Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. hefur tekið dálitlum breytingum í Nd., og eru þær flestar til bóta. Landbn. þessarar deildar hefur ekki haldið fund um málið, eftir að það kom frá Nd., en ég sé ekki ástæðu til þess, að málinu verði frestað vegna þess. Áður var ætlazt til, að enginn gæti flutt inn búfé nema landbrh., en nú getur hann samkvæmt 1. gr. vikið frá þessu banni og veitt öðrum heimild til þess, sbr. 2. gr. Þó er þetta dálítið tvírætt, því að síðar er þess getið í 3. gr., að kostnaðinn við kaup búfjárins skuli greiða úr ríkissjóði. Önnur breyt., sem gerð hefur verið, er sú, að sóttvarnartíminn hefur verið lengdur úr fjórum vikum upp í sex. Þriðja breyt. er sú, að lágmarksákvæði hefur verið sett um sektirnar, og skulu þær vera 1000–20000 kr., en áður var bara miðað við 20000 kr. Þetta eru aðalbreyt. Þótt nokkurs tvískinnungs gæti, þar sem landbrh. er heimilt að leyfa öðrum að flytja inn búfé, en jafnframt gert ráð fyrir því, að ríkið greiði kostnaðinn, sé ég ekki ástæðu til að landbn. skili áliti um málið. Ég legg til, að frv. verði samþ., en það geri ég prívat og ekki vegna þess, að n. hafi tekið afstöðu til þessara breyt.



Herra forseti. Þetta mál er nú komið aftur til d., og verður ekki annað sagt en að það hafi tekið nokkrum breyt. í Nd. Mér sem form. landbn. þætti því gott, að málinu væri frestað, svo að hægt væri að bera það undir n. í heild í stað þess, að nm. segi álit sitt hver í sínu lagi. Ég vildi því óska þess, að hæstv. forseti frestaði málinu, svo að ég geti lagt það fyrir n. og hún fái kost á að ræða það, og það því fremur. sem ekki ern allir nm. mættir hér. Ég skal ekki tefja málið. N. getur tekið það til athugunar á morgun, og síðan má taka það fyrir á miðvikudag.

Frsm. (Ásmundur Sigurðsson) : Menntmn. hefur rætt þetta mál á allmörgum fundum og í því sambandi aflað upplýsinga hjá skrifstofu fræðslumálastjóra. m. a. viðvíkjandi þeim spurningum, sem hv. 1. landsk. þm. (SÁÓ) kom fram með við 1. umr. málsins. Ég vil fyrst svara þeim spurningum hans, sem hægt er að svara á þessu stigi málsins. Í fyrsta lagi spurði hann um það, hve margir nemendur væru í menntaskólanum. Í menntaskólanum í Reykjavík eru 430 nemendur, þar af 64 í gagnfræðadeild, en í menntaskólanum á Akureyri 340, þar af 185 í gagnfræðadeild. Í öðru lagi spurði hann að því, hvort þurft hefði að neita fólki um inntöku í skólana. Allra síðustu árin hefur þess ekki þurft. Í þriðja lagi spurði hann að því, hve mikill hluti þjóðarinnar stundaði menntaskólanám. Samkvæmt upplýsingum fræðslumálaskrifstofunnar eru það um 4%. Það var líka spurt um það, hvort hlutfallstalan mundi vera svipuð hjá öðrum þjóðum, en fræðslumálaskrifstofan gat ekki gefið upplýsingar um það. Ég vænti þess að hv. 1. landsk. þm. láti sér nægja þessar upplýsingar. Þá vil ég víkja með nokkrum orðum að afgreiðslu n. á málinu. Skýrsla fræðslumálastjóra um það, hve mörg prósent landsbúa stunda menntaskólanám, er sundurliðuð fyrir einstaka bæi og sýslur. Sóknin til menntaskólanna frá hinum ýmsu kaupstöðum og sýslum er ákaflega misjöfn, allt frá því að vera 1,81% af íbúafjölda og niður í ekki neitt, þar sem erfiðast er að sækja. Það kemur í ljós, að fyrir norðan er hlutfallstalan í þeim sýslum, sem næstar eru Akureyri, fyrir ofan meðallag og hæst á Akureyri. Hins vegar er þetta ekki alveg sambærilegt, því að í gagnfræðadeildinni eru tiltölulega margir nemendur frá Akureyri, og hækkar það hlutfallstölu bæjarins. Aðrar sýslur á Norðurlandi eru yfirleitt líka fyrir ofan meðaltal. Hlutfallstalan á Vesturlandi og Austurlandi er mjög lág. Allar líkur benda til þess, að ástæðan sé sú, hve langt er til menntaskólasetranna frá þessum landshlutum. Samkvæmt þessu hefur n. ákveðið að mæla með þessu frv. Hún telur, að hér sé um að ræða eðlilega þróun byggða á staðreyndum, sem þegar hafa komið fram fyrir mörgum árum, er menntaskólinn á Akureyri var stofnaður, og telur, að einnig beri að stofna menntaskóla í Vestfirðinga- og Austfirðingafjórðungi, til þess að jafna þann aðstöðumun, er nú er. N. vildi þó ekki fallast á frv. algerlega óbreytt, en í því er gert ráð fyrir, að tveir menntaskólar verði stofnaðir strax, á Ísafirði og Eiðum, en menntaskóli í Sunnlendingafjórðungi verði stofnaður þegar fé verði veitt til þess í fjárl. N. tók þá leið að breyta þessu þannig, að stofnun allra hinna nýju skóla yrði bundin við það, að fé væri veitt til þeirra í fjárl. Það má ætla, að þetta verði framkvæmt þannig, að byrjað verði á framhalds námi og að menntaskólarnir verði stofnaðir smátt og smátt.

Ég vil leyfa mér að spyrja hv. þm., hvort langt er þangað til hann hefur lokið máli sínu, þar sem ætlunin er að fresta umr.

. Ég get lokið þessu fljótlega. Það verður eflaust ástæða til þess að koma nánar inn á málið síðar. Ég vil aðeins enda með að lýsa afstöðu n. Hún leggur til að menntaskólarnir verði stofnaðir smátt og smátt, en einn nm. var fjarstaddur, er þessi samþykkt var gerð, og annar hefur óbundnar hendur. Ég mun svo ekki orðlengja þetta meira nú, þar sem hæstv. forseti hefur lýst yfir því, að fresta eigi umr.

Frsm. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Það hafa þegar gengið atkv. um þetta mál, og er sjáanlegt, að teknar verða inn fleiri landshafnir en þegar hefur verið gert. Þetta hefur breytt viðhorfinu, og vil ég því óska þess að umr. verði frestað, svo að sjútvn. geti athugað málið, þar sem það getur komið til mála, að brtt. verði bornar fram um fleiri landshafnir, eins og á Þórshöfn og við Rif. Ég lofa því að taka málið fyrir á næsta fundi n., sem verður á miðvikudag, svo að þetta þarf ekki að tefja málið mikið.



Það er búið að ræða þetta mál mikið og sýnt, að meiri hl. er með því. Þetta hefur því aðeins þær afleiðingar, að málið verður tafið og fullnaðarafgreiðslu þess seinkað.

Forseti (BSt) : Ég verð að verða við þeim tilmælum, sem komið hafa fram um að taka málið af dagskrá. Form. n. hefur lofað að leggja málið fyrir n. á miðvikudag, svo að hægt ætti að vera að taka það fyrir á fimmtudag. Málið er þá ekki tafið til skaða.