Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Aðeins örfá orð. Ekki efast ég um góðan hug að baki þessu frv. sem hefur þann tilgang að því er segir í grg. og vitna ég hér, með leyfi forseta: "Megintilgangur með lagafrv. þessu er að auka aðild foreldra og nemenda að stjórn og innra starfi skóla." Ástæða þess að ég kveð mér hljóðs hér er sú að ég hef vissar efasemdir um að þessi svonefndu skólaráð breyti nokkru verulegu frá því sem nú er. Það kom fram hjá virðulegum forseta við framsögu málsins að flestir hefðu tekið því vel og talið þessi skólaráð vera til bóta. Ég held að það sé nú því miður oft svo að ef lagt er til að stofna ný ráð eða nefndir þá telji menn það vera til bóta. Ég er ekki viss um að svo sé alltaf og alls ekki viss um að svo sé í þessu tilviki. Ástæða minna efasemda er sú að svo hefur viljað til undanfarin þrjú ár, að ég hef gegnt formennsku í foreldra- og kennarafélagi við grunnskóla hér í borginni og það félag hefur látið sig varða og fjallað um öll þau mál, sem talin eru upp í athugasemdum um 3. gr., og gert er ráð fyrir að skólaráð fái til umfjöllunar - kannske með einni undantekningu. En annars hefur foreldrafélagið rætt um og fjallað um öll þau mál, sem hér eru talin upp, kennslu- og starfsáætlanir skólans, skólareglur, félagslíf nemenda, ferðalög, námsefni, fyrirkomulag námsmats, nýtingu húss og búnaðar, skólalóð, tilrauna- og rannsóknarverkefni, valgreinar, öryggi á vinnustað, brunavarnir, kannske minnst verið um það fjallað, umferðaröryggi í nágrenni skólans og annað sem lýtur að slysavörnum. Við höfum í þessu félagi mjög látið okkur skipta umferðaröryggismál og slysavarnir, en því miður talað þar fyrir daufum eyrum yfirvalda hér í borg, þannig að ég hef vissar efasemdir um að þessi breyting sé nauðsynleg. Ég held að það sé ekki rétt að vera að búa til nýjar stofnanir ef til eru aðilar og félög, eins og foreldrafélögin í þessu tilviki, sem geta ágæta vel gegnt þessu hlutverki og gera það. En annars á ég sæti í þeirri nefnd sem fær þetta mál til meðferðar og þar gefst tækifæri til að gaumgæfa þetta betur og skal ég í ljósi þess hve framorðið er orðið nú ekki hafa þessi orð fleiri.



Virðulegi forseti. Það má um margt taka undir þau sjónarmið sem að baki þessa frv. búa og geri ég það ásamt hv. 5. landsk. þm. að taka þar undir. Ég þekki mætavel sem skólamaður nauðsyn á góðu samráði og samstarfi bæði við foreldra og nemendur. Hvernig því má koma svo fyrir með sem bestum og virkustum hætti er hins vegar alltaf spurning. Foreldrafélög eru svo sannarlega af hinu góða, þ.e. ef þau eru virk og ef þau skipta sér verulega af málum og eru til aðstoðar í öllu starfi skólans og því vandasama og viðkvæma verkefni sem skólastjóri og kennarar eiga við að glíma hverju sinni. Ég staldra líkt og hv. 5. landsk. þm. nokkuð við þetta skólaráð sem lögfesta stofnun inni í þessu. Það er nokkuð sem ég vil skoða betur. Það kann vel að vera að með því fáist betra skipulag á þetta og meiri virkni. En ég hef vissar efasemdir um það bara í upphafi. Annað var það svo í lokin sem ég vildi koma hér að eða kannske spyrja hv. flm. um. Þetta frv. er flutt af hv. þm. í framhaldi af starfi hennar í vinnuhóp sem hún hafði forustu fyrir en var skipaður af þáv. menntmrh. og síðan hefur núv. hæstv. menntmrh. einnig lýst yfir stuðningi við verkefni vinnuhópsins. Það er greinilegt að hv. þm. hefur talið nauðsynlegt að flytja þetta frv. hér inn og er það svo sannarlega þakkarvert. En þá vaknar sú spurning hvort það hafi stafað af því að ekki hafi verið eining um það í ríkisstjórninni að flytja þetta sem stjfrv. hér inn af menntmrh., þannig að það hafi ekki náðst fram sem slíkt eins og venja er til þegar vinnuhópar, skipaðir af ráðuneytum, skila sínu áliti og færa það jafnvel í lagabúning eins og þarna hefur verið gert. Um þetta vildi ég gjarnan spyrja af því að það er forvitnilegt að vita hvort uppi hafi verið svo mismunandi sjónarmið inni í ríkisstj. að það hafi ekki fengist flutt sem slíkt, heldur hafi hv. þm. orðið að grípa til þessa ráðs til að koma sjónarmiðum vinnuhópsins og sínum um leið á framfæri.



Herra forseti. Ég vil byrja á því að þakka hv. 5. landsk. þm. og hv. 2. þm. Austurl. fyrir að sýna áhuga á þessu máli. Mér er vel kunnugt um áhuga þeirra beggja reyndar og ekki síst hv. 5. landsk. þm. þar sem við höfum setið á fundum í foreldrafélagi þar sem hann er forystumaður og þar hafa þessi mál verið rædd. Í sjálfu sér hef ég ekki neinar athugasemdir við það þó að menn dragi kannske í efa gildi þess eða gagnsemi að stofna skólaráð. Ég vænti þess að menn fjalli um þetta í menntmn. og það takist að komast að jákvæðri niðurstöðu um gagnsemi þessa. En mig langar aðeins að ítreka það að þessi vinnuhópur hefur fjallað ítarlega um þetta mál á mörgum fundum og í tengslum við það verkefni sem honum var falið. Á fundi nefndarinnar eða vinnuhópsins komu fjölmargir aðilar, bæði forustumenn foreldra og skóla, og þessi mál voru ítarlega rædd. Eins og ég gat um hefur það verið skoðun flestra að þetta væri til bóta, að efla tengsl heimila og skóla með því að gera foreldra virkari í daglegu starfi skólans. En eins og segir í frv. er það einmitt tilgangurinn með þessu því að við vitum að auðvitað eiga foreldrar aðgang að skólanum, aðgang að skólastjórum og kennurum og eins eiga kennarar aðgang að foreldrum, en við vitum að það er mjög misjafnt hvernig þetta er í framkvæmd. En þarna er verið að gera tilraun til þess að gera foreldrana eða fulltrúa þeirra ábyrgari fyrir hinum daglega rekstri í skólanum. Að þeir hafi aðstöðu til að fylgjast með og hafa áhrif á t.d. námsefni, vinnutilhögun í skólanum, námsbækur, svo að eitthvað sé nefnt, og einnig þá að benda á ýmislegt sem betur mætti fara og e.t.v. vantar stundum tengsl á milli skóla og foreldra á réttri stundu til þess að koma slíku á framfæri. Ég ætla ekki að tefja fundinn með því að orðlengja þetta frekar, en eins og ég gat um hef ég ekki orðið vör við neikvæðar raddir til þessa atriðis, þvert á móti. Þetta var einróma niðurstaða vinnuhópsins sem fyrst og fremst byggist á þeirri vinnu sem lögð var í þessi mál og viðtöl og svör við spurningum sem vinnuhópurinn lagði fyrir þá aðila sem fengu spurningar sendar. Varðandi það sem hv. 2. þm. Austurl. spurði um, og kom mér í sjálfu sér ekki á óvart, hvers vegna ég flytji þetta frv. en ekki hæstv. menntmrh. eða að þetta sé ekki flutt sem stjfrv. er mjög einfalt svar við því. Svarið er eingöngu það að hæstv. menntmrh. fannst það svo sjálfsagt að formaður þessa vinnuhóps, þar sem hann á sæti á Alþingi, flytti málið sem kannske nokkurs konar talsmaður þeirra verka sem við höfum unnið. Það var ekki frá mér komið í sjálfu sér annað en að þetta mál yrði flutt inn á Alþingi, því að þetta er í raun og veru eina atriðið sem kallar á lagabreytingu til þess að betrumbæta þetta samstarf. Það er alger samstaða innan ríkisstjórnarinnar og mér þykir það leitt að vegna þess að ég frestaði umræðu um þetta mál hér á fyrri fundi, þá fékk hæstv. menntmrh. ekki tækifæri til þess að tala í þessu máli. Hann kom til mín áðan og ætlaði að taka til máls fyrst og fremst til þess að hvetja til þess að þetta frv. yrði samþykkt, lýsa stuðningi við það og leggja til að báðar nefndirnar ynnu saman í þessu máli svo að hægt væri að koma því í gegnum þingið núna. Ég veit ekki hvort hægt er að fara fram á slíkt þar sem það er greinilega ekki eindregin samstaða í málinu eins og ég var nú svo bjartsýn að halda, þannig að ég vil aðeins athuga það án þess að standa hér í ræðustóli til að leita eftir svörum við slíku. En það hefði að sjálfsögðu verið möguleiki. E.t.v. er málið þá stærra og leikur meiri vafi á gildi þess en ég hafði gert ráð fyrir, og þar af leiðandi þurfi þá að leifa umsagna ýmissa aðila til þess að fá staðfestingu á hvað hér sé á ferðinni og hvort það sé til bóta fyrir samstarf heimila og skóla fyrir nauðsyn þess að gera foreldra ábyrgari fyrir hinu daglega skólastarfi.