Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta mál hefur verið hjá iðnn. til athugunar, og hefur hún rætt það á nokkrum fundum. Málið var sent til raforkumálastjóra til umsagnar, og er umsögn hans birt sem fylgiskjal á þskj. 496. Raforkumálastjóri leggur til, að málið sé ekki samþ., eins og sést á hans bréfi, þar sem hann álítur, að það þurfi að athuga nánar orkuþörfina í sambandi við Reykhóla og sérstaklega í sambandi við fyrirhugaða þaraverksmiðju, sem eigi að setja upp þar. Iðnn. gat fallizt á þessa aths. frá raforkumálastjóra og leggur því til, að málið verði afgreitt með svo hljóðandi rökstuddri dagskrá: „Í trausti þess, að þegar verði gerðar nauðsynlegar ráðstafanir til þess að koma upp héraðsrafmagnsveitu ríkisins á Reykhólum í Austur-Barðastrandarsýslu, er fullgerð sé eigi síðar en á n. k. ári, tekur deildin fyrir næsta mál á dagskrá.“ Ég vil að lokum taka það fram, að þessi afgreiðsla málsins er gerð í samráði við raforkumálastjóra, eftir að hans umsögn hafði komið, og hann taldi, að ef málið væri afgr. þannig nú, eins og farið er fram á, þá mundi raforkuráð taka til athugunar, hvort ekki væri hægt að taka þetta upp í framkvæmdir héraðsrafmagnsveitna ríkisins þegar á þessu ári og undirbúa málið þannig, að hægt væri að ljúka á næsta ári þeim framkvæmdum, sem hér er ætlazt til að verði gerðar, annaðhvort sem bráðabirgðaframkvæmd eða að öllu leyti raflýsingu eins og eigi að nota hana í framtíðinni. N. leggur því til, að málið sé afgr. á þann hátt, sem ég hef lýst, og vænti ég þess, að hv. d. geti fallizt á það. Ég skal taka það fram, að einn nm., hv. 1. þm. N-M., var ekki á fundi vegna veikinda.



Herra forseti. Ég segi fyrir mig, að mér þykir fara að tíðkast hin breiðu spjótin hér í hv. d., ef á að afgr. svona mikilvægt mál með deildardagskrá. Mér finnst ég ekki vera búinn að athuga þetta mál, því að ég gerði ráð fyrir, að það kæmi til athugunar á annan hátt. Ég vil allt gera fyrir hv. þm. Barð., en ég vil gera þá grein fyrir atkv. mínu, að ég sé mér ekki fært að greiða atkv. með þessu og mun sitja hjá, því að mér finnst þessi afgreiðsla ekki fyllilega formleg og minna mark á henni takandi en ef þetta væri þál. í sameinuðu þingi. Ég er dálítið hissa á því, að jafnformfastur og reglusamur maður og hv. þm. Barð. skuli byrja á þessu fyrirkomulagi. Ég vil ekki greiða atkv. með málinu, af því að mér finnst formið ekki vera rétt, en mundi styðja það, ef það væri í frumvarpsformi.



Út af ummælum hv. 11. landsk. þm. vil ég benda honum á, að frv. hefur legið hér fyrir í frumvarpsformi um tveggja mánaða tíma á þskj. 190, þar sem farið er fram á, að þessi staður sé raflýstur á sama hátt og gert er um aðra staði á landinu. Þess utan er samkv. bráðabirgðaákvæðinu heimilað að koma upp dieselrafstöð á Reykhólum. Það er sumpart vegna þessa bráðabirgðaákvæðis og sumpart vegna þess, að raforkumálastjóri telur, að þetta heyri frekar undir héraðsrafmagnsveitur ríkisins en aðalorkuveitur, - og þá þarf ekki sérstaka löggjöf um málið, - að þetta frv. verður að víkja í þessu máli samkvæmt till. okkar og þess manns, sem ríkisstj. fer eftir á hverjum tíma. Ég vil svo leiðrétta það, að hér sé um nokkurt formleysi að ræða af minni hálfu. Ég bar málið fram sem fulltrúi ríkisvaldsins, og ef Alþ. vill ekki veita þetta sem ríkisrafveitu, heldur sem héraðsrafmagnsveitu ríkisins, þá get ég sætt mig við þá afgreiðslu. En ef meiri hl. þessarar hv. d. vill fella dagskrána og samþ. frv., þá er ég þakklátur fyrir þá afgreiðslu, en mundi sætta mig við þá afgreiðslu, sem hér er gerð, og tel, að hún sé þingleg og eðlileg, eins og málið stendur nú. Hins vegar vil ég leiðrétta þann misskilning, að hér sé gert nokkuð fyrir mig persónulega. Það er verið að afgr. mál, sem er landsmál, en það er ekki fyrir mig sem þm. Barðstrendinga.

Forseti (BSt): Ég vil taka það fram, þó að það sé öllum vitanlegt, að það, að samþykkja rökstudda dagskrá og vísa máli þannig frá, er fullkomlega þingleg og venjuleg afgreiðsla og hefur sitt gildi.



Ég var ekkert að mæla á móti því, að þessi dagskrá væri að forminu til rétt, en afgreiðsla málsins fannst mér vera þannig, að það væri ekki rétt að taka þannig á málinu, og ég var að gera grein fyrir mínu atkv., svo að ég þyrfti ekki að standa upp við atkvgr.



Í fyrradag spurði ég hæstv. forseta um mál nr. 109, erfðalög, og fékk það svar, að hann mundi ýta á eftir því að fá málið úr n. og tekið á dagskrá. Nú vil ég spyrja hæstv. forseta, hvort hann geti gefið upplýsingar um, hvenær nál. verði skilað, og hvort það megi vænta þess, að málið verði tekið fyrir ekki síðar en næstkomandi mánudag.

Forseti (BSt): Ég vil í fyrsta lagi skjóta þessu til hv. form. allshn. deildarinnar.



Ég vísa til þess svars, sem ég gaf um málið fyrir tveim dögum, og vil bæta því við, að þetta mál verður afgr. í n. í réttri röð við önnur mál. Ef hv. flm. hins vegar sækir það af kappi að fá málið frá n., þótt það sé ekki afgr., þá á hann það við sjálfan sig og hæstv. forseti ræður því.



Ég vildi eindregið mælast til þess, að hæstv. forseti léti ekki fara fram slík vinnubrögð í allshn., að mál séu þar ekki afgr., því ef það er tilfellið, að önnur mál liggi þar síðan í nóvember og hafi ekki komið fram, þá er eitthvað athugavert við formennsku þeirrar n. Ég óska því eftir því, að hæstv. forseti rannsaki, á hvaða stigi þetta mál stendur, hvort það er væntanlegt á dagskrá úr n. næstu daga, en ef svo er ekki, þá að málið sé tekið á dagskrá, því að ég beygi mig ekki undir það, að málið sé svæft í n. síðan 24. nóv. Það hlýtur að vera af tregðu hjá form. að sitja þannig á málinu, en ekki af því, að hann hafi ekki tíma.

Forseti (BSt): Ég mun ræða þetta mál við form. allshn., en hitt veit hv. þm. Barð., að það er ekki venja að taka mál til 2. umr. fyrr en n. hefur skilað áliti, ef máli er vísað til n. Það munu vera mál í n. jafnvel frá enn eldri tíma en þetta, m. a. mál, sem ég flutti ásamt hv. þm. Seyðf. snemma á þinginu, og ég hef ekki orðið var við nál. Ég mun ræða þetta við form. allshn. og sjá, hvort ekki getur komið nál. bráðlega, og ég tek ekki málið á dagskrá, t. d. á morgun, ef von er á nái., en ég tek það til athugunar, ef alls ekki er von á nál.