Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Ég get látið nægja um þetta frv. að vísa til þeirrar grg., sem því fylgir. Óska ég, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og sjútvn.



Herra forseti. - Þingheimur hefur vafalaust veitt því athygli, að miklar umræður hafa orðið í blöðum í sambandi við hin hörmulegu sjóslys, er hér hafa orðið nú að undanförnu. Um það hefur verið rætt meðal annars, að nokkur hætta væri á því, að ekki væri gætt nægilegrar varfærni með hleðslu skipa, bæði hér við land og eins þeirra, er sigla til erlendra hafna. Það hefur verið talað um, að breytingar þær, sem gerðar hafa verið á fiskiskipunum, hafi orðið til þess að minnka öryggi þeirra og jafnvel gert það að verkum, að þau hafi verið ofhlaðin. Ég ætla nú, að öllum sé það ljóst, hversu mikið afhroð íslenzka þjóðin verður að gjalda, ef mörg sjóslys verða hér jafnægileg og undanfarið, og það er alvöruefni, þegar við íhugum, hve mikla þýðingu skipin hafa fyrir okkur. Mér finnst full þörf á, að þessi mál séu athuguð. Ég vil því beina þeirri fyrirspurn til hæstv. atvmrh. og ríkisstjórnar, hvoru hún hafi ekki séð ástæðu til að láta rannsókn fara fram um þessi efni. Ég vil þó ekki leggja neinn dóm á þessi ummæli að svo komnu máli. Það mundi þó sennilega koma í ljós við slíka rannsókn, hvort það er rétt, sem sumir sjómenn halda fram, að ofhleðsla gæti orsakað slík stórslys. Ég vænti að heyra frá hæstv. atvmrh., hvort ríkisstj. hafi nokkuð látið rannsaka þessi mál.



Í tíð núverandi ríkisstj. hefur sá háttur verið hafður, þegar sjóslys hafa orðið eða skip farizt, að atvmrn. hefur lagt fyrir sjódóm að rannsaka málin, eftir því sem kostur væri á. Þetta hefur verið gert, til þess að reyna að komast eftir því, hvað valdið hafi slysunum, og til þess að reyna að læra að fyrirbyggja, að sams konar slys komi aftur fyrir. Samkvæmt þessari venju hefur atvmrh., með bréfi 21. þ. m. til sjódómsins í Reykjavík, gert ráðstafanir til þess, að sjópróf fari fram í tilefni af hvarfi b/v Max Pemberton, til þess að leitast við að finna orsakir að hvarfi skipsins. Þess var einnig óskað, að í sambandi við þetta próf væri aflað skýrslna um það, hvort breyt. hafi verið gerð á fiskirúmum þess, sem ætla mætti, að leitt hefðu til þess, að skipið væri ofhlaðið. Það mun og verða rannsakað, hvort loftvarna- og björgunarútbúnaður skipsins hafi verið þannig, að ætla megi, að hann hafi gefið skipinu óeðlilega yfirvigt, og mun sjódómur láta fara fram próf á síðustu höfn, er skipið kom til, til þess að fá upplýst um hleðslu þess þá og annað, sem máli mætti skipta. Jafnframt og í þessu sambandi hefur ráðuneytið óskað, að sjódómurinn í Reykjavík athugi og leiti skýrslna um, hvernig ástatt er með togara og önnur fiskiskip, sem sigla milli landa, um það, hvaða breyt. hafi verið á þeim gerðar, sem gætu verið óheppilegar eða rýrt gildi þeirra sem sjóskipa. Ráðuneytið hefur lagt mikla áherzlu á, að athugun þessi fari fram sem allra fyrst, og til þess að svo geti orðið og sem beztur árangur náist, hefur það talið sjálfsagt, að sjódómurinn fái sér til aðstoðar sérfræðinga og kunnáttumenn, svo sem þurfa þykir. Að lokinni rannsókn verður ráðuneytinu gefin skýrsla um niðurstöður rannsóknarinnar, og verða þá gerðar þær ráðstafanir, sem hún kann að gefa tilefni til.



Herra forseti. - Ég vil þakka hæstv. atvmrh. fyrir upplýsingarnar. Mér þykir það mikils virði, að hæstv. ríkisstjórn hefur nú hafizt handa í þessum málum. En ég vil bæta því við, að áður en þessari athugun lýkur og niðurstöður hennar koma fram, þá verður að hafa sem bezt auga með því, að eftirlit allt sé í sem beztu lagi. Ég vil fastlega vænta þess, að svo verði.



Herra forseti. - Ég vil í sambandi við þetta mál benda á þá nauðsyn, sem á því er, þegar gerðar eru breytingar á fiskiskipunum, að athuga ekki einasta stöðugleika þeirra undir venjulegum kringumstæðum, heldur líka, hvort þau geti rétt sig við, þegar þau eru lögzt á hliðina í sjónum. Mér finnst einnig rétt að benda á það, að eini lærði skipaverkfræðingurinn hér á landi er Bárður G. Tómasson og á heima í Ísafirði. Mér þætti æskilegt, að hæstv. ríkisstjórn tryggði sér aðstoð hans í þessu máli. Mér virðist alls ekki úr vegi. að við notum í þessu efni þá krafta, sem við eigum til í landinu.



Herra forseti. - Eins og hæstv. ríkisstjórn er kunnugt, þá var hér skipuð nefnd manna til að endurskoða launalögin. Það mun hafa verið lagt fyrir þessa n. að ljúka störfum fyrir síðasta framhaldsþing, sem lauk störfum sínum rétt fyrir jólin. En einhverra orsaka vegna gat þetta nú ekki orðið þá. Ég vil nú spyrja hæstv. ríkisstjórn, hvað líði störfum þessarar n., og hvort hún hyggist ekki að leggja álit hennar fyrir þetta þing.