefnum færi fram í vínveitingahúsum. Ég býst við að við séum öll sammála um að slíkt er vitanlega algjörlega óviðunandi. Ég skrifaði því öllum lögreglustjórum bréf og óskaði eftir því að þeir reyndu að fylgjast gaumgæfilega með þessu og reyndu að koma í veg fyrir að slíkt ætti sér stað. Nú er það svo að þó að þeir sem á húsin fara séu nokkuð sannfærðir um að slíkt eigi sér stað getur verið erfitt að sanna það til fulls. Þá verður að dæma meira eftir þeim brag sem á staðnum er og öðru slíku. Ég ræddi þessi mál við formann Samtaka veitinga- og gistihúsaeigenda og hann var mér vitanlega sammála um að gegn slíku þyrfti að berjast. Það væri óviðunandi fyrir samtökin að slíkt ætti sér stað og var mjög fús til samstarfs til þess að vinna gegn þessu. Það var ákveðið að lögreglan léti í té leiðbeiningar um það til starfsmanna veitingahúsanna hvernig hægt væri að fylgjast með þessu og koma í veg fyrir slíkt. En ef slíkt ber ekki árangur er eina úrræðið sem lögregla hefur að svipta staðinn leyfi, og þá vínveitingaleyfi vegna þess að bragur er ekki sem skyldi þó svo að ekki sé sannað beinlínis að um ólöglega fíkniefnaneyslu sé að ræða. Með þessari breytingu er meiri hl. allshn. að kippa fótunum undan þessum möguleika fyrir lögreglustjóra. Ég er alveg sannfærður um að það er ekki vilji meiri hl. allshn. að torvelda möguleika á því að berjast gegn ólögmætum fíkniefnum og þeir vilja ekki stuðla að því að slíkt sé erfiðara. Ég vil því eindregið mælast til þess að þessi brtt. verði dregin til baka til 3. umr. svo að nefndinni gefist tóm til að skoða málið betur og íhuga það milli umræðna þannig að hér verði ekki um slys að ræða í afgreiðslu málsins sem stuðlaði að þróun sem við áreiðanlega erum öll sammála um að vilja koma í veg fyrir.



Virðulegi forseti. Bara fáein orð um þá sérstöðu mína sem frsm. allshn., hv. 5. landsk. þm., gat um áðan að ég hefði haft, þá afstöðu í nefndinni að telja réttara að hafa frv. í sínu upphaflega formi. Ég hygg að það sem gengur þeim meirihlutamönnum til í allshn. sé þetta gamla, að rétt sé að færa valdið nær fólkinu með þessum hætti, því fólki sem við þetta á að búa og þarf að taka ákvarðanir um það. Það eru út af fyrir sig nokkur rök í þessu máli og ekki hægt að neita því, en tvíbent er þetta vald alveg tvímælalaust. Ég kann ekki við að fara að rekja dæmi úr mínu næsta nágrenni frá s.l. sumri varðandi mál af þessu tagi en mér var það auðvitað alveg ljóst af þeirri reynslu við meðferð þessa máls að ekki væri þetta til bóta, þ e. sú breyting sem hér er á gerð. Það er alveg ljóst. Ég tel líka að eitt veigamesta atriðið í öllu þessu sé að sami aðili, sem í þessu tilfelli á að geta verið hlutlaus aðili, þ.e. lögregluyfirvaldið eða sýslumaðurinn eða bæjarfógetinn, hafi vald til leyfisveitingar og einnig vald til leyfissviptingar gagnvart þessum aðilum. Mönnum finnst náttúrlega það vera ósköp saklaust að setja vínveitingaleyfi til einhvers aðila á einn stað og ég veit að þeir sem telja að hér eigi að fara sem frjálslegast með alla hluti, þeir telja það af hinu góða, en tvíbent er það nú einnig og ætla ég ekki að fara nánar út í það. Ég held hins vegar að þær ábendingar, sem við fengum frá áfengisvarnaráði, hafi verið býsna réttmætar og ég efast ekki um að hvað sem menn vilja segja um skoðanir þeirra manna, sem þar standa fyrir því góða ráði, þá er það áreiðanlega ljóst að þeir byggja á meiri reynslu og meiri upplýsingum en velflestir aðrir um ástand þessara mála. Af þeirri ástæðu einni held ég að menn ættu nú að fara varlega og taka visst tillit til ábendinga þeirra sem voru einmitt í þá áttina að frv. ætti að vera óbreytt. Af þessum atriðum öllum sýnist mér það einsætt að valdið sé endanlega hjá sýslumanni, bæjarfógeta, lögregluyfirvaldi að fenginni þeirri umsögn sveitarstjórnar sem upphaflega frv. gerir ráð fyrir.



Virðulegi forseti. Vegna ummæla hæstv. dómsmrh. í sambandi við hugsanlega eða raunverulega fíkniefna- og eiturlyfjaneyslu á veitingastöðum, þá vil ég minna á að á þskj. 969 í d-lið brtt. segir: "Skylt er lögreglumönnum að gefa sérstakar gætur að starfsemi þeirra veitingastaða sem hafa leyfi til áfengisveitinga. Telji lögreglustjóri að veitingamaður brjóti gegn settum skilyrðum eða fullnægi þeim ekki lengur ber honum að tilkynna það sveitarstjórn, sem tekur ákvörðun um sviptingu leyfis." Í öðru lagi, að ef lögregla verður þess vör að eiturlyfja- eða fíkniefnaneysla á sér stað á veitingastað, þá hygg ég að lögreglan hafi ýmis úrræði önnur gagnvart rekstri staðarins heldur en vínveitingaleyfið eitt. Ég held að það skipti engu höfuðmáli í þessu sambandi með að berjast gegn neyslu vímuefna eða eiturlyfja á þessum stöðum hvar þetta vald liggur. Ég held að það hafi komið fram í nefndinni þegar þetta mál var til umræðu að lögreglan gæti látið loka stöðum þar sem þetta kæmi upp. Ég held því að þessi röksemd hæstv. ráðh. vegi nú ekki þungt, alla vega ekki í mínum huga. Hæstv. ráðh. óskaði eftir því að þessi till. yrði dregin til baka. Ég segi nú fyrir mig að mér finnst það ekki eðlilegt að till. sé dregin til baka á þessu stigi. Hins vegar finnst mér eðlilegt og sjálfsagt að umræðunni verði frestað nú eða innan skamms og nefndin, að beiðni ráðherra, íhugi þetta atriði sem hann tiltók og umræðan haldi síðan áfram að nýju á fundi deildarinnar, t.d. á mánudag, og málið verði þá látið ganga til atkvæða í ljósi þeirrar niðurstöðu sem nefndin kann að komast að við framhaldsathugun málsins. Þannig að ég legg til virðulegi forseti, að umræðunni verði frestað svo að nefndin geti farið að ósk hæstv. ráðh. og athugað þetta aðeins nánar.



Það hefur komið fram ósk um að þessu máli verði frestað til þess að koma til móts við ábendingar hæstv. ráðh. um að skoða málið betur í nefndinni. Ef ekki koma athugasemdir við það þá verður þessari umræðu nú frestað. Umr, frestað.

Frsm. (Haraldur Ólafsson) Hæstv. forseti. Frv. það er menntmn. Ed. leyfir sér að flytja um forgangsrétt kandídata til embætta er til komið vegna þeirrar stöðu er upp kom þegar ljóst var að einn umsækjandi um prestakall hér á landi reyndist ekki hafa embættisgengi. Umsækjandi hefur lokið háskólaprófi í guðfræði við háskólann í Lundi í Svíþjóð og gegnt prestsembætti þar í landi. Samkvæmt lögum verða prestar þjóðkirkjunnar að hafa fullgilt próf frá guðfræðideild Háskóla Íslands. Hugsanlega gæti guðfræðideildin viðurkennt guðfræðipróf frá öðrum háskólum ef viðkomandi lyki einhverjum tilskildum prófum frá deildinni, til dæmis í kirkjurétti, sem er mismunandi eftir löndum. Ætla má að ekki sé um verulegan kenningamun háskólanna í Lundi og Reykjavík að ræða og ætti það ekki að valda neinum vandræðum. Í frv. um starfsmenn þjóðkirkjunnar eru ný ákvæði um embættisgengi presta sem rýmka heimildir frá því sem nú er. Það frv. verður ekki rætt á því þingi sem nú situr og því enginn möguleiki á að leiðrétting fáist í þessum efnum fyrr en á næsta þingi, en hins vegar óeðlilegt að ekki ríki allmikið frjálsræði í þessum efnum sem öðrum hvað varðar atvinnumarkaðinn á Norðurlöndum. Í frv. er tekið fram að hér er um heimildarákvæði að ræða og verður guðfræðideild Háskólans að mæla með því að undanþága verði veitt. Þetta frv. er flutt að frumkvæði fulltrúa allra flokka í þinginu og hefur ekki komið annað fram en að fullkomin samstaða sé um það. Nefndin gerir ekki till. um að málinu verði vísað til nefndar, en til 2. umr. hins vegar.

Frsm. meiri hl. (Jón Sveinsson) Hæstv. forseti. Landbn. hefur haft til umfjöllunar frv. um heimild fyrir ríkisstj. til að selja jörðina Streiti í Breiðdal í Suður-Múlasýslu sem flutt er af þm. Jóni Kristjánssyni og Agli Jónssyni. Nefndin hefur rætt frv. á fundum sínum og leggur meiri hl. nefndarinnar til að jörðin verði seld á þann hátt sem frv. gerir ráð fyrir. Minni hl. skilar hins vegar séráliti á þskj. 841 og mun gera sérstaka grein fyrir því. Rökin sem helst er fram að færa í sambandi við þessa jarðarsölu eru í fyrsta lagi þau að segja má að ef ekki er fyrir að fara sérstökum hlunnindum eða öðru á jörðum ríkissjóðs eða um að ræða sérþarfir hans sérstakar, þá mæli ekkert sérstakt með eignarhaldi ríkisins á slíkum eyðijörðum ef einstaklingar vilja nýta sér þær til búræktar og hafa eignarhald þeirra og umráð. Er hagsmuna ríkisins vel borgið í 3. málsgr. 1. gr. frv. þar sem undanskilið er nauðsynlegt land vegna vegagerðar í landi jarðarinnar, svo og land undir vita í Streitishorni. Í öðru lagi er ljóst að umsækjandi ber umhyggju fyrir jörðinni vegna tengsla ættmenna sinna þó að segja megi að ýmsir geti vafalaust bent á svipuð eða lík rök. Jafnframt liggur fyrir yfirlýsing hans hér á sérstöku fskj., fskj. I með frv., þar sem fram kemur að hann hyggst nýta hana til æðarfugls, kanínuræktar, garðræktar og fleiri búsnytja. Í þriðja lagi hefur ekki til þessa komið neitt það fram um áhuga annarra hreppsbúa eða enn annarra aðila á jörðinni sem slíkri og mælir því ekkert sérstakt hvað þá snertir gegn þessari ráðstöfun. Í fjórða lagi liggur fyrir hér á sérstöku fskj. samþykki hreppsnefndar Breiðdalshrepps um þessa ráðstöfun og í fimmta lagi liggur jafnframt fyrir hér á sérstöku fskj. samþykki jarðanefndar Suður-Múlasýslu, þó að með ákveðnum skilyrðum sé. Síðan í sjötta og síðasta lagi er hér nánast aðeins um heimildarlög fyrir ríkisstjórnina að ræða. Í ljós á því eftir að koma hvort samkomulag tekst um verð og greiðslukjör. Kemur þá jafnframt í ljós hvort unnt er að ganga að skilyrði jarðanefndar um aðrar landsnytjar sem jarðanefnd nefnir sérstaklega. Þannig að með frv. sem slíku og lögum, sem í kjölfar þess fylgja ef frv. verður samþykkt, þá reynir að sjálfsögðu á það hvort unnt verður að ganga að þeim skilyrðum sem jarðanefndin setur. Undir nál. meiri hl. skrifa Egill Jónsson, Eyjólfur Konráð Jónsson, Jón Sveinsson og Þorv. Garðar Kristjánsson.



Herra forseti. Hér er á ferðinni hið einkennilegasta mál. Hér á að fara að selja ríkisjörð, nánar tiltekið Eydala-kirkjujörð, Streiti í Breiðdal í Suður-Múlasýslu. Ég mæli hér fyrir áliti minni hl. landbn. sem er andvígur þessu frv. og mun greiða atkvæði gegn því. Minni hl. er andvígur frv. af eftirgreindum ástæðum m.a.: Það liggur ekkert fyrir um að þessi væntanlegi kaupandi ætli að flytjast á jörðina og setjast þar að. Það liggur ekkert fyrir um það. Í fskj. kemur fram að viðkomandi einstaklingur hyggist nytja jörðina fyrir æðarfugl, angórakanínur, garðrækt o.fl. Það hefur ekkert komið fram sem bendir til að þessi jörð henti sérstaklega vel til þeirra nytja. Af þeirri litlu staðarþekkingu sem ég hef á Austurlandi hygg ég einmitt að þessi jörð sé ekki sérstaklega fallin til garðræktar en aðrir eru mér fróðari um þau efni. Minni hl. telur eðlilegt að sá háttur sé hafður á, ef einstaklingar óska eftir að kaupa ríkisjarðir sem nú eru í eyði, að slíkar jarðir séu ekki seldar eða leigðar undir hefðbundinn búrekstur, enda nóg af slíku í bili svo sem alkunna er, og ef einstaklingar óska eftir að hefja þar búskap í nýjum búgreinum, þá fái þeir jarðirnar leigðar, að þeim verði seldar jarðirnar á leigu uns séð er hver alvara felst í áformum þeirra. Ein af þeim röksemdum, sem hv. 5. þm. Vesturl. rakti hér áðan, var sú að viðkomandi einstaklingur, sem óskar eftir að fá þessa jörð keypta, ætti til sérstakra tengsla að rekja við þessa jörð. Það kemur fram hér í frv. að móðir þessa manns er fædd á þessari jörð og ólst þar upp. Það eru þau persónulegu tengsl sem hann er talinn hafa við jörðina. Sá sem þetta mælir gæti allt eins óskað eftir því að fá umrædda jörð keypta og borið við tengslum, þar sem hann dvaldist í sveit á næstu jörð við. Það eru ósköp viðlíka tengsl, en ég hef nú ekki hugsað mér að óska eftir því. Hins vegar er eitt atriði í málflutningi hv. 5. þm. Vesturl. Hann sagði að ekkert hefði komið fram um áhuga einstaklinga í sveitinni, Breiðdal, til að fá þessa jörð keypta. Þetta er rangt. Í landbrn. liggur fyrir ósk frá ábúendum á Felli í Breiðdal, sem hafa nytjað þessa jörð að hluta, um að fá jörðina keypta. Á maður að trúa því að meðan sú ósk liggur fyrir í landbrn. þá séu keyrð hér í gegnum Alþingi lög um að selja einstaklingi búsettum hér suður í Garðabæ þessa jörð? Ja, það ber þá nýrra við hjá þeim hv. framsóknarmönnum ef það er ný stefna að flytja eignarhald af jörðum úr sveitunum í þéttbýlið, eins og hér er verið að gera. Það hefur ekkert komið fram um að sá einstaklingur sem hér um ræðir ætli að flytja á þessa jörð og setjast þar að. Ekkert. En fyrir liggur í landbrn. beiðni frá ábúendum á Felli í Breiðdal um að fá þessa jörð keypta. Það er það fólk sem hefur nytjað jörðina að hluta að undanförnu. Og ég trúi því ekki fyrr en ég tek á því að Alþingi samþykki sölu á þessari jörð hingað suður meðan fyrir liggur beiðni úr hreppnum. Það er þá mörkuð ný stefna í jarðasölu og verður fróðlegt að fylgjast með framhaldi, en ég trúi því ekki fyrr en ég tek á því að þessu máli verði ráðið þannig til lykta að þessi jörð verði seld, eignarhald hennar flutt hingað suður meðan fyrir liggur þessi beiðni í ráðuneytinu.



Herra forseti. Ekki ætla ég nú að setja á langa tölu um þetta mál. Þetta mál hefur verið sótt af miklu kappi af viðkomandi aðila sem fram á þetta fer og hann leitaði til okkar allra þm. Austurl. um það að við flyttum þetta mál hingað inn í þingið. Mér þóttu á því ýmsir meinbugir að gera það og ég veit að það var viss efi einnig í hugum þeirra flm., hv. 4. þm. Austurl. og hv. 11. landsk. þm. um að flytja þetta mál. Og því er það nú svona síðkomið vegna þess að þegar í fyrra hafði þessi aðili uppi mikla ásókn í að kaupa þessa jörð. Ég benti honum þá á það að sjálfsagt væri hægurinn hjá fyrir hann að fá leigurétt á jörðinni, ef hann ætlaði að setjast þar að, og ná svo þeim rétti á þann veg að geta keypt jörðina seinna samkvæmt jarðalögum. En hann taldi það af og frá að það mundi hann gera. Hann yrði að fá jörðina keypta til að láta þessa draumsýn sína rætast, sem hér var lýst áðan, um það að búa þarna úti á Streiti - sem er nú svo sem kannske ekki nein vildarjörð eða neitt eftirsóknarverð eftir því sem manni sýnist, það getur verið að hún sé það hérna sunnan séð í einhverjum hillingum að vísu - búa þar með æðarfugl, kanínur og rækta gúrkur og annað því um líkt eða eitthvað á þann veginn eða hvað það var nú.  Ég hef aldrei efast um það að hugur þessa viðkomandi aðila sé einlægur í þessu máli og hann virkilega langi til að eignast þessa jörð og hann langi virkilega til að gera henni eitthvað til góða. Ég hef aldrei efast um það og þetta er hinn geðugasti maður og líklegur til þess að hirða vel um æðarfugl sinn og fara vel með kanínur sínar. Það þykist ég nokkurn veginn fullviss um. En hitt er svo annað mál að þegar málið er orðið á þann veg, sem hv. 5. landsk. þm. lýsti réttilega, að aðili í hreppnum, í sveitarfélaginu, Breiðdalshreppi hefur formlega sent umsókn til landbrn. um kaup þessarar sömu jarðar, þá held ég að það verði að staldra við og skoða málið örlítið betur. Ég hef staðið að því nokkrum sinnum að ríkisjarðir væru seldar, seldar bændum til þess að búnytjar þeirra yrðu betri og hagur þeirra vænkaðist á ýmsan veg. Hér hefur verið um eyðijarðir að ræða fyrst og fremst og ég hef staðið að því með öðrum þm. Austurlands að þær yrðu seldar. Þetta tel ég sjálfsagt. Í mínum huga er þetta atriði sem við þurfum að skoða miklu betur þegar utanaðkomandi aðili kemur aðvífandi og vill fá jörð keypta með þessum hætti, en þó tekur nú fyrst steininn úr varðandi efa í mínum huga þegar innansveitaraðili leitar eftir þessu og ég hygg, án þess að vilja fullyrða það, að það sé mikil spurning um hvort hægt sé að líta á bæði samþykktir hreppsnefndar Breiðdalshrepps og samþykkt jarðanefndar frá því í fyrra í ljósi þeirrar nýju umsóknar sem þarna hefur komið fram. Ég stórdreg það í efa. Þess vegna vil ég nú biðja menn um að athuga þetta mál a.m.k. milli 2. og 3. umr. og leita jafnvel til þessara sömu aðila aftur sem ekki hafa fengið tækifæri til að tjá sig eftir að sú nýja staða kom upp að innansveitaraðilar hafa óskað eftir því að fá jörðina keypta.

Frsm. meiri hl. (Jón Sveinsson) Hæstv. forseti. Það er í sjálfu sér ekki mjög miklu við það að bæta sem ég nefndi í fyrri ræðu minni. Ég vil þó segja eitt varðandi það sem hv. þm. Eiður Guðnason nefndi áðan varðandi ættartengsl umsækjanda og tengsl hans sjálfs við þá jörð sem hér um ræðir. Ég mundi fyrir mitt leyti fagna því sérstaklega ef Eiður Guðnason sæktist eftir jörð í Austurlandskjördæmi og flytti úr Vesturlandskjördæmi með allt sitt. En það er aftur annað mál. Síðara atriðið skiptir meginmáli. Það sem hann benti á og ekki kom fram í umræðu um málið í landbn. er sú fullyrðing hans að fyrir lægi ósk ábúenda á Felli um kaup á þessari jörð. Það mun þá vera nýkomin ósk um það til landbrn. ef slíkt er rétt. Dreg ég alls ekki í efa að hv. þm. fari með rétt mál. Af því tilefni finnst mér full ástæða til þess að málið verði skoðað á milli umræðna. En að öðru leyti vísa ég til þess sem ég sagði fyrr.



Virðulegi forseti. Hv. frsm. hefur skýrt viðhorf meiri hl. landbn. Ed. Alþingis og eru skýringar hans á afstöðu nefndarinnar alveg fullnægjandi. Greinilegt er að það skilja leiðir í þessu máli og að sjálfsögðu metur hvor nefndarhlutinn fyrir sig hverra viðbótarupplýsinga hann kýs að afla sér í þessum efnum. Hv. 2. þm. Austurl. hafði hér orð um afstöðu mína til þessa frv., að það hefðu verið einhverjar sérstakar efasemdir í mér um flutning frv. Að sjálfsögðu hefði ég alveg treyst mér að koma skoðunum mínum hér á framfæri án hjálpar og allra helst hefði ég líka viljað að hugsanir mínar og skoðanir væru túlkaðar eins og ég best veit sjálfur um hverjar þær eru. En ég tel mjög mikilvægt ef einhver góður maður vill taka að sér að búa á Streiti og hreinsa þar til. Satt að segja er ekki hirðan með þeim hætti að jörðin og ásjón hennar sé til fyrirmyndar þótt hún sé í eigu Heydalakirkju. Þessi jörð er reyndar landmikil jörð, með landmeiri jörðum þarna á ströndinni. Það er alveg óhætt að fullyrða að það verður pláss fyrir þann nautpening sem þangað hefur verið rekinn frá Felli þó að jörðin væri seld þeim sem eftir henni sækir. Það er rétt að það hefur komið fram bréf í landbrn. og landbrn. hefur sent mér afrit af því bréfi þar sem óskað er eftir því af þeim sem hafa jörðina núna til leigu, reyndar ekki núna fyrr en á síðustu tímum, ég man ekki hvort bréfið er frá mars eða apríl, að fá jörðina leigða vegna þess að hún sé nýtt fyrir nautkálfa sem illa séu þokkaðir í nánd við þéttbýlið á Breiðdalsvík. Það finnst mér að væri hægt að gera eftir sem áður. Ég vil líka benda á að það verður ekki hvort tveggja gert í senn að leigja þessa jörð og selja. Ég held að ég fari ekki rangt með að frsm. minni hl. hafi talið eðlilegt að jörðin yrði leigð. Það kom a.m.k. oftar upp í nefndinni. Ég þori ekki að fullyrða hvort ég hef þetta rétt eftir. Ég held að ég muni það þó alla vega rétt að hv. 2. þm. Austurl. hafi lagt málið upp með þeim hætti og ef það er skilningur manna að það eigi að leigja jörðina þeim sem nú leitar eftir kaupum verður hún heldur ekki seld ábúendunum í Felli.



Virðulegi forseti. Hvað sem öðru líður held ég að sé rík ástæða til að athuga þetta mál svolítið nánar. Eins og fram hefur komið hér eru uppi óskir frá aðilum í hreppnum um að fá jörðina keypta. Ég hygg að það muni vera einsdæmi á Alþingi ef frv. verður samþykkt um að selja jörð og flytja eignarhaldið á henni suður á Reykjavíkursvæðið meðan fyrir liggja óskir úr sveitarfélaginu um að fá jörðina keypta. Ég hygg að það muni vera einsdæmi. Það kemur þá í ljós.

Það er nýja byggðastefnan.

Það er sjálfsagt hin nýja byggðastefna, eins og hv. 8. þm. Reykv. segir. Það má vel vera. Varðandi það sem hv. 5. þm. Vesturl. sagði og þær óskir hans, sem hann bar fram hér í ræðustól, að ég mætti sem fyrst flytja úr Vesturlandskjördæmi og sem lengst án þess að fara af landi brott, því lengra er ekki hægt að komast en austur að Streiti, held ég, verð ég að hryggja hann með því...

Þú verður boðinn velkominn til Austurlands.

Ég veit allt um gestrisni Austfirðinga og kvíði engu í þeim efnum. En ég verð að hryggja hann með því að ég hef aldrei flust í Vesturlandskjördæmi. Ég átti lögheimili í Reykjavík þegar ég fór í framboð 1978 og ég á það enn vegna þess að ég hef ekki kosið að taka þátt í þeim leik sem er fólginn í því að flytja án þess að flytja.



Virðulegi forseti. Það eru aðeins örfá orð um þetta mál. Það er náttúrlega byggðastefna að flytja fólk úr Garðabæ og austur á Streiti og ef hv. 5. landsk. þm. Eiður Guðnason hefur hug á að flytja austur býð ég hann innilega velkominn og tel mikinn sóma að því að fá hann þangað. En ég vil undirstrika að það er rétt, sem kom fram hjá hv. 2. þm. Austurl., að þetta mál hefur verið lengi í skoðun og við veltum þessu fyrir okkur. Það sem í mínum huga ræður úrslitum í þessu máli er að viðkomandi maður hefur staðhæft að hann muni flytja á jörðina. Ég gat í framsöguræðu um þá umsókn sem hefur komið í landbrn. og að sjálfsögðu styð ég það að nefndin skoði málið og öll þau gögn sem liggja þar fyrir. Mér finnst sjálfsagt að það sé skoðað milli 2. og 3. umr. málsins. Ég ætla ekki að lengja umræðuna um þetta mál, en ég tók fram í framsögu að það væri sjálfsagt að skoða öll gögn í málinu og kalla alla þá aðila fyrir sem nauðsynlegt er til þess að komast til botns í þessu þannig að nefndarmenn geti byggt afstöðu sína á hinum bestu upplýsingum.