Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



. Eins og segir í framhaldsnefndarálitinu á þgskj. 976, þá hafa verið gjörðar nokkrar breytingar á frumvarpinu í háttv. Ed. En nefndin telur engar þeirra svo vaxnar, að þær ættu að verða ágreiningsefni milli deildanna, og ræður til að samþykkja frumv. óbreytt. Breytingar þessar eru 6 að tölunni til, en 5 af þeim eru að eins orðabreytingar og prentvilluleiðrjettingar. Eina efnisbreytingin er 9. gr., sem nú er. Það er ný grein og hjer um bil samhljóða grein, sem feld var í þessari háttv. deild. Það sem þessari háttv. deild gekk til að vilja fella burtu 8. gr. frv., sem þá var,þegar málið var til meðferðar hjer í deildinni, var það, að nefndin hjer áleit, að ekki ætti að standa neitt ákvæði í frumv. um annað en matið sjálft. En í 9. gr. er verið að hrófla við skattalöggjöfinni, að til ábúðarskatts skuli hverjar 150 kr. í matsverði jarða taldar eitt hundrað á landsvísu. Nefndin telur þó breytinguna ekkert varhugaverða og ræður til að samþ. frumv. óbreytt.

Forseti: Jeg skal leyfa mjer að geta þess, að háttv. þm. Borgf. (H. S.) hefir fengið heimfararleyfi af þingi og að háttv. þm. S.-Þing. (P. J.) hefir fengið leyfi til fjarvistar í dag. Áður en gengið var til dagskrár leitaði forseti, að fengnu samþykki ráðherra, leyfis deildarinnar til afbrigða frá þingsköpunum um þetta mál, vegna þess, að nefndarálit um það hafði ekki legið nógu lengi frammi. Veitti deildin það með öllum þorra atkvæða.

Framsögum. meiri hl. (Magnús Kristjánsson) : Eins og nefndarálitið ber með sjer hefir háttv. Ed. tekið vel og viturlega í þetta mál. Hún er í aðalatriðunum samþykk þessari hv. deild, og lætur þess getið, að hjer sje um þýðingarmikið nauðsynjamál að ræða, sem brýn þörf sje á að nái fram að ganga. Háttv. Ed. hefir þó gjört tvær breytingar á frumvarpinu. Hún gengur feti framar í að ljetta undir með almenningi með að tryggja lausafje í fjelaginu. Háttv. Nd. vildi, eins og kunnugt er, takmarka hve mikið lausafje mætti tryggja í fjelaginu, en Ed. hefir álitið fulllangt gengið í því efni, og meiri hl, nefndarinnar hjer er henni sammála um það. Af þessu getur engin veruleg hætta stafað fyrir fjelagið, að minsta kosti ekki frá sjónarmiði þeirra manna, sem hafa trú á fyrirtækinu. Breytingar þær, sem orðið hafa á frv., eru aðallega þær, að í stað þess, sem háttv. Nd, samþykti, að samanlögð vátryggingarupphæð lausafjár, sem trygð væri í fjelaginu, mætti aldrei nema meira en 1/5 hluta af samanlagðri vátryggingarupphæð húsa, þá hefir Ed. sett 1/3 hluta. Önnur breytingin er um einstakar vátryggingarupphæðir lausafjár. Eftir frumv., eina og það fór frá háttv. efri deild, mátti engin ein vátryggingarupphæð lausafjár nema meira en 2000 kr., en Ed. breytti þessari upphæði í 6000 kr. Það er því síst hægt að segja, að frumv. eje óaðgengilegra nú. Jeg tel báðar þessar breytingar til bóta. Áður en jeg setst niður, vil jeg taka það fram, að menn geta ekki búist við því, að mál þetta komist bráðlega til framkvæmda. Stjórnin þarf mikinn tíma til að koma öllu í kring, sem gjöra þarf, áður en fjelagið tekur til starfa, Hún þarf að gjöra ítarlegar tilraunir til að fá samninga við önnur fjelög um endurtryggingu. Þó að ekki takist að ná samningum við nokkurt af þeim fjelögum, sem hafa rekið þessa starfsemi hjer á landi til þessa, þá tel jeg ekki ólíklegt, að hægt sje að fá önnur fjelög til að endurtryggja, t. d. í Ameríku, þegar Sýnt er, að þetta fjelag tekur til starfa hvort sem er. Jeg vona að hv. stjórn taki þetta atriði til rækilegrar yfirvegunar. Annað atriði, sem jeg vildi taka fram, er það, að menn mega ekki gjöra ráð fyrir, að allar vátryggingarskyldar eignir gangi í fjelagið, undir eins og það tekur til starfa. Það verður að haga svo til, að þeir, sem hafa samið um vátryggingar hjá öðrum, gangi ekki inn í fjelagið fyrr en tryggingartími þeirra hjá hinum er útrunninn. Þessu verður að haga svo, til þess að menn þurfi ekki að greiða tvöfalt tryggingargjald. Þetta þarf háttv. stjórn jafnframt að hafa fyrir augum. Jeg vona að frv. fái góðar undirtektir hjer í deildinni eins og fyrri. Raunar eru margir þingmenn fjarverandi í dag, en jeg vona, að það hafi ekki áhrif á úrslit málsins.



Jeg ætla mjer ekki að lengja umræðurnar í dag um þetta mál. Jeg vil að eins leyfa mjer að taka í sama strenginn og háttv. framsm. meiri hlutans (M. K.), að skora á hæstv. ráðherra að gjöra alt, sem í hans valdi stendur, til þess að fá endurtrygging fyrir fjelagið. Að öðru leyti get jeg vísað til þess, sem jeg sagði við 2. umr. hjer í deildinni. Jeg mun greiða atkvæði á móti frumv. nú eins þá, af því að jeg er hræddur um að endurtrygging fáist. Jeg vil einnig vekja athygli á því, að það er að sumu leyti kostur, að nokkur hluti eignanna sje í sjálfsábyrgð, ef hægt er að reiða sig á virðingu þeirra og mat, því að það dregur úr áhættunni. En það er líka ókostur, að því leyti, að landsmenn geta ekki trygt eignir einar til fulls. Þetta er töluverður ókostur, t. d. um dýr hús, að viss hluti þeirra skuli ekki geta fengist vátrygður. Jeg vil að lokum endurtaka áskorun mína til stjórnarinnar, um að gjöra alt sem hún getur, til þess að fá endurtrygginguna.

Forseti: Það hefir komið ósk um að þetta mál verði tekið á dagskrá á þessum fundi, en til þess þarf afbrigði frá þingsköpunum, bæði vegna þess, að frumv. er of seint fram komið og hefir eigi legið nógu lengi frammi. Vil jeg því að fengnu leyfi hæstv. ráðherra, leita samþykkis deildarinnar til þessara afbrigða í einu lagi til allrar meðferðar málsins. Leyfið veitt með 16 shlj. atkv.

Flutnm. (Skúli Thoroddsen) : Jeg hefi ekkert um þetta frv. að segja, annað en það, sem stendur í símskeytinu til hæstv. ráðherra og prentað er sem fylgiskjal við frumv. Mjer er kunnugt um, að fiskiskip leita oft inn til Hafnar á Hornströndum, því að þar er sæmilegt skipalagi. Nú vill síldveiðafjelag hafa þar stöðvar, og því er farið fram á að löggilda staðinn sem verslunarstað. Þarna hefir einnig verið sveitaverslun í 20 ár. Jeg vona að háttv. deild gjöri sitt til að frumv. þetta geti orðið afgreitt sem lög frá þessu þingi.