arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mun nú ekki fara að tefja umr. á þessu stigi vegna þeirra miklu umr., sem urðu við 2. umr., en við nánari yfirlestur var mér bent á, að það var prentvilla á tveimur stöðum í frv., sem mér þótti rétt að leiðrétta, svo að óyggjandi væri. Við 35. gr. á að standa 276 264.00 kr. í staðinn fyrir 276 263.00 kr. Síðan er við 72. gr. skökk tilvitnun. Til þess að hafa 1. málsl. þeirrar gr. óyggjandi varð það að samkomulagi í samráði við hæstv. ráðh. að umorða þetta, og ég ætla að leyfa mér að lesa, hvernig ég legg til, að hún orðist. Ég hafði talað við nm. sér í lagi, því að tíminn var það naumur, að ég gat ekki náð saman fundi, og ég veit, að þeir eru þessu meðmæltir, og það liggur þá á hreinu, að við úrskurð yfirvalds um meðlag með börnum er tilvitnun í 14. gr., en í frv. stóð í 16. gr., þannig að það fer ekki á milli mála, að það á að greiða það frá og með 17 ára aldri. Orðalagið verður þá á þessa leið: „Mæður, sem fá úrskurð yfirvalds um meðlag með börnum sínum, geta án tillits til þess, hvort þær ganga í hjónaband eða ekki, snúið sér til Tryggingastofnunar ríkisins með úrskurðinn og fengið meðlagið greitt þar, þó innan þeirra takmarka, er 14. gr. setur um fjárhag og aldur barna.“ Herra forseti. Þessi brtt. er sett fram skriflega, og bið ég forseta að leita afbrigða, þar sem ekki vannst tími til að dreifa henni vegna skamms tíma milli umr.



Herra forseti. Ég lét þess getið við 2. umr. um þetta frv., sem hér liggur fyrir, að ég mundi flytja brtt. við það við 3. umr. Við höfum leyft okkur þrír þm. að flytja brtt., sem er að finna á þskj. nr. 725, og skýrir hún sig nokkuð sjálf. Ég leitaðist við að skýra hana við 2. umr. og ætla því ekki að endurtaka neitt af því. En ég vil vekja athygli d. á því, að mér varð það kunnugt, eftir að ég talaði hér í þessu máli í gær, að Samband ísl. sveitarfélaga hafði skrifað heilbr.- og félmn. Ed. bréf, sem ég hafði ekki séð, þar sem sambandið lýsir óánægju sinni yfir því að hafa ekki verið látið fylgjast með þeirri endurskoðun, sem fram fer á almannatryggingalögunum. Í lok bréfsins segir einnig, að svo virðist, sem skoðanir hreppsnefnda séu skiptar um niðurfellingu hreppasjúkrasamlaga. Þetta hefur styrkt mig í þeirri skoðun, sem ég gerði að umræðuefni við 2. umr., að hér þyrfti að gera breytingu á og könnun á því, hvort rétt væri að koma á nýrri skipun um sjúkrasamlögin. Ég vil ekki á þessu stigi slá neinu föstu um það, hvað er hagfellt og hvað ekki hagfellt í þessu efni, en ég tel nauðsynlegt og sjálfsagt að ræða það mál við sveitarstjórnir almennt í landinu. Ég held, að ég þurfi ekki að hafa fleiri orð um þessar till. Mönnum er það ljóst, að hverju þær stefna, og ég vænti þess, að dm. séu okkur flm. sammála um það, að þessar brtt., sem við berum hér fram, stefni til bóta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 567 er frv. til l. um breyt. á l. nr. 53 22. apríl 1967, um fávitastofnanir. Sem afleiðing af því, sem er búið að samþykkja í l. um almannatryggingar, er eðlilegt, að þetta frv. fylgi með, og ég þarf ekki að hafa langa framsögu í því efni. Heilbr.- og félmn. var sammála um að mæla með frv., og það kemur fram í 1. gr. frv., að sjúkratryggingadeild Tryggingastofnunar ríkisins greiði eðlilegan dvalarkostnað fávita á viðurkenndu fávitahæli, hafi vistun hans þar verið úrskurðuð nauðsynleg. Að svo mæltu legg ég til, að frv. verði samþ. óbreytt til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. um Iðnþróunarstofnun Íslands hafði verið samþ. shlj. í þessari hv. þd. Nd. gerði hins vegar þá breyt., að inn í hina ráðgefandi stofnun, Iðnþróunarráð, kæmi Iðja, félag verksmiðjufólks á Akureyri. Iðnn. Ed. hefur haft þetta til athugunar á fundi sínum og mælir eindregið með, að frv. verði samþ. svona óbreytt og staðfest sem lög frá Alþ.



Herra forseti. Hæstv. landbrh. hefur vakið athygli mína á því, að ef þetta frv. verður samþ., eins og það liggur fyrir, þá mundi af því leiða það, að landsútsvar af áburðarsölu mundi koma til framkvæmda nú, en var ekki áður, á meðan áburðarsalan var sérstakt fyrirtæki. Hann hefur því farið þess á leit við mig og haft um það samráð við hæstv. félmrh., að ég flytti brtt., sem yrði til þess að halda óbreyttu því ástandi, sem verið hefur um skattlagningu þessara fyrirtækja. Tími hefur verið það naumur, að ég hef ekki getað náð saman fundi landbn., svo að ég hef leyft mér að flytja þessa brtt. einsamall og vænti þess, að menn sjái, að hér er um sanngirnismál að ræða. Sú breyt., sem lagt er til, að gerð verði á þessu, er sú, að aftan við 12. gr. verði bætt þessum málslið: „Þó skal ekki reikna landsútsvar af verzlun með innfluttan áburð.“ Þessi breyting mundi viðhalda því ástandi, sem verið hefur, en þessi skattur eða landsútsvarið er 11/2% af heildarsölu þeirra fyrirtækja, sem Áburðarverksmiðjan fellur undir. Hér er um nokkurt fjármagn að ræða, en hins vegar er þess að vænta, að ekki þurfi að líða ýkja mörg ár þangað til við hættum að flytja inn áburð, og þessi skattur verði minni og minni og hverfi að lokum, en af innlendu framleiðslunni og framleiðslu Áburðarverksmiðjunnar verðum við að sjálfsögðu að greiða landsútsvar, eins og gert hefur verið. Þessi till., sem ég hef hér borið fram, er bæði skrifleg og of seint fram komin, og ég vil fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann leiti afbrigða fyrir till. og hún megi koma fyrir til umr. og ályktunar d., og ég vil treysta því, að þdm. sjái nauðsyn þess að samþykkja hana.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og fram var tekið, þegar mælt var fyrir þessu máli, frv. til l. um breyt. á l. um fávitastofnanir, þá er þetta fylgifrv. við almannatryggingalögin vegna þess, að í almannatryggingafrv., sem nú liggur fyrir Alþ., er gert ráð fyrir, að sjúkratryggingadeild Tryggingastofnunar ríkisins taki við þeim málum, sem áður lutu að nokkru leyti beint undir ríkið. Frv. þetta hefur áður farið í gegnum Ed. óbreytt og heilbr.- og félmn. Nd. hefur nýverið fjallað um málið og leggur einnig til, að það verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa mörg orð um þetta frv., sem hér er til umr. Landbn. þessarar hv. d. hefur kynnt sér umsagnir, sem bárust til landbn. Nd. varðandi sölu á hluta af jörðinni Dysjum í Garðahreppi. Var leitað umsagnar Sambands ísl. sveitarfélaga, því að málið varðar fyrst og fremst makaskipti milli tveggja sveitarfélaga, sem sé Hafnarfjarðarkaupstaðar og Garðahrepps, og einnig var leitað umsagnar Jarðeignadeildar ríkisins. Voru báðar umsagnirnar jákvæðar. Um sölu á jörðinni Háagerði í Dalvíkurhreppi er það að segja, að það er ósk hreppsnefndarinnar þar að fá að kaupa jörðina Háagerði, sem er þar innan hrepps. Um það segir í umsögnum bæði frá Landnámi ríkisins og eins frá Jarðeignadeildinni, að jörð þessi hafi ekki verið í byggð síðan 1934 og sé mjög litil og þess vegna alls ekki til þess fallin að hefja á henni sjálfstæðan búrekstur á nýjan leik, og er lagt til að verða við ósk hreppsnefndarinnar í þessu efni. Landbn. hefur sem sé einróma lagt það til, að þetta frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég tel tétt aðeins að gera grein fyrir því, af hverju þetta frv. er aftur komið hér til hv. Ed., en það er af þeirri ástæðu, að í Nd. nú áðan var samþ. sú brtt., sem ég flutti þar, að ríkisstj. yrði heimilað að taka lán, allt að 30 millj. kr., til rannsókna á landgrunninu. Um þetta urðu töluverðar umr. í Nd. í sambandi við nál., sem lagt hafði verið fram frá ráðuneytisstjórum, nefnd ráðuneytisstjóra, er ríkisstj. fól að kanna ýmis atriði, er skiptu máli varðandi könnun á landgrunninu og ýmis atriði landhelgismálsins, og var vakin athygli á því þar, að þar væri gert ráð fyrir, að það þyrfti verulegt fjármagn til þess að sinna þessum rannsóknum nú í ár og á næstu árum. Það var að vísu mín skoðun, að ekki væri þörf á að taka upp sérstaka lántökuheimild í þessu sambandi, enda mjög óvíst, hvers fjár yrði þörf eða að hve miklu leyti það yrði að greiðast með beinum framlögum úr ríkissjóði, þar sem gert er ráð fyrir leigu á skipi, sem óeðlilegt væri að taka lán til, heldur en t.d. ef yrðu notuð varðskip eða einhver slík önnur skip í eigu ríkisins og jafnframt gerði hæstv. forsrh. grein fyrir því, að ýmsar aðrar leiðir kæmu til greina og hefðu þegar verið ákveðnar til rannsókna á landgrunninu, svo sem samningur, sem hefði verið gerður við Shell í Hollandi um sérstaka könnun, sem stæði Íslendingum síðan til boða að kostnaðarlausu. Engu að síður var það skoðun mín, þar sem fram kom, að menn lögðu mikla áherzlu á, að það væri a.m.k. heimild til staðar, ella kynni það að verða misskilið svo, að það væri ekki fullur áhugi á að sinna þessum viðfangsefnum, þá væri það mjög óheppilegt, að slík till. kæmi fram og yrði felld og mundi þá torvelda það, menn kynnu að gagnálykta sem svo, að það væri þá ekki heimilt fyrir ríkisstj. að leggja fram fé til þessara þarfa. Niðurstaðan varð því sú að taka upp þessa heimild, sem ég gat hér um, 30 millj. kr. til rannsókna á landgrunninu, og vona ég, að hv. Ed. geti fallizt á að samþykkja frv. með þeirri breytingu.



Herra forseti. Ég vil með ánægju fallast á það að samþykkja þetta frv. með þessari breytingu. Ég tel þessa heimild, sem í því felst, vera mjög mikilsverða og ég minni á það, að það var í Nd. flutt brtt. frá stjórnarandstæðingum um það að verja 35 millj. í þessu skyni. Nú hefur hæstv. ráðh. gengið inn á það með þeim hætti að miða þetta við 30 millj. og það auðvitað skiptir ekki verulegu máli, hvort um 30 millj. eða 35 millj. er að tefla. Aðalatriðið er það, að með þessu er undirstrikuð og lögð áherzla á þá nauðsyn, sem á því er að sinna þessum málum meira en gert hefur verið að undanförnu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (MÁM): Nú þegar fundum deildarinnar lýkur, vil ég nota tækifærið til að þakka ykkur hv. alþm. svo og hæstv, ríkisstj. fyrir samveruna á þessu þingi, sem nú er að ljúka, og ánægjulega samvinnu. Ég vil þakka varaforsetum og skrifurum fyrir þá aðstoð, sem þeir hafa veitt mér sem forseta, og skrifstofustjóra Alþingis og starfsliði öllu færi ég mínar beztu þakkir fyrir ágæta samvinnu. Nú þegar leiðir skiljast og við hverfum héðan, fer svo af eðlilegum ástæðum, þar sem fyrir dyrum standa alþingiskosningar, að hingað sækja ekki allir eftir endurkomu. Úr hópi okkar hverfa ýmsir hv. alþm., sem hér hafa átt langa og góða setu, sumir hverjir um nærri fjóra áratugi. Ég veit, að ég mæli fyrir hönd okkar hinna, sem treystum endurkomu hér til Alþ., þegar ég þakka þeim fyrir ánægjulegt samstarf og óska þeim allra heilla um ókomna tíma. Ég vil svo að lokum óska öllum utanbæjarþm. góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu, ykkar fjölskyldum öllum óska ég gleðilegs og ánægjuríks sumars og þakka samveruna á þessu þingi.



Ég vil fyrir hönd okkar þdm. þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð og góðar óskir í okkar garð. Ég þakka hæstv. forseta fyrir gott samstarf við okkur þdm. og góða og réttláta fundarstjórn. Ég óska honum og fjölskyldu hans gleðilegs og góðs sumars og bið hv. alþm. að taka undir óskir mínar til forseta með því að rísa úr sætum. - Dm. risu úr sætum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur komið saman til að athuga kjörbréf Gylfa Þ. Gíslasonar, sem dvelur erlendis. N. hafði borizt eftirrit af kjörbréfinu, sem er rétt eftirrit, staðfestir f. h. yfirkjörstjórnar Reykjavíkur Páll Líndal. Kosningu hafði hlotið af A-lista, Alþfl., Gylfi Þ. Gíslason, Aragötu 11, Reykjavík, sem 7. þm. Reykv. Kjörbréfanefnd leggur til, að kjörbréfið sé tekið gilt og samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er einfalt í sniðum og þarf lítilla skýringa víð. Eins og alkunnugt er, er ætlunin, að nýtt fasteignamat taki gildi með næstu áramótum, en margir tekjustofnar sveitarfélaga miðast við þetta fasteignamat og mundu margfaldast að krónutölu að óbreyttum lögum og reglugerðum og gjaldskrám. Þannig er um vatnsskatt, holræsagjald, gangstéttagjald, sorphreinsunargjald og lóðaleigu. Öll þessi gjöld mundu 15–20 faldast að upphæð, ef þetta frv. væri ekki flutt. Ég hygg því, að allir séu sammála um, að það sé sjálfsagt að samþykkja frv. sem þetta til þess að koma í veg fyrir slíka margföldun á þessum ákveðnu tekjustofnum sveitarfélaganna. Ég hef ekki fleiri orð um frv., tel það fullskýrt fyrir þm. og legg til, að málinu verði vísað til hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Meginefni þessa frv. er í 1. gr. þess, sem er svo hljóðandi: „Borgarfjarðarhreppur og Loðmundarfjarðarhreppur í Norður-Múlasýslu skulu vera einn hreppur, sem heitir Borgarfjarðarhreppur.“ Í 2. gr. frv. er svo kveðið á um, hvernig kvaðir þær, sem slíkri sameiningu sveitarfélaganna mundu fylgja eða leiða af sameiningunni, skuli skiptast og í hvaða hlutföllum. Tilefni málsins er það, að á seinustu árum hefur, eins og sums staðar annars staðar á landinu, að heita má lagzt af byggð í Loðmundarfjarðarhreppi á Austfjörðum, og er nú svo komið, að í því sveitarfélagi er aðeins einn búandi maður, bóndinn að Sævarenda, sem mun búa þar einn. Málið hefur verið tekið upp og þeim tilmælum beint til félmrn., að það gerði ráðstafanir til að sameina Loðmundarfjarðarhrepp einhverju öðru sveitarfélagi. Sökum þessara tilmæla til félmrn. hefur málið áður komið fyrir Alþ. og var þá lagt til í því frv., sem þá var flutt, að Loðmundarfjarðarhreppur yrði sameinaður Seyðisfjarðarkaupstað. Um lögfylgjur af þeirri sameiningu voru sams konar ákvæði eins og í þessu frv. En það frv. um sameiningu Loðmundarfjarðarhrepps og Seyðisfjarðarkaupstaðar mætti andstöðu og frv. fékk ekki afgreiðslu á Alþ., og hefur því setið við hið sama um þetta enn sem komið er. Síðan hefur það gerzt, að hreppsnefnd Borgarfjarðarhrepps hefur gert samþykkt um að óska þess eða bjóða það fram, að Borgarfjarðarhreppur taki við Loðmundarfjarðarhreppi, á sömu forsendum og áður var rætt um að gerðist með Seyðisfjarðarkaupstað. Hreppsnefnd Borgarfjarðarhrepps hefur tvívegis ítrekað þetta tilboð sitt með einróma samþykktum í hreppsnefnd. Á þessa hugsun, að sameina Loðmundarfjarðarhrepp Borgarfjarðarhreppi, er fallizt af félmrn., og teljum við það eðlilegt, með því að sýslunefnd Norður-Múlasýslu hefur einnig látið í ljós, að slík sameining væri að hennar dómi eðlilegust lausn á þessu máli. Það er því í samræmi við samþykktir hreppsnefndar Borgarfjarðarhrepps og sýslunefndarinnar, sem þetta frv. er flutt. Um það hef ég því ekki fleiri orð og legg til, að frv. verði að umr. lokinni vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Eggert G. Þorsteinsson) : Herra forseti. Í verðsveiflum undanfarinna ára og áratuga á afurðum okkar á erlendum mörkuðum ásamt misjöfnu árferði í veiðimagni og tíðarfari, þá hefur það því miður hent, að mörg atvinnufyrirtæki hafa komizt í greiðsluþrot. Afleiðingar þessa ástands hafa svo aftur bitnað á þeim, sem sízt skyldi, þ. e. launþegunum í viðkomandi atvinnufyrirtæki, í formi þess, að þeir hafa ekki fengið laun sín greidd. Þetta hefur því miður gerzt þrátt fyrir lögverndaðan forgangsrétt launa. Frv. það, sem hér er flutt, hefur þann megintilgang að tryggja svo sem verða má, að þegar slík vandræði skapast, sé til sjóður, sem geti hlaupið undir bagga samkv. nánari ákvörðun í reglugerð, sem félmrh. setur á grundvelli laga, er sett verði um þessi efni. Tölur þær, sem eru nefndar í hinum einstöku frv.-greinum, eru að sjálfsögðu ekkert heilagar okkur, og erum við flm. vel til viðræðu um breytingar á þeim, einungis til frekari eflingar þessa sjóðs, sem frv. fjallar um. Eftir því sem næst verður komizt, hafa framlög atvinnurekenda til Atvinnuleysistryggingasjóðs numið á s. l. ári um 49 millj. kr., þannig að 20% viðauki við það gjald ætti í svipuðu árferði að geta numið 9.8–10 millj. kr. á ári. Ég tel óþarft að rekja efni einstakra greina frv., svo augljósar sem þær eru hverjum, sem vill lesa þær. Geri ég það að till. minni, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (EystJ): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf frá forseta Nd.: „Reykjavík, 5. nóv. 1971. Gísli Guðmundsson, 1. þm. Norðurl. e., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég mun ekki geta sótt þingfundi á næstunni vegna sjúkrahúsdvalar, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþ. að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurlandskjördæmi eystra, Jónas Jónsson ráðunautur, taki sæti á Alþ. í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns.“



Herra forseti. Hv. 1. þm. Norðurl. e., Gísli Guðmundsson, hefur vikið af þingi um skeið vegna sjúkleika. Óskað hefur verið, að sæti hans taki á þingi 1. varamaður Framsfl. í kjördæminu, Jónas Jónsson ráðunautur. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörgögn varamannsins og mælir með því, að kosning hans verði metin gild og kjörbréf hans samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er staðfesting á brbl. frá 19. maí þessa árs. Samkv. lögum frá 1966 um meðferð, skoðun og mat á sláturafurðum eru gerðar strangar kröfur um sláturhús, kælingu, frystingu og meðferð alla á sláturfénaði. Þau lög gerðu svo ráð fyrir, að hægt mundi að byggja upp og endurbæta flest sláturhús landsins á þremur árum, þar sem segir, að undanþágur megi ekki veita nema í 3 ár frá gildistöku laganna, sem eru frá 1966. Sláturhúsbyggingar kosta mikið fjármagn, svo að vart er hugsanlegt að byggja þau upp á skömmum tíma, og til þess þarf vafalaust allmörg ár. Frv. þetta gerir svo ráð fyrir, að þau sláturhús, sem ekki fást löggilt, megi þó nota áfram, ef brýn nauðsyn krefur. Landbrh. getur, ef yfirdýralæknir eða héraðsdýralæknir telur sláturhúsin viðunandi, leyft slátrun í þeim til eins árs í senn. En undanþágu má þó ekki veita nema til ársloka 1973. Eins og fram kom í framsöguræðu hæstv. landbrh. fyrir frv. þessu, eru það aðeins fimm sláturhús í landinu, sem teljast fullkomin að tækni og útbúnaði. En það munu vera nálægt 60 sláturhús, sem ekki fá viðurkenningu nema til eins árs í senn, svo að mikið verk er framundan að byggja og breyta þeim sláturhúsum, sem nauðsynlegt er að nota. Árið 1969 starfaði n. á vegum Framleiðsluráðs landbúnaðarins að því að athuga ástand sláturhúsanna og gera till. um byggingu þeirra. N. taldi, að á árunum 1970–1975 þyrfti að byggja og lagfæra 14 sláturhús, og var kostnaður við það áætlaður sem næst 300 millj. kr. á því verðlagi, sem gilti árið 1970. Þessi áætlun sýnir það bezt, hve hér er um mikið og kostnaðarsamt verk að ræða, og eru þó ekki talin nema þau sláturhús, sem mest er aðkallandi að hyggja og endurbæta. Mér kemur það ekki á óvart, að Alþ. megi nokkrum sinnum enn þá breyta lögunum og samþykkja undanþáguheimildir, eins og frv. þetta gerir ráð fyrir. Ber að sjálfsögðu að fagna því, að Framleiðnisjóður landhúnaðarins fær aukið fjármagn á næsta ári, en hann hefur, eftir því sem fjármagn hefur leyft, veitt talsverðan styrk og lán til sláturhúsabygginga í landinu ásamt Stofnlánadeild landbúnaðarins, því að eigið fé þeirra, sem þurfa að koma upp sláturhúsum, er af mjög skornum skammti og starfræksla húsanna er yfirleitt skamman tíma á ári hverju, og því er erfitt að borga þau niður nema á nokkuð löngum tíma, og þarf, ef vel á að fara, að fá fjármagn að láni til margra ára og helzt eitthvað óafturkræft. Þá hefur landbn. lagt til, að í staðinn fyrir atvmrn. komi landbrn., því að þessi lög um sláturfjárafurðir eru frá 1966, en eftir það var lögum um Stjórnarráð Íslands breytt, og höfum við lagt til, að það kæmi landbrn. í stað atvmrn., eins og lög gera ráð fyrir nú. En nál. okkar er birt á þskj. 60, og mæla allir nm. með, að brbl. verði samþykkt ásamt þeim breytingum, sem fram koma á því þskj.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. um veitingu ríkisborgararéttar er nú eitt af þessum árvissu lagafrv. Slík frv. eru lögð fyrir hvert þing. Það frv., sem hér liggur fyrir, er í hefðbundnu formi og gert úr garði með sama hætti og önnur slík frv. áður fyrr. Upp í þetta frv. eru teknir þeir, sem fullnægja þeim skilyrðum, sem sett hafa verið af allshn. Alþ. Það liggur auðvitað í augum uppi, að slík skilyrði eru ekki bindandi fyrir löggjafann, en ég tel eðlilegt, að um þetta sé fylgt föstum reglum. Í þessu frv. er einnig fylgt þeim háttum, sem á hafa verið hafðir um nafnbreytingu. Ég tel eðlilegt, að rn. fylgi í því efni þeirri stefnu, sem mörkuð hefur verið af Alþ., og ef á að gera þar breytingu á, komi slíkt frá Alþ. Á þeim tíma, sem þetta frv. verður til meðferðar hjá Alþ., geta að sjálfsögðu borizt umsóknir frá mönnum, sem fullnægja þeim skilyrðum, sem farið hefur verið eftir við veitingu ríkisborgararéttar. Þá mun fylgt sama hætti og áður, að slíkar umsóknir verða lagðar fyrir þær n., sem um málið fjalla, og verður þá væntanlega hægt að taka þær til greina og fella þær inn í frv. á sínum tíma. Ég sé, herra forseti, ekki ástæðu til þess að fara fleiri orðum um þetta mál. en legg til, að þessu frv. sé vísað til 2. umr. og hv. allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Oddvitinn í Breiðdalshreppi hefur fyrir hönd hreppsnefndarinnar þar í sveit farið þess á leit, að veitt verði lagaheimild til þess, að Breiðdalshreppur eignist jörðina Brekkuborg í Breiðdal. Bóndinn, sem bjó á Brekkuborg, hefur látið af búskap, og jörðin er nú í eyði. Jörð þessari fylgja veiðiréttindi í Breiðdalsá, og hreppsnefndin telur mjög þýðingarmikið, að þessari jörð verði skynsamlega ráðstafað, þannig að tryggð verði þar ábúð til frambúðar, en jörðin verði ekki notuð í neinu öðru skyni, og telur bezt fyrir því séð með því, að hreppurinn eigi jörðina. Flm. eru sömu skoðunar og leggja því til, að ríkisstj. verði heimilað að selja Breiðdalshreppi þessa jörð. Ég legg til að málinu verði vísað til 2. umr. að aflokinni þessari umr. og til hv. landbn.



Herra forseti. Háls og Kambshjáleiga liggja í næsta nágrenni Djúpavogs og eru báðar í eyði. Þeir, sem nytja jarðirnar nú, eiga heima í kauptúninu, og kauptúnsmenn þurfa margt að sækja í landareignir þessara jarða, t. d. er vatnsból Djúpavogs að nokkru leyti í landi Háls, og nýjum vatnsbólum, sem þörf er á á þessum slóðum, verður vafalaust komið fyrir ýmist í Hálslandi eða Kambshjáleigulandi. Þá er mikil nauðsyn á því, að þessar jarðir verði til frambúðar til afnota fyrir íbúa Djúpavogs vegna búfjárræktar, og þannig mætti fleira telja, sem sýnir, að eðlilegast er, að Búlandshreppur eignist þessar jarðir. Flm. leggja því til, að heimilað verði að selja þær hreppnum. Jafnframt er í frv. ákvæði um það, að óheimilt sé hreppnum að selja jarðirnar öðrum en ríkissjóði. Ég legg til, að málinu verði vísað til landbn. að aflokinni þessari umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (EystJ): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Magnús Jónsson, 2. þm. Norðurl. e., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Hér með leyfi ég mér, herra forseti, sökum óvenjulegra embættisanna í desembermánuði að biðja um leyfi frá þingsetu næstu vikur. Jafnframt óska ég þess, með tilvísun til 138. gr. laga um kosningar til Alþ., að 1. varaþm. Sjálfstfl. í Norðurlandskjördæmi eystra, Halldór Blöndal, taki á meðan sæti mitt á Alþ.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fara fram í Sþ. rannsókn á kjörbréfi varamannsins. Björn Jónsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Hv. kjörbréfanefnd hefur skoðað kjörbréf Halldórs Blöndal.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Halldórs Blöndal blaðamanns, 1. varaþm. Sjálfstfl. í Norðurlandskjördæmi eystra. N. leggur einróma til, að kosning Halldórs Blöndal sé metin gild og kjörbréfið samþykkt.