Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hygg að það hafi verið venjan, a.m.k. þau ár sem ég hef setið á Alþingi, að miða við að fundir væru ekki settir í deildum, sameinuðu þingi eða nefndum nema helmingur nefndarmanna eða deildarmanna eða þingmanna væri viðstaddur. Mér sýnist að sú venja hafi verið brotin á þessum fundi. Ég geri ráð fyrir að þessi vinnubrögð standist út af fyrir sig lög og þingsköp, en ég tel að hér sé um að ræða ósið og mótmæli því að efnt sé til fundar af þessu tagi með þeim hætti sem hér hefur gerst. Ég minni á í þessu sambandi, herra forseti, að mér er tjáð að í gær hafi formenn þingflokka stjórnar og stjórnarandstöðu hitt forseta þingsins að máli svo og ráðherra til að fara yfir þingstörf þau sem fyrir liggja á næstu vikum fram að jólum. Ég hygg að á þessum fundi, sem haldinn var í gær, hafi ekki verið um það rætt að boðaður yrði fundur í dag þannig að þessi fundur sé boðaður án þess að haft hafi verið venjulegt og eðlilegt samráð a.m.k. við formenn þingflokka stjórnarandstöðunnar. Ég leyfi mér, herra forseti, af þessu tilefni að gagnrýna tvennt, annars vegar að fundur skuli hér settur án þess að helmingur þm. hafi verið viðstaddur í þessari virðulegu deild og sömuleiðis að til þessa fundar skuli hafa verið efnt án þess að haft væri venjulegt samráð við forustumenn þingflokkanna á hinu virðulega Alþingi. Mér er tjáð að fundurinn sé einkum haldinn til að útbýta tveimur stjfrv., annars vegar um stjórn fiskveiða og hins vegar um tekju- og eignarskatt. Þannig háttar til að samkvæmt hinum nýju starfsreglum þingsins, sem ég er ekki orðinn vel kunnugur, eru haldnir fundir í Sþ. á mánudögum og í deildum á þriðjudögum. Þess vegna hefði ekki af þeim ástæðum verið nauðsynlegt að boða fund í dag því að nóg var að útbýta málunum á mánudag í Sþ. til þess að þau mættu koma fyrir á þriðjudag í deildum, en mér er ekki kunnugt um að neitt samkomulag liggi fyrir um að deildafundir verði haldnir fyrri hluta næstu viku á afbrigðilegum tíma. Þetta vildi ég láta koma fram með formlegum hætti af minni hálfu, herra forseti. Án þess að ég sé út af fyrir sig að kalla á andsvör á þessari stundu vildi ég að mín afstaða lægi fyrir.



Hæstv. forseti. Ég tek undir þá gagnrýni sem hér hefur komið fram. Í gær var bæði fundur hjá forsetum um morguninn og það var líka þingflokksformannafundur síðari hluta dags. Þá gáfust næg tilefni til að tilkynna mögulegan fundi í deildum í dag. Nú vill svo til að flestir þm. hafa ráðstafað sér og eru skuldbundnir við önnur störf eða jafnvel farnir út úr bænum þar sem ekki var búist við neinum fundi í deildinni í dag. Fundur var tilkynntur um kvöldmatarleyti í gær alveg skyndilega og án nokkurs samráðs, hreinlega fundarboð án þess að það væri nokkuð spurt um hvernig það hentaði. Ég hlýt að gagnrýna slík vinnubrögð. Ekki það að þingið muni eiga annríkt fram að jólum, enginn kvartar undan því að þurfa að vinna sín störf. Það er sjálfsagt mál. En það er líka sjálfsögð kurteisi og sjálfsögð tillitssemi að um slíka aukafundi sé haft fullt samráð því að stjórnin hlýtur að vilja samvinnu og velvilja allra sem sitja hér á þingi til að koma þessum afskaplega síðbúnu málum sínum í höfn. Ég get ekki ímyndað mér annað en hún æski þess. Og þessi vinnubrögð eru til þess fallin að vekja upp mótþróa.



Hæstv. forseti. Vegna orða síðasta ræðumanns, hv. 4. þm. Vestf., vil ég undirstrika að hér hafa engin illindi orðið enn þá. Ég vil líka taka undir það að sjálfsagt er að slíkir útbýtingarfundir séu haldnir, en þá vil ég jafnframt vekja athygli hv. þm. á því að nú eru hér staddir þrír stjórnarliðar. Það eru staddir hér reyndar fimm að ráðherrunum báðum meðtöldum og skrifara. Já. Nú verður að telja þá alla. 



Herra forseti. Ég minnist þess að þegar ég kom fyrst inn á þing sem varaþm. mætti ég á fundi, ég hygg að það hafi verið í Sþ. frekar en í deild, og ég held að við höfum verið tveir eða þrír þm. Það var útbýtingarfundur. Það er altítt og sérstaklega þegar tímaþröng er að reyna að koma frv. til þm., að þeir hafi aðgang að þeim fullprentuðum og það sé búið að útbýta þeim. Það er auðvitað ekki síður verið að taka tillit til stjórnarandstöðu en stjórnar með þessum hætti. Ég vildi aðeins segja frá því að mér er kunnugt um að þetta er altítt og það er ekkert í þingsköpum sem segir að ekki megi setja fund án þess að meiri hlutinn sé mættur eða aukinn meiri hluti. Hér er bara einfaldlega um misskilning að ræða og það getur ekki valdið neinum deilum okkar á milli eða þvermóðsku eins og menn kannski hefðu óttast. Ég vona að þeir sem áður hafa setið hér á þingi minnist nákvæmlega þessara atvika. Hvort þetta er svo rétt siðvenja er allt annað mál. En þetta er bæði löglegt og altítt og hefur verið gert í áratugi.



Ég vil í tilefni af þessum umræðum benda á að hér verður fundargerð ekki afgreidd og engar atkvæðagreiðslur verða. Ég tel að samkvæmt fundarsköpum sé ekki rangt að farið. Hins vegar finnst mér mjög miður að það skuli ekki fást meiri hluti deildarmanna til að sækja fundinn. En á því eru skýringar. T.d. eru allir þm. Reykjaness á ferðalagi í dag með sveitarstjórnarmönnum, sem löngu var ákveðið, og ég gaf þeim leyfi til að halda því ferðalagi áfram, taldi víst að meiri hluti næðist. Auk þess er einn hv. deildarmanna erlendis og þrír aðrir hafa beðið um fjarvistarleyfi. Ég vona að þessi óvenjulegi háttur nú verði ekki til að valda misklíð. Ég taldi rétt að frv. um stjórn fiskveiða yrði lagt fram nú þannig að menn fengju umþóttunartíma, stjórnarsinnum og stjórnarandstöðu til umþóttunar, og vænti ég þess að þessi gjörð verði ekki misvirt sem slík og tek ég orð hv. þingdeildarmanna ekki á þann veg heldur.



Herra forseti. Það er í fyrsta lagi svo að það er óvenjulegt að boða fund í deildum án samráðs við forustumenn þingflokka. Það er óvenjulegt. Sérstaklega þegar þess er gætt að það var haldinn hér mikill fundur í gær, er mér sagt af formanni míns þingflokks, þar sem farið var yfir þingstörfin á komandi vikum, og aðeins nokkrum klukkustundum síðar var svo þessi fundur boðaður. Hv. 4. þm. Vestf. ber því við að það hafi komið upp óvænt atvik í millitíðinni. Hvert var hið óvænta atvik? Það var nokkuð sem mátti koma þjóðinni allri og þingheimi gjörsamlega á óvart og hæstv. forseti Sþ. hefur greinilega orðið mjög undrandi á. Það var að stjórnin kom sér saman um að leggja fram stjfrv. um stjórn fiskveiða. Og hæstv. forseti Sþ. var svo undrandi yfir þessari niðurstöðu að hann taldi ástæðu til að víkja frá því sem um hafði verið rætt á fundi fyrr um daginn með forustumönnum þingflokkanna og ráðherranum og efna til fundar á þessum degi án samráðs við forustumenn þingflokkanna. Þetta er óvenjulegt. Hvort það er hins vegar ólöglegt eða jafnvel siðlaust, það voru ekki mín orð og dettur mér ekki í hug að hafa uppi. En það vekur athygli mína hvað þetta hefur komið forseta Sþ. á óvart, þessi undur að stjórnin skyldi koma frá sér frv. um stjórn fiskveiða. Það er vissulega ekki neitt óvenjulegt heldur að það komi þjóðinni á óvart, en það er athyglisvert að hæstv. forseti Sþ. skuli einnig vera í þeim hópi sem undrast það svo mjög að stjórnin skuli koma frá sér frv. til l. um stjórn fiskveiða. Í öðru lagi er óvenjulegt að setja fund án þess að meiri hluti eða helmingur deildarmanna sé viðstaddur. Það er óvenjulegt og ég fer fram á að stjórn þessarar virðulegu deildar verði hagað með þeim hætti, enda heyrði ég það á hæstv. forseta áðan, að það verði ekki regla að setja fundi án þess að meiri hluti deildarmanna sé kominn. Það gengur ekki. Það verður að vera alveg á tæru að það er ætlunin að haga þingstörfum með venjulegum hætti og að fundir séu settir með því að meiri hluti deildarmanna sé mættur. En í þriðja lagi, hæstv. forseti, og þar tekur alveg steininn úr, er óþarfi að útbýta málunum á þessum degi vegna þess að deildarfundir hafa ekki verið áformaðir fyrr en á þriðjudag. Þess vegna hefði verið nóg að útbýta málinu á mánudag í Sþ. Málið er því óvenjulegt frá tveimur hliðum séð og auk þess óþarfi frá þeirri þriðju skoðað, herra forseti.



Ég tek fram að það er vilji minn að deildarfundir verði haldnir á mánudag og ég vænti þess að það náist samkomulag um að svo verði gert. Það þarf að koma fram málum fyrir jól og ég hygg að það sé öllum til góðs í þingstörfum að síðustu dagana til jóla verði unnið af miklum þunga. Það eru svo fáir dagar eftir.