arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Pétur Ottesen) : Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja hér aftur frv. um breyt. á lögum um greiðslu kostnaðar við skóla, sem reknir eru sameiginlega af ríki og sveitarfélögum. Þessu frv. var vísað til menntmn. á síðasta þingi, og var það lengi til athugunar hjá n., sem þó skilaði að lokum áliti um málið. Það álit féll á þá lund, að n. stóð ekki saman um afgreiðslu málsins. Meiri hl. n. lagði til að afgreiða málið með rökstuddri dagskrá, en minni hl. mælti hins vegar með samþykkt frv. Í þeirri grg., sem þá fylgdi frv., var allrækilega gerð grein fyrir efni þess og þeim breytingum, sem frv. felur í sér frá ákvæðum, sem um þetta gilda nú. Það var að sumu leyti gert með því að prenta álit, sem héraðskjörnir fulltrúar, sem héldu fund um málið hér í Reykjavík á s. l. sumri, höfðu gert, auk þess sem ég bætti þar við nokkru. Mér þykir ekki ástæða til á þessu stigi málsins að fara frekar út í efni þessara breytinga, því að ég hef prentað hér upp að nýju þá grg., sem frv. fylgdi á síðasta þingi. Í þeirri rökstuddu dagskrá, sem meiri hl. menntmn. flutti og lagði til að yrði samþykkt og málið fengi afgreiðslu á þeim grundvelli, er viðurkennt, að rekstri þeirra skóla, sem frv. þetta tekur til, fylgi svo mikill kostnaður fyrir þau sýslufélög, sem þar eiga hlut að máli, að þeim veitist örðugt að standa straum af sínum hluta kostnaðarins. Hins vegar segir í nál. meiri hl., að hér geti komið fleiri leiðir til greina. Enn fremur segir þar, að n. sé kunnugt um, að af hálfu ríkisstj. fari fram athugun á þessu máli, og með tilliti til þess og í trausti þess, að ríkisstj. leggi fyrir næsta reglulegt Alþ. till. um þetta efni, leggja þeir til, að ekki sé ástæða til að lögfesta þetta frv. mitt og tekið verði fyrir næsta mál á dagskrá. Nú hefur enn ekki bólað á neinum till. til úrlausnar á þessu máli eða frv. frá ríkisstj., sem gengi í þá átt, og hef ég því tekið þann kostinn að flytja þetta frv. enn að nýju og vænti þess fullkomlega, að Alþ., sem nú situr, taki til greina þær rökstuddu ástæður, sem eru fyrir þeim breytingum, sem eru í þessu mínu frv., og að málið geti nú fengið afgreiðslu frá þessu þingi á þeim grundvelli, sem ég legg til í mínu frv. En aðeins eru teknar upp í það frv. varatillögur þeirrar n., sem fjallaði um þetta mál af hálfu þeirra héraðsstjórna, sem búa undir þessum þungbæra skólakostnaði, sem er í algerri andstöðu við það, sem annars staðar á sér stað, því að eins og fram er tekið í grg., er það einn landshluti, Austfirðingafjórðungur, þar sem ríkið ber allan kostnað af slíku héraðsskólahaldi. Ég vænti þess vegna, að þetta frv. geti nú fengið endanlega afgreiðslu á þessu yfirstandandi Alþingi. Ég vil svo leggja til að, að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til hv. menntmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 2, er flutt af hæstv, ríkisstj. Með því er lagt til, að innflutningsgjald af benzíni og bifreiðaskattur og innflutningsgjald af hjólbörðum og gúmmíslöngum á bifreiðar verði það sama á næsta ári, 1958, eins og nú er, á því ári, sem nú er að líða, samkv. ákvæðum laga nr. 95 frá 1956. Fjhn. hefur athugað frv., borið það saman við gildandi lög og mælir með því, að það verði samþykkt. Þess skal getið, eins og frá er skýrt í nál., að einn nm. var fjarstaddur, þegar málið var afgreitt í nefndinni.

Flm. (Ágúst Þorvaldsson) : Herra forseti. Þetta frv. á þskj. 34 fluttum við hv. 2. þm. Rang. hér á þingi í fyrra. Því var vísað til félmn., en hún skilaði aldrei áliti um málið. Nú höfum við leyft okkur að flytja frv. þetta að nýju. Það er nákvæmlega eins og í fyrra og sama grg. Ég sé ekki ástæðu til þess að fara um þetta mörgum orðum nú, en vísa til grg, um efni frv. En efni þess er fyrst og fremst það að gefa íbúum dreifbýlis í þeim hreppum, þar sem þorp er einnig, sama rétt og þorpinu um það að stofna nýtt sveitarfélag, eða þá öllu heldur að sameinast öðru sveitarfélagi, sem þessi byggð ætti betur samstöðu með. Þetta er höfuðefni þeirrar breytingar, sem lagt er til að gerð verði á sveitarstjórnarlögunum með þessu frv. Ég leyfi mér að gera uppástungu um það, að málinu verði enn vísað til hv. heilbr.- og félmn. að lokinni þessari umr. og til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Jón Sigurðsson) : Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir og við flytjum, þm. Skagf., er að mestu samhljóða frv., sem við fluttum á síðasta þingi. Það er aðeins einum lið bætt inn í, Norðurárdalsvegi, sem stafar af því, að með byggingu brúar á Norðurá undan Skeljungshöfða var horfið frá hinu fyrra brúarstæði í Gvendarnesi. Af því leiðir, að talið er nauðsynlegt að taka þennan veg, Norðurárdalsveg, upp í þjóðvegatölu. Að öðru leyti eru breytingarnar hinar sömu og lágu fyrir Alþingi á síðasta þingi. Eins og kunnugt er, byggist mjólkurframleiðsla m. a. á því, að vegir séu þannig, að unnt sé að halda uppi daglegum mjólkurflutningum allt árið. Þrátt fyrir þessa nauðsyn er langt í land í Skagafirði að koma vegamálum héraðsins í það horf, sem mjólkurframleiðslan og aðrir framleiðsluhættir krefjast. Aðeins nokkur hluti héraðsbúa getur flutt mjólk að staðaldri til mjólkursamlags sökum vegaleysis og ófullnægjandi samgangna. Stafar þetta, eins og kunnugt er, að nokkru af þeirri tregðu, sem hefur ávallt verið á því, að ríkissjóður legði sýsluvegasjóðunum fé, svo sem þurft hefði á móti framlögum héraðsbúa til þess að standa undir kostnaði við nýlagningar og sömuleiðis viðhald sýsluvega. Af þessum ástæðum hefur sýsluvegum miðað víðast lítið áfram, og vegirnir verða þess vegna ófærir strax og tíð spillist. Þeir mjólkurframleiðendur, sem búa við þessa vegi, verða árlega af þeim sökum fyrir mjög þungum búsifjum, þar sem þeir geta oft og einatt ekki flutt frá sér mjólk mánuðum saman, og þetta verður þá einnig til þess, að aðrir treysta sér ekki til að snúa sér að mjólkurframleiðslu sökum erfiðra flutninga, enda þótt skilyrði séu ágæt til slíkrar framleiðslu. Til þess að ráða bót á þessu hefur Alþingi á undanförnum árum tekið það ráð að taka sýsluvegi upp í þjóðvegatölu og létta þannig nokkuð á sýsluvegasjóðunum. Þrátt fyrir þessa viðleitni og með skírskotun til fjárhags sýsluvegasjóða teljum við flm. fulla nauðsyn bera til, að framangreindir vegir og vegakaflar verði teknir í tölu þjóðvega. Að baki þessum óskum liggja kröfur frá kjósendum okkar víðs vegar í héraðinu. Þrátt fyrir það, þótt allir þessir vegir eða vegakaflar væru teknir upp í þjóðvegatölu, get ég fullyrt sem kunnugur maður, að í hverjum einasta hreppi sýslunnar eru samt eftir sýsluvegir og vegakaflar, sem sýslan verður að leggja í stórfé, og er ærið verkefni, og auk þess eru eftir samt byggðir, þar sem aðeins er um hreppavegi að ræða og enn ófullkomnari vegi, en þá vegi, sem komnir eru í sýsluvegatölu. Þetta sýnir aðeins, hvernig ástandið er og hver þörf er á umbótum í þessu efni. Ég vil svo óska eftir að, að umr. lokinni verði þessu frv. vísað til samgmn., og læt svo útrætt um þetta mál.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er gamall kunningi hér á Alþ. og er aðeins um framlengingu á lögum, sem gilt hafa undanfarið, engin breyting á því önnur, en þessu frv. er ætlað að gilda fyrir árið 1958, en núgildandi lög um þetta efni gilda fyrir yfirstandandi ár. Fjhn. hefur athugað þetta frv. og mælir öll með, að það verði samþykkt. Þó hefur einn nm., hv. 6. þm. Reykv. (GTh), sérstöðu nokkra og gerir fyrirvara að því er snertir síðustu mgr. 1. gr., þar sem hann er ekki því samþykkur, að 1% af vörumagnstolli og verðtolli verði varið eins og þar segir. Þó hefur hann ekki borið fram neina brtt. viðvíkjandi þessu. Ég verð að segja það, þó að ég geri það ekki fyrir n. hönd, heldur mína eigin, að ég er ekki heldur vel ánægður með alla 2. gr. frv., að undanþiggja allar þær vörur, sem þar eru, því að sumar af þeim vörum eru ekki beinlínis nauðsynjavörur, ekki lífsnauðsynjavörur a.m.k. En það er ekki til neins að vera að fást um það: Þetta hefur verið svo undanfarin ár, og yrði sjálfsagt ekki árangursmikið að fara að bera fram brtt. viðvíkjandi því. Fyrir hönd n. legg ég þá til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það munu vera, að því er ég bezt veit, þrjú fordæmi fyrir því, að vinningar í happdrættum hafi verið skattfrjálsir, þ.e. happdrætti háskólans, happdrætti Sambands íslenzkra berklasjúklinga og happdrætti fyrir Dvalarheimill aldraðra sjómanna. Ég man ekki eftir því, að önnur happdrætti hafi haft skattfrjálsa vinninga. Nú undanfarið hefur Styrktarfélag lamaðra og fatlaðra sótt mjög á að fá slíka undanþágu fyrir eitt happdrætti, og forráðamennirnir hafa tekið það fram, að ósk þeirra væri miðuð við eitt happdrætti. Hefur ríkisstj. að athuguðu máli með þessu frv. gert till. um, að þetta verði gert. En síðan þetta mál fór í prentun, hefur komið í ljós, að Krabbameinsfélagið er með hliðstætt happdrætti, sem ríkisstj. mun leggja til að verði látið njóta sömu hlunninda. Mundi þá þurfa að breyta frv. frá því, sem það er núna, ef menn vildu á það fallast. Nú er á hinn bóginn þannig ástatt, að þetta happdrætti, sem hér er um að ræða, er komið í gang, og liggur því mjög mikið á, að málið geti orðið afgreitt strax. Vildi ég því leyfa mér að biðja hæstv. forseta að greiða fyrir því, og mundi ég þá flytja skriflega brtt. við 2. umr. varðandi hitt happdrættið. Ég geri ekki till. um, að málið fari til n., en að sjálfsögðu geri ég ráð fyrir því, að ef einhver óskar eftir því, muni forseti láta það verða. En æskilegast hefði verið, ef þetta mál hefði getað orðið afgreitt frá þessari hv. d. í dag, vegna þess, hvernig á stendur.



Herra forseti. Eins og menn sjá á nál. á þskj. 32, var svo til ætlazt, að hv. 4. þm. Reykv. yrði frsm. n. í þessu máli. En hann er ekki staddur hér og hefur ekki boðað forföll, svo að ég veit ekki, hvort hann er veikur eða hvernig á því stendur. Fjhn. hefur athugað þetta frv., og eins og sést á nál., sem ég vitnaði til, lögðu viðstaddir nm. fjórir til, að frv. yrði samþ., en einn nm., hv. þm. Vestm., var fjarstaddur, og var þá ekki Sjálfstfl. búinn að tilnefna mann í hans stað, þegar frv. var afgr. í n. Frv. inniheldur það eitt, að framlengd verði fyrir árið 1958 ákvæði um innheimtu eignarskatts með 50% álagi, eins og tíðkazt hefur undanfarin ár. Vitanlega er ekki ástæða til nú að draga úr tekjum ríkissjóðs á þann hátt að fella niður, og var því n. sammála um að mæla með frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Við nánari athugun kemur í ljós, að það er ekki tímabært að flytja brtt. um að bæta heimild í frv. til þess að undanþiggja vinninga í happdrætti Krabbameinsfélagsins. Kemur það til athugunar síðar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (EmJ): Síðastliðna nótt lézt í sjúkrahúsi hér í bænum Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi, fyrrverandi skrifstofustjóri Alþingis, 71 árs að aldri. Vil ég leyfa mér að minnast hans nokkrum orðum. Jón Sigurðsson fæddist á Kirkjubæjarklaustri á Síðu 18. febrúar 1886, sonur Sigurðar sýslumanns Ólafssonar og konu hans, Sigríðar Jónsdóttur umboðsmanns í Vík Jónssonar. Hann lauk stúdentsprófi í Reykjavík árið 1906, stundaði síðan nám í norrænum fræðum við háskólann í Kaupmannahöfn, en hvarf brátt að öðrum störfum, var ritari í skrifstofu stjórnarráðs Íslands í Kaupmannahöfn 1909–1912 og fulltrúi sýslumannsins í Árnessýslu 1912–1915. Á árinu 1916 gerðist hann starfsmaður í skrifstofu Alþingis og vann þar um 40 ára skeið, var skrifstofustjóri frá 1921, en lét af þeim störfum sökum aldurs á miðju ári 1956. Jón Sigurðsson frá Kaldaðarnesi var góður starfsmaður, Hann var prúðmenni í framgöngu og rækti störf sín af frábærri vandvirkni. Eiga þingmenn honum margt að þakka, og ég ætla, að dómar starfsmanna þingsins um verkstjórn hans og samstarf séu mjög á einn veg. Hann var skáldmæltur vel, unni íslenzku máli, ritaði það af glöggri þekkingu og næmri fegurðartilfinningu og gat sér orð fyrir ágætar þýðingar erlendra skáldrita. Ég vil biðja hv. alþm. að minnast Jóns Sigurðssonar frá Kaldaðarnesi með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þrjú happdrætti njóta þeirra hlunninda, að vinningar í þeim eru skattfrjálsir. Það eru happdrætti Sambands íslenzkra berklasjúklinga, happdrætti fyrir Dvalarheimili aldraðra sjómanna og háskólahappdrættið. Nú hefur félag lamaðra og fatlaðra farið fram á, að sama mætti gilda um svokallað símahappdrætti þess í eitt skipti. Þetta happdrætti er þegar farið af stað, og það hefur dregizt að afgreiða þetta mál. Ríkisstj. álítur rétt að leggja til, að hv. Alþ. veiti þessi hlunnindi félagi fatlaðra og lamaðra og flytur því þetta frv. Hefur það verið afgreitt í hv. Ed. En vegna þess að það liggur mjög mikið á, að þetta verði að lögum, vildi ég leyfa mér að fara fram á það við hæstv. forseta og hv. d., að málið gæti orðið afgreitt nú strax og gert að lögum, ef enginn ágreiningur kemur fram, sem ekki varð í hv. Ed. Og vegna þess, hvernig stóð á, var hafður sá háttur á að afgreiða þetta mál, án þess að það færi til n. Ég mun þess vegna ekki gera till. um nefnd, en komi fram uppástunga um n., mun ég ekki hafa á móti því. En það væru mikil þægindi fyrir félagið, ef þetta gæti orðið að lögum einmitt núna fyrir helgina.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með þessu frv. er lagt til að framlengja nokkra gjaldaviðauka, sem innheimtir eru á yfirstandandi ári. Þetta mál hefur ágreiningslaust farið í gegnum hv. Ed. Leyfi ég mér að leggja til, að málinu verði vísað til fjhn. þessarar hv. deildar að lokinni þessari 1. umr.

forseti (HÁ) : Mér hefur borizt eftirfarandi bréf : „Með því að ég er á förum til útlanda og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 144. gr. laga um kosningar til Alþingis, að óska þess, að varamaður, Eðvarð Sigurðsson, ritari verkamannafélagsins Dagsbrúnar, taki sæti á Alþingi, meðan ég verð fjarverandi. Einar Olgeirsson, 3. þm. Reykv. Til forseta neðri deildar.“ Eðvarð Sigurðsson hefur áður undirritað drengskaparheit alþingismanna og kjörbréf hans athugað, og leyfi ég mér að bjóða hann velkominn til starfa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (EmJ) : Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf frá forseta neðri deildar: „Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf frá Einari Olgeirssyni, formanni þingflokks Alþb., fyrir hönd Hannibals Valdimarssonar, 7. þm. Reykv.: „Með því að ég er á förum til útlanda og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 144. gr. laga um kosningar til Alþingis, að óska þess, að varamaður, Adda Bára Sigfúsdóttir veðurfræðingur, taki sæti á Alþingi, á meðan ég verð fjarverandi.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns.“ Kjörbréfið liggur hér fyrir. Ég tel sjálfsagt, að þetta bréf fari, eins og venja er, til kjörbréfanefndar og hún taki það til athugunar. Það hefur borizt ósk um það frá Sjálfstfl., vegna þess að hann er allur fjarverandi og getur ekki tekið þátt í störfum fundarins í dag, að fundinum verði að öðru leyti frestað til morguns og málið afgreitt þá. Málinu verður því frestað, kjörbréfinu vísað til nefndarinnar og væntanlega þá afgreitt á morgun. Meðferð málsins frestað. Á 11. fundi í Sþ., 5. nóv., var tekin til meðferðar rannsókn kjörbréfs.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta mál fjallar um framlengingu á ákvæðum, sem gilda á þessu ári varðandi álagningu viðbótargjalds á benzín, og enn fremur um viðauka á bifreiðaskatt. Þetta mál hefur gengið ágreiningslaust gegnum hv. Nd. Leyfi ég mér að leggja til, að því verði vísað til fjhn. d. að lokinni þessari 1. umr.



Herra forseti. Ég get ekki skilið, hvað liggur á að afgreiða þetta í dag, þar sem vitað er, að Sjálfstfl. allur er fjarverandi. Það er tilviljun, að ég er hér staddur, ég fer út núna með leyfi hæstv. forseta til þess að vera við jarðarför. Ég get ekki ímyndað mér, að það sé neitt til baga, þó að málið frestist til morguns, þegar þannig stendur á.

Forseti (BSt) : Þegar þetta mál var til 1. umr., var lögð áherzla á það af aðalflm, málsins og sömuleiðis hæstv. fjmrh., að málinu yrði hraðað, og sú n., sem fékk það til meðferðar, skilaði nál. strax daginn eftir, að því var til hennar vísað. Þetta er í þriðja sinn, sem málið er hér á dagskrá til atkvgr., og er því auðvitað mjög erfitt að verða við þessum tilmælum. En ég tel það nú samt rétt, þar sem, eins og hv. þm. sagði, það má heita, að allur Sjálfstfl. sé fjarverandi, eins og tilkynnt hefur verið í Sþ., að verða við þeim tilmælum í þetta sinn, en þannig getur það ekki gengið öllu lengur.



Herra forseti. Þegar þetta mál átti að koma til atkvæða síðast, var beðið um frestun á því. Við henni varð herra forseti með þeim orðum, að því yrði frestað í þetta sinn, en það yrði þá gengið til atkvæða um það á mánudag, þá yrði það á dagskrá og þá yrði gengið til atkvæða um það. Mér þykir mjög leiðinlegt, ef hann stendur ekki við sín orð, og sé enga ástæðu til þess að geta látið flutningsmenn málsins leika sér að því að reyna að tefja, að borinn komist í vinnu, með því að segja, að það hafi staðið á afgreiðslu þessa máls á Alþingi.

Forseti (BSt) : Þetta er alveg rétt, sem hv. 1. þm. N-M. segir, að ég sagði á síðasta fundi, að málið yrði tekið til atkvgr. á þessum fundi. En ég tel það ekki nein brigðmæli af mér, þó að ég, eins og hann orðaði það, standi ekki við það, því að ég gat ekki séð það fyrir, að jafnmargir þm. yrðu fjarstaddir.

Þeir hafa séð það fyrir, jarðarförin var ákveðin löngu áður.

Það kann að vera, en það barst engin tilkynning til mín um þá jarðarför, og ég vissi ekkert um hana þá. Sá maður, sem verið er að jarða, var starfsmaður Sjálfstfl., og mér finnst það eðlilegt, að flokksmenn vilji fylgja honum til grafar. Í þetta sinn, en ekki oftar, er þá málið tekið út af dagskrá af þessum ástæðum, verður ekki tekið oftar út af dagskrá vegna beiðni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. fjallar um framlengingu á viðaukum á nokkra tolla og nokkur gjöld, enn fremur um heimildir til þess að undanþiggja nokkrar vörur tilteknum gjöldum. Þessu er öllu hagað á sömu lund í frv. og á sér stað á yfirstandandi ári. Þetta frv. hefur farið ágreiningslaust í gegnum Ed. Ég leyfi mér að leggja til, að því verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari 1. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) : Herra forseti. Með frv. þessu er lagt til að framlengja fyrir árið 1958 ákvæði, sem nú er í lögum um að innheimta eignarskatt með álagi, og er gert ráð fyrir sams konar álagi og innheimt er á yfirstandandi ári. Ég leyfi mér að leggja til, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari 1. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar frv. þetta var til meðferðar hér í hv. d, við 1. umr., lét ég þess getið, að n., sem frv. flytur, hefði hug á því að athuga það milli umræðna með það fyrir augum að bera fram brtt., ef henni sýndist svo. Síðan hefur nefndin haft málið til athugunar og hefur þegar haldið um það 4 fundi. Athugunum hennar er það langt komið, að hún hefur þegar ákveðið að bera fram brtt., þó að ekki séu þær stórvægilegar, og sennilegt er, að auk þess muni einstakir nm. bera fram brtt. Boðaður hefur verið fundur í n. á morgun, og þá er gert ráð fyrir að n. muni forma þessar tillögur. Það eru því tilmæli n. til hæstv. forseta, að umræðu þessari verði nú frestað og málið tekið af dagskrá, þannig að væntanlegar brtt. geti legið fyrir við framhald umræðunnar.

Forseti (BSt): Ég verð að sjálfsögðu við þessum tilmælum frá hv. frsm. allshn., að málið sé tekið út af dagskrá og umr. frestað. Er þá dagskrá lokið. Næsti fundur deildarinnar verður boðaður með dagskrá. Það er hugsanlegt, að hann verði ekki fyrr en eftir helgi, líka hugsanlegt á morgun, ég veit það ekki, en hann verður boðaður með dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir um breytingu á lögum um útflutningssjóð o.fl., er flutt til staðfestingar á brbl. um sama efni, sem út voru gefin á s.l. hausti. Þetta frv. er ákaflega einfalt og ekki ástæða til að fara um það mörgum orðum. Sú eina breyting, sem það felur í sér, er sú, að skipaleigur skuli ekki undantekningarlaust vera undanþegnar yfirfærslugjaldi, og báðar greinar frv. fjalla um þetta. Í fyrsta lagi er það fellt niður úr 15. gr. laganna, að skipaleigur skuli vera undanþegnar yfirfærslugjaldi, en aftur í síðari gr. er heimild til þess fyrir ríkisstj. að fella gjaldið niður að einhverju eða öllu leyti og setja um það þau skilyrði, sem þurfa þykir. Tilgangurinn með þessari breytingu á lögunum er, eins og kom fram í ræðu hæstv. viðskmrh., sá að jafna nokkuð metin á milli erlendra skipafélaga, þ.e.a.s. leiguskipanna, og íslenzkra vöruflutningaskipa. Þetta virðist vera mjög eðlilegt. Það er vitað mál, að fragtir á frjálsum markaði eru háðar miklum sveiflum, og þróunin hefur orðið sú á þessu ári, að fragtir á frjálsum markaði hafa farið mjög lækkandi og eru nú í sumum tilfellum langt fyrir neðan það, sem íslenzk skip geta staðizt með heldur hækkandi tilkostnaði, heldur en hitt. Það virðist fyllilega eðlilegt, þegar þannig er háttað, að nokkur gjöld verði lögð á leigu erlendu skipanna, og er alveg hliðstætt því, sem á sér stað um margs konar tollvernd. Í öðru lagi er svo tilgangur þessarar breytingar sá að afla útflutningssjóði nokkurra tekna, sem þörf er fyrir. Ég sé ekki ástæðu til þess, að svo komnu a.m.k., að hafa um þetta fleiri orð. Eins og nál. ber með sér, er fjhn. algerlega sammála um að mæla með því, að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er stjfrv. Með því er lagt til, að framlengd verði fyrir næsta ár ákvæði þau, er nú gilda um söluskatt. N. hefur athugað frv. og borið það saman við lög nr. 96 frá 1956 um sama efni, og er frv. nákvæmlega samhljóða þeim lögum, en þau gilda fyrir árið, sem nú er að líða, N. leggur til, að frv. verði samþ., en gerð á því leiðrétting, eins og segir í nál., því að við prentun hefur fallið niður eitt orð úr fyrirsögn frv. Eins og fram kemur í nál., voru tveir af nm. fjarstaddir, þegar málið var afgreitt frá nefndinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með þessu frv. er ætlazt til, að framlengd verði þau ákvæði um sama efni, sem gilt hafa fyrir þetta ár og undanfarin ár. Frv. er þó ekki alveg samhljóða þeim lögum, sem nú gilda, því að orðalagi hefur aðeins verið breytt á einum stað, og er það aðeins til að gera ákvæðin skýrari, en þau eru í núgildandi lögum. Fjhn. hafði málið til meðferðar og mælir einróma með, að það verði samþ. óbreytt, og vitanlega af þeirri ástæðu, að eins og ástatt er mun ríkissjóði sízt af öllu veita af því að halda þeim tekjum, sem hann hefur haft undanfarið, og má þakka fyrir, ef það nægir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Um þetta mál er ekki margt að segja fram yfir það, sem rætt var við 1. umr. Ég vil einungis geta þess, að landbn. efri deildar er sammála og telur rétt, að frv. nái fram að ganga, og leggur því til, að það verði samþykkt óbreytt til 3. umræðu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Formaður samgmn., sem kjörinn var framsögumaður n. í þessu máli, hefur beðið mig vegna fjarveru sinnar að segja örfá orð með frv. því, er hér liggur fyrir. N. hefur flutt þetta mál eftir beiðni samgmrn., og hún tók málið ekki til neinnar sérstakrar rækilegrar athugunar á þeim fundi, sem hún hélt um málið, heldur sendi það hér inn óbreytt, og áskilja nm. sér fullan rétt til fylgis við breytingar, sem gerðar kunna að verða eða koma fram við málið, enda hefur n. ákveðið að taka það til rækilegrar athugunar eftir þessa umr. í hv. deild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með þessu frv. er lagt til að framlengja fyrir næsta ár innheimtu á þeim söluskatti, sem eftir var skilinn í lögum á s.l. vetri, þegar löggjöfinni um hann var breytt. - Ég vil leyfa mér að leggja til, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari 1. Umr.