Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Í þeim brtt. meiri hlutans sem hér liggja fyrir er að finna ýmsar jákvæðar tillögur sem við í Samfylkingunni munum styðja. Við teljum hins vegar að áherslan á ýmsa mikilvæga málaflokka sé alls ekki næg, t.d. á menntamál og kjör aldraðra þar sem Samfylkingin leggur fram tillögu um sérstaka afkomutryggingu. Sömuleiðis þarf aukna áherslu á úrbætur fyrir barnafólk og byggðamál. Við höfum þess vegna lagt fram tillögur um að efla þessa málaflokka verulega umfram tillögur ríkisstjórnarinnar. Ég legg áherslu á að á móti þessum útgjöldum hefur Samfylkingin lagt fram tillögur um auknar tekjur eða niðurskurð á öðrum útgjöldum þannig að þegar upp er staðið, herra forseti, þá mun afkoma ríkisins batna um einn milljarð samkvæmt tillögum Samfylkingarinnar. Það er ákaflega mikilvægt að þetta komi fram.

Herra forseti. Við atkvæðagreiðslu við 2. umr. fjárlaga þar sem greidd eru atkvæði m.a. um brtt. frá meiri hluta og minni hluta, munu þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs styðja þær brtt. sem lúta að því að efla þau mörgu og góðu verkefni sem samræmast stefnu Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs. Þingmenn munu sitja hjá við einstök atriði í brtt. sem þeir geta í sjálfu sér ekki stutt en vilja ekki bregða fæti fyrir. Eins munum við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs greiða atkvæði gegn einstaka liðum ef okkur finnst þeir ganga þvert á stefnu okkar eða áherslur. Einstakir þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs hafa flutt brtt. sem lúta að áherslum flokksins, þ.e. að auka jöfnuð í samfélaginu og styrkja innviði þess. Tekjuhlið frv. hefur þingflokkurinn ákveðið að láta bíða til 3. umr. fjárlaga enda liggur hvorki fyrir áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsforsendur næsta árs né endurskoðuð tekjuáætlun. Þetta vildi ég, herra forseti, láta koma fram við upphaf atkvæðagreiðslunnar.

Virðulegur forseti. Samfylkingin situr hjá við tillögu um útgjaldaaukningu við lið 01-101 Aukning rekstrarkostnaðar. Það er sjálfsögð og eðlileg krafa að spara og hefja sparnað hjá æðstu yfirstjórn. Það er ekki gert og ekki gerð nein tilraun til þess. Því situr Samfylkingin hjá við þennan og næsta lið.

Herra forseti. Hér er gerð tillaga um það að auka framlag í stofnkostnað háskóla og vísindasstofnana um 200 millj. Tillagan gengur út á að 100 millj. fari í byggingu rannsóknahúss Háskólans á Akureyri og aðrar 100 millj. í byggingu Náttúrufræðihúss Háskóla Íslands. Þessar byggingar eru báðar afar mikilvægar fyrir háskólastigið og þess vegna munu þingmenn Samfylkingarinnar segja já við tillögunni.

Virðulegi forseti. Hér leggur Vinstri hreyfingin -- grænt framboð til 150 millj. kr. fjárveitingu til byggingar Náttúrufræðihúss Háskóla Íslands. Sannast sagna hefur þar ekki verið staðið sómasamlega að málum. Nú er nauðsynlegt að taka þar hressilega á ef ekki á að taka áratugi að ljúka þessari byggingu. Aðstöðuleysi háskólanema er forkastanlegt og þess vegna segja þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs já.

Herra forseti. Það er afskaplega mikilvægt fyrir jákvæða byggðastefnu að menntunarmöguleikar allra landsmanna séu efldir með öllum tiltækum ráðum. Sú tillaga sem hér liggur fyrir um aukna fjármuni til fjarkennslu á háskólastigi hnígur í þá átt að gera fleirum mögulegt að njóta háskólamenntunar án þess að búsetu þeirra sé raskað. Þess vegna styður Samfylkingin þessa tillögu.

Herra forseti. Veruleg þörf er á því að auka fjármagn til rannsókna á vegum háskóla á Íslandi. Fjárveitingar í því skyni hafa ekki verið í samræmi við fjárveitingar til kennslu þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir háskóla á Íslandi til að ná því marki að rannsóknastarfsemi fái jafnmikinn skerf og kennslan. Fjárþörfin til að skapa viðunandi skilyrði fyrir núverandi rannsóknastarfsemi í Háskóla Íslands er í rauninni 750 millj. kr. Við leggjum til að framlag ríkisins þ.e. fyrir árið 2001 hækki um 150 millj. kr. Ég segi já.

Herra forseti. Við leggjum til 300 millj. kr. viðbótarfjármagn til framhaldsskólanna en ljóst er að skólarnir verða ekki reknir nema til komi viðbótarfjármagn. Við verðum áþreifanlega vör við að ekki er hægt að manna skólana nema aukið fjármagn komi til sögunnar. Við gerum okkur grein fyrir því að þetta viðbótarfjármagn, 300 millj., hrekkur ekki til til að búa megi að skólunum svo viðunandi sé en við viljum gefa Alþingi tækifæri til að sýna vilja sinn í verki. Þessir peningar eiga ekki að fara í einkavæðingaráform ríkisstjórnarinnar. Ef draumar ríkisstjórnarinnar og draumar hæstv. menntmrh. Björns Bjarnasonar verða að veruleika í þeim efnum, þá mun það snúast upp í martröð íslensku þjóðarinnar og gegn því viljum við sporna. Þetta viðbótarfjármagn á hins vegar að fara til að efla skólastarfið og gæti orðið til þess að stuðla að lausn þeirra viðkvæmu og erfiðu verkfallsdeilu sem nú er háð.

Hæstv. forseti. Forsvarsmenn Námsgagnastofnunar komu á fund hv. menntmn. á dögunum og tjáðu nefndinni að núverandi fjárveitingar stofnunarinnar dygðu varla til endurprentunar á því námsefni sem til væri í landinu. Ekki væri neitt fjármagn til gerðar nýs námsefnis sem þó væri rík þörf fyrir, m.a. vegna breytinga á lögum og nýrrar námskrár. Það er ljóst að þær 20 millj. sem hér er lagt til að bætt verði við fjárframlög til námsgagnagerðar duga skammt til að koma út því námsefni sem grunnskólar í landinu þarfnast sárlega og bíða í ofvæni eftir. Því þarf að taka betur á en hér er lagt til, herra forseti. Ég greiði atkvæði með þessari tillögu.

Herra forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um framlag til jöfnunar á námskostnaði en í nýsamþykktum reglum um jöfnun á námskostnaði er gert ráð fyrir að fleiri unglingar geti átt aðgang að þeim styrkjum sem hér er um að ræða en áður var. Hækkun ríkisstjórnarinnar á þessum lið er aðeins til þess að uppfylla gefin loforð um hækkun á styrkupphæðum til einstaklinga en tekur ekki til þeirrar fjölgunar sem reglugerðin býður upp á. Tillagan sem hér um ræðir frá þingmönnum Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs miðar að því að framlagið sé aukið, þannig að hægt sé að veita aukna styrki til þessara nemenda og ekki þurfi að lækka þá vegna þeirrar fjölgunar sem verður með breyttum reglum. Ég segi já.

Virðulegur forseti. Hér er um mannréttindamál að ræða og mikið baráttumál heyrnarskertra að fá íslenskt efni í sjónvarpi textað og þá erum við að tala um ríkissjónvarpið, herra forseti. Okkur finnst það sjálfsögð skylda ríkissjónvarpsins að standa undir kostnaði við að texta fréttir og annað innlent sjónvarpsefni fyrir heyrnarskerta. Meðan slíkt er ekki gert búa heyrnarskertir við mannréttindabrot. Við leggjum til að í þennan lið fari 10 millj. kr. einungis til þess að koma verkefninu af stað. Ég segi já.

Herra forseti. Við þingmenn í Vinstri hreyfingunni -- grænu framboði leggjum til að þessi liður hækki um 50 millj., úr 25,5 upp í 75,5. Ástæðan er sú að víða um land eru byggingar að fara illa sem þarf að endurbyggja. Þetta eru menningarverðmæti sem margar eru í einkaeign þar sem einstaklingar hafa ekki tök á og geta ekki ráðist í þær framkvæmdir sem þarf og með þeim hætti sem viðhlítandi er. Með því að stuðla að eflingu þessa sjóðs munum við á sama tíma efla menningarstarfsemi um allt land.

Forseti. Fjármagn hefur verið aukið verulega til utanrrn. á undanförnum árum. Um það hefur ekki verið deilt að þörf hefur verið á því að efla utanríkisþjónustu okkar en það er líka ástæða til þess að líta til þátta þar sem hægt er að spara fé. Við hjá Vinstri hreyfingunni -- grænu framboði teljum óþarfa að reka sérstaka varnarmálaskrifstofu til að snúast kringum ameríska herinn á Keflavíkurflugvelli fyrir heilar 62 millj. kr. á ári. Við leggjum til að gengið verði til samninga um að herinn hverfi af landi brott og þar með má spara útgjöld við rekstur varnarmálaskrifstofu hjá utanrrn. Við leggjum því til að þessi liður lækki allverulega en þó verði skildar eftir 10 millj. kr. á fjárlögum til þess að loka starfseminni niður.

Herra forseti. Hér er sömuleiðis á ferðinni liður sem er af okkar hálfu viðleitni til að spara ríkisútgjöld. Við teljum sömuleiðis óþarft að reka batterí fyrir 63 millj. kr. á ári til að snúast í kringum NATO. Með sömu rökum og áður sagði um að Ísland taki upp aðra stefnu í þessum efnum teljum við að þarna mætti spara verulegar fjárhæðir eins og 40 millj. kr. á næsta ári og þá stæðu eftir 23 millj. til að semja um hvernig starfsemin yrði lögð niður. Þær 40 millj. sem þarna spöruðust mættu ganga upp í næstu töluliði á breytingartillöguskjalinu, þ.e. liði eins og Þróunarsamvinnustofnun eða mannúðarmál og neyðaraðstoð og væru þessir fjármunir svo sannarlega betur komnir þar.

Herra forseti. Í 10. tölul. brtt. á þskj. 396 er lögð til 100 millj. kr. hækkun á liðnum Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Hér er sem sagt lögð til allveruleg hækkun á framlögum Íslendinga til þróunarsamvinnu sem mundi koma þeim lið upp undir hálfan milljarð kr. Þó er ljóst að mikið vantar á að við Íslendingar leggjum til þessara mála með sambærilegum hætti og þjóðir með svipuð lífskjör. Hefur það lengi verið smánarblettur á frammistöðu okkar að þessu leyti á alþjóðavettvangi að framlög okkar til þróunarsamvinnu og tengdra viðfangsefna liggja langt undir þeim viðmiðunarmörkum sem alþjóðasamfélagið hefur sett sér fyrir margt löngu að velmegunarþjóðirnar eigi að leggja af mörkum til þessa málaflokks af hálfu opinberra aðila 0,7% af þjóðartekjum og af hálfu annarra 0,3%. Hlutfall Íslands hefur verið að rokka á bilinu 0,1% til 0,2% og er það auðvitað ekki vansalaust, herra forseti.

Hæstv. forseti. Hér er verið að greiða atkvæði verulega auknum fjárveitingum til landshlutabundinnar skógræktar. Það er í sjálfu sér hið besta mál og ég greiði þessu atkvæði. En ég vil minna á það að hér fer fram skógrækt út um allt land án þess að gert hafi verið umhverfismat, stórfelld skógrækt sem breytir vistkerfinu að hluta án þess að umhverfismat hafi verið gert. Ég vil vekja athygli á þessu og minna á þetta, hæstv. forseti.

Herra forseti. Hér erum við að greiða atkvæði um að verja 70 millj. til viðbótar í landshlutabundin skógræktarverkefni frá því sem var í fyrri tillögum. Ég lýsi sérstakri ánægju minni yfir þessu. Það eru 200 bújarðir á Suðurlandi sem taka þátt í skógræktarverkefninu. Það er ekki rétt sem hefur komið fram. Hver einasta jörð sem tekur þátt í þessu verkefni fer í mat.

Herra forseti. Á liðnum árum hefur oft verið haft á orði að ástandið í húsnæðismálum væri slæmt. Því miður hefur það reynst vera rétt. Það er hins vegar ekki of djúpt í árinni tekið að staðhæfa að ástandið á leigumarkaði sé svo slæmt og alvarlegt, ekki síst á suðvesturhorninu, að ekki verði hjá því komist að grípa til róttækra og afgerandi aðgerða. Það eitt dugir ekki að koma með viðbótarfjármagn til uppbyggingar á félagslegu leiguhúsnæði á markaðsvöxtum. Hér þarf að koma til stóraukinn félagslegur stuðningur. Við leggjum til að til þessa verði veitt framlag upp á 800 millj. kr. Stuðningur af þessu tagi er skorinn niður í fjárlagafrv. og verði þessi tillaga felld þá boða ég mjög kröftuga umræðu um húsnæðismálin áður en þingið fer í jólafrí. Við getum ekki afgreitt fjárlagafrv. eins og hér er gert ráð fyrir.

Herra forseti. Hér eru greidd atkvæði um þá tillögu þingmanna Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs að inn komi sérstakur liður fyrir vistun geðfatlaðra barna og ungmenna. Hér er því miður þó nokkuð stór hópur af alvarlega geðfötluðum börnum með geðröskun eða hegðunartruflanir. Það er óþarfi að lýsa því hve mikil áhrif sjúkdómar af þessu tagi hafa á börnin sjálf, foreldra þeirra, systkini og heimilisaðstæður allar. Langflest barnanna búa á heimilum sínum og eru í umsjá foreldra sinna allan sólarhringinn þrátt fyrir alvarleg veikindi þar sem úrræði heilbrigðiskerfisins fyrir geðveik börn eru af mjög skornum skammti. Þetta er tillaga um að sérstaklega verði hugað að vistun geðfatlaðra barna.

Herra forseti. Samfylkingin leggur til að erfðafjárskatturinn skili sér að fullu til Framkvæmdasjóðs fatlaðra enda er það markaður tekjustofn til sjóðsins. Auk þess eru lagðar til 25 millj. kr. til viðbótar í stofnkostnað til hvíldarheimilis fyrir geðsjúk börn en engin úrræði eru til staðar fyrir þau börn og foreldra þeirra. Ég minni á að erfðafjárskatturinn er markaður tekjustofn til Framkvæmdasjóðs fatlaðra og í tíð þessarar ríkisstjórnar hefur sjóðurinn verið skertur um á annan milljarð með því að erfðafjárskatturinn hefur ekki skilað sér.

Herra forseti. Það má e.t.v. líta svo á að þessi tillaga sé þegar afgreidd með þeirri sem felld var áðan. Hér er þó önnur tala á ferð. Í fyrra tilvikinu var einnig um að ræða fjárveitingu til stofnkostnaðar sem var innifalinn í hækkun til Framkvæmdasjóðs fatlaðra. Það er svo sem allt í lagi að leyfa mönnum að greiða um þetta atkvæði aftur og vita hvort einhverjum hefur snúist hugur. Það verður að segjast eins og er að útreiðin á Framkvæmdasjóði fatlaðra sem nú er skertur um drjúgan meiri hluta tekna sinna sem rennur í ríkissjóð í stað þess að ganga til þeirra brýnu málefna sem Framkvæmdasjóður fatlaðra hefur á sinni könnu, að útrýma biðlistum, taka á aðgengismálum og öðrum slíkum verkefnum sem ekki hefur verið unnt að sinna með fullnægjandi hætti undanfarin ár. Það er enn fremur ámælisvert, herra forseti, ef af því verður að færa málaflokkinn málefni fatlaðra til sveitarfélaganna, að ríkið ætli að skilja við hann með þeim hætti sem raun ber vitni, að skerða verulega á síðustu árunum aðaltekjustofn málaflokksins.

Herra forseti. Hér er á ferðinni tillaga frá Samfylkingunni um 40 millj. kr. framlag í starfsmenntasjóð. Við okkur blasa miklar atvinnuháttabreytingar, m.a. með aukinni tækni og tölvuvæðingu, ekki síst í ýmsum framleiðslu- og þjónustugreinum. Fólk mun þurfa að mennta sig í auknum mæli til að mæta breytingum og eiga möguleika á að skipta um störf. Þeir sem hafa minnsta formlega menntun eru viðkvæmustu hóparnir þegar þessar breytingar verða. Samfylkingin telur mikilvægt að stuðla að aukinni starfsmenntun í atvinnulífinu. Við viljum auka framlög í starfsmenntasjóð og gera átak í þeim málum.

Herra forseti. Við í Vinstri hreyfingunni -- grænu framboði styðjum þennan lið og gerum í sjálfu sér ekki athugasemdir við skiptingu fjárins. Þetta er einfaldlega allt of lág upphæð sem hér er varið til að styðja ýmis almannasamtök og fjárveitingin þyrfti að hækka verulega á þessum lið svo að viðunandi sé. Ég vek athygli á því að til Leigjendasamtakanna er varið 200 þús. kr. Þetta jafngildir því í reynd að hér verði ekki rekin nein leigjendasamtök. Fleiri dæmi mætti nefna á þessum lið. Við gerum ekki athugasemdir við þessa skiptingu en teljum að talsvert viðbótarfjármagn þyrfti hér að koma til.

Herra forseti. Hér er lagt til að veita 25 millj. kr. til rekstrar hvíldarheimilis fyrir geðveik börn. Það er mjög mikil þörf fyrir hvíldarinnlagnir fyrir þennan hóp, bæði fyrir foreldra, systkini og sérstaklega þessi börn. Þetta eru alvarlega geðsjúk börn sem hér um ræðir og það eru engin úrræði til staðar fyrir þennan hóp. Þetta eru 25 millj. kr. til rekstrar.

Herra forseti. Fjölmargir aldraðir og öryrkjar búa við sára neyð. Samfylkingin leggur því til að 2 milljörðum kr. verði varið til að standa straum af fyrsta áfanga sérstakrar afkomutryggingar fyrir aldraða og öyrkja en enginn einn hópur hefur verið hlunnfarinn jafnmikið í góðæri liðinna ára og þessi hópur. Þessari aðför að öldruðum og öryrkjum mótmælum við harðlega. Við í Samfylkingunni leggjum til að málefni lífeyrisþega verði sett í forgang með því að koma á sérstakri afkomutryggingu til að bæta kjör þeirra.

Herra forseti. Við leggjum til að afnema þá íþyngjandi og óréttlátu reglu sem tekjutenging tekjutryggingar lífeyrisþega við laun maka er. Þessi regla brýtur mannréttindi á lífeyrisþegum. Við erum að fara þarna á svig við alþjóðasamninga sem við höfum gerst aðilar að og einnig jafnvel stjórnarskrána með því að viðhalda þessari reglu. Við leggjum hér ríflega fjárhæð til þess að afnema þessa tekjutengingu sem á auðvitað ekki að eiga sér stað á þessum tímum.

Herra forseti. Hér er sérstakur liður, Sérstakt yfirlit, töluliður 15 Ýmis framlög. Ég ætla ekki að tíunda eða taka út neinn einstakan lið en vil beina athygli þingsins og þjóðarinnar að því að heildarfjárframlög til þessa liðar eru allt of lág. Beiðnir þeirra félaga sem sækja hér um eru miklu hærri og það er alveg ljóst að mörg þessara félaga munu eiga í erfiðleikum með rekstur og munu þurfa að sækja til annarra um framlög. Heildarfjárhæðin er allt of lág til þess að hægt sé að skipta henni milli þessara félaga svo viðunandi megi teljast.

Herra forseti. Ég vil vekja athygli á því að hér er verið að skerða framlag til vaxtabóta. Það er verið að draga úr stuðningi við húsnæðiskaupendur. Það er verið að gera þetta á sama tíma og vextir hér liggja í um 20% á víxilvöxtum. Við erum að tala um 15% raunávöxtun á fjármagni. Á sama tíma og þessu er þannig háttað, er verið að draga úr stuðningi við húsnæðiskaupendur. Það er verið að skerða vaxtabætur með því að láta viðmiðunarmörk vaxtabótanna ekki fylgja almennri launaþróun. Þetta er ekki hægt að styðja.

Virðulegi forseti. Það er bráðnauðsynlegt að bæta fjarskipti og auka flutningsgetu grunnnetsins hér á landi. Það er tilgangslaust að tala um atvinnuuppbyggingu úti á landi, tala um fjarnám o.s.frv. ef stoðkerfi landsins er ekki í lagi. Þess vegna leggjum við til að gert verði myndarlegt átak í þessum efnum með framlagi upp á 300 millj. á næsta fjárhagsári. Ég segi já.

Herra forseti. Ófremdarástand ríkir nú á mörgum okkar fjölsóttustu ferðamannastöðum. Það kom fram í máli hæstv. umhvrh. á síðasta þingi að það þyrfti a.m.k. 430 millj. til að bæta úr þannig að sómi væri að. Ferðamálaráði eru ætlaðar 47,6 millj. kr. til þess að gera bragarbót. Vinstri hreyfingin -- grænt framboð telur það ekki nóg og leggur til að 100 millj. kr. til viðbótar fari á þennan lið.

Herra forseti. Einhver allra hraksmánarlegasta afgreiðsla við fjárlagagerðina á síðasta ári var þegar meiri hlutinn beitti sér fyrir því að skerða sérstaklega framlög til styrkingar dreifikerfis raforku í sveitum. Nú gengur að vísu sú skerðing til baka en engu að síður er um aldeilis og algerlega ófullnægjandi fjárveitingar í þessu skyni að ræða. Það er ljóst að lélegt dreifikerfi og skortur á þrífösun rafmagns í strjálbýli landsins stendur allri atvinnuuppbyggingu og allri byggð mjög fyrir þrifum á þessum svæðum. Kostnaður við fjárfestingar í tækjabúnaði t.d. við uppbyggingu ferðaþjónustu eða í smáiðnaði er margfaldur, orkunýtingin lélegri og þar fram eftir götunum. Þess vegna er ákaflega dapurlegt, herra forseti, að menn skuli ekki leggja meira til þessa verkefnis. Við flytjum hér tillögu um að 100 millj. kr. verði varið í þetta að auki á næsta ári og ég hvet hv. þm. eindregið til þess að styðja þetta og þó meira væri.

Herra forseti. Hér greiðum við atkvæði um sérstakt gæluverkefni viðskrn. og Verslunarráðs Íslands. Til stendur að búa til svokölluð alþjóðleg viðskiptafélög sem greiði 5% tekjuskatt í stað 30% sem fyrirtækjum er almennt gert að greiða. Þau verði undanþegin stimpilgjöldum og eignarskatti. Þegar upp verður staðið mun hafa verið varið til þessa gæluverkefnis 45 millj. kr. Hér erum við á gráu svæði að mati OECD. Það hefur m.a. verið upplýst af hæstv. viðskrh. í umræðum í þinginu. Hér gefst Alþingi kostur á því að ganga út af þessu gráa svæði og leggja til hvíldar þessi gæluverkefni viðskrn. og Verslunarráðs Íslands.

Herra forseti. Ég tek eftir því að þessi brtt. meiri hlutans felur í sér allmyndarlega hækkun á fjárveitingu til Hagstofu Íslands vegna þjóðskrárinnar og skráningarhalds þar. Það er spurning hvort hæstv. forsrh. gæti þá upplýst við umræðuna hvort hækkunin sé vegna fyrirhugaðs flutnings verkefna á vegum Hagstofunnar út á land. Ólafsfjörður hefur sérstaklega verið nefndur í því skyni því að við mundum auðvitað styðja með sérstakri ánægju þessa hækkun til Hagstofunnar ef svo væri.

Herra forseti. Þessi breyting er vegna þess að sértekjur minnka vegna þess að notkun á þjóðskránni er ekki jafnalmenn og áður var og koma þar einkum til hert persónuverndarlög.

Herra forseti. Íslendingar eiga aðild að samningnum um líffræðilega fjölbreytni eins og öðrum samningum sem gerðir voru í Ríó 1992. Hins vegar hafa stjórnvöld ekki sett neitt fjármagn í að hefja það starf sem nauðsynlegt er til að við getum farið eftir þessum samningi. Samt hafa þau lýst yfir í plöggum sínum að eftir honum beri að fara og hann sé mikilsverður fyrir okkur á leiðinni í átt til sjálfbærrar þróunar en það er allsendis óskiljanlegt, herra forseti, að ekki skuli ætlað neitt fjármagn í hann ár eftir ár. Hér leggur Vinstri hreyfingin -- grænt framboð til að 20 millj. verði varið til að samningurinn um líffræðilega fjölbreytni geti öðlast gildi og við getum farið að fara eftir honum.

Herra forseti. Við erum að greiða atkvæði um ýmis verkefni undir umhvrn. þar sem kemur í ljós að Umhverfisverndarsamtök Íslands eiga að fara sem sérgreindur liður inn á fjárlög með 2 millj. kr. Í sjálfu sér er ekkert við það að athuga því að Íslendingar hafa gefið yfirlýsingar um það á alþjóðavettvangi og gerst aðilar að samningum þar sem gert er ráð fyrir því að við komum í auknum mæli til móts við frjáls félagasamtök á sviði umhverfismála. Samt sem áður er undarlegt, herra forseti, að stór náttúruverndarsamtök eins og Náttúruverndarsamtök Íslands skuli ekki fá að fara inn sem sérgreindur fjárlagaliður á sama tíma enda hafa þau sótt um fjárveitingar á sömu nótum og Umhverfisverndarsamtök Íslands og eru þau enn eldri samtök. Mér finnst allsendis óskiljanlegt, herra forseti, að hér skuli vera gerður slíkur greinarmunur á þessum tvennum samtökum. En ég tek það fram að ég er ekki að setja mig upp á móti því að Umhverfisverndarsamtök Íslands fái stuðning. En eitt skal yfir alla ganga.

Herra forseti. Hér er um að ræða tillögu þar sem Vinstri hreyfingin -- grænt framboð gerir ráð fyrir að þjóðgarðar og friðlýst svæði, þ.e. ferðamannastaðir okkar sem eru fjölsóttir, fái 100 millj. kr. aukaframlag á sömu nótum og óskað var eftir því fyrr í umræðunni að Ferðamálaráð Íslands fengi 100 millj. til að sjá til þess að ferðamannastaðirnir okkar gætu borið þann ferðamannastraum sem þangað sækir. Sömuleiðis er gert ráð fyrir því að til Náttúruverndar ríkisins sé veitt framlag til þess að standa við gerð náttúruverndaráætlunar sem leggja á fyrir þingið árið 2002. Ekki eru nægir fjármunir settir í það verkefni. Sömuleiðis er gert ráð fyrir í tillögunni að Hollustuvernd ríkisins fái aukið framlag upp á 50 millj. og Skipulagsstofnun 10 millj. til að standa við gerð lögbundinna landshlutaáætlana.

Herra forseti. Hér er gert ráð fyrir því að sértekjukrafa Landmælinga Íslands verði lækkuð um 15 millj. kr. fyrst og fremst til þess að Náttúrufræðistofnun Íslands fái þá kortagrunna sem stofnunin þarf á að halda við gerð náttúruverndaráætlunar án þess að þurfa að greiða fyrir þá. Þetta er hluti af stuðningi við náttúruverndaráætlun sem á að leggja fram árið 2002 og enn hafa ekki verið ætlaðir nægir fjármunir í.

Herra forseti. Hér er um að ræða síðasta liðinn í þeim tillögum sem Vinstri hreyfingin -- grænt framboð hefur lagt til að verði bætt við fjárlög komandi árs. Nú er um að ræða Náttúrufræðistofnun Íslands sem við gerum ráð fyrir að þurfi á 25 millj. að halda til viðbótar við það sem hún fær í yfirstjórn til að Náttúrufræðistofnun Íslands geti á sama máta og Náttúruvernd ríkisins hafið vinnu við gerð náttúruverndar\-áætlunar. En þess ber að geta að Náttúrufræðistofnun Íslands hefur ekki fengið eina einustu krónu sérgreinda til þessa verkefnis.

Herra forseti. Þessi grein hefur að geyma skerðingarákvæði þau sem valda því að í stað þess að Framkvæmdasjóður fatlaðra og Endurbótasjóður menningarbygginga njóti tekjustofna sinna að fullu renni verulegur hluti tekna þeirra í ríkissjóð. Við erum andvíg þessum skerðingum og teljum fulla þörf fyrir þá fjármuni til þeirra verkefna og þess uppbyggingarstarfs sem þessum sjóðum er ætlað að sinna, einkum og sér í lagi á það við um Framkvæmdasjóð fatlaðra. Sú harkalega útreið sem sá sjóður sætir við afgreiðslu fjárlaganna að tillögu meiri hlutans er óverjandi í ljósi þeirra brýnu verkefna sem sjóðurinn á að sinna, í ljósi langra biðlista eftir vistunarúrræðum fyrir fatlaða, í ljósi þess að allt of hægt miðar við að bæta úr um aðgengismál fatlaðra og sinna öðrum slíkum verkefnum sem framkvæmdasjóðurinn á að gera. Við erum því andvíg þessum skerðingum og leggjum til að heimildir til þeirra falli brott.

Herra forseti. Það er vonandi ljóst að þessi atkvæðagreiðsla er ekki bara um breytingatillögur heldur er hún líka um allt fjárlagafrv. Það er því fullkomlega eðlilegt að biðja um atkvæðagreiðslur um einstaka liði sem menn vilja tjá hug sinn um. Hér er lagt til, herra forseti, að heimila að selja flugafgreiðslur, þ.e. flugskýli eða flugvallabyggingar, á nokkrum flugvöllum þar sem áætlunarflug hefur að vísu lagst niður, en mér er spurn: Hver er meiningin með því að ríkið láti frá sér þessar eignir? Er ætlunin að þessir flugvellir verði með slíkum ráðstöfunum gerðir endanlega ónothæfir, t.d. gagnvart sjúkraflugi eða öðru slíku? Ég tel það fráleita ráðstöfun herra forseti, að þessar eignir ríkisins sem eru hluti af aðstöðunni á þessum flugvöllum verði seldar úr eigu ríkisins. Ég sé ekki hvaða tilgangi það þjónar. Sömuleiðis vekur það mikla undrun að hér á að heimila að selja þjónustuhús Ferðamálaráðs við Gullfoss, nýlega byggingu sem komið hefur verið upp til þess að miðla upplýsingum og veita aðstöðu fyrir ferðamenn á því svæði. Hvort tveggja teljum við fráleitar ráðstafanir, herra forseti, og greiðum atkvæði gegn þessu en sitjum hjá við liðinn að öðru leyti.

Herra forseti. Hér eru sömuleiðis á ferðinni næsta sérkennilegar heimildir til eignasölu til handa framkvæmdarvaldinu. Mér er til efs hvort allir hv. þm. hafi gert sér grein fyrir því að í þessum töluliðum er að hluta heimilað að selja spildur úr landi einstakra jarða. Það er orðað í fleirtölu þannig að í sumum tilvikum virðist eiga að fara út á þá braut að reka opinberar stofnanir og stunda rannsóknir fyrir tekjur af sölu hluta af lóðum viðkomandi stofnana. Þannig á t.d. að selja spildur úr landi Keldna og Keldnaholts og verja hluta andvirðisins til eflingar vísindarannsóknum; selja landspildur úr jörðinni Mosfelli, Mosfellsdal, Kjalarnesprófastsdæmi o.s.frv. Þessi handahófskennda eignasala ríkisins, að selja spildur úr einstaka ríkisjörðum með þessum hætti er fráleit ráðstöfun. Hér vantar alla stefnumótun og við leggjumst gegn þessu, herra forseti.

Herra forseti. Hér er á ferðinni alvarlegt þingmál. Hér eru gerðar tillögur um sölu á eignarhlutum í jörðum eða heilum jörðum án þess að fyrir liggi nokkur áætlun um landnýtingu ríkisins eða stefnu varðandi ríkisjarðir. Margar af þessum jörðum eru náttúruperlur og væru betur komnar í almannaþágu en að bjóða þær hæstbjóðanda til sölu. Hér er þörf á nýrri stefnu í stað þess stefnuleysis sem hér kemur fram.

Herra forseti. Það er til marks um frjálslega beitingu heimildarákvæða eins og nú tíðkast þegar til atkvæða kemur tölul. 5.2, um fjórðungseignarhlut ríkissjóðs í Sementsverksmiðjunni hf. Ef menn afgreiða greinina í heild sinni þá kennir þar margra grasa og þar er lagt til margt af ólíku sauðarhúsi. Ég verð að leyfa mér að segja að mér finnst sú framsetning orka æ meira tvímælis, ég tala nú ekki um ef ekki er einu sinni farið út í að sundurgreina heimildirnar í atkvæðagreiðslu. Við munum sitja hjá við atkvæðagreiðslu um heimildir til sölu hlutabréfa að öðru leyti en því að við leggjumst gegn þessari heimild, að selja 25% af sölu ríkissjóðs í Sementsverksmiðjunni. Sömuleiðis leggjumst við gegn því að selja hlutabréf ríkissjóðs í Barra hf. Þess vegna er beðið um atkvæðagreiðslu með þessum hætti.

Herra forseti. Hér eru að greidd atkvæði um hvort heimila eigi ríkinu að kaupa eignarhlut sveitarfélaganna í Orkubúi Vestfjarða og taka til þess nauðsynleg lán. Ljóst er að staða margra sveitarfélaga á Vestfjörðum er mjög erfið, m.a. vegna skulda við félagslega íbúðakerfið. Það hefði verið nær, herra forseti, að við afgreiðslu fjárlaga mundum við verja myndarlegri upphæð til að styrkja fjárhag sveitarfélaga á Vestfjörðum frekar en að ganga fram og reyna að hafa af þeim eignir. Ég segi því nei við því.

Herra forseti. Samfylkingin hefur flutt og stutt ýmsar framfaratillögur við þessa fjárlagaafgreiðslu. Stjórnarmeirihlutinn hefur að venju fellt allar umbótatillögur stjórnarandstöðunnar. Þótt stórir útgjaldaliðir og tekjuhlið fjárlaganna bíði 3. umr. er ljóst hvert stefnir. Við óminn af yfirlýsingum ASÍ um að orð skuli standa og skattahækkun sé kjaraskerðing seilist ríkisstjórnin á ný í veikustu vasana eftir auknum skatttekjum auk þess sem hún sækir 2.000 nýja skattgreiðendur með óbreyttum skattleysismörkum meðan auðmönnum er hlíft. Þýðingarmiklum úrbótum er sleppt. Herra forseti. Samfylkingin lýsir fullri ábyrgð á hendur stjórnarflokkunum með þessa afgreiðslu og stefnuna sem birtist í henni.

Herra forseti. Við styðjum samkvæmt venju að fjárlagafrv. gangi til 3. umr. en það felur að sjálfsögðu ekki í sér efnislegan stuðning við þetta frv. Á því hlýtur ríkisstjórnin sjálf að bera alla ábyrgð. Um þetta frv. og aðstæður við afgreiðslu þess við 2. umr. má segja að þar sé allt undirorpið óvenjulegri óvissu. Það fer kannski vel á því þar sem óvissuferðir eru mjög í tísku um þessar mundir. Það má því segja að þetta séu óvissufjárlög samkvæmt tískunni. Mér segir svo hugur, herra forseti, að þegar líður á næsta ár eigi eftir að koma í ljós að forsendur fjárlagaafgreiðslunnar eru að þessu sinni hæpnari en þær hafa verið um nokkurt árabil. Það er vegna þeirra breytinga sem flest bendir því miður til að séu að verða í efnahagsmálum okkar. Þetta held ég að sé ástæða til að leggja áherslu á, herra forseti, og þyrfti að athugast milli umræðna.