arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Magnús Jónsson) Fjhn. d. hefur flutt frv. að ósk hæstv. fjmrh., og þar sem hann er hér á fundinum, tel ég réttara, að hann fylgi frv. úr hlaði.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Hv. þm. er nú málinu eins kunnugur og ég. - Í sambandi við viðskiptasamninga á milli ísl. ríkisstj. og Bandaríkjastjórnar hefur orðið meiri dráttur en búizt var við. Það hefur dregizt, að samningum lyki og kæmu til framkvæmda þau atriði, sem snerta umráð okkar yfir amerískum gjaldeyri. N. í Bandaríkjunum hefur því eindregið lagt til, að til bráðabirgða verði tekið lán, 2 millj. dollara, sem henni hefur verið gefinn kostur á úr svo nefndum Stabilization Fund, og n. leggur áherzlu á það, að þessi heimild verði veitt, þó að ekki sé þar með sagt, að mikið þurfi að nota af slíkum lánum. Það er gert ráð fyrir 1½% vöxtum á ári hverju af því, sem nota þarf af láninu. Ríkisstj. vill mæla með því við Alþ., að það veiti henni heimild til þess að ábyrgjast slík lán fyrir Landsbankann.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Jakob Möller) : Ég vil mælast til þess, að hæstv. forseti hraði þessu máli eins og unnt er. Þetta mál er ákaflega einfalt. Það, sem um er að ræða, er heimild fyrir ríkisstj. til þess að ábyrgjast rekstrarlán fyrir Landsbanka Íslands, allt að 2 milljónum Bandaríkjadollara. Þetta er skv. eindreginni till. samninganefndar þeirrar, sem er í Washington og hefur með höndum gerð samninga milli Íslands og Bandaríkjanna. Það er óvíst, að til þessa láns þurfi að taka, en það þykir óhjákvæmilegt að hafa heimild til þess að taka þetta lán, vegna þess, hversu dregizt hefur, að endanleg niðurstaða fengist í samningum þeim, sem ég nefndi. Lánskjörin eru hagstæð, aðeins 1½% vextir af því, sem stendur í skuld á hverjum tíma. Ríkisstj. mælir eindregið með því, að þessi lánsheimild verði gefin.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ingvar Pálmason) : Þetta mál var flutt í Nd. upphaflega sem frv. til laga um vatnsveitu í Bolungavík, en að öðru leyti er efni þess sama og þess frv., sem hér liggur fyrir. Í Nd. kom fram brtt. við þetta frv., um að bæta inn í, að þessi ákvæði næðu einnig til vatnsveitu í Borgarnesi og á Akranesi. Allshn. Nd., sem hafði frv. til meðferðar, féllst á efni frv., en þótti betur viðeigandi, að frv. væri breyt. á vatnal., 22. gr., og var fyrirsögninni breytt í þá átt. Að öðru leyti breyttist frv. ekki neitt í Nd. Eins og frv. er nú, gildir sú breyt., sem með því er gerð á vatnal., fyrir allar vatnsveitur á landinu, og er þá heimilt að hækka frá því, sem ákveðið er í vatnal., væði vatnsskatt og vatnsgjöld af húsum. Virðist það vera eðlilegt, þar sem vatnal. eru nær 20 ára gömul og allt verðlag hefur breytzt svo gersamlega, að annað tveggja verður að breyta þessu eða að ekki er hægt að láta vatnsveitur bæjanna bera sig. Allshn. hefur athugað málið og fallizt á þessa breyt. Leggur n. því til, að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JörB) : Þessi mun vera síðastur fundur deildarinnar á þessu þingi. - Ég vil fara fram á það við hv. þdm., að þeir feli mér og skrifara að undirskrifa gerðabók, og skoða ég það samþ., ef enginn mælir á móti því. Ég vil þakka þdm. öllum góða samvinnu og óska utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og góðrar heimkomu.



Ég vil leyfa mér, fyrir hönd deildarinnar, að þakka hæstv. forseta góðar óskir í okkar garð, og sér í lagi vil ég þakka honum góða og röggsama fundarstjórn. Ég óska honum góðrar heimferðar og vona, að við eigum eftir að hittast heilir á næsta þingi, og þá til lengri þingsetu.

Forseti (JörB) : Ég vil þakka hv. þm. V.-Sk. einkar hlýleg orð í minn garð og endurtek árnaðaróskir mínar til þdm. og segi fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsætisráðherra kvaddi elzta þingmann deildarinnar, Ingvar Pálmason, til þess að gangast fyrir kosningu forseta deildarinnar. Aldursforseti gekk þá til forsetastóls og kvaddi sér til aðstoðar sem fundarskrifara þá Pál Hermannsson og Bjarna Snæbjörnsson.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil nota tækifærið til að þakka sjútvn. fyrir fljóta afgreiðslu þessa máls. N. hefur borið fram eina brtt. við frv., og er ég því fullkomlega samþykkur, að hún nái fram að ganga og það form haft á málinu, sem þar er lagt til.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

1) BJ: Ég var ósamþykkur því, að brbl. þau, sem hér liggja fyrir, væru út gefin, en þar sem þau voru gefin út á löglegan og stjórnarfarslega réttan hátt, og með því að þau hafa þegar verkað þannig, að kosningum hefur erið frestað í Reykjavík og kosningadagur ákveðinn samkvæmt brbl., svo sem sjálfsagt var, tel ég ekki rétt að neita um staðfestingu Alþingis og segi því já.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Fyrir hönd sjútvn. þessarar hv. d. vil ég láta þess getið, að þegar mál þetta var lagt fram í Nd., óskaði hv. flm. þess við sjútvn. þessarar hv. d., að hún kynnti sér málið og fylgdist með því, til þess að það gæti gengið sem greiðlegast gegnum þingið. Þetta hefur nú n. gert, og fyrir hönd hennar get ég lýst yfir því, að hún mælir með frv. Ég vænti þess því, að hv. d. geti fallizt á, að óþarft sé að vísa málinu til n.

Forseti (EÁrna): Hv. flm. frv. hefur óskað þess, að málinu verði hraðað gegnum þingið, þar sem áríðandi er, að það geti sem fyrst orðið að l., og samkvæmt yfirlýsingu hv. frsm. sjútvn. telur hv. n. ekki þörf á því, að málinu sé vísað til hennar. Geri ég ráð fyrir, að málinu verði alls ekki vísað til n. Og í trausti þess, að hv. d. veiti nauðsynleg afbrigði, vil ég setja fund þegar að þessum fundi loknum til þess að afgreiða málið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það er óþarfi að fara mörgum orðum um þetta frv., sem hér liggur fyrir nú. Það lá fyrir síðasta þingi í þessari hv. d., en dagaði þá uppi, og má segja, að það sé flutt orðrétt frá því, sem það var þá. Þó skal geta þess, að bætt hefur verið inn í það ákvæði til áherzlu, um það, að þeir, sem hafa með höndum stimplun skjala, skuli gæta þess, að hin stimpilskylda upphæð sé ætíð rétt tilgreind. Það þótti rétt að hafa það ákveðnara eins og hér er gert, og geri ég ráð fyrir því, að frekar muni verða haft eftirlit með þessu, þegar það er skýrt ákveðið í þessari gr. l. Og ég vænti þess líka. ef frv. verður samþ., að fjmrn. hafi eftirlit með því, að umboðsmenn þess gæti þess, að rétt sé tilgreint. Eins og nú standa sakir, er það mesta nauðsyn, að frv. þetta verði gert að l., því að ekki hefur ástandið í þessu efni, sem reynt er nú að bæta úr, batnað, síðan það lá fyrir síðasta þingl. Í staðinn fyrir tvöfalt og þrefalt verð fasteigna, sem þær hafa verið seldar fyrir, er það nú orðið margfalt. Ég hef vitað til þess, að nú er það allt að því sexfalt og jafnvel áttfalt, sem sumar eignir fara nú fyrir hér í bænum fram yfir fasteignamatsverð. Ég held það hafi verið töluverður skaði fyrir ríkissjóð, að frv. náði ekki fram að ganga á síðasta þingi, því að tekjurnar af þessu mundu hafa numið tugum eða hundruðum þúsunda. Og þegar svo er komið málum og fjármálaráðuneytið hefur ekki hafizt handa, þykir mér rétt að láta þetta frv. koma hér aftur fram. Ég get búizt við, að ýmislegt sé í því, sem þurfi umbóta við, og treysti ég því, að hv. fjhn. ráði bót á því. Ég vænti svo, að frv. fái hraða og góða afgr. hjá n., og að svo vöxnu máli vil ég ekki eyða fleiri orðum um málið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Garðar Þorsteinsson): Samkv. gildandi 1. frá 8. sept. 1941 er svo ákveðið, að þeir menn, sem kaupa hús, hafa ekki heimild til þess að víkja leigjendum úr húsnæðinu. Með þessu frv. er farið fram á undanþágu á þessu ákvæði fyrir opinbera starfsmenn, þegar sérstaklega stendur á. Kemur fram í grg. ástæðan fyrir þessu. Allshn. hefur flutt þetta frv. eftir beiðni viðkomandi ráðherra, svo að ákveðnum embættismanni veitist möguleiki á því að komast í hús, sem hann hefur nýlega keypt. Ég vil svo bæta því við frá sjálfum mér, að þessi l. komu viða hart niður og voru illa liðin, eins og sjá má af þessari undanþágu, sem hér er farið fram á, að veitt verði. Ég vil þess vegna áskilja mér rétt til að flytja brtt. við þetta frv. og hygg, að hv. meðnm. mínir vilji það einnig.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Frv. þetta þarf engra verulegra skýringa við, svo að ég hef ekki ástæðu til þess að vera langorður. Ástæðan til, að þessi bráðabirgðal. voru sett er sú, að ef kviknar í húsum, einkum timburhúsum, út frá eldsprengjum, sem ef til vill yrði varpað hér, þá er sandur talinn helzta slökkvitækið. Sandur þessi er geymdur á efsta lofti húsanna, og gefur loftvarnanefnd leiðbeiningar uni notkun hans. Sandinum á að dreifa yfir eldsprengjuna, sem út frá kviknar. Ef notaðar eru venjulegar slökkviaðferðir, t.d. vatn, er talið, að eldurinn muni fremur magnast en slokkna. Eftir því hefur verið gengið af bæjaryfirvöldum, að þessu yrði framfylgt, en ekki er hægt að skylda mann til þess, nema með bráðabirgðal. þessum. Ég geri ráð fyrir, að tækjum þessum hafi verið komið fyrir í öllum eða allflestum húsum. Ég tel svo ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð, en óska, að málinu verði að umr. lokinni vísað til 2. umr. og allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Eiríkur Einarsson: Ég gat þess við síðustu umr. þessa frv., að mér virtist þurfa frekari skilgreiningu viðvíkjandi lánsheimildum þeim, sem um ræðir í 2. og 7. gr. frv. Ég þykist ekki þurfa að endurtaka hér það, sem ég sagði þá, en í sambandi við þetta og í samræmi við það hef ég borið fram þessa smávægilegu brtt., sem hér liggur nú fyrir. Till. lýtur að stórvægilegu atriði, annars vegar skyndilánum, sem eiga að borgast fljótt, og hins vegar stofnlánum. Og þó að ekki þurfi að koma til misskilnings út af 7. gr., þá eru, með brtt. minni, tekin af öll tvímæli í þessu efni. Ég vona, að öllum hv. þdm. sé ljúft að samþ. þessa smávægilegu brtt., sem er, eins og ég sagði, einungis til skilgreiningar.



Ég hef ásamt hv. þm. Barð. leyft mér að bera fram brtt. við þetta frv., á þskj. 95. Þessi brtt. lýtur að kosningu varamanna í hreppsnefndir, þar sem kosið er óhlutbundnum kosningum. Í núgildandi lögum um sveitarstjórnarkosningar, 27. gr., er svo ákveðið um kosningu þessara varamanna, að þegar úrslit eru kunn, byrjar kosning varamanna, og fer um hana á sama hátt. Ég býst við, að þessu ákvæði, um kosningu varamanna, hafi ekki alls staðar verið framfylgt, þar sem sums staðar hafa verið örðugleikar á því. En á ýmsum stöðum hefur því verið framfylgt þannig, að kosnir hafa verið varamenn, þó að hreppsnefnd hafi verið kosin óhlutbundnum kosningum. Nú er í gildandi lögum um sveitarstjórnarkosningar ákvæði um það, hvernig varamenn, undir slíkum kringumstæðum, skuli taka sæti í hreppsnefndum. En í frv. því, sem hér liggur fyrir, eru slík ákvæði um varamenn í hreppsnefndum felld niður, þannig að ef frv., eins og það er, verður að lögum, þá eru engin ákvæði um það í lögunum, hvernig varamenn taki sæti í hreppsnefndum, sem kosnar hafa verið óhlutbundnum kosningum. Við flm. brtt. teljum, að nauðsynlegt sé, að ákvæði um þetta sé í lögunum, og höfum við lagt til, að ákvæðið verði á þá leið, að varamenn taki sæti í þeirri röð, sem þeir eru kosnir. Í gildandi lögum er þetta ákvæði öðruvísi, en það verður að teljast mjög óeðlilegt, og er það sennilega af vangá, að það hefur verið sett þannig. Till. okkar gengur út á það að setja inn í frv. ákvæði um þetta efni, sem annars mundi vanta í lögin, og við höfum lagt til, að það verði með nokkuð öðrum hætti en í núgildandi lögum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta er lagt fram í þinginu af ríkisstj. til staðfestingar á bráðabirgðal. frá 9. des. 1941, og hefur það gengið gegnum Ed. og verið samþ. þar án breyt. Efni frv. er aðeins það, að bæta við gildandi I. Um „ráðstafanir til loftvarna“. Gert er ráð fyrir að bæta við því ákvæði, að húseigendum skuli skylt að hafa til í húsum sínum nauðsynleg slökkvitæki, eftir því sem loftvarnanefnd ákveður. En tæki þessi eru aðallega sandpokar. Allshn. hefur athugað málið og telur rétt, að það verði samþ., því að þessi ákvæði virðast vera ofur eðlileg og húseigendum ekki sérstaklega kostnaðarsöm.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég skal verða stuttorður um þetta mál. Þannig er mál með vexti, að nýlega hafa tekizt samningar um sölu meiri hluta gæra í landinu frá árinu 1941 til Ameríku. En það er ákveðið, að gærum þessum skuli fylgja matsvottorð, en eins og kunnugt er, hefur það ekki tíðkazt hér fyrr. Nú verður hafizt handa um útflutning á þessum gærum hið allra bráðasta, og vildi ég mega vænta þess, að frv. þetta verði afgr. frá háttv. d. sem allra fyrst. Annars sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða meira um þetta frv. Það er sniðið eftir samsvarandi gildandi l. um ullarmat.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það hefur verið gerður samningur um sölu á gærum til Ameríku. Í þeim samningi er áskilið af kaupenda hálfu, að gærunum fylgi matsvottorð. En hingað til hafa gærur ekki verið metnar til útflutnings. Því er þetta frv. horið fram. Það er samið í samræmi við ullarmatslögin, og vildi ég mælast til þess við hv. deild, að hún afgr. málið án tafar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég ætla ekki á nokkurn hátt að fara að gagnrýna þetta frv., en aðeins spyrjast fyrir um það, að hverju leyti hér hefur opnazt ný leið um sölu gæranna og fyrir hvaða verð þær hafi verið seldar.

Það hefur verið gerður sölusamningur um helming af gærunum fyrir kr. 2.40 kg fob.

Ég gerði þessa fyrirspurn aðeins til fróðleiks.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GSv): Háttv. alþingismenn! Ég tel mér skylt að tilkynna Alþingi Íslendinga, að fregn hefur borizt hingað um, að Thorvald Stauning, forsætisráðherra Dana, hafi andazt í gærmorgun. Hér er hvorki staður né stund til þess að rekja æviferil þessa alkunna og merka stjórnarforseta þess lands, sem fram að þessu hefur verið sambandsland vort, en segja má óhikað, að hann hafi verið meðal hinna mikilhæfustu stjórnmálamanna síðari tíma, eigi aðeins á Norðurlöndum, heldur þótt víðar væri leitað. Eins og kunnugt er, var Thorvald Stauning af eðlilegum ástæðum mjög svo riðinn við mál lands vors á ýmsan veg í allri stjórnartíð sinni, og ljúka allir, sem til þekktu, upp einum munni um það, þótt skoðanir yrðu stundum skiptar, að hann hafi borið einlægt vinarþel í brjósti til Íslands og Íslendinga og á margvíslegan hátt leitazt við að verða oss að liði, enda mun það verða lengi í minnum geymt meðal þeirra, er hlutu að eiga við hann skipti. Um leið og ég vil í nafni Alþingis þakka þetta, vil ég votta landi og þjóð í Danmörku fyllsta samúð vil fráfall þessa stjórnarhöfðingja og biðja háttv. alþingismenn að heiðra minningu hans með því að rísa úr sætum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Forseti (JörB): Það er ekki enn komið fram álit frá minni hl. n. og hefur hv. minni hl. óskað eftir, að málið væri ekki tekið fyrir í dag, en það mun koma á dagskrá á morgun.



Þann 20. marz var útbýtt hér í d. frv. til l. um breyt á l. um lestrarfélög, flutt af okkur hv. þm. Barð. Þetta mál var til umr. hér í d. 24. marz og var vísað til hv. menntmn. Nefndin hefur haft þetta mál til meðferðar nú um 6 vikna skeið, og vildi ég spyrjast fyrir um það, hvort álit hennar sé ekki væntanlegt mjög bráðlega, þannig að hægt verði að taka málið til umr.



Með því að hv. form. menntmn. er ekki hér viðstaddur, vildi ég leyfa mér að gefa þær upplýsingar, að þetta mál var sent til fræðslumálastjóra, og er hans umsögn á þessum dögum alveg nýkomin, og án þess að ég geti ákveðið, hvenær n. heldur fund, býst ég við, að það verði mjög bráðlega og að hún skili þá áliti í málinu.

Forseti (JörB): Þessu samkvæmt býst ég við, að málið komi mjög bráðlega frá menntmn., og mun það þá verða tekið strax á dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og fram kemur í nál., leggur fjhn. til, að frv. verði samþ. með nokkrum breyt., sem eru á þskj. 322. Breytingarnar eru þær, að inn í frv. verði tekin heimild fyrir ríkisstjórnina til þess að ábyrgjast einnig 1 millj. kr. lán fyrir Ísafjörð og Eyrarhrepp til aukningar rafveitu á þeim stöðum. Enn fremur heimild til þess að ábyrgjast 2 millj. kr. lán fyrir rafveitufélagið „Tungufoss“ til virkjunar Tungufoss í Eystri-Rangá, og raforkuveitu um Rangárvallasýslu. Þau skilyrði eru sett, að lánið sé tekið innanlands og ábyrgðin nái aldrei til hærri upphæðar en sem nemur 80% af stofnkostnaði við þessar framkvæmdir. Ég geri ráð fyrir því, að hv. þm. Ísaf., sem hefur flutt brtt. á þskj. 269, að því er snertir Ísafjörð, taki brtt. fjhn aftur, ef brtt. fjhn. verða samþ. N. þótti rétt að taka inn í frv. heimild banda ríkisstjórninni til þess að ábyrgjast lán fyrir Ísafjörð og rafveitufél. í Rangárvallasýslu.



Ég vil leyfa mér að þakka hv. fjhn. fyrir afgreiðslu þessa máls og vona, að það gangi vel gegnum hina deildina líka.



Ég hef áður gert grein fyrir brtt. minni, og mun ég ekki endurtaka það, sem ég sagði um málið við 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vildi aðeins mælast til þess við hæstv. forseta, að frestað yrði til næsta fundar að taka þetta mál fyrir, svo að brtt., sem eru í undirbúningi, mættu koma fram, en tími hefur ekki unnizt til undirbúnings þeim enn.

* Frsm. (Stefán Stefánsson): Fjhn. hefur haft þetta frv. til athugunar og leggur til, að það nái samþykki. Efni frv. er að tryggja, að stimpilgjald sé framvegis greitt af raunverulegu söluverði fasteigna á hverjum tíma, en ekki af fasteignamatsverði þeirra. Verð á fasteignum er nú gífurlegt. Flm. frv. í Ed. gat þess, að dæmi væru nú til þess hér, að fasteignir væru seldar fyrir allt að áttföldu fasteignamatsverði. Lét flm. þess jafnframt getið, að ef þetta frv. hefði orðið að l. í fyrra, væri ríkið nú hundruðum þúsunda ríkara en ella. Tveir nm., hv. 1. þm. Rang. og hv. þm. Vestm., leggja til í n. að leggja sérstakt gjald á fasteignasölu, þegar fasteignir eru seldar fyrir mjög hátt verð. N. mun síðar gera grein fyrir afstöðu sinni í heild til þessa máls.



Frv. þetta er flutt eftir beiðni hreppsnefndar Ólafsfjarðar. Þar er farið fram á, að ríkið ábyrgist allt að 200 þús,. kr. lán til hitaveitu í Ólafsfirði. Ég ætla ekki að hafa mörg orð um þetta mál, en vísa um það til kostnaðaráætlunar, sem gerð hefur verið og fylgir frv. Í síðara hluta hennar er þess getið, að líkur séu til, að mest efnisins fáist hér heima, en hins sé von á næstunni, er á vanti. Af þessu má sjá, að framkvæmdir eru þegar undirbúnar. Vegalengdin, sem leiða þarf heita vatnið, er um 4 km og kostnaður veritsins áætlaður mest 200 þús. kr., eins og áður er sat. og það er fullyrt af þeim, er áætlunina hafa samið, að alla verkamenn sé hægt að fá þar á staðnum, því að engir verkamenn hafi flutzt þaðan brott. Það mætti teljast réttmætt að styðja að framkvæmdum í þeim, sveitum, er þannig er um, og það gerir hv. þd. með því að samþ. þetta frv. Það er flutt af n., og því tel ég heppilegast, að því sé þegar vísað til 2. umr.



Eins og ég he lýst yfir, þá mun ég nú biðjast lausnar fyrir mig og ráðuneytið. Ég geri það vegna þess, að ég treysti mér ekki til að bera ábyrgð á þeim vinnubrögðum, sem til er stefnt, og mun ég gera grein fyrir því nánar á Alþ. Ég hef gert ráðstafanir til, að ríkisráðsfundur verði haldinn þegar í dag, og stjórnarskipti munu verða tilkynnt á Alþ., svo fljótt sem auðið er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Bjarni Ásgeirsson Hv. frsm. er ekki viðlátinn, en ég hygg; að óhætt sé fyrir hönd n. að mæla með frv. eftir þær breyt., sem Ed. hefur á því gert.



Þetta frv., sem hér liggur fyrir um vátryggingarfélög fyrir vélbáta, er upphaflega borið fram hér í þessari hv. d. og var afgr. til Ed. fyrir nokkru. Sú d. gerði síðan nokkrar breyt. á frv., og er það nú komið hingað í þeirri mynd, sem Ed. gekk frá því. Sjútvn. þessarar d. hefur leitað samkomulags við sjútvn. Ed., og hefur það orðið að samkomulagi að bera fram tvær brtt. á þskj. 427. Sú fyrri er um að lækki þá upphæð, sem félögunum sjálfum er heimilt að taka ábyrgð á, úr 50000 kr. í 40000, en samkv. till. sjútvn. var gert ráð fyrir 30000 kr., og er þetta samkomulagstill. Hin breyt. er við 29. gr., um að bæta inn í orðunum „vegna ógætni eða vanrækslu“, þ.e. þegar neita má skipstjóra um skipstjórn. Þetta er sett inn í greinina til skýringar og til þess að fyrirbyggja, að gengið sé of langt í þessu efni, ef bótaskylt tjón verður. Sjútvn. mælir með því, að frv. verði samþ., eins og það kom frá Ed., þegar þessar breyt. hafa verið gerðar á því, þar. sem aðrar breyt. hafa ekki valdið ágreiningi milli d., og væntir n. þess, að hv. Ed. geri frv. að l. með þessum breyt., sem ég hef hér minnzt á.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil leyfa mér að gera fyrirspurn um það, hvernig á því stendur, að ekki hefur verið tekin á dagskrá till., sem útbýtt var í gær, um leigu á prentsmiðjunni Gutenberg. Mér skildist á umr., sem fram fóru utan dagskrár í gær, að hæstv. forseti lofaði því, að till. skyldi tekin á dagskrá, ef það reyndist svo, að forsetar deildanna væru því samþykkir. Ég geri ráð fyrir, að hæstv. forseti hafi ráðfært sig við hina forsetana, og vil leyfa mér að gera þá fyrirspurn, hvernig á því stendur, að till. skuli ekki hafa komið til umr.

Forseti (GSv): Enda þótt hv. fyrirspyrjandi sé ekki sá eiginlegi aðstandandi þessa máls. þá mun ég gefa skýrslu um þetta að gefnu tilefni. Er hún í samræmi við það, sem ég lét getið á fundinum í gær, þegar þetta mál kom til nokkurrar umræðu utan dagskrár. Ég ráðfærði mig, þegar tök voru á, við forseta deildanna, og við allir í sameiningu vorum ásáttir um það og tókum þá ályktun, að ekki væri hægt, vegna starfa þingsins og vegna þess, hvað búið var að ákvarða um brottför þingmanna í dag, sem þeir höfðu mjög óskað eftir, að fá neinn tíma til að taka neitt nýtt mál, og var hið sama fram tekið af mér áður. Fyrir því voru hvorki eldri mál né þetta nýjasta mál tekið á dagskrá.

Jörundur Brynjólfsson Hæstv. forseti hefur gefið alveg fullnægjandi skýrslu þessu viðvíkjandi af okkar hálfu. Ég get aðeins tekið undir þau ummæli hans viðvíkjandi þeim ákvörðunum, hvenær þingfundum skuli lokið. Það höfðu komið fram af hálfu þm., sumra hverra, eindregnar óskir um að flýta svo störfum þingsins, að fundum mætti verða lokið í dag. Og starfstímanum hafði verið þannig niður raðað, að okkur virtist ekki mundu vinnast nokkur tími til að taka fleiri mál en nauðsyn bar til, eins og þegar er komið á daginn. Fundur í Ed. stóð fram á nótt, og í Nd. voru fundir háðir í morgun. Okkur var líka kunnugt um það, að nokkrir þm. ætluðu sér núna árla þessa dags í burt, og þeir eru þegar farnir. Þess vegna fannst okkur ekki hlíta, að meðferð mála héldist áfram eftir að þingið var ekki fullskipað, og hygg ég, að allir hv. þm. geti á þessar ástæður fallizt. Ég vil vona, að ekki fari fram frekari umr. um þetta mál, þar sem sjáanlegt er, að ekki er unnt að halda áfram frekar meðferð mála annarra en þeirra, sem eru á dagskrá.



Þess hefur verið óskað, að ég léti í ljós skoðun mína á þessari málsmeðferð. Ég spurðist fyrir um það í gærkvöldi, hvort ekki væri hægt að taka þetta mál fyrir í nótt áður en allmargir þm. fóru af þingi. Mér var tjáð, að þetta þætti ekki fært, og að það mundi ekki heldur vera hægt í dag, enda allmargir þm. farnir, og gat það breytt afgreiðslu þessa máls. En hitt get ég sagt hv. 1. landsk., fyrst hann spyr mig um þetta mál, að það verður þing væntanlega í sumar og væntanlega næsta haust, - og ég býst ekki við, að ég skiljist við þetta mál frekar en önnur, sem ég hef tekið upp.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Deildina skipuðu þessir þingmenn : 1. Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 2. Bjarni Benediktsson, 5. þm. Reykv. 3. Brynjólfur Bjarnason, 6. þm. Reykv. 4. Einar Árnason, 2. þm. Eyf. 5. Eiríkur Einarsson, 10. landsk. þm. 6. Gísli Jónsson, þm. Barð. 7. Haraldur Guðmundsson, þm. Seyði. 8. Hermann Jónasson, þm. Str. 9. Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M. 10. Jóhann Jósefsson, þm. Vestm. 11. Jónas Jónsson, þm. S.-Þ. 12. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 13. Páll Hermannsson, 2. þm. N.-M. 14. Sigurjón Á. Ólafsson, 9. landsk. þm. 15. Steingrímur Aðalsteinsson, 7. landsk. þm. 16. Þorsteinn Þorsteinsson, þm. Dal. Allir deildarmenn voru á fundi. Aldursforseti deildarinnar, Ingvar Pálmason, setti fundinn og kvaddi sér til aðstoðar sem fundarskrifara þá Jóhann Jósefsson og Pál Hermannsson.