Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í till. minni hl. allshn., ef samþykkt verður sem ályktun Alþingis um málsmeðferð í þessu máli, felst að þeir, sem að ríkisstj. standa, treysta sér ekki til þess að gefa yfirlýsingu um það, að verulega sé aukinn orkufrekur iðnaður hér á landi næstu ár til að nýta í ríkari mæli en nú er gert hinar miklu óbeisluðu orkulindir landsins. Í þessari samþykkt, ef gerð verður, felst einnig að þeir, sem að ríkisstj. standa, vilja hafna allri samvinnu við stjórnarandstöðuna um þetta mikilvæga mál, eitt mikilvægasta mál sem hv. Alþingi fjallar um nú um þessar mundir. Ég segi nei.



Herra forseti. Hér er ekki um það að ræða, hvort menn séu fylgjandi eða andvígir stóriðju eða orkufrekum iðnaði, heldur fyrirkomulag á athugun og undirbúningi þeirra mála. Í stjórnarsáttmála núv. ríkisstj. er rætt um undirbúning að stóriðju, og í þeirri till. til þál. um iðnaðarstefnu, sem liggur fyrir þessu þingi frá ríkisstj., er sérstaklega minnst á undirbúning að orkufrekum iðnaði. Hins vegar hefur það verið venja í tvo áratugi, að nefndir, sem unnið hafa að þessum málum, hafa verið skipaðar af ríkisstjórnum, en aldrei kosnar af Alþingi. Þegar Bjarni Benediktsson, þáv. iðnrh., skipaði 5. maí 1961 nefnd til þess að fjalla um þessi mál, þá var það ríkisstj., en ekki Alþingi, sem stóð að þeirri skipun, og þannig hefur það jafnan verið síðan. Mér sýnist ekki ástæða til að breyta út frá þeirri venju sem þannig hefur skapast. Í jan. s. l. var af ríkisstj. hálfu skipuð nefnd til þess samkv. stjórnarsáttmálanum að gera tillögur um stefnumótun í orkumálum, og m. a. er það verkefni þessarar nefndar að gera tillögur um nýtingu þeirrar orku sem við þurfum að afla með stórvirkjunum. Af þeim ástæðum, sem ég hér hef greint, segi ég já við þessari tillögu.



Herra forseti. Þótt mér þyki gott að heyra að hæstv. forsrh. nefnir nafn Bjarna Benediktssonar þætti mér hitt meira vert ef hann reyndi að tileinka sér skoðanir hans og eindrægni. Hæstv. forsrh. skírskotaði til iðnaðarstefnu ríkisstj., sem liggur nú dauð í iðnn. og fæst ekki þaðan afgreidd vegna fyrirskipunar frá ríkisstj. Í því máli, sem hér liggur fyrir, á ég ekki samleið með Alþb.-mönnum. I því skilur svo mjög á milli sjálfstæðismanna og kommúnista að sjónarmiðin verða ekki samræmd. Með hliðsjón af stefnu og hugsjónum Sjálfstfl., með skírskotun til ályktana Sjálfstfl. fyrr og síðar, með skírskotun af reynslunni segi ég nei.



Herra forseti. Það er hárrétt hjá hæstv. forsrh., að þessi till. snýst líka um fyrirkomulag og vinnubrögð. Núverandi vinnubrögð standa í vegi fyrir sókn til bættra lífskjara. Nú ríkir núllstefna - neistefna í þessum málum. Út úr þessum vinnubrögðum og þessu fyrirkomulagi þurfum við að komast. Það er þjóðarnauðsyn að tekið sé til hendinni. Ég segi nei.



Herra forseti. Eins og þm. vita er það hefð að þeir, sem fara af þingi í stuttan tíma, semja gjarnan við mann úr hinu liðinu, þ. e. meirihlutamenn við minnihlutamenn eða öfugt, um að aðrir fari við atkvgr. út á meðan. Það var gert samkomulag um að fyrir Sighvat Björgvinsson færi Páll Pétursson út.

Maður í staðinn fyrir Sighvat Björgvinsson.

Eða maður í staðinn fyrir hann, það er rétt, það hefur verið framkvæmt þannig, og nú var rætt um að Ólafur Jóhannesson væri ekki við. Ég óskaði eftir að Benedikt Gröndal, sem nú er veikur, kæmi á móti Ólafi Jóhannessyni, og ég tel því að þetta samkomulag hafi verið svikið. Ég segi nei.



Herra forseti. Sjálfstfl. markaði skýra stefnu í sambandi við mótun orkufreks iðnaðar og stefnumótun í stóriðjumálum. Þessi stefna hefur verið margítrekuð í samþykktum Sjálfstfl. og þ. á m. landsfundar. Ég tel mér skylt að standa við eigin sannfæringu og stefnu míns flokks sem hefur verið ótvíræð í þessum málum og jafnframt hefur ríkt einstök eindrægni innan flokksins um framkvæmd þeirrar stefnu. Því líst mér nú ógæfulega á þegar fulltrúar kommúnista, hálfkommúnista og Framsfl. leggja til að tillögu um aukningu orkufreks iðnaðar og stefnumótun í stóriðjumálum verði vísað til ríkisstj. þar sem kommúnisti ræður'fyrst og fremst ferðinni í þessum málum, - kommúnisti sem hefur ekki gert annað en að grafa sig í möppur með samstarfshópum og flutt hér loðnar yfirlýsingar í stóriðjumálum og orkumálum. Það er maður sem ég treysti engan veginn fyrir þessum málum, og ég treysti ekki núv. ríkisstj.

Ætlar þm. að segja já?

Þegiðu, Stefán Jónsson.

Ætlar þm. að segja já eða -

Leiða gripinn bara út á meðan. Mér er alveg sama hvað er gert við hann. En ég ætla að ljúka þessu máli. Ef þessi maður hefur ekki taugar til að sitja inni þegar pólitískur andstæðingur talar og ef hann kemst ekki sjálfur út, þá ætti einhver af flokksbræðrum hans að leiða hann út.

Það er bara fsp., hvort þm. ætli að segja já. Hann er að gera grein fyrir atkv. sínu, en ekki að halda ræðu.

Mér liggur ekkert á. Ef maðurinn getur ekki þagað verður að vísa mannræflinum út - eða hv. ræfli þá.

Ég spyr forseta að því, hvort þetta séu þingleg ummæli.

Ég spyr forseta, hvort þetta sé kurteisi sem þessi maður er búinn að sýna? Ég held ekki áfram fyrr en þessi maður er hættur.

Ég vil biðja menn að hætta samtölum hér.

Ég treysti ekki núv. ríkisstj. til að móta þessa stefnu af þeim ástæðum sem ég hef áður sagt, og því segi ég nei.



Herra forseti. Mér skilst, að slíkt samkomulag sem ég ræddi um áðan nái ekki til veikindatilfella eins og hér eiga sér stað, og biðst ég því afsökunar á því sem ég sagði um hv. þm. Pál Pétursson.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. frá utanrmn. um till. til þál. um olíuhöfn og birgðastöð í Helguvík. Þáltill. þessi var rædd á nokkrum fundum utanrmn. og fékk nefndin upplýsingar frá ýmsum aðilum auk þess sem utanrrh. gerði nefndinni grein fyrir stöðu mála. Þá var og á fundum nefndarinnar deildarstjóri varnarmáladeildar, Helgi Ágústsson, svo og komu fram upplýsingar, munnlegar og skriflegar, frá olíufélögunum: Olíufélaginu hf., Olíuverslun Íslands hf. og Olíufélaginu Skeljungi hf. Að loknum umr. í utanrmn. urðu nm. sammála um að mæla með samþykkt till. með breytingu sem flutt er till. um á þskj. 948. Brtt. á þskj. 948 er svohljóðandi: „1. Tillgr. orðist svo: Alþingi ályktar að fela utanrrh. að vinna að því, að framkvæmdum til lausnar á vandamálum, er skapast hafa fyrir byggðarlögin í Keflavík og Njarðvík vegna eldsneytisgeyma varnarliðsins, verði hraðað svo sem kostur er. 2. Fyrirsögnin orðist svo: Till. til þál um lausn á vandamálum vegna eldsneytisgeyma varnarliðsins.“ Eins og ég gat um áðan, þá urðu allir nm. sammála um þessar tillögur, en Ólafur Ragnar Grímsson ritaði undir með fyrirvara sem ég geri ráð fyrir að hann geri grein fyrir hér á eftir. Efnislega er hér ekki um að ræða breytingu á þeirri till. til þál. sem fyrr var flutt hér á þingi af þeim hv. þm. Ólafi Björnssyni, Karli Steinari Guðnasyni, Matthíasi Á Mathiesen, Ólafi G. Einarssyni og Salome Þorkelsdóttur. Mönnum þótti hins vegar rétt að það kæmi fram, að utanrrh. og þar til bær íslensk yfirvöld hefðu frjálsar hendur um tilhögun framkvæmdanna, hvernig unnt væri að koma þeim á sem allra fyrst með tilvísun til þeirrar nauðsynjar sem á því er að úrbætur fáist annars vegar fyrir byggðarlögin, sem hlut eiga að máli, Njarðvík og Keflavík, og hins vegar vegna þeirra þarfa sem varnarliðið og varnarstarfsemin á Keflavíkurflugvelli hefur til þess að hafa öruggar geymslur fyrir eldsneyti það sem nauðsynlegt er vegna starfsemi varnarliðsins. Ég sé ekki ástæðu, herra forseti, til að fjalla frekar nema að gefnu tilefni um þessa till. eins og hún liggur fyrir, en vænti þess, að hún verði samþykkt.



Herra forseti. Þegar á þinginu 1978–1979 fluttum við þm. Alþb. þá skoðun, að það væri nauðsynlegt að grípa til varnarráðstafana gagnvart þeirri mengun sem íbúum nokkurra byggðarlaga á Suðurnesjum stafar af birgðum bandaríska hersins. Þessi skoðun Alþb., að það beri að fjarlægja þá olíugeyma, sem hafa hindrað eðlilega þróun byggðarlaganna í Njarðvík og Keflavík, og bægja frá þeirri mengunarhættu, sem þessir geymar veita byggðarlögunum, var síðan ítrekuð við fyrri umr. um þá till. sem nokkrir þm. Alþfl. og Sjálfstfl. fluttu hér fyrr í vetur. Í þeim umr. sagði hæstv. félmrh. m. a.: „Við erum reiðubúnir til þess, svo lengi sem herinn er hér, að taka þátt í því að létta mengunarhættu frá bandaríska hernámsliðinu af íbúum Suðurnesja. Við erum hins vegar ekki reiðubúnir til þess að horfa upp á það, að bandaríska hernum verði leyft að efna til meiri háttar aukningar á geymarými sem flokkast má í raun undir hernaðarframkvæmdir í þessum efnum. Við skiljum algerlega á milli mengunarvarna og hernaðarframkvæmda.“ Hæstv. félmrh. vék einnig að því í umr. um þá till., sem hér var lögð fram og nú er til umr. í breyttri mynd frá utanrmn., að eins og hún lægi fyrir þá orðuð væri hún í raun ótímabær og ekki flutt út frá efnisgrundvelli málsins, heldur í reynd út frá annarlegum pólitískum sjónarmiðum. Í þessum sömu umr., sem fóru fram hér á Alþingi fyrir nokkrum vikum, ítrekaði ég einnig sömu skoðun Alþb. á þessum málum sem ég hef hér lýst með tilvitnun í ræðu hæstv. félmrh., á þann veg, að við þm. Alþb. höfum verið fylgjandi því, að gerðar væru nauðsynlegar ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir þá mengunarhættu sem byggðarlögunum á Suðurnesjum stafar af dvöl hersins, en við værum hins vegar algerlega á móti því, að þær mengunarvarnir væru gerðar að verslunarvöru við bandaríska herinn þannig að Bandaríkjaher fái í staðinn fyrir mengunarvarnir sínar gífurlega aukna aðstöðu til hernaðarumsvifa á Íslandi. Sú till., sem nokkrir þm. Sjálfstfl. og Alþfl. lögðu fram hér fyrr í vetur, bar heitið Tillaga til þingsályktunar um olíuhöfn og birgðastöð í Helguvík og hún hljóðaði á þessa leið: „Alþingi ályktar að fela utanrrh. að hraða svo sem verða má byggingu olíustöðvar í Helguvík á grundvelli þess samkomulags sem undirritað var af nefnd skipaðri af utanrrh. og fulltrúum varnarliðsins í umboði NATO 23. maí s. l.“ Við lýstum því yfir, þm. Alþb., að sú yfirlýsing, sem fælist í þessari þáltill., að samþykkja þá framkvæmdaályktun, sem gerð var við fulltrúa varnarliðsins um að reisa olíuhöfn og birgðastöð í Helguvík, væri þess eðlis, að við gætum ekki að henni staðið. Sú framkvæmd og þar með þáltill., sem þessir þm. stóðu að, fól í sér í raun og veru þrjá meginþætti: 1. Byggingu sérstakrar olíuhafnar og birgðastöðvar í Helguvík. 2. Gífurlega stækkun á eldsneytisgeymabirgðum hersins á nágrenni Keflavíkursvæðisins. 3. Að fjarlægja þá geyma sem skapað hafa Keflavík og Njarðvík mengunarhættu. Síðasta atriðið af þessum þremur gátum við stutt, en hinum tveimur að Alþingi færi nú að lýsa yfir stuðningi við Helguvíkurframkvæmdirnar og Alþingi færi nú að lýsa yfir stuðning við þá áætlun, að eldsneytisgeymabirgðir hersins væru stækkaðar svo stórkostlega sem fólst í þessari áætlun, værum við á móti. Ég fagna því, herra forseti, að í utanrmn. náðist alger samstaða um að breyta þessari till. á þann veg, að stuðningur við olíuhöfn og birgðastöð í Helguvík er felldur burt, og öll tilvísun til þeirrar sérstöku framkvæmdaáætlunar, sem vikið er að í hinni upphaflegu tillögu sem Ólafur Björnsson og fleiri þm. Sjálfstfl. og Alþfl. fluttu, er einnig felld burt og eftir stendur það eitt, sem við Alþb.- menn fyrr í vetur töldum nauðsynlegt að Alþingi tæki atstöðu til hér og nú, þ. e. að það ætti að fjarlægja þá geyma sem sköpuðu byggðarlögunum í Keflavík og Njarðvík mengunarhættu. Sú brtt., sem utanrmn. stendur öll að, er á þá leið, eins og hér hefur verið kynnt af formanni n., að utanrrh. er falið að vinna að því að framkvæmdum til lausnar á vandamálum, sem skapast hafa fyrir byggðalögin Keflavík og Njarðvík vegna eldsneytisgeyma varnarliðsins, verði hraðað sem kostur er. En öll tilvísun til þess, með hvaða hætti þetta verði gert, eða stuðningsyfirlýsing við Helguvíkurframkvæmdirnar er tekin brott. Ég tel að það sé mikið fagnaðarefni, að það skuli hafa náðst í utanrmn. samstaða um að Alþingi Íslendinga fari ekki að lýsa yfir stuðningi við þessa áætlun. Ástæðan er sú, að í meðferð utanrmn. á málinu komu fram upplýsingar og sjónarmið sem sýndu rækilega fram á það, að þessi áætlun um framkvæmdir í Helguvík var mjög varasöm og jafnvel hættuleg, og það sem er þó aðalatriðið, að það væri hægt að fara aðrar leiðir sem sameinuðu þrennt: í fyrsta lagi að fjarlægja alla þá geyma sem skapað hafa vandamál fyrir Njarðvíkinga og Keflvíkinga, í öðru lagi fælu ekki í sér aukningu á umsvifum hersins hér á landi og í þriðja lagi væri hægt að framkvæma á mun skemmri tíma en þá áætlun sem vitnað er til í upphaflegu till. Ég hafði fyrirvara um stuðning við álit nefndarinnar. Sá fyrirvari byggðist annars vegar á því, að ég gerði fyrirvara við orðið varnarlið þar eð ég tel að eðli þess hers, sem hér er, sé ekki af því tagi að það réttlæti þetta orð. En hins vegar - og það er aðalatriðið - gerði ég fyrirvara þess efnis, að ég tel að þær framkvæmdir til þess að bægja mengunarhættunni frá þeim byggðarlögum, sem nefndar eru í hinni nýju útgáfu till., eigi að vera með þeim hætti, að það geti gerst skjótt og vel og án þess að það leiði til neinna breytinga á almennum umsvifum hersins hér á landi. Í grg., sem utanrmn. fékk frá Olíufélaginu hf. og forstjóri þess kynnti á fundi n., kom fram að á undanförnum árum hefur orðið mjög lítil breyting á olíunotkun hersins hér frá ári til árs og s. l. þrjú ár hefur eldsneytisnotkun hins bandaríska hers á Íslandi verið nánast óbreytt. Í ljósi reynslu s. l. þriggja ára og sérstaklega þegar tekið er tillit til þess, að með starfrækslu hitaveitu minnkar enn frekar olíuþörf hersins, er því ekki nauðsynlegt að stækka olíurými hersins hér. Í þessari greinargerð frá forstjóra Olíufélagsins kemur einnig fram mjög veigamikil gagnrýni á fyrirhugaðar framkvæmdir í Helguvík og olíubirgðastöðina þar. Ég ætla ekki að rekja þá gagnrýni hér, en það væri vissulega tilefni til að gera það síðar. Ég vil hins vegar nota þetta tækifæri til að lýsa því yfir, að þingflokkur Alþb. telur að sú till., sem forstjóri Olíufélagsins setur fram fyrir þess hönd í greinargerð til utanrmn. um það, með hvaða hætti sé hægt að fjarlægja jafnvel þegar á næsta ári alla þá geyma sem skapað hafa byggðarlögunum í Njarðvík og Keflavík þá mengunarhættu sem hér hefur orðið tíðrætt um, - sú till., sem Olíufélagið gerir um hvernig þetta megi leysa, sé mjög athyglisverð og við erum reiðubúnir til að lýsa yfir stuðningi við að það verði unnið að lausn málsins á þeim grundvelli. Við teljum að þeir menn, sem hafa annast olíuviðskipti við bandaríska herinn og hafa byggt hér olíugeyma og starfrækt olíuflutninga árum saman, séu meðal þeirra Íslendinga sem hafi hvað ríkasta reynslu á þessu sviði. Þau ánægjulegu tíðindi hafa gerst fyrir byggðarlögin í Keflavík og Njarðvík, að af hálfu Olíufélagsins hf. eða ESSO, eins og það er oft og tíðum nefnt í daglegri umræðu, hefur verið sett fram áætlun um hvernig megi leysa þessi mengunarvandamál byggðarlaganna og fjarlægja alla geymana án þess að til nokkurra framkvæmda í Helguvík komi. Þessi till. er fólgin í því, að á því svæði, sem samkv. greinargerð frá 23. maí er á Keflavíkursvæðinu og átti að reisa 32 þús. rúmmetra tankrými, verði reist 51 þús. rúmmetra tankrými í staðinn, en bygging 169 þús. rúmmetra tankrýmis í Helguvík, sem átti að koma til viðbótar við þetta 32 þús. rúmmetra tankrými á Keflavíkursvæðinu sjálfu, verði hins vegar algerlega lögð niður. Tillaga Olíufélagsins felst sem sagt í því, að alger óþarfi sé að leggja í 169 þús. rúmmetra framkvæmdir í Helguvík og það sé hægt að leysa vandamál byggðarlaganna með því að byggja á því svæði, sem gerðar voru tillögur um á Keflavíkursvæðinu sjálfu, 51 þús. rúmmetra tankrými, sem er tæpur 1/3 af þeirri heildartillögu sem fram kom 23. maí s. l., og gera það fyrir kostnað sem er aðeins 10–20% af þeim heildarkostnaði sem upphaflega Helguvíkurframkvæmdirnar fólu í sér og þáltill., sem hér var upphaflega til umr. fjallaði um. En það, sem er kannske aðalatriðið í þessari till., er að hún byggir á því, að slíkri framkvæmd gæti orðið lokið á árinu 1982 eða í síðasta lagi á árinu 1983. Stjórnvöld hafa hér fengið áætlun frá öflugasta olíufélagi landsins um það, hvernig megi leysa mengunarvandamál sem stafa af eldsneytisgeymunum fyrir Njarðvík og Keflavík, fjarlægja alla þessa geyma og gera það innan 12–18 mánaða. Þingflokkur Alþb. er reiðubúinn að lýsa yfir stuðningi við þessa áætlun, sem Olíufélagið hefur sett fram, og væntir þess, að það myndist þjóðarsamstaða um það, hér á þingi sem annars staðar, sérstaklega hjá þeim mönnum sem hæst hafa talað um að það þurfi að leysa mengunarvandamálin og geymavandamálin fyrir Njarðvíkinga og Keflvíkinga, að við sameinumst allir um að leysa þessi vandamál nú innan 12–18 mánaða á grundvelli þeirrar framkvæmdaáætlunar sem þeir Íslendingar og viðskiptaaðilar, sem hafa mesta reynslu í þessum efnum, hafa nú lagt fram. Það væri farsæl lausn á þessu máli fyrir íbúa Njarðvíkur og Keflavíkur og væri jafnframt lausn sem væri í samræmi við íslenska hagsmuni fæli ekki í sér neina aukningu á hernaðarumsvifum Bandaríkjanna hér á Íslandi og væri í reynd í samræmi við það, að meðan við höfum bandarískan her hér í landinu reynum við þó að búa að aðstöðu hans hér þannig að það skapi sem minnsta hættu fyrir Íslendinga. Herra forseti. Ég vil fagna því, að það náðist alger samstaða í utanrmn. um að fella alla tilvísun til Helguvíkurframkvæmdanna burt úr upphaflegri till., fella alla tilvísun til samkomulagsins, sem gert var við fulltrúa NATO, burt úr hinni upphaflegu tillögu. Í stað þess er komin hér tillaga sem eingöngu miðar að því að leysa mengunarvandamál byggðarlaganna í Njarðvík og Keflavík. Ég fagna því enn fremur, að öflugasti aðilinn í olíuviðskiptum á Íslandi hefur nú lagt fram raunhæfa áætlun um það, hvernig megi leysa þetta vandamál fyrir byggðarlögin á Suðurnesjum á næstu 12–16 mánuðum. Við treystum því að allir ábyrgir aðilar sameinist um að leysa þau með þeim hætti.



Herra forseti. Fram eftir ræðu hv. síðasta ræðumanns fannst mér að Bleik væri brugðið, en sem betur fer lét hann ekki deigan síga undir lokin, hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson, og mælti mjög eindregið með því, að flýtt yrði framkvæmdum við hernaðarmannvirki á Keflavikurflugvelli og þar yrði leyfð 51 þús. rúmmetra öruggar olíugeymslur í stað þeirra sem ónýtar eru meira og minna, og hann taldi að þetta mætti gjarnan framkvæma á 2–3 árum. Út á það gekk auðvitað afstaða hans í utanrmn. að skora á hæstv. utanrrh. að hraða þessum herraðarframkvæmdum sem allra mest má verða, og ég er honum innilega sammála um að þetta er mikil nauðsyn, enda segir hæstv, utanrrh. í viðtali við Morgunblaðið í dag eitthvað á þann veg, að í utanrmn. hafi fyrst og fremst verið rætt um tímasetningu framkvæmdanna á Keflavíkurflugvelli - það er alveg rétt - og hann líti svo á, að n. í heild hafi falið sér að reyna að hraða þessum framkvæmdum sem mest má verða, en um efnisleg atriði og fyrirkomulag hafi hann að sjálfsögðu allt í hendi sér. Það er þess vegna rétt, að það er mjög ánægjulegt sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að nú hefur skapast þjóðareining í þessum málum, í varnarmálunum, í fyrsta skipti í sögunni. Allir íslenskir stjórnmálaflokkar taka um það ákvörðun að óska þess, að mjög verði hraðað framkvæmdum til öryggis á Keflavíkurflugvelli til þess að gera störf varnarliðsins og þar með varnarmátt Atlantshafsbandalagsins meiri og samstöðu okkar með NATO-þjóðunum sterkari og öflugri og bæta þar með að sjálfsögðu varnarmátt vestursins. Þetta hefðu þótt tíðindi, saga til næsta bæjar fyrir nokkrum árum, en hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson á vissulega þakkir skildar fyrir að hafa riðið á vaðið til að sameina þjóðina í þessu mesta hagsmunamáli, þessu sjálfstæðismáli: öryggismálum þjóðarinnar. Mér skilst að hann hafi, hvort sem það var nú fyrir fundinn í gær eða eftir, fengið flokk sinn til að fallast á að sín stefna í málunum væri rétt, að Alþb. ætti að taka fulla ábyrgð á framkvæmdum á Keflavíkurflugvelli og beita sér fyrir því, að þeim yrði hraðað sem mest má verða. Það er að sjálfsögðu engin efnisbreyting á þessari till. og þeirri sem upphaflega var flutt. Eini munurinn er sá, að í upphaflegu tillögunni var talað um að hraða framkvæmdunum eins og verða má, í þeirri síðari að þeim verði hraðað svo sem kostur er. Þegar þetta mál var til umr. í utanrmn. í gær skýrði ég mitt sjónarmið, og mér er leyfilegt að segja frá því, hvað ég sagði þar, þó að ég hafi ekki heimild til að segja frá því, hvað aðrir segja. Menn vita um reglur utanrmn., þær eru sérstæðar að því leyti, að menn eru bundnir þagnareiði, en hafa þó leyfi til að skýra frá því sem þeir sjálfir segja þar. Áður en ákvörðun var tekin um orðalag þessarar till. og áður en einstakir nm. höfðu tekið afstöðu og lýst skoðunum sínum benti ég á að það væri mjög mikilsvert að reyna að ná samstöðu, helst allra nm., um að hraða þessum framkvæmdum sem mest mætti verða. Það væri alveg ljóst hvert væri eðli málsins, þ. e. að varnarliðið byggði nýjar og fullkomnar eldsneytisgeymslur á Keflavíkurflugvelli og löndunaraðstöðu. Um efnisatriði gæti ekki verið neinn ágreiningur og þegar fyrir lægi að menn væru sammála um hvað í till. fælist, þá væri mér ekkert kappsmál, hvernig till. væri orðuð, og legði á það áherslu að hún yrði orðuð þannig að fulltrúi Alþb. gæti verið með, en að sjálfsögðu að því áskildu að allir vissu, enda færi það ekkert á milli mála, að það væri verið að samþykkja áskorun á hæstv. utanrrh. um að beita áhrifum sínum til þess að framkvæmdum varnarliðsins, þessum stærstu framkvæmdum varnarliðsins frá styrjaldarlokum, stærstu framkvæmdum á hernaðarsviðinu á Íslandi frá styrjaldarlokum, yrði hraðað sem mest má verða. Það lá alveg ljóst fyrir að þannig skildi ég till. Mér þykir nú leitt að hæstv. utanrrh. skuli ekki vera hér. Hann hefði vafalaust skýrt frá því, hvernig hann leit á málin, og raunar gerir hann það í nefndu blaðaviðtali í dag. Hann sem sagt lítur svo á, að sér beri að flýta þessum framkvæmdum eins og nokkur kostur er, það sé vilji utanrmn. og væntanlega Alþingis, og sjálfur hafi hann síðan í hendi sér samninga um hvernig þetta verði gert. Auðvitað verða þetta fullkomnar geymslur, og við eigum að krefjast þess, að þetta verði geymslur neðanjarðar að verulegu leyti, helst sem best búnar og þyldu árásir o. s. frv., enda enginn vafi á því, að þegar um svona gífurlega framkvæmd er að ræða, sem talið er að muni taka allt að 7 árum, eins og ég sagði áðan: langmestu framkvæmd á Keflavíkurflugvelli frá styrjaldarlokum, að svo viðbættum auðvitað flugskýlunum og flugstöðinni sem hlýtur að koma, þá er náttúrlega geysilega ánægjulegt að þingheimur allur virðist ætla að styðja þessa stefnu. Er það í fyrsta skipti frá styrjaldarlokum sem fulltrúar allra íslenskra stjórnmálaflokka standa sameinaðir um það að tryggja öryggi landsins á þann hátt sem best má verða. Ég endurtek þakkir mínar til hv. þm. Ólafs Ragnars Grímssonar fyrir forgöngu hans í því máli. Hann hefur þá ekki til einskis á Alþingi setið, ef honum tekst að fá Alþb.-félaga sína og kommúnista alla til þess að koma til liðs við okkur hina í öryggis- og varnarmálum landsins. Ég veit náttúrlega ekki hvers vegna þessi nýja stefna er tekin upp af hálfu Alþb. Það er ánægjulegt að hún hefur verið tekin. Við fögnum því. En mér segir svo hugur um og ég vona a. m. k. að það sé vegna þess, að Alþb.-menn eins og aðrir Íslendingar, aðrir þeir sem búa við frjálsræði og lýðræði, geri sér nú grein fyrir þeirri ógnarhættu og þeim ógnaryfirgangi sem af Ráðstjórnarríkjunum stafar. Ráðstjórnarríkin hafa ráðist inn í Afganistan, eru að mylja þjóðina undir hæl herveldisins. Þeir ógna Pólverjum og mundu vafalaust ráðast þar inn og kremja þá undir hæl sínum, járnhælnum, ef þeir þyrðu. Þess vegna er gífurlega mikilvægt að frá litlum þjóðum eins og Íslendingum, - það getum við lagt til friðarins, - að frá litlum þjóðum fái þeir að skilja að það sé ekki meiningin að láta þá murka niður eina og eina þjóð í einu, heldur sé samtakamáttur frjálshuga fólks um allan heim sem muni getað stöðvað ofbeldið - og aðeins slíkur máttur, ekki eingöngu hernaðarlegur máttur, heldur samstaða um að sýna þeim þjóðum, sem undirokaðar eru, að þær eigi vini og samstarfsmenn annars staðar, auka þeim kjark til þess að verjast ofbeldinu. Ég vona að það sé af þessum sökum sem þeir Alþb. menn nú í fyrsta skipti ganga til liðs við aðra flokka á Íslandi til þess að krefjast þess, að öryggismálum landsins verði komið í fullkomnara og betra horf en þau hafa verið, m. a. með því að taka upp bestu tækni og fullkomnustu framkvæmdir við gæslu á vellinum og allan öryggisbúnað. Ég vil ekki ætla þeim það, að þessi breytta afstaða bygging eingöngu á því, að þeim þyki vænt um ráðherrastóla og vilji þess vegna ekki láta skerast í odda. Ég heyrði það í morgun, þegar menn höfðu frétt af þessari breyttu afstöðu, að sumir héldu að þessir menn eins og Ólafur Ragnar Grímsson, formaður þingflokksins, og hæstv. ráðherrar Alþb., væru ekki meiri karlar en það, að þeir féllu bara frá skoðun sinni til þess að geta verið í völdum og áhrifum og baðað sig í virðingunni og aðstóðunni. Ég ætla þeim það ekki. Ég ætla þeim það, að þeir hafi séð - sumir þeirra loks, kannske einhverjir þeirra alltaf að vissu marki - það ógnarvald, það ofbeldi sem ógnar öllum vestrænum þjóðum og raunar heimsbyggðinni allri, og þess vegna hafi þeir nú komið til liðs við okkur hina um að tryggja það, að varnir á Íslandi verði auknar og stórkostlega auknar. Ég hygg líka að þeir viti jafnvel og við, að ásókn Ráðstjórnarríkjanna einmitt í nágrenni okkar hér á norðurslóðum hefur verið meiri og hernaðarmáttur þeirra aukinn meira á þessu hafsvæði heldur en nokkurs staðar annars staðar í veröldinni. Þetta vita þessir þm., og ég sé að hv. þm. Guðrún Helgadóttir brosir í kampinn. Hv. þm. veit þetta og ég ætla henni ekki annað en að hún vilji ekki láta það yfir okkur ganga, að þrýstingur af hálfu Ráðstjórnarríkjanna aukist jafnt og þétt án þess að við hreyfum legg eða lið. Þess vegna mun hún samkv. yfirlýsingu Svavars Gestssonar einnig í Morgunblaðinu í morgun um það, að þingflokkurinn standi að baki Ólafi Ragnari Grímssyni í afstöðu hans, alveg vafalaust gera það vegna þess að hún vill gæta íslenskra hagsmuna, íslenskra öryggishagsmuna. Ég ætla henni ekki annað en hún vilji þetta og vonandi þeir Alþb.-menn allir.  En það, sem ég vil að lokum segja, er þetta: Ég vil vara hv. þm. Ólaf Ragnar Grímsson og aðra Alþb.-menn við að halda því stanslaust fram, að með þeim framkvæmdum, sem þeir eru að samþykkja að skora á utanrrh. að láta hraða sem allra mest, sé verið að breyta eðli varnarstöðvarinnar. Það hafa þeir sagt núna vikum og mánuðum saman, að ef framkvæmdir við olíugeyma, flugskýli og annað slíkt á Keflavíkurflugvelli gengju fram, sem þeir núna hafa krafist að yrði sem allra fyrst, þá yrði breytt eðli herstöðvarinnar með þeim hætti, að hún breyttist úr varnarstöð í árásarstöð. Þetta hafa allir heyrt úr þessum ræðustól. Þetta hafa allir lesið. Þetta vita landsmenn allir. Þetta er kenning Ólafs Ragnars Grímssonar. Hann ætlar að halda því fram, að á Íslandi eigi að verða árásarstöð eftir að hann hefur knúið fram með okkur öðrum þessa breytingu á aðstöðunni á Keflavíkurflugvelli. Þetta er alrangt. Ísland er og verður í varnarstöðu með lýðræðisþjóðum. Í Keflavík er engin árásarstöð, hefur ekki verið, og það er alrangt, sem Ólafur Ragnar Grímsson er höfundur að og kennimeistari, að nú sé verið að breyta þessari stöð, breyta eðli stöðvarinnar, eins og hann orðaði það, í árásarstöð, það sé gert með byggingu þessara olíugeyma og flugskýla. Þetta er alrangt. Það er ekki verið að breyta Íslandi í neina árásarstöð. En þetta gægðist raunar enn fram hjá hv. þm. þegar hann sagði, að fyrirvarinn byggðist fyrst og fremst á því, að það væri talað um varnarlið. Hann vildi tala um bandarískt herlið, en ekki varnarlið. Það má ekki kalla það varnarlið vegna þess að stöðin á í áróðri að vera árásarstöð. Eðli hennar er verið að breyta, segja þessir menn. Það má ekki tala um varnarlið, þetta er ekki varnarstöð, þetta er árásarstöð. Við erum að gera hana að árásarstöð. - Þetta er mergurinn málsins og þetta er hættulegur áróður.  Ég vara enn við því, að þessi hv. þm. og aðrir kommúnistar eða aðrir þm. Alþb., - ég held að hann sé nú ekki kommúnisti, - sé sí og æ að breiða það út bæði hér og erlendis, að hér sé verið að byggja upp árásarstöð, það sé verið að breyta eðli stöðvarinnar. Þegar þeir rétta upp höndina með því að skora á utanrrh. að láta hraða framkvæmdunum við olíugeymana á Keflavíkurflugvelli eins og mést má verða og löndunaraðstöðu og uppskipunar, þá mega þeir ekki hafa það í huga, vegna þess að það er ekki ætlun eins eða neins í öðrum flokkum að við séum að breyta eðli varnarstöðvarinnar. Við erum að styrkja hana, gera hana betur til þess fallna að þar verði staðið á verði gegn erlendum ofbeldisöflum. Við erum að styrkja varnir Íslands og þar með alls hins vestræna heims. Það er það sem við erum að gera. Við erum að stórefla þessa varnarstöð, það er rétt, en við erum ekki að breyta eðli hennar. Hún er ekki nein árásarstöð. Þegar hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson réttir upp höndina má hann ekki hugsa sem svo, að hann sé að gera það til að breyta eðli stöðvarinnar og gera hana að árásarstöð. Hann er að gera það til þess að efla varnir landsins.