Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég skal nú ekki eyða löngum tíma í þessa framsögu, enda skilst mér, að ekki sé ætlazt til, að þetta þing standi lengi úr þessu. Ég skal þess vegna ekkert rekja gang þessa máls og undirbúning þann, sem það hefur fengið, en vil geta þess, að þeir aðilar, sem um málið hafa fjallað, hafa verið sammála um að hækka framlag til framræslu og lækka yfirleitt allt annað framlag frá ríkinu til jarðabóta, en neðri deild sá ekki fært annað, en lækka þetta þó nokkuð frá því, sem búnaðanþing hafði lagt til, og hingað til d. kom frv. þess vegna með miklu lægri framlögum, bæði að því er snertir einstaka liði og eins í heild, en það var lagt fram á Alþ., því fyrir þingið kom það mjög líkt því sem búnaðarþing hafði frá því gengið eða mþn. þess. Landbn. þessarar d. hefur yfirfarið frv. og rætt það allýtarlega á nokkuð mörgum fundum og leggur til, að gerðar verði á því breyt., sem allflestar eru smávægilegar. Fyrsta brtt. á þskj. 569 er við 2. gr. og er nánast orðalagsbreyt. til þess að fyrirbyggja misskilning. Tvær síðustu mgr. gr. gætu orsakað misskilning eins og þær eru í frv., og er þessi breyt. gerð til þess að fyrirbyggja, að slíkur misskilningur geti átt sér stað. Það er engin breyting að efni til, en aðeins gert til þess að fyrirbyggja misskilning, sem okkur a.m.k. fannst, að gæti skotið upp kollinum, ef gr. væri orðið eins og hún er nú. Nánar skal ég ekki út í það fara. Við 4. gr. eru smábreyt., sem allt eru líka ákaflega litlar efnisbreyt. Í gr. er talað um, að héraðsráðunautar veiti bændum aðstoð við að gera ræktunaráætlanir, en auðvitað ber einnig að veita þeim mönnum, sem eru í búnaðarfélögum, jafna aðstoð, þó að þeir hafi ekki þá aðstöðu að geta kallazt bændur, og þess vegna er lagt til, að á eftir orðunum „að veita bændum“ bætist: og öðrum. - Með því er átt við þá, sem ekki búa á jörðum í þeirri lagalegu merkingu orðsins, heldur búa á minni býlum, og auðvitað þurfa þeir á sömu aðstoð að halda. Og eins er hugsanlegt, að menn vilji fá umbætur á jarðeignum, sem þeir eiga, en hafa af einhverjum ástæðum leigt og ábúendurnir kæra sig ekki um að bæta. Þess vegna hefur n. á eftir orðunum „fyrir ábúðarjarðir“ bætt inn: eða eignarjarðir. - Enn fremur bætist þarna inn, að ef héraðsráðunautur hefur hér fleiri sýslur, nái þau ákvæði til ákveðins starfssvæðis hans. Er þetta nánast til skýringar. Þá er brtt. við 6. gr. Hún er smávægileg, það er bara gengið út frá því sem gefnu, að Búnaðarfélag Íslands fái skýrslur frá samböndunum um allar mælingar og vinni úr þeim, en það hefur láðst að geta þess í frv., og þess vegna höfum við tekið það upp. Það er sjálfsagður hlutur. Þá er brtt. við 8. gr. Það gengur eins og rauður þráður gegnum jarðræktarl., að ekki sé ætlazt til að ráðast í ræktunarframkvæmdir á lóðum, sem ákveðið er að nota sem byggingarlóðir, en það getur ekki átt sér stað, að innan skipulagsuppdrátta kaupstaða, sem búið er að gera, sé ætlazt til, að séu býli, og þótti því rétt að setja þarna inn í stað orðanna „skipulagssvæða kaupstaða, kauptúna og sjávar- og sveitaþorpa“: skipulagssvæða byggingarlóða í kaupstöðum, kauptúnum og sjávar- og sveitarþorpum. - Það er þá mögulegt að styrkja býli, þó að þau séu innan skipulagsins, ef ætlazt er til, að það séu áframhaldandi býli, og þess vegna hefur n. skotið þessu inn með brtt., sem er sjálfsagt. Þá er hér brtt. við 11. gr., um að hækka styrkinn, því við teljum allir í landbn., að það sé alveg nauðsynlegt að ýta sérstaklega undir það, að menn verki sem mestan hluta af heyfeng sínum sem vothey. Þá er brtt. við 16. gr. Nefndin var ekki sammála um það til að byrja með, en ég held, að við stöndum allir saman um það eins og það er nú. Í frv., eins og það kom til þessarar d., var 1. tölul. 16. gr. orðaður dálítið öðruvísi, en við gerum, og það orðalag hefur farið fram hjá n: í Nd., án þess að þeir hafi veitt því almennilega athygli. Það hefur aldrei verið meiningin að fara að kaupa þarna jarðræktarvélar, aðrar en skurðgröfur, og því síður að gera tilraunir með þær, því að það er annarri nefnd með ákveðnum lögum ætlað að gera, sem heitir verkfærakaupanefnd. Hins vegar hafa slæðzt inn í ræktunarvélar líka, og þá kom fram þarf sjónarmið hjá einstöku mönnum, að ástæða gæti verið til þess, að vélasjóður ætti ræktunarvélarnar og ræki þær, þar sem viðkomandi búnaðarsambönd ættu miklu óhægra með að gera það, og þess vegna er orðaður þannig hjá okkur fyrsti liðurinn, að þetta væri ekki útilokað, „ef nauðsyn þykir.“ Ég hef enga trú á því, að vélasjóður fari að taka þetta starf af ræktunarsamböndunum. Ræktunarsambönd eru alls staðar komin upp. Og ég hef ekki heldur trú á, að ræktunarsamböndin kæri sig nokkuð um að láta sjá um reksturinn fyrir sig. Hins vegar gerir brtt. við 16. gr., b-liður, það auðvelt, enda þótt viðkomandi aðilar eigi vélarnar, ef slíkt þykir í einhverjum tilfellum betur henta. Þá er brtt. n. við 17. gr., og er með henni lagt til, að breytt verði um skipun vélanefndar þannig, að landbrh. skipi einn mann í n. án tilnefningar, sem skal vera formaður hennar, annan á að skipa eftir tilnefningu B.F.Í., og sá þriðji skal vera verkfæraráðunautur B.F.Í, en hafi það engan slíkan í þjónustu sinni, skal skipa einn af jarðræktarráðunautum félagsins eftirtilnefningu stjórnar þess. Það þótti eðlilegt eftir atvikum, að ráðh. hefði nokkru meiri íhlutunarrétt í þessari n. en frv. gerir ráð fyrir, þar sem vélasjóðurinn er eign ríkisins og rekstur hans styrktur af opinbert fé. Það þótti líka rétt að slá varnagla í sambandi við skipun verkfæraráðunautar B.F.Í. í n., þar sem hann er enginn eins og stendur, enda þótt samþykkt hafi verið á síðasta búnaðarþingi að ráða slíkan ráðunaut. Það má að vísu gera ráð fyrir, að fljótlega verði ráðinn maður í þetta. starf, en varla verður það búið, þegar þetta frv. verður að l. Það var því valin sú leið áð láta ráðh. skipa einn jarðræktarráðunaut félagsins eftir tilnefningu þess, meðan málum væri svona háttað sem ég hef nú lýst. Þá er brtt. við 33. gr. og lagt til, að 36. gr. falli niður. Breyt. er fólgin í því að heimila ekki sölu þeirra réttinda, sem um er að ræða; heldur skuli gilda um þau sömu ákvæði og jarðir í erfðafestu, og er þetta lagt til með hliðsjón af þeim viðskiptum, sem átt hafa sér stað í sambandi við þessi lönd, þar sem dagsláttan hefur verið leigð kannske fyrir 5 kr. en seld svo á allt að því 10 þús. kr., þveröfugt, við tilgang þess ákvæðis, sem um þetta hefur gilt. Það kom til mála í n. að gera um þetta fleiri ráðstafanir, t.d. láta sveitirnar hafa forkaupsrétt að þessum leigulöndum, en frá því var þó horfið að svo stöddu. Ég vil svo að lokum geta þess, að við afgreiðslu málsins í n. náðist ekki í einn nm., 2. þm. Árn. (EE), en eftir viðræðum við hann um þessar breyt. held ég, að ekki sé um neinn ágreining að ræða, enda þótt ég kynni ekki við að setja nafn hans undir nál. Annars kemur það fram nú við þessa umr., ef um skoðanamun er að ræða, þar sem þessi hv. þm. er nú staddur hér í d. - Ég orðlengi þetta svo ekki frekar, en vil leyfa mér að óska eftir, að þetta frv. fái skjóta afgreiðslu. Það er mikið talað um, að bráðlega verði farið að slíta þessu þingi, og þess vegna vil ég leyfa mér að biðja hæstv. forseta að koma í veg fyrir, að þetta mál dagi uppi.

Forseti (BSt): Út af beiðni hv. 1. þm. N-M. vil ég segja það, að mikil vandkvæði eru á að flýta fyrir málum, og þá að ég vilji gera það, sem í mínu valdi er, þá verð ég að taka málið út af dagskránni nú, þar sem Sjálfstfl. hefur boðað flokksfund eftir 2–3 mínútur.



Herra forseti. Frv. þetta er borið fyrst fram í hv. Nd. að ósk heilbr.- og félmn., og er tekið fram í grg., að það þótti tímabært að endurskoða löggjöfina um dánarskýrslur frá 11. júní 1911, sem hefur nú gilt um nær 40 ára skeið. En eina efnislega breyt. samkv. þessu frv. á þeim l., sem nú eru í gildi, er, að ætlazt er til, að lögfest verði nú að krefjast dánarvottorða eða hliðstæðra skilríkja um alla þá, sem deyja hér á landi. Lögð er áherzla á, að þetta frv. nái samþykki á Alþ. því, er nú slitur, með því að gengið hafa í gildi alþjóðalög um dánarskýrslur, sem Ísland hefur gerzt aðili að, og verður Ísland að haga sér eftir þeim frá 1. jan. n.k. Heilbr.- og félmn. lagði til á fundi sínum, að frv: þetta yrði samþ., en einstakir nm. hafa óbundnar hendur um einstök atriði frv. og gagnvart brtt. við það.

Forseti (BSt): Samkvæmt beiðni formanns landbn. er málið tekið af dagskrá. En nú er mjög skammt eftir af þingtíma, og verður n. þess vegna að reyna að hraða störfum eftir föngum.



Herra forseti. Má ég upplýsa, að mér skildist, að það hefði verið lagt fyrir n. af ráðherra að afla gagna í málinu, og þau hef ég reynt að nálgast eftir ýmsum leiðum; en mörg eru ófengin. Og þegar málið liggur þannig fyrir, skilst mér, að n. verði að fá frest, unz gögnin eru fengin.

Forseti (BSt): Þetta verður tekið til greina eftir því sem hægt er, hins vegar getur enginn ráðherra sett deildinni stól fyrir dyr um það, hvað hún gerir í þessu efni.



Herra forseti. Þetta mál er þegar búið að ræða það mikið, að þar er litlu við að bæta. Ég vil aðeins gera nokkru frekari grein fyrir nál., sem ég hef látið koma fram nú. Í því er ekki farið fram á nema tvennar breyt. á frv. Sú fyrri er, að 4. gr. falli niður, þ. e. nefndarvalið til þess að skipuleggja, hvar notendasíma skuli leggja. Þetta nefndarval, eins og nú er gert ráð fyrir því í frv., er hápólitískt, þar sem annar þeirra manna, sem eftir frv. á að koma í þessa n., fyrir utan póst- og símamálastjóra, sem sjálfsagður er í þessari n., er fyrrv. ráðh. Framsfl. og alþm., og hinn er einnig í miðstjórn Framsfl. eða flokksráði Framsfl. Þetta er náttúrlega illa viðunandi og ekki líklegt til heppilegs samstarfs, að taka svona einhliða út úr einum flokki menn í þessa n., enda er það erfiðara fyrir mennina sjálfa, sem eru flokksbundnir, að starfa í n., og einmitt fyrir það, að þeir eru flokksbundnir. Mér er vel við báða þessa menn, og þó að þeir reyni að vanda sig við störf sin í n., mega þeir alltaf búast við því að verða grunaðir um að láta flokkshagsmuni ráða sínum gerðum í þeim efnum, sem þeim yrðu falin í þessari n., kannske meir en réttlátt er, og út af því gæti orðið arg og óánægja í sveitunum. Það hefur ekki komið fram hér í umr., hvernig erindisbréf þeirra eigi að verða, heldur sér sennilega Framsfl. um það, að þessir menn nái kosningu og þeir telji sig þá frekar umboðsmenn hans, en annarra flokka. Ég held, að þetta yrði til trafala því, að þetta fari vel úr hendi. Hin brtt. mín er um það, að 3. málsl. 6. gr. frv. falli niður, sem þýðir það, að ekki verði teknir vextir af lánum þeim, sem lögð eru fram af sveitum eða sýslufélögum, en nú eiga að vera 4%, sem ríkissjóði beri að greiða. Ég álít skakkt að greiða mönnum, sem leggja fram fé að láni í þessu skyni, vexti og það hærri vexti, en innlánsvextir sparisjóða eru yfirleitt, því að ef það er gert, þá kemur það svo út, að það er gróðavegur að leggja fram fé til þess að byggja fyrir símann í sveitunum, þannig að þetta mundi verka þannig, að það yrðu frekar þeir ríkustu, sem fengju síma heim til sín, en þeir fátækari. Mér virðist því, að þeir, sem vilja fá síma heim til sín í sveitunum, ættu heldur að leggja fram fé til þess sem lán, er sé vaxtalaust í eitt til tvö ár. Það sýndi þá, að þeir vildu nokkuð leggja í sölurnar til þess að fá síma heim til sín. Því miður gat ekki orðið samkomulag um þessi mál í n. En einn hv. flm. málsins lýsti yfir hér í hv. d., að mér skildist, að hann legði enga áherzlu á, að þessi n. væri svo skipuð eins og gert er ráð fyrir í frv. Og mér skildist, að hann gæti látið sér lynda, að jafnvel engin n. væri skipuð í þessu skyni, og það sýnir víðsýni þessa hv. þm. í málinu. Ég tel ekki, að hann hafi neitt músarholusjónarmið í því máli, og yrði það frekar til framgangs málinu, ef að hans ráðum væri farið. En féð, 2,5 millj. kr. á ári, sem gert er ráð fyrir í frv., að við atkvgr. um það verði ákveðið að verja úr ríkissjóði til þessara mála, þykir mér nokkuð há upphæð, ef ástæður ríkissjóðs eru eins og sagt er. En ef málið er nauðsynlegt, sé ég ekki ástæðu til annars en að fylgja því, ef t. d. form. fjvn. og hæstv. fjmrh., sem er nú ekki hér viðstaddur, telja það geta gengið, að lögð sé þessi kvöð á ríkissjóðinn. - Hv. 1. þm. N-M. minntist á, að hann teldi, að þetta gæti komið fram frá Marshallfénu. Og mér lízt svo á, að með því móti yrði það betur tryggt, að þessar framkvæmdir kæmust á, heldur en annars. Teldi ég það heppilegt. En ekki hefur komið fram brtt. um það atriði, en ég geri þá ráð fyrir, að sá hv. þm., sem þetta lagði til í ræðu, komi fram með brtt. um það, sem gæti komizt að víð 3. umr. - En það þykir mér sérstaklega erfitt nú, að fá ekki áheyrn hæstv. fjmrh., hvorki hans sjálfs né af hálfu hans hálfgerða staðgengils, sem hér er, hv. form. fjvn.

Hann hefur sagt sitt álit í málinu.

, eða hjá öðrum hv. fjhn.-mönnum. Sem sagt, það má mikið til þess vinna að reyna að koma á símum yfirleitt um sveitir landsins, og ef fé er tiltækilegt til þess, er ég því samþykkur. En það ætti að reyna að halda þessum framkvæmdum lausum við strangan flokkssvip. Framkvæmd þessara mála hefur reynzt sæmilega áður þó að einstakar sveitir hafi kvartað nokkuð. Ég sé, að það hefur verið upp og niður með það, hvaða flokki hafa tilheyrt þeir þm., sem hafa verið fulltrúar þeirra kjördæma, sem prósentvís hafa lægsta tölu notendasíma, en þau svæði eru Snæfellsnessýsla og Eyjafjarðarsýsla. En Framsfl. hefur átt fulltrúa Eyjafjarðarsýslu fremur en aðrir flokkar, en hins vegar Sjálfstfl. fulltrúa Snæfellsnessýslu, svo að það virðist ekki vera hlutdrægni þarna um að ræða, er telja megi landlæga eftir pólitískum línum, sem fram hefur komið í þessum málum, heldur hafi ýmis önnur atvik komið þar til greina, er ráðið hafa þarna um, þó að ég geti ekki fært rök fyrir því misræmi, sem hér hefur átt sér stað.



Virðulegi forseti. Ég hef nú talað í þessu máli eins og þingsköp leyfa. Og það er einungis vegna þess að ég hef fengizt við framsögu þessa máls, sem ég leyfi mér að fara fram á að fá að gera stutta aths. nú, og það er hér sérstaklega út af því, að hv. frsm. 2. minni hl. fjhn. sagði, að ég hefði lýst yfir því - mér skildist hann eiga þar við mig -, að ég gæti fallizt á, að þessi n., sem gert er ráð fyrir í frv., væri öðruvísi skipuð eða alls engin.

Ég meinti hv. 1. þm. N-M.

Hann er ekki í fjhn.

Nei, hann er einn af flm. frv.

En ég lýsti yfir í n., að ég gæti fallizt á, að n. væri öðruvísi skipuð, en alls ekki, að þarna væri ekki um nefnd að ræða, sem skipuð yrði í þessu skyni, sem um getur í frv., til þess að ákveða um þessi mál. Annars held ég, að það verði erfitt að búa til nefnd hér á landi, sem hægt sé að tryggja, að sé eins ópólitísk og þeir hv. þm. Barð. og hv. 11. landsk. þm. virðast vilja gera kröfu til um þessa n. Og þó að þetta standi nú svo, að þessir menn, sem hér er um að ræða, að gert er ráð fyrir í frv., að verði í þessari n., séu framsóknarmenn, þá er það ákaflega einkennilegt, ef ekki má fela embættismönnum svona störf, ef þeir eru í einhverjum tilteknum flokki 



Herra forseti. Það er stutt aths. Hv. 1. þm. Eyf. (BSt) hefur stundum verið rökfastari og farið réttar með í málaflutningi sínum, en nú. Hann sagði, að hér væri um embættismenn að ræða, sem láta ætti í þessa n. eftir frv. Búnaðarmálastjóri er að vísu embættismaður. En formaður Stéttarsambands bænda hef ég ekki heyrt, að væri talinn sérstakur embættismaður, því að hann er kosinn bara fyrir vissan tíma í senn og tekur ekki laun úr ríkissjóði og er því ekki frekar embættismaður en t. d. Sigurður Guðnason alþm., form. Dagsbrúnar, - það er mjög skylt, því .að hann stendur þarna fyrir félagi, - eða þá Helgi Hannesson, forseti Alþýðusambandsins. En aftur er tekinn þarna sjálfsagður réttur af embættismanni, og þeim embættismanni, sem fyrst og fremst á að skipta sér af þessum málum og er jafnvel valinn af Alþ. í þetta og af símamálarh. sjálfum. Eftir frv. skilst mér, að ef símamálastjóri á eitthvað að koma að þessu, þá sé það aðeins til þess að staðfesta það, sem nm. gera. En Alþ. hefur komið sér saman um það við stjórnarmyndun að fela þessum manni æðstu yfirstjórn símamálanna, og tilgangur frv. í þessu er í raun og veru sá, að taka starfið af æðsta embættismanni þessara mála og draga hann út úr því og fela það manni, sem er alls ekki embættismaður. Ég segi ekki, að maðurinn sé verri fyrir því, þó að hann sé ekki embættismaður. En því vil ég beina til hv. þd., að ég tel vafasamt, hvort á að telja það þinglegt í raun og veru, a. m. k. af þeim, sem styðja núverandi ríkisstj., að taka réttinn af ákveðnum embættismanni, eins og gert er hér ráð fyrir með þessu ákvæði, embættismanni, sem falið er þetta starf sem ráðherra, völdum af Alþingi. Þess vegna getur þetta ekki gengið öðruvísi - ef á að kjósa til þessa starfs tvo menn - en að þeir inni það af hendi einnig ásamt póst- og símamálaráðherra. Annars verður nefndarskipun þessi mjög andkannaleg og hlutdræg.

En ef póst- og símamálaráðherra er Framsóknarfl.-maður?

Ef hann fær sína stöðu hjá Alþ., er ekkert við því að segja. En reyndin er, að þetta er bundið við menn, sem eru þó falin trúnaðarstörf, en þessi maður er þó ekki embættismaður, eins og hv. 1. þm. Eyf. (BSt) deildi um. Annars þýðir ekki að deila um þetta, það verður að skeika að sköpuðu. Ég býst við, að nú hnígi ég í valinn og megi ekki segja meir í þessu máli.



Herra forseti. Ég vil endurtaka það, sem ég sagði áðan, að mér finnst litlu skipta um þessa nefnd og óskiljanlegur hugsunarháttur, sem lýsti sér hjá síðasta ræðumanni um þetta. Ég skal viðurkenna, að mér finnst óskiljanlegt, að embættismaður skuli geta lagt til núna, eins og ástandið er, að byggðar verði brýr, sem enga þýðingu hafa fyrir almenning í landinu, en ætlaðar eru bara til þess að leika sér á. Mér finnst óskiljanlegt, hvernig embættismaður getur leyft sér slíkt. Þetta er svo mikil fjarstæða. En ég skal samt koma á móti þessum mönnum og hjálpa þeim til þess að koma 4. gr. út núna. Ég skal sýna þeim, að ég met málið það mikils og fyrirlít þeirra pólitísku togstreitu svo mikið, að ég skal koma henni úr frv. með því að fella hana niður núna og leggja til, að hún komist einhvern veginn öðruvísi inn fyrir 3. umr. Ég skal reyna að koma því þannig fyrir, að það verði tómir sjálfstæðismenn í n., nema þá bara póst- og símamálastjóri, og hjálpa þeim til þess að koma greininni út núna.



Ég skal ekki fjölyrða um þetta mál. Önnur umr. fór að langmestu leyti fram að mér fjarstöddum, og nú eru flestir búnir að tala sig dauða. Ég er hins vegar ekki fyllilega með á því, hvaða afstöðu þeir menn, sem þátt hafa tekið í umræðunum, hafa tekið til þessa máls, en er ljóst, að hv. 11. landsk. (ÞÞ) er fylgjandi frv. í aðalatriðum, en óskar mjög eftir því, að breytt verði ákvæðunum um nefndarskipun í 4. gr. frv. Till. hans nú hljóðar um að fella þessa gr. niður, en mér skilst á aths., sem hann gerði núna, að komið geti til mála, að n. væri skipuð á annan hátt en lagt er til í frv. og þannig, að hann teldi viðunandi. Af því að ég er meðflm. að þessu frv., vildi ég aðeins taka fram, að ég er ákaflega fús til samkomulags um breytta tilhögun á þessari n., og hvernig sem þetta verður afgreitt við 2. umr. í þessari d., fellt niður eða ekki, vildi ég leyfa mér að vænta þess, að allir, sem styðja vilja málið í heild, sameinist um að láta það ganga til 3. umr. og þar verði leitað eftir samkomulagi þeirra, er á annað borð vilja styðja frv. um þetta atriði. Og eftir því, sem ég hef tekið eftir nú við lok 2. umr., þá get ég ekki verið í nokkrum minnsta vafa um það, að slíkt samkomulag megi nást, ef það er reynt til hlítar.



Ég skal stytta mál mitt mjög. En ég harma, að hæstv. fjmrh. skuli ekki vera viðstaddur þessar umræður, eftir því sem hann hefur talað um fjárhagsástandið. Mig furðar á því, að hann skuli láta það afskiptalaust, ef hér á að binda í lögum 2½ millj. kr. framlag með þessu frv., sem hér er til umræðu. Það hefur ekki verið bent á tekjuöflun til að mæta þessu, en útgjöldin, sem ákveðin eru með frv., eru þrefalt hærri en tekið er upp í frv. hæstv. ríkisstj. Ég veit ekki nákvæmlega, hvernig hlutfallið er milli framlags notenda og framlags ríkissjóðs til þessara mála. Ég hygg þó, að ekki sé fjarri lagi, að á undanförnum árum hafi þetta hlutfall verið eins og einn á móti átta. Það er að segja, á móti hverjum þúsund krónum, sem menn hafa lagt fram til þess að fá síma heim til sín, hafi þurft að greiða átta þúsund úr ríkissjóði. Ég verð því að endurtaka það, sem ég sagði fyrr í þessum umræðum, að mér finnst ákaflega mikillar einsýni gæta í flutningi þessa máls og baráttunni fyrir því hér í þessari hv. d. Þess er ekki að dyljast, að með sömu fjárhæð og hér um ræðir má bæta úr þörf margfalt fleiri manna en um er að ræða í þessu frv. Menn eiga að leggja mesta áherzlu á að bæta sumar af aðallínum landsins, enn þá meiri, en að koma símanum út í strjálbýlar sveitir, eins og hér er gert ráð fyrir. Það er að vísu æskilegt að koma símanum á svo til hvern einasta bæ um landið allt. En ég þekki ekki eitt einasta land, sem hefur náð þessu marki, og er þó ólíku saman að jafna, hvað fjarlægðir strjálbýlisins snertir. Hitt er víst, að með því að teygja svona netið eykst rekstrarkostnaðar landssímans miklu meir, en tekjustofninn, sem af þessu leiðir. Ég verð því að segja, að mig furðar stórlega á þessu, sérstaklega þegar þess er gætt, að Alþingi hefur á undanförnum árum samþykkt, að lagt yrði fram eins mikið fé til þessara mála úr ríkissjóði og hægt er að ætlast til. Ég flyt engar brtt. við frv. að þessu sinni, en vil benda á ákvæði 2. gr., þar sem segir, að hvað sem tautar og raular, skuli taka inn í innflutningsáætlun hvers árs nægilegt magn af símaefni til þess að fullnægja ákvæðum þessara laga. Þetta er fjarri lagi, að taka einar lögboðnar framkvæmdir út úr og lögbjóða, að hvað sem öllu liði, skuli aldrei minna til þeirra veitt, en tiltekið er í þeim sérstöku lögum. - Ég vil segja það um brtt. hv. 2. minni hl., að ég mun greiða atkvæði með þeim báðum. Ég tel þá skipun, sem n. leggur til í sambandi við 4. gr., fjarri lagi. Það er Alþingis og ríkisstjórnarinnar að taka ákvarðanir um það, hvernig þessu fé er skipt. Að skipa n., sem er einráð í þessum efnum, finnst mér fjarri öllu lagi. Ég skal svo ekki eyða að þessu fleiri orðum.



Herra forseti. Ég hjó eftir því við þessa umr., að fjmrh. óskaði eftir því að vera við umræður, áður en umr. væri lokið. Nú hefur hæstv. forseti farið þannig með það mál, að taka það á dagskrá án þess að fjmrh. gæti verið við eða hefði verið við. Það hefði ekki verið úr vegi að fá a. m. k. að vita, hvað fjmrh. meinti með því að biðja um frest. Hann hefur ekki rætt þetta mál við mig sem formann fjvn., og hefur þegar komið frá hæstv. ríkisstj. till. um að taka upp á fjárlög framlag til notendasíma í sveitum á öðrum grundvelli, ,en hér er, og vildi ég geta þess, áður en gengið er til atkvæða um þetta mál.

Forseti (BSt): Út af ummælum hv. þm. Barð. (GJ) vil ég taka fram, að ég held, að það yrði mjög lítið úr þingstörfum yfirleitt, ef bíða ætti með atkvgr. hvers máls eftir því, að hæstv. ráðh. þóknaðist að vera við og segja álit sitt um það. Og hvað þetta snertir, hefur fjmrh. haft nóg tækifæri til þess að vera viðstaddur. Hann fær dagskrá þingsins eins og aðrir, og þetta mál hefur verið oft á dagskrá. Hitt get ég gert, að fresta atkvgr. til næsta fundar.