Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það fór nú svo, að ég gat ekki verið við nema að litlu leyti, þegar 2. umr. fór hér fram, en þá var beint til mín fsp., m.a. í sambandi við 95. gr. Það er um heimild til að ákveða með reglugerð, að leyfa skuli sérstakt umferðargjald af bifreiðum, sem fara um tiltekna vegi eða brýr. Í tilefni af þessu vil ég taka það fram, að þessi heimild var sett hér inn vegna þess, að til tals hefur komið að taka vegartoll af Keflavíkurvegi, þegar hann er fullgerður, helzt svo háan, að það gæti staðið undir vöxtum af því láni, sem til vegarins hefur verið og verður tekið. Ég vil þó upplýsa það, að ákvörðun hefur ekki verið tekin um þetta og þá vitanlega miklu síður, hversu hár þessi tollur verður, ef hann verður á lagður. En fyrirmyndina er að hafa frá, ýmsum öðrum löndum, sem taka vegartolla og brúartolla, og víst er um það, að ef vegartollur yrði tekinn á þennan hátt, yrði hann aldrei hafður svo hár, að það þættu ekki stór hlunnindi að því að hafa fengið steyptan og góðan veg á móti því að fara hina vondu og holóttu malarvegi. Ég vil taka það fram, að þetta ákvæði verður áreiðanlega notað mjög varlega, og ég vil enn fremur taka það fram, að áður en ákvörðun er tekin um það að innheimta slíkan toll, þá þarf að gera ýmsar athuganir, áður en slíkt getur átt sér stað, til þess að koma í veg fyrir að það verði unnt að halda því fram, að níðzt sé á einu byggðarlagi frekar en öðru. En ég get vel látið mér til hugar koma, að þegar við höfum náð þeim áfanga að nota varanlega vegi, verði a.m.k. fjölförnustu vegirnir tollaðir á þennan hátt. En til þess að það borgi sig, þarf að vera mikil umferð um vegina, og erlendis er þetta tíðkað þannig, að það er tekið aðeins þar sem umferðin er mikil og þar sem það þykir borga sig, en ekki í þeim landshlutum, þar sem umferðin er minni. Áður en þetta kemur til framkvæmda, verður að fara miklu nánari athugun fram á þessu máli. Það þótti hins vegar rétt að hafa heimildina í lögunum, enda þótt það sé ekki, eins og nú standa sakir, mjög aðkallandi. Ég vil enn á ný lýsa ánægju minni yfir því, að ný vegalög eru nú sem sagt að taka gildi. Við erum nú að ljúka sjöttu og síðustu umr. málsins. Það hefur komið fram við athugun þessa máls, að þegar áætlun var gerð í frv. til fjárl. í júlímánuði s.l., munu tekjur af benzíni, gúmgjaldi og þungaskatti hafa verið áætlaðar heldur háar. Þessi áætlun var endurskoðuð í okt. s.l., og þá sannfærðust þeir, sem höfðu gert áætlunina í júlí, um það, að þær tölur, sem eru í frv. til fjárl., eru of háar. En tölurnar, sem byggt, er á í vegalagafrv., eru þær tölur, sem þóttu réttar við nánari athugun í októbermánuði, og miðað við þær tölur var gert ráð fyrir, að ríkissjóður greiddi á næsta ári 47.1 millj. kr., en væri þó skaðlaus miðað við það frv., sem fyrir liggur til fjárlaga fyrir árið 1964. Og vegna þess að hér hefur verið svolítið um þetta rætt að gefnu tilefni, vil ég lýsa því yfir, að þrátt fyrir þennan mismun mun ríkissjóður greiða á næsta ári 47.1 millj., eins og um hefur verið talað, og það hefur alltaf verið talað um þessa upphæð í samningum um lausn þessa máls. Þess vegna er það að sjálfsögðu sú upphæð, sem ríkissjóður greiðir, hvað sem því líður, að ósamræmi er milli tekna í fjárlfrv. og þeirra tekna, sem reiknað er með í vegalagafrv. af gúmgjaldi, þungaskatti og benzíngjaldi. Ég vildi aðeins taka þetta fram til þess að taka af allan vafa um þetta og það geti legið algerlega hreint fyrir.



Herra forseti. Ég skal nú ekki fara mörgum orðum um þetta mál að þessu sinni, en ég vil byrja á því að lýsa ánægju minni yfir því, að hæstv. samgmrh. hefur nú enn á ný staðfest það, að fjárveitingar á 13. gr. fjárl. muni nema 47.1. millj. eins og gert er ráð fyrir í grg. frv. Á þskj. 167 lagði ég fram við 2. umr. tvær brtt., sem ég tók aftur til 3. umr. við atkvgr. í gær. Í sambandi við fyrri lið þeirrar till. beindi ég nokkrum fsp. til hæstv. samgmrh. og óskaði eftir því, að hann léti í ljós skoðun sína á því, hvernig hann hygðist beita ákvæðum 95. gr. og í hvaða tilgangi þau hefðu verið þar sett. Hæstv. samgmrh. fór um þetta nokkrum orðum í ræðu sinni hér áðan og upplýsti, að þessi heimild hefði verið sett þarna fyrst og fremst með tilliti til Keflavíkurvegarins. Ég ræddi að vísu um það nokkrum orðum í gær, að það kynni að vera vafasamt að gera einn slíkan veg, sem er aðalsamgönguæð allmargra landsmanna við höfuðborgina, að tollvegi, þegar aðrir þurfa ekki að greiða fyrir umferð um tilsvarandi vegi, sem við vonumst nú eftir að verði víðar innan fárra ára. Á hinn bóginn lét ég þess einnig getið í gær, að ég væri ekki með þessari brtt. að taka afstöðu í grundvallaratriðum gegn hugmyndinni um vegtolla yfirleitt. Ástæðan til þess, að ég bar fram þessa brtt., var öllu frekar sú, að ég vildi fá tækifæri til þess að vekja athygli á því, sem þarna er um að ræða, og fá umsögn hæstv. samgmrh. um þau atriði og skoðanir hans og skýringar, og með því að hann hefur nú gefið hóflegar og skynsamlegar skýringar á þessari grein og hvernig hann gerir ráð fyrir að henni verði beitt, mun ég eftir atvikum taka till. mína í fyrsta lið á þskj. 167 aftur. Hins vegar liggur enn fyrir 2. liður till. minnar á þskj. 167, sem er um það, að bætt verði við ákvæði til bráðabirgða um það, að Alþingi kjósi á árinu 1965 mþn. til að endurskoða þessi lög í samráði við vegamálastjóra, en till. þessi var einnig flutt í Nd., af hv. 3. þm. Norðurl. e. Ég leiddi að því nokkur rök í gær, að ástæða væri til þess, að Alþingi gerði þegar í stað ráð fyrir því, að þessi lög yrðu fljótlega endurskoðuð. í ræðu sinni hér í gær gerði hv. 8. landsk. þm. þetta nokkuð að umræðuefni og taldi ekki ástæðu til þess að samþykkja þessa till. og færði fram sem eina af sínum ástæðum fyrir því það, að í henni fælist vantraust á þá nefnd, sem hefði undirbúið þetta frv. Þetta var nú næsta einkennileg röksemdafærsla og alveg sérstaklega þegar þess er gætt, að ég hafði í ræðu minni farið lofsamlegum orðum um undirbúning málsins og frágang frv. Ég get ekki fallizt á að taka slíka röksemdafærslu til greina og finnst hún í hæsta máta einkennileg. Ég mundi vilja beina því til hv. 8. landsk. af því tilefni, hvort honum finnist það þá ekki líka vantraust á þá nefnd, sem undirbjó þetta frv., að Alþingi sé yfirleitt að rýna nokkuð í það í staðinn fyrir að renna því gegnum sex umr. án þess að skoða það. Auðvitað er það Alþingi, en ekki n., sem ber ábyrgð á þeim l., sem það er að afgreiða, og Alþ. verður að taka sjálft afstöðu til þeirra á eigin ábyrgð, en ekki á ábyrgð þeirra manna, sem málið hafa. undirbúið. Skal ég svo ekki fara fleiri orðum um þetta að sinni, en mæli með samþykkt brtt. minnar í 2. lið á þskj. 167 og samþykkt frv. að öðru leyti.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. Ég gerði hér stuttlega grein fyrir mínum persónulegu viðhorfum til nokkurra brtt., sem komið hafa fram hjá einstökum hv. þdm., og skal ég ekki fara nánar út í það. En að afloknum fundi í gær kom samgmn. saman á fund og ræddi um þessar brtt., sem fyrir liggja, og það var niðurstaða af þeim fundi, að sem heild gat n. ekki stutt neinar þessar brtt., og var því ákveðið að leggja ekkert sérstakt til um þær, heldur hefðu nm. óbundnar hendur um afgreiðslu þeirra og atkvgr. En í sambandi við þessar umr. og út af mismunandi skilningi á einni grein frv. þykir rétt að taka það fram hér í sambandi við 91. gr. að í öllum útreikningum þeim, sem mþn. gerði í sambandi við tekjuöflun 1964, er gert ráð fyrir því, að benzínskattshækkunin komi til framkvæmda 1. jan. 1964, og til samræmis við það er og gert ráð fyrir því, að þungaskattur fyrir árið 1963, sem fellur í gjalddaga á árinu 1964, verði einnig innheimtur með þeirri hækkun, sem frv. gerir ráð fyrir. Þetta er í samræmi við alla útreikninga, sem gerðir hafa verið, og er sagt til skýringar á þessari grein, til þess að það liggi ljóst fyrir, hvernig þetta var útreiknað af mþn.

forseti (EggÞ): Verði engar sérstakar breytingar á gangi mála í hv. Nd., breytingar, sem nú eru ekki sýnilegar, mun þetta verða síðasti fundur þessarar hv. þd. fyrir jólaleyfi Alþingis. í veikindafjarveru hæstv. forseta d., Sigurðar Ó. Ólafssonar, óska ég öllum hv. þdm. og fjölskyldum þeirra gleðilegrar jólahátíðar, góðs og farsæls komandi árs með þökk fyrir samstarfið á árinu, sem er að líða. Þm., sem búsettir eru utan Reykjavíkur, óska ég góðrar heimferðar og góðrar heimkomu, um leið og ég læt þá einlægu ósk og von í ljós, að við megum allir mætast hér á ný á Alþingi til þjóðnýtra starfa að loknum jólaleyfum. Jafnframt færi ég öllu starfsfólki þakkir fyrir gott samstarf.



Ég vil leyfa mér sem elzti þm. í þessari hv. d. og þar að auki ekki samflokksmaður hæstv. forseta að þakka hæstv. forseta fyrir hans vinsamlegu orð í garð okkar þdm. og þær góðu árnaðaróskir, sem hann flutti okkur. Um leið vil ég þakka hæstv. forsetum þessarar d. fyrir lipurmannleg forsetastörf og óhlutdræg, og ég vil óska þeim og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og farsæls komandi árs. Og ég vil biðja þann hæstv. forseta, sem nú gegnir forsetastörfum, að flytja aðalforseta, Sigurði Ó. Ólafssyni, sem er fjarstaddur af veikindaforföllum, kveðjur okkar þdm. og árnaðaróskir og fyrst og fremst þá ósk, að hann fái sem fljótast fulla heilsu. Svo óska ég þess, að við hittumst öll að afloknu þinghléi á nýju ári heil í þessari d. Viljið þið, hv. þm., taka undir þessi orð mín með því að rísa úr sætum? - Dm. risu úr sætum.

Forseti (EggÞ): Ég þakka hv. 1. þm. Norðurl. e. fyrir góðar og hlýjar óskir í garð okkar beggja forseta d. og mín sem varaforseta og ykkur þdm. fyrir að taka undir þær óskir. Og ég vil taka það fram, að mér er ljúft og skylt að færa forseta d., sem nú er fjarverandi vegna veikinda, eins og þegar hefur verið á minnzt, þessar ykkar ágætu óskir. - Fundinum er slitið.