Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Með l. um tilraunir í þágu landbúnaðarins frá 1940 er ákveðið, að reka skuli áfram tilraunastöðvar í jarðrækt, norðanlands á Akureyri, en sunnanlands á Sámsstöðum. Jafnframt er ákveðið að bæta við tveim öðrum, á Vesturlandi og á Austurlandi, þegar fjárhagsástæður leyfa. Frv. þetta fer fram á, að tilraunastöð sú, sem reist verður fyrir Vestfirði, skuli vera á Reykhólum í Barðastrandarsýslu. - Þetta er í alla staði ákjósanlegur staður. Þar er nægur jarðhiti og önnur aðstaða æskileg. Eftir því, sem landbn. hefur fengið upplýsingar um, er um það fullkomið samkomulag milli þeirra aðila, sem hlut eiga að máli, að tilraunastöðinni verði valinn staður á þessari jörð, bæði hefur það verið athugað hjá Búnaðarfélagi Íslands og tilraunaráði í jarðrækt og eins h já búnaðarsambandi því, sem þarna á hlut að máli. N. mælir því með því, að frv. verði samþ., en telur rétt, að inn í 1. gr. verði bætt: „þegar fé er veitt til þess í fjárl.“, - og er þá gert ráð fyrir því, að það verði tekið til athugunar við afgreiðslu fjárl., hvað mikið fé sé áætlað til þessarar tilraunastöðvar. Annars hefur það verið venjan að leggja sameiginlega fé til tilrauna starfseminnar, því hefur svo aftur verið skipt af tilraunaráði. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fjölyrða frekar um þetta mál og vænti þess, að það gangi áfram sína leið.



Herra forseti. - Ég held, að þessi breyt., sem hv. landbn. gerir á þessu frv., sé mishugsuð og misráðið sé að samþ. hana. Það er orðið svo, að það fé, sem veitt er til jarðræktartilrauna, er veitt af Alþ. í einu lagi, sömuleiðis til búfjárræktartilrauna. Síðan er þriggja manna ráð látið skipta þessu fé milli þessara tveggja aðila, jarðræktarstarfseminnar og búfjárræktarstarfseminnar. Þegar svo búið er að ákveða, hvað mikið skuli fara til jarðræktarstarfseminnar í landinu, þá er það aftur tilraunaráð, skipað fimm mönnum, sem ákveður, hvað mikið hver tilraunastöð skuli fá. En eftir þessu frv. á Alþ. að ákveða sérstaka fjárveitingu til tilraunastöðvarinnar að Reykhólum, og kemur það í raun og veru í bága við l., eins og þau eru nú. Ég held þess vegna, að það sé misráðið að setja þetta inn í frv. og betra, að það sé lagt á vald tilraunaráðs, hvenær það sér sér fært að taka af því fé, sem það fær til umráða, að byrja á rekstri hennar og að Alþ. grípi ekki hér inn í og fyrirskipi, að nú skuli byrjað á Reykhólum, og veiti til þess sérstaka fjárveitingu. Ég held, að tilraunaráð ætti að ráða þessu, og það mun haga gerðum sínum eftir því, hve miklu fé það hefur yfir að ráða ár hvert. Ég vil helzt, að landbn. taki till. aftur nú, a.m.k. athugi hana vel og ef til vill taki hana aftur fyrir fullt og allt. Hún getur sett tilraunaráð í þá aðstöðu, sem neyðir það til að byrja að byggja á Reykhólum, og orðið til þess að draga úr framkvæmdum, sem áður hafa verið ákveðnar og nauðsynlegar eru.



Þær upplýsingar, sem fram komu í ræðu hv. 2. þm. N.-M. um skiptinguna á fénu, eru réttar, og n. er kunnugt um, að þessi aðferð hefur verið viðhöfð. Landbn. áleit rétt að gera þessa brtt., vegna þess að þegar farið er út í nýbyggingar, þá sé rétt, að Alþ. ákveði, aó það skuli gert, og þá fyrst geti það lagt einhverja upphæð til þeirra bygginga, sem þarna verða gerðar. Að öðru leyti sé ég ekki, að það hafi sérstaklega mikla þýðingu, hvort till. verður samþ. eða ekki, því að ég reikna með því, ef lögin ná fram að ganga, að fjvn. taki upp fjárveitingu til þessarar starfsemi. Aðalatriðið er, að Frv. verði samþykkt.

Forseti (JörB): Umr. er frestað og þess vænzt, að n. taki málið til athugunar, án þess að því sé beinlinis vísað til hennar.