Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hafa bréf frá þingflokksformönnum Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs og Samfylkingarinnar um að Þuríður Backman, 5. þm. Norðaust., og Sigmundur Ernir Rúnarsson, 7. þm. Norðaust., verði erlendis í opinberum erindum á næstunni og geti ekki sótt þingfundi. Í dag taka sæti á Alþingi varamenn þeirra, Bjarkey Gunnarsdóttir og Logi Már Einarsson. Þá hefur borist bréf frá formanni þingflokks sjálfstæðismanna um að Þorgerður K. Gunnarsdóttir, 5. þm. Suðvest., sé stödd erlendis og geti ekki sótt þingfundi á næstunni. Í dag tekur sæti varamaður hennar, Víðir Smári Petersen, sem er þriðji varamaður Sjálfstæðisflokks í Suðvest., en fyrsti og annar varamaður hafa boðað forföll. Þau Bjarkey Gunnarsdóttir, Logi Már Einarsson og Víðir Smári Petersen hafa áður tekið sæti á Alþingi og eru boðin velkomin til starfa á ný. Einnig hefur borist bréf frá formanni þingflokks Samfylkingarinnar um að Jónína Rós Guðmundsdóttir, 10. þm. Norðaust., sé í opinberum erindagjörðum erlendis, og frá þingflokksformanni Sjálfstæðisflokks um að Jón Gunnarsson hafi boðað veikindaforföll. Þau geta ekki sótt þingfundi á næstunni. Í dag taka sæti varamenn þeirra, Helena Þ. Karlsdóttir og Eva Magnúsdóttir. Kjörbréf Helenu Þ. Karlsdóttur og Evu Magnúsdóttur hafa þegar verið rannsökuð og samþykkt.

Loks hefur borist bréf frá þingflokksformanni Samfylkingarinnar, dags. 13. apríl, um að Valgerður Bjarnadóttir sé erlendis í opinberum erindum og geti ekki sótt þingfundi á næstunni. Óskað er eftir því að fjórði varamaður á lista Samfylkingarinnar í Reykv. n., Ósk Vilhjálmsdóttir, taki sæti á Alþingi á meðan. Jafnframt hafa borist skeyti frá fyrsta, öðrum og þriðja varamanni um að þau geti ekki tekið sæti að þessu sinni. Að ósk forseta hefur landskjörstjórn komið saman og gefið út kjörbréf handa Ósk Vilhjálmsdóttur. Jafnframt hélt kjörbréfanefnd fund í dag til þess að fjalla um kjörbréfið.

Virðulegur forseti. Kjörbréfanefnd kom saman til fundar í hádeginu og rannsakaði þar kjörbréf fyrir Ósk Vilhjálmsdóttur sem skipaði 9. sæti á lista Samfylkingarinnar í Reykjav. n., en kjörbréfið var útgefið á fundi landskjörstjórnar kl. 11 árdegis. Þó að nú sé mjög til siðs að ógilda kosningar er það einróma tillaga kjörbréfanefndar að staðfest verði kjörbréf fyrir Ósk Vilhjálmsdóttur. Auk mín standa að því áliti hv. þm. Þórunn Sveinbjarnardóttir, Árni Þór Sigurðsson, Ásta R. Jóhannesdóttir, Gunnar Bragi Sveinsson og Margrét Tryggvadóttir.



Kjörbréfanefnd mælir einróma með samþykkt kjörbréfsins og telst það samþykkt án atkvæðagreiðslu ef enginn hreyfir andmælum. Helena Þ. Karlsdóttir, Ósk Vilhjálmsdóttir og Eva Magnúsdóttir hafa ekki áður tekið sæti á Alþingi og ber því að undirskrifa drengskaparheit að stjórnarskránni skv. 2. gr. þingskapa.

Helena Þ. Karlsdóttir, Ósk Vilhjálmsdóttir og Eva Magnúsdóttir hafa undirskrifað drengskaparheit að stjórnarskránni og eru boðnar velkomnar til starfa á Alþingi.

Áður en umræðan fer fram vill forseti geta þess að samkomulag er á milli þingflokka um fyrirkomulag umræðunnar og stendur hún í rúmar fimm klukkustundir með sex umferðum. Andsvör verða ekki leyfð. Atkvæðagreiðslur verða að lokinni umræðunni.

Frú forseti. Í dag ræðum við vantraust á ríkisstjórnina, kröfu um þingrof og kosningar. Tillagan er lögð fram fyrir hönd allra þeirra sem gefist hafa upp á ríkisstjórnarsamstarfi Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms J. Sigfússonar. Við erum að færa ríkisstjórninni skilaboð frá þjóðinni um að henni er ekki treyst. En þetta snýst ekki einungis um ríkisstjórnina. Með kröfu um kosningar erum við að bjóða nýtt upphaf og gefa fólkinu í landinu kost á því að velja á milli ólíkra leiða út úr því ástandi sem hér ríkir. Það sem við erum að segja er að þingið þurfi að endurheimta trúnað og traust kjósenda, allra þeirra sem gera þá einföldu kröfu að Alþingi vinni í þeim málum sem mikilvægust eru fyrir þjóðina hverju sinni. Það verður ekki deilt um að á milli stjórnmálaflokkanna er ekki ágreiningur um það markmið að bæta lífskjör þjóðarinnar, en leiðirnar að því markmiði eru gjörólíkar. Ríkisstjórnin er eins og grindahlaupari sem missteig sig í upphafi en heldur hlaupinu áfram, hefur aldrei náð taktinum, fellir hverja einustu hindrun á leið sinni. Það hefur enginn lengur nokkra einustu von um að hún muni skila sér í mark með nokkurri reisn.

Þetta er maraþonhlaup.

Bersýnilega nær tillaga um vantraust ekki fram að ganga jafnvel þótt hún njóti stuðnings allra stjórnarandstöðuþingmanna. En staðreynd er að margir í stjórnarliðinu hafa beinlínis gefið tilefni til þess að leggja slíka tillögu fram. Þingmenn Samfylkingarinnar hafa gert það með ummælum um ónýta efnahagsstefnu. Ég nefni hv. þm. Sigmund Erni Rúnarsson sem setti ríkisstjórnina á tveggja mánaða skilorð vegna atvinnumála fyrir hálfu ári síðan. Skilorðinu hefur ekki verið aflétt enda er ekki eins og ríkisstjórninni hafi tekist að sannfæra þá sem eiga allt undir því að hér verði fjárfest, að sannfæra aðila vinnumarkaðarins um að hér sé að skapast umhverfi fyrir fjárfestingar og vöxt í atvinnulífinu. Nei, þeim hefur ekki einu sinni tekist að sannfæra sitt eigið fólk um að þau hafi fundið leiðina út úr efnahagsvandanum. Nú fá þeir þingmenn sem efast hafa um leið ríkisstjórnarinnar í atvinnumálum tækifæri til að lýsa áliti sínu á stöðunni. Margir þingmenn Vinstri grænna, þeir sem hafa nú þegar ekki beinlínis yfirgefið þingflokk sinn, hafa lýst vanþóknun á meðferð Evrópusambandsmálsins. Þetta er líka tækifæri fyrir þá til að taka afstöðu með sannfæringu sinni og stefnu flokks síns. Að þessu leyti til er tillagan lögð fram til að fá á hreint í umboði hvaða þingmanna ríkisstjórnin situr. Það er ekki hægt að bjóða þjóðinni upp á málflutning sem þennan ætli þessir þingmenn ekki að gera hann að úrslitaatriði um stuðning sinn við ríkisstjórnina. Í dag taka allir þessir þingmenn ábyrgð á ummælum sínum með atkvæði sínu. Á endanum þurfum við í sjálfu sér ekki að vera sammála um á hvaða forsendum við greiðum atkvæði með tillögunni. Með leyfi forseta vitna ég í orð hv. þm. Atla Gíslasonar þar sem hann sagði eftirfarandi í grein í Morgunblaðinu um aðildar- og aðlögunarviðræður ríkisstjórnarinnar vegna Evrópusambandsins: „Hér er um fullveldis- og sjálfstæðisbaráttu að ræða. Framtíð Íslands, ríkisstjórnarsamstarfs í eitt eða fleiri kjörtímabil, er hjóm eitt í þeim samanburði.“ Það er um það sem þessi tillaga um vantraust fjallar um. Hún fjallar um hagsmuni Íslands, uppbyggingu og endurreisn, von og framtíðarsýn. Það þurfa allir þingmenn að gera upp við sig í dag. Er þessum mikilsverðu hagsmunum fórnandi fyrir minni hagsmuni einstakra persóna hér á þingi og stöðu þeirra í stigveldi stjórnskipunarinnar? Við þurfum í sjálfu sér ekki að leita lengra en í 1. mgr. stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar til að sjá að henni hefur algerlega mistekist ætlunarverk sitt. Þar stendur, með leyfi forseta: „Ríkisstjórn Samfylkingarinnar og Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs er mynduð um að tryggja efnahagslegan og félagslegan stöðugleika og leita þjóðarsamstöðu um leið Íslands til endurreisnar - nýjan stöðugleikasáttmála.“ Svo mörg voru þau orð. Ég veit ekki hvort ég á að þreyta þingheim með umræðu um stöðugleikann og stöðugleikasáttmálann sem aðilar vinnumarkaðarins gengust inn á á sínum tíma að gera við ríkisstjórnina, einungis til að vera sviknir um allt sem í honum fólst. Nú er svo komið að kjaraviðræður hökta þrátt fyrir að allar viðræður samningsaðila, allar væntingar þeirra hafi verið keyrðar niður í gólfið. Ef ríkisstjórnin hefði staðið við sinn hluta stöðugleikasáttmálans og verklegar framkvæmdir hefðu náð fram að ganga hefði fjárfesting á þessu ári, á árinu 2011, verið rúmum 100 milljörðum meiri en við horfum fram á. Það er skemmst frá því að segja að þær fyrirætlanir gengu ekki eftir en loforðið hljómaði vel. Það hefur ekki skort á áætlanir hjá þessari ríkisstjórn. Það hefur enginn skortur verið á fögrum fyrirheitum, það hefur bara skort verk og efndir. Mikilvægasta verkefni okkar í dag eftir mikið samdráttarskeið er að tryggja að við getum vaxið inn í framtíðina. Hvarvetna þar sem samdráttar hefur gætt í löndunum í kringum okkur hafa stjórnvöld lagt höfuðáherslu á að hefja nýtt tímabil vaxtar. Við skulum leyfa okkur að staldra aðeins við það atriði og spyrja: Hvers vegna þurfum við hagvöxt? Hvers vegna er hann mikilvægur? Og: Hvernig getum við skapað hann? Því var reyndar svarað í minnisblaði sem fylgdi stöðugleikasáttmálanum á sínum tíma. Þar segir: „Við þurfum hagvöxt til að forða atvinnuleysi sem nú er að festa sig í sessi. Við þurfum hagvöxt til að auka verðmætasköpun svo hægt sé að hækka laun. Við þurfum hagvöxt almennt til að tryggja betri lífskjör í landinu.“ Við núverandi aðstæður verður hagvöxtur fyrst og fremst skapaður með nýrri fjárfestingu. Hann verður ekki skapaður með auknum opinberum útgjöldum sem við höfum ekki efni á þegar ríkissjóður er rekinn með 100 milljarða halla, eins og átti við á síðasta ári, og það er óraunhæft að ætla að heimilin í landinu muni skapa hagvöxt með einkaneyslu eftir þá miklu kaupmáttarrýrnum sem þau hafa mátt þola undanfarin tvö ár. Nei, það þarf fjárfestingu. Hún er grundvöllur þess að hér fari atvinnulífið að dafna. Og áherslur okkar sjálfstæðismanna í efnahagsmálum hafa miðað að því að eyða óvissu og nýta fjárfestingartækifæri sem okkur bjóðast. Við þurfum að hvetja atvinnulífið af stað. Hvað hefur ríkisstjórnin gert? Hún hefur skapað óvissu og hún hefur hafnað því að nýta tækifærin sem okkur hafa staðið til boða. Þeirri stöðnum sem hún ber ábyrgð á má lýsa sem almennu átaki gegn atvinnuuppbyggingu í landinu, átaki sem valdið hefur gríðarlegu tjóni og mun einungis aukast að óbreyttu. Hún hefur skapað óvissu með því að setja á dagskrá innköllun aflaheimilda í sjávarútvegi fyrir rúmum tveimur árum en hún hefur ekki enn svarað því hvað eigi að taka við. Það er því óhætt að segja að hún sé með athugun á endurskoðun fiskveiðistjórnarkerfisins í skrúfunni. Hún hefur líka valdið óvissu með sífelldum skattahækkunum og skaðlegum breytingum á skattkerfinu sem fylgt var eftir með orðunum: „You ain't seen nothing yet.“ Með þessu og hótunum um þjóðnýtingu fjárfestinga erlendra aðila í landinu og með því að festa gjaldeyrishöftin í sessi virðist ríkisstjórnin stefna að því að halda íslensku atvinnulífi í eilífri eyðimerkurgöngu. Ég ætla að leyfa mér að vitna í ræðu fyrrverandi stjórnarandstöðuþingmanns. Þar segir: „Þegar slíkar blikur eru á lofti og kjarasamningar fram undan þarf þjóðin fyrst og fremst á að halda sterkri og samhentri ríkisstjórn sem eyðir þeirri óvissu sem hvarvetna ríkir í efnahags- og atvinnulífinu. […] Ríkisstjórn sem hefur traust aðila vinnumarkaðarins í erfiðum kjarasamningum sem fram undan eru. Þá traustu leiðsögn sem þjóðin þarf á að halda er þessi ríkisstjórn ófær um að veita vegna innbyrðis sundurlyndis og stefnuleysis við stjórn landsmálanna.“ Þetta sagði hæstv. forsætisráðherra, Jóhanna Sigurðardóttir, í október 1994 í umræðum um vantraust á ríkisstjórn. Þessi ummæli féllu 17 árum of snemma. En svo vitnað sé í hæstv. forsætisráðherra á ný hlaut þeirra tími að koma. 
             Lykillinn að viðreisn landsins er sá að skapa verðmæti. Það þarf að greiða fyrir innlendri og erlendri fjárfestingu og sá fræjum fyrir uppskeru sem skilar sér í atvinnu á næstu árum. Íslenska þjóðin þarf sárlega á hagvexti að halda svo skapa megi störf handa þeim þúsundum Íslendinga sem nú ganga um atvinnulaus. Ríkisstjórnin hefur reynst óhæf til að leysa þau verkefni. Listinn er reyndar langur. Óvissa í rekstrarumhverfi, fjandsamleg afstaða gagnvart fjárfestingum, skattarnir sem ég hef minnst á, auknar álögur á öllum sviðum, skuldavandi heimila og fyrirtækja viðvarandi, landflótti vegna atvinnuleysis. Það segir meira en mörg orð um stöðuna þegar Íslendingar sem fara inn á vef Vinnumálastofnunar sjá að þar stendur til boða aðstoð við atvinnuleit í útlöndum.  Berlega kom í ljós þegar ákvörðun var tekin á fundi Norðuratlantshafsráðsins um að taka yfir hernaðaraðgerðir í Líbíu að samráð er ekki haft, ekki einu sinni milli flokkanna, um mikilvægar ákvarðanir. Öll sú orka sem fara á í að vinna þjóðinni gagn fer í innanflokksátök. Stjórnmálaflokkarnir eru jafnvel ósammála um þau mál sem þeir leggja sjálfir fram á Alþingi; um umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu, fyrningarleið í sjávarútvegi og fjárlög. Allt eru það dæmi um mál sem orðið hafa að deiluefni bæði innan stjórnarflokkanna og ekki síður á milli þeirra. Einn stjórnmálaflokkur, Samfylkingin, hefur sett endurreisn landsins í gíslingu í einstrengingslegum tilraunum sínum til að þvinga þjóðina inn í Evrópusambandið, studd af vinstri grænum sem flestir virðast láta sér vel líka þrátt fyrir stefnu flokksins í allt aðra átt. Augljóst er að aðild að Evrópusambandinu er í andstöðu við meginþorra þjóðarinnar og aðildarferlið einungis til þess fallið að auka enn frekar á sundrungu og erfiðleika hennar. Grunngildi og lög hafa verið virt að vettugi hjá stjórnarflokkunum. Forsætisráðherra hefur brotið jafnréttislög og umhverfisráðherra var dæmd fyrir lögbrot í tengslum við aðalskipulag Flóahrepps. Forsætisráðherra hefur í raun og veru, eftir að hún sjálf lagði til við þingið og fékk það samþykkt að úrskurðir kærunefndar jafnréttismála væru bindandi, bara tvo valkosti. Annar er sá að höfða dómsmál til að fá niðurstöðunni hnekkt, hinn er sá að semja við þann sem brotið var á. En hvað velur forsætisráðherrann? Að skipa enn eina nefndina. Hún setur málið í nefnd og reynir að forðast eigin ábyrgð. Skemmst er að minnast þess að fyrstu almennu kosningarnar í landinu voru dæmdar ógildar. Það gerðist á vakt þessarar ríkisstjórnar og í framhaldinu sniðgekk stjórnarmeirihlutinn niðurstöðu Hæstaréttar Íslands. Frú forseti. Ríkisstjórnina skortir traust. Ríkisstjórnin hefur ekki stuðning fólksins í landinu. Hún forgangsraðar enda ekki í þágu Íslendinga. Hana skortir framtíðarsýn. Ríkisstjórnina skortir skilning á því að í mannauði þjóðarinnar felast verðmætin. Við þurfum að virkja kraftinn í fólkinu í þessu landi til þess að komast af stað, til þess að hefja nýja lífskjarasókn. Hæstv. ráðherrar, Jóhanna Sigurðardóttir og Steingrímur J. Sigfússon, hafa fengið umboð, þau hafa fengið tíma og þau hafa fengið tækifæri til að leysa vanda þjóðarinnar. Þeim hefur algjörlega mistekist það ætlunarverk sitt.  Af öllum framangreindum ástæðum er hér lögð fram vantrauststillaga á ríkisstjórnina sem hlýtur að njóta stuðnings allra þeirra sem sitja í stjórnarandstöðu og þeirra sem ætla að standa við stóru orðin og sitja í stjórnarliðinu. Í tillögunni felst jafnframt að gengið verði til kosninga þannig að við getum endurheimt virðingu og traust þessarar mikilvægustu og valdamestu stofnunar landsins. Njóti hún ekki trausts eru forsendurnar fyrir uppbyggingunni ekki til staðar.

Hæstv. forseti. Ég vil þakka hv. þm. Bjarna Benediktssyni fyrir að leggja fram þessa þingsályktunartillögu og efna þannig til umræðu um störf ríkisstjórnarinnar, Samfylkingar og Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, fyrstu meirihlutastjórnar jafnaðarmanna og félagshyggju fólks á Íslandi. Fyrstu ríkisstjórnarinnar sem ekki er bundin á klafa sérhagsmuna í atvinnulífi og forréttindastétta. Engan þarf að undra að það gusti um slíka ríkisstjórn, ekki síst þegar haft er í huga að verkefni hennar í efnahagslegri og félagslegri endurreisn landsins eru einnig fordæmalaus. Fram til þessa hefur ríkisstjórnin fyrst og fremst þurft að glíma við þær alvarlegu afleiðingar sem hrun bankakerfisins, hrun íslensku krónunnar og hrun bóluhagkerfisins sem áratugur Davíðs Oddssonar í Stjórnarráði Íslands og Seðlabankanum orsakaði með stórfelldum hagstjórnarmistökum, spillingu og þjónkun við hagsmuni stóreignafólks og frjálshyggjutrúboð. Öllum ber nú saman um að vanhæfari ríkisstjórnir hafa vart starfað á Íslandi eins og á umræddum áratug undir forustu Sjálfstæðisflokksins. Um afleiðingarnar er hægt að lesa í vandaðri og ítarlegri skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Það er til vitnis um kaldhæðni örlaganna að Sjálfstæðisflokkurinn hafi lagt fram vantrauststillögu sína á eins árs afmæli skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Menn eru fljótir að gleyma á þeim bænum. Nú þegar allir greiningaraðilar og sanngjarnir stjórnmálarýnar viðurkenna og lýsa því yfir að Ísland sé komið yfir erfiðasta hjallann og hagur landsmanna geti aftur farið að vænkast eftir þrengingar hrunsins stíga forustumenn Sjálfstæðisflokksins fram og hrópa: Nú get ég. Heyr á endemi. Sjálfstæðisflokkurinn hefur ekki einu sinni enn þann dag í dag beðið þjóðina afsökunar á þeim gríðarlegu erfiðleikum sem flokkurinn leiddi yfir þjóðina í stjórnartíð sinni. Sjálfstæðisflokkurinn hefur ekki enn gert upp styrkjamál sín, styrkjamál frambjóðenda sinna eða axlað ábyrgð á þeirri spillingu sem viðgekkst í Stjórnarráðinu undir stjórn hans. Sjálfstæðisflokkurinn hefur einskis iðrast og hefur enn ekkert lært. Sjálfstæðisflokkurinn á enn ekkert erindi í ríkisstjórn eða forustuhlutverk í íslenskum stjórnmálum. 
             Virðulegi forseti. Staðreyndin er sú að þrátt fyrir erfiðar aðstæður og þær margþættu aðgerðir sem ríkisstjórnin hefur þurft að grípa til vegna hrunsins sem lítt eru til vinsælda fallnar blasir góður árangur ríkisstjórnarinnar hvarvetna við. Þetta á við um efnahagsmálin þar sem einu mesta efnahagshruni allra tíma hefur verið snúið við, stöðugleiki tryggður og grunnur lagður að nýju hagvaxtarskeiði sem þegar er hafið. Þetta á við um mörg önnur mál, svo sem lýðræðisumbætur, endurskoðun stjórnarskrárinnar, endurskipulagningu stjórnkerfisins, endurskipulagningu fjárhags heimila og fyrirtækja, varnarbaráttu fyrir velferðarkerfið og fjölmörg réttlætis- og mannréttindamál. Við höfum komið heildarendurskoðun þjóðarinnar á stjórnarskrá Íslands á dagskrá í fyrsta sinn. Umgjörð um starfsemi og fjármál stjórnmálaflokkanna hefur einnig verið tekin í gegn og þar er Ísland komið í fremstu röð meðal þjóða heims í stað þess að dvelja í skammarkróknum með þjóðum þar sem spillingin þrífst eins og viðgekkst í valdatíð Sjálfstæðisflokksins. Við höfum stokkað upp starfshætti og skipulag Stjórnarráðsins og stofnanakerfi ríkisins þar sem lærdómar rannsóknarskýrslunnar og krafan um aukið hagræði og skilvirkara starf hefur verið innleidd. Umfangsmestu stjórnkerfisbreytingar ríkisins í sögu lýðveldisins eru staðreynd og flokkspólitískri spillingu hefur verið úthýst við ráðningar æðsta embættis í stjórnsýslunni og dómstóla landsins. Við höfum unnið á öllum vígstöðvum að endurskipulagningu fjárhags heimila og fyrirtækja sem vegna hrunsins og gríðarlegrar skuldsetningar stóðu frammi fyrir skuldafangelsi eða gjaldþrotum ef ekkert yrði að gert. Með stórfelldum skuldaniðurfellingum, tugum milljarða í auknar vaxtabætur og algerri umbreytingu á réttarstöðu skuldara hafa þúsundir heimila og hundruð fyrirtækja náð að aðlagast aðstæðum og leysa úr vandanum. 
             Við höfum háð mikla varnarbaráttu fyrir velferðarkerfið og kjör þeirra verst settu enda eru útgjöld til velferðarmála hærri nú en þau voru á hátindi góðærisins árið 2007, bæði sem hlutfall af þjóðarframleiðslu og í krónum talið. Kaupmáttur hinna lægst launuðu er einnig hærri nú en hann var á þessum áratug og skattbyrðin lægri. Við höfum unnið markvisst að ýmsum réttlætis- og mannréttindamálum sem jafnaðarmenn og félagshyggjufólk hefur lengi barist fyrir. Ég nefni afnám forréttinda alþingismanna og ráðherra til lífeyrisréttinda, bann við vændiskaupum, ein hjúskaparlög, sanngirnisbætur fyrir misgjörðir á heimilum fyrir börn, baráttuna gegn kynferðislegu ofbeldi og mansali, aukna þátttöku kvenna í ríkisstjórn, stjórnkerfinu og stjórnum fyrirtækja en margt fleira mætti nefna. Virðulegi forseti. Við tókum við þrotabúi frjálshyggju og græðgi eftir eitt mesta efnahagshrun allra tíma. Verkefni ríkisstjórnarinnar hefur verið að vinda ofan af hruninu og skapa forsendur fyrir framfarir. Ég fullyrði að á því sviði hefur árangur náðst. En ég er ekki ein um það því eftir árangri okkar hefur verið tekið víða um heim. Ég nefni ummæli Paul Krugmans, nóbelsverðlaunahafa í hagfræði. Í grein í New York Times í sumar kallaði Krugman þróunina hér á landi efnahagslegt kraftaverk í kjölfar hrunsins. Eins var vitnað til mjög jákvæðra ummæla Joseph Stiglitz sérfræðings Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, OECD og ýmissa greiningarfyrirtækja. Ég nefni ummæli danska hagfræðingsins Lars Christensens sem sagði í erindinu sínu í gær að vorið væri svo sannarlega að ganga í garð í íslensku samfélagi. 
             Skjótt skipast veður í lofti. Íslenska þjóðin og stjórnvöld stóðu frammi fyrir risavöxnu verkefni. Það varð að bægja frá þjóðargjaldþroti og treysta hinn efnahagslega grundvöll og það hefur ríkisstjórn minni svo sannarlega tekist að gera. Okkur hefur tekist að hemja óðaverðbólguna. Verðbólgan hefur lækkað um 16 prósentustig í tíð minnar ríkisstjórnar. Stýrivextir hafa lækkað um 14% og gengi krónunnar er stöðugt. Skuldatryggingarálag hefur lækkað um 800 punkta, skuldir þjóðarbúsins hafa lækkað úr 210% af landsframleiðslu árið 2008 í 57%–82% við árslok 2010. Stærri þjóðir með fullt hús stiga er varðar lánshæfismat geta raunar ekki státað af betri skuldastöðu. Afgangur af vöruskiptajöfnuði hefur aldrei verið meiri sem mun gera okkur auðveldara að losa um gjaldeyrishöftin. Atvinnuleysið er vissulega enn of mikið og þó mun minna en spár sögðu til um og fer nú enn minnkandi. Samdrátturinn hefur verið stöðvaður og greiningaraðilar eru á einu máli um að hagvaxtarskeiðið sé hafið. Virðulegi forseti. Það hlaut að vera forgangsverkefni nýrrar ríkisstjórnar sem fékk hrunið í fangið og með græðgisárin að baki að leiðrétta rangláta tekjuskiptingu og verja kjör þeirra sem minnst mega sín. Þrátt fyrir stóraukið atvinnuleysi vegna hrunsins voru hlutfallslega færri undir lágtekju- og fátæktarmörkum 2010 en árið 2007. Kaupmáttur lægstu launa hefur vaxið um 4% frá febrúar 2009. Ríkisstjórnin hefur náð gífurlegum árangri í efnahags- og atvinnumálum. Allt sem ég hef tilgreint hér að framan er til vitnis um það. Fram undan eru krefjandi verkefni í þeim efnum sem ríkisstjórnin er vel í stakk búin til að leysa. Að því er nú róið öllum árum að ná saman í kjaraviðræðum milli launþega og atvinnurekenda. Ríkisstjórnin er að vinna að fjárfestingar- og hagvaxtaráætlun í samráði við aðila vinnumarkaðarins sem gæti aukið hagvöxt hér á landi um um það bil 2 prósentustig þannig að við gætum því séð hagvöxt á bilinu 4–5%. Vonir standa til að auka megi fjárfestingar í um 20% af landsframleiðslu eða um allt að 200 milljarða á næstu þremur árum og koma atvinnuleysinu undir 5%. Staðreyndin er sú að margvísleg verkefni eru ýmist farin í gang eða í góðum undirbúningi en þetta veltur vitaskuld á fjármögnun og því hvernig tekst til að lágmarka áhrifin af Icesave-málinu. Virðulegi forseti. Árangur ríkisstjórnarinnar undanfarin rúm tvö ár er óumdeilanlegur. Vantraust á ríkisstjórnina vegna hans er ekki hægt að rökstyðja af nokkurri sanngirni. Ég get hins vegar vel skilið að Sjálfstæðisflokkinn og gömlu valdablokkirnar og hagsmunaaðilana þyrsti að komast til valda á ný til að koma í veg fyrir að ýmis stór umbótaverkefni sem ríkisstjórn mín vinnur nú að komist til framkvæmda. Það hefur ekki farið á milli mála að ýmsum hagsmunaöflum í samfélaginu líkar illa að verið sé að breyta leikreglum samfélagsins í þágu almannahagsmuna og leggja nýjar áherslur í umhverfis- og auðlindamálum um sjálfbæra nýtingu og skilyrðislausa kröfu um að arðurinn af auðlindinni renni til þjóðarinnar sjálfrar. Er kannski staðreyndin sú að Sjálfstæðisflokkurinn sé að reyna að koma ríkisstjórninni frá til að koma í veg fyrir að endurskoðun þjóðarinnar á stjórnarskránni nái fram að ganga? Ætlar Sjálfstæðisflokkurinn virkilega að knýja fram kosningar nú, sömu daga og stjórnlagaráð er að hefja vinnu við að endurskoða stjórnarskrána?  Virðulegi forseti. Við stöndum á tímamótum. Hrunið er að baki og við erum að opna nýjar dyr til móts við nýja betri tíma og vorið sem danski hagfræðingurinn lagði áherslu á að væri fram undan í íslensku efnahagslífi. Það er mikið umhugsunarefni að Sjálfstæðisflokkurinn skuli vilja efna til kosninga nú þegar þjóðin þarf að þétta raðirnar til lausnar í Icesave-málinu. Er þetta uppbyggilegt innlegg í þá stöðu sem við erum í? Þurfum við á þessu að halda til að ávinna okkur traust alþjóðasamfélagsins? Þurfum við virkilega á að halda pólitískri upplausn ofan í efnahagslega óvissu? Telur Sjálfstæðisflokkurinn það vera réttu skilaboðin nú til umheimsins?  Hæstv. forseti. Ég hef lagt á það áherslu nú þegar þjóðin hefur klofnað í afstöðu sinni til Icesave-málsins að við sameinumst um að taka málið úr átakafarvegi í sáttafarveg. Sú tillaga sem liggur fyrir að greiða atkvæði um gerir það svo sannarlega ekki. Þeir sem bera hag þjóðarinnar fyrir brjósti, þeir sem vilja sjá breytingar á stjórnarskránni með aðkomu þjóðarinnar, nýtt fiskveiðistjórnarkerfi, réttláta nýtingu allra auðlinda og jöfnuð og velferð á öllum sviðum samfélagsins hljóta að sameinast um að fella tillögu Sjálfstæðisflokksins, flokksins sem mesta ábyrgð ber á því hruni sem við erum loksins að sjá fyrir endann á.

Frú forseti. Allar aðstæður voru til staðar við upphaf árs 2009 til að Ísland ynni sig hraðar út úr kreppunni en flest önnur lönd. Því miður hefur raunin orðið önnur. Þrátt fyrir að skarpri niðursveiflu, samdrætti í efnahagsmálum, fylgi oft á tíðum skörp uppsveifla þegar hræðslunni linnir hefur ekkert slíkt gerst á Íslandi. Við höfum horft á þróunina í löndunum í kringum okkur þar sem varð veruleg niðursveifla mjög víða en eins og svo oft eftir mikla niðursveiflu hefur þar orðið töluverður hagvöxtur á síðustu tveimur árum. Hér hefur hins vegar ríkt áfram stöðnun. Í tvö og hálft ár hefur ýmist verið stöðnun eða í rauninni áframhaldandi samdráttur löngu eftir að spár sem gerðar voru við lok árs 2008 og í upphafi árs 2009 sögðu fyrir um að hér ætti að vera hafinn töluverður hagvöxtur. Hæstv. forsætisráðherra vitnaði í greiningu tveggja ágætra, raunar prýðilegra nóbelsverðlaunahafa, Krugmans og Stiglitz, á þróuninni á Íslandi. Þessir menn hafa fjallað töluvert um Ísland og kosti landsins, kosti þeirrar stöðu sem landið er í, en um hvað hafa þeir verið að fjalla? Þeir hafa fjallað um tvennt. Annars vegar að Íslendingar hafi tekið rétta ákvörðun í því að láta ekki skuldir einkafyrirtækja, bankanna, lenda á almenningi, og hins vegar hafi Ísland haft þá öfundsverðu stöðu að vera með sjálfstæðan gjaldmiðil. Sama hvað mönnum þyki um galla þess gjaldmiðils hjálpi hann Íslendingum verulega nú til að vinna sig út úr stöðunni. Hver hafa viðbrögð ríkisstjórnarinnar verið hvað þessi tvö atriði varðar? Það þarf ekki að eyða mörgum orðum í að fara yfir viðhorf hennar til þess að láta skuldir einkafyrirtækis lenda á almenningi, það hefur verið helsta kappsmál ríkisstjórnarinnar síðastliðin tvö ár. Hún hefur beitt til þess öllum brögðum sem hún hefur getað og linnulausum hræðsluáróðri og í öllum meginatriðum stutt málstað þeirra sem hafa viljað færa þessar kröfur yfir á íslenskan almenning. Hitt atriðið er gjaldmiðillinn. Við vitum ekki alveg hvar við höfum ríkisstjórnina í því máli en við vitum þó að ráðherra þessarar ríkisstjórnar og sá sem ríkisstjórnin setti yfir Seðlabankann hafa í viðtölum í erlendum fjölmiðlum talað með þeim hætti að í öðrum löndum mundu slíkir menn ekki endast í embætti út daginn. Jafnvel efnahagsráðherra landsins heldur því fram að gjaldmiðill landsins sé ónýtur, enginn muni vilja fjárfesta í landinu á meðan hann er til staðar, enginn muni vilja fjárfesta á Íslandi yfir höfuð fyrr en landið sé komið inn í Evrópusambandið og þar fram eftir götunum. Ég held að ekki sé hægt að finna annað það land á Vesturlöndum þar sem efnahagsráðherra ríkis kæmist upp með að tala með þessum hætti. Þannig að þegar hæstv. forsætisráðherra vísar í nóbelsverðlaunahafana Krugman og Stiglitz máli sínu og ríkisstjórnarinnar til stuðnings er mjög holur hljómur í því vegna þess að þeir vísa til atburða sem urðu áður en ríkisstjórnin kom að, atburða sem ríkisstjórnin hefur gert sitt besta til að snúa við og fara í þveröfuga stefnu við það sem þessir nóbelsverðlaunahagfræðingar hafa bent á sem helstu styrkleika landsins. Við búum við þær aðstæður nú að fjárfestar, bæði innlendir og erlendir, hrökklast frá, beinlínis hrökklast frá vegna stefnu ríkisstjórnarinnar. Viðhaldið er stefnu sem er nánast eins og hönnuð til að viðhalda kreppu. Allt er gert öfugt við það sem menn gera við slíkar aðstæður, öfugt við það sem menn hafa lært af reynslu undanfarinna áratuga, jafnvel aldar. Skattar eru hækkaðir aftur og aftur og skattkerfið flækt. Skuldamál einstaklinga og fyrirtækja eru enn í ólestri, tveimur og hálfu ári eftir efnahagshrunið þrátt fyrir að úrlausn skuldamála sé meginforsenda þess að hagvöxtur geti hafist á ný. Skriffinnska og eftirlit eru hins vegar aukin á öllum sviðum. Komið er í veg fyrir orkuvinnslu með öllum tiltækum ráðum og gjarnan settar á svið heilmiklar leiksýningar í kringum það eins og við fengum að fylgjast með varðandi umræðuna um Búðarhálsvirkjun. Nú ætti mönnum ekkert að vera að vanbúnaði að ráðast í þær framkvæmdir eftir að strax spöruðust 26 milljarðar við afstöðu þjóðarinnar til Icesave-málsins. Ísland er komið á blað með löndum þar sem fjárfestar telja sig þurfa að óttast pólitíska óvissu, svokölluð pólitísk óvissa er beinlínis reiknuð inn í það þegar menn meta hvort leggjandi sé í þá áhættu að fjárfesta á Íslandi. Og menn óttast eignarnám. Þótt ekki hafi mikið verið rætt um Icesave-málið í hópi erlendra fjárfesta eða þeirra sem hafa hugsanlega velt fyrir sér að hefja hér atvinnuuppbyggingu hefur mjög mikið verið rætt um að í landinu sitji ríkisstjórn sem lýsi því yfir að það sé eðlilegt pólitískt verkfæri hverrar ríkisstjórnar að taka hluti eignarnámi, beita þjóðnýtingu þegar svo ber undir. Ráðherrar hafa líka verið ófeimnir við að skipta sér af framgangi réttvísinnar og störfum dómstóla bæði áður og eftir að niðurstaða þeirra liggur fyrir. Og þegar ráðherrar eru sjálfir dæmdir fyrir brot á lögum er því svarað á þeim nótum að hugsjónir séu ofar lögunum. Grundvallaratriðum réttarríkisins á borð við sakleysi uns sekt er sönnuð er stefnt í óvissu af ríkisstjórninni. Undirstöðuatvinnugreinunum, atvinnugreinunum sem hefðu átt að draga vagninn út úr kreppunni, sem mynda grunnstoð fyrir aðra atvinnusköpun, þeim er haldið í varanlegri óvissu, fullkominni óvissu. Og þegar lítur meira að segja út fyrir sögulegar sættir í því efni kemur hæstv. forsætisráðherra fram og beinlínis eyðileggur þá sátt til að geta viðhaldið grýlunni, vegna þess að þessi ríkisstjórn byggir tilveru sína ekki á eigin afrekum eða eigin gjörðum eða eigin stefnu, hún byggir tilverurétt sinn á ytri ógnum, einhverjum óvinum, óvinum byltingarstjórnarinnar. Við heyrðum þetta svo vel í ræðu hæstv. forsætisráðherra áðan. Hún fjallaði ekkert um raunveruleg afrek ríkisstjórnarinnar, hún fjallaði fyrst og fremst um að einhverjar hættur væru á ferðinni og ekki væri á það hættandi að hleypa þeim að. Þess vegna væri þessi ríkisstjórn líklega skásti kosturinn. Hér eru í gildi ströngustu gjaldeyrishöft sem sést hafa í Evrópu frá því að Þýska alþýðulýðveldið leið undir lok. Ríkisstjórnin er nýbúin að framlengja höftin til loka árs 2015. Svo skilja menn ekkert í því að hér ríki stöðnun, að hingað streymi ekki fjármagn, að atvinnuleysi aukist áfram, að á meðan menn hafa verið að vinna bug á atvinnuleysinu og minnka það víða annars staðar gangi ekkert að vinna bug á atvinnuleysinu hér. Mikilvægasta atvinnumálið er þó að leyfa þeim fyrirtækjum sem enn eru starfandi að lifa áfram en það hefur ekki verið gert. Litlum og meðalstórum fyrirtækjum, raunar flestöllum fyrirtækjum yfir höfuð, er haldið í varanlegri óvissu með stöðu sína, skuldir og skatta og nú eru fjölmörg lítil og meðalstór fyrirtæki að deyja kerfisdauða í óvissu með allt sitt en samtímis skattlögð til ólífis. Þetta er þveröfugt við það sem menn gera alls staðar annars staðar þegar þeir standa frammi fyrir kreppuástandi eins og við Íslendingar gerum nú. Það versta við ríkisstjórnina er þó líklega að vegna þess að hún byggir tilveru sína ekki á eigin framtíðarsýn eða afrekum heldur einhvers konar ytri ógn, einhverjum óvinum sem alltaf eru handan við hornið, telur hún sig þurfa að draga stöðugt úr almenningi kjark og draga alltaf upp þá mynd að hættan eigi að ráða för hjá okkur. Við eigum alltaf að byggja ákvarðanir okkar á hræðslu, einmitt þegar við þurfum ríkisstjórn sem telur kjark í almenning og berst fyrir réttindum almennings. Ef það er eitthvað sem þessi ríkisstjórn hefur ekki gert er það að verja rétt almennra borgara. Það þarf ekki að fara í löngu máli yfir sögu Icesave-málsins. Í dag birtist leiðari í Financial Times, meginriti fjármálaheimsins. Yfirskrift hans er: Ísland býður fautunum birginn. Niðurstaða atkvæðagreiðslu sýnir að borgarar geta verið teknir fram yfir banka. Sú niðurstaða er svo sannarlega ekki ríkisstjórninni að þakka. Það var ekki hún sem tók rétt almennings fram yfir rétt banka. Það var ekki þessi ríkisstjórn sem tók rétt Íslendinga fram yfir kröfur erlendra ríkja. Hún neytti allra færa til að setja á Íslendinga skuldaklafa sem engin lagastoð var fyrir. Þess vegna var ræða hæstv. forsætisráðherra áðan í fyrsta lagi fullkomin öfugmælaræða, ég held að það hafi ekki farið fram hjá neinum. En verra var þó að í fyrsta skipti á undanförnum tveimur árum mátti finna fyrir reiði og tilfinningu í málflutningi hæstv. forsætisráðherra. Hvenær kemur það fram? Þegar hæstv. ráðherra er að verja eigin stöðu, eigið ráðuneyti. Ég hefði viljað finna þessa reiði og tilfinningu hjá hæstv. forsætisráðherra þegar hún stóð frammi fyrir því að verja rétt íslensks almennings en fyrir því var ekki að finna. Ríkisstjórnin hugsar nefnilega ekki um neitt nema sjálfa sig, hún hugsar ekki um neitt nema að sitja. Þess vegna hefur hún setið af sér atburði sem hefðu orðið til þess að allar aðrar ríkisstjórnir í Íslandssögunni hefðu sætt sig við að þeirra tími væri liðinn.  Nú þegar niðurstaða liggur fyrir í því mikla deilumáli sem Icesave-málið er fannst mér eðlilegt að ríkisstjórnin fengi enn eitt tækifæri til að sanna sig. En hver hefur raunin orðið? Það er sama í hvaða erlenda fjölmiðla maður lítur og flettir upp fréttum þar sem hæstv. forsætisráðherra er til svara fyrir Íslands hönd, alls staðar eru svörin á þá leið að Íslendingar hafi valið versta hugsanlega kost, að forsætisráðherrann óttist mjög niðurstöðu dómsmáls, að forsætisráðherra óttist pólitíska og efnahagslega upplausn, kaos. Þetta segir hæstv. forsætisráðherra á sama tíma og því er haldið fram að allir rói að því öllum árum að reyna að sannfæra lánshæfismatsfyrirtækin, sem eru ríkisstjórninni svo hugleikin, um að þau megi nú ekki lækka lánshæfismat Íslands. Hvaða skilaboð eru það þegar hæstv. forsætisráðherra talar um efnahagslega og pólitíska upplausn í landinu? Er það líklegt til að fá þessi fyrirtæki til að hækka lánstraust Íslands? Ætli það, enda hefur ríkisstjórnin frá upphafi talað á einn hátt, boðað að hún ætli að gera svo margt en þegar skoðað er hverjar efndirnar eru eru þær ýmist engar eða þveröfugar við það sem talað var fyrir. Hvað höfum við svo séð gerast síðustu daga? Þrátt fyrir frammistöðu ríkisstjórnarinnar hélt skuldatryggingarálag Íslands, hinn raunverulegi mælikvarði á lánstraust ríkisins, áfram að styrkjast og hefur ekki verið sterkara frá hruni þrátt fyrir allar hótanirnar, allan málflutninginn um að ef Íslendingar féllust ekki á Icesave-kröfurnar væri öll von úti fyrir íslenskt efnahagslíf. Að sjálfsögðu var þetta ekki raunhæft, að sjálfsögðu var þetta ekki rökrétt. En ætlar ríkisstjórnin að taka ábyrgð á málflutningi sínum nú? Að sjálfsögðu ætlar hún ekki að gera það. Ríkisstjórnin ætlar ekki að taka ábyrgð á neinu. Hún ætlar ekkert að gera og ætlar ekki að taka ábyrgð á neinu. Þess vegna er ekki um annað að ræða en að ríkisstjórnin fari frá, hún verði sett af og við fáum nýja allt, allt öðruvísi ríkisstjórn.

Frú forseti. Góðir tilheyrendur. Það er stundum talað um að vantraust þjappi ríkisstjórnum saman en varla hefur það verið tilgangur Sjálfstæðisflokksins, þótt hann sé almennt velviljaður,  
             Ég verð að segja, frú forseti - þetta er útvarpsútsending og það er ágætt að taka fram fyrir óreynda þingmenn að það er ákaflega óþægilegt að hlusta á það í útvarpi þegar menn gjamma mikið úti í salnum.  
             Hv. þm. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er alveg ótrúlega illa lesinn í þeim Krugman og Stiglitz. Það er rétt að þeir hafa vissulega fjallað bæði um gjaldmiðilinn og það hvernig hér var staðið að málum með neyðarlögum, en þeir hafa fjallað um margt fleira í mörgum pistlum um Ísland.  Síðast var flutt hér vantrauststillaga á ríkisstjórn í lok nóvembermánaðar 2008. Það gerði m.a. sá sem hér stendur. Þá sameinuðust formenn allra stjórnmálaflokka um að flytja vantraust á ríkisstjórn sex vikum eftir hrun bankanna, eftir langvarandi áköll þar um utan úr þjóðfélaginu og eftir að sú ríkisstjórn hafði hafnað tilboðum stjórnarandstöðu um þjóðstjórn og/eða kosningar. Þá var tæplega 18 ára valdatíma Sjálfstæðisflokksins að ljúka. Hinir meintu sigrar nýfrjálshyggju og einkavæðingar breyttust í martröð heillar þjóðar þegar hér þurfti að grípa til neyðarráðstafana með neyðarlögum. Hér varð fjármálakreppa, gjaldeyriskreppa og efnahagskreppa. Rómuð útrásarár enduðu með því að íslenska þjóðarbúið átti vart fyrir gjaldeyri fyrir olíu og lyfjum í lok nóvembermánaðar 2008. Síðustu dollararnir fóru í tösku með forvera mínum, Árna Mathiesen, þegar hann fór til Washington að biðja um neyðaraðstoð og því hefur hann lýst í bók. Þannig var nú það. Já, við skulum bera saman forsendur og aðstæður vantrauststillögunnar nú og þeirrar sem þá var flutt. Það er einmitt hið rétta samhengi sem lítið fór fyrir í máli málshefjanda, hv. þm. Bjarna Benediktssonar. Berum saman nú og þá. Hrundi svo til allt bankakerfi landsins fyrir sex vikum? Nei, það hefur verið endurreist og það með meira en 200 milljarða kr. minni kostnaði en til stóð. Hefur gengi íslensku krónunnar hrunið um 40% að undanförnu? Nei, það hefur styrkst um 7–8% og er stöðugt. Hafa stýrivextir hækkað í 18% í vetur? Nei, þeir hafa lækkað í 4,25%, er það ekki? Þeir eru hinir lægstu í sögu Seðlabankans. Hefur verðbólgan farið í tæp 19% á undanförnum vikum? Nei, hún er komin inn fyrir vikmörk Seðlabankans. Hún er sú lægsta í sjö ár, og stöðug. Er Ísland nýkomið á lista yfir þau 10 lönd sem líklegust séu til að verða gjaldþrota? Gerðist það um daginn? Nei, Ísland er farið út af þessum lista fyrir meira en ári og hvergi á byggðu bóli er lengur rætt um það að hjá íslenska ríkinu verði greiðslufall. Er hallinn á ríkissjóði 217 milljarðar eins og hann var 2008? Er hann það? Nei, samkvæmt áætlun verður hann 37 milljarðar, 2,6% af vergri landsframleiðslu. Það verður 1% afgangur af frumjöfnuði og Ísland verður eitt aðeins átta OECD-ríkja sem nær þeim árangri samkvæmt fjárlögum sínum í ár. Er neikvæður vöruskiptajöfnuður upp á 15–20% og bullandi erlend skuldasöfnun í gangi? Nei, það er 10% afgangur á vöruskiptum við útlönd. Og við erum tekin að greiða niður erlendar skuldir.  Þannig gæti ég lengi talið upp ef við viljum bera þetta saman á annað borð. Til marks um hvað er þetta? Þetta er til marks um mikinn árangur sem þessi ríkisstjórn hefur náð þrátt fyrir erfiðar aðstæður. Það hefur tekist hér, það hefur kostað sitt, fórnir og baráttu, að ná hér stöðugleika, innleiða hann og hagstæð samkeppnisskilyrði. Opinber fjármál eru á góðri leið með að verða sjálfbær og þar með hafa verið sköpuð skilyrði fyrir það að hin margfrægu hjól atvinnulífsins fari að snúast hraðar og að hér geti sjálfbær og traustur hagvöxtur gengið í garð. 
             Hrunið þýddi það, ágætu sjálfstæðismenn sem hafið ekki enn lært mannasiði, að ekkert af þessu var til staðar þegar við tókum við. Það vantaði allar forsendur sem þarf til þess að hægt sé að hefja endurreisn á traustum grunni. Þær eru núna komnar, þær eru það. Hagvöxtur er genginn í garð. Allar spár gera ráð fyrir um 2,5%–2,9% hagvexti á þessu ári, 

En atvinnuleysisspá?

Fasteignamarkaðurinn er farinn að taka við sér. Atvinnuleysið er vissulega mikið en það hefur náð hámarki, það helst nú óbreytt milli mánaða og er um 0,7% lægra í þessum mánuðum en það var í sömu mánuðum í fyrra og 2009. 

Hvað eru margir …?

Gangi vel - frú forseti, þetta er alveg makalaust með Sjálfstæðisflokkinn, það er ekki nokkur leið að þeir sýni lágmarkskurteisi í umræðu um vantraust í útvarpsútsendingu.

Ráðherrann …

Það er ekki nokkur leið og ekki er nú Árni Johnsen …

Forseti biður hv. þingmenn að gefa ræðumönnum tækifæri til að ljúka máli sínu.

Frú forseti. Það eru sem sagt ýmsar borðleggjandi staðreyndir sem þýðir ekki að tala fram hjá eins og þær séu ekki til. Þar með heldur enginn því fram að allir okkar erfiðleikar séu að baki, enda stóð aldrei til að það yrði þannig, að þetta skelfilega hrun og þessir miklu erfiðleikar gufuðu bara upp með einhverjum bellibrögðum á örfáum mánuðum eða missirum. Það var aldrei í kortunum, því miður, hver heilvita maður mátti vita að íslensku þjóðarinnar biði langt og erfitt baráttu- og uppbyggingarstarf. Annað gat aldrei orðið miðað við þau ósköp sem yfir okkur dundu. Ríkisstjórnin hefur þrátt fyrir erfiðar aðstæður í ríkisfjármálum gert allt sem hægt er að segja að viðráðanlegt hafi verið til að takast á við þetta ástand. Þá meina ég í skilningnum að reyna að halda utan um samfélagið, glíma við atvinnuleysið og gera þetta eins bærilegt og mögulegt er við þröngan kost. Örlítil upptalning um það. Við höfum með miklum árangri keyrt það sem við köllum Allir vinna átakið með 100% endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna endurbóta á húsnæði og skattfrádrætti að auki. Við settum 3,5 milljarða í viðhald opinbers húsnæðis í fyrra þrátt fyrir þrönga stöðu ríkissjóðs. Við höfum skapað 1200–1500 sumarstörf fyrir námsmenn hvort ár, 2009 og 2010, og munum aftur gera í ár. Við settum 350 milljónir í vel heppnað markaðsátak í kjölfar eldgossins vorið 2010 sem sneri vörn í sókn og gerði það að verkum að ferðaþjónustuárið kom næstum því út á sléttu miðað við metárið 2009. Við höfum sett lög um skattaívilnanir fyrir nýsköpunar- og sprotafyrirtæki. Við höfum sett rammalög um ívilnanir fyrir nýfjárfestingar. Við höfum gert skólum kleift að taka við fleiri nemendum. Á fimmta þúsund atvinnuleitendur eru í virkniúrræðum og þar eru sérstök virkniúrræði fyrir unga atvinnuleitendur. Við greiddum atvinnuleitendum í fyrsta skipti í háa herrans tíð desemberuppbót fyrir jólin upp á 250 milljónir. Við höfum lengt rétt til atvinnuleysisbóta úr þremur í fjögur ár. Við höfum tekið upp veikindadaga fyrir atvinnuleitendur. Við höfum gert fólki mögulegt að taka atvinnuleysisbætur á móti hlutastörfum. Þá tel ég upp aðeins hluta af því sem þó hefur verið reynt að gera til að glíma við þetta ástand og gera það eins bærilegt og kostur er á meðan við erum að fara í gegnum það. Öll viljum við fara atvinnu- og uppbyggingarleiðina. Að sjálfsögðu viljum við öll að hér komi fjárfesting og uppbygging, að störfum fjölgi og atvinnuleysið fari niður eins hratt og mögulegt er. Og það eru allar forsendur til þess. Við sjáum aukin verðmæti í útflutningi frá bæði sjávarútvegi og áliðnaði og stóriðju. Við sjáum metár fram undan og þegar hafið í ferðaþjónustu. Við höfum séð mikinn vöxt í nýjum tæknigreinum, lyfjaiðnaði og hugbúnaði. Það verða umtalsverðar orku- og virkjunarframkvæmdir á komandi árum, ég bendi mönnum á að mæta á ársfund Landsvirkjunar á föstudaginn kemur, en þær verða á nýjum forsendum, sjálfbærni, í fjölbreyttum iðnaði sem ber framtíðina með sér og á nýjum sviðum. Staðreyndin er sú, frú forseti, að það er alveg sama hvar mann ber niður og hvernig maður liggur yfir þeim tölum sem við lögðum af stað með í þennan leiðangur í janúar 2009. Ég kann þær nokkuð vel, það mikið hef ég vakað yfir þeim, alveg frá þeim tíma. Það er alveg sama hvar við skoðum þær og berum saman við stöðu okkar í dag, hún er til mikilla muna betri.

Nema hvað?

Hún er til mikilla muna betri en þá var spáð, hv. þm. Bjarni Benediktsson. Til dæmis er samanlagður halli ríkissjóðs á árunum 2009, 2010 og 2011 115 milljörðum kr. minni en áætlunin þá gerði ráð fyrir. Til dæmis eru heildarskuldir ríkisins hættar að aukast. Þær hafa staðnæmst við um 84% af vergri landsframleiðslu, rúmlega 40% nettó, sem er mun lægra skuldahlutfall en við reiknuðum með fyrir tveimur árum að við sætum uppi með. Þannig er það. Auðvitað er það klárt og á hreinu, frú forseti, að við vildum öll að hrunið hefði ekki átt sér stað, en það gerðist. Veruleikinn er sá sem ræður för. Við höfum nú glímt við þennan veruleika í hartnær tvö og hálft ár. Í þeirri glímu hefur auðvitað reynt á og það er ekkert skrýtið við það. Það er erfitt að þurfa að skera niður í ríkisfjármálum, hækka skatta, horfa á háar atvinnuleysistölur og finna til vanmáttar gagnvart því ástandi, sjá skerðingu kaupmáttar. Auðvitað tökum við það öll inn á okkur, en veruleikinn er eins og hann er og við fáum honum ekki breytt með lýðskrumi eða blekkingum. Það góða er að nú er sannanlega betri tíð í vændum. Það er bölsýni, það er að tala þjóðina niður, að viðurkenna ekki einu sinni það. Þá eiga menn ekki að koma í ræðustól og segja að menn eigi ekki að tala kjark úr þjóðinni ef þeir viðurkenna þó ekki opinberar hagtölur sem segja okkur að betri tími sé í vændum, að hagvöxtur sé hafinn, að umsnúningur sé orðinn í hagkerfinu. 
             Nú sem endranær er mikilvægt verkefni stjórnmálanna að reyna að skapa sæmilegan vinnufrið og sátt í samfélaginu. Ef hrunið hefur kennt okkur Íslendingum eitthvað ætti það að vera það að ofmetnast ekki. Það er algerlega á hreinu að afturhalds- og niðurrifsöfl, öfl sem sakna gamla Íslands, sjálfsupphafningin, þjóðrembingurinn og Ísland best í heimi-hugsunarhátturinn skilar okkur engu. Hitt er rétt að Ísland er gott land og ríkulega búið auðlindum. Við erum vel menntuð og vinnusöm þjóð og búum að því að vera í þróuðu norrænu samfélagi með sterka innviði þannig að framtíð okkar er björt. Það þarf enginn að efast um það. Kreppan má bara ekki skrúfast föst í höfðinu á okkur. Vandi okkar nú, miðað við allt sem við blasir, er að verða meira huglægur en efnahagslegur. Alveg sérstaklega hrjáir þetta blessaða stjórnarandstöðuna.

Rangt.

Þessi ríkisstjórn þarf ekki að kvíða dómi sögunnar. Hún hefur þegar lagt inn á þann reikning glæsilegan árangur í baráttu við erfiðar aðstæður. Og hún þarf ekki að kvíða atkvæðagreiðslunni hér í kvöld.  
            

Frú forseti. Við verðum vitni að skemmtilegum ræðum í dag, það er hiti í mönnum og væri óskandi að menn töluðu oftar af eins mikilli tilfinningu í þessum sal. Okkur í Hreyfingunni skolaði inn á þing vorið 2009. Við komum hér inn, nýtt fólk, eftir algert hrun stjórnmálanna og efnahagslífsins og áttum kannski von á því að einhver ný hugsun mundi skila sér inn á þing eftir allar þær hörmungar sem á undan höfðu gengið. Við leituðum strax í upphafi eftir samstarfi við alla flokka á þingi, þar á meðal ríkisstjórnarflokkana, og við höfum aldrei skilgreint okkur í stjórnarandstöðu heldur tekið afstöðu í málum eftir því sem okkur finnst viðeigandi. Það munum við einnig gera í þessu máli. Við höfum oft, oftar en nöfnum tjáir að nefna, rétt fram sáttarhönd og alltaf tekið þátt í þeim samráðsfundum sem við höfum verið boðuð á af hálfu ríkisstjórnarinnar. Því miður hefur öllu því sem við höfum haft fram að færa á þeim fundum verið hafnað. Það hefur ekki verið mikið um samráð nema að nafninu til. Ég vil þó nefna að innan ráðherraliðs og þingmanna ríkisstjórnarflokkanna er mjög margt hæft og vel meinandi fólk sem við höfum öll átt mjög gott og mikið samstarf við. Það hefur mjög oft verið ánægjulegt að starfa með þessu fólki. Það er hins vegar forusta ríkisstjórnarinnar sem veldur hér vandræðum og gerir það að verkum að við erum föst í gömlum hjólförum afturhaldstímabils þar sem gamaldagsmeirihlutaofbeldispólitík ræður ríkjum og það sést ekki upp úr hjólförunum. Við reyndum strax í gær þegar við fréttum af þessari vantrauststillögu að fá að leggja í staðinn fram vantrauststillögu á hæstv. fjármálaráðherra og hæstv. forsætisráðherra vegna þess að við teljum ekki endilega heppilegt að öll ríkisstjórnin og stjórnarmeirihlutinn fari frá. Við teljum að vandinn liggi hjá forustufólkinu. Okkur var tjáð að vegna þess að Ólafur Jóhannesson hefði skrifað í bók á sjötta áratug síðustu aldar að þetta væri ekki hægt þá væri þetta þar með ekki hægt í dag. Það er dæmi um þær gamaldagshefðir sem einhverjir menn settu sjálfum sér væntanlega til hagsbóta á sínum tíma sem ekki fæst enn þá breytt og þess vegna sitjum við uppi með vinnulag á Alþingi sem er að mörgu leyti úrelt og hefur ekki tekist að breyta, ekki bara í þessu atriði heldur fjölmörgum öðrum. Það hefur ekki verið mikill vilji til þess á Alþingi að reyna að breyta verklagi þingsins og hrista upp í vinnubrögðunum. Ég hef orðið fyrir miklum vonbrigðum með störfin á Alþingi. Hvað ríkisstjórnina varðar er ekki hægt að draga í efa að hún hefur brugðist á fjölmörgum sviðum. Hún hefur algjörlega brugðist í skuldavanda heimilanna, hún hefur hafnað því að leiðrétta skuldir vegna gengisfalls krónunnar og verðbólguskots sem hefur fært tugi eða hundruð milljarða frá heimilunum til fjármálastofnana. Þrátt fyrir ítrekað samráð, oft og mörgum sinnum, m.a.s. á stóra sviðinu uppi í Þjóðmenningarhúsi, virðist sem allt það samráð hafi verið fyrir fram skrifað leikrit, sérstaklega þegar í ljós kom að það stóð ekki einu sinni til að taka nema lítinn hluta skulda heimilanna inn í myndina. Þetta samráð var, eins og svo margt annað sem við höfum rekið okkur á, vel skrifað leikrit með fyrir fram gefinni niðurstöðu. Icesave-málið er enn eitt dæmið um mál sem rekið hefur verið á forsendum blekkingar hæstv. forsætis- og fjármálaráðherra. Strax í upphafi, í fyrstu skrefum málsins, þegar hér var minnihlutastjórn með stuðningi Framsóknarflokksins þar sem búið var að gefa loforð um að hann yrði með á öllum stigum Icesave-málsins, var unnið bak við Framsóknarflokkinn og vinna hafin við Icesave þó að búið væri að lofa því að gera það ekki. Þegar fyrsti Icesave-samningurinn kom inn í þingið stóð ekki einu sinni til að birta hann þinginu. Það var setið á honum dögum saman og það var ekki fyrr en honum var lekið af konu sem átti sæti í hollensku sendinefndinni til íslenskra fjölmiðla að hæstv. fjármálaráðherra birti samninginn. Í öllu því Icesave-ferli, hvort sem um var að ræða Icesave 1, 2 eða 3, hefur þessi ríkisstjórn ekki lagt sig fram um að gæta hagsmuna Íslendinga. Í þverpólitíska samstarfinu sumarið 2009 var eins og við væri að etja fulltrúa breskra og hollenskra stjórnvalda en ekki fulltrúa Samfylkingarinnar og Vinstri grænna. Sá samningur fór eins og hann fór og svo kom Icesave 2. Við vitum hvernig hann var keyrður í gegnum þingið og hvernig þjóðin hafnaði meðferð ríkisstjórnarinnar á þeim samningi. Síðan kom Icesave 3, það linnti ekki látum. Við vitum líka hvernig meðferð þess samnings var í þinginu, gert var skriflegt samkomulag rétt fyrir jólahlé þingsins milli þingflokksformanna og forseta Alþingis um að taka málið inn í þingið og afgreiða það í samvinnu í fjárlaganefnd til að koma því af stað. Það skriflega samkomulag var rofið tveimur dögum síðar. Það eru þau vinnubrögð sem hafa komið mér á óvart á Alþingi. Ég margítrekaði við þingflokksformenn og forseta Alþingis hvað væri í gangi, en þeim ítrekunum var ekki einu sinni svarað. Í kjölfar þess samnings og þeirrar ákvörðunar forsetans að vísa honum til þjóðarinnar hófst enn á ný sá sami botnlausi hræðsluáróður hótana ríkisstjórnarinnar, stjórnsýslunnar, Samtaka atvinnulífsins, Alþýðusambands Íslands og hluta háskólasamfélagsins sem var keyrður upp í öfgakenndustu mynd sem hægt er að hugsa sér, eingöngu til að ná fram vilja ríkisstjórnarinnar. Það eru stjórnmál sem mér misbýður gróflega. Í framhaldi, þó að ekki séu margir dagar liðnir, hefur ríkisstjórnin líka haldið illa á málum og er skemmst að minnast greinar hæstv. forsætisráðherra í Guardian þar sem hún talar illilega af sér. Skuldir ríkissjóðs og stofnana ríkisins eru sennilega orðnar óviðráðanlegar og á næsta þingi, næsta haust, við fjárlagagerðina, mun þurfa að hækka skatta enn meira og skera enn meira niður af innviðum samfélagsins. Það sem verst er þó að mínu mati er að þessari ríkisstjórn hefur mistekist að gera upp hrunið. Viðbrögð Alþingis við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis voru að ræða hana í einn dag á Alþingi og loka rannsóknargögnin niðri í tunnu á Þjóðskjalasafninu í 40 ár. Skipuð var nefnd alþingismanna til að skoða þátt Alþingis og ábyrgð ráðherra og öllum tillögum um að fá eitthvert utanaðkomandi álit á aðkomu Alþingis í hruninu var alfarið hafnað. Hér eru enn inni þingmenn og ráðherrar sem þáðu milljónir frá bönkunum og þeir sitja enn sem ráðherrar og þingmenn, ráðherrar og þingmenn sem vissu um yfirvofandi hrun en hafa ekki haft geð í sér að yfirgefa þingið. Það er þetta sem er að á Alþingi í dag. Atkvæðagreiðslan 28. september um ráðherraábyrgðina og landsdóm var síðasta tækifæri þessa Alþingis sem nú situr til að ná sátt við þjóðina og gera upp hrunið. Því tækifæri var hafnað og 23 þingmenn greiddu atkvæði til að vernda félaga sína í hrunstjórninni. Utan nokkurra atriða sem hv. þingmannanefnd sem var skipuð lagði til hefur Alþingi með stuðningi meiri hlutans reynt að sópa hruninu undir teppið og uppfylla ósk varaformanns Sjálfstæðisflokksins, hv. þm. Ólafar Nordal, um að skýrsla rannsóknarnefndar Alþingis mundi vonandi bara þvælast fyrir þinginu tímabundið. Miklar vonir voru bundnar við þessa ríkisstjórn. Ég batt miklar vonir við ríkisstjórnina á sínum tíma og ég fagnaði mjög úrslitum kosninganna vorið 2009 þegar ég sá hverjir höfðu hlotið meiri hluta. Þær vonir byggðust á stefnuskrám þeirra flokka sem lagðar voru fram í aðdraganda kosninganna og þeim stjórnarsáttmála sem síðar var gerður milli þessara flokka. Þar hafa því miður kosningaloforðin og stefnuskrárloforðin farið fyrir lítið. Öll kosningaloforð um lýðræðisumbætur, svo sem þjóðaratkvæðagreiðslur og persónukjör, voru hjóm eitt, fjármál stjórnmálaflokka fengu einhvers konar yfirklórsmeðferð og eru enn undirorpin spillingu og grunsemdum. Það er af nógu að taka. Afstaða mín og okkar í þessari vantrauststillögu er ekki byggð á niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar, við höfum alla tíð haldið því fram að það eigi að skilja á milli þjóðaratkvæðagreiðslna annars vegar og niðurstaðna þeirra hins vegar og afstöðu manna til þeirrar ríkisstjórnar sem situr hverju sinni. Afstaða okkar til þessarar tillögu og afstaða mín er heldur ekki stuðningur við tillögu Bjarna Benediktssonar og Sjálfstæðisflokksins, síður en svo. Afstaða mín til þessarar tillögu mun byggja á verkum og verkleysi þessarar ríkisstjórnar. Hún er ekki afstaða við stjórnarflokkana og þingmenn þeirra, heldur fyrst og fremst afstaða til forustu ríkisstjórnarinnar. Frú forseti. Alþingi og stjórnmálastéttin á eftir að gera upp hrunið og Alþingi og stjórnmálastéttin ætlar sér ekki að gera upp hrunið. Hún ætlar að reyna að halda áfram í óbreyttri mynd, eins og ekkert hafi í skorist, og af minni hálfu er ekki hægt að horfa upp á slíkt. Ég hef lengi sagt að það taki a.m.k. tvennar eða þrennar kosningar að gera upp hrunið og koma þeim sem áttu sök á því og þeirri hugmyndafræði sem átti sök á því frá völdum. Því fyrr sem það gerist, því betra. Annars verður aldrei hægt að byrja upp á nýtt. Þar sem þessi ríkisstjórn hefur algjörlega brugðist í því máli og þar sem hún mun ekki gæta hagsmuna þjóðarinnar í Icesave-málinu með sannfærandi hætti - hún mun ekki laga alvarlega skuldastöðu heimilanna, hún mun ekki efla atvinnulífið, á það hefur þegar reynt með frumvörpum, hún mun ekki gera upp stjórnmálalega ábyrgð á hruninu - styð ég það að ríkisstjórnin fari frá og að boðað verði til kosninga. Ég tel að hún verði til meira ógagns en gagns næstu vikur, mánuði og ár. Hvað Sjálfstæðisflokkinn varðar hins vegar tel ég hann engu betri en núverandi meiri hluta, og jafnvel verri ef eitthvað er. Sjálfstæðisflokkurinn er ekki stjórntækur og munu leiða samfélagið aftur til glötunar undir núverandi forustu og með núverandi þingliði utan örfárra þingmanna sem skynja stöðuna rétt. Ég treysti hins vegar þjóðinni til að velja rétt í næstu kosningum og hún mun ekki kjósa Sjálfstæðisflokkinn aftur til valda í stað núverandi stjórnarflokka. Hún verður heldur ekki hrædd við að kjósa nýtt fólk og ný framboð sem koma munu fram og staðfesta það vonandi endanlega að tími fjórflokksins sé liðinn. Frú forseti. Sú ríkisstjórn sem verið hefur hér svo lengi og gert svo lítið þarf að fara frá. Almennir flokksmenn stjórnmálaflokkanna þurfa að fá tækifæri til að endurmeta forustufólk sitt og þingmenn sína. Almenningur í landinu þarf að fá tækifæri til að velja sér nýja fulltrúa á Alþingi og til að ákveða hvort tími núverandi stjórnmálaflokka sem verið hafa hér svo lengi og gert svo lítið sé liðinn. Ég styð það að því fyrr sem slíkt gerist, því betra sé það fyrir alla landsmenn. Ég styð það að þessi ríkisstjórn fari frá og að þessi vantrauststillaga verði samþykkt. Og ég styð það að hér verði kosningar sem fyrst. 
            

Frú forseti. Á fundi þingflokks Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs 21. mars sl. skýrðum við hv. þm. Lilja Mósesdóttir frá þeirri ákvörðun okkar að segja skilið við þingflokk VG. Við teljum og töldum að forusta VG hefði orðið viðskila við kosningaloforð sín og grundvallarstefnu í veigamiklum atriðum. Við tíndum þar til ýmis atriði til stuðnings þessari ákvörðun okkar, efnahagsstefnuna sem byggir á áætlun Alþjóðagjaldeyrissjóðsins í ríkisfjármálum fyrir árin 2009–2013 sem var gerð í tíð fyrri ríkisstjórna. Afgreiðslu fjárlaga gagnrýndum við þar sem samfélagsleg áhætta var hunsuð. Tillögu um breytta forgangsröðun og fjárframlög til að koma í veg fyrir aukið atvinnuleysi og fleira var hafnað. Nú hefur það komið í ljós sem við vöruðum við, fjárlög þessa árs hafa nú þegar leitt til uppsagna fjölda kvenna, einkum á landsbyggðinni. Konur hafa borið þungann af hagræðingu síðustu fjárlaga. Sú staðreynd blasir við að á síðustu tveimur árum hefur 540 starfsmönnum ríkisins verið sagt upp. Þar var mikill meiri hluti, 87%, konur og það voru 300 störf á landsbyggðinni. Maður spurði sjálfan sig: Hvar er hin kynjaða hagstjórn? Hvar er jafnréttið og hvar er búsetujafnræðið sem ég hef borið mjög verulega fyrir brjósti? Ég get nefnt fleira. Áður en VG fór í ríkisstjórn var flokkurinn einarður andstæðingur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, enda stríðir stefna sjóðsins gegn uppbyggingu velferðarsamfélagsins eins og mörg dæmi sanna. Nú er forusta VG og Samfylkingin orðin að eins konar málsvara fyrir Alþjóðagjaldeyrissjóðinn. Icesave er auðvitað ein samfelld sorgarsaga. Ég ætla ekki að eyða miklu púðri í það en vísa til ræðu minnar um skýrslu forsætisráðherra frá því í gær. Að ESB-umsókninni kem ég síðar. Þvert á ítrekaðar samþykktir flokksráðs og þingflokks VG, og reyndar samstarfsyfirlýsingu flokkanna, var ekkert aðhafst til að koma í veg fyrir áframhaldandi einkavæðingu HS Orku. Ríkisstjórnin hafði það í hendi sér að koma í veg fyrir þá alvarlegu þróun og gat m.a. gengið inn í kaup Magma á HS Orku á sínum tíma. Slíkt var ekki gert þótt ríkisstjórnin væri í dauðafæri trekk í trekk. Á sama tíma kaus ríkisstjórnin hins vegar að forgangsraða þannig að leggja 11,5 milljarða í Sjóvá – Almennar og veita bönkunum verulega fyrirgreiðslu á grundvelli víkjandi lána. Við nefndum líka skuldavanda heimilanna og tregðu við að koma til móts við einstaklinga og heimili sem hefur tafið endurreisn efnahagslífsins. Við nefndum líka menningu og málfrelsi sem ég hef verið mjög upptekinn af, sérstaklega eftir vinnu í þingmannanefndinni. Núverandi ríkisstjórn hafði umboð þjóðarinnar til að efla jöfnuð og lýðræði í landinu. Sú tilfinning sem við sitjum upp með er að ekkert hafði breyst, framkvæmdarvaldið hefur ofurvald yfir löggjafarvaldinu, enn er foringjaræði í gangi og þar fram eftir götunum. Auðvitað eru þetta stór mál en það ræður ekki ákvörðuninni. Það sem ræður afstöðu minni til þessarar vantrauststillögu er eindregin og þrotlaus andstaða mín gegn ESB-umsókninni og ESB-aðild. Ég sagði það og hef sagt það að Icesave-samningurinn sé skilgetið afkvæmi ESB-umsóknarinnar. Niðurstaða Icesave-kosninganna er því að mínum dómi skýrt vantraust þjóðarinnar á stefnu ríkisstjórnarinnar í þeim málum, þ.e. á stefnuna í ESB-umsókninni. Þetta staðfesta enn fremur skoðanakannanir. Ég segi að ríkisstjórnin þurfi endurnýjað umboð kjósenda í þessu máli sem varðar, eins og hér hefur komið fram, sjálfstæði og fullveldi þjóðarinnar. Því er tímabundið líf ríkisstjórnar hjóm eitt miðað við það að við stöndum í sjálfstæðis- og fullveldisbaráttu. Í samstarfsyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar var okkur þingmönnum Vinstri grænna áskilinn fullur og óskoraður réttur til málfrelsis hvar og hvenær sem er. Nú hefur það gerst að mikill meiri hluti mála sem kemur á borð ríkisstjórnarinnar og Alþingis varðar ESB-umsóknina beint og óbeint. Það er alveg ljóst að ESB mun aldrei samþykkja kröfur okkar. Þingmönnum VG var lofað að grundvallarhagsmunum okkar yrði flaggað, m.a. varðandi auðlindirnar og fiskinn. Hvað heitir það í ríkisstjórn? Að umtalsverður afsláttur hafi verið gefinn. Nú heitir það 

Virðulegi forseti. Spyrja má hvers vegna lögð er fram vantrauststillaga á ríkisstjórn sem studd er meiri hluta þingmanna á Alþingi. Svarið er augljóst, ríkisstjórninni hefur allt frá því að hún settist að völdum snemma á árinu 2009 mistekist ætlunarverk sitt þannig að með ólíkindum er. Allir þekkja hve mikill vandræðagangur hefur verið á málum stjórnarinnar, hver uppákoman á fætur annarri. Eftir að hafa hlustað á ræður forsvarsmanna ríkisstjórnarinnar í dag er augljóst að þeir búa ekki í sama landi og aðrir Íslendingar þar sem stöðugt kreppir að á íslenskum heimilum. Þær hagtölur sem hæstv. fjármálaráðherra las upp - og við skulum gleðjast yfir þeim árangri sem þó hefur náðst - skila sér ekki í því að íslensk heimili geti greitt þá reikninga sem þau þurfa að greiða um hver mánaðamót. Við vitum, af því að það hefur þegar verið boðað, að auknar álögur eru boðaðar á heimilin í landinu. Á laugardaginn gerðist það, og það er nauðsynlegt fyrir þingið að tala um það, að Icesave-lögunum var hafnað í þjóðaratkvæðagreiðslu í annað sinn. Hið fyrra sinn var það gert svo afgerandi að það var beinlínis niðurlægjandi fyrir ríkisstjórnina, nú á laugardaginn með töluvert miklum mun þótt það sé alveg augljóst að þar var allt annað mál á ferðinni en það fyrra. Þarna var um að ræða lög sem við sem hér sitjum höfðum allflest samþykkt og greitt atkvæði með áður en þau gengu til þjóðarinnar. Hvernig má þá vera að við tökum það ekki til okkar? Við getum ekki látið eins og ekkert sé. Ef Alþingi ætlar sér að vinna traust þjóðarinnar til baka verður Alþingi að sækja það til þjóðarinnar í kosningum. Önnur afstaða er vanvirðing við íslenskan almenning, þjóðin talaði, gaf ríkisstjórninni rauða spjaldið og Alþingi verður að leggja við hlustir. En hér situr hrætt fólk, hrætt við kjósendur, hrætt við hagsmunaaðila, hrætt fólk sem hefur í hótunum eins og hæstv. forsætisráðherra gerði stöðugt í ræðu sinni áðan, talar stöðugt um fortíðina, stöðugt föst í eigin kreddum. Óttast hæstv. forsætisráðherra kosningar? Óttast hún framgang síns flokks eða frammistöðu í slíkum kosningum? Óttast hún það svo mjög að Sjálfstæðisflokkurinn, sem hún nefndi svo oft í ræðunni að ekki var hægt að hafa tölu á, næði hugsanlega árangri í kosningum? Er hæstv. forsætisráðherra hræddur við niðurstöðu kjósenda í kosningum? Við verðum að komast upp úr því feni sem við erum sokkin í, ganga til kosninga og kjósa um það hvernig við viljum byggja landið upp til framtíðar. Þar fyrir utan er löngu tímabært að fá úr því skorið hverjir hér inni styðja þessa ríkisstjórn og hverjir það eru sem meta það svo að þeirra hjartans málum sé betur borgið með þessa ríkisstjórn í stafni en að snúa sér til þjóðarinnar og fá svar hennar við því hvaða verkefni eru brýnust. Er stuðningur við ríkisstjórnina byggður á sannfæringarkrafti um að hún sé að gera rétt? Er stuðningur við ríkisstjórnina byggður á því að henni sé að takast það hlutverk sitt að reisa við efnahag þjóðarinnar? Er stuðningur við ríkisstjórnina byggður á því að henni hafi farnast vel og muni farnast vel í mikilvægum samningum og samskiptum við erlend ríki, samningum sem gætu haft varanleg áhrif á íslenskt þjóðfélag? Kann þessi ríkisstjórn að forgangsraða verkefnum sínum og leggja ágreinings- og sundrungarmál til hliðar? Treystir þingheimur þessari ríkisstjórn til að verja brýna hagsmuni Íslands? Hefur komið á daginn að henni sé treystandi fyrir því? Hafa þeir þingmenn, virðulegi forseti, sem hér eru innan dyra og sitja í þeim flokkum sem standa að þessari ríkisstjórn sannfæringu fyrir því að svarið sé já við öllum þeim spurningum sem ég bar upp? Er festa í stjórn landsins? spyr ég. Er hagvöxtur að taka raunverulegan kipp? Þá er ekki verið að tala um þann lágmarkshagvöxt sem þarf til að halda okkur föstum á botninum heldur raunverulega viðspyrnu. Til þess þurfum við 4–5% hagvöxt á ári um nokkurt árabil. Er hann í kortunum? Til að ná slíkum árangri þarf að fara í gríðarlegar fjárfestingar, bæði erlendar og innlendar. Hvar eru merkin um það? Ríkisstjórn sundurlyndis er ekki sammála um það frekar en annað. Er traust milli ríkisstjórnar og aðila vinnumarkaðarins? Horfum við fram á aukinn kaupmátt? Er krónunum að fjölga í buddum landsmanna? Svarið við þessu öllu saman er nei. Heimilin segja nei og búa sig undir frekari skattahækkanir og álögur af hálfu ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur. Niðurstaðan er sú að glundroði er í þjóðfélaginu, ríkisstjórnin ætlar í austur þegar þjóðin vill í vestur og það sem er allra verst er að ríkjandi stjórnvöld á Íslandi hafa tapað áttum og heyra ekki lengur hjartslátt þjóðarinnar. Og við því verður að bregðast. Það er komið að okkur, sögðu forkólfar þessarar ríkisstjórnar veturinn 2009, að skapa ró og frið í þjóðfélaginu. Við ætlum að byggja brýr velferðar og reisa skjaldborg um heimilin. Við skiljum fólkið í landinu. Hvar eru allar efndirnar? Virðulegi forseti. Hvað er það sem ræður stuðningi við hugmyndir, við stefnur og við ríkisstjórnir? Hversu miklu máli skiptir að halda liðinu saman og brjóta odd af oflæti sínu í tilteknum málum eða þá hitt að skilja við grundvallarskoðanir sínar í tilteknum hjartans málum til að tryggja sæti annarra í ríkisstjórn? Eða er það svo, eins og liggur í orðum yfirlýsingar hv. þm. Árna Þórs Sigurðssonar fyrr í dag, að það sé inni í myndinni hjá einhverjum að stuðningur við ríkisstjórn sé háður því að viðkomandi hafi tiltekin embætti með höndum? Virðulegi forseti. Hjarta okkar í þessari merku stofnun verður og á að slá með þjóðinni. Við verðum að skilja hvað það er sem hún kallar eftir. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur biður alltaf um ófrið þegar friður er í boði. Hún kallar alltaf fram ágreining þegar sú leið er fær að leita sátta innan þings og meðal þjóðarinnar. Hún kýs ætíð fortíðarhyggju þegar framtíðin kallar. Ræða hæstv. forsætisráðherra fyrr í dag er dæmi um það, endalaus hræðsluáróður, endalaust tal um fyrri ríkisstjórnir, endalaust tal um fyrri stjórnmálaforingja sem fyrir löngu eru farnir úr þessum sal. Hæstv. forsætisráðherra er pikkfastur í fortíðinni. Hún er hlekkjuð við vonlausa stefnu og einstrengingshátt sem í engu skilar okkur áfram. Hverjir styðja og trúa stefnu þessarar ríkisstjórnar? Eru það allir stjórnarliðar? Eru það einstakir þingmenn stjórnarandstöðunnar? Það verður að komast á hreint hvar línurnar liggja. Seint verður sagt að hæstv. forsætisráðherra tali af virðingu eða með trausti til stuðningsmanna sinnar eigin ríkisstjórnar eða til pólitískra andstæðinga sinna, hrein gífuryrði. Hún þarf stöðugt að smala köttum, segir hæstv. forsætisráðherra um samstarfsmenn sína. Hér er orðin viðtekin venja að tala um órólegar deildir, villiketti og heimilisketti. Í sveitinni þar sem menn kunna að smala og það þarf að sækja ketti er rjómaskálin sett á gólfið.

Og smjörklípa.

Getur verið að hér sé rjómaskálin sú að hlaða undir hagsmuni einstakra þingmanna til að berja þá til hlýðni? Menn spyrja sig, virðulegi forseti, hvers vegna þingið nýtur ekki meiri virðingar. Alþingi þarf að setja framtíðina á dagskrá. Það verður ekki gert með þessa dauðvona ríkisstjórn fortíðarinnar. Hæstv. forsætisráðherra neitar að axla ábyrgð á nokkrum sköpuðum hlut og æpir um fortíðina. Þegar eitthvað bjátar á er það alltaf einhverjum öðrum að kenna. Embættismenn ráðlögðu vitlaust, réðu vitlaust og svöruðu vitlaust. Ekki benda á mig, var sungið einu sinni, og það er söngur hæstv. forsætisráðherra. Veturinn 2009 sagðist hæstv. forsætisráðherra hafa svarið, verkstjóri, það var talað um verkstjórn hér. Ég er hann. Verkstjórn hæstv. forsætisráðherra er í molum. Það er aðeins eitt svar til handa hæstv. forsætisráðherra, það er að segja sig nú þegar frá verkinu, leggja það í dóm kjósenda í landinu, leyfa íslensku þjóðinni að kjósa um það hvernig hún vill haga stefnumálum sínum til framtíðar. Það verður að koma þessari ríkisstjórn frá og gefa íslensku þjóðinni kost á því að kjósa aftur.

Virðulegi forseti. Það kom þeirri sem hér stendur á óvart að þingflokkur Sjálfstæðisflokksins bæri fram vantrauststillögu á ríkisstjórnina núna, á þessum tímapunkti, strax að lokinni þjóðaratkvæðagreiðslu. Kannski hefði það ekki komið mér á óvart ef meiri hluti þingflokksins hefði ekki verið sammála stjórnarflokkunum í málinu sem greidd voru atkvæði um og þjóðin því jafnósammála þingflokki sjálfstæðismanna og þingflokkum stjórnarflokkanna. Kínverskt spakmæli segir: Á gleðistundum á maður ekki að gefa loforð og á stundum reiðinnar á maður ekki að svara bréfum. Ef til vill hefði þingflokkur og forusta Sjálfstæðisflokksins átt að íhuga gildi þessa áður en ákvörðun um vantrauststillögu var tekin. En ekki er ástæða til að staldra lengi við hugleiðingar um af hverju tillagan var sett fram, heldur nýta tækifærið til að vekja athygli á því hvað ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur, ríkisstjórn Samfylkingar og Vinstri grænna, hefur afrekað á aðeins tveimur árum við fordæmalausar aðstæður. Vorið 2009 veitti meiri hluti kjósenda jafnaðarmönnum og félagshyggjufólki skýrt umboð til að glíma við efnahagserfiðleikana eftir hrun og skapa jarðveg fyrir norrænt velferðarsamfélag þar sem almannahagsmunir eru teknir fram yfir sérhagsmuni ásamt því að endurreisa traust á íslensku samfélagi og orðspori Íslands á alþjóðavettvangi. Verkin hafa verið krefjandi en að sama skapi hefur verið gefandi að sjá árangur þeirra. Hrun fjármálakerfisins og efnhagssamdrátturinn sem fylgdi í kjölfarið hefur valdið algjörum umskiptum í fjármálum ríkisins. Við hrunið komu veikleikar ríkisfjármálanna í ljós til viðbótar öllum þeim miklu skakkaföllum sem það olli ríkissjóði. Samspil hefur verið eftir hrun í stefnu í peningamálum og ríkisfjármálum. Þessir tveir armar hagstjórnarinnar toga nú ekki hvor í sína áttina eins og gerðist hér á þenslutímum fyrir hrun. Við höfum lært af biturri reynslu að slæm stjórn ríkisfjármála og peningamála frá ári til árs hefur langvinn áhrif á efnahagsmálin til hins verra. Ástæða er til að gleðjast yfir árangri ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur sem náðst hefur með styrkri stjórn og stefnu í ríkisfjármálum. Um hana vitna tölulegar staðreyndir og umsagnir innlendra og erlendra sérfræðinga. Við höfum fundið leið til að skera niður í ríkisrekstri þannig að þeir sem þurfa mest á þjónustu ríkisstofnana að halda hafa borið minnstar byrðar kreppunnar. Við höfum farið í niðurskurð sem öllum var ljóst að fara þyrfti í til að minnka það bil sem myndast hafði á milli tekna og gjalda ríkisins. Einnig tókst að finna leiðir til tekjuöflunar þannig að þeir sem mest hafa handa á milli gefa af tekjum sínum meira en þeir sem minna hafa. Stefnan hefur í stuttu máli verið sú að stöðva hallarekstur og skuldasöfnun þannig að starfsemi ríkisins verði sjálfbær. Stefnan er mörkuð út frá þeim félagslegu sjónarmiðum sem stjórnarsamstarf Samfylkingar og Vinstri grænna byggir á og henni hefur verið fylgt fast eftir. Ef ekki verður skipt um stefnu með annarri ríkisstjórn verður að nokkrum árum liðnum unnt að verja rekstrarafgangi til þess að grynnka jafnt og þétt á skuldunum sem ríkissjóður hefur þurft að taka á sig vegna efnahagshrunsins. Þá mun hagur okkar vaxa og aðstæður batna til að efla þjónustu og bæta skilyrði samfélagsins til aukinnar velferðar. Áætlun vinstri stjórnarinnar um endurreisn eftir hrun er raunsæ og hófstillt. Hún byggir á því að ná traustum grunni og stöðugleika þannig að efnahagslífið geti tekið að vaxa á þeim grundvelli. Mjög góður árangur hefur náðst á undanförnum tveimur árum þar sem viðskiptahalli hefur snúist í afgang, verðbólga hjaðnað umtalsvert, stýrivextir lækkað jafnt og þétt, atvinnuleysi er minna en spáð var og gengi krónunnar hefur styrkst. Öllum er ljóst að til þess að vinna á of miklu atvinnuleysi og því böli sem því fylgir þurfum við að skapa aðstæður fyrir hagvöxt. Hagvöxtur er sem betur fer þegar hafinn en hann þarf að örva enn meira svo ásættanlegur árangur náist. Um þetta er ekki ágreiningur. Hagvöxtur bætir kjör og því eigum við að styðja þau verkefni sem líklegust eru til lengri tíma til að auka hagvöxtinn. Hlutverk hagstjórnar er að hámarka velferð íbúa landsins. Í því felst m.a. að stuðla að eins miklum hagvexti og vöxtur framleiðslugetu þjóðarbúsins leyfir, að hagvöxtur og vöxtur atvinnu verði eins mikill og kostur er án þess að efnahagslegt jafnvægi raskist. Virðulegi forseti. Við erum hálfnuð með kjörtímabilið. Við erum komin vel á veg og tiltektin komin á það stig að mögulegt er að sjá til lands og setja saman enn traustari áætlanir út kjörtímabilið. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur var ekki bara mynduð til þess að koma skikki á mestu óreiðuna eftir hrun svo þeir sem skópu hana gætu tekið aftur við stjórnartaumunum. Það var ekki það sem kjósendur báðu um vorið 2009. Ríkisstjórnin var mynduð fyrst og fremst til þess að hún væri að tiltekt lokinni í aðstöðu til að mynda hér betra samfélag á grundvelli jöfnuðar og réttlætis. Í íslensku samfélagi hefur ríkt tortryggni og fjandskapur nærst frá falli bankanna. Heift og reiði hefur því miður blindað mörgum sýn og komið í veg fyrir að þeir sjái í réttu ljósi hvað áunnist hefur og við hverju má búast í framtíðinni. Málum hefur verið haldið í átakaferli, og vanlíðan þjóðarsálarinnar ekki náð að hverfa á tveimur árum. Á því má eflaust finna margar skýringar. En vantrauststillaga Sjálfstæðisflokksins nú á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er ekki lausnin sem kallað er eftir. Næði hún fram að ganga væri þar með búið að leiða þjóðina út í enn ein átökin þegar mikilvægast er að finna leið til sátta. Það er vond upplifun að fylgjast með Sjálfstæðisflokknum standa nú á hliðarlínunni og kasta grjóti inn á völlinn þar sem heiðarlega er barist fyrir bættum hag þjóðarinnar. Sjálfstæðisflokknum mun ekki með þessu takast að skapa sér nýja og betri fortíð. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er með sínum góðu verkum að búa svo í haginn að búsetuskilyrði á Íslandi batni enn frekar og við getum öll horft vongóð til framtíðar. Það verður ekki gert með því að smella fingri eða með töfrabrögðum, heldur með mikilli og heiðarlegri vinnu í þágu almennings. Þessi ríkisstjórn mun hvorki velta vandanum yfir á þá verst settu í samfélaginu né skjóta vandanum á frest þó að aðgerðir þær sem nauðsynlegt er að fara í séu ekki til vinsælda fallnar um stund. Ríkisstjórn Samfylkingar og Vinstri grænna mun ná því markmiði sínu að hagvöxtur verði orðinn viðunandi, verðbólga lág, gengi stöðugt og að atvinnuleysi hafi dregist verulega saman við lok kjörtímabilsins.

Virðulegur forseti. Alþingi þarf ekki enn eitt vantraustið. Alþingi þarf traust, málefnalega umræðu, samvinnu og forustu fyrir endurreisn Íslands, en ekki þennan pólitíska sandkassaleik. Það hefur verið langur vetur frá kreppunni og oft hefur þessi stofnun valdið þjóð sinni vonbrigðum. Í áramótaskaupinu kom það ágætlega fram þegar kallað var eftir því að við á þessum vettvangi legðum til hliðar karpið og deilurnar, tækjum höndum saman, leystum og lykjum málum og ynnum okkur fram á veginn. Það var sumpart í anda þess að sá óvenjulegi viðburður gerðist í vetur að forusta Sjálfstæðisflokksins ákvað að hefja sig upp yfir hefðbundnar víggirðingar á milli stjórnar og stjórnarandstöðu, taka hér í þinginu málefnalega afstöðu í erfiðu máli, sýna kjark og axla ábyrgð. Ég er viss um að ég var ekki einn um að binda nokkra von við það að þar sæjum við glitta í þá nýju stjórnmálamenningu sem kallað væri eftir að leysti af hólmi það ömurlega skotgrafakarp sem einkennt hefur íslenska stjórnmálamenningu og leitt okkur til þessa ófarnaðar. En tilveran er gráglettin og þegar menn höfðu tekið höndum saman þvert yfir víggirðingarnar og lokið málinu kom það í dóm þjóðarinnar. Nú er það þjóðin sem leystist upp í karp og hótaði mönnum hákörlum eða kolanámuþrælkun í Bretlandi ef þeir ekki sinntu vilja hins, og það endaði með því að þessi samhenta niðurstaða mikils meiri hluta í þinginu var felld á laugardaginn. Þá er forusta Sjálfstæðisflokksins auðvitað í miklum vanda. Það gerist í fyrsta sinn í sögu Alþingis að formaður stjórnmálaflokks flytur vantrauststillögu á ríkisstjórn Íslands til að fela vantraust í eigin flokki. Allt er það svo býsna augljóst að sumir stuðningsmenn stjórnarliðsins brosa lítið eitt út í annað yfir því í hversu miklum vandræðum Sjálfstæðisflokkurinn er og hafa þau þó skapast af því að Sjálfstæðisflokkurinn reyndi að veita stjórnarliðinu tilstyrk sinn. Svona er nú pólitíkin stundum ómerkileg tík. Ég hvet forustu Sjálfstæðisflokksins til að draga ekki þá ályktun af því þó að menn hafi tapað einni orrustu að menn eigi að hraðspóla aftur í gömlu skotgrafirnar, drullukökustríðið hér í salnum og hina ómálefnalegu umræðu. Það er það sem einkennir umræðu eins og hér í dag. Auðvitað er það auðvelt, og það vita allir, að gagnrýna ríkisstjórn sem er að störfum á erfiðum tímum enda er fjölmargt sem hefði mátt gera betur. En um leið og það er ástæða til að gagnrýna okkur fyrir verk okkar og annað slíkt vil ég leyfa mér að gagnrýna Sjálfstæðisflokkinn fyrir að koma ekki til þessarar umræðu með neinar tillögur. Þess vegna er tillagan um kosningar  Sjálfstæðisflokkurinn reyndi nefnilega að fara hina ódýru leið. Auðvitað var ekki allt slæmt við efnahagspólitík Sjálfstæðisflokksins í 18 ár, auðvitað var þar margt gott, en greinilega var hún gölluð því að hún leiddi okkur til mikils ófarnaðar. Sjálfstæðisflokkurinn kaus hins vegar að segja að stefnan hefði verið góð, það hefði bara verið vitlaust fólk að framfylgja henni. Gallinn er sá að það er enn þá sama fólkið sem framfylgir stefnu Sjálfstæðisflokksins. Svo er ég ósammála landsfundi Sjálfstæðisflokksins um að þetta hafi bara verið fólkinu að kenna. Ég tel að Sjálfstæðisflokkurinn hafi átt marga góða og glæsilega þingmenn hér á þessum vettvangi og eigi enn. En það er stefnan sem þarf endurskoðunar við. Sú efnahagspólitík, þá sjaldan við heyrum hana frá Sjálfstæðisflokknum, er bara 2007-yfirboð. Sjálfstæðismenn lofa lægri sköttum, meiri framkvæmdum og minni skuldum. Það veit hvert barn að slík efnahagspólitík gengur ekki upp og þess vegna er enginn trúverðugur valkostur við efnahagspólitík ríkisstjórnarinnar til að efna til kosninga um. Það kemur mér satt að segja á óvart að forusta Sjálfstæðisflokksins komi ekki heldur í atvinnumálum til umræðunnar með tillögu eða til þess að tala fyrir atvinnulífinu í landinu. Eru þó mörg tækifæri til þess. Það er að vísu ofmælt hjá forseta Íslands að hér sé atvinnulíf með miklum blóma og að við Íslendingar séum miklu klárari í efnahagsmálum en Moody's. Það er hins vegar margt jákvætt að gerast í íslensku atvinnulífi, þar eru mörg tækifæri og við höfum séð vaxandi fjárfestingar. Ef við höldum rétt á spilunum og höldum áfram að vinna að því mikla uppbyggingarstarfi sem okkur var falið eftir hrun getum við náð gríðarlega miklum árangri. Samdráttarskeiðinu er lokið. Allar helstu hagstærðir, vextir, verðbólga og önnur skilyrði eru orðin býsna hagfelld. Það er tækifæri til þess að snúa hjólum atvinnulífsins virkilega í gang ef menn taka höndum saman. Það er það sem ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur verið að gera. Það er búið að leggja fram langtímaefnahagsáætlun og það er verið að fylkja aðilum í samfélaginu til liðs við þá áætlun. Vonandi nást kjarasamningar þannig að ríkisstjórnin og aðilar vinnumarkaðarins geti saman unnið að því að hrinda þeirri framtíðarsýn í verk. Það er það verk sem stjórnarandstaðan á auðvitað að halda áfram að reyna að vinna með okkur hér að, því að sannarlega er öllum góðum tillögum frá stjórnarandstöðunni fagnað af stjórnarliðinu. Sannarlega hefur það þó breyst í stjórnmálamenningu okkar, tillögum þingmanna er vel tekið og tillögur stjórnarandstöðuþingmanna eru m.a.s. stundum samþykktar nú á dögum. Við höfum þess vegna ekkert með vantraust að gera. Við höfum ekkert að gera með kosningar. Það eru erfiðir tímar, það er úr litlu að spila, það er ekki hægt að gera allt fyrir alla. Mesti vandinn er þó að baki og uppbyggingin er fram undan. Tími töfralausnanna er liðinn en við Íslendingar megum læra það og eigum að hafa lært það að sígandi lukka er best.

Virðulegi forseti. Við erum komin hér saman til að ræða tillögu um vantraust á ríkisstjórnina. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur setið í ýmsum myndum frá febrúar 2009. Á þeim tíma hafa henni verið mjög mislagðar hendur burt séð frá því hverjir velgt hafa ráðherrastólana. Þetta er ríkisstjórn sem hlustar ekki á þjóð sína. Hún brást seint og illa við skuldavanda heimilanna, hefur dregið lappirnar við endurskipulagningu skulda fyrirtækja og tafið og flækt mikilvæg atvinnuverkefni með lagabrotum og stjórnsýsluflækjum þrátt fyrir sögulegt atvinnuleysi. Byrjendamistök, ráðaleysi, doði gagnvart neyð almennings og skortur á lýðræði og hugsjónum hefur því einkennt þessa stjórn. Þetta er veik ríkisstjórn. Það sést ekki hvað síst í því að forsætisráðherra fagnar því að vantrauststillaga komi nú fram því að hún vonast til þess að tillagan hjálpi til við að koma böndum á þá stjórnarþingmenn sem eru að missa þolinmæðina. „Loksins, loksins“ - sagði forsætisráðherra - „loksins manar stjórnarandstaðan sig upp í það að leggja fram vantraust á ríkisstjórnina“ og hversu oft hafi hún ekki boðað vantraust án þess að láta verða af því. Afgreiða þarf tillöguna sem fyrst því að forsætisráðherra veitir ekki af hausatalningu til að kanna hvort hún hafi í raun stuðning í eigin herbúðum. Þetta er ríkisstjórn sem treystir ekki eigin þjóð. Það endurspeglast ekki hvað síst í Icesave-málinu þar sem helstu talsmenn aukins beins lýðræðis, hæstv. forsætisráðherra og hæstv. fjármálaráðherra, mættu ekki í fyrstu almennu þjóðaratkvæðagreiðsluna frá því að Íslendingar kusu um stjórnarskrána, ekki einu sinni til að skila auðu. Þannig lýstu forustumenn ríkisstjórnarinnar í raun frati á þjóðina og treystu henni ekki til að fylgja sér jafnvel þó að samningur í annarri umferð væri orðinn umtalsvert betri. Þjóðin svaraði með því að lýsa því yfir nær einróma að hún treysti ekki heldur ríkisstjórninni og hafnaði Icesave-samningnum. Icesave-atkvæðagreiðslan hin síðari er ekki síður mikið áfall fyrir ríkisstjórnina. Enn og aftur sjáum við hvílík gjá er á milli stjórnarmeirihlutans og fólksins í landinu. Að þessu sögðu er það mitt mat að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sé hreinlega léleg ríkisstjórn og hún eigi vantraust skilið. En Icesave-atkvæðagreiðslan hin síðari er ekki bara áfall fyrir ríkisstjórnina, hún var einnig mikið áfall fyrir forustu Sjálfstæðisflokksins sem samþykkti Icesave-samninginn hér í þinginu. Því er það að mörgu leyti einkennilegt að standa hér nú og ræða tillögu þingmanna Sjálfstæðisflokksins um vantraust á ríkisstjórnina í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem þjóðin hafnaði máli sem þeir hinir sömu þingmenn, velflestir, samþykktu. Sú staðreynd gerir þessa tillögu í hæsta máta ótrúverðuga. Er ríkisstjórnin ekki traustsins verð að mati flutningsmanna vegna þess að hún sagði já við Icesave eða vegna þess að hún tryggði ekki að þjóðin segði já við Icesave? Mætti þá ekki með sömu rökum lýsa vantrausti á forustu Sjálfstæðisflokksins? Hún sagði já við Icesave og hún tryggði ekki að þjóðin segði já við Icesave. Tillagan er því veikburða. Aðeins einn stjórnarandstöðuflokkur stendur að því að leggja tillöguna fram. Þegar þingsályktun um vantraust var síðast lögð fram á Alþingi stóð öll stjórnarandstaðan saman að því að leggja hana fram og tala fyrir henni. Þingflokkur Vinstri grænna, þingflokkur framsóknarmanna og þingflokkur Frjálslynda flokksins. Nú var ekki haft samráð við alla stjórnarandstöðuna og ekki var samstaða um að leggja hana fram á þessum tímapunkti.  Er það kannski einnig ástæðan fyrir því að formanni Sjálfstæðisflokksins liggur svo á að boða til kosninga sem allra fyrst því að hvaða þýðingu hefði það? Lítill tími yrði fyrir ný framboð að koma fram og tæplega hefðu flokkarnir færi á að endurnýja framboðslista sína. Þjóðin hefði því ekkert raunverulegt val, aðeins sama graut í sömu skál, en það hentar kannski einhverjum. Kosningar strax þýddu einnig að Sjálfstæðisflokkurinn næði því markmiði sínu sem hann náði ekki með hatrammri baráttu í þinginu, kærumálum og hæstaréttardómi, þ.e. að koma í veg fyrir endurskoðun stjórnarskrárinnar. Kosningar á næstu vikum gengju því þvert á vilja þjóðarinnar um nýtt upphaf og nýtt Ísland. Ef fram færi sem horfir samkvæmt skoðanakönnunum yrði svo þjóðin að bíða þess að Sjálfstæðisflokknum þóknaðist að breyta hér einhverju og við þekkjum öll hversu viljugur hann er til þess. Vantrauststillögur á að leggja fram þegar maður hefur einhverja trú á að hægt sé að fá hana samþykkta. Til þess að svo megi verða þarf að liggja fyrir stuðningur allrar stjórnarandstöðunnar, óháðra þingmanna og helst að glitta í svona tvo til þrjá stjórnarliða. Allt annað er gamaldags karlapólitík sem mér hugnast ekki, pólitík sem snýst um að sýna að maður sé ekki hræddur, sýna að maður þori svo enginn haldi að maður sé kjarklaus kjúklingur. Þjóðin á einfaldlega betra skilið. Þetta er ekki leikrit, ekki fótboltaleikur eða samanburður í sturtunni eftir leikfimi. Við erum ekki hér í einhverjum sandkassaleik og það er orðið slæmt þegar maður er farinn að hafa áhyggjur af orðspori leikskólabarna þegar við erum sífellt borin saman við þau. Í síðustu kosningum var hverjum og einum þingmanni falið mikið traust og vald frá íslensku þjóðinni. Okkur var falið að huga að hagsmunum hennar, velferð hennar og framtíð. Okkar hlutverk sem stjórnmálamenn er að sýna og sanna að okkur er ekki sama um hag þjóðarinnar. Þegar við stöndum okkur ekki tapar þjóðin. Enn á ný stendur hver og einn þingmaður frammi fyrir vali. Er rétt að styðja tillögu sem er vanbúin, vanhugsuð og virðist byggja á flestu öðru en trú flutningsmanna um að hún fáist samþykkt eða er rétt að styðja lélega, óstarfhæfa og óhæfa ríkisstjórn? Niðurstaða mín er sú að af tvennu illu treysti ég  
            

Forseti biður hv. þingmenn að virða þann ræðutíma sem þeir hafa.

Virðulegi forseti. Hér ræðum við vantrauststillögu á ríkisstjórn, ríkisstjórn sem tók svo sem ekki við beisnu búi eins og farið hefur verið yfir í ræðum þeirra sem hafa talað á undan mér. Það er auðvelt að tala mikið um verkleysi og gagnrýna án þess að leggja fram neinar beinar tillögur til uppbyggingar eða breytinga. Það er í sjálfu sér auðveldasta stjórnarandstaða sem hægt er að takast á hendur. Ég held að við megum ekki vanmeta það sem hefur verið gert og hér hefur verið farið yfir þann mikla og gríðarlega árangur sem hefur náðst hvað varðar það að koma lagi á efnahagsmál, sérstaklega í ljósi þess að við öll hér inni munum mætavel hvernig okkur leið þegar samfélagið hrundi á nokkrum dögum haustið 2008. Við munum mætavel að ekki aðeins leit allt út fyrir að vera svart í efnahagsmálum þjóðarinnar, ekki aðeins reiknaði fólk með því að vera jafnvel að keyra á síðasta bensíntankinum sínum þessa örlagaríku daga í október, við munum líka eftir því siðferðilega og móralska hruni sem varð sem við höfum svo unnið að og höfum svo gert upp, m.a. í rannsóknarskýrslu Alþingis og í skýrslu þingmannanefndarinnar, rannsóknarskýrslu sem ég tel að mörgu leyti einstakt plagg og eitthvað sem hefur auðvitað vakið athygli langt út fyrir landsteinana, að reyna að takast á við fortíðina og gera hana upp. Við getum alltaf deilt um hvort nægilega hafi verið að gert en ég held að það sé mikilvægt að hlusta á þá sem segja okkur núna að horfa til framtíðar. Hér hefur verið vitnað í hagfræðing Danske Bank, Lars Christensen, sem hélt erindi hér á landi í gær og sagði: „Horfið fram á veginn, hlutirnir líta ekki eins illa út og þið haldið, og nú skiptir miklu máli að taka sig út úr hinni andlegu kreppu.“ Það var reyndar ekkert hlustað á hann síðast þegar hann kom hingað til lands og spáði fyrir hruninu og honum jafnvel sagt að sækja sér endurmenntun af forsvarsmönnum Sjálfstæðisflokksins, sem kannski þyrftu ekki síður á þeirri endurmenntun að halda miðað við þann málflutning sem hér hefur verið uppi í dag. Við verðum að líta til þess að nú eftir tvö ár í starfi þessarar ríkisstjórnar hefur auðvitað náðst mikill árangur. Hæstv. fjármálaráðherra fór hér yfir hin efnahagslegu mál, um jöfnuð í ríkisfjármálum. Hæstv. forsætisráðherra nefndi ýmis önnur mál sem hefur verið unnið að, ýmsar réttarbætur. Við erum á þeim tímamótum að horfa fram á veginn og sjá ákveðna uppbyggingu hefjast. Á hvaða forsendum verður sú uppbygging? Á hún að vera á þeim sömu forsendum og leiddu okkur út í hrunið? Það er stóra pólitíska spurningin sem við ræðum í dag. Á hvaða forsendum ætlum við að leggja grunn þeirrar uppbyggingar sem ég vona svo sannarlega að við deilum að við viljum sjá hér á landi. Ég hef fulla trú á því að við getum byggt upp samfélag á grunni menntunar, þekkingar, vísinda, skapandi greina, breyttrar atvinnustefnu frá því sem áður var þar sem hugað var að stórum, stórkarlalegum, fáum lausnum í atvinnumálum, eins og mér hefur því miður fundist stundum brenna við þegar atvinnumál eru rædd í þessum sal. Horfum til þess hverju okkar menntakerfi og okkar samfélagslegu stoðir hafa skilað okkur. Bara í þessari viku var undirritaður samningur um uppbyggingu ofurtölvumiðstöðvar á Íslandi. Það er fjárfesting fyrir 200 millj. kr. Við erum svo önnum kafin við að rækta bölsýnina að við lítum ekki einu sinni til þeirra tækifæra sem þetta getur gefið okkur, ekki bara íslenskum vísindamönnum heldur líka í afleiddum störfum og orðspori ef vel tekst til. Horfum einmitt á þessi smáu verkefni sem saman mynda stóra heild. Horfum ekki alltaf á þessar einhæfu stórkarlalausnir þegar við tölum um atvinnusköpun. Á þessu byggir líka sú stefnumörkun sem lögð hefur verið fram undir orðinu „sóknaráætlun“ sem einmitt byggir á þremur gildum, þekkingu, sjálfbærni og velferð. Ég held að við höfum notað tímann vel og vissulega, ef við í raun og veru horfum til þess hvert stefndi hér haustið 2008 og hvað gerðist, held ég að við séum á góðri leið með að byggja okkur upp eftir það, þ.e. ná þeim jöfnuði sem þurfti að ná til þess að geta svo stefnt til framtíðar. Ég hef litla trú á því að vantraust á ríkisstjórnina, þingrof, verði til þess að byggja upp trú og von eins og hv. þingmaður og formaður Sjálfstæðisflokksins, Bjarni Benediktsson, sagði í ræðu sinni, að það þyrfti að byggja upp trú og von, hann gleymdi kærleikanum. Ég er alveg sammála honum að við þurfum trú, von og kærleika en ég held ekki að þingrof og kosningar á þessum tímapunkti sé rétta aðferðin til þess. Nú eigum við að líta á það sem sameinar okkur, fremur að líta til þess að koma á ákveðnum stöðugleika, fremur að horfa til þess að reyna að ná enn meiri árangri en þegar hefur náðst. Ég held að það getum við mætavel gert, ekki bara sú ríkisstjórn sem hér er til umræðu heldur við öll í þinginu því að virðingu þingsins, sem fólki hefur líka orðið tíðrætt um hér og er auðvitað eitthvað sem við ættum að hafa áhyggjur af, byggjum við auðvitað ekki upp nema saman og við gerum það ekki með karpi héðan í pontu.

Hæstv. forseti. Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði að þörf væri á því að Alþingi endurheimti trúnað og traust. Hér talar maður af biturri reynslu því að flokkur hans hrökklaðist frá völdum í byrjun árs 2009, rúinn trausti og trúnaði við þjóðina. Hann sagði enn fremur að menn mundu greiða atkvæði hér á eftir á mismunandi forsendum. Það skipti engu máli, sagði formaður Sjálfstæðisflokksins, á hvaða forsendum menn greiddu atkvæði með því að koma höggi á ríkisstjórnina. Er þetta mjög trúverðugt? Skiptir ekki máli hvað það er sem fyrir okkur vakir? Vakir það eitt fyrir þeim sem þannig eru þenkjandi að koma höggi á ríkisstjórnina eða vilja menn með atkvæði sínu stuðla að því að fram fari kosningar hið allra fyrsta, á allra næstu vikum? Telja menn að það þjóni best hagsmunum Íslands? Nei. Þá segi ég hitt, menn öðlast trúnað og skapa traust með verkum sínum, fyrst og fremst með verkum sínum. Við eigum margt óunnið, uppstokkun á kvótakerfinu, að tryggja almannaeign á auðlindum til sjávarins og landsins. Fyrir þinginu liggur núna frumvarp til nýrra vatnalaga. Hvort er vænlegra að hafa við stjórnvölinn þá flokka sem nú stýra landinu eða Sjálfstæðisflokkinn sem slóst hér við okkur vikum og mánuðum saman til að tryggja og treysta einkaeignarrétt á vatninu,  Menn tala um ESB. Vilja menn flokka sem munu taka ESB-ferlið og setja það til hvílu, í frost, um nokkurra mánaða skeið og halda síðan áfram? Eða vilja menn að við klárum þetta ferli, helst flýtum því, og fáum kosningar hið allra fyrsta um ESB til að fá það út úr heiminum með innan borðs í Stjórnarráðinu aðila sem eru heitir andstæðingar þess að Ísland gangi í ESB? Hvað þjónar hagsmunum andstæðinga ESB best? Ég segi: Núverandi stjórnarmeirihluti. Ég gæti tekið fjölmörg önnur mál sem núna eru á vinnsluborði Alþingis, lög um velferðarþjónustuna, almannaþjónustuna. Við settum inn í þjónustutilskipun Evrópusambandsins ákvæði gegn einkavæðingu. Hefði Sjálfstæðisflokkurinn gert það? Nei. Við erum núna að setja það inn í allt laga- og reglugerðarverkið. Þetta hefði Sjálfstæðisflokkurinn ekki gert. Vilja menn kosningar til að fá nýja verkstjórn á rannsókn efnahagsbrotanna eða vilja menn hafa þau í okkar forsjá? Þar er ég verkstjórinn. Ég heiti mönnum því að við munum standa vörð um þessa rannsókn. Ég hef áður sagt að ef við leiðum ekki til lykta þessa rannsókn mun íslenska þjóðin hafa móralska timburmenn í 300 ár. Við ætlum að ljúka þessu verki og við höfum staðið vel að þessari rannsókn. Það eru ýmsar brotalamir sem við viljum laga, en við lögum þær ekki betur með aðkomu Sjálfstæðisflokksins að Stjórnarráðinu að nýju. Við höfum fengið nóg af slíku. 
            

Forseti. Mér finnst ég standa frammi fyrir tveimur afarkostum og báðum slæmum. Sjálfstæðisflokkurinn hefur lagt fram vantrauststillögu á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur, ríkisstjórn sem mér finnst vinna meira ógagn en gagn og vera beinlínis hættuleg þjóð sinni, ríkisstjórn sem á hverjum degi fórnar hagsmunum heimilanna og fjölskyldnanna í landinu fyrir hagsmuni fjármálakerfisins. Í ríkisstjórninni situr alls konar fólk. Sumir ráðherranna eru að vinna af heilindum, en forustan er ónýt og ég mundi vilja að forsvarsmenn hennar vikju og hleyptu nýju fólki að, fólki sem er tilbúið að vinna landinu gagn, tilbúið að bjóða spillingunni og bankakerfinu birginn og taka sér stöðu með heimilunum í landinu. Ég mundi vilja leggja fram vantraust á þrjá ráðherra í þessari ríkisstjórn, forsætisráðherra, fjármálaráðherra og efnahags- og viðskiptaráðherra. Ég sé enga glóru í framtíðinni með þetta fólk í brúnni. Það sem hefur þó valdið mér mestu hugarangri síðasta sólarhringinn er hvernig þessi tillaga er komin fram. Hún er sett fram sem höfuðlausn Bjarna Benediktssonar, þingmanns og formanns Sjálfstæðisflokksins. Mér finnst vont að vera orðin þátttakandi í því ömurlega leikriti sem hér er sett á svið. Formaður Sjálfstæðisflokksins missteig sig illilega. Hann ákvað að reyna að sýnast mikill maður, meiri maður en hann er, og samþykkja Icesave. Hann hafði þó ekki samráð við sitt fólk og fékk það óþvegið til baka. Nú þarf hann að redda sér og hefur fengið þá hugdettu í kollinn að best sé, ekki fyrir þjóðina, heldur fyrir sig prívat og persónulega, að drífa í kosningum þar sem hann mundi leiða flokkinn til sigurs því að ekki gæti fylgi flokksins minnkað eftir það afhroð sem hann fékk síðast. Þannig væru vandræði hans fyrir bí. Vantrauststillagan á ríkisstjórnina er sett fram á forsendum Bjarna Benediktssonar og þeirra sérhagsmuna sem hann stendur fyrir. Hann vill ekki að ríkisstjórnin nái að breyta fiskveiðistjórnarkerfinu. Hann vill ekki breyta stjórnarskránni. Þessi tvö mál eru mér hugleikin og ég hef lagt áherslu á að ekki verði boðað til kosninga fyrr en stjórnlagaráðið hefur skilað sínum tillögum og Alþingi afgreitt þær. Því get ég ekki stutt þessa vantrauststillögu eins og hún er sett fram af Sjálfstæðisflokknum. En ég get ekki heldur varið falli ríkisstjórn sem ég vil losna við og tel skaðlega landi og þjóð. Við þingmenn Hreyfingarinnar höfum því farið fram á að greidd verði atkvæði um hvorn lið tillögunnar fyrir sig. Ég mun styðja vantrauststillögu á ríkisstjórnina á mínum eigin forsendum en mun ekki styðja tillögu um þingrof og nýjar kosningar. Mér finnst þær ekki tímabærar fyrr en eftir að stjórnlagaráð hefur lokið störfum, auk þess sem þær loka á möguleikann á utanþingsstjórn sem ég held að gæti fleytt okkur áfram á meðan stjórnlagaráðið lýkur sínum störfum treysti þessi ríkisstjórn sér ekki til að verja hagsmuni Íslands. Látum ekki Sjálfstæðisflokkinn komast upp með sína frekjutilburði. Leyfum þjóðinni að greiða atkvæði um tillögur stjórnlagaráðsins og kjósum eftir að Alþingi hefur afgreitt nýja stjórnarskrá.

Forseti. Ég vil að gefnu tilefni, ekki síst í ljósi orða síðasta ræðumanns, taka það skýrt fram að allir þingmenn Sjálfstæðisflokksins standa að þeirri tillögu sem borin er uppi. Það er ástæðulaust að reyna að persónugera þann málflutning sem hér hefur verið rakinn við formann Sjálfstæðisflokksins. Það er ómaklegt og það er ómálefnalegt. Það eru gríðarleg viðfangsefni á sviði efnahagsmála sem bíða úrlausnar. Glíma við þau kallar á styrka og samhenta ríkisstjórn og Alþingi sem nýtur meira trausts en fúin spýta. Það er ákall úti í þjóðfélaginu eftir því að einstaklingar fái tækifæri til að bjarga sér á eigin forsendum. Þrátt fyrir góð áform hinnar svokölluðu norrænu velferðarstjórnar er enn sterkt ákall eftir því að öryggisnetið sé styrkt fyrir þá sem minna mega sín. Það er ákall eftir því að Alþingi gefi fólki og fyrirtækjum færi á að skapa. Við því hefur stjórnin brugðist með því að hækka skatta. Það er kallað eftir Alþingi sem þjóðin getur treyst. Það er ákall eftir því að ríkisstjórn Samfylkingar og Vinstri grænna leggi upp laupana og standi ekki í vegi fyrir því að þjóðin geti unnið sig til betri lífskjara. Það liggur hins vegar fyrir að ríkisstjórnin virðist líta á kjósendur sem ógn. Í því sambandi virðast ríkisstjórnarflokkarnir hafa jafnlítinn áhuga á fundi við almenna kjósendur í þessu landi og Rauðhetta að verða á vegi úlfsins. Munurinn á ríkisstjórninni og Rauðhettu er aftur á móti sá að Rauðhettu þótti vænt um ömmu sína. Hún var hjálparþurfi, sú gamla, líkt og almenningur á Íslandi í dag. Stúlkan fór því til hennar þrátt fyrir að hún vissi af úlfinum á ferli í skóginum. Þessi ríkisstjórn hefur hins vegar hangið heima, samið og selt ömmuna, allt til að halda völdum. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur kom til valda vegna búsáhaldabyltingarinnar. Þá var ríkisstjórn Geirs H. Haardes gerð að táknmynd óvinar almennings í landinu. Þegar sem mest gekk á þurftu þingmenn lögreglufylgd inn um bakdyr þingsins og þá voru dagar þeirrar ríkisstjórnar taldir. Sagan endurtekur sig. Ekki er ýkja langt síðan þingmenn urðu að forða sér á hlaupum milli Dómkirkjunnar og Alþingishússins. Þá þótti ýmsum gott að hafa bakdyr á þessu húsi. Sambærileg óánægja kraumar enn undir þótt ekki hafi hún brotist fram með sama hætti síðan. Afstaða þjóðarinnar til ríkisstjórnarinnar og Alþingis birtist okkur sem í salnum sitjum í skoðanakönnunum sem vissulega margir taka lítið mark á. Um síðustu mælingu þjóðarinnar á frammistöðu þingsins þarf þó ekki að deila. Í þjóðaratkvæðagreiðslunni um síðustu helgi var niðurstaðan afdráttarlaus: Falleinkunn. Í mínum huga varð ákveðinn vendipunktur í samskiptum þings og þjóðar um síðustu helgi sem kallar á að kjósendum í landinu verði gefinn kostur á að endurnýja trúnaðarsamband sitt við kjörna fulltrúa sína á Alþingi. Ég sagði áðan að sagan endurtæki sig. Nú er svo komið fyrir þessari ríkisstjórn að hún er smátt og smátt að missa stuðning sinna eigin manna. Það hefur gerst áður. Reynt er með öllum tiltækum ráðum að berja í brestina og jafnvel gengið svo langt að halda því fram að hver þingmaður sem yfirgefur stjórnarfleyið beri vott um aukinn styrk stjórnarsamstarfsins. Nú síðast gerðist það þegar tveimur þingmönnum Vinstri grænna þótti mælirinn fullur og neituðu að láta meðhöndla sig lengur sem svokallaða lögafgreiðslumenn fyrir ríkisstjórnina. Þá ber svo við að sjálfur forsætisráðherrann hefur á síðustu dögum viðurkennt veika stöðu stjórnar sinnar og upplýsti alþjóð um að hafin væri leit að þingmönnum í öðrum flokkum til að styrkja stjórnarsamstarfið. Þegar formaður Sjálfstæðisflokksins lagði fram vantrauststillögu þá sem hér er til umræðu fagnaði forsætisráðherra innilega þar sem þá loksins gæfist henni færi á að smala köttum án þess að hóta stjórnarslitum sjálf. Viðbrögð forustumanna ríkisstjórnarinnar við gagnrýni á framgöngu hennar, hvort heldur úr eigin röðum eða frá almenningi, bera vott um mikinn ótta í röðum stjórnarliða við kosningar. Sá ótti er vel skiljanlegur en alls ekki ásættanlegur. Í næstu kosningum verður að sjálfsögðu spurt um fjölmörg dæmi um óvönduð vinnubrögð ríkisstjórnarinnar og hvernig hún hefur ítrekað brugðist loforðum sínum og vikið frá stefnu stjórnarflokkanna beggja í þeirra stærstu málum. Er nema von að spurt sé: Hver er munurinn á þessari ríkisstjórn og þeirri sem hrópuð var niður við upphaf árs 2009? Vill hin norræna velferðarstjórn láta kjósa aftur um skjaldborgina um heimilin? Mun hún lofa við næstu kosningar að leysa skuldavanda heimila og fyrirtækja eftir kosningahelgina eða mun innganga Íslands í Evrópusambandið enn og aftur verða sett á oddinn? Ástæða hins almenna vantrausts á stjórnmál landsins um þessar mundir er ekki síst til komin vegna framgöngu Samfylkingarinnar og Vinstri grænna við að standa við þau fyrirheit sem þessir flokkar gáfu kjósendum sínum í aðdraganda kosninganna í apríl árið 2009. Tökum dæmi um kosningaloforð Vinstri grænna fyrir þessar kosningar. Með leyfi forseta, vitna ég beint til loforðalistans. Um velferðarmál sagði að það væru atvinnumálin, með beinni tilvitnun í kosningaloforðin: „Því má aldrei gleyma að eitt stærsta atvinnumálið nú felst í því að varðveita störf sem þegar eru til í velferðar- og menntakerfinu. Þannig komum við einnig í veg fyrir stórfellda fjölgun þeirra sem þiggja atvinnuleysisbætur og fá þannig hvort sem er greiðslur frá ríkinu, þótt með öðrum hætti sé.“ Það átti að skapa 500 störf - 500 störf - með endurskipulagningu í heilbrigðiskerfinu og vegna fjölgunar aldraðra. Hvernig átti að gera það? Jú, t.d. með aukinni áherslu á mannaflafrek störf í heilbrigðiskerfinu, svo sem heimaþjónustu, vinnu við rafræna sjúkraskrá o.s.frv. Það þekkja allir stöðuna í heilbrigðismálum og þá umræðu sem upp kom í tengslum við fjárlög þessa árs. Það var þó ekki allt. Það átti að skapa 2.000 ný heilsársstörf hjá hinu opinbera. Við heyrðum hvernig fyrrverandi stjórnarliði, hv. þm. Atli Gíslason, lýsti veruleikanum, hvernig það kosningaloforð hefur gengið eftir. Ef við tökum dæmi af Samfylkingunni var mikilvægasta verkefnið að hennar mati við núverandi aðstæður að vernda hag og stöðu barna og fjölskyldna. Markmiðið var að tryggja að engin fjölskylda byggi við fátækt. Það er ekki furða þótt vonbrigði, vantraust og óánægja almennings komi fram í því ljósi að ekkert, ekki eitt einasta af þeim fögru fyrirheitum sem stjórnmálamenn sem nú sitja í meiri hluta á Alþingi gáfu kjósendum í því ástandi sem var vorið 2009. Hef ég þó ekki tekið stærstu málin sem t.d. fólk upp til hópa sem kaus Vinstri græna lítur á sem stórsvik við atkvæði sitt og stuðning. Vil ég þá líka, í tengslum við þau loforð sem gerð voru að umtalsefni, benda á að atvinnuleysi er í sögulegu hámarki hér á landi. Það er ekkert sem bendir til þess, því miður, að úr því dragi að óbreyttri stjórnarstefnu. Svo undarlegt sem það er nú, ekki síst í ljósi orða forsætisráðherra áðan sem hefur hvað lengstu þingreynsluna í þessum sal, virtist hæstv. forsætisráðherra gjörsamlega vera búin að gleyma því að Samfylkingin hefur nú setið í ríkisstjórn samfleytt í fjögur ár og enn talar hæstv. forsætisráðherra eins og hún hafi hvergi komið nálægt málum.  Það er augljóst öllum öðrum en forustumönnum þessarar ríkisstjórnar að fólkið í landinu telur ríkisstjórnina ekki ráða við þau verkefni sem þau voru kosin og kjörin til að sinna. Forsætisráðherra landsins lét þau orð falla um síðustu helgi að lýðræðislegur réttur Íslendinga til að kjósa sér fulltrúa á Alþingi væri skelfileg tilhugsun. Jafnframt hefur ráðherrann margítrekað sagt að kosningar mundu leiða til upplausnar í þjóðfélaginu. Þarf frekari vitnisburð um það upplausnarástand sem ríkir í stjórnmálum landsins þegar forsætisráðherra þjóðarinnar opinberar með þessum hætti vantraust sitt á eigin þjóð? Og eftir höfðinu dansa limirnir. Virðingarleysi stjórnvalda fyrir lögum og rétti hefur ýtt undir óeiningu og raskað nauðsynlegri reglufestu í þjóðfélaginu. Nægir í því sambandi að nefna viðbrögð forsvarsmanna ríkisstjórnarinnar og einstakra ráðherra við dómum og úrskurðum sem fallið hafa í Hæstarétti og kærunefndum um hin ýmsu álitaefni. Þar er pólitískum áherslum og hentistefnu skipað til öndvegis, en lögum og reglu vísað á dyr. Sú ríkisstjórn sem nú á að stýra landinu í gegnum þrengingar sem á þjóðinni dynja hefur í tvígang verið dæmd af verkum sínum af hinni sömu þjóð. Hún er ríkisstjórn brostinna vona og þrotin að kröftum. Það er óþolandi þegar almenningur í landinu hefur misst trú á fulltrúa sína og hefur fullgilda ástæðu til að draga í efa getu þeirra til nauðsynlegra verka. Ef ekki verður við því brugðist eru allar grundvallarreglur fulltrúalýðræðisins að engu hafðar til enn meira tjóns fyrir þjóðina alla. Þjóðaratkvæðagreiðslan á laugardaginn var vendipunktur í samskiptum þings og þjóðar. Þar kvað þjóðin upp dóm um störf ríkisstjórnar og Alþingis. Alþingi er rúið trausti og forustumenn stjórnmálaaflanna í landinu verða að taka höndum saman og viðurkenna þá staðreynd, rjúfa þing og boða til kosninga sem fyrst. Það verður að stokka upp spilin og gefa á ný. Með þeim eina hætti að endurnýja það umboð sem Alþingi fékk frá þjóðinni í síðustu kosningum er unnt að brúa á ný þá gjá sem myndast hefur milli þings og þjóðar. Forsenda þess að unnt sé að hefjast handa hiklaust og ákveðið er að kosið verði að nýju til Alþingis. Það getur ekki verið skelfileg tilhugsun nema hjá þeim sem þrotnir eru að kröftum til átaka við þau úrlausnarefni sem við er að glíma.

Virðulegi forseti. Íslenskt veðurfar í aprílmánuði er ólíkindatól. Eina stundina er sól í heiði en á næsta augnabliki brestur á með éljahríð. Veturinn er ekki tilbúinn að láta undan fyrir vorinu en við vitum þó öll hvernig fer að lokum, vorið er handan við hornið.  Hæstv. forsætisráðherra okkar, Jóhanna Sigurðardóttir, fór vel yfir þær tölulegu staðreyndir sem liggja að baki þessari fullyrðingu í ræðu sinni áðan. Þá er ekki skrýtið að Sjálfstæðisflokkurinn komi og segi: Nú get ég og nú vil ég. Þeir hjá Danske Bank eru oft glöggir á efnahagslegt veðurfar. Þeir sögðu fyrir um frostaveturinn og nú sjá þeir vor í kortunum. Umtalsverða styrkingu krónunnar og 3–4% árlega aukningu landsframleiðslu á næstu tveimur til þremur árum. Ísland er á réttri leið. Það er auðvitað ekki allt í himnalagi, en okkur hefur tekist að snúa þjóðarskútunni við og við stefnum nú í rétta átt. Við erum með stærðarinnar verkefni, að vinna gegn atvinnuleysi. Það er erfitt verkefni og ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur vinnur hörðum höndum að því að útrýma hér atvinnuleysi. Í starfi mínu sem iðnaðarráðherra sé ég alla daga þau tækifæri sem okkur Íslendingum bjóðast. Það eru ekki bara fuglar í skógi heldur verk í hendi sem ég er að tala um. Við getum nefnt fjárfestingar sem orðnar eru að veruleika á þessum vetri fyrir yfir 100 milljarða kr. Í fyrsta lagi eru það breytingar á álveri Rio Tinto, Alcan í Straumsvík, Búðarhálsvirkjun og líka kísilver í Helguvík þar sem framkvæmdir eru að fara á stað. Samanlagt munu þessar fjárfestingar skila hundruðum starfa á uppbyggingartíma á komandi mánuðum og missirum og líka hundruðum starfa til lengri tíma litið. Eins má nefna að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur horfir til fjölbreyttari uppbyggingu starfa og frumkvöðlasetrin sem við höfum stutt við frá hruni hafa núna skilað um 300 störfum. Talað er ítrekað um að það ríki framkvæmdastopp í þessu landi. Þvílík öfugmæli, virðulegi forseti. Ég verð að segja það. Fólk sem það segir horfist ekki í augu við veruleikann og fylgist ekki með því sem er að gerast í þessu ágæta landi.  Hér ríkir því ekkert framkvæmdastopp. Landsvirkjun er nú í viðræðum við sex til átta fjárfesta um kaup á orkunni og atvinnuuppbyggingu á Norðausturlandi og þar ríkir samkeppni um að fá að koma til Íslands og nýta þá orku sem við höfum upp á að bjóða til atvinnuuppbyggingar fyrir það svæði. Það má ekki tala það niður, sérstaklega ekki þeir sem vilja að það verði að veruleika, vegna þess að þarna hafa heimamenn unnið hörðum höndum að því að þetta geti orðið að veruleika. Það skiptir líka máli að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur í fyrsta skipti í sögunni lagt mikla áherslu á að langtímastefnumörkun eigi sér stað Íslandi til heilla. Það hefur aldrei gerst áður að við höfum haft langtímastefnumörkun í atvinnumálum vegna þess að gamaldags hagsmuna- og hentistefna hentaði betur þeim stjórnvöldum sem fóru fyrir þjóðarskútunni á árum áður og leiddi til þess að hér fór allt í kaldakol. Við erum að ljúka við gerð orkustefnu. Við erum að ljúka við gerð rammaáætlunar á þessu ári þannig að menn geti farið að sjá inn í framtíðina hvernig við ætlum að haga nýtingu okkar á auðlindunum. Við erum að klára orkuskiptaáætlun. Við erum að klára stefnu um erlenda fjárfestingu. Það hefur verið kláruð hér atvinnustefna undir Sóknaráætlun 20/20 og við erum líka að móta hönnunarstefnu til að auka enn frekar verðmæti í íslensku samfélagi. Það skiptir máli að við sjáum lengra, mótum hér langtímastefnu í staðinn fyrir það bólukerfi sérhagsmuna sem olli því hruni sem við erum að vinna okkur út úr. Við ætlum okkur með þessari stefnumörkun að leggja grunninn að fjölbreyttu og sterku atvinnulífi. Ég vil líka nefna ferðaþjónustuna. Flugfélagið Icelandair birti í dag spá sína um fjölda erlendra ferðamanna á þessu ári. Samkvæmt henni er fram undan stærsta ferðamannaár Íslandssögunnar. Þar er gert ráð fyrir metfjölda ferðamanna nú í ár, að aukningu upp á 15–20% í sumar, sem þýðir 100 þúsund ferðamenn til viðbótar við þá 500 þúsund sem hingað koma árlega. 
             Það eru gríðarlegar gjaldeyristekjur og það eru gríðarlega góðar fréttir. Það eru fréttir sem segja okkur að við erum á réttri braut þegar kemur að því að styðja við atvinnulífið og vöxt í því. Við höfum stutt vel við ferðaþjónustuna og það er að skila árangri. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur mun á næstu dögum kynna metnaðarfullt langtímaverkefni sem miðar að því að fjölga ferðamönnum stórlega utan hins hefðbundna sumarferðatíma þar sem helstu hagsmunaaðilar í greininni munu taka saman höndum ásamt stjórnvöldum til þess að byggja upp vetrarferðamennsku sem mun skila okkur enn meiri tekjum. Þumalputtareglan er að 50 þúsund vetrarferðamenn sem koma hingað geta skilað okkur þúsund störfum. Að því erum við að vinna af heilum hug. Virðulegi forseti. Það koma alltaf upp pólitísk viðfangsefni sem ekki eru á stefnuskrá þeirra stjórnmálaflokka sem sitja í ríkisstjórn hverju sinni. Þjóðaratkvæðagreiðsla er gott tæki til að leiða slík mál til lykta eins og við höfum séð. Þess vegna er ekki rétti tíminn að koma með vantraust á ríkisstjórn í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu, sama hver úrslitin hafa verið. Það segir mér bara eitt, 

Frú forseti. Í umræðu sem þessari er eðlilegt að ríkisstjórnin og meiri hlutinn á bak við hana tíni til það sem gert hefur verið og ágætlega til tekist á umliðnum missirum og að stjórnarandstaðan reyni að draga fram það sem aflaga hefur farið eða ekki gengið nógu vel. Það stendur upp úr og blasir við að náðst hefur ágætur árangur í ríkisfjármálum, forgangsraðað hefur verið til að leitast við að verja þá sem verst eru settir, en kaupmáttur þeirra 10% sem verst eru sett hefur verið skertur um 6,6% á sama tíma og kaupmáttur þeirra 10% sem hæst hafa launin hefur skerst um 28%. Yfirlit yfir árangurinn og verkin er fróðlegt og gagnlegt og nauðsynlegt nú á miðju kjörtímabili og sýnir okkur hvað hefur áunnist þó að margt sé ógert enn. Við getum tínt margt til. Eignarhald á auðlindum, þar erum við langt komin með að tryggja eignarhald þjóðarinnar á öllum auðlindum sínum og sjálfbæra nýtingu þeirra. Eitt af grundvallaratriðum endurreisnarinnar, og leiðin út úr efnahagsþokunni, er rammaáætlun um vernd og nýtingu orkuauðlinda þar sem því er raðað með málefnalegum og skynsamlegum hætti hvar nauðsynlegt og réttlætanlegt sé gagnvart náttúrunni að virkja og hvað skuli vernda og taka út fyrir ramma nýtingar. Þetta er mjög mikilvæg vinna sem er langt komin eins og við sjáum í frumvarpi sem hefur verið afgreitt úr iðnaðarnefnd, og hillir undir lokin á því. Þetta er einn af grundvöllum endurreisnarinnar og má telja sem eitt af því sem hefur áunnist til að tryggja vöxt og stöðugleika til framtíðar. Eitt af stærstu verkefnum og ákvörðunum þessa þings, sem var kosið fyrir rétt liðlega tveimur árum, sneri að umsókn um aðild að Evrópusambandinu eins og hæstv. innanríkisráðherra kom inn á hér áðan. Þar er á ferðinni vel heppnuð tilraun til að leiða eitt mikilvægasta málefni samtímans til lykta. Það var gert með lýðræðislegum hætti í ágætlega heppnaðri tilraun til að draga það upp úr því ómálefnalega svaði sem hin pólitíska umræða hér á Alþingi oftast og einatt er. Þar er á ferðinni lýðræðislegt ferli þar sem þingmenn kusu óbundnir af flokkum og flokkslínum og þingmenn úr öllum stjórnmálaflokkum nema Hreyfingunni kusu með því að Ísland skyldi sækja um aðild að Evrópusambandinu. Mikill meiri hluti þjóðarinnar hefur lýst því yfir í skoðanakönnunum að hann vilji að það lýðræðislega ferli gangi á enda. Það sé gert út um þetta mikla álitamál. Auðvitað er um að ræða mjög umdeilt mál og menn blanda miskunnarlaust inn í þjóðrembuskrumi hvers konar með spádómum um að Ísland sé að tapa fullveldi og yfirráðum yfir auðlindum sínum þegar hið öndverða er að sjálfsögðu staðreyndin þar sem Ísland er að leita leiða til að endurheimta efnahagslegt fullveldi sitt og byggja upp og búa til farveg fyrir langtímastöðugleika og endurheimt á góðri stöðu í efnahagsmálum þar sem við erum ekki fangar hafta og verðtrygginga heldur aðilar að stöðugum gjaldmiðli á lágum vöxtum þar sem verðtryggingar er ekki þörf. Þetta er eitt mikilvægasta verkefni sem Alþingi og þessi ríkisstjórn hefur ráðist í. Það var vel að því staðið strax á vordögum ársins 2009 og Alþingi leiddi það til lykta, í júlí 2009, eins og ég lýsti hér áðan, á þann veg að þingmenn kusu eftir eigin sannfæringu þvert á flokka. Þingmenn úr fjórum stjórnmálaflokkum standa á bak við umsókn Íslands að Evrópusambandinu. Fram undan er mikil umræða um kosti og galla aðildar. Þegar samningurinn kemur heim munum við sjá hvort aðild sé sá fýsilegi kostur sem ég tel að hún sé svo sannarlega. Þar munum við sjá hvernig hagsmunum landbúnaðar, sjávarútvegs, auðlindayfirráða og aðgengi Íslands að myntkerfi evrusvæðisins verður háttað í þeim samningum sem standa yfir. Utanríkismálanefnd Alþingis fær reglulega yfirlit frá fulltrúum úr samninganefndunum hvernig gangi fram. Má reikna með því að eftir eitt til tvö ár gangi þjóðin til atkvæða um það hvort við eigum að gerast aðilar að Evrópusambandinu eða ekki. Umræðuna hefur að sjálfsögðu verið reynt að afvegaleiða yfir í blekkingar um að um sé að ræða aðlögunarferli en ekki aðildarumsókn en þjóðin hefur ekki látið afvegaleiða sig í þeirri umræðu. Eins og ég nefndi áðan vill mikill meiri hluti Íslendinga að þessu ferli ljúki og að kjósendur, fólkið, þjóðin, fái að greiða um það atkvæði sjálfir, eftir upplýsta og vonandi málefnalega umræðu, hvort við eigum að ganga inn og hverjir kostir og gallar þess séu. Umsókn um aðild að Evrópusambandinu er eitt af mikilvægustu verkefnum sem þetta þing og þessi stjórn hefur ráðist í frá kosningunum 2009 og er eitt af því sem liggur því til grundvallar að við náum að byggja upp forsendu fyrir stöðugleika og langvarandi stöðugleika í gengis- og gjaldmiðilsmálum. Sú staða sem við tókum okkur fyrir 20 árum, að vera utan evrusvæðisins í gegnum EES-samninginn, reyndist blekking og þjóðarlygi sem var dýrkeypt. Nú höfum 

Hæstv. forseti. Ég ætla ekki að reyna að halda því fram að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sé gallalaus. Og hvaða ríkisstjórn væri það við þessar aðstæður? Mestu máli skiptir að hún vinnur hörðum höndum að því að endurreisa hrunið efnahagskerfi og vinda ofan af þeim órétti sem hér grasseraði. Ríkisstjórnin hefur þurft að grípa til margra og oft óvinsælla ákvarðana á leið sinni, en tekist hefur að koma í veg fyrir að jafnilla færi og flestir óttuðust. Nú eru meira að segja vísbendingar um að birta fari til. Hagkerfið er tekið að vaxa á ný. Allar spár sýna að hagvöxtur verði jákvæður í ár og næstu ár. Verðbólga er nú undir verðbólgumarkmiðum Seðlabankans og stýrivextir hafa lækkað úr 18% í 4,5%. Skuldastaða þjóðarinnar hefur stórbatnað og þannig mætti lengi telja. Hér á þessu þingi sitja þó nokkrir af þeim sem voru helstu talsmenn hins hömlulausa frjálsa hagkerfis, eilífðarvélarinnar sem átti að sjá um sig sjálf. Þar var áhættufíkn talinn kostur og græðgi jafnvel heppilegur eiginleiki til að spinna vélina hraðar áfram. Hún komst svo sannarlega á fulla ferð, ofhitnaði, bræddi úr sér og afleiðingarnar þekkjum við. Nú þegar erfiðasti hjallinn er að baki og árangur er að nást skríða þeir fram og segja: Nú viljum við fá að prófa aftur. Ég held ekki. Við höfum fengið næga reynslu af þessum aðferðum í bili. Í því uppbyggingarferli sem fram undan er tel ég mikilvægast að sanngirni og jöfnuður sé haft að leiðarljósi. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur fullt umboð kjósenda til að sitja út kjörtímabilið og ég treysti henni prýðilega til að leiða það starf áfram.

Virðulegi forseti. Við ræðum vantraust á þá vinstri velferðarríkisstjórn sem hér situr og fagna ég því þó að til sé máltæki sem hljóðar eitthvað á þá leið „að ekki skuli trufla andstæðinginn þegar hann er að gera mistök“. Mín trú var sú að ríkisstjórnin væri í dauðateygjunum og mundi brátt lognast út af en nú hefur Sjálfstæðisflokkurinn líklega hleypt nýrri atburðarás af stað og framlengir líf hennar eitthvað fram á vorið. Ég er samt ekki viss um að hún eigi eftir að sitja lengi þó að þessi atlaga að ríkisstjórninni misheppnist hér í kvöld, því svo virðist vera að flokkarnir séu búnir að telja inn sitt lið. Líklega er tilgangurinn með því að leggja þessa tillögu fram að dempa áhrifin af þeirri atburðarás sem Sjálfstæðisflokkurinn gekk í gegnum varðandi Icesave-málið með stærstan hluta flokksmanna á móti sér, ég skal ekki segja. En sú atburðarás sem þá fór af stað, þegar sjálfstæðismenn tóku undir með ríkisstjórninni og samþykktu Icesave-samninginn nr. 3 hér í þinginu, leiddi það af sér að ríkisstjórnin gat ekki staðið á móti þeirri þjóðaratkvæðagreiðslu sem fram fór vegna þess að forseti greip inn í í annað sinn, beitti 26. gr. stjórnarskrárinnar og efndi til þjóðaratkvæðagreiðslu. Við skulum hafa það hugfast að ríkisstjórnin er nú ekki meira fyrir lýðræðisumbætur í landinu en svo að í Icesave-umræðunni kom fram tillaga sem hljóðaði upp á það að Alþingi sjálft mundi vísa málinu til þjóðaratkvæðagreiðslu. Svo varð ekki og felldi ríkisstjórnin það með miklum stæl eins og við munum. Lýðræðisástin er nefnilega bara í orði en ekki á borði hjá ríkisstjórninni. Það er gjá milli þings og þjóðar. Það er gjá á milli ríkisstjórnarflokkanna og þjóðarinnar. Ríkisstjórnin hefur ekki traust og hún hefur alls ekki traust þjóðarinnar, hvað þá alþjóðasamfélagsins. Nú eru liðin tæp tvö og hálft ár frá því samfélagið hrundi með gjaldþroti bankanna. Eftirstöðvum þeirra hörmunga er hvergi nærri lokið og okkar mestu hörmungar nú eru þessi vinstri velferðarríkisstjórn eins og hún kallar sig, sem er fullkomlega verklaus fyrir land og þjóð og hefur skrúfað niður atvinnulífið og raunverulega allt mannlegt líf í þessu landi. Hér ganga margir um atvinnulausir og margir hafa það mjög slæmt. Fyrir kosningarnar fór Samfylkingin, með heilaga Jóhönnu, eins og Samfylkingarmenn slógu því upp sjálfir, fremsta í flokki, hrópandi slagorðin „velferðarbrú“ og „skjaldborg um heimilin“. Sjaldan hefur nokkur stjórnmálaflokkur svikið kjósendur sína jafnilla. Fljótlega kom í ljós að skjaldborgin var um fjármagnseigendur og velferðarbrúin var byggð fyrir eitthvað allt annað en fólkið í landinu því að engin ríkisstjórn hefur skert eins bætur til aldraðra, öryrkja og barnafólks eins og sú ríkisstjórn sem nú situr. Atvinnuleysi er í hámarki og mikið af okkar fólki hefur leitað tækifæra og atvinnu í öðrum löndum. Þetta er sorgleg staða, herra forseti. Ekki má svo heldur gleyma því að hæstv. forsætisráðherra, Jóhanna Sigurðardóttir, og hæstv. núverandi utanríkisráðherra, Össurar Skarphéðinssonar, sátu í hinni svokölluðu hrunstjórn. Og gott betur en það, þau voru miklir gerendur í aðdraganda hrunsins. Hæstv. forsætisráðherra, Jóhanna Sigurðardóttir, sat í fjárlagaráði ríkisstjórnarinnar og mátti því vita hvað var í aðsigi hér á haustdögum 2008 og hæstv. utanríkisráðherra, Össur Skarphéðinsson, leysti Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur af í veikindum hennar og átti því að vera enn betur ljóst í hvað stefndi. Þessir aðilar hafa því bráðum setið í ríkisstjórn í full fjögur ár. Ábyrgð þeirra er mikil. Þrátt fyrir það steyta þau hnefann, bölva íhaldinu og kenna öllum öðrum en sjálfum sér um. Um Vinstri græna er það sama að segja með kosningasvikin. Flokkurinn sem barðist harðast á móti aðild að Evrópusambandinu er sá flokkur sem nú vinnur að aðlögun að sambandinu. Formaður flokksins, hæstv. fjármálaráðherra, Steingrímur J. Sigfússon, hefur snarsnúist í öllum veigamiklum málum. Mikil vandræði eru í þingflokki hæstv. fjármálaráðherra. Tveir þingmenn hafa sagt sig úr þingflokknum og eftir barnsburðarleyfi var hv. þm. Guðfríður Lilja Grétarsdóttir felld af stóli formanns þingflokksins. Eftir mikla ólgu var henni boðinn stóllinn á ný, sem hún ekki þáði. Skák og mát, herra forseti. Skák og mát. Konur í Vinstri grænum láta greinilega ekki bjóða sér hvað sem er enda gefur flokkurinn sig út fyrir að vera flokkur femínista. Við Íslendingar eigum betra skilið en þessa verklausu ríkisstjórn. Börnin okkar eiga betra skilið. Framtíðin á betra skilið. Hér ríkir stöðnun, og spólað er í hjólförunum. Ríkisstjórnin verður dæmd af verkum sínum til allrar framtíðar. Hæstv. umhverfisráðherra var dæmd af Hæstarétti vegna umhverfismála. Hún situr enn. Stjórnlagaþingið var úrskurðað ógilt af Hæstarétti. Ríkisstjórnin sem bar fulla ábyrgð á því situr enn. Hæstv. forsætisráðherra braut jafnréttislög samkvæmt úrskurði og hún situr enn í ríkisstjórninni. Þessi ríkisstjórn virðist ekki þurfa að fara að landslögum. Þessi ríkisstjórn hefur í þrígang reynt að koma ólögvarinni og ólöglegri kröfu á herðar þjóðinni. Ríkisstjórnin hefur tapað tveimur þjóðaratkvæðagreiðslum. Og ríkisstjórnin situr enn. Hæstv. fjármálaráðherra er svo annt um stólinn sinn og stöðu sína hér innan lands að hann þáði ekki boð um að koma og kynna málstað okkar í Icesave-deilunni hjá Evrópuráðinu í Strassborg. Hann tók þar eigin hagsmuni fram yfir hagsmuni þjóðarinnar. Frú forseti. Þrátt fyrir þetta eigum við Íslendingar gnótt tækifæra. Við megum ekki missa trúna á framtíðina. Við eigum auðlindir sem okkur ber að nýta. Við eigum fullt af tækifærum, bara ef ríkisstjórnin getur komið sér frá völdum. Við verðum að fella þessa ríkisstjórn ekki seinna en í dag. Þess vegna styð ég þessa tillögu.

Forseti. Það er sannarlega hlutverk stjórnmálaflokks í stjórnarandstöðu að veita ríkisstjórn hverju sinni verðugt aðhald en um leið að starfa á uppbyggilegan hátt og bjóða þjóðinni upp á aðra stefnu, önnur úrræði en þau sem ríkisstjórnin markar. Þess vegna er sérlega dapurlegt að fylgjast með málatilbúnaði og málafylgju Sjálfstæðisflokksins í þessari vantraustsumræðu í dag. Í örvæntingarfullri tilraun til að þóknast svipuberanum við Rauðavatn, óreiðumanninum með greini, er nú borin fram vantrauststillaga á ríkisstjórnina á þröngum flokksforsendum Sjálfstæðisflokksins. Ekki þarf að fjölyrða um viðskilnað Sjálfstæðisflokksins eftir nánast tveggja áratuga stjórn, stjórn sem kom landi og þjóð í slíkar ófærur að engin fordæmi eru fyrir öðru eins. Það rifjast upp brot úr kvæði Arnar Arnarsonar um Odd sterka þar sem hann kveður um pólitíkina fyrir um 80 árum og segir: Íhald stýrði rangt og ragt, rak af leið og skemmdi frakt. Í skuldarkví var skútu lagt, skömm er endi á heimskra makt. Forseti. Þessi orð eiga sannarlega vel við um viðskilnað Sjálfstæðisflokksins. Ég ætla svo sem ekki að dvelja við þann viðskilnað, það er svo ósköp niðurdrepandi. Það er nefnilega ekki fortíðin sem við eigum að einblína á nema til að læra af henni heldur verkefnin í núinu og framtíðinni. Enda þótt endurreisnin á efnahagssviðinu hafi verið hvað fyrirferðarmest í allri umræðu og vinnu, eins og þegar hefur verið bent á í umræðunni, fæst ríkisstjórnin og Alþingi við margvísleg mál á öðrum sviðum sem varða miklu til framtíðar. Á sviði menntamála og umhverfismála er unnið að nýsköpun og framförum við þröngar fjárhagslegar aðstæður en margvíslegar endurbætur á löggjöf og réttindum ýmiss konar, vernd náttúrusvæða og lýðræðisvæðing kosta ekki alltaf mikil fjárútlát. Margvísleg löggjöf sem ríkisstjórnin hefur beitt sér fyrir á sviði kvenfrelsismála og jafnréttismála eru atriði sem ég vil nefna sérstaklega, rammaáætlunin og fiskveiðistjórnarkerfið og endurskoðun þess eru mikilvæg verkefni á næstu mánuðum og missirum. Það er ljóst að það hefur orðið efnahagslegur viðsnúningur, það er staðreynd sem ekki verður neitað. Við höfum séð verðbólguna á hraðri niðurleið. Við höfum séð stýrivextina lækka úr 18% niður í rúm 4%. Við höfum séð viðsnúning á ríkisfjármálunum, hallanum á ríkissjóði úr á þriðja hundrað milljörðum kr. árið 2008 niður í milli 30 og 40 milljarða á þessu ári og raunar jákvæðan frumjöfnuð. Stöðugleiki í efnahagslífinu er tvímælalaust að komast á og allar mælingar benda til þess. Kjarasamningarnir sem nú standa yfir eru mikilvægt verkefni í þessu efni. Núverandi ríkisstjórn hefur tekist á við risavaxið verkefni sem er að reisa Ísland úr rústum frjálshyggjunnar. Hrunið samfélag, brostnar vonir, löskuð sjálfsmynd þjóðar var heimanmundur Sjálfstæðisflokksins. Þann heimanmund viljum við ekki fá yfir okkur aftur. Þjóðin þarf nú umfram allt að sameinast um þau brýnu og umfangsmiklu verkefni sem fram undan eru, hún þarf að sameinast um málafylgju fyrir íslenska hagsmuni í alþjóðasamfélaginu. Hún þarf að leggja í sameiningu grunn að nýjum grunngildum sem byggja á góðri norrænni velferð, jöfnuði, kvenfrelsi, umhverfisvernd, samvinnu og sáttum. Vantraust á ríkisstjórnina og sú pólitíska óvissa og upplausn sem slíku fylgir er ekki leiðin við núverandi aðstæður. Það getur hugsanlega þjónað hagsmunum einstakra pólitískra flokka um stundarsakir en allt slíkt verður nú að víkja. Hið stóra Ég verður að víkja fyrir hagsmunum heildarinnar. Við í þingliði ríkisstjórnarflokkanna fögnum öllum þeim sem vilja taka á ábyrgan og uppbyggilegan hátt þátt í endurmótun samfélagsins með okkur, leggja gott til á beinan og óbeinan hátt. Það væri nær fyrir forustu Sjálfstæðisflokksins að halda áfram á þeirri ábyrgu braut sem hún lagði inn á fyrir fáum vikum en hefur nú því miður verið hrakin af. Málflutningur annarra minnihlutaflokka hér á þinginu er þrátt fyrir allt með öðrum brag enda þótt þeir hafi sitthvað við stefnu stjórnarinnar að athuga eins og gengur. Margt í þeirra málflutningi á þó fyllilega rétt á sér og gæti einmitt verið liður í að byggja þá breiðu samstöðu  Góðir landsmenn. Þrátt fyrir boðaföllin verðum við að vera bjartsýn og þrautseig eins og íslensk þjóð hefur jafnan verið, ekki síst þegar á móti hefur blásið. Þannig skulum við 

Forseti. „Ég er búinn að fylgjast með þessu í 50 ár. Þetta er ógeðslegt þjóðfélag, þetta er allt ógeðslegt. Það eru engin prinsipp, það eru engar hugsjónir, það er ekki neitt. Það er bara tækifærismennska og valdabarátta.“ Með leyfi forseta, vitna ég hér í orð Styrmis Gunnarssonar, fyrrum eins af mestu valdamönnum í Sjálfstæðisflokknum, eins og hann lýsir arfleifð Sjálfstæðisflokksins eftir 18 ára setu í ríkisstjórn. Þetta eru ein bestu rök sem hægt er að finna fyrir því að fella þá traustsyfirlýsingu sem Sjálfstæðisflokkurinn er að biðja Alþingi um að gefa sér í dag og það þarf ekki að hafa fleiri orð um það.

Virðulegi forseti. Við ræðum nú þingsályktunartillögu um vantraust á hina fyrstu svokölluðu hreinu vinstri stjórn. Tillagan kemur fram vegna þess að stuðningur almennings hefur fjarað undan ríkisstjórninni. Sorgleg staðreynd sem allir vinstri menn hljóta að harma, ekki síst í ljósi þess mikla stuðnings sem Samfylkingin og Vinstri græn fengu í síðustu kosningum. Hvernig gat farið svona illa fyrir vinstri stjórn sem meiri hluti þjóðarinnar studdi ekki fyrir svo löngu síðan? Herra forseti. Völd fóru að skipta meira máli en fólkið í landinu. Mál hafa verið keyrð í gegn af forustumönnum ríkisstjórnarinnar án samráðs við þingmenn og jafnvel í andstöðu við gefin loforð og meiri hluta þjóðarinnar. Nægir að nefna Icesave, AGS og ESB-aðildarumsóknina. Vinnubrögðin og stefnubreyting í grundvallarmálum er ástæða þess að við Atli Gíslason, hv. þingmaður, urðum viðskila við stjórnarmeirihlutann fyrir þremur vikum þrátt fyrir að eiga marga góða samherja innan þingflokks Vinstri grænna. Við lýstum þá yfir að við treystum okkur ekki lengur til að styðja skilyrðislaust núverandi ríkisstjórn og bera ábyrgð á efnahagsstefnu AGS sem breytir velferð í vexti, atvinnu í atvinnuleysi og skuldum í skuldaklafa. Forusta VG hefur beygt sig undir alþjóðaauðvaldið og frjálshyggjuöflin í Samfylkingunni. Herra forseti. Nú þegar greiða á atkvæði um vantraust á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms J. Sigfússonar reynir enn á ný á stuðning þingmanna VG sem ég kýs að kalla ærlegu deildina. Ærlega deildin lagði mikið á sig til að tryggja að Icesave-samningnum yrði hafnað án þess að lífi ríkisstjórnarinnar væri stofnað í hættu. Miklar pólitískar fórnir voru færðar til að ná þessu markmiði sem síðan varð til þess að kostnaður skattgreiðenda lækkaði a.m.k. um 200 milljarða í Icesave-samningnum nr. 3. Fórnir sem enn sér ekki fyrir endann á og komu síðast upp á yfirborðið þegar meiri hluti þingflokks Vinstri grænna setti hv. þm. Guðfríði Lilju Grétarsdóttur af sem þingflokksformann. Herra forseti. Hæstv. forsætisráðherra og hæstv. fjármálaráðherra hafa frá upphafi tengt saman Icesave og líf ríkisstjórnarinnar. Þessir forustumenn ríkisstjórnarinnar þrýstu á hæstv. ráðherra Ögmund Jónasson að yfirgefa ríkisstjórnina vegna andstöðu sinnar við Icesave. Hæstv. forsætisráðherra hefur auk þess ítrekað nauðsyn þess að allir ráðherrar og stjórnarliðar gangi í takt við forustuna til að draga ekki úr trúverðugleika hennar. Nú hafa tvær þjóðaratkvæðagreiðslur staðfest að forustumenn ríkisstjórnarinnar ganga ekki í takt við þjóðina. Hæstv. forsætisráðherra og hæstv. fjármálaráðherra hljóta því að hafa velt því fyrir sér hvort þau þurfi ekki að segja af sér til að bjarga trúverðugleika ríkisstjórnarinnar. Herra forseti. Ég tel að nú sé komið að forustumönnum ríkisstjórnarinnar að færa pólitískar fórnir til að bjarga lífi fyrstu vinstri stjórnarinnar, fórnir sem munu gera stjórnarflokkunum kleift að endurheimta traust almennings og sýna fram á að fólkið í landinu skiptir meira máli en völd.

Virðulegi forseti. Ástæða þess að þingflokkur Sjálfstæðisflokksins leggur fram vantrauststillögu á ríkisstjórnina er að hún skynjar ekki ákall þjóðarinnar um hvað eru brýnustu verkefni stjórnvalda á þessum erfiðu tímum. Þau eru að leysa skuldavanda heimilanna og fyrirtækjanna, jafnframt að snúa sér að atvinnuuppbyggingu til að fólk geti séð sér og sínum farborða sem mundi gefa heimilunum von til framtíðar. Atvinnuleysið er mesta böl þjóðarinnar í dag. Afleiðing þess er að margir flytja úr landi og geta þar af leiðandi ekki tekið þátt í uppbyggingunni. Í öllum þessum verkefnum hefur ríkisstjórninni mistekist og þess vegna er ríkisstjórnin rúin öllu trausti hjá þjóðinni. Hún hefur algjörlega brugðist þeim væntingum sem til hennar voru gerðar í síðustu kosningum. Forsvarsmenn ríkisstjórnarinnar hafa æ síðan snúist í hringi eins og villuráfandi sauðir og nýtt alla krafta sína í að berjast innbyrðis og notað hótanir til að snúa niður þá þingmenn sem vildu standa við þau kosningaloforð sem þeir gáfu kjósendum sínum í síðustu kosningum. Ber þar helst að nefna hvernig staðið var að umsókninni um aðild að Evrópusambandinu þar sem Samfylkingin setti Vinstri grænum þá afarkosti að ef þeir brytu ekki helsta kosningaloforð sitt sem skilaði þeim miklu fylgi í kosningunum 2009 - þingflokkur Vinstri grænna skyldi skila nægjanlegum atkvæðum til að tryggja að umsókn um aðild að Evrópusambandinu yrði samþykkt - mundi fyrsta tæra vinstri ríkisstjórnin í sögu lýðveldisins ekki verða mynduð. Það er mér hulin ráðgáta hvers vegna forustumenn Vinstri grænna gengu að þessum óraunhæfu og ósanngjörnu afarkostum og sviku kjósendur sína. Þeir hv. þingmenn og hæstv. ráðherrar sem mest hafa kvartað yfir því að framkvæmdarvaldið sé komið langt út fyrir það sem var samþykkt í þingsályktunartillögunni um aðild að Evrópusambandinu og í raun og veru sé hafið aðlögunarferli að sambandinu geta ekki annað en greitt þessari vantrauststillögu atkvæði sitt. Að öðrum kosti er aðlögun ríkisstjórnarinnar að Evrópusambandinu klárlega í þeirra umboði. Virðulegi forseti. Það er þyngra en tárum taki hvernig sjávarútvegsmálin hafa verið sett í fullkomið uppnám. Vegferð ríkisstjórnarinnar byrjaði ágætlega og gaf væntingar um að reynt yrði að vinna faglega og með það að markmiði að ná sáttum um þennan mikilvæga og viðkvæma málaflokk. Nefnd þingflokka og hagsmunaaðila sat yfir verkefninu og skilaði nær samhljóða niðurstöðu fyrir meira en hálfu ári. Þarna átti ríkisstjórnin kjörið tækifæri til að setja fram tillögur sem hefðu notið almenns stuðnings og stuðlað að sátt rétt eins og forustumenn nefndarinnar, þingmenn stjórnarflokkanna, hv. þm. Guðbjartur Hannesson og hv. þm. Björn Valur Gíslason sögðu í lok vinnu nefndarinnar. Þetta var þó ekki gert. Þess í stað er málið orðið að eins konar hráskinnaleik á milli stjórnarflokkanna og innan þeirra. Áfram er þessi mikilvæga atvinnugrein okkar í fullkomnu uppnámi og getur sig hvergi hreyft. Það segir sína sögu að hæstv. forsætisráðherra hefur mánuðum saman neitað að hitta að máli fulltrúa sjávarútvegsins.  Atvinnugreinar sem þjónusta sjávarútveginn og starfa úti um allt land hafa misst af stórkostlegum tækifærum og tekjuauka sem hefði orðið til staðar ef sjávarútvegurinn hefði búið við öruggt rekstrarumhverfi og verið laus við óvissuna. Við þekkjum dæmin. Í slippana koma tæplega nokkur íslensk skip. Hátæknifyrirtæki sem þjónusta sjávarútveginn verða að sækja sér verkefni til útlanda, þau sem á annað borð eiga þess kost. Um viðskipti við íslenskan sjávarútveg er ekki að ræða. Fyrir vikið eru ýmis þessara fyrirtækja verkefnalaus eða verkefnalítil. Það er enginn vafi á því að þau gætu stóraukið umsvif sín ef sjávarútvegurinn hefði fengið starfsfrið. Þetta gerist vegna afleiðinga stefnumótunar ríkisstjórnarinnar sem á hátíðarstundum talar um að efla nýsköpun, sprotastarfsemi og tækniþjónustu. Á sama tíma keppast nágrannaþjóðir okkar og keppinautar á erlendum fiskmörkuðum við að styðja sinn sjávarútveg og skapa honum samkeppnisforskot. Þetta verður ekki svo auðveldlega unnið upp. Tjónið af þessum verkum eða verkleysi ríkisstjórnarinnar verður þess vegna varanlegt og getur birst okkur í verri stöðu sjávarútvegsins og þar með lífskjörum í landinu. Kjarni málsins er þessi: Okkur mun ekki takast að komast upp úr kreppunni sem þjóðfélag okkar er í nema sjávarútvegurinn fái starfsfrið og geti notað afl sitt til þess að fjárfesta. Eða dettur einhverjum í hug að án aðkomu íslensks sjávarútvegs verði einhver viðreisn í efnahagslífinu? Sú niðurstaða sem fékkst í sáttanefndinni fól í sér miklar breytingar á starfsumhverfi sjávarútvegsins og var svar við mörgum af þeim aðfinnsluefnum sem menn hafa sett fram í gegnum tíðina varðandi sjávarútvegskerfið. Í raun má segja að það hafi verið söguleg sátt sem útvegsmenn stærri og smærri skipa voru tilbúnir að standa að sem og fulltrúar sveitarstjórnarmanna og nær allra stjórnmálaflokka á Alþingi. Þessu tækifæri er ríkisstjórnin að glutra niður. Það er ótrúlegt og sýnir óheilindi og óvild einstakra þingmanna gagnvart sjávarútveginum í landinu og lofar ekki góðu um að það sé nokkur raunverulegur vilji til þess að eiga samráð um mikilvæg mál. Tillögur nefndarinnar fólu í sér tillögu um að ákvæði um eignarhald þjóðarinnar á auðlindinni yrði sett í stjórnarskrá. Útgerðum væri gert að leigja aðganginn að nýtingu auðlindarinnar og greiða fyrir það sanngjarnt gjald til eiganda auðlindarinnar, ríkisins. Þá var lagt til að hluti fiskveiðiréttarins yrði tekinn til ráðstöfunar í byggðalegum, félagslegum og atvinnulegum tilgangi, ekki síst í minni sjávarbyggðum. Að þessu voru hagsmunasamtök sem alla tíð hafa andmælt slíku tilbúin að standa. Höfum eitt í huga. Markmiðið með starfinu var að skapa sátt um hagkvæmt fiskveiðistjórnarkerfi. Það er vitaskuld tómt mál að tala um sátt nema þeir aðilar sem innan sjávarútvegsins starfa séu sæmilega sáttir við niðurstöðuna. Sátt í sjávarútvegsmálum verður ekki nema orðin tóm nema um þau sé sátt við sjávarútveginn sjálfan. Sem betur fer eru mörg tækifæri til staðar í þjóðfélagi okkar en ríkisstjórnin hefur því miður komið í veg fyrir að atvinnulífið gæti nýtt þau. Það blasir t.d. við að öll rök mæla með því að auka aflaheimildir einmitt núna þegar þjóðfélag okkar vantar bæði atvinnu og gjaldeyri. Við sjáum það núna í nýjum mælingum frá Hafrannsóknastofnun að þorskstofninn er enn á uppleið og þess vegna mælir allt með aukinni veiði en innbyrðis ágreiningur stjórnarliða kemur í veg fyrir það. Enginn sem starfar í sjávarútvegi skilur af hverju tækifærið er ekki nýtt einmitt núna til að auka aflaheimildir í stað þess að binda alla báta, skella fiskvinnslufyrirtækjunum í lás og senda starfsfólkið á atvinnuleysisbætur og það gjörsamlega að óþörfu. Þarna sjáum við eitt dæmið um hvernig sundurlyndið er að skaða þjóðfélagið og ekki síst fólkið í sjávarbyggðunum. Virðulegi forseti. Eitt af mestu ógæfusporum meiri hluta hv. Alþingis á þessu þingi var þegar Alþingi ákvað að halda pólitísk réttarhöld yfir fyrrverandi forsætisráðherra landsins, Geir H. Haarde. Alþingi ber þar, að mínu mati, með framkomu sinni ævarandi skömm sem þjóðin mun aldrei gleyma. Það mun líka fylgja nokkrum hv. þingmönnum hér hvernig þeir höguðu sér í atkvæðagreiðslunni. Sú skömm mun aldrei af þeim falla, aldrei. Hæstv. fjármálaráðherra fór mikinn áðan og talaði um þann árangur sem náðst hefði í ríkisfjármálunum. En hvernig hefur ríkisstjórnin og meiri hluti hennar náð árangri í ríkisfjármálunum? Hefur ríkisstjórnin farið í atvinnuuppbyggingu og skapað störf, minnkað atvinnuleysi? Nei, það hefur hæstv. ríkisstjórn ekki gert. Það sem hæstv. ríkisstjórn hefur gert er að skattpína fjölskyldurnar og heimilin og fyrirtækin í landinu alveg undir drep. Það er glæsilegt afrek. Virðulegi forseti. Mér finnst að hæstv. ráðherrar, margir hverjir, og hv. þingmenn ættu að hætta að líta á það sem afrek að setja fjölskyldurnar og heimilin og fyrirtækin á vonarvöl til þess að halda því fram að náðst hafi mikill árangur í ríkisfjármálunum. Nær hefði verið að hæstv. ríkisstjórn og stjórnarmeirihlutinn hefðu farið að skapa vinnu og gefa heimilunum von um að geta séð sér og sínum farborða þannig að það væri þá einhver von inn í framtíðina. En það verður ekki, því miður, virðulegi forseti, meðan þessi verklausa, handónýta kommúnistastjórn situr að völdum.  
            

Virðulegi forseti. Ég vil hefja mál mitt, með þínu leyfi, á því að vitna í Bjarna Thorarensen er hann mælti þær fleygu ljóðlínur: En þú sem undan ævistraumi flýtur sofandi að feigðarósi, lastaðu ei laxinn, sem leitar móti straumi sterklega og stiklar fossa! Ég vitna í þessar ljóðlínur því að þær hefur íslensk þjóð alltaf skilið og samsamað sig við. Í dag ræðum við tillögu þingmannsins Bjarna Benediktssonar um vantraust á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Þeirri tillögu hefur verið kastað út í straumiðu stjórnmálaumræðunnar af þeim sem sjálfir fljóta undan straumnum í ábyrgðarleysi þess sem hefur engin stjórnartök en vill engu að síður hindra laxinn í vegferð sinni upp ána í átt að markmiði. Mér líður seint úr minni þegar ég eitt sinn kom á slysstað, þá ung kona, þar sem ölvaður ökumaður hafði valdið miklu tjóni á eignum og lífi fólks. Í fullkominni afneitun og reiði yfir afleiðingum eigin verka stóð hann hrópandi ókvæðisorðum að lögreglu og sjúkraflutningamönnum, sem komnir voru til aðstoðar, og vandaði þeim ekki kveðjurnar. Það er ömurlegt að horfa nú upp á formann Sjálfstæðisflokksins haga sér með sama hætti, því að ef hægt er að líkja einhverjum íslenskum stjórnmálaflokki við ölvaðan ökumann sem olli þjóð sinni stórslysi með ofsaakstri á sú lýsing við Sjálfstæðisflokkinn, flokkinn sem innleiddi frjálshyggjuöfgarnar í íslenskt samfélag með tilheyrandi misskiptingu, einkavinavæðingu mikilvægra samfélagsstofnana og um síðir fjárglæfrum peningastofnana sem orsökuðu hér efnahagshrun. Það er Sjálfstæðisflokkurinn sem ber ábyrgð á því hvernig komið er fyrir þjóðinni, ekki ríkisstjórnin. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er björgunarlið á vettvangi, Sjálfstæðisflokkurinn er hinn ölvaði ökuþór. Illt er að skynja ekki ábyrgð sína en verra þó að leggja stein í götu aðstoðarinnar. Það sjá auðvitað allir að vantrauststillaga formanns Sjálfstæðisflokksins er örvæntingarfull tilraun til þess að breiða yfir hans eigin vandræði. Fyrir aðeins fáum dögum var hv. þm. Bjarni Benediktsson þeirrar skoðunar að þingi og þjóð bæri að samþykkja t.d. Icesave-samninginn og leysa þar með í sátt þetta erfiða úrlausnarefni sem ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók í arf frá ríkisstjórn Geirs Haardes í ársbyrjun 2009. Sú afstaða þingmannsins var að mínu viti skynsamleg og málefnaleg. Hann lagði ískalt mat á stöðuna og tók síðan afstöðu með tilliti til þjóðarhags. Það kom hins vegar á daginn að þarna varð hann viðskila við sinn eigin flokk, þarna varð þingið í reynd viðskila við stóran hluta íslenskra kjósenda. En frekar en að horfast í augu við þá staðreynd bregður þingmaðurinn á það ráð að misnota hér í dag þingskapalögin um vantraust á ríkisstjórn til þess að hindra vantraust á sjálfan sig innan síns eigin flokks og það er hin nöturlega staða málsins. Hvar er nú umhyggja formanns Sjálfstæðisflokksins fyrir stöðugleika og þjóðarhag þegar hann sjálfur reynir að velta ríkisstjórn úr sessi og efna til upplausnar og óvinafagnaðar? „Lítilla sanda, lítilla sæva, lítil eru geð guma.“ Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur unnið þrekvirki á þeim skamma tíma sem liðinn er frá bankahruni. Hún hefur ekki barið sér á brjóst en árangur Íslands í viðreisninni eftir hrun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteina. Hagkerfið er að ná sér á ný, allar spár sýna að hagvöxtur sé hafinn þótt hægt fari. Verðbólga er 2,3%, komin undir verðbólgumarkmið, stýrivextir hafa lækkað úr 18% í 4,5%. Gengi krónunnar mun styrkjast, atvinnuleysið er hætt að aukast og lækkar samkvæmt spám næstu mánuði. Mikill afgangur er af viðskiptum við útlönd, skuldastaða þjóðarbúsins hefur stórbatnað. Íslendingar voru meira að segja 12. farsælasta þjóð í heimi árið 2010 ef marka má lista Legatum-stofnunarinnar yfir þau lönd heims sem njóta mestar velmegunar. Mælingar sýna aukinn tekjujöfnuð í samfélaginu og meira að segja aukinn kaupmátt. Þetta, herra forseti, eru aðeins nokkur af kennileitunum, nokkur kennileiti af mörgum um árangur af verkum ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur, um að árangurinn af verkum ríkisstjórnarinnar sé umfram væntingar. Á sama tíma hefur stjórnin staðið í stórræðum undir aðhrópum og niðurrifsstarfsemi. Hér hefur verið gripið til víðtækra og árangursríkra ráðstafana til aðstoðar skuldugum heimilum og fyrirtækjum, til aðstoðar atvinnulífinu og til þess að liðka fyrir fjármögnun og fjárfestingu. Einn liður í því var Icesave-samningurinn en um afdrif og tilurð þess máls er ekki hægt að kenna ríkisstjórninni. Það mál var hennar arfur og það veit hv. þm. Bjarni Benediktsson mætavel. Því miður, herra forseti, er þessi vantrauststillaga ekkert annað en táknmynd fyrir þá neikvæðni sem er allsráðandi í íslenskum stjórnmálum í dag og rekja má til stjórnmálaskóla Sjálfstæðisflokksins þar sem persónuofsóknir og niðurrif eru viðteknar aðferðir, þar sem afneitun og ábyrgðarleysi eru dagskipan í stjórnarandstöðu eins og fyrrverandi formaður þess flokks hefur upplýst opinberlega. Herra forseti. Það er löngu tímabært að Alþingi Íslendinga snúi sér að uppbyggilegri verkefnum en þeim sem við ræðum hér í dag. Nú þegar sér fyrir endann á björgunarstarfinu og við horfum til nýrra tíma. Jafnaðar- og félagshyggjustjórn Jóhönnu Sigurðardóttur bíða mörg verkefni eftir óráðsíu og hrunadans Sjálfstæðisflokksins undanfarna áratugi. Hér þarf að jafna lífskjör, auka mannréttindi, innleiða umbætur á stjórnsýslunni og skapa eðlilega umgjörð um auðlindanýtingu okkar og það á ekki síst við um fiskveiðistjórnina. Ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur bíður það mikilvæga verkefni að uppræta áratuga óréttlæti núverandi kvótakerfis og innleiða þess í stað eðlileg starfsskilyrði fyrir sjávarútveginn og sjávarbyggðirnar í landinu sem hún hefur og heitið. „Starfið er margt, en eitt er bræðrabandið,“ 

Hæstv. forseti. Það er með ólíkindum að við skulum fjalla hér í dag um vantrauststillögu á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Það er ekki það sem við þurfum á að halda um þessar mundir. Þjóðin er klofin í tvennt eftir Icesave-þjóðaratkvæðagreiðsluna og að kljúfa hana enn frekar gerir ekkert gagn. Við verðum að standa saman og sameina þjóðina á ný en það verður ekki gert með vantrausti á ríkisstjórnina og nýjum kosningum með öllu því sem fylgir. Stór og viðamikil verkefni eru fram undan og ef gengið yrði til kosninga nú yrði það eingöngu til að auka á efnahagslega óvissu og skapa upplausn í samfélaginu. Allt tal um að snúa bökum saman og tala máli Íslands einum rómi í alþjóðasamfélaginu yrði hjóm eitt. Þingrof og kosningar eru ekki þau skilaboð sem við viljum senda alþjóðasamfélaginu sem við eigum svo mikið undir einmitt núna. Það mundi rýra traust á Íslandi, íslensku þjóðinni, íslenskum fyrirtækjum og íslenskum stjórnvöldum sem þrátt fyrir allt reyna allt sem hægt er til að takmarka það tjón sem efnahagskreppan 2008 hefur valdið með öllum sínum afleiðingum. Þingrof og kosningar mundu líka setja viðræðurnar við Evrópusambandið í uppnám en því máli þarf að ljúka og leggja í dóm kjósenda ef viðunandi samningur fæst. Ég sagði í upphafi að mér fyndist með ólíkindum að vera að fjalla um vantraust á ríkisstjórnina á þessum tímapunkti. Í mínum huga er tillaga sú sem er til umfjöllunar sýndarmennska ein og aðeins fallin til þess að breiða yfir innri vanda Sjálfstæðisflokksins og formanns hans. Það er í raun aumkunarvert að Sjálfstæðisflokkurinn, sem aldrei hefur viljað þjóðaratkvæðagreiðslur, hafi nú notað niðurstöðu Icesave-þjóðaratkvæðagreiðslunnar til að slá ryki í augu eigin flokksmanna í þeim eina tilgangi að breiða yfir veika stöðu sína, innbyrðis deilur og mikla valdabaráttu. Virðulegi forseti. Ég treysti okkur jafnaðarmönnum best til að leiða okkur áfram í þeirri efnahagslegu endurreisn sem við erum í. Við höfum annað við tímann að gera en að karpa um hvort ríkisstjórnin eiga að vera eða víkja. Fólkið í landinu er orðið leitt á karpi. Það vill kraft í atvinnuuppbyggingu til að skapa hagvöxt, við vinnum okkur ekki út úr kreppunni nema með auknum hagvexti, fjölgun starfa og þar með minna atvinnuleysi. Virðulegi forseti. Að lokum vil ég gera orð Lars Christensens, forstöðumanns greiningardeildar Den Danske Bank, að mínum, að við eigum að hætta að rífast innbyrðis, að við eigum að horfa fram á veginn og vera bjartsýnni og jákvæðari.

Virðulegur forseti. Með virðingu fyrir hv. varaþingmanni Sjálfstæðisflokksins, væri hægt að óska eftir því að þingmenn Sjálfstæðisflokksins væru viðstaddir þá umræðu sem hér fer fram um vantrauststillögu þeirra flokks?  
             Í áramótaskaupinu sem sýnt var fyrir rétt rúmum þremur mánuðum var sungið lítið lag sem fangaði svolítið tíðarandann sem verið hefur í samfélagi okkar síðustu mánuði og missiri. Þetta var lag þar sem textinn er svona: Neitum því sem vert er að neita og byrjum að breyta. Við skulum varpa því versta og virkja okkar besta. Þetta vakti athygli. Ég heyrði á fólki að sumum hefði vöknað um augu við að heyra þennan texta og sjálfur verð ég að viðurkenna það að hann hreyfði við mér vegna þess að við erum svo fá í þessu landi og við megum svo illa við því að vera sundruð um svo langa tíð eins og við höfum verið og klofin í jafnafdrifaríkum málum og við höfum verið að fást við að undanförnu. Þess vegna var ég mjög ánægður með afstöðu formanns Sjálfstæðisflokksins í Icesave - og það væri óskandi að einhver þingmaður Sjálfstæðisflokksins væri hér í salnum - að láta svo greinilega þjóðarhagsmuni ganga framar öllu öðru í Icesave-málinu, ganga framar hefðbundinni skotgrafapólitík á Alþingi. Þess vegna varð ég svo ósáttur við forseta Íslands að hann skyldi ákveða að vísa Icesave-málinu í þjóðaratkvæðagreiðslu vegna þess að mér fannst hann misskilja svo herfilega það sem þjóðinni var fyrir bestu. Hann klauf þjóðina í herðar niður til þess að bjarga eigin skinni. Þeir sem börðust harðast fyrir nei-inu í Icesave eru menn á borð við ritstjóra Morgunblaðsins sem ber mesta ábyrgð á hruninu og gerði það til þess að bjarga eigin skinni og koma ríkisstjórninni frá og að því er virðist til að koma forustu Sjálfstæðisflokksins frá. Vantrauststillaga Sjálfstæðisflokksins er viðbrögð við hatrömmum innanflokksátökum, því miður, tilraun til að forða forustu flokksins frá vantrausti innan flokks. Hún er viðbrögð formanns Sjálfstæðisflokksins við hörðum viðbrögðum innan flokks við þá þverpólitísku samstöðu sem hann sýndi í Icesave-málinu og var lofsvert. Hann hefur látið undan þrýstingi fortíðaraflanna og flytur nú vantrauststillögu á ríkisstjórnina til þess að bjarga eigin skinni. Uppgjörið sem fram þarf að fara í samfélaginu snýr ekki að einstaklingum hvort heldur sem þeir eru forseti Íslands eða fyrrverandi forsætisráðherra eða þeir sem sitja hér á þingi. Það mun ekki eiga sér stað við kosningar til Alþingis. Það mun þá fyrst eiga sér stað þegar við endurskoðum stjórnmálamenninguna, hvernig við tölum saman, hvernig við vinnum saman, hvernig við komumst að niðurstöðu. Það veltur á því að taka upp ný vinnubrögð í ákvarðanatöku. Við þurfum stjórnmálamenningu sem felur í sér að fólk hlusti á hvert annað, taki rökum og fari þær leiðir sem mest sátt næst um. Ég hef um langa hríð verið mikill ástríðulesandi að ævisögum stjórnmálamanna og það er niðurstaða mín, eftir því sem mér sýnist, að þeir séu því merkilegri stjórnmálamennirnir eftir því sem þeir eru tilbúnari til þess að koma að borðinu með ómótaða skoðun, tilbúnir til að hlusta á rök með og á móti og finna þá leið sem mest sátt getur náðst um, en þeir hafi verið verstir sem voru með öll svörin fyrir fram og voru algjörlega óhagganlegir í afstöðu sinni. Það er sú stjórnmálamenning sem við þurfum á að halda, ekki þann skotagrafahernað sem við erum því miður komin í í þessum sal enn einu sinni. Ég er ekki að segja að stjórnarandstaðan eigi að láta af stjórnarandstöðu og að stjórnarmeirihlutinn eigi að láta stjórnarandstöðunni eftir að stýra landinu. En það hlýtur að vera hlutverk stjórnarandstöðunnar ef borin er fram vantrauststillaga og það er meining á bak við að bjóða almenningi upp á raunhæfan valkost, eitthvað annað en ríkjandi öfl. Mér hefur ekki sýnst stjórnarandstaðan bjóða upp á raunhæfan valkost við stjórn landsins. Framsóknarmenn eru formanni Sjálfstæðisflokksins sárreiðir fyrir vantrauststillöguna sem borin var einhliða fram af Sjálfstæðisflokknum á meðan formaður Framsóknarflokksins var í útlöndum.  Það er sorglegt að horfa upp á það hér að þingmenn Hreyfingarinnar, sem ég hef átt um margt ágætt samstarf við á yfirstandandi þingi, skuli dansa hér við trommuleik Sjálfstæðisflokksins. Og það er sorglegra en tárum taki að horfa upp á hv. þingmenn Atla Gíslason og Lilju Mósesdóttur sem hafa ekki fengist til þess að horfa á möguleikana til breytinga sem næstu tvö ár fela í sér en vilja þess í stað hætta á að Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn taki aftur við stjórn landsins. Hvað ætla þau að segja við kjósendur sína þá? Nú hillir undir að kreppan sé senn á enda. Næstu tvö ár verða betri en þau sem á undan fóru og ég skora á stjórnarandstöðuna að vinna áfram á þeim nótum sem formaður Sjálfstæðisflokksins hóf þetta ár á, að vinna með okkur 

Virðulegi forseti. Við ræðum hér tillögu um vantraust borna fram af þingflokki sjálfstæðismanna. Það að ekki séu aðrir flokkar á tillögunni veikir hana um leið og það segir ekkert til um afstöðu annarra flokka eða þingmanna til vantrausts á sitjandi ríkisstjórn. Tímasetning tillögunnar ber að mínu viti vott um ráðaleysi vegna erfiðleika innan Sjálfstæðisflokksins og tímasetningin er röng að mínu viti. Allar líkur eru á því að ríkisstjórnin standi af sér tillöguna og þá verður Sjálfstæðisflokknum þakkað fyrir að framlengja líf hennar. Herra forseti. Ræða hæstv. forsætisráðherra var ræða þess sem ekki er í sambandi við fólkið í landinu. Forsætisráðherra hlustar augljóslega ekki á þær þúsundir sem farið hafa af landi brott, eru að missa heimili sín eða eru atvinnulausar. Forsætisráðherra í slíkri stöðu þarf að víkja. Hver man ekki eftir dómsdagsspám ríkisstjórnarinnar varðandi Icesave? Þjóðin hafði vit fyrir ríkisstjórninni og nú þarf þjóðin að fylgja því eftir. Ríkisstjórnin er löngu komin á endastöð og í raun ljóst að hún átti aldrei að leggja upp í þá ferð sem hafin var, enda hluti meintra stuðningsmanna hennar í raun með fyrirvara við samstarfið. Vinstri hreyfingin – grænt framboð, nokkrir þingmenn hennar voru með fyrirvara vegna aðildarumsóknar að Evrópusambandinu. Þessir fyrirvarar við samstarfið hafa reynst erfiðir fyrir margan þingmanninn því að forustumenn Vinstri grænna hafa hlaupið frá sínum helstu kosningaloforðum til þess eins að tryggja sér sæti í ríkisstjórn, líklega verstu ríkisstjórn allra tíma. Hæstv. forsætisráðherra nefndi áðan ævintýrið um litlu gulu hænuna. Mér þótti það ósmekklegt af hæstv. forsætisráðherra að draga þetta fallega ævintýri inn í þessa ræðu. Ég vil hvetja hæstv. ráðherra til að kynna sér ævintýrið um drenginn sem hrópaði úlfur, úlfur. Forsætisráðherra og þingmenn stjórnarliðsins hafa kallað hér úlfur, úlfur, hvað eftir annað út af Icesave og öðrum málum. Ég hvet þá til að kynna sér þetta ævintýri. Virðulegi forseti. Samfylkingin er einsmálsflokkur og því má ekkert spilla vegferðinni til Evrópusambandsins. Meðan eldar loga í samfélaginu er byrgt fyrir glugga Stjórnarráðsins með bláum stjörnuprýddum fána þeirra sem kúguðu okkur í Icesave-málinu. Ætla þingmenn Vinstri grænna að halda áfram Evrópugöngunni þvert á gefin loforð? Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er ríkisstjórn glataðra tækifæra. Vonbrigðin eru mikil því að ekki hefur tekist að nýta þau tækifæri sem nánast eru um allt samfélagið. Ríkisstjórnin hefur rekið þá stefnu að huga fyrst og fremst að fjármagnseigendum og að halda friðinn við hið svokallaða alþjóðasamfélag. Trúverðugleikann vantar í þessa ríkisstjórn. Ríkisstjórn sem gerir skattkerfið óskiljanlegt og hótar aukinni skattheimtu hrekur frá sér þá sem vilja leggja lóð á vogarskálarnar til að koma atvinnulífinu af stað. Forsenda velferðar er atvinna, forsenda atvinnutækifæra er lífvænleg umgjörð. Íslendingar bjuggu við það þegar hrunið varð að hér var búið að byggja upp gríðarlega öflugt velferðarkerfi. Velferðarkerfið óx ekki og varð ekki til nema fyrir þá staðreynd að hér var öflugt atvinnulíf sem skilaði tekjum í ríkiskassann. „Vinna, vöxtur, velferð“ var eitt sinn slagorð Framsóknarflokksins, herra forseti. Það slagorð er líklega einfaldasta og skýrasta hagfræðikenning sem sett hefur verið fram. Því miður hefur núverandi ríkisstjórn ekki skilið þá kenningu. Ísland á bjarta framtíð fram undan ef við höldum vel á okkar málum. Við eigum sjávarútvegsauðlindina sem er enn okkar helsta atvinnugrein. Sjávarútvegurinn getur enn þá og áfram orðið undirstaða velferðarinnar ef við gætum þess að umgjörð greinarinnar sé traust og afgjald til samfélagsins sanngjarnt. Við megum ekki á nokkurn hátt glata forræði hennar. Við eigum íslenskan landbúnað sem er einstakur og þar verðum við að gæta að sérstöðu og fæðuöryggi landsins. Við megum ekki búa þannig um hnútana að við þurfum að reiða okkur á innflutning á matvælum þegar skortur er á þeim víða um heim. Við eigum íslenska vatnið sem við nýtum til orkuframleiðslu og neyslu. Vatn er gríðarleg auðlind sem okkur ber að nýta á skynsamlegan hátt og í sátt við umhverfið. Við verðum að hafa framtíðarsýn í orkunýtingu sem er trúverðug fyrir þá sem hafa fjármagn og getu til að borga fyrir aðgang að þeirri auðlind. Vatn til drykkjar skortir víða og þar eru miklir möguleikar. Við eigum gríðaröflugan iðnað stóran og smáan þar sem tækni og þekking fær að njóta sín. Síðast en ekki síst vil ég nefna íslenskan mannauð sem er afar eftirsóttur. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur mistekist að hlúa að þessum mannauði. Þess vegna hafa aldrei fleiri flust frá landinu, flust frá Íslandi, því að mannauður þeirra er ekki metinn að verðleikum. Tækifærin verða að vera til staðar fyrir þetta fólk, þau eru það ekki í dag og á því þarf ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur að axla ábyrgð. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur brugðist hinum vinnandi stéttum því að óvissan um atvinnu þeirra hefur sjaldan verið meiri. Það er óvissa á vinnumarkaði, óvissa um rekstur þjóðarbúsins, óvissa um sjávarútveginn, óvissa um orkuöflun, óvissa um umhverfi fyrirtækja, óvissa um fjármálakerfið o.s.frv. Herra forseti. Þetta er óásættanlegt. Ríkisstjórn sem hefur enga sýn nema að ganga erlendum ríkjabandalögum á hönd í von um að þá séu vandamál hennar leyst á að fara frá. Ríkisstjórn sem lítur fram hjá miklum vanda íslenskra heimila á að fara frá. Ríkisstjórn sem rýrir kjör lífeyrisþega þannig að þeir eiga vart til hnífs og skeiðar á að fara frá. Ríkisstjórn sem hefur mistekist að koma á sátt í samfélaginu hlýtur að þurfa að víkja. Ég fullyrði, herra forseti, að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur sett met í spillingu við ráðningu vina og kunningja. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur einkavæddi bankana í annað sinn og hefur ekki hugmynd um hverjir keyptu. Ég vil fá að vita það hjá hæstv. ríkisstjórn hverjir eiga íslensku bankana í dag. Íslensk heimili súpa seyðið af stærsta bankaráni sögunnar. Ríkisstjórnin hefur brugðist íslenskum heimilum með því að draga of lengi að bregðast við og koma með óviðunandi lausnir, flækja þær lausnir of mikið. Framsóknarflokkurinn flutti metnaðarfullar og efnismiklar tillögur um hvernig endurreisa mætti hagkerfi landsins og bjarga heimilunum. Þeim tillögum ýtti ríkisstjórnin út af borðinu. En hvað hefur komið í ljós? Nú vilja allir Lilju kveðið hafa. Herra forseti. Þannig er það bara. Nú viðurkenna flestir að réttlátast, einfaldast, fljótlegast og líklega ódýrast hefði verið að færa niður lán heimilanna með almennri aðgerð. Því segi ég, herra forseti: Svei, ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur fyrir að hunsa slíkar tillögur eingöngu vegna þess hvaðan þær komu. Slík pólitík var síðast rekin á Íslandi þegar sjónvarpið var í svart/hvítu. Virðulegi forseti. Þrátt fyrir að ég telji það koma úr hörðustu átt að Sjálfstæðisflokkurinn leggi hér fram vantraust er ferill núverandi ríkisstjórnar slíkur að ekki er annað hægt en að samþykkja þá tillögu. Ríkisstjórn sem hefur nánast frá upphafi verið með það sem eitt helsta mál að halda völdum verður að fara frá. Ríkisstjórn verður að vera leiðandi í því að tala kjark í þjóð sína og tala til hennar, tala máli hennar. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur ekki gert það. Það er ekki nóg að berja sér á brjóst og tala um tiltekt og hreinsanir þegar það er augljóst að verið er að sópa hlutunum undir teppið. Frú forseti. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur ferðast um landið og lofað bót og betrun.  Frú forseti. Við þurfum nýja ríkisstjórn, ríkisstjórn sem er tilbúin til að horfa til framtíðar.

Forseti. Góðir tilheyrendur. Sjálfstæðisflokkurinn vill kosningar, Sjálfstæðisflokkurinn vill ríkisstjórnina burt. Er það vegna þess að sá flokkur sé færari um það en aðrir að dæma um hag þjóðarinnar eða er það vegna innanmeina flokksins og þarfar hans fyrir innri endurreisn og samstöðu? Snýst tillagan um að sameina þjóð eða sameina flokkinn, Flokkinn með stórum staf? Það er áhugavert að á þessum degi er vantrauststillaga Sjálfstæðisflokksins ekki nefnd á forsíðu málgagnsins sjálfs, Morgunblaðsins, vandinn og innanmeinin rista greinilega djúpt. Formaðurinn fékk hugmynd til að reisa sjálfan sig og reisa flokkinn. Gott og vel, þá leggjum við hin önnur verk til hliðar stundarkorn og ræðum stöðu ríkisstjórnarinnar, þá tilveru sem hún tók við, þau risavöxnu verkefni sem við blöstu eftir hrunið og hvernig hefur tekist til. Verkefnin hafa verið miklu flóknari og meira krefjandi en nokkur ríkisstjórn landsins hefur séð. Við höfum einhent okkur í þessi verkefni, við höfum unnið meira á stuttum tíma en dæmi eru um áður og við erum í miðjum klíðum. Upplausnin og hrunið hafa kallað á tækifæri og nýja hugsun en líka krampakennd viðbrögð þeirra sem höfðu völd, hafa haft völd árum saman í landinu. Enginn vill vera sviptur völdum sem hann hefur og finnst hann vera réttkjörinn og jafnvel réttborinn til. Andstreymið sem uppbyggingin hefur búið við stafar ekki einungis af umfangi verkefnisins og öllum ytri kringumstæðum heldur ekki síður af viðnámi og andspyrnu þeirra sem völdin hafa, hafa haft þau og finnst að þau eigi að hafa þau. Forseti. Ræðum valkostina, hvað væri ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknar búin að gera til að reyna að reisa samfélagið úr rústum eigin stefnu? Veltum því fyrir okkur. Slík ríkisstjórn væri sennilega búin að leggja á sjúklingaskatta þannig að allir þeir sem eru inni á heilbrigðisstofnunum þyrftu að borga fyrir dvöl sína. Hún væri fyrir löngu búin að heimila stórfellda hækkun skólagjalda, hún hefði stöðvað endurbætur á dómstólum og Stjórnarráðinu og ekki gengið fram af krafti í að gera hrunið upp með rannsóknum og eftirfylgni. Í stað þess að hækka skatta á þá efnameiri og aðhalds gagnvart ofurlaunum væri hún örugglega búin að stórauka gjaldtöku vegna opinberrar þjónustu vegna þess að einhvers staðar þurfa peningarnir að koma. Hún væri væntanlega búin að framlengja kvótakerfið óbreytt til 35 ára og hún hefði ekki opnað fyrir strandveiðar. Væri hún með aðrar tillögur um úrbætur í atvinnumálum en útsölu á auðlindum og álverið í Helguvík? Ég spyr. Forseti. Ekkert bendir til annars en að ríkisstjórnin sem nú situr geti setið áfram og enginn vafi leikur á að hún á ærið erindi. Hún er að koma alls konar mikilvægum málum vel á veg og ég nefni örfá. Austurríska leiðin gegn ofbeldi á heimilum er nú til afgreiðslu í þinginu, bann við kaupum á vændi hefur verið gert að lögum og því þarf að fylgja eftir. Ríkið tekur þátt í að byggja og efla almenningssamgöngur og dregið er úr losun gróðurhúsalofttegunda með stefnumótun og breytingum á skattkerfi. Framfærslugrunnur lánasjóðsins hefur verið hækkaður og ábyrgðarmannakerfið afnumið. Í fjármálaráðuneytinu hafa verið unnin þrekvirki með öflugum stuðningi duglegra þingmanna; þrepaskattkerfi, fjármögnun allra lána næstu árin, minni verðbólga og minna atvinnuleysi en áður var spáð.  Fjöldamörg önnur mál væri hægt að nefna enda hafa 250 lagafrumvörp orðið að lögum og mér er til efs að nokkur ríkisstjórn hafi komið svo miklu í verk á jafnskömmum tíma, að ég tali nú ekki um undir þeim kringumstæðum sem nú ríkja í íslensku samfélagi. Æðasláttur samfélagsins er enn þá órólegur og umræðan oft og einatt nærð af vonleysi og neikvæðni. Við verðum vegna fólksins í landinu að horfa fram á veginn og gæta að því að við erum ótrúlega heppin þjóð sem býr við endalaus tækifæri, óendanleg tækifæri til að búa okkur sjálfum og framtíðarkynslóðum jákvætt og gott umhverfi í sátt við umhverfi og samfélag. Forseti. Góðir Íslendingar. Á eftir kemur í ljós hverjir styðja vantrauststillögu flokksins sem treystir ekki einu sinni sjálfum sér. Ætlar Framsóknarflokkurinn að halda áfram að vera pólitískt uppfyllingarefni fyrir Sjálfstæðisflokkinn eins og var hlutskipti hans í tólf ár?  
            

Virðulegi forseti. Við greiðum hér atkvæði um vantraust á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur, hæstv. forsætisráðherra, og Steingríms J. Sigfússonar, hæstv. fjármálaráðherra. Mig langar í upphafi að ræða tilurð atkvæðagreiðslunnar og að hún skuli koma fram nú strax eftir þjóðaratkvæðagreiðslu um Icesave. Ég verð að segja að mér finnst ekki mjög trúverðugt að hv. þm. Bjarni Benediktsson skuli flytja þessa tillögu sem formaður Sjálfstæðisflokksins eftir þjóðaratkvæðagreiðslu um Icesave. Það hefði verið nær að forustumenn Hreyfingarinnar eða forustumenn Framsóknarflokksins hefðu flutt tillöguna en ekki forusta Sjálfstæðisflokksins. Eins og öllum er ljóst sat ég hjá við fjárlagafrumvarp fyrir yfirstandandi ár og lýsti því jafnframt yfir að stuðningur minn við ríkisstjórnina væri skilyrtur við að snúa þyrfti af þeirri braut í Evrópumálum sem við værum á. Sú áætlun og það sem þar er í gangi og sú vegferð sem við erum á gengi ekki til lengri tíma litið og væri gróf ögrun og brot á stefnu Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs sem hét því fyrir síðustu kosningar að hún mundi ekki sækja um aðild að Evrópusambandinu. Jafnframt voru reifuð vinnubrögð, forgangsröðun í ríkisfjármálum o.fl. Evrópusambandsferlið hefur snúist upp í algjört aðlögunarferli, hingað streyma styrkir til aðlögunar og mikill meiri hluti þjóðarinnar er andsnúinn þessu ferli. Jafnframt sjáum við, eins og hv. þm. Atli Gíslason minntist á fyrr í dag, varðandi skilgetið afkvæmi Evrópusambandsumsóknarinnar, Icesave-samningana, að núverandi ríkisstjórn sem ég hef stutt hefur lagt mikið á sig að koma þeim samningum í gegn og þeir eru beintengdir við Evrópusambandsumsóknina eins og hefur komið ítrekað fram. Sá mikli áróður í aðra átt hefur ekki reynst eiga við rök að styðjast. Staðan er orðin svoleiðis núna, eins og ég sagði áðan, að meiri hluti þjóðarinnar er andsnúinn ESB-aðild. Nú eru þrír flokkar á Alþingi andsnúnir ESB-aðild eftir að Framsóknarflokkurinn skýrði stefnu sína um helgina og pólitískt bakland fyrir þessari umsókn er orðið lítið. Þegar maður vegur og metur þessa baráttu - hv. þm. Atli Gíslason lýsti því yfir áðan að þetta væri fullveldisbarátta og þess vegna gæti hann ekki annað en sagt já við vantrauststillögu á ríkisstjórnina - þá snýst hún um að vega og meta og velta því fyrir sér hvort nú sé komið yfir einhver mörk, yfir einhverja línu sem dregin hefur verið. Stuðningur minn við ríkisstjórnina hefur verið skilyrtur. Er betra að vera áfram innan stjórnarliðsins og styðja ríkisstjórnina áfram eða er betra að stöðva þetta ferli eða réttara sagt að segja: Hingað og ekki lengra í þessu máli? Ég held að við Íslendingar þurfum núna að forgangsraða með öðrum hætti. Við þurfum að forgangsraða og leggja til hliðar Evrópusambandsmálið. Við þurfum að leggja það til hliðar, þjóðin er klofin í herðar niður í málinu. Við sjáum að margir Evrópusambandssinnar koma nú fram í fjölmiðla og segja að það verði að stöðva ferlið og ríkisstjórn sem keyrir það áfram af svo miklum þunga ber mikla ábyrgð. Niðurstaða mín er því sú að ekki sé skynsamlegt að halda áfram Evrópusambandsferlinu og ég styð ekki lengur ríkisstjórn sem heldur ferlinu áfram af jafnmiklum þunga og raun ber vitni.

Virðulegi forseti. Ég verð að segja að síðasti ræðumaður stal dálítið frá mér orðinu hér og ef ég hökti af stað er það vegna þess að mér þóttu það mikil tíðindi sem komu fram hjá hv. þm. Ásmundi Einari Daðasyni þar sem hann tilkynnti að hann væri ekki lengur stuðningsmaður þessarar ríkisstjórnar. Það segir mér að þessi vantrauststillaga sem við sjálfstæðismenn lögðum fram í gær sé tímabær. Og hún er rétt vegna þess að það sem er að gerast hér og í stjórnarliðinu er klárlega það sem er að gerast úti í þjóðfélaginu. Þjóðin hefur sagt við þessa ríkisstjórn: Hingað og ekki lengra. Hv. þm. Ásmundur Einar Daðason sagði hér áðan að honum þætti það ekki trúverðugt að það væri forusta og þingflokkur Sjálfstæðisflokksins sem legði þessa tillögu fram í ljósi síðustu helgar og atkvæðagreiðslunnar sem þá fór fram. Því verð ég algjörlega að mótmæla. Ein af ástæðum þess að við ákváðum að leggja þessa tillögu fram er jafnframt úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar á laugardaginn sem voru í hróplegri andstöðu við úrslit atkvæðagreiðslunnar hér um Icesave-samningana á sínum tíma þar sem 44 þingmenn, þar á meðal sú sem hér stendur, greiddu atkvæði með samningum um Icesave. Auðvitað eigum við að taka mark á því, auðvitað eigum við þingmenn að horfa til þess að þarna var ósamræmi milli ákvarðana á Alþingi og dóms þjóðarinnar. Það er ein ástæða þess að við sjálfstæðismenn leggjum til að þing verði rofið og boðað til kosninga þannig að við, þingið, þingmenn, getum sótt okkur nýtt umboð, talað við þjóðina og leyft þjóðinni að hafa skoðun á því hvert beri að stefna með íslenska þjóð. Ég veit að íslensk þjóð vill ekki stefna þangað sem ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er að fara með okkur. Mér varð nefnilega ljóst þegar ég hlustaði á hæstv. forsætisráðherra áðan að við Íslendingar stöndum frammi fyrir stóru vandamáli. Við höfum forsætisráðherra sem er ekki í neinum tengslum við íslenska þjóð. Ræða hennar var kúnstugt sambland af sjálfsblekkingu og sjálfshóli sem mér þótti mjög ósmekklegt, ásamt furðulegri söguskoðun þar sem hæstv. forsætisráðherra var algjörlega fyrirmunað að rifja upp að einhvern tíma hefði hún átt sæti í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum, og m.a.s. árið 2007 þegar hrunið byrjaði. Í stað þess að horfa til framtíðar og veita íslensku þjóðinni þá von og þá trú á framtíðina sem íslenska þjóðin kallar eftir voru þau skötuhjú, hæstv. forsætis- og fjármálaráðherra, pikkföst í fortíðinni, en gátu eina ferðina enn sameinast í hatrinu á Sjálfstæðisflokknum og í því að rifja upp hrunið. Það var líka nokkuð merkilegt að hvorugt þeirra sem þó mærðu bæði hagspá danska hagfræðingsins Lars Christensens nefndi einu orði þá hvatningu hans til íslensku þjóðarinnar að hætta að þrátta um fortíðina og einbeita sér að framtíðinni. Virtust þau hafa nokkrar áhyggjur af því að sá hagfræðingur spáði hér 10% viðvarandi langtímaatvinnuleysi ef ekkert yrði að gert? Það var greinilega aukaatriði. Virðulegi forseti. Af hverju þarf þessi ríkisstjórn að fara frá? Ríkisstjórnin er gjörsamlega rúin trausti og óstarfhæf vegna innbyrðis átaka og ágreinings. Öll hennar orka fer í þau átök, þjóðin stendur frammi fyrir þvílíkum áskorunum að það er algjörlega óboðlegt að það sé einungis ríkisstjórn að nafninu til hér við völd. Því verður að boða til kosninga hið fyrsta. Af hverju þarf þessi ríkisstjórn að fara frá núna? Vegna þess að okkur er einfaldlega nóg boðið og þolinmæði okkar er á þrotum. Ríkisstjórninni hefur mistekist að koma atvinnulífinu í gang, beinlínis gengið gegn því í mörgum tilvikum. Hæstv. ráðherrar hafa verið dæmir fyrir lögbrot, umhverfisráðherra í Hæstarétti og hæstv. forsætisráðherra hjá kærunefnd jafnréttismála. Almennar kosningar hafa verið ógiltar og niðurstaða Hæstaréttar sniðgengin. Listinn er miklu lengri. En forsætisráðherra talaði ekki um það í sinni ræðu, hún talaði um fortíðina. Hún vogaði sér líka að tala um að draga lærdóm af rannsóknarskýrslunni. Ég held m.a.s. að höfundar hennar hefðu ekki haft hugmyndaflug til að ræða það sérstaklega að hæstv. ráðherrum bæri að hlíta dómum og úrskurðum. Þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við völdum þann 1. febrúar 2009 voru uppi stórar yfirlýsingar um verkstjórn, um skjaldborg, lýðræði, gagnsæi, ný vinnubrögð, um vinnu og velferð. Einnig var mikið talað um samráð, jafnrétti og norrænar fyrirmyndir. Þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við völdum 1. febrúar 2009 átti allt að breytast og nýtt Ísland var í uppsiglingu. En í dag, 13. apríl 2011, slær Morgunblaðið því upp á forsíðu að atvinnuleysið sé orðið eins og í kreppunni miklu 1930. Það er ekki það nýja Ísland sem þjóðin bjóst við og ekki það nýja Ísland sem íslenska þjóðin á nokkurn tímann að sætta sig við. Þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við völdum þann 1. febrúar 2009 voru 12.407 landsmenn án atvinnu. Þeir eru núna, í lok febrúar 2011, 14.873. Það er gríðarlegur árangur, eða þannig. Og í dag, 13. apríl 2011, er skjaldborgin loks fundin. Barátta verkstjórans hefur sjaldan verið eins kröftug og nú þegar slá þarf skjaldborg um ráðherrastólana. Öll skúmaskot í þinghúsinu hafa verið nýtt til að leggja á ráðin um hvað hver fær fyrir að styðja ríkisstjórnina í atkvæðagreiðslunni í kvöld. Sumt er þegar komið í ljós. Það er ljóst að Samfylkingin ætlar að halda ESB-hraðlestinni áfram, það má dæma orð hv. þm. Ásmundar Einars Daðasonar og draga þá ályktun af ákvörðun hans. Spurningin er: Fær framkvæmda- og atvinnulífsarmurinn í Samfylkingunni eitthvað eða verða þeir stjórnarþingmenn sem haldið hafa íslensku atvinnulífi í gíslingu ofan á? Þetta er efni í sápuóperu, svo tragíkómískt sem það hljómar, og þetta líkist æ meira sápuóperu því að þær eru þannig að áhorfandinn getur sleppt úr mörgum þáttum af sápunni en samt komist inn í söguþráðinn á augabragði aftur þar sem alltaf er verið að fjalla um það sama. Það gengur kannski í tilbúinni sjónvarpsveröld, en íslenska þjóðin er algjörlega búin að fá nóg af því að komast ekkert áfram. Þess vegna þarf ríkisstjórnin að fara frá og kosningar að verða hér sem allra fyrst. Þegar ríkisstjórnin fór af stað voru margir boltar settir á loft en hún er ófær um að gera nema eitt í einu. Ég þarf ekki að tína til öll þau verk sem ríkisstjórninni hefur ekki tekist að vinna, öll þau mál sem hún hefur ekki náð saman um. Það er freistandi að benda á það sem stjórnarflokkarnir geta helst sameinast um, formbreytingar á Stjórnarráðinu og tilfærslu verkefna á milli ráðuneyta og stofnana og, jú, að koma á fót endalausum nefndum og stýrihópum og tengslahópum og endurskoðunarnefndum og eftirlitsskoðunarstýritengslahópum, og hvað þetta allt saman heitir. Ég ætla ekki að ræða um það. Ég ætla að ræða um stóra bleika fílinn í stofunni á stjórnarheimilinu, ESB-fílinn. Stærri gerast fílarnir varla. Árum saman var reynt að telja þjóðinni trú um að Ísland yrði að hrekjast inn í ESB vegna þess að EES-samningurinn dygði ekki og það væri sífellt að fjara undan honum. En það var plat. Svo er sótt um aðild sumarið 2009 og umsóknin ein átti að snúa hjólum í þjóðarbúskapnum og stuðla að endurreisn þjóðarhags. Það var annað plat. Mesta platið felst þó í þeim rauða þræði í málflutningnum að það þurfi að semja um aðild til að leiða í ljós hvað stæði í aðildarsamningi. Að kíkja í pakkann, kalla gárungarnir þessa pólitík. Ástæða þess að svona málflutningi er haldið uppi er það grundvallaratriði að Ísland á yfir höfuð ekkert erindi í ESB. Engir stórir eða brýnir hagsmunir þjóðarinnar kalla á aðild. Þetta veit íslenska þjóðin. Aðild að evrunni er veifað og kallað lykilatriði í endurreisn Íslands, hefði jafnvel komið í veg fyrir hrunið er sagt, a.m.k. minnkað skellinn. Þetta eru falsrök eins og Grikkir, Írar og Portúgalar geta best dæmt um. Jafnvel við hagfelldustu þróun mála, séð frá bæjardyrum Samfylkingarinnar, tæki það Ísland mörg ár að komast í evruna og þar með hefur evruaðild augljóslega ekkert með endurreisn Íslands að gera. Það þarf ekki aðildarsamning til að vita það og reyndar mundi ekkert sem skiptir máli um evruaðild standa í aðildarsamningi, það yrði ekki ein evra í pakkanum. Virðulegur forseti. Það þarf heldur engan aðildarsamning til að komast að því að eftir aðild ættu Íslendingar ekki lengur síðasta orðið um Íslandsmið og sjávarútveg í landinu. Flóknara er það ekki hvað sem tímabundnum undanþágum kann að líða. Og það þarf engan aðildarsamning til að komast að því að íslenskur landbúnaður muni eiga erfitt uppdráttar í Evrópusambandinu. Það þarf heldur engan aðildarsamning til að komast að því að Íslendingar mundu greiða miklu meira í sjóði ESB, svo næmi mörgum milljörðum á ári, en þeir fengju til baka úr þeim. Þessi umsókn er í skötulíki og kostar þar að auki skattgreiðendur stórfé. Það er hvorki meiri hluti fyrir aðild meðal þjóðarinnar samkvæmt fjölmörgum skoðanakönnunum né hér á Alþingi, leyfi ég mér að fullyrða, langt því frá. Þetta er mál eins flokks, mál Samfylkingarinnar. En þetta er líka mál Vinstri grænna. Með því að greiða atkvæði gegn vantrausti eru þeir þingmenn sem í hjarta sínu og opinberlega hafa verið á móti stefnu ríkisstjórnarinnar í Evrópumálum að greiða atkvæði með inngöngu Íslands í ESB og það er það sem hv. þm. Ásmundur Einar Daðason gat ekki gert og tilkynnti hér áðan. Virðulegur forseti. Við þurfum nýtt Alþingi og við þurfum nýja ríkisstjórn sem lækkar skatta, sem forgangsraðar í þágu heimila og fyrirtækja, sem nýtir atvinnutækifæri, klárar að reisa álver í Helguvík, býður velkomin fyrirtæki sem vilja fjárfesta á Íslandi, hvort sem það er í flugstarfsemi, kísilverum eða gagnaverum. Þjóðin treystir hvorki ríkisstjórninni né þessu þingi til að leiða sig út úr kreppunni. Það er það sem við verðum að horfast í augu við, við verðum að vinna traust þjóðarinnar á ný og eina leiðin til þess er að efna strax til kosninga. Þess vegna hvet ég þingmenn til að styðja þessa tillögu okkar sjálfstæðismanna hér í dag. Við verðum að ná samstöðu um framtíð okkar, við þurfum að horfast í augu við þau verkefni sem verður að vinna hér landi og þjóð til hagsbóta. Við verðum að leggja aðildarumsóknina að ESB til hliðar og einbeita okkur að því að byggja okkur upp af eigin rammleik. Hér verður að koma atvinnulífinu af stað, hleypa fjárfestingu inn í landið, lækka skatta, skapa störf og vekja með þessari þjóð von um að við komumst úr þrengingunum. Skiljum við fortíðina, horfum til framtíðar, boðum til kosninga og byrjum upp á nýtt. Það er það sem þjóðin krefst og á það eigum við að hlusta.

Virðulegi forseti. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við erfiðasta búi sem nokkur ríkisstjórn hefur tekið við, en aðeins örfáum mánuðum eftir að hún hóf störf var farið að kalla hana verstu ríkisstjórn Íslandssögunnar. Ég held að varla hafi nokkur ríkisstjórn þurft að sitja undir öðrum eins stóryrðum og fullyrðingum og yfirlýsingum um svik, landráð, aumingjaskap, gunguhátt o.s.frv. Þessi ríkisstjórn hefur mátt sitja undir nokkru sem ekki er hægt að kalla harða málefnalega gagnrýni, heldur beinlínis hatursárásir. Í þessum árásum birtast bæði örvænting og reiði. Örvænting og reiði getur verið skiljanleg en, kæri forseti, við vitum að þarna eru líka öfl að verki sem vilja engar breytingar, öfl sem núna höfða til tilfinninga og þjóðardrambs. Mín skoðun er sú að þessi ríkisstjórn hafi staðið sig ótrúlega vel við ótrúlega erfiðar aðstæður. Allar mælingar og greiningar sýna að Íslendingum vegnar þrátt fyrir allt vel. Ég ætla ekki að halda því fram að það sé alfarið ríkisstjórninni að þakka, en hún hefur tekið góðar og farsælar ákvarðanir sem hafa sannarlega hjálpað okkur á þessum mjög svo erfiðu tímum. Þessi ríkisstjórn hefur náð fram mörgum umbótamálum og hún á eftir að ná fram afar mikilvægum umbótamálum. Ríkisstjórnin á t.d. eftir að fylgja eftir vinnu stjórnlagaráðsins, koma á meira réttlæti í fiskveiðistjórnarkerfinu og skattamálum Íslands, koma á mjög mikilvægum stjórnsýslubreytingum og síðast en ekki síst að standa vörð um náttúru Íslands. Oft var þörf en nú er nauðsyn. Ég sé enga aðra sem geta eða vilja koma þessum málum áfram. Ég treysti ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur.

Virðulegi forseti. Við ræðum kostulega tillögu Sjálfstæðisflokksins um vantraust á ríkisstjórnina, þingrof og nýjar kosningar. Ég segi að hún sé kostuleg því að hún er lögð fram tveimur sólarhringum eftir að formaður Sjálfstæðisflokksins sór af sér í sjónvarpsviðtali að slík tillaga væri í burðarliðnum. Hún er kostuleg því að tillagan kom öðrum stjórnarandstöðuflokkum fullkomlega í opna skjöldu enda eru þeir hvergi í hópi flutningsmanna. Hún er kostuleg því að tímasetningin gefur skýrt til kynna að tillagan fjallar í raun ekki um vantraust á ríkisstjórnina heldur er hún til komin vegna þess að vantraustið á formanni Sjálfstæðisflokksins innan eigin flokks er orðið honum óbærilegt. Tillagan er því í raun yfirlýsing um vaxandi vantraust á forustu Sjálfstæðisflokksins. Tímasetning vantrauststillögunnar er líka fráleit þegar við höfum í huga að það var sjálf forusta Sjálfstæðisflokksins sem studdi Icesave-samningana sem felldir voru á laugardaginn. Hún sagði já við samningunum. En þegar fyrrverandi formaður flokksins, Davíð Oddsson, sendi forustunni eyrnafíkju í leiðara gærdagsins kiknaði hún í hnjáliðunum og kastaði fram tillögu um vantraust á ríkisstjórnina nokkrum klukkutímum síðar, rétt eins og um einhvers konar taugaviðbragð væri að ræða. Þessi tillöguflutningur ber öll merki örvæntingar og óðagots. Tímasetningin er fullkomlega órökrétt og grefur undan samstöðu stjórnarandstöðunnar sem mikilvægt er að veiti ríkisstjórninni gott aðhald. Ég heyrði formann Framsóknarflokksins miðla þeim boðskap til sinna manna um helgina að sá flokkur mætti ekki verða pólitískt uppfyllingarefni. En er það ekki einmitt það sem birtist okkur hér í dag? Er ekki einmitt verið að nota Framsóknarflokkinn sem pólitískt uppfyllingarefni í þessum grátlega farsa? Fyrir okkur sem hugsum hlýtt til stjórnarandstöðunnar er þessi málatilbúnaður sannarlega áhyggjuefni. Virðulegi forseti. Tillaga um vantraust á ríkisstjórnina er ekkert gamanmál, sérstaklega ekki við núverandi aðstæður þegar við þurfum á öllu okkar að halda til að afstýra frekari efnahagslegum skaða tveimur árum eftir bankahrun. Þjóðin hefur talað í Icesave-málinu og þrátt fyrir góð fyrirheit í sjónvarpsumræðum á sunnudaginn, í umræðum leiðtoga stjórnmálaflokkanna, hafa bæði forseti lýðveldisins og forustuflokkur stjórnarandstöðunnar lagt sitt af mörkum til að grafa undan viðleitni til að skapa víðtæka samstöðu þjóðarinnar um markviss viðbrögð við niðurstöðum atkvæðagreiðslunnar á laugardaginn. Forsetinn réðst harkalega á aðila vinnumarkaðarins á sunnudag sem standa nú í viðkvæmum kjaraviðræðum og með vantrauststillögu sinni í dag sendir forusta Sjálfstæðisflokksins skilaboð um að í landinu sé pólitískur glundroði einmitt þegar stjórnvöld vinna nótt og dag við að sannfæra erlenda þjóðarleiðtoga, matsfyrirtæki og áhrifamenn á alþjóðavettvangi um að þessi þjóð sé fullfær um að vinna sig út úr sínum vanda - og verður sem betur fer ágætlega ágengt eins og viðbrögð Norðurlandaþjóðanna, ekki síst Svía, hafa sýnt á undanförnum sólarhringum. En fátt er svo með öllu illt að ekki boði nokkuð gott og þessi makalausa tillaga gefur ríkisstjórnarflokkunum kærkomið tækifæri til að þjappa sér saman á bak við formenn ríkisstjórnarflokkanna sem hafa staðið af sér hvern brotsjóinn á fætur öðrum undanfarin tvö ár. Þessi ríkisstjórn, með fulltingi meiri hlutans á þingi, hefur unnið þrekvirki í ríkisfjármálum, náð fjárlagahallanum úr 216 milljörðum hrunárið niður í 36 milljarða á þessu ári. Það hefur tekist að stöðva vöxt atvinnuleysis sem nú er heldur minna en fyrir ári þó að enn sé vissulega mikið verk fyrir höndum. Kaupmáttur er tekinn að aukast á ný. Verðbólga er sú lægsta frá árinu 2004, stýrivextir þeir lægstu sem verið hafa í sögu Seðlabankans, úrvinnsla úr skuldamálum heimila og fyrirtækja gengur nú hraðar en áður, erlendar skuldir þjóðarbúsins hafa ekki verið lægri frá árinu 2005. Og síðast en ekki síst hefur jöfnuður aukist hröðum skrefum í samfélaginu þar sem kjör lágtekjuhópa hafa sérstaklega verið varin. Stjórnlagaráð er tekið til við endurskoðun stjórnarskrárinnar, aðildarviðræður við ESB eru í réttum farvegi og endurskoðun fiskveiðistefnunnar er að komast á lokastig. Við þessar aðstæður þurfa allir að halda haus, jafnt í stjórn sem stjórnarandstöðu, taka höndum saman um að lágmarka skaðann af höfnun Icesave-samninganna, hraða sem kostur er meðferð þess máls fyrir dómstólum, sannfæra samstarfsaðila okkar ytra um að við séum þjóð sem stendur við réttmætar skuldbindingar sínar. Mikilvægt er að stjórnvöld og aðilar vinnumarkaðarins nái saman um raunhæfa kjarasamninga sem færa launþegum sanngjarnar kjarabætur og atvinnurekendum svigrúm til vaxtar. Virðulegi forseti. Nú er tími til að láta hælbítana finna hverjir stjórna í þessu landi. Það er ríkisstjórn í landinu sem hefur nú þegar unnið þrekvirki, ætlar að gera það áfram og á skilið víðtækan stuðning á þeirri vegferð að skapa forsendur fyrir nýtt blómlegt samfélag réttlætis, framfara og jafnaðar. Nú er ekki tími til að færa landsstjórnina aftur á steinaldarstig þjóðernisafturhalds. Ísland er land mikilla tækifæra og þjóðin hefur styrk til að brjótast í gegnum brimskaflinn ef við berum gæfu til að standa saman á þessum krefjandi tímum. Því segi ég að lokum: Látum ekki niðurrifsöflin ná yfirhöndinni. Styðjum ríkisstjórnina áfram til góðra verka.

Virðulegi forseti. Þegar ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur tók við var ástandið ekki björgulegt. Alls staðar voru vandamál, skuldir heimila, fyrirtækja og ríkissjóðs gríðarlegar og tekjur í uppnámi. Því þurfti að taka óvinsælar ákvarðanir. Við stjórnarþingmenn vissum alltaf að þetta væri ekki vinsældakeppni heldur þyrfti að taka erfiðar ákvarðanir fyrir land og þjóð. Nú þyrfti hugrekki. Sjálfstæðisflokkurinn, sem leggur fram þessa tillögu til að verja formanninn vantrausti, hefur hins vegar ekki sýnt af sér mikið hugrekki á undanförnum árum. Ekki hefur flokkurinn verið tilbúinn til að fækka ráðuneytum og spara í yfirstjórn, ekki hefur hann viljað leggja niður stofnanir né sameina, ekki tryggja rétt neytenda gegn markaðsráðandi fyrirtækjum, ekki tilbúinn til að bregðast við fækkun kvenna í stjórnum stærri fyrirtækja, ekki tilbúinn til að afnema skattfríðindi sjómanna sem eru með tekjuhærri hópum. Þá var flokkurinn ekki tilbúinn til að leggja skatt á þá sem áttu yfir 100 millj. kr. í hreina eign - en þetta var á þeim tíma þegar ríkissjóður var rekinn með 180 milljarða tapi. Og þeir vildu einnig skattleggja séreignasparnaðinn. Það væri gaman að sjá stemninguna uppi í karphúsi ef sú hugmynd hefði orðið að veruleika. Einu sinni reyndu þingmenn flokksins ábyrga nálgun og töldu skynsamlegast að fara samningaleiðina í Icesave-málinu. Það var vel gert. En hvað svo? Aftur skorti þá hugrekkið. Hvað varð um hryggjarstykkið í þingmönnum Sjálfstæðisflokksins? Það var aðeins einn þingmaður sem þorði að standa með ákvörðun sinni, hv. þm. Tryggvi Þór Herbertsson, en hinir hurfu af vettvangi og þorðu ekki að láta á sér kræla. Ég spyr í hreinskilni: Hvað má út úr þessu lesa? Hvenær fóru þingmenn flokksins að standa með sannfæringu sinni og berjast fyrir málstaðnum? Hvernig hefði farið fyrir stjórn ríkisfjármála undir þeirra stjórn? Hvað gerist þegar þarf að taka erfiðar ákvarðanir um niðurskurð eða skattahækkanir? Hvar verða þingmennirnir þá? Frú forseti. Það er mín staðfasta trú að ríkisstjórnin eigi að starfa áfram ef hún hefur erindi við landsmenn, hafi hún málefni til að berjast fyrir. Ég tel að svo sé og vil þá sérstaklega nefna þau fjögur málefni sem ég tel mikilvægust. Í fyrsta lagi eru það atvinnumálin. Það er hlutverk ríkisstjórnar að byggja upp atvinnulífið í landinu með því að skapa því umgjörð svo að það geti vaxið og dafnað. Það á ekki að efla starfsgreinar með óhagkvæmum fjárfestingum sem skila fáum störfum. Það á ekki að ganga stöðugt lengra í nýtingu takmarkaðra auðlinda án verndaráætlunar heldur nýta þau tækifæri sem blasa við í alþjóðlegri nýsköpun sem er mannaflsfrek, aflar gjaldeyristekna og þarfnast lítils lánsfjármagns. Mikilvægasta verkefni stjórnvalda í atvinnumálum á næstu missirum er að standast þrýsting um gamaldagslausnir á núverandi vanda þjóðarinnar. Það er ekki svo að álver, fiskiðnaður og landbúnaður muni skapa næg störf fyrir unga Íslendinga til framtíðar. Við Íslendingar getum ekki vænst þess að landsins gæði gefi af sér þann vöxt sem við þurfum til að lifa af í nútímavelferðarkerfi. Það er hugvit og nýsköpun af ýmsu tagi sem er nauðsynleg til að lífskjör á Íslandi verði sambærileg við það sem er í nágrannalöndum. Þannig þurfi að hafa þolinmæði til að skapa atvinnulíf sem skapar verðmæti byggt á hugviti fólksins sem þar starfar. Í öðru lagi tel ég að ríkisstjórnin eigi erindi vegna aðildarviðræðna við ESB. Samfylkingin, ein flokka, hefur það á stefnuskrá sinni að Ísland eigi að ganga í Evrópusambandið. Við höfum því barist fyrir því að Ísland sæki um aðild og þjóðin fái svo að taka upplýsta ákvörðun. Eins og kemur fram í greinargerð með tillögunni er það stefna Sjálfstæðisflokksins að hverfa frá aðildarviðræðunum en þar segir að Samfylkingin hafi sett endurreisn landsins í gíslingu í einstrengingslegum tilraunum sínum til að þvinga þjóðina í Evrópusambandið. Ég held áfram, frú forseti: „Aðild að ESB er í andstöðu við meginþorra þjóðarinnar og aðildarferlið einungis til þess fallið að auka enn frekar á sundrungu og erfiðleika hennar.“ Ég spyr: Er Sjálfstæðisflokkurinn í alvöru að meina þetta? Er honum alvara? Hefur Sjálfstæðisflokkurinn ekki í hyggju að bjóða fram í Suðvesturkjördæmi í næstu þingkosningum? Það er ljóst að þjóðin vill fá að taka upplýsta ákvörðun um aðild að ESB. Ef stjórnmálaflokkum er einhver alvara með því að vilja efla íslenskt atvinnulíf þá leyfa þeir þjóðinni að taka upplýsta ákvörðun um aðild að ESB. Því segi ég: Ef Samfylking er ekki í forustuhlutverki í ríkisstjórn mun aðildarviðræðum verða hætt. Það er alveg ljóst af málflutningi sjálfstæðismanna. Þriðja atriðið sem ég vil nefna, frú forseti, eru breytingar á kvótakerfinu. Ég fullyrði að enginn annar flokkur en Samfylking mun geta komið á breytingum þar. Þjóðin vill sjá breytingar í þá veru að útgerðarfyrirtækin leigi kvótann til ákveðins tíma og það sem ég vil leggja mesta áherslu á er greiði fyrir það verulegt gjald í ríkissjóð, verulegt. Auðlind okkar allra, fiskurinn í sjónum, skilaði sjávarútveginum 45 milljarða gróða árið eftir hrun, 2009. Fyrir þann gríðarlega hagnað greiðir hann 3 milljarða til almennings í veiðigjald eða 1 milljarð til eigandans fyrir hverja 14 sem hann tekur í hagnað. Þessu þarf að breyta. Að endingu, frú forseti, vil ég að sjálfsögðu nefna breytingar á stjórnarskrá landsins. Skipun stjórnlagaráðs hefði aldrei tekist með aðra flokka í ríkisstjórn en Samfylkingu og Vinstri græna. Sjálfstæðisflokk og Framsókn skortir bæði hugrekki og viljastyrk til að ráðast í raunverulegar breytingar á stjórnarskrá. Ég hef nú rakið fjögur atriði sem við í Samfylkingunni höfum sett fram sem langtímamarkmið í stjórnmálum: 1. Langtímahugsun í atvinnuuppbyggingu þar sem stjórnmálamenn standast þrýsting um gamaldagslausnir á núverandi vanda þjóðarinnar. 2. Að þjóðin fái að taka upplýsta ákvörðun um ESB og á meðan á samningaviðræðum standi freisti þess allir að ná sem hagstæðustum samningi fyrir Ísland, allir. 3. Að ráðist verði í breytingar á kvótakerfinu þar sem tryggt sé að um leiguréttindi sé að ræða þar sem útgerðarmenn greiði milljarða í sameiginlega sjóði landsmanna. 4. Að lokið sé við nauðsynlegar breytingar á stjórnarskrá og þær breytingar lagðar í dóm kjósenda. Á meðan unnið er að þessum atriðum mun Samfylking vilja leiða ríkisstjórn. Ef vikið er frá þessum grundvallaratriðum mun Samfylking ekki vilja sitja í ríkisstjórn. Við verðum ekki í ríkisstjórn nema unnið sé að því að skapa hagvexti þessa lands raunhæfan grundvöll til lengri tíma. Frú forseti. Samfylkingin er í raun umbótaflokkur þessa lands, flokkurinn sem vill sækja fram og breyta samfélaginu til betri vegar. Samfylkingin er harður andstæðingur kyrrstöðu, ranglætis og spillingar. Hún berst fyrir frelsi einstaklingsins en um leið jöfnum tækifærum allra til að njóta lífsins gæða. Þess vegna tel ég að Samfylkingin eigi að vera í leiðandi stöðu í ríkisstjórn og þess vegna segi ég nei við þessari vantrauststillögu.

Frú forseti. Sú umræða sem hefur átt sér stað um það hvort núverandi ríkisstjórn sé starfhæf eða ekki hefur örugglega tekið á sig nokkuð sérkennilega mynd hjá þeim sem hafa reynt að fylgjast með. Hér hafa menn heilt yfir ekki verið að tala um framtíðina heldur aðallega um fortíðina og ég held að orðið Sjálfstæðisflokkurinn sé eitt aðalumræðuefnið. Það sýnir kannski málefnafátækt hjá ríkisstjórninni þegar aðalpúðrið fer í það að ræða um fortíðina og ræða um þá aðila sem báru tillöguna fram frekar en standa fyrir máli sínu með framtíðarhugsjónir. Á Íslandi eru 15 þúsund manns án atvinnu, 15 þúsund. Fimm þúsund þeirra hafa verið atvinnulaus í meira en ár og kannanir sýna að stærstur hluti þessara einstaklinga mun trúlega ekki snúa aftur inn á vinnumarkaðinn. Við erum að horfa á grafalvarlegt ástand í íslensku samfélagi og þess vegna finnst mér umræðan dálítið undarleg. Veruleikinn sem við lifum í virðist blasa ansi ólíkt við okkur mörgum. Ég trúði varla mínum eigin eyrum þegar ég heyrði forsætisráðherrann guma sig af því að árangur ríkisstjórnarinnar í málefnum skuldugra heimila og fyrirtækja jaðraði við það að vera kraftaverk. Í hvaða veruleika lifum við þegar það blasir við okkur, og öllum sem vilja sjá það, að ríkisstjórnin hefur gersamlega klúðrað málefnum skuldugra heimila með aðgerðum sínum. Ég held að þetta ágæta fólk ætti þá að fara að tala við kjósendur sína um það hvort almenn ánægja sé með þann frumskóg sem blasir við fólki sem er að leita sér úrlausna í gegnum það flókna kerfi sem skapað hefur verið. Annað mál, hin svokallaða Beina braut, það átti að klára það fyrir mitt þetta ár. Það kom fram á fundi viðskiptanefndar um daginn hjá Viðskiptaráði að ef hraðinn á endurskipulagningu á skuldum lítilla og meðalstórra fyrirtækja yrði áfram eins og nú er mundi það verkefni klárast árið 2050. Þetta er hraðinn og þetta er verkstjórn núverandi ríkisstjórnar. Maður veltir því fyrir sér, eftir að hafa hlustað á ræðu hæstv. forsætisráðherra, hver skilaboðin hafi verið frá leiðtoga þjóðarinnar. Var það herkvaðning til landsmanna um að við skyldum takast á við framtíðina af áræðni, kjarki og þori með bjartsýni að leiðarljósi? Kom fram framtíðarsýn hjá þessum leiðtoga þjóðarinnar? Nei, þessi ræða var uppfull af hræðsluáróðri. Ef ég fæ ekki að stýra þessu landi og einhverjir aðrir komast að þá skellur hér á dimmur vetur. Það er með ólíkindum að þurfa að hlusta á ræðu sem þessa þegar ástandið er jafngrafalvarlegt í íslensku samfélagi og raun ber vitni. Hvar er framtíðarsýnin? Hæstv. forsætisráðherra á eftir að koma upp einu sinni. Ég bið hana í síðustu ræðu sinni í dag að koma með einhverja framtíðarsýn fyrir þjóðina. Hafi þjóðin einhvern tíma þurft á leiðtoga að halda sem hefur einhverja raunverulega framtíðarsýn þá er það á tímum eins og nú. Við þurfum ekki á leiðtoga að halda sem málar veruleikann allt öðrum litum en allir aðrir í samfélaginu. 
             Síðan kemur Samfylkingin og segir að ef framsóknarmenn ætli að voga sér að samþykkja vantrauststillögu Sjálfstæðisflokksins á ríkisstjórnina séu þeir pólitískt uppfyllingarefni. Þvílíkt innlegg í málefnalega umræðu hér. Við framsóknarmenn höfum verið einna harðastir í gagnrýni okkar á ríkisstjórnina þegar kemur að skuldamálum heimilanna; og eigum við að ræða Icesave-málið eitthvað? Ég held ekki. Við skulum sleppa því núna. Hv. stjórnarliðar koma hingað upp með það ódýra trix að segja að ef þingmenn Framsóknarflokksins ætli sér að samþykkja vantraust á ríkisstjórnina séu þeir pólitískt uppfyllingarefni. Þvílíkur málflutningur. Við framsóknarmenn vorum að koma af glæsilegu flokksþingi þar sem við vorum í málefnavinnu og horfðum til framtíðar og þá sérstaklega í atvinnumálum þjóðarinnar. Eftir að hafa farið í mikla greiningu á tækifærum íslensks atvinnulífs er framtíðin björt. Við þurfum að búa fyrirtækjunum þá umgjörð að þau geti blómstrað. Horfum á sjávarútveginn, horfum á iðnaðinn og horfum á ferðaþjónustuna. Starfsumhverfi þessara atvinnugreina hefur ekki verið eins gott um árabil. Horfum á hugverkaiðnaðinn. Glæsileg fyrirtæki eins og Marel, CCP og fleiri sem hafa blómstrað á undangengnum árum en því miður hefur íslenska menntakerfið ekki getað sinnt þörfum þessa atvinnulífs og það þarf að breyta skattumhverfi þessara fyrirtækja. Horfum til landbúnaðarins. Þar eru gríðarleg tækifæri. Ég hef ekki tíma til að fara yfir þær tillögur sem við samþykktum á þingi framsóknarmanna um helgina en hægt er að nálgast það á heimasíðu flokksins, framsokn.is. Þar er alla vega hægt að sjá sýn stjórnmálaflokks til framtíðar. Við höfum lagt fram sýn um það hvernig á næstu árum megi fjölga störfum í samfélaginu um 12 þúsund, varlega áætlað. Tækifærin eru til staðar og við þurfum að fá ríkisstjórn til valda sem talar í lausnum, talar fyrir framtíðina, talar kjark í fólkið í landinu en er ekki með endalausan hræðsluáróður um það að ef hún missi völdin í landinu þá fari allt fjandans til. Veruleikinn er einfaldlega ekki þannig. Við skulum rifja upp orð eins og gagnsæi, skjaldborg um skuldug heimili, réttlæti, samráð og ný vinnubrögð. Allt voru þetta slagorð hjá þingmönnum og frambjóðendum Samfylkingarinnar og Vinstri grænna í aðdraganda síðustu kosninga. Ég held að ef hv. þingmenn mundu flytja þessar ræður í dag yrði hreinlega hlegið í salnum vegna þess að ef við horfum til Icesave-málsins þá hefur allt það sem ég nefndi snúist í andhverfu sína. Nú þurfum við á því að halda, og ekki síst íslenska þjóðin, að þeim sandkassaleik sem verið hefur hér undangengnar vikur, mánuði, og í að verða tvö ár, ljúki. Það þarf samstöðu, við þurfum stefnu í atvinnumálum, við þurfum að fjölga atvinnutækifærum hér á landi. Þannig aukum við tekjur ríkissjóðs, þannig fækkum við atvinnulausum og þannig getum við stutt við öflugt velferðar- og menntakerfi. Við verðum að komast upp úr því hjólfari sem hér er. Ég ætla að lýsa því yfir, og það má þá kalla mig öllum illum nöfnum, að ég mun ekki styðja þessa ríkisstjórn í þessari atkvæðagreiðslu ef einhverjum hefur dottið það í hug. Við höfum gagnrýnt ráðaleysi og rangar leiðir sem ríkisstjórnin hefur farið á undangengnum tveimur árum. Af hverju í ósköpunum ætti þingflokkur framsóknarmanna, eða að minnsta kosti sá sem hér stendur, að styðja áframhaldandi verklag af þessu tagi? Ég segi því já við þessari tillögu, sama hvaðan hún kemur. Við þurfum að fara að innleiða ný vinnubrögð, við þurfum að fara í atvinnusköpun því að annars mun okkur illa farnast. Ég vil ljúka ræðu minni á því að segja það að framtíðin er björt ef við nýtum tækifærin 

Virðulegi forseti. Við ræðum hér vantrauststillögu á ríkisstjórnina. Sjálfstæðisflokkurinn kýs á þessum tímapunkti, að afloknum Icesave-kosningum, að láta á það reyna hvort ríkisstjórnin hafi þann styrk sem þarf til að halda áfram því verkefni sem við tókum að okkur, að endurreisa íslenskt efnahagskerfi úr rústum frjálshyggju og óstjórnar sem leiddi til eins stærsta bankahruns sem orðið hefur í víðri veröld. Við skulum ekki gleyma því. Hvað tók við eftir að fyrsta vinstri stjórn lýðveldissögunnar tók við annað en það stóra verkefni að endurreisa efnahag landsins og sjá til þess að allar grunnstoðir samfélagsins væru áfram til staðar og að við gætum áfram búið við öflugt velferðar- og menntakerfi? Tryggt að í landinu væri traust fjármálakerfi og róið að því öllum árum að koma skuldamálum heimila og fyrirtækja í viðunandi horf? Í þessum verkum hefur verið unnið þrotlaust síðastliðin tvö árin frá kosningum og ekki skrýtið að eitthvað hrikti í þegar unnið er við þær sársaukafullu aðstæður að óhjákvæmilega þarf að hagræða hjá ríkinu í rekstri og leggja á skatta svo við getum unnið okkur sem hraðast út úr kreppunni og atvinnuleysinu. Ríkisstjórnin hefur í þeirri erfiðu vinnu haft að leiðarljósi að beita skattlagningu með jöfnun í huga og að dreifa byrðunum sem mest. Einnig hefur verið haft að markmiði að verja grunnlífeyri og bætur almannatryggingakerfisins. Vissulega hefur sá tími sem liðinn er frá hruni verið mörgum mjög erfiður og tekið hefur í innviði samfélagsins en það var líka vitað fyrir fram að við gætum ekki sem þjóð komið okkur á réttan kjöl aftur nema með sameiginlegu átaki og miklum viljastyrk. Þar er engin keðja sterkari en veikasti hlekkurinn. Þjóðarhlekkir okkar í uppbyggingarstarfinu hafa verið Icesave-deilan. Ómæld er sú orka og vinna sem farið hefur í það mál sem er birtingarmynd hrunsins. Í þrígang hefur verið reynt að leysa þetta deilumál sem núverandi ríkisstjórn fékk í arf frá Sjálfstæðisflokknum og við höfum reynt að leysa það með samkomulagi að hætti siðaðra þjóða. Það tókst ekki. Þjóðin hefur nú vísað málinu til dómstóla og með það verkefni munum við vinna af fullum krafti með hagsmuni þjóðarinnar að leiðarljósi. ESB-málið hefur svifið yfir vötnum frá því að ákveðið var í stjórnarsáttmála að sækja um aðild og láta reyna á samninga sem lagðir yrðu fyrir þjóðina. Vinstri græn eru ekki hlynnt aðild að ESB en þar mun þjóðin eiga síðasta orðið í þjóðaratkvæðagreiðslu. Við treystum lýðræðinu og upplýstri umræðu um hvar hag okkar er betur borgið, innan eða utan ESB. En hver treystir nú ekki þjóðinni til að leysa stór deilumál í þjóðaratkvæðagreiðslu? Ég spyr. Eitt af baráttumálum ríkisstjórnarinnar er að gera breytingar á lögum um stjórn fiskveiða með það að markmiði að tryggja fullt forræði þjóðarinnar yfir auðlindum hafsins og að setja sérstakt ákvæði í stjórnarskrá um að fiskstofnarnir umhverfis landið séu sameign þjóðarinnar og úthlutun aflaheimilda sé eingöngu tímabundinn afnotaréttur sem myndi ekki eignarrétt. Við munum mæta áliti mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna um atvinnuréttindi og að tryggja jafnræði við úthlutun aflaheimilda. Við ætlum að tryggja rekstrarskilyrði sjávarútvegsins og sjálfbæra nýtingu fiskstofna og að búsetuskilyrði sjávarbyggða séu reist á traustum grunni. Nú sér fyrir endann á þeirri miklu vinnu við gerð nýrra laga um stjórn fiskveiða. Líta þau dagsins ljós á þessu vorþingi. Þar verða grundvallarbreytingar á ferðinni. Engar breytingar verða gerðar á kvótakerfinu ef Sjálfstæðisflokkurinn kemst að völdum. Munið það. Þess vegna er skylda okkar sem vorum kosin til að breyta óréttlátu kvótakerfi að klára það og koma því í höfn. Og það munum við gera með framlagningu frumvarpsins í vor. Oft er glöggt gests augað og það heyrðum við á Lars Christensen, hagfræðingi Danske Bank, sem telur að efnahagur Íslands sé á uppleið. Ég er honum svo hjartanlega sammála því að við höfum mikla möguleika á að komast hratt út úr kreppunni. Þessi ríkisstjórn hefur staðið sig vel við erfiðar aðstæður og gefst ekki upp þó að á móti blási. 

Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að líta til fortíðar, ég ætla að horfa fram á veginn. Ég horfi til Þjórsárvera og Þjórsár og náttúru Íslands og ábyrgrar stefnu í umhverfismálum til framtíðar. Ég horfi til auðlinda í almannaeigu og í þágu almannahags.

Gleymum ekki Magma.

Ég horfi til möguleikans, draumsins, um að loksins verði hrópað hárri raust og framfylgt í verki: Við stöndum með fólki, ekki fjármagni. Og ég horfi til vonarinnar um það sem kjósendur veittu þessari ríkisstjórn umboð til að gera. Það er hægt að kalla aftur á anda búsáhaldabyltingarinnar í hverrar skjóli ríkisstjórnin komst til valda þar sem fólk krafðist róttækra breytinga og bar von í brjósti. Það er hægt að laga stórkostlega gallað hjónaband, það er hægt að leiðrétta mistök. Það er hægt að græða sár og það er líka hægt að endurvinna traust. Það er hægt að breyta vonbrigðum í hugdirfsku og það er hægt að breyta doða og reiði í djörfung og bjartsýni. En eitt veit ég, frú forseti, vonin um að Þjórsárver og Þjórsá lifi um komandi ár mun aldrei rætast undir forustu stóriðjuaflanna. Vonin um að auðlindum þjóðarinnar verði forðað frá braskinu mun aldrei rætast undir forustu einkavinavæðingarinnar. Við skulum líta fram á veginn, öll sem eitt, og gera betur, gera betur, gera betur. Frú forseti. Ég segi nei við vantrausti og ég segi já við trausti.

Frú forseti. Það hefur komið ágætlega í ljós í umræðunni hér að hún var ekki einungis tímabær heldur nauðsynleg. Hún var nauðsynleg sakir þess að mikil óvissa hefur ríkt um það á hve traustum grunni stuðningur við ríkisstjórnina í þingsalnum hvílir. Öll vitum við að ríkisstjórnin hefur misst fyrir borð undanfarnar vikur og mánuði nokkra af stuðningsmönnum sínum en þeir hafa ekki fyrr en í dag tekið af skarið með það að þeir styðja ríkisstjórnina ekki lengur. Sumir þeirra hafa tekið þannig til orða að þeir styðji stefnu síns eigin flokks en ekki ríkisstjórnina. Það hefur vakið athygli mína hversu mjög stjórnarþingmenn hafa gert Sjálfstæðisflokkinn að umtalsefni hér í dag og reyndar á það einnig við um suma stjórnarandstöðuþingmenn. Það er eins og stjórnarþingmenn hafi mestar áhyggjur af Sjálfstæðisflokknum, meiri áhyggjur en af hag fólksins í landinu og þjóðarhag í víðu samhengi. Hvað höfum við lagt til í dag? Höfum við lagt fram tillögu um að Alþingi samþykki að Sjálfstæðisflokkurinn taki við? Nei, við höfum ekki beðið um það. Við höfum sagt: Það þarf að láta reyna á traust ríkisstjórnarinnar í þingsalnum vegna þess að bersýnilega nýtur hún ekki sama trausts og þegar lagt var af stað í þennan leiðangur. Við höfum líka sagt annað, sem er afar mikilvægt að menn átti sig á, og ég ætla að endurtaka það hér: Við höfum sagt að það þurfi að kjósa. Það er greinilegt að þeir stjórnarþingmenn sem hæst hafa látið með Sjálfstæðisflokkinn óttast hann. En það sem þeir óttast samt mest af öllu eru kjósendur. Þeir treysta sér ekki til að horfast í augu við kjósendur á þessum tíma. Við þekkjum það frá öðrum löndum að ríkisstjórnir nota oft tækifærið til að ganga til kosninga þegar vel stendur á. Miðað við ræður hæstv. forsætisráðherra og hæstv. fjármálaráðherra væri einmitt tækifæri núna til að leggja á borðið fyrir kjósendur hinn glæsilega árangur sem þau hafa verið að kynna í þingsal í dag. Ef ekki núna, þá aldrei. Það hefur staðið upp úr þeim báðum bunan, langir listar afreka sem þau hafa kynnt til sögunnar í þingsal. Hvers vegna þá þessi mikla hræðsla við kjósendur? Og hvers vegna er það eins og gefin staðreynd í máli allra stjórnarþingmanna að verði gengið til kosninga muni Sjálfstæðisflokkurinn taka við? Þetta á meira að segja við suma í stjórnarandstöðunni. Ekki er það vegna þess að ég hafi verið að lýsa hinum mikla styrk Sjálfstæðisflokksins. Hann birtist í orðum stjórnarliðanna, hann birtist í orðum hæstv. forsætisráðherra sem talaði nánast eins og það yrði gefið mál að ef gengið yrði til kosninga tæki Sjálfstæðisflokkurinn við völdum. Ég þakka hæstv. forsætisráðherra það mikla traust sem hún sýnir okkur með þessu. Bæði hæstv. fjármálaráðherra, sem gengur nú á dyr, og hæstv. forsætisráðherra hafa gert orð dansks hagfræðings að sínum í máli sínu í dag. Hvað sagði sá hagfræðingur? Þau virðast hafa misst af meginpunktinum. Hann sagði: Horfið fram veginn. En þetta fólk er fast í fortíðinni. Það talar ekki um annað en það sem Sjálfstæðisflokkurinn þarf að horfast í augu við. En hefur þetta fólk horfst í augu við eigin verk? Hafa Vinstri grænir horfst í augu við það að þeir hafa svikið stefnu eigin flokks í Evrópusambandsmálinu? Hefur ríkisstjórnin horfst í augu við það að hún sveik loforðið um skjaldborg fyrir heimilin? Hefur hún horfst í augu við það 

Forseti hvetur hv. þingmenn til að virða tímamörk.

Virðulegi forseti. Það sem mér hefur þótt athyglisvert við þá umræðu sem farið hefur fram hér í dag er það að stjórnarandstaðan, sem öll virðist ætla að greiða atkvæði með vantrausti sem Sjálfstæðisflokkurinn leggur fram á ríkisstjórnina, hefur ekki sett fram eina einustu tillögu um það hvernig hún mundi taka á málum ef hún væri við stjórn landsins. Það vantar alltaf allar tillögur frá stjórnarandstöðunni en tillögur stjórnarliða hafa allar gengið út á það að sýna og sanna að hún hefur tillögur við þeim vanda sem við er að glíma. Ég sagði það í upphafi máls míns að við þyrftum að efla samtakamátt innan og utan þings til að takast á við þá erfiðleika sem fram undan eru. Tillaga sjálfstæðismanna sýnir ekki vilja til þess að þjóðin leggi saman, þing og þjóð, til að taka á þeim vanda sem við er að glíma. Ég fór rækilega yfir það hvað það er sem við viljum gera. Ég fór rækilega yfir það að ég tel að við eigum alla möguleika á því að auka hagvöxt og atvinnuuppbyggingu með þeim áætlunum sem liggja fyrir og við höfum lagt fram með aðilum vinnumarkaðarins. Sem betur fer hefur það komið fram í sjónvarpinu að þeir eru væntanlega að ná saman um þriggja ára kjarasamning og það er ekki síst fyrir tilstuðlan ríkisstjórnarinnar. Við erum að leggja fram atvinnuáætlun sem sýnir að við getum náð 4–5% hagvexti á næstu þremur árum. Við getum lækkað atvinnuleysið um helming. En hvar eru tillögur stjórnarandstöðunnar? Það hefur ekki komið eitt orð fram um þær í umræðunni í dag.  Umræðurnar hafa einnig sýnt og sannað að stjórnarandstaðan er enginn valkostur við þá stefnuföstu ríkisstjórn sem nú er við völd, ríkisstjórn sem er að skila góðum árangri við erfiðar aðstæður eins og við höfum tíundað og farið yfir á þessum degi. Á sama tíma og Sjálfstæðisflokkurinn er að kalla eftir pólitískri upplausn og óvissu í samfélaginu og slær á sáttarhönd ríkisstjórnarinnar við úrlausn Icesave-málsins í samræmi við niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar þá keppast öll ábyrg öfl í samfélaginu við að skapa samstöðu, eyða óvissu og sameinast í kröftugri efnahagslegri sókn, meðal annars með aðilum vinnumarkaðarins. Þetta hefur skýrt komið fram á þessum degi. Á sama tíma og Sjálfstæðisflokkurinn logar stafnanna á milli undirbýr ríkisstjórnin fjárfestingaráætlanir, efnahagsáætlanir og kröftugt framkvæmdaátak í samvinnu við aðila vinnumarkaðarins og það er það sem skiptir máli í leiðinni áfram í atvinnuuppbyggingunni sem við höfum boðað í þeim umræðum sem hafa farið fram í dag. Það eina sem hv. þm. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sagði í umræðunni var að hægt væri að skila þessum 24 milljörðum, sem annars hefðu farið í að greiða Icesave-reikninginn ef já-leiðin hefði verið ofan á, í atvinnuuppbygginguna. Auðvitað er það rangt vegna þess að sú fjárhæð fer beint í að greiða Hollendingum og Bretum inn á innstæðutryggingarsjóðinn. Það er staðan í þessu máli. En umræðan í dag sýndi svart á hvítu að ríkisstjórnin er á réttri leið. Stefnufesta hennar og verkgleði mun tryggja að heimili landsins munu á næstu missirum finna jafnt og þétt að hagur okkar er að batna og framtíðin er björt. Það sem vantar á er að stjórn og stjórnarandstaða taki höndum saman í þeim erfiðleikum sem fram undan eru og því hefur stjórnarandstaðan hafnað í dag.

Frú forseti. Það eina sem hæstv. forsætisráðherra hefur fram að færa eru endalausar öfugmælavísur og það órímaðar. Að halda því fram að það sem þessi ríkisstjórn sækist eftir sé samvinna og samstarf allra, hversu fráleitur getur málflutningur hæstv. forsætisráðherra orðið? Þessi ríkisstjórn leitar uppi hvert einasta mál sem er til þess fallið að kljúfa þjóðina. Hvernig var þetta í byrjun árs 2009? Þá var gerð tilraun vegna þess að framsóknarmenn trúðu því að við þær aðstæður sem þá voru ríkjandi og eru að miklu leyti ríkjandi enn hlytu allir að vinna saman að sameiginlegum og augljósum markmiðum. Það mundi ekki skipta máli hver færi með ráðuneyti vegna þess að allir hlytu að hafa nokkuð sameiginlega sýn á hlutina. En hver varð raunin? Ríkisstjórnin sveik öll þau loforð sem voru gefin fyrir myndun minnihlutastjórnarinnar, sveik þau mjög illilega, notaði þann tíma sem hún náði í til að undirbúa kosningar og grafa undan öllum öðrum. Og þetta sama fólk kemur svo hingað núna og segir að það sé að kalla eftir samstöðu og samstarfi og spyr: Hvar eru tillögurnar? Það var ekki verið að spyrja út í tillögur framsóknarmanna þegar þær voru lagðar fram í byrjun árs 2009 eða þær tillögur sem við höfum lagt fram trekk í trekk síðan þá. Ef ríkisstjórnin hefði svo mikið sem litið á þær tillögur, ég tala ekki um ef þeim hefði verið hrint að einhverju leyti í framkvæmd, væri staða mála allt önnur og miklu betri. En það var ekki hægt vegna þess að það skipti ekki máli hvað kom fram í tillögunum eða út á hvað þær gengu, það skipti eingöngu máli hvaðan þær komu. Þannig hefur umræða ríkisstjórnarinnar verið um þá tillögu sem liggur fyrir í dag. Ekki er verið að ræða um tillöguna sem slíka, ekki svo mikið, miklu meira hvaðan tillagan er komin. Það má hafa ýmsar skoðanir á því og menn geta rætt það marga daga fram í tímann. En hér ættum við að einbeita okkur að því að ræða kosti og galla tillögunnar sem slíkrar og tillagan um það að Alþingi lýsi yfir vantrausti á þessa ríkisstjórn er svo augljós að það hefði í raun ekki þurft alla þessa umræðu sem við höfum farið í gegnum í dag því að sú umræða er búin að eiga sér stað undanfarin tvö ár. Það blasir við öllum sem fylgst hafa með íslenskum stjórnmálum undanfarin tvö ár að þessi ríkisstjórn er gersamlega vonlaus. Hún komst að við erfiðar aðstæður en að mörgu leyti hafa aðstæður á Íslandi þó verið þess eðlis að hér hefur verið kjörlendi fyrir fjárfestingu. Gjaldmiðillinn var mjög lágt skráður. Það var mikið af hæfu vinnuafli á atvinnuleysisskrá og aðsókn í það að fjárfesta og byggja upp í atvinnulífinu á Íslandi hefur reyndar verið býsna mikil. Það hefur beinlínis þurft að halda fjárfestingu frá og þar hefur ríkisstjórninni heldur betur tekist vel til enda notað til þess öll brögðin í bókinni, nánast eins og hún hefði fengið ráðgjöf í því hvernig halda megi niðri fjárfestingu á krepputímum. Þessi ríkisstjórn gæti ekki rekið Bæjarins bestu pylsur í plús, hvað þá íslenska ríkið. Frú forseti. Það er löngu orðið tímabært að ríkisstjórnin fari frá. Það er löngu orðið tímabært að rjúfa kyrrstöðuna, stöðva landflóttann frá landinu og snúa dæminu við. Það væri hægt að gera það hratt og vel ef fylgt væri stefnu sem hvetur til uppbyggingar í stað þess að innleiða endalausa neikvæða hvata. Tvö ár hafa farið til spillis. Við skulum ekki glata næstu tveimur árum líka.

Frú forseti. Ég lýsi því yfir að stjórnarandstaðan er ekki gersamlega vonlaus. Ég lýsi því yfir að ég held að hv. þm. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson gæti vel rekið pylsusjoppu þannig að jafnvel yrði af henni hagnaður. Ég spyr mig bara að því, hvað eiga svona orð að þýða eins og hér voru flutt áðan? Það líður senn að lokum þessarar umræðu og ég veit svo sem ekki hvort við erum miklu nær en að mörgu leyti er ágætt að fá hana og fyrir báða aðila. Stjórnarandstaðan er að sjálfsögðu í fullum rétti að bera fram vantraust á ríkisstjórn hvenær sem henni sýnist. Ég geri engar athugasemdir við að formaður Sjálfstæðisflokksins hafi forustu um slíkt. Formaður Sjálfstæðisflokksins er almennt málefnalegur og hann hefur sýnt það að honum er eðlislægt ef annað stjórnar ekki för að taka ábyrga afstöðu til mála. Ég vil segja um formann Sjálfstæðisflokksins að hann vil ég sem samstarfsmann tíu sinnum frekar en þá sem nú sækja að honum innan hans eigin flokks. Hvort framlagning þessarar vantrauststillögu hefur hins vegar styrkt stöðu hans er annað mál. Það er misskilningur hjá hv. þm. Bjarna Benediktssyni að við séum hrædd við Sjálfstæðisflokkinn. Ég segi við hv. þm. Bjarna Benediktsson svipað og maðurinn sagði á ísnum forðum: Skammt hef ég runnið fyrir þér. Það er ekki þannig. Ef ég væri hins vegar Sjálfstæðisflokkurinn þá væri ég hræddur við sjálfan mig. Það er ágætt að hreinsa andrúmsloftið og gott fyrir ríkisstjórnina líka að hafa það á hreinu að hún hafi tilskilinn meiri hluta í hinum klassíska skilningi þess orðs, að hún sé varin vantrausti ef það er borið upp á hana. Það er líka gott fyrir félagshyggjufólk, umhverfisverndarsinna, kvenfrelsisfólk og vinstri menn almennt í þessu landi að hafa það á hreinu hvaða fulltrúa það á hér á þingi sem eru tilbúnir til að standa saman og deila byrðunum af erfiðu verkefni og gefast ekki upp og hlaupast ekki undan skyldum á þeirri ábyrgð sem við tókum að okkur að veita forustu um að koma landinu út úr rústunum sem hægri menn skildu eftir sig. Svo má líka spyrja: Er stjórnarandstaðan tilbúin? Væri ekki hyggilegt fyrir þá kappana, hv. þm. Bjarna Benediktsson og hv. garp Sigmund Davíð Gunnlaugsson, að doka aðeins við að leyfa okkur að glíma við erfiðleikana svolítið lengur? Þeir geta hvenær sem er komið og sagt, þegar það er orðið sýnilegra og ausljósara að við erum að ná vopnum okkar: Nú get ég. Ég svona mæli með því að þeir bíði aðeins. Ég er ekki viss um að þeir séu menn í brækurnar enn þá nema það sé það sem hér er á ferðinni, frú forseti, að stjórnarandstaðan, og ekki síst Sjálfstæðisflokkurinn, sér auðvitað það sem allir sjá að Ísland er á réttri leið, að hér er hagvöxtur genginn í garð, að þetta er farið að ganga betur og nú liggur á að koma stjórninni frá áður en það verður betur skráð í bókhaldið. Það skyldi nú ekki vera. Staðreyndin er sú, forseti, að það er óhrekjanlegt að Ísland er komið út úr mestu erfiðleikunum og yfir því eigum við að gleðjast 

Forseti. Hér tek ég þátt í gjörningnum Þéttum raðir stjórnarliða. Hvernig má skapa traust í brotnu samfélagi okkar? Ég held að vantraustsyfirlýsing sett fram af vanhugsun og sérhagsmunum sé ekki til þess fallin. Ég á í engum erfiðleikum eða vandræðum með að lýsa yfir vantrausti á ríkisstjórnina og meðan ég er að því vil ég nota tækifærið og lýsa yfir vantrausti á Sjálfstæðisflokkinn. Forseti. Ég skora á þing og þjóð að fylkja sér um samfélagssáttmála okkar sem mun endurspeglast í tillögum stjórnlagaráðs. Ég skora á okkur öll að gera allt sem í okkar valdi stendur til að hefja alvöruuppstokkun á kerfinu og beita okkur fyrir réttlætismálum eins og afnámi verðtryggingar, segja skilið við AGS, upptöku nýs gjaldmiðils og setja fram alvörutölur um lágmarksframfærslu og fylgja þeim tillögum. Kreppan er nefnilega rétt að byrja. Ekki er hægt að réttlæta að halda áfram á þeirri braut sem við erum nú. Forseti. Ríkisstjórnin heldur sennilega velli og hún mun halda áfram þeirri vegferð sem hún hefur verið á síðan hún tók við þessu erfiða búi. Ljóst er að ekki mun líða á löngu þar til önnur vantrauststillaga verður borin fram nema ríkisstjórnin hafi dug og þor til að stokka upp hjá sér. Því legg ég til og mæli með að hæstv. forsætisráðherra og hæstv. fjármálaráðherra segi af sér. Ég mæli ekki með þingrofi. Ég mæli ekki með að þingrof verði samþykkt því það er einfaldlega sett til höfuðs stjórnarskrárbreytingum og almennum lýðræðisumbótum sem og umbótum á kvótakerfinu. Já, frú forseti. Ég er með óbragð í munninum þar sem ég stend frammi fyrir þeim valkostum að ef ég sit hjá styð ég núverandi ástand og ef ég samþykki vantraust tek ég þátt í örvæntingarfullum leikþætti formanns Sjálfstæðisflokksins. Hvorugur kosturinn er mér ásættanlegur. Því höfum við farið fram á að atkvæðagreiðslunni um vantraust verði skipt í tvennt. Kosið verði um vantraust sérstaklega og síðan um þingrofið 11. maí. Utanþingsstjórn gæti verið langskynsamlegasti kosturinn ef svo ólíklega vill til að vantrauststillagan verði samþykkt. En þingrof er eðlilegra í samhengi við þjóðaratkvæðagreiðslur um stjórnarskrárbreytingar. Þingrof er alls ekki tímabært núna.

Áður en atkvæðagreiðslan hefst vill forseti taka fram að óskað hefur verið eftir því að atkvæði verði greidd sérstaklega um hvora málsgrein tillögugreinarinnar. Það er venja að verða við slíkri ósk, enda sé þeim áskilnaði fullnægt að hvor hluti tillögunnar gæti staðið sjálfstætt. Óskað hefur verið eftir því að nafnakall verði viðhaft við fyrri atkvæðagreiðsluna.

Virðulegi forseti. Í gær hlustaði ég á danskan umtalaðan hagfræðing færa okkur þau alþekktu sannindi að hér, eins og annars staðar á norðurhveli jarðar, væri að koma vor. Nú kemur hæstv. forsætisráðherra og segir okkur að það sé ríkisstjórninni að þakka, þegar komið er fram í miðjan apríl, að styttist í vorkomuna. Umræðurnar í dag færa okkur heim sanninn um að stjórnarliðið lifir í gerviheimi fjarri raunveruleika almennings. Á meðan ríkisstjórnin dregur upp glansmyndir blasir við almenningi kolsvartur raunveruleikinn, landflótti, kjaraskerðingar, varanlegt atvinnuleysi 15 þúsund manna, gjaldþrot fyrirtækja og almennings. Fólkið í landinu hefur fyrir löngu yfirgefið ríkisstjórnina. Við höfum séð það í kvöld að nú yfirgefa þingmennirnir hana líka. Ég segi já.

Ég segi nei við áframhaldandi doða og ráðaleysi ríkisstjórnarinnar. Því segi ég já við vantrausti á ríkisstjórnina.

Virðulegi forseti. Það er öllum ljóst að þessi ríkisstjórn er ekki starfhæf. Það er öllum ljóst að henni hefur ekki tekist að takast á við þau verkefni sem við okkur hafa blasað. Það er líka öllum ljóst að fram undan eru mjög krefjandi verkefni sem krefjast styrkrar forustu í landsmálunum. Það er því öllum ljóst að þessi ríkisstjórn mun ekki leysa úr þeim vanda. Þess vegna segi ég já.

Frú forseti. Ríkisstjórnin er vissulega svona og svona, skulum við segja. Sumt gerir hún vel, annað gerir hún ekki vel. Sumu hef ég verið sammála, öðru er ég ekki sammála. Ég hef talið mjög mikilvægt að þegar við ræðum um störf ríkisstjórnarinnar og störf okkar tökum við skýrt með í reikninginn að það gerðist dálítið í íslensku samfélagi fyrir tveimur árum. Við lentum í mjög miklum vanda. Ég hef því talið að það að vera í stjórnmálum krefðist af öllum sem þau stunda extra mikillar sanngirni. Ekki síst í því ljósi get ég því miður ekki fundið mig í stuðningi við þessa vantrauststillögu. Síðan finnst mér líka einkar áhugavert, og jafnvel eins konar brandari, að það skuli vera Sjálfstæðisflokkurinn sem leggur fram þessa vantrauststillögu vegna þess að ég held að það sé óhætt að segja að margir séu á því að sá flokkur hafi ekki beinlínis gert gott mót  
             Ég ætla ekki að taka þátt í þessum leikaraskap, þessum skotgrafahernaði, á þessum óvissutímum. Ég greiði þessu ekki atkvæði.

Virðulegur forseti. Sjálfstæðisflokkurinn hefur dregið okkur aftur ofan í ómerkilegan pólitískan skotgrafahernað, ómálefnalegan sandkassaleik sem engu skilar og gefur meira tilefni til að samþykkja vantraust á stjórnarandstöðuna en á ríkisstjórn Íslands. Alþingi þarf ekki á enn einu vantraustinu að halda, Alþingi þarf á trausti að halda. Það gerum við með málefnalegum umræðum, pólitískri samvinnu og forustu fyrir uppbyggingu landsins. Við skulum hætta þessu ómerkilega karpi og halda áfram að vinna að endurreisn Íslands. Ég segi nei.

Virðulegi forseti. Sú vantrauststillaga sem hér liggur fyrir var ekki bara lögð fram í kjölfarið á þjóðaratkvæðagreiðslu um Icesave. Hún var lögð fram í umræðum um þjóðaratkvæðagreiðslu um Icesave. Í þjóðaratkvæðagreiðslunni um Icesave sagði þjóðin nei ásamt Framsóknarflokknum. Það var þvert á það sem ríkisstjórn Samfylkingarinnar og Vinstri grænna hafði gert sem og þingflokkur Sjálfstæðisflokksins. Þessi vantrauststillaga er því lögð fram á veikum grunni. Hún er líka að mínu mati með öllu ótímabær vegna þess að ef menn hefðu beðið, andað með nefinu, tel ég að það hefði verið hægt að leggja fram síðar á þessu þingi vantrauststillögu sem hefði getað leitt til þess að ríkisstjórnin hefði farið frá völdum. Þetta er 

…efni.

Forseti hvetur hv. þingmenn til að virða hér tímamörk.

Virðulegi forseti. Það þarf svo sem ekki að fara mörgum orðum um að það er augljóst okkur sem stöndum að þessari tillögu, sem og fólkinu í landinu, að ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er á endastöð komin. Það sjá allir. Vinstri hreyfingin – grænt framboð og formaður þess flokks eru fyrir löngu orðin uppiskroppa með loforð til að svíkja og hæstv. forsætisráðherra er ekki í nokkrum tengslum við fólkið í landinu. Það blasir við öllum að þessi ríkisstjórn er óhæf til að takast á við þau verkefni sem henni hafa verið falin. Þingmenn stjórnarflokkanna hafa týnt tölunni hver á fætur öðrum og það kann að vera að þó að þessi tillaga verði ekki samþykkt standi ríkisstjórnarmeirihlutinn uppi með aðeins eins manns meiri hluta. Það þýðir að hver og einn þingmaður í stjórnarliðinu hefur neitunarvald í öllum málum  Ég segi já.

Virðulegi forseti. Ég þakka það tækifæri sem við stjórnarliðar höfum fengið í dag til að koma ítarlega á framfæri við þjóðina stefnu okkar og tillögum ríkisstjórnarinnar í þeim stóru verkefnum og viðfangsefnum sem fram undan eru. Ég held að þessi umræða skilji það eftir að það hafi verið frumhlaup hjá sjálfstæðismönnum að bera fram þessa tillögu. Umræðan sýnir að þessi vantrauststillaga á þessa ríkisstjórn hefur hitt sjálfstæðismenn sjálfa fyrir. Ég segi nei.

Forseti. Það er ákall úti í samfélaginu eftir því að gefa einstaklingum og fyrirtækjum tækifæri til að skapa. Helsta fyrirstaðan í því er sú ríkisstjórn sem nú er við völd. Í umræðunni um vantrauststillögu sjálfstæðismanna í dag hefur mikið borið á umræðum um fortíðina og ábyrgð Sjálfstæðisflokksins í þeim efnum. Árið 2010 var Sjálfstæðisflokkurinn ekki við meirihlutastjórn í landinu. Það ár hefur núverandi forsætisráðherra kallað ár hinna glötuðu tækifæra. Ábyrgðin á því snýr að núverandi ríkisstjórn og ég segi já við þessari tillögu.

Virðulegi forseti. Ég hvatti fyrr í kvöld forustumenn ríkisstjórnarinnar til að færa pólitískar fórnir til að bjarga lífi fyrstu vinstri stjórnarinnar, fórnir sem munu gera stjórnarflokkunum kleift að endurheimta traust almennings eftir tvær þjóðaratkvæðagreiðslur um Icesave sem opinberuðu taktleysi forustunnar. Engra breytinga er að vænta á ríkisstjórninni og ég óttast að ef vantrauststillagan verður felld muni forusta ríkisstjórnarinnar forherðast í foringjaræðinu og framlengja í þriðja sinn samning Samfylkingarinnar og Sjálfstæðisflokksins við AGS, auk þess sem þessi ríkisstjórn mun halda áfram á braut kreppudýpkandi fjárlaga ásamt því að tryggja hagsmuni bankakerfisins og fjármagnseigenda á kostnað skuldsettra heimila og fyrirtækja. Virðulegi forseti. 

Virðulegi forseti. Viljum við ríkisstjórn sem stenst þrýsting um gamaldagslausnir á núverandi vanda þjóðarinnar og vill efla atvinnulíf sem skapar verðmæti byggt á hugviti fólks? Viljum við fá að taka upplýsta ákvörðun um aðild að ESB? Viljum við breytingar á kvótakerfinu þar sem tryggt verður að um leiguréttindi sé að ræða og að útgerðarmenn greiði verulegar upphæðir í sameiginlega sjóði okkar landsmanna? Viljum við sjá raunverulegar breytingar á stjórnarskrá? Í mínum huga, frú forseti, er engin spurning hvert svarið er við þessum spurningum. Núverandi ríkisstjórn er sú eina sem getur klárað þessi atriði. Þess vegna segi ég nei við vantrausti.

Forseti. Mér er vandi á höndum. Ég get ekki stutt höfuðlausn Bjarna Benediktssonar og ekki þær forsendur sem þessi tillaga í heild sinni er lögð fram á. Ég get ekki heldur lýst yfir stuðningi eða trausti við ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur, það kemur ekki til greina. Ég hef því ákveðið að styðja fyrri hluta þessarar tillögu á mínum eigin forsendum en hafna leiðakerfi strætisvagns Sjálfstæðisflokksins þar sem ferðalagið endar alltaf með ósköpum. Ég segi já við vantrausti.

Frú forseti. Engin ríkisstjórn í lýðveldissögunni hefur tekið við stærra þrotabúi og erfiðara endurreisnarstarfi en ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Hún hefur unnið þrekvirki við fordæmalausar aðstæður, gengist í ábyrgð og erfið verkefni af dæmafárri þrautseigju og heilindum. Þess vegna treysti ég engum betur en ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur til að endurreisa íslenskt samfélag í anda jöfnuðar, réttlætis og sanngjarnra leikreglna. Ég segi nei við vantrausti.

Virðulegi forseti. Þessar umræður í dag hafa á margan hátt verið mjög athyglisverðar. Númer eitt, númer tvö og númer þrjú vill þessi ríkisstjórn helst, þegar á hana er sótt, tala um fortíðina. Stefna ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur kristallast í einu orði og það er Sjálfstæðisflokkurinn. Ég hef ekki tölu á því hversu oft stjórnarliðar hafa nefnt þetta sameiningartákn sitt. Svo kemur hæstv. forsætisráðherra hér og segir að engar tillögur hafi komið fram frá stjórnarandstöðunni. Heyr á endemi. Allir flokkar í stjórnarandstöðu hafa lagt fram ítarlegar tillögur, en ríkisstjórnin virðist ekki vera læs á neinar tillögur nema sínar eigin. Niðurstaðan er því sú að ríkisstjórnin þorir ekki að leggja verk sín í dóm kjósenda. Það sem verra er, hún treystir ekki sínum eigin kjósendum til að fara með atkvæði sitt. Nú liggur það fyrir. Ég segi já.

Frú forseti. Mikið hefur verið rætt um Sjálfstæðisflokkinn í þessari umræðu og hæstv. forsætisráðherra sagði að hann logaði stafnanna á milli. Nú vill svo til að ég er þingmaður þess flokks, hef ekki orðið var við þessa loga og er m.a.s. hjartanlega sammála formanni Sjálfstæðisflokksins, hv. þm. Bjarna Benediktssyni, um að gjá hafi myndast á milli Alþingis og þjóðarinnar og um að það þurfi að kjósa. Við erum sammála í því. Ég óttast hins vegar afleiðingar þeirrar helstefnu sem ríkisstjórnin er að reyna, þ.e. að reyna að skatta þjóðina út úr kreppunni. Það hefur aldrei tekist. Ég óttast að við stefnum inn í langtímakyrrstöðu og stöðnun, atvinnuleysi til margra ára. Ég segi já við því að þessari helstefnu verði hætt.

Virðulegi forseti. Íslenska þjóðin er algerlega búin að fá nóg af því að komast ekkert áfram. Við viljum fá lausnir og við viljum hafa sýn. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur enga sýn. Þess vegna á þessi ríkisstjórn að fara frá. Þess vegna eigum við að styðja vantraust á þessa ríkisstjórn. Íslenska þjóðin á að fá tækifæri til að kjósa og segja hver hennar sýn er. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur er rúin trausti. Hennar tími kom, en hennar tími er liðinn. Ég segi já.

Frú forseti. Ég hef í störfum mínum á Alþingi reynt að sinna mínum verkum af heiðarleika og trúmennsku. Ég hef enga trú á því að aðrir þingmenn gangi að sínum verkum á annan hátt. Mér leiðist því og ég frábið mér þann málflutning að ég sé vænd um hugleysi og kjarkleysi, jafnvel siðleysi og dónaskap, í störfum mínum á þingi. Í pólitík greinir fólk á um leiðir. Ég er ekki sammála mörgum þeim leiðum sem ríkisstjórn Samfylkingar og Vinstri grænna hefur valið í því endurreisnarstarfi sem hún stendur í sem ríkisstjórn þjóðarinnar. Þess vegna segi ég já við vantrauststillögu á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur.

Virðulegur forseti. Kosningar núna mundu fela í sér að við fengjumst ekki við neitt annað næstu þrjá til fjóra mánuðina, ný stjórn þyrfti að taka við og ekkert mundi gerast í málefnum atvinnulausra. Er það mat Sjálfstæðisflokksins á þessum tímapunkti að það sé það sem þjóðin þarf á að halda? 
             Það eru gríðarlega mikil verkefni fram undan. Við ætlum að gera grundvallarbreytingar á fiskveiðistjórninni. Við ætlum að klára viðræður við Evrópusambandið og við ætlum að fá að sjá tillögur að nýrri stjórnarskrá lýðveldisins. Þetta eru þau verkefni sem við blasa. Þau eru í gangi og það versta sem hægt er að gera á þessu augnabliki og þessum tímapunkti í sögu þjóðarinnar er að fara að rjúfa þing og stefna öllu í upplausn í þrjá til fjóra mánuði við stjórn landsins. Það er það síðasta sem við þurfum á að halda. Ég segi nei.

Virðulegi forseti. Ræður forsvarsmanna ríkisstjórnarinnar fyrr í kvöld eru ekkert annað en móðgun við fólk sem er við það að missa heimili sín, við fólk sem stendur í biðröðum eftir mat, biðröðum sem hafa aldrei verið lengri, við fólk sem er án atvinnu. Sífellt fleiri horfa upp á það að hafa verið án vinnu í meira en eitt ár. Það er líka móðgun við fólk sem neyðst hefur til að flýja land til að geta séð fjölskyldum sínum farborða. Hæstv. forseti. Nei, þrátt fyrir fögur fyrirheit er árangurinn lítill, trúverðugleikinn eftir Icesave enginn. Trú, von og bjartsýni eru horfin. Þessi stjórn þarf að fara frá og ég segi já.

Frú forseti. Sú er hér stendur vill viðhafa réttlátan og sanngjarnan málflutning. Því segi ég að ríkisstjórnin hefur gert margt gott við mjög erfiðar aðstæður. Annað sem hún hefur gert hefur ekki gengið upp. Ríkisstjórnin er mjög veik, aðallega vegna innbyrðis átaka. Hún er of veik til að halda óbreytt áfram. Við þurfum því uppstokkun. Ég vil nýja ríkisstjórn. Ég vil sjá ríkisstjórn Framsóknarflokks og sitjandi stjórnarflokka byggða á nýjum málefnagrunni. Sjálfstæðisflokkurinn og Hreyfingin gætu þá veitt slíkri ríkisstjórn verðugt aðhald. Í nýjum málefnagrunni yrði lögð áhersla á að tala máli Íslands á alþjóðavettvangi vegna Icesave. Þar yrði lögð áhersla á atvinnumál og skuldavanda heimilanna og að tryggja nauðsynlegan pólitískan stöðugleika á miklum óvissutímum. Ég segi því já.

Virðulegi forseti. Við greiðum atkvæði um tillögu Sjálfstæðisflokksins, sem bar allra flokka mesta ábyrgð á hruni fjármálakerfisins, um vantraust á ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sem hefur varið síðustu tveimur árum í að taka til eftir þetta sama hrun. Erlendir matsaðilar gefa ríkisstjórninni þá einkunn að efnahagur landsins sé að hjarna við. Tekist hefur að ná vöxtum og verðbólgu niður, kaupmáttur er að aukast, atvinnuleysi að minnka og fjárlagahallinn hefur minnkað um ríflega 80% frá hruni. Sú tillaga sem hér er til afgreiðslu er því óskiljanleg ef hún er tekin bókstaflega því að tímasetningin er svo fráleit. Hún er aðeins skiljanleg í því ljósi að hún er eina leið Sjálfstæðisflokksins til að draga athyglina frá því ógeðfellda heimilisofbeldi sem þar stendur yfir á vegum fyrrverandi formanns flokksins. Tillagan endurspeglar vaxandi vantraust Sjálfstæðisflokksins á eigin forustu. Nú þurfum við hins vegar á samstöðu allrar þjóðarinnar að halda til að tryggja að haldið verði kröftuglega á hagsmunum Íslands á alþjóðavettvangi í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu á laugardaginn. Ég styð þessa ríkisstjórn að sjálfsögðu áfram til góðra verka 

Frú forseti. Það þarf heldur meiri menn en stjórnarandstöðuþingmanninn sem neitaði því áðan að það væri farið að vora til að stöðva tímans þunga nið. Árstíðirnar koma og fara og svo mikið er víst að það var kalt, dimmt og nöturlegt haust 2008, bæði í náttúrunni og í þjóðmálunum þegar hér hrundi allt. Það var á höfuðábyrgð Sjálfstæðisflokksins. Sjálfstæðisflokkurinn má mín vegna vera jafnlengi í endurhæfingu utan Stjórnarráðsins og hann hafði tíma innan þess til að undirbúa það sem hér gerðist. Ég kaupi það. En það er staðreynd, hvort sem stjórnarandstöðuþingmönnum, hve margir sem þeir eru, líkar betur eða verr, að það er tekið að vora og líka í efnahagsmálum okkar. Það er tekið að liðkast um, hagvöxtur er farinn af stað, það er tekið að vora og sumarið  Ég segi nei.

Virðulegi forseti. Það er rétt sem hæstv. forsætisráðherra og hæstv. fjármálaráðherra hafa sagt í dag og röktu mjög ítarlega, verðbólga hefur hjaðnað, vextir hafa lækkað, gengið er orðið stöðugra og mikið hefur verið unnið á halla ríkissjóðs. Þetta er allt saman árangur af prógrammi sem var skrifað undir haustið 2008 af Sjálfstæðisflokknum  Það sem meira er, Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn setti hér upp skrifstofu til að fylgja þessu prógrammi nákvæmlega eftir og það hefur verið slegið miskunnarlaust á putta vinstri stjórnarinnar ef hún hefur ætlað sér að víkja frá því. Verkefni ríkisstjórnarinnar hafa verið skuldavandi heimilanna, atvinnuleysi, fjárfestingar, skattar, að koma af stað hagvexti og afnema gjaldeyrishöft. Í öllum  Ég segi já.

Hæstv. forseti. Þegar boðað var til kosninga og kosið til nýs Alþingis árið 2009, fyrir réttum tveim árum, bar ég þá von í brjósti, sem og að ég tel öll þjóðin, að hér mundi skapast samstaða um þau miklu verkefni sem fram undan voru. Því miður hefur raunin ekki orðið sú og því miður virðist verkstjórinn sjálfur, leiðtogi ríkisstjórnarinnar, hæstv. forsætisráðherra Jóhanna Sigurðardóttir, leita ófriðar frekar en friðar þegar kostur er á því. Það er mjög miður. Nú er einfaldlega komið að leiðarlokum og ég tel rétt að ríkisstjórnin fari frá og að hér verði boðað til kosninga. Það er eina leiðin til þess að Alþingi geti náð sátt við þjóðina, til að Alþingi geti leyst þau verkefni sem því ber með því að skapa hér aðallega samstöðu um þau stóru verkefni sem fram undan eru. 
             Ég segi já.

Virðulegi forseti. Sú ríkisstjórn sem nú situr hefur klúðrað nánast öllu sem hún hefur tekið sér fyrir hendur. Tvisvar hefur hún klúðrað Icesave-málinu og stjórnlagaþing hæstv. forsætisráðherra var úrskurðað ógilt. Þau mál sem hún hefur leitt til lykta hafa hins vegar einungis leitt til verri lífskjara fyrir fólkið í landinu. Skattar eru komnir upp úr öllu valdi og þeim sem meira hafa á milli handanna er hótað stríðsskatti sem minnir frekar á eignaupptöku en skattlagningu. Þetta er jafnframt ríkisstjórn forræðishyggju. Nú er svo komið að enginn virðist mega gera neitt nema með leyfi hæstv. fjármálaráðherra og þessi ríkisstjórn treystir ekki nokkrum manni til að lifa eigin lífi. Þjóðin treystir hins vegar ekki þessari ríkisstjórn lengur, tími hennar er úti og hann kom í raun aldrei. Það er mér því sannur heiður að koma í dag á þing sem varaþingmaður til að greiða atkvæði með vantrausti á þessa ríkisstjórn því að verri ríkisstjórn er varla hægt að hugsa sér.  Því segi ég já.

Frú forseti. Nú, einu ári eftir útkomu skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis sem upplýsti um aðkomu stjórnmálamanna að hruninu, er eðlilegt að almenningur í landinu fái tækifæri til að velja sér fulltrúa á Alþingi að nýju. Nú, einu ári eftir útkomu skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis sem leiddi í ljós hver aðkoma fjórflokksins að hruninu var, eiga almennir flokksmenn allra stjórnmálaflokka á Íslandi að fá tækifæri til að endurmeta forustufólk sitt og þingmenn sína. Það þing sem hér situr mun ekki hjálpa þjóðinni frá hruninu. Það hefur sýnt sig og það verður svo. Þess vegna styð ég þessa tillögu, segi já við vantrausti á þessa ríkisstjórn og styð það að hér verði kosningar.

Frú forseti. Ég held að það sé brýnt að hafa í huga við þessa atkvæðagreiðslu að við erum vonandi á rúmlega miðri leið í endurreisn eftir bankahrunið sem varð fyrir tveimur og hálfu ári. Það eru enn mörg verk óunnin, það er margt sem þarf að klára. Erindi ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur er brýnt og þarft, stefnan er skýr. Svo má vera að einhverjir heltist úr lestinni en við munum klára þetta verkefni. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur mun klára þetta kjörtímabil og ég segi nei við þessu vantrausti vegna þess að í því felst einhver sú innantómasta hótun sem ég hef nokkurn tímann orðið vitni að í þessum þingsal. 
            

Virðulegi forseti. Vegna þeirra sem eru atvinnulausir, vegna þeirra sem eru skuldum vafðir, vegna þeirra sem hrekjast úr landi, vegna þeirra sem eiga um sárt að binda eftir 18 ára óstjórn Sjálfstæðisflokksins og þess hruns sem hann leiddi yfir þjóðina vil ég þakka hv. þm. Bjarna Benediktssyni fyrir þetta tækifæri til að votta stjórn félagshyggjuflokkanna traust mitt á þessum stað og á þessari stundu. Megi þessi stjórn lengi lifa. Ég segi nei við vantraustinu. 
            

Frú forseti. Í eindreginni og einlægri andstöðu minni gegn ESB og jafneindregnum og -einlægum stuðningi mínum við sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldi hennar segi ég já.

Virðulegi forseti. Haustið 2008 dundu miklir erfiðleikar yfir íslenska þjóð. Úrvinnsla þeirra erfiðleika hefur leitt þjóðina í mikil vandræði. Deilur og ágreiningur hafa verið ráðandi í samfélaginu. Eftir erfiðan ágreining sem við leiddum til lykta um síðustu helgi hefði verið gott að geta fært þjóðinni núna þá gjöf að við sameinuðumst um verkefnin fram undan, að við ynnum saman að lausnum og settum þjóðarhagsmuni í öndvegi, legðum til hliðar stundarhagsmuni og pólitíska flokkshagsmuni, einungis um stund. Það hefur okkur því miður ekki auðnast að gera hér, en til að leggja mitt lóð á þá vogarskál segi ég nei við þessari vanhugsuðu vantrauststillögu.

Virðulegi forseti. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur hefur ekki góða áru. Hún minnir um margt á ævisjálfheldu eða marhnút í grunnum skerjapolli. Ríkisstjórnin er verkkvíðin og hrædd og það skilar engu. Hún hvetur ekki, heldur letur og letur og letur. Ríkisstjórnin býður aðeins upp á depurð, vonleysi og kjarkleysi, skilur heimili og atvinnusköpun eftir á víðavangi. Það gengur ekki og hún gengur alls ekki til verka. Við ætlum að fara að gera það, við ætlum að fara að gera það, við ætlum að fara að gera það, klifar hæstv. forsætisráðherra sífellt á - en ekkert skeður. Tími ríkisstjórnarinnar hefur færst upp í ekki neitt. Íslendingar eiga betra skilið. Ég segi já.

Frú forseti. Við lifum á tímum þar sem forgangsröðun á að vera sett í öndvegi. Við lifum á tímum þar sem þarf að skera niður og við erum að taka á okkur miklar þrengingar. Á sama tíma eru settir milljarðar, mikill tími og vinna í Evrópusambandsumsókn. Þrír flokkar á Alþingi eru mótfallnir inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Nú verður að stokka upp, nú verður að stöðva þessa Evrópusambandsvegferð, setja hana í annan farveg. Ég segi því já við þeirri tillögu sem hér er lögð fram.

Hæstv. forseti. Fyrir 53 árum var í þessum sal forsætisráðherra sem lýsti ástandinu í ríkisstjórn sinni þannig að þar væri engin samstaða um úrræði sem að gagni mættu koma. Þessi ummæli Hermanns Jónassonar mörkuðu endalok þeirrar ríkisstjórnar sem hann stýrði. Hið sama má segja um þá ríkisstjórn sem nú situr. Hún kemur sér ekki saman um nein úrræði sem að gagni mega koma. Hún á að fara frá. Þess vegna segi ég já.

Forseti. Ég legg til og mæli með að forusta ríkisstjórnarinnar segi af sér nú þegar. Ég stend frammi fyrir því að ef ég sit hjá er ég að styðja við fólkið í stafninum sem ég ber ekki traust til og ég samþykki því vantraust á forsætisráðherra og fjármálaráðherra. Ég kalla eftir utanþingsstjórn uns við höfum tryggt stjórnarskrárbreytingar og raunverulega skjaldborg um heimilin í landinu. Ég segi já.

Frú forseti. Ég ætla í þessari atkvæðagreiðslu að greiða þessu máli atkvæði samkvæmt efni málsins en ekki hvaðan það kemur. Það er gamaldagspólitík hér, sérstaklega í ræðum stjórnarliða, að innanflokksmál Sjálfstæðisflokksins eru oftar nefnd en hagsmunir fólksins í landinu.  Við framsóknarmenn höfum lagt fram tillögur er varða skuldamál heimilanna í landinu, fyrirtækjanna í landinu. Við höfum tvisvar sinnum lagt fram efnahagstillögur og það hefur ekkert verið á þær hlustað. Á kröftugu flokksþingi okkar um síðustu helgi lögðum við fram beinskeytta stefnu í atvinnumálum þjóðarinnar. Hæstv. forsætisráðherra gaf ekki mikinn ádrátt um að á hana yrði hlustað. Ég er í pólitík til að hafa áhrif, koma góðum málum áfram. Með þessari ríkisstjórn náum við framsóknarmenn ekki að koma mikilvægum áformum okkar og stefnumálum í framkvæmd. 
             Þess vegna segi ég já við þessari tillögu.

Frú forseti. Það er óumdeilanlegt að sú umræða sem hér hefur farið fram í dag var nauðsynleg. Og hún var gagnleg til að taka mælingu á stöðu ríkisstjórnarinnar. Ég efast ekki í eina sekúndu um að aðilar vinnumarkaðarins hafi t.d. verið að fylgjast með. Þeir hafa heyrt þingmenn Vinstri grænna koma hingað og lýsa yfir stuðningi við ríkisstjórnina en áskilja þann stuðning t.d. því að ekki verði virkjað í neðri hluta Þjórsár. Það er athyglisvert fyrir þá aðila vinnumarkaðarins sem nú sitja við samningaborðið. Við höfum líka fengið að heyra hæstv. ráðherra Ögmund Jónasson lýsa því yfir - það hlýtur eiginlega að hafa verið skrýtla hjá ráðherranum þegar hann sagði að besta leiðin til að verjast inngöngu í ESB væri að styðja Vinstri græna sem mundu í góðu samstarfi við Samfylkinguna fella tillögu um inngöngu í Evrópusambandið. Sá þingmaður sem kom hér upp og lýsti sig sem sérstakan talsmann sanngirninnar, hv. þm. Guðmundur Steingrímsson, treystir sér ekki einu sinni til  Það eina sem hægt er að gera er að segja já við þessari tillögu. 
            

Frú forseti. Ég tek undir það að umræðan í dag hefur um margt verið góð og gagnleg. Til dæmis hefur það komið vel fram í máli forustumanna ríkisstjórnarinnar að henni hefur gengið vel við að koma á jöfnuði í ríkisfjármálum og um leið að vinna mörgum réttlætismálum brautargengi, málum á borð við eignarhald þjóðarinnar á auðlindum sínum og endurskoðun stjórnarskrárinnar. Þá er ótalið að þessi ríkisstjórn hefur leitt stærsta hagsmunamál þjóðarinnar í lýðræðislegt ferli. Það mál er umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu. Þessari ríkisstjórn einni treysti ég til að leiða það mál til lykta og koma með samning í þjóðaratkvæði innan tveggja ára. Því segi ég að sjálfsögðu nei við vantrausti á þessa ríkisstjórn.

Frú forseti. Það er óaðskiljanlegur hluti tillögu okkar um vantraust á ríkisstjórnina að gengið verði til kosninga vegna þess að við viljum að þjóðin fái að kjósa um framtíðina. Árið 2009 var kosið um fortíðina. Nú er það svo að í umræðu um kosningar hefur stjórnarliðum og reyndar sumum í stjórnarandstöðu orðið mjög tíðrætt um stöðu Sjálfstæðisflokksins. En er það ekki augljóst að ef þeim sem hæst hafa talað um vonda stöðu Sjálfstæðisflokksins, um slæma fortíð hans, um allt það sem Sjálfstæðisflokkurinn á að hafa á samviskunni, væri alvara mundi þetta sama fólk fagna því að fá kosningar? Staðreynd málsins er sú að það fólk sem mest hefur talað um Sjálfstæðisflokkinn trúir ekki einu einasta orði sem það sjálft hefur viðhaft í ræðustól. Það skín í gegnum málflutninginn að það gengur út frá því að eftir kosningar taki Sjálfstæðisflokkurinn við. Ég verð reyndar að lýsa furðu minni á  
             
            

Forseti. Ég mæli ekki með því að þingrof verði samþykkt því að það er einfaldlega sett til höfuðs stjórnarskrárbreytingum og almennum lýðræðisumbótum sem og umbótum á kvótakerfinu. Ég legg því til að við lítum á þingrof sem möguleika og í eðlilegra samhengi við þjóðaratkvæðagreiðsluna um stjórnarskrárbreytingar. Mér finnst ekki tímabært að kalla eftir þingrofi í dag.

Virðulegi forseti. Ég styð ekki þingrof. Ríkisstjórnin hefur nú staðið af sér vantrauststillöguna þannig að líka af þeim ástæðum er ekkert sem mælir með þingrofi. Þó að ríkisstjórnin hefði fallið hefði ég samt ekki stutt þingrof.

Heyr, heyr.

Ég tel að það komi ekki til greina að kalla pólitískan óstöðugleika yfir landið.  Það er miklu nærtækara að raða upp nýrri ríkisstjórn eins og ég fór yfir í fyrri útskýringu minni. Þess vegna segi ég nei við þessari tillögu. Við þau tímamót sem hér hafa orðið í kvöld er mjög brýnt að við snúum bökum saman á þessari samkundu og komum 

Heyr, heyr.


             Ég segi nei.  
            

Frú forseti. Ríkisstjórn sem hangir saman á því lími að henni er illa við Sjálfstæðisflokkinn og óttast hann og hefur engar hugsjónir sjálf gengur ekki upp. Það er skýringin á því að svo mikil óreiða er í þessu landi. 
             Um síðustu helgi fóru fram kosningar og þá kom í ljós að þjóðin hafnaði því sem meiri hluti Alþingis hafði samþykkt með 44 atkvæðum