Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þingi verður nú senn frestað. Það er vitað mál, að um áramótin nú koma til framkvæmda ný lög, lög um Stjórnarráð Íslands. Það er vitað mál, að af þeirri lagasetningu hlýtur að leiða ýmsar breytingar, ekki aðeins að því er varðar stjórnarráðið sjálft og þar skrifstofur, sem þar undir heyra, heldur hlýtur þetta einnig að hafa í för með sér breytingu á stjórninni eða í öllu falli á verkefnaskiptingu á milli ráðh. Þess vegna vildi ég leyfa mér að beina þeirri spurningu til hæstv. forsrh., hvort hann gæti nú og áður en þing fer heim í jólaleyfi skýrt þingheimi frá þessum fyrirhuguðu breytingum.



Herra forseti. Þær breytingar, sem gera þarf, munu verða ákveðnar fyrir gildistöku laganna og tilkynntar nógu snemma, en það er ekki búið endanlega að kveða á um þær enn.

forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Vér undirritaðir alþm. tilkynnum yður hér með, herra forseti, að við myndum nú þingflokk Samtaka frjálslyndra og vinstri manna. Alþingi, 19. des. 1969. Björn Jónsson. Hannibal Valdimarsson. Til forseta sameinaðs Alþingis.“



Herra forseti. Flokkur frjálslyndra og vinstri manna er almennt samþykkur því, að þjóðaratkvgr. fari fram um stærstu þjóðmál. Þetta mál er þannig vaxið, að aðild að EFTA er uppsegjanleg með eins árs fyrirvara og bindur ákvörðun Alþ. um inngöngu í EFTA því þjóðina aðeins skamman tíma. Þess vegna breytir þessi till. engu um afstöðu mína og Björns Jónssonar til málsins nú á Alþ., en í samræmi við meginstefnu flokksins til þjóðaratkvæðis, lýsum við Björn Jónsson okkur fylgjandi þessari till. Ég segi já.



Herra forseti. Ég verð að biðja afsökunar á því, að ég misskildi aðeins þarna áðan þessa atkvgr. í sambandi við þessa till., sem hér var verið að greiða atkvæði um. Það var bara hugsunarleysi hjá mér. Ég var að „spekúlera“ í því, sem ég var með þarna á borðinu fyrir framan mig, og afstaða mín er sú, eins og ég hef reyndar lýst yfir hér á þingi áður, að ég ætlaði ekki að greiða atkv. í þessu máli; ég ætlaði að sitja hjá. Um afstöðu mína til málsins vita menn annars svona nokkurn veginn. Ég er þessu máli yfirleitt andvígur - a.m.k. á þessu stigi, en ég tel, að það sé eðlilegust afstaða mín, eins og sakir standa, að greiða þessu máli ekki atkvæði í bili, og ég óska þess vegna eftir, að það sé leiðrétt.



Herra forseti. Till. þessi er flutt í samræmi við ákvæði stjórnarskrárinnar um samþykki Alþ. til svo langrar þingfrestunar sem hér er ráðgerð, en skýrir sig að öðru leyti sjálf, og þarf ég ekki fleiri orðum um hana að fara.



Herra forseti. Ég hef ekkert við það að athuga, að fundum Alþ. sé frestað til 12. jan., eins og gert er ráð fyrir í þessari till., en mér skilst, að þar sem hér er um að ræða ekki lengri frestun á fundum þingsins en rétt innan við einn mánuð, hefði verið hægt að gera það samkv. þingsköpum að fresta fundum þingsins samkv. þeirri venju, sem hér hefur skapazt, og það hefði því ekki þurft að gera sérstaka þingssamþykkt. Ef aðeins er um að ræða frestun á fundum þingsins, hefur ríkisstj. að vísu ekki heimild til þess að setja brbl. Nú vildi ég spyrjast fyrir um það, hvort hæstv. forsrh. telur, að nauðsynlegt sé, að ríkisstj. hafi brbl.-heimild í þessu þinghléi fram til 12. jan., og einnig vil ég spyrjast fyrir um það, hvort það sé kannske þegar ráðgert að setja brbl., jafnvel á milli jóla og nýárs, eins og komið hefur hér fyrir áður og mér hefur gjarnan skilizt, að jafnvel stæði til nú. Slík vinnubrögð tel ég aldeilis fráleit, en ég vænti þess, að hæstv. ráðh. gefi svör við þessum spurningum mínum.



Herra forseti. Vel kann svo að fara, þegar Alþ. er ekki statt til fundar, að nauðsyn skapist á setningu brbl., jafnt nú sem endranær. Þess vegna er að mínu viti nauðsynlegt að hafa þessa heimild. Hins vegar er mér ekki kunnugt um ráðgerða setningu brbl. nú, nema varðandi eitt mál, sem getur komið til álita að setja þurfi brbl. um. En það er staðfesting á samkomulagi í sambandi við lífeyrisgreiðslur til gamalla manna, sem ákveðið var í samningum milli atvinnurekenda og verkalýðs með samþykki ríkisstj. á s.l. vori. Aðilar sjálfir hafa haft þetta mál til meðferðar. Nú alveg nýlega hefur það komið til ríkisstj. Það var svo seint, að ekki þótti fært að ætlast til þess, að þingið tæki afstöðu til málsins fyrir jólafrí. Ef það er mat þessara aðila, Alþýðusambandsins annars vegar og atvinnurekenda hins vegar, að engu að síður sé nauðsynlegt að fá þessa löggjöf setta um áramótin, þá er eina úrræðið að gera það með brbl. En á ríkisstjórnarfundi í gær var talað um að gera það ekki nema eftir ósk aðilanna, þannig að ef þeir telja hægt að bíða með málið þangað til þing kemur saman aftur, þá verður málið látið bíða. Þetta er sú eina löggjöf, sem mér er kunnugt um nú.



Herra forseti. Ég þakka þær upplýsingar, sem hæstv. forsrh. hefur gefið, en vil aðeins undirstrika það, að ég tel, að það sé alveg fráleitt að halda þannig á málum æ ofan í æ, að setja þurfi brbl. um efni, sem manni hefur verið kunnugt um í marga mánuði, - setja brbl. nokkrum dögum eftir að þing fer í fundahlé. Þetta tel ég aldeilis fráleitt og það þarf að reyna að koma í veg fyrir þetta. Að öðru leyti þakka ég þær upplýsingar, sem hér hafa verið veittar.



Herra forseti. Það mál, sem hér hefur verið minnzt á, að e.t.v. þyrfti að setja brbl. um nú fyrir áramót, eru lífeyrissjóðsgreiðslur til aldraðra launþega, sem samið var um í maí í vor. Sá samningur er gildandi að sjálfsögðu, og frá áramótum eiga greiðslur að koma til þessara manna. Greiðslur hefjast auðvitað ekki 1. jan. En ég sé ekki, að það sé út af fyrir sig nauðsyn að gefa út brbl. Hitt hefði að sjálfsögðu verið miklu skemmtilegra, að Alþ. hefði afgreitt þetta mál sem lög fyrir áramót, áður en þetta á að taka gildi. Það eina, sem ég teldi, að þyrfti í raun og veru lagastaðfestingar, eru sjálfsagt þær greiðslur, sem ríkissjóður og aðrir aðilar taka á sig vegna þessa máls. Ef talið er nauðsynlegt að afgreiða það fyrir áramót, verður það að gerast. Að öðru leyti get ég ekki séð í fljótu bragði, að þörf sé á brbl. vegna þess arna.