Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurður Kristjánsson) Herra forseti. Ég hef ekki sett saman langt nál. um þetta mál, ég álít þess ekki þörf. Fjvn. hefur samþ. ágreiningslaust að mæla með till. En rökin fyrir till. eru í rauninni alveg nægileg fyrir hv.þm. í grg.till. sjálfrar. Það er skýrt frá því í grg., að þarna sé fyrirhuguð vatnsvirkjun fyrir Ólafsvík, Hellissand og Fróðárhrepp, og virðist þetta vera álitlegt fyrirtæki. En vegna styrjaldarástandsins hefur ekki fengizt efni til þessarar veitu í Ólafsvíkurhrepp, þess vegna var ákveðið að setja upp bráðabirgðastöð með olíumótor. En kerfið innan bæjar hefur verið lagt eins og ætlazt er til, að það verði í framtíðinni fyrir vatnsvirkjun. Lán til þessa bráðabirgðafyrirtækis, sem að líkindum yrði í framtíðinni varastöð, þegar vatnsveitan er komin, er þegar fengið, að upphæð kr. 130 þús. Það er þetta lán, sem hér er farið fram á, að ríkissjóður ábyrgist, og lánsstofnunin hefur gengið út frá því, að svo muni verða, og fjvn. leggur til, að þessi ábyrgð verði veitt með þeirri einu aths. eða breyt. á till., að í stað þess, að í till. sjálfri er farið fram á, að þessi ábyrgð verði 100% á þessi 130 þús., þá verði ekki veitt ábyrgð nema fyrir 85% af láninu. Þetta er í samræmi við fyrirætlanir sveitarfélagsins, því að í þessu láni, 130 þús. kr., er ekki falinn kostnaður við aflvélina, sem nema mun meira heldur en þessum 15%, sem undanskilið er aðalkostnaðinum í till.n. Fyrir hönd n. legg ég því til, að till. verði samþ. eins og hún er orðuð á þskj. 814.

Frsm. (Ásgeir Ásgeirsson) Herra forseti. - Eins og nál. ber með sér, leggur n. til, að till. verði samþ. óbreytt. Í nál. sést einnig, að allir nm. voru ekki viðstaddir, og voru sumir ekki komnir aftur eftir þinghlé. Það var vitað, að brtt. var fram komin hér í þinginu, en líklegt, að engir myndu fylgja henni. N. þótti till. fela það í sér, að samstarf yrði haft við ríkisstj. um þetta, svo að óþarft væri að setja frekari ákvæði þar um. Ég sé svo enga ástæðu til þess að ræða þetta frekar. Ef þinginu sýnist svo, má ef til vill láta hjá líða að skipa nokkra n. En málið var í raun og veru að efni ti1 afgr. með fjárl. síðasta árs.

Sigurður Kristjánsson Herra forseti. - Eins og kunnugt er, hef ég flutt brtt. við þessa þáltill. Nú hefur fjvn. haft þetta mál til athugunar og lagt til, að brtt. minni verði ekki sinnt. Það er rétt að rifja upp helztu atriði þessa máls. Eins og þáltill. á þskj. 636 ber með sér, er lagt til, að skipuð sé n. til að annast framkvæmdir á Rafnseyri við Arnarfjörð. Þeir menn, sem n. skipa, skulu eigi kosnir af Alþ., heldur af sýslunefndum Vestur-Barðastrandarsýslu og Vestur-Ísafjarðarsýslu og hinn þriðji af ríkisstj. Og n. skal ráðstafa því fé, sem lagt verður fram, og starfa í samráði við skipulagsstjóra ríkisins, fræðslumálastjóra, biskup, sóknarnefnd í Auðkúluhreppi o. fl. En með þessu eru áhrif Alþ. algerlega þurrkuð út og ríkisstj. næstum. Ég get ekki fallizt á, að sú fjárveiting, sem við í fjvn. höfum ákveðið til þessa, sé þannig fengin í hendur hinum og öðrum mönnum, án þess þó að ég vantreysti þessum væntanlegu heiðursmönnum. Og ég get ekki skilið, hvað getur mælt á móti því, að Alþ. megi leggja dóm sinn á þetta. Þessi brtt. mín er því bara öryggisráðstöfun, að Alþ. fái að hafa eftirlit með því, hvað gert er við það fé, sem það veitir, og tel ég þetta tilræði við sóma þingsins. Á því er enginn vafi, að það er gengið nærri landsfólkinu í innheimtu skatta, og því er slæmt, að hæstv.Alþ. fari gáleysislega með þetta fé. Vil ég því skora á hv.þm., að þeir hugsi sig um, áður en þeir fella þessa brtt.

Frsm. (Ásgeir Ásgeirsson) Dagskránni lauk, og þessi viðureign er kunn, enda ber ræða síðasta hv.þm. með sér, að hann er almennt á móti þessu máli, eins og þegar fjárveitingin var samþ. Um það þurfti engar nýjar upplýsingar. En þegar hæstv.Alþ. er einu sinni búið að afgreiða eitt mál, er ekki hægt að koma aftur og aftur og segja, að það sé ótilhlýðilegt af Alþ. að gera ekki um það samþ. æ ofan í æ, hvað gera skuli. Eins og tekið er fram í till., skulu sóknarnefndin í Auðkúluhreppi og skólanefndir í Arnarfirði hafa samstarf við hina væntanlegu n., og er ekkert einkennilegt, þó að í n. eigi sæti menn tilnefndir af sýslunefndum Vestur-Ísafjarðarsýslu og Vestur-Barðastrandarsýslu, þar sem ætlazt er til samkv. till., að Jóns Sigurðssonar sé minnzt á þessum stað með héraðsframkvæmdum, sem ætlaðar eru til framfara og menningar viðkomandi héruðum. Hv. fjvn. gerði enga „klásúlu“, og var það af því, að meiri hl. hennar mun ekki hafa ætlað sér slíkt, og því er það nú, að þessi „klásúla“ kemur frá þeim stað, sem ekki skyldi verið hafa. Till. þessi kemur fram of seint og er til þess gerð að eyða þessu máli.

Ingólfur Jónsson Herra forseti. - Ég hef ekki lagt neitt til þessara mála. Till. var afgr. í allshn. áður en ég kom til bæjarins, og er mér sagt, að vantað hafi þrjá menn í n., þegar málið var afgreitt. Er mér óskiljanlegt, hvernig á því getur staðið, að hv. form. n. tók málið fyrir á meðan. Ég t. d. hafði ekki boðað, að ég mundi ekki koma til þings. Hv. 2. þm.N.-M. var kominn til þings, og er hann vanur að mæta sæmilega á fundum. Hygg ég, að aðstæður hefðu verið til að fá hann til að koma á fund. Hv. 2. þm. Skagf. var ekki við, en að sjálfsögðu átti sá, sem kom í hans stað, að mæta í n. Ég hafði þó hreyft því við form. a. m. k., að ég hefði í hyggju að bera fram brtt. í svipaða átt og hv. 7. þm. Reykv. Þar sem sú till. er fram komin, hef ég ekki borið fram brtt. Ég er alls ekki á móti því, að heiðruð sé minning Jóns Sigurðssonar og gert sé á Rafnseyri eitthvað, sem má verða minningu hans til sóma. En ég fæ ekki séð, að verið sé á neinn hátt að tefja fyrir þessu máli, þó að brtt. á þskj. 744 verði samþ. Þar er ekki farið fram á annað en það, að Alþ. fái að fylgjast með þessu máli. Alþ. hefur veitt fé til framkvæmdanna, og það hefur því rétt til að fylgjast með því, hvað þessir góðu menn hugsa sér að gera og hvernig þeir haga verkum sínum. - Ég segi þetta ekki af því, að ég vantreysti þeim mönnum, sem í n. kunna að verða kosnir, eða af því, að ég vilji leggja stein í götu þessa máls, heldur af hinu, að mér finnst, að hæstv.Alþ., sem að vissu leyti er ráðgjafi ríkissjóðs, eigi að hafa hönd í bagga með þessu á meðan verkinu er ekki lokið. Ég legg því til, að hæstv.Alþ. samþ.brtt. á þskj. 744.

Sigurður Kristjánsson Herra forseti. - Ég skil ekkert í þessari skapvonzku hv.frsm.allshn., því að það er engin ástæða til að vera vanstilltur, þó að menn séu ekki á sama máli um það, hvaða form skuli á því haft, sem gera á til minningar um Jón Sigurðsson á Rafnseyri. Ég vil ekki vera með neinar getsakir, en mér er þó ekki grunlaust um, að það sé einhver aðkenning af samvizkubiti, sem veldur þessu. Við höfum rekið okkur á það, að mönnum hættir stundum við að nota gjarnan nöfn, sem eiga að vera - ja, segjum heilög - til að ýta fram ýmsum smámunalegum hagsmunamálum. Það hefur borið á því, að menn hafa viljað nota nafn Jóns Sigurðssonar til þess að ýta undir framkvæmdir á einstöku stöðum. Það er mjög sómasamlegt og virðulegt að koma upp góðu bókasafni fyrir almenning. Á Ísafirði er mjög gott bókasafn, miðað við stærð kaupstaðarins. En þá skortir húsnæði o. fl. til að geta aukið við það. Nú þótti snjallræði að kalla þetta Bókasafn Jóns Sigurðssonar og ginna þannig Alþ. til að láta fé í að byggja þetta hús. Annar kom með þá till., þótt ekki væri hún skrifleg, að lagður væri vegur frá Ísafirði til Arnarfjarðar, sem helgaður væri Jóni Sigurðssyni. Vildi hann fá ríflega fjárhæð í þennan veg, er hann vildi láta kalla veg Jóns Sigurðssonar. Það mætti sjálfsagt finna fleiri troðninga, sem Jón Sigurðsson hefur farið um. En mér þykir þetta ekki vel farið með nafn hans. Svo kemur enn einn, sem vill láta reisa barnaskóla í þessu héraði, sem er raunar barnlaust að kalla og á hraðri ferð að leggjast í auðn. En þar sem verður lögum samkvæmt að halda þar uppi einhverri kennslu, þá er auðvitað ágætt ráð að kalla skólann barnaskóla Jóns Sigurðssonar og láta ríkið reisa hann. Það er rangt hjá hv.frsm., að ég hafi alltaf verið á móti þessu máli. Ég hef aldrei sagt orð í þá átt, að ekki bæri að gera eitthvað til minningar um Jón Sigurðsson. Ég hef aðeins viljað, að vandlega yrði athugað, hvað það ætti að vera, því að ef það mistækist, gæti það orðið til þess að draga nafn hans niður í lítilmennskuna eða jafnvel duftið. En að öðru leyti þykir mér sjálfsagt, að ríkið sé ekki að skera við neglur sér, ef það gæti fundið eitthvað, sem vel sómdi minningu Jóns Sigurðssonar. Ég vil að lokum leiðrétta þann misskilning, sem kom fram hjá hv.frsm. um afstöðu fjvn., því að þetta mál kom þar ekki til atkv. Var um það rætt að hafa fyrirvara við fjárveitinguna, en það var beinlínis í samráði við fjvn., að þessi leið var farin að flytja brtt. Var það borið undir mig, hvort ekki mundi eðlilegra að breyta sjálfri till. en að fylgja einhverri „klásúlu“ um fjárveitinguna, og það varð alveg að samkomulagi. Er ekki rétt af hv.frsm. að vera að grípa svona fjarstæða hluti. Að öðru leyti skal ég ekki ræða þetta mál, álít ekki rétt að taka það með neinu kappi og vil leggja það undir dómgreind hv.þm.

Gísli Jónsson Herra forseti. - Út af ummælum hv. 2. þm. Rang. um afgreiðslu þessa máls í n., vil ég gefa þær upplýsingar, að strax á fyrsta þingfundi eftir jólafríið óskaði hæstv.dómsmrh. eftir því, meira að segja skriflega, að ákveðin mál væru afgreidd þá þegar, og meðal þeirra var þetta mál. Ég boðaði því strax til fundar í all hn. til þess m. a. að ræða þar þessa till., og fékk hv. 2. þm.N.-M. það boð á sama hátt og aðrir nm. Ræddum við um það á fundinum, að 2. þm. Rang. mundi vera á móti þessari till. eins og hún lá fyrir. Minntist ég meira að segja á það, hvort ekki væri ástæða til að fresta afgreiðslunni, en n. kom sér þó saman um, að úr því að meiri hl. hennar væri sammála um að afgreiða málið þannig, væri ekki ástæða til að fresta því, þar eð þessir menn gætu gert sérálit á sínum tíma. Hins vegar var mér með öllu ókunnugt um, hvenær staðgengill hv. 2. þm. Skagf. og hv. 2. þm. Rang. kæmu til bæjarins, og ég sé ekki, að hægt sé að ásaka n., þó að hún afgreiði mál með sameiginlegum meiri hl., eins og hún gerði. Svo að ég vísa frá með öllu sem form. n. þeim ásökunum, sem hér hafa komið fram um afgreiðslu málsins. Ég vil benda hv. 7. þm. Reykv. á það, að ég mundi ekki telja sæmilegt af Alþ. að fara nú að setja sérstök ákvæði um þá fjárveitingu, sem nú er búið að veita, og enn fremur, að enda þótt till. þessi yrði samþ., hefur hæstv.ríkisstj. fulla heimild til að verja fénu eins og henni sýnist. Liggur fyrir því nýr hæstaréttardómur, að samþ. einnar þáltill. getur ekki raskað lagaákvæðum hér á Alþ. Stendur því nákvæmlega á sama, hvort till. verður samþ. eða ekki upp á það að gera, að þessi fjárveiting, sem nú er búið að veita, verður ekki tekin af staðnum. Af þeim ástæðum einnig sá n. enga ástæðu til að bíða eftir þeim mönnum, sem einhverju öðru höfðu að sinna en þingmálum.

Páll Zóphóníasson Herra forseti. - Ég skal vera stuttorður. Af því, sem fram hefur komið frá hv. form. n., vil ég skýra frá því, hvernig þetta bar að. Það er rétt, að fyrsta þingdag eftir annað fríið, sem hæstv.ríkisstj. gaf þm., boðaði þm. mig á fund. Þá sagði ég: „Viltu ekki lofa Sjálfstfl. að tilnefna mann í stað Jóns Sigurðssonar og lofa 2. þm. Rang. að komast í bæinn, áður en fundur verður boðaður?“ Ég taldi ekki hægt að ræða málið, meðan menn voru enn ekki komnir til þings. Þá sagði hann: „Þetta er ósk ríkisstj.“ Samt gerir hann það nú að halda ekki fund þann dag, en boðar fund daginn eftir. Þá sagðist ég ekki mundu koma á fund, fyrr en menn væru komnir í bæinn, og kvað a. m. k. vorkunnarlaust fyrir Sjálfstfl. að tilnefna mann í stað Jóns Sigurðssonar. Í stað þess að gera það og bíða eftir, að nm. kæmu í bæinn, er fundur boðaður, þótt ég áður væri búinn að segja, að ég kæmi ekki á þennan fund til að taka þátt í afgreiðslu málsins og gerði það ekki, fyrr en n. væri aftur fullskipuð.

Frsm. (Ásgeir Ásgeirsson) Herra forseti. - Þá hafa verið gerðar aths. við skýringu hv. form. allshn. varðandi þetta mál, og tel ég þær heldur lítils virði. Fannst hv. 2. þm.N.-M. meiri þörf á allri þessari vakningu en hinu að mæta á fundinum? En þótt málið væri afgreitt á þessum degi í n., var beðið til mánudags eftir þeim mönnum, sem ókomnir voru. Ég veit ekki, hvort þetta verður talið áfellisvert, en er þó gott að því leyti, að það sýnir, að önnur rök eru ekki sterk. Ég vil benda hv. 2. þm. Rang. á, að í svipuðum tilfellum eru mál alls ekki tekin aftur fyrir Alþ., en það kann nú að valda einhverju um, að hann ber ekki nóg traust til núv. ríkisstj. Ska1 ég svo reyna að stilla skap mitt, því að hv. 7. þm. Reykv. virðist vera illa við alla skapvonzku, en get þó ekki tekið undir það með honum, að við tillögumenn, sem höfum staðið að þessu máli, þurfum að hafa vonda samvizku af því, að við ætlum að misnota nafn Jóns Sigurðssonar til að hrinda í framkvæmd hinum og öðrum framkvæmdum. Við ætlum að nota nafn hans til þess, að það verði einhver sómi sýndur hans fæðingarstað, sem um leið verður hans eigin minning. Mun ég svo ekki segja meira, jafnvel þótt frekara tilefni gefist til.

Flm. (Bjarni Benediktsson) Herra forseti. - Ég get látið nægja að vísa til grg. viðvíkjandi þessarí till. Tilgangur hennar er að koma á fullnægjandi rannsóknum á öllu efni til bygginga, vegagerða, hafnarmannvirkja og annarra verklegra framkvæmda. Öllum þeim, sem hafa staðið að slíkum verklegum framkvæmdum, er augljós nauðsyn þessa. Stofnkostnaður við slíkar rannsóknir verður að sjálfsögðu allmikill, en hann mundi án efa fást endurgreiddur bæði beint og óbeint, áður en langt um liði. Réttast mun, að þessi stofnun verði í sambandi við atvinnudeild Háskólans. Þá er gert ráð fyrir, að ríkisstj. hlutist til um, að einhverjir menn afli sér fróðleiks um þessi efni, ef þess þykir þörf. Að öðru leyti hlýtur málið að koma fyrir Alþingi, áður en frekari framkvæmdir verða hafnar. Ég legg svo til, að málinu verði vísað til fjvn.

Flm. (Jóhann Jósefsson) Herra forseti. - Ég hef, ásamt 13 öðrum hv.þm., leyft mér að flytja þá till. til þál., sem hér er um að ræða, í þá átt, sem þar segir, að fela ríkisstj. að taka að sér að greiða laun væntanlegs yfirlæknis við vinnuheimili Sambands íslenzkra berklasjúklinga. - Öllum hv.þdm. er kunn saga þessa máls og það, með hverjum ágætum hið háa Alþ. og þjóðin öll hefur tekið þessari mikilsverðu tilraun berklasjúklinga til þess að tryggja þann bata, sem berklasjúklingar fá á heilsuhælum, og svo að forða þeim frá því að missa þann bata, heldur þvert á móti að efla hann, þar til fullri hreysti er náð, og í öðru lagi að leitast við að notfæra vinnuþol þessara manna á þann hátt, sem heilsa þeirra leyfir og kraftar og geta, þeim sjálfum til framdráttar og þjóðfélaginu til gagns. Nú er það, eins og kunnugt er, þannig, að vinnuheimilið að Reykjum í Mosfellssveit, er hér um ræðir, er nú svo langt komið, að það getur tekið til starfa, þegar læknir hefur verið ráðinn og reglugerð um það samþ. Og í sambandi við það vil ég geta þess, að reglugerð hefur verið samin, en ég er ekki viss um, að hún hafi enn verið staðfest. Ég geri ráð fyrir, að hún hafi verið send á réttan stað, þ. e. a. s. til hæstv. heilbrigðismálaráðh., og muni þar fá afgreiðslu án stórra breyt. - Nú er það svo, að fyrst verða þarna á vinnuheimilinu að vísu ekki margir vistmenn, sem þeir verða nefndir. En rúm er þar nú þegar fyrir 20 vistmenn, og gert er ráð fyrir, að innan þriggja mánaða verði sú tala tvöfölduð, sem hægt er að hafa af vistmönnum á heimilinu. Og eftir því, sem stjórn S. Í. B. S. hefur upplýst fyrir nokkrum okkar flm.þáltill., er þess að vænta, að innan skamms verði sú tala aftur tvöfölduð, þannig að um 80 sjúklingar verði þarna langvistum. Það leiðir af sjálfu sér, að við slíka stofnun sem þessa er nauðsynlegt, að þegar frá byrjun sé læknir þar yfir, til þess að starf og meðferð þessara manna geti frá upphafi miðazt við þeirra ástand, sem náttúrlega er eins misjafnt og mennirnir eru margir. Það þarf að hafa daglegt eftirlit með heilsu þeirra, þ. e. a. s. vinnuþoli þessara manna, og líka með aðbúnaði þeirra. Þá þarf og að gæta þess, að hegðunarreglum, svipuðum og eiga sér stað á hinum eiginlegu heilsuhælum fyrir berklaveikt fólk, sé fylgt út í æsar, og það fer tæplega vel fram, nema yfirlæknir sé á staðnum. Þá er enn fremur mjög mikilsvert atriði, sem varðar nágrenni vistheimilisins, þ. e. a. s. það fólk og þau heimili, sem verða nágrannar þessara sjúku manna. Því að vitaskuld verða þeir sjúkir að meira eða minna leyti, og er það ekki hvað þýðingarminnst, að þar sé gætt allrar þeirrar varasemi, sem unnt er, svo að nágrenni staðarins geti ekki stafað smithætta af vistmönnunum. Þegar á þessu stigi málsins hefur orðið vart við það, að nokkur uggur er í því fólki, sem kemur til með að hafa nábýli við þetta vinnuheimili, og er það í sjálfu sér eðlilegt, þegar þess er gætt, hvað hér er um smitandi sjúkdóm að ræða og hvað það er orðið öllum ljóst, að allrar varúðar verður að gæta í umgengni við berklaveika menn. Í þeirri reglugerð, sem ég minntist á, er í 4. gr. talað um tilgang stofnunarinnar, og vil ég þar drepa á nokkur atriði. Tilgangurinn er fyrst og fremst að sjá þeim sjúklingum, sem lokið hafa vist á heilsuhæli fyrir berklasjúklinga, fyrir vinnu við þeirra hæfi, þeim til þjálfunar, svo og námi og sjúkrahjálp, eftir því sem þarf. Í öðru lagi er tilgangurinn að taka við til vistar berklasjúklingum með langvinna berklaveiki, sem ekki hafa lengur not heilsuhælisvistar og mega ekki dveljast á einkaheimilum vegna smithættu. Í þriðja lagi að taka á móti öðrum berklaöryrkjum, sem ekki hentar vist á sjúkrahúsum eða heilsuhælum. Þetta er þá þannig, að í þessum þremur flokkum eru taldir þeir menn, sem sérstaklega er ætlað að njóta vistar og aðhlynningar á þessu vinnuheimili. Í 5. gr. er tekið fram, að það sé skilyrði vistar samkv. 4. gr., að vistþegi hafi að dómi yfirlæknis heimilisins minnst þriggja stunda vinnuþol daglega. Þetta bendir á það, að mjög nákvæmt eftirlit verður að hafa með því, hvað sjúklingar eða vistmenn þola að leggja á sig af vinnu, og tel ég það á einskis annars manns færi en læknis, sem er kunnugur sjúklingunum og þeirri veiki, sem hér er um að ræða. Þá er í 12. gr. ákveðið, að sérhver vistmaður sé skyldugur til að hlíta þeim reglum, sem settar kunna að verða sérstaklega um sjúklinga í berklahælum ríkisins. Þar með er sagt, að vistmennirnir eigi að hlíta hinum almennu reglum, sem settar hafa verið og kunna að verða í sjálfum berklahælunum. Þá eru og vistmennirnir háðir, samkv. þessari gr., hegðunarreglum, er yfirlæknir stofnunarinnar setur. Þá er í 13. gr. gert ráð fyrir því, hvernig með skuli fara, ef vistmaður veikist á ný. Þessar greinar, sem ég hef drepið á, segja nægilega mikið til þess að færa hverjum manni heim sanninn um það, að þarna þarf að hafa sérstakan lækni með kunnugleika og það gerþekkingu á vistmönnum heimilisins eða sjúklingum og sjúkdómnum, og hann þarf að vera til staðar. Því að dagtegt eftirlit með heilsufari og hegðun vistmannanna, þ. e. að settum reglum sé hlýtt, verður tæplega framkvæmt svo, að fullnægjandi sé, nema læknir sé þar að staðaldri. Nú munu margir segja, að hér sé um stofnun að ræða, sem ekki sé ríkisstofnun, og að það sé ekki viðeigandi, að ríkið kosti að öllu leyti þann yfirlækni, sem slík stofnun hefur. Þar til vil ég svara því, að til eru þær stofnanir í heilbrigðismálum hér á landi, sem eru ekki ríkiseign og hafa lækni launaðan á einhvern hátt. En þessi stofnun snertir berklaveiki, sem þjóðfélagið á alveg sérstakan hátt hefur tekið að sér að reyna að vinna bug á, með þeim árangri, sem kunnur er og telja má mjög góðan, að það hefur áunnizt í seinni tíð, að berklaveikin fer rénandi í landinu. Og af því að hér er um að ræða þennan sérstaka og erfiða og smitandi sjúkdóm, þá hefur ríkið lagt mjög mikið á sig til þess að kosta hælin og hjúkrun þar. Og virðist það því vera í fullu samræmi við það, sem þjóðfélagið hefur áður gert í þessu efni, að ríkið taki á sig þann kostnað, sem leiðir af því, að yfirlæknir sé hafður við þessa stofnun. Enn fremur má á það benda, að í umr. um þetta mál hér á hæstv.Alþ. hafa allir, sem um það hafa talað, og þar á meðal núv. hæstv.heilbrmrh., látið orð falla um það, að enginn efi væri á því, að þetta vinnuheimili, sem er eiginlega eins konar berklahæli í sjálfu sér, yrði að njóta mjög ríflegs styrks úr ríkissjóði. Og virðist mér, með því að allt mælir með því að sanngjarnt sé, að samþ. verði að fela ríkisstj. að sjá fyrir þessum mjög mikilsverða þætti við rekstur vinnuheimilisins, sem sé að kosta laun þess yfirlæknis, sem valinn verður. Ég veit, að þetta mál þarf athugunar við í n., og tel heppilegast, að því verði, að lokinni umr., vísað til síðari umr. og hv.fjvn.

Flm. (Jónas Jónsson) Herra forseti. - Þessu máli er þannig háttað, að ríkissjóður er eigandi Flateyjar á Skjálfanda. Þarna eru góð fiskimið, og hafa eyjarbúar unnið að því um nokkurra ára skeið að gera viðunanlega bryggju og lendingarbætur fyrir vélbáta. Þar sem ríkið er eigandi eyjarinnar, er ekki ósanngjarnt, að það gangi í ábyrgð fyrir láni, er nemi þriðjungi tilkostnaðar við verkið.

Gísli Jónsson Herra forseti. - Ég vil benda á, að ef sú leið væri farin, sem hér er lagt til, þá er algerlega breytt út af því, sem venja er til í slíkum málum sem þessu. Og ætti hv.fjvn. að athuga það.

Flm. (Jónas Jónsson) Það er að vísu rétt hjá hv.þm., að það gæti verið eðlilegra að fara aðra leið í þessum efnum, en þó er þetta sérstætt, þar sem ríkið er eigandi eyjarinnar. En það, að ég fór þessa leið, var sökum þess, að Flateyingar ætla að vinna að þessu í sumar, en það væri útilokað, ef svo væri, að farið væri að eins og venja er til.

Flm. (Bjarni Benediktsson) Herra forseti. - Till. þessari fylgir ýtarleg grg., og sé ég eigi ástæðu til þess að bæta nokkru þar við, ef mótmæli koma ekki fram. Ég vil aðeins minna á það, að hæstiréttur er nú búinn að starfa í 25 ár, eða aldarfjórðung, og er því fremur en ella ástæða til þess að framfylgja þessu lagaákvæði. Ég tel óþarft að vísa málinu til n., en læt það þó afskiptalaust.