Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Menntmn. hefur athugað frv. um matsveina- og veitingaþjónaskóla á þskj. 9. Eins og nál. ber með sér, hefur n. orðið sammála um að mæla með því óbreyttu. Haraldur Guðmundsson, 4. þm. Reykv., var ekki viðstaddur á fundinum, en 1. þm. Eyf. ritar undir með fyrirvara og mun skýra afstöðu sína. Umgetinn skóli var stofnaður með lögum nr. 82 1947 og heyrir að lögum til undir samgmrn., en með frv. þessu er ætlazt til, að hann falli undir menntmrn., sem flestir skólar tilheyra og þar á meðal húsmæðraskólar í kaupstöðum, en matsveinaskólinn er að sjálfsögðu mjög skyldur slíkum stofnunum. Auk þess virðist eðlilegt, að sem flestir skólar verði settir undir menntmrn., því að menn, sem þar starfa, verða kunnugri en aðrir starfsmenn sérstaklega þessum málum, og því fleiri og fjölbreyttari sem starfsemin er, því fleiri skólar sem falla undir menntmrn., því betur hafa menn kynni af skólamálum almennt og hafa betur fyrir augum samband þessara skóla við kennaraval og annað. Þetta girðir þó ekki fyrir, að aðrir ráðherrar en menntmrh. geti fjallað um mál einstakra skóla, þegar svo ber undir.



Herra forseti. Ég skrifaði undir nál. menntmn. á þskj. 93 með fyrirvara. Þessi fyrirvari minn gildir þó ekki það, að ég hafi neitt á móti því, að þetta frv., sem hér liggur fyrir, verði samþykkt. Matsveina- og veitingaþjónaskólinn er ekki hægt að segja að tilheyri neinum sérstökum aðalatvinnuvegi, og ég sé ekkert á móti því að færa yfirráð yfir honum frá samgmrn. til menntmrn., því að auðvitað starfa matsveinar og veitingaþjónar við fleira en það, sem getur talizt til samgöngumála. Fyrirvari minn gildir aftur á móti það, að ég vil ekki, að meðmæli mín með þessu frv. verði skilin svo, að ég sé búinn að taka ákvörðun um það að mæla yfirleitt með því, að allir skólar heyri undir menntmrn. Ég skal ekki ræða frekar um það í sambandi við þetta mál, en ég vildi aðeins fyrirbyggja þann misskilning.



Herra forseti. Ég gat ekki tekið þátt í afgreiðslu málsins hjá hv. menntmn. og hef því ekki skrifað undir nál., en afstaða mín til þessa frv. er hin sama og hv. síðasta ræðumanns, hv. 1. þm. Eyf. Ég sé ekkert því til fyrirstöðu, að yfirráð þessa skóla, matsveina- og veitingaþjónaskólans, séu flutt til menntmrn. Störf þessara manna eru engan veginn bundin við samgöngur eða siglingar eða fiskveiðar á sjó og því engu eðlilegra að hafa yfirstjórn þessa skóla í höndum samgmrn. en menntmrn. En ég vil taka það fram á sama hátt og hv. 1. þm. Eyf., að þar með er afstaða mín til frv. á þskj. 10 um að breyta á sama hátt um yfirstjórn stýrimannaskólans ekki ákveðin. Eftir því sem mér bezt er kunnugt, eru búnaðarskólarnir undir sérstöku ráðuneyti, landbrn. Sama mun einnig vera um húsmæðraskóla í sveitum. Hliðstæðu við það verð ég að telja stýrimannaskólann og því eðlilegt, að hann sé undir samgmrn., sem mest hefur með þau mál að gera. Annars vænti ég, að hæstv. ráðh. upplýsi, áður en þetta mál og frv. um breyt. á lögum um stýrimannaskólann verða afgreidd hér, hvort hann hugsar sér að láta þá skóla, sem ég fyrst nefndi, búnaðarskólana og húsmæðraskóla í sveitum, framvegis vera undir sérráðuneyti, búnaðarráðuneytinu, ef þessi tvö frv., sem hér liggja fyrir, yrðu samþykkt. Mér þykir, eins og ég áðan sagði, engu meiri ástæða til þess að flytja stýrimannaskólann undir menntmrn. en t.d. búnaðarskóla og húsmæðraskóla í sveitum.



Herra forseti. Það er vegna fsp. hv. 4. þm. Reykv. Þá vil ég svara því, að ég hef ekki hugsað mér neitt varðandi framtíð búnaðarskólanna eða húsmæðraskóla í sveitum. Þeir skólar heyra ekki undir mig sem ráðherra, og ég tel það í verkefni þess ráðherra, sem um þau mál fjallar, að gera tillögu, ef hann telur ástæðu til að breyta því fyrirkomulagi, sem nú er, en það tilheyrir ekki mér sem ráðherra. Aftur á móti hafa stýrimannaskólinn og matsveinaskólinn verið lagðir undir mig með sérstökum forsetaúrskurði, ekki sem menntmrh., heldur sem verandi samgmrh. að því leyti. Ég hef hins vegar sannfærzt um það við að hafa þessa skóla undir minni umsjá, að það er í alla staði eðlilegra, að þeir heyri undir menntmrn. en samgmrn., því að þau efni, sem koma til úrskurðar rn. varðandi þessa skóla, fjalla öll um þau efni, sem menntmrn. hefur sérþekkingu á, en reynir alls ekki á sérþekkingu varðandi samgöngumál. Þannig hefur það a.m.k. verið þann tíma, sem ég hef gegnt þessum störfum. Það er að langmestu leyti um að ræða útvegun kennara og annað slíkt, sem rn. þarf að fjalla um þessi mál, og þeir starfsmenn stjórnarráðsins, sem hafa æfingu um meðferð slíkra mála og þekkingu á því, hvaða mönnum er til að dreifa, eru innan menntmrn., en ekki samgmrn. Ég er því alveg ókunnugur, hvort önnur atriði koma til greina varðandi búnaðarskólana og húsmæðraskóla í sveitum, og mun engar tillögur um þá gera.