Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég get látið fá orð nægja sem framsögu fyrir hönd heilbr.- og félmn., en að mestu talið fullnægjandi að vísa til þskj. með áliti nefndarinnar, þskj. nr. 621. Nefndin hafði vitanlega mjög nauman tíma til þess að athuga málið. Frv. var vísað til hennar í nótt, og allt varð að afgreiða til prentunar í morgun. Þar sem komið er að þingslitum, verður líka að hrökkva eða stökkva, breytingum á málum verður lítt við komið. Það verður að samþykkja vangaveltulaust, ef áríðandi er, að mál gangi fram, og forsvaranlegt getur talizt. Þetta frv. er fylgisnekkja lagasetningarinnar um atvinnuleysistryggingar og kemur rakleitt í kjölfar hennar. Úr því að settar eru á fót atvinnuleysistryggingar, verður ekki hjá því komizt að setja nýja löggjöf um vinnumiðlun. Annað væri fásinna. Vinnumiðlun getur verið góð og nauðsynleg án atvinnuleysistrygginga, en tryggingar án vinnumiðlunar standast ekki. Heilbrigðis- og félagsmálanefndarmenn eru ekki ánægðir að öllu leyti með frv. þetta um vinnumiðlun. Hvers vegna var t.d. ekki löggjöf um vinnumiðlun höfð sem einn kafli í löggjöfinni um atvinnuleysistryggingar? Það hefði gert mál þessi nokkru brotaminni en þau verða. Miðlun vinnu er auðvitað einn þáttur atvinnuleysistrygginga. Hvers vegna að vera að gefa út tvo lagabálka í stað eins? En um þetta þýðir ekki að tala nú. Það er eftir dúk og disk, af því að búið er að afgreiða lögin um atvinnuleysistryggingarnar. Og svo er raunar um önnur atriði frv. þessa, af því að komið er að þingslitum. Það er illt, að vandasöm mál eru sett í slíkar sjálfheldur. Mér finnst t.d. óhæfileg sú skriffinnska, sem leiðir af sumum ákvæðum frv., skal nefna í því sambandi 5. gr. frv., að á öllum þeim stöðum, sem lögin eiga að ná til, skulu allir þeir, sem hafa með höndum fastan atvinnurekstur með aðkeyptu vinnuafli verkamanna, eigi sjaldnar en mánaðarlega senda þeim, er vinnumiðlun annast á staðnum, afrit af kaupgjaldsskrám sínum o.s.frv. Væri ekki nóg, að þetta væri gert, þegar þeir, sem vinnumiðlun eiga að annast, auglýsa eftir slíkum skýrslum? Eru þær nauðsynlegar, þegar gott ástand er í atvinnumálum og engrar miðlunar þarf við á staðnum? Mér sýnist, að þær ættu þá ekki að vera nauðsynlegar. En ég hreyfi ekki brtt. um þetta eða annað, af því að ég tel, að ekki megi tefja eða trufla framgang málsins, og þegar svo er, þá tel ég ekki heldur ástæðu til að hafa um málið mörg orð eða bera fram athugasemdir í ræðu, hvorki fyrir n. í heild né mig sérstaklega. N. vill á engan hátt verða þess valdandi, að frv. gangi ekki fram á þessu þingi. Hún telur forsvaranlegt eftir ástæðum þeim, sem fyrir hendi eru, að það verði samþykkt óbreytt, þar sem líka telja má víst, að þessi löggjöf um vinnumiðlun verði tekin til endurskoðunar innan tveggja ára, eins og lögin um atvinnuleysistryggingar, sem lögboðið er að verði endurskoðuð á þeim tíma. Þessir tveir lagabálkar eru svo samstæðir og greinar þeirra samanfléttaðar, að þeir hljóta að endurskoðast samtímis, eins og þeir verða nú að afgreiðast á sama þingi. Að öllu þessu athuguðu leggur n. til, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.



Herra forseti. Frv. það um ríkisútgáfu námsbóka, sem hér er til umr., er stjfrv. og var lagt fram í hv. Nd. á fyrstu dögum þingsins. Það kom þó fyrst til Ed. í gær og var þá, að 1. umr. lokinni, vísað til menntmn. Lítill tími hefur því verið til stefnu að athuga það hér og enginn tími unnizt til þess að ná kunnáttumönnum á þessu sviði til viðtals. Málið tók lítils háttar breytingum í Nd. Aðalefni frv. er það, að börnum á skyldunámsaldri skuli séð fyrir ókeypis námsbókum. Þriðja hluta kostnaðar þess, er af því leiðir, skal ríkissjóður greiða, en 2/3 skulu aðstandendur barnanna greiða. N. komst að þeirri niðurstöðu, að rétt væri, að frv. næði fram að ganga, og mælir með, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja brtt. á þskj. 630, sem er verið að útbúa. Hún er við 1. gr. og er þess efnis, að aftan við 1. gr. bætist ný mgr., sem mælir svo fyrir, að unglingum í gagnfræðaskólum skuli séð fyrir ókeypis námsbókum í þeim greinum, sem kenndar eru, þ.e.a.s., að þeim skuli séð fyrir ókeypis námsbókum á sama hátt og börnum á barnafræðslustiginu. Ég hef heyrt þau andmæli borin fram gegn þessu, að ekki væri ástæða til að hafa námsbækurnar ókeypis fyrir aðra en þá, sem eru á skólaskyldualdri, eða til 15 ára, og flyt því til vara, til að mæta þessari aths., þá till., að unglingum í unglingaskólum skuli séð fyrir ókeypis námsbókum í þeim greinum, sem þar eru kenndar, þ.e.a.s., að saman skuli fara rétturinn til ókeypis námsbóka og skólaskyldualdur. Ég vænti þess, að hv. deildarmönnum sé ljóst, að það er ekki minnsta ástæða til þess, úr því að börnum á barnafræðslustiginu er séð fyrir ókeypis námsbókum, að fella niður þessi sömu fríðindi þau tvö ár, 14. og 15. árið, sem eru skólaskyld samkv. fræðslulögum.



Með því að ég tel, að ef málið tekur breytingum í þessari hv. d., geti farið svo, að það nái ekki fram að ganga á þessu þingi, segi ég nei.