Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það mun öllum hv. þm. vera ljóst, að núgildandi ákvæði kosningalaga til Alþingis um merki framboðslista við hlutbundnar kosningar hafa leitt til mikils glundroða og erfiðleika hjá kjósendum og stjórnmálaflokkunum. Það stafar fyrst og fremst af því, að mjög oft hefur það atvikazt svo, að sami stjórnmálaflokkur hefur haft mismunandi listabókstaf á ýmsum stöðum í landinu. Það liggur í augum uppi, að slíkt gerir það líklegt og er vel til fallið að rugla kjósendur og skapa þannig erfiðleika, bæði fyrir kjósendur og viðkomandi stjórnmálaflokk eða flokka. Þessa eru mörg dæmi, og eru nýafstaðnar bæjarstjórnarkosningar nýjasta dæmið. Með þessu frv. er lagt til, að úr þessu verði bætt. Gert er ráð fyrir, að lögákveðnir verði listabókstafir þeirra stjórnmálaflokka, sem nú eru til í landinu, þannig að sami flokkur hafi jafnan þann listabókstaf, sem hann hefur einu sinni hlotið. Með slíku ákvæði er komið í veg fyrir, að sami stjórnmálaflokkur hafi fleiri en einn listabókstaf í sömu kosningum. Bókstafur eins flokks yrði þá hinn sami um land allt. Ég held, að það sé tvímælalaust andi kosningalaganna, og reyndar allrar lagasetningar, að ákvæðin verði sem skýrust og stuðli til hagræðis fyrir það fólk, sem býr við lögin. Ég vænti því þess, að þessu frv. verði vel tekið. Og vissulega bitna ófullkomin ákvæði kosningalaga á öllum stjórnmálaflokkum og fólki úr öllum flokkum. Ágreinings um þetta frv. ætti því vart að þurfa að vænta, því að með því er verið að koma þessum málum í betra horf. Enn fremur er gert ráð fyrir því í frv., að er nýir stjórnmálaflokkar koma fram, þá skuli landslisti hins nýja flokks merktur þeim upphafsstaf., sem næstur er í stafrófinu á eftir bókstöfum þeirra flokka, sem fyrir eru í landinu. Sé um fleiri en einn nýjan stjórnmálaflokk að ræða, skulu landslistar þeirra merktir á sama hátt í þeirri röð, sem listarnir koma fram, er flokkarnir hafa í fyrsta sinn lista í kjöri. Það leiðir svo af sjálfu sér, að ákvæði um utanflokkalista haldast eins og nú er í lögum, og koma þeir í áframhaldandi röð. Ég sé ekki ástæðu til að fara um þetta mál fleiri orðum, en þetta frv. er fram borið, eins og ég hef getið, til þess að gera kjósendum og viðkomandi stjórnmálaflokkum hægara um vik með því að gera ákvæði kosningalaganna fullkomnari, en þau nú eru. Ég vil svo gera það að till. minni, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. allshn. að þessari umr. lokinni.

Landbrh. (Jón Pálmason) : Herra forseti. Mér finnst rétt að segja nokkur orð um þetta frv., áður en það fer til n. Þótt ákvæði frv. þessa stefni í rétta átt, þá væri eðlilegra og heppilegra, að lögfest yrðu ákvæði, sem gengju yfir alla línuna, þ. e. næðu til Alþingis- og bæjar- og sveitarstjórnarkosninga. Þó að ég sé þessu frv. hlynntur, þá álit ég, að hentugra væri að ganga frá þessu á nokkuð annan hátt. Ég tel, að það væri betra, að ekki yrði farið eftir stafrófsröð hvað listabókstafina snertir. Við þekkjum það t. d. frá kosningum hér á Alþingi, þegar hlutbundnar kosningar hafa farið fram, hve stafir geta hljómað líkt. Eðlilegra væri því að auðkenna listabókstafinn við upphafsstafinn í heiti stjórnmálaflokksins, en þá yrði listi Alþýðuflokksins auðkenndur með bókstafnum A, listi Framsóknarflokksins með F og listi Sjálfstæðisflokksins S. Nú hefur Sósíalistaflokkurinn sama upphafsstaf og Sjálfstæðisflokkurinn, og yrði þá að velja öðrum þessum flokki annan bókstaf fyrir lista sinn, líkt og venja hefur verið með skásetningu bifreiða í héruðum landsins, en eins og kunnugt er, eru ekki allar bifreiðar kenndar með skrásetningarstöfum sínum með upphafsstaf í heiti þeirrar sýslu eða þess héraðs, sem ökutækið er skrásett í. Ég held, að þetta yrði heppilegri leið, en að nota líka stafi, eins og b, c og d, sem hljóma svo líkt, þegar lesnir eru upp. Með þessu yrði aðgreining listanna gleggri. Að þessu vildi, ég víkja og vildi skjóta þessu að n., sem væntanlega fær þetta frv. til athugunar.