Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Í þessu frv. til laga um happdrætti Sambands ísl. berklasjúklinga eru engin ákvæði, sem ég ætla að andmæla, og fer því mjög fjarri. Hins vegar gæti ég hugsað mér eitt eða tvö ákvæði til viðbótar þeim, sem fyrir eru, og þess vegna kveð ég mér hljóðs nú. Hér er um að ræða vandasama og mjög mikilvæga starfsemi, og hér er einnig um að ræða geysimikla fjármuni. Það er því full ástæða til að huga vel að og gera frv. þannig úr garði, ef unnt er, að sem bezt verði fyrir öllu séð. Samband ísl. berklasjúklinga hefur áunnið sér traust bæði ríkisvalds og almennings. Þetta samband hefur haft frumkvæði og framtak og unnið stórvirki, sem hinu opinbera eiginlega bar að vinna. Fyrir þetta hefur sambandinu hlotnazt viðurkenning og traust og enda margs konar fyrirgreiðsla af hálfu stjórnarvalda. Má segja, að milli þessara aðila hafi verið góð samvinna, enda þarf hún að vera bæði mikil og náin, ef vel á að fara. En mér finnst ekki nægilega séð fyrir þeirri samvinnu í frv., og mætti að mínu áliti auðveldlega bæta úr því með örlítilli breyt. í 3. gr., þar sem kveðið væri fastar að orði um eðlileg og sjálfsögð tengsl milli félmrn. og sambandsins um allar framkvæmdir. Það er í raun og veru lagður mikill vandi á herðar Sambands íslenzkra berklasjúklinga. Því eru ekki aðeins ætlaðar vandasamar framkvæmdir, heldur einnig lögð á það sú þunga ábyrgð að fara með mikið fjármagn, sem nálgast að vera almannafé. Því veltur á miklu, að með það fé verði farið af fullri gætni og að þannig sé um hnútana búið, að hvenær sem er sé unnt að gera full skil reikningslega, ef einhvern tíma kynnu að rísa upp grunsemdir eða aðdróttanir um ógætilega meðferð þessa fjár. Mér finnst vanta í frv. ákvæði, er verndi sambandið fyrir óréttmætum aðdróttunum í framtíðinni. Það ákvæði gæti verið á þann veg, að ársreikningar happdrættisins skyldu endurskoðaðir, t.d. í endurskoðunardeild fjmrn., og síðan birtir í Lögbirtingablaðinu. Slíkt gæti girt fyrir, að skæðar tungur síðar meir ynnu þessu góða málefni tjón. Ég er viss um, að hv. flm. eru síður en svo mótfallnir því, að gerðar verði á frv. breyt., sem miða til bóta. Ég á einnig von á því, að sú hv. n., sem málið fær til athugunar, ljái eyra þessum ábendingarorðum mínum og öðru því, sem orðið getur til framdráttar þessu mikilsverða máli.



Herra forseti. Árið 1956 voru gerðar ýmsar verulegar breytingar á lögum um almannatryggingar. Meðal þeirra var sú, að sjúkrasamlög skyldu ekki greiða að fullu læknishjálp utan sjúkrahúsa, eins og verið hafði, heldur skyldu samlagsmenn greiða ákveðið lágt gjald fyrir hvert viðtal og hverja vitjun. Áður var þessi læknishjálp sem önnur samlagsmönnum alveg að kostnaðarlausu. Ákvæði um þetta gjald er að finna í 52. gr. l. og gildir aðeins um samlagsmenn á fyrsta verðlagssvæði. Skulu þeir greiða 5 kr. fyrir hvert viðtal á lækningastofu og 10 kr. fyrir hverja vitjun. Hugmyndin með þessu ákvæði var sú, að ég hygg, að koma í veg fyrir eða draga úr, að fólk misnotaði aðstöðuna til að leita læknis í þéttbýlinu, og jafnframt að lækka lítils háttar tilkostnað sjúkrasamlaganna. Um leið og þessi breyt. komst á í ársbyrjun 1957, lækkuðu greiðslur samlaganna til lækna um 14%. Auk þess mun talið, að þessi breyt. hafi haft í för með sér einhverja lækkun á lyfjakostnaði sjúkrasamlaganna. Hvað læknana snertir, mun ekki vera um fjárhagslegan hagnað að ræða, enda var breyt. ekki til þess gerð. Og sé hún vinsæl hjá læknum, mun það vera af því, að þeir telja hana draga úr hreinni misnotkun réttinda. Frv. það, sem nú er til umr., felur í sér víkkun þessa ákvæðis um gjaldskyldu sjúkrasamlagsfólks, þannig að ákvæðið nái einnig til kaupstaða og kauptúna á öðru verðlagssvæði, ef þar starfa fleiri læknar, en héraðslæknir einn. Þó skal þetta háð ákvörðun sjúkrasamlagsstjórnar á hverjum stað og samþykki tryggingaráðs hverju sinni. Hv. heilbr.- og félmn. flytur þetta frv. fyrir tilmæli Læknafélags Íslands. Ástæðan fyrir þeim tilmælum er sú, að sums staðar á landinu gætir óeðlilegs misræmis vegna þessa munar á greiðslum eftir verðlagssvæðum. Á nokkrum stöðum gegna sömu læknarnir störfum á báðum verðlagssvæðum, sem þá liggja hlið við hlið. Á öðru svæðinu er fólki gert að greiða aukagjald, en á hinu svæðinu ekki. Þetta er óeðlilegt. Þá er það kannske ekki alveg réttlátt, að ekki skuli gilda sama regla í þessu efni í öllum þéttbýlum læknishéruðum, og eru dæmi til, að risið hafi óánægja út af því. Læknafélagið hafði borið þetta mál undir forstjóra Tryggingastofnunar ríkisins og heilsugæzlustjóra, og voru báðir meðmæltir þeirri breyt., sem í frv. felst. Hv. heilbr.- og félmn. leitaði umsagnar tryggingaráðs um frv., og mælir það einnig með samþykkt þess, og sjálf leggur n. einróma til, að frv. verði samþ. Ég endurtek að lokum, að breyt., sem um er að ræða, verður hvergi framkvæmd nema þar, sem viðkomandi samlagsstjórn ákveður, og að samþykki tryggingaráðs er áskilið hverju sinni.



Herra forseti. Það er í sjálfu sér ekki til að tala um frv., sem ég kveð mér orðs - og þó. Ég hef ákaflega oft áður fundið að því, þegar á sama þinginu eru mörg lög til að breyta einum og sömu lögunum. Nú liggja hér fyrir tvö mál, 124, og 125., bæði um breyt. á sömu l. Annað er lagt fram í Nd., hitt í Ed. Þetta líkist ekki neinum vinnubrögðum, að verið er að koma með sex umr. um breyt. á sömu l., í staðinn fyrir að sameina þetta í eitt frv. um breyt. á l., þar sem á að breyta þeim á annað borð. Ég vil þess vegna mjög mælast til þess, annaðhvort að n. hér bíði, þangað til frv. kemur frá Nd., ellegar hæstv. ríkisstjórn sjái um það, að neðrideildarfrv. bíði í Nd., þangað til þetta kemur frá okkur, svo að það sé hægt að sameina þetta í eitt frv. og ekki þurfi að samþ. frá Alþingi nú tvö frv. um breyt. á sömu l. Það er bara eins og önnur sóun á vinnubrögðum og ekki nein hugsun í því, hvernig þingstörfin ganga, að vera að láta fara fram sex umr. í deild um tvö frv. um breyt. á sömu l., í staðinn fyrir að setja þau í eitt. - Ég vildi bara benda á þetta.