Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vildi leyfa mér að flytja skriflega eina brtt. við þetta frv. Hún hljóðar svona, með leyfi hæstv. forseta: „Við ákvæði til bráðabirgða bætist eftirfarandi: Fjmrn. er heimilt, þar til endurskoðun tollskrár er lokið, að lækka aðflutningsgjöld af efnivörum til skógerðar, ef viðtakandi vörunnar rekur skógerð og staðfestir í aðflutningsskýrslu, að efnivaran verði einungis notuð til framleiðslunnar.“ Eins og ég tók fram, þegar ég mælti fyrir þessu frv. hér í þessari hv. d. við 1. umr. þess, verða nokkrar vörur hafðar á sérstökum frílista, sem ætlazt er til að ekki taki gildi fyrr en sex mánuðum eftir að hinn almenni frílisti tekur gildi. Þær vörur, sem á þessum frílista verða og ég gerði í aðalatriðum grein fyrir við 1. umr., eru ýmsar vörur, sem íslenzkur iðnaður keppir við, og þá fyrst og fremst leðurskófatnaður, eins og ég tók þá fram. Ég lét þess líka getið, að höfuðrökin fyrir því að láta þennan hluta frílistans eða þennan sérstaka frílista ekki taka gildi fyrr en sex mánuðum eftir hinum almenna frílista, væru þau, að nauðsynlegt væri að skapa þeim greinum íslenzks iðnaðar, sem vörurnar á þessum lista eru í sérstakri samkeppnisaðstöðu gagnvart, aðstöðu til þess að bæta samkeppnisaðstöðu sína, þannig að þessar greinar þyrftu ekki að dragast saman vegna hins frjálsa innflutnings á þessum vörum. Ég hafði líka tekið fram, að þetta ætti alveg sérstaklega við skógerðina. Aðstaða hennar mun að vísu að ýmsu leyti batna vegna þess, að gert er ráð fyrir óheftum innflutningi á hvers kyns vélum, þannig að skógerðirnar munu fá aðstöðu til þess að bæta vélakost sinn verulega og þar með bæta samkeppnisaðstöðu sína. En við þetta bætist, að þau tollaákvæði, sem gilda um efnivörur til skógerðar, eru að ýmsu leyti óhagstæð íslenzkri skógerð, ef borið er saman við fullunna erlenda vöru, og þess vegna einmitt hefur fjmrn, fyrir alllöngu hafið allsherjarendurskoðun á tollskránni, sem m.a. er ætlað að taka til atriða eins og þessara, sem hér er um að ræða. En þar eð búast má við því, að þeirri endurskoðun verði ekki að fullu lokið á sex mánuðum, þ.e. áður en liðinn er þessi hálfs árs frestur, sem innlendum iðnaði er veittur, þykir nauðsynlegt að gera ríkisstj. kleift að lækka aðflutningsgjöld af efnivörum til skógerðar, eftir því sem nánari athugun leiðir í ljós að þörf er á, til þess að hinn sérstaki frílisti verði ekki til að stofna réttmætum hagsmunum mikilvægrar íslenzkrar iðngreinar í hættu. Ég vona, að hv. dm. geti verið samdóma um það, hvað sem mönnum að öðru leyti kann að sýnast um meginefni þessa frv., að brýna nauðsyn ber til þess, að sú linun á höftum eða það afnám hafta, sem gert er ráð fyrir að sigli í kjölfar þessa frv., verði ekki til þess að stofna neinum réttmætum hagsmunum íslenzkra atvinnugreina eða íslenzkra atvinnuvega í hættu. Þetta er það vandamál, sem brýnast er að taka á, og þess vegna hefur ríkisstj. ákveðið að bera fram þessa brtt. við þetta frv. nú við 3. umr. málsins. Það hefur því miður ekki unnizt tími til þess að fá hana prentaða, en ég mun gera ráðstafanir til þess, að hún liggi sem fyrst prentuð fyrir hv. þm. Efni málsins er að öðru leyti einfalt. Þá vildi ég nota tækifærið til þess að koma á framfæri við hv. þd.. upplýsingum varðandi meðferð þessa máls eða framkvæmd þess, ef þetta frv. nær fram að ganga. Ég mun hafa sagt það við 1. umr.. málsins, að ráð væri fyrir því gert, ef frv. næði fram. að ganga, að reglugerð yrði gefin út og lögin þar með öðlast gildi hinn 21. þ.m., þannig að innflutningsskrifstofan hætti störfum frá og með þeim degi. Undanfarna daga hafa farið fram miklar viðræður við gjaldeyrisbankana um það verk, sem þeim er ætlað í framhaldi af því, að innflutningsskrifstofan leggst niður, og þótt unnið sé sleitulaust að því að koma á því nýja skipulagi, sem gert er ráð fyrir að taki við, hefur samt sem áður komið í ljós, að gjaldeyrisbankarnir hafa eindregið óskað eftir því, að hin nýja skipan þurfi ekki að taka gildi fyrr en í mánaðarlok eða í byrjun næsta mánaðar, þ.e. 1. júní. En undirbúningi málsins er það langt komið, að ég tel óhætt að fullyrða, að á því þurfi ekki að verða frekari frestur en sá, að frílistarnir taki gildi og hin nýja skipan komist á. Þetta vildi ég aðeins taka fram við hv. d., af því að ég hafði sagt við 1, umr., að það hefði verið gert ráð fyrir því þá, að reglugerðin yrði gefin út 21. maí og hin nýja skipun kæmi þá til framkvæmdar. En það frestast um níu daga eða fram til mánaðamóta.

Frsm. 1. minni hl. (Björn jónsson): Herra forseti. Ég skal sízt mótmæla því á þessu stigi málsins a.m.k., að bæta þurfi skóiðnaðinum í landinu nokkuð fyrir þá aðstöðubreytingu, sem nú er fyrirhuguð hjá honum, þar sem hleypa á inn ótakmörkuðu magni af erlendum skófatnaði til samkeppni við þann iðnað, sem hér er í þessari grein. Hins vegar finnst mér, a.m.k. fljótt á litið, þessi brtt. við þetta frv., eins og það er og eins og efni þess er, vera fráleit og ekki eiga þar heima. Þetta frv. fjallar hvorki um tollskrár né aðflutningsgjöld, og till. sem þessi ætti auðvitað að koma fram við tollskrá eða þá a.m.k. við einhver þau lög, sem vörðuðu aðflutningsgjöld önnur, og ég hef sannast að segja ekki heyrt hjá hæstv. ráðh. nein rök fyrir því, að það sé frambærilegt eða í samræmi við venjur, að slík till. sé borin fram við algerlega óskylt efni. Ég álít, að í sambandi við þetta væri líka rík þörf á því að athuga um aðflutningsgjöld af öðrum þeim vörutegundum, sem nú á að setja á sérstakan frílista eða kannske almennan frílista, og ganga úr skugga um, hvort ekki er þegar þörf á því að veita þeim iðnaði svipuð hlunnindi og nú er ætlað að gera gagnvart skóiðnaðinum. Á sérstökum frílista er núna, eftir því sem ég bezt veit, öll málningarframleiðsla, bæði olíumálningar og vatnslita, sömuleiðis öll lökk, allar sápugerðir, allur ytri fatnaður, sem prjónaður er úr gervisilki og öðrum gerviþráðum, sokkar og leistar úr ull, ytri fatnaður prjónaður úr ull Og öðrum dýrahárum, nærfatnaður prjónaður úr ull og öðrum dýrahárum, nærfatnaður úr ull, enn fremur lífstykki, korselet, brjóstahaldarar og aðrar þvílíkar vörur, og svo að síðustu skófatnaður, sem hér hefur verið nokkuð rætt um. Það má vel vera, að þessi listi sé eitthvað breyttur frá því, að þessi gerð hans var birt fjhn., því að málin hafa ekki verið athuguð betur hjá hæstv. ríkisstj. en svo, að hún hefur þegar verið að gera miklar og mjög veigamiklar breytingar á þessum frílistum sínum, og má því vel vera, að þarna séu fleiri tegundir en mér er kunnugt um. Þegar þetta mál var rætt í fjhn., spurðist ég fyrir um það, hvort einhver athugun hefði farið fram á því, hvernig þessum iðngreinum reiddi af við hina nýju skipan, og fékk ég þau svör ein, að þessi mál væru í athugun í n., og varð ekki betur skilið af þeim svörum en þessi listi væri útbúinn án allrar endanlegrar athugunar á því, hvernig þessum iðngreinum reiddi af. Ég held nú, að það hefði verið réttara af hæstv. ríkisstj. að geyma það að ákveða hömlulausan innflutning á þessum greinum og e.t.v. fleiri, þangað til þessari rannsókn væri lokið, og það hefði verið alveg lágmark að gefa þá þennan hálfs árs frest, þegar eitthvað væri sýnt um það, hvernig hag þessara iðngreina yrði komið eftir breytinguna. Mér finnst öll þessi málsmeðferð bera vott um alveg sérstakan flautaþyrilshátt og tel ósamboðið hv. d. að taka við þessu alveg athugunarlaust á síðustu stundu, skrifl. brtt. um þetta efni, og vildi a.m.k. gera þá lágmarkskröfu, að hv. fjhn, yrði veitt tækifæri til þess að taka þetta mál til athugunar og þá jafnframt að kynna sér betur, hvort ekki v æri ástæða til hliðstæðra breytinga varðandi aðrar iðngreinar, sem aðgerðir ríkisstj. setja nú í hættu.

Alfreð Gíslason læknir: Herra forseti. Ég vil aðeins taka undir það, sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að hv. dm. yrði gefinn kostur á að athuga lítillega um þessa till., sem hér kemur nú fram við 3. umr. Ég legg dálítið mikið upp úr því, að við fáum allir tækifæri til þess að íhuga þetta a.m.k. til morguns, bæði athuga um afstöðu okkar til till. svo og hvort til mála kæmi, að við vildum gera þar einhverja breytingu við. Þessu máli hefur í þessari hv. d. ekki verið flýtt meir en svo, að ég geri ráð fyrir því, að það verði auðsótt, þegar þau eindregnu tilmæli koma frá þdm., að fresta umr. í dag og veita þannig þdm. og þá þeim mönnum, sem með málið hafa sérstaklega að gera, tækifæri til þess að taka afstöðu til þess.



Herra forseti. Ég vil taka undir þær óskir, sem hafa komið fram um það að fresta málinu með tilliti til þessarar brtt., sem komið hefur fram, og gefa bæði fjhn., sem fjallað hefur um málið, og þd. tækifæri til þess að athuga það, þegar gengið er inn á, eins og í till., að gera undantekningar fyrir sérstaka grein iðnaðar, hvort aðrar greinar eru ekki eins þurfandi fyrir slíkar undantekningar. Ég sé ekki, að málinu liggi sérstaklega mikið á, einkum þegar tekið er tillit til þess, sem hæstv. ráðh, sagði hér áðan, að ekki er ætlunin að láta lögin ganga í gildi fyrr en í lok mánaðarins. Mér finnst þess vegna einboðið að hafa þau vinnubrögð á að athuga þessa till., áður en hún er tekin til afgreiðslu. Athuga það, hvort hún felur ekki í sér í raun og veru það, að fleira þurfi til að koma að því er þessa undanþágu snertir.

Forseti (SÓÓ): Það hafa komið fram óskir frá 1. og 2. minni hl. fjhn. þessarar hv. d. um það, að fjhn. fengi tækifæri til þess að athuga þá brtt., sem hér var flutt áðan og leitað afbrigða fyrir, brtt. frá viðskmrh. Ég vil ekki ganga á móti óskum hv. þm. um þetta og mun því fresta umr. um málið.