Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Svo sem ráð var fyrir gert við 2. umr. þessa máls, þá hefur nú landbn. haft fund með sér vegna þeirra brtt., sem fram hafa verið bornar við frv., til að færa þær til miðlunar við nefndarafstöðuna, eins og hún lá þar fyrir, með tilvísun til ummæla hæstv. ráðh., sem komu til greina á sama hátt. Og þessi fundur n. og samráð við hæstv. ráðh. hafa orðið til þess, að brtt. við frv. eru á leiðinni sem niðurstaða af þeim samræðum og samkomulagsviðleitni um málið. En samningar um þessar brtt. og lokaumr., sem að þessu lutu, hafa ekki getað orðið fyrr á ferðinni en svo, að þessar brtt. eru í þann veginn að komast í prentun nú. Þykir hentara að láta þær liggja fyrir prentaðar við umr. en að koma fram með þær skrifl. Og með tilliti til þessa er það ósk mín við hæstv. forseta, að hann fresti umr. nú um þetta mál, og með því loforði, að brtt. sé flýtt í prentun og geti þá legið fyrir á morgun hreinprentaðar.



Herra forseti. Ég ætla ekki að ræða verulega um frv. sjálft, en vil benda hv. deild og sérstaklega hæstv. ráðh. á, að ég tel mjög óviðeigandi að samþykkja á sama þ. heilan bunka af l., sem öll eru brtt. við sömu l. Það er nóg, að ein slík brtt. komi fram, þó að eigi sé útungað 3–4. Á sama þ. er breytt einu og öðru í sömu l. og útbýtt aftur og aftur slíkum frv. Hér liggja nú fyrir tvö frv. til l. um breyt. á l. um tekjuskatt og eignarskatt. Þau eru ekki sameinuð í n., heldur fer annað í sjútvn., og hitt kemur frá fjhn. Því ekki að færa þau saman og afgreiða málið til ríkisstj. í heild? Við höfum nú á þessu þ. samþ. fjórar breyt. á l. um benzínskatt, og búast má við þeirri fimmtu. Þetta gerir þeim mönnum, sem þurfa að hagnýta sér l., erfiðara fyrir, og við eigum ekki að gera okkur leik að þessu. Tel ég þetta mjög illa farið og mjög illa unnið að afgreiða mál svona frá Alþ.

Forseti (BSt): Hér er ekki hv. frsm. fjhn. staddur. Hún hefur nú eigi þetta mál til meðferðar, en kæmi væntanlega til með að fjalla um það, ef frv. því, sem hér liggur fyrir, væri steypt saman við 7. dagskrármál (196. mál), og sé ég mér ekki annað fært, en láta atkvgr. ganga um málið. Hér er komin till. um, að 1. dagskrármáli sé steypt saman við frv., sem er 7. dagskrármál. Ég get ekki tekið það til greina, nema tekið sé undir þetta af hv. n.



Herra forseti. Vegna þessa vildi ég benda á, að það er rétt hjá hv. 1. þm. N–M., að viðkunnanlegra væri, að brtt. við sömu l. væru í einu frv. En það er ekkert einsdæmi um þetta mál, því að m.a. í sambandi við frv. til l. um innflutning og útflutning á íslenzkum og erlendum gjaldeyri sótti ég það mjög fast, að breyt. við sömu lög væri tekin með í það frv. Þó þótti það eigi gerlegt. Gat 1. fim., hv. 1. þm. Reykv., ekki fengið n. til að fallast á að sameina þetta tvennt í eitt frv. Hér er líkt ástatt. Hér er um ekkert skattamál að ræða, og því bar frv. að vísa til sjútvn. Get ég því ekki fallizt á að fresta málinu og setja það saman við 7. dagskrármál. Annars vil ég, að atkv. séu látin ganga um það í d. Frv. á aðeins eftir 1 umr. og enginn ágreiningur er um það í sjútvn., og get ég ekki fallizt á þessa meðferð málsins. En ég vil leyfa mér að leiðrétta það, er ég tók fram við 2. umr. um innstæður í nýbyggingarsjóði. Ég fór þar eftir grg. á þskj. 393. En nú hef ég fengið nýjar upplýsingar á þskj. 478, þar sem gefið er upp, að innstæður togaraeigenda hafi verið kr. 2.846.202.52 um síðustu áramót. Þar er og upplýst, .að togarainnstæðueigendur séu búnir á þessu ári að ráðstafa um kr. 1.900.000.00 til nýbygginga, og þá eru eftir um 900 þús. kr. í sjóðnum. En þó hefur Nd. séð ástæðu til að fella burt, að þessum aðilum sé skapaður sami réttur og þeim, er gera út báta, þótt innstæða þeirra sé lægri, en hjá bátaútveginum. Mér finnst einkennilega skipt milli aðila. Hvers vegna eiga ekki þeir, sem eiga 900 þús. kr., að njóta sama réttar? En ef þetta er rétt um innstæðurnar, þá mun ég vera eigandi að um helmingi þess fjár, er eftir er, og kann ég þá ekki við að bera sjálfur fram till. um að fella þetta brott úr l. Munu félög mín eiga um 500 þús. kr. af eftirstöðvunum. Ég mun því fylgja frv. óbreyttu, en mun ekki fella mig við það, að málinu verði frestað, og hef engra hagsmuna að gæta í því efni. Hins vegar er mér ljóst, að þetta eru svo smáar upphæðir, að aldrei verður byggt neitt fyrir þær.



Herra forseti. Þó að þessir tveir dagskrárliðir séu breyt. á skattal., hefur annað málið farið til fjhn. Það frv. er á þskj. 588. En frv. á þskj. 541 fór í sjútvn. Þetta eru, eins og hv. þm. Barð. tók fram, allóskyld mál, og sé ég enga ástæðu til að steypa þeim saman, nema skjóta þeim til n. aftur og láta sjóða upp nýja álitsgerð, enda sé ég engan sparnað í því, þótt frv. væru tekin saman. Ég geri ráð fyrir, að bæði frv. njóti fylgis í d.



Herra forseti. Það, sem ég sagði, var almenn ábending. Á þetta eigi aðeins við um þessi frv., heldur er þetta orðið nokkuð algengt, og ég nefndi benzínskattinn sem dæmi, sem mælt er, að eftir sé að fjalla um í 5. sinn. Þegar kanna á, hvað hefur verið gert á þessu þ., sjá menn, að þessum l. hefur verið breytt svo og svo. En þeim sést yfir aðrar brtt. Þetta benti ég á og hitt, að hér hafa komið fram tvær brtt. við l. um tekju- og eignarskatt. Og sú þriðja er á leiðinni frá hæstv. ríkisstj., að því er haldið er. Ég bendi á þetta, sem er þeim mönnum, er vilja athuga þetta síðar, til erfiðisauka. E.t.v. má segja, að hægara sé að átta sig á einhverju atriði í frv. með þessu móti, en það eru tæplega menn, er setið hafa á þ., sem átta sig ekki á lagabreyt., sem gerðar hafa verið um fleira en eitt atriði. En ég mun enga till. bera fram, úr því sem komið er. Þó er þetta ósiður, er eigi á að eiga sér stað.



Herra forseti. Ég vildi benda á, að frv. á þskj. 588 er að byrja hér göngu sína, en hitt hefur gengið í gegnum Nd., og er því útilokað að fara svo með þetta mál sem getið hefur verið, og þá er betra að fella frv. hreinlega við atkvgr. En mér er alveg sama.



Þegar l. um raforkuveitur ríkisins voru sett, þá voru þau í iðnn. beggja d. Og allar þær breyt., sem gerðar hafa verið á þeim, m.a. þær, sem gerðar voru hér um daginn, voru í iðnn. Þess vegna legg ég til, að þetta mál sé einnig sent til iðnn., og segi því nei.



Það má til sanns vegar færa, í hvora þessara n. sem þessu máli væri vísað, þó að það sé ekki aðallega iðnaðarmál, eins og þetta frv. liggur fyrir. Enn fremur er málið komið frá raforkumálastjóra, og hefur það að efni til verið athugað af honum. Þess vegna finnst mér eðlilegt, að frv. fari til fjhn., og segi því já.



Ég vil hafa um þetta þingvenju, sem studd er með ákvæðum þingskapa, þannig að þetta mál sé í sams konar n. í seinni d. og þeirri fyrri, og segi þess vegna já.



Herra forseti. N. hefur flutt þetta frv. samkv. beiðni fjmrh., og hafa einstakir nm. áskilið sér að hafa óbundnar hendur um málið. Sú breyt., sem hér er gerð á 45. gr. skattal., liggur aðallega í því, að farið er fram á, að hægt sé að innheimta tekju- og eignarskatt fyrir fram á fyrra helmingi ársins upp í væntanlega skatta yfirstandandi árs hjá hverjum gjaldanda að upphæð, er nemi helmingi þeirra gjalda, er honum bar að greiða s.l. ár. Þetta er gert til þess, að tekjur ríkissjóðs af sköttum geti komið inn fyrr á árinu, en undanfarið hefur tíðkazt, því að eins og kunnugt er, hefur tekju- og eignarskattur verið innheimtur síðustu mánuði ársins. Þessi háttur hefur ekki verið mjög til baga fyrir ríkissjóð að undanförnu, vegna þess að hann hefur haft miklar fjárreiður. En nú, þegar fer að harðna í ári, sýnir það sig, að það er nauðsynlegt fyrir ríkissjóð að geta fengið greiddan helming af þessum skatti fyrir fram, þannig að hann geti haft hann til umráða fyrri part ársins, en ekki síðustu mánuði ársins, eins og nú hagar til. Þetta er sami háttur og bæjarsjóður Reykjavíkur tók upp fyrir nokkrum árum og var þá upp tekinn af sömu þörf og ríkissjóður gerir nú. Ég fyrir mitt leyti get ekki séð, að neitt sé því til fyrirstöðu, að þessi háttur sé upp tekinn. En ég verð að segja, að ég tel, að þetta geti ekki orðið nema bráðabirgðalausn, eða réttara sagt: þetta ætti ekki að verða nema millistig til þess að koma á þeirri skipun, að bæði ríkis- og bæjargjöld verði innheimt í einu lagi og að hver gjaldandi geti greitt þessi gjöld með jöfnum afborgunum yfir árið. Sá innheimtuháttur, sem hér er hafður nú, í Rvík sérstaklega, er allkostnaðarsamur, og mætti vafalaust spara ríkissjóði og bæjarsjóði talsverð útgjöld í innheimtunni, ef annar háttur væri tekinn upp. Þessi háttur á innheimtunni tíðkast nú hér um bil í hverju landi og er fyrst og fremst gerður til hagræðis fyrir þá opinberu aðila og í öðru lagi til hagræðis fyrir kaupgreiðendur sjálfa. Í sumum löndum greiða menn mánaðarlega skatt af tekjum sínum á sama tíma og þeir vinna fyrir þeim. Nú er skatturinn tekinn af tekjum síðasta árs. En þessi háttur, að greiða skattinn jafnóðum og verið er að vinna fyrir tekjunum, hefur gefizt mjög vel og er vafalaust sá háttur, sem á verður hafður í framtíðinni, þar sem hægt verður að koma því við, þ.e. hjá fólki, sem vinnur fyrir föstum launum. Það eru vissir flokkar skattgreiðenda, sem ekki geta komið undir þessa framkvæmd. Ég álít, að það sé hverjum manni ljóst, að þennan innheimtuhátt eigi að taka upp og gera skattgreiðendum þannig eins auðvelt og hægt er að greiða skatta sina og koma meiri reglu á skattgreiðslur en nú er og minnka innheimtukostnað frá því, sem nú er. Ég tel svo ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta að sinni, en vil mæla með því fyrir mitt leyti, að þessi breyt. verði samþykkt.



Herra forseti. Ég er búinn að benda form. n. á, að óumflýjanlegt væri að gera fleiri breyt. á l. en hér er lagt til, að gerðar verði. Hann er nú ekki viðstaddur og mun vera á sýslufundi. En honum var ljóst eftirviðtal okkar, að þetta væri nauðsynlegt. Ég vil benda n. á 30. gr., sem hljóðar svo: „Þegar lög þessi hafa öðlazt gildi, skulu fasteignamatsnefndir hefjast handa um sundurliðun á fasteignamatinu frá 1940 í grunnverð og mannvirkjaverð, að því er snertir lönd og lóðir, er lög þessi taka til, og skal því verki lokið innan árs frá gildistöku laganna.“ Síðan frv. var samið, hafa allar fasteignamatsnefndir verið lagðar niður. En úttektarmenn hreppanna hafa komið í staðinn til að meta ný mannvirki, en til að annast þau störf, sem þeir vinna ekki, eru engir komnir í staðinn fyrir nefndirnar. Árið 1941 voru þær til, en hafa nú verið afnumdar um land allt. Ég bendi á þetta. Og engin breyt. hefur orðið á þessu. Fer ég því fram á, að málinu verði frestað.



Herra forseti. Ég var lasinn um það leyti, sem málið var afgr. í n. En vegna orða hv. 1. þm. N-M. skal ég flytja boð hans til n. og skal taka undir, að málinu verði frestað. 

Forseti (BSt) : Ég mun fresta umr., en vil þá biðja hv. þm. Seyðf. að flytja n. þessi boð. En Alþ. getur ekki tekið það til greina, að form. hennar sé fjarverandi. Verður málið tekið fyrir mjög bráðlega aftur.



Herra forseti. Fjhn. hefur athugað þetta frv. um breyt. á l. um bifreiðaskatt og orðið sammála um að mæla með því, að það verði samþ. eins og það liggur fyrir. Það, sem um er að ræða í þessu frv., er, að lækkunarákvæði í 4. gr. l. verði einnig látin ná til bifhjóla eins og til annarra bifreiða, og í öðru lagi, að greiðsluskyldan verði gerð nokkru fyllri en áður, eins og segir hér í aths. frv., og er það nauðsynlegt vegna tíðrar vanrækslu á tilkynningum um eigendaskipti: - Þriðja breyt. er sú, að lagt er til, að lögveð í bifreiðunum sé ekki aðeins fyrir bifreiðaskattinum, heldur og fyrir vátryggingariðgjaldi ökumanns og skoðunargjaldi. Þykir eftir atvikum rétt að fallast á þessar breyt. á þessum lögum. Og tel ég ekki ástæðu til að tala neitt fyllra fyrir málinu.



Herra forseti. Mér þykir slæmt, að hæstv. fjmrh. er hér ekki viðstaddur. En hér er hins vegar hv. form. fjvn., sem, gengur næst honum að fjármálaáhuga. Þó að atkv. mitt sem nm. sé bundið að vísu um þetta mál, þá vil ég benda á, að mér virðist, að það verði ekki nema ¾ hlutar af skattinum innheimt á næsta ári. Skattárið um þennan skatt hefur byrjað 1. apríl og náð til 31. marz, en nú á það ekki að ná nema til 1. janúar. Þess vegna koma þarna til greina viðkomandi innheimtu þessa skatts, að mér skilst, þrír ársfjórðungar á næsta ári, eða jafnvel kannske á þessu ári getur það orðið þannig. Og þá þarf, virðist mér, að taka afstöðu í sambandi við fjárlög með tilliti til þess, að frá tekjum af þessum skatti dragast 25% eitt ár. - Það getur verið, að það sé einhver misskilningur í þessu hjá mér. En ég hefði talið réttara, áður en gengið er frá þessu frv. og sérstaklega áður en lokið er þessari umr., að ná tali af hæstv. fjmrh. um þetta atriði, hvort þetta sé meiningin. Annars er hv. þm. Barð. einnig mjög vel inni í þessu máli, og væri ekkert á móti því að heyra álit þess hv. þm. líka um þetta atriði.



Herra forseti. Ég hef nú ekki athugað þetta mál, því að það hefur ekki legið neitt til umr. í fjvn. - En er ekki skattárið í þessu tilliti í 12 mánuði, þannig að hver gjaldandi verði í þessu efni að greiða einu sinni á ári þennan skatt fyrir 12 mánuði?

Skattárið hefur verið frá 1. apríl til 1. apríl, en eftir þessari breyt. verður það til 1. janúar, og þá hlýtur þetta að verða 9 mánaða skattur.

Það hefur ráðun. gert sér ljóst, þegar það samdi þetta frv. og setti í það þetta ákvæði til bráðabirgða. Annars er það verk hv. fjhn. að athuga þetta mál. Ég sé ekki, að ríkissjóður tapi neinu með þessari breyt. á byrjun skattársins í þessu efni. Ég geri ráð fyrir, að hæstv. fjmrh. hafi gert sér ljóst þetta atriði, þegar hann undirbjó frv. Ég sé ekki ástæðu til annars en að málið fái að ganga í gegnum þessa umr., og mætti þá ræða þetta við hæstv. fjmrh. fyrir 3. umr. - Annars hefur þetta ekki verið til umr. í sambandi við afgreiðslu fjárlaganna.



Herra forseti. Ég vil nú enn á ný beina því til hv. fjhn., sem er með þetta frv., að hrapa nú ekki að því að koma því út úr hv. d. og áfram, áður en brtt. kemur frá hæstv. ríkisstj. Við erum tvisvar á þessu þingi búnir að breyta þessum sömu lögum, og þá var breytt 1. gr. Fyrst var þar breytt l. af því, að það hafði gleymzt í fyrra að láta ákvæðin um benzínskattinn öðlast gildi um áramót. Og þegar kom fram í júlímánuð, þá vaknaði hæstv. ríkisstj., sem hafði sofið allt að þeim tíma, og fann, að búið var að innheimta skattinn ólöglega frá 1. janúar og þangað til komið var fram yfir mitt ár. Setti hún þá bráðabirgðalög til að bæta úr þessu og lagði svo frv. fyrir þetta þing þeim til staðfestingar. Þá benti ég á, að í leiðinni þyrfti að breyta skattinum, hækka hann, en því var ekki sinnt. Svo kom fram frv. um hækkun benzínskattsins. Ég taldi, að það þyrfti að hækka hann meira þá. Það var skellt við því skollaeyrunum og það frv. samþ. - Nú kemur enn frv. um breyt. á þessum l., ekki um breyt. á 1. gr., þ. e. ekki um breyt. á benzínskattinum, heldur við 4. gr., og nú á að staðfesta það. Samhliða þessu vita allir, að það vantar a. m. k. 30 millj. kr. til þess að láta fjárlögin ballansera, og er í munni hvers manns, að eitt af því, sem verði leitað til, til þess að fá tekjur í ríkissjóðinn, sé að hækka benzínskattinn með breyt. á 1. gr. viðkomandi laga. Þess vegna vil ég, að áður en við séum látnir greiða atkv. um þetta frv., þá verði rætt við hæstv. fjmrh. um það, hvort það verði kannske daginn eftir komið með enn nýtt frv. um breyt. á þeim sömu l., sem með þessu frv., sem fyrir liggur, á að breyta. Ef svo á að fara að, þá eru þetta vinnubrögð, sem eru óþolandi og sýna sofandi hátt ríkisstjórnarinnar og hringl, að þurfa 3–4 sinnum á sama þinginu að breyta sömu lögunum, af því að aldrei var hugsað nema fyrir líðandi stund.



Herra forseti. Mér finnst ekki ástæða fyrir hv. 1. þm. N-M. að ásaka n. í þessu efni. Fjhn. gerði ekkert annað en að bera fram eða gefa umsögn um það frv., sem komið er frá hæstv. ríkisstj. Nú hefur hæstv. ríkisstj. komið oftar en einu sinni á þessu þingi með frv. um breyt. á þessum lögum, sem hér á með þessu frv. að breyta, það er alveg rétt. En fjhn. út af fyrir sig veit ekki, hve margar breyt. hæstv. ríkisstj. hugsar sér að koma með till. um á einu og sama þingi. Þegar fjhn. afgr. fyrri till. um breyt. á þessum l., þá hafði hún ekki hugmynd um, að þetta frv. mundi koma um breyt. á þessum l. Þess vegna er ekki ástæða fyrir hv. 1. þm. N-M. að ásaka fjhn. fyrir að koma með frv., sem er önnur breyt. á þessum sömu l. á sama þingi, sem frv. kemur um frá ríkisstj. Getur vel verið, að ríkisstj. komi með þriðja frv. um breyt. á þessum l., og verður þá að sjálfsögðu að koma henni út úr nefnd. Ég viðurkenni, að vinnubrögðin gætu verið betri en þetta hjá hæstv. ríkisstj., eða það mætti líta svo á, að hæstv. ríkisstj. ynni þetta nokkuð af handahófi eða vissi lítið, hvað hún hyggst gera þann og þann daginn. Annars er þetta frv. út af fyrir sig ekkert stórmál, heldur er hér um smábreyt. að ræða. Ég get þess hér, að mér láðist að skýra frá breyt. um tímatakmarkið, sem felst í þessu frv. Þar er gert ráð fyrir, að í staðinn fyrir, að áður var skattárið í þessu efni fá 1. apríl til 31. marz, þá skuli það vera frá 1. jan. til 31. des. Þetta er vafalaust gert af hagkvæmnisástæðum viðkomandi framkvæmd á innheimtunni, og sé ég ekkert við þetta að athuga. Till. um þetta kemur frá þeim umboðsmönnum, sem mest hafa með þessa skattheimtu að gera. Þess vegna má gera ráð fyrir, að þessi breyt. sé til hagræðis. Hvað snertir aths. hv. þm. Dal., að ríkið missi tekjur við þessa breyt., þá er hér í raun og veru ekki um neinn tekjumissi að ræða. En það má segja, að í vissum skilningi sé þetta tekjumissir á því ári, sem breyt. gengur fyrir sig, og að því leyti er þetta rétt athugað hjá honum. Ég get ekki annað séð en að á næsta skattári, sem samkv. frv. skal verða frá 1. apríl til 31. des., lækki á fjárl. um einn fjórða hluta tekjur af þessum skatti. Mér dettur ekki annað í hug en að hæstv. fjmrh. eða fjmrn. hafi gert sér grein fyrir þessu, þegar það sendi frá sér þetta frv. Það getur vel verið, að þetta frv. hafi ekki verið komið til, þegar fjárlagafrv. var í undirbúningi hjá þeim. En það leiðir þá af sjálfu sér, að sú tekjufjárhæð, sem hér er um að ræða á fjárl., færist niður sem þessu svarar. Það er náttúrlega enginn höfuðbrestur, þótt slíkt kæmi nú fyrir. En það má líka segja, að ríkið nái aldrei upp þessum einum fjórða hluta skattsins, sem það tapar á þessu ári, þó að það líti út sem hvert annað öfugmæli. Ég sé ekki neina ástæðu til að fresta því, að frá þessu frv. verði gengið, af þeirri ástæðu, að búast megi við kannske einu frv. enn á þessu þingi um breyt. á þessum lögum frá hæstv. ríkisstj., sem ég að vísu held, að sé alls ekki afráðið, þó að kannske sé um það rætt að breyta benzínskattinum. Og í öðru lagi er þetta svo sjálfsögð breyt., sem hér er um að ræða, að það er engin ástæða til að synja framgangs hennar. En verði þetta frv. að lögum, áður en gengið er frá afgreiðslu fjárl., þá leiðir af sjálfu sér, að sú breyt., sem samþykkt þess hefði á tekjur fjárl., yrði að koma fram á fjárlagafrv.



Herra forseti. Ég játa, að það atriði, sem ég hef talað hér um, sé ekki svo mikilvægt, að það megi ekki samþ. þetta frv. til 3. umr. En ef ég geri það, þá samþ. ég það aðeins til 3. umr., því að ég er ekki enn búinn að átta mig á því, hvort hæstv. ríkisstj. hefur fylgzt með þessu, að þetta er tekjuskerðing á þessu ári fyrir ríkissjóð. - En ég áskil mér rétt til þess að breyta um afstöðu gagnvart þessu atriði frv., ef ég að fengnum upplýsingum verð að skipta um skoðun á því atriði frv., sem mér er ekki fullljóst enn sem komið er.



Herra forseti. Frv. þetta er flutt eftir beiðni hæstv. fjmrh., en nm. hafa óbundnar hendur um atkvgr. í málinu. Sú breyt., sem hér um ræðir, að fjmrh. úrskurði, hvaða aukastörf sé rétt að telja til aðalstarfa og hvernig launa beri þau sérstaklega, er fram komin fyrir till. frá svokallaðri sparnaðarnefnd, sem leggur til, að sú n., sem nú fjallar um slíka úrskurði og skipuð er einum manni frá ríkisstj., öðrum frá Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja og hinum þriðja frá hæstarétti, verði lögð niður og þetta vald fengið í hendur fjmrh., þar sem óþarft sé að hafa sérstaka n. til úrskurðar í slíkum málum. Fjmrh. flytur nú þetta frv. í samræmi við till. sparnaðarnefndar, og virðist bæði rétt og eðlilegt, að ekki sé sérstök n., sem fjalli um slíkt mál sem þetta, heldur sýnist eðlilegast, að það sé fengið í hendur fjmrh.



Þetta skal ekki verða langt. Ég vil aðeins beina því til fjhn., sem flytur þetta mál, að hún kynni sér vel álit þess aðila, sem þetta snertir sérstaklega, og á ég þar við þá, sem eru á launal. Mér þætti a. m. k. æskilegt, að leitað væri álits hins skipulagsbundna félagsskapar þeirra á því, hvort þeir gætu unað við, að þessi breyt. yrði gerð. Mér er fyllilega ljóst, að það er ekki alveg sama, hvort þrír óvilhallir menn úrskurða um ágreining, sem hér kann að eiga sér stað, eða það er lagt undir einn mann, sem er fjmrh. Hið síðara mundi aldrei verða talið eins óvilhallt. Hitt atriðið, um laun þessarar n., skiptir miklu minna máli. Ég hygg, að það séu ekki svo margir úrskurðir, sem n. fellir, að það þurfi að kosta mikið fé. Hitt er miklu meira atriði, að n. fái að vera áfram sem öryggi fyrir því, að óvilhallir úrskurðir verði felldir út af ágreiningi, sem rísa kann upp. Ég fyrir mitt leyti er því þess vegna mótfallinn, að þessi breyt. nái fram að ganga.



Herra forseti. Ég vil fyrst taka fram, að ég er sammála frsm. og ráðh. um það, að hér þarf að verða breyting á. - Þegar greidd voru atkvæði í þessari d. um brtt. 482,2.b, þar sem segir, að hver starfsmaður ríkisins og ríkisstofnana sé skyldugur að starfa að vinnu sinni 48 klukkustundir á viku o. s. frv., fór þessi atkvgr. fram með nafnakalli, þar sem 10 voru á móti því, að þessi breyt. væri tekin upp, vegna þess að hún ætti ekki heima í þeim lögum. Þar á meðal var ég. Þá lýsti hæstv. dómsmrh. því yfir, að hann væri með þessari till., því að hann teldi nauðsynlegt, að hún kæmi fram. Og þar sem hún hefði ekki komið fram í neinn öðru formi en hér, greiddi hann atkv. með henni. Nú vildi ég beina því til fjhn., hvort ekki væri hægt að taka slíka till. upp í þetta frv., því að hún á auðvitað heima í l. þeim, sem hér er verið að gera breyt. á, og sérstaklega þar til búið er að semja lög um réttindi og skyldur embættismanna, sem hæstv. dómsmrh. lýsti yfir, að ekki yrði á þessu þingi og kannske ekki því næsta. Þá eru engin lög, sem slík ákvæði eðlilega eiga heima i, nema einmitt þessi, sem hér er verið að gera brtt. við. Vænti ég þess því, að fjhn. ræði þetta mál við ráðh. og ríkisstj. og sjái, hvort ekki geti orðið samkomulag um að bæta hér inn till. svipaðri og þeirri, sem ég minntist á, að felld hefði verið með nafnakalli vegna þess, að hún ætti ekki í eðli sínu heima í því frv., sem þá var borið fram.



Herra forseti. Ég vil fyrst geta þess, að ég er samþykkur þessu frv., sem hér liggur fyrir og borið er fram vegna till. sparnaðarnefndar. Þessi n., sem hér er um að ræða, hefur aldrei haft annað að gera en taka á móti launum sínum, þannig að þessi n. er gersamlega óþörf. En út af því, sem hv. þm. Barð. sagði, vil ég taka fram, að ég skal ekki hafa á móti því og skal gjarnan vera með því að taka upp aftur b-lið till. um ráðsmanninn, til þess að koma honum hér inn. En ég vil minna hv. þm. á það, að þegar launal. komu fyrst fyrir þingið, voru í þeim ákvæði um starfstíma embættismanna, ýmis ákvæði svipuð þeim, sem verið er núna að tala um, að vanti. Þá var það, að þáv. forsrh., hv. þm. G-K., gekk hér berserksgang að fá þetta allt afnumið, sem líka tókst. Þegar búið var að fara svona með launal., var Gunnari Thoroddsen falið að hafa forgöngu um rannsókn á þessu máli og skila um það áliti, en það álit er bara ekki komið enn. Ég er þess vegna ekki viss um, þótt hv. þm. Barð. vilji koma með einhver ákvæði hér að lútandi og fella þau inn í launal., að það tækist að koma þeim þar inn. Ég er ekki viss um, að hér hafi orðið sú hugarfarsbreyting hjá þessum mönnum, að takast mundi að koma þessu inn í lögin. Hitt er annað mál, að ég skal gjarnan vera með í að reyna það.

Frsm,. (Björn Ólafsson): Í sambandi við þessi ákvæði um starfstímann, sem hv. þm. Barð. talaði um, vil ég taka fram, að slíkt kom ekki til tals í n. Og ég sé ekki, að ástæða sé til að vísa frv. aftur til n. í því skyni, nema fyrir liggi brtt. frá þessum hv. þm. eða öðrum, sem óska að gera þá breyt. á frv. Það kemur frá n., og er ekki venjulegt að láta svona frv. ganga til n., nema um brtt. sé að ræða.  Í sambandi við það, sem hv. 1. landsk. sagði, vil ég segja það, að mér finnst, ef hann fellir sig ekki við þessa breyt., sem hæstv. fjmrh. leggur hér til, að beinast liggi við fyrir hann að koma með brtt. við þetta um það, að n. fái að starfa áfram án þess að hún sé launuð. Ég skal ekki segja, hvernig fjhn. mundi taka í það, ef slík till. kæmi fram, en að sjálfsögðu yrði það tekið til athugunar. Ég skal ekki segja, hvort þyngra er á metunum hjá hæstv. fjmrh. eða fjmrn. að spara fé með því að leggja n. niður eða hafa þetta mál í sínum höndum. En mér finnst eðlilegast, að þetta mál sé í höndum fjmrh., og sé ekki ástæðu til þess að gera ráð fyrir því eða tortryggja það, að úrskurðir í þessu máli yrðu óvilhallir og að ekki yrði gengið á rétt launþega eða þeirra manna, sem vinna hjá ríkinu.



Herra forseti. Hv. frsm. virti að nokkru ummæli mín, en ég vil endurtaka það, sem ég sagði, þar sem hér er um form. n. að ræða, að ég mæltist til þess, að fjhn. kynnti sér ástæður launþega gegnum samtök þeirra, sem eru Bandalag starfsmanna ríkis og bæja, og tel ég það ekki að ófyrirsynju, þar sem um jafnfjölmennan hóp er að ræða, þó að fjmrh. vilji eitthvað annað. Mér er kunnugt um, að bandalagið er þessu mótfallið, og ég vildi, að sú leið yrði farin, að leita umsagnar bandalagsins um þetta mál. 

Hvað oft hefur þessi n. komið saman?

Það má vera, að verkefni hafi ekki verið fyrir hendi, hitt skiptir meiru, að n. er til, það er aðalatriðið fyrir mér, því að ég tel hana að vissu leyti jafnvel nauðsynlega. Hv. þm. Barð. gaf hv. þm. N-M. tilefni til að koma inn á það, að inn í frv. ættu að koma ákvæði um vinnutíma opinberra starfsmanna. Um þetta voru átök, er launal. voru sett, og unnið var að því að taka út úr l. ákvæðin varðandi þetta, og meiri hl. Alþ. gekk inn á það. Hv. þm. G-K., sem hv. þm. N-M. nefndi sérstaklega, var ekki einn um það. Ég var þá á Alþ., en sat þá í Nd., og það var fullkominn meiri hl. fyrir því, að þetta stæði ekki í l. Varðandi það, hvort rétt sé að taka slík ákvæði inn í þetta frv., get ég lýst yfir því, að ég get ekki fallizt á það. Það þarf að undirbúa málið miklu betur, auk þess sem því munn verða gerð skil í hinu nýja frv. um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna. En ég vil þegar segja það, að sá vinnutími, sem opinberir starfsmenn hafa hér, er sá sami og gildir á Norðurlöndum, og það er ekki óeðlilegt, að opinberir starfsmenn hér vitni um þetta til starfsbræðra sinna í öðrum löndum. 



Herra forseti. Þegar ég hreyfði þessu máli í fyrri ræðu minni, var það af því, að hæstv. utanrrh. hafði gert grein fyrir atkv. sínu um till. á þskj. 482 og taldi þetta svo mikla nauðsyn, að hann greiddi atkv. með því, að það yrði sett inn í l., þar sem það átti síður heima en í þessu frv., sem hér liggur fyrir. Ég óskaði, að fjhn. tæki til athugunar, hvort meiri hl. n. vildi taka þetta inn í samráði við stj. Ef n. vildi flytja slíka brtt., er það ljóst, að það væri meiri styrkur fyrir málið en ef einstakir þm. flyttu hana, og eftir yfirlýsingu hæstv. ráðh. er eðlilegt, að n. taki til athugunar fyrir 2. umr., hvort hún vill taka þetta upp í frv. Ef ekki er áhugi fyrir þessu í n., mun ég bera fram brtt. um þetta, en það væri eðlilegast, að till. kæmi frá n., svo að málið væri athugað sem bezt. Hv. þm. N-M. óð hér úr einu í annað og tuggði upp sömu fullyrðingarnar og hann er vanur, ásamt rógi um Sjálfstfl. og form. hans, eins og honum er tamt. Hann getur varla rætt um nokkurt mál án þess að koma því að. En eftir ræðu hans nú verður ekki annað séð en hann hafi ekkert meint með till. á þskj. 482 nema að reyna að spilla fyrir málinu, því að nú, þegar tækifæri gefst, fer hann undan í flæmingi og er í raun og veru að mæla gegn þessu eins og hann getur. Það er ekki í fyrsta skipti, sem þessi till. kemur fram. Í sambandi við dýrtíðarl. bar ég fram till. um, að vinnuvikan yrði lögbundin við 48 stundir. Sú till. var felld, ef til vill af því, hversu margar stundir þetta voru, ef til vill af því, að till. var borin fram í sambandi við óskylt mál. En ég gat ekki komið henni að við neitt skyldara mál. Nú liggur hér fyrir frv. um breyt. á launal., og meðan beðið er eftir frv. um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, er sjálfsagt að koma þessari breyt. hér að. Ef til vill getur það flýtt fyrir samkomulagi um þessi mál. Málið hefur verið rætt við starfsmenn ríkis og bæja, en ekki er vitað, hvaða afstöðu þeir tækju t. d. til þess, að vinnutíminn væri lengdur úr 35½ klukkustund í 42. Ég veit ekki, hvort eins mikil andstaða verður gegn því, og tel rétt, að n. athugaði, hvort ekki er hægt að ná samkomulagi. Við getum ekki lifað á því að vinna 35 stundir á viku, eða bara 15 stundir, eins og ákveðið er um suma embættismenn.

Hvaða embættismenn eru það?

Það er t. d. rektor menntaskólans, sem aðeins er ætlað að kenna 15 stundir í viku, og þó ekki nema nokkurn hluta ársins.

Aðalstarf hans er fólgið í öðru.

Já, en honum er aðeins ætlað að kenna 15 stundir, yfirkennurum 18 og öðrum kennurum 24 stundir. Svo er svo og svo mikið frí frá störfum. Hvað vinnutíminn verður margar stundir í viku, er ekki gott að segja, en ætli það verði mikið yfir 15 stundir? Ekki verður heldur vinnutíminn hjá loftskeytamönnunum í Gufunesi sérstaklega langur nú, þegar búið er að skipta vinnunni niður í fimm eða sex vaktir. Ég get vel hugsað, að erfitt verði að taka upp þessa grein óbreytta, af því að búið er að fella hana, en það þarf ekki að binda þetta við 48 stundir, það má binda það við 41 eða 42 stundir eða eitthvað annað. Ef ekki fæst fylgi við þetta mál hér, þá hafa þessir fimm menn, sem greiddu atkvæði með þessu um daginn, ekki meint það. Ég á erfitt með að trúa slíku um hæstv. utanrrh., þó að svo kunni að vera um hv. þm. N-M. Ég hefði aldrei trúað því, að hv. 1. landsk. yrði með þessu. Það er hans lifibrauð að vinna að því, að menn hafi sem hæst laun og vinni sem minnst. En það gæti komið til mála, að þetta yrði samþ., þó að hann verði ekki með því.

Það er ekki óvanalegt, að maður sé einn á báti.

Nei, því er ég heldur ekki óvanur, og við munum hvorugur fá hjartaslag af því. Ég vil enn á ný mælast til þess, að fjhn. taki málið til athugunar og skýri frá því við 2. umr., hvort nokkurt fylgi er fyrir því í n. að taka upp 40 stunda vinnuviku eða aðra, svo að það verði lögfest, hvað opinberir starfsmenn eiga að vinna lengi. Það mundi létta störf ráðh., og deilur um reglugerðina, að menn vinni bara 35½ stund í viku, mundu falla niður. Ég vænti þess, að hv. frsm. láti athuga þetta í n.



Herra forseti. Þetta frv. er sannast að segja dálítið vanhugsað, og ég held, að það eigi ekki að samþ. það. Ástæðan er næsta augljós. Þessi n., sem hefur verið skipuð til að úrskurða, hvað séu aukastörf og hvað aðalstörf, er bersýnilega skipuð til þess að ná samkomulagi við embættismennina, þess vegna er henni falið að skera úr um þetta atriði. En það er augljóst, ef n. er afnumin, hver úrskurðar, og það er undarlegt, að þetta skuli vera rætt hér án þess, að athygli sé vakin á því. Hvernig fá menn greidda reikninga, sem þeir senda stjórnarráðinu? Bara með því, að fjmrh. úrskurði þá. En svo að farið sé inn á annað atriði, þá er ekki undarlegt, þó að sú spurning vakni, hvort ráðh. fái ekki með þessu frv. dómsvald um það, hvað sé aðalstarf og hvað aukastarf, og það er ekki eðlilegt, að embættismennirnir sætti sig við það. Eins og nú er, hafa þeir, eins og hver annar, rétt til að bera það undir dómstólana, hvort ráðh. hefur úrskurðað rétt. Í frv. segir: „Fjmrh. úrskurðar, hver aukastörf sé rétt að telja til aðalstarfs og hver beri að launa sérstaklega“. Það er spurning, hvort með þessu er ekki loku skotið fyrir það, að embættismenn geti sótt rétt sinn til dómstólanna um þetta atriði. Ef n. er afnumin, þá kemur það í staðinn, sem ætíð hefur verið, úrskurður fjmrh.

Og ríkisráðsmaðurinn.

Já, og ríkisráðsmaðurinn. Það ætti því að vísa frv. frá með rökst. dagskrá, því að það er það eðlilega, að ráðh. og ráðsmaður taki við, þegar n. er farin. Ég ætla svo ekki að eyða fleiri orðum að þessu, en vildi víkja nokkrum orðum til hv. þm. Barð. Hv. þm. Barð. hefur undarlega ástríðu til þess, þó að hann beri öðrum á brýn - - - Hvar er hv. þm. Barð.? Það er rétt að sækja hann. Hann er vanur að vilja, að aðrir hlusti á sig, og ég vildi gjarnan tala til hans um þetta mál. --Það var út frá því, sem ég hafði sagt, að ég taldi, að vísa ætti málinu frá með rökst. dagskrá; því að það væri vanhugsað. Ég skal ekki endurtaka það, en ég vildi víkja nokkuð að því, sem hv. þm. Barð. sagði um vinnutíma rektors. Hv. þm. Barð. sagði, að hv. þm. N-M, hefði bara skammir um Sjálfstfl. fram að færa. Það virðist af fundi, sem haldinn var fyrir nokkru af launamönnum, þar sem hv. þm. Barð. talaði, og ræðu hans áðan, að honum sé svipað farið viðkomandi rektor. Ég veit ekki, hvað það á að þýða að segja, að rektor vinni bara 15 stundir á viku. Það kann að vera, að hann kenni 15 stundir á viku, en hvaða rök eru það?

Það er ólíklegt, að hann kenni meira en 2–3 stundir á viku.

Já, það er ólíklegt með tilliti til þess mikla starfs, sem hvílir á honum fyrir utan kennsluna. Ég hef nokkrum sinnum þurft að ná í rektor milli klukkan tólf og eitt og veit, að hann kemur aldrei heim í mat fyrr en klukkan eitt eða langt gengin í tvö. Hann hefur ekki tíma til að fara heim fyrr. Hann er á skrifstofunni til viðtals og til þess að gera ýmsar ráðstafanir frá því klukkan 11 og fram undir klukkan tvö. Það vita allir, að aðalstarf rektors er ekki kennslan, heldur stjórn skólans, og það er einkennilegt, ef hann getur kennt 15 stundir á viku, því að það er ærið starf að stjórna skólanum, þó að ekki komi kennsla til viðbótar. Starf rektors er erfiðara en flestra annarra embættismanna. Þegar hv. þm. Barð. telur það óviðkunnanlegt, að ráðizt sé á flokka og þm., eins og hann segir, að hv. þm. N-M. geri, hvað á maður þá að segja um það, þegar ráðizt er hér á fjarstadda embættismenn, eins og hv. þm. Barð. hefur gert? Viðvíkjandi vinnutíma embættismanna og því, sem hv. þm. N-M. sagði, vildi ég segja, að það fara að verða einkennileg vinnubrögðin á Alþ. Reglugerðin um starfstíma embættismanna var samþ. sem kosningamútur í sambandi við síðustu kosningar. L. um almannatryggingarnar og l. um orlof voru túttur, sem stungið var upp í forustumenn verkalýðsflokkanna til þess að hafa þá góða, meðan verið var að vinna myrkraverkin í fjármálunum. Nú er búið að hnupla orlofsfénu, eins og hv. þm. Barð. hefur sagt, byrjað að afnema þessa löggjöf og sagt, að þetta sé ekki framkvæmanlegt. Um vinnutíma opinberra starfsmanna er sama vinnuaðferð höfð. Allt er í öngþveiti, svo að fjármálin riða á .... það kannast allir við kvæði Þorsteins Erlingssonar, svo að það er óþarfi að segja meira. Þegar komið er á þann barm, þá er risið upp til þess að afnema orlofsl., breyta vinnutíma opinberra starfsmanna, eyðileggja beztu tryggingalöggjöf í heimi og afnema ýmsar stofnanir. Og þá rísa upp ráðh. Alþfl. og spyrja undrandi: „Hvað er þetta? Þetta eru frv., sem þið sjálfir hafið flutt og samþ.“ En það eitt er víst, að þeir eiga áreiðanlega eftir að reka upp enn stærri augu. Og það er ástæða til þess að vekja eftirtekt ekki aðeins hv. þd., heldur alþjóðar á þessu. - Ég fer út í þessi mál svo nákvæmlega að gefnu tilefni í ræðu hv. þm. Barð., þar sem hann talaði svo mjög um afstöðu hv. 1. þm. N-M. til þessa máls. 1946 settu þessir flokkar reglugerð um starfstíma opinberra starfsmanna og notuðu hana sem nokkurs konar kosningabeitu, en nú þegar reglugerðin er orðin óvinsæl, þá á að fara að afnema hana. Það voru líka sett orlofslög, tryggingalög o. fl. af sömu mönnum, sem nú berjast eins og ólmir væru til að afnema þau. Það virðist vera ástæða fyrir hv. þm. Barð. að móðgast, þegar á þetta er minnzt, eða hitt þó heldur! Nei, staðreyndin er sú, að þeir menn, sem settu þessi lög og státuðu af þeim í fyrstu, eru búnir að gera þau svo óvinsæl, að þeir berjast nú hver sem betur getur til að afnema þau. Ég legg því til, að Alþfl. og Sjálfstfl. séu látnir eiga sig með tryggingal., orlofsl. o. fl., því eins og einu sinni var sagt, þá eigast þeir einir þar við, er ég ekki hirði, þótt drepi hvor annan. Þeirra er skömmin hvort eð er. Allt þetta er sagt að gefnu tilefni í ræðu hv. þm. Barð.



Herra forseti. Hvað er nú það, sem almennt er kallaður rógur? Ég á að hafa farið með róg um formann Sjálfstfl., Ólaf Thors, að sögn hv. þm. Barð. Ég held, að rógur sé að dreifa út ósönnum söguburði um flokka eða menn þeim til ófrægingar. En hvað sagði ég svo? Jú, ég sagði, að hv. þm. G-K. og hv. þm. Snæf. hefðu hamazt við að afnema úr l. ákvæði um vinnutíma opinberra starfsmanna, en hefðu lofað löggjöf um réttindi og skyldur embættismanna. Enn fremur, að þáverandi forsrh., Ólafur Thors, hefði skipað þm. Snæf. (GTh) til að framkvæma þetta. Þótt þetta sé að öllu leyti rétt, þá kallar hv. þm. Barð. þetta róg, því að hann finnur, að þetta er niðrandi, en eru þó blákaldar staðreyndir. Hvað sagði ég meira? Jú, ég sagði, að þegar menn allt í einu sneru frá villu síns vegar, t. d. þegar vantrúaður gerðist allt í einu trúaður, þá væri slátrað alikálfi og haldin veizla. Líkt hefði farið fyrir Sjálfstfl., þegar fyrsti bæjarútgerðartogarinn kom til landsins, þá hefðu þeir haldið veizlu til. þess að fagna því. Er það ekki satt, að Sjálfstfl. hafi barizt á móti bæjarútgerð í Hafnarfirði bæði í ræðu og riti, en snúizt hugur, þegar fyrsti togarinn kom hingað, og haldið veizlu til þess að fagna honum? Það er þetta, sem hv. þm. Barð. kallar róg, og sé það rógur í hans augum, þá er það af því, að samvizkan slær hann. Í sambandi við þetta mál hef ég ekki sagt annað en stendur í þingtíðindum og blöðum Sjálfstfl., og vísa ég því öllu tali um róg heim til föðurhúsanna. Ég hygg, að nokkurs misskilnings hafi gætt hjá hv. þm. Str. í sambandi við n., sem hér er lagt til, að lögð verði niður. Hún varð ekki til með launalögunum, heldur á undan þeim. Með þessu frv. er lagt til, að hún verði lögð niður, en vald og verksvið hennar lagt í hendur fjmrn. Form. n. er skrifstofustjóri í fjmrn., svo að segja má, að lítil breyting verði þar á, því að hún hefur aldrei haldið fund. Sé ég því ekki ástæðu til þess að halda henni. Mér þykir ekki trúlegt, að brtt. við málið nái fram að ganga, nema orðið hafi stefnubreyting hjá Sjálfstfl., og má þá fara að halda veizlu. Sem sagt, ef stefnubreyt. Sjálfstfl. er fyrir að fara, nær málið fram að ganga, en trauðla ella.



Herra forseti. Ég skal fúslega verða við þeirri málaleitun hv. 1. landsk. að leggja málið fyrir næsta fund fjhn.



Herra forseti. Ég hefði nú haft ástæðu til þess að ræða við og svara hv. þm. Str. öllum þeim rakalausu fullyrðingum og skætingi, sem hann hefur hreytt út úr sér, en bæði er, að ég hef hér aðeins tíma til að gera örstutta athugasemd og mun einnig hafa tækifæri til þess við 2. umr. málsins. Einnig sé ég, að hv. þm. er nú hlaupinn af fundi, eins og hans er vandi eftir slíka ræðu sem þessa, og kemur líklegast ekki aftur fyrr en eftir viku eða hálfan mánuð. Ég vil taka það fram varðandi það, sem hv. þm. sagði um afstöðu mína til rektors, þá eru það ósannindi, að ég hafi nokkurn tíma ráðizt á hann persónulega. Og vil ég segja þm. Str. það, að þegar sú till. var hér á þingi að taka risnu af flestum opinberum starfsmönnum og búið var að fella að taka risnu af dómurum hæstaréttar, tók ég mína till. um að fella niður risnufé til rektoranna til baka. Ég vildi ekki sýna þeim það óréttlæti, þótt þingfylgi hefði fengizt til að samþ. tillöguna. Hygg ég, að þetta sýni allt annað en óvildarhug í garð rektors. Mér varð á að segja í fyrri ræðu minni, að rektor skyldi kenna 15 st. á viku, en vil leiðrétta það, því að það eru ekki nema 8 st. samkv. þeim einu l., sem um þetta eru til. Ég vildi spyrja hv. þm. Str.: Var ekki rektor menntaskólans eitt sinn á þingi, og hafði hann ekki nægan tíma til þess að sinna sínum störfum fyrir því?

Hann hætti þingmennsku einmitt vegna þess, að hann hafði ekki tíma til þess.

Mér er nú nær að halda, að til þess hafi legið aðrar orsakir. Ég get nefnt annað dæmi. Einn mætur framsóknarmaður, sem ég þekki, hefur 30 þús. kr. tekjur á einum stað, en 40 þús. kr. á öðrum. Fyrir lægri launin vinnur hann frá 10–12 f. h. og 2–4 e. h., en fyrir þau hærri vinnur hann á kvöldin. Í sambandi við rektor vil ég að lokum taka fram, að ég met hann mjög mikils, miklu meir en hv. þm. Str. Um orlofslögin, tryggingarnar o. fl. ætla ég að geyma mér að ræða við hv. þm., ef hann verður þá ekki hlaupinn að fullu og öllu. Að síðustu vil ég taka fram, að það eru ósannindi hjá hv. þm. N-M., að Ólafur Thors hafi skipað Gunnar Thoroddsen til að framkvæma þetta umrædda starf. En það fer að venju, að hv. þm. hikar ekki við að fara með ósannindi um Sjálfstfl., þótt þau hafi margoft verið rekin ofan í hann.



Herra forseti. Hv. þm. Barð. hefur tekið fram, að hann ætli að ræða þessi mál frekar við 2. umr., ef ég verði ekki hlaupinn á burt. Jæja, við skulum bíða og sjá hvað setur. En viðvíkjandi málinu vil ég aðeins segja það, að þegar starfsmannafundurinn var haldinn, þá sá hv. þm. ástæðu til þess að minnast á laun rektors frekar en annarra þeirra mörgu tuga embættismanna, sem þarna voru saman komnir og rækja sitt starf sízt betur en hann. Þetta er víst ekki að ráðast á hann persónulega? - Það, sem athygli mína vakti sérstaklega og varð þess valdandi, að ég kom hér inn á mál rektors, voru þau orð hv. þm. Barð., að hann hefði 15 stunda vinnuviku. En þetta er hreinasta blekking, vinnuvikan er 3–4 sinnum lengri, þótt kennslan sé aðeins 8 eða 15 stundir á viku. Miðað við vinnuviku eru því laun rektors sízt of há samanborið við aðra opinbera starfsmenn. Ég tel það hafa verið skyldu mína sem þingmanns að láta þetta koma hér fram, þegar ráðizt er að fjarstöddum embættismanni með dylgjum og svívirðingum, eins og hv. þm. Barð. hefur gert.