Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við 1. umr. fjárl. var gerð grein fyrir flutningi tveggja frv. af hálfu ríkisstj. og eru þau til umr. nú í hv. Ed. Annars vegar var frv. til l. um lántökur ríkissjóðs og ríkisfyrirtækja og hins vegar frv. um ráðningu opinberra starfsmanna og leiguhúsnæði ríkisstofnana. Frv. um lántöku ríkissjóðs og ríkisfyrirtækja á þskj. 51 er nánari skýring á ákvæðum 40. gr. stjórnarskrárinnar, sem gerir ráð fyrir því að ekki megi taka lán, sem skuldbindi ríkið, nema skv. lagaheimild. Í samræmi við ákvæði þessi hefur yfirleitt verið leitað fjárlagaheimildar til töku fjárfestingarlána innanlands, en hins vegar sérstakrar lagaheimildar til lántöku erlendis. Þó hafa fasteignakaup ríkisins iðulega verið þannig gerð, að ríkissjóður hefur tekið við áhvílandi lánum án þess að til slíks væri bein heimild í lögum. Um nokkurt skeið hefur verið fylgt þeirri reglu að fjmrn. tæki lán vegna ríkissjóðs og stofnana, sem um er getið í A-hluta ríkisreiknings, en eins og kunnugt er er ríkisreikningnum skipt í tvo hluta, A-hluta og B-hluta. Í A-hluta er ríkissjóður og ríkisstofnanir, en í B-hluta eru ríkisfyrirtæki og sjóðir, sem flestir hafa einhvern rekstur með höndum. Frv. þetta gerir ráð fyrir óbreyttri reglu hvað snertir A-hluta fyrirtæki, að fjmrn, taki fyrir hönd ríkissjóðs öll lán vegna þeirra, sem þar eru, en fyrirtækjum í B-hluta sé því aðeins heimilt að taka lán, stofna til skulda eða taka ábyrgð á skuld að fyrir liggi heimild í sérstökum l. eða fjárl. eða fyrir liggi samþykki viðkomandi rn. og fjmrn., en skort hefur á að slíkar lagaheimildir, sem áður var getið, hafi verið fyrir hendi þegar fyrirtæki B-hluta hafa staðið að lántöku. Frv. þetta er gagngert flutt til að koma í veg fyrir að einstök fyrirtæki geti hlaðið upp skuldum, án þess að viðkomandi rn. sé um það kunnugt fyrr en í hreint óefni er komið. Veruleg skuldasöfnun fyrirtækja ríkisins án skýrra lagaheimilda getur ekki heldur talist í samræmi við eðlilega fjármálastjórn. Jafnframt er með þessum till., ef að lögum verða, betur tryggt að stjórnvöld sinni vandamálum þessara fyrirtækja fyrr en raun hefur orðið á að undanförnu. Ákvæði þessa frv., ef að l. verður, ætti því að tryggja að jafnan liggi fyrir yfirlit um heildarlántökur ríkisins og fyrirtækja þess svo og að ekki séu teknar skuldbindingar án þess að fjármálayfirvöld hafi um það fjallað. Í grg. frv. er nánari grein gerð fyrir frv. og einstökum greinum þess og ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða meira um málið. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn. og vænti þess að sú n. taki málið til skoðunar og hv. þd. með þeim hætti að hægt verði að ljúka afgreiðslu þess hér í hv. þd. fyrir jólaleyfi þm.



Herra forseti. Ég þarf ekki mörg orð með þessu frv. Eðlilegt er að þetta komi fram og hefði sennilega átt að vera komið fram fyrir alllöngu. Einhver brögð munu hafa verið að því að fyrirtæki á vegum ríkisins hafi fitjað upp á yfirdrætti á viðskiptareikningi í bönkunum án samráðs við sitt rn. Þess vegna er þetta frv. vel tímabært, og ég segi fyrir mitt leyti, að ég vil lýsa þegar yfir stuðningi við frv. og tel eðlilegt að það geti haft greiðan gang í gegnum báðar þd. og orðið að lögum nú fyrir jól. Það er mjög hvimleitt, eins og við höfum orðið varir við í fjvn., að einstakir forsvarsmenn ríkisfyrirtækja bera sig illa upp um greiðslugetu og ýmislegt og eru í einkafjármagnsútvegunum. Ég tel miklu fremur að þeim beri skylda til að gera greiðsluáætlun og leggja fyrir sitt rn., jafnframt því sem þeim er þá tryggt eðlilegt fjármagn eftir áætlun, sem þeir sjálfir gera fyrir árið, og leggi það fyrir viðkomandi rn.., eins og óskað hefur verið eftir af hálfu fjvn., í tæka tíð, það verði því aðhald á báða bóga bæði af hálfu viðkomandi rn. að tryggja eðlilegt fjármagn eða Alþ., og einnig aðhald frá fjárveitingavaldinu eða viðkomandi ráðh. að tryggja að ríkisfyrirtæki fari ekki út fyrir þann ramma, sem því hefur verið markaður. Þess vegna fagna ég þessu frv. og lýsi yfir því, að ég fellst mjög á að veita því greiðan gang í gegnum nefnd og deild.



Herra forseti. Síðara frv., sem ég gat um áðan, er frv. á þskj. 52 og 137 um eftirlit með ráðningu starfsmanna og húsnæðismálum ríkisstofnana. Með l. nr. 48 1958 voru lögfest ákvæði varðandi starfsmannahald ríkisins. Lög þessi segja fyrir um það með hvaða hætti skuli fjalla um ráðningar starfsmanna í þjónustu ríkisins og um húsnæðis- og bifreiðakostnað ríkisins. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er endurskoðun á þessum l. að fenginni reynslu. Gert er ráð fyrir því að þeir annmarkar, sem komið hafa fram varðandi þá löggjöf sem ég gat um áðan, væru sniðnir af og hægt yrði með þeim ákvæðum endurskoðuðum að ná betri árangri í sambandi við ráðningu opinberra starfsmanna. Það er staðreynd að gjarnan þegar ríkisstofnanir hafa ekki fengið jákvætt svar við beiðni sinni um fjölgun opinberra starfsmanna, þá hefur í vaxandi mæli verið farið inn á þá braut að ráða opinbera starfsmenn svokallaðri lausráðningu og þannig gengið fram hjá þeim lagaákvæðum sem um þessi mál hafa gilt. Til þess að koma í veg fyrir þetta eru gerðar hér till. um breytingar, þannig að bæði rn. viðkomandi stofnunar svo og fulltrúar stofnunarinnar sjálfrar fái tækifæri til þess að skýra og gera grein fyrir sjónarmiðum sínum hjá ráðningarnefnd ríkisins, áður en til afgreiðslu viðkomandi máls kann að koma. Auk þess eru till. gerðar um það, að leggi viðkomandi ráðh. svo ríka áherslu á þá mannafjölgun, sem í einstökum tilfellum er farið fram á, þá hafi hann tækifæri til þess að taka málið upp á ríkisstjórnarfundi í stað þess að í dag er málinu lokið með synjun hinnar svokölluðu bremsunefndar. Þetta eru að mínum dómi skynsamlegri vinnubrögð gagnvart stofnunum og rn., og vonast ég til að það leiði til þess að ráðningar opinberra starfsmanna komist í betra horf. Þá er gert ráð fyrir í þessu frv. að við framlagningu fjárlagafrv. ár hvert verði lögð fram skrá um opinbera starfsmenn og í frv. gert ráð fyrir hvað það geri ráð fyrir mikilli aukningu, - tæplega má reikna með að fækkun sé, þó getur það að sjálfsögðu komið fyrir, - þannig að þinginu sé gert grein fyrir hver sé fjöldi opinberra starfsmanna við afgreiðslu fjárl. hverju sinni. Við framlagningu frv. í hv. Nd. var í frv. till. um skilgreiningu á því hverjir væru fastir starfsmenn og hverjir lausráðnir starfsmenn. Það kom fram eftir athugun hjá stjórn BSRB og BHM, en ég hafði fengið þeim frv. til skoðunar til gagnrýni á því, að í þessu frv. væri ekki ástæða til að hafa skilgreiningu á þessu, því að hér væri um að ræða réttindi og skyldur opinberra starfsmanna og þess vegna eðlilegt að skilgreining á þessu væri í þeirri löggjöf, enda hefur nefnd unnið s.l. ár að endurskoðun þeirrar löggjafar. Ég gat mjög vel fallist á þessi sjónarmið og hét því og gerði grein fyrir því við 1. umr. málsins í Nd. að beita mér fyrir að hv. fjh.- og viðskn. Nd. breytti þessu, og á þskj. 137 er frv. breytt eftir 2. umr. Þær breytingar, sem á því voru gerðar, eru í samkomulagi við fjmrn., fjmrh. og stjórnir þessara tveggja samtaka og skilgreiningin tekin út úr frv. Það hefur farið fram málflutningur og dómsuppkvaðning í tveimur málum sérstaklega varðandi réttindi opinberra starfsmanna. Árið 1971 var kveðinn upp dómur og komst dómurinn að þeirri niðurstöðu að óheimilt væri að ráða starfsmann í þjónustu ríkisins með tilteknum uppsagnarfresti og skyldi starfsmaður því teljast æviráðinn, þótt í ráðningarbréfi hans væri ákvæði um 3 mánaða gagnkvæman uppsagnarfrest. Þetta var dómur Borgardóms Reykjavíkur nú á þessu ári. Þessum dómi var áfrýjað og um það er getið í grg. frv. Nú hefur verið kveðinn upp dómur í Hæstarétti og vil ég láta þess getið hver niðurstaða hans var, en þar er, eins og komist er að orði, ríkissjóður sýknaður af kröfu þess aðila, sem málið höfðaði og það staðfest að heimilt sé að ráða menn til ríkisins með ákveðnum uppsagnarfresti. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta mál. Ég legg til, herra forseti að frv. verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr. og hv. fjh.og viðskn., og legg fram sömu ósk og áðan, að hv. þd. sjái sér fært að taka málið til afgreiðslu fyrir jólaleyfi.



Herra forseti. Frv. það á þskj. 17, sem hér liggur nú fyrir til 1. umr. í þessari hv. d., er þmfrv., sem var flutt í hv. Nd. og hlaut þar afgreiðslu á fundi í gær. Í meðferð málsins í fjh.- og viðskn. hv. Nd. var gerð nokkur breyting á frv. og varð algert samkomulag í n. um málið eins og það fór frá henni. Þetta frv. gerir ráð fyrir því að gefin verði út á næstunni, svo sem 4 árum, happdrættisskuldabréf vegna vegagerðar til Norður- og Austurvegar allt að 2000 millj. eða ca. 500 millj. kr. á ári. Þetta er gert til þess að hraða varanlegri vegagerð í landinu á því svæði, sem hér er tilgreint. Þetta svæði, sem um er að ræða, nær til flestallra kjördæma landsins, þó að það sé í mismunandi ríkum mæli, en með því er ekki heldur ætlunin, eins og ég greindi frá í hv. d., er ég talaði fyrir vegalagafrv., að dáta þar staðar numið um athugun á þessum málum, heldur hefur Vegagerðinni verið falið að vinna áfram á svipaðan hátt og hún hefur nú gert, bæði við veginn frá Akureyri til Egilsstaða, aðalveginn, og einnig í sambandi við Djúpveginn að halda áfram að tengja þann veg við aðalvegakerfi í hringvegi landsins. En um þann veg er það að segja, að nokkur afgangur er af þeim happdrættisskuldabréfum, sem seld voru á þessu ári, til framhaldsvinnu í þeim vegi og er þar helst um að ræða rannsóknir á væntanlegri tengingu úr Djúpinu á Vestfjarðaveginn, yfir Þorskafjarðarheiði eða á annan hátt. Það er ætlun Vegagerðarinnar og samgrn. að beita sér fyrir því að láta gera heildaráætlun um gerð hringvegarins kringum landið og á þá höfuðvegi, en að sjálfsögðu þýðir ekki þetta það að ekki eigi að sinna einnig vegum innan hinna einstöku héraða. Það verður hins vegar meira mál, eins og þetta reyndar allt, afgreiðslumál í sambandi við vegáætlun, og eru þeir þættir betur á veg komnir en þessi þáttur. Það er hins vegar veruleg trygging fyrir því í sambandi við vegagerðina að fá ákvörðun Alþ. slíka sem þessa til þess að hafa í bakhöndinni í sambandi við þessa framkvæmd. Ég treysti því að hér í hv. d. verði það eins og í hv. Nd., að það verði samstaða um þetta frv. og afgreiðslu þess geti orðíð hraðað, svo að það megi verða afgr. fyrir þinghlé nú. Ég vil endurtaka það, sem ég hef áður lýst yfir í þessari hv. d. að þeim höfuðþáttum í athugun á helstu vegaleiðum landsins, sem ekki er þegar búið að ljúka frumskoðun á, verður haldið áfram, og e.t.v. get ég skýrt eitthvað betur frá þeim málum þegar vegáætlun verður lögð fram, sem ég vona að geti orðið fljótlega eftir að þing hefur störf hér á nýjan leik í vetur. Ég sé svo ekki ástæðu til, herra forseti, að orðlengja frekar um þetta mál. Ég vil endurtaka það að þetta er trygging fyrir þessum framkvæmdum í vegamálum og á ekki að útiloka neina aðra, nema síður sé. Að heildarmálinu á að vinna með skynsamlegum og sanngjörnum hætti. Ég legg því til, að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Hérna forseti. Ég er efnislega með þessu frv., en vildi þó gera nokkrar athugasemdir eða fsp. réttara sagt og vildi þá byrja á því að fjalla um 4. gr. þar sem segir svo: „Skuldabréfin eru verðtryggð og undanþegin framtalsskyldu, vextir og vinningar eru skattfrjálsir.“ Ég man nú ekki betur en lengi hafi verið deilt um þetta atriði, að ekki skyldi vera sett á nafn, þegar talað var um verðtryggð bréf í mun minna mæli en hér er fjallað um. Ég vildi spyrja hæstv. samgrh. og fyrrv. fjmrh. af hverju við setjum ekki á nafn hér. Þegar við erum að fjalla um upphæð sem er um 2 þús. millj. kr., tveir milljarðar. Þetta er ávísun á framtíðina og miðað við þá verðbólgu, sem verið hefur undanfarið, er hér um nærri því óútfylltan víxil gagnvart framtíðinni að ræða. Það þarf einhver beita að vera fyrir þá, sem kaupa þessa upphæð, en þó að um nokkra beitu sé að ræða og á ég þar við verðtrygginguna, þá ætti ekki að vera gefinn kostur á því að hafa af þessu aukagagn og þurfa ekki að telja fram nafn sitt í sambandi við kaupin á bréfunum. Ég legg því persónulega á það sérstaka áherslu að þarna verði bætt inn í, að bréfin skuli skráð á nafn kaupanda. Þegar við erum að ráðstafa svona gífurlegum upphæðum fyrir framtíðina og binda með því verulegan bagga fyrir fjárveitingavaldið fyrir fram, þá tel ég að eigi að vera á hreinu hvernig bréfunum er ráðstafað og hverjir kaupa þau, afdráttarlaust. Ég tel þetta nærri forsendu fyrir stuðningi í því efni. Í annan stað sé ég breytingu á þskj. 141 og er með vangaveltur um það af hverju sé verið að úthluta vissum skömmtum á hringveginn þegar við erum hér með sameiginlegu átaki fyrir alla þjóðina, af því að við höfum hækkað upphæðina. Upphaflega var þetta ákveðinn áfangi og þá miðað við miklu minni upphæð, nú hafa allir sameinast um að leysa þetta mál, sem ég tel út af fyrir sig vel. En þá finnst mér að við eigum að líta á landið sem eina heild og miða við almennar þarfir, ekki að úthluta landinu fyrir fram í slík svæði, eins og þessi till. gengur út á. Ég vildi aðeins vekja athygli á þessu og heyra viðhorf samgrh., vegna þess að hér mun áreiðanlega koma til að allir landsmenn þurfa að standa í skilum þegar að greiðsluskyldu kemur, sem eigi verður síðar en innan 10 ára, eins og segir í 2. gr. Að öðru leyti vil ég lýsa yfir efnislegum stuðningi við frv., en vildi vekja athygli á þessum þáttum.



Herra forseti. Við 2. umr. um þetta lagafrv., sem fram fór í gær, heiðraði hæstv. menntmrh. þessa d. ekki með nærveru sinni. Hann kaus að vera staddur annars staðar meðan frv. var rætt. Samflokksmenn hans í þessari hv. d. tóku ekki til máls, gerðust ekki til andsvara gegn gagnrýni á þetta frv., sem var þó býsna hörð. Þeir létu við það sitja, ef svo má segja, að rétta upp við afgreiðslu málsins, að rétt upp, - mér liggur nú við að segja skottin - hendurnar. Þetta mál hefur ekki verið rætt á eðlilegan hátt í d. Í menntmn, þessarar d. hlaut frv. ekki eðlilega afgreiðslu og nú æski ég þess, að menntmrh. heiðri d. með nærveru sinni, þannig að hann geti svarað fyrir ýmsa gagnrýni, sem komið hefur fram á þetta frv. hans, og mun ég gera hlé á máli mínu á meðan hæstv. menntmrh. er sóttur.

Það verður athugað hvort hæstv. menntmrh. er í húsinu.

Herra forseti. Þar sem hæstv. menntmrh. hefur nú orðið við ósk okkar um að heiðra okkur með stuttri heimsókn hér í d. meðan rætt er um frv. hans um breyt. á l. ríkiútvarpsins, þá vil ég fyrst víkja til hans þeirri spurningu hvort honum sé ljóst, að frv. hans hefur fengið mjög svo óviðurkvæmilega og allt að því óþinglega meðferð hér í d., þar sem menntmn. d. hylltist til þess að halda fund um málið þegar andstæðingar frv. gátu ekki sótt fundinn, einnig að málið var afgr. í n. án þess að leitað væri álits lærðra aðila sem sjálfsagt var um svo nauðsynlega breyt. á l. sem hann hafði gert grein fyrir, er hann mælti með frv. Ég vil ítreka hér þá staðhæfingu hv. þm. Þorv. Garðars Kristjánssonar, forseta þessarar hv. d., að í grg. með frv. um lagabreyt. kom engin ástæða fram önnur en sú, að núv. útvarpsráð endurspeglaði ekki styrkleikahlutföll á Alþ. eins og þau væru núna. Einnig vil ég ítreka fsp. hv. þm. Jóns Árm. Héðinssonar í því sambandi til hæstv. menntmrh. um það, hvernig hann hefði þá brugðist við því, hvort hann hefði borið fram lagafrv. um þessa breyt. á l. um ríkisútvarpið ef mynduð hefði verið vinstri stjórn, eins og til stóð um tíma, upp úr þeim þingmeirihluta sem hér var á Alþ., hvort þá hefði verið borið fram frv. í áttina við þetta. Það útvarpsráð, sem nú situr hefði getað endurspeglað meirihlutavald á þingi. Sannleikurinn er náttúrlega sá, að hér er ekki um það að ræða, að l. séu talin óheppileg, heldur mennirnir, sem kosnir voru skv. þessum l. Ríkisstjórnarflokkarnir ráða yfir dagblöðum núna, sem seljast í 60 000 eintökum, á að giska sexföldum blaðakosti á við stjórnarandstöðuna. Nú á að gera enn þá betur og treysta enn betur áróðursaðstöðu ríkisstj. og við getum gert okkur nokkuð í hugarlund, hvers konar málstaður það sé, sem þarfnast þessarar hervæðingar andans, sem hér á að framkvæma. Nú skyldum við ætla að það væri rétt, sem flutningsaðili, hæstv. menntmrh., heldur fram, að ætlunin sé aðeins að leiðrétta það ákvæði útvarpslaganna, sem fjallar um kjör útvarpsráðs. Væri svo að aðeins þetta væri ætlunin, þá skyldum við einnig ætla, að löglega kjörnu útvarpsráði, sem nú situr, væri ætlað að sitja út kjörtímabil sitt skv. gömlu lögunum. Væri það aðeins tilgangur hæstv. menntmrh. að bæta löggjöfina, en ekki sá að losa sig við ákveða einstaklinga væri náttúrlega látið við það sitja að breyta l. á þá lund, að næsta kjör útvarpsráðs væri látið fylgja alþingiskosningum og núv. útvarpsráð sæti þá áfram að störfum fram á árið 1975, en þá yrði kjörið nýtt útvarpsráð er sæti fram yfir næstu alþingiskosningar. Það er kannske til of mikils mælst af hæstv. menntmrh., sem hefur þó, ég skal gera þá játningu, fengið það orð á sig og ég hygg að verðugu að vera annað eiginlegra en að segja ósatt, það er kannske til of mikils mælst af honum nú eftir að hann hefur tekið sæti í íhaldsstjórn, að hann segði beinlínis satt um ástæðurnar fyrir þessu lagafrv. En það er ekki aðeins ætlunin að breyta l. um kjör útvarpsráðs. Ef hægt hefði verið að svipta núv. meiri hluta í útvarpsráði umboði sínu án þess að breyta l. hefði það verið gert, því að sannleikurinn er sá að l., sem nú eru í gildi um kjör útvarpsráðs, þessi lög eru æskileg. Það er ekki hægt að svipta núv. útvarpsráð umboði sínu með öðru móti en því að breyta góðum l. og skemma þau. Hlutverk hins nýja útvarpsráðs, sem á að kjósa eftir lagabreyt., á fyrst og fremst að vera það, ef unnt skyldi reynast að lengja lífdaga annars óhæfrar íhaldsstjórnar í landinu. Hér hafa fyrr verið flutt spakleg erindi um fyrri aðferðir við að kjósa útvarpsráð. Sagt hefur verið frá uppgjöfinni við það að kjósa útvarpsráð utan vébanda Alþ., er forráðamenn Ríkisútvarpsins leituðu ráða með logandi ljósi til þess að losa stofnunina undan smáskítlegu valdi stjórnmálabraskara, en máttu gefast upp fyrir þeirri staðreynd, að utan veggja alþingishússins eru starfsaðferðir þeirra manna, sem vinna innan þessara veggja, jafnvel enn þá óprúttnari en þær, sem þykja þrátt fyrir allt hæfa virðingu Alþ., og þarf þá talsvert til. Síðan hefur útvarpsráð verið kosið á Alþ. Ég vakti athygli hæstv. menntmrh. á því áðan, að ekki var leitað álits lögfróðra manna, þó að ekki væri um annað en það að löglega kjörið útvarpsráð verði nú án rökstuðnings svipt umboði sínu í sambandi við þessa lagasmíð. Þá er það ótalið, að hv. menntmn. þessarar d. skuli ekki sýna Ríkisútvarpinu, þeirri stofnun, sem hæstv. menntmrh. ber svo mjög fyrir brjósti, þá virðingu, að leita álits forstöðumanns hennar á þessu frv. áður en n. mælir með lögfestingu þess. Tilgangurinn er annar en sá að bæta l. um Ríkisútvarpið. Ég gæti rakið ykkur mörg dæmi um það, hvernig útvarpsráð kjörin eftir þeirri reglu, sem nú á að kjósa nýtt útvarpsráð eftir, hafa verið notuð til þess að treysta í sessi vondar ríkisstjórnir og verja þær fyrir eðlilegri gagnrýrni. Dæmin eru ákaflega mörg. Eitt dæmið, af því er þetta varðar nú raunverulega, stendur í holdlegum tengslum við hið virðulega Alþ., er um það, er starfsmaður Ríkisútvarpsins, sem aflaði útvarpsefnis af Keflavíkurflugvelli, lét sig henda það í stjórnartíð Stefáns Jóh. Stefánssonar að segja frá íslenskum hundi sem hann hitti fyrir á Keflavíkurflugvelli og var þar í fóstri amerískra hermanna, og gat þess að hundur þessi hefði heitið Sloppy Joe. Honum var vikið úr starfi vegna þess að nafn hundsins rímaði á móti nafni forsætisráðherra sem stundum var kallaður Stebbi Jóh. Dæmin um valdníðslu útvarpsráða sérkjörinna til þess að ganga erinda ríkisstj. í líkingu við þá ríkisstj., sem nú hefur verið kölluð yfir okkur, eru óteljandi. Nú á sem sagt að breyta l. um Ríkisútvarpið til þess að kjósa útvarpsráð, sem endurspegli, að því er mér skildist, vilja þess meiri hluta kjósenda, sem kaus meiri hluta á Alþ. Ef hæstv.. menntmrh. gæti haldið áfram að heiðra hv. Ed. með athygli sinni vildi ég bera fram fyrir hann þessa spurningu. Heldur hann að þeir kjósendur sem kusu Framsfl. í síðustu kosningum, hafi ætlast til þess af honum, að hann setti sérstaka löggjöf til að treysta yfirráð hernámssinna yfir Ríkisútvarpinu?



Herra forseti. Ég vil enn á ný mótmæla því, sem kom fram hjá síðasta ræðumanni, að að málinu hafi verið staðið á óþinglegan hátt varðandi boðun fundar í menntmn. þessarar hv. d. Til þess fundar var boðað með eðlilegum hætti, og það hefur vitanlega oft komið fyrir áður að menn hafi ekki allir getað mætt. Ég hygg að nefndarálit, sem hv. þm. hafa fyrir framan sig á borðunum, sýni hvað gleggst að slíkt kemur fyrir. Það tel ég ekki ásökunarefni fyrir þá sem efna til fundar með þeim sem mætt geta. Það er hin venjulega aðferð hér á Alþ. Í öðru lagi það, að þetta mál hafi ekki verið sent til umsagnar, þá vitnaði ég til þess í gær, þess eina fordæmis, sem fyrir er um þetta efni í sögu Alþ., það er frá 1943, þegar nákvæmlega sama breyt. var gerð á þáv, útvarpslögum og nú er gerð, þ.e.a.s. að fram að því gilti að útvarpsráð var kjöríð til 4 ára, en þá kom fram brtt. um að það skyldi kosið að afloknum alþingiskosningum, sem sagt nákvæmlega shlj. brtt. og þetta frv. felur í sér og því var ekki vísað til umsagnar þá. Þess vegna segi ég: Það er fordæmi fyrir því, sem ég studdist við þegar ég ákvað að eigin frumkvæði að hafa ekki forustu um að vísa málinu til umsagnar, enda tel ég þetta mál sem Alþ. sjálft verði að ákveða, en eigi ekki að spyrja hvorki útvarpsstjóra né starfandi útvarpsráð að. Þetta er mín skoðun. Ég mótmæli því öllum aðdróttunum varðandi afgreiðslu málsins og endurtek það sem ég sagði í gær. Ég rakti þar í nokkru máli á hve margan hátt útvarpsráð hefur verið skipað á 46 ára starfsferli þess, hvernig kjörtímabili þess hefur verið háttað, sem hefur verið með allbreytilegu móti. Menn hafa verið að leita eftir leiðum í þessu efni, en sú till. eða það frv., sem hér liggur fyrir, gengur í þá átt að færa þessi ákvæði til sama vegar og ákveðið var 1943 og gilt hafa í 28 ár af 46 ára tíma, sem lög hafa gilt um útvarpsráð. Að þetta hafi ekki fengið þinglega meðferð, herra forseti, í n. því mótmæli ég harðlega.



Herra forseti. Áfram er þetta mál keyrt af miklum hraða, augljóslega í þeim tilgangi að þjóðin megi verða þess aðnjótandi að eignast nýtt útvarpsráð fyrir næstkomandi jól. Ég verð að játa það, að þó að ég hafi verið hér á Alþ. í æðimörg ár, þá minnist ég þess tæpast að stjórnarfrv. hafi verið fram borið hér í þinginu með jafnlitlum rökstuðningi og jafnlitlum tilburðum af hálfu forsvarsmanna sinna til að rökstyðja efni þess. Hæstv. menntmrh. fylgdi þessu frv. úr hlaði hér fyrir fáum dögum og eins og menn muna var ræða hans harla stutt og mögur, eins og á þó vel við hæstv. menntmrh. að flytja litríkar og efnismiklar ræður. En í þetta sinn átti nú ekki vel við hann að teygja lopann eða breiða sig út um efni frv. og virtist eins og eitthvað skorti á að sannfæring hans væri í lagi. Að honum undanskildum, frsm. sjálfum, hafa ekki aðrir talsmenn stjórnarflokkanna mælt fyrir þessu frv. að undanskildum frsm. menntmn., sem hér hefur sagt fáein orð um málið og einungis vitnað til þess, að þessi skipan, sem nú eigi að taka upp, hafi verið býsna lengi við lýði. Þetta er alveg rétt hjá hv. þm., að um mjög langt skeið var þessi skipan á höfð, en hún var lögð niður árið 1971 að vandlega athuguðu máli, eftir að n. hafði fjallað um það alllengi, eftir að þáv. ríkisstj., sem Sjálfstfl. hafði forustu fyrir, hafði komist að þeirri niðurstöðu að eðlilegt væri að breyta skipulaginu í það form að tengja ekki lengur kjör útvarpsráðs við kjörtímabil Alþ., eftir að búið var að fjalla um málið hér á Alþ., að því er ég held tvo vetur í röð, og ræða það hér af fulltrúum allra flokka, m.a. mjög ítarlega í n. Mér er nær að halda, að þar hafi gefist tækifæri til að skoða þetta mál í n. um nokkurra mánaða skeið, fá um það umsagnir valinkunnra manna og stofnana og að lokum varð niðurstaða fulltrúa allra flokka að þetta skipulag ætti að vera við lýði. En nú sem sagt á að fúska þessu af á fáeinum dögum. Þó að ég hafi aldrei haldið því fram, að hv. menntmn. Ed. hafi ekki haft lagalegan rétt til þess að afgr. mál úr n., sem til hennar var komið, með þeim hætti sem hún gerði, að fjarstöddum næstum helmingi n. sem vitað var að var andstæður málinu og vitað var að a.m.k. sumir þeirra gátu ekki komist til nefndarinnar. Ég hef ekki haldið því fram, að þessi málsmeðferð hafi veríð ólögleg að formi til. Að sjálfsögðu getur meiri hluti nefndar hvenær sem er ákveðið að senda mál út úr n. aftur af sinni hálfu, afgreiða það. En ég gat ekki látið hjá líða að bera fram kvartanir yfir því, að ekki skyldi tekið tillit til óska minni hlutans um að málinu væri frestað, þótt ekki væri nema einn dag, og leitað yrði umsagna, vegna þess að það má líta á það sem þinglega venju að reyna að verða við slíkum tilmælum þegar þau eru sett fram. Og sem sagt, ég vil aðeins segja það, að það er út af fyrir sig rétt, sem hv. þm. Axel Jónsson segir, að hann er í hinum fyllsta lagalega rétti að fara að með þessum hætti. En það er ekki þar með sagt, að meðferð málsins sé þingleg, og þar er átt við venjur innan þingsins, sem skapast hafa á löngum tíma og miðast m.a. við að taka eðlilegt tillit til óska, sem fram koma af hálfu stjórnarandstöðuþm., a.m.k. þegar bersýnilegt er að þess á að vera einhver kostur. Hér hefur því verið haldið fram af okkur sem höfum gagnrýnt þetta frv., að það einstæða við eðli þess, væri að hér væri verið að senda frv. gegnum 6 umr. á Alþ., ef ekki fleiri, í þeim eina tilgangi að losa útvarpsráð við fáeina einstaklinga, sem ekki virðast vera eins þægir fulltrúar viðkomandi flokks og vænst var þegar þeir voru kosnir í ráðið. Þessu hefur að sjálfsögðu ekki verið mótmælt, enda þótt gerð hafi verið tilraun til að breiða yfir þessa staðreynd með þögninni. Ég vil taka skýrt fram að ég gæti verið til viðræðu um að kerfisbreyt. ætti sér stað hjá okkur á þann máta, að tekið væri til athugunar, hvort rétt væri yfirleitt, þegar nýr þingmeirihluti væri myndaður, að þá væri almennt skipt um alla helstu embættismenn ríkisins og að þá gilti eins um allar n. og ráð sem störfuðu af hálfu ríkisvaldsins, að þessar stofnanir hyrfu úr sögunni um leið og sá þingmeirihluti, sem studdi þær til valda, væri fallinn. En eins og menn vita er flutningur þessa frv. alls ekki liður í neinni kerfisbreytingu af þessu tagi. Ekki er mér a.m.k. kunnugt um að svo sé. Það væri satt að segja fróðlegt að fá svör hæstv. menntmrh. við þeirri spurningu, hvort e.t.v. sé von á sams konar frv., sem snerta önnur þau ráð og stjórnir, sem kosnar eru af Alþ. og ætti að vera alveg jafnrík ástæða til að skipta um í eins og varðandi útvarpsráð. Hér gætu t.d. komið til greina stofnanir eins og bankaráð Búnaðarbanka Íslands, bankaráð Landsbanka Íslands, bankaráð Útvegsbanka Íslands. Öll þessi ráð eru kosin til fjögurra ára í senn og kjörtími þeirra er þar af leiðandi ekki tengdur kjörtíma Alþ. Væri ekki eðlilegt að skipta um í þessum ráðum, úr því að farið er inn á þessa braut á annað borð? Ég mundi mjög gjarnan óska eftir því, að hæstv. menntmrh. treysti sér til að svara þessari spurningu, og þykist vita það, að ef hann telur einhverja skynsemi liggja bak við þetta frv., þá hafi einnig þessi hlið málsins verið rædd af þeim, sem það hafa undirbúið, þ.e.a.s. ríkisstj. Eins er um bankaráð Seðlabanka Íslands, nákvæmlega eins. Bankaráð Seðlabanka Íslands er kosið til 4 ára í senn, og það er nú ekkert smáræðisvald, sem Seðlabankinn hefur í stjórnkerfi okkar, þar sem er m.a. valdið til þess að ráða gengisskráningu íslensku krónunnar. Eins og menn vita hefur Seðlabankinn margháttað annað vald, sem mjög snertir stjórn þessa þjóðfélags, og ef á annað borð væri ætlunin að tryggja stöðu ríkisstjórnarmeirihlutans hverju sinni með því að veita honum tryggari yfirráð yfir fjölmiðlum eins og Ríkisútvarpinu, hljóðvarpi og sjónvarpi, þá ætti að vera enn ríkari ástæða til þess, að ríkisstjórnarmeirihlutinn hefði örugga áhrifaaðstöðu í Seðlabankanum og í bankaráði hans. Ég vildi sem sagt eindregið fara þess á leit við hæstv. menntmrh., að hann svaraði þessari spurningu, og veit, að hann mun ekki skjóta sér undan því. Ég vil bæta því hér við, að sé þeirri spurningu ekki svarað og eigi bað að standa eftir, að þessi breyting sé ekki þáttur í heildarkerfisbreytingu, sem nú standi fyrir dyrum, þá verður því ekki neitað, að þetta frv. er borið fram í þeim eina tilgangi að losa sig við óþæga einstaklinga. Og þá verður það ekki af hæstv. ríkisstj. skafið, að í þessu máli sýnir hún pólitískt ofríki og ofstæki, sem á sér tiltölulega fá fordæmi á síðari árum. Ég vil, um leið og ég skora á hæstv. menntmrh. að svara þeirri spurningu, sem ég hef hér lagt fyrir hann, þá vil ég um leið eindregið skora á hann að taka þetta mál í heild sinni til endurskoðunar og stuðla að því, að það verði ekki afgr. með þeim hraða sem nú er á þessu máli. Ég vil skora á hann að hugleiða hvort ekki sé hyggilegt til frambúðar að haldnar séu þær leikreglur, sem allir flokkar hafa komið sér saman um að viðhafa við kosningu í útvarpsráð að vandlega athuguðu máli, og hvort þetta áhugamál ríkisstj, og ráðh., að losna við einhverja einstaklinga, hversu mjög sem þeir hafa farið í taugarnar á viðkomandi flm. þessa frv., hvort þar sé um svo stórt mál að ræða, að ekki sé meira um vert að skoða þetta mál í stærra ljósi og af meiri víðsýni. Ég legg á það sérstaka áherslu, að breytingin, sem gerð var árið 1971, var svo sannarlega ekki út í loftið. Hún var m.a. gerð með það í huga, að ef Alþ. þóknast einhverju sinni að breyta stjórnarskrá landsins og af þeirri ástæðu þurfi að fara fram kannske tvennar kosningar á því sama ári, þá upplifa menn það að á því sama ári eru þrjú útvarpsráð starfandi. Ég veit að þeir, sem undirbjuggu útvarpsráðslögin árið 1971, gerðu sér fyllilega ljóst, að þetta væri mjög óheppilegt, að stofnun eins og Ríkisútvarpið með sínum mörgu deildum þyrfti að búa við það að hafa kannske þrjár stjórnarstofnanir yfir sér á sama árinu. Þar með væri verið sem sagt að tæta í sundur það samhengi í störfum stofnunarinnar, sem þörf er á að ríki, og einmitt þess vegna varð niðurstaðan að binda ekki kjörtímabil útvarpsráðs við kjörtímabil Alþ. Auk þess vil ég minna hæstv. menntmrh. á það, að hann má vita það að ef hann og þessi ríkisstj. kemst upp með þetta áform sitt að skipta um í útvarpsráði eingöngu í pólitískum tilgangi, þá er hann og þá er ríkisstj. að gefa síðari ríkisstjórnum hættulegt fordæmi, mjög hættulegt fordæmi sem hann og flokksmenn hans eiga kannske síðar eftir að harma að hafi nokkurn tíma verið gefið. Hann má vita það, að næst þegar mynduð verður ríkisstj., sem er ekki að öllu leyti ánægð með þá einstaklinga, sem valist hafa til þess verks að sitja í útvarpsráði, þá mun hún vafalaust minnast þessa óhappaverks, sem hæstv. menntmrh. ætlar hér að hafa forgöngu fyrir, og beita sér fyrir því, að lögunum verði breytt. Það þarf ekki að efast um það, að hugmyndaflug manna er á hverjum tíma nægilegt, þannig að það verður ævinlega hægt að láta sér detta eitthvað í hug, sem þörf sé á að breyta og þannig, að ástæða eða tilefni gefist til þess að skipta aftur um í útvarpsráði. Það vantar ekki, að þegar menn þurfa á því að halda, þá finna menn fljótt tylliástæðurnar. En eins og ég segi, ef þetta fordæmi er gefið, þá er vist, að það verður notað aftur síðar. Nei, ég vil sem sagt undirstrika það hér að lokum og leggja á það alveg sérstaka áherslu við hæstv. menntmrh., að ef hann og hæstv. ríkisstj. leyfa sér þann munað, þann pólitíska munað, að breyta útvarpslögunum í þessum eina tilgangi, sem við blasir, að losna við nokkra menn, sem Framsfl. er ekki sérstaklega ánægður með, þá er verið að opna fyrir pólitíska íhlutun á þessum viðkvæma stað, þar sem er þessi áhrifamesti fjölmiðill þjóðarinnar, í hvert einasta skipti sem nýr þingmeirihl. er myndaður hér á Alþ. Það er varhugavert fordæmi. Ég treysti því, að hæstv. menntmrh. svari þeim spurningum, sem ég hef hér lagt fyrir hann, og ég treysti því líka, að hann taki þetta mál til nýrrar athugunar og geri sér fyllilega grein fyrir því, að hér er verið að stuðla að þróun sem er hættuleg pólitískt séð fyrir lýðræðið í landinu og óæskilegt.



Herra forseti. Ekki er ég nú alveg sammála hv. samflokksmanni mínum Ragnari Arnalds um það, að hæstv. ráðh. sé með þessu frv. fyrst og fremst að losna við óþægan svonefndan fóstra sinn úr ráðinn. Ég hygg að það búi annað og meira þar að baki, þ.e. það sem ég hef áður bent á. Það er hins vegar sjálfsagt rétt, að það er ósköp ákjósanlegt og gott að gera það í leiðinni. En ég hygg að grunnástæðan sé nú allt önnur. Mig langar aðeins til þess vegna þess að ég var hér með svolítið órökstuddar fullyrðingar í gær út af þeim hraða, sem á þessu frv. er, og því skjóta nefndarstarfi, sem hér var leyst af hendi, að þá var ég með nokkurn samanburð við þingið í fyrra varðandi það og fór þá betur ofan í það í morgun og sá, að sá samanburður var allhrikalegur fyrir þetta þing miðað við þingið í fyrra. Þetta er kannske einhver sérstæð reynsla fyrir mig. Ég á nú sæti hér í þrem nefndum og á móti 4 fundum nú voru 15 fundir í þessum sömu nefndum í fyrra, 12 sinnum fleiri frv. frá hæstv. ríkisstj. í fyrra en nú og a.m.k. 20 sinnum lengri fundartími í þessum nefndum, svo að ekki sé meira sagt. því athyglisverðara er það, þegar svona stór mál koma eins og hér virðist vera um að ræða, og nefndarstörf ganga svona fljótt og vel fyrir sig og mál komast svona fljótt í gegnum n. eins og raun ber vitni. Sjálfur er ég búinn að koma hér með tvö frv., og ég hygg að menn séu allsammála báðum. En lítið hefur gerst varðandi þau mál bæði og öðru þeirra var fyrst vísað til umsagnar í gær eftir líklega liðlega 3–4 vikur. Af því að hæstv. menntmrh. var hér ekki viðstaddur umr. í gær, þá vildi ég nú enn einu sinni koma þeirri áskorun á framfæri við hann að hann endurskoðaði afstöðu sína í þessu máli. Það er nú einu sinni svo, að hver maður á leiðrétting sinna fyrri fljótræðisverka og málið er einu sinni þannig vaxið, að ég hef orðið þess mjög glögglega var, að það er almennt fordæmt. Ég hef orðið þess var, að almenningsálitið er á móti svona aðferðum, hvað sem líður viðhorfum þess til einstakra útvarpsráðsmanna eða meiri hluta núv. útvarpsráðs. Fólk óttast, eins og hv. síðasti ræðumaður talaði um áðan, að þetta sé bara upphafið að einhverju öðru verra. Og fólk er enn þá það heilbrigt í hugsun og skoðunum, að það er hrætt við slíkar pólitískar ofsóknir sem þetta gæti vel verið upphafið að. Það er skoðun manna yfirleitt, held ég, að þetta frv. hefði betur orðið steinbarn þeirrar svokölluðu húsmóður í Vesturbænum, sem lengi hefur alíð þetta afkvæmi undir brjósti. Hæstv. ráðh. veit mætavel hverjir hafa fjandskapast út í útvarpsráð, meiri hl. þess útvarpsráðs sem hér er greinilega verið að losa sig við. Hæstv. ráðh. veit það jafnvel og ég, að það eru ekki hans flokksmenn, sem hafa hér verið að kvarta, og Tíminn síðustu daga sannar þetta mjög vel. Hann er þögull um málið og vill lítið um það segja. Við vitum það mætavel hverjir það eru, sem hafa verið að óskapast út í þetta mál. Það er íhaldið í landinu, og þar á ég við þetta svarta íhald, m.a. það íhald, sem saknar nú svo sárlega Kanasjónvarpsins síns og finnst kannske að í þessu fái það einhverjar smávægis sárabætur. Og það er einmitt þess vegna sem ég tek það skýrt fram, að mér þykir sárt að sjá hæstv. ráðh. ganga erinda þessara aðila. Ég tel að það sé gert með þessu, fyrir utan það fordæmi sem hér er gefið, fordæmi sem er hættulegt, sem ég er andvígur og ég held að geti orðið fleirum hættulegt eða varhugavert en þeim sem nú eru í stjórnarandstöðu, komið illa við þá. Það eru sviptingar í íslenskum stjórnmálum, og ef menn fara að misnota vald sitt á allan mögulegan máta þannig og fá til þess fordæmi og réttlætingu, þá er ekki gott að vita á hverjum eldurinn brennur heitast þegar öll kurl eru til grafar komin. Þar af leiðandi held ég, að slíkur drengskaparmaður sem hæstv. ráðh. er ætti ekki að taka hér í nokkurn þátt og hreinlega láta þetta mál sofna, eins og Morgunblaðið orðaði það svo fallega fyrir mig núna á dögunum: „svæfa það undir jólasálmum.“ Ég var mjög ánægður yfir þessu orðalagi og ég hygg, að ráðh. ætti einmitt að fara að þessu orðalagi Morgunblaðsins, í þessu eina tilfelli þó.



Herra forseti. Það er verið að tala um óþinglega og óvenjulega meðferð á þessu máli. Ég get nú ekki fremur en formaður hv. menntmn. þessarar d. fallist á það. Það er alvanalegt að fundir í n. séu haldnir, þótt ekki séu allir nm. mættir, og er ekkert nýtt við það í sjálfu sér. Það er einnig ákaflega misjafnt hvað langur tími er tekinn í meðferð mála í n. hér á Alþ. Það vita allir hv. þm., þó að við séum stundum að ræða þetta í ýmsum tóntegundum, að á tímabilinu fyrir jól og í þinglok er oft tekinn styttri tími en endranær til nefndarstarfa o.s.frv. Eins er hitt, sem einhver þeirra hv. þm., sem hér hafa talað, minntist á, að það hefði borið að leita álits hæfra aðila utan þings um efni þessa frv., sem eins og ég benti á þegar ég reifaði málið hér við 1. umr., er aðeins eitt einstakt atriði: hvort kjósa skuli útvarpsráð að afstöðnum alþingiskosningum ellegar á fjögurra ára millibili. Ég get ekki með nokkru móti séð að það verði fundnir hæfari aðilar utan þings heldur en Alþ. sjálft til þess að meta þetta afmarkaða atriði, sem frv. fjallar um. Ég veit að það er oft gert - þarf ekki að fara að rekja dæmi um það - að afgr. mál á Alþ. sem eru einföld og eru þannig vaxin að þm. telja Alþ. eðlilegasta aðilann til að meta þau, þá er það algengt að þau eru ekki send til umsagnar. Hitt er svo líka mjög algengt, sérstaklega um mál, sem eru margslungin, að þn. og þm. kynni sér viðhorf einstaklinga og hópa utan þingsins, viðhorf þeirra til málsins undir meðferð þess. Ég get þess vegna ekki séð að það sé neitt óvenjulegt eða óeðlilegt við meðferð málsins á Alþ. og allra síst nokkuð óþinglegt. Það hefur aðeins verið minnst á það, að e.t.v. væri vafasamt að hér væri um fyllilega lögmætar aðgerðir að ræða, að breyta kjörtíma með löggjöf og taka þannig umboð af n., sem kosnar hafa verið hér á hv. Alþ. Ég held að um þetta þurfi menn ekki að bollaleggja, því að þetta hefur svo oft verið gert áður, að það kemur varla til mála að menn hafi þá æ ofan í æ verið að brjóta lög, án þess að nokkur hreyfði við því andmælum. Svo hefur verið lögð mikil áhersla á það hér í ræðum hv. þm., að hér sé um nýmæli að ræða. En eins og ég sagði áðan er það ekki, þetta hefur oft verið gert áður. Og fyrst það er ekki nýmæli hér í lagasetningu á Alþ. þá er ekki heldur með þessu verið að gefa neitt fordæmi, sem ekki hefur verið til áður, það er alger misskilningur. Það eru ýmis fordæmi fyrir lagabreytingu, sem hefur leitt af sér styttingu á kjörtímabili stjórna og nefnda sem Alþ. hefur kosið. Mér finnst að í málflutningi þeirra, sem andmæla þessu frv. hér, séu einkanlega tvö meginatriði: Annars vegar það að þeir eru sífellt að gefa það í skyn að útvarpsráðsmenn einhverjir, þeir séu svo erfiðir og baldnir og óþægilegir fyrir tiltekna flokka að menn vilji því ekki una. Ég hef aldrei gefið slíkt í skyn og ætla mér ekki heldur að gera það hér nú. Þetta eru þeirra hugmyndir, sem svo tala. Hitt atriðið er svo það, að hér eigi að treysta áróðursaðstöðu ríkisstj. með þessu. Ég hef séð blaðaskrif í þessa stefnu og ummæli höfð eftir einum tilteknum útvarpsráðsmanni, þar sem hann lætur í ljós þá skoðun að þetta sé gert til þess að treysta áróðursstöðu ríkisstj. Ég get nú ekki rannsakað hjörtun og nýrun. En eitthvað er nú hugarfar þessara manna, sem sífellt eru að klifa á þessu, á þá leið að þeir virðast svo sem vel geta hugsað sér þennan möguleika. Ég held að það sé vilji okkar allra hér á Alþ. eins og þeirra þm., sem hér sátu þegar útvarpslögin voru sett 1930, að útvarpíð gæti fyllstu óhlutdrægni. Og ég vísa algerlega á bug tali um að það sé vilji þeirra, sem standa að þessu frv., eða annarra alþm., að útvarpinu sé beitt af hlutdrægni. Ég vísa því algerlega á bug. Hv. 5. þm. Norðurl. e. sagðist vilja fá að vita allan sannleikann um þetta, og mér skilst að hann vilji fá að vita þann sannleika, sem honum hentar og honum er efst í huga og það er þetta einasta eitt að það sé verið af pólitískum ástæðum að bola mönnum burtu og það sé verið að breyta l. til þess að geta misbeitt útvarpinu í þágu ríkisstj. Hann fær ekki þennan sannleika frá mér. Hann verður að búa sér hann til sjálfur. Það er auðvitað hverjum frjálst að mynda sér sinn eigin sannleika, ef þeim líkar ekki það, sem aðrir hafa til mála að leggja. Já, mér fannst það ósköp leiðinleg ummæli hjá þessum hv. þm. að hann sagði eitthvað á þá leið að menn hefðu verið að reyna að koma útvarpsráði undan smáskítlegum afskiptum stjórnmálafl.  Ég skal svo bara endurtaka það, sem ég sagði þegar ég talaði fyrir þessu frv. í upphafi, að tilgangur frv. er sá að stuðla að því að skipan útvarpsráðs verði jafnan í sem nánasta samræmi við skipan Alþ. á hverjum tíma.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, hefur hv. félmn. tekið til athugunar og hefur n. orðið sammála um að mæla með samþykkt þess óbreytts. Ég sé ekki ástæðu til þess við framsögu að þessu nál. að fara mörgum orðum um efni frv. Með þessu frv. er Lánasjóður sveitarfélaga efldur. Samkvæmt núgildandi l. eiga að greiðast í sjóðinn 15 millj. árlega úr Jöfnunarsjóði og úr ríkissjóði eftir ákvörðun fjárl. hverju sinni. Þetta var ákveðið fyrir nær 10 árum. En þessi ákvæði hafa reynst ófullnægjandi fyrir starfsemi sjóðsins, og af því er lagt til að auka tekjur sjóðsins á þann veg, að í 1. gr. frv. er svo kveðið á að hin árlegu óafturkræfu framlög til sjóðsins verði í ákveðnu hlutfalli við tekjur Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga, þ.e. framlag Jöfnunarsjóðs verði árlega 5% af brúttótekjum sjóðsins. Enn fremur er tekið fram að mótframlag ríkissjóðs verði ákveðið í fjárl. hverju sinni og miðað við 2.5% af brúttótekjum Jöfnunarsjóðs. Í 2. gr. frv. eru ákvæði um að skuldabréf sjóðsins skuli undanþegin stimpilgjaldi. Þetta ákvæði er hliðstætt ákvæði um aðra fjárfestingarlánasjóði. Í þessu sambandi má vekja athygli á því að lántakendur sjóðsins eru einvörðungu sveitarfélög. Herra forseti. Eins og ég sagði í upphafi, sé ég ekki ástæðu til að fara mörgum orðum um efni frv. Það hefur farið ágreiningslaust í gegnum hv. Nd., var afgr. ágreiningslaust í hv.. félmn. þessarar d., og ég vænti þess að það verði samþ. ágreiningslaust sem lög frá þessari hv. deild.