Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Pjetur Þórðarson) Eins og sjá má á greinargerð fyrir þessu frv. á þskj. 293, og reyndar er áður kunnugt, þá eru næmir dýrasjúkdómar oft á ferð í nágrannalöndum okkar. Það er einnig kunnugt, að hjer á Íslandi hafa verið gerðar nokkrar varúðarráðstafanir til þess að verjast þeim. Flm. frv. hafa vakið athygli þingsins á þessari hættu og fara fram á að banna innflutning á heyi. Aðalefni frv. er í 1. gr., sem fer fram á að banna heyflutning til landsins, þó með heimild fyrir stjórnina til undanþágu. Ákvæði greinarinnar eru nákvæmlega hin sömu og í lögum nr. 7, 17. mars 1882, um bann gegn innflutningi á kvikfje. Þó var nefndinni það ljóst, að hjer var ólíku saman að jafna, heyi og alidýrum. Nefndinni virtist því sjálfsagt að leita álits dýralæknis um þetta mál. Og eins og sjá má af áliti nefndarinnar, kom hann á fund með nefndinni. Hann taldi útlent hey að vísu ekki vera með öllu hættulaust, en færði rök að því, að aðrir hlutir gætu einnig verið hættulegir. Gerði hann dálitla upptalningu slíkra hluta og áleit ekki rjett að samþ. 1. gr. frv. óbreytta. Hann áleit ekki rjett að setja með lögum ákveðið bann með undanþáguheimild, heldur setja heimildarlög til þess að banna innflutning, þegar sjerstök hætta var á ferð. Skal jeg leyfa mjer að lesa hjer upp tillögur dýralæknis, þær er snerta breytingu á 1. gr. og hann telur þurfa. „Landstjórninni skal heimilt, samkv. till. dýralæknis í Rvík, að banna innflutning á hráum sláturafurðum af dýrum, hverju nafni sem nefnast, mjólk, heyi, hálmi, alidýraáburði og brúkuðum pokum undir fóðurmjöl og fóðurblöndur, ásamt innihaldi pokanna, frá öllum löndum, þar sem smitandi alidýrasjúkdómar geisa, þeir er hætta getur verið á að flytist til landsins með nefndum hlutum.“ Hann ljet það sem sagt í ljós, að vart væri rjett að gera frv., eins og það er orðað, að lögum. Og ef nefndinni sýndist að leggja það til, að frv. yrði samþ., þá að gera þær breytingar á því, sem till. hans fer fram á. Hann áleit innflutning á heyi ekki hættulegan eins og nú standa sakir, en heimildarlögin um bann gætu komið að miklu liði, ef hætta væri á ferð. Nefndin er á sömu skoðun um þetta. Að hún tók ekki þann kost, að breyta frv. samkv. till. dýralæknis, orsakaðist af því, að hann taldi till. sína geta verið ófullkomna, sakir ónógs umhugsunarfrests. Hann vildi sameina eldri ákvæði við ný, ef út í þetta væri farið. Niðurstaða nefndarinnar varð því sú, að málið þurfi betri undirbúning, og leggur til að því sje vísað til hæstv. stjórnar, sbr. nál. Jeg skal bæta því við, að nefndinni er þetta ekki kappsmál, og skal jeg láta ósagt um það, hvernig nefndarmenn greiða atkv., ef tillaga hennar verður ekki samþ.

Tryggvi Þórhallsson Ef mjer væri tamt að semja mig að siðum útlendinga, þá mundi jeg hafa komið í morgun með svart band um handlegginn, og annað til vara í vasanum, til þess að syrgja þess tvö börn mín, frumvörpin tvö, sem nú virðast eiga að sæta sömu örlögum. En hitt væri mjer nær skapi, að taka upp fornan sið, og skarta sem til víga. Og það skal nú ekki fara svo, að þetta frv. mitt verði drepið umræðulaust eins og hitt í gær, frumvarpið um bann gegn áfengisauglýsingum. Þau eru bæði þörf og góð og ranglega drepin. Það í gær var um það, að forða mannfólkinu frá hinum görótta drykk, sem er áfengi. Þetta er um það, að forða búnfjenaðinum frá einni hinni voðalegustu sýki, sem til er. Og jeg hefði mikla löngun til að fara allhörðum orðum um þá landbúnaðarnefnd, sem leggur á móti þessu frv. En jeg vona hinsvegar, þó að jeg deili á hv.frsm. (PÞ), að við getum setið meir of sáttir saman á eftir fyrir því. Jeg álít afar óviturlegt að afgreiða málið á þann hátt, sem nefndin leggur til. Áður en jeg bar frv. fram, ráðfærði jeg mig við dýralækni, og hann sagði, að gin- og klaufasýki gæti stafað af innflutningi heys. Sama segir hann við nefndina. Eigi að síður vill hún eiga það á hættu, að þessi sýki vofi yfir landinu eitt árið enn, og ástæðan, sem færð er til, er sú, að hætta geti stafað af fleiru. Auðvitað getur hætta stafað af fleiru. En það er þó æðimikill munur á hættu af t. d. hálmi og mjólk. Við gefum að vísu ekki kúnum hálm og mjólk, en kýr eru oft fóðraðar í sömu húsum og aðrir gripir, er þetta útlenda hey fá. Og jeg efa ekki, að t. d. kúm hjer í bæ sje oft gefið þetta útlenda hey. Svo get jeg ekki viðurkent, að ekki megi byrgja hættulegasta brunninn strax. Nefndin hefði getað bætt því inn í, sem þurfa þótti, og ekki látið alla hættuna vofa yfir. Þessa hefði nefndin átt að gæta, og mig furðar á, að dýralæknir skuli taka svona í þetta mál, einkum ef litið er á framkomu hans í öðru máli. Sú er saga til þess: Þess hefir margoft verið leitað, að mega flytja inn skoska hrúta. Þetta er mjög gróðavænlegt, þó að jeg ekki hirði um að fjölyrða um það. Búnaðarþingið hefir tvívegis óskað þessa, og sjerfróður maður, Jón bóndi á Bessastöðum, ætlaði að gera tilraunina í Bessastaðanesi, þar sem alveg hefði mátt einangra fjeð. Í hvorttveggja sinnið strandaði þetta mál á tillögum dýralæknis, og jeg hygg, eftir því sem jeg hefi síðar kynt mjer það mál, að það hafi verið viturlega ráðið, áhættan hafi verið of mikil. Því kemur mjer það kynlega fyrir, að hann tekur svo dauflega í þetta mál, þar sem allir vita, hve mikil hætta vofir yfir. Jeg skil ekki, hvorki frá hans hálfu nje nefndarinnar, hversvegna ekki má byrgja hættulegasta brunninn í tíma. Jeg get bætt því við, að þegar jeg flutti þetta frv., hafði jeg lesið í útlendu blaði, að giskað væri á, að klaufasýkin hefði borist til ákveðins hjeraðs í Danmörku með heyi. Síðan hefi jeg lesið í útlendum blöðum, að talið sje víst, að veikin hafi borist til þessa hjeraðs með heyi, og tjónið er orðið stórkostlegt. Því harðna jeg í sókn þessa máls, og jeg vildi óska, að þingið bannaði algerlega að flytja inn hey frá þeim löndum, sem þessi ógurlegi sjúkdómur ríkir í. Norðmenn hafa afskaplega stranga löggjöf um þetta. Liggur 10 þús. kr. sekt við brotum. Út frá þessu sætti jeg mig ekki við, að vísa málinu til stjórnarinnar, nema þá, að hún lýsi yfir og lofi því, að ekki verði flutt inn hey frá sýktum löndum. Jeg sje ekki, hvað er því til fyrirstöðu, að gengið sje formlega frá þessu nú. Jeg vil beina því til nefndarinnar, hvort hún vill ekki athuga þetta betur til 3. umr. Það er enginn vafi á, að hjer vofir yfir stórhætta.

Frsm. (Pétur Þórðarson) Það er víst, að við hv.flm. og jeg, stöndum hjer dálítið ójafnt að vígi, því mjer hefir síst komið í hug að skreyta mig til víga. Nefndin getur ekki gert að því, hvað kann að hafa skolast til hjá dýralækninum í áliti hans á þessu máli, en henni fanst liggja beinast við að byggja einkum á áliti hans. Hann varð við beiðni nefndarinnar um að koma á fund hjá henni, og þá varð ekki vart neins tvíveðrungs um það, hvað hann vildi leggja til. Hann kom með skrifaða tillögu á fundinn, sem fór í þá átt, að ekki yrði lagt innflutningsbann á hey. Jeg get ekki betur sjeð en að álit dýralæknisins sje eina ábyggilega heimildin, sem nefndin gat farið eftir. Jeg ber auðvitað ekki brigður á, að hv.flm. (TrÞ) hafi leitað álits dýralæknis áður en hann flutti frv., og hann þá látið í ljós, að hætta gæti verið fyrir hendi. En hann var þó á því við nefndina, að ekki þyrfti að ákveða þetta svona eindregið. Jeg veit, að þýðingarlaust er að deila um þetta, og jeg gat um áðan, að nefndinni væri þetta ekkert kappsmál, heldur bygði algerlega á þessari heimild, sem hún taldi besta. Hv. deild verður að ráða fram úr, hvora leiðina skal velja. Jeg skal geta þess, að dýralæknirinn mun hafa minst á það í viðtali við nefndina, að hann væri reiðubúinn til þess að gefa stjórninni ráð um aðflutningsbann, ef einhver sjerstök hætta sýndist yfirvofandi, og mun hann þar hafa átt við, ef næmir sjúkdómar geysuðu í nágrannalöndunum. En tillögur hans bygðust á því, að eins og stæði væri ekki mikil hætta á ferðum. Nefndin getur auðvitað ekkert um það dæmt, hvort heyið er hættulegast af því, sem komið getur til greina, að einhver hætta stafi af. Vel má vera, að svo sje. Um það verður hver að hafa sitt álit. Annars þýðir ekki að orðlengja þetta. Hv. deild verður að skera úr, hvaða leið skuli farin í þessu máli.

Tryggvi Þórhallsson Það er rjett hjá hv.frsm. (PÞ), að þetta mál ætti ekki að þurfa langar umræður. Það er aðallega eitt atriði úr ræðu hans, sem jeg þarf að minnast á. Mjer virðist alls ekki um það að ræða, að jeg hafi annað eftir dýralækninum en nefndin. Mjer skilst, að hann hafi sagt báðum það sama, að hey gæti smitað. Það, sem ber á milli, er, hvaða ályktun skuli dregin af ummælum dýralæknisins. Hv. frsm. (PÞ) vildi engan dóm á það leggja, hvort heyið væri hættulegast eða annað. Það virðist þó liggja í augum uppi, að í því muni mest hætta fólgin, þar sem það kemur fyrir vitin á nautgripunum, en mjólkin ekki eða hálmurinn. Þá sagði hann, að ástæða væri til þess að gera ráðstafanir, ef sjúkdómurinn tæki að geisa. Hjer þarf ekkert ef, því að sjúkdómurinn geisar nú þegar ytra. Fyrir tveimur árum var gerður stórfeldur niðurskurður í Skotlandi vegna klaufsýki, og hún er þar enn.

Magnús Torfason Eins og hv. deild kannast við, var jeg máli þessu fylgjandi og vildi, að það yrði afgreitt af þinginu af sömu ástæðum og hv.þm. Str. (TrÞ) tók fram. En þegar málið kom í nefnd, og eftir að nefndin hafði talað við dýralækni, þóttist jeg sjá, að engin tök yrðu á að koma málinu gegnum þetta þing. Þó að það kynni að komast gegnum þessa hv. deild, mundi það stranda í Ed. Jeg áleit því heppilegra fyrir málið, að því yrði vísað til stjórnarinnar, með þeirri áskorun, sem er í nál., að undirbúa lög um þetta fyrir næsta þing. En það kom fram í umr., að dýralæknirinn taldi engin vandkvæði á, að gefin yrðu út bráðabirgðalög strax og hætta væri á ferðum. Nú gengur munn- og klaufasýki í Danmörku, svo að líklega væri rjett að banna innflutning strax. Yfirleitt tók dýralæknirinn vel í að vinna að því, að brunnurinn yrði byrgður. Vegna þessara ummæla hans sá jeg ekki ástæðu til þess að gera ágreining í nefndinni.

Jón Sigurðsson Jeg vildi benda á, að þessi ummæli dýralæknis, sem fram hafa verið tekin af hv.frsm. (PÞ) og hv. 1. þm. Arn. (MT), eru í raun og veru lítils virði. Hvernig getur dýralæknirinn sagt um, hvenær hætta er á ferðum. Jeg býst ekki við, að hann fylgist svo vel með innflutningi á heyi, að hann viti, hvaðan það kemur, hvort það kemur t. d. frá hjeruðum í Danmörku eða Skotlandi, þar sem sýkin geisar, eða frá heilbrigðum hjeruðum. Þetta er því alt sagt út í bláinn. Hættan er yfirvofandi og hefir verið það. Þó að við höfum sloppið að þessu, er ekki víst, að svo verði altaf. Annars hafði jeg gert mjer von um að þetta frv., þó ekki fyndi það náð fyrir augum nefndarinnar, yrði sett í viðunandi búning, svo að taka mætti það upp á næsta þingi. En þessu virðist nefndin hafa fallið frá. Það eru engar líkur til þess, að frv. verði að lögum á þessu þingi. En það ætti að vera óhætt að lofa því til 3. umr., ef þá væri hægt að breyta því í það horf, að sem flestir gætu felt sig við.

Halldór Stefánsson Jeg held, að ekki beri hjer eins mikið á milli og lítur út fyrir. Það er helst í því fólgið, að mismunandi skilningur er lagður í álit dýralæknis. Jeg legg þann skilning í álit hans, að hann telji ekki hægt að ábyrgjast, nema hjer kunni að vera hætta á ferðum, en sú hætta sje ekki meiri að því er snertir hey, heldur en sumar aðrar vörur, t. d. brúkaða poka og ýmsar tegundir umbúða, fóðurblöndur o. fl. Við vitum, að dýralæknirinn hefir verið allra manna strangastur um að banna innflutning þess, sem hætta gat af stafað, svo að mörgum hefir þótt nóg um, og mintist hv.þm. Str. (TrÞ) á innflutning lifandi fjár í því sambandi. Mjer finst ekki ástæða til þess að ámæla okkur, sem enga sjerþekkingu höfum á þessum hlutum, þó að við treystum áliti dýralæknis, sem kunnur er að því að vilja banna innflutning þess, sem hætta gæti stafað af. Við byggjum líka á reynslunni. Hey hefir verið flutt inn óhindrað undanfarið, og engin sýki með því borist. Það er hvorki sannað, að sýkin geti borist með heyi, nje að skilyrði sjeu fyrir hana hjer. Yfirleitt ber hjer lítið á milli. Við viljum, að þessu sje frestað um eitt ár og jafnframt athugað, hvort ekki gæti verið um fleiri vörutegundir að ræða, sem ástæða væri til þess að banna innflutning á. Við sjáum ekki ástæðu til þess, að taka eina þessara vörutegunda út úr, ef um margar er að ræða, sem hætta gæti stafað af. Þetta frv., sem hjer liggur fyrir, er alveg ófullnægjandi, ef taka á tillit til álits dýralæknis.

Bjarni Jónsson Það má sýnast undarlegt að flytja hey til Íslands. Jeg veit ekki annað en þetta land sje svo grasgefið, að hjer ætti að vera nóg hey, þó að fleiri skepnur væri. En þetta er víst ekki af þeim toga spunnið, heldur af því, að þeir, sem við sjávarsíðuna búa, eiga auðveldara með að fá útlent hey en innlent, vegna þess, hve samgöngur innanlands eru illar. Munurinn liggur í þessu, þó að undarlegt sje, að flutningur innanlands er dýrari. Jeg held, að rjett væri, að þeir, sem búnaðarmálin hafa með höndum, reyndu að auðvelda þennan flutning svo, að þeir, sem kaupa þurfa hey, gætu fengið það áhættulaust. Það er auðsjáanlega þjóðaróhagur að gjalda fje út úr landinu fyrir vörur, sem hægt er að fá innanlands. Það er nóg af vörum, sem þarf að flytja að, þó að þær gangi frá, sem hjer má framleiða gnægð af, svo sem hey og mjólk. Auðvitað er hart að banna mönnum að flytja inn hey, þegar það fæst með betri kjörum en innanlands, því að mikið getur legið við, og það er því aðeins geranda, að eitthvað sje gert til þess að auðvelda flutninga innanlands. Það sjest af áliti dýralæknis, að innflutningur á heyi getur verið hættulegur, vegna sjúkdóma, sem flytjast kynnu. Klaufasýki er t. d. mjög háskaleg veiki. Jeg get því ekki annað en lagt þessi óþægindi á þá, sem við sjávarsíðuna búa, til þess að firra almenning hættu. Fjárkláðinn stafaði af innflutningi kvikfjár frá öðrum löndum, sem gerður var í góðu skyni og af þeirri speki, að allir aðrir kynnu betur að búa á Íslandi en þeir, sem hafa búið hjer í 1000 ár. Jeg vil spyrja hv. landbn., af hverju hún fer ekki eftir tillögum dýralæknis, þar sem hann hefir lagaskyldu til að aðgæta þetta, og ætti það nú þegar að vera sett í lög. Jeg vil því fara að eins og dýralæknirinn hefir lagt til, að samþykkja frv. við þessa umr. og breyta því síðan í hitt horfið undir 3. umr. Þá er enginn skaði orðinn og ekkert bráðabann við að flytja inn hey, ef sannanir eru fyrir því, að það komi ekki frá löndum, sem hafa þessa sýki. Frá Noregi mundi vera óhætt að flytja það, en aftur á móti er gin- og klaufasýki landlæg bæði í Danmörku og Skotlandi. Þaðan mætti því aldrei flytja inn hey, og væri slíkt eftirlit, að ætíð þyrfti að sýna stjórninni, hvaðan ætti að kaupa heyið, mætti hafa eftirlit, án þess að gera nokkur óþægindi. Með þessu móti mætti forðast hættuna, án þess að banna mönnum þessi nauðsynjakaup. Jeg mun því greiða frv. mitt atkv. til næstu umr., í von um, að þá komi hv. nefnd með brtt. eftir tillögum dýralæknis og þetta geti orðið að lögum á þessu þingi.

Frsm. (Pjetur Þórðarson) Hv. þm. Str. (TrÞ) sagði, að dýralæknirinn hefði sagt það sama við sig og nefndina viðvíkjandi hættunni. En það getur verið munur á, hvernig það er sagt. Annars er það ekkert kappsmál, að nefndin fylgdi dýralækninum alveg í þessu efni, en með tillögum sínum leggur hann á móti frv., eins og það er. Í viðbót við þetta kemur það, sem hv. 2. þm. Skagf. (JS) hefir bent á, að þessar framkvæmdir kæmu ekki til, fyr en sjerstök hætta væri á ferðum. Þetta ætlast dýralæknirinn ekki til að komi til framkvæmda, fyr en honum þykir ástæða til, eins og álykta má af tillögum hans. Jeg skal enn taka það fram, að það er ekkert kappsmál fyrir nefndina að koma sínum tillögum fram, og vill hún leita samkomulags við hv.flm. og aðra, sem vilja, að málið gangi fram, og skal jeg því fyrir hönd nefndarinnar taka aftur, til 3. umr., tillöguna um að vísa málinu til stjórnarinnar.

Magnús Jónsson Jeg verð að standa upp til þess að þakka ekki nefndinni fyrir afgreiðslu á þessu máli, þar sem hún vill fella frv. Jeg hefi borið fram brtt. á þskj. 424, þar sem nefndin hefir tekið svo hart á málinu, sem gerir það umfangsminna. Jeg hefi orðið var við, að menn hafa komið með þá mótbáru, að ef kolin væru í stórum stykkjum, mundu menn skaðast á kaupunum, þar sem þá væri hættara við auðum rúmum á milli stykkjanna. Jeg hefi því breytt þessu þannig, að ákvæðið um að selja kol eftir máli nær aðeins yfir gastæmd kol (koks). Þau eru viða seld eftir máli, og gefst það vel, þar sem stykkin eru svipuð að stærð, en aftur á móti munar miklu á þyngdinni, ef vatn kemst að þeim. Annars ætla jeg ekki að teygja umr. um þetta mál. Jeg sje, að hv. nefnd er viss um, að málið verði felt. Jeg skal geta þess, að þetta er ekkert sjerstakt áhugamál mitt. Jeg hefi lagt það fram til þess að vernda kaupendur kolanna og þá, sem versla með kol og koks og geyma vöruna vel, í samkepni við hina. Svo læt jeg hv.þm. alveg ráða því, hvort þeir telja málið þess vert, að það sje samþykt eða ekki.

Jón Kjartansson Þar sem hv.frsm. er ekki við, ætla jeg að gefa upplýsingar um, af hverju nefndin fór þessa leið. Nefndin lítur svo á, að oft, þegar um smærri kaup er að ræða, sje óhagstætt fyrir kaupendur að kolin sjeu mæld, eða ef keypt er í stærri stíl, sjeu kolin verri. En það mun ekki vera ætlunin með frv., að spilla fyrir kaupendum. Hitt kom til tals í nefndinni, að breyta frv. eins og hv.flm. (MJ) vill nú gera, og býst jeg við, að jeg fyrir mitt leyti greiði þeirri tillögu atkvæði mitt.

Flm. (Tryggvi Þórhallsson) Jeg þarf ekki að fjölyrða um þetta mál, og í laun og veru gæti jeg vel sætt mig við, að greidd yrðu atkv. án nokkurrar umræðu; þarf í raun og veru ekki frekari greinargerðar við en þeirrar, sem fylgir till. þar stendur það ljóst, hver er tilgangurinn með því að flytja hana. Tilgangurinn er sá að greiða fyrir, að hgt verði að framkvæma það, sem oft og margsinnis hefir verið reynt að framkvæma: að fækka eitthvað embættum í landinu. Slíkt hefir mörgum sinnum verið reynt, en langoftast mistekist. Aðalskerið, sem strandað hefir á, er það, að menn sitja fyrir í embættunum, og þess vegna eru menn miklu ófúsari á að leggja þau niður. Í till. eru talin þau embætti, sem aðallega hefir komið til tals að leggja niður, og þau, sem gætu orðið sameinuð öðrum. Hefði mönnum þótt upptalning mín ófullnægjandi, þá hefði jeg búist við brtt. um að bæta við, en engin till. hefir komið. Rjett í þessu sje jeg, að verið er að útbýta brtt. á þskj. 434. Mjer skilst hún fara fram á alveg það sama og mín till., en embættin eru ekki nefnd. Jeg get með ánægju gengið inn á þá brtt., því aðalatriðið fyrir mjer er alls ekki það að telja þau upp sjerstaklega, heldur aðeins að það náist, að þingið eigi kost á að greiða atkv. um þetta. Afbrigði leyfð og samþ. með 15 shlj.atkv. um brtt. 434, sem of seint var útbýtt.

Tryggvi Þórhallsson Jeg vildi aðeins bæta því við, eftir að hafa lesið till. nákvæmlega, að jeg vænti þess, að hæstv. stjórn hafi hliðsjón af þessu, sem talið er upp í till. minni, og yfirleitt af því, sem fram hefir komið á þinginu um niðurlagningu embætta, þegar hún leggur sinn dóm á það, hvað hún telur ástæðu til að leggja fyrir þingið.

Jón Baldvinsson Af því hv.þm. Str. (TrÞ) gekk inn á till. á þskj. 434, þá vildi jeg segja fáein orð um hana. Í stuttu máli finst mjer það lakari till. en till.hv.þm. Str. (TrÞ), og það er af því, að það er stjórnin, sem eftir þeirri tillögu á að ákveða það, hvort hún gefi þinginu kost á að láta í ljós álit sitt um niðurlagning embætta. Till. hv.þm. Str. (TrÞ) er miklu ákveðnari, og í raun og veru finst mjer það miklu eðlilegra, að þingið ljeti í ljós, hvaða embætti það væru, sem það teldi helst mega missa sig eða sameinst öðrum, heldur en leggja það algerlega á vald stjórnarinnar. Sem sagt, stjórnin getur annars gert það, sem henni sýnist, og án þess að láta neitt koma til þingsins kasta, þar sem hún getur fullyrt við þingið, að ekki sje hægt að komast af án þessa og þessa embættis. Þingið þarf ekkert af því að vita, að hún veitir embættin, og eftir till. er hún sýkn saka, og enginn getur rengt hana um skoðun hennar á nauðsyn þeirra embætta, sem um kann að vera að ræða.

Jakob Möller það er eitt atriði í þessari brtt. sem mjer finst ekki hafa verið athugað, þar sem eingöngu er talað um þau embætti, sem stjórnin telur unt að komast af án. Mjer skilst, að það muni ekki ná þeim tilgangi, sem í aðaltill. felst. Því ef hugsað er um að sameina embætti, þá ætti það sama að ganga yfir þau embætti eins og hin, sem hægt er að komast af án. Það þarf að koma í ljós, að þetta eigi við, hvort sem um er að ræða að leggja niður eða sameina. Í upptalningunni í till.hv.þm. Str. (TrÞ) er t. d. talið sýslumannsembætti í Strandasýslu og Dalasýslu, sem oft hefir verið talað um að sameina. Það má þá líta svo á, að hægt sje að komast af án sýslumanns í Dalasýslu, en ekki í Strandasýslu, og þess vegna verði Strandasýsla veitt, þó Dalasýsla sje ekki veitt.

þetta er orðaleikur

. Það er ekki orðaleikur; því hv.flm. hefði verið ofurauðvelt að orða þetta á aðra leið: „sem hún telur hægt að komast af án eða að rjett sje að sameina við önnur embætti“. Það hefði verið nóg.

Atvinnumálaráðherra (MG): þó að jeg sje ekki yfirleitt veitandi embætta hjer á landi, skal jeg benda á, að mjer skilst, að tillaga hv.flm. sje sú, að þau embætti verði ekki veitt, sem hægt er að sameina öðrum eða leggja niður. Það finst mjer það eina skynsamlega, en eftir orðalagi till. má ef til vill hártoga þetta, eins og hv. 3. þm. Reykv. (JakM) benti á. En jeg geri ráð fyrir, að hver stjórn sem er mundi fremur líta á tilganginn en hengja sig í orðin.

Flm. (Tryggvi Þórhallsson) Jeg sem sagt sá ekki þessa brtt. fyr en jeg var byrjaður að tala, eins og hv.þdm. hafa heyrt. Jeg fjekk nærri því snuprur hjá hv. 2. þm. Reykv. (JBald), en jeg verð að segja, að mjer finst ekki hægt að skilja brtt. nema á einn veg, nefnilega í samræmi við mína till. Jeg geng inn á að sleppa upptalningunni, með þeirri hugsun, að það, sem stjórnin sjerstaklega fari eftir, það sjeu þær raddir, sem fram hafa komið í þinginu. Að vísu vita það allir, að jeg ber ekki sjerstakt traust til hæstv. stjórnar, hvorki í þessu efni nje öðrum, en mjer finst hjer vera svo bein gata og óvandrötuð, að hún geti ekki vilst.