Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sjútvrh. (Lúðvík Jósepsson) : Herra forseti. Frv. þetta er flutt af fjh.- og viðskn. Ed. Það var flutt í beinu framhaldi af brbl., sem sett voru á s. l. sumri og gert var ráð fyrir, að ættu að gilda nú til ársloka. Efni þeirra brbl. var að veita Seðlabankanum heimild til að mega skrá gengi íslenskrar krónu með nokkrum frávikum frá því, sem áður sagði í lögum. Það frávik frá stofngengi kr., sem heimilt er skv. l., nemur 21/4% upp eða niður frá stofngengi, en með brbl. var heimilað að skrá gengið upp á við án nokkurra sérstakra takmarkana, en aðeins upp á við. Nú hefur þótt rétt að breyta þessu þannig að heimila Seðlabankanum að skrá gengi kr. án slíkra takmarkana bæði upp og niður, þ. e. a. s. gert ráð fyrir því, að hægt sé að hafa skráningu kr. raunverulega fljótandi. Vegna þessa hefur þetta frv. verið flutt af fjh.- og viðskn. Ed. Þar hefur orðið alger samstaða um, að málið verði afgr., og í rauninni er nauðsynlegt að fá það afgr, fyrir áramót. Ég vil vænta þess, að hv. n., sem fær málið hér til afgreiðslu, greiði fyrir afgreiðslu þessa tiltölulega einfalda frv. Ég óska eftir, að málinu verði að lokinni þessari umr, vísað til fjh.- og viðskn. til athugunar.

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Bjartansson) : Herra forseti. Hér er að minni hyggju um mjög veigamikið mál að ræða, en samt mun ég ekki halda neina meiri háttar ræðu af þessu tilefni. Ég gerði mjög ítarlega grein fyrir þessu máli, þegar það var lagt fram í Ed. í fyrri hluta nóv., og sú grg., sem ég flutti þar, er birt í Alþingistíðindum, 6. hefti þessa þings, þannig að þeir, sem kynnu að hafa áhuga á að kynna sér hana, hafa það tiltækt hjá sér. Um þær mundir var einnig dreift hér til allra þm. skýrslu frá undirbúningsfélagi um þörungavinnslu, sem við settum á laggirnar með löggjöf á síðasta ári og hefur unnið þetta frv. Ég hygg því, að ég þurfi ekki að rekja efni þessa frv. hér fyrir hv. þd., og þeim mun síður sem ég bygg, að það sé ekki ágreiningur um þetta mál. Ed. afgreiddi það samhljóða frá sér, gerði á því nokkrar breyt. og þá veigamesta, að þar er lögð meiri áhersla en áður á vistfræðilegar rannsóknir ag könnun á þeim þáttum. Ég tel, að þær breyt. séu mjög til bóta. En ég hef ákaflega mikinn hug á því, að unnt verði að samþykkja þetta frv. og gera það að lögum fyrir áramót. Ástæðan fyrir því er sú, að forsendur stofnunar þessarar verksmiðju eru samningur við skoskt fyrirtæki, sem þarf á þessu háefni að halda árið 1975, og til þess að við getum nýtt þennan möguleika á viðskiptum, þurfum við að hafa mjög hraðan á við allan undirbúning að þessu máli. Þarna er um að ræða ýmis atriði, sem verður að hefjast handa um þegar að loknum áramótum, og þess vegna fer ég þess á leit við hv. þm., að þeir aðstoði við það að tryggja þessu máli það skjóta afgreiðslu, að unnt verði að afgreiða það sem lög frá Alþingi fyrir áramótin. Ég læt svo þessi orð nægja, en legg til, herra forseti, að málinu verði að lokinni 1. umr. vísað til 2. umr. og hv. iðnn.

Frsm. (Garðar Sigurðsson) : Herra forseti. Sjútvn. hv. d. hefur komið sér saman um að flytja sameiginlega 4 smávægilegar brtt. við frv., eins og það er eftir 2. umr. 1. till. er við 2. gr. og 1. liður hennar hljóðar svo: „Orðið „sérsmíðaðir“ í 2. mgr. falli niður.“ Nú er þessi 2. mgr. ekki í frv. upphaflega, heldur í brtt., sem samþ. voru við 2. umr. Það þykir óþarfi að hafa þetta orð: „sérsmíðaðir“, fyrir framan orðið „skuttogarar“. Málsgr. hljóðar þá svo, ef þessi brtt. yrði samþ.: „Þar sem í lögum þessum er rætt um skip 350 rúml. og minni, eru undanskildir skuttogarar með aflvél 1000 bremsuhestöfl eða stærri“, „sérsmíðaðir“ falli brott. 2. liður þessarar brtt. er við C. 3 og er í rauninni við brtt., sem við fluttum við 2. umr. Þetta er nákvæmnisatriði, þar sem talað er um Hálsasker. Í stað þeirra orða komi lengdarbaugurinn 15° 45' vestur. Hálsasker eru nefnilega nokkur talsins og taka yfir dálítið svæði, þannig að það er nákvæmara að miða við lengdarbauginn. Þessi breyt. er fólgin í því. 3. liður þessarar brtt. er um það, að liðurinn E. 2 falli niður. Liðurinn E. 2 er á bls. 3 í frv. sjálfu og er um það hólf, sem togararnir fengu að fara inn á að 9 mílum. Með brtt. okkar er þessi liður í rauninni fallinn af sjálfu sér, þar sem við höfum gefið togurunum aukna heimild inn að 6 mílum á þessari leið frá Reykjanesi að Gáluvíkurtanga. Það er í rauninni búið að samþykkja það, þetta er bara formsatriði. Þá kemur 2. brtt., sem er við 7. gr. og hljóðar svo: „Orðin „og viðurlög við brotum á þeim reglum“ falli niður.“ Þetta á einmitt við þá viðbót, sem sjútvn. setti inn í brtt. sínar. Viðurlög og sektir eru í 11. gr. frv., og þykir eðlilegt að taka það þá bara inn í 11. gr. Um það er næsta brtt., að taka inn í 11. gr. viðurlög við þessari gr., viðurlög við því að koma með of mikið af smáfiski í land í veiðiferð. 4. og síðasta brtt. er vegna þess, að við gleymdum að gera ráð fyrir því í frv., þegar talað var um brot á þessum lögum, sem gildir um breska togara samkv. því samkomulagi, sem gert var nú í haust. Brtt. er svona: „Við 17. gr. Við 1. mgr. bætist: Þó haldi gildi sínu lög nr. 89 15. nóv. 1973.“ Eins og kunnugt er, verða breskir togarar ekki dæmdir eftir 11. gr., ef þeir brjóta samkomulagið, heldur sviptir veiðileyfi. Þetta er ákvæði, sem þarf að koma inn í 17. gr.

Flm. (Pétur Pétursson) : Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja einu sinn enn mál. sem ég er búinn að flytja á tveimur þingum áður, en það má kannske segja að allt er þegar þrennt er. Megininnihald þessa litla frv. er, að tannlækningar ungmenna skuli falla undir venjulegar sjúkrasamlagsgreiðslur, þ. e. a. s. ungs fólks upp að 20 ára aldri. Þessu máli hefur alltaf verið vísað til ríkisstj. að undanförnu, og rökin fyrir því hafa verið, að lög um almannatryggingar séu í endurskoðun. Ég efa það ekki, að þau séu í endurskoðun, en mér finnst vel hægt að taka þetta mál út úr og afgreiða það sérstaklega, því að það eru alveg tvímælalaust, og mun ég koma nokkuð að því síðar, hrein vandræði, að þessi þáttur læknisþjónustunnar skuli vera meðhöndlaður á þann hátt, sem gert er. Málið snýst um, að tannlækningar ungmenna falli undir reglur um greiðslur úr sjúkrasamlögum. Að vísu eru skólatannlækningar mikils virði, svo langt sem þær ná. En fjölmörg börn og ungmenni hafa hreint ekki aðstöðu til að njóta þessarar þjónustu því miður. Í stórum landshlutum eru engir tannlæknar, og þá þarf að reikna með ferðakostnaði, sem getur vel orðið stórar fjárhæðir til viðbótar við sjálfan tannlækningakostnaðinn, sem ég tel, að sé ekki neinar smáupphæðir. Það vita flestir, hvað það kostar að fara til tannlækna. Ég var að afla mér verðskrár tannlækna í gær. Það eru fjöldamargar þessara aðgerða, sem ég veit ekki, hvað þýða, en ég sé þó, að þær fara upp í 13 þús. kr. og margar á 4, 6, 8, og 10 þús. Það fyrsta á blaðinu er viðtal, það kostar 420 kr., og að gera kostnaðaráætlun skriflega kostar nærri 600 kr., 595 kr. Ef gerð er tannhreinsun, kostar það fyrir hverjar byrjaðar 10 mínútur 500 kr. Ég geri ráð fyrir, að flestum hv. þm. sé vel kunnugt um það, hvað tannlækningar kosta nú á tímum. Og þá kemur þessi spurning: Hvernig á efnalítið fólk að ráða við þetta, ráða við það að halda tannheilsu í ungu fólki? Margir draga allt of lengi að leita tannlækna eða að fara til tannlækna með börn og ungmenni, einungis vegna þess, að þetta fólk hefur ekki efni á því að fara til tannlæknis. Svo getur jafnvel farið svo og hefur farið svo, eins og áreiðanlega mörgum er kunnugt, að síðar er viðgerð óframkvæmanleg. Auðvitað yrði nokkur viðbótarkostnaður við þessar aðgerðir, en heilbrigðisþjónustan er greidd mjög myndarlega af almannafé, og tannlækningar eru að mínu mati ekkert ómerkilegri lækningar en margs konar aðrar aðgerðir, sem gerðar eru. En mér finnst höfuðatriði þessa máls vera sá ójöfnuður, sem á sér stað á milli þeirra, sem hafa efni á því að leita til tannlækna, og hinna, sem hreint ekki hafa efni á því. Og þessi ójöfnuður er alveg óþolandi. En hvernig stendur þá á því, að málinu er alltaf vísað til hæstv. ríkisstj. ár eftir ár? Á síðasta þingi t. d. voru allir nm. í hv. heilbr: og trn. sammála um þessa meðferð málsins nema fulltrúi Alþfl. Mig langar til að spyrja hæstv. heilbrrh. við þetta tækifæri um það, hvort þetta mál sé á leiðinni, hvort það sé líklegt, að það komi fram á þessu þingi, eða hvaða hugmyndir hann hafi um þessa sérstöku hlið heilbrigðismálanna, sem hefur verið meðhöndluð á þennan hátt á undanförnum árum. Mér finnst ekki, að tannlækningar séu eins konar þriðjaflokks læknisaðgerð, og mér finnst, að það eigi að veita þessu máli fulla athygli. Hér er aðeins gert ráð fyrir, að þessi greiðsla nái til fólks undir 20 ára aldri. Auðvitað ætti þetta að taka til tannlækninga allra landsmanna, en það var mín hugmynd, að þetta spor væri kannske ekki of stórt til að stiga í einu og væri viss áfangi að því að koma þessum þætti heilsugæslunnar inn í löggjöf almannatrygginganna. Ég satt að segja skil ekki annað en hv. þm. hljóti að viðurkenna nauðsynina á því, að þetta sé gert, og ég verð að segja, að ég skil ekki þá tregðu, sem hefur verið á því að gera eitthvað í þessum málum. Þegar ég segi: eitthvað, þá gæti ég t. d. látið mér detta í hug, að í væntanlegri endurskoðun á almannatryggingal. væri þessi þáttur tekinn út úr, vegna þess að mér finnst það varla boðlegt að láta þennan tiltölulega stóra þátt í heilbrigðismálum fjölmargra heimila vera alltaf á eftir. Og þá er ég ekkert að gera lítið úr skólatannlækningunum, sem eru góðra gjalda verðar, eins og ég sagði áðan, svo langt sem þær ná. En ég vil vona, að hv. þm. sjái sér fært að standa að þessum áfanga nú eða þá að hæstv. heilbrrh. geti upplýst, hvenær sé von á þessu máli út af fyrir sig, og skal ég þá taka þær upplýsingar fullkomlega til greina. En ég er orðinn þreyttur á því, að mér sé sagt ár eftir ár, að þetta komi á næstunni, en svo kemur ekki neitt. Ég legg svo til, herra forseti, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og trn.



Herra forseti. Ég skil ákaflega vel, að hv. þm. Pétur Pétursson sé orðinn dálítið þreyttur á því að fá ekki framgengt miklu nauðsynjamáli, sem ekki var hreyft neitt í allri tíð viðreisnarstjórnarinnar, þegar Alþfl. fór með yfirstjórn almannatrygginga. En út af fsp., sem hann beindi til mín, get ég greint frá því, að heilbr.- og trmrn. hefur nú þegar látið semja frv., þar sem m. a. er gert ráð fyrir því, að tannlækningar komi inn í almannatryggingakerfið í áföngum. Ég hef kynnt þetta frv. nú þegar fyrir ríkisstj., og ég geri mér vonir um að geta flutt það þegar að loknu jólaleyfi. - Þetta vildi ég segja vegna þeirrar fsp., sem hv. þm. bar fram.

Flm. (Pétur Pétursson) : Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. heilbrrh. fyrir þessar upplýsingar. Það gleður mig, að þetta frv. er að koma. Áfangarnir eru auðvitað aðalatriðið í því, hvað þeir eru stórir, hvernig þeir eru hugsaðir. En ef við fáum að sjá þetta á borðum okkar að loknu jólaleyfi, tel ég það mjög mikils virði og vona þá, að það komist í gegn á þessu þingi.