Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Efri deild hefir gjört dálitlar breytingar á frumv., og nefndin í neðri deild hefir fallist á breytingar hennar að öðru leyti en því, að hún leggur til 20 ár í stað 15 ára. Áður voru ákveðin hjer í deildinni 30 ár, svo að jeg vænti nú, þar sem neðri deild slakar til um 10 ár, að það sæti ekki mótmælum í efri deild, heldur verði hún fús til að lengja tímann um 5 ár. Önnur brtt. nefndarinnar er að eins til skýringar og til að gjöra sanngjarnari þau ákvæði, sem hún hljóðar um. Jeg leyfi mjer fyrir hönd nefndarinnar að ráða háttv. deild til að samþykkja frumv. með þessum breytingum. Vjer höfum ekki viljað halda þessu 30 ára tímatakmarki til streitu, úr því að efri deild vildi ekki fallast á það. Brtt. 549 var of seint fram komin, og leitaði forseti leyfis til afbrigða frá þingsköpum um hana, og voru þau leyfð og samþykt.

Framsögum. Stefán Stefánsson) : Þetta mál var flutt hjer á þinginu af háttv. 2. þm. Húnv. (G. Ó.) í Ed., og kemur því þaðan. Vjer nefndarmenn álítum þá breytingu hagkvæma, sem frv. fer fram á, sem sje þá, að prestakosning fari fram í hverri kirkjusókn prestakallsins fyrir sig, en ekki að eins á einum stað, eins og núgildandi lög mæla fyrir. Er þeim sóknum, er prestakosningin fer þá ekki fram í; gjört erfiðara fyrir að nota sinn kosningarrjett, enda mun það ekki svo sjaldan hafa fyrir komið, að flest hin greiddu atkvæði hafa verið úr þeirri kirkjusókninni, er kosningin fór fram f. Það yrði því til verulegra bóta, ef þessu fyrirkomulagi yrði breytt og hluttaka manna fengist þar af leiðandi miklu almennari en verið hefir. Þar sem líka áhugi manna fyrir því að nota kosningarrjett sinn, hlýtur að vera að mestu leyti hinn sami, hvar sem er í prestakallinu, þá er það líka ofur eðlileg breyting, að hverjum kjósanda leyfist að neyta rjettar síns í sinni kirkju. Málið er mjög rækilega undirbúið, þar sem leitað hefir verið umsagnar nær 200 kirkjusókna og flest allar þeirra hafa tjáð sig með þeim þeim breytingum, sem frumvarpið fer fram á. Annars er þessi breyting í fullu samræmi við þingkosningarnar, þar sem þær kosningar fara nú orðið fram í hverjum hreppi, og koma því á líkan hátt í veg fyrir stífsinnaðar »agitationir« kjördaginn. Önnur aðalbreyting frumvarpsins er sú, að í yfirkjörstjórn eigi sæti biskup og tveir menn, sem skipaðir eru af stjórnarráðinu, og sóknarnefndir stýri kosningunum hver í sinni sókn. Verður því þessi breyting til þess að veiting brauðanna fer langt um greiðlegar fram en verið hefir. Nefndin vill því eindregið mæla með því, að frumvarpið verði samþykt.



Jeg leyfi mjer að stinga upp á, að málinu verði vísað, að loknum umræðum, til nefndar þeirrar, sem fjallar um breytingu á bannlögunum.

Framsögum. (Guðm. Hannesson) Frumvarp þetta er komið frá Ed. Við umræður í nefnd, sem fjallaði um málið, sýndist mönnum það koma ótvírætt í ljós, að í sumum kaupstöðum væru birgðir fyrir skepnur af skornum skamti, því að kaupstaðarbúar byggjust við, að fá hey í nærsveitunum, ef á þyrfti að halda. Þetta gæti orðið hættulegt fyrir sveitirnar, og leggur nefndin því til, að frumvarpið, ef það verður samþykt, nái einnig til kaupstaða. Á þessum grundvelli er nefndin með því, að frumvarpið verði samþykt. Frá nefndarinnar hálfu hefi jeg ekki, að svo stöddu, að skýra frá fleiru.

Eggert Pálsson Jeg tók það fram, er frumv. lá hjer fyrst fyrir Nd., að það væri ekki sem best til þess fallið, að verð samþykt sem lög, á sama tíma sem verið er að skora á landsstjórnina, að leggja alt forðagæslumálið í heild sinni fyrir sveitarstjórnir til umsagnar og athugunar. Verði þeirri þingsályktun, sem hjer hefir verið samþykt, framfylgt, þá er ekki nema um þrent að gjöra, annaðhvort verða engin forðagæslulög, eða þau látin standa, eins og þau nú eru, eða í þriðja lagi, að vjer fáum algjörlega ný forðagæslulög. En þótt svo illa tækist til, að forðagæslulögin, sem nú eru, yrðu látin halda sjer, þá finst mjer lítt framkvæmanlegt, að fara að láta þau ná til kaupstaðanna. Enda hlýtur framkvæmd slíkra laga að verða æði erfið og kákkend í sjálfum kaupstöðunum. Nokkuð öðru máli er það að gegna með sveitirnar, því að í kaupstöðunum eru fáir, er hafa hey handa skepnum sínum. Segjum t. d. að maður í kaupstað hafi 1 eða 2 hesta, þá þarf enginn að ætla, að hann muni ætla þeim eingöngu hey til fóðurs, því að menn í kaupstöðum byggja alt af upp á, og hljóta alt af að byggja upp á, korngjöf, eins mikið eða meira en heygjöf. En þar sem talsverða peninga þyrfti, til þess að kaupa það korn alt í einu á haustin, þá kaupa menn það smátt og smátt á veturna, eftir því sem þeir eyða því. Og þar sem þannig er æfinlega innan handar fyrir hvern einn, að ná í fóður fyrir sínar fáu skepnur eftir þörfum, þá er engin ástæða til að skylda þá til að hafa svo og svo miklar fóðurbirgðir fyrirliggjandi. Af þessum ástæðum sje jeg ekki, að það sje framkvæmanlegt, að lögin nái til kaupstaðanna, því að forðagæslumennirnir, þó til væru, gætu ekki gjört þar gangskör að því, að láta menn farga skepnum sínum, þó að ekki væru nægileg hey fyrir hendi; það segir sig sjálft. Með þessu væri að eins stofnað starf, er engum kæmi að liði, en hefði þó útgjöld í för með sjer fyrir hlutaðeigandi kaupstað. En þar sem 7 manna nefnd hefir fjallað um málið, og þeir eru allir með því, að ákvæði forðagæslulaganna skuli ná til kaupstaðanna, þá er sennilega ekki fyrir mig, að etja við svo mikið ofurefli, enda tel jeg líklegt, að þeim auðnist að fá deildina á sitt band. En jeg fæ þó eigi látið af minni skoðun, að þetta er algjörlega gagnslaust frumv. og eftir atvikum illa viðeigandi fyrir deildina að samþykkja það.

Framsm. (Guðm. Hannesson) Jeg vil að eins gefa örstutta skýringu út af því, sem háttv. 2. þm. Rang. (E. P.) tók fram. Það kom til tals í nefndinni, og hún taldi það alveg sjálfsagt, að því væri þannig farið með það kornfóður, sem skepnum væri gefið í kaupstöðum, að það væri keypt smám saman. En nefndin leit engu síður þannig á, að heybirgðir gætu verið og væru oft alt of litlar, og þess væri oft minna gætt, af því að venjulega væri hægt að bæta úr því, með því að leita á náðir nærsveitanna.

Jón Magnússon Jeg ætla ekki að fara mörgum orðum um þetta mál, en mjer skilst ekki, að það sje veruleg nauðsyn, að láta þessi lög ná til kaupstaða. Jeg veit ekki, hvers vegna slík lög ættu t. d. að ná til Reykjavíkur. Jeg veit ekki hvernig þetta er annarstaðar, en hjer í Reykjavík er það svo, að heyið er að flytjast hingað fram eftir öllum vetri, ekki einungis það hey, sem keypt er jafnóðum, heldur og það hey, sem Reykvíkingar hafa aflað sjálfir í sveit sumarið áður. Svo eru stöðugir aðflutningar til kaupstaðanna - nema má ske Akureyrar, ef ís hamlar - frá útlöndum, og þaðan má alt af fá fóður. Til Seyðisfjarðar held jeg að ekki teppist aðflutningar, eða þá örsjaldan. Að minsta kosti var það aldrei neitt að ráði, er jeg var fyrir austan, og voru þó þá ísár. Jeg hefi ekki sjeð neina ástæðu fyrir því, að þetta geti orðið að liði. Í Reykjavík getur þetta ekki átt við í nokkurn handamáta. En ef menn viðurkenna það, þá verður að taka hana undan.

Framsögum (Bjarni Jónsson) Jeg býst við, að þessu máli verði vel tekið og ekki þurfi að lengja umræður um það. Jeg skal benda á, að í nefndarálitinu á þgskj. 335 hefir nefndin í örstuttum dráttum sýnt fram á, hvaða leiðir væru helst farandi um viðhald á vegum. En hún var sammála um það, að svo mikil breyting hefði á orðið, síðan lögin um vegi voru gefin út, að nauðsyn bæri til að endurskoða þau. Síðan hafa komið þrjár athuganir til greina, er standa á þgskj. 335 og jeg þarf ekki að fara út í þær, því að jeg býst við, að menn hafi lesið þær. Annar liður tillögunnar þótti nefndinni sjálfsagt að kæmi fram, því að sýslur verða að gjalda eitthvað til vegagjörða og vegaviðhalds, og þarf því að leita þeim að tekjustofni, og því er vert að athuga, hvort ekki sje hægt að koma því í betra horf. Þetta teljum við, að stjórnin geti gjört, þar sem hún hefir starfskröftum á að skipa, er telja má hæfa til þessa. Seinna bætti nefndin við þriðja atriðinu, er 1. þm. Rvk. (S. B.) hafði áhuga á, - honum og öðrum manni til var bætt í nefndina -, að taka til íhugunar, hvort ekki beri að athuga vegagjörðirnar í heild sinni og bera þær saman við vegagjörðir, er nú tíðkast og best eru gjörðar, og athuga haldgæði þeirra. Mönnum er kunnugt, að flutningabrautir og vegir út um land eru oft svo lasburða á vorin, að vagnar sökkva í á þeim og sitja jafnvel alveg fastir. Til viðhalds slíkra vega þykir nefndinni margur skildingurinn fara. Sýnist henni því tryggara, að gjörður sje styttri vegkafli á ári, en betur vandað til þess, sem gjört er, svo að þeir reynist haldbetri. Það er heldur ekki annað sjáanlegt, en farið verði að nota bifreiðar á þessum flutningabrautum, en þær eru þyngri í spori, svo að gjöra þarf vegina enn traustari, ef þær fara að ryðja sjer til rúms. En það hyggjum við helst verði með því, að fylt verði með grjóti niður fyrir alt klakahlaup; þá myndu vegirnir verða traustari og haldbetri. Nefndinni þykir þetta mikið nauðsynjamál, og leggur til að 3. liður verði samþyktur. Stjórnin gæti látið athuga hversu mikið þetta kostaði, borið saman dýrleika þeirra vega, sem nú eru, og vega með þessu fyrirkomulagi, og að því loknu gæti þingið fengið heildaryfirlit yfir alt þetta og þá ákvarðað, hvað gjöra skuli. Jeg skal ekki spá neinu um það, hvað ofan á verður, en jeg er fyrir mitt leyti sannfærður um, að það, sem dýrara er, borgi sig betur. Hjer er að eins um það að ræða, að verkfræðingur landsins gjöri mismunandi áætlanir með tilliti bæði til haldgæða vegarins og dýrleika. Jeg skal svo ekki orðlengja þetta frekar, en bið háttv. deild að samþykkja till. á þgskj. 228 með brtt. á þgskj. 332, sem jeg hefi nú mælt með.

Pjetur Jónsson Jeg hefi skrifað undir nefndarálitið fyrirvaralaust, en er þó ekki að öllu leyti samþykkur nefndinni, þótt jeg hafi komið mjer saman við hana um aðalatriðin í brtt. þeim, sem hún kemur fram með. Það, sem jeg hefi að athuga við nefndarálitið, er upphafið á því. Það er ekki svo að skilja, að jeg telji ákvæði vegalaganna um viðhald vega óheppileg eða óhafandi, en jeg var á hinn bóginn ekki fráhverfur því, að finna mundi mega leið til hagkvæmari skiftingar á viðhaldskostnaðinum. Ekki það, að hreint og beint þyrfti nýtt skipulag, heldur að laga mætti það gamla. Aðra skoðun vil jeg ekki láta eigna mjer. Jeg hefði gjarna viljað tala meira um þetta mál, en hefi haft alt of lítinn tíma til að hugsa það að nokkru ráði. Jeg sje ekki betur en að um það muni fara líkt og svo mörg önnur, að þau verða afgreidd í flýti, þegar haugað er inn á þingið svo mörgu í einu, að okkur, sem ekki erum því meiri vinnugarpar, er ofboðið með að fást við það alt saman. Það væri t. d. vert að athuga það, hvaða gjaldstofn ætti að finna handa sýslufjelögunum fyrir álögurnar til vega, en út í þá sálma sje jeg mjer ekki fært að fara nú, því miður.

Frsm. (Bjarni Jónsson) Jeg verð að biðja hv.þm. S.-Þ. (P. J.) velvirðingar á því, að jeg gleymdi að geta þess, að hann hafði ekki viljað kveða svo ríkt að orði, sem gjört er í nefndarálitinu, og hafði jeg þó ætlað mjer það, til þess að honum yrði ekki eignað það, sem hann átti ekki í nefndarálitinu. - En þar sem hann talaði um að málinu væri flaustrað af hjer á þingi, þá er það að vísu rjett, en það er til önnur leið, til þess að vinna vel að málunum en sú ein, að fækka þeim, og hún er sú, að sitja lengur yfir þeim. Tveggja mánaða tími annað hvort ár er alls ónógur tími til löggjafarstarfs fyrir heilt ríki, eins og allir geta sjeð, og það getur ekki liðið á löngu þangað til þing verður haldið á hverju ári. - Þessu vildi jeg að eins skjóta fram nú, af því að það bar á góma, þótt það komi ekki beint þessu máli við.

Guðmundur Hannesson Jeg álít tillögur nefndarinnar til bóta og mun hiklaust greiða þeim atkvæði mitt. En jafnframt freistast jeg til að minnast lítið eitt á eitt mál í þessu sambandi. Allir þekkja hversu vegalögin skifta vegum vorum í flutningabrautir, þjóðvegi, sýsluvegi o. s. frv. Þess gjörist þörf að gjöra alla vegi vora að samhangandi og óslitinni heild yfir alt landið, koma þeim í eitthvert kerfi, enda hefir það nú verið reynt að nokkru leyti. En þessi skifting, í flutningabrautir, þjóðvegi o. s. frv., er á veikum grundvelli reist. Hvað gjörð og viðhald vega munar stórum í hverjum flokki vegurinn er talinn, en úr því verður allajafna mesta ranglæti. Það munar minstu, hvort þessi og þessi vegur er póstvegur eða aukapóstvegur, og getur verið örðugt að gjöra þar upp á milli, og verða þá oft þeir vegirnir framarlega, sem síður skyldi. Fyrsta sporið til þess að laga þetta, er að fá fasta áætlun um alt vegakerfi landsins. En landssjóðsstyrkur til vegalagninga ætti að miða við þjettbýli sveitanna, annars vegar, en hins vegar við, hve dýrt er að leggja veginn. Undanfarið hafa ríkustu og þjettbýlustu sveitirnar fengið vegi sína gefins (flutningabrautir) og jafnvel viðhald þeirra til skamms tíma, en strjálbygðar, fátækar sveitir hafa að eins fengið nokkurn styrk, eða jafnvel orðið að leggja vegi sína styrklaust. Að sjálfsögðu er hjer farið öfugt að, þvert á móti heilbrigðri skynsemi og allri sanngirni. Landssjóðsstyrkurinn ætti að vera minstur í þjettbýlustu hjeruðunum, en vaxa eftir því, sem strjálbygðara er, eða vegagjörðin er dýrari, ef þar er um nauðsynlegan veg að ræða, sem tekinn er upp í áætlunina um vegakerfi landsins. Yfir óbygðir og fjallvegi ætti landssjóður að kosta bæði lagningu vega og viðhald algjörlega, en hvergi annarsstaðar, svo langt sem sjálft vegakerfi landsins nær. Þetta snertir nú að vísu ekki tillögu nefndarinnar eða þingsályktunartillöguna, en jeg minnist á það hjer, úr því að það er meiningin, að stjórnin taki málið til athugunar.

Sigurður Sigurðsson Jeg heyrði illa ræðu háttv. 1. þm. Húnv. (G. H.), en það sem jeg heyrði var á litlu viti bygt. Samkvæmt grundvelli kenningar hans, þá á landssjóður helst að kosta vegina þar, sem strjálbygðast er og þörfin er minst á þeim, en síst þar, sem þjettbýlast er og mest er þörfin. Jeg vil nú minna menn á það, að jafnvel þótt um þjettbýlar sveitir sje að ræða, þá er það oft tilfinnanlegt og kostnaðarsamt, að gjöra vegi um þær og halda þeim við. Kostnaðurinn fer meðal annars mjög mikið eftir því, hversu auðvelt er að ná í ofaníburð, og ef háttv.þm. veit það ekki, þá get jeg frætt hann um það, að í þjettbygðum sveitum getur það oft orðið svo örðugt og kostnaðarsamt, að afla ofaníburðar í vegi, að það nemur fullum helmingi kostnaðarins við vegalagninguna. Háttv. þm. gat þess, að póstvegirnir væru ekki rjettur mælikvarði fyrir viðhaldi veganna, því að ekki væri sönnun fyrir því, að þeir væru fjölfarnari en aðrir vegir á landinu, en það eru þeir nú þó, yfirleitt. Annars viðurkenni jeg það fúslega, að helsti lítill tími hefir verið til þess, að athuga málið, síðan það kom frá nefndinni, svo langt sem þó er síðan því fyrst var hreyft og síðan í það var skipuð nefnd. Og ef verulegur áhugi hefði verið fyrir því, og menn viljað einlæglega leggja gott til málanna, þá hefði átt að vera nægur tími til þess. En hitt get jeg tekið undir, að örðugt muni vera að fullnægja 2. lið, sem sje, að leita að tekjustofnun handa sýslufjelögunum, til þess að standast vegaviðhaldskostnaðinn. Það er vandamál, og jeg gjöri ekki ráð fyrir því, þótt þingið sæti lengur yfir því máli, að það myndi finna lausn á því spursmáli, svo að dygði. Og þegar svo er ástatt, þá er ekki um annað að gjöra, en að vísa málinu til stjórnarinnar, í því trausti, að hún muni með ráðunautum sínum geti fundið heppilega leið. Jeg vona því, að það verði samþykt, þótt það væri hins vegar ekki nema gott og þakklætis vert, ef einhver gæti nú þegar í stað bent á leið, sem að haldi gæti komið, en jeg býst ekki við því.

Guðmundur Hannesson Jeg vil að eins benda á það, að engar sannanir hafa komið fram í ræðu háttv. 1. Árn. (S. S.) um það, að jeg hafi haft rangt fyrir mjer áðan. Jeg hjelt því fram, að landssjóður ætti að leggja tiltölulega mest til veganna þar, sem strjálbygðast væri, ef nauðsynlegt er að leggja þar vegi. Að bændur leggi vegi yfir óbygðir t. d. Öxnadalsheiði, nær ekki neinni átt. Slíkir vegir, sem ekki liggja um bygðir og tengja sveitavegi saman, eru gjörðir vegna landsheildararinnar, og þá á landssjóður að kosta að öllu leyti. Alt öðru máli gegnir um þjettbýlar sveitir. Þar vaxa jarðir í verði við það, að vegir eru lagðir og fjöldi manna notar þá daglega; þar geta margar hendur unnið ljett verk, lagt vegi sína með nokkrum styrk, en því lengra sem verður á milli bæjanna, og því færri sem mennirnir eru, sem lagt geta til vegarins og hafa hans not, þess meiri styrk eiga þeir að fá, ef þeim á að vera kleif vegargjörðin, eða þeir eiga ekki að verða ósanngjarnlega hart úti. Jeg tala hjer að eins um nauðsynlega vegi, sem teknir væru í vegakerfi landsins. Nú kostar vegagjörð og viðhald eftir því í hvaða flokk vegurinn er; en þjóðvegurinn er oft þýðingarminni en sýslu- eða hreppsvegurinn, sem settur er miklu lægra. Þjóðvegurinn yfir Skagafjörð, frá Víðimýri til Miklabæjar, er þýðingarlítill í samanburði við alfaraveginn yfir ósa Hjeraðsvatnanna. Nei, þessi núverandi flokkur veganna, og fjárveitingar úr landssjóði, sem miðaðar eru við hana, eru hvorki bygðar á sanngirni nje skynsemi. Framvegis ætti að haga þessu á annan veg og fara meira en verið hefir eftir því, hvað hjeraðsbúar sjálfir vilja á sig leggja, til þess að fá vegina greiða. Hjá því ættu ekki fjölmennustu hjeruðin að sleppa, þó sitja verði við það, úr því sem komið er, að ljúka hinum lögskipuðu flutningabrautum. Flest af því, sem hinn háttv. þingmaður (S. S.) sagði, var á engum rökum bygt.

Einar Jónsson Jeg ætlaði ekki að blanda mjer í þessar umræður, en gjöri það þó, vegna þess landshluta, sem jeg hefi orðið svo heppinn að búa í síðan jeg fæddist. Jeg held að þetta sje hyggileg tillaga, sem hjer liggur fyrir, því að eins og nú er varið viðhaldi veganna, þá eru flestir óánægðir með vegalögin. Væri jeg nú kaupstaðarbúi, myndi jeg líklega halda því fram, að hjeruðin ættu að halda vegum sínum við; en nú er jeg svo kunnugur í sveitunum, að jeg veit það, sem ýmsir háttv.þm. virðast ekki vita, og það er það, hve mismunandi ástandið er í ýmsum hjeruðum landsins, og að þess vegna er ekki rjettlátt, að brúka alstaðar sama mælikvarðann. Þau hjeruðin, sem ekki hafa svo sem neitt gagn af gufuskipaferðunum kring um landið, eiga svo ólíkt meira tilkall til vegagjörðastyrks en hin. En út í það skal jeg nú ekki fara mikið að þessu sinni, heldur halda mjer við hitt, að vert er að fara eftir þessari tillögu, og fá vegalögin endurskoðuð. Jeg býst nú við, að það væri sanngjarnast, að landið sjálft tæki sem mest að sjer viðhald allra vega, því að þótt erfitt yrði að gjöra svo öllum líki, myndi þó þá verða gjört sjer far um að láta alt koma sem rjettlátlegast niður, og hugsað um hvað best hagar í hverju einstöku tilfelli, og þá mundu vegamálin komast í betra horf en þau eru nú í. Jeg veit nú ekki hvort jeg myndi bæta mikið fyrir málinu með því, að fara að halda langa ræðu, þótt jeg gæti það. Jeg sje ekki ástæðu til að vera að fara út í nál., en hins vegar sje jeg mikla ástæðu til þess, að athuga málið betur, því að um það vantar enn miklar upplýsingar.

Eggert Pálsson Jeg skal ekki fara mörgum orðum um þessar tillögur, enda get jeg fallist á alt, sem nefndin leggur til, að bætt verði við. En þar sem háttv. 1. þm. Húnv. (G. H.) kom fram með þá skoðun, að landssjóður legði sem mest fje til vegabóta þar, sem fáment væri, en minst þar sem fjölment væri, þá álít jeg ástæðu til að setja þetta vel á sig, því að þar kemur til greina mjög sterkur og ákveðinn stefnumunur, sem getur náð til fleira en þess eina atriðis, sem hjer liggur fyrir. Við vitum að landssjóður er ekki sterk stofnun, og verður því að skamta smátt. Ef við værum fjesterkir og þyldum vel útgjöldin, þá væri ekki nema sjálfsagt, að gjöra öllum landshlutum sem jafnast undir höfði í öllum fjárútlátum landssjóðs. En getan er svo takmörkuð, að ekki verður sint nema því, sem mest kallar að, og þá er auðvitað sjálfsagt, að leggja mest fje fram þar, sem mest er von um að það borgi sig sem fljótast, og það er vitanlega þar sem fjölmennast er. Jeg held því fyrir mitt leyti, að skoðun háttv. þingmanns sje ekki rjett, og mjög svo ópraktisk. Þegar um t. d. vegi er að ræða, þá er fyrst og fremst nauðsynlegt, að þeir sjeu góðir þar, sem fjölmennið er mest. Hitt skiftir minna fyrir heildina, hvernig þeir eru þar, sem færri eiga leið um, þótt það væri auðvitað gagnlegt og gleðilegt, að þeir voru góðir þar líka. Þeir staðirnir verða að sitja í fyrirrúmi, bæði í þessum efnum og hverjum öðrum, þar sem ríkust er vonin um að fyrirtækin verði arðberandi. Það er það eina skynsamlega.

Sigurður Sigurðsson Jeg ætla að eins að gjöra örstutta athugasemd. Háttv. 2. þm. Rang. (E. P.) hefir reyndar þegar tekið fram nokkuð af því, sem jeg þurfti að segja. Okkur kemur sem sje saman um það, gagnstætt skoðun háttv. 1. þm. Húnv. (G. H.), að landssjóði beri fyrst og fremst skylda til, að styrkja vegagjörðina í þjettbýlum hjeruðum, en síður á útkjálkum landsins. Háttv. 1. þm. (G. H.) tók, máli sínu til styrkingar, til dæmis tvo vegakafla, sem sýna best og sanna hans skoðun á þessu máli, sem sje veginn yfir Öxnadalsheiði og veginn um Kræklingahlíð. Jeg er líka kunnugur þarna, og veit, að það er ólíkt meiri nauðsyn á veginum um Kræklingahlíð, því að yfir Öxnadalsheiði á sjer enginn verulegur þungaflutningur stað. En um Kræklingahlíðina liggur aðalaðdráttavegur þeirra, sem þar búa, og annara nálægra sveita, bæði Þelamerkur, Öxnadals og Hörgárdals. Þessi háttv.þm. (G. H.) fer því mjög villur vegar, þegar hann dæmir um vegi, og skoðanir hans þar eru alveg gagnstæðar heilbrigða skynsemi.  (Guðm. Hannesson: Misskilningur)  . Ánægja hv. þingmanns með sínar eigin skoðanir getur hreint og beint leitt til hættulegs sjúkdóms, sem því miður ber of mikið á hjá ýmsum lærðum mönnum hjer á þingi, og sem háttv. 1. þm. Húnv. (G. H.) er ekki heldur laus við.