Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Haraldur Guðmundsson Í lögum um alþýðutryggingar eru á tveimur stöðum ákvæði, sem lúta að því, hvernig skuli farið með meðlimi sérstakra eftirlaunasjóða. Í 62. gr., sem hér er lagt til að verði breytt, er svo fyrir mælt, að lífeyrissj. ekkna og barnakennara og meðlimir í eftirlaunasjóðum Landsbankans og Útvegsbankans skuli vera undanþegnir greiðslum í Lífeyrissjóð Íslands. Þessi upptalning í 62. grein nær eingöngu til meðlima í sjóðum, sem starfa samkv. sérstökum lögum, að viðbættum eftirlaunasjóði Útvegsbanka Íslands. Meðlimir þeirra sjóða, sem hér um ræðir, eru með öllu undanþegnir greiðslum í Lífeyrissjóð Íslands. Eins og áður segir, er Útvegsbankinn eina undantekningin frá reglu þeirri, sem gildir um þessa sjóði. Það hafa alloft verið hér í þinginu till. um, að þessu yrði breytt, en þær hafa ekki náð samþykki, og er hann því enn hér með. Um aðra sjóði en þá, sem starfa samkv. sérstökum l., er að finna ákvæði í 49. gr. alþýðutrygginganna. Þau ákvæði eru þess efnis, að eftir að slíkir sjóðir fengju viðurkenningu, ber að endurgreiða meðlimum þeirra sem svarar meðaliðgjaldi til Lífeyrissjóðs Íslands, þannig að þeir greiði ekki annað en það, sem umfram er meðalgjald til Lífeyrissjóðs Íslands. En það liggur í augum uppi, að því fleiri sérstakir lífeyrissjóðir sem stofnaðir eru, og einkum af mönnum, sem hafa yfir meðaltekjur, þá er varhugavert að halda lengra en orðið er í þessu efni, svo framarlega sem ekki er fylgt ákvæðum 49. gr. trygginganna um, að skattar gangi til lífeyrissjóðsins, þó að hann endurgreiði meðaliðgjöld. En nú stendur svo á, að alþýðutryggingalöggjöfin er í endurskoðun og gert er ráð fyrir, að endurskoðuninni verði lokið á þessu ári. Og eitt af þeim atriðum, sem áreiðanlega verða athuguð við þá endurskoðun, er sambandið milli einstakra eftirlaunasjóða og alþýðutrygginganna í heild. Það þarf að setja ákveðnar reglur, sem ná til allra sjóða, sem líkt stendur á um. Í Nd. mun vera komið fram frv. um undanþágu fyrir meðlimi nokkurra annarra eftirlaunasjóða, svo sem eftirlaunasjóð starfsmanna Sambands íslenzkra samvinnufélaga og starfsmanna Kaupfélags Eyfirðinga. En n., sem vinnur að endurskoðun trygginganna, hefur lagt til, að þessu verði slegið á frest, þangað til þetta allt yrði skoðað í heild. Og hygg ég, að fallizt hafi verið á það. Það er ljóst, að ef haldið er áfram á þessari braut, þá hljóta fleiri að koma á eftir, sem vilja komast undir sömu ákvæði. Hins vegar er það alveg rétt sjónarmið hjá flutningsmönnum þessa frv., að ef borið er saman við Útvegsbankann, þá er meiningarlítið að láta ekki starfsmenn Búnaðarbankans sæta sömu kjörum. En ég held, að fullyrða megi, að úr þessu verði bætt á þessu ári, þegar gerðar verða heildarreglur um þetta. Þess vegna er engin ástæða til að breyta þessum lögum eins og nú standa sakir. Það eina, sem hér um ræðir fyrir menn, er að fá þessa sjóði viðurkennda. Það, sem hér kann að skakka, er einungis það, sem einstaklingar kunna að greiða fram yfir meðalgjald til Lífeyrissjóðs Íslands. Meðalgjald hér í Reykjavílc er t. d. innan við 100 kr., og þeir, sem ekki greiða minna en það, eru jafnvel haldnir. En þeir, sem greiða meira, verða að halda því áfram, þangað til undirbúningi málsins er lokið. Þetta er nú allt, sem lagt er í hættu, og fæ ég ekki séð, að ástæða sé að samþ. þessa breytingu á lögunum þess vegna. Með tilvísun til þessa hef ég leyft mér að bera fram till, að rökstuddri dagskrá, sem hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: Þar sem endurskoðun löggjafarinnar um alþýðutryggingar verður væntanlega lokið á þessu ári og fullvíst má telja, að þá verði settar heildarreglur um sambandið milli hinna einstöku eftirlaunasjóða og alþýðutrygginganna, telur d. ekki ástæðu til að afgreiða frv. að svo stöddu og tekur fyrir næsta mál á dagskrá.

Flm. (Þorsteinn Þorsteinsson) Þetta frv. er einfalt og óbrotið og ekki ástæða til að hafa langar umr. um það, svo að því geti orðið lokið nú. Ég vil taka það fram, að mér finnst ákaflega eðlilegt sjónarmið hv. 3. landsk. Hann vill vernda og halda utan um sitt. Hann vill vera bæði trúr yfir litlu og yfir miklu, þar sem hann er settur yfir allt tryggingarféð. En það er nú venjulega svo, að eftir því sem menn hafa meira undir höndum, því meir vex ágirnd þeirra fyrir sjálfa sig. Og eins býst ég við, að það sé með hv.þm. varðandi sinn sjóð. Hann vill ekki gera neitt, sem veldur því, að hann láti meira af höndum en hann fær. Það er um þetta mál að segja, að aðeins 3 stofnanir eru alveg hliðstæðar og bankinn, og nú er búið að veita 2 þá undanþágu, sem sú þriðja fer nú fram á að fá. Og hún hefur samþ. sér sömu reglur og sú fyrsta af þessum stofnunum, Landsbankinn, hafði samið fyrir sig. Nú hefur þessi stofnun, sem er Búnaðarbankinn, komið sér upp lífeyrissjóði, sem er 100–120 þús. kr., svo að ekki þarf að óttast, að vandræði séu fyrir hana að sjá fyrir sínum félögum. Þó að þetta verði leyft, er engin hætta á því, að fjórða stofnunin komi á eftir, því að það er ekki til nein önnur hliðstæð stofnun. Það er því ekki hægt að segja, að verið sé að byrja hér á einhverju prinsipi, því að hér er verið að reka endahnútinn á prinsip, sem byrjað var á áður. Hv. 3. landsk. sagði, að það væri sennilegt, að þau réttindi, sem farið er fram á hér, fáist á þessu ári við endurskoðun alþýðutrygginganna. En því er þá verið að draga á langinn þessa viðurkenndu sanngirniskröfu? Því má ekki framkvæma þetta strax, úr því að ákveðið er að gera það á annað borð? Ef þessi hv.mþn. á annað borð fer að eiga við þessi mál og telur, að hér sé of langt gengið, þá getur hún girt fyrir, að þessar stofnanir allar sæti þessum kjörum, því að hér er ekki um neina gildru að ræða eða útúrkrók, heldur farin sú beina braut, sem þegar hefur verið mörkuð í þessum efnum. Mér finnst hér vera um fulla sanngirni að ræða, að starfsmenn bankanna njóti sömu aðstöðu í þessum efnum, hvort þeir eru heldur í Landsbankanum, Búnaðarbankanum eða Útvegsbankanum. Hef ég svo ekkert frekar um þetta að segja.

Haraldur Guðmundsson Ég þakka hv.þm. Dal. fyrir hinn mikla skilning hans á mannlegu eðli. Ég veit, að það er alveg rétt, að Búnaðarbankinn hefur alveg sömu aðstöðu og Útvegsbankinn hvað þessi mál snertir. Ég hef hins vegar alltaf verið á móti því, að bankarnir fengju þessi réttindi. Ég fæ ekki séð, hvað mælir með þessum sjóðum, sem eru alveg nýir. Ég held, að það hafi ekki verið fyrr en nú um áramótin, að fé var lagt í þessa sjóði.

Það er mánuður síðan

. Hins vegar hafa SÍS og bæjarstjórn Rvíkur í mörg ár lagt fram fé í eftirlaunasjóð. Ég sé ekki, hvernig hægt væri að neita þeim um þessi réttindi, ef fylgja á þessari stefnu, og það er erfiðara að koma fram nauðsynlegum breytingum og samræmingu á þessum l., eftir því sem fleiri undanþágur verða gerðar. Það veit ég, að öllum hv.þm. er ljóst. Undirbúningur málsins virðist mér heldur lélegur. Tryggingastofnunin hefur ekki, svo að ég viti til, fengið mál þetta til athugunar. Ég efast ekki um, að reglugerðin sé vel gerð, en eins og málið liggur fyrir, er þm. almennt ekki gefinn kostur neinna upplýsinga um málið og eðli þess. Hv. þm. eiga þess almennt engan kost að vita, hvaða réttindi mönnum eru tryggð í þessari reglugerð. Samkv. reglugerð var tryggt, að sjóðir þessir veittu ekki minni fríðindi en aðrir eftirlaunasjóðir veita. Um þetta liggur ekkert fyrir, og ég vil beina því til hv.flm., að ef málið kemst lengra, er nauðsynlegt að leggja fram þessa reglugerð, þótt ég efist ekki um, að hún sé prýðilega samin.

Það verður athugað

.