Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um framlengingu á svokölluðu sjúkratryggingagjaldi eða því sem eftir stendur af því gjaldi. Frv. gerir ráð fyrir að lögð verði árið 1982 2% á gjaldstofn sjúkratryggingagjalds fyrir ofan 101–250 kr. tekjur 1981. Á tekjur fyrir neðan 101–250 kr. á árinu 1981 leggst ekki sjúkratryggingagjald. Álagt sjúkratryggingagjald á árinu 1981 nemur 33 millj. 816 þús. kr. og er áætlað að af fjárhæð þessari innheimtist um 32 millj. kr. Talið er að álagning þessa árs nemi um 49.5 millj. og að innheimt fjárhæð gjaldsins verði nálægt 51 millj. kr. Ástæðan fyrir því, að innheimtutölur eru hærri en álagningartölur, er sú, að gjaldið lækkaði mjög verulega á s.l. ári þannig að eftirstöðvar fyrri ára eru mun hærra hlutfall af álagningunni en ella. Í Ed. var það hv. fjh.- og viðskn. sem fjallaði um mál þetta þar sem deildin leit svo á- og ég er henni sammála um það - að hér sé um að ræða skattheimtu. Ég legg því til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn., enda þótt sjúkratryggingagjald þetta sé í almannatryggingalögum.



Herra forseti. Frv. þetta, 169. mál þingsins, er frv. til l. um breyt. á lögum um loftferðir. Í því eru smávægilegar breytingar á 64. gr. laganna. Breytingin miðar að því að rýmka eignarnámsheimildir loftferðalaga nokkuð frá því sem hefur verið. Eignarnámsheimildir 64. gr., eins og hún er í lögum, virðast takmarkast við það, að einhvers konar mannvirkjagerð sé tilefni þess, að eignarnám sé talið nauðsynlegt. Ljóst er að þær aðstæður geta skapast, að rétt sé talið og nauðsynlegt að taka fasteignarréttindi eignarnámi, jafnvel þótt ekki sé mannvirkjagerð til að dreifa sem gefi tilefni til eignarnáms. Af þeim sökum er lagt til í þessu frv. að breyta greininni og hún rýmkuð nokkuð frá því sem nú er. Samgn. hefur fjallað um málið og varð sammála um að leggja til að það yrði samþykkt eins og það var lagt fram hér í hv. deild.



Herra forseti. Á þskj. 441 er nál. frá samgn. Þetta frv. er komið frá Ed. sem gerði smávægilega breytingu á því eða viðauka við 24. gr. Þetta frv. var sent til umsagnar til Landssambands iðnaðarmanna og Félags ísl. iðnrekenda og voru umsagnir báðar jákvæðar. Frv. er samið af nefnd sem hæstv. samgrh. skipaði. Ólafur S. Valdimarsson skrifstofustjóri var formaður þessarar nefndar og með honum voru Jónas Þór Steinarsson framkvæmdastjóri Félags ísl. stórkaupmanna og Stefán Pálsson hrl., framkvæmdastjóri Landvara. Frv. var flutt hér um bil óbreytt frá því sem nefndin gekk frá því. Tildrögin að starfi nefndarinnar og skipun hennar voru þau, að hér á landi finnast engin lög eða reglugerðir um flutningssamninga og ábyrgð viðkomandi aðila við vöruflutninga á landi og tæpast hefur nokkur sú venja skapast í þessum málum að til lagaígildis teljist. Í nefndinni voru fyrst og fremst fulltrúar þeirra aðila, sem eiga þarna hlut að máli, og leggur samgn. til að frv. verði samþykkt eins og það kom frá Ed.



Herra forseti. Þetta frv. var lagt fyrir hv. Ed. og hefur verið afgreitt þaðan óbreytt. Frv. er um staðfestingu á brbl. sem gefin voru út 14. jan. sl. Þá var ákveðið af Seðlabanka Íslands með samþykki ríkisstj. að breyta gengi íslenskrar krónu og fól það í sér lækkun á gengi krónunnar um 12%. Þegar gengi hefur verið lækkað á annan veg en með gengissigi hefur jafnframt oftast verið ákveðið að gengishagnaður af birgðum skyldi tekinn í sérstakan sjóð, oftast gengismunarsjóð, og því fé ráðstafað þá til fiskvinnslu og sjávarútvegs nokkuð á mismunandi veg, en í meginatriðum til þeirra þarfa. Nú var ákveðið að fara ekki þá leið að taka gengishagnaðinn allan og láta hann renna í sérstakan gengismunarsjóð, heldur skyldi tekinn helmingur gengishagnaðar og hann látinn renna til Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins. Þó var um leið ákveðið af ríkisstj. samkv. heimild í lögunum að undanþiggja frystinguna og greinar hennar þessu ákvæði þannig að fyrirtækin sjálf, sem að frystingu starfa, skyldu njóta gengismunar af birgðum að fullu. Ég sé ekki ástæðu til að hafa lengri framsögu um þetta mál og legg til að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Eins og fram kom í ræðu hæstv. forsrh. er gert ráð fyrir að gengismunurinn, sem myndast við þær ráðstafanir sem gerðar voru við ákvörðun Seðlabankans um breytingu á gengi krónunnar 14. jan., renni til Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins. Út af fyrir sig er Verðjöfnunarsjóðnum fullkomin þörf á gengishagnaði sem þarna myndast og þó meira hefði verið, því að Verðjöfnunarsjóðurinn hefur verið leikinn grátt á undanförnum árum og alveg sérstaklega í tíð núv. hæstv. ríkisstj. Því fjármagni, sem hefur verið inni í flestum aðaldeildum hans, hefur verið eytt og stofnað til skulda. Staða þessa sjóðs er því nú vægast sagt mjög slæm. Þó er því ekki að neita að ákveðnar deildir og þá sérstaklega skreiðardeildin standa nokkuð vel, en í frystideild, mjöldeild og fleiri smærri deildum er nánast ekkert eftir til að mæta áföllum sem verða á mörkuðum. Hlutverk þessa sjóðs er því vægast sagt gerbreytt frá því sem því upprunalega var ætlað að vera með tilkomu Verðjöfnunarsjóðsins. Hinu vildi ég vekja athygli á, að þegar gengisbreytingar hafa verið gerðar hefur þeim, sem bera skarðan hlut frá borði við gengisbreytingar, eigendum fiskiskipa almennt sem skulda í þessum skipum í erlendri mynt, að nokkru verið bætt upp sú skuldaaukning sem þeir óhjákvæmilega verða fyrir þegar gengi krónunnar er breytt, þannig að þeirra óhagræði verður heldur minna, og eins hefur nokkuð verið gert til að koma á móts við þarfir sjómannasamtakanna í félagslegu tilliti fyrir sjómannastéttina. Fram hjá þessu er algjörlega gengið nú með framlögðu frv. Ég vildi aðeins benda á þessi atriði þó að ég viðurkenni fúslega að hag Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðar er svo komið að honum veitir ekki af þessum gengishagnaði öllum og þótt meira hefði verið, eins og ég sagði í upphafi máls míns.



Herra forseti. Á þskj. 346 eigum við sjálfstæðismenn velflestir frv. til l. um breyt. á lögum um söluskatt. Hefði ég gjarnan kosið, hæstv. forseti, að fjmrh. sæi sér fært að vera við umr. þessa. Ég þykist eiga erindi við hann um þetta mál ekki síður en hæstv. samgrh. - Þetta er lítið frv., örstutt, sem inniheldur breytingar í þá átt, að söluskattur, sem innheimta skal af síðustu bensínverðshækkun, renni óskiptur til framkvæmda í vegamálum. Það er ekki stórt lagt undir, aðeins 9 aurar af hverjum lítra til framkvæmda til vegamála 1982. En margt smátt gerir eitt stórt og því er það að hér er um að tefla 9 millj. kr. ef þetta frv. nær lagagildi. Það er ekki að ófyrirsynju að þetta frv. er fram borið. Eins og vísað er til í grg. alveg ljóst að ríkið hefur notað þessa aðferð til stóraukinnar innheimtu skatta í ríkishítina. Þær aðstæður hafa verið notaðar sem hafa þrengt mjög að öllum almenningi í landinu því bifreiðar eru almenningseign. Þegar verð á þessari vöru margfaldaðist var það notað til að margfalda innheimtu í ríkissjóð með þessum hætti. Enda þótt allir hv. þm. sem hafa á annað borð látið skoðun sína í ljós í sambandi við framkvæmdir í vegamálum, játi að þetta séu einna mikilsverðustu framkvæmdirnar hefur það samt sem áður ekki orðið til þess, að ráðamenn hafi treyst sér til að sjá af meiri fjármunum af tekjum umferðarinnar til vegamála en raun ber vitni. Þetta hefur farið hríðversnandi á umliðnum árum. Ég nefni sem dæmi að árið 1972 var varið 50% af bensínverðinu til vegaframkvæmda, í Vegasjóð sem svo er kallaður, og af opinberum sköttum, sem á bensín voru lagðir, var varið 73% í Vegasjóðinn. En þetta hefur gengið þann veg til, að árið 1979, fyrsta fjárhagsárið eftir að vinstri stjórnin tók við völdum og Framsfl. eignaðist fjmrh. og Alþb. eignaðist samgrh., er það, sem rennur í Vegasjóð af verði hvers bensínlítra komið ofan í 19% og 36% af heildarskattlagningu hins opinbera á þessar miklu nauðsynjavörur. Fleiri tölur mætti þylja í þessu sambandi, en næsta óþarft því allir þekkja þessa sorgarsögu. Vegaframkvæmdirnar hafa verið sveltar í gegnum árin, enda þótt bæði æðstu ráðamenn, hæstv. ráðh., og ýmsir þm., sem um málið hafa talað, hafi lýst yfir þeirri skoðun sinni, að þetta væri einna mikilsverðustu framkvæmdirnar jafnhliða með og samhliða orkumálum. Ef litið er á aftur veggjald sem hluta af heildarsköttum ríkisins nær það hæst árið 1966. Þá renna af heildarsköttum ríkisins af bensíni 78.1% til vegamála. En hvernig ætli þessu sé varið nú síðustu árin? Lægst kemst það auðvitað 1979, þegar vinstristjórnarstefnan varð ráðandi í fjármálum okkar. Þá eru það 35.6% af skattlagningu ríkisins sem hverfa til vegamálanna. - Og ef við nefnum tölur í þessu sambandi, þá kostar bensínlítrinn árið 1974 49 kr. gamlar. Þá eru skattar af því 30.70. Í Vegasjóð renna þá 16 kr. og 14.70 í ríkissjóð. Eftir þetta breytir svo rækilega um stefnu að árið 1979 eru skattarnir, sem lagðir eru á hvern bensínlítra, 199.39. Þá fara í veggjald aðeins 70.93, en í ríkishítina 128.46. Og enn árið 1980: Af 327 kr. heildarskattlagningu fara aðeins 123 í veggjald, en 203 í ríkissjóð. Þannig hefur stefnan verið þrátt fyrir breiðar yfirlýsingar um nauðsyn á auknum vegaframkvæmdum. Og þá er spurningin: Hvernig er ástandið í dag? Hvernig er ástandið í þessum málum í dag og hvernig hafa hæstv. ráðh. og hæstv. ríkisstj. brugðist við? Ég get skotið því hér inn í, að það skiptir mjög í tvö horn um skattlagningu á hinu bráðnauðsynlega bensíni og það sem við höfum fyrir augum í sambandi við gasolíuna. Það hefur verið betur róið á þeim miðum. Ef ég nefni sem dæmi, þá eru skattar árið 1979 af útsöluverði gasolíu 20 af 79 kr. sem lítrinn kostaði í gömlum. Þá voru 20 kr. í skatta sem prósenta af útsöluverði, en frá árinu 1980 hef ég síðustu tölur, aðeins 3 kr. Þar er auðvitað verið að hlífa húseigendum, íbúum þessa lands, vegna hins gífurlega kyndingarkostnaðar. Í sjálfu sér má auðvitað meta það sem nauðsynlegan þátt í þjóðarbúskapnum að menn geti staðið undir kyndingu híbýla sinna, en ekki langt á eftir þeirri nauðsyn kemur notkun bifreiðarinnar í nútímaþjóðfélagi. En þar skiptir alveg í annað horn. Ég verð að segja það um samtök bifreiðaeigenda, að það liggur ekki margt eftir þau samtök, en hins vegar þóknast þeim að hækka árgjöld til sín, að því mér virðist, um 530% frá árinu 1978. Þyrftu þeir menn, ef þeir ætla að halda félagsskap sínum vakandi og lifandi, að leggjast betur á árar. En ég á alveg sérstakt erindi við hæstv. ráðh. fjármála og samgöngumála vegna þeirra ástæðna sem ríkja í sambandi við fjármögnum framkvæmda og vegáætlunar fyrir árið 1982. Eftir þeim upplýsingum, sem ég hef aflað mér, má ætla að til þess að staðið verði við vegáætlun fyrir þetta ár, sem samþ. var á hinu háa Alþingi í fyrra og hefur lagaígildi sem ályktun frá Sþ., þarfnist til að framkvæma hana eins og hún liggur fyrir 616.7 millj. kr., miðað við það verðlag sem nú er. Sjálfsagt þarf enn hærri tölu þegar líður á árið, eftir því sem útlit er um verðlagsþróun. - Mér er ekkert gagn í því að hafa ráðh. ef þeir ætla að hafa sérfund með sér um allt önnur mál þarna úti í horni. - Á fjárlögum eru til ráðstöfunar 593.1 millj. kr., en niðurskurður ákveðinn 7.8 millj. kr. samkv. niðurskurðartilfærslum hæstv. ríkisstj. Þá er sem sagt til ráðstöfunar á fjárlögum 585.3 millj. kr., en síðasta endurskoðun markaðra tekna sýnir að ætla má að þær hefðu verið vanáætlaðar um 12 millj. kr. og því er hér um að tefla til ráðstöfunar 597.3 millj. kr. Þá liggur fyrir að mismunurinn á því, sem framkvæmdir kosta samkvæmt vegáætlun, og því, sem er til ráðstöfunar, er 20 millj. kr. Þar við bætist að halli á vetrarviðhaldi er 8 millj. kr. Þá höfum við 28 millj. kr. sem á skortir að staðið verði undir þessum framkvæmdum eins og lög gera ráð fyrir. Þá skortir enn á allt fé sem skyldi vera til ráðstöfunar í hina svonefndu Ó-vegi: Ólafsvíkurenni, Óshlíðarveg og Ólafsfjarðarmúla. Ég býst jafnvel við að hæstv. samgrh. hafi lýst yfir þrívegis að hann mundi afla sérstaks fjár til framkvæmda í Ó-vegina, en ekkert bólar á því. 28 millj. vantar upp á fyrir utan margítrekaðar yfirlýsingar um sérstaka fjáröflun til Ó-veganna svonefndu. Eftir því sem mér skilst og nýjustu upplýsingar segja til um virðist fjármagnið til framkvæmdanna í Ó-vegunum nema á núverandi verðlagi um 186 millj. kr. Nú væri ekki of í lagt að ætla 4–5 ár til þess arna. Ef við höfum það í huga er hér 35 millj. kr. skammtur á ári um það bil, en ekkert heyrist um ráðstafanir til að standa við þessar margítrekuðu yfirlýsingar. Og þær voru ótvíræðar og enn fremur ótvíræðar í því efni að ekki skyldi gengið á Vegasjóðinn til þeirra framkvæmda, enda ekki í að ganga þar sem stórfé skortir í hann til þess að staðið verði við framkvæmdir. Hið háa Alþingi á kröfu á að heyra frá hæstv. ráðh. fjármála og samgöngumála með hvaða hætti þeir ætli að framfylgja þessum ákvörðunum Alþingis í vegamálum og standa við yfirlýsingar sínar í sambandi við framkvæmdir við Ó-vegina. Hér er aðeins hendi veifað til að ná fjármagni upp í þetta, þar sem lagt er til að söluskatturinn innheimtur af síðustu bensínhækkun, einvörðungu á þessu ári, hverfi til vegamálanna sem mundi nema 9 millj. Eftir sem áður skortir 19 millj. til framkvæmdanna samkv. vegáætlun og allt Ó-vegaféð. Ég legg svo til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði máli þessu vísað til 2. umr. og fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Ég skal ekki fara mörgum orðum um það mál, sem hér liggur fyrir, út af fyrir sig. Ég get sagt að ég hef lengi talið að endurskoða ætti innheimtu söluskatts af bensíni. Sérstaklega var áberandi á meðan olíuvörur hækkuðu meira en annað vegna ástands í orkumálum í heiminum að innheimta ríkissjóðs af bensíni hækkaði meira en af ýmsum öðrum vöruflokkum sem fremur fylgdu algengu verðlagi. Hins vegar er ég þeirrar skoðunar, að það mál þurfi að athuga á breiðari grundvelli og vafasamt að taka eina bensínhækkun út úr. Ég held að þurfi að endurskoða það mál í heild sinni. Um vegamálin almennt vil ég hins vegar upplýsa að þær tölur, sem hv. þm. fór með, voru réttar. Það er rétt sem hann sagði, að við endurskoðun á tekjustofnum kemur í ljós að áætla má tekjur í Vegasjóð 12 millj. kr. hærri en áður var talið. Það er einnig rétt, að niðurskurður á vegamálum nemur 7.8 millj. kr. Að sjálfsögðu verða vegaframkvæmdir að þola slíkan niðurskurð eins og annað, en þó vil ég upplýsa að þessi niðurskurður er töluvert minni en á öðrum framkvæmdum. Hann er um 3.6% af framlagi ríkissjóðs, þ.e. beinu framlagi ríkissjóðs og því fjármagni sem ríkissjóður tekur að láni og leggur fram, sem er um 200 millj. kr„ en af öðrum framkvæmdum er niðurskurðurinn 6%. Um þetta varð samkomulag, m.a. til að tryggja að unnt yrði að standa við vegáætlun. Hv. þm. hefur rætt við mig um þessi mál og hann hefur m.a. tjáð mér að í stjórn Framkvæmdastofnunar liggi fyrir tillaga um 20 millj. kr. framlag til vegamála, ekki lán, heldur framlag til vegamála, og hann hefur jafnframt tjáð mér að hann telji líklegt að stjórn Framkvæmdastofnunar sé reiðubúin að verja 10 millj. kr. af því framlagi í svokallaða Ó-vegi, þ.e. sérstaklega hættulega vegi. Ég fagna þessu og hef gert ráð fyrir að þetta verði samþykki eins og mér hefur verið tjáð. Ég hef tekið þetta upp í ríkisstj. og ríkisstj. hefur samþ. að þessu fé verði bætt við vegáætlun. Ég hef því jafnframt látið útbúa till. til þál. um byrjunarframkvæmdir á svonefndum Ó-vegum, þ.e. þessum lífshættulegu vegum, þar sem gert er ráð fyrir í samræmi við okkar samtal að 10 millj. af þessu fé verði varið í þessa Ó-vegi ef stjórn Framkvæmdastofnunar samþykkir svo. Þáltill. er tilbúin og hægt að leggja hana fram nú þegar, svo ég vona að þessi mál geti þannig gengið upp. Með þessu móti verða framkvæmdir í vegamálum rúmlega 2.1% þjóðarframleiðslu, líklega nálægt 2.13 % af þjóðarframleiðslu. Að vísu er spá um þjóðarframleiðslu dálítið óljós. Spáin er um 1/2–1 % samdrátt í þjóðarframleiðslu og þar munar að sjálfsögðu töluverðu í þessu sambandi, en samkvæmt þeim mælikvarða, sem Alþingi setti, ber að reikna lágmarkið sem hundraðshluta af þjóðarframleiðslu. Ég get getið þess, að unnið er nú ötullega að því að undirbúa til að leggja megi hér fram - og sýna nú í vor langtímaáætlun í vegamálum. Ég vona að hún verði tilbúin. Nefnd með mönnum tilnefndum af þingflokkum vinnur nú með Vegagerðinni að því máli. Ég vona að með þessu hafi ég upplýst um stöðu þessara mála. Ekki er ástæða til að endurtaka það sem hv. þm. sagði að öðru leyti um fjármagn til vegamála. Ég geri mér sem sagt vonir um að það takist að standa við vegáætlun og ekki þurfi að endurskoða hana nú á þingi, eins og gert hefur verið á hverju ári síðan 1974 þar til nú. Ég geri ráð fyrir að í svo mikilvægum málaflokkum sem t.d. bundnu slitlagi muni enn aukast framkvæmdir. Framkvæmdir í bundnu slitlagi á s.l. ári urðu 142 km. Ég geri ráð fyrir að á þessu ári verði framkvæmdir með því fjármagni, sem er til ráðstöfunar, um 155–160 km og svipað megi segja um aðra þætti vegáætlunar, að við þá verði staðið.



Herra forseti. Ég hef ekki hvatt til þess að tekið yrði til við allsherjarendurskoðun vegáætlunar, en eins og nú standa sakir geta vonir hæstv. ráðh. um að það takist að framfylgja vegáætlun ekki ræst. Þetta verður ekki gert nema með peningum. Það er augljóst mál, að eitthvað muni út af standa. Eins og ég rifjaði hér upp skortir á 28 millj. kr. Segjum svo að fram gangi tilboð stjórnar Framkvæmdastofnunar ríkisins um 20 millj. kr., en áformað er að um helmingur þess fjár, þótt lítið muni um það í þau tröllaverkefni, um 10 millj. kr., renni til Ó-veganna. Þá eru aðeins 10 millj. þar, og 10 frá 28 eru alls 18 millj. eftir mínum reikningi. 18 millj. eru ærið fé. Einhverjar framkvæmdir verða að sitja á hakanum. Ég vil aðeins geta þess, að enda þótt menn hafi mjög mikinn áhuga á hinu bundna slitlagi getur sú þróun ekki haldist lengi að menn láti viðhald og uppbyggingu vega sitja á hakanum fyrir því, láti níða niður vegina þannig að þeir sökkvi undan umferðarþunganum meðan menn eru að punta upp á aðra með slitlögum. Í þessu efni hefur verið nokkur öfugþróun. En 18 millj. skortir á og hér er frv. til l. um að ná 9 millj. inn til þess að staðið verði við afgreiðslu Alþingis á vegáætlun, lagaígildi frá því í fyrra. 18 millj. eru þetta. Það er eðlilegt að hæstv. fjmrh. vilji ræða einhver önnur mál meðan ég er að þylja.þessa sögu yfir honum. Ég átti ekki von á að hann kæmi hér upp því að hann á auðvitað engin ráð undir sínum rifjum til að bjarga þessu við frekar en öðru. Hann er búinn að eyða öllu sínu, sjálfsagt í þær tildursráðstafanir sem þeir hafa verið að fikta við og í engan stað komið niður að undanförnu. Hæstv. samgrh. segir að hann sé og hafi lengi verið þeirrar skoðunar, að endurskoða beri þessi skattalög, skatta á bensíninu, á umferðinni. Það er eins og vant er, þeir koma sér ekki að neinu verki þótt hér sé upplagt tækifæri til þess, því ekki var þetta reiknað með þegar fjárlög voru sett saman, þessi aukageta sem söluskatturinn gefur af síðustu bensínhækkun, 9 millj. kr. Nú er ágætt tækifæri til þess, því að hér er eingöngu átt við árið á ár. Það er ekki verið að taka ákvarðanir til lengri tíma, aðeins að reyna að bjarga málunum eins og þau standa í dag. En þá er farið í það að vefja tungu um höfuð sér eins og vant er, þá vill hann hafa þetta á einhverjum breiðara grundvelli. Mér dettur í hug hið fasta orðtæki iðnrh.: „í víðara samhengi.“ Það á allt að vera á breiðum grundvelli og í víðara samhengi, og ekkert verður úr neinu. Allt endar í sama skötulíkinu eins og til stóð í upphafi. Þess vegna batt ég líka vonir við að menn gætu undir þetta tekið, að Framkvæmdastofnunin hefur enn fremur í huga að reyna til við 7 millj. kr. lánveitingar til vega á þessu ári, ef það hlýtur náð fyrir augum stjórnarherranna, sem helst nú velja gera allt sjálfir þótt þeir séu ómegnugir til þess. Og þá er farið að styttast í það, að við drögum þessa ráðherra að landi, en það er ekki nema með því móti að menn geti fallist á þetta hér. Ég sakna hv. 12. þm. Reykv. því að það eru margir bifreiðaeigendur í landinu, og eins og hans skapferli og snúningslipurð í stjórnarsamstarfinu er háttað get ég vel hugsað mér að hann hafi nú kannske opna leið fyrir sig, eins og í gosdrykkjum o.fl., að leggja mér eitthvert lið. Ég skal með glöðu geði draga þetta frv. til baka og hann getur orðið 1. flm., ef hann vill, til þess að auglýsingin nái sér niðri, sem er auðvitað höfuðatriði. Það færi náttúrlega í verra ef hann gæti ekki fylgt því eftir alveg til lokaafgreiðslu í hv. deild, en á því hefur viljað verða misbrestur hjá þeim vaska manni. En ég sakna hans sérstaklega því að ég hef trú á því, að þetta félli í góðan jarðveg hjá honum, þó að hann sé að vísu „á breiðum grundvelli“ og starfi í „víðara samhengi“. Ég vænti þess, þrátt fyrir daufar undirtektir hæstv. samgrh. við þetta frv., að í hv. deild og hinu háa Alþingi skapist meirihlutasamstaða um þetta, þar eð nauðsyn brýtur lög að kalla má. Það skortir á að staðið verði við fyrri ákvarðanir Alþingis, og það eru engin önnur ráð til að standa við þær. Þess hlýtur að verða krafist.



Herra forseti. Ég heyri að hv. 1. flm. þessa frv., Sverrir Hermannsson, hefur eindregið óskað eftir nærveru minni við umr. um þetta mál. Ég skil hann svo að hann vilji gjarnan að ég taki þátt í umr. um það, og það skal ég gjarnan gera. Ég vil gjarnan eiga gott samstarf við hv. þm. Sverri Hermannsson um vaxandi framkvæmdir í vegamálum, og við höfum raunar átt ýmislegt samstarf á því sviði. En ef ég á að vera alveg hreinskilinn og segja álit mitt á þessu frv., þá er það ósköp einfaldlega að hér sé sýndartillaga á ferðinni og að hér sé sem sagt ekkert nýtt lagt til sem sköpum skiptir, heldur ósköp einfaldlega að ákveðin upphæð til viðbótar sé lögð fram úr ríkissjóði umfram það sem fjárlög gera ráð fyrir til vegamála. Það geta menn auðvitað alltaf gert till. um, en við höfum nú þegar afgreitt fjárlögin og þar er í raun og veru ekki gert ráð fyrir þessu fé, þannig að ég kalla það hálfgerða sýndartillögu að koma með uppástungu af þessu tagi. Það er nefnilega mesti misskilningur að ekki hafi verið gert ráð fyrir þeim söluskattstekjum sem fólgnar eru í till. Þegar fjárlög eru samin er miðað við ákveðna verðhækkun á vörum milli ára, ákveðna meðalverðhækkun, þ. á m. á bensíni. Sú hækkun á bensíni, sem nýlega átti sér stað, var ekkert umfram aðrar verðhækkanir í landinu, bara ósköp einfaldlega í takt við þær verðhækkanir í landinu sem stafa af nýlegri gengisbreytingu. Það er ekkert annað sem þar var á ferðinni. Í raun og veru má segja að verð á bensíni hafi heldur farið lækkandi hlutfallslega miðað við annað verðlag. Bensín hefur í raun og veru hækkað minna en aðrar vörur vegna þess að um hefur verið að ræða verðlækkun í erlendum myntum. Þar af leiðandi er ljóst að tekjur ríkissjóðs af söluskatti af bensíni hafa, ef eitthvað er, heldur rýrnað miðað við það sem ráð var fyrir gert. Það er því ekki um það að ræða, að þarna sé eitthvert fundið fé sem hægt sé að benda á þar sem sé þessi ákveðni söluskattur eða söluskattsviðbót vegna hækkunar á bensíni, heldur er þetta ósköp einfaldlega inni í öllum tekjutölum fjárlagafrv. og fjárlaga, að ákveðin hækkun eigi sér stað á árinu. Ég sé ekki að þessi hækkun sé þar neitt umfram. Sá áróður hefur viðgengist hér í þjóðfélaginu um nokkurra ára skeið og kannske ekki verið andmælt sem skyldi, að ríkissjóður sé alltaf að taka til sín meira og meira af tekjum þeim sem umferðin skilar. Þá er fyrst og fremst verið að benda á að söluskattur sé lagður á bensín. En það er bara ósköp einfalt mál, að söluskattur hefur verið lagður á bensín um margra ára skeið og það hlutfall, sem ríkið tekur, hefur alls ekki hækkað. Það er ósköp einfaldlega sú hlutfallstala sem fólgin er í álagningu söluskattsins. Þar hefur engin breyting orðið. Sumir hafa orðið til að benda á það, að bensín hafi hækkað eitthvað meira en aðrar vörur á árabilinu 1979–1980 og þar af leiðandi hljóti ríkissjóður að hafa hagnast á því. Þetta er hins vegar nokkur skammsýni vegna þess að það verður að lita á málið í víðara samhengi, eins og síðasti ræðumaður nefndi svo fagurlega hér áðan. Við verðum bara að gera okkur grein fyrir því, að það er ákveðið magn af vörum sem selst í þjóðfélaginu á hverju ári miðað við þann kaupmátt sem launamenn, fólkið í landinu ræður yfir. Ef ein vörutegund hækkar mikið umfram aðrar vörutegundir en hún er keypt eftir sem áður, þá má gera ráð fyrir að neysla dragist saman á einhverri annarri vörutegund í staðinn. Heildarveltan í þjóðfélaginu eykst m.ö.o. ekki eða breytist við það að t.d. ein vörutegund eins og bensín hækkar í verði. Ef fólk verður að greiða meira fyrir bensínið er líklegt að það kaupi eitthvað minna af einhverri annarri vörutegund sem það áður keypti, ef það ætlar að kaupa sama magn af bensíni og áður. Það hefur væntanlega verið söluskattur á þeirri vöru sem fólk hættir þá við að kaupa eða kaupir í minna magni en áður þannig að ríkið verður þá af söluskattstekjum á einu sviði um leið og það fær auknar söluskattstekjur á sviði bensínsölu. Það er því ákaflega ólíklegt að ríkið hafi í raun og veru neinar nettótekjur eða nettóhagnað af því þó að ein vörutegund eins og bensín hækki verulega í verði umfram aðrar vörutegundir, vegna þess að það hlýtur að koma niður á veltunni eða á sölu einhverra annarra vörutegunda og draga úr söluskattstekjum þar á móti. Þetta er því mikil sýndarröksemd, sem veður þó uppi í fjölmiðlum og þjóðmálaumræðu þar sem hver étur upp eftir öðrum að ríkissjóður sé stöðugt að græða á bensínhækkunum og eigi að skila þessum tekjum til umferðarinnar. En auðvitað er þarna ekki um að ræða neinn nettóhagnað fyrir ríkissjóð, ef málið er skoðað í víðara samhengi, eins og stundum er nefnt í þessum ræðustól. Þegar menn ræða um hlutdeild ríkissjóðs í vegaframkvæmdum held ég að menn verði að taka með í reikninginn ekki bara framlag ríkissjóðs til vegagerðar, heldur líka þau lán sem ríkissjóður tekur til vegagerðar og eru allveruleg og Vegasjóður stendur alls ekki undir, heldur greiðir ríkið allar afborganir og alla vexti af þessum lánum. Það má því segja að þau lán, sem tekin eru í þágu vegagerðarinnar, jafngildi algjörlega beinum framlögum frá ríkissjóði. Þar er enginn munur á fyrir vegagerðina í landinu og Vegasjóð. Þar af leiðir að til þess að meta hvort fjármagn er mikið eða lítið til vegagerðar þýðir ekkert að vera með reikningskúnstir af því tagi sem finna má í grg. þessa frv., heldur er ósköp einfalt að lita á magntölur um vegaframkvæmdir í landinu. Og ef við skoðum magntölur um vegaframkvæmdir í landinu fer það ekkert á milli mála, að vegaframkvæmdir hafa farið stórkostlega vaxandi á árunum 1980, 1981 og 1982. Við erum sem sagt í sókn á þessu sviði, mjög verulegri sókn. Ég tel að sú sókn hafi verið skipulögð og samþykkt af Alþingi í vegáætlun árið 1979 þegar ákveðnar voru framkvæmdir í vegamálum fyrir árin 1980, 1981 og 1982. Þessari sókn hefur núv. ríkisstj. fylgt eftir af fullum krafti, og það er sú staðreynd sem máli skiptir í þessu sambandi. Ef við t.d. lítum á tölurnar í fskj. á bls. 2 í þessu frv., þar sem hv. þm. er að reyna að sanna að hlutfall bensíngjalds af opinberum gjöldum samkv. seinasta dálki hafi farið lækkandi, þá segir það, ef nánar er skoðað, í raun og veru ekkert annað en að bensíngjald hefur ekki hækkað í hlutfalli við verð á bensíni. Ef bensíngjaldið hefði verið hækkað í réttu hlutfalli við bensínverð í veröldinni hefði þetta hlutfall haldist eins hátt og það var í upphafi, milli 60 og 70%. Og vissulega má segja að þá hefði Vegasjóður orðið allmiklu ríkari. En þá hefði líka bensínverðið orðið enn þá hærra. Við höfum ekki hækkað bensíngjaldið nema í réttu hlutfalli við byggingarvísitölu meðan aftur á móti heimsmarkaðsverð á bensíni hefur hækkað miklu, miklu örar. Þar af leiðir að þessar prósentutölur hafa farið lækkandi. Í raun og veru segir þessi dálkur og þessa fskj. ekkert annað en þessa einföldu staðreynd. Hvort við hefðum þá átt að hækka bensíngjaldið meira en við höfum gert er svo önnur saga. Það má velta því fyrir sér. Og kannske gæti við hv. þm. verið innilega sammála um að við hefðum átt að vera djarfari á því sviði og hækka bensíngjaldið meira en gert hefði verið, en hætt er við að þeir, sem kvarta mest yfir háu bensínverði, hefðu ekki verið mjög hrifnir af því. Sem sagt, þó að ég sé hv. þm. innilega sammála um, að við þurfum að sækja enn frekar fram í vegagerðarmálum, og þó að ég fagni áhuga hans í vegagerðarmálum og ágætu samstarfi oft og tíðum í þessum málaflokki - því að í þessu máli erum við miklir samherjar og höfum báðir mikinn áhuga á að framfarir verði á þessu sviði - þá verð ég hins vegar að segja það, að frv. hans leysir lítinn vanda og ég lit svo á að það sé fyrst og fremst byggt á reikningskúnstum.



Herra forseti. Það, sem olli því að ég kvaddi mér hljóðs, voru útúrdúrar hæstv. fjmrh., einkanlega þegar hann hrósaði sér af því að vegaáætlunin frá 1979 hefði orðið honum sjálfum til sérstaks sóma og þeirri ríkisstj. sem nú situr. Ég geri ráð fyrir að hann muni eftir að einmitt meðan hann var samgrh. var efnt til sjónvarpsþáttar um þá vegáætlun, þar sem þeir voru spyrjendur Ellert B. Schram og Jón Baldvin Hannibalsson. Ég hygg að hann muni það eins og ég að þessir tveir spyrjendur og blaðamenn spurðu að því, hvort hér væri ekki um sýndarvegáætlun að ræða. Ég hygg að hæstv. fjmrh. muni það, að hann sagði þá sem samgrh. að það væri síður en svo, við þessa vegáætlun yrði staðið og hann mundi leggja sóma sinn þar við. Síðan gerðist það að samgrh. skipti um stól og komst í sæti fjmrh. Nú skora ég á hæstv. fjmrh. að endurtaka það hér í stólnum, að staðið hafi verið við vegáætlunina frá 1979 á s.l. ári, að landsmenn hafi fengið framkvæmdir eftir magnvísitölu eða magnframkvæmdir eða hvað það hét á máli hæstv. fjmrh. Það skildist hvað hann átti við, að jafnmikið af vegum hefði verið lagt á s.l. ári og hann lofaði með vegáætlun 1979. Bar að skilja hæstv. fjmrh. svo - já eða nei - að staðið hafi verið á s.l. ári við vegáætlun frá 1979?

Já, í grófum dráttum.

Í grófum dráttum. Samkv. upplýsingum Vegagerðarinnar vantaði fjórðu hverju krónu upp á að staðið væri við þá vegáætlun á s.l. ári. Það vantaði fjórða hvern metra í beinum vegi. Það kallar hæstv. fjmrh. í grófum dráttum þegar vegirnir eru skornir niður um 25% samkv. upplýsingum Vegagerðarinnar. Það er það sem heitir á máli þessarar ríkisstj. að standa við hlutina i grófum dráttum. Það má kannske segja að svo sé í víðara samhengi. Það má kannske halda því fram, að þeir hafi ekki staðið sig verr í vegamálunum en annars staðar, að 25% afsláttur á loforðum sé það venjulega hjá ríkisstj., að hún tryggi u.þ.b. 75 %. Það er erfitt að komast yfir brú sem er ekki lögð nema að þremur fjórðu. Þeir hafa mátt reyna það í Svarfaðardalnum, þar sem stolið var 1/4 af brúnni, að þeir komust ekki yfir hana. Þeir urðu að fara yfir gömlu brúna, einfaldlega vegna þess að nýja brúin var ekki öll lögð þannig að hún yrði akstursfær, þó að búið væri að lofa henni frá 1979. Ég get nefnt fleiri brýr, fleiri vegi, nóg af framkvæmdum sem ekki var staðið við. Maður, sem situr hér gegnt mér og sat á þingi á s.l.. ári, spurðist þá fyrir um það, hvort hann mætti treysta því að vegurinn yfir Melrakkasléttu yrði lagður allur á s.l. ári. Hann fékk loforð um að veginum yrði lokið. Hann trúði því náttúrlega sem nýr og ungur þm., varaþm. kominn í staðinn fyrir mikla kempu, að við þetta yrði staðið. En það var síður en svo. Það var ekki við það staðið. Það er yfirleitt ekki staðið við það sem lofað er. Svo kemur hæstv. fjmrh. hér upp og fer í einhvern talnaleik. Spurningin í sambandi við vegáætlunina er ekki um það, hvort hann geti einhvern veginn snúið sig út úr bensínverði, hvort það séu háir vextir á lánum, hvort hann hafi stolið af flutningabifreiðastjórum með því að hækka flutningsskattinn á dísilbilum meira en löglegt er. Kjarni málsins er sá, að það vantar fé til að standa við það sem lofað var í vegum, það vantar fé til að standa við það sem Alþingi sagði að ætti að gera. Spurningin til hæstv. ráðh. er þessi: Ætlar hann að reyna að standa við loforð sín núna? Hann sveik þau í fyrra. Ætlar hann að svíkja þau aftur nú? Ef það vantar 18 millj. kr. til þess að framkvæma vegáætlun, eins og hún var samþykkt á Alþingi, ætlar ríkisstj. þá að láta við það sitja að ekki verði reynt að brúa þetta bil, eða ætlar hún að afla fjárins? Þetta er kjarni málsins. Það má alltaf vera með reikningskúnstir. Ég man ekki hvort það var í kjördæmi hæstv. fjmrh. sem Sölvi Helgason reiknaði þungann í konuna, en hitt man ég, að meðan þessi hæstv. fjmrh. var samgrh. munaði hann ekki um að reikna vegaframkvæmdir úti um allt land. En þegar hann var fjmrh. reiknaði hann vegaframkvæmdirnar til baka, rétt eins og Sölvi reiknaði þungann á konunni forðum, svo í báðum tilvikum var staðan núll. Vegaframkvæmdirnar urðu ekki meiri og konan ól aldrei barnið. Það er í raun og veru kjarni málsins. Stjórnarandstaðan reyndi í fyrra fyrir forgöngu Sjálfstfl. að gera gott úr þessu getuleysi ríkisstj. í vegamálum. Þá gekk Sjálfstfl. fram í því að reyna að ná samkomulagi um nýja vegáætlun sem var miklu djarfari en ríkisstj. hafði þorað. Nú vantar fé til að standa við þetta aftur. Við réttum út okkar hönd til þess að hjálpa til að afla fjárins svo að hægt sé að bæta vegina - og veitir ekki af. Þá komu hæstv. ráðherrar upp með einhverjar reikningskúnstir. Þeim væri nær að taka i útrétta hönd okkar og reyna að standa saman um það einu sinni að koma vegunum áleiðis, því að minni hyggju nær vegáætlunin of skammt. Það er t.d. óverjandi með öllu hvernig ástand vegar er í Norðurárdal, sem ég veit að hæstv. fjmrh. er kunnugur. Það má nefna fleiri slík dæmi á aðalumferðarleiðum landsins. Á sumum stöðum er lífsháski á ferðum á mesta umferðartímanum og á hálkutímum. Ég skal svo ekki lengja þessa ræðu, en það gekk fram af mér þegar hæstv. fjmrh. fór að hrósa sér sérstaklega af því að ríkisstj. hefði staðið sig vel í vegaframkvæmdum á s.l. ári, rétt eins og enginn væri hér inni sem fylgst hefði með hvernig staðið var að málum þá, þó svo að fyrir liggi, að engir - og þessi ráðh. veit betur en allir aðrir - að engir verða jafnfljótt varir við það og þingmenn þegar illa er staðið að þessum viðkvæma málaflokki.



Herra forseti. Það mætti kannske segja að heppilegra væri að hæstv. fjmrh. kynni hlutfallareikning, en röksemdafærsla hans minnti mig mjög á tvo aldraða menn vestur í Ögurvík sem einn góðan veðurdag tóku að þræta um hvort væri lengra úr Ögurvíkinni norður á Hesteyri eða frá Bolungarvík og norður á Hesteyri, og þrættu um þetta ákaflega þangað til annar segir: Það er ekkert lengra frá Bolungarvík norður á Hesteyri en verið hefur. Og víst, sagði hinn, víst er það lengra. Það er ekki að ófyrirsynju að þessi þræta kom upp í hug mér við að heyra röksemdafærslu hæstv. ráðh. því að hann sagði að ríkið tæki ekki hlutfallslega meira til sín en verið hefði og enda þótt við blasi eftir útreikningum sem ég hef frá aðilum sem hann hefur greiðan aðgang að og treysta má. Ég nefndi í fyrstu ræðu minni að t.a.m. 1972 runnu 50% af skattgjaldi hvers bensínlítra í Vegasjóð og þá gerði vegasjóðsgjaldið 73% af opinberu sköttunum sem á bensínverðið voru lagðir. Þá fóru 27% af opinberu sköttunum, sem í heild voru lagðir á bensínlítrann, í annað en í vegi. En árið 1980 - þá er ég með síðustu tölur - fer 21% af verði hvers bensínlítra í Vegasjóð og bensíngjaldið er 38% í stað 73% áður af heildarskattlagningu hins opinbera á bensínlítra. 62% af skattlagningunni 1980 fara beint í ríkissjóð. Svo ætla menn að halda því fram, að hér sé ekki um allt aðrar viðmiðunartölur að tefla. Og það eru engar smáfjárhæðir sem hér skipta máli. Hæstv. fjmrh. minnti á hið mikla framfaraspor sem stigið hefði verið 1979 í hans samgönguráðherratíð með vegáætluninni þá. Ég vil nú minna á það, sem kom fram í máli hv. 7. landsk. þm., að öll þessi mál tóku stakkaskiptum við afgreiðsluna í fyrra, 1981. Ég þarf ekki að minna á þáltill. ríkisstj. þá. Það muna allir. Það var 20 ára vegáætlun. En þeir þorðu ekki annað en að samþykkja till. sjálfstæðismanna um 12 ára vegáætlun. En hvernig var hún úr garði gerð, vegáætlunin sem var lögð fyrir hæstv. ráðh. Ragnar Arnalds árið 1979? Muna menn það? Vilja menn kannske ná í grg. með þeirri þáltill.? Það muna auðvitað allir hvernig hún var úr garði gerð. Þar var ekkert orð um hvernig fjárins skyldi aflað, nema örfáir þættir. Um alla aðra fjáröflun, sem nam t.a.m. fyrir árið 1980 7 milljörðum 847 millj. kr., var sagt að það yrði athugað síðar, og alla endilanga vegáætlunina þá voru óljósir þættir upp á 8 milljarðar árið 1981, svo ég rifji þetta upp. Alveg var þetta botnlaus áætlun, peningalaus og allslaus, enda fór sem fór: menn neyddust til að endurskoða hana með þessum hætti sem raun ber vitni um. En við skulum slíta öllum þrætum um hlutfallareikning í þessu sambandi. Það sem hæstv. fjmrh. ber skylda til að segja okkur frá er með hvaða hætti hann ætlar að framfylgja samþykktum Alþingis í vegamálum. Við skulum sleppa öllum útúrsnúningum og orðhengilshætti. Aðeins þetta: Ég hef sýnt og sannað með upplýsingum, sem samgrh. hefur lýst yfir úr þessum ræðustól að væru réttar, að það skorti á 28 millj. að vísu, en gera má ráð fyrir að áform stjórnar Framkvæmdastofnunar ríkisins nái fram að ganga þannig að fjárskorturinn verði 18 millj. kr. Þetta skortir á. Við erum með till. um 9 millj. hér, og enn hef ég getið þess, að áform eru uppi um að Byggðasjóður dragi málin að landi með 7 millj. kr. En ef ekki verður við þessu litið og menn vilja ekki þessa leið ber hæstv. ráðh. skylda til að benda á aðra. Hið háa Alþingi hefur markað stefnuna og gert síðan samþykktir, og umboðsmanni þess ber óhjákvæmilega að fara eftir því. Hann á þess vegna, hæstv. ráðh„ ekkert erindi hingað upp í ræðustólinn. Að vísu þakka ég fyrir að hann þakkar fyrir samstarf við mig og óskar þess áfram. Það geri ég í sama máta. En aðalerindinu gleymdi hann, að segja okkur frá því án tvímæla, hvernig fjár verður aflað til að framkvæma samþykkt Alþingis í vegamálum, til að framkvæma lagaígildið sem vegáætlun er og samþykkt var á hinu háa Alþingi í þinglok 1981.



Herra forseti. Það er sjálfsagt ástæðulítið að lengja þessar umr. að ráði, en mér þykja viðmælendur mínir, hv. þm. Sjálfstfl. Halldór Blöndal og Sverrir Hermannsson, vondir sagnfræðingar. Ég trúi ekki öðru en þeir minnist þess, að það var einmitt í vegáætlun 1979 sem stóra sporið var stigið fram á við eftir að vegaframkvæmdir höfðu verið samkvæmt fyrri vegáætlunum í algeru lágmarki um margra ára skeið. Þá átti Sjálfstfl. aðild að ríkisstjórn, á árunum 1974–1978, og þó urðu vegaframkvæmdir á því tímabili með því allra minnsta sem verið hefur hér á landi. Þeirri öfugþróun, sem þá var í gangi, var snúið við með vegáætlun 1979. Svo er það rétt munað hjá hv. þm. Halldóri Blöndal, að ég var spurður að því í sjónvarpsviðtali af tilteknum mönnum, Ellert B. Schram og Jóni Baldvin Hannibalssyni, hvort staðið yrði við vegáætlun sem samþykkt hafði verið árið áður. Ég svaraði því játandi, að það yrði staðið við hana - og það var gert. Allar þær tölur, sem stóðu í vegáætlun frá árinu 1979 og vörðuðu framkvæmdir á árinu 1980, stóðu óhreyfðar og þó voru verulegar verðbætur á þeim fjárhæðum í vegáætluninni sjálfri. Hitt er annað mál, að það er engin nýlunda að verðbólga rýri fjárveitingar sem ákveðnar eru af Alþingi. Það gerist nánast á hverju ári að Alþingi ákveður fjárveitingar til tiltekinna mála, en þessar fjárveitingar reynast ekki hafa alveg nákvæmlega jafnmikið framkvæmdagildi þegar til kastanna kemur og menn höfðu gert sér vonir um þegar fjárveitingin var ákveðin. Vissulega skal ég játa það hér, að að því leyti má segja að vegáætlunin frá 1979 hafi, þegar til kastanna kom 1980, ekki haft nákvæmlega sama framkvæmdagildi og menn höfðu gert ráð fyrir í upphafi. En það breytir ekki hinu, að árið 1980 sker sig alveg úr hvað það varðar að þá er varið miklu meira fjármagni til vegamála en hafði þá verið um 5–6 ára skeið. Þeirri sókn hefur síðan verið haldið áfram á árinu 1981, og ég vænti þess að ekki dragi neitt úr á þessu ári 1982. Ég tel hins vegar að það sé ekki efni til að fara að fjalla hér í einstökum atriðum um væntanlega vegáætlun fyrir árið 1982. Hún hefur nú þegar verið samþykkt og það á eftir að ganga endanlega frá vissum þáttum fjármögnunar hvað hana varðar. En ég óttast það hins vegar ekki, að við getum ekki leyst þann vanda, sem þar er við að glíma, á viðunandi hátt þannig að ekki verði um að ræða neinn samdrátt á þessu sviði. Hv. þm. Sverrir Hermannsson sagði sögu af Vestfjörðum og hún var út af fyrir sig ágæt. En ég verð að segja alveg eins og er, eftir að hafa hlýtt á málflutning hans og ekki síður eftir að hafa hlýtt á málflutning samflokksmanns hans, hv. þm. Halldórs Blöndals, að mér virðist að málflutningur þeirra sé ekkert vitlausari í dag en hann hefur verið.