Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vildi leyfa mér að beina þeirri fyrirspurn til hæstv. forsrh., sem nú er hér viðstaddur, hvenær við getum vænzt þess, að lagðar verði fram hér á Alþ. till. í dýrtíðarmálunum eða a. m. k. þeim hluta þeirra, sem mest er aðkallandi, en það eru till. um ráðstafanir til þess að koma bátaflotanum af stað og þann ágreining, sem á sér stað í sambandi við hann. Það hefur verið venja, að þessar till. hafa komið nokkuð seint fyrir jólin, og þær hafa komið helzt til seint, en nú er farið að líða að jólum, og er stutt þar til jólafrí hefjast, ef um jólafrí verður að ræða. Þess vegna er þessi fyrirspurn borin fram, að ýmsir þm. hafa áhyggjur af því, ef dráttur verður á því úr þessu, að till. komi fram. Ég vildi því leyfa mér að spyrjast fyrir um það, hvenær menn geta vænzt þess, að þessar till. verði lagðar fyrir Alþ.



Herra forseti. Vegna fyrirspurnar hv. þm. Str. vil ég upplýsa það, að ríkisstj. mun að sjálfsögðu leitast við að leggja einhverjar till. einmitt til úrlausnar úr þessum vanda, sem mest kallar að í bili, fyrir Alþ. sem allra fyrst. Það er mjög skiljanlegt, að þessi fyrirspurn komi fram. Eins og hv. þm. sagði, fara nú jólin að nálgast, og sannarlega væri æskilegt, að hægt væri að veita eitthvert jólafrí, ekki sízt vegna þeirra hv. þm., sem eiga heima utan Reykjavíkur. Hins vegar er það staðreynd, sem mig langar til að leiða athygli hv. fyrirspyrjanda og annarra hv. þdm. að, að fundi Landssambands ísl. útvegsmanna, sem hófst 8. des., lauk ekki fyrr en nú snemma í morgun, kl. 5 til 6, og það hafa þess vegna verið mjög lítil tækifæri fyrir ríkisstj. að kynna sér till. útvegsmanna um þessi efni fram að þessu. Ég vil þó að gefnu tilefni upplýsa það, að þrátt fyrir það, að aðalforráðamenn útvegsins hafa verið mjög önnum kafnir við störf á þessum aðalfundi, hafa þó einstakir ráðh. í ríkisstj. átt nokkra fundi með sumum aðalleiðtogum útgerðarinnar, og var slíkur fundur haldinn í morgun og verður haldið áfram í dag. Ég treysti mér ekki að svara því hiklaust, hvenær ríkisstj. geti lagt fram till. um bráðabirgðalausn þess vanda, sem hv. þm. gerði sérstaklega að umræðuefni, en ég segi það hins vegar, að ríkisstj. er alveg eins ljóst og hv. þm., að það er ákaflega æskilegt, að þetta gæti orðið sem allra fyrst. Það er ekki margra daga völ, ef það á að vera hægt að veita þinghlé fyrir jólin, það er ljóst. Meira treysti ég mér ekki til að segja á þessu stigi málsins.



Ég þakka hæstv. forsrh. fyrir þessi svör. Ég skil þetta svo, sem er líka vitanlegt, að það er öllum ljóst, að ekki verður hjá því komizt að leggja þessar till. fram nú alveg næstu daga og þyrfti að vera búið, vegna þess að undanfarið hefur það alltaf verið gert of seint, þar sem þetta hefur verið gert rétt fyrir jólin. Ég skil svör hæstv. ráðh. svo, að það hafi verið landsfundur ísl. útvegsmanna, sem hafi verið að ræða þessi mál, og honum hafi ekki verið lokið fyrr en í morgun og verið sé að vinna úr þessum till. og till. ríkisstj. komi strax upp úr þessu, eftir að fundinum er lokið. Það má vissulega ekki, eins og okkur kemur saman um, vera neinn dráttur á því, ef á að ljúka því máli fyrir jólin, eins og gert hefur verið og þótt nokkuð seint, vegna þess undirbúnings, sem þarf að hafa í þessum efnum.



Til þess að fyrirbyggja misskilning vil ég segja það, um leið og ég staðfesti það, sem hv. þm. Str. sagði, að þessum fundi Landssambands ísl. útvegsmanna er nýlokið, og það liggja tæplega fyrir í föstu formi þeirra óskir, og liggja eiginlega ekki fyrir. Um leið og ég ítreka það að það væri ákaflega æskilegt, að till. yrðu lagðar sem allra tafarminnst fyrir Alþ., þá treysti ég mér ekki til þess á þessu stigi málsins að fullyrða um það, hvort ríkisstj. treystir sér til að bera hér fram, kannske með eins eða tveggja daga fyrirvara, till. þess eðlis, að hún telji þær frambærilegar og líklegar til samkomulags á Alþ. annars vegar og hins vegar, að þær fullnægi þó þeim megintilgangi að koma útgerðinni af stað. Það er varla með sanngirni hægt að ætlast til, að ríkisstj. treysti sér til að segja um þetta, fyrr en hún hefur séð þær kröfur og óskir, sem útgerðin ætlar að bera fram. En það skal ekki verða neinn ónauðsynlegur frestur á vinnubrögðum ríkisstj. í þessum efnum.



Herra forseti. Frv. þetta er aðeins um framlengingu á tollum af innlendum framleiðsluvörum, sem hafa verið lagðir á undanfarið og voru í fyrra hækkaðir að miklum mun og giltu þá fyrir yfirstandandi ár. Nú hefur hæstv. ríkisstj. lagt það til í frv. þessu, að þessi hækkun yrði einnig látin gilda fyrir 1950. Það virðist ekki vera vanþörf á að halda þeim tekjum það ár eins og yfirstandandi ár, og þess vegna taldi n. rétt að mæla með því, þar sem hér er ekki um nauðsynjavörur að ræða, að þetta gjald héldist áfram, og var öll sammála um að leggja til, að frv. yrði samþ. óbreytt. Einn nm. var fjarverandi, en ég hygg hann sé ekki mótfallinn þessu frv.



Herra forseti. Við 1. umr. þessa máls beindi ég þeirri spurningu til hæstv. ráðh., hvort hagur ríkissjóðs væri það góður, að ekki mundi þurfa að auka tekjuöflun hans á einn eða annan veg. Ég benti á, að ef þess þyrfti, þá teldi ég, að sá óþarfi, sem hér er hækkaður tollur á, - og talaði um 1. gr., mundi vera eitt af því, sem hvað helzt þyldi að hækka toll á, svo að tekjur ríkissjóðs ykjust. Nú sé ég, að n. hefur orðið sammála um, að frv. verði samþ. óbreytt, nema einn nm., sem hefur verið fjarstaddur. Tel ég þá líklegt, að hún hafi talað við ráðh., og skil það svo, að það væri allt í lagi með tekjuöflun ríkissjóðs og þess vegna engin þörf á hækkun hér.



Nefndin átti ekki sem slík tal við hæstv. ráðh. um þetta atriði. Hinu get ég lofað hv. 1. þm. N–M., að minnzt verði á þetta við hæstv. fjmrh. milli 2. og 3. umr., hvort hann óski eftir breytingu á. frv. Þetta er stjfrv., og það var þess vegna ekki ástæða til þess fyrir n. að spyrja hæstv. stj. um það, hvort hún vildi meiri hækkun. Ég geri ráð fyrir því, að ef hæstv. fjmrh. hefði óskað eftir meiri hækkun, en hér er gerð, þá hefði hann komið með brtt. um það. En til þess að enginn misskilningur komi til greina, skal ég sjá um, að minnzt verði á þetta atriði við hæstv. fjmrh., hvort sérstaklega er óskað eftir hækkun í þessu tilfelli.



Virðulegi forseti. Fjhn. hefur athugað þetta mál og leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt. Þetta frv. er um það, að heimildir þær, sem ríkisstj. voru veittar með ákvæðum 3. gr. l. nr. 98 9. júlí 1941, verði framlengdar árið 1950. En þessi l., sem hér er vitnað í, voru, eins og menn sjá, sett í byrjun stríðsins og áttu þá að nægja sem dýrtíðarráðstafanir. Þessar heimildir, sem um getur í 3. gr., eru í þremur töluliðum. Í 1. lið er ríkisstj. heimilað að fella niður til ársloka 1942 tolla af ýmsum kornvörutegundum, eins og nánar er þar talið upp. Það eru sem sagt allar mögulegar kornvörutegundir. Í 2. lið er stj. heimilað að lækka um helming toll af sykri alls konar, sem nánar er svo talið upp. Í 3. tölul. er stj. aftur á móti heimilað að hækka um allt að 50% tolla af áfengi og tóbaki og innlendum tollvörutegundum. Þetta ákvæði með áfengið og tóbakið er orðið mjög þýðingarlítið, þar sem verð þessara vörutegunda er orðið margfalt við það, sem það var, þegar þessi l. voru sett. Samt sýnist ekki ástæða til að hrófla við þessu, því að það hefði auðvitað ekkert gildi, þó að farið væri að heimila ríkisstj. að hækka tolla á áfengi og tóbaki um nokkur hundruð eða þús. prósenta, því að álagningin er nú margföld á við tollinn. - Ég hef svo ekkert frekar um þetta mál að segja f.h. nefndarinnar.