Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Þetta litla frv. gengur út á það, að tvöfalda húsaskattinn. Jeg vona, að það þyki ekki ósanngjarnt, þegar litið er til breytingar þeirrar á verðgildi peninga, sem orðið hefir á síðari árum, og eins hins, hvað hús hafa hækkað í verði. Það er vert að athuga, að sú hækkun á verði húsa kemur lítið til greina við þessa skattálagningu, nema þá á þeim húsum, sem hafa verið virt upp að nýju. Þetta nýja mat á fasteignum, sem er á döfinni, átti að vera komið til framkvæmda 1920. En nú er sjeð fram á, að svo verður ekki. Það þótti því rjettmætt að hækka þennan skatt lítið eitt, sem á að gilda á meðan. Jeg vildi jafnvel þrefalda hann frá því sem var, en þetta varð nú úr samt sem áður. Tekjuaukinn er ekki mikill. Jeg gæti trúað, að það nálgaðist 25 þús. kr. á ári.

Jörundur Brynjólfsson Það er ekki skemtilegt að þurfa að amast við þeim frv., sem miða að tekjuaukningu ríkissjóðs. En samt hefði jeg helst óskað, að ekki þyrfti að hækka þennan skatt að svo komnu. Jeg býst við, að þegar fasteignamatið er komið til framkvæmda, þá muni þetta gjald hækka allmikið. Og hefði jeg því óskað, að það biði þangað til. Auk þess er hjer ekki um neinn verulegan tekjuauka að ræða. Annars geri jeg ekki mikið úr þessu, og það kann að vera, að þessi hækkun verði ekki neitt afartilfinnanleg fyrir hvern einstakan mann.

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Jeg átti von á því, að það kæmi hljóð úr horni einhversstaðar frá. Það er ekki auðvelt að koma svo fram með tekjuaukafrumvarp, að engan taki sárt til buddunnar. Hins vegar held jeg, að þetta sje ekki nema sanngjarn skattur, ef tekið er tillit til þess, að hús hafa hækkað um meira en helming verðs frá því sem var, og að þetta á að eins að gilda í 2 ár. Auk þess kemur hið nýja mat á fasteignum ekki í gildi fyr en eftir að þessi skattur er afnuminn. Jeg skil, hvers vegna háttv. 1. þm. Reykv. (J. B.) er að amast við frv.; það er af því, að frv. kemur langþyngst niður á Reykjavík. En jeg er líka sjálfur húseigandi í Reykjavík og tel ekki eftir mjer að borga skattinn, þótt jeg hafi keypt dýrtíðarverði og borgi eftir dýrtíðarvirðingu. Og þar sem húseignir hafa hækkað í verði ár eftir ár, get jeg vel felt mig við, þótt skattur af þeim sje hækkaður lítið eitt. Ef það er ósanngjarnt, þá veit jeg ekki hvað sanngirni er.

Einar Jónsson Jeg æski þess, að þetta mál verði tekið af dagskrá, þar sem hv.frsm. (P. O.) er ekki viðstaddur.

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Fjárhagsnefnd hefir leyft sjer að bera fram þetta frv., um lestagjald af skipum, á þgskj. 476. Aðalástæðurnar fyrir þessu frv. eru þær, að gjald það, sem nú hvílir á fiskiskipum eingöngu og svarar til ábúðarskatts, er mjög lágt. Og auk þess eru öll þau skip, sem ekki fást við fiskiveiðar, alveg gjaldfrjáls. En nú er svo komið, eins og kunnugt er, að við eigum skip fyrir miljónir króna, en þau eru laus við öll gjöld, nema tekjuskatt. Það virðist t. d. ekki sanngjarnt, að skip eins og „Gullfoss“ greiði ekki annað gjald í ríkissjóð en tekjuskatt. Hjer er ekki um hátt gjald að ræða; þess vegna vona jeg, að hv. deild leyfi frv. að ganga fram. - Jeg ætlaðist að vísu ekki til í upphafi, að þessi tekjuaukafrv., þetta og það, sem næst er á dagskrá á eftir þessu, kæmu fram fyr en till. fjárveitinganefndar væru komnar, því hv. þingdm. mundu má ske fúsari á að samþ. þau, er þeir sæju, hvernig hagur ríkissjóðs væri. - Jeg þykist vita, að þessi frv. munu mæta mótspyrnu sumra hv.þm., sjerstaklega þegar litið er til frv. um bifreiðaskatt, sem hjer var á ferð fyrir skömmu og kallaður var „miðaldaskattur“. Eins má gera ráð fyrir um lestagjaldið, að það hljóti sama nafn. Þó fer því fjarri, að hjer sje um nokkurn „miðaldaskatt“ að ræða, því að skattur á bifreiðum er nú nýlega lögleiddur um öll Norðurlönd.