arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þessi till. til þál., sem hér er til umr., er flutt í Nd. Alþ. af Sigurlaugu Bjarnadóttur o. fl. Samkv. þingsköpum verða þáltill., sem fluttar eru í deildum, að ganga milli deilda eins og um frv. væri að ræða. Ég kem hér í ræðustól aðeins til þess að vekja athygli á efni þessarar till. sem ég tel vera mjög þarflegt. Það gengur út á það að fullnægja því ákvæði sem er í fræðslulögum, að unnt sé að sinna þeirri fræðslu sem heitið er að hafa innan grunnskólans. Þar á ég við kennslu í tónmennt og söng. Það hefur komið í ljós við athugun, að hvergi nærri hefur verið hægt að sinna þessu verkefni í skólunum víða um land. Með þessari till. er skorað á ríkisstj. að leita ráða til að úr þessu verði bætt, og er bent á nokkur athyglisverð atriði í grg. sem ég ætla ekki að gera að umræðuefni að þessu sinni. En ég vil mælast til þess, að umr. um þessa till, verði frestað á þessu stigi og henni vísað til menntmn.



Herra forseti. Það er aðallega út af umr. sem urðu í Nd. um þessa till. sem ég kveð mér hljóðs. Þannig er mál með vexti, að fyrsta till. sem ég flutti hér á Alþ., var um farkennslu í söng, og það sem merkilegra var, sú till. var samþ. á Alþ. 1957. Með hana var aldrei neitt gert, hreinlega ekki neitt, ekki einu sinni gerð tilraun til þess að koma á því námskeiðahaldi og/eða farkennslu sem þar var lagt til að yrði tekið upp, nákvæmlega eins og segir í þessari till. þeirra hv. þm. Sigurlaugar Bjarnadóttur og félaga, að nú verði hafinn skipulegur undirbúningur að tónmenntarfræðslu í formi námskeiða eða farkennslu í þeim grunnskólum landsins þar sem engin slík fræðsla er veitt nú. Ég lét ekki þar við sitja. Ég flutti till. á þinginu 1973–1974 um bætt skipulag tónlistarnáms. Og menn eru svo tónelskir hér á Alþ. að þeir samþykktu þessa till. vitanlega líka. Í þeirri till. var kveðið svo á, að Alþ. ályktaði að skora á ríkisstj, að taka til gagngerðrar endurskoðunar allt tónlistarnám í landinu, m. a. skyldi starf hinna einstöku tónlistarskóla samræmt skyldunáminu og almenn tónlistarkennsla skipulögð þar sem engin er nú. Að því skyldi stefnt að færa undirstöðukennslu í hljóðfæraleik inn í alla skyldunámsskóla nemendum að kostnaðarlausu. Við þessar aðgerðir, svo og aðrar sem nauðsynlegar reynast, skyldi stuðst við álit tónmenntunarnefndar menntmrn. frá 30. ágúst 1972. Þessi till. var sem sagt samþykkt með mikilli ánægju í Sþ., að því er virtist vera, og gekk í raun og veru enn þá lengra en sú till. sem hér er til umr. Hér er enginn metingur á ferðinni, því að ég styð það eindregið, að þessi till. nái fram að ganga, og vona, að menntmn. komi henni frá sér svo að við getum afgreitt hana. Ég hef sem sé komist að raun um að minn einsöngur í þessu máli, þó að undir hann hafi verið tekið á tímabili hér á þingi, hefur ekki náð eyrum þeirra hæstv. ráðh. sem um þessi mál hafa fjallað. Það gæti verið að það verði einhver von til þess að dúett okkar hv. þm. Sigurlaugar Bjarnadóttur og jafnvel kvartettsöngur félaga hennar gæti náð eyrum hæstv. núv. menntmrh. og vakið hann til umhugsunar um það, að það þyrfti kannske eitthvað í þessu að gera.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta verður síðasti fundur hv. Ed. að þessu sinni, þar sem nú er ákveðið, eins og kunnugt er, að þinglausnir fari fram síðar í dag. Nú þegar fundum deildarinnar lýkur vil ég nota tækifærið til að þakka ykkur, hv. þdm., fyrir samveruna á þessu þingi, sem nú er að ljúka, og ánægjulega samvinnu. Ég vil þakka skrifurum d. fyrir ágætt starf og varaforsetum fyrir þá aðstoð sem þeir hafa veitt mér sem forseta. Skrifstofustjóra Alþingis og öðru starfsliði Alþ. færi ég bestu þakkir fyrir ágæta samvinnu. Nú þegar leiðir skilja óska ég öllum utanbæjarþm. góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu, og fjölskyldum ykkar og ykkur sjálfum óska ég velfarnaðar. Ég vona að við hittumst allir heilir hér á komandi hausti þegar Alþ. kemur saman á ný.



Herra forseti. Ég veit að ég mæli það fyrir hönd allra hv. þdm. þegar ég þakka hæstv. forseta d. fyrir árnaðaróskir í okkar garð og okkar fjölskyldna, og sömu óskir vil ég bera fram frá okkur dm. öllum og þakkir til hans fyrir sérstaklega góða og tillitssama fundarstjórn og réttláta í hvívetna. Ég veit mig enn fremur mæla fyrir hönd allra þdm. þegar ég óska honum og fjölskyldu hans alls velfarnaðar á komandi sumri og vænti þess, að við megum heilir hitta hann á þingi að hausti við byrjun þingstarfa þá. Þessu til staðfestingar vil ég biðja hv. þdm. að rísa úr sætum. - Deildarmenn risu úr sætum.



Ég þakka hv. landsk. þm. fyrir hlý orð í minn garð og minnar fjölskyldu. Einnig vil ég þakka hv. þm. fyrir að taka undir orð hans og hans góðu óskir. Þá liggur ekki fleira fyrir þessum fundi. Fundinum er slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fram. (Ólafur G. Einarsson) Hæstv. forseti. Fjh.- og viðskn. hefur athugað frv., eins og fram kemur á þskj. 49, og mælir n. einróma með samþykkt frv. Hæstv. forsrh. mælti fyrr í dag fyrir þessu frv. og er ekki ástæða til að fara mörgum fleiri orðum um málið en hann gerði og fram koma í grg. Breytingin frá gildandi lögum felst í 1. gr. frv., þar sem 2. mgr. er ný og fjallar um heimild til að fresta dómsuppkvaðningu Kjaradóms fram yfir 1. nóv., en til þess tíma gildir núverandi samningur milli BHM og ríkisins. Ósk um slíka frestun skal koma fram með minnst tveggja vikna fyrirvara, en í ákvæði til bráðabirgða í frv. er Kjaradómi heimilt að fresta dómsuppkvaðningu þrátt fyrir ákvæði 1. gr. frv. um tveggja vikna frestinn. Breytingin í 2. gr. frv., þ.e. breyting á 1. mgr. 17. gr. laganna, felst í því, að Kjaradómur kveði upp dóm eigi síðar en mánuði eftir lok uppsagnarfrests, og síðan kemur nýmælið: „eða gerð aðalkjarasamnings, hvort sem síðar reynist“. Fleiri orð þarf ég ekki að hafa um málið, en ég ítreka orð hæstv. forsrh. að nauðsynlegt sé að afgreiða þetta frv. í dag.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hér er lagt fyrir Alþ. frv. til l. um aðild Íslands að alþjóðasamningi um ræðissamband. Málið á þann aðdraganda, að árið 1963 var af hálfu Sameinuðu þjóðanna boðað til ráðstefnu í Vínarborg til að ræða samningsgerð um ræðissamband, en drög að slíkum alþjóðasamningi höfðu þá verið gerð af þjóðréttarnefndinni. Þessari ráðstefnu lauk í apríl 1963 og var þá undirskrifaður samningur um ræðissamband, svonefndur Vínarsamningur, og tók gildi 1967. Með lögum frá 1971 var ríkisstj. heimilað að gerast aðili fyrir Íslands hönd að Vínarsamningnum um stjórnmálasamband frá 1961, og gekk sá samningur í gildi gagnvart Íslandi hinn 17. júní 1971. Ráðgert var að Ísland gerðist fljótlega einnig aðili að Vínarsamningnum um ræðissamband frá 1963, en staðið hefur á íslenskri þýðingu samningstextans þar til nú, eins og í aths. segir. Þar eru enn fremur talin upp þau ríki, 84 talsins, sem 20. apríl s.l. höfðu gerst aðilar að þessum samningi, en þess jafnframt getið, að ýmis önnur ríki hafa undirritað samninginn, en enn þá ekki fullgilt. Það er ræðismönnum Íslands í hag, að Ísland gerist aðili að Vínarsamningnum um ræðissamband. Samningurinn hefur að geyma skrásetningu á gildandi reglum þjóðaréttarins varðandi ræðismenn, svo sem um störf þeirra, réttindi og skyldur og um stofnun, meðferð og slit ræðissambands. Með hliðsjón af því að langflestir ræðiserindrekar erlendis eru kjörræðiserindrekar, þ.e.a.s. ólaunaðir ræðismenn, er ráðgert að gefa svo hljóðandi yfirlýsingu, þegar Ísland gerist aðili að Vínarsamningnum um ræðissamband: „Með skírskotun til 22. gr. samningsins lætur ríkisstj. Íslands í ljós þá ósk, að í löndum þar sem venja hefur verið að leyfa ríkisborgurum viðtökuríkisins eða þriðja ríkis að taka við skipun sem kjörræðiserindrekar fyrir Ísland, verði þeirri venju haldið áfram. Íslenska ríkisstj. lætur einnig í ljós þá von, að önnur ríki, sem taka upp ræðissamband við Ísland, muni fylgja sömu venju og veita samþykki til skipunar kjörræðiserindreka í samræmi við 2. og 3. mgr. 22, gr. samningsins.“ Eins og hv. alþm, er kunnugt, var haldin hér á s.l. sumri, í ágústmánuði, ráðstefna ræðismanna Íslands erlendis. Það var önnur ráðstefnan í röðinni. Hina fyrri hafði fyrrv. utanrrh. Emil Jónsson undirbúið, en það kom í hlut þáv. stjórnar Ólafs Jóhannessonar að hafa framkvæmd þeirrar ráðstefnu með höndum. Þessar ráðstefnur hafa gefið mjög góða raun og þar hefur komið glöggt fram, hversu mikið verk ræðismenn Íslands, sem eins og ég áðan greindi flestir - raunar allir að einum undanskildum - eru ólaunaðir áhugamenn, vinna fyrir okkur á erlendum vettvangi. Ég tel því sjálfsagt að ríkisstj. og Alþ. sýni þeim nokkra viðurkenningu á þessu starfi með því m.a. að fullgilda þann samning sem hér um teflir og hefur að geyma nokkur réttindi og ákvörðun um réttarstöðu þessum mönnum til handa. Herra forseti. Ég legg til að þegar þessari umr. lýkur verði málinu vísað til 2. umr, og hv. allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli fyrir frv. þessu fyrir hönd hæstv. fjmrh. sem bundinn er við skyldustörf. En svo háttar til, að óskað er eftir afgreiðslu þessa frv. nú í dag vegna þeirra tímafresta sem í lögum eru hvað snertir kjarasamninga og uppkvaðningu kjaradóms. Hæstv. fjmrh. mun hafa haft samráð við forustumenn þingflokka um efnisinnihald þessa frv, og afgreiðsluhátt, og vonast ég því til að samstaða sé engu síður um málið í Ed. en var í Nd., en Nd. afgreiddi málið af sinni hálfu fyrr í dag. Með setningu laga nr. 23 frá 1997 var gert ráð fyrir að BSRB hefði lokið sinni samningsgerð fyrir þær tímasetningar sem lögin tilgreina. Vegna þeirrar óvissu, sem nú ríkir um samninga BSRB, er hér gert ráð fyrir heimildarákvæðum um frestun uppkvaðningar Kjaradóms ef með þarf og allir aðilar samþykkja. Taki Kjaradómur afstöðu í máli BHM áður en BSRB hefur lokið samningsgerð má búast við öðru kjaradómsmáli í kjölfar dómsins á grundvelli 7. gr. laga nr. 46 frá 1973, sbr. 1. gr. laga nr. 23 frá 1977. Endurskoðun nær þó eingöngu til launastigans, en ekki annarra kjaraatriða sem nú eru óljós. Þótt þessar sérstöku ástæður valdi því, að slíkrar lagabreytingar sem þessarar þykir þörf einmitt nú, er fullljóst, að eins og nú háttar er lögunum ábótavant að því leyti, að þau gera ekki ráð fyrir að unnt sé að fresta uppkvaðningu kjaradóma, enda þótt allir málsaðilar æski þess. Því þykir eðlilegra að sú heimild, sem hér er lagt til að veitt verði, sé ekki eingöngu háð þeim kjarasamningum, sem nú standa yfir, heldur komi að fullu inn í lögin sem varanleg heimild samkv. því sem hér hefur verið sagt. Í grg. með frv. er frekar skýrt innihald 1. og 2. gr. frv. og ákvæðis til bráðabirgða. Ég vil leyfa mér, herra forseti, að gera það að till. minni, að frv. þessu verði að lokinni 1. umr. vísað til fjh: og viðskn. og 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur fjallað um frv. til l. um breyt. á l. nr. 46 frá 25. apríl 1973, um kjarasamninga opinberra starfsmanna, sbr. l. nr. 23 10. maí 1977. N. leggur til að frv. verði samþ. Fjarverandi afgreiðslu málsins voru Jón Árm. Héðinsson og Ragnar Arnalds.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hannes Jónsson fyrrv. alþm. andaðist í Reykjavík s.l. fimmtudag, 17. nóv., á áttugasta og fjórða afmælisdegi sinum. Hannes Jónsson var fæddur í Þórormstungu í Vatnsdal 17. nóv. 1893. Foreldrar hans voru Jón bóndi þar, síðar á Undirfelli og aftur í Þórormstungu Hannesson bónda á Haukagili í Vatnsdal Þorvarðssonar og kona hans, Ásta Margrét Bjarnadóttir bónda í Þórormstungu Snæbjarnarsonar. Hann lauk gagnfræðaprófi á Akureyri vorið 1915, var á samvinnunámskeiði á Akureyri síðari hluta vetrar 1915–1916 og við nám í Samvinnuskólanum veturinn 1918–1919 og lauk þaðan burtfararprófi um vorið. Hann var sundkennari í Austur-Húnavatnssýslu 1909–1915, starfsmaður Sláturfélags Austur-Húnvetninga 1915–19l7, endurskoðandi þess 19l8 og forstjóri 1918– 1922. Árið 1923 varð hann kaupfélagsstjóri Kaupfélags Vestur-Húnvetninga á Hvammstanga og gegndi því starfi til ársloka 1933. Hann rak bú í Kirkjuhvammi á Vatnsnesi 1929–1948 og í Þórormsstungu árið 1943. Á tímabilinu 1938–1941 var hann á vegum Landsbanka Íslands forstjóri síldarverksmiðjunnar í Nesi í Norðfirði, vann jafnframt við endurskoðun í Landsbankanum og var fulltrúi bankans í stjórn hlutafélagsins Alliance 1939–1941. Á þessum árum rak hann jafnframt síldarútgerð frá Norðfirði með leiguskipum frá Færeyjum. Fulltrúi í endurskoðunardeild fjmrn, var hann 1943–1963. Leyfi frá því starfi fékk hann frá 1. nóv. 1960 til 1. júní 1962 og var þann tíma sveitarstjóri í Ólafsvik. Eftir 1963 vann hann ýmis endurskoðunarstörf, m.a. fyrir bændasamtökin. Hannes Jónsson var kosinn alþm. Vestur-Húnvetninga árið 1927 og átti sæti á Alþingi til 1937, á 12 þingum alls. Yfirskoðunarmaður ríkisreikninga var hann kjörinn á þingunum 1930–1933. Hann var formaður mþn. um skipulag og sölu landbúnaðarvara 1932–1934. Endurskoðandi Síldarverksmiðja ríkisins var hann 1935–1939. Í stjórn Byggingarsamvinnufélags starfsmanna stjórnarráðsins átti hann sæti 1950–1964 og gjaldkeri þess öll árin. Nú eru liðnir fjórir tugir ára síðan Hannes Jónsson hvarf af Alþ. Á því tímabili, sem hann sat á þingi, var oft stormasamt í stjórnmáladeilum, jafnt innan þings sem utan. Í þeim átökum kvað allmikið að Hannesi Jónssyni, enda var hann jafnan ákveðinn í skoðunum og einarður. Hann var í Framsfl. fram undir árslok 1933, en þá skildu leiðir með honum og flokknum vegna málefnaágreinings. Varð hann þá einn af stofnendum og forvígismönnum Bændaflokksins og var einn manna kjördæmiskjörinn þm, hins nýja flokks næsta vor. Hann tók allmikinn þátt í umr. á þingi, átti hér sæti í fjvn., samgn, og fjvn. og hafði mest afskipti af málum sem heyrðu undir þær n., en einnig landbúnaðarmálum og menntamálum. Ævistarf Hannesar á öðrum vettvangi var stjórn á rekstri af ýmsu tagi, en þó lengst og mest umfjöllun reikninga og endurskoðunarstörf, sem hann rækti af atorku og glöggskyggni og sinnti að nokkru leyti til æviloka. Ég vil biðja hv. alþm. að minnast Hannesar Jónssonar með því að rísa úr sætum. -
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með frv. þessu er lagt til að gildistöku nýs fasteignamats verði á árinu 1977 frestað frá 1. des. til áramóta eða til 31. sama mánaðar. Þessi breyting er nauðsynleg þar sem sýnt er að ekki tekst að ljúka við undirbúning að framreikningi matsverðs og frummati nýrra gagna fyrir 1. des, eins og lögin gera ráð fyrir. Ein meginástæða þessarar tafar er að nokkrum sveitarfélögum hefur reynst erfitt að ljúka vinnu og skila nauðsynlegum gögnum og upplýsingum til Fasteignamats ríkisins á tilsettum tíma. Hér er einungis lagt til að þessi frestun gildi fyrir árið í ár, þar sem þess er vænst að hér sé um byrjunarörðugleika að ræða og þurfi því ekki að koma til þess aftur, án þess þó að nokkuð skuli um það fullyrt, en ekki talin ástæða til annars en að hér sé um eins skiptis ákvörðun að ræða. Ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn. Ég vil mælast til þess, þar sem senn líður að mánaðamótum, að nefndin hraði störfum svo og d., þannig að frv, verði að lögum fyrir mánaðarlok.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur athugað frv. þetta og mælir með því að það verði samþykkt óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mér hefur borist svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 25. nóv. 1977. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi á næstunni leyfi ég mér, með skírskotun til 738. gr. laga um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Reykjavík, Sverrir Bergmann læknir, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni. 10. þm. Reykv., Einar Ágústsson.“ Sverrir Bergmann hefur átt sæti á Alþingi fyrr og býð ég hann velkominn til starfa á ný.



Herra forseti. Allshn. hefur rætt frv. til l. um aðild Íslands að alþjóðasamningi um ræðissamband, og varð n. sammála um að mæla með frv. óbreyttu. Einn nm., Oddur Ólafsson, var fjarverandi við afgreiðslu málsins. Ég tel ekki ástæðu til þess að fjölyrða um þetta mál. Það hefur verið gerð grein fyrir því í framsögu á sínum tíma. Niðurstaða n. varð sú sem ég hef greint frá.



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur fjallað um frv. til l. um breyt. á l. um skráningu og mat fasteigna. N. leggur til að frv. verði samþ. Fjarverandi afgreiðslu málsins voru Jón G. Sólnes og Axel Jónsson. Þar sem hér er ekki um efnisbreytingu að ræða, heldur fyrst og fremst um það að ræða að fresta gildistöku mats vegna ákveðinna byrjunarörðugleika, og ekki hefur tekist að afla gagna eða undirbúa málið eins og gert var ráð fyrir í upphafi sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta mál, en endurtek að n. leggur til að frv. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur haft þetta mál til athugunar. Í ræðu hæstv. ráðh. hér fyrr í dag og í grg. með frv. koma fram ástæður fyrir flutningi þess. Álit n. er þskj. 124 og leggur n. til að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér er lagt fram, er í nánum tengslum við fjárlagafrv. Í frv. til fjárl. eru áætlaðar tekjur af vörugjaldi árið 1978 7 milljarðar kr. Lög um sérstakt tímabundið vörugjald voru upphaflega sett um mitt ár 1975 og hefur þeim, eins og nafnið ber með sér, ætið verið ætlað að gilda í takmarkaðan tíma. Í frv. þessu er enn sá kostur valinn að ætla nýjum lögum takmarkaðan gildistíma. Ég vil vekja á því athygli, að innan skamms verður lagt fyrir þingið frv. um breyting á lögum um tollskrá, og verði það samþykkt, mun þurfa að endurskoða þau tollskrárnúmer sem upp eru talin í núgildandi vörugjaldslögum. Fjárhagsmál tengd frv. þessu hafa fléttast inn í almennar umr. um fjárl. og afgreiðslu þeirra. Ég sé því ekki ástæðu til að fara nánar út í þau mál hér. Ég leyfi mér, herra forseti, að leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr, vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Matthías Á Mathiesen): Herra forseti. Frv. það, sem hér er lagt fram, er flutt í tengslum við afgreiðslu fjárlagafrv. Með frv. þessu er lögð til nokkur aukning á fjáröflun til vegagerðar, en þó er sú aukning um 300 millj, kr. lægri en gert var ráð fyrir í fjárlagafrv. Hefur verið gerð grein fyrir þessari breytingu í þeim umr. sem fram hafa farið í Sþ. um ráðstafanir í ríkisfjármálum. Auk tekjuákvæðanna er að finna í frv, ákvæði sem ætlað er að kveða skýrar á um nokkur atriði er að innheimtu þessara gjalda lúta og ljós ákvæði skortir um í gildandi lögum. Bensíngjald er nú 23.28 kr. á hvern lítra. Samkv. lagaheimild má nú þegar hækka gjaldið upp í 29 kr, Frv. gerir ráð fyrir að heimild fáist til að bæta 7.50 kr. á hvern lítra umfram 29 kr. Lagt er til, að álagður þungaskattur dísilbifreiða verði hækkaður. Hækkun hans er heldur meiri en hækkun bensingjaldsins og stafar það af því, að gjöld af dísilbifreiðum vilja gjarnan dragast aftur úr gjöldum af bensínknúnum ökutækjum þar sem örðugt er að breyta þungaskattinum jafnhliða breytingum á byggingarvísitölu. Ákvæði gildandi laga um viðurlög eru gerð skýrari með þessu frv. en verið hefur. Er þá sérstaklega við það miðað að ákvæði um dagsektir fyrir að færa eigi bifreiðar til mælaálesturs verði virk, en að undanförnu hefur dagsektum ekki verið beitt vegna réttaróvissu. Þá er tekið inn í frv. þetta ákvæði um dráttarvexti sambærileg þeim, sem nú eru í lögum um tekjuskatt og eignarskatt og lögum um tekjustofna sveitarfélaga. Ég leyfi mér, herra forseti, með tilvísun til þess, sem ég hef nú sagt, að leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2, umr. og hv, fjh.- og viðskn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Ég skal hafa þetta eins stutt og mögulegt er. Ég sá það í nál. hv. meiri hl. sjútvn., að þar var tilkynnt að ég mundi skila sérnál., vissi það hins vegar ekki fyrr en ég las það í nál. þeirra, en vildi ekki gera hv. formann n., þann ágæta hv. þm. Pétur Sigurðsson, ómerkan orða sinna. Ég settist niður og skrifaði nál. og vil leyfa mér að lesa það hér, með leyfi forseta. Það er hins vegar ekki búið að dreifa því nál. ennþá, það kemur innan tíðar. Nál. er svo hljóðandi: „Undirritaður minni hl. sjútvn., einn nm., stendur ekki að flutningi þessa frv. Hinir, flm. frv., mæla með samþykkt þess, þrátt fyrir eindregin mótmæli samtaka sjómanna og útgerðarmanna. Minni hl. n. sér hins vegar ekki ástæðu til að berjast gegn samþykkt þess, þar sem aðeins er um eitt skip að ræða, sem sérstaklega stendur á um, að talsverðum hluta í eigu Íslendinga og með allslenskri áhöfn; auk þess gilda aðrar og strangari reglur um löndun og afla skipsins, þar sem því á jafnan að vísa til fjarlægra hafna. Megingallinn er hins vegar sá, að skipið nýtur þess í fiskveiðilögsögu EBE að sigla undir dönskum fána, en nýtur þar á ofan sinna íslensku tengsla samkv. þessu frv. í íslenskri fiskveiðilögsögu. Með tilliti til þess, að nú hefur verið samið við útlendinga um veiðar þó nokkurra loðnuskipa í íslenskri fiskveiðilögsögu um margfaldan afla á við þann sem þetta eina hálfíslenska skip mun taka, sér minni hl. sig ekki knúinn til þess að ganga á móti málinu. Þrátt fyrir það eru gallarnir nægilegir til þess, að dómi minni hl., að hann getur ekki staðið að samþykkt þess.“
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh, (Matthías Á, Mathiesen): Virðulegi forseti. Frv. það, sem er á þskj. 261, er um breytingu á lögum frá 1971, um vörugjald, sbr. lög frá í des. á s, l. ári um breyt. á þeim lögum. Vörugjaldslögin féllu úr gildi á s.l. ári, en voru þá framlengd um eitt ár. Þessi mál hafa verið í endurskoðun og talið rétt að um framlengingu til eins árs væri að ræða. Af þessu vörugjaldi hefur Styrktarsjóður vangefinna fengið markaðan tekjustofn, og í þessu frv., sem hér liggur fyrir, er gert ráð fyrir að hækka vörugjald á gosdrykkjum þannig, að sá hluti gjaldsins, sem runnið hefur til Styrktarsjóðsins, hækki úr 7 kr, í 10 kr., en gjaldið hækki um 6 kr., þannig að 3 kr. af hækkuninni á litra renni til ríkissjóðs. Á fyrra þskj. sem útbýtt var, eins og forseti gerði aths. við áðan, voru aðrar tölur. Þær komust á þann stað vegna misskilnings. Grg. var í fullu samræmi við þær tölur, en þær eru eins og ég sagði áðan, misskilningur og því eru á þskj. endurútbýttu lægri tölur en voru á því hinu fyrra. Þessi hækkun vörugjaldsins hækkar tekjur Styrktarsjóðs vangefinna um 45 millj. kr. Það, sem kemur í hlut ríkissjóðs til viðbótar við það, sem hann hefur af þessu gjaldi, er áætlað 64 millj. kr. Ég tel ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta frv., veit reyndar að ekki er um að ræða ágreining um málið, og vænti þess, að það geti náð fram að ganga áður en þingi verður frestað, enda þótt stutt sé til þingfrestunar. Ég leyfi mér, virðulegi forseti, að leggja til. að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.