Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég verð því miður að óska þess enn, að umræðum um þetta mál verði frestað, þar sem mér hefur ekki tekizt að ganga frá því samkomulagi, sem ég hafói von um, að mundi kannske nást um breyt. á þessu. Ég hef rætt það við einstaka nm. og form. fjvn. Hér er ekki um neitt deiluatriði að ræða, heldur aðeins annað form á skattinum, sem hér er um að ræða, og þess vegna hafði okkur talazt þannig til, form. fjvn. og mér, að ég ræddi málið áður við fjmrh., en frá honum er frv. komið. En því miður hef ég ekki getað komið því við að eiga þessar viðræður við hann nú, og þess vegna ber ég enn fram þessa ósk um frestun, en vona, að það geti legið fyrir á næsta fundi.



Herra forseti. Það er nú alllangt síðan þetta mál var til meðferðar í þessari hv. deild. Umr. um það var frestað sakir þeirra . brtt. á þskj. 248, sem nokkrir hv. þm. hafa borið fram. Ég vil þegar taka það fram, að það, sem ég kem til með að segja um þetta mál í sambandi við brtt. mína á þskj. 626, segi ég frá eigin brjósti, en á engan hátt fyrir hönd nefndarinnar. Nefndin í heild tók enga afstöðu til fram kominna brtt. á þskj. 248, en yfirleitt býst ég við, að nm. hafi verið þeim andvígir. - Hvað fyrri lið brtt. snertir, um það, hvað marga kjósendur þurfi til þess að krefjast hlutfallskosninga, þá get ég ekki mælt með samþykkt hans. Ég hygg, að eins og sú tala er nú ákveðin í lögum og í þessu frv., þá sé hún við hóf og ekki vert að breyta til frá því. Þar sem það mun mjög torvelt að fá svo mikinn hluta kjósenda til að undirrita slíka kröfu, get ég ekki mælt með því. Hvað 2. lið brtt. áhrærir, þá sýnist mér, ef hann nær samþykki, að tæplega sé um það að ræða að hreyfa til á lista. Ef reiknað er með því, að fyrsti maður hljóti öll greidd atkvæði, annar maður helming, þriðji maður þriðjung o.s.frv., þá sýnist mér það fyrir fram vonlaust að breyta nokkru um röð á listanum. Hins vegar get ég sagt það fyrir fram, að mín skoðun er sú, að þurfi ekki nema örfáa menn til að breyta á lista, er tæpast hægt að líta á þær breytingar sem almennan vilja kjósenda. Vera má, að það sé ekki aðkallandi að gera breytingar á þessum lögum nú, og gæti verið heppilegra að taka lögin í heild til athugunar fyrir næsta þing. Það eru ekki fyrirsjáanlegar kosningar á þessu næsta ári, svo að engin brýn nauðsyn rekur á eftir að gera þessa breytingu nú, og mætti finna margt því til réttlætingar að vinda ekki svo bráðan bug að þessu nú. Ég taldi rétt að gera nokkra leiðréttingu við síðari brtt. á þskj. 248, og hef ég flutt brtt. við hana á þskj. 626. - Mönnum kann að virðast svo við fyrstu sýn, að ekki sé svo ljóst, hvað við sé átt í þessari brtt., og vera má, að orða hefði mátt þessa reglu öðruvísi og betur. En ég hygg nú, að þegar menn lesa þessa till. yfir með athygli, þá muni menn sjá, við hvað er átt. Og ég tel sjálfsagt, ef þessi brtt. mín yrði samþ., að leiðbeiningar fylgdu til kjörstjórna í fyrsta sinn sem kosið væri eftir þessari reglu, svo að engin óregla hljótist af þeim sökum. Mín brtt. lýtur að því að reikna aðeins með aðalmönmun, þegar fundið er út, hverjir kosnir hafa verið, en taka ekki líka varamenn, eins og gert hefur verið hingað til. Ef Reykjavík er tekin sem dæmi, þá á að kjósa 30 menn, 15 aðalmenn og 15 til vara. Fær þá 1. maður 1 atkv., 2. maður 29/30, 3. maður fær 28/30 o.s.frv., ef miðað er við núgildandi lög. Ef hins vegar er miðað við það fyrirkomulag, sem mín brtt. gerir ráð fyrir, fengi 1. maður hér í Reykjavík 1 atkv., 2. maður 14/15, 3. maður 13/15 o.s.frv. - Ég vona, að menn hafi nú skilið, hvaða regla yrði höfð á, ef þetta fyrirkomulag yrði tekið upp. Svo er eftir að athuga, hvaða listar koma mönnum að og hvaða menn af hverjum lista komast að. Ef miðað er við Reykjavík, þá fær Sjálfstfl. þar 8 menn kjörna, og eru þá 7 menn eftir á listanum til vara, og vantar þá einn mann upp á, að listinn sé fullskipaður. En þá á hér eftir minni reglu að finna varamenn eftir alveg sömu reglu og aðalmenn. Ég ætla, að þessi till mín geri þetta einfaldara og léttara í vöfum. Ég hygg og að með þessari till. sé komið svo til móts við þá, sem vilja breytingar, að hún ætti þess vegna að ná samþykki.



Herra forseti. Það er svo langt um liðið frá umr. um þetta mál, að ég er búinn að gleyma, hvað sagt hefur verið, og vil því aðeins gera stutta athugasemd. Það var út af ræðu hv. 1. þm. Árn., þar sem hann sagði, að ákvæði 1. liðar brtt. okkar útilokuðu menn frá kröfu um hlutfallskosningar. Á þetta get ég ekki fallizt. - Í öðru lagi get ég ekki fallizt á það, að heppilegra hefði verið að draga afgreiðslu þessa máls til næsta þings. Það er einmitt heppilegra, að nokkuð sé liðið frá breytingunum, þegar næst verður gengið til kosninga, svo að þær valdi síður ruglingi. Hvað við kemur brtt. hans við 2. lið, þá teljum við flm., að þar sé svo til móts við okkur gengið, að við tökum þann lið okkar til baka, og kemur hann að sjálfsögðu ekki til atkvæða. Læt ég svo útrætt um þetta mál.



Herra forseti. Það er nú búið að ræða mikið um þetta mál, en þó vildi ég segja um það nokkur orð, áður en það færi til atkvæða. Ég er fullkomlega með því, að 2. liður á þskj. 248 sé tekinn til baka, enda álít ég þá till. ófæra. Ég skal viðurkenna, að till. frá formanni allshn. á þskj. 626 er miklum mun skárri og gengur ekki eins á rétt kjósenda, gefur ekki flokksstjórnum samsvarandi veldi eins og brtt. 2 á þskj. 248. Ég er samt sem áður þeirrar skoðunar, að heppilegra sé að halda því, sem nú er, heldur en að breyta til, eins og hv. 1. þm. Árn. leggur til. Eftir brtt. á þskj. 248 þarf 1/5 kjósenda til að ákvarða, að hlutfallskosning skuli viðhöfð við kosningu hreppsnefndar. Það þurfa m.ö.o. eins margir að skrifa undir áskorun eins og þarf til að koma að einum manni. Þetta þýðir, að það á að heimta opinberlega fram nöfn þeirra manna, sem geta myndað fimmta hluta kjósenda og notað sér rétt stjskr. og kosningalaga til þess að koma að einum manni. Ég sé ekki betur en að slík till. brjóti í bága við allan anda stjskr. og kosningalaganna um leynilegar kosningar. Það á beinlínis að knýja fram opinberlega nöfn þeirra manna, sem ekki ganga inn á þann lista, sem meiri hl. í viðkomandi hrepp kemur sér saman um. Við vitum að vísu, að í mörgum hreppum er samkomulag, t.d. sveitahreppum, þar sem tveir sterkustu flokkarnir, Sjálfstfl. og Framsfl., hafa mikið meirihlutafylgi. Bændurnir koma sér saman um að halda hreppsnefndinni óbreyttri, og þeir vilja kæfa alla mótspyrnu gegn þessu, sem oft og tíðum kann að vera frá sveitaalþýðu, sem máske á minna undir sér en viðkomandi bændur. Fyrir slíka, þá smærri, eru l. um leynilegar kosningar sett. Með því að gera lágmarkið fyrir undirskriftum 1/5 hluta kjósenda, á að gera þeim mönnum óhagræði og rýra rétt þeirra, sem eru í minni hl. og vilja nota sér rétt kosningalaganna. Ég álít þess vegna, að það eigi að halda l. eins og þau eru, að 1/10 geti krafizt hlutfallskosninga. En þessi breyt. mundi verða beint spor aftur á bak, því að það mundi þýða að fækka hlutfallskosningum í landinu og rýra rétt manna til leynilegrar atkvgr. Ég álít þess vegna, að d. beri að fella þessa brtt., nr. 1 á þskj. 248.



Með tilliti til þess, sem áður var sagt, tel ég þessa brtt. skárri en hina, og í trausti þess, að verði þessi samþ., komi hin til atkv. svo breytt, segi ég já.



Ég er á móti þessari till., en meðan sú hætta vofir yfir, að hin till. verði borin upp, sem þessi er brtt. við, mun ég greiða atkv. með þessari till. nú, til þess að geta greitt atkv. á móti við næstu atkvgr.



Herra forseti. Sjútvn. hefur haft til meðferðar frv. það, sem hér liggur fyrir á þskj. 552, en hefur ekki orðið ásátt um afgreiðslu þess. Meiri hl., hv. þm. Snæf., hv. 2. þm. N-M. og ég, leggur til, að frv. verði samþ. með einni breytingu, sem er við 4. gr. og varðar fyrirkomulag á endurgreiðslu lána, sem gert er ráð fyrir að veita úr fiskveiðasjóði samkvæmt þessu frv. Minni hl. hins vegar, þeir hv. 2. landsk. þm. og hv. þm. Borgf., er frv. andvígur. Það má telja upphaf þessa máls, að á öndverðu þingi ritaði stjórn fiskveiðasjóðs sjútvn. þessarar deildar bréf og fór þess á leit, að hún beitti sér fyrir því, að felld yrðu úr gildi l. nr. 38 1948, þar sem afnumið er það útflutningsgjald af saltfiski, er greitt hafði verið fiskveiðasjóði. Fiskveiðasjóður Íslands fær samkv. l. 1½ af hundraði af verðmæti útfluttra sjávarafurða, og hefur það fyrirkomulag einnig náð til saltfisksins, þar til gjaldið af honum var undanskilið með l. frá 1948. Þá var svo ástatt, að lítið var flutt út af þeirri vörutegund og verðið lágt, og þótti því ekki skipta miklu fyrir sjóðinn, að gjaldið rynni til hans, og hins vegar ekki gustuk að leggja það á þessa framleiðslu. Nú er aftur á móti á það bent, að hér hafi orðið miklar breytingar á, svo að meiri hluti þess fisks, sem er ekki fluttur út í ís, er nú saltaður. Því veldur nú þetta ákvæði mjög tilfinnanlegum tekjumissi fyrir fiskveiðasjóð, svo að ekki verður séð, að hann geti starfað eins og hingað til, ef þessi lagaákvæði eiga að vera áfram í gildi. Það má nú að vísu segja, að verð á saltfiski sé ekki svo hátt, eins og sakir standa, að ástæða sé til að leggja á hann þess vegna þetta gjald. En ef það telst á annað borð réttmætt að leggja útflutningsgjald á sjávarafurðir, þá er ekki ástæða til að gera á þeim þann mun, sem nú er í lögum, og rétt að leggja á saltfiskinn engu síður en aðrar tegundir framleiðslunnar. Þegar um það er að ræða, hvort yfirleitt sé rétt að leggja á þetta gjald, þá verður að meta, hvort nauðsyn verði að teljast á starfi þeirrar stofnunar, sem gjaldið á að renna til, þ. e. a. s. fiskveiðasjóðs. Hér á landi er engin stofnun önnur en fiskveiðasjóður, sem veiti sjávarútveginum stofnlán með hagkvæmum kjörum, og ef menn vilja halda í þann möguleika, að útvegurinn eigi kost á slíkum lánum, þá verður að styðja þessa stofnun. Hér er þannig ekki um það að ræða, að þetta gjald, sem á sjávarútveginn er lagt, þjóni öðrum hagsmunum en útvegsins sjálfs. Í sambandi við fiskveiðasjóð og til skilningsauka á starfsemi hans þykir mér rétt að nefna nokkrar tölur, sem verða mættu til skilningsauka á þýðingu sjóðsins fyrir sjávarútveginn. Ég hef alveg nýlega fengið þessar tölur frá stjórn sjóðsins, og þær gefa nokkurt yfirlit um það hlutverk, er hann hefur rækt fyrr og nú. Ekki liggja fyrir nákvæmar skýrslur lengra aftur en til ársins 1923, en sjóðurinn var stofnaður árið 1905 og lánveitingar litlar í fyrstu. En frá 1923, eða um 27 ára skeið, hefur fiskveiðasjóður veitt samtals 776 lán, að upphæð samtals hér um bil 42 milljónir kr. Þau lán, sem fiskveiðasjóður á útistandandi nú í árslok 1950, nema samtals 24½ millj. kr. Þessi upphæð skiptist þannig í aðalatriðum, að til skipa, sem eru 12 rúmlestir eða minni, hafa verið veittar 150 þús. kr., til 13–30 smálesta skipa 1.8 millj. kr., til 31–75 lesta skipa 11.8 millj. og til skipa yfir 75 lestir á fjórðu millj. kr., - eða til skipa alls um 17 millj. kr. Jafnframt átti svo sjóðurinn útistandandi um síðustu áramót 3.4 millj. kr. til hraðfrystihúsa, 1.4 millj. kr. til fiskþurrkunarhúsa og rúmlega 2.6 millj. til ýmissa annarra fyrirtækja í þágu sjávarútvegsins. Ef hv. þm. léki hugur á að vita, hvernig árlegri lánastarfsemi sjóðsins er hagað, þá voru t. d. veitt úr sjóðnum á árinu 1950 samtals 54 lán, að heildarupphæð 4½ millj. kr. Þar af eru 32 lán til skipa, samtals 2 millj. kr.; til hraðfrystihúsa 600 þús. kr.; lán til fiskþurrkunarhúsa 1.3 millj.; til fiskimjölsverksmiðja, lifrarbræðslustöðva og olíustöðva 513 þús. og um 100 þús. kr. til ýmissa annarra fyrirtækja, - eða í allt 4½ millj. kr. - Af þessari mynd liggur nokkuð ljóst fyrir, að sjóðurinn hefur með höndum allumfangsmikla lánastarfsemi í þágu sjávarútvegsins. Eins og nú er komið, ef tekjur sjóðsins halda áfram að rýrna mjög, eins og gert er ráð fyrir að verði, ef þetta frv. nær ekki fram að ganga, þá má búast við, að starfsemi hans dragist mjög saman á næstunni. Í þessu frv., sem hér liggur fyrir, er gert ráð fyrir, að nokkrum hluta þess tekjuauka, sem fiskveiðasjóður fengi, ef frv. næði fram að ganga, yrði varið til þess að veita lán með tilteknum kjörum til hraðfrystihúsa, sem ætlazt var til, að fengju lán úr stofnlánadeild sjávarútvegsins, en hafa ekki fengið þau. Það var ætlunin á síðasta þingi að bæta úr þörf þessara húsa með því að veita þeim lán af framleiðslugjaldi, sem var með lögum um gengisskráningu, launabreytingar, stóreignaskatt, framleiðslugjöld o. fl. lagt á aflaverðmæti nýju togaranna. Gert var ráð fyrir í þeim lögum, að þar fengist allmikið fé, og skyldi því varið til að veita hraðfrystihúsunum lán. Nú er það svo, að á þessu þingi hafa ákvæði laganna um álagningu þessa framleiðslugjalds verið felld niður, svo að þar mun ekki vera um að ræða neitt fé, sem hægt væri að lána hraðfrystihúsunum, og því er ætlunin með þessu frv. að bæta nokkuð úr því tjóni, sem þau hafa orðið fyrir af þessum sökum, þar sem eigendur þeirra hafa gert sér vonir um lán samkvæmt gengisbreytingarlögunum, en þær vonir hafa nú að engu orðið. Nú sé ég í áliti hv. minni hl. sjútvn., að hann væntir þess, að úr þörfum þessara hraðfrystihúsa muni verða bætt með heimild þeirri, sem er í 22. gr. núgildandi fjárlaga, um ríkisábyrgð á lánum í þessu skyni, og nemur allt að 5 millj. kr. En þar er aðeins um að ræða heimild til ríkisábyrgðar á lánum, en engin trygging fyrir því, að þau muni fást, og þótt svo væri, þá veit ég, samkvæmt upplýsingum, sem ég hef aflað mér um þetta efni, að það mundi sízt veita af að nota þau lán til að bæta úr fyrir frystihúsunum til viðbótar þeim lánum, sem þetta frv. gerir ráð fyrir, að þau geti fengið. Þess skal getið, eins og raunar stendur á þskj. 615, að sjútvn. hefur leitað álits stjórnar fiskveiðasjóðs um frv., og hefur stjórnin mælt með því, en gert jafnframt till. til breytinga, sem meiri hl. n. telur sig geta tekið upp í frv. að nokkru leyti.



Þar sem hv. 2. landsk., frsm. minni hl. sjútvn., er ekki viðstaddur, þá vildi ég fyrir okkar hönd segja nokkur orð í sambandi við þetta mál, þótt raunar sé tilgangslítið að tala hér fyrir auðum stólum, auk þess sem tekið er fram í nál. okkar það, sem við vildum segja um afstöðu okkar til málsins, og eiga hv. þingmenn aðgang að því. Það er rétt, sem hv. frsm. meiri hl. sagði, að sjútvn. barst ósk um það frá stjórn fiskveiðasjóðs, að n. legði fram frv. þess efnis, að lög, sem sett voru 1948 um það, að saltfiskur skyldi undanþeginn útflutningsgjaldi því, sem þá átti að renna í fiskveiðasjóð, yrðu felld úr gildi, þannig að útflutningsgjald af saltfiski hækkaði um 1½%, og skyldi sú hækkun renna eins og áður til fiskveiðasjóðs. Það varð ekki samkomulag um það í nefndinni, hvort verða ætti við þessum tilmælum stjórnar fiskveiðasjóðs, og því varð engin framkvæmd um að bera þetta mál fram, fyrr en meiri hl. nefndarinnar flutti þetta frv. fyrir skömmu, þar sem orðið er við tilmælum stjórnar fiskveiðasjóðs, og ef það nær samþykki, þá verður lagt til viðbótar 1½% útflutningsgjald á saltfiskinn. En ástæðurnar til þess, að minni hl., við hv. 2. landsk., hefur ekki treyst sér til að verða við þessum tilmælum, voru þessar: Eins og kunnugt er, þá féll að mestu niður saltfisksverkun hér á landi á stríðsárunum, og var því fiskurinn fluttur mestmegnis út hraðfrystur eða ísaður. Nú hefur það komið í ljós, er farið var að salta fiskaflann meira en áður, að sá útflutningur hefur átt mjög erfitt uppdráttar. Ég fer ekki að rekja ástæðurnar fyrir því, að tiltölulega lágt verð hefur fengizt fyrir hann, eftir að farið var að flytja hann út, en niðurstöðurnar hafa orðið þær, að allmiklu lægra verð hefur fengizt fyrir saltfiskinn á erlendum markaði en þann fisk, sem fluttur hefur verið út hraðfrystur. Og með tilliti til þessa, hvað erfitt hefur verið með sölu hans, þá treysti minni hl. sér ekki til að bera fram till. um hækkun útflutningsgjalds um 1½% á þessum fiski, eins og í frv. felst. Þetta er því ástæðan fyrir því, að minni hl. hefur ekki treyst sér til að fylgja þessu frv., sem hér um ræðir. Þess skal getið, að við erum þeirrar skoðunar, að kosta beri kapps um að leysa vandkvæði þeirra hraðfrystihúsa, sem hér um ræðir, en við væntum þess, að með þeirri heimild, sem er í 22. gr. fjárlaga þessa árs um ríkisábyrgð fyrir allt að 5 millj. kr. láni í þessu skyni, megi takast að greiða fram úr þessu máli. Og víst er um það, að þegar þessi ábyrgðarheimild var til umræðu við fjárlögin, þá lágu ekki fyrir neinar aðrar till. til úrlausnar á þessum málum, og var því gengið fast eftir því þá, að sú úrlausn fengist, sem felst í þessari heimild fjárlaganna. Og minni hl. væntir þess, að ríkisstj. leiti ráða til þess, að svo megi verða. Það kann að vísu að vera rétt hjá hv. frsm. meiri hl., að stuðningur samkvæmt þeirri heimild nái skammt til að leysa öll vandkvæði hraðfrystihúsanna hvað þetta snertir; það má vera, að svo sé, en nokkur úrlausn mundi þó felast í því, ef tekst að útvega það lán, sem gert er ráð fyrir í þessari heimild fjárlaganna. Þetta eru ástæðurnar fyrir því, að minni hl. hefur ekki getað mælt með frv. Og þá úrlausn, sem í frv. er lagt til að gerð verði á málum hraðfrystihúsanna og byggist eingöngu á því, að útflutningsgjald verði hækkað á saltfiski um 1½% og helmingi þess tekjuauka, sem renni við það í fiskveiðasjóð, verði varið til hraðfrystihúsanna samkvæmt sérstökum ákvæðum í frv., hefur stjórn fiskveiðasjóðs þó ekki fellt sig við. - Hef ég þá ekki fleira um þetta mál að segja, með því að ég hef nú gert grein fyrir afstöðu minni hl. í þessu máli.



Það er nú ekki margt úr ræðu hv. þm. Borgf., sem ég þarf að ræða um. En í fyrsta lagi vildi ég vekja athygli hv. þm. á því, að í frv. því, sem hér liggur fyrir, er aðeins farið fram á það, að útflutningsgjald af saltfiski verði hið sama og nú er af freðfiski og öðrum sjávarafurðum. Það er ekki farið fram á, að útflutningsgjaldið af saltfiski verði hærra en af öðrum sjávarafurðum, heldur aðeins það sama, að greitt verði af honum jafnhátt gjald og áður var gert, eða fyrir árið 1948, er lög um niðurfellingu þess voru samþ., en þau lög munu hafa verið miðuð við það, að þá var saltfiskurinn aðeins lítill hluti af útflutningnum. Ég veit, að fjárhag sjávarútvegsins er ekki þannig komið, að hann megi við auknum gjöldum, en ég fæ ekki séð, ef á annað borð er rétt að leggja útflutningsgjald á sjávarafurðir, að þá sé ástæða til að undanþiggja saltfiskinn gjaldinu. Það mun að vísu vera svo, að á síðastliðnu ári fékkst að meðaltölu hærra verð fyrir hraðfrysta fiskinn en saltfiskinn, en ég held, að það liggi í því, að mikill hluti hraðfrysta fisksins var seldur á allóvenjulegan hátt, eða í skiptum fyrir vörur með nokkuð háu verði. Og ég dreg í efa, að orðið hefði mikill munur á verði þessara fisktegunda, ef um sams konar sölu hefði verið að ræða. Að vísu hefur nokkuð verið selt af saltfiski með vöruskiptafyrirkomulaginu, en það er ekki sambærileg hlutfallstala og hjá freðfiskinum. Nú er það ástæðan fyrir því, að meiri hl. sjútvn. hefur talið það koma til greina að leggja til að hækka útflutningsgjaldið af saltfiskinum um 1½%, að hann telur, að hér sé um samræmingu að ræða, sem sé eðlileg, ef útflutningsgjald er greitt af sjávarafurðum á annað borð, og hins vegar einnig, að því fé, sem með þessu fæst, á að verja til að bæta úr mjög brýnum þörfum sjávarútvegsins sjálfs, sem sé að veita stofnlán til báta og annarra nauðsynlegra fyrirtækja útvegsins. Viðvíkjandi hinu atriði frv., að verja nokkrum hluta tekjuauka þess, sem þetta frv. gerir ráð fyrir, til að veita lán til þeirra hraðfrystihúsa, sem hafa ekki fengið þau stofnlán, sem þeim voru ætluð, þá er það rétt hjá hv. þm. Borgf., að í fjárlögum þessa árs er veitt heimild til handa ríkisstj. til að ábyrgjast allt að 5 millj. kr. lán til þessara hraðfrystihúsa. Nú veit ég, að heimild til ríkisábyrgðar fyrir lánum er allt annað en það að sjá fyrir lánsfé. Hv. þm. munu þekkja það af reynslunni, að þótt um ríkisábyrgð sé að ræða, þá getur reynzt fullerfitt að fá það lánsfé, og slík heimild hefur verið í fjárlögunum áður, án þess hún hafi borið nokkurn árangur eða tekizt hafi að útvega lán vegna hennar. Og menn eru vantrúaðir á það, að hún muni bera árangur frekar nú, þar sem líka nú er mjög erfitt að útvega lán. Því vakir nú fyrir flm. þessa frv., að ekki sé nóg að veita ríkisábyrgð fyrir lánunum, heldur verði að sjá svo um, að hægt verði að fá fé að láni. Þessi hraðfrystihús, sem hér um ræðir, eru komin misjafnlega langt áleiðis og misjafnlega langt síðan bygging þeirra var hafin, en sameiginlegt er þeim öllum, að þau fengu á sínum tíma fyrirheit um aðstoð frá nýbyggingarráði, þar sem þeim var veitt vilyrði fyrir því, að þau fengju stofnlán úr stofnlánadeild sjávarútvegsins. Nú varð reyndin sú, að fé stofnlánadeildarinnar var þrotið og hún gat ekki leyst úr vandkvæðum þessara húsa. Mér er að minnsta kosti kunnugt um tvö fyrirtæki, sem þannig var ástatt um, að ár eftir ár hafa þau stöðugt beðið eftir því, að þessir aðilar bættu þeim á einhvern hátt upp það tjón, sem þau hafa orðið fyrir vegna þess, að vilyrðin fyrir lánum brugðust. Og svo er nú komið, að við þetta verður naumast unað öllu lengur. Þegar ríkisstj. lagði svo fyrir þessa hv. deild till. um að fella niður framleiðslugjald af aflaverðmæti nýju togaranna, þá var þessu máli hreyft af a. m. k. tveimur þm., sem að þessu frv. standa, og borin fram till. um það, að ef það gjald yrði fellt niður, þá yrðu jafnframt gerðar ráðstafanir til þess að bæta upp þeim hraðfrystihúsum, sem hér um ræðir, að með þessu var af þeim tekinn möguleiki á lánsfé. Á þeim tíma var vel í þetta tekið, en síðan hafa þó engar till. komið fram af hálfu hæstv. ríkisstj. til að leysa þennan vanda, og því er það, að þeir, sem áhuga hafa á þessum málum, hafa séð sig til neydda að leita sjálfir úrlausnar, og er hennar nú leitað í sambandi við flutning þessa frv. - Ég held, að ekki sé ástæða til að taka fleira fram í sambandi við þetta frv., en ég vil að lokum undirstrika það, sem ég gat um áðan, að hér er ekki um að ræða að leggja aukagjald á saltfisk fram yfir aðrar sjávarafurðir, heldur aðeins til jafns við þær.