Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við 1. umr. þessa máls gerði hæstv. félmrh. allýtarlega grein fyrir efni frv., og ég sé ekki ástæðu til þess að bæta miklu þar við. Frv. er að miklu leyti hv. þm. áður kunnugt, því að það var fyrir 2 árum, að lagt var fyrir Alþ. frv. til skipulagslaga, sem var samið af skipulagsnefnd ríkisins. Það frv., sem hér er til umr., er að stofni til það sama, en þó hafa verið gerðar á því töluverðar breytingar. Sú veigamesta, að ég ætla, er, að niður eru felld ákvæði hins eldra frv. um, að landinu skuli skipt í 8 skipulagsumdæmi. Þetta frv. er nú í síðari þd., en í hv. Nd. voru gerðar á því nokkrar breyt., engar þó stórvægilegar. Heilbr: og félmn. þessarar hv. þd. hefur rætt frv. á nokkrum fundum, og það er rétt að láta þess getið, að n. barst erindi frá Arkitektafélagi Íslands varðandi frv. Þá kvaddi n. á sinn fund skipulagsstjóra ríkisins, Zóphónías Pálsson, ræddi við hann einstök atriði og fékk hjá honum ýmsar upplýsingar. Eins og fram kemur í nál. á þskj. 561, varð sú niðurstaðan, að n. mælir með samþykkt frv. með tilteknum breytingum, sem hún flytur till. um á þskj. 562. Einstakir nm. áskilja sér þó rétt til að flytja brtt. eða fylgja brtt., sem kynnu að verða fluttar við frv. Einn nm., hv: 1. þm. Vesturl. (ÁB), var fjarverandi, þegar frv. var afgr. úr n. Ég skal þá í stuttu máli gera grein fyrir brtt., sem n. flytur á þskj. 562. 1. brtt. er við 1. gr. frv. Þar er lagt til, að síðasti málsl. 3, mgr. orðist eins og þar segir, eða m.ö.o., að á eftir orðunum í niðurlagi 3. mgr.: „aðila, sem fara með stjórn skipulagsmála samkv. lögum þessum komi orðin: „þ.e. skipulagsstjórnar ríkisins og sveitarstjórnar“. M.ö.o. gengur brtt. í þá átt að gera ákvæði gr. gleggri að þessu leyti. 2, brtt. n. er við 1. málsl. 2. mgr. frv. Brtt. er um, að þessi málsl. orðist svo: „Skipulagsstjóri sér um mælingar, gerð skipulagsuppdrátta og endurskoðun þeirra í samráði við hlutaðeigandi sveitarstjórnir.“ Breytingin, sem í þessu felst, er, að þar sé tekið fram, að þessi verk skipulagsstjóra skuli unnin í samráði við hlutaðeigandi sveitarstjórnir. Að vísu má segja, að það leiði af sjálfu sér, að svo hljóti ávallt að vera, en rétt þykir þó að taka þetta beinlínis fram í l. og gera gr. gleggri að þessu leyti. Þá er 3. brtt. n:, sem er við 4. gr., um, að hún orðist svo sem segir á þskj. Breytingin, sem þarna er um að ræða, er í stuttu máli sú, að það er lagt til, að sú upptalning, sem er í síðari hluta 2. mgr., falli niður og sömuleiðis 3. mgr., en í staðinn komi 2. mgr. eins og hún er í brtt., svo hljóðandi: „Ráðh. getur, að fengnum till. skipulagsstjórnar, úrskurðað, að ákvæði l. þessara nái til annarra staða en um ræðir í 1. mgr.“ Þetta nær alveg öllu því, sem felst í upptalrúngunni í 2. mgr. og í 3. mgr. Þótti n. eðlilegt, að þessi breyt. yrði gerð á 4, gr., en í 3. mgr. í brtt. er hins vegar tekið upp nýmæli, svo hljóðandi: „Ráðh. getur, að fengnum till. skipulagsstjórnar, látið gera drög að héraða- og landshlutaskipulagi.“ Nú er að vísu í l. gert ráð fyrir, að skipulag megi gera fyrir hóp samliggjandi sveitarfélaga, en þessi brtt. mundi hins vegar þýða það, að ráðh, gæti látið gera drög að skipulagi fyrir enn þá stærri svæði en l. gera ráð fyrir. Það er orðað þannig í brtt., að ráðh. geti látið gera drög að þessu skipulagi, því að að sjálfsögðu yrði það aðeins að vera í stórum dráttum, en kæmi ekki til með að verða bundið í einstökum atriðum, nema þá þar sem þéttbýli er, og til þeirra staða ná önnur ákvæði frv. Þá er loks 4, brtt. n:, við 15. gr. frv., og er um það, að í stað orðanna „lokið við" í upphafi gr. komi: samþykkt. Það er eðlilegra, að það sé orðað þannig, en „lokið við“ gæti gefið til kynna, að skipulagsstjórn vinni sjálf að uppdráttunum, en svo er hins vegar ekki. Skipulagsstjóri sér um gerð uppdráttanna, en þeir eru lagðir fyrir skipulagsstjórn til athugunar og hún fjallar um þá og tekur til þeirra afstöðu. Ég sé ekki ástæðu til að fara fleiri orðum en þetta um brtt, heilbr: og félmn.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. hefur athugað þetta frv., sem er eingöngu fólgið í því að breyta 1. mgr. 66. gr. lyfsölul. og lengja þar til greindan frest, en á því hefur verið talin nauðsyn, eins og komið hefur fram við umr. málsins og í aths. við frv. N. hefur talið rétt að mæla með þessu frv., sem er flutt eftir ósk landlæknis.



Herra forseti. Þetta frv. til skipulagslaga er, eins og ég benti á við 1. umr. málsins, að ýmsu leyti gallað. Ég vil fyrst minna á þann stóra galla þessa frv., að ekki skuli vera nein ákvæði í því að finna um skipulagssjóð sveitarfélaga, sjóð, sem gerir sveitarfélögum kleift m.a. að endurbyggja gamla bæjarhluta, þannig að vel fari. Það er mjög mikill galli á frv., að þessu skyldi sleppt úr, en í sumum eldri frv. til skipulagslaga eru ákvæði um slíkan skipulagssjóð: Þetta torveldar ekki aðeins sveitarfélögum eða sveitarstjórnum að hafa frumkvæði um að endurbyggja gömul bæjarhverfi, heldur mun það og hafa mikil áhrif á, að endurbyggingin verði ófullkomnari og verri en ella væri, vegna þess að sveitarfélögin hafa ekki bolmagn fjárhagslega til þess að skipuleggja eins og bezt fer hverju sinni. Ég hygg, að það séu þegar að byrja að koma í ljós ágallar af þessu tagi í sambandi við endurskipulagningu eldri bæjarhverfa í Reykjavík. Í öðru lagi er það stór galli á þessu frv., að ekki skyldi tekin með og samtímis endurskoðun laga um byggingarmál. Skipulagsmál og byggingarmál eru mjög nátengd hvor öðrum og hefði farið bezt á því, að frv: um bæði þessi mál hefðu komið fram á Alþingi samtímis, hvort sem það hefði verið sitt í hvoru lagi eða í einum og sama lagabálki; eins og ýmsir telja eðlilegast. Nú upplýstist það við 1. umr. í ræðu hæstv. félmrh., að endurskoðun l. um byggingarmál væri að heita má lokið, og þess vegna hefði ekki átt að vera óvinnandi vegur að láta bæði frv. koma fram samtímis. Í þriðja lagi tel ég það mikinn galla, að þetta frv., eins og það er úr garði gert nú, skyldi ekki vera lagt fyrir Arkitektafélag Íslands til umsagnar. En það kemur í ljós af bréfi, sem Arkitektafélag Íslands sendir hv. heilbr: og félmn. þessarar d, og dags. er 18. apríl 1964, að frv. hafði ekki verið sent arkitektunum til umsagnar. Arkitektafélag Íslands hefur áhuga á löggjöf um skipulagsmál, eins og eðlilegt er, og félagsmenn hafa sérstaka aðstöðu til þess að geta komið fram með eða bent á skynsamlega lausn á þessu vandamáli, setningu nýrra laga um skipulagsmál. Þetta hefur ekki verið gert, enda leggur Arkitektafélagið til í þessu bréfi sínu, að frv. verði ekki afgreitt í þeirri mynd, sem það er nú, heldur verði athugaðar þær till., sem Arkitektafélagið vill leggja fram og eru í því fólgnar, að lög um skipulagsmál verði byggð á allt öðrum grundvelli en hér er gert. Af þessum ástæðum, sem ég nú hef greint, vil ég gera það að till. minni, þótt munnleg sé að hv. d. samþykki að lokinni þessari umr. að vísa frv. til hæstv. ríkisstj. Ég fer þess á leit við hæstv. forseta, að hann beri þessa munnlegu till. mína upp nú að lokinni 2. umr. En ef svo skyldi fara, að þessi till, yrði felld og þetta frv. gengi áfram sína leið, vil ég til vara gera stuttlega grein fyrir nokkrum brtt., sem ég flyt við frv. Þessar brtt. er að finna á þskj. 488 og eru 7 talsins. 1. brtt. er við 1. gr. frv. í upphafi 3. mgr. 1. gr. eru þessi orð: „Verkefni skipulagsstjórnar er að ganga frá skipulagsuppdráttum, er berast til staðfestingar." Ég kann ekki við þetta orðalag, að verkefni skipulagsstjórnar sé að ganga frá skipulagsuppdráttum. Orðalagið er ekki fagurt, og það er ekki heldur ljóst, hvað við er átt. Hvað á skipulagsstjórnin að gera, ganga frá skipulagsuppdráttum, þ.e.a.s. ljúka þeim, ljúka ófullgerðu verki? Þetta mun ekki vera meiningin, heldur mun hún vera sú að dæma um skipulagsuppdrætti, það sé verkefni skipulagsstjórnar að dæma um skipulagsuppdrætti og staðfesta þá. Ég legg því til, að orðalaginu þarna verði breytt þannig, að verkefni skipulagsstjórnar skuli vera - ekki að ganga frá, heldur dæma um skipulagsuppdrætti, er berast til staðfestingar. Þetta er 1. brtt. 2. brtt. snertir 2. gr. frv. og er á þá leið, að nýr málsl, komi inn í þá gr. og málsl. sá hljóði á þessa leið: „Skipulagsstjóri skal vera sérmenntaður í skipulagsmálum.“ Þótt undarlegt sé, er ekki gert ráð fyrir því í frv., að skipulagsstjóri ríkisins sé sérmenntaður í skipulagsmálum. Þetta má furðulegt heita. En svona er það stundum, að það þykir næstum móðgun að láta sérfróða menn fjalla um viðkomandi mál. Ég legg mikla áherzlu á, að þessi brtt. verði ekki felld, því að ef svo færi, mundi það minna mig illilega á það, sem skeði í Reykjavík fyrir nokkrum árum, þegar bæjarstjórnin bauð barnaverndarnefnd sálfræðing til aðstoðar og starfa. N. svaraði því til, að hún hefði ekkert við sálfræðing að gera. Hér kom fram rótgróin fyrirlitning á sérfræði og sérfræðingum. Mér finnst, að sama stingi upp kollinum hér, og einkum mundi mér finnast það, ef sú brtt. mín yrði felld, að skipulagsstjóri skuli vera sérfróður í skipulagsmálum. Það er algert lágmark, að svo sé. Ég skal taka fram, að ég er engan veginn ánægður með, hvernig skipulagsstjórn ríkisins skuli skipuð. Ég tel fyrst og fremst, að hún sé skipuð embættismönnum, sem illa hafa tíma til þess og tóm að sinna þeim málum, sem þeim er ætlað að sinna. Það eru önnum kafnir embættismenn ríkisins, eins og húsameistari, vegamálastjóri, vita- og hafnarmálastjóri. Þessir menn hafa vitanlega engan tíma til þess að sinna stjórn skipulagsmála í landinu. En algert lágmark er þó, að framkvæmdastjóri þeirra, framkvstj. skipulagsstjórnar ríkisins, sé sérfróður í skipulagsmálum. En það er nú orðið fyrir löngu, eins og kunnugt er, alger sérgrein innan arkitektafagsins. 3. brtt. mín er þess efnis, að á eftir 2. gr. komi ný gr., þar sem skýrt sé kveðið á um, að sveitarstjórn sé heimilt að annast skipulagsmál sveitarfélagsins undir umsjón skipulagsstjórnar og þá skuli hlutverk skipulagsnefndar sveitarfélags að vera ráðgefandi um skipulagsmál sveitarfélagsins og enn fremur að annast undirbúning og gerð skipulagsuppdrátta og fylgjast með störfum byggingarnefndar. Ákvarðanir sveitarstjórnar í skipulagsmálum skulu sendar skipulagsstjórn ríkisins til staðfestingar að sjálfsögðu. Ég tel rétt að hafa um þetta sérstakt ákvæði og sérstaka grein og að það sé frekar gert að hvetja sveitarstjórnir til að taka þessi mál til sín en að letja. Í frv., eins og það er úr garði gert, eru að vísu ákvæði um, að fela megi sveitarstjórnum framkvæmdir einstakra verka í skipulagsmálum, en það er hvergi tekið skýrt fram, að sveitarfélögum sé heimilt að hafa sinar eigin skipulagsnefndir. Þetta tel ég vera mikils vert, einkum og sér í lagi fyrir Reykjavík og kaupstaði landsins, og eins og ég tók fram, er ástæða til þess að hvetja stærri byggðarlögin til þess að annast sjálf skipulagsmál sín og mundi vera til framdráttar skipulagsmálum yfirleitt, m.a. gera þeim auðveldara um vik að ráða sér skipulagsfróðan mann til ráðuneytis og til starfa í kaupstöðunum. 4. brtt. mín fjallar um það, að síðari mgr. 5. gr. falli niður. Í þessari mgr. er gert ráð fyrir, þótt ótrúlegt sé, að unnt verði að leyfa byggingarframkvæmdir á óskipulögðum svæðum, að gera megi undantekningar og leyfa byggingarframkvæmdir, þó að skipulagsuppdráttur sé ekki fyrir hendi eða aðeins til af hluta svæðisins. Ég legg til, að þessari heimild sé algerlega varpað fyrir borð. Það er óviturlegt að leyfa slíkt í lögum. Við Reykvíkingar erum búnir að finna fyrir því, hversu skaðlegt það er að leyfa byggingar á óskipulögðum svæðum. Það hefur viðgengizt hér um áratugi og gerist enn í dag til óumræðilegs tjóns fyrir útlit borgarinnar og fyrir allt skipulag hennar. Þess vegna legg ég til, að þessari síðari mgr. í 5. gr. sé sleppt. Ég skal taka fram, að það er einmitt ein af brtt., sem Arkitektafélag Íslands gerir, að þessi síðari mgr. 5. gr. sé felld niður. Um 5., 6. og 7. brtt. mína get ég verið fáorður, og ég held, að það sé bezt, að ég ræði þær allar í einu lagi. Í frv. er gert ráð fyrir því, að ríkissjóður hirði skipulagsgjöldin og að sveitarfélögin greiði síðan úr sjóðum sínum helming kostnaðar við gerð skipulagsuppdrátta og önnur skipulagsstörf í viðkomandi sveitarfélögum, gegn jafnháu framlagi frá ríkissjóði. Í þessu felst, að sveitarfélögin eiga ekki aðeins að greiða allt gjald í skipulagssjóðinn, heldur á við það að bætast, að þau greiði helming kostnaðar af sjálfu skipulagsstarfinu. Þannig hefur þetta gengið til, og þannig á þetta að ganga til áfram. Eins og fram var tekið við 1. umr. og staðfest var af hæstv. ráðh., hefur það oftlega komið fyrir, að skipulagsgjöld hafa gert meira en að þekja kostnað við skipulagsstarfið, og þá hafa þau orðið hreinn eyðslueyrir fyrir ríkissjóð. Þessu eigum við að breyta, og það er eðlilegast, að skipulagsgjöldin renni í sérstakan sjóð og að skipulagsstjórn ríkisins í samráði við samtök sveitarfélaganna ráðstafi þessu fé, það sé fyrst og fremst látið ganga til skipulagsstarfsins, og ef skipulagsgjöldin nægja ekki, eiga að koma framlög frá ríkissjóði og sveitarsjóðum, jafnt frá hvorum, en ekki fyrr. Ég skal taka það fram, að þessi breyting, sem ég hér legg til, er algerlega í samræmi við það, sem þing sveitarfélaganna gerði á s.l. sumri till, um. Ég tel rétt, að skiptingin sé þannig, að hvert sveitarfélag hafi umráð yfir sínum skipulagsgjöldum og noti þau eingöngu til skipulagsþarfa í byggðarlaginu, en þau renni ekki inn í ríkissjóðinn og komi máske aldrei aftur með fullum skilum. Þetta er það helzta, sem felst í þessum þremur síðust;u brtt. mínum, að þessu verði komið fyrir á annan veg en nú, fyrst og fremst, að skipulagsgjöldin fari ekki í ríkissjóð, heldur í sérstakan sjóð, skipulagssjóð, sem varið verði til þessara ákveðnu þarfa, þarfa hvers sveitarfélags í sambandi við framkvæmdir skipulagsmála, að skipulagsstjórn ríkisins ráðstafi fénu í samráði við samtök sveitarfélaganna og að hvert sveitarfélag fái að njóta sinna eigin skipulagsgjalda, svo lengi sem þau endast, en verði ágreiningur um skiptingu kostnaðar í einstökum tilfellum, þykir mér eðlilegt, að ráðh. skeri úr, enda er gert ráð fyrir því í brtt. mínum. Ég skal ekki hafa þessi orð fleiri. Fleira mætti taka fram um þetta frv. Því miður er það heildarniðurstaðan af minni athugun, að frv. sé ófullkomlega úr garði gert að ýmsu leyti, einnig fyrir utan þann höfuðgalla, að í frv. er sneitt hjá öllu því erfiðasta og vandasamasta, en um leið því veigamesta, eins og fjármálum í sambandi við skipulag byggingarhverfa. Ég vænti þess að lokum, að hæstv. forseti beri upp mína munnlegu till., en brtt. mínar síðan að henni felldri.



Herra forseti. Hv. 9. þm. Reykv. (AG) hefur gert hér grein fyrir brtt., sem hann flytur við frv., og einnig rætt nokkuð um frv. almennt. Því, sem hann sagði um skipulagssjóði, endurbyggingu, byggingarmál, er nú þegar svarað, eins og hann enda tók fram, við 1. umr. af hæstv. ráðh. Hv. þm. ræddi sérstaklega um Arkitektafélagið í þessu sambandi og gerði það að till. sinni, að frv. yrði, áður en það kæmi til 3. umr., vísað til Arkitektafélagsins. Ég held, að það sé nú nokkurn veginn ljóst, að það mundi þýða það, að frv. næði ekki fram að ganga á þessu þingi, ef hafa ætti þann hátt á, og legg ég því eindregið gegn því, að svo verði gert. Eins og ég gat um í framsöguræðu fyrir nál. heilbr: og félmn., barst n. erindi frá Arkitektafélaginu, þar sem, eins og hv. 9. þm. Reykv. reyndar gat um, er kvartað undan því, að frv. hafi ekki verið sent félaginu til umsagnar, og nefnd, sem af hálfu félagsins fjallar um skipulagsmálin, telur, eins og þeir segja og ég les hér upp, með leyfi hæstv. forseta, „að ný skipulagslög verði að byggja á öðrum grundvelli en þeim, sem frv. þetta byggist á,“ svo að ef vísa ætti frv. til n., mundi það sjálfsagt þýða, að hennar umsögn legði til algera byltingu á frv. Þá vil ég geta þess, að Arkitektafétagið sendi ýmsar aths. við frv., eins og það liggur fyrir, og n. hefur athugað þessar aths. arkitektanna og hefur ekki sýnzt ástæða til þess að taka þær upp, nema þá að mjög takmörkuðu leyti. Þá skal ég víkja að brtt. hv. 9. þm. Reykv. 1. brtt. hans er sú, að í stað orðanna „ganga frá skipulagsuppdráttum“ í upphafi 3. mgr. 1. gr. komi: dæma um skipulagsuppdrætti. Það má segja, að þetta orðalag, að ganga frá skipulagsuppdráttum, sé e.t.v. ekki alls kostar heppilegt, en líklega verður þó að líta svo á, að það sé nokkru rýmra en að „dæma um skipulagsuppdrætti." Það má segja, að verkefni skipulagsstjórnarinnar sé ekki eingöngu að dæma um skipulagsuppdrætti, heldur líka gefa ábendingar um breytingar, sem hún æskir að séu á þeim gerðar, og svo er þar fyrir utan að skrifa upp á uppdrætti, sem hún samþykkir, og koma þeim áleiðis. Ég held nú, að þó að, eins og ég sagði áðan, orðalag þetta sé ekki kannske beinlínis heppilegt, þá sé það þó, eins og það er í frv., nokkru rýmra en brtt. gerir ráð fyrir og sé eftir atvikum rétt að halda sér við það. Þá er 2. brtt. hv. þm., sem gengur í þá átt, að skipulagsstjóri skuli vera sérmenntaður í skipulagsmálum. Þegar talað er um sérmenntun í skipulagsmálum, mundi það einvörðungu taka til arkitekta, eða svo er mér tjáð. Það mun hafa verið þannig, a.m.k. hér í okkar nágrannalöndum, að sú sérmenntun í skipulagsmálum, sem arkitektar öfluðu sér, hafi verið yfirleitt um hálfs árs nám eða hálfs vetrar nám, en nú mun sú breyting vera á orðin, að þetta nám taki yfirleitt um það bil 11/2 ár, en það ætla ég að liggi ljóst fyrir, að ekki muni vera aðrir en arkitektar, sem muni geta talizt sérmenntaðir í skipulagsmálum. Þá mundi sem sé ákvæði eins og það, sem hv. þm. flytur hér brtt. um, þýða það, að skipulagsstjóri hlyti að vera arkitekt. Nú skal ég ekki um það dæma, hvort ekki gæti komið líka alveg eins til greina, að skipulagsstjóri væri t.d. verkfræðingur. En hitt veit ég, að annars staðar mun það víða vera svo, að þeir menn, sem bezt orð hafa getið sér í skipulagsmálum og gegna mestum ábyrgðarstöðum, þurfa ekki að vera arkitektar. Ég vil líka benda í þessu sambandi á eitt atriði, sem hefur komið mjög glöggt fram í sambandi við þá miklu vinnu, sem hefur verið lögð í skipulag Reykjavíkurborgar nú á undanförnum árum, sem sé það, hve öll skipulagning í þéttbýli hlýtur óhjákvæmilega að byggjast á umferðarkönnun og áætlun í þeim efnum, áætlun og rannsókn, og sú vinna er yfirleitt unnin af verkfræðingum og það er talið vera verkefni þeirra að fjalla um þá hlið málanna. Ég tel því, að í sambandi við skipulagningu megi a.m.k. í þéttbýlinu, eins og ég áðan sagði, maður horfast í augu við þá staðreynd, að það verði kannske alveg eins mikið að byggja á starfi verkfræðinga og arkitekta. Ég tel, að það væri varhugavert að samþykkja þessa brtt., þar með slá þessu föstu, og þar fyrir utan gæti líka verið óeðlilegt að mæla svo fyrir, að fram hjá arkitektum, sem hafa árum eða áratugum saman unnið að skipulagsstörfum, hafa fengið í þeim málum svo mikla þjálfun, að sanngjarnt væri að leggja til jafns við sérmenntun í námi, og eru þar að auki nákunnugir öllum staðháttum og aðstæðum á hlutaðeigandi stöðum, sem er gríðarlega mikið atriði í sambandi við alla skipulagningu, - að fram hjá þeim yrði að ganga, ef til væru arkitektar með sérmenntun; sem væru kannske jafnvel nýkomnir frá námi og með litla reynslu. Með tilvísun til þess, sem ég hef sagt, get ég ekki fallizt á þessa brtt. hv. þm. Ég vil í þessu sambandi ekki láta hjá líða að minnast á aths., sem hv. þm. af lítilli smekkvísi lét sér hér um munn fara áðan, þar sem hann beindi til barnaverndarnefndarinnar hér í Reykjavík heldur óskemmtilegri aðdróttun, tók það sem dæmi til samanburðar í sambandi við þessa brtt. sína, talaði um það, að þegar barnaverndarnefndinni hafi boðizt sálfræðingur til aðstoðar í störfum, hafi hún ekkert viljað af honum vita. Ég vil leiðrétta þetta, úr því að þetta er á annað borð komið hér fram á þingfundi, en ég man ekki betur en það væri svo, að barnaverndarnefndin teldi, að það væri ekki þörf fyrir svo mikið starf að fastráða sálfræðing til n., heldur mundi hún leita til sálfræðings í þeim tilfellum, sem talið væri, að þörf væri á að fá aðstoð slíks sérfræðings. - Þetta var nú útúrdúr. En þá kem ég að 3. brtt. hv. þm. Hann tók fram réttilega, að í 34. gr. frv., 2. mgr., er gert ráð fyrir, að sveitarstjórn geti annazt fyrir eigin reikning undirbúning og gerð skipulagsuppdrátta með samþykki skipulagsstjórnar og undir yfirstjórn hennar. Mér skildist helzt á hv. þm., að það mundi þá ekki vera heimilt fyrir sveitarfélögin að kjósa skipulagsnefndir, en að sjálfsögðu er ekkert, sem bannar sveitarfélagi, sem á annað borð notar sér heimildina í 2. mgr. 34. gr., að kjósa skipulagsnefnd, eins og er t.d. hér í Reykjavík og verður hér að sjálísögðu áfram. Ábending um breytingu í þessa átt ætla ég að hafi komið frá skipulagsnefnd Sambands ísl. sveitarfélaga, og sömuleiðis komu frá þeirri nefnd tili., sem ég ætla að séu svo til samhljóða 5., 6. og 7. brtt. hv. þm. Ég vil aðeins segja það, að þessar till. lágu allar fyrir heilbr.- og félmn. Nd., þegar hún hafði frv. til meðferðar, og n. gat ekki á þessar till. fallizt eða vildi ekki taka þær upp, og ég held því, að verði slíkar till. samþ. hér, sem mundi þýða það, að frv. færi þá aftur til Nd., væri því teflt algerlega í tvísýnu, að frv. hlyti afgreiðslu hér á þessu þingi. En um það ætla ég, að menn geti orðið sammála, að með því vinnst það mikið, að ríka áherzlu sé ástæða til að leggja á það, að frv. hljóti nú afgreiðslu, jafnvel þótt menn kunni að greina eitthvað á um einstök ákvæði þess. Og með tilvísun til þess, sem ég sagði um þessar brtt. hv. þm., 3., 5., 6. og 7. brtt., get ég ekki mælt með samþykkt þeirra, þó að vissulega sé ýmislegt í þeim, sem ekki sé ósanngjarnt, að farið sé fram á. Þá er það loks 4. brtt, hv. þm. Hún er við 5. gr. frv. og er um það, að 2, mgr. hennar falli niður. Eins og hv. þm. sagði, bárust heilbr.- og félmn. ábendingar í þessa átt einnig frá Arkitektafélaginu. Þetta atriði eins og önnur, sem komu frá Arkitektafélaginu, var rætt töluvert í n., og n. sá ekki ástæðu til þess að mæla með slíku, að fella niður 2. mgr. 5, gr. Það er að sjálfsögðu nauðsynlegt að hata vissan sveigjanleika til í skipulagi, að það sé ekki allt rígskorðað og fastneglt. Það getur skapað það ástand, sem sé mjög erfitt fyrir bæði einstaklinga og sveitarfélög að sætta sig við. Við skulum taka t.d. skipulagsskyldan stað einhvers staðar úti á landi, sem ekki er búið að ljúka við skipulag á, og ég ætla, að það hafi komið fram við 1. umr. málsins hjá hæstv. ráðh., að af 72 skipulagsskyldum stöðum á landinu hefði um það bil helmingur verið skipulagður þannig, að staðfestingu hefði hlotið, en við skulum nú taka það dæmi, að það væri skipulagsskyldur staður, sem ekki væri búið að ljúka skipulagi á, þar hefði verið ákveðið að koma upp einhverju fyrirtæki til þess að auka atvinnu, t.d. verksmiðju, síldarverksmiðju eða einhverju slíku, og þá ætti ekki að vera hægt að leyfa það, fyrr en búið væri að ganga alveg frá skipulagsuppdrætti. Ég tek þetta sem dæmi. Það yrði ekki hægt að leyfa það, ef niður yrði felld 2. mgr. 5. gr. frv. Ég held, að ég hafi nú svarað þeim atriðum, sem fram komu í ræðu hv. þm., og gert grein fyrir afstöðu minni og að ég ætla n. til brtt.



Herra forseti. Frv. þessu til l. um loftferðir hefur verið vísað til samgmn. Niðurstaðan af athugun n. er sú, að hún leggur til, að frv. verði samþ., eins og það liggur fyrir eftir afgreiðslu úr hv. Nd. Þó hafa einstakir nm, áskilið sé rétt til að flytja brtt. við frv., og hafa hér komið fram brtt. frá tveimur meðlimum samgmn., þeim hv. 1. þm. Vesturl. og hv. 4. þm. Austl. Hér er um mikinn lagabálk að ræða, sem lagður var fram snemma á þingi og hefur verið lengi til meðferðar í hv. Nd. Þar hefur frv. þetta fengið allrækilega yfirvegun, en það hefur ekki komið fyrr en núna alveg nýlega til Ed. Það vill verða svo, þegar mjög fer að líða á þingtímann, að þá er mikið annríki, því að mál eru oft síðbúin, og það er auðvitað ekki því að leyna, að þegar svo skammt er eftir, en mörg frv. og stórmál þurfa afgreiðslu við, gefst ekki tími til að kanna svona lagabálk eins rækilega og æskilegt væri. Þessi lagabálkur er í sjálfu sér mjög sérfræðilegs eðlis, þar sem þar eru annars vegar vandmeðfarin lögfræðileg atriði, sem eru reyndar ekki á færi annarra en þeirra, sem sérstaklega hafa kynnt sér loftferðarétt, og svo hins vegar sérfræðinga í öllum þáttum flugmála. Það er þess vegna erfitt að kryfja slík frv. til mergjar og gera þeim góð skil. Loftferðalöggjöf okkar er að meginstofni til frá árinu 1929, svo að það er ekki undarlegt, þó að tími sé til kominn að setja nýja loftferðalöggjöf, enda þarf ekki mörgum orðum að fara um það, hversu allri þróun í flugmálum hefur fleygt fram, svo að það er raunar um gerbyltingu að ræða frá árinu 1929, bæði hér á landi og reyndar með öllum þjóðum. Við athugun á frv. kvaddi samgmn, á sinn fund fulltrúa frá Félagi ísl. atvinnuflugmanna og ræddi við þá um ýmis atriði, sem þeir höfðu sérstaklega áhuga á að fá breytt, og þær brtt., sem liggja hér fyrir, eru í raun og veru sömu till. og bornar voru fram í Nd., en náðu þar ekki fram að ganga, þó að þar væru raunar ýmsar breyt. á frv. gerðar. Þessar brtt., sem hér liggja fyrir á þskj. 564, eru í 7 liðum, og ég ætla að leyfa mér að fara um þær nokkrum orðum 1. brtt. er við 52, gr. frv., 3. mgr. En í 3. mgr. segir: „Sá, sem starfað hefur í loftfari, má eigi neyta áfengis, æsandi eða deyfandi lyfja næstu 6 klukkutíma eftir að starfi hans í loftfari lauk, enda hafi hann ástæðu til að ætla, að opinber rannsókn verði hafin um atferli hans við starfann.“ Þetta var 3. mgr. 52. gr., en brtt. hljóðar á þá leið, að í staðinn fyrir „enda hafi hann ástæðu til að ætla, að opinber rannsókn verði hafin um atferli hans við starfann“ komi: „enda hafi hann fengið aðvörun um það, áður en vakttíma hans lýkur, að ástæða sé til, að opinber rannsókn verði hafin um atferli hans við starfann.“ Í sjálfu sér er hér um smávægilegt atriði að tefla. En það gæti oft borið að, að það væri fyrst og fremst sá, sem á von á opinberri rannsókn, er geti bezt gert sér grein fyrir því sjálfur, að opinber rannsókn sé yfirvofandi, og þess vegna er það mín skoðun, að það sé ekki ástæða til þess að gera þessa breytingu og oft gæti líka verið erfitt að vita og reyndar ekki í brtt. sagt neitt um það, hver það sé, sem á að gefa þessa tilteknu aðvörun. Þá er næsta brtt., þ.e. við 4. mgr. 52. gr., en efni hennar er það, að verði flugverja tekið blóð vegna rannsóknar á því, hvort hann sé undir áhrifum áfengis, skal honum ekki heimilt að hefja flug næstu 12 klukkustundir á eftir, þó að rannsókn vegna meints brots á 1. mgr. þessarar gr. leiði í ljós, að hann sé ekki sekur. Ég tel, að það sé í rauninni ástæðulaust að veita flugmanni frí í 12 tíma á eftir, þó að honum sé tekið blóð. Það er nú vissulega mjög smávægileg aðgerð, og flugmaður gæti í mjög mörgum tilfellum verið fullkomlega fær um að stýra loftfari innan miklu skemmri tíma frá því, að honum hefur verið tekið blóð. Þá kemur brtt. undir 2. lið á þskj. 564, sem er við 53. gr. Það yrði þá ný gr., en samkv. brtt. á að ákvarða hámarkstíma, sem flugverji má starfa um borð í loftfari hverju sinni, eins og þar er greint frá. Það er í fyrsta lagi rétt að benda á, að hjá öllum meginþorra flugmanna er hámarkstíminn ákveðinn í kjarasamningum þeirra, og þar er hámarkstíminn lægri en það, sem hér er gert ráð fyrir. En að vísu er það rétt, að það eru nokkrir flugmenn á hinum smærri flugvélum, sem ekki eru ráðnir til stóru flugfélaganna, sem hafa ekki kjarasamninga, en þá má á það benda, að í frv. segir í síðustu mgr. 52. gr.: „Ráðh. setur í reglugerð ákvæði um lágmarkshvíldartíma flugmanna til að tryggja fyllsta öryggi, að fengnum till. félagssamtaka flugverja, flugfélaga og flugmálastjórnar.“ Þessi hámarkstími, sem hér er verið að ræða um í brtt., er samkv. till. Félags ísl. atvinnuflugmanna, en í sjálfu sér þyrfti, áður en þetta verður ákveðið, umsagnir fleiri aðila um það, hver þessi hámarkstími ætti að vera, svo sem flugfélaganna og flugmálastjórnarinnar. Og í rauninni ætti það að vera fullnægjandi, að þessi ákvæði yrðu sett í reglugerð, eins og frv. gerir ráð fyrir, því að vitanlega má, þegar ákveðinn er lágmarkshvíldartími, auðveldlega um leið ákveða, hver sé hámarksvinnutíminn. Þá kem ég að hinum brtt. undir 3., 4., 5. 6. og 7. lið á þskj. 564. Þær till. eru einnig allar samtengdar og fjalla um það, að setja skuli á stofn loftferðadómstól. Þetta er í rauninni sú brtt., sem að mínum dómi er langþýðingarmest, því að hinar fjalla mest um atriði,. sem eru minni háttar. Það getur auðvitað verið talsvert álitamál, hvort setja eigi á stofn loftferðadómstól eða láta það duga, eins og í frv. er gert ráð fyrir, að skipuð verði rannsóknarnefnd kunnáttumanna til þess að kanna orsakir flugslyss, ef manntjón hefur orðið, og ef um minni háttar slys er að ræða, fari fram rannsókn á vegum flugmálastjórnarinnar. Eftir brtt: er gert ráð fyrir, að þessi loftferðadómstóll sé skipaður 7 mönnum, þar af 2 lögfræðingum, og svo 5 mönnum, sem hafi sérþekkingu á starfsgreinum í flugi og flugmálefnum. Ég álit, að það séu í rauninni, eins og nú standa sakir eða koma til með að standa á næstu árum, tæplega næg verkefni fyrir slíka stofnun, því að sem betur fer eru flugslys hjá okkur fátíð, og það væri í nokkuð mikið ráðizt að setja á stofn svo mikið bákn til þess að gegna því hlutverki. Þá tel ég líka, að það kynni að vera erfitt að fá vel hæfa og fróða menn 5 að tölu í dóminn, sem hefðu sérþekkingu á flugmálum. Öðru máli getur gegnt með rannsóknarnefndir, því að í þær er auðvitað hægt að skipa erlenda sérfræðinga, þótt að vísu megi segja, að loftferðadómstóll gæti að sjálfsögðu kvatt erlenda sérfræðinga sér til aðstoðar. En það kann vel að vera, að í framtíðinni verði þetta þannig, að hér verði settur á fót loftferðadómstóll og það verði þá meiri grundvöllur fyrir slíka stofnun en er í dag. En ég skal alveg fúslega játa það, að þetta getur verið talsvert mikið álitamál, hvort grundvöllur sé fyrir því að setja slíkan dómstól á stofn nú eða ekki. En þess ber að gæta, að þessi brtt. kom fram í Nd. og var felld þar, og mín skoðun er sú, að það gæti, ef þessi till. væri samþykkt hér, teflt framgangi frv, í hættu, því að það væri ekki að vita, hvernig Nd, mundi taka þeirri breytingu, og ég tel það meira virði að tryggja framgang frv. en fara að gera hér breytingar á síðustu stundu, sem gætu e.t.v. orsakað það, að frv. næði ekki fram að ganga. Þessi löggjöf eða lagasetning hefur verið vandlega undirbúin. Með henni er verið að miða að því að samræma loftferðalög okkar loftferðalögum nágrannaþjóðanna og þá fyrst og fremst skandinavísku landanna og einnig að samræma þau gildandi alþjóðlegum loftferðarétti. Á þessu öllu hefur verið brýn þörf. Ég endurtek það svo að lokum, að samgmn. hefur mælt með samþykki frv., þó að einstakir nm. hafi áskilið sér rétt til þess að bera fram brtt. við það og þær hafi komið hér fram, eins og ég hef rætt hér að framan.



Herra forseti. í nál. samgmn. um þetta mál er það tekið fram, að einstakir nm. áskilji sér rétt til að flytja brtt. við frv. og fylgja brtt., sem frsm kynnu að koma. Í samræmi við þetta hef ég ásamt hv. 1. þm. Vesturl. borið fram á þskj. 564 nokkrar brtt. við frv. Þessar brtt. voru einnig lagðar fram í hv. Nd. og fengu mikið fylgi við atkvgr, þar, þótt þær yrðu reyndar ekki samþykktar. Fulltrúar atvinnuflugmanna ásamt lögfræðingi, sem hefur verið þeim til aðstoðar við athugun á þessu máli, komu á fund n., þegar frv. þetta var þar til umr. og athugunar, og lögðu þeir áherzlu á, að þær breytingar fengjust á frv., sem við leggjum til á þskj. 564. Hv. frsm. heftu nú gert þessar till. að umtalsefni og rakið nokkuð, hverju þær breyta frá ákvæðum frv., og get ég þess vegna farið fljótt yfir sögu. En allar miða þessar till. að því að skapa aukið öryggi í sambandi við flugþjónustuna. 1. till. er um breyt. á 52. gr. frv. og er um það, að flugmaður skuli ekki neyta áfengis, æsandi eða deyfandi lyfja næstu 5 klukkutíma eftir að starfa hans í loftfari lauk, enda hafi hann ástæðu til að ætla, að opinber rannsókn verði hafin um atferli hans við starfann. Hér viljum við fá þá breytingu á orðalagi; að aðili, sem í hlut á, hafi fengið aðvörun um það, áður en vakttíma hans lýkur, að ástæða sé til að ætla, að opinber rannsókn verði hafin um atferli hans við starfann. Þetta er í samræmi við það, sem algengt er í réttarfarsmálum, að frumkvæðið sé ekki hjá aðila eða segja má sakborningi sjálfum, heldur hjá öðrum aðila, þegar ástæða þykir til um rannsókn á atferli manns. B-liður þessarar till, er um það, að við viljum fá þá breyt. á frv., að flugmaður gegni ekki flugþjónustu næstu 12 klukkustundir á eftir að honum hefur verið tekið blóð vegna rannsóknar á meintu broti. Þetta þykir rétt að setja í lög, þetta ákvæði, af öryggisástæðum, því vað sé manni tekið blóð, getur það haft líkamleg áhrif á hann, t.d. að handleggur bólgni, en þau áhrif komi ekki fram fyrr en nokkrar klukkustundir séu liðnar frá læknisaðgerðinni, og enn fremur sökum þess, að slík læknisaðgerð hafi oft sálræn áhrif á menn og það þurfi að vera öruggt, að menn gegni ekki þjónustu sem flugmenn, á meðan þeir séu í geðshræringu eða hugur þeirra ekki í jafnvægi sökum árekstra og aðgerða, sem orðið hafi fyrir stuttum tíma. 2, brtt. á þskj. 564 er um það, að lögákveðinn verði hámarksstarfstími flugmanna. Þessi ákvæði, sem í brtt. standa, eru í samræmi við það, sem gildir í brezkri löggjöf um þessi mál, eftir því sem greint var frá, þegar n. hafði þetta mál til athugunar. Í frv. er gert ráð fyrir, að ákvæði um þetta efni séu sett í reglugerð, og nú munu samsvarandi ákvæði vera í samningum, sem flugmenn eða félag atvinnuflugmanna gerir við flugfélögin. En í þessu sambandi er þess að gæta, að samningar eru miklu hreyfanlegri en löggjöfin sjálf. Svipað er raunar að segja um reglugerðarákvæði, og ég vil í þessu sambandi sérstaklega benda á, að hér á landi eru nú þegar allmargir flugmenn, sem starfa ekki hjá flugfélögunum hinum stærri, heldur gegna flugþjónustu á einkaflugvélum og falla því ekki undir þá samninga, sem um þetta hafa verið gerðir. En að setja þessi ákvæði í löggjöf mundi vissulega veita öllum flugmönnum mikið aðhald. Þá kem ég að þeirri brtt. okkar, sem er mikilvægust, en það eru töluliðirnir 3–7, sem má skoða sem eina heild í þessu sambandi. Þar er svo kveðið á, að skipaður skuli loftferðadómstóll. Dómsmrh. skipar menn í dóminn og dómurinn sé skipaður til 4 ára í senn. Formaður dómsins og varaformaður skulu fullnægja sömu skilyrðum og hæstaréttardómarar, en auk formanns og varaformanns skulu skipaðir í loftferðadómstólinn 5 menn, sem hafa sérþekkingu á starfsgreinum í flugi og flugmálefnum. Við dómsstörf skulu tveir hinna sérfróðu manna starfa með formanni dómsins, og skal við val þeirra tekið tillit til þess, hvert verkefnið er og hverrar sérþekkingar helzt er þörf. Okkur er það kunnugt, að flugslys hafa orðið þó nokkrum sinnum hér á landi. Og einnig ber að líta á það, að flugið er í mjög örum vexti. Það virðist því eðlilegt, þegar þessi heildarlöggjöf er sett, að litið sé til hins öra vaxtar í flugþjónustunni og ákvæði um loftferðadómstól lögleidd. Það getur ekki orkað tvímælis, að það er hin fyllsta ástæða til þess, hvenær sem flugslys verður, að það sé rannsakað eins nákvæmlega og nokkur kostur er á. Sú rannsókn mun raunar oft litlu fá bjargað frá því, sem þegar er orðið. En hún getur orðið til lærdóms og viðvörunar síðar og átt þátt í því að koma í veg fyrir, að slys af sams konar eða svipuðum orsökum endurtaki sig. Og á þetta verður naumast lögð of mikil áherzla, að fyllstu varúðar sé gætt í þessu efni. Í frv., eins og það kemur frá Nd., er gert ráð fyrir því, að ráðh. geti hverju sinni, sem flugslys verður, skipað rannsóknarnefnd kunnáttumanna til að rannsaka orsakir flugslyss, ef manntjón hefur orðið. En við, sem stöndum að þessum brtt., teljum miklu meira öryggi í því fólgið, að starfandi sé fastur dómstóll, sem hafi það verkefni að fjalla um mál af þessu tagi. Þá eru þar alltaf viðbúnir starfi hverju sinni menn, sem ber skylda til að framkvæma slíka rannsókn, og það á ekki að þurfa að valda neinum töfum að ná til þeirra, svo að þeir geti þegar gengið hiklaust að sínu starfi og haft sér til stuðnings þá reynslu, sem þeir öðlast í starfinu. Hitt sé ekki eins líklegt til árangurs, að þurfa að leita að mönnum í rannsóknarnefnd hverju sinni, sem óhapp verður við flugþjónustuna. Við, sem flytjum þessar brtt., leggjum ríka áherzlu á, að þær verði samþykktar, og teljum þó tillögurnar um loftferðadómstólinn mikilvægastar.

Frsm,. (Jón Þorsteinsson): Herra forseti. Ég vildi aðeins taka það fram í tilefni af þeim umr., sem hér hafa orðið um loftferðadómstól, að ég tel, að þótt loftferðadómstóll yrði ekki settur hér á stofn, sé ekkert því til fyrirstöðu, að rannsókn flugslysa geti farið fram fyrir dómstólum. Yfirleitt öll meiri háttar slys á að rannsaka fyrir dómstólum, og þá er það að jafnaði reglan, að dómari, sem venjulega eftir okkar löggjöf situr einn í dómi, kveður sér til aðstoðar tvo sérkunnáttumenn sem meðdómendur, þannig að frv., eins og það liggur hér fyrir, breytir í raun og veru engu um það, þó að það sé gert ráð fyrir því, að skipa megi og skipa skuli sérstaka rannsóknarnefnd í hverju tilfelli, ef alvarleg flugslys ber að höndum. Það er líka mikill vandi að setja reglur um loftferðadómstól og hlutverk hans og þó að ég skuli nú ekki fara neitt út í það hér, skilst mér, að í þessum reglum segi ákaflega takmarkað um hlutverk og valdsvið dómsins, sérstaklega hvort hann á að dæma í refsingar og hvort hann á að hafa heimild til þess að dæma skaðabætur, réttindamissi og annað, sem verulegu máli skiptir. - Ég vildi aðeins vekja athygli á þessum atriðum, en ég get þó að lokum áréttað það, sem ég sagði áðan, að það kann vel að vera, að í framtíðinni verði nauðsynlegt að setja hér á fót loftferðadómstól, þó að ég telji, að það sé naumast tímabært nú.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að leggja fram nokkrar skriflegar brtt. við þetta frv. og vænti þess, að hæstv. forseti leiti afbrigða fyrir þeim. Þessar till. eru ekki veigamiklar, ég vil taka það strax fram, og óþarfi að hafa mörg orð um þær, þær skýra sig sjálfar. Aðeins vil ég taka fram, að 1. till. mín er sú, að 1. gr. frv. verði felld niður. Hún er, eins og ég tók fram við 1. umr. málsins, ófullkomin skilgreining á hugtakinu loftfar, og þar sem hún er mjög ófullkomin og vandræðaleg, tel ég miklu betra að fella greinina alveg niður og það, sem í henni felst, líkt og aðrar þjóðir hafa gert við endurskoðun sinna 1. um loftferðir, t.d. Noregur, Sviss og fleiri lönd. Í 104. gr. er dálítið óljóst orðalag í staflið c. Þar stendur, með leyfi hæstv. forseta, að „flutningurinn megi hlíta ákvæðum Varsjársáttmálans að lögum, sem til líka við sáttmálann takmarka að jafnaði ábyrgð flytjanda á glötun o.s.frv. hér hygg ég, að hafi orðið prentvilla einhvern tíma í árdaga, en sú prentvilla síðan orðið föst við endurprentun frv. Hér mun eiga að standa, að „flutningurinn megi hlíta ákvæðum Varsjár-sáttmálans eða lögum, sem til líka við sáttmálann takmarka að jafnaði ábyrgð“ o.s.frv. Ég tel rétt, af því að frv. mun vera á förum héðan úr þessari hv. d., að benda á þetta og gera um það brtt., að þetta verði leiðrétt, því að eins og þetta er, er það með öllu óskiljanlegt. Allar aðrar brtt. mínar eru orðalagsbreytingar og breyta ekki í neinu meiningu frv. Ég skal aðeins nefna sem dæmi, að ég geri till, um, að orðalaginu „árekstrar milli loftfara“ verði breytt, því að auðvitað er hér um að ræða „árekstur loftfara“, en ekki neinn árekstur, sem milli þeirra verður. Aðrar brtt. mínar eru í svipuðum dúr, þ.e. orðalagsbreytingar, og ég skal nefna annað dæmi. Í 150. gr. er talað um afhendingu brennis (eldsneytis). Vitanlega er hér ekki átt við afhendingu brennis, sem er ein ákveðin tegund eldsneytis. en alls ekki sú tegund, sem flugvélar undir nokkrum kringumstæðum nota. Hér vil ég láta koma í staðinn afhendingu eldsneytis, það er alveg nóg. Ég vænti þess, að hæstv. forseti leiti afbrigða fyrir þessum skrifl. brtt., þannig að þær megi komast til afgreiðslu í tæka tíð.



Herra forseti. Frv. þessu til l. um stækkun lögsagnarumdæmis Akraneskaupstaðar hefur verið vísað til heilbr.- og félmn. Í 1. gr. frv. er nánar tiltekið um hin nýju mörk, sem eiga að gilda, ef frv. þetta verður samþ. Frv. er flutt að beiðni bæjarstjórnar Akraness, og kaupstaðnum er mikil þörf á því að fá lögsagnarumdæmi sitt stækkað, eins og greint er frá í frv. Þetta er vaxandi kaupstaður, og þetta svæði þarf að taka til skipulags og undir byggingar, enda eru þessar jarðir eða landssvæði, sem þarna er um að ræða, í eign Akraneskaupstaðar, þótt þær hafi legið innan marka Innri-Akraneshrepps. N. hefur kynnt sér það, að ekkert er því til fyrirstöðu af hálfu Innri-Akraneshrepps, að lögsagnarumdæmi hans verði skert og lögsagnarumdæmi Akraneskaupstaðar stækkað, annað en að það er ágreiningur um bætur fyrir tekjurýrnun Innri-Akraneshreppi til handa, er mundi leiða af þessari breytingu. Í 3. gr. frv. er sérstakt ákvæði um það, hvernig þessar bætur skuli ákvarðast, en þar segir, að þær skuli ákveðnar af gerðardómi, sem skipaður sé þremur mönnum og tilnefni aðilar sinn mann hvor í dóminn, en hæstiréttur tilnefni oddamann, sem er formaður dómsins. Þetta vandamál er leyst í þessu frv. á mjög svipaðan hátt og í öðrum tilfellum, þegar kaupstaður hefur þurft á stækkun lögsagnarumdæmis að halda, og munu báðir aðilar una vel við, að það verði gert á þennan hátt. Heilbr.- og félmn. hefur því mælt með því einróma, að frv. verði samþykkt óbreytt: