Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Einar Olgeirsson) : Herra forseti. Ég man ekki eftir því þann tíma, sem ég hef setið á þingi, að nokkur ríkisstj. hafi í því máli, sem hún sjálf hefur gert að sínu aðalmáli, staðið sig eins herfilega eins og hæstv. ríkisstj. hefur gert í þessu máli. Hæstv. forsrh. hefur gert eina lélega tilraun til að bera ofurlítið blak af sinni ríkisstj. og gefið þá einhverjar þær hlægilegustu upplýsingar, sem gefnar hafa verið af nokkurri ríkisstj. á Alþ. Hann tilkynnti sem sé það, eftir að hæstv. ríkisstj. er búin að sitja 10 mánuði að völdum og hafði ætlað sér að vinna eitt einasta verk, að nú væri loks svo komið, að farið væri að sjást, að stundin sé að nálgast. Ég býst við, að aldrei hafi íslenzk ríkisstj. staðið sig eins og þessi hæstv. ríkisstj. hefur gert. Fyrst tekur það 23 daga að koma þessari ríkisstj. saman. Núverandi hæstv. forsrh. fær frá forseta lýðveldisins hvorki meira né minna en 23 daga til að bauka við að setja saman ríkisstj., sem meiri hl. hv. þm. var nauða illa við, en átti þó ekki annars kostar að fá nokkra aðra ríkisstj. Eini tilgangur þessarar ríkisstj. átti að vera sá, samkvæmt yfirlýsingu hennar sjálfrar, að lækka dýrtíðina og nú skyldi maður ætla, að þessir 23 dagar hefðu verið notaðir til þess, að þeir 3 flokkar, sem ríkisstj. mynduðu, hefðu komið sér saman um einhverja stefnu í þessum málum. Það var raunar ekki mikið, sem hægt var að festa hendur á í yfirlýsingum, sem gefnar voru, þegar stjórnin var mynduð, en það var eitt, sem virtist eiga að vera hennar stefnumál og það eina, sem náðst hafði samkomulag um, og það var að stöðva dýrtíðina og tryggja landsmönnum næga atvinnu, enda er sannleikurinn sá, að hefði ekki náðst samkomulag um þetta eina mál, þá hefði það verið frekja að bjóða þinginu upp á nýja ríkisstj. Það var vitanlegt hvað nýsköpunina snerti, að hún ætlaði að stöðva hana, og á flestum sviðum hafa aðgerðir hennar orðið til að stöðva framkvæmdir og gera tilraun til að skapa atvinnuleysi, sem henni hefur ekki tekizt, vegna þess að Faxaflóasíldin gerði hæstv. ríkisstj. þann grikk að koma hér í svo ríkum mæli og fylla öll sund, og nú veit hún ekkert, hvað hún á að gera við hana. - Eins og ég sagði áðan, skyldi maður hafa ætlað, að þessir 23 dagar hefðu verið notaðir til þess, að stjórnarflokkarnir kæmu sér saman um stefnu 3 dýrtíðarmálunum, og þeir, sem höfðu einhverja tiltrú til ríkisstj., gengu út frá því, að í yfirlýsingum hennar fælist það, að hún væri búin að koma sér saman um einhverja stefnu og hvað gera ætti í dýrtíðarmálunum. Það var eitt af því fáa, sem menn hugðu sig vita um ríkisstj., að í dýrtíðarmálunum stæði þó ríkisstj. saman, - hana kynni að deila á um ýmis önnur mál, t. d. að halda áfram nýsköpuninni, eða hún hefði mismunandi áhuga á að koma á atvinnuleysi og vinna skemmdarverk í markaðsmálunum, aðeins um þetta mál, dýrtíðarmálið, bjuggust menn við, að hún hefði komið sér saman, enda hafði hún þessa 23 daga til þess að semja um þessi mál, og áður voru liðnir 3 mánuðir, sem flokkarnir voru búnir að ræða þau. En hvað kemur svo á daginn? Það kemur á daginn, að á því þingi, þegar ríkisstj. tekur við völdum, hefur hún engin ráð til að leggja fram um stöðvun dýrtíðarinnar. Einu till., sem hún ber fram á því þingi, ganga í þá átt að auka dýrtíðina, sem sé með því að leggja á nýja tolla og þeir sem hafa verið velviljaðir hæstv. ríkisstj., hafa hugsað sem svo: Aumingja veslings ríkisstj., hún er áreiðanlega öll af vilja gerð og hefur ýmislegt í undirbúningi um þessi mál, en hún hefur ekki enn fengið neitt næði til að vinna að þessu. - Svo kemur sumarið og eftir því sem Framsfl. upplýsir, hafði hann að vísu lagt til, að stéttaráðstefna yrði kölluð saman um vorið, en hinum flokkunum mun hafa þótt vissara, til þess að fyrir lægju gögn í málinu, að hún yrði ekki kölluð saman fyrr en um haustið, til þess að ríkisstj. hefði allt sumarið til undirbúnings málsins. Stéttaráðstefnan er svo kölluð saman um haustið, en þá upplýsir eitt stjórnarblaðið, Tíminn, að það hafi orðið að fresta henni, vegna þess að hún hafi ekki fengið nein gögn frá ríkisstj. um málið. Síðan kemur Alþ. saman og er nú búið að sitja í 2 mánuði. Þá gerist það, að stjórnarandstaðan leggur fram frv. fyrir þessa hv. d. um ráðstafanir gegn dýrtíðinni - um raunhæfar aðgerðir á öllum sviðum til þess að vinna gegn dýrtíðinni. Hvað gerir hæstv. ríkisstj. þá? Hæstv. forsrh. lýsir því yfir, að ríkisstj. hafi þetta mál með höndum og að nú væri stundin að nálgast. Það eru heldur merkilegar upplýsingar, að hæstv. ríkisstj. skuli ekki vera búin að missa málið út úr höndum sér. Að hún hafi málið með höndum, það vissi allur þingheimur, en hvernig hún mundi böggla það í höndum sér, eftir að hafa haft það til meðferðar allan þennan tíma, þætti þingheimi gaman að fá upplýsingar um. Ég býst við því, að þetta sé sú aumlegasta yfirlýsing, sem nokkurn tíma hefur verið gefin úr ráðherrastóli á Íslandi. Það er auðséð að þessi ríkisstj. hefur ekki áhuga á því að reyna að leysa dýrtíðarmálið. Hv. þm. verða því að gera sér það ljóst, að frv. það, sem við sósíalistar höfum lagt hér fyrir hv. d., verður eina tækifærið, sem hv. Alþ. fær á þessu þingi til þess að ræða raunhæfar ráðstafanir gegn dýrtíðinni. Hæstv. ríkisstj. ætlar sér ekki að leggja fram neinar till. til úrbóta á dýrtíðinni. Þær ráðstafanir, sem hún hefur verið að ræða á undanförnum mánuðum, eru í fyrsta lagi um gengislækkun, um skipulagða aukningu á dýrtíðinni og verðbólgunni í landinu og um rýrnun á launum og sparifé almennings, en hækkun á verði á fasteignum. Það skiptir engu máli, þótt ríkisstjórnin reyni að kalla gengislækkun gjaldeyrisskatt. Þessar fyrirætlanir hæstv. ríkisstj. þýða skipulagðar ráðstafanir til aukinnar verðbólgu í landinu, en alls engar dýrtíðarráðstafanir og ganga í sömu átt og tollarnir, sem settir voru í vor. En ríkisstj. hefur líka verið að ræða annað en skipulagðar ráðstafanir til aukningar verðbólgunnar, hún hefur líka verið að ræða um beinar ráðstafanir til þess að lækka kaup almennings í landinu. Henni hefur ekki fundizt hinir 200 milljónamæringar í Reykjavík, sem hún er fulltrúi fyrir, vera nógu ríkir, og finnst því þurfa að lækka laun launþeganna, til þess að þeir ríku geti orðið enn þá ríkari. Ráðstafanir, sem kæmu niður á launþegunum, til þess að lækka dýrtíðina yrðu aðeins til þess að gera hana enn óbærilegri. Og ef hæstv. ríkisstj. kæmi einhvern tíma fram með frv. um þessi efni á þessu þingi, þá býst ég við, að það yrði fyrst og fremst um þetta tvennt, annars vegar lagalegar fyrirskipanir um aukningu verðbólgunnar, hins vegar lagalegar fyrirskipanir um launalækkun launþeganna. - Þær till., sem hér liggja fyrir hv. d., ganga í þá átt að minnka dýrtíðina og verðbólgu í landinu. Þess vegna mun það reynast rétt, sem ég sagði áðan, að þetta verður einasta frv. um þessi efni, þar sem hv. Alþ. gefst tækifæri til þess að ræða raunhæfar ráðstafanir gegn dýrtíðinni. En mér þykir það fróðlegt í þessu sambandi, af því að þetta er fyrsta ríkisstj., sem Alþfl. myndar á Íslandi, sem á að leggja fram frv. um þessi efni í umboði auðmannastéttarinnar í Reykjavík og af því að þetta er fyrsta ríkisstj. Alþfl. á Íslandi, sem treystir sér ekki til þess að ræða um þessar till. okkar, að fara ofurlítið nánar út í sögu Alþfl. Eitt af höfuðatriðunum, sem felast í okkar till., er um innkaupastofnun ríkisins, þ. e. um að afnema heildsalagróðann, og þessar till. okkar eru þær sömu og Alþfl. fyrr á árum barðist fyrir, eins og ég sannaði rækilega í minni framsöguræðu. Það hefur komið fram í yfirlýsingum af hálfu Alþfl. síðan 1936 og endurtekið síðan við hverjar kosningar, og gerði hv. 4. þm. Reykv. það að sínu aðalmáli í öllum ræðum, sem hann hélt fyrir síðustu alþingiskosningar, er lauk með því, að hann var kosinn á þing, sem sé, hvernig ætti að fara með heildsalagróðann. Við sósíalistar gerðum þetta einnig að okkar aðalmáli í þeim samningaumleitunum, sem fram fóru um stjórnarmyndun fyrir ári síðan, og voru till. okkar um landsverzlun lagðar fram í 12 manna n. þann 6. nóv. 1946. Nú höfum við tekið þessar till. upp í nokkuð breyttu formi og lagt þær til. Og nú væru möguleikar til þess að ræða um þessar till. og taka ákvarðanir um þær. Hv. 4. þm. Reykv. og öðrum alþýðuflokksmönnum, sem svo mikið hafa talað þessu viðkomandi, þeim gefst í sambandi við þessar till. tækifæri til þess að sýna, hve mikið þeir hafa meint með því, sem þeir áður hafa talað um þessi efni. Hv. 4. þm. Reykv. talaði um það í gær, að ekki væri fyllilega gengið frá því í þessu frv., að um leið og tollar af nauðsynjavörum væru niður felldir, þá væru gerðar nauðsynlegar ráðstafanir til þess að fyrirbyggja hækkaða álagningu eftir hundraðshluta tollsins. Það eru skarpari ákvæði í V. kafla þessa frv. um minnkun álagningarinnar en í öðrum frv. hafa verið, sem hér hafa legið fyrir, vegna þess að þar er tekið fram, að verðlagning veiðarfæra og annarra útgerðarvara skuli miðuð við það, að þau séu seld með kostnaðarverði. Það mundi þannig koma í ljós, að til þess þyrfti hagnýtari aðgerðir, ef þetta væri samþ., heldur en afnám tolla og álagningar sem tollinum samsvarar. Hv. 4. þm. Reykv. talaði um það í gær, að hann hefði borið fram frv. um sameiningu innflutningsverzlunarinnar. Hann mun hafa borið slíkt frv. fram í febrúar í ár, sem sé á síðasta þingi. Ég sé ekki, að þessi hv. þm. hafi borið fram slíkt frv. aftur. Og ég hef ekki orðið var við í hans ræðum hér, að hann hafi tekið undir þær till., sem fram hafa komið frá okkur um þessi mál. Nú hefur þó loksins Alþfl. tækifæri til þess að gera eitthvað raunverulegt í þessum málum. Allan þann tíma, ef ég man rétt, sem Alþfl. hefur áður fyrr tekið þátt í ríkisstj., þá hafa ýmist Framsfl. eða Sjálfstfl. haft viðskiptamálin. Ég held, að ég muni það rétt. Nú er það í fyrsta skipti, sem Alþfl. hefur sjálfur viðskiptamálin. Nú væri því alveg sérstakt tækifæri til þess fyrir Alþfl., og ekki sízt hv. þm. hans, sem hæst hafa talað á móti heildsölunum, eins og hv. 4. þm. Reykv., að sýna trú sína í verkunum. En hvernig hefur reyndin orðið? Hv. 4. þm. Reykv. hefur ekki flutt sitt frv. aftur. Hann hefur ekki treyst sér til að taka einu sinni undir okkar till. á þessu sviði. Og hæstv. viðskmrh., sem þegar hann var form. Rauðku, skrifaði og talaði djarfast um það, að það þyrfti að þurrka heildsalagróðann burt og beina fjármagninu í atvinnureksturinn, hann er nú orðinn eitt af átrúnaðargoðum heildsalanna í landinu. Og Alþfl. virðist ekki mega til þess hugsa að snerta við þeirri aðstöðu, sem þessir herrar hafa skapað sér, ekki einu sinni veita samvinnufélögunum í landinu réttindi til þess að geta keppt um vörusölu á sæmilegum grundvelli við kaupmenn eða veita neytendum í landinu frelsi til þess að ráða sjálfir, hvar þeir kaupa inn sínar vörur, þannig að þó að fram komi frá Framsfl. sæmilega góðar till. í þessum efnum, þá drepa sjálfstæðisflokksmenn og alþýðuflokksmenn í sameiningu þessar till., þannig að viðskmrh. landsins hindrar, að þær till. nái fram að ganga. Þannig er það, að Alþfl. hefur á þessu sviði í verzlunarmálum, gersamlega snúið við frá því, sem hann lýsti yfir á fyrri árum sínum hér, og frá því, sem hv. 4. þm. Reykv. lýsti sérstaklega yfir, þegar hann var kosinn á þing. að hann ætlaði að gera að sérstökum baráttumálum. Hvers vegna skyldi hv. 4. þm. Reykv. ekki hafa borið fram neitt frv. um þessi efni? Og hvers vegna hefur hæstv. viðskmrh., Emil Jónsson, ekki borið fram frv. á þessu þingi í samræmi við fyrri orð sín og stefnu í þessum málum? Og hvers vegna skyldi Alþfl. ekki hafa viljað ræða þetta? Það er af því, að það er búið að brjóta þennan flokk undir ok heildsalanna og hann er búinn að svíkja öll sín fyrr yfirlýstu baráttumál til þess að geta setið í ráðherrastólunum af náð heildsalanna í Reykjavík. Og hvað er það, sem þessi flokkur hugsar sér að gera? Hvaða stund er það svo, sem nálgast fyrir honum? Ég býst við, að það fari svo á endanum, að ríkisstj. núverandi sjái sér ekki annað fært en að bera fram frv., sem hún kalli til ráðstöfunar gegn dýrtíðinni, en muni koma til með að auka dýrtíðina eða veita byrðum hennar yfir á herðar almennings í landinu, Alþfl. hefur áður þurft að taka afstöðu, þegar um það hefur verið að ræða að bera fram till. um gengislækkun eða bera fram till, um gerðardóm eða skerða á einn eða annan hátt vísitöluna eða launin í landinu. Og það er rétt, þegar við sjáum, hvað fram undan er, að bera saman, hvað hefur verið að gerast á síðustu 8 árum í þessu efni og hvert þróun þessa flokks gengur. Árið 1939 fór hæstv. núverandi forsrh. í ríkisstj., sem þá var mynduð, með þeim tveimur flokkum, sem hún nú situr í stjórn með, á móti vilja meiri hluta miðstjórnar Alþfl. og gekk inn á það að framkvæma gengislækkun, sem Alþfl. við kosningar 1937 sérstaklega lýsti sig andvígan og háði þá aðalkosningabaráttu sína á þeim grundvelli, að aðrir flokkar vildu fella gengið, en Alþfl. mundi standa á móti því að fella gengið. Þessi hæstv. núverandi ráðh. Alþfl. fór svo 1939 í ríkisstj. til þess að fella gengið og til þess að minnka kaupið um leið. Alþfl. fékk sinn dóm fyrir þetta atferli 1942. Í næsta skipti sem Alþfl. varð að taka afstöðu í þessu máli, var þegar þessir tveir samstarfsfl. hans. Sjálfstfl. og Framsfl., komu með gerðardómsfrv. Þá sá Alþfl., að það mundi ekki þýða að vega tvisvar í sama knérunn, enda var þá skammt til kosninga. Þess vegna fór Alþfl. þá út úr ríkisstj., og hinir flokkarnir fengu að gera tilraunina til að beygja íslenzka verkalýðinn undir þrælalögin. Og við vitum allir, hve hraksmánarlega sú tilraun mistókst, Alþfl. hafði þá ennþá þann ótta við kjósendur og ef til vill þann snefil af sómatilfinningu að fara út úr ríkisstj., þegar svona var komið. - En hvað er það nú, sem er að gerast? Nú er það að gerast, að það er verið að láta ríkisstj., sem Alþfl. sjálfur myndar, undirbúa frv. um kauplækkunina með bindingu á vísitölunni. Og frv. um þetta efni á fyrsta ríkisstj., sem Alþfl. sjálfur myndar á Íslandi, að bera fram. Nú er ætlazt til þess, að óttinn hjá þessum flokki við kjósendurna í landinu sé ekki svo mikill, að flokkurinn fari úr ríkisstj., heldur geri þetta. Nú er ætlazt til, að það sé ekki eftir sá snefill af sómatilfinningu hjá þessum flokki gagnvart kjósendum sínum, að flokkurinn eigi nokkuð að vera að hugsa um það, hvað kjósendur vilji í þessum efnum. Nei, nú á fyrsta ríkisstj., sem Alþfl. myndar hér á landi sjálfur, að flytja frv. um lögboðna hækkun á dýrtíðinni, lögboðna verðbólgu, lögboðna bindingu á vísitölunni. Og vegna þess að það frv. er í undirbúningi til þess að hjálpa auðmönnunum í landinu, þorir Alþfl. ekki að ræða þær ráðstafanir, sem hér eru lagðar fram till. um í þessu frv., sem fyrir liggur, sem eru ráðstafanir gegn dýrtíðinni. Sómatilfinning þessara alþýðuflokksmanna hefur verið að síga dýpra og dýpra niður, og virðist hún nú vera alveg að sökkva. Ég hef hugboð um það, að ríkisstj. sú, sem nú situr, reyni að koma sér hjá því að ræða raunhæfar ráðstafanir á móti dýrtíðinni og til þess að tryggja rekstur útvegsins, sem hér liggja fyrir till. um, - hún muni reyna að finna ráð til þess. Og þegar hún kemur fram með sín frv., um aukna verðbólgu í landinu og um að velta byrðum dýrtíðarinnar yfir á almenning í landinu. þá hygg ég, að ríkisstj. munt reyna að tryggja, að ekki geti farið fram sérstaklega miklar umr. um þetta hér á hæstv. Alþ. Við skulum sjá, þegar þar að kemur. En af þeim umr., sem hér hafa farið fram, verður séð, að eitthvert hugboð hefur stjórnarliðið um, hve slæm þessi afstaða er í málinu, þegar það þorir ekki að tala vinsamlegar en hér hefur verið gert um það eina frv., sem komið hefur fram um dýrtíðarmálin, eftir tveggja mánaða setu þingsins.



Herra forseti. Í umr. hér í gær um þetta frv. gerði hv. 4. þm. Reykv. nokkra tilraun til þess að færa líkur fyrir því. að rétt hefði verið skýrt frá hjá hæstv. forsrh. um áhrif þau, sem till. okkar í þessu frv. um niðurfellingu á tollum af nauðsynjavörum mundu hafa í framkvæmd. Ég gerði nú þessum aths. þessa hv. þm. nokkur skil hér í gær. Síðar á fundinum endurtók hann allmikið af þessu aftur. Og vegna þess og einnig vegna hins, hvernig blöð stjórnarflokkanna hafa farið með þær upplýsingar, sem um þetta hafa verið gefnar, tel ég nauðsynlegt að rifja þetta nokkuð upp. Hæstv. forsrh. sagði. að till. okkar um niðurfellingu á tollum mundu þýða 25 millj. tekjuskerðingu fyrir ríkissjóð, og enn fremur að vísitalan mundi ekki lækka nema um 15 til 17 stig af þessum ástæðum. Ég benti á, að þessar upplýsingar hæstv. forsrh. væru algerlega rangar og þær kæmu í bága við útreikninga, sem hv. 4. þm. Reykv. o. fl. hagfræðingar höfðu unnið að að gera og lagt fyrir aðila, sem hafa unnið að undanförnu að því að undirbúa till. í sambandi við dýrtíðarmálin, í þessu áliti þeirra um það, hvaða áhrif niðurfelling tolla á nauðsynjavörum mundi hafa, er alveg skýrt fram tekið, að áhrifin yrðu þau, að vísitalan lækkaði um 21 stig  En þessi málamyndaafsökun fyrir því að fylgja ekki stefnu þessa frv., hún var í sama stíl hjá þeim báðum, þegar hæstv. forsrh. sagði, að ríkið tapaði af þessum ráðstöfunum 25 millj. kr. af tekjum sínum og þess vegna mundu þessar ráðstafanir kosta ríkissjóð um 25 millj. kr. Hv. 4. þm. Reykv. varð hér í gær í umr. að vísu að viðurkenna, að þetta mundi ekki kosta ríkissjóð 25 millj. kr., heldur væri útkoman sú, ef reiknað væri með sömu tolltekjum hlutfallslega eins og þær hefðu verið á 9 fyrstu mánuðum af yfirstandandi ári, en eftir áætlun, sem gerð hefði verið nú um innflutninginn, að þá mundi kostnaður ríkissjóðs í tekjumissi vegna þessara ráðstafana, sem gert er ráð fyrir í frv., ekki verða nema 10 til 11 millj. kr., svo að nokkuð hafði lækkað talan, sem hæstv. forsrh. hafði hér gefið upp í þessu sambandi daginn á undan. En eftir sem áður stendur í blöðum hv. þm. Alþfl. sú yfirlýsing, að hæstv. forsrh. hafi upplýst það fyrir þingheimi að þessar niðurfellingar á tollum mundu kosta ríkissjóð í beinum tollgreiðslum 25 millj. kr. - En hvernig víkur svo við þessum útreikningi hv. 4. þm. Reykv. um það að niðurfelling tollanna muni raunverulega kosta ríkissjóð 10–12 millj. kr.? Ég benti í fyrsta lagi á það að þessi niðurfelling tollanna mundi ekki í ár hafa numið 25 millj. í brúttóútgjöldum fyrir ríkið, þó að brúttóútgjöld ríkissjóðs hefðu numið á fyrstu 9 mánuðum þessa árs um 18 millj. kr., ef tollar af þessum vörum hefðu ekki verið innheimtir, vegna þess að innflutningur á þrem síðustu mánuðum þessa árs mun verða hlutfallslega minni en fyrstu 9 mánuði ársins. Og þetta var viðurkennt af hv. 4. þm. Reykv., að svona mundi þetta verða um innflutninginn. Eigi að síður vill hann ekki taka tillit til þessa og reiknar áfram með 25 millj. kr. tekjumissi fyrir ríkissjóð, ef þessir tollar yrðu felldir niður og miðað vært við innflutning yfirstandandi árs. En þó að ég vildi gera honum það til geðs að halda mig við of háa tölu og halda mig við 25 millj. kr., þá verður hann að taka tillit til þess, að innflutningurinn í ár er sá mesti, sem hefur verið nokkurn tíma hjá okkur á einu ári. Og það liggur fyrir yfirlýsing um það frá ríkisstj. gegnum útvarpsumr. á Alþ., að ráðgert sé að skera niður innflutninginn um helming, svo að tollar eru nú miðaðir við 220 millj. kr. innflutning í staðinn fyrir 440 millj. kr. í ár. Þess vegna eru tollar áætlaðir í fjárlagafrv. helmingi lægri en á þessu ári. En hv. 4. þm. Reykv. hleypur alveg fram hjá þessari staðreynd. En ráðstafanir þær, sem gert er ráð fyrir í þessu frv., mundu koma til framkvæmda á næsta ári, ef frv. væri samþ., en ekki á þessu ári, sem nú er að líða. Niðurfelling tolla samkv. Þessu frv. mundi því ekki þýða 25 millj. tekjumissi fyrir ríkissjóð, heldur 12 til 14 millj. kr. brúttó í mesta lagi, um helming af þeirri upphæð, sem hæstv. forsrh. gaf upp. - Og ef sá sparnaður fyrir ríkið í launagreiðslum yrði vegna lækkunar á vísitölunni, sem hv. 4. þm. Reykv. upplýsti hér, eða 650 þús. kr. sparnaður hjá ríkinu fyrir hvert stig, sem vísitalan lækkaði, þá kemur það þannig út, að ríkið muni beinlínis ekki tapa neitt í nettógreiðslum vegna þessarar lækkunar á vísitölunni, sem nema mundi samkv. útreikningi hv. 4. þm. Reykv. sjálfs 21 stigi. Þetta er staðreynd, sem ómögulegt er að flýja frá, ef maður vill ganga út frá þeim tölum, sem þessi hv. þm. hefur sjálfur gefið upp, eins og hv. 4. þm. Reykv. hefur í þessu efni gert. Ef hann vill hugsa beint áfram, verður hann að viðurkenna þessar staðreyndir, því að hér eru aðeins ályktanir dregnar beint frá þeim tölum, sem hann hefur lagt sjálfur fram á pappírnum. - Enda fann líka þessi hv. þm., að þessar röksemdir hans dugðu ekki, þó að hann hefði fallið frá 25 millj. kr. útgjöldunum eða tekjumissinum fyrir ríkissjóð, sem hæstv. forsrh. til tók. Þegar þetta dugði ekki, sem hæstv. forsrh. kom með, þá flýði hv. 4. þm. Reykv. að því að halda fram, að með þessum ráðstöfunum, sem í frv. er farið fram á að gera, væri fölsuð vísitalan, sem mundi verða launþegum til ógagns, og þess vegna gæti hann ekki verið með þessum ráðstöfunum. - Það er næsta kaldhæðnislegt, að þessi hv. þm. og aðrir málsvarar ríkisstj. skuli taka þann kost að flýja út í það hornið að segja, að þeir geti ekki verið með þessum ráðstöfunum til að lækka dýrtíðina, vegna þess að þessi leið mundi miða að því að skerða hin réttlátu laun launþega í landinu, því að þetta muni verða til þess að lækka vísitöluna á óréttmætan hátt fyrir launþegana í landinu, falsa hana - á sama tíma og vitað er, að þessir menn eru að búa til frv., sem færa á landsmönnum stórfalsaða vísitölu og neita viðurkenndum útreikningi vísitölunnar og binda hana við 280–300 stig, sem mundi verka þannig að hækka allt vöruverð í landinu. Þetta sýnir, hvernig þessir menn eru innikróaðir, þegar þeir grípa til slíkra úrræða sem þessara til þess að lækka vísitöluna á þennan hátt án þess að taka tillit til þess, sem samband launtaka í landinu hefur gert samþykktir um. En samt vilja þeir fastbinda vísitöluna og vilja neita að reikna hana út, þó að launastéttasamtökin séu á móti því að hætta því, og þannig vilja þeir brjála alla sanngirni í launagreiðslum í landinu. Það sem komið hefur fram hjá hv. 4. þm. Reykv., og sérstaklega hjá Alþfl., það er þetta: Þeir lýsa yfir, eins og hv. 4. þm. Reykv. tók fram, að „prinsiptalt“ hafi Alþfl. alltaf verið með því og sé með því að afnema tolla á nauðsynjavörum og með því að afnema tolla yfirleitt. Það hafi verið stefna Alþfl. að vera á móti tollal. En í framkvæmdinni hefur Alþfl. verið með í því að gera allar tollahækkanir, sem gerðar hafa verið á undanförnum árum og jafnvel áratugum. Og nú, þegar fram koma hér till. um að afnema tollana á nauðsynjavörum, þá er Alþfl., sem „prinsipialt“ er á móti tollum, hann er á móti því að afnema nú þessa tolla á nauðsynjavörum, sem í frv. eru till. um að afnema. - Og hv. 4. þm. Reykv., sem nýlega flutti frv. svipað og okkar till. eru nú um fyrirkomulag í verzlunarmálunum, hann virðist nú ekki vera samþykkur okkar till. í þessum efnum, þó að hann hafi áður flutt næstum samhljóða till. á Alþ. - Og það má nú ekki fella niður tolla af nauðsynjavörum, af því að það getur skert vísitöluna launþegum í óhag, segir hv. 4. þm. Reykv. En á sama tíma er verið að reikna út fyrir ríkisstj., hvernig eigi að lækka vísitöluna til þess beinlínis að lækka öll laun launtaka í landinu. - Þess vegna liggur það nú fyrir, að hv. alþýðuflokksmenn virðast vera í verkum sínum í fullkomnu ósamræmi við það, sem yfirlýst stefna þeirra var um þetta, og í ósamræmi í öllum greinum við það, sem þeir áður hafa lýst yfir. Í öllum greinum stangast verk þeirra á við þeirra fyrri yfirlýsingar, sem stafar af því, að þeir vilja nú fara þá leið að koma fram hinni langþráðu launalækkun. Það er ekki lækkun dýrtíðarinnar, sem vakir fyrir ríkisstj. og Alþfl. Að því vilja alþýðuflokksmenn ekki vinna nú að lækka dýrtíðina, en það er að launalækkun almennt, sem þeir vilja vinna. Eftir þessar umr. okkar í sambandi við tollana og niðurfellingu þeirra, vænti ég, að þessir hv. þm. sýni þann manndóm að leiðrétta í blöðum það, sem þeir vísvitandi hafa skýrt rangt frá um áhrif þessara tollalækkana, sem í frv. þessu er lagt til, að framkvæmdar verði.