Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flutningsmaður (Einar Arnórsson); Við þessa þingsályktunartillögu, eins og hún var rædd í gær, hafa komið fram brtt. á þgskj. 292, 293 og 296. Brtl. á þgskj. 293 er frá flutningsmönnunum, og er hún að sumu leyti að eins orðabreyting. en að nokkru leyti efnisbreyting, þar sem því er bætt við, að gullið skuli annaðhvort geyma hjer á landi eða í Englandsbanka. Þessu var bætt við fyrir bendingu eins háttv. þingmanns, sem þótti vissara að taka það fram, að gullið þyrfti ekki endilega að geymast hjer á landi. Jafnvel þótt nefndin liti svo á, að stjórninni væri heimilt að geyma gullið erlendis, þó að ekkert væri um það sagt í tillögunni, þá fanst henni engin ástæða til að hafa á móti því, að það stæði þar. Brtt. á þingskjali 292 er frá háttv. þm. S.-Þing. (P. J.) og er hún að mestu leyti samhljóða tillögu okkar. Vil jeg þess vegna skjóta því til hans, hvort ekki mundi rjettast að hann tæki hana aftur. Þá er brtt. hv. þingmanns Vestm. (K. E.) á þingskjali 296. Hún fer í rauninni ekki fram á neina verulega efnisbreytingu. Jeg kann þó ekki allskostar við orðalagið, þar sem sagt er að landssjóður skuli skifta handbæru fje sínu og bankanna, eða því fje, sem bankarnir kunna að geta útvegað í útlöndum, og koma því síðan til geymslu í Englandsbanka. Mjer finst þetta orðalag ekki allskostar geta staðist. Landsstjórnin hefir ekki heimild til að skipa bönkunum að gjöra neitt í þessu efni. Eftir tillögunni, eins og hún var í gær, hafði landsstjórnin frjálsar hendur að fara eins að og henni sýndist tiltækilegast. Svona hluti verða menn að gjöra í trausti til þess, að stjórnin gjöri sæmilega tryggilegar og heppilegar ráðstafanir. Jeg býst ekki við að háttv. þm. Vestm. (K. E.) hafi komið fram með þessa breytingartillögu sína af því, að hann hafi búist við, að stjórnin gripi til neinna örþrifaráða gegn bönkunum hjer, heldur miklu fremur til þess að það sæist skýrt, að þingið ætlaðist ekki til þess. En þá er orðalagið ekki sem heppilegast, enda engin ástæða til að vantreysta stjórninni að ráða fram úr þessu á skynsamlegan hátt.



Jeg kom fram með þessa breytingartillögu mína, eins og háttv. 2, þingmaður Árn. (E. A.) tók fram, til þess að það kæmi skýrt fram, að þingið ætlaðist ekki til, eða teldi það ekki nauðsynlegt, að landsstjórnin legði undir sig allan málmforða, sem hjer er í landinu, eða með öðrum orðum, jeg vildi að það sæist skýrt, að það væri ekki tilgangurinn eða eiginlegi tilgangurinn. Raunar var jeg ekki hræddur um að stjórnin mundi finna upp á því, að skilja tillöguna svo, heldur þóttist jeg viss um, að fólk mundi verða alment hrætt um að þetta yrði gjört. Hvað því viðvíkur, ef tillagan er orðuð eins og jeg hefi stungið upp á, þá megi stjórnin ekki útvega gull á annan hátt en þar er tekið fram, þá finst mjer það ekki ná nokkurri átt. Meðal annars má benda á, að svo gæti farið, að stjórninni væri ekki einungis heimilt, heldur jafnvel skylt, að útvega allan þann gullforða, sem hún gæti komist yfir, ekki síður í bönkunum hjer heldur en annarstaðar. Það er ekki hægt að setja neitt bann fyrir stjórnina, hvernig hún megi ekki haga sjer í þessu máli. Tillagan getur ekki verið annað en leiðbeining fyrir hana, en þá tel jeg rjett að það komi skýrt fram, að þingið álíti ekki þörf á því nú, að hún dragi undir sig, alt gull, sem til er í landinu. En það vil jeg taka fram, að svo getur staðið á, að stjórninni sje það ekki að eins heimilt, heldur skylt. Getur hún sjálf gefið út lög, sem heimila það. Jeg vona að til þess þurfi ekki að koma, en allur er varinn góður. Og jeg álít tillöguna varlegar orðaða, ef hún verður orðuð á þann hátt, sem jeg hefi stungið upp á.



Sú breytingartillaga, sem er kend við mig og er á þingkjali 292, er að mestu leyti samhljóða breytingartillögu nefndarinnar á þingskjali 293. Þó er mismunur í 1. liðnum, þar sem farið er fram á að breyta fyrirsögninni eftir innihaldi tillögunnar. Býst jeg við að það verði samþykt án atkvæðagreiðslu, ef brtt. nefndarinnar á þingskjali 293 verður samþykt. Að öðru leyti munar ekki öðru en því, að jeg hefi stungið upp á að orðið „koma“ komi í staðinn fyrir orðið „víxla“. Vildi jeg að það kæmi til atkvæða, en að öðru leyti get jeg tekið mína brtt. aftur.