Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Eiríkur Einarsson: Ég get verið fáorður um lessa brtt., sem ég ber hér fram, því að ég gerði að nokkru leyti grein fyrir henni v ið 2. umr. Ég vil taka sérstaklega fram, að með brtt. þessari vil ég á engan veg verða til þess að tefja þetta mál. Ég vænti þess, að hað þurfi ekki að koma til, því að ef brtt. verður samþ. nú, þá þarf hún aðeins að fara til einnar umr. í Ed., en þar mun enginn ágreiningur vera um það. Brtt. er borin fram til öryggis því, hvert stefnt er með þessu frv. Hún er í raun og veru til fyllra samræmis við málefnið, eins og það lá hér fyrir upphaflega í þeirri þáltill., sem hv. þm. S.- Þ. bar fyrst fram, sem snerist svo til þessa lagafrv. Það er tekið fram, að eignarnámsheimildin nái einnig til lands Kaupfélags Árnesinga í Hveragerði. Þar sem það var fellt úr í frv., þótti mér réttara að taka þetta fram, af því að ég veit, að það er meining málsins. Mér er tjáð, að kaupfélagið vilji selja hetta land, og hlutaðeigandi íbúar í Hveragerði vilja, að ríkið eignist það. Til þess að greiða fyrir málinu og til aukins öryggis um, að lagaheimild nái til þessa landsvæðis, hef ég flutt hér þessa brtt. Ég hef borið þetta mál undir færustu lögfræðinga, og eru þeir á einu máli um það, að heppilegt væri, að brtt. mín yrði samþykkt. Ég álít þetta nú næga skilgreiningu fyrir því, sem ég flyt hér. Mér hefur enn fremur dottið í hug, hvort ekki væri rétt að flytja aðra brtt., en ég hef nú ekki gert það. Það er hvergi tekið fram í l., að eigi eða megi reyna fyrst til hlítar samkomulagsleiðina um kaup og sölu þessara lóða. - En mér hefði þótt það miklu viðkunnanlegra. Ég hef nú ekki borið fram till. í þessa átt. En hitt hef ég skýrt, og vænti ég þess, að hv. deild finnist það eðlilegt og réttmætt að greiða þeirri till. minni atkvæði.

* Frsm. (Gísli Guðmundsson): Hv. 8. landsk. kvaðst ekki vilja tefja framgang þessa máls: Nú er orðið áliðið þings, og tel ég því vissara að gera engar breytingar á frv. nú. Af þeirri ástæðu vildi ég mega vænta þess, að hv. 8. landsk. dragi till. sína til baka. Ég hef þar að auki síðan við 2. umr. aflað mér frekari upplýsinga um málið, m.a. rætt við nákunnuga menn, og af þeim upplýsingum dreg ég þá ályktun, að' það land, sem um er rætt á þskj. 500, sé innan landamæra þess svæðis, er lögin ná yfir. Enn fremur tel ég enga ástæðu til bera að nafngreina eitt land framar öðrum, því að hér er um 8 lóðabletti alls að ræða. Hygg ég því, að brtt. hv. 8. landsk. sé óþörf, en málinu hins vegar stefnt í nokkra hættu með henni. - Vil ég því, eins og ég áður sagði, mælast til þess, að hv. flm. taki tillöguna aftur.



Ég skal ekki vera langorður. Ég hélt, að hv. 8. landsk. væri svo kunnugur þarna eystra, að hann hefði ekki þurft að finna sér upp ástæðu til þess að flytja þessa brtt., en mér skilst, að hún sé eingöngu flutt í þeim tilgangi að hrekja málið milli deilda, svo að það dagi uppi. Ég vil endurtaka það, sem hér hefur komi fram, að Egill Thorarensen kaupfélagsstjóri vill láta hafa það eftir sér hér, að hann véfengi ekki, að land Kaupfélags Árnesinga heyri hér undir, þó að aðrir véfengi það. Enn fremur er það kunnugt, að land Kaupfélags Árnesinga hefur lengi staðið ríkinu til boða, en engum öðrum. - Er því brtt. hv. 8. landsk. með öllu óþörf.

*Eiríkur Einarason: Ég get fallizt á hófsamleg rök hv. þm. N.- Þ., og ég vil taka það skýrt fram, að ég vil á engan hátt tefja þetta mál. Ef ég tek brtt. mína aftur, rá er það eingöngu með tilliti til þess, að ég vil ekki stofna málinu í þá hættu, að það fái ekki afgreiðslu í Ed. í þessu þingi. Hins vegar skil ég ekki þann ofsa, sem greip hv. 2. þm. Árn. Fannst mér öll ræða hans óljós og þokukennd og ekki laus við mótsagnir, en annars ekki þm. sæmandi. Hirði ég ekki um að svara henni. En til þess að málið verði ekki fyrir töfum, og þar sem fyrir liggur yfirlýsing Egils Thorarensens, sem ég ekki véfengi, tel enda, að till. mín hafi orkað þar nokkru um, þá tek ég till. mína aftur.



Ég vil mælast til þess við hæstv. forseta, að hann fresti málinu um stund. Fjhn. er að ganga frá brtt., en hún er, því miður, ekki alveg tilbúin. - Nokkurra mínútna frestur nægir.

Forseti (JörB): Mér hefur borizt ósk af hálfu fjhn: um að fresta umr. um stund. Vil ég verða við þeirri ósk og ákveð 10 mínútna fundarhlé. Að loknu fundarhléi var umr. fram haldið.

Forseti (JörB): Mér hefur borizt skrifl. brtt. við frv. frá fjhn., svo hljóðandi: „Aftan við 1. gr. frv. bætist ný málsgr., svo hljóðandi: Ríkisstj. heimilast enn fremur að greiða sérstaka uppbót til þeirra embættis- og starfsmanna, sem hafa undir 650 kr. grunnkaup á mánuði og hafa börn innan 14 ára aldurs á framfæri sínu. Uppbót þessi nemi kr. 300.00 án verðlagsuppbótar fyrir hvert barn á ári og greiðist eftir á missirislega, þó þannig, að samanlögð grunnlaun og uppbót þessi fari eigi fram úr upphæð, sem svarar til 650 kr. grunnlauna á mánuði. Sams konar heimild veitist einnig ríkisstofnunum, sveitar- og bæjarfélögum og stofnunum þeirra.

*Haraldur Guðmundsson: Það hefur orðið samkomulag um þessa brtt., sem hæstv. forseti hefur nú lýst. Þar hafa mætzt á miðri leið mismunandi skoðanir í fjhn. Þessi uppbót er hugsuð þannig hjá n., samkv. því, sem hv. þdm. hafa heyrt, að þessar 300 kr., sem uppbótarupphæðin á að nema á ári fyrir hvert barn, skoðist sem hvort tveggja í senn, viðbót við grunnlaun og verðlagsuppbót á þá viðbót, svo að launin samsvari núverandi dýrtíð, þannig að þetta muni samsvara h.u.b. 165 kr. grunnkaupshækkun yfir allt árið fyrir hvert barn innan 14 ára aldurs, sem viðkomandi launþegi hefur á framfæri sínu. Ég hefði áskað þess sjálfur, að lengra hefði verið gengið í þessu efni, en um petta náðist samkomulag. Og fyrir þá, sem lægst eru launaðir í þessu landi, er þetta nokkur leiðrétting á þeirra kjörum, sem ég fyrir mitt leyti vil stuðla að, að nái fram að ganga. Ég mun því taka aftur brtt. mína á þskj. 417, ef það mætti verða til þess, að þessi brtt. yrði samþ.



Ég vildi með örfáum orðum gera grein fyrir minni afstöðu til þessa máls. Ég býst við, að það sé rétt, sem haldið hefur verið fram,. að það séu erfiðleikar hjá ýmsum opinberum starfsmönnum, sem eru meðal hinna lægst launuðu og hafa mörg börn á framfæri sínu, og að þeir því hafi fulla þörf fyrir slíka uppbót. Hins vegar vil ég benda á það tvennt, að ef ríkið og ríkisstofnanir greiða þannig lagaða sérstaka uppbót, sem miðuð er við ómagafjölda hjá starfsmönnum, þá má gera ráð fyrir, að önnur fyrirtæki í landinu, sum a.m.k., verði að fara einnig inn á þá braut. Í öðru lagi vil ég benda á það, að þessu fylgir sá galli, að það er nokkur hætta á, að við starfsmannaráðningar verði frekar gengið fram hjá fjölskyldumönnum heldur en einhleypum, ef á þennan hátt verður að greiða fjölskyldumönnum í raun og veru meiri laun, þegar tillit er tekið til þessarar uppbótar. Á þetta vil ég benda. Einnig hitt, að ef farið er inn á þá braut yfirleitt að greiða. nokkurs konar barnauppeldisstyrk til þeirra, sem eru í þjónustu þess opinbera, þá er spurning, hvort ekki er sanngjarnt að láta það ná til fleiri manna í landinu, og jafnvel þó að þeir séu ekki í annarra þjónustu. Mér finnst, ef inn á þessa braut væri farið yfirleitt, að greiða þessa uppbót til þeirra, sem eru í annarra þjónustu, gæti hitt komið til athugunar, hvort ekki væri sanngjarnt að breyta þessu í það að greiða öllum. sen hafa ómaga á sínu framfæri, eitthvert slíkt framlag. Þrátt fyrir þessa agnúa, sem ég tel vera á þessu fyrirkomulagi, sem brtt. er um, þá geri ég ekki ágreining út af þessu í n. við mína samnefndarmenn, þannig að ég greiddi ekki atkv., á móti þessari breyt., en áskildi mér hins vegar rétt til þess að sitja hjá við atkvgr. og mun gera það.



Herra forseti ! Ég ætla bara að taka það fram, að brtt., sem ég tók aftur við 2. umr., mun nú verða til atkvgr. við þessa 3. umr. Ég hygg, að ég þurfi ekki að mæla neitt fyrir henni nú. Þó að hv. fjhn. flytji þessa brtt., sem nú er fram komin hér á fundinum, sem bætir nokkuð úr, þá nær hún skammt, og ég vil, að þingið geri betur. Vildi ég því mælast til þess, að brtt. okkar hv. 4. landsk. verði samþ.