Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um samþykki til að fresta fundum Alþingis skv. 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan er svohljóðandi: „Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 9. júní 2023 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 12. september 2023.“ Tillagan skýrir sig sjálf.

Virðulegur forseti. Allt frá því að ég kom í samgönguráðuneytið hef ég reynt að finna leiðir til að við fjármögnuðum uppbyggingu flugvalla með sambærilegum hætti og allir kollegar okkar á Norðurlöndum. Það er loks að takast hér í dag í þessu máli. Ég vil þakka öllum þeim sem hafa lagt hönd á plóg til að geta klárað þetta mál hratt og vel, framsögumanni, Ingibjörgu Isaksen, sem og allri nefndinni, umhverfis- og samgöngunefnd, en einnig þessum góðu viðtökum sem ég hef séð hérna í dag. Þetta verður allt annað. Við getum farið að byggja upp varaflugvellina í gegnum þetta gjald en einnig byggt upp alla aðra flugvelli í gegnum þjónustugjöldin sem við höfum haft til ráðstöfunar. Þessir peningar skila sér. Skattlagning í flugi er til staðar í öllum Evrópulöndum og þessi er hófleg.

Hæstv. forseti. Með samþykkt þessa frumvarps mætum við örorku- og ellilífeyrisþegum með mikilvægum kjarabótum nú á miðju ári, sem vissulega er ekki venjan, en það er jákvætt. Hækkuninni er ætlað að koma í veg fyrir kaupmáttarrýrnun þessara hópa síðar á árinu þar sem verðbólga er meiri en gert var ráð fyrir í forsendum fjárlaga ársins í ár. Þessi 2,5% hækkun sem hér er lögð til kemur til viðbótar hækkun um 7,4% um síðustu áramót og er mikilvægur liður í að mæta þeim hópum sem kröppust hafa kjörin við núverandi efnahagsaðstæður. Ég vil fá að þakka hv. velferðarnefnd fyrir góða og snarpa vinnu í þessu máli og gleðst með þingheimi því að ég veit að hann mun allur samþykkja þetta mál.

Herra forseti. Til þess að við getum haldið í verðbólgubrjálæðið sem er í gangi hérna þá hefðum við þurft að hækka 1,5% meira en við erum að gera núna þannig að við hefðum þurft að hækka um 4,1%. Það er klifað á því ítrekað hérna hvað við höfum verið greiðvikin núna um áramótin. Það er lögbundið að um hver áramót, í byrjun janúar á hverju einasta ári, er miðað við vísitöluþróun ársins á undan og við hér erum lögþvinguð til þess að hækka eða breyta kjörum almannatryggingaþega í takti við það. Ég er orðin leið á því að það sé látið líta svo út hér að það sé alltaf verið að gera fólki einhvern rosalega mikinn greiða þegar við erum lögþvinguð til þess að láta almannatryggingar fylgja vísitöluþróun í landinu. En þetta er ekki nóg. Þetta er skref í rétta átt og Flokkur fólksins mun greiða atkvæði með því eðli málsins samkvæmt, en þetta hefði þurft að vera 4,1%.

Herra forseti. Ég skil þær áhyggjur sem hafa verið reifaðar í sambandi við það að við mættum eiga von á einhverri holskeflu frá dómurum og æðstu ráðamönnum og saksóknurum í sambandi við það að við erum að ganga inn á þeirra launakjör. En það breytir ekki þeirri staðreynd að það væri enginn bragur á því að við reyndum ekki að ganga í takt, að efsta lagið í samfélaginu reyndi ekki að ganga í takt og sýna það í verki að við viljum í rauninni koma til móts við það ástand sem er í samfélaginu og skiljum það af öllu hjarta. Þannig að við skulum þá sjá til hvort hluti af þessu efsta lagi fellir grímuna og sýnir að það vilji ekki taka þátt í samfélaginu með okkur og hjálpa til. Flokkur fólksins var hins vegar með tillögu um það að við myndum ekki þiggja eina einustu krónu á meðan við erum að ganga í gegnum þessa erfiðleika, hvort sem það væri um næstu áramót eða eftir eitt ár eða tvö ár. Þessi frábæra ríkisstjórn ætlar nú að laga hlutina bara einn, tveir og þrír, þannig að það hefði þá kannski þurft að bíða lengi. En við hefðum átt að bíða með hverja einustu krónu fyrir allt þetta efsta lag. 

Herra forseti. Við greiðum hér atkvæði um laun okkar og æðstu embættismanna samfélagsins. Ég greiði þessu frumvarpi atkvæði mitt með gleði vegna þess að mér finnst skipta máli að við tökum þátt í því að ná tökum á verðbólgunni, sem er jú markmið ríkisstjórnarinnar. Þetta frumvarp eitt og sér breytir ekki öllu en það skiptir máli inn í heildarpúslið. Ég verð að segja að það hefur komið mér mjög á óvart hvernig bæði þingflokkur Pírata og Samfylkingarinnar hafa í gegnum þessa atkvæðagreiðslu hér ekki viljað hafa það þannig að allt efsta lagið í embættismannakerfinu tæki þátt í þessu. En ég er mjög glöð að sjá það hér á atkvæðatöflunni að í lokaafgreiðslu erum við nú flest með í þessu, því að þetta skiptir máli. Þetta breytir ekki öllu en við eigum að ganga á undan með góðu fordæmi og það erum við að gera hér í dag.  
            

Hv. alþingismenn. Komið er að lokum þingfunda og þessu löggjafarþingi, sem er hið 153. í röðinni, verður brátt frestað, eins og starfsáætlun segir til um. Þinghald hófst með hefðbundnum hætti og á tilskildum tíma síðastliðið haust og að þessu sinni hafa hvorki farsóttir né aðrir óvæntra atburðir utan þings haft áhrif á störfin, eins og hefur verið raunin á nokkrum undanförnum þingum. Það er ánægjulegt að geta greint frá því við þinglok að þingstörfin gengu almennt greiðlega og ekkert hefur verið því til hindrunar að Alþingi rækti hið mikilvæga hlutverk sitt. Fundir hér í þingsalnum urðu 123 og 82 lög voru samþykkt. Þar af eru 75 stjórnarfrumvörp, fimm nefndarfrumvörp og tvö þingmannafrumvörp. Stefnt er að því á komandi hausti að taka í notkun nýbyggingu sem hefur verið að rísa hér á Alþingisreitnum. Þar munu þingmenn og þingflokkar fá betri og haganlegri starfsaðstöðu en þeim hefur boðist hingað til og starfsfólk Alþingis einnig. Það er að mínu mati tilhlökkunarefni að eiga þau tímamót í vændum að sjá starfsemi þingsins loksins í hagkvæmu húsnæði sem sniðið er að þörfum þess. Það mun alveg áreiðanlega stuðla að aukinni skilvirkni í þeim margþættu störfum sem hér eru unnin. Eins og verða vill þegar tekist er á um málefni lands og þjóðar þá kom það fyrir að vetrarstormar næddu hér um þingsalina og sumar ræðurnar lengdust nokkuð í annan endann þegar svo bar undir, en í meginatriðum gekk þó samstarf þingmanna vel og þinghaldið einnig. Fyrir það vil ég þakka þingmönnum öllum en alveg sérstaklega formönnum þingflokka sem lögðu sig sérstaklega fram við að leysa úr málum svo unnt yrði að ljúka þingstörfum samkvæmt starfsáætlun, sem og varaforsetum sem stóðu vaktina við fundarstjórn. Ég vil að lokum þakka skrifstofustjóra Alþingis og starfsfólki skrifstofu Alþingis góða samvinnu og vel unnin störf við þinghaldið sem nú er senn á enda. Að lokum óska ég þingmönnum öllum og starfsliði þingsins allra heilla og velfarnaðarósk um að við hittumst heil við þingsetningu á komandi hausti.

Herra forseti. Ég vil fyrir hönd okkar alþingismanna færa forseta og varaforsetum Alþingis kærar þakkir fyrir samstarfið á þingvetrinum sem nú er að ljúka. Eins og þingmenn þekkja er forseti maður margra og helst langra funda. Í því samhengi er áhugavert að nú séum við í fyrsta skipti í alllangan tíma að ljúka þingstörfum á tilgreindum þinglokadegi samkvæmt starfsáætlun Alþingis. Kannski var það yfirvofandi ósögð hótun um ótrúlega langa fundi þingflokksformanna með forseta  Ég vil sömuleiðis við þetta tækifæri fyrir hönd okkar þingmanna færa starfsfólki þingsins þakkir fyrir veturinn og lýsa aðdáun á því hvernig þeim tekst vetur eftir vetur dagana langa að tryggja að þetta gangi allt nokkurn veginn smurt fyrir sig þrátt fyrir að við þingmenn reynum iðulega að setja allt í hers hendur. Nú bíður sumarið okkar með þeim fjölmörgu verkefnum sem það ber með sér. Það er skafl verkefna á flestum borðum sem þingmenn ýttu á undan sér með þá tálsýn í huga að það verði nægur tími til að leysa þetta þegar þingið er búið, við þekkjum þetta öll. Nú er það undirbúningur þingmála fyrir næsta haust og svo það verkefni sem iðulega er of lítill tími fyrir á meðan þing er að störfum, þ.e. að sinna kjördæmunum okkar, fara um og heyra í fólki og leggja við hlustir. Að þessu sögðu vil ég ítreka þakkir okkar þingmanna til forseta, varaforseta og starfsfólks Alþingis og bið þingmenn að taka undir orð mín með því að rísa úr sætum. 

Ég þakka hv. 8. þm. Norðvest., Bergþóri Ólasyni, hlý orð í minn garð og góðar óskir. Ég þakka alþingismönnum líka fyrir að taka undir orð hans. Svo tek ég sérstaklega undir þakkir hans til starfsmanna Alþingis.

Forseti Íslands gjörir kunnugt: „Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 153. löggjafarþings frá 9. júní 2023, eða síðar ef nauðsyn krefur, til 12. september 2023. Gjört í Reykjavík, 8. júní 2023. Guðni Th. Jóhannesson. Katrín Jakobsdóttir. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis hér fyrr í kvöld lýsi ég því yfir að fundum Alþingis 153. löggjafarþings er frestað. Ég vil nýta þetta tækifæri og þakka hv. alþingismönnum fyrir prýðilegt samstarf á þessu þingi og þakka enn fremur starfsfólki þingsins sérstaklega fyrir vel unnin störf. Ég óska öllum hér í húsi góðrar heimferðar og gleðilegs sumars.