Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti Íslands hefur gefið út svofellt bréf: ,,Forseti Íslands gjörir kunnugt. Ég hefi ákveðið, samkvæmt tillögu forsætisráðherra, að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfunda, fimmtudaginn 25. mars 1999 kl. 10.30. Gjört á Bessastöðum, 19. mars 1999. Ólafur Ragnar Grímsson. ------------------- Davíð Oddsson. Forsetabréf um að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfunda.`` Framhaldsfundir Alþingis hefjast því nú á ný. Ég býð hæstv. forseta, hv. alþingismenn, svo og starfsmenn Alþingis velkomna til þingstarfa og læt í ljós þá ósk og von að störf okkar megi verða landi og lýð til blessunar.

Ég þakka hæstv. forsrh. árnaðaróskir hans og óska honum allra heilla.

Nú verður minnst látins fyrrverandi alþingismanns: Óskar E. Levy, bóndi og fyrrverandi alþingismaður, andaðist mánudaginn 15. mars, 86 ára að aldri. Óskar E. Levy var fæddur á Ósum á Vatnsnesi í Vestur-Húnavatnssýslu 23. febrúar 1913. Foreldrar hans voru hjónin Eggert Levy bóndi þar og Ögn Guðmannsdóttir Levy húsmóðir. Hann starfaði á búi foreldra sinna á óðalsjörðinni Ósum fram eftir aldri, en tók við jörð og búi árið 1948 og bjó þar síðan til æviloka. Óskar E. Levy var hreppstjóri Þverárhrepps 1950--1983, tók við því starfi af föður sínum, og sýslunefndarmaður var hann mörg ár frá 1947. Í sauðfjársjúkdómanefnd var hann 1960--1983, formaður nefndarinnar eitt kjörtímabil. Hann varð alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Norðurlandskjördæmi vestra við þingmennskuafsal aðalmanns frá 1. febrúar 1966 fram að alþingiskosningum í júní 1967. Auk þess tók hann sæti varamanns á Alþingi á árunum 1965 og 1968--1970, sat á sex þingum alls. Óskar E. Levy var ævilangt til heimilis á Ósum. Hann og faðir hans stóðu þar fyrir búi nærfellt alla þá öld sem nú er senn á enda. Hann bjó vel að jörð sinni með ræktun og öðrum umbótum. Hann tók við fleiri trúnaðarstörfum af föður sínum en fyrr voru talin, var meðal annars endurskoðandi reikninga hreppsfélaga, sjúkrahúss og sparisjóðs. Hann átti ekki langa setu á Alþingi. Byggðamál voru honum hugstæð og hér vann hann vel að þeim, þar á meðal skólamálum heimasveitar sinnar. Hann vildi veg landsbyggðarinnar sem mestan. Ég bið háttvirta alþingismenn að minnast Óskars E. Levys með því að rísa úr sætum. --- 
            

Herra forseti. Fyrir hönd Samfylkingarinnar flyt ég yfirlýsingu vegna þess að frá því að við hittumst hér síðast hefur ríkisstjórnin ítrekað kynnt opinberlega ýmsar fyrirætlanir á sviði skólamála, samgangna og í tengslum við aldraða sem hafa áhrif á fjárreiður ríkisins á þessu og næstu árum. Alþingi fer með fjárveitingavaldið en ekki ríkisstjórnin. Fjárlög fyrir yfirstandandi ár hafa verið afgreidd. Samkvæmt lögum um fjárreiður ríkisins geta ófyrirséð atvik komið upp á og inna þarf greiðslur af hendi eða afla heimilda fyrir sérstakar fjárráðstafanir sem ekki er gert ráð fyrir í fjárlögum. Í 33., 43. og 44. gr. fjárreiðulaga eru skýr ákvæði um slíka málsmeðferð. Ýmsar af þeim fyrirætlunum sem ríkisstjórnin hefur kynnt undanfarið rúmast ekki innan núgildandi fjárlaga og falla ekki undir ófyrirséð atvik auk þess sem þau ná yfir mörg ár. Hér er því á ferðinni, herra forseti, ekkert annað en kosningaáróður ríkisstjórnarinnar. Nýtt þing verður kosið í vor og núverandi ríkisstjórn getur ekki bundið hendur þess né næstu ríkisstjórna. Það er ekki hægt að framfylgja slíkum fyrirætlunum samkvæmt gildandi lögum. Samfylkingin mótmælir þessum vinnubrögðum. Mörg þessara mála eru eðlileg og byggð á tillögum Samfylkingarinnar og studd af henni. Samfylkingin er reiðubúin að taka til umræðu núna og á næstu dögum hugmyndir sem bæta stöðu ýmissa í samfélaginu og afgreiða nauðsynlegar fjárheimildir eða gera breytingar á lögum. Samfylkingin styður eindregið aðgerðir til að bæta stöðu aldraðra, en bendir á að ríkisstjórnarflokkarnir hafa margoft fellt tillögur okkar um úrbætur í þeim efnum.  
             Ég óska að hæstv. forseta sé ljóst að Samfylkingin er reiðubúin, herra, forseti, --- ég er að ljúka máli mínu --- að taka þann tíma sem þarf til að afgreiða þau mál sem fyrir þinginu liggja 

Svona yfirlýsing hlýtur náttúrlega að kalla á umræður.

Herra forseti. Hv. þm., sem orðinn er talsmaður Samfylkingarinnar, nefndi hér síðast að menn væru að sýna þinginu óvirðingu. Það var nákvæmlega það sem hv. þm. gerði áðan. Það kom fram frá hæstv. forseta að þingmaðurinn fengi að lesa yfirlýsingu í skjóli þess að hún kallaði ekki á umræður. Síðan hefur þingmaðurinn hér eldhúsdagsumræður í skjóli þess að yfirlýsingin kalli ekki á umræður. Ég ætla ekki að vanvirða þingið með sama hætti og hinn nýkjörni talsmaður Samfylkingarinnar gerði.

Hæstv. forseti. Ég vil minna hæstv. forseta Alþingis á að fyrir hönd þingflokks óháðra gekk ég eftir því við hæstv. forseta að fá upplýsingar um hvort samkomulag ríkti um það að ljúka þinghaldinu án pólitískra yfirlýsinga og pólitískra umræðna. Tilefni til slíkra umræðna er ærið en ég og þingflokkur óháðra gekk út frá því að um þetta ríkti samkomulag. Þessari spurningu leyfi ég mér að beina til hæstv. forseta Alþingis.

Forseti kannast við þau orð sem hv. þm. nefndi og vissi ekki til að umræða yrði hafin um nokkurt mál annað en það sem á dagskrá væri. Óskað var eftir því rétt áður en fundur hófst að hv. þm. fengi að gefa yfirlýsingu og fylgdi með að hún mundi ekki kalla á umræður. Þess vegna leyfði forseti hv. þm. að taka til máls.

Herra forseti. Það er skrýtin fylking, þessi Samfylking. Ég vil láta það koma fram vegna þess áburðar sem kom fram í máli hv. 11. þm. Reykn. að ríkisstjórnin hefur að sjálfsögðu ekki brotið lög um fjárreiður ríkisins í því sem gert hefur verið að undanförnu og stendur ekki til. Hafi þingmaðurinn ekki áttað sig á því, þá eru allir þeir samningar sem hann gerði að umtalsefni að sjálfsögðu og eðli máls samkvæmt með fyrirvara um fjárveitingar af hálfu Alþingis. Ég vildi bara að þetta kæmi fram, herra forseti. Að öðru leyti eyði ég ekki orðum á slíkan málflutning.

Herra forseti. Ég mun standa við það að þingflokkur Samfylkingarinnar var ekki að opna umræðu heldur biðja um yfirlýsingu vegna þeirra atburða sem orðið hafa. Herra forseti. Ég kem hér vegna þeirra orða að gert hafi verið samkomulag um dagskrána í dag og um annað yrði ekki rætt. Það hefur ekki verið haldinn neinn fundur eða samkomulag gert við þingflokksformenn um það hvernig þingi yrði lokið. Hins vegar mun ég standa nákvæmlega að þessari dagskrá en kom hér upp og óskaði eftir því að fulltrúi okkar fengi að koma með yfirlýsingu. Það hefur verið staðið við allt sem ákvarðað hefur verið á fundum okkar þingflokksformanna með forseta Alþingis.