Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Landbn. hefur ekkert við þetta frv. að athuga og leggur til, að það verði samþykkt.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja smábrtt. við frv., um að fella niður a-lið við 2. gr., um að skylt sé að skrásetja allar dráttarvélar. Ég minntist á það í gær, að ég teldi það óþarfa og skriffinnsku að skrásetja dráttarvélar. Út af fyrir sig er það líka nokkur kostnaður. Hætt er við, að þetta fari á svipaða leið og um dráttarvagnana hér á hafnarbakkanum. Fyrst voru þeir notaðir án þess að vera skráðir, og verkamenn máttu nota þá, þótt þeir hefðu ekki bílpróf. Síðan komu kröfur um að tryggja þá, svo um að þeir yrðu skrásettir og loks, að mennirnir, sem notuðu þá, hefðu bifreiðarstjórapróf. Og þannig yrði það líklega í sveitunum. Það er augljóst, hve mikill kostnaður er við þetta og hve mikill óþarfi. Er það í fyrsta lagi kostnaður við trygginguna, og í öðru lagi er það mikill kostnaður, ef enginn má stjórna dráttarvél nema sá, sem hefur bifreiðarstjórapróf. Er það fyrst kostnaður við prófið, og svo eru engir eða fáir á heimilinu, sem hafa prófið, og mega því ekki stjórna vélunum. Oft hafa unglingar verið látnir stjórna dráttarvélunum og engin slys hlotizt af. Er vert að staldra við og athuga, hvað þetta felur í sér fyrir bændastéttina bæði sem kostnaður og óþægindi. Nú mætti ef til vill segja, að ekki væri gott að koma með brtt. nú og gæti orðið til þess, að málið dagaði uppí. Ég vil heldur, að málið dagi uppi en frv. verði samþ. í þeirri mynd, sem það nú er. - Þótt þessi till. verði samþ., á málið eftir að koma til umr. í Sþ., og það er ekki nema nokkur hluti þingmanna, sem vill hafa þetta með í frv. Vænti ég þess, að hv. þingmenn athugi, hvað skrásetning felur í sér og hvað kemur á eftir. Það verður sama sagan og um dráttarvagnana á hafnarbakkanum.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Rang. hefur gert grein fyrir brtt. þeirri, sem hann hefur lagt fram um að fella burt a-lið við 2. gr., um skrásetningu dráttarvéla. Nú tel ég, að ekki sé hægt að gera það, þar sem till. kom svo seint, að fá afnumið þetta úr frv. og setja ekkert í staðinn. Það getur ekki gengið. Hv. 2. þm. Rang. vill, að a-liður falli burt og ekkert komi í staðinn. Ég legg til, að frv. þetta verði samþ. eins og það nú er. Mér skilst, að till. hv. 2. þm. Rang. sé borin fram vegna ótta við það, sem á eftir komi. „En þá koma dagar og þá koma ráð“, og verður það mál þeirra, sem þá sitja á þingi, að taka afstöðu til og gæta alls þess, sem nauðsyn krefur. Ég vil endurtaka það, að ég óska, að frv. verði samþ. eins og það er nú.



Herra forseti. Ég ætla aðeins að segja örfá orð í sambandi við það, að hv. þm. Dal. sagði. að ekki væri hægt að samþ. till. mína um að fella niður a-lið, þar sem ég láti ekkert í staðinn. Ég get ekki séð, að það þurfi neitt að koma í staðinn. Þetta var ekki í frv., þegar það fór úr Nd., og held ég, að hv. þm. Dal. hljóti að sjá, að þá var frv. betra en nú, þegar það kom úr Ed. - En þessi rök hv. þm. Dal. eiga ekki við neitt að styðjast. Það þarf ekkert í staðinn fyrir, þó að a-liður falli niður.



Herra forseti. Mér finnst, að hv. 2. þm. Rang. sé að gera stórt mál úr litlu máli, þegar hann er að tala um kostnað og bifreiðarstjórapróf manna, sem stjórni dráttarvélum. Hér er alls ekki verið að tala um það, heldur er hér aðeins verið að tala um skrásetningu á þessum tækjum, sem hefur mjög lítinn kostnað í för með sér. Við vitum ekkert, hvað koma skal, og má vera, að það eigi eftir að koma á skyldutryggingum, og ef til vill verður svo eftir nokkur ár, að hæstv. Alþingi ákveður, að bifreiðarstjórapróf sé nauðsynlegt fyrir menn, sem stjórna eiga dráttarvélum. Þetta getur komið alveg eins, þótt við samþ. nú í dag þessa till. Það er ekki áfall, þótt komið verði á skyldutryggingum. Eins og kunnugt er, eru til vátryggingafélög, sem taka að sér tryggingu á þessum tækjum. Eru ýmsir, sem koma af frjálsum vilja og tryggja þessi tæki sín. Má vera, að það geti reynzt hentugt að hafa þau tryggð, ef slys ber að höndum, og hefur oft reynzt heppilegt að hafa tækin tryggð. Get ég ekki séð, að þetta geti orðíð óbærileg kvöð fyrir eigendurna. Í frv. er engin krafa um bifreiðarstjórapróf. en hvað verður í framtíðinni, vitum við ekki. Ég tel, að skrásetning sé mikils virði og jafnvel nauðsynleg. Nefndin, sem úthlutar tækjunum, þarf að vita, hverjir eiga tæki í landinu, en eins og nú er, er ekki hægt fyrir hana að vita það. Það er óeðlilegt, að þeim sé úthlutað, sem áður hafa átt þessi tæki. Oft er skipt um eigendur, og getur þá svo farið, að menn, sem eru nýbúnir að fá tæki, fái þau að nýju. Á s.l. ári reyndi jeppanefndin að fá upplýsingar um, hverjir ættu þessi tæki, en þær voru ekki nægilegar, og voru allmörg tæki, sem ekki fengust upplýsingar um hvar væru. Fellst nefndin á frv. óbreytt, en vill ekki, að því verði kastað milli deilda og dagi uppi.



Herra forseti. Ég vildi segja nokkur orð út af ræðu hv. 2. þm. Rang. Hann tók sem rök gegn skrásetningu dráttarvéla í sveitum þetta um dráttarvagnana við höfnina. Þetta ætti miklu frekar að vera rök fyrir því, að dráttarvélarnar yrðu skrásettar. Vélarnar við höfnina voru búnar að vera þar í ein 3 ár, þegar þær voru skrásettar. Þær keyra nú um bæinn með stór hlöss og fara út úr bænum, og dettur engum í hug að hafa þær óskrásettar. Sama finnst mér við eiga um dráttarvélar, sem fara um götur í sveitum með 10–12 manns í kerru aftan í. Ef eitthvað kemur fyrir, er ekki til of mikils mælzt, þó dráttarvélin sé skrásett, svo að menn geti vitað, hver á hana. En ég er á sama máli og þeir, sem á undan hafa talað, að það er ekki gott að vita, hvað verður.



Herra forseti. Ég ætla aðeins að segja örfá orð viðvíkjandi því, sem hv. þm. Mýr. sagði, að nauðsynlegt væri að skrásetja dráttarvélar sökum þess, að jeppanefndin geti ekki fengið nógar upplýsingar um það, hverjir eigi dráttarvélar. Þetta er alveg óskiljanlegt. Þó úthlutað sé dráttarvélum einu sinni á ári, þá ætti nefndin að geta fengið upplýsingar um það hjá hreppstjórum eða oddvitum, hverjir eigi dráttarvélar á hverjum stað. Vandinn er ekki annar en að skrifa hreppstjórum og oddvitum og fá svo á eftir bréf frá þeim um þetta efni. Yrði þetta auðvitað bæði auðveldara og kostnaðarminna en skrásetning og það, sem kemur á eftir henni, trygging og bifreiðarstjórapróf. - Bændum mundi bregða illa við, ef þeir mættu ekki nota unglinga til þess að stjórna dráttarvélunum, og ef til vill væri enginn á bænum, sem hefði bifreiðarstjórapróf, nema húsbóndinn sjálfur. Ég held, að þau rök, sem fram hafa verið borin, séu harla veigalítil, þegar málið er athugað niður í kjölinn. Vænti ég þess, að till. mín verði samþ. og bændum þannig forðað frá óþarfa kostnaði og óþægindum.



Herra forseti. Ég vil benda á, að þegar þetta frv. fór frá Nd. til Ed., var til þess ætlazt, að gerð yrði skýrsla um eigendur þessara tækja, en samkv. till. hv. 2. þm. Rang., að fella niður a-lið 2. gr., þá er ekki lengur í þessu frv. gert ráð fyrir því, að neinn aðili safni eða gefi skýrslu um, hverjir eiga þessi heimilistæki. Slíkt álít ég vera óviðunandi með öllu í löggjöf. Ég vil ítreka það, að eins og frv. kom frá Ed., þá vil ég mæla með því, en álít það óviðunandi, ef a-liður 2. gr. verður felldur burt og enginn á að safna skýrslum um þetta. Þá gæti svo farið, að fjöldi manna ætti fleiri en eina dráttarvél eða jeppa, án þess að nefndin hefði hugmynd um það.



Herra forseti. Úthlutunarnefndin gerði tilraun í sumar til að safna svona skýrslum. Hún skrifaði öllum formönnum hreppabúnaðarfélaganna og bað um skrá yfir alla eigendur dráttarvéla og jeppa. Þessum beiðnum var flestum svarað, en það kom í ljós, að þegar borið var saman við innflutningsskýrslur síðustu ára, þá vantaði 30–40 dráttarvélar, sem enginn vissi um. Skýrslurnar voru ekki öruggar. T.d. átti að úthluta manni einum dráttarvél. Þá stóð á skýrslunni frá búnaðarfélaginu, að hann væri eigandi dráttarvélar. Kunnugir menn öfluðu sér upplýsinga um þetta. Þá kom í ljós, að þetta var ekki rétt. Hann hafði fengið lánaða dráttarvél hjá öðrum manni, en átti hana ekki sjálfur. Þannig fékkst leiðrétting í þessu tilfelli, en á þessu er ekki hægt að byggja, skýrslusöfnunin er ekki örugg, það verður að hafa þetta eitthvað öðruvísi.