Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Gísli Sveinsson): Herra forseti! Frá því þetta mál var síðast fyrir hv. d., þá hefur orðið að samkomulagi í samgmn. annars vegar og milli hennar og póst- og símamálastj. hins vegar, að eftir atvikum væri rétt að fallast á ýmislegt af því, sem fram kom í þessari hv. d., þegar málið var hér rætt. Það er að vísu svo, að telja má líklegt, að ýmsir hv. þdm, álíti, að betur hefði mátt takast til um sumt af því, sem hér hefur verið til umr., svo sem það, sem athugað var um málfar frv. eins og það lá fyrir. Eins og hv. d. veit, þá hliðraði n. sér að fyrra bragði hjá því að fara að gera glundroða í málfarinu, því ekki var vissa fyrir, að betur mundi takast fyrir henni en þeim, sem farið höfðu höndum um frv. En samt sem áður hefur hún tekið það til íhugunar og 2 hv. nm. hafa verið á fundum með þeim mönnum, sem hafa nú lagt fram sitt lið, í fyrsta lagi að þýða ákvæðin og í öðru lagi að líta yfir málið á þeim. Og það varð að niðurstöðu, að rétt væri, að fram skyldi koma í brtt. að víkja nokkuð við málinu á 1. gr. frv., þ. e. a. s. málfarinu. Þó það sé . ekki fjarska mikilvægt, þá er samt ótvírætt, að nú fer betur á orðalagi gr. en áður var. Enda skýrist betur fyrir þeim hv. nm., sem aðallega hafa fjallað um málið, að í raun réttri var ekki kleift að komast öðruvísi frá því, ef nákvæmlega átti að vera þýtt. Það, sem hér um ræðir, er algerlega nýmæli í íslenzkri löggjöf. Orðið fjarskipti var talið gott og gilt, og býst ég við, að hv. þm. finnist það einnig, þegar þeir fara að hafa orðið í munni sér nokkuð lengi. Það getur ekki orkað tvímælis um 1. gr., og er hér farið eftir alþjóðareglum, bæði frakkneskum textum og norrænum. Ég læt hv. þdm. um að rannsaka, í hverju breyt. er fólgin, og tel ekki þörf á að ræða frekar um það. Þá hefur orðið að samkomulagi, að nokkru leyti eftir ósk póst- og símamálastj., að 10. gr. orðist þannig, að hún gefi gleggri hugmynd um, hvað það er, sem póst- og símamálastj. tekur að sér um leið og hún fær þann einkarétt, sem lögin heimila. Og tel ég, að ekki geti leikið á tvennu um það, að þessi stofnun tekur að sér að gera allt, sem gera þarf til þess að viðhalda þeim framkvæmdum, sem innan vébanda laganna falla, og hafi einnig til þá hluti og það efni, sem með þarf. Eftir því, sem gefið var tilefni ti1 við síðustu umr. málsins, tekur það til radíótækja og stöðva í íslenzkum skipum og rekstrar þeirra. Ég tel, að í .l. um einkarétt ríkisstofnana sé svo fyrir mælt, að sú skylda væri henni um leið á herðar lögð að hafa nægilegt efni til þeirra framkvæmda, sem henni er ætlað á hverjum tíma. Um talstöðvar í skipum eru, eins og kunnugt er, til lög frá síðasta þingi, sem fjalla um lántöku til talstöðva í fiskiskip o. fl. Er þar einmitt gert ráð fyrir, að landssíminn annist um þetta. Með þessari löggjöf eru í raun og veru ítrekuð símalögin. Ég hef fengið þær upplýsingar nú hjá póst- og símamálastj., að hún hafi í huga og hafi gert það í því efni, sem hún hefur séð sér fært, að herða mjög á framkvæmdum og framleiðslu þessara tækja, því eftirspurnin hefur verið mikil, og var það tilgreint á síðasta þingi, hversu mikið lægi fyrir af beiðnum frá þeim skipum, sem um var að ræða, og voru það fiskiskip 10 smál. eða meira, sem miðað var við. En ýmislegt olli því, að ekki var hægt að fullnægja þessum kröfum, m. a: það, að landssíminn hefur aðeins látið útbúa senditæki, og hefur það háð því, að fáanleg væru viðtæki í báta. En nú er 14. gr. orðuð þannig, að landssíminn ætlar sér að sjá um þetta, og telur sér það skylt, en vitnar þó til, að hann geti ekki framkvæmt beinlínis það; sem aðrir hafa einkarétt á samkv. öðrum lögum. Það er sem sagt undanskilið, sem fellur undir önnur l., eins og ríkisútvarpið, skipaskoðunarstjóri o. fl. En landssíminn leggur allt kapp á að geta framleitt á. þessu ári allt að 80 stöðvar 1 báta. Og er það framar öllum vonum, ef hægt er að gera það á einu ári. En það er að sumu leyti ekki nema hálfsögð sagan, þó að landssíminn keppi að þessu, ef ekki tekst að tryggja hæf viðtæki í bátana. Þá skal ég líka drepa á það, sem líka var til umr. við síðustu meðferð málsins í d. Það er það, sem viðkemur 3. og 4. tölul. á þskj. 113 um breyt. á gr. Það er sem sé verið að stofna til þess með þeirri lagabreyt., sem hér er gert ráð fyrir, að hreppar landsins taki að sér að annast um að nokkru leyti rekstur landssímastöðva úti í sveitum landsins. Og hefur það, að því er vitað er, verið keppikefli hv. þm. upp á síðkastið, eins og ég hef rekið mig á, að leysa hreppana undan þessari kvöð. Um leið og 11. gr. verður breytt tel ég, að einnig beri að leiðrétta á sömu lund 12. gr., sem sé ekki aðeins fella burt mikinn hluta 11. gr., heldur líka síðari málsgr. 12. gr., sem heimilar að leggja sýslu- og sveitarstjórnum landsins ýmsar kvaðir á herðar. Eins og ég tók í málið við síðustu umr., tel ég, að þetta sé í rauninni m. a. afleiðing af því, hvernig komið er nú með starfrækslu landssímans, þar sem landssíminn, fyrir utan þær skyldur, sem honum tilheyra, hefur viljað ná undir sig þeim aukalínum, sem hér og þar hafa verið um landið. Hefur þetta áhrært mig og mína sýslu, og hafa samningar um þessa yfirfærslu gengið greiðlega. Hefur póst- og símamálastj. viljað taka þetta mál upp á heilbrigðum og réttlátum grundvelli. Og ég tel, að þeim málum sé betur fyrir komið í höndum landssímans en gæti verið hjá einstökum félögum og jafnvel sveitum og hreppum. Þetta er að sjálfsögðu nokkurt fjárhagsatriði, og hef ég hér yfirlit yfir, hvaða upphæð hreppsfélögin greiða nú. Hún hefur verið 40 þús. á ári síðustu árin án verðlagsuppbótar, og með uppbót má þá segja 60 þús. En þeir hv. þm., sem eins og ég eru á þessu máli, að rétt sé að gera þessa breyt., hafa ekki talið, að það stæði í vegi, að sjálfsagt yrði að breyta eða hækka vissan lið í fjárlögum, sem er kallaður „Til síma- og eftirlitsstöðva“, og mundi hækkunin nema um 70 þús. kr. Það er þetta atriði, sem líka ber að taka til greina og fjvn. mun að sjálfsögðu gera eftir því, sem breyt..falla hér í þessari hv. d. Það er einnig eðlilegt, þó að hreppar falli út úr þessu á sínum tíma, að ekki sé heimilt á einn eða annan hátt að færa þessar kvaðir yfir á sýslufélög, því þau eru í raun og veru sama og hreppsfélög. Fyrir því tel ég, að breyt. á 11. og 12. gr. eigi að fylgjast að og það beri að taka betur til, hvaða lög skuli falla úr gildi, þegar þessi ná gildi. Og það er ætlazt til, þar sem hér er um bráðabirgðal. að ræða, að þegar þessi lög koma gegnum þingið, þá öðlist þau þegar gildi. En af því hlýtur að leiða, að allar þær breyt., sem hér er um að ræða, komast á eftir því, sem nokkur tök eru á í samræmi við gildistöku laganna. En hér er þó eitt að athuga, og það eru l., sem eiga að falla úr gildi og talin eru á þskj. 113, l. nr. 83 14. nóv. 1917, um breyt. á og viðauka við lög nr. 35 20. okt. 1913. Þau eiga að falla úr gildi, en ég mun leggja til, og er það að nokkru leyti eftir beiðni póst- og símamálastj., að þarna yrði sá varnagli, að þetta félli ekki burt fyrr en 1. jan. n. k. Póst- og símamálastj. hefur skýrt mér frá, að ógerlegt megi teljast að koma breyt. á fyrr en á áramótum. Enda tel ég það í fullu samræmi við þann tilgang, sem við ætluðum okkur að ná, að gildistakan yrði frá þeim tíma, sem fyrst yrði kleift. Nú vildi ég leyfa mér að bera fram skrifl. brtt. til viðbótar, þannig að aftan við skilgreininguna á 5. lið á þskj. 113 komi: frá 1. jan. 1942. Og er þá í rauninni öllu fullnægt, sem ég hef getað séð, að til þurfi að fylgja framkvæmd laganna. Ég tel, að ekki þurfi að hafa fleiri orð um þetta, þykist hafa. gefið þær upplýsingar, sem með þarf, og vísa til þeirra gagna, sem áður hafa legið frammi um þetta mál, og býst við, að hv. þdm. megi vel við una og muni því verða auðsótt að koma þessari brtt. áfram í hv. d. Einnig tel ég, að ríkisstj. megi vel við una, þó að hennar frumkvæði sé ekki í þessari breyt., sem þó er að sumu leyti eins sjálfsögð og þær breyt., sem í frv. fólust, þegar það var lagt fyrir Alþingi.

Forseti (JörB) : Borizt hefur hér við þessa umr. skrifleg brtt. frá frsm. samgmn. Till. er auk þess of seint fram komin, og þarf því afbrigði.

*Einar Olgeirsson: Ég ætla ekki að lengja umr. með því að ræða hér um frv. sjálft né heldur þær brtt., sem hér liggja fyrir, heldur voru það nokkur heiti og orð í frv. og brtt. hv. n., sem mig langaði til að spyrja um. Eins og hv. frsm. er kunnugt, hefur orðið „virki“ fengið sérstaka merkingu hér. Orðið er karlkynsorð og notað um þá, sem starfa við ýmsar vélar og tæki, en hér í þessu frv. og brtt. hv. n. er orðið notað í hvorugkyni um tækin og vélarnar. Það er rétt, að „virki“ eins og það er notað hér er nær upphaflegri merkingu orðsins og meir að lögum íslenzkrar tungu. En hins vegar væri full þörf á því að kveða niður það ósamræmi, sem er hér í notkun ýmissa orða, bæði í lagamáli og annars staðar, og binda enda á allan rugling í þessu efni. Eins og hv. þdm. er kunnugt og ég vék að í upphafi, er orðið „virki“ að. fá nokkra festu í merkingunni „rafvirki“, „bifvélavirki“, „útvarpsvirki“. Ég skýt þessu aðeins hér inn til athugunar, án þess að ég geri sérstaka brtt. viðvíkjandi því. En vegna þess, að illt er að nota sama orðið um svo að segja gagnstæða hluti, þá vil ég leyfa mér að spyrja hv. frsm., hvað hv. n. hafi gert til þess að firra okkur þessu ósamræmi, og enn fremur, hvort þeim hafi t. d. ekki sýnzt fært að nota orðið „fjarskiptatæki“ í stað „fjarskiptavirki“.

*Finnur Jónason: Ég vil þakka hv. frsm. fyrir þær brtt., sem hann flytur hér af hálfu samgmn., en vil um leið nota tækifærið til að spyrjast fyrir um það, hvort með þessari breyt. á 12. gr. frv. falli jafnframt niður það aukagjald, sem mér er kunnugt um, að sumum. bæjarfélögum hefur verið gert að greiða fyrir það, að símastöðvar eru lengur opnar en tilskilið er í reglum landssímans, t. d. þar, sem stöðvar hafa verið opnar frá kl. 9 að kvöldi til kl. 12 á miðnætti. Hins vegar hef ég spurt, að ekki gangi þetta jafnt yfir, og hafi t. d. Vestmannaeyjar haft lengur opið án þess að greiða sérstakt aukagjald fyrir. Ég vildi nú fá úr því skorið, hvort það leiddi ekki af þeim breytingum, sem hér er verið að gera á löggjöfinni, að þessar aukagreiðslur féllu niður.



Ég vil þakka hv. samgmn. fyrir brtt. hennar. En ég vil nota þetta tækifæri til að spyrja hv. frsm., hvort n. hafi ekki gert um það athugun að reyna að finna annað heppilegra orð en „fjarskipti“. Mér þykir ólíklegt annað en að n. hafi hugsað um þetta, því þótt e. t. v. megi segja, að nafnið skipti ekki höfuðmáli, þá er nú samt ekki sama, hvaða heiti þessu er valið. Ég skal aðeins geta þess, án þess að ég ætli að flytja um það brtt., að stundum hefur verið talað um „firðtal“ og „firðskeyti“. Og þrátt fyrir það, að forskeytið „firð“ í þessu sambandi sé e. t. v. ekki orðið fast í málinu, þá hefur það þó verið notað, og margir kannast við það. Ég vil því spyrja, hvort hv. n. hafi ekki dottið í hug að breyta nafninu og taka upp nafnið „firðskipti“ í stað orðsins „fjarskipti“. Því bæði er það nafn ekki gleggra en það, sem ég nefndi, og eins ber hins að gæta, að menn hafa viljað rugla þessu orði „fjarskipti“ saman við orðið „fjárskipti“, sem bráðlega þarf að setja löggjöf um, en aðrir hafa alls ekki skilið þetta nafn.

* Frsm. (Gísli Sveinsson) : Það eru ekki mörg atriði, sem, ég þarf að svara hjá þeim hv. þm , sem tekið hafa til máls, enda snertu ræður þeirra ekki sjálft efni frv., nema ræða hv. þm. Ísaf., og skal ég því fyrst svara aths. hans. Hann spurði, hvort það mundi ekki leiða af þeirri brtt., sem felur í sér að fella burt síðari málslið 12. gr. frv. um störf og skyldur hrepps- og sýslufélaga í sambandi við rekstur og viðhald fjarskiptatækja, að niður félli sú heimild, sem símamálastj. hefði haft til þess að gera einstökum bæjarfélögum skylt að greiða, aukagjald, ef símastöðvar eru lengur opnar en tilskilið er í reglum landssímans. Ég skal taka það fram strax, að ég tel, að þetta atriði sé ekki ákveðið í þessu frv., heldur verði það, eins og verið hefur, á valdi póst- og símamálastjóra að setja reglur um starfstíma talsímastöðva. Og það verður því að vera undir atvikum og aðstæðum komið, hvort og hvað þau bæjarfélög greiði aukalega, sem fara fram á að hafa stöðvar sínar lengur opnar en reglur landssímans segja fyrir um. Skoðanir hljóta jafnan að vera skiptar um það, hver sanngirni sé í því, að sumar stöðvar séu lengur opnar en tilskilið er, svo og hversu brýn ástæða sé til þessa hverju sinni. Hv. þm. segir, að gert muni hafa verið upp milli bæjarfélaga í þessu efni, og nefnir það í því sambandi, að Vestmannaeyjar hafa haft sína stöð lengur opna án þess að greiða sérstaklega fyrir það. Mér virðist, að hér hljóti að vera um samningsatriði að ræða, en tel rétt, að ríkisstj. hlutist til um það, að ein meginregla sé fundin og eftir henni sé jafnan farið, þegar undantekningar þarf við. En þetta áhrærir ekki það frv., sem hér er til umræðu. Ég tel, að eðlilegast sé, að póst- og símamálastjóri meti hverju sinni allar ástæður í sambandi við slíkar undantekningar sem þessar og ákveði í sambandi við reglugerðina, hverja ábyrgð einstök bæjar- og sveitarfélög skuli bera á rekstri símastöðva að þessu leyti, og þær kvaðir, sem leggja skal á í sambandi við aukanotkun þá, sem hv. þm. talaði um. Annars er ég að sjálfsögðu fyllilega sammála hv. þm. Ísaf. um það atriði í ræðu hans, að nauðsynlegt sé og rétt, að eitt gangi yfir alla um útgjöld í. sambandi við þá notkun landssímans, sem hér var rætt um, ef póst- og símamálastjóri telur vera ástæðu til að veita slíkar undanþágur. Ég vonast til, að hv. þm. Ísaf. telji sér vera nægilega svarað um þetta atriði. En ég skal að lokum benda á það, að mér virðist það vera hrein leið, að ríkisstj. blandi sér í málið og komi fastri skipun á í þessu efni, svo að ekki verði um villzt, hversu úr skuli leysa. Þá kem ég að aths. þeirra tveggja hv. þm., sem gerðu að umtalsefni málfarið á frv. Ræður þeirra snerust aðallega um tvö orð. Ég gat þess, að ég hefði orðið þess var, að sumir hv. þm. hefðu ruglað orðinu „fjarskipti“ saman við orðið „fjárskipti“ í sambandi við mæðiveikivarnirnar. Ég minntist. þessa ekki vegna þess, að ég héldi, að nokkur hætta væri á, að þessu yrði ruglað saman í raun og veru, heldur tók ég dæmið sem sýnishorn um fjarstæðu, því að mér virðist einmitt, að menn hafi nú þegar vanizt orðinu nokkuð, og þannig tel ég, að fara muni, þega: þeim er orðið nafnið tamt, að þeir muni kunna vel við það, enda fer það vel í munni. Hv. þm. V.-Húnv. taldi eðlilegra að nota í fyrra hluta orðsins orðið „firð“. Samgmn. hafði að sjálfsögðu í huga allt, sem laut að því að vamla málfarið á þessu frv. En ég vil segja það sem mína skoðun, að orðið „firðskeyti“ og önnur orð, þar sem „firð“ er forskeyti, eru þegar fyrir löngu orðin úrelt, og mun alls staðar vera hætt að nota orðið „firð“. Ég hygg því, að ekki sé það til neinna bóta né glöggvunar, þótt „firðskipti“ væri tekið upp í stað orðsins fjarskipti. Annars skilst mér, að flestum hv. þm. falli þetta orð vel í geð, þegar þeir hafa athugað alla málavexti. Í sambandi við málvöndun á þessu frv. vil ég benda á það, sem ég raunar vona, að hv. þdm. hafi veitt athygli, að n. hefur lagt til í brtt. sínum við 1. gr. frv., að í stað orðanna „fjarrænan flutning“ í 1. mgr. komi orðið „fjarflutning.“ Vona ég, að þessi lagfæring falli mönnum vel í geð. Annars er skylt að játa það, að stundum var úr næsta vöndu að ráða, hvaða orð skyldi velja, með því að reynt var að fylgja sem nákvæmlegast texta þeirra erlendra laga, er um þetta efni fjalla og höfð voru til hliðsjónar, vegna alþjóðlegra ákvæða og hugtaka. Um Norðurlandatextana var þetta tiltölulega auðvelt, en hins vegar var franski textinn svo nákvæmur, að erfitt var að víkja í nokkru verulegu frá um orðalag án þess að efni raskaðist, Eins og orðin „fjarrænn flutningur“ bera með sér, geta þau táknað hvers konar flutning, á hverju sem er, milli fjarlægra staða, en í franska textanum eru þau ekki látin þýða annað en télégraphie og téléphonie. Eða nánar tiltekið það, sem við höfum í brtt. leyft okkur að kalla fjarflutning einu nafni. Og er því sú breyting gerð í samræmi við það. Telur nefndin, að það muni ekki valda neinum ruglingi, þótt þessi tvö orð séu á þennan hátt færð. saman í eitt. Þá vík ég að ræðu hv. 4. þm. Reykv. Hann talaði um þá merkingu, sem orðið „virki“ hefði öðlazt sem karlkynsorð. Það er þess vegna eðlilegt, að menn velti því fyrir sér, hvort n. hafi ekki athugað þetta, eða hvers vegna hún hafi kosið að nota orðið „virki“ á þann hátt, sem hún gerði. Því er til að svara fyrirspurn hv. þm., að nefndin hefur einmitt tekið þetta til athugunar, og þetta orð „virki“ í þessari merkingu er haft í frv. að athuguðu máli, einmitt vegna þess, að ég fyrir mitt leyti tel það hafa verið rangt að taka upp notkun orðsins „virki“ í karlkyni í samböndunum : útvarpsvirki, rafvirki o. s. frv. Sú meðferð orðsins er að mínu viti alröng að lögum íslenzkrar tungu, því að orðið „virki“ er nafn á hlut og tæki, en getur aldrei með réttu táknað þann er við tækið vinnur eða með hlutinn fer, fremjanda verknaðarins, heldur er rétt notkun orðsins sú, sem hér .er höfð, sbr. virki í söðli, víravirki, o. s. frv. Orðið táknar í sjálfu sér, eins og hér er líka gert ráð fyrir, hlut, tæki eða kerfi. Ég mun hafa verið viðstaddur, þegar fyrst var farið að láta orðið tákna fremjanda verks, t. d. útvarpsvirki, og benti ég þá þegar á, að þessi notkun orðsins væri alröng og enda óþörf, þar sem til væri á íslenzku annað ágætt orð, samstofna við þetta, sem er orðið „yrki,“ er leitt er af orðinu verk og táknar þann, sem verkið vinnur, sbr. orðið „einyrki“. Samkv. þessu taldi n. sjálfsagt að halda orðinu virki í frv. í sinni upphaflegu og eðlilegustu merkingu, því að hún er rétt, en hins vegar er alrangt að kalla þá menn virkja, er tiltekið verk vinna. þessi skýring er rétt, og ég vona, að hv. þm. geri sig ánægða með hana. Ég man ekki eftir fleiri atriðum, sem svara þurfi við, og læt þetta því nægja.

* Atvmrh. (Ólafur Thors) : Ég hef ekki haft tækifæri til að hlusta hér á ræðu hv. þm. og get því ekki svarað því, sem fram kynni að hafa komið við umr. En ég tek eftir því, að ein af brtt. n. lýtur að því að fella niður ákvæðin um þátttöku sveitarfélaga í rekstri símastöðva. Þessi hugmynd hefur um nokkurt skeið verið til athugunar og umræðu milli mín og póst- og símamálastjóra. Ég geng út frá, að frsm. n. hafi fengið allar upplýsingar um málið hjá póst.- og símamálastjóra, þar á meðal þetta atriði. Ég hefði þó, um leið og ég játa mig algerlega samþykkan niðurfellingu þessara skyldna, eins og póst- og símamálastjóri er einnig, viljað skjóta því hér inn til athugunar í lm. n., hvort ekki væri unnt að tímabinda þetta við 1. jan. 1942. En þar eð ég sé nú, að þetta er 3. umr., er þetta líklega nokkuð seint á ferðinni hjá mér.

Það er komin til forseta skrifl. brtt. um þetta sama efni

. Ég vil þá þakka lm. n. fyrir þessa brtt. og vona, að d. samþ. hana, þótt ég sé að öðru leyti samþykkur hinni upphaflegu brtt. efnislega. Enda er síminn nú betur fær til að standa undir þessum rekstri en áður var, meðan byrjunarörðugleika var við að etja. En síminn var í öndverðu veik stofnun, þótt nú hafi hann sigrazt á hinum fyrstu erfiðleikum, Það má vera, að eitthvað það felist í öðrum brtt., sem ég get ekki fellt mig við, en ég kem ekki auga á það við fljóta athugun málsins. Ég hef ekki haft mikinn tíma til að sinna þingstörfum, því að undanfarinn hálfan mánuð hef ég setið á nefndarfundum að heita má allan daginn. Sú nefnd er að vísu ekki kosin af Alþingi, en hún hefur haft ærið að starfa. Að lokum vil ég svo þakka hv. samgmn. fyrir meðferð málsins og legg til, að frv. verði samþykkt.

Atvmrh. (Ólafur Thors) : Þetta frv. er borið fram til staðfestingar bráðabirgðalögum, sem sett voru á s. 1. sumri, og fjallar um smávægilega rýmkun á landhelgislöggjöfinni. Það hefur ríkt mikill samhugur um það á undanförnum þingum að halda fast við þá löggjöf og slaka í engu á henni. Og hefur hún réttilega verið skoðuð sem eins konar varnargarður um þann atvinnuveginn, sem afkoma landsmanna byggist að langmestu leyti á. Að slík breyt. var gerð af hálfu ríkisstj. á þessum l. samkv. bráðabirgðal., stafar af því, eins og grg. fyrir þessu frv. ber með sér, að allmörg norsk fiskiskip leituðu hingað til lands á flótta s. 1. vor undan þeim innrásarher, sem hertók Noreg. Nú hafa erlend skip, eins og kunnugt er, mjög takmarkaðan rétt til þess að stunda hér veiðar og nota ísl. hafnir, og hefðu því eigendur og áhafnir þessara skipa enga afkomumöguleika haft hér án þessarar tilslökunar. Með því að það hefði þótt óverjandi kaldranaskapur að meina bágstöddum frændum okkar að stunda hér veiðar, eins og á stóð, þá samþykkti ríkisstj. að gefa út þessi bráðabirgðal., þar sem ísl. ríkisborgurum var heimilað að taka þessi skip á leigu og hafa á þeim að nokkru leyti norskar áhafnir. Ég vænti þess, að þessi heimild, sem var eingöngu takmörkuð við síldveiðarnar og gilti eingöngu fyrir síðastl. sumar - og hefur reyndar ekki neina þýðingu lengur nema sem fordæmi -, sæti ekki andmælum hér í hv. d., þegar hliðsjón er höfð af því, hvaða hvatir lágu til grundvallar hjá ríkisstj., þegar þessi l. voru gefin út. Ég vildi svo mælast til, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og sjútvn.