Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Þetta er eitt af tekjuaukafrv. þeim sem stjórnin hefir lagt fyrir Alþingi að þessu sinni. Býst jeg við, að allir sjeu sammála um nauðsynina á tekjuauka, og ekki er hægt að halda því fram að frv. þetta sje ekki sæmilega athugað þar sem það, auk þess að vera flutt af stjórninni hefir gengið í gegnum hv.Nd. Nefndin telur bót að þessu frv., þar sem tekjuauka þarf, og leggur því til að það verði látið ganga fram. Smávegis breytingar gerði nefndin á frv., þar sem hún leggur til að sherry, portvín og malaga verði tollað undir 2. lið, í stað 3. liðar, sem hún áleit að það heyrði síður undir. Þá kemur að aðalbrtt.. í síðustu málsgr. 2. liðs, þar sem lagt er til, að lagður verði 4 kr. tollur á hvern lítra af vínanda sem aðfluttur er til eldsneytis eða iðnaðar og gerður óhæfur til drykkjar undir umsjón yfirvalds. Í frv. var ekki gert ráð fyrir neinum tolli af þessum vínanda. Nefndin var ekki sammála um það hversu hár þessi tollur ætti að vera, en hins vegar kom öllum nefndarmönnum saman um það að hjer væri að ræða um hæfan tollstofn. Þó að vínandi þessi sje nauðsynlegur leikur grunur á, að hann sje ekki varlega notaður og eins er hins að gæta að fjölmargar nauðsynjavörur eru skattlagðar. Jeg vil geta þess að fjárhagsnefnd var ekki ánægð með hækkun þá er hv.Nd. hefir gert á tóbakstollinum, en vildi ekki breyta því þar sem hún áleit það ekki til neins, þar sem till. um niðurfærslu á honum fjell með miklum atkvæðamun í Nd. Umtal varð í nefndinni um það, að hækka tollinn á tegrasi o. fl., en niðurstaðan varð þó sú, að ekki væri vert að gera það að þessu sinni, þar sem ríkissjóður er altaf síhungraður, eins og einstaka menn og stofnanir í voru ríki, og því viðeigandi að geyma einhvern tollstofn sem hækka mætti, þegar líkt frv. þessu kemur fram á næsta þingi.

Magnús Kristjánsson Jeg tel ekki þessar brtt. nefndarinnar til bóta. - Að vísu get jeg ekki haft neitt verulegt á móti 1. brtt., jafnvel þó gert sje ráð fyrir helmingshækkun, en þykir þó undarlegt að vera að hækka toll á vöru, sem notuð er til lækninga. Síðari brtt. nefndarinnar gengur út á það, að lagður sje 4 kr. tollur á hvern lítra af vínanda, sem nota á til eldsneytis og iðnaðar og gerður er óhæfur til drykkjar. Mig stórfurðar á þessari brtt., því jeg sje ekki, að hún geti haft önnur áhrif en þau að gera fátæklingum lífið erfiðara. Á síðari árum hefir vínandi þessi mikið verið notaður til eldsneytis. - Bæði hefir hann verið tiltölulega ódýr, og víða er húsum svo háttað, að ekki er hægt að nota önnur áhöld til suðu en þau, sem þetta efni er notað við. Jeg býst við, að nefndin hafi ekki athugað þetta nægilega. Ef maður vildi gera sjer grein fyrir því, hvað fyrir nefndinni hefir vakað, er hún kom fram með till. þessa, mun hún hafa óttast, að vara þessi væri misbrúkuð á þann hátt, að hún væri notuð til neyslu. En þó svo væri, að hún væri að einhverju leyti misbrúkuð, þá er ekki komið í veg fyrir það með þessum tolli. Þeir sem eru svo djúpt sokknir, að leggja sjer slíkan óþverra, sem brensluspíritus er, til munns, myndu engu síður gera það, þó þessi hái tollur sje lagður á hann. Þar sem jeg býst við, að ekki verði mikill tekjuauki að tolli þessum en þyngslin af honum komi niður þar, sem síst skyldi, vona jeg að hv.þm. athugi mál þetta vel áður en þeir greiða atkv. um brtt., en að sjálfsögðu mun jeg greiða atkvæði á móti henni.

Fjármálaráðherra (S. E.) Jeg þakka hv. fjárhagsnefnd. hvernig hún hefir tekið í frv. þetta, og sömuleiðis fyrir brtt. a. 1. og b. 3. - Virðist mjer ekkert athugavert þó tollurinn af sherry, portvíni og malaga sje hækkaður upp í 2 kr. af hverjum lítra. Að vísu eru þessar tegundir notaðar sem læknislyf, en að minni hyggju mun lítið um, að aðrir sjúklingar noti það en þeir sem hafa ráð á. Hins vegar finst mjer alt of langt gengið að leggja 4 kr. toll á hvern lítra af vínanda, sem nota á til eldsneytis og iðnaðar. - Jeg játa það, að væri hægt að greina á milli þess vínanda, sem notaður er til eldsneytis, og hins, sem notaður er til drykkjar, mætti tolla þann síðarnefnda mjög hátt: en slíks er ekki kostur. En að tolla vínanda, sem notaður er til eldsneytis eins og farið er fram á í brtt., nær ekki nokkurri átt. - Slíkur vínandi er mikið notaður til eldsneytis sjerstaklega af fátæku fólki, og myndi því sá tollur koma hart niður. Verði brtt.hv. fjárhagsnefndar samþ., mun jeg koma fram með brtt. um lægri toll við 3. umr. Jeg veit að það situr ekki á fjármálaráðherra að snúast á móti skattatill., sem ganga í þá átt, að bæta hag ríkissjóðs. - En þar sem hjer er að ræða um skatt, sem er svo hár, og kemur mest niður á fátæku fólki, mun jeg leitast við að fá hann lækkaðan.

Kristinn Daníelsson Jeg er sammála hv. 2. þm. Húnv. (G. Ó.) um það, að tollur á tóbaki sje orðinn nokkuð hár. - Tóbak má segja að sje nauðsynjavara, sem notuð er jafnt af fátækum sem ríkum. - En þar sem nefndin kom ekki með neina brtt., kom jeg ekki með neina sjálfur, en áskil mjer rjett til að geta komið með brtt. við 3. umr., og vænti fylgi nefndarinnar og ef til vill deildarinnar. Vel gæti verið, að hv.Nd. breytti skoðun sinni, þegar hún sæi vilja Ed., og þó svo fari ekki, sje jeg ekkert á móti því að deild þessi láti í ljós skoðun sína á málinu. Hvað vínandanum viðvíkur, hygg jeg, að hann sje meira notaður til iðnaðar en eldsneytis og sje ekki betur en fara mætti einhvern milliveg.

Fjármálaráðherra (S. E.) Jeg vil út af ræðu hv. 2. þm. G.-K. (K. D.), mæla eindregið á móti því, að dregið verði úr hækkuninni á tóbakstollinum. Jeg tel engan tekjustofn færari um að bera háan toll en t. d. vindla, sem er fullkomin óhófsvara.  (K. D. : Mætti greina sundur)  . Sama er að segja um annað tóbak, það er hrein og bein óþarfavara. Það er talið mæla með láguni tolli að gamalmenni geti ekki án tóbaks verið. - En svo er um alla tolla, að þeir koma einhversstaðar hart niður. Tóbak er óhófsvara, og þarf því ekki að hafa samvisku af að hækka tollinn á því enda er það tollað mjög hátt annarsstaðar í heiminum. Væri óverjandi að fara að lækka tollinn á því, þegar verið er að seilast til þess, að tolla fullkomnar nauðsynjavörur. Vona jeg, að þessi hv. deild fallist alls ekki á, að till. stjórnarinnar um hækkun á tóbakstollinum verði færðar niður, enda myndi hv.Nd. taka það mjög illa upp.

Halldór Steinsson Þó jeg hafi skrifað fyrirvaralaust undir nál., er það ekki svo að skilja, að jeg sje alls kostar ánægður með frv. eða nál. sjálft. Það er þó einkum 5. tölul. 1. gr., sem jeg er óánægður með, og mun greiða atkv. móti honum. Á þingi 1917 var tóbakstollurinn hækkaður. Þá var jeg móti hækkuninni. En nú er hún enn meiri fjarstæða. Það er altaf hægt að tönlast á því, að tóbak sje ónauðsynleg vara. Það vita allir. Og það getur jafnvel verið skaðlegt, ef það er notað í óhófi. En tóbak er vara, sem mannlegur líkami heimtar og getur illa án verið, ef hann er orðinn vanur því. Og tollur venur menn ekki af því. Jeg gæti betur skilið hækkunina ef sú ástæða væri færð fyrir henni, að tollurinn ætti að útrýma tóbaksbrúkun, og þó veit jeg, að sá tilgangur myndi aldrei nást. Það kann reyndar að vera, að það mætti hafa tollinn svo háan, að fátæklingar yrðu að hætta tóbaksbrúkun, en efnamenn myndu halda áfram. En hvaða rjettlæti væri í því? Meðalbrúkun á neftóbaki mun vera 1 pd. á mánuði, 12 pd. á ári, sem með núverandi verðlagi kostar 100–120 kr. Þetta er að vísu ískyggilega mikil eyðsla í svokallaðan óþarfa, en ekki myndi hækkaður tollur draga úr henni. Það er alkunnugt, að margur fátæklingurinn sparar heldur við sig ýmsar nauðsynjar, til að þurfa ekki að vera án tóbaks. Þurrabúðarmenn í kaupstöðum og sjávarþorpum eiga verst með að neita sjer um tóbak og kaffi. Því er jeg algerlega á móti hækkun á tolli á þessum vörum. Þá er vínfangatollurinn, sem farið er fram á að hækka, í 2. og 3. lið 1. greinar. Mjer þótti satt að segja kynlegt, þegar jeg sá að hæstv. stjórn hafði komið sjer saman um að stinga upp á hækkun á vínfangatolli hjer í bannlandinu. Áfengi er bannvara, að öðru leyti en því að það er leyfður innflutningur á því til meðalanotkunar og iðnaðar. Á þessu leyfða áfengi lendir því tollurinn eingöngu. En það er hál braut að leggja toll á vínföng, sem notuð eru til lækninga. Það má með jafnmiklum rjetti leggja toll á öll önnur meðul, og dettur þó engum í hug, að það nái nokkurri átt. Það virðist svo, sem hæstv. stjórn hafi borið meiri umhyggju fyrir suðuspritti sem kvað vera notað mikið til drykkjar, og nokkuð til að kveikja á ,,primusum“ heldur en vínföngum, sem notuð eru til lækninga ýmsum kvillum. Það er hlutur sem jeg fæ ekki skilið, hvers vegna hæstv. stjórn hefir viljað tolla meðul en ekki suðuspritt. Jeg hefi hvorki getað fengið skýrslur um innflutning á suðuspritti frá stjórnarráðinu eða hagstofunni. en eftir því, sem kunnugur kaupmaður segir mjer, mun það ekki vera undir 35–40 þús. pt. á ári. Það er víst sannfæring mín, að skatt á suðuspritti beri ekki að færa niður úr því, sem ákveðið er í brtt. nefndarinnar.

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Hv. þm. Ak. (M. K) vildi andmæla tolli á suðuspritti á þeim grundvelli, að hann kæmi illa niður á fátæklingum. En hvaða tollar eru það, sem ekki koma illa niður á fátæklingum? En þeir borga ekki suðusprittstollinn fremur en hinir efnuðu. Það er hægt að hringla með fátæklingana á móti hvaða tolli sem er. Sami hv.þm. hjelt því fram, að suðuspritt væri notað mikið hjer í Reykjavík vegna þrengsla. Jeg á ekki gott með að átta mig á þessari ástæðu. Er það svo að skilja, að ýmsir drekki það vegna þrengsla, eða hvað? En það er fleira en suðuspritt, sem fátæklingar þurfa að nota. Miklu meiri ástæða væri til að vorkenna fátæklingum tóbakstollinn. Það væri þess vert að minnast nánar á hann. En jeg sleppi því vegna þess, sem hv.þm. Snæf. (H. St.) og hv. 2. þm. G.-K. (K. D.) hafa þegar tekið fram. Jeg get fallist á þá skoðun hv.þm. Ak. (M. K.), að tollurinn muni ekki fyrirbyggja óhóflega notkun á suðuspritti. En það kemur engu að síður rjettilega niður, að þeir borgi toll, sem brúka þessa vöru í óhófi. Mjer þótti að vissu leyti gaman að heyra hæstv. fjármálaráðh. (S. E.), að svo miklu leyti sem hann talaði um suðuspíritusinn. Mjer skildist á honum, að það væri farið að hækka í ríkissjóðnum, jafnvel svo, að út af flyti. Mjer þótti bara verst, að annað hljóð skyldi koma í strokkinn þegar hann mintist á tóbakstollinn. Býst jeg þó við, að fátæklingarnir eigi alveg eins ilt með að vera án tóbaks eins og suðuspritts. Eftir hans skoðun ætti þessi hækkun á tóbakstollinum ekki að verða til að auka tekjur rkissjóðs, jafnauðvelt og hann telur fátæklingum að hætta við tóbakið, sem hefir þá í för með sjer, að innflutningur á því minkar.

Fjármálaráðherra (S. E.) Jeg vildi skjóta því til hv.frsm. (G.Ó.), að hækkunin á tóbakstollinum muni nema fyrir landssjóð einum 116 þús. kr., og er þó varlega áætlað. Hækkunin verður að öllum líkindum meiri. Satt að segja get jeg ekki fundið, að frsm. hafi haft tilefni til að beina þeim orðum að mjer, að jeg teldi vera orðið fullhátt í ríkissjóði. Framsm. (G. Ó.) mintist á, að jeg væri á móti brenslusprittstollinum. Jeg verð að halda fast við þá skoðun mína, að óviðeigandi sje að leggja háan toll á vöru, sem fátæklingar nota jafnalment, og það af brýnustu nauðsyn. Aftur er jeg hálfhissa á, hvað menn tala með mikilli andakt um tóbakið. Það hefir jafnvel verið sagt, að menn vildu heldur vera svangir en tóbakslausir.  (K. D.: Og svo er það)  . Það er þó vitanlegt, að án tóbaks geta menn lifað, og það góðu lífi, en án matar alls ekki. Svo það þarf ekki að eyða orðum að því, hvort sje betra, að vera án matar eða tóbaks. Hv. þm. Snæf. (H. St.) bjóst við því, að tóbakstollshækkunin gæti orðið til þess að fátæklingar hættu að neyta tóbaks, en hinir ríku mundu halda áfram. Það væri óskandi, að hann hefði þessar afleiðingar fyrir fátæklingana. Þeim mundi líða betur eftir en áður. Jeg er satt að segja hissa á, að lækni skuli þykja tóbakið svona nauðsynlegt. Þá sagði hv.þm. Snæf. (H. St.), að sjer kæmi kynlega fyrir sjónir, að skattar á víni, sem notað er til meðala, skuli vera auknir. Fyrir það fyrsta, eins og jeg mun hafa tekið fram hjer áður, þá er lítið um það, að efnaminni menn brúki vín til lækninga, en í öðru lagi er óhugsandi, að alt þetta vín, sem flutt er inn undir yfirskini lækninganna, fari til þeirra hluta. Það hljóta að vera ýmsir alheilbrigðir, sem fá töluvert vín til drykkjar. Jeg efast um, að tollur yrði ýkjamikill af því víni, sem brýn nauðsyn er á til lækninga. Jeg vona, að hv. deild leyfi frv. að ganga fram óbreyttu. Einkum er það von mín, að ekki verði hreyft við tóbakstollsákvæðunum. Það er algerlega óþarfi að halda langar ræður um, að ómögulegt sje að vera án tóbaks. Menn mundu hafa gott af að venjast af því. Þetta tala jeg af eigin reynslu. Mjer hefir altaf liðið betur, þegar jeg hefi hætt að reykja.  (E. P.: En hví var hæstv. fjármálaráðherra þá að byrja aftur?)  . Mannlegur breyskleiki, prestur minn!

Halldór Steinsson Hæstv. fjármálaráðherra (S. E.) hjelt því fram, að mikill meiri hluti víns, sem flutt væri inn í landið til lyfja, væri ekki notað á löglegan hátt. Jeg vil segja, að þessi árás á stjórnina fyrir að láta brjóta bannlögin komi úr hörðustu átt. Auðvitað er það landsstjórnin, sem á að gæta bannlaganna, sem annara laga. Það situr því síst á henni að vera að koma hjer á þingi með getsakir um brot á lögum, sem hún samkvæmt embættisskyldu sinni á að sjá um að sjeu haldin. Fjármálaráðh. (S. E.) hefir líklega ætlað að skjóta þessari ör til læknastjettarinnar, en hún hitti þó stjórnina og hann sjálfan.

Fjármálaráðherra (S. E.) Það er sannleikur, sem er á allra vitorði, að bannlögin eru brotin. Jeg hefi ekki tekið að mjer stjórn þessa lands með því skilyrði, að hætta að segja sannleikann. En ef jeg væri deigur við að segja það, að bannlögin væru brotin, og það úr ráðherrastólnum, þá væri jeg farinn að sniðganga sannleikann allmikið. Mjer er það mikið óánægju efni að þurfa að segja þetta, en örðugt er það fyrir stjórnina að varna því, að lög sjeu brotin, enda batnar ekki við það, þó ekki sje tekið á hlutunum eins og þeir eru. En vitanlega bendir þetta alt á, að skarpara eftirlit þarf að hafa með bannlögunum.

Magnús Kristjánsson Háttv. frsm. (G. Ó.) var að reyna til að vera fyndinn, en tókst ekki, svo því þarf ekki að svara. Jeg stend við það, að það er óhæfilegt að leggja aðflutningsgjald á suðuspritt, sem vitanlega er eingöngu notað til eldsneytis og iðnaðar. Jeg veit ekki betur en að svo sje fyrirskipað að suðuspritt skuli gert óhæft til drykkjar. Það er beint hugsanarangt að halda því fram, að suðuspritt sje drukkið, ef þessu ákvæði er framfylgt. En þó maður nú fjellist á, að það hefði við eitthvað að styðjast að tolla suðuspritt, þá yrði maður að játa, að hjer er um einbert kák að ræða. Það lægi ætíð nær að leggja toll á hárvötn, en á því sjest enginn litur í frv. Hingað flyst mjög mikið af ,,Bayrum“, og hvað þau nú heita þessi hárvötn. Þau eru altaf óþörf og öllum er vitanlegt, að þau eru mikið notuð til drykkjar. Háttv. nefnd ætti að gera bragarbót, sem að gagni mætti koma, en ekki að vera að þessu fálmi. Suðuspritt er notað mikið af fátæklingum vegna þrengsla í húsum. Jeg stend við þessi orð mín, þó háttv.frsm. (G. Ó.) vildi reyna að gera þau hlægileg. Vegna þrengsla eru margir fátæklingar eldavjelarlausir; þeir búa í einu herbergi með fjölskyldu sína og verða að sjóða alt á „primusum.“ Á áttavita á skipum hefir það einnig verið notað, þó ilt sje. Einnig mikið til ýmiskonar iðnaðar. Ýms heimili nota 10–12 lítra á ári. Þetta dregur sig saman, svo ekki er ástæða til að halda, að mikið af því, sem innflutt er, sje notað öðruvísi en heimilt er. Jeg vil beina því til háttv. nefndar, að ef það á að verða eitthvað úr því, að aðflutningsgjald verði lagt á suðuspritt, þá á hún að ganga lengra og sjá um, að hármeðul og alt, sem vínandi er í, verði tollað, og það ekki lægra.

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Jeg skildi illa þau orð hv.þm. Ak. (M. K.), sem lutu að því, að jeg hefði verið að reyna til að vera fyndinn. Jeg hefi að eins haldið því fram, að nefndin hefði ástæðu til að halda, að suðuspritt væri notað óhóflega, og þess vegna væri sanngjarnt að tolla það. Hv. þm. Ak. (M. K.) kallaði það kák að tolla suðuspritt, en ekki hármeðul. Jeg hefði ekkert á móti því, að þau væru tolluð. Jeg væri hv.þm. Ak, (M. K.) þakklátur, ef hann kæmi fram með brtt. um það við 3. umr. Hv. þm. Snæf. (H. St.) fræddi hv. deild um það að suðuspritt væri ekki notað á kompása, en hv.þm. Ak. (M. K.) gaf þær upplýsingar, að svo væri þó en jeg hygg, að það sje ekki rjett.

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Jeg óska þess, að málið verði látið ganga til landbúnaðarnefndar.

Frsm. (Guðjón Guðlaugsson) Eins og háttv.þm. sjá, er nefndarálitið frá samgöngumálanefnd beggja deilda; hefir hún lagt til, að frv. verði samþ. óbreytt, nema hvað einn nefndarmanna, hv.þm. Snæf. (H. St.), er ber fram brtt. við 1. málsgr. 1. gr., en þótt sú brtt. verði samþ., þá snertir það ekki frv.; er eins hægt að samþ. það fyrir því. Það, sem löggjöfin hefir haft fyrir augum, þegar þessi lög voru sett, hlýtur að vera það, að það væri meiri trygging fyrir varfærni, ef aldurstakmarkið væri haft hærra, en þessi mótmæli ná ekki til frv., því þar er 18 ára aldurinn að eins undantekning, en aldurstakmarkið er ekki fært niður fyrir heildina. Hv. þm. Snæf. (H. St.) hjelt því fram við 1. umr., að rjett væri að færa aldurstakmarkið niður í 18 ár, og um það gæti jeg verið honum samdóma, en jeg skil ekki, hvers vegna hann er á móti því að veita þessa undanþágu heldur kemur með þá till., að setja aldurstakmarkið 20 ár, í stað 21 árs nú, eða lækka það um 1 ár, en það kemur yngri mönnum ekki að notum, og þar sem þau tilfelli eru nauðafá, og um einkabifreiðar að ræða, þá skil jeg ekki, hvers vegna hv. þing ætti ekki að verða við því. Jeg sje ekki, að nein hætta geti stafað af því. Jeg vil því, fyrir nefndarinnar hönd, mæla með, að frv. verði samþ. með þeirri orðabreytingu, sem nefndin ber fram.

Halldór Steinsson Eins og jeg tók fram við 1. umr., er jeg ekki samþykkur því, að farið sje að veita undanþágur um þessi efni, eða frá skilyrðum, sem sett eru fyrir ákveðnu starfi. Jeg kýs miklu fremur, að skilyrðunum sje breytt, en sama gildi fyrir alla. Aldurstakmark þetta er sett sem nokkurskonar trygging fyrir því, að bifreiðastjórarnir sje fremur færir um að gæta lífs og lima farþega sinna. Jeg get, fyrir mitt leyti, fallist á, að aldurstakmarkið sje of hátt, og því ber jeg fram brtt. á þgskj. 149. Annars sje jeg engan mun á því, hvort um er að ræða bifreiðarstjóra á einkabifreið eða leigubifreið. Báðir aka farþegum, og enginn munur þar á, nema hvað annar þeirra tekur fargjald. Og sá, sem er með einkabifreiðina, getur boðið akstur kunningjum sínum, eins mörgum og hann vill, svo ekki þarf um fjölskyldu hans að vera að ræða. Jeg mun því greiða atkv. með að færa aldurstakmarkið niður í 20 ár, en greiði atkv. á móti núverandi frv.-grein.

Frsm. (Guðjón Guðlaugsson) Það ætti ekki að þurfa að endurtaka það, að aðstaðan er alt önnur um einkabíl en leigubíl. Í fyrsta lagi er einkabíllinn notaður sjaldan, og í öðru lagi er hann mest notaður utan bæjarins, og þar er hættan miklu minni. Hvað það snertir, að bifreiðareigandinn bjóði öðrum með sjer, þá sje jeg ekkert á móti því, og það er þessu óviðkomandi með öllu, en tiltölulega sjaldan eru slík boð, því oftast munu þeir fara með fjölskyldu sína, og bifreiðin rúmar sjaldnast meira, og oft ekki hana alla. Jeg fæ því ekki skilið háttv.þm. Snæf. (H. St), þar sem hann vill færa aldurstakmarkið fyrir alla niður í 18 ár. Hann er sýnilega í mótsögn við sjálfan sig. Jeg vona því, að háttv. deild samþykki frv.

Guðmundur Ólafsson Mjer líst brtt. nefndarinnar vera meira en orðabreyting. Hún setur „venslamenn“ í stað „nánustu skyldmenni“. Eftir strangasta skilningi orðanna útilokar nefndin nánustu skyldmenni, því þau geta ekki heitið venslamenn.

Kristinn Daníelsson Áður en gengið er til atkvæða vil jeg vekja athygli á, að brtt.háttv.þm. Snæf. (H. St.) er ekki við frv. eins og það er, heldur við hlutaðeigandi grein í gildandi lögum. Mjer finst, að hún ætti að berast upp fyrst, og þótt hún veri samþ., má samþ. núverandi frvgr.

Forseti: Jeg verð að telja brtt.háttv.þm. Snæf. (H. St.) leyfilega, þar sem hún fjallar um sama efni og frv. Hún fer fram á almenna lækkun á aldrinum, en frv. fram á undanþágu. Eins og málið liggur fyrir er ekkert því til fyrirstöðu að samþ. hvorttveggja.

Kristinn Daníelsson Ef till. á þgskj. 113 verður samþ., bætist hún við till.hv.þm. Snæf. (H. St.), og munurinn er sá, að fyrirsögnin verður eftir till.hv.þm. Snæf., en ekki eftir frv.

Magnús Torfason Mjer skilst, að frvgr. geti vel staðist með þessari breytingu.

Forseti: Jeg er sammála hv.þm., sem talað hafa, og úrskurða, að frvgr. skuli koma til atkv. Vil skjóta því til hv. nefndar, að breyta þarf upphafinu á frvgr., er hún kemur til 3. umr.