arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (StgrSt) : Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf, dags. 2. des., frá hæstv. forseta Ed.: „Hannibal Valdimarsson, 6. landsk. þm., hefur í dag skrifað mér á þessa leið: „Ég leyfi mér hér með að sækja um leyfi frá þingstörfum fyrst um sinn. Ástæðan er sú, að mér hefur enn eigi tekizt að ráðstafa á fullnægjandi hátt skólastjórastarfi mínu við Gagnfræðaskólann á Ísafirði. Ég tel rétt, að varamaður verði kallaður til starfa í minn stað, meðan ég verð fjarverandi. Jafnframt því að tilkynna yður þetta, herra forseti, leyfi ég mér að óska þess, að á næsta fundi í sameinuðu þingi verði rannsakað kjörbréf þessa varaþingmanns, Guðmundar Í. Guðmundssonar.“ Þá hefur mér borizt annað bréf, dags. 5. þ. m., frá Guðmundi Í. Guðmundssyni, svo hljóðandi: „Í tilefni af því, að hv. alþingismaður Hannibal Valdimarsson hefur horfið af þingi um stund, vil ég sem fyrsti varamaður Alþýðuflokksins tjá yður, hr. forseti, að sökum mikilla embættisanna um þessar mundir get ég ekki fyrirvaralaust tekið sæti Hannibals á þingi fram að næstu áramótum. Óska ég eftir, að annar varamaður Alþýðuflokksins, hr. Erlendur Þorsteinsson, taki sæti Hannibals til áramóta, verði hann ekki kominn aftur fyrir þann tíma.“ Hér liggur fyrir kjörbréf Erlends Þorsteinssonar, og vil ég biðja kjörbréfanefnd að taka það til athugunar, og mun ég fresta fundi um 3–4 mínútur, á meðan n. ber saman ráð sín. ( Fundarhlé.]

Frsm. (Þorsteinn Þorsteinsson) : Kjörbréfan. hefur athugað kjörbréf Erlends Þorsteinssonar og telur engan vafa á því leika, að hann er annar varauppbótarmaður Alþýðuflokksins. Einnig hefur n. athugað bréf frá Guðm. Í. Guðmundssyni, þar sem hann kveðst ekki treysta sér til að taka sæti Hannibals Valdimarssonar, og enda þótt hér liggi ekki fyrir kjörbréf hans, þá mun hann efalaust vera fyrsti varamaður flokksins, og leggur n. það til ágreiningslaust, að Erlendur Þorsteinsson taki sæti Hannibals Valdimarssonar, þar sem ekkert hefur þótt athugavert við kjörbréf hans.

Forseti (StgrSt): Ég vil leyfa mér að bjóða Erlend Þorsteinsson velkominn til þings.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta, sem hér liggur fyrir, um tekjuskattsviðauka fyrir árið 1950, er um framlengingu á eldri lögum, sem gilt hafa um nokkurra ára skeið. Það er ekki gert ráð fyrir, að hægt sé að komast á næsta ári af án þess, að þessi tekjuauki fáist í ríkissjóð. Þess vegna er lagt til, að þessi lög gildi áfram. Ég tel óþarfa að fjölyrða frekar um frv., og vil leggja til, að frv. verði að lokinni umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Þetta frv. um viðauka við ýmis gjöld til ríkissjóðs er um, að framlengd verði ákvæði, sem hafa verið framlengd frá ári til árs um nokkuð mörg ár, og er hér ekki um neina breyt. að ræða frá því, sem nú er. Hér er lagt til, að þessum viðaukum verði haldið fyrir árið 1950. - Vil ég leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Út af ræðu hv. 1. þm. N–M. við 2. umr. þessa máls um, hvort n. hefði ekki leitað til hæstv. ríkisstj. um það, hvort hún vildi þarna hafa enn þá hærra gjald til ríkissjóðs, en hér væri til tekið, þá sagði ég, að ég mundi reyna að ná viðtali af hæstv. fjmrh. á milli umr. En mér hefur nú ekki tekizt það. Ég geri ekki ráð fyrir, að hæstv. ríkisstj. leggi kapp á að hækka þessi gjöld frá því, sem hún hefur lagt fyrir þingið nú. Og yfirleitt mun ekki vera venja, að nefndir leiti til ríkisstj. um slíka hluti. En þar sem hæstv. fjmrh. fannst ekki og er víst í öðrum störfum, þá verð ég að lýsa yfir, að ég tel ekki neina ástæðu til að fresta þessari umr. til frekari ráðagerða með ríkisstj., þar sem líka frv. er ekki búið að ganga í gegnum hv. Nd., en þar á hæstv. fjmrh. sæti og þar getur hann lagað þetta frv., ef honum sýnist ástæða til þess. En ég tel ekki ástæðu til annars en að samþ. frv. eins og það liggur fyrir nú og eiga þá undir kasti með það, hvort hæstv. ríkisstj. telur ástæðu til þess að smíða ofan á þessa hækkun á gjöldum eða ekki.

Forseti (BSt): Ég skal taka fram, að ég boðaði þennan fund til þess að greiða fyrir því, að þessi tvö mál, sem bæði eru um framlengingar á gjöldum í ríkissjóð, sem annars falla úr gildi um áramótin, gætu orðið að lögum, áður en þingfrestun verður fyrir jólin. Hér er nú hluti af hæstv. ríkisstj. viðstaddur, og ef ósk kæmi um það frá hæstv. ríkisstj., að þessu máli yrði frestað og þetta tekið til nýrrar athugunar, þá mundi ég verða við því. - En þess virðist ekki vera óskað, og þá verður haldið áfram með afgreiðslu málsins.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Af því að flm. frv. á eigi sæti í þessari hv. d., vildi ég leyfa mér að vekja athygli á því, að æskilegt væri, að þetta frv., sem vafalaust verður að l. á þessu þ., yrði afgr. sem allra fyrst og helzt næstu daga. Það er æskilegt vegna þess, að bæjarstjórnar- og hreppsnefndarkosningar fara fram í næsta mánuði. Væri því æskilegt, að kosningar í hinum væntanlega kaupstað gætu þá einnig farið fram skv. hinum nýju l. Vil ég því vænta þess, að n. sú, er málið fær til meðferðar og væntanlega verður allshn., taki það til athugunar og afgreiðslu.

Dómsmrh. (Bjarni Benediktsson.): Herra forseti. Þetta frv. er eitt af þeim, sem eru endurnýjun á fyrri l., og er nauðsynlegt að fá þessi l. endurnýjuð, til þess að skatturinn lækki ekki. Ég býst við, að almennt sé ætlað, að skemmtanaskattur megi sízt við því, að hann sé lækkaður. Hann fullnægir jafnvel eigi því, sem hann er ætlaður til. Vil ég því mælast til þess, að frv. fái greiðan gang í gegnum þessa hv. d., svo að takast megi að afgreiða málið fyrir jól.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BSt): Mér hefur borizt nál. fjhn. um frv. þetta, og hljóðar það svo: [Sjá þskj. 138]. Það er of skammt liðið frá 1. umr., og þarf því afbrigði fyrir málinu. Auk þess þarf að leita afbrigða vegna hins skrifl. nál.



Herra forseti. Eins og áður er getið, er dálítið önnur afgreiðsla á þessu nál. en venja er, vegna þess, hve tíminn hefur verið naumur, en n. hefur samþ. nál. og gaf mér umboð til að afhenda forseta það, og hef ég gert það og hæstv. forseti lesið það upp. Annars er óþarfi að orðlengja um frv. Þetta er Nd.-frv. og samþ. þar og er ekki annað en framlenging á l., er gilda á yfirstandandi ári. Ekki er ástæða til að fella l. niður, heldur framlengja gildi þeirra til næsta árs. N. er sammála um að leggja til, að frv. verði samþ., en einn nm. var ekki við.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Væntanlega verður þetta síðasti fundur d. fyrir jól. Þó er varlegra fyrir hv. þm. að vera nærstadda, þar sem Ed. getur gert breyt., er gera það nauðsynlegt að kalla saman annan fund. Dagskrá þessa fundar er þrotin. Ég vil árna utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og afturkomu og óska öllum þm. gleðilegra jóla og nýárs.



Ég vil þakka hæstv. forseta þessar óskir í garð þm. og leyfa mér að flytja honum árnaðaróskir. Ég óska honum góðrar heimkomu, gleðilegra jóla og góðs nýárs. Ég vil biðja hv. þm. að rísa úr sætum sínum til þess að staðfesta þessar árnaðaróskir. – Deildarmenn risu úr sætum.

Forseti (SB): Ég þakka þessar árnaðaróskir hv. 1. þm. S-M. og vil endurtaka óskir mínar til hans og annarra hv. þm. um gleðileg jól og gott nýár.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég geri nú varla ráð fyrir, að þetta frv. fari í nefnd, þar sem ekki verða fleiri fundir í Nd., og deildin mun því ekki gera breytingar á frv.; en ég vil þó ekki láta þetta frv. koma til atkvæða án þess að gera grein fyrir afstöðu minni til þess. Með þessu frv. er farið fram á að framlengja stóra nefskatta og tollaálögur, einar þær stærstu, sem Alþingi hefur nokkru sinni samþykkt. Ég var andvígur þessum lögum, er þau voru sett, og tel þau eitt mesta óheillaspor, er Alþingi hefur stigið. Ég er því andvígur framlengingu á þeim, hvort sem er til lengri tíma eða skemmri. Enda þótt frv. kveði aðeins á um framlengingu laganna til janúarloka, mun ég samt sem áður greiða atkv. á móti því. Og ég held, að ef nokkuð gæti orðið til þess að ýta undir það, að þau mál, sem nú kalla að, yrðu tekin til tafarlausrar og ýtarlegrar athugunar, þá væri það að fella þetta frv.



Herra forseti. Ég geri ráð fyrir því, að hæstv. fjmrh. hafi ekki vitað af þessum fundi, annars mundi hann hafa verið hér til þess að undirstrika nauðsyn þessa frv., sem Nd. hefur nú raunar viðurkennt. Ef söluskatturinn yrði felldur niður, yrði að finna a.m.k. aðrar 33–36 milljónir til þess að mæta útgjöldum á fjárlagafrv., eða fella niður útgjaldaliði sem því svaraði. - Söluskatturinn er í lög tekinn í sambandi við svokallaðar dýrtíðarráðstafanir, og hefur hann verið einn meginþáttur laganna, sem sett voru til þess að afla fjár til þeirra ráðstafana, og þó ekki hrokkið til. - Annað í III. kafla dýrtíðarlaganna eru tollar og leyfisgjöld, sem vel má vera, að séu að einhverju leyti óheppileg, en þótti samt þörf á til að mæta útgjöldunum á síðasta þingi. Og væru þeir liðir úr gildi felldir nú, gæti myndazt bil framan af árinu, þar sem þessir tollar og skattar yrðu ekki innheimtir, en yrðu svo e.t.v. í lögum síðar á árinu. Það væri óheppilegt, og ég held þetta sé ástæðan fyrir því, að Nd. féllst á að láta þá halda áfram til 1. febrúar. Er ég samdi fjárl., tók ég aðeins söluskattinn með það fyrir augum að halda honum sem tekjuöflunarlið, hliðstætt við það, að á 19. gr. var tekinn inn 331/2 millj. kr. útgjaldaliður til niðurgreiðslu á vörum. Annars skal ég ekki ræða þetta frekar nú. Ég geri ráð fyrir því, að deildin fallist á, að ekki sé hyggilegt að láta þennan tekjustofn falla niður fyrst um sinn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Háttv. þingdeildarmenn. Þar sem nú er ákveðið þinghlé fram yfir hátíðir, vil ég óska þeim ykkar, sem heima eiga utan Reykjavíkur. góðrar ferðar og góðrar heimkomu og yður öllum gleðilegra jóla og góðs og farsæls komandi árs.



Ég þakka hæstv. forseta fyrir hinar góðu óskir hans og vinsamleg orð til okkar þdm. Vil ég leyfa mér fyrir hönd allra þdm. að óska honum sjálfum alls góðs og húsi hans og gleðilegra jóla, og óska ég, að við allir hittumst heilir til starfa að liðnum hátíðum. Ég vil biðja hv. þdm. að standa upp, hæstv. forseta til heiðurs og þessu til samþykkis. - Þdm. risu úr sætum.

Forseti (BSt): Ég þakka hæstv. ráðh. góðar óskir, endurtek mínar til hv. þdm. og segi síðan þessum fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég sé, að hæstv. atvmrh. er ekki viðstaddur, en hann hefur lagt þetta frv. fram, og var það hans að fylgja málinu úr hlaði. Hins vegar sé ég ekki ástæðu til annars, en að málið gangi til n., því að mál sem þetta eru Alþingi áður vel kunn. Ég mælist því til, að málinu verði nú vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (StgrSt): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf frá hæstv. forseta efri deildar: „Erlendur Þorsteinsson, 6. landsk. (vara)þm., hefur í dag skrifað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í erindum ríkisstj. og get því ekki sótt þingfundi næstu vikur, óska ég eftir, með skírskotun til 144. gr. kosningal., að fyrsti varamaður Alþfl., Guðmundur Í. Guðmundsson, taki í minn stað þingsæti aðalmanns flokksins, Hannibals Valdimarssonar, í fjarveru hans.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að boðað verði sem skjótast til fundar í sameinuðu þingi og borið upp til samþykktar kjörbréf varamanns þess, er í bréfinu greinir.“

Frsm. (Þorsteinn Þorsteinsson) : Herra forseti. Kjörbréfan. kom saman á fund áðan til að athuga kjörbréf Guðmundar Í. Guðmundssonar. Var meiri hl. hennar mættur, og hafði hún ekkert við að athuga það kjörbréf, og leggur því samhljóða til, að það verði tekið gilt, að Guðmundur Í. Guðmundsson, sem er fyrsti varamaður Alþfl., taki sæti Hannibals Valdimarssonar, 6. landsk., þar sem 2. varamaður Alþfl. hefur nú vikið af þingi. Mælir því n. eindregið með því, að kjörbréf Guðmundar Í. Guðmundssonar verði tekið gilt og hann taki nú sæti hér á Alþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það er ekki æskilegt að breyta oft um tollskrá, en það verður þó að taka tillit til breyttra viðhorfa á hverjum tíma og haga sér eftir því. Þær breytingar, sem hér er lagt til að gerðar verði á tollskránni og eru á þskj. 168, eru til lagfæringa vegna samninga við önnur ríki, t.d. gjöld af áhöldum og efni, sem inn er flutt skv. samningi frá 16. sept. 1948 milli Íslands og alþjóðaflugmálastjórnarinnar. Þá eru í öðru lagi lagfæringar vegna atvinnuveganna, t.d. vegna margarinfeiti, og enn fremur vegna fyrirhugaðrar sementsvinnslu hér á landi. Enn fremur vegna innflutnings á nýju hráefni til veiðarfæra, svonefndu, „nylon“. Í þriðja lagi eru svo breytingar ýmsar, sem í ljós kemur að nauðsynlegar eru. Frv. þetta er undirbúið af fyrrv. fjmrh., en ég geri ráð fyrir ,því, að vafalaust megi telja, að allar þær breytingar, sem hér er lagt til að gerðar verði, megi teljast nauðsynlegar, og legg ég því til, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég lýsti því yfir í fyrra í sambandi við frv., sem lét skatta verka aftur fyrir sig, að ég teldi slíkt ekki mögulegt. Nú endurtekur sagan sig, og greiði ég því ekki atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hv. frsm. hefur ekki getað mætt sökum anna og hefur beðið mig að mæla fyrir frv. N. hefur athugað frv., sem er stjórnarfrv., og leggur einróma til, að það verði samþ. óbreytt. Ég sé svo ekki ástæðu til að hafa frekari framsögu í málinu.



Herra forseti. Það er að vísu hæstv. fjmrh., sem eðlilega ber að hafa framsögu í þessu máli, að svo miklu leyti sem þess er þörf. En mér er að vísu kunnugt um, hvers vegna þarf framlengingu, eins og segir í athugasemdum við frv. Þannig er ástatt í framtalsnefnd, að þar hafa ekki staðizt allar tímaákvarðanir, og þarf því að framlengja tímatakmörkin, en það ber ekki að saka nefndina að öllu leyti fyrir það, að starf hennar hefur ekki gengið jafnhratt og ætlazt var til, vegna þess að framtöl utan af landi, sem hún þarf að byggja á, hafa borizt misjafnlega fljótt. Ég hygg, að hv. deild fallist á þau rök, sem fyrir þessu liggja, og veiti málinu góðan og hraðan gang í gegnum deildina og vísi því að þessari umr. lokinni til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Ég skal ekki mæla gegn þessu frv. og skal ekki heldur fara út í að ræða þann drátt, sem orðið hefur á að leggja á eignaraukningarskatt. En nú er búið að leggja á skattsektaskattinn vegna undandráttar á tekjum, og sé ég því tilefni til að spyrja, hve mikið komi inn alls, þar sem ég hef ekki séð það annars staðar. Ég veit, að þótt hæstv. fjmrh. sé ekki hér viðstaddur, þá muni hæstv. atvmrh. vera þetta kunnugt og geta svarað þessu. Ég ætlast auðvitað ekki til, að hæstv. ráðh. svari upp á eyri, hve miklu þetta skattsektafé nemi, en þætti vænt um, ef hann gæti svarað því upp á t.d. milljón.



Herra forseti. Það var fyrst og fremst formsins vegna, að ég hljóp hér í skarðið fyrir hæstv. fjmrh., en að því er snertir þessa fyrirspurn, tel ég mig ekki hafa rétt til að svara henni, heldur verður hv. fyrirspyrjandi að þola þá bið að bíða með upplýsingar þangað til hinn rétti ráðh. er mættur í hv. d.



Herra forseti. Það væri æskilegt að fá þessar upplýsingar í sambandi við afgreiðslu þessa máls, en þess er ekki þörf á þessu stigi málsins, en væri t.d. nauðsynlegt í sambandi við afgreiðslu málsins í nefnd, og vil ég beina því til hv. fjhn., að hún afli þessara upplýsinga, svo að yfirlit fengist yfir þetta mál, sem orðið hefur þjóðinni bæði til armæðu og tjóns.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég hef ekki annað að segja fyrir n. en hún mælir með, að frv. verði samþ. eins og það hefur verið afgr. frá Ed.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Landbn. hefur athugað frv., sem prentað er á þskj. 187, um bjargráðasjóð Íslands. N. hefur orðið sammála um, að þær breytingar, sem lagt er til að gera á l. með frv. þessu, séu til bóta. Meginbreytingin er sú, að framlag einstaklinga og ríkissjóðs er hækkað til muna, enda eru l. í núverandi formi úrelt orðin. Má merkilegt heita, að ekki skuli fyrr hafa verið hafizt handa um endurskoðun þessara l. Önnur aðalbreyt., sem nú er verið að gera á l., er sú, að rýmkað er um afnot af sjóðnum í harðindum og hallærum. Forstöðumaður sjóðsins og skrifstofustjóri félagsmálaráðuneytisins hafa samið og gert að till. sinni þær breyt., sem hér er gert ráð fyrir. Eins og ég hef lýst, þá er n. sammála um afgreiðslu málsins, en hún hefur hins vegar lagt til, að þessar breytingar verði gerðar á frv. á þskj. 187: 1. Við 5. gr. Greinin orðist svo: Bjargráðastjórn skal gæta vel að öllu, er bendir til þess, að yfirvofandi hallærishætta sé fram undan, og skal hún vera ríkisstjórninni til ráðuneytis um ráðstafanir, sem miða að því að afstýra hallæri. Samkvæmt 5. gr. frv. er rekstur bjargráðasjóðsins ákveðinn í miðju frv., en n. hefur talið rétt að færa það atriði til loka frv. N. hefur einnig umorðað fyrri partinn, en þar er ekki um neina efnisbreytingu að ræða, heldur aðeins orðalagsbreytingu. 2. Við 10. gr. Greinin orðist svo: Ráðherra getur veitt sýslunefndum og bæjarstjórnum heimild til þess að hækka bjargráðagjaldið um tiltekið árabil, þó ekki meira en um helming hins upprunalega gjalds. Sú hækkun rennur óskipt í séreignarsjóð viðkomandi sýslu- eða bæjarfélags. Sú gr. er umorðuð. Þar er í frv. t.d. talað um, að stjórnarráðið geti veitt sýslunefndum og bæjarstjórnum heimild til að hækka bjargráðagjaldið, en venja mun vera nú orðið að hafa „ráðherra“ frekar en „stjórnarráð“ í lagasetningum seinni ára. 3. Við 12. gr. Greinin verði 13. gr. og fyrsta málsgrein hennar orðist svo: Nú hrökkva ekki til þess að afstýra hallæri þær ráðstafanir, sem 11. og 12. gr. gera ráð fyrir, og er þá bjargráðastjórninni heimilt að veita aðstoð úr sameignarsjóði með þeim hætti, er hér segir: Hér er skipt um röð gr. Okkur fannst það eðlilegra, og verður því 13. gr. 12. gr. Þá er brtt. við 14. gr., að í stað orðanna „svo hátt lán sem þurfa þykir“ komi: nauðsynlegt lán. Varðandi 15. gr., sem verður ný gr., þá er gert ráð fyrir, að ráðherra setji reglugerð um rekstur sjóðsins, sbr. 5. gr. frv. Það er ástæðulaust að fara fleiri orðum um þetta, en ég vil taka það fram, að nm. voru einhuga um þær brtt., sem n. gerði við frv., og það er einnig ósk nm., að frv. nál samþykki hins háa Alþingis og verði afgr. á yfirstandandi þingi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar sýnilegt var, að fjárlög yrðu ekki afgreidd fyrir áramót, var fengin heimild til að halda áfram nauðsynlegum greiðslum ríkissjóðs til 1. febr. Þar sem fjárlög hafa enn ekki verið afgreidd, er nauðsynlegt að fá framlengda þessa heimild, og er farið fram á í frv. þessu, að hún gildi til 1. apríl. Óþarft er að vekja sérstaka athygli á því, hverja nauðsyn ber hér til. Þetta er nú komið á síðasta dag, og vil ég leyfa mér að mælast til þess við hæstv. forseta, að reynt verði að afgreiða málið í dag. Fjhn. hefur athugað málið, og það er hún, sem flytur það.



Herra forseti. Augljóst er, að það verður að afgreiða þetta mál í dag, svo að heimild sé til að inna af hendi nauðsynlegar greiðslur. Spurningin er aðeins, hvað heimildin á að gilda lengi. Ég álít hæfilegt, að hún yrði framlengd um einn mánuð aðeins, eða til 1. marz, og vil ég við þessa umræðu geta þess, að fram mun koma við 2. umr. brtt. í þá átt.



Herra forseti. Ég vil vekja athygli deildarinnar á því, að engir möguleikar munu vera á því, að fjárlög verði afgreidd fyrir 1. marz, og sýnilegt, að það hlýtur að koma til frekari framlengingar. Þar sem hér er ekki um neina heimild að ræða, sem hætta er á að verði misnotuð, og fellur úr gildi um leið og fjárlög hafa verið afgreidd, þá get ég ekki séð neina meinbugi á því, að hún fái gildi þann tíma, sem frv. gerir ráð fyrir, úr því að fjárlög verða tæplega afgreidd innan þess tíma.



Herra forseti. Það má vel vera, að svo fari, að fjárlög verði ekki afgreidd í febrúar, en þá má ráða fram úr þessu, ef á þarf að halda, er þar að kemur.



Herra forseti. Það eru tvær smávægilegar brtt., sem landbn. hefur gert við frv. og liggja fyrir á þskj. 272. Ég vil geta þess, að ég hef ekki náð í nema fáa nefndarmenn til þess að ráðgast við þá um þetta. En fyrri brtt. er aðeins orðalagsbreyting, þar sem óeðlilegt þykir að ákveða stofnun sjóðsins í lögum 1950, úr því hann er löngu til orðinn, og er því lagt til, að upphaf gr. orðist svo: „Bjargráðasjóður skal vera allsherjarsjóður fyrir alla landsmenn.“ Verði þessi till. samþ., leiðir af því, að síðasti málsliður greinarinnar fellur niður. Hin brtt. er við 4. gr. og er einnig smávægileg. Þykir fara allt eins vel á því að segja, að fé, sem þarf að geyma fyrir sjóðinn, skuli ávaxtað í banka með ríkisábyrgð eins og takmarka það við Landsbankann eða Búnaðarbankann
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil leggja fram brtt. þess efnis, að í stað „1. apríl“ komi: 1. marz.



Ég lít svo á, að ekki séu nokkrar líkur til, að fjárlög verði samþ. fyrir febrúarlok, og sé því þýðingarlaust að samþ. þessa brtt. Hins vegar falla þessi lög úr gildi strax og fjárlög hafa verið samþ. Ég segi því nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þegar ljóst varð, að fjárl. yrðu eigi afgreidd fyrir áramót, þá flutti ég frv. til l. um sérstaka heimild, þá er l. nr. 114 1949 sýna. En þessi heimild átti eingöngu að gilda til 1. febr., og í dag er því hinn síðasti dagur, áður en l. falla úr gildi. Er því full nauðsyn á, að þetta frv. fái nú afgreiðslu úr Ed. í dag, og vænti ég þess, að þessi hv. d. geti fallizt á, að frv. gangi í gegnum d., án þess að því verði vísað til n.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þann 20. f. m. var hér til 1. umr. frv. til l. um breyt. á l. nr. 49 25. apríl 1946, um stofnlánadeild sjávarútvegsins við Landsbanka Íslands, sem prentað er á þskj. 244, en þá hafði hæstv. sjútvmrh. farið þess á leit við sjútvn., að hún flytti frv. þetta. Þá kom fram í þeim umr., að athuga þyrfti, hverjar nauðsynlegar breytingar væri aðkallandi að gera á þessum l., um stofnlánadeild sjávarútvegsins. Sjútvn. tók frv. þetta til athugunar á ný og komst að þeirri niðurstöðu, að umr. yrðu talsverðar um þetta mál og að ef til vill kæmu fram sterkar kröfur um, að ýmsu yrði breytt í frv. Bráðabirgðaákvæðið, sem sett var með l. nr. 41 29. apríl 1946, um gjald það, er um ræðir í l. nr. 47 19. maí 1930, um fiskveiðasjóðsgjald, er tekið upp í 4. gr. l. nr. 81 1947, tölul. 1. b., en þar stendur, að gjaldið til fiskrannsóknastöðvar falli niður í árslok 1949. Er sjútvn. hafði rætt þetta mál, þótti rétt að bera nýtt frv. fram, og er því þetta frv. breyt. á l. frá 1947. Hinn 31. des. 1949 féll þetta ákvæði úr gildi, og er því ekki hægt að innheimta þetta útflutningsgjald af fiski, sem var 1/8 %, fyrr en frv. þetta verður lögfest. Með tilliti til þessa vil ég spyrja forseta, hvort hann sjái sér ekki fært að halda fundi um málið í dag og ljúka umr., og ætti þá að vera hægt að koma málinu. í gegnum hv. Nd. á morgun.



Herra forseti. Út af því, sem hv. frsm. sagði, vil ég taka fram, hvort það orki ekki tvímælis, að gjaldið falli niður fyrir janúarmánuð. Má búast við, að í janúar hafi eitthvað fallið til í sjóðinn. Ef svo er, að gjald hafi verið tekið fyrir janúar, þá verkar þetta aftur fyrir sig. Ég bendi á þetta, því að svipað hefur komið fyrir, t.d. með benzín, og væri þá rétt að setja í gr., að ákvæði frv. giltu frá 1. jan. 1950. Þetta er ekkert kappsmál af minni hálfu; vildi aðeins benda á þetta.



Herra forseti. Út af ræðu hv. 1. þm. N–M. vil ég upplýsa, að það er ekki unnt fyrir sjútvn. né verksvið hennar að rukka inn tekjur ríkissjóðs. Varðandi það, hvort ákvæði þessa frv., ef samþ. verður, nál til þess fjár, sem til hefur fallið í janúarmánuði, þá var þetta nokkuð rætt í n., en hún taldi hvorki þinglegt né hægt að láta l. verka aftur fyrir sig, auk þess sem það er ekki í verkahring sjútvn. að ákveða, hvernig gjaldið skuli innheimt þennan tíma. Hins vegar er svo rétt að tryggja, að hægt sé að innheimta féð í framtíðinni, og óskar n. því þess, að frv. nái fram að ganga óbreytt eins og það er á þskj. 269.