Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta gjald er dæmigert fyrir þá skattaskriðu sem nú veltur yfir þjóðina. Það er skriða af þessu tagi, sem veldur eindregnum mótmælum almennra launþegasamtaka í landinu, eins og Alþýðusambands Íslands og Bandalags starfsmanna ríkis og bæja, og ég get ekki látið þessu hrópi í eyðimörk skattheimtunnar ósvarað. 



Herra forseti. Þetta nýja gjald er hluti af þeirri óðaskattheimtu sem er dengt yfir þjóðina á síðustu dögum fyrir páskahelgina til viðbótar öllu því sem áður hefur verið lagt á og fyrirhugað er. Ég tel að miðað við þær aðstæður, sem hinir almennu launþegar búa við í landinu í dag, sé ekki á bætandi, því að orðið er almenningseign að ferðast innanlands sem utan, og því segi ég nei.



Faðir þessa gjalds heitir Matthías Á. Mathiesen. Nú er verið að hækka gjaldið í samræmi við verðlagsþróun og segi ég því já.



Herra forseti. Umræddur skattur er fyrst og fremst almennur samgönguskattur á landsfólk. Það getur út af fyrir sig verið réttlætanlegt að setja á slíkan almennan skatt, t. d. á ferðalög til útlanda. Hitt er grófasta misrétti, að viðhafa slíka almenna skattlagningu á þá landsmenn innan okkar eigin lands sem eiga ekki annars úrkosti, ef þeir þurfa að leita sér t. d. læknishjálpar ellegar þjónustu, en að notfæra sér flugför. Ég er andvígur slíkri mismunun. Þetta er dreifbýlisskattur, skattur á samgöngur dreifbýlisfólks. Ég segi nei.



Herra forseti. Ég tel enga ástæðu fyrir hæstv. fjmrh. að éta alla ósvinnu upp eftir fyrirrennurum sínum og segi nei.



Herra forseti. Ég studdi það í ríkisstj. Geirs Hallgrímssonar að leggja þetta gjald á. Nú er hér aðeins um að ræða leiðréttingu samkv. vísitölu. Ég er því fylgjandi að verðtryggja Matthías og segi því já.



Herra forseti. Þetta gjald bitnar þyngst á þeim sem fjærst búa Reykjavík og ríkisvaldinu. Þetta sama fólk verður að una ofurþunga í sambandi við húshitun. Símakostnaður þess er margfaldur við Reykvíkinga. Þetta fólk verður að greiða söluskatt af flutningskostnaði og þar fram eftir götunum. Með því að vera að hækka þetta gjald nú er enn verið að þyngja byrðarnar á því fólki sem síst skyldi og þar sem atvinnuöryggið er minnst. Af þessum sökum segi é nei.



Herra forseti. Ég óska ekki eftir verðtryggingu núv. ríkisstj., því að ég veit ekki hvar það mundi enda. Þess vegna segi ég nei. Brtt. 274,1 felld með 33:18 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu



Herra forseti. Þar sem greinilegt að ríkisfjölmiðlarnir virðast ekki vera þess megnugir að koma til skila með þokkalegum hætti gangi mála hér á Alþingi tel ég nauðsynlegt að gera þessa tilraun og segi já.



Herra forseti. Það er mikil nauðsyn að bæta starfsaðstöðu fjölmiðla hér í Alþingishúsinu til þess að þjóðin fái meiri fréttir og ítarlegri af því sem hér gerist. Ég tel til bóta að þjóðin fái sem ítarlegastar fréttir af málflutningi sumra þm. hér, það er rétt. Hins vegar held ég að það mál þurfi miklu betri og miklu vandaðri undirbúning en sú till. felur í sér sem hér er verið að greiða atkv. um. Ég mun fyrir mitt leyti beita mér fyrir því, að formenn þingflokkanna og forsetar þingsins taki upp viðræður sín á milli fyrir upphaf næsta þings um verulegar endurbætur á þessu sviði. Þess vegna greiði ég ekki þessari till. atkv.

Kerfiskarl. Kerfiskarl.

Ég bið hv. þm. Vilmund Gylfason að láta renna af sér það sem þjáir hann nú og segi nei.



Herra forseti. Ég tel þessa till. að ýmsu leyti góða og hygg að flm. þurfi alls ekki að biðjast afsökunar á henni að neinu leyti. En ég er ekki viss um að það, sem háir fjölmiðlunum í góðri, ítarlegri og skemmtilegri frásögn af störfum Alþingis, sé aðstöðunni að kenna og segi nei.



Herra forseti. Þessi litla brtt. leggur ekki auknar byrðar á herðar skattgreiðendum í landinu. Hér er aðeins um að ræða litla tilfærslu,15 millj. kr., sem færast af rekstrarliðum Alþingis, eins og það er orðað í fjárlagafrv., og yfir til þess að sama upphæð, þessar sömu 15 millj. kr. séu notaðar til þess 'að auka möguleika Alþingis til að gera sjálft sig að stofnun fyrir fólkið í þessu landi. Getur það verið annað en Alþ. til hins mesta sóma að fólkið í landinu viti svolítið um það sem hér fer fram? Ég satt að segja hélt ekki. Ég hélt að þessi stofnun væri þannig saman sett, að þeir, sem hana sitja, kysu að fólkið í þessu landi hefði nokkrar upplýsingar um það sem hér færi fram. Við vitum það, hv. alþm., að fréttaflutningur frá þessari stofnun hefur verið afleitur. Það er ekki fréttamönnum að kenna. Það er að kenna því, að lítið fé hefur verið veitt til fréttaflutnings, fáir fréttamenn hafa verið fengnir hér til starfa og ríkisfjölmiðlar hafa af fjárhagslegum ástæðum verið vanbúnir til þess að sinna sínum störfum. Hér er verið að leggja til að litlar 15 millj. séu fluttar til þess fyrirbæris sem á útvarpsmáli er kallað „stúdíó,“ sem kallað er bein lína, þannig að orð þau, sem hér eru töluð, komist út í loftið ef fréttamenn svo meta. Það þarf að auka tengsl á milli þings og þjóðar. Þjóðin veit allt of lítið um það sem hér fer fram, og sem gamall gagnrýnandi þessarar stofnunar held ég að það sé henni til sóma að fólkið fái meiri vitneskju um það, sem hér fer fram, heldur en það nú hefur.

Er verið að tala utan dagskrár?

Ég er að biðja um að traustið, sem þjóðin hefur á þessari stofnun og fer dvínandi, m. a. út af aths. af því tagi sem hv. þm. gerði, og ég get vel skilið fólkið í þeim efnum, - ég er að biðja um að þetta traust sé aukið á nýjan leik. Þess vegna er þessi litla till. flutt. Hér er aðeins verið að biðja um það, að litlar 15 millj. séu fluttar af rekstrarliðum Alþingis og til að auka tengst á milli þingsins og þessarar þjóðar. Þetta er lítil till., það eru ekki auknar byrðar á skattgreiðendur.

Er þm. að gera grein fyrir atkv. sínu?

Ég veit að þessi þjóð vill það, og ég held að þetta þing gæti aukið sóma sinn með því að segja já við þessari till. Ég segi já.



Herra forseti. Ég leit svo á, að þessi till. væri fyrsta skref í þá átt að reyna að bæta þá slæmu aðstöðu sem ríkisfjölmiðlar búa við í þessari stofnun. Hún mundi auka og bæta alla fréttaþjónustu, sem þm. gjarnan kvarta undan, a. m. k. þegar þeim finnst mál þeirra afflutt. Ég leit svo á, að þetta væri fyrsta skref í þá átt að hægt yrði að útvarpa beint frá Alþ. hvenær sem þessum fjölmiðlum eða hljóðvarpsdeild Ríkisútvarps byði svo við að horfa, og ég taldi höfuðkostinn við þessa till. þá, að hún mundi kannske stytta ræður þm. Ég segl þess vegna já.



Herra forseti. Þetta virðulega Alþingi var endurreist árið 1845 og þrátt fyrir ítarlega leit hef ég ekki fundið í þskj. persónulegar aths. á borð við þær sem ég hef orðið hér að hlusta á, fyrst frá hv. þm. Ólafi Þórðarsyni fyrir nokkrum dögum og í dag frá hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni. Ég hygg þó að þetta sé sagt af pólitískum ofsa. Þingsagan er löng. Hún er samt virðuleg. Og þrátt fyrir aths. þessara hv. þm. vona ég að þeir ætli ekki að fara að svipta neinn mannréttindum! Mannréttindi eru mikils virði. Ég segi já.



Herra forseti. Fyrir síðustu kosningar gerðu fatlaðir sér sérstakt ómak til þess að vekja athygli á sínum málum gagnvart alþm. og gagnvart stjórnmálaflokkum. Ég ætla að haga mér í samræmi við þá afstöðu sem ég tók fyrir kosningar og greiða fyrir málefnum þessa hóps innan Alþingis, eins og allir stjórnmálaflokkar lofuðu að gera fyrir kosningar, og segi já.



Herra forseti.Á fjárl. síðasta árs var upphæð til málaflokka sem lutu að þroskaheftum, þ. e. Sjálfsbjargar og Styrktarfélags lamaðra og fatlaðra, um 270 millj. kr. Í fjárlagafrv. Tómasar Árnasonar var upphæðin 1020 millj. til sömu málaflokka. Í fjárlagafrv. Alþfl. og þar með 1. flm. þessarar till. var talan 1020 millj. eða óbreytt. Sambærileg tala nú er 1095 millj., og til viðbótar kemur vanrækt viðhald vistheimila vangefinna nú inn í daggjöld sem nema mun milljónatugum. Þennan ávinning, miðað við fjárlög í fyrra og fjárlagafrv. Alþfl., met ég vissulega mikils, þótt deila megi um hvort hann sé nægilegur. En í ljósi hans og annarra loforða um þessi málefni og væntanlegrar lagabreytingar, sem fulltrúar allra flokka í fjvn. hafa lýst yfir stuðningi við og ég er algerlega samþykkur og þar sem fyrir þessum málaflokkum yrði séð, þá segi ég hiklaust nei.



Herra forseti. Með samþykkt þessarar till. væri Alþ. að bæta nokkuð fyrir þau ítrekuðu svik sem allir vinstri flokkarnir, sem setið hafa í ríkisstj. síðustu misserin, hafa gert sig seka um í sambandi við loforð sín um félagsmálapakka til sjómannastéttarinnar. Ég tel rétt, að reynt verði að taka þessa vanvirðu af þm. vinstri flokkanna, og segi því já.



Herra forseti. Þessi till. var því aðeins flutt að gera það fært, að stjórnvöld geti staðið við loforð sem bæði skriflega og munnlega var gefið sjómannasamtökunum í sambandi við gerð kjarasamninga fyrir rösku ári um svokallaðan félagsmálapakka, en í honum var einn þátturinn fjárframlag úr ríkissjóði til stofnkostnaðar sjómannastofa. Ég hélt satt að segja, að það væru mistök hjá hæstv. ríkisstj., hún hefði hreinlega gleymt að hafa þetta framlag í frv., og flutti þessa till. aðeins til þess að bæta fyrir það sem ég hélt að væru mistök hæstv. ríkisstj. Nú virðist vera ljóst orðið að þetta eru ekki mistök, heldur af ráðnum huga gert af hæstv. fjmrh. og hæstv. félmrh. að svíkja með þessum hætti skrifleg og munnleg loforð við sjómannasamtökin sem þessi hæstv. ráðh. gáfu fyrir rösku ári. Ég ætla að vonast til þess, að þó að þessi till. falli sjái þessir hæstv. ráðh. sóma sinn í því að reyna með einhverjum öðrum hætti að standa við orð sín, sem eru ekki nema rúmlega eins árs gömul. Ég segi já.



Herra forseti. Þar sem mér er ekki Fjárlög 1980. 1738 kunnugt um að nein beiðni hafi komið frá Vestmannaeyjum né till. frá heilbrrn. um að þetta fjárframlag yrði reitt af hendi, þá greiði ég ekki atkv. um till.



Herra forseti. Hv. flm. þessarar till. var heilbrmrh. fram í febrúar. Frá rn. heilbrigðismála var ekki gerð till. um fjármuni í þessu skyni, því miður, þrátt fyrir nærveru hv. flm., þá ráðh. Óskir um fjárveitingu munu að dómi fjárveitingavaldsins vera of seint fram komnar frá bæjarstjórn Vestmannaeyja. Hv. flm. Magnús H. Magnússon er og var bæjarfulltrúi í Vestmannaeyjum, en honum láðist sem slíkum að koma umsókn frá sér réttstundis í hendur réttra aðila. Samkv. því, sem ég hef nú rakið, er hér því sýnilega um hreina sýndartillögu og sýndarmennsku að ræða og var við því að búast. Ég segi nei.



Herra forseti. Eins og kunnugt er sitja tveir hv. vísindamenn í þessari deild. Annar er hv. vísindamaður Ólafur Ragnar Grímsson, landskunnur félagsvísindamaður. Hinn er að vísu minna þekktur, en ég fullyrði: engu minni vísindamaður. Þá á ég við hv. þm. Ólaf Þórðarson. Ég játa að hér er um vandamál að ræða. Ég held að úr almannasjóðum ættum við að greiða fé, bæði til varnar þessu tiltekna vandamáli og eins til varnar gegn hinum, sem setja sig á háan hest og þykjast vera að kenna þjóðinni af efnum sem ég segi að hvorki séu lítil né stór, en misjöfn að gæðum. Hér er verið að tala um félagslegt vandamál. Við eigum að vera örlát á eigið fé, en sparsöm á almannasjóði. Það skal viðurkennt, að hér er verið að fjalla um félagslegt fyrirbæri, og þó að hér tali talsmaður skattgreiðenda, þá er hér um virðingarverða till. að ræða. Þrátt fyrir vísindin í landinu segi ég já.



Herra forseti. Þessi till. er um það, að ríkissjóður skili til iðnaðarins aðlögunargjaldi sem lagt var á og rennur í ríkissjóð. Þessu var lofað, að iðnaðurinn fengi þetta til iðnþróunar í ár, þegar þetta gjald var lagt á í fyrra. Ég segi því já.



Herra forseti. Þegar fjárlagafrv. var lagt fram s. l. haust var ekki gert ráð fyrir neinum tekjum til iðnaðar af aðlögunargjaldi. Þegar fjárlagafrv. var lagt fram öðru sinni í vetur var gert ráð fyrir 500 millj. kr. tekjum til iðnaðar af þessu gjaldi, en nú er gert ráð fyrir ráðstöfun 850 millj. kr. Það er jafnframt gert ráð fyrir því, að það, sem umfram er samkv. tekjuáætlun af þessu gjaldi, komi til ráðstöfunar til iðnþróunar á næstá ári. Ég segi því nei.



Herra forseti. Það er furðulegt kerfi sem við erum að búa til í kringum okkur. Hér er um það að ræða, að einkafyrirtæki, fyrirtæki sem ég er alinn upp við að kalla braskfyrirtæki, er rekið með tapi. Gróðann, sem einhvers staðar er þó, þann gróða er einhvers staðar að finna. Þetta er tapfyrirtæki. Með þessari till. er verið að leggja til að ríkið, þ. e. skattgreiðendur, þjóðnýti tapið. Það er hið raunverulega inntak þessarar till. Þetta er það sem gáfaður maður hefur kallað „sósíalisma andskotans.“ Þetta er röng aðferð. Fyrir hönd skattgreiðenda segi ég nei.



Herra forseti. Þegar við ýmsir, sem erum nýliðar hér á þingi, komum á þing fyrir bráðum tveimur árum var það meðal okkar helstu baráttumála, að þingnefndir ættu að taka virkan þátt í að athuga og kanna mál. Hv. þm. Vilmundur Gylfason var meðal þeirra sem í þessum baráttuhópi voru. Ég harma það eindregið að hann skuli nú hafa gengið úr liðssveit þeirra hér á þingi sem vilja ætla þingnefndum það athugunarstarf sem hér er kveðið á um. Ég fagna því, að hér er ætlunin að fjvn. Alþingis taki til athugunar málefni þessa fyrirtækis, sem hefur unnið mörg merk verk þó að sumt kunni kannske að vera umdeilanlegt. Ég lýsi því yfir, að ég treysti fyllilega þeirri athugun og könnun sem fjvn. undir forustu Eiðs Guðnasonar, þm. Alþfl., mun framkvæma. Ég segi því já við þessari till. og vona að liðsmönnum sjálfstæðra rannsókna og athugana þingnefnda fari ekki jafnört fækkandi og kemur fram í atkvgr. sumra Alþfl.-manna hér nú.



Herra forseti. Í trausti þess að fjvn. athugi þetta mál vandlega og hafi samráð við þingflokkana, þá segi ég já.



Herra forseti. Á mjög stuttum tíma hefur þrívegis verið gerð sérfræðileg úttekt á málefnum þessa fyrirtækis, fyrst á vegum Framkvæmdastofnunar ríkisins, síðan á vegum sérstakrar vinnunefndar, sem fór ofan í sauma fyrirtækisins á vegum ríkisstj., og loks í þriðja lagi á vegum fjmrn. Skriflegar skýrslur eru til um allar þessar athuganir, sem eru nýjar af nálinni. Frekari skoðun mundi engu þar við bæta. Ef hv. þm. hafa áhuga á að kynna sér niðurstöður þessara athugana, þá gætu þeir gert það með einfaldri fsp. til hæstv. fjmrh. hér í þinginu, því að ég er sannfærður um að hæstv. fjmrh. mundi, ef hann væri spurður, skýra þingheimi frá þeim upplýsingum sem eru í hv. fjmrn. um þessi mál. Vegna þess að ég hef kynnt mér efni þessara skýrslna og fylgst með gerð þeirra segi ég nei.