Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. N. hefur athugað frv., eins og það liggur nú fyrir, milli funda, og eins og ég gat um í dag við fyrri umr. málsins, þá telur hún, að frv. eigi ekki að ganga fram eins og það er nú, vegna þess að til eru um tuttugu umsækjendur, sem líkt stendur á um og þá, sem komizt hafa inn á frv. nú, en hafa ekki verið teknir með. N. hefur þó ekki viljað gera þetta mál erfiðara með því að leggja til, að þessir umsækjendur yrðu settir inn á frv., og mun láta afskiptalaust, að frv. gangi áfram til Ed.



Herra forseti. Ég flyt hér brtt. á þskj. 850 um það, að Ursula Häfner húsfrú á Útibleiksstöðum fái ríkisborgararétt. Þessi kona er fædd í Þýzkalandi árið 1922, fluttist hingað til lands í júnímánuði 1950 og giftist í ágústmánuði 1953 Gunnlaugi Björnssyni bústjóra á Útibleiksstöðum. Hv. allshn. hafði ekki séð sér fært að gera till. um, að þessi þýzka kona fengi hér ríkisborgararétt. En við 2. umr. voru samþ. hér nokkrar brtt. við frv., m. a. um að veita þýzkum konum, sem hafa verið hér á landi tiltölulega fá ár, en giftar eru íslenzkum mönnum, ríkisborganarétt, og ég tel, að þessi kona eigi þá einnig eins og hinar að fá hér borgararétt. Ég skal geta þess, að umsókninni um ríkisborgararéttinn fylgir fæðingarvottorð, hjónavígsluvottorð og einnig fylgja hér með meðmæli frá sýslumanni Húnavatnssýslu.



Herra forseti. Mig furðar nokkuð á því, að hv. 1. landsk. skuli bera fram þessa till. nú, þegar búið er í raun og veru að fella till. í d., áður en hún kemur fram. Hv. þm. bað um, að atkv. væru greidd sérstaklega um þá gr. frv., sem fjallar um þetta, og var hún samþ. Ég vil vekja athygli á því, að samþ. hafa nú verið á tveim þingum frumvörp um ríkisborgararétt með þeim ákvæðum, sem nú eru í 2. gr. frv., og ég tel, að mjög væri óviðeigandi að fara að breyta þessu á þriðja ári og heimila þeim, sem nú sækja um ríkisborgararétt, að halda sínum erlendu nöfnum. Það væri ranglátt gagnvart því fólki, sem þegar hefur fengið íslenzkan ríkisborgararétt samkvæmt þessu ákvæði. Hv. þm. sagði, að sín till. væri góð millileið. Við þurfum enga millileið í þessu máli. Þessir menn, sem eru að biðja hér um borgararétt, eiga ekki að setja okkur kostina. Það erum við, sem eigum að setja þeim kostina fyrir því, að þeir fái að verða íslenzkir ríkisborgarar. Það eru mikil fríðindi að fá íslenzkan ríkisborgararétt, eins og margoft hefur verið tekið fram, og ef þeir vilja ekki verða íslenzkir ríkisborgarar að nafninu til líka, þá er sýnilegt, að þeir vilja ekki mikið vinna til þess að verða íslenzkir ríkisborgarar, og þá eiga þeir ekki heldur að fá borgararéttindin.



Herra forseti. Ég skal ekki hafa mörg orð um þetta mál, enda hef ég ekki haft mikil afskipti af því. Ég mun að sjálfsögðu greiða atkvæði með till. hv. 1. landsk., þótt hún gangi ekki alveg eins langt og ég hefði óskað. Ég hef verið á móti þessu tildri með nöfnin, sem hv. 3. þm. Reykv. hefur nú gert að sínu stóra baráttumáli á þessu þingi og fleirum. Mig langar að spyrja hann alveg sérstaklega, hvað muni henda þann ógæfusama mann, ef hans till. nær nú fram að ganga eins og hún er, sem er hér nafngreindur nr. 5 í 1. gr. frv. og ber það ógiftusamlega nafn að heita Clausen. Mundi hann mega kalla sig Thors t. d. eða eitthvað svoleiðis til að fá að vera borgari? Ég spyr. Annar, nr. 12. heitir Jensen. það er nú það, sem ég hét, áður en ég hét Thors. Hvað á nú að koma fyrir þann ógæfusama mann? Hann á kannske að kalla sig Ólafsson? Þetta er of broslegt allt saman, til þess að menn geti tekið það hátíðlega. Ég skal þó játa, að ef hingað streymdu menn þúsundum saman, sem hétu þessum erlendu nöfnum, væri kannske ástæða til að athuga það eitthvað. En það minnsta, sem hægt er að gera nú til réttlætis, er að samþ. till. hv. 1. landsk. Það er það minnsta tillit, sem hægt er að taka til þessara manna, sem hér vilja leita skjóls og vinna okkar fósturjörð, leggja henni til sín efnilegu afkvæmi, eins og dæmin sanna að útlendir menn gera stundum. Þetta er það minnsta, sem við getum gert fyrir þá, lágmarkstillit til þeirra og þeirra tilfinninga- og málvenju og mannasiða, að mennirnir fái að halda sínum nöfnum. Það skeður engin þjóðarógæfa með því. Hitt er siðleysi. Og það er dæmalaus sálrænn misskilningur hjá hv. 3. þm. Reykv., ef hann heldur, að það sé aðeins ein hlið á þessu máli og hún sé sú, að það sé okkar að setja þeim kostina. Að sönnu er það rétt, að það er fengur frá margra sjónarmiði og væntanlega þeirra, sem hingað leita, að fá að vera íslenzkir borgarar, ég dreg það ekki í efa. En margir þeirra manna, sem hér hafa eignazt íslenzkan borgararétt, gera það ekki af því, að þeir óski heldur að vera á Íslandi en á sinni ættjörð, ef þeir mættu eiga þess kost. Örlögin hafa fært þeim þá ógæfu að höndum að þurfa að flytja sig af sinni fósturjörð, og það er alveg óþarfi að vera að leika sér að þeirra tilfinningum á þennan hátt, sem hér er gert, og ég vil mælast eindregið til þess, að menn sýni þó það brot af sanngirni að samþ. till. hv. 1. landsk.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir til umr., var lagt fram í hv. Ed. Við það voru fluttar nokkrar brtt. þar í deild og allmargar þeirra felldar. Nú hefur svo skipazt, að þessi hv. d. hefur samþ. inn í frv. allmargar brtt., sem hér voru fluttar, og m. a. nokkrar þeirra, sem fluttar voru upphaflega í hv. Ed. Meðan málið var til umr. í hv. Ed., flutti hv. þm. V-Sk. (JK) till. um það, að Kissmann, Dorothea, húsmóðir í Hörgsdal á Síðu, fengi íslenzkan ríkisborgararétt. Ég hef leyft mér að taka þessa till. upp, svo að hún komi einnig til atkv. hér í þessari hv. d.



Herra forseti. Ég hef leyft mér á þskj. 864 að bera fram brtt. við frv. til l. um ríkisborgararétt, svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: „Í 1. gr. bætist í stafrófsröð: 1. Fick, Maria Luise, húsfrú í Hrísdal í Miklaholtshreppi, fædd 19. febr. 1925 í Þýzkalandi. 2. Mikulcak, Miroslav Randolph, forstjóri í Reykjavík, fæddur 10. sept. 1927 í Tékkóslóvakíu. 3. Levermann, Klaus Ernst, trésmiður í Reykjavík, fæddur 28. febr. 1929 í Þýzkalandi.“ Frú Maria Fick fluttist hingað til landsins 1. okt. 1949. Hefur hún dvalið hér síðan, fyrst í Rvík í eitt ár, á Vífilsstöðum í rúmt 1½ ár og s. l. 2 ár vestur í Miklaholtshreppi í Hnappadalssýslu. Þau 2½ ár, er hún dvaldi hér í Rvík og á Vífilsstöðum, vann hún sem ráðskona og hjúkrunarkona og stundaði jafnframt nám í læknisfræði einn vetur í Háskóla Íslands. Er hún flutti vestur á Snæfellsnes sumarið 1952, var hún ráðskona hjá Kristjáni Einarssyni forstjóra, en flutti að Hrísdal í september sama ár. 25. jan. 1953 giftist hún eiginmanni sínum, herra Kristjáni Sigurðssyni bónda í Hrísdal, og hafði þá eignazt einn erfingja. Ég tel allt mæla með því, að þessari ágætu húsfreyju verði veittur íslenzkur ríkisborgararéttur. Miroslav Randolph Mikulcak forstjóri í Rvík er fæddur í Tékkóslóvakiu 1927, en flutti hingað til lands 2. jan. 1947 og hefur átt heimili hér á landi í rúm 8 ár. Hann er giftur íslenzkri konu, giftist henni 7. júní 1952, og hafa þau eignazt eitt barn. Mikulcak óskar eindregið eftir að dvelja hér á landi til frambúðar, og af þeirri ástæðu óskar hann eftir því að fá íslenzkan ríkisborgararétt. Hann er forstjóri við Spánsk-íslenzka verzlunarfélagið hér í Rvík, en fyrstu árin, sem hann dvaldi hér á landi, vann hann hjá herra Óla J. Ólasyni skókaupmanni í Rvík. Vil ég eindregið mæla með því, að honum verði veittur ríkisborgararéttur. Klaus Ernst Levermann fluttist til Íslands í júní 1949 og hefur því dvalið hér á landi í nær 5 ár. Fyrsta árið, sem hann var hér, dvaldi hann á Skálpastöðum í Lundarreykjadal, næstu þrjú ár á Staðastað á Snæfellsnesi og nú í tæpt ár í Rvík. Á Skálpastöðum og á Staðastað vann hann við landbúnaðarstörf, en í Reykjavík við trésmiðar. Þar sem Levermann hefur dvalið, hefur hann áunnið sér traust húsbænda sinna fyrir dugnað og alúð í öllum störfum. Tel ég því rétt, þó að hann hafi aðeins dvalið hér í fimm ár, að honum verði veittur íslenzkur ríkisborgararéttur.

Björn Ólafsson Hæstv. forsrh. mælti hér af miklum innileik fyrir till. hv. 1. landsk. Ég vænti þess, að það gangi ekki of nærri honum að vera í fylgd með hv. 1. landsk.

Gylfi Þ. Gíslason Hv. 3. þm. Reykv. virðist hafa sviðið eitthvað undan höggunum, sem hæstv. forsrh. veitti honum í ræðu sinni áðan, og það get ég vel skilið, það mátti vel undan þeim sviða. Ég tek algerlega undir þau skörulegu ummæli, sem hæstv. forsrh. viðhafði í sinni ræðu áðan um þetta mál. Það er rétt, að þessi hugmynd hv. 3. þm. Reykv. um að skylda menn til þess að skipta um nöfn er einhver alfáránlegasta hugmynd, sem fram hefur komið á þingi langa lengi og hlotið hefur staðfestingu í lögum. Þess eru engin dæmi í löggjöf nágrannalanda, að slík og þvílík ákvæði séu sett. Það eru engin dæmi þess meðal þjóða, sem á annað borð hylla lýðræðishugsjónina, að svo nærri sé gengið persónuleika manna eins og gert er með því að skylda þá til þess að afsala sér nöfnum sínum, sem þeir hafa borið frá því að þeir hlutu skírn. Það er rétt, sem hæstv. ráðh. sagði, að slíkt er siðleysi, fullkomið siðleysi. Það minnsta, sem hægt er að gera í þessu máli, er að leyfa mönnum að halda ættarnöfnum sínum, meðan þeir lifa, en tryggja það, að tungan sé ekki skert, á þann hátt, að fornöfnunum sé breytt og niðjarnir kenni sig við þessi fornöfn áfram.

Hver tryggir það?

Það á ríkisvaldið að tryggja. Sé misbrestur á því, getur hv. þm. átt það við sjálfan sig. Hann hefur verið menntmrh. í þrjú ár, og hafi nafnalögunum verið illa framfylgt, þá hefur hann gerzt þar brotlegur við skyldu sína.

Það heyrir undir dómsmálin.

Hv. þm. sagði, að það væru mikil rangindi, ef þessum reglum yrði nú breytt, vegna þess að þær hefðu gilt um tvo flokka nýrra ríkisborgara. Það er auðvitað alger misskilningur, að til mála geti komið að halda endalaust í vitleysu, sem einhvern tíma kann að hafa slæðzt inn í lög. Því fyrr sem hún er aftur numin úr lögum, því betra. Ég leit yfir þau 37 nöfn manna, sem nú er gert ráð fyrir að hljóti íslenzkan ríkisborgararétt. 8 af þessum nöfnum eru þannig, að þau eru þegar borin af tugum ef ekki hundruðum manna, sem eru íslenzkir ríkisborgarar. Þau eru m. ö. o. algerlega lögleg samkv. íslenzkum nafnalögum og öðrum íslenzkum rétti. Þetta eru eftirfarandi nöfn, með leyfi hæstv. forseta: Christensen, Clausen, Hansen, Jacobsen, Jensen, Jörgensen, Petersen, Thorberg. M. ö. o.: 8 af 37 nöfnum - eða meira en fimmta hvert nafn á skránni - eru þegar lögleg íslenzk nöfn. Hvernig getur nú hv. þm. rökstutt, að það sé fjarstæða að heimila þessu fólki að halda nöfnum sínum til dauðadags eins og öðrum íslenzkum borgurum, sem nú njóta fullsréttar í þessu þjóðfélagi? Sjá ekki allir hv. þm., að hér er fjarstæða á ferðinni? Hvernig geta nöfnin Christensen, Clausen, Hansen, Jaeobsen verið stórhættuleg á 8 nýjum íslenzkum ríkisborgurum, ef þau eru ekki hættuleg á hundruðum manna, sem nú þegar bera þau? Hér er um þvílíka fjarstæðu að ræða, að ég satt að segja furða mig á því, að jafnvel hv. 3. þm. Reykv. skuli gerast málsvari annars eins og þessa. Ef hann teldi þessi nöfn stórskaðleg, þá ætti hann auðvitað að beita sér fyrir því, að alls enginn íslenzkur ríkisborgari bæri þau. Hann ætti að bera fram brtt. við nafnalögin um það, að allir, sem nú bera útlend nöfn, skuli skipta um nöfn. Það hefur honum aldrei dottið í hug, því að það væri fullkomin ókurteisi og siðleysi gagnvart þeim borgurum, sem borið hafa nöfnin langa lengi. Hitt finnst hv. þm. sæmandi, að svo að segja níðast á þeim mönnum, sem sækja um íslenzkan ríkisborgararétt, nota það, að þeir eiga undir löggjafarvaldið að sækja, til að skylda þá til þess að segja skilið við þennan helga rétt, sem í eiginnafninu felst. Ef hv. þingmaður ber eins mikla umhyggju fyrir íslenzkri tungu og hann vill vera láta, hví stingur hann ekki upp á því, að ríkisborgarinn skuli kunna íslenzku? Það er ekkert ákvæði í frv. eða nokkrum lögum, sem tryggir það, að ríkisborgararnir kunni íslenzka tungu, og vissulega væri meiri hætta af því fyrir tunguna, ef þeir fengju ríkisborgararéttinn og gætu ekki talað mál sinnar þjóðar, heldur en þótt þeir fái að halda nafni sínu til dauðadags. Ég orðlengi þetta ekki frekar, þótt margt fleira mætti um þetta segja, til þess að tefja ekki afgreiðslu málsins, en ég vil undirstrika það, - þó að um stór orð sé að ræða, - sem hæstv. forsrh. sagði í ræðu sinni áðan, að það eru engir mannasiðir að samþ. lög eins og þau, sem hér er um að ræða.



Herra forseti. Það er nú illt að þurfa að verða til þess að tefja tíma, eins og nú er á skipað um verkefni þingsins, en þó getur það borið að, sem gerir óhjákvæmilegt fyrir mann a. m. k. að gera grein fyrir atkvæði sínu. Ég verð að segja það út af ræðum og till. hv. 1. landsk. (GÞG), að það á við hann, að engum er viðleitnin bönnuð. Mér þykir leiðinlegt, hvað þessi hv. þm. leggur mikið kapp á það, að inn í tunguna komist ótal útlend nöfn. Hv. þm. segir: Þau eru í tungunni fyrir - og það er honum nóg. Hvað mundi það þá þýða, að fjöldi útlendra manna kemur með útlend nöfn, heldur ættarnöfnum sínum og þeirra börn og svo maður eftir mann af þeirri kynkvísl? Eitt atriði get ég tekið undir í ræðu þessa hv. þm., og það er um ættarnöfnin, sem Íslendingar bera og þær ættir hafa nú reyndar borið lengi, að langsamlega væri réttast og hreinast vegna tungunnar, að það góða fólk legði ættarnöfnin niður. Það væri það allra æskilegasta, til þess að í nöfnum á íslendingum eða íslenzkum ríkisborgurum fyrirfyndist ekki erlent nafn. En þetta hefur verið látið íhlutunarlaust af hálfu þingsins nú um skeið og stafar af því, að þetta fólk var lengi búið að bera sín nöfn hér heima á Íslandi og það ættfólk þekkt undir þeim nöfnum. Hv. þm. sagði, að það væri fullkomið siðleysi að setja slíkt ákvæði sem þetta, að skylda þessa útlendinga til að leggja niður nafn, sem þeir bera þegar þeir koma hingað, og taka hér upp íslenzk heiti. Ef þetta væri í heimalandi mannanna, þar sem þeir eru þekktir undir nafninu og þar sem nafnið á við og er komið af þeirra tungu, þá væri nokkuð annað, ef þeir ættu þar að leggja það niður. Okkur þætti hart, ef einhver fyndi, skulum við segja, upp á því að banna - ja, við getum tekið hvaða nafn sem vera skal, það er talið hart nafn Jörundur 

Það er mikil mýkt við forfeður sína!

Það væri bara allt annað mál. - Það er alveg misskilinn heiður gagnvart forfeðrunum að ætla nú að fara að færa inn í þetta land erlend nöfn, sem hljóma jafnvel í íslenzku tungunni sem hrein skrípi. Eftir vitnisburði hv. 1. landsk. er það ekki fagur vitnisburður, sem þeir menn fá, sem stóðu að setningu íslenzkra laga um mannanöfn, sem því miður hefur í framkvæmdinni ekki verið eins í heiðri haldið og hefði átt að vera. Hvers vegna skyldu þeir menn, sem fyrir því gengust á sinni tíð, hafa sett lög um íslenzk mannanöfn? Ætli það hafi verið af fordild? Og hvernig voru þau lög sett? Þau lutu ekki aðeins að heitum útlendinganna, sem hingað komu; það var líka til varnar gegn því, að menn af fávizku einni eða hégómafullir menn færu að taka upp erlend nöfn og blanda inn í tunguna. Nú er ekki hægt að fara langt út í þessar sakir, vegna þess að tíminn er naumur, en ég hafði hreina raun af að heyra til hv. 1. landsk. Mér finnst, að hann meini það, sem hann segir, og því tekur mig það enn sárar. Hv. þm. verður að gá að því, að þó að hann hafi fullkomna tilfinningu með þessu fólki, sem þarf nú að skipta um nafn, - ef það kemur við eitthvað af því, sem vel má vera, það þekki ég ekki og vil ekkert staðhæfa um, - þá ber honum þó skylda til þess að láta sér enn annarra um sitt móðurmál og vera á verði fyrir því, að það spillist ekki. Til þess hefur hann skyldu sem íslenzkur þegn - og tvöfalda skyldu, þar sem hann er talinn menntaður maður, og það er hann vafalaust líka, og fulltrúi þjóðarinnar hér í Alþingi. Ég skal ekki fjölyrða um þetta frekar. Það er auðvitað í mesta máta óviðurkvæmilegt, að þingið sé að hringla með þetta ákvæði fram og aftur. Mönnum, sem hafa fengið ríkisborgararétt á síðustu árum, hefur verið gert að skyldu að taka upp íslenzk heiti, og fólkið hefur gert það. Svo á að nema þetta úr lögum nú eftir örfá ár, og nú á að gefa þetta alveg frjálst. Komið hefur fram hér, að síðar meir væri hægt að setja bann við þessu, þegar þeim færi að fjölga. En er betra að tungan hafi fengið svo og svo mikil spjöll af því, áður en þetta er leiðrétt? - Mig furðar annars stórkostlega á þessum umr. Ég get vafalaust ekki státað af neinni manngæzku hjá mér eða mannkærleika umfram aðra menn, - það dettur mér ekki í hug, - en þó fer ég nokkuð að efast um skilning manna á því, hvaða skyldur þeir hafi mestar gagnvart eigin feðratungu. Það held ég við ættum að leggja ríkar á hjarta heldur en það, sem nú er flaggað með.



Ég skal ekki verða langorður, herra forseti, enda hef ég ekki ástæðu til þess. Ég heyrði hæstv. forseta sameinaðs þings, næstelzta þm. að þingatölu, elztan að aldri, flytja hér sína skeleggu ræðu, sem honum var lík. Þetta er mikill ættjarðarvinur og málhreinsunarmaður. En þá hvarflaði að mér nafn elzta þm., sem heitir nú Ottesen og situr þarna og virðist ekkert skammast sín fyrir það. Einn af þeim elztu heitir Thors. Einhver er borgarstjóri, æðsti borgari þessa bæjar, hann heitir Thoroddsen; svo að maður sleppi nú smákörlum eins og venjulegum þm., sem heita Flygenring. Ætli það sé ekki mjög raunalegt, að þetta slys skyldi hafa hent þjóðernið og tunguna, að hafa á Alþingi Íslendinga slíka menn? En svolítil bót fannst mér þeim, sem hafa valið þessa gallagripi inn á Alþingi, að minnast manns, sem heitir Steingrímur Thorsteinsson, manns, sem heitir Bjarni Thorarensen, manns, sem heitir Benedikt Gröndal, og svo nokkurra höfðingja í voru þjóðfélagi, sem heita Stephensen. Þetta mætti kannske verða huggun hæstv. forseta sameinaðs þings á þeirri andvökunótt, sem hann hlýtur nú að hafa, þegar hann loksins kemst úr þessum sölum og fer að hugsa um þetta ræðuhald sitt. Ég vil svo segja mínum góða vini, hv. 3. þm. Reykv. (BÓ), sem ég að vísu tel mjög náinn vin minn, að ég vil í þessu máli heldur eiga samfylgd með hv. 1. landsk. Þó að ég telji ekki til jafngóðrar vináttu við hann eins og við hv. 3. þm. Reykv., þá vil ég langtum heldur vera í samfylgd með hv. 1. landsk. um réttlætismál heldur en um slíkt mál sem þetta með hv. 3. þm. Reykv. Það veit ég, að hann skilur; hann þekkir mig svo vel.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Hv. 1. þm. Árn. sagði, að sig stórfurðaði á þessum umr. Ég vil aðeins segja, að mig stórfurðaði á ræðu hans, því að hún hvíldi bókstaflega öll á algerum misskilningi á þeirri till., sem ég hef flutt. Annaðhvort virðist hv. þm. ekki hafa lesið till. eða hann hefur lesið hana þannig, að hann hefur ekki skilið efni hennar. Hann sagði, að nú ætti samkvæmt minni till. að gefa nöfnin algerlega frjáls. Sá, sem les till., sér, að umsækjendurnir eiga að taka nýtt fornafn og sömuleiðis börn þeirra og börnin síðan að kenna sig við fornafn föður síns að íslenzkum sið. Það eina, sem ég legg til að fái að haldast, er það, að sjálfir umsækjendurnir þurfi ekki að skipta um nafn, um leið og þeir fá ríkisborgararéttinn, að enginn fullorðinn maður þurfi á fullorðinsaldri að taka sér algerlega nýtt nafn. - Hv. þm. sagði einnig, að nú ættu hinir nýju ríkisborgarar að fá að halda áfram að nota ættarnöfn sín og niðjar þeirra. Þetta er alger misskilningur. Þeir sjálfir eiga að fá að nota ættarnöfn sín áfram, en niðjarnir ekki, og með því tel ég alveg nógu vel séð fyrir tungunni, að það sé tryggt, að nöfn þessara manna haldi ekki áfram í fjölskyldum þeirra, þótt ég hins vegar sjái ekki, að tungunni geti stafað meiri hætta af þeim í þessum fjölskyldum heldur en þeim mörgu fjölskyldum öðrum, sem mega fá að nota algerlega löglega nákvæmlega sömu nöfn. - Skal ég svo ekki orðlengja um þetta frekar.

Frsm,. (Jörundur Brynjólfsson): Hv. 1. landsk. taldi, að ég mundi hafa misskilið till. hans eða ekki lesið hana. Ég veit, hvað fyrir hv. þm. vakir. Hann telur, að því sé borgið, ef börnin skírist að einhverju leyti íslenzku heiti, þá nái það ekki lengra og ættarnafn foreldra haldi ekki áfram. Hann þarf ekki annað en kynna sér ofur lítið, hvernig farið hefur um framkvæmd nafnalaganna íslenzku. Mundi reyna minna á að halda þessu í réttu horfi, þar sem útlendingar eiga í hlut með útlendum heitum, heldur en með Íslendingana? Hann veit ofur vel, að það hefur ekki einu sinni verið farið nærri nógu vel eftir þessari löggjöf um íslenzk mannanöfn. Svo býst ég við, að það kunni að verða fleiri líkrar skoðunar og fram hefur komið hjá hv. þm, um það, að það væri ekki um að sakast, þó að niðjarnir tækju upp ættarnöfnin og héldu þeim áfram. Meira að segja þessi hv. þm. lét það í ljós áðan, að það væri eiginlega ómynd að amast við ættarnöfnum þeirra, þó að þeir hefðu þau, honum fannst það engin goðgá, það kom fram í ræðu hans áðan. Viðvíkjandi því, sem hæstv. forsrh. sagði, hvort ég teldi ekki tiltekna menn eins góða Íslendinga og aðra, og nefndi þar til okkar fornu skáld eins og Bjarna Thorarensen, Steingrím Thorsteinsson, Gröndal, Laxdal og fleiri, þá voru það vissulega góðir þegnar. En þess ber að gæta, að á þeirri tíð, er þau nöfn eru tekin upp, var alls ekki skoðuð nein goðgá að taka upp slík heiti, því miður, og það var á þeirri tíð miklu minni hætta á, að það festi rætur hér í íslenzkunni, eins og ástatt var um samgöngur milli landa og fólksflutninga þá, borið saman við það, sem nú er orðið. Við erum nú enn meir berskjaldaðir fyrir þessu, eins og í mörgum öðrum efnum, heldur en áður var. Viðvíkjandi þessu verð ég þó að segja það, að enn skemmtilegra hefði mér þótt það, að þessir menn hefðu kennt sig að íslenzkum hætti við feður sína, en ekki tekið upp þessi erlendu heiti, og það veit ég að hæstv. forsrh. finnst líka.



Herra forseti. Ég get ekki fallizt á, að Alþ. afhendi bæjar- og sveitarstjórnum löggjafarvald, jafnvel þó að þær haldi tvo fundi, og segi þess vegna nei.

Forseti (GíslJ): Ég þakka hv. 4. þm. Reykv. fyrir góð orð í minn garð og hv. þm. öllum fyrir að hafa tekið undir þau. Ég endurtek óskir mínar til allra þm. og fjölskyldna þeirra. Þessum fundi er slitið.

forseti (SB): Þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur hv. þd. að þessu sinni, vil ég þakka hv. þdm. fyrir ánægjulega samvinnu við mig sem forseta á þessu þingi, sem sett hefur lög um fjölmörg merkileg og hagnýt framfaramál þessarar þjóðar. Vegna góðs skilnings hv. þdm., stjórnarandstæðinga sem stjórnarliða, hafa vinnubrögð deildarinnar oft getað verið greið og röskleg. Fyrir þetta þakka ég öllum hv. þdm. Ég óska utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og heimkomu og öllum hv. þdm. heilbrigði og allrar farsældar á komandi sumri. Vænti ég, að við hittumst allir heilir á nýju þingi á næsta hausti.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér - og ég veit, að ég geri það fyrir hönd allra hv. þdm. - að þakka góð orð og góðar óskir í okkar garð. Ég vil enn fremur leyfa mér að þakka hæstv. forseta fyrir hans röggsömu fundastjórn og fyrir gott samstarf við okkur þdm. og óska honum þess, að við megum sjá hann aftur heilan í haust, þegar við komum aftur til starfa. Og ég vil leyfa mér að biðja hv. þm. um að taka undir árnaðaróskir mínar til hæstv. forseta með því að rísa úr sætum. - Deildarmenn risu úr sætum.