Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Tvívegis höfum við Kvennalistakonur átt frumkvæði að umfjöllun um ferðaþjónustu hér á Alþingi, en sú grein er að okkar mati vanrækt um of og hefur raunar mátt þola illa meðferð stjórnvalda, sbr. hinn illræmda flugvallarskatt og niðurskurð á lögbundnum framlögum til Ferðamálaráðs. Svo sem alþm. mega vita eiga 10% af söluhagnaði Fríhafnarinnar í Keflavík að renna til Ferðamálaráðs. Var mikil vinna lögð í það á síðasta ári við setningu laga um ferðamál að tryggja jafnar og eðlilegar greiðslur þessa tekjustofns til ferðamála, en það er nú eins og gengur að lög eru eitt og framkvæmd annað og þessar tekur eru enn skornar niður í ár um helming. Ég minni á þetta vegna þess að þetta hefur m.a. valdið því að Ferðamálaráð er ákaflega illa í stakk búið að gegna sínu hlutverki sem er m.a. að bjóða upp á menntun í ferðaþjónustu. En það er með ferðaþjónustuna eins og aðrar greinar að grunnurinn er veikur ef menntunar- og þekkingarþátturinn er vanræktur. Það var raunar ætlun mín að leggja fram till. á þessu þingi um nám í ferðaþjónustu. Ég hef lítillega kynnt mér hvernig þessum málum er háttað en ég taldi rétt að fá það skýrt fram hér á Alþingi hvernig þessi mál standa og hvað stjórnvöld hafa hugsað sér að gera til úrbóta. Því spyr ég hæstv. menntmrh. á þskj. 596: "1. Hvaða nám er nú í boði fyrir þá sem starfa í ferðaþjónustu? 2. Er einhverra breytinga að vænta í þeim efnum? Ef svo er, í hverju yrðu þær breytingar fólgnar?"



Herra forseti. Spurt er um hvaða nám sé í boði fyrir þá sem starfa í ferðaþjónustu. Hótel- og veitingaskóli Íslands annast um menntun matreiðslu- og framreiðslumanna og hefur gert það frá árinu 1955 er skólinn var stofnaður. Matreiðsla og framreiðsla eru lögverndaðar iðngreinar og fer verklegi hluti námsins fram á vinnustöðum undir stjórn meistara. Hússtjórnarskólar veita hagnýta undirbúningsmenntun t.d. í heimilisfræðum, meðferð líns, ræstingu og framreiðslu. Þetta er nefnt hér vegna þess að í vaxandi mæli taka heimili bæði í bæjum og sveitum landsins ferðamenn til gistingar og veita þeim beina þegar hótel og veitingastaðir anna ekki eftirspurn. Einstaka hússtjórnarskólar hafa í samráði við Samband veitinga- og gistihúsa gefið nemendum kost á valnámi sem sniðið er að störfum í veitinga- og gistihúsum. Aðsókn að þessu námi hefur ekki verið mikil. Félag leiðsögumanna hefur haldið uppi námi fyrir leiðsögumenn. Flugleiðir þjálfa á sínum vegum flugfreyjur og flugþjóna og enn má þess geta að Bændaskólinn á Hvanneyri hefur veitt ferðaþjónustu bænda fyrirgreiðslu í fræðslu um ferðamál. Í öðru lagi er spurt um hvort einhverra breytinga sé að vænta í námi í ferðaþjónustu. Því er til að svara að í undirbúningi er að koma upp húsnæði í Kópavogi, og hefur verið um alllanga hríð, fyrir hótel- og matvælagreinar sem tengist Menntaskólanum í Kópavogi. Þar er ætlað að verði miðstöð kennslu í ferðaþjónustu í landinu. Hún mun þá taka til allra helstu greina, svo sem matreiðslu, framreiðslu, línþvotta, ræstingar, gestamóttöku og leiðsagnar fyrir ferðamenn. Menntaskólinn í Kópavogi hefur nú nýverið fengið heimild til þess að undirbúa leiðsögubraut. Þá er verið að endurskoða námsskrár fyrir hótel- og veitinganám.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. menntmrh. svar hans. Eins og ég átti von á er ekki feitt á stykkinu í þessum efnum. Nám sem er í boði fyrir starfsfólk sem vill vinna að ferðaþjónustu er ákaflega tilviljanakennt. Hann minntist á Hótel og veitingaskólann sem er ákaflega vanbúinn eins og er í leiguhúsnæði sem hentar illa og er uppsegjanlegt með sex mánaða fyrirvara. En eins og hæstv. menntmrh. nefndi, þá er fyrir hendi nokkurra ára samkomulag um það að Hótel- og veitingaskólinn verði byggður upp í tengslum við Menntaskólann í Kópavogi, enda engin verkmenntun í boði í Kópavogi. Var raunar ætlunin þegar þetta samkomulag var gert að þessi aðstaða væri fyrir hendi nú í ár, en engin skóflustunga hefur verið stungin enn þannig að það er ekki búið að byggja húsnæði fyrir þennan skóla. Það er allt gott um það að segja sem áformað er. Hins vegar er það mín skoðun að ekki sé nóg að bjóða upp á sérhæft nám á einum stað, það verði að byggja upp nám sem gagnist víðar um landið. Reyndar minntist hæstv. ráðh. á hússtjórnarskólana sem hafa boðið upp á nám sem nýtist í ferðaþjónustu, en það nám veitir ekki svo að mér sé kunnugt um nein réttindi umfram aðra, þótt hugsanlegt sé að eitthvað sé sóst eftir fólki sem hefur stundað nám í hússtjórnarskólum, en ég veit ekki til þess að það tryggi fólki hærri laun þótt það hafi stundað nám þarna. En eins og við ræddum raunar hérna, þeir þm. sem tóku til máls um till. okkar um úrbætur í ferðaþjónustu sem var til umræðu hér fyrir nokkrum vikum, þá vorum við sammála um að það væri brýnt að byggja upp nám í ferðaþjónustu sem víðast um landið. Það var minnst á húsmæðraskólana og það var minnst á fjölbrautaskólana sem mætti nýta í þessu skyni. Svo er auðvitað kjörið og alveg upplagt að skipuleggja fjarnám í þessum fræðum. Núv. hæstv. menntmrh. virðist sem betur fer hafa áhuga á þeirri leið til miðlunar fræðslu og ég minni á frv. Kvennalistans um fjarnám sem Guðrún J. Halldórsdóttir mælti fyrir þegar hún var hér á þingi. En ég vil svo aðeins að lokum hvetja til að þetta mál leggist ekki í salt. Mér finnst okkur liggja töluvert á. Það er mikið verk óunnið í skipulagningu og vinnslu kennslugagna og ekki ráð nema í tíma sé tekið.



Herra forseti. Á þskj. 601 hef ég leyft mér ásamt hv. 3. þm. Vestf. Karvel Pálmasyni að bera fram svohljóðandi fsp. til hæstv. fjmrh. um öryrkjabifreiðar: "Hvaða ráðstafanir hyggst fjmrh. gera, nú í kjölfar tollalækkana á bifreiðum, fyrir öryrkja sem njóta sérstakra kjara við bifreiðakaup þannig að hlutur þeirra verði ekki lakari en nú er samanborið við hinn almenna bifreiðakaupanda? Er ráðherra tilbúinn að beita sér fyrir söluskattslækkun á bifreiðum til öryrkja í þessu skyni?" Þessi mál bar hér á góma í Nd. fyrir alllöngu en þá höfðum við hv. þm. Karvel Pálmason lagt fram fsp. okkar til að fá fram sem gleggst svör. Það eru margir sem hér bíða svara og m.a. veit ég að dregist hefur að senda út bréf til þeirra sem sóttu um eftirgjöf og hafa fengið eftirgjöf núna á þessu ári, og áttu að hafa sótt um hana fyrir 15. febr. s.l., en úthlutun þeirra bifreiða er nokkuð löngu lokið. Stjórn Öryrkjabandalagsins hefur eðlilega lagt áherslu á farsæla lausn þessa máls og veit ég að hún hefur verið í viðræðum við hæstv. fjmrh. um það. Í okkar huga, fyrirspyrjenda, er það meginatriði að öryrkjar haldi áfram að hafa ákveðið forskot fram yfir hinn almenna bifreiðakaupanda því að ekki mun af veita miðað við aðstæður fjölmargra þeirra og á það ekki hvað síst við um þá 40 verst stöddu sem árlega fá eftirgjöf sérstaklega og í auknum mæli. Rétt er að undirstrika alveg sérstaklega að um hinar samtals 550 bifreiðar, sem úthlutað er lögum samkvæmt eftirgjöf á árlega, bárust nú um 1100 fullgildar umsóknir. Þarf það mál vissulega sérathugun. En spurningin nú er um úrlausn fyrir öryrkja í þeim mæli að þeim sé gert það áfram öðrum auðveldara að eignast bifreið, svo mikil nauðsyn sem það er þeim mörgum, m.a. og sér í lagi til að geta stundað eðlilega vinnu við sitt hæfi.



Herra forseti. Í framhaldi af ákvörðunum um lækkun tolla á bifreiðum hafa mál öryrkja sérstaklega verið skoðuð með tilliti til þeirrar eftirgjafar af tollum sem þeir hafa notið samkvæmt sérstökum heimildarákvæðum. Það var afstaða fjmrn. að eðlilegt væri að öryrkjar mundu njóta áfram hlutfallslega sömu eftirgjafar af tollum og verið hefur þrátt fyrir þá miklu lækkun sem varð fyrir skömmu á tollum af bifreiðum og fór í mörgum tilvikum verulega niður fyrir það sem öryrkjar höfðu áður haft sem ívilnun sér til handa. Grunnfjárhæðin, sú sem stuðst hefur verið við samkvæmt lögum, hefur verið reiknuð út og miðað við breytingu á vísitölu framfærslukostnaðar frá apríl 1981 til febrúar 1986 og þær breytingar sem gerðar hafa verið á tollalögum, nú síðast með lögum nr. 3/1986, kemur í ljós að að meðaltali ætti eftirgjöf af tollum að vera 21 883 kr. samkvæmt þessari viðmiðun og þá er miðað við þá fjóra gjaldflokka bifreiðagjaldsins sem taka til bifreiða undir 2000 cm3 stærð. Eigi að síður þótti rétt að ákveða að eftirgjöfin yrði 25 þús. kr. af hverri bifreið, sem er nokkuð umfram þessa meðaltalsreglu, og má því segja að þessi ákvörðun feli í sér að hlutfallsleg lækkun á tollum sé nokkru rýmri en áður var, en í meginatriðum hefur verið við það stuðst að öryrkjar nytu hlutfallslega sama afsláttar af tollum og áður. Að því er varðar úthlutun úthlutunarnefndar á 16 bifreiðum samkvæmt sérstakri heimild í tollskrárlögum verður hér eftir sem áður um fullt afnám af tollum að ræða og það er óbreytt skipan. Varðandi síðari lið í fsp. hv. þm. er það mín skoðun að ekki eigi að fjölga undanþágum í söluskatti af þessu tilefni. Hitt væri miklu eðlilegra að menn íhuguðu að koma þessum málum í heild sinni fyrir í tryggingakerfinu og styrkir til öryrkja vegna bifreiðakaupa og bifreiðanota yrðu hluti af tryggingakerfinu. Allt það mál þarf þó frekari athugunar við, en ég teldi ekki óeðlilegt að málum yrði skipað á þann veg.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. fjmrh. svörin. Ég ræð það svo sem ekki alveg af þeim hvert raunverulegt hlutfall hér kemur til eftirgjafar hjá öryrkjum, en þó sýnist mér alveg augljóst að eftir þá breytingu sem varð fyrir hinn almenna bifreiðakaupanda er forskot öryrkjans að miklu leyti úr sögunni. Það er alveg ljóst að forskot öryrkjans, það sem honum hefur verið gert auðveldara að fá bifreið umfram fólk almennt, er að miklu leyti úr sögunni. Það er alveg ljóst. Það hefur verið farin þarna viss millileið varðandi nokkra hækkun eftirgjafar af hverri bifreið, en það er líka alveg ljóst að þetta forskot, eða mér sýnist það af svörum ráðherra, ég get ekki lesið annað út úr þeim, sem öryrkjar hafa haft, sé ekki lengur til staðar og þeir þurfi því flestir hverjir að sæta svipuðum kjörum og hinn almenni bifreiðakaupandi að undanskildum þessum 25 þús. sérstaklega. Mér þykir þetta miklu miður því að ég hygg að það sé full þörf á því að halda þessu áfram. Ég tek undir það með hæstv. ráðh. að vissulega væri rétt að koma þessum málum í heild sinni fyrir í tryggingakerfinu og jafna þannig aðstöðumun öryrkja. Ég bendi á að fyrir utan það sem ég nefndi um möguleika öryrkjans til að stunda eðlilega vinnu er hér einnig og í mjög yfirgnæfandi tilfellum um að ræða möguleika hans til að stunda eðlilegt líf, að hafa bifreið til afnota. Mér þykir því sannast sagna sem hér hafi verið smátt skammtað umfram þann fullfríska mann sem getur keypt sér bifreið. Ég bendi einnig á það og vil spyrja hæstv. ráðh. að því að fullgildar umsóknir um öryrkjabifreiðir nú voru um 1100 og lögin heimila eftirgjöf af 550 bifreiðum. Auðvitað verður þetta ekki eins knýjandi eftir að eftirgjöfin er orðin það lítil sem raun ber vitni, en engu að síður er ljóst að það þarf vissa fjölgun til að sinna brýnustu þörfum. Læknar í úthlutunarnefnd þessara bifreiða segja mér að 50 bifreiðir t.d. til viðbótar mundu leysa mikinn og brýnan vanda. Í fyrra voru umsóknir 950 um 550 bifreiðir svo að þetta er ekki bara bundið við árið í ár. Og það þarf í dag að neita mörgum sem sannarlega þurfa á að halda. Ég spyr ráðherra í framhaldi af þessu hvort hann hafi í hyggju að rýmka heimildina um fjöldann. Ég minni á að hér var í þinginu í fyrra til meðferðar frv. um að fjölga bifreiðum um 50 að mig minnir. Það frv. dagaði uppi. Söm er þörfin áfram þó að ég sjái að á muni verða miklu minna knúið eftir að svo smátt er skammtað um aukaeftirgjöf til öryrkja eins og kom fram í máli hæstv. ráðh.



Herra forseti. Ég skil hæstv. fjmrh. svo að lögum samkvæmt sé útilokað að hafa þetta öðruvísi. Það er þá alveg ljóst að til þess að rétta hlut öryrkja þarf að breyta lögum þeim sem nú gilda varðandi eftirgjöf af bílum til þeirra sérstaklega. Það er þá þess að vænta að það verði gert.



Herra forseti. Ég þakka utanrrh. fyrir þau svör sem hann gaf við fsp. minni sem ég mælti fyrir áðan. Það kom fram í svari hans varðandi þær kannanir á störfum sendiráðsmanna sem utanrrn. vinnur að og hefur óskað eftir upplýsingum um frá sendiráðum að svör liggja ekki fyrir frá þeim í þeim efnum og er þó senn brátt ár liðið frá samþykkt þáltill. sem flutt var af utanrmn. um þau mál. Eins eru önnur mál í athugun og raunar beðið eftir fleiri svörum. Ég held að það væri full ástæða fyrir ráðuneytið að óska eftir skjótari viðbrögðum frá hinum erlendu sendiráðum í þessum efnum þannig að þetta mál megi liggja sem fyrst ljóst fyrir og verði þá grein fyrir því gerð í utanrmn. eins og ráðherrann vék að. Það má nefna þegar litið er á þessar tölur að nær fjórir tugir erlendra starfsmanna, fyrir utan skyldulið, starfa í sovéska sendiráðinu og yfir tveir tugir í því bandaríska. Menn velta því fyrir sér hver þörf sé fyrir svo mikinn starfsmannafjölda. Í því sambandi má minna á að það er algerlega á valdi íslenskra stjórnvalda að ákveða stærð erlendra sendiráða og starfsmannafjölda. Það segir í 11. gr. Vínarsamningsins svonefnda, sem fékk lagagildi hér 1971, þ.e. samningur um stjórnmálasamband ríkja, að þegar ekki sé gert sérstakt samkomulag um starf sendiráða geti móttökuríkið krafist þess að stærð sendiráðs verði sett takmörk sem það telur hæfileg og eðlileg með hliðsjón af aðstæðum og ástandi í móttökuríkinu og þörfum hlutaðeigandi sendiráðs. Hér er fyrir hendi skýr og ljós lagaheimild til þess að setja þau takmörk á stærð lóða og fasteigna og íbúðakaup erlendra sendiráða sem íslensk stjórnvöld telja æskileg. Ég held að það sé mjög tímabært í ljósi þeirrar könnunar sem nú fer fram að slíkt verði gert, svo langt sem lóða-, íbúðakaup og starfsmannafjöldi eru komin út fyrir það sem kalla mætti eðlileg mörk. Í þessu sambandi kemur líka upp í hugann sú umræða sem átt hefur sér stað um innra öryggi hér á landi og sem utanrrh. hefur sérstaklega sett á dagskrá að undanförnu í ræðu og riti. Þau mál tengjast vitanlega umsvifum erlendra sendiráða hér á landi og eru þáttur af þeim og á þau efni þarf einnig að líta í þessu sambandi. Ég hirði ekki um að svara athugasemd hv. 5. þm. Austurl. varðandi hina miklu útþenslu erlendra sendiráða í ráðherratíð Sjálfstfl. og samstarfsflokka hans í ríkisstjórn. Ég veit ekki betur en á árunum áður en þessi ríkisstj. tók við, eins og tölurnar frá því í janúar 1984 sanna, hafi verið um mjög mikið útþenslutímabil að ræða í þessum efnum.



Herra forseti. Með hvaða hætti hefur verið staðið að framkvæmd þál. frá 13. maí um takmörkun á umsvifum erlendra sendiráða hér á landi? er spurt af hv. 2. þm. Reykn. Í þál. um takmörkun á umsvifum erlendra sendiráða, sem samþykkt var á Alþingi nefndan dag, er utanrrh. falið að fylgjast með því að umsvif erlendra sendiráða séu jafnan innan hæfilegra marka og gera, ef þörf krefur, ráðstafanir í því skyni. Í samræmi við þessa ályktun Alþingis hefur farið fram athugun í utanrrn. á því á hvern hátt tilgangi þál. verði best náð og er þeirri athugun ekki lokið. Þegar ráðuneytið hefur gert sér endanlega grein fyrir hvernig best verði að þessu staðið mun utanrmn. væntanlega gerð grein fyrir því. En til þessa hafa eftirtaldar ráðstafanir verið gerðar: Það hefur verið óskað eftir nánari upplýsingum frá sendiráðum um starfsmenn þeirra og þau störf sem hver þeirra hefur með höndum. Það hafa enn ekki borist svör. Það hefur verið hafin endurskráning á bifreiðum sendiráða og sendiráðsstarfsmanna sem auðkenna mun bifreiðir þeirra betur, en til þess að hægt væri að gera slíkt þurftu áður að fara fram tæknilegar breytingar hjá Bifreiðaeftirliti, en því er fyrir skömmu lokið og það sem hér um ræðir hefur þegar verið hafist handa um. Í þriðja lagi hefur verið leitað eftir upplýsingum hjá sendiráðum um beint húsnæði á þeirra vegum og hverjir nýta það. Jafnframt hefur verið beðið um að tilkynnt verði jafnóðum um breytingar á því. Við því hafa enn ekki borist þau svör sem óskað hefur verið eftir. Ég er ekki með því að segja að svör hafi ekki borist að halda því fram að það sé nokkuð óeðlilegt við það nema síður sé. Ég efast ekki um að þegar utanrrn. spyr fær það svör sendiráðanna þegar þau telja að þau séu reiðubúin til þess að veita þær upplýsingar með þeim hætti sem beðið hefur verið um og að sjálfsögðu mun utanrrn. fylgja því eftir og, eins og ég gat um í upphafi míns máls, frekari athugun á því með hvaða hætti hægt er og skynsamlegast að framfylgja ályktun Alþingis og utanrmn. látin fylgjast með því eftir því sem málið vinnst.



Herra forseti. Ég flutti till. til þál. um takmörkun á umsvifum erlendra sendiráða hérlendis tvívegis og var það tilefni sérstakrar till. og samþykktar utanrmn. sem Alþingi staðfesti samhljóða um þessi efni. Það var allharður dómur sem hv. 2. þm. Reykn. kvað hér yfir utanrrh. Sjálfstfl. í sambandi við þá útþenslu sem orðið hefði á erlendum sendiráðum hérlendis, þá fyrst og fremst risaveldanna sem eru hér með nífalt fjölmennari hóp starfsmanna bæði en Ísland í viðkomandi ríkjum. Svo mjög hallar þar á. Bandaríkin eru með 44 starfsmenn í janúar 1984 og Sovétríkin með 37 starfsmenn á sama tíma. Það hefur ekki mikið gerst í þessum efnum samkvæmt upplýsingum utanrrh. Ég hef lagt áherslu á gagnkvæmnissjónarmið í þessu efni, svo sem réttur stendur til samkvæmt Vínarsáttmála, minni í því sambandi á takmarkanir gagnvart íslenskum sendiráðsstarfsmönnum í Sovétríkjunum og á þær hömlur sem lagðar eru á ferðir Íslendinga til Bandaríkjanna, kröfur um vegabréfsáritanir þar sem engar eru gerðar samsvarandi hérlendis. Það er auðvitað ósamboðið fullvalda þjóð að standa þannig að málum.



Herra forseti. Ég flyt fsp. á þskj. 697 til utanrrh. um takmörkun á umsvifum erlendra sendiráða. Er fsp. svohljóðandi: "Með hvaða hætti hefur verið staðið að framkvæmd þál. frá 13. júní 1985 um takmörkun á umsvifum erlendra sendiráða hér á landi?" Sú þál. frá 13. júní í fyrra sem hér er vitnað til var flutt af utanrmn. og hljóðaði svo, með leyfi forseta: "Alþingi ályktar að leggja áherslu á að umsvif erlendra sendiráða séu jafnan innan hæfilegra marka og felur ráðherra að fylgjast með því og gera, ef þörf krefur, með samningum eða einhliða, ráðstafanir í þessu skyni á grundvelli laga nr. 16 frá 1971, um aðild Íslands að alþjóðasamningi um stjórnmálasamband, og laga nr. 30/1980, um breytingu á lögum nr. 60/1966, um eignarrétt og afnotarétt fasteigna með sérstakri hliðsjón af íslenskum aðstæðum." Það er um framkvæmd þessarar þál. sem hér er spurt. Það er ekki að ástæðulausu að þetta mál er tekið hér á dagskrá í framhaldi af ályktun Alþingis frá því í fyrrasumar. Umsvif erlendra sendiráða hafa farið mjög vaxandi hér á síðustu árum. Utanrrn. tók saman yfirlit fyrir tveimur árum, í janúar 1984, yfir fjölda starfsmanna og húsakaup erlendra sendiráða hér í borg, sem var mjög fróðlegt aflestrar, og þar kemur einmitt fram þessi gífurlega aukning á umsvifum erlendu sendiráðanna. Þar kemur m.a. fram að Sovétríkin eru með langstærstan hóp erlendra sendimanna hérlendis og hefur þeim fjölgað um tvo frá því fyrir fimm árum en aðeins um einn hjá bandaríska sendiráðinu. Starfandi hjá sovéska sendiráðinu eru þá 37 erlendir starfsmenn, enginn íslenskur starfsmaður, en erlent skyldulið 43, samtals 80. Bandaríkin koma næst með 22 erlenda starfsmenn og jafnmarga innlenda. Erlent skyldulið er 21. Útlendingar eru alls 43. Næstir koma í röðinni Frakkar. Þar eru alls 20 útlendingar starfandi ásamt skylduliði sem er innifalið í þeirri tölu. Ég rek ekki fjölda hjá öðrum sendiráðum, en það má sjá á þessum tölum að hér er um stóra hópa að ræða og mikið starfslið. Fasteignakaupin hafa einnig farið mjög vaxandi. Það kemur fram í upplýsingum frá ráðuneytinu að Sovétríkin eru með fasteignir í Reykjavík sem nema alls 8406 rúmmetrum og lóðir sem eru um 4 þús. fermetrar að flatarmáli. Bandaríkin eru með fasteignir sem eru um það bil helmingi minni að rúmmetrum, 4848, og 1400 fermetra lóðir. Alls eru lóðir erlendra sendiráða í Reykjavík 21 þús. fermetrar. Sú þróun sem hefur gerst í þessum efnum og þessar tölur bera glöggan vott um ástæðurnar fyrir því að Alþingi sameinaðist um samþykkt þessarar þáltill. Það er full ástæða til þess, þegar nú er senn ár frá þeim atburði liðið, að spyrjast fyrir um hvernig gangi með framkvæmd hennar.



Herra forseti. Aðeins út af því sem hv. 5. þm. Austurl. sagði varðandi fjölgun sendiráðsstarfsmanna og þá í tíð hverra sú fjölgun hefði átt sér stað og voru þar nefndir fyrrv. utanrrh. Sjálfstfl. Þeir eru ekki margir á undanförnum tveimur áratugum eða jafnvel þremur. Ég skal ekki heldur fara í umræður um þau efni hvar og hvenær þessi fjölgun hefur átt sér stað, en í tíð forvera míns held ég að það verði a.m.k. ekki sagt og allar götur aftur til 1956 þurfum við að leita að sjálfstæðismanni í utanrrn. En ég vil gjarnan taka undir það sem hv. þm. sagði varðandi gagnkvæmni í viðskiptum þjóða og í viðskiptum í sambandi við sendiráðin og tel að við eigum mjög að horfa til þess þegar við setjum slíkar reglur sem við að sjálfsögðu þurfum að hafa í þessum efnum.



Herra forseti. Á þskj. 663 hef ég leyft mér að leggja fram fsp., en áður en ég vík að þeim vil ég, með leyfi forseta, hafa örfá inngangsorð að þeim fsp. Eins og hv. þm. mun væntanlega ljóst hafa komið upp vandamál á nokkrum stöðum vegna sjúkraflutninga. Þau vandamál eru ábyggilega mismunandi og mismunandi erfitt að leysa þau, en hér er spurt varðandi sjúkraflutninga í Ísafjarðarkaupstað. Fram til 12. jan. 1982 annaðist lögreglan á Ísafirði sjúkraflutninga fyrir Ísafjarðarkaupstað og nærliggjandi sveitarfélög og greiddi Ísafjarðarkaupstaður launakostnað löggæslumanna er féll til vegna sjúkraflutninga utan reglulegs vinnutíma þeirra. Slökkviliðið var skipað einum fastráðnum starfsmanni sem var slökkviliðsstjórinn. Þann 12. jan. 1982 var gert bráðabirgðasamkomulag til 1. okt. 1982 milli lögreglustjórans á Ísafirði og bæjarsjóðs Ísafjarðar um að slökkviliðið á Ísafirði annaðist sjúkraflutninga í samvinnu við lögregluna á Ísafirði. Jafnhliða þessu samkomulagi var ráðinn viðbótarstarfsmaður við slökkviliðið þannig að fastráðnir starfsmenn slökkviliðsins voru tveir. Þann 1. okt. 1982 hætti lögreglan á Ísafirði afskiptum af sjúkraflutningum og frá þeim tíma hefur slökkviliðið á Ísafirði alfarið annast þá fyrir Ísafjörð og nágrenni. Viðræður hafa farið fram við dómsmrn., bæjarfógetann á Ísafirði og lögreglumenn um að lögreglan taki að sér sjúkraflutninga í kaupstaðnum eins og var fyrir 1982. Bæjarsjóður hefur verið reiðubúinn til að inna af hendi greiðslur til ríkissjóðs og/eða Félags lögreglumanna fyrir þessa þjónustu, en eins og fram kemur í bréfi bæjarfógetans á Ísafirði, dags. 9. mars 1984, hefur þessari málaleitan verið hafnað. Eins og málum er nú komið kemur í ljós að útgjöld hjá Ísafjarðarkaupstað vegna sjúkraflutninga voru á s.l. ári 2 260 124 kr. Ég þekki engin dæmi þess að slíkar tölur séu á borði fyrir sjúkraflutninga í byggðarlögum eða bæjarfélögum hér á landi. Ég hef þess vegna leyft mér að leggja fram á þskj. 673 fsp. til hæstv. dómsmrh. um fyrirkomulag sjúkraflutninga. Fsp. er þannig, með leyfi forseta: "1 Hefur dómsmrn. neitað samstarfi og þátttöku í kostnaði vegna sjúkraflutninga í Ísafjarðarkaupstað? Ef svo er, hverjar eru ástæður þess? 2. Í hvaða bæjar- eða sveitarfélögum er samstarf um sjúkraflutninga milli löggæslumanna og/eða sveitarstjórna?" Ég hef upplýsingar um að í ýmsum bæjar- og sveitarfélögum er þessi kostnaðarhlutur miklum, miklum mun minni en hér er um að ræða að því er varðar Ísafjarðarkaupstað. Að fyrir þetta skuli borgað 2 millj. 260 þús. á ári er afskaplega mikil fjárhæð, ekki vegna þess fólks sem að þessu vinnur heldur er spurningin hvort ekki megi samræma aðgerðir til þess að annast þessa flutninga með ekkert síðri hætti en nú gerist. Þetta eru um 664 kr. á hvern íbúa á Ísafirði. Sambærilegar tölur eru allt frá 22 kr. á íbúa og upp í 130 kr. á íbúa. Þarna er greinilega gífurlega mikill munur á, hvað er lagt í beinan kostnað vegna þessa, og spurningin er hvort ekki er hægt að hagræða þessum vinnubrögðum með miklu skynsamlegri hætti en eigi að síður gera þessum hlutum góð skil.



Herra forseti. Á árinu 1978 ákvað dómsmrn. að lögregla skyldi almennt hætta afskiptum af sjúkraflutningum á þeim stöðum þar sem hún hafði haft þá með höndum frá og með 1. jan. 1979 að telja. Þessi ákvörðun var tekin í framhaldi af verkaskiptingu milli ríkis og sveitarfélaga sem varð þegar löggæslan færðist yfir til ríkisins. Þessi breyting tók allnokkurn tíma, eins og fram kom í máli hv. fyrirspyrjanda, 3. þm. Vestt., sem hefur beint til mín fsp. vegna sjúkraflutninga á Ísafirði. Það mun ekki hafa verið fyrr en á árinu 1982 sem þetta komst til framkvæmda gagnvart Ísafirði og Ísafjarðarsýslum. Á árinu 1983, í framhaldi af umræðum um samstarf þarna á milli og hagræðingu, skrifaði bæjarfógetinn á Ísafirði bréf þar sem hann bauð samstarf við bæjarstjórn. Ég vil lesa nokkuð af því sem í bréfinu stendur, með leyfi forseta: "Dómsmrn. hefur heimilað bæjarfógetaembættinu að ljá atbeina sinn til sjúkraflutninga á Ísafirði og í Ísafjarðarsýslum að næturlagi, þ.e. frá kl. 17 til kl. 8, með eftirfarandi hætti: 1. Lögreglan á Ísafirði annist símavakt er einnig taki til brunaútkalla. 2. Lögreglumaður komi til aðstoðar við sjúkraflutninga á móti starfsmanni Ísafjarðarbæjar. Þá er gert ráð fyrir því að í flestum tilvikum muni vera heppilegast að lögreglumaður aki sjúkrabifreið á vettvang þangað sem bakvaktarmaður bæjarins komi. 3. Ef lögreglumenn á vakt geta ekki sinnt útkalli vegna anna verði lögreglumaður kallaður til á aukavakt. Bæjarsjóður Ísafjarðar greiði allan kostnað af þeirri aukavakt. Rétt er þó að bæjarsjóður hafi áfram tvo menn á bakvakt frá kl. 17 á föstudögum til jafnlengdar á sunnudögum, en á þeim tíma er að jafnaði örðugra en ella að tryggja sérstaka aðstoð lögreglu. 4. Lögreglumenn skulu jafnan eiga kost á nauðsynlegri fræðslu og tilsögn um meðferð sjúkra og slasaðra embættinu að kostnaðarlausu." Aðstoð þessi var boðin í júlí 1983, en mér er ekki kunnugt um af hverju ekki hefur orðið úr samstarfi á þessum vettvangi. Þáttur lögreglunnar á Ísafirði við sjúkraflutninga í dag er sá að hún annast símavakt fyrir sjúkraflutninga og brunaútköll að næturlagi frá kl. 17 síðdegis til kl. 8 næsta morgun. Þá sinnir lögreglan einnig neyðarflutningum. Það má því segja að dómsmrn. hafi heimilað ákveðið samstarf sem ekki hefur orðið úr nema að litlu leyti, en hins vegar hefur ráðuneytið neitað þátttöku í kostnaði þar sem það telur að sjúkraflutningar séu verkefni sveitarfélaga en ekki ríkisins. Síðari spurning á þskj. 673 er: "Í hvaða bæjar- og sveitarfélögum er samstarf um sjúkraflutninga á milli löggæslumanna og bæjar- og sveitarstjórna?" Samstarf er um sjúkraflutninga í Vestmannaeyjum og á Akranesi og hefur verið gert samkomulag þar að lútandi þannig að bæjarsjóðir greiði þá hluta a.m.k. af þeim kostnaði sem af því stafar. Þá sinnir lögreglan í Árnessýslu enn fremur flestum sjúkraflutningum í sýslunni og á Selfossi, en þar fær lögreglan að sjálfsögðu greitt fyrir flutningana og að mati yfirlögregluþjóns er það ekki óhagkvæmt fyrir lögregluna. Að lokum skal svo tekið fram að sums staðar er það þannig að lögreglumenn annast akstur sjúkrabifreiða í sínum frítímum. Slíkt samkomulag er t.d. í Rangárvallasýslu þar sem Rauðakrossdeildin rekur sjúkrabíla eins og víðar mun vera og þar er samningur um að lögreglumenn annist aksturinn í sínum aukatímum. Ég held að það fyrirkomulag reynist þar mjög vel. Friðjón Þórðarson: Herra forseti. Að gefnu tilefni vil ég geta þess að ég hef aldrei fallist á þá reglu, sem hér var nefnt að tekin hafi verið upp 1978, að slá því föstu að lögreglumenn skuli ekki koma nálægt sjúkraflutningum. Þvert á móti hef ég af þessu margra ára reynslu og tel fara mjög vel á því að lögreglumenn annist sjúkraflutninga a.m.k. þar sem það á við. Ég viðurkenni að vísu að það eru breytilegar aðstæður, en ég hygg að þetta gefist vel víða. Ég man eftir því að á Akranesi lá við borð að lögreglumenn hættu sjúkraflutningum, en það mál var tekið upp og náðust samningar um að lögreglan annaðist sjúkraflutninga áfram. Ég hef ekki heyrt annað en mjög góð reynsla sé af því.



Herra forseti. Að gefnu tilefni vil ég geta þess að ég hef aldrei fallist á þá reglu, sem hér var nefnt að tekin hafi verið upp 1978, að slá því föstu að lögreglumenn skuli ekki koma nálægt sjúkraflutningum. Þvert á móti hef ég af þessu margra ára reynslu og tel fara mjög vel á því að lögreglumenn annist sjúkraflutninga a.m.k. þar sem það á við. Ég viðurkenni að vísu að það eru breytilegar aðstæður, en ég hygg að þetta gefist vel víða. Ég man eftir því að á Akranesi lá við borð að lögreglumenn hættu sjúkraflutningum, en það mál var tekið upp og náðust samningar um að lögreglan annaðist sjúkraflutninga áfram. Ég hef ekki heyrt annað en mjög góð reynsla sé af því.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. dómsmrh. fyrir svörin. Ég vil einnig og ekki síður þakka hv. þm. Friðjóni Þórðarsym fyrrv. dómsmrh. fyrir þær athugasemdir sem hann gerði sem ég tek undir og eru sterkar. Að því er varðar Ísafjarðarkaupstað sagði hæstv. ráðh. að hann vissi ekki vegna hvers ekki hefði verið komið á samkomulagi í Ísafjarðarkaupstað vegna sjúkraflutninga. Ég hef í höndum bréf sem Pétur Kr. Hafstein hefur undirritað 4. júlí 1983. Í lok þessa bréfs segir, með leyfi forseta: "Ég vil að lokum leggja á það áherslu að þetta boð felur ekki í sér breytingu á þeirri afstöðu dómsmrn. að sveitarfélög skuli bera veg og vanda af sjúkraflutningum. Hér er einungis um að ræða tilraun til skynsamlegrar nýtingar á þeirri aðstöðu lögreglumanna sem fyrir hendi er án þess að hún hafi í för með sér aukin útgjöld fyrir ríkissjóð." Það liggur í raun og veru fyrir að ráðuneytið neitar samstarfi að því er þennan þátt varðar. Á ýmsum öðrum stöðum eru sjúkraflutningar framkvæmdir af lögreglu. Ég bendi t.d. á Vestmannaeyjar. Þar er sjúkraflutningur framkvæmdur af lögreglu og þar er kostnaðurinn pr. íbúa 130 kr. á móti 664 kr. á Ísafirði. Þetta eru ekki ósambærilegir staðir að því er mannfjölda varðar. Að einhverjum hluta hlýtur ríkissjóður að taka meiri þátt í kostnaði þarna en í Ísafjarðarkaupstað. Á Akranesi, sem hæstv. ráðh. nefndi hér, er kostnaður pr. íbúa 20 kr. á móti 664 kr. á Ísafirði. Menn sjá að þetta getur ekki gengið til lengdar. Með einhverjum hætti verður að samræma þessa hluti, að það gangi jafnt yfir alla í þessum tilvikum. Mér er kunnugt um að á Austfjörðum kom upp slíkt mál og bæjarfógeti þar réði málinu til lykta í samvinnu við heimamenn og ráðuneyti. Það varð ekkert mál úr því. Hér er að mínu viti gersamlega óviðunandi aðstaða að því er varðar Ísafjörð. Ég hef líka í höndunum bréf frá 9. mars 1984 frá Pétri Kr. Hafstein þar sem segir, með leyfi forseta, í lokin: "Við þessar aðstæður tel ég ekki rétt að ræða frekar um þátttöku lögreglunnar í sjúkraflutningum á Ísafirði og tilkynni yður því hér með að af minni hálfu er viðræðum um þetta mál lokið." Sýslumaður tilkynnir skriflega að viðræðum hans um sjúkraflutninga á Ísafjarðarkaupstað sé hér með lokið. Þetta er dags. 9. mars 1984. Ég tel þetta mikið alvörumál og ég vil beina því til hæstv. dómsmrh. að hann gangi í að leiðrétta þessa hluti. Þetta getur ekki gengið svona öllu lengur. Hér verður að vera samræmi í hlutum. Það hlýtur að eiga við Ísafjarðarkaupstað eins og aðra kaupstaði í landinu. Við hljótum að fara fram á það að hæstv. ráðh. gangi í þetta mál og leysi það með viðunandi hætti eins og gert hefur verið víðast hvar ef ekki alls staðar annars staðar á landinu.



Herra forseti. Ég tek undir það viðhorf, sem hér hefur komið fram, að að sjálfsögðu þurfum við að hafa þá hagkvæmni í rekstri hjá okkur sem kostur er og reyna að koma á samstarfi á milli aðila þar sem um slíkt getur verið að ræða þó að hver greiði sinn hlut af kostnaðinum en báðir njóti jafnframt ávinningsins. Ég vil endurtaka það, sem ég sagði, að mér er ekki kunnugt um af hverju ekki varð samkomulag um þau atriði sem ég las upp áðan að voru boðin með bréfi 1983 og af hverju hitt bréfið kom sem sýnir að það hafi ekki tekist samningar á þeim grundvelli. Hv. 3. þm. Vestf. veit náttúrlega að ekki er hægt að bera saman Vestmannaeyjar og alla Ísafjarðarsýslu því að þarna er um að ræða sjúkraakstur á öllu svæðinu, í Ísafjarðarsýslum báðum. Þar eru nokkuð ólíkar aðstæður og álitamál hvort lögreglan á að annast þessa þjónustu. Í héraði eins og Ísafjarðarsýslum, þar sem er um marga þéttbýlisstaði að ræða, er löggæsla með fámennu lögregluliði ákaflega erfið og kannske einna erfiðust af öllum stöðum á landinu af þeim sökum. Það hlýtur að hafa áhrif á það hversu langt er hægt að ganga á þessu sviði.



Herra forseti. Aðeins örfá orð. Það má vel vera að ekki sé að öllu leyti rétt að bera saman Ísafjarðarkaupstað og Vestmannaeyjar, en hitt vil ég undirstrika að Ísafjörður annast ekki sjúkraflutninga í báðum Ísafjarðarsýslum. Bolungarvík er undanskilin. Þar framkvæmir lögreglan sjálf sjúkraflutninga. Þetta ætti hæstv. dómsmrh. að vita. Og ég skil ekki ef hæstv. dómsmrh. er ekki kunnugt um bréf sem var skrifað 1984 og er undirritað af sýslumanni á Ísafirði þar sem þessu er harðneitað. Ég óska gjarnan eftir því og helst vildi ég fá svör um það að hæstv. ráðh. beitti sér í þessu máli, fengi á því lausn sem báðir aðilar geti við unað eins og annars staðar hefur gerst. Ég tel að Ísfirðingar geti ekki unað við það öllu lengur að vera nánast misrétti beittir að þessu leytinu til, í kostnaði, miðað við aðra íbúa landsins. Ég tek undir það með fyrrv. hæstv. dómsmrh. Friðjóni Þórðarsyni að auðvitað er þetta best komið í höndum löggæslumanna ef því verður við komið. Ég tel að því megi við koma á Ísafirði eins og annars staðar. En ég ítreka að ég óska eftir því að hæstv. ráðh. beiti sér í þessu máli og hlutist til um að finna á því lausn.



Herra forseti. Á þskj. 716 hef ég leyft mér að bera fram svohljóðandi fsp. til hæstv. heilbr.- og trmrh.: "Hyggst ráðherra beita sér fyrir breytingum á lögum um eftirlaun til aldraðra þannig að lífeyrisþegar, fæddir eftir 1914, njóti viðbótar frá umsjónarnefnd eftirlauna ef réttur þeirra er mjög skertur hjá eigin lífeyrissjóði?" Eins og alkunna er voru lögin um eftirlaun til aldraðra upphaflega sett til þess að þeir aðilar sem nutu skertra eða lítilla greiðslna frá eigin lífeyrissjóði fengju nokkra leiðréttingu sinna mála. Þessi lög gilda nú eftir breytingar allt til ársins 1989. Eitt skilyrði þess að njóta uppbótar samkvæmt þessu er að fólk þarf að vera fætt 1914 eða fyrr. Þetta þótti eðlilegt á sínum tíma þar sem hinir almennu lífeyrissjóðir tóku til starfa um og upp úr 1970 og því reiknað með að síðar fæddir félagar lífeyrissjóðanna mundu geta öðlast þar full réttindi og þyrftu ekki uppbótar með. Nú kemur það hins vegar í ljós að umsjónarnefnd eftirlauna, sem annast þessi mál, fær umsóknir býsna margs fólks sem nú er orðið sjötugt en hefur ekki eðlilegan lífeyrissjóðsrétt af einhverjum ástæðum. Aðalástæða þess mun reyndar sú, eftir þeim upplýsingum sem ég hef, að fyrstu ár lífeyrissjóðanna gekk á ýmsu um greiðslur í þá og virkni sjóðanna í raun. Atvinnurekendur eiga þar margir vangreiddan hlut og allt of margir launþegar reyndar einnig uggðu ekki nægilega að sér varðandi þessar lífeyrissjóðsgreiðslur þegar lífeyrissjóðirnir voru að komast á legg. En aðalatriðið núna finnst mér sú mismunun sem þarna verður milli árganga, þ.e. það fólk sem náði sjötugsaldri 1984 fær eðlilega uppbót ef það er með skert réttindi hjá sínum lífeyrissjóði, en fólk sem sjötugt varð í fyrra og verður sjötugt á þessu ári, svo að dæmi sé tekið, nýtur ekki þessarar uppbótar sakir þessa lagaákvæðis um fæðingarárið 1914. Hér er, að mér þykir, um óviðunandi mismunun að ræða sem verður að mæta með einhverjum hætti og því er þessari fsp. beint til hæstv. ráðh.

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Fsp. hv. 2. þm. Austurl. hljóðar svo: "Hyggst ráðherra beita sér fyrir breytingum á lögum um eftirlaun til aldraðra þannig að lífeyrisþegar, fæddir eftir 1914, njóti viðbótar frá umsjónarnefnd eftirlauna ef réttur þeirra er mjög skertur hjá eigin lífeyrissjóði?" Frv. til laga um breytingu á lögum nr. 97/1979, um eftirlaun til aldraðra, var til meðferðar á Alþingi haustið 1984. Lögunum, sem upphaflega voru sett 1971 og eru nr. 63, var ætlað að gilda til ársloka 1984. Var þá miðað við að í árslok 1984 yrðu liðin 15 ár frá því að samið var um stofnun lífeyrissjóða verkalýðsfélaganna og hefðu þeir að þeim tíma liðnum fengið bolmagn til að taka sjálfir á sig greiðslur þessar, jafnframt því sem þá hefðu allir þeir, sem lögin gera ráð fyrir að öðlist eftirlaunarétt, náð 70 ára aldri. Ákvæði um greiðslur uppbótar á lífeyri náðu upphaflega til áranna 1980-1982, en voru síðan framlengd til ársloka 1984. Við meðferð málsins á Alþingi 1984 var ljóst að Alþingi gæti sætt sig við fimm ára framlengingu gildistíma laganna að því tilskildu að framlag lífeyrissjóða lækkaði úr 5% í 4% árið 1985 og 3% árið 1986. Þá var ljóst að þm. voru sammála um að skilyrði fyrir rétti til eftirlauna yrðu óbreytt og útgjöld yrðu borin uppi af sömu aðilum og áður. Ég tel því ljóst að Alþingi gerði ráð fyrir því að það eftirlaunakerfi sem hér er um að ræða ætti að enda sitt skeið og leggjast niður að fimm árum liðnum frá gildistöku laganna. Við meðferð málsins á Alþingi var einnig rætt um nauðsyn þess að stjórnvöld og lífeyrissjóðir búi sig undir þá breytingu sem af þessu hlýst, þannig að ekki yrði óvissa um réttindi neinna þeirra einstaklinga sem réttinda eiga að njóta, og taki tillit til þeirra fjárhagsskuldbindinga sem breytingin hefur í för með sér. Með vísun til þessa verður að svara fsp. fyrirspyrjanda því að það hefur ekki verið gert ráð fyrir að gera breytingu á lögum um eftirlaun aldraðra nú þannig að lífeyrisþegar fæddir eftir 1914 njóti viðbótar frá umsjónarnefnd eftirlauna. Sú afstaða byggist á því að það verður að gera ráð fyrir að lífeyrissjóðirnir taki þessi mál sérstaklega fyrir og þá með það fyrir augum að koma til móts við þá lífeyrisþega sem eiga mjög skertan rétt í lífeyrissjóðunum.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. ráðh. svörin. Mér koma þau í raun og veru ekki á óvart. Ég veit að þegar þessum lögum var síðast breytt var ekki svo mjög hugað að þessum málum í raun og veru og ég hygg að við höfum ekki staldrað mjög lengi t.d. við fæðingarárið þá sem var auðvitað miklu eldra í lögunum, árið 1914. Ég held mig við það að útilokað sé fyrir löggjafann að láta mismunun af þessu tagi viðgangast vegna þess að það er staðreynd að lífeyrissjóðirnir hafa ekki tekið þetta á sig og munu ekki taka þetta á sig, treysta sér ekki til þess enn þá að taka þann mismun á sig sem þarna verður. Fólk sem er með skertan rétt til lífeyris frá sínum lífeyrissjóði fer fyrst í sinn lífeyrissjóð og fær neitun um viðbót, síðan fer það í umsjónarnefnd eftirlauna og þar fær það neitun, einnig á lagalegum forsendum. Ég er ekki að segja að það sé ekki sjálfsagt að leita eftir því við lífeyrissjóðina að þeir taki þetta á sig og bæti fólki þetta upp. Hitt þykir mér hins vegar óviðunandi að þetta fyrirkomulag haldi áfram. Ég veit mörg dæmi þess, það eru sanngirnismál af þessu tagi, sem eðlilegar ástæður eru fyrir, að þessu fæðingarári einu munar um verulegar upphæðir til fólks. Ég hef dæmi um að þetta fólk munar um kannske 3-4000 kr. sem það fær til viðbótar á mánuði frá umsjónarnefnd eftirlauna. Það munar verulega um það því að það sem það fær frá sínum lífeyrissjóði getur í heild numið niður í 1000 kr. á mánuði eins og ég þekki dæmi um. Ég tel því einsætt, ef hæstv. ráðh. ætlar ekki að beita sér fyrir lagabreytingu af þessu tagi og framlengja þetta til loka gildistíma laganna, þ.e. að fæðingarárið verði 1917, 1918, 1919 eða eitthvað í þá áttina, að leitað verði eftir því fastlega við lífeyrissjóðina að þeir taki þessar byrðar á sig. Ég veit að það hefur alltaf verið spurning um hverjir ættu að taka þessa viðbót á sig. Atvinnuleysistryggingasjóður hefur gert þetta. Lífeyrissjóðirnir hafa gert þetta að hluta. Mér þykir að í þessu tilfelli væri ekkert óeðlilegt að ríkissjóður kæmi hér til, samfélagið allt kæmi hér til í þessum tilfellum. Það er eðlileg afstaða að mínu viti því að hliðstæðar uppbótargreiðslur eru til annarra í fjárlögum og ekkert óeðlilegt við það þó að þessum einstaklingum, sem eru ekkert margir en eru tilfinnanleg dæmi um, væri bætt þetta upp með einhverjum slíkum hætti.