Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það var aðeins aths., sem ég vildi gera til áréttingar því, sem ég sagði síðast þegar mál þetta var á dagskrá, og einkum út af því, sem komið hefur fram síðan. Ég þóttist þá gera grein fyrir því, hvernig þetta lagafyrirmæli, sem hér er lagt til að breyta, hefur haft áhrif á afkomu verkamanna, og lýsti eftir því hjá fylgismönnum þessara laga, sem nú gilda um þetta efni, hvað þau hefðu gert. Ég get ekki séð annað en að þau lög hafi aukið dýrtíðina og gert afkomu alls launafólks í landinu verri. - Það kom fram í umr. á dögunum, þegar um þetta var rætt og það hefur einnig komið fram í blöðum, að haldið hefur verið fram, að hv. 2. þm. Reykv. væri á móti verkföllum og kauphækkunum. Ég veit ekki, hvernig á þessum fullyrðingum stendur. - En ég undirstrika það, að í framtíðinni mun það vera Alþ., sem ber ábyrgð á því, þegar um deilur verður að ræða, sem hljóta að verða út af þessu ranglæti, sem sýnt er með því að halda dauðahaldi í þann lagastaf, sem við leggjum hér til, að verði breytt, vegna þess, að Alþ. hefur tekið þann hlut af verkamönnum með lögum, sem þeir voru búnir að vinna sér. Og hvort sem það á að vera hjálp við atvinnurekendur, sem þarna er gert, eða Alþ. álítur, að vinnandi fólk yfirleitt í landinu hafi of mikil laun - og ég get nú ekki ímyndað mér, að nokkur hv. þdm. áliti, að verkamaður, sem hefur 15–16 þús. og upp í 20 þús. kr. í laun yfir árið til þess að framfleyta sínu heimili, hafi of mikil laun - þá er það svo, að um leið og menn fella þetta frv. um að afnema þessi ranglátu lagaákvæði, þá verður, ekki hægt að skoða það öðruvísi en svo, að hv. þm., sem það gera, álíti, að menn hefðu of góð lífskjör, ef þetta frv. væri samþ. Og það er þetta eingöngu, sem ég vil undirstrika, að slíkt hlýtur að lenda um síðir á þeim mönnum, sem hér felldu nú þetta frv. Og ef hv. þm. halda áfram með þá ranglátu löggjöf, sem þetta frv. miðar að því að afnema, þá mega þeir vera vissir um, að þeir fá deilurnar út af því ranglæti, hvenær sem þær koma.

Frsm. minni hl. (Einar Olgeirsson) : Herra forseti. Það hefði í raun og veru verið ástæða til þess, að þessi fundur hefði staðið lengur en aðeins til kl. 2, vegna þess að maður hefði getað búizt við því, að hæstv. ríkisstj. mundi gefa einhverjar skýringar á sinni afstöðu til þessa máls, sem hér er verið að ræða, sérstaklega eftir upplýsingar, sem fram hafa komið frá hv. 4. þm. Reykv. sem einum af stuðningsmönnum hæstv. ríkisstj. Hefum, þeim ræðum, sem ég hef flutt um þetta mál, ekki verið mótmælt, heldur þvert á móti samsinnt af hálfu þeirra hv. stjórnarsinna, sem tekið hafa þátt í þessum umr. Í þessum umr. kemur fram, hvílíkt skipbrot hæstv. ríkisstj. hefur beðið í hagsmuna- og fjármálastefnu sinni fyrir landið. Þegar þetta mál var fyrr rætt, þegar þessi lög voru sett, hafði hæstv. forsrh. sagt, að ef fólkið lækkaði kaupið um 5–8%, mundi það þýða það, að þjóðin héldi áfram þeirri velmegun, sem hún hafði árið 1947, og þá væri atvinna tryggð handa öllum. Og ég las við þessar umr. upp tilvitnun úr þeirri ræðu hæstv. forsrh. í minni ræðu hér og skoraði á ríkisstj. og stuðningsmenn hennar að standa fyrir sinu máli. En hæstv. ríkisstj. hefur ekki treyst sér til þess að standa fyrir sínu máli í þessu máli fremur en öðrum. Sá hluti hennar, sem ekki flaug til Ameríku, hefur ekki tekið til máls í þessu máli, sem er í raun og veru aðalmálið, - þ. e. binding kaupgjaldsvísitölunnar, - sem hæstv. ríkisstj. hefur byggt á sínar framkvæmdir í hagsmuna- og fjármálum þjóðarinnar, og þetta eru einu till., sem ríkisstj. hefur, eftir því sem hún sjálf segir, komið með til þess að lækka dýrtíðina í landinu og framkvæma sitt prógramm. En hæstv. ríkisstj. og ráðherrar koma sér hjá að ræða þetta mál. Sá maður af hennar fylgismönnum, sem hins vegar hafði hjálpað henni til að undirbúa þetta mál, bindingu kaupgjaldsvísitölunnar, og hafði lýst því yfir, að vísitalan mundi, strax og þau lög hefðu verið um stund í gildi og verkað, lækka niður í 315 stig og síðan lækka meira, þessi maður vildi koma því á hæstv. forsrh. að svara fyrir ríkisstj. Og þessi sami hv. þm., sem er eini maðurinn af stuðningsmönnum hæstv. ríkisstj., sem staðið hefur upp til að tala í þessu máli hér, hv. 4. þm. Reykv. sem sjálfur hafði undirbúið þetta mál, sem hér er lagt til að breyta, og gefið yfirlýsingar um það eða samsinnt yfirlýsingum hæstv. forsrh. um það, þessi sami hv. þm, lýsir því nú yfir, að hann álíti grundvöllinn fyrir þessari lagasetningu brostinn, þann grundvöll, sem þessi lög hafi verið byggð á. Og þetta er sérfræðingur ríkisstj. í hagfræðilegum efnum, þetta er vísindamaðurinn, sem hún um hagfræðileg efni hefur vitnað til í sambandi við hvert einasta fjárhagsmunamál þjóðarinnar, sem hún kuklar við að framkvæma. Þessi hv. þm. og hagfræðingur lýsir því yfir, að hann álíti, að það, sem nú verði að gera, sé, að verkamenn fari út í það að berjast fyrir kauphækkunum, - og þá náttúrlega með því móti að segja upp samningum og þá, ef ekki verður gengið að kröfum verkamanna, að koma á verkföllum og öðru slíku. Og ég innti hann eftir því, hvort þetta væri stefna Alþfl., og hann lýsti yfir, að þetta væri stefna Alþfl. Og í hvert skipti, sem hv. 4. þm. Reykv. gefur slíkar yfirlýsingar, - sem auðsjáanlega eiga að vera undirbúningur fyrir kosningar, - þá stekkur hæstv. forsrh. út úr fundarsalnum til þess að komast hjá að láta binda sig við þessar yfirlýsingar. - Nú hefur hæstv. viðskmrh. verið utanlands og veit því ekki eins, hvað fram hefur farið í þessu, eins og ef hann hefði ekki flogið til Ameríku, og er hann hér því viðstaddur nú. Og ég vil þá segja honum, að ég kom inn á það í mínum ræðum, að það hefði verið hæstv. viðskmrh., sem hefði lýst því yfir fyrir ári síðan, að svo framarlega að verkamenn færu út í verkföll, þá liti hann á það sem glæp.  En hvernig er sú hlið þessa máls, sem snýr að verkamönnum? Alþfl. segist vera með því, að verkalýðurinn fái kauphækkanir. En hvers konar kauphækkanir eiga það að vera? Hverrar tegundar? Hv. 4. þm. Reykv. sagði, að Alþfl. hefði aldrei ætlað að beita sér fyrir grunnkaupshækkunum. Þá lægi kannske fyrir að halda, að Alþfl. ætlaði að beita sér fyrir því, að tekið væri öðruvísi tillit til vísitölunnar en nú er gert, þannig að það væri reiknað með einhverjum ákveðnum stigafjölda yfir 300, þegar ákvarðanir væru teknar um kaupgreiðslur. Það mundi þýða lögbrot, að óbreyttum lögum. Hvað þýða þá yfirlýsingar Alþfl.? Er það bara meiningin að hressa upp á kjörfylgið með þessum yfirlýsingum fyrir næstu kosningar og láta þær aldrei fá neina samhljóðan í neinum framkvæmdum? Hvernig horfir málið við frá hálfu verkamanna? Þannig, að verkamenn vilja knýja fram kauphækkanir. Þeir vilja vinna sína sigra, helzt án þess að fórna mjög miklu fyrir það, án þess að grípa til langvarandi verkfalla, sem ekki aðeins gera þeim tjón, heldur þjóðfélaginu í heild. Verkamenn geta unnið slíkan sigur, að þeir fái 10% kauphækkun, með því að þetta frv. væri samþ. Þeir, sem vilja hjálpa verkamönnum til þess, án óþæginda fyrir þjóðfélagið, að fá sitt kaup hækkað, viðurkennandi þannig þeirra kröfur, eiga að greiða atkv. með þessu frv. Þeir, sem hins vegar greiða atkv. á móti þessu frv., eru að berjast á móti eðlilegustu kauphækkunum, sem verkamenn eiga rétt á að fá, því að þessi kauphækkun, ef gerð yrði, væri það, sem verkamenn eru búnir að semja um við atvinnurekendur í landinu, að fá kaup greitt samkvæmt framfærsluvísitölu. En Alþ. hefur gripið þar inn í með ofbeldi undir forustu Alþfl. til þess að ræna verkamenn frelsi þeirra, til þess að strika út ákvæði, sem tryggðu verkamenn gegn dýrtíðinni. Það er Alþfl., sem hefur svikið verkamennina í landinu og stendur gegn því, að þeir fái rétt sinn í þessu efni, sem þeir höfðu, en Alþfl. segir samtímis, að hann ætli að gangast fyrir launahækkunarbaráttu manna. Við vitum, hvernig Alþfl. stjórnar verkfallsbaráttu. Hefur nokkurn tíma nokkur flokkur stjórnað verkfallsbaráttu eins vitlaust eins og Alþfl.? Hefur nokkur flokkur orðið þjóðinni dýrari, þegar hann kemur nærri því að stjórna verkfallsbaráttu? Finnst þessari hæstv. ríkisstj., sem búin er að sitja meira en mánuð yfir togarstöðvun, finnst henni svo glæsilegt að leggja til verkfalla og betra, en að samþ. þetta frv., sem hér liggur fyrir. Það er annars undarleg pólitík, sem hér á sér stað, milljónatugir, sem þjóðin tapar á ranglætinu vegna verkfalls Alþfl. [Frh.]