Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Ég kveð mér hér hljóðs til að gera alvarlegar athugasemdir við og mótmæla því sérkennilega, ég vil segja afbrigðilega vinnulagi og þinghaldi sem hér er nú ástundað. Rétt fyrir klukkan sex í dag sat ég á skrifstofu minni og þá var hringt frá skiptiborði Alþingis og boðað að í fyrramálið hæfist fundur klukkan 10.30. Er ekki mikið um það að segja. Þegar ég spurði eftir því hins vegar hvað þar yrði á dagskrá var svarið að engar upplýsingar væri hægt að veita um það. Því til viðbótar var boðað að hér yrði útbýtingarfundur klukkan 22.30 í kvöld, þ.e. sá fundur sem nú er hafinn. Þegar ég spurði hverju ætti að útbýta var engar upplýsingar heldur hægt að fá um það. Ég hlýt að mótmæla þessum vinnubrögðum, herra forseti, og ég sé ekki hvaða nauðir rekur til þess að standa að málum með þessum hætti. Þar við bætast þær fréttir af allshn. að hinu umdeilda fjölmiðlafrumvarpi er troðið í gegnum hana og það rifið þar út. Vinnubrögðin, og þau frammi fyrir alþjóð, eru til stórkostlegs vansa fyrir Alþingi, að láta menn horfa upp á slíkt þegar í hlut á svo afar umdeilt mál sem þar er á ferðinni. Umsagnarfrestur er hafður svo skammur að það er nánast til málamynda og hlutirnir unnir þannig að málið er rifið út úr nefnd rétt fyrir klukkan tíu þegar útbýtingarfundur hefur verið boðaður fyrir fram alllöngu áður en nefndin hefur lokið störfum. Það er augljóst að þar eru hrein formsatriði á dagskrá. Það verð ég að segja þeim til hróss, meirihlutamönnum í allshn., að þeir eru býsna vaskir í textagerð því að hér er komið nefndarálit á sjöttu blaðsíðu og brtt. á borð okkar þingmanna hálftíma eftir að nefndin lýkur störfum. Hvers konar framkoma er það við minnihlutamenn í nefndinni að hafa svo skamman tíma til að skoða það sem kemur frá meiri hlutanum, bregðast við því og ganga frá sínum málum? Þetta eru, herra forseti, stórkostlega ámælisverð vinnubrögð. Það er engin ástæða til að viðhafa þau í ljósi þess að okkur er ekkert að vanbúnaði að taka þann tíma í þingstörfin sem gerir okkur kleift að ástunda þau með eðlilegum hætti. Ég mótmæli þessu, herra forseti.

Virðulegur forseti. Þessi málsmeðferð í kringum þetta mál er mjög alvarleg og ég vil ganga svo langt að segja að hér hafi verið framið, og sé framið, tilræði við lýðræðið, hvorki meira né minna. Virðulegur forseti. Þetta frv. hefur verið keyrt af mikilli hörku í gegnum allshn. þingsins. Það hefur ekki verið vilji fyrir því af hálfu meiri hlutans að leita óháðra sérfræðiálita hjá Lagastofnun Háskóla Íslands eða hjá öðrum stofnunum sem gætu gefið óvilhöll álit um þær alvarlegu athugasemdir sem þar hafa komið fram. Ég fullyrði, virðulegi forseti, að ekki nokkurt stjórnarfrumvarp hafi nokkru sinni í sögu þessa þings fengið aðra eins útreið í umsögnum og þetta frv. Af þeim mörgu tugum umsagna sem hafa borist man ég eftir þremur, virðulegi forseti, sem taka undir með nauðsyn þess að gera þetta frv. úr garði eins og það er, og það eru allt saman samkeppnisaðilar við það fyrirtæki, við þá tilteknu sjónvarpsstöð sem frv. beinist gegn. Alvarlegar athugasemdir hafa komið fram frá okkar helstu sérfræðingum í stjórnskipunarrétti um að frv. stangist á við fjölmörg ákvæði stjórnarskrár. EES-reglurnar gleymdust, virðulegi forseti, það gleymdist að skoða þær í vinnunni fyrir undirbúning frv. Frv. hefur þann tilgang fyrst og síðast að knésetja eitt tiltekið fyrirtæki. Þær brtt. sem nú liggja fyrir, virðulegi forseti, breyta engu um það. Þær eyða ekki þeirri óvissu sem ríkir um frv. gagnvart stjórnarskrá, EES-reglum og því að hér sé ekki gætt meðalhófs eins og ber að gera í lagasetningu og að auki að hér séu í raun ekki málefnaleg og lögmæt sjónarmið að baki þessari lagasetningu. Það hefur líka margsinnis komið fram í umræðunni. Að auki skilja margir, a.m.k. margir hæstv. ráðherrar, frv. svo að það snúist um að koma í veg fyrir tiltekna umræðu í fjölmiðlum. Það er ögrun við tjáningarfrelsið, virðulegi forseti.

Hæstv. forseti. Í þessum sal sagði hæstv. forsrh. að menn skyldu gefa sér nægan tíma til að vinna þetta mál,  Þetta mál var sent efh.- og viðskn. Ég held að það hafi einnig verið sent í menntmn. Eðlilegt hefði verið að hv. allshn. hefði fengið þær umsagnir til sín sem þar hafa verið unnar. Það eru engin rök til þess að flýta málinu. Nú er búið að færa gildistökudagsetninguna aftur til 2006 og það hefur komið fram nánast hjá öllum sem gefið hafa umsagnir um málið að það ætti ekki að afgreiðast með því hraði sem hér er verið að gera, það ætti ekki að flýta málinu. Menn eiga að gefa sér tíma til að fara yfir það, en þeim kröfum er hafnað. Ég verð að segja, virðulegur forseti, að mér finnst málsmeðferðin á þessu máli vægast sagt undarleg, sérstaklega í ljósi þeirra ummæla sem voru viðhöfð í þessum þingsal um það hvernig þingið fengi að vinna málið. Hér er gengið á bak allra þeirra orða sem þar voru sögð um nægan tíma, næga skoðun o.s.frv. Sömu spurningarnar vakna upp og áður um það hver verði réttarstaða fólksins sem vinnur hjá því fyrirtæki sem lögin beinast sérstaklega að, og nánast eingöngu. Verður ríkið skaðabótaskylt? Er gengið á svig við stjórnarskrá með frv. eins og það lítur út eftir brtt.? Eru EES-reglurnar virtar o.s.frv.? Öllum þessum spurningum þarf að svara, virðulegi forseti, og það er nánast forkastanlegt hvernig þetta mál ber allt að.

Virðulegur forseti. Ágætu þingmenn. Ég þarf í sjálfu sér ekki að endurtaka það sem hér hefur verið sagt um vinnubrögðin í allshn. Alþingis og vinnubrögðin á hinu háa Alþingi. Ég vil bara segja að ég held að ég hafi aldrei áður orðið vitni að slíkum vinnubrögðum um mál sem varðar lýðræðið jafnmiklu og sem liggur jafnlítið á eins og í því máli sem hér um ræðir. Við sem höfum fylgst með vinnubrögðunum í málinu hljótum að lýsa ábyrgð á hendur þingmeirihlutanum öllum, á hendur báðum stjórnarflokkum, fyrir að standa að málum eins og hér hefur verið gert. Ég undanskil þar ekki Framsfl. þó að hann hafi í fjölmiðlum undanfarna daga reynt að hlaupa í eitthvert skjól af Sjálfstfl. Ég vil líka segja að það er óskaplega dapurlegt að fylgjast með því að þrír nýir þingmenn sem sátu sitt fyrsta þing skuli standa þannig að málum. Ég trúi því ekki að þá langi til að standa þannig að málum, að þá langi til að vinna með þeim hætti sem hér var gert. Þeim er gert að vinna svona og þeir hafa ekki meiri burði en þetta og ekki meira bein í nefinu en svo að þeir láta sig hafa það. Þeir láta sig hafa það að ástunda hér vinnubrögð á sínum fyrsta þingvetri sem eru ósæmileg, virðulegur forseti. Þetta frv. á ekki að taka gildi fyrr en eftir tvö ár. Allir hafa talað um að við eigum að gefa okkur tíma, enginn telur að það liggi nokkurn skapaðan hlut á nema meiri hluti þingsins, einhverra hluta vegna sem ekki hefur fengist nein skýring á. Það er búið að spyrja aftur og aftur hvers vegna liggi svona mikið á og það fæst ekkert svar, virðulegur forseti.

Herra forseti. Það er satt að segja niðurlægjandi að þurfa að lúta því valdi sem beitt hefur verið við afgreiðslu þessa máls í þinginu og í afgreiðslu allshn. Satt að segja eru engin rök fyrir þessum flýti. Ég talaði um það við 1. umr. um málið að það væri eins og himinn og jörð væru að farast og ég spurði hvort húsið væri að brenna. Það hafa engin rök verið borin á borð fyrir okkur í allshn. sem rökstyðja þennan asa við málsmeðferðina. Það er satt að segja dapurlegt að þurfa að verða vitni að því hvernig meiri hlutinn hefur varið sinn vonda málstað í þessum vinnubrögðum. Ég get líka tekið undir að lítið leggst fyrir unga frjálshyggjumenn sem þurfa að beygja sig undir það að vera þjónar valdhafanna sem í þessu máli hafa hreinlega hafnað lýðræðislegum vinnubrögðum og lýðræðislegri ákvarðanatöku. Ávirðingar málsmetandi umsagnaraðila í málinu hafa verið mjög alvarlegar. Þær hafa varðað stjórnarskipunarlög, reglur um Evrópurétt, mannréttindasáttmála Evrópu og minni hlutinn hefur ítrekað reynt að fá málsmeðferðinni þannig hagað að sómi væri að fyrir Alþingi. Því hefur verið hafnað, jafnvel í atkvæðagreiðslu, af meiri hluta allshn. að slíkur framgangsmáti gæti orðið að við gætum fengið allar þær umsagnir upp á borðið og lögfræðileg álit sem talið var þurfa. Ég minni á það, virðulegur forseti, að ekki er langt síðan lög voru sett um fjölmiðla í Noregi sem borið hefur á góma í umræddri umræðu. Umræðan um þau lög áður en þau voru sett tók fjögur ár. Af hverju halda menn að það hafi verið? Af því að Norðmenn hafi svo gaman af að tala saman um ekki neitt? Nei, það var vegna þess að þar var unnið af skynsemi. Það er þannig sem þjóðin á kröfu á að Alþingi Íslendinga vinni. Það er ekki unnið af skynsemi í þessu máli.

Herra forseti. Það er athyglisvert að hér í þessum sal er enginn framsóknarmaður.  Herra forseti. Ástæðan fyrir því að ég kem hingað upp er að inna hæstv. forseta eftir því hvernig í ósköpunum sé hægt að taka þetta mál á dagskrá á morgun, eins og mér skilst að eigi að gera, þegar fyrir liggur að nefndir þingsins hafa ekki lokið lögskipaðri umfjöllun sinni um málið. Efh.- og viðskn. fékk málið til umsagnar frá allshn. og þeirri umfjöllun er ekki lokið. Þvert á móti varð niðurstaða nefndarinnar sú þegar hún lauk fundi sínum í dag að á morgun yrði aftur tekið til óspilltra málanna við að vinna málið. Við eigum eftir að fá fulltrúa til að skoða málið, þar á meðal var loforð frá meiri hlutanum um að við fengjum fulltrúa bankanna til að tjá sig um það vegna þess að áhöld eru um hvort þeir geti lánað til fyrirtækja sem þurfa að sæta þeim takmörkunum sem er að finna í frv. Því vil ég spyrja hæstv. forseta hvort hann muni ekki sjá til þess að réttur okkar þingmanna til að sinna rannsókn málsins verði virtur. Í annan stað spyr ég: Hvernig í ósköpunum má það vera, þegar við borð liggur að næstum því hver einasti hæstaréttarlögmaður sem hefur tjáð sig um málið, nema Jón Steinar Gunnlaugsson, telur að þetta tiltekna frv. kunni í ýmsum greinum að stangast á við stjórnarskrá og í mörgum greinum á við EES-rétt, að hæstv. forseti hlutast ekki til um það að þingið gangi úr skugga um hvort svo sé, ekki síst þegar við blasir að lögin eiga ekki að taka gildi, ef frv. verður samþykkt, fyrr en að loknum tveimur árum?

Eins og fram kemur á þskj. 1618 hefur málið verið afgreitt frá allshn.

Forseti. Það er ekki einungis efh.- og viðskn. sem hefur fengið málið til umfjöllunar frá allshn. heldur líka menntmn. Menntmn. hefur ekki hafið umfjöllun sína á málinu. Hún fundaði í dag og ræddi málið í kringum 15--20 mínútur og þá málsmeðferðina. Það var þokkalegt samkomulag um það í dag í þeirri nefnd að menntmn. legði áherslu á þann þátt málsins sem varðaði einmitt markmið frv. í orði kveðnu, fjölbreytni í fjölmiðlun, að menntmn. ræddi það hvernig frv. kæmi út fyrir fjölmiðlun í landinu og hvaða áhrif það hefði á mikilvægi fjölmiðlunar fyrir íslenska menningu og íslenska tungu. Lagður var fram listi af okkar hálfu, stjórnarandstæðinga, sem formaður nefndarinnar tók vinsamlega, um þá sem áttu að mæta hjá nefndinni. Þar voru félagsfræðingar, fjölmiðlafræðingar, reyndir blaðamenn, yfirmenn á fjölmiðlum og fulltrúar þeirra stétta sem starfa að menningarmálum og þar með að fjölmiðlun og á morgun átti að liggja fyrir hverjir yrðu kallaðir á fund nefndarinnar af þeim lista og hvernig málunum yrði framfylgt í nefndinni. Það sem nú gerist er að það liggur fyrir nál. frá meiri hluta allshn. sem þó kallaði á álit menntmn. um störf sín þannig að allsherjarnefndarmeirihlutann virðist ekki varða um hvaða álit menntamálanefndarmenn hafi á þessu. Þá virðist ekki varða um hvaða áhrif frv. hefur á fjölbreytni í fjölmiðlun í landinu eða hvaða áhrif það hefur á íslenska menningu og íslenska tungu. Það er aumur stjórnarmeirihluti sem stendur á bak við þá menn í allshn., á bak við hina staðföstu, á bak við íhaldsdrengina þrjá, hina staðföstu hv. þm. sem sitja í allshn. og eru svo staðfastir að þeir hafa ekið út af í fyrstu beygju svo tekið sé til gagns orðalag frá því í haust. Þetta er óhæfa, forseti, og ég mótmæli þessu.

Herra forseti. Það hefur verið með ólíkindum að fylgjast með störfum meiri hluta allshn. síðustu vikuna. Greinilegt er að það hefur verið ákveðið að keyra málið hratt í gegn og forðast alla umræðu um það. Aldrei nokkurn tíma hefur því verið svarað, enginn þingmaður stjórnarflokksins hefur svarað því af nokkru viti af hverju í ósköpunum lá svona á. Eina svarið sem ég hef heyrt er frá hv. þm. Arnbjörgu Sveinsdóttur í útvarpsviðtali, að það væri gert af einskærri tillitssemi við fyrirtækið Norðurljós og starfsfólk þess. Ég veit eiginlega ekki hvort það er brandari en ef svo er er hann mjög lélegur því að hér er um alvörumál að ræða gagnvart starfsfólkinu. Ég spyr hv. þingmann: Var þetta brandari? Ég vonast til að hv. þm. komi upp og skýri ástæðuna fyrir því hvers vegna í ósköpunum lá svona á. Allir vita að frv. er afrakstur þess að hæstv. forsrh. hefur lengi haft horn í síðu ákveðinna manna í viðskiptalífinu. Í byrjun báru hinir ungu þingmenn Sjálfstfl. höfuðið hátt og töldu að vísu að að öllum líkindum væri hér um slæmt mál að ræða en eflaust mætti troða því hratt og örugglega í gegnum þingið og forðast alla umræðu og svo var öll von sett á að það mundi gleymast. En eftir því sem leið á vikuna sem frv. var til umfjöllunar og í meðförum allshn. fóru að renna tvær grímur á lögfræðingagerið í nefndinni því hver gesturinn og umsagnaraðilinn á fætur öðrum og hver umsögnin á fætur annarri báru með sér að hér væri um einstaklega slæmt frv. að ræða og líklega stjórnarskrárbrot og brot á Evrópureglum. Lögfræðingagerið, hv. þm. Birgir Ármannsson, sérfræðingur í meðalhófsreglu, og hv. þingmenn frelsisins Sigurður Kári Kristjánsson og Bjarni Benediktsson, sá að hér var ekki um neitt frelsisfrv. að ræða og sömu sögu má segja 

Herra forseti. Ég vil spyrja hæstv. forseta í byrjun: Hvað á að vera á dagskrá fundar á morgun? Það er ekki seinna vænna að við þingmenn fáum að vita það. Er ætlunin að ræða fjölmiðlafrv. strax í fyrramálið? Á að halda áfram vinnubrögðunum í sama stílnum og stilla mönnum upp frammi fyrir 2. umr. um málið strax í fyrramálið eftir þá endemisafgreiðslu á málinu nú úr allshn. sem greinilega hefur verið ákveðin mörgum klukkutímum áður en nefndin sjálf afgreiðir málið formlega, samanber það að útbýtingarfundur er boðaður fyrir klukkan sex en nefndin afgreiðir málið frá sér um tíuleytið? Hvers konar uppáskriftaniðurlæging er það, herra forseti, sem menn hafa fundið hér? Hvers konar sjálfseyðingarhvöt er það að standa fyrir slíkum vinnubrögðum frammi fyrir alþjóð? Herra forseti. Það er náttúrlega lítil huggun að ofríki ríkisstjórnarinnar ráði hér ferðinni því auðvitað eru færibandið og stimpillinn þau tvö tól sem manni koma fyrst í hug þegar maður stendur frammi fyrir vinnubrögðum af þessu tagi. Það er eins og hæstv. ríkisstjórn vilji stríðið, vilji ófriðinn, vilji hafa þetta sem allra ömurlegast á allra handa máta. Og til að bíta höfuðið af skömminni er gildistökuákvæði frv. fært aftur til 1. júní 2006 samkvæmt breytingartillögunum sem í sjálfu sér er ekki umtalsverð efnisbreyting en undirstrikar fáránleika þess að hraða málinu svona í gegn því menn hafa rúm tvö ár til stefnu til að gera gott úr löggjöfinni áður en hún á að taka gildi. Herra forseti. Ég endurtek spurninguna: Hvað á að verða á dagskrá þingfundarins í fyrramálið? Ætlar hæstv. forseti virkilega að bjóða upp á það að umsagnir frá nefndum, sem hæstv. forsrh. m.a. lofaði að fengju að skoða málið eins og menntmn., liggi 

Hæstv. forseti. Ég verð að segja sem þingmaður sem er að ljúka sínum fyrsta vetri á hinu háa Alþingi að mér er illa brugðið í kvöld. Ég hef orðið fyrir miklum vonbrigðum með störf þingsins í vetur en aldrei orðið fyrir jafnmiklum vonbrigðum og nú í kvöld. Þingið starfar ekki með nógu virkum hætti, ég hef gagnrýnt það áður í opinberri umræðu, en það er verra en það, það starfar líka með röngum hætti. Mér finnast það alveg forkastanleg vinnubrögð, hæstv. forseti, hvernig frv., hinu svokallaða fjölmiðlafrv. ríkisstjórnarinnar, er troðið með offorsi og nánast ofbeldi í gegnum þingið. Það er verið að fótumtroða lýðræðið og lýðræðislega umræðu í landinu. Það er alveg rétt sem bent hefur verið á í kvöld að það liggur ekki svo mikið á að koma frv. í gegn. Hvers vegna er ekki hægt að nota sumarið til að vinna í svo mikilvægu og vandasömu máli og takast síðan á við þá vinnu í haust? Hvað gerir það að verkum að það liggur svona ofboðslega mikið á? Þeirri spurningu þurfa stjórnarliðar að svara. Þeir verða að svara spurningunni. Þetta er spurning sem brennur á þjóðinni. Hvað er það sem gerir það að verkum að svona mikið liggur á? Við krefjumst þess að fá svör við því, ef ekki nú í kvöld þá á morgun eða hinn þegar frv. kemur til 2. umr. Þessari spurningu verður að svara. Það hefur verið alveg með ólíkindum að vera hér í kvöld og horfa á það, eins og hv. þm. Össur Skarphéðinsson benti á áðan, að hér í salnum er ekki einn einasti framsóknarmaður. Enginn. Fjarvera þeirra er æpandi og ég spyr líka: Hvar eru ráðherrar ríkisstjórnarinnar? Hér eru auðir bekkir bæði til vinstri og hægri. Hvar eru höfuðpaurarnir? Hvar er hæstv. forsrh. Davíð Oddsson í kvöld og hvar er hæstv. utanrrh. Halldór Ásgrímsson, verðandi forsrh., í kvöld? Þora þessir menn ekki að horfast í augu við þjóð sína? Þora þeir ekki að horfast í augu við þingið? Mér er spurn.

Herra forseti. Ég lagði spurningu fyrir hæstv. forseta áðan og endurtók spurninguna. Ég spurði: Getur hæstv. forseti upplýst okkur þingmenn um hvað verður á dagskrá þingfundar í fyrramálið? Það er ekki seinna vænna, virðulegur forseti, en að það fari að skýrast. Ég tel það algera óhæfu ef ætlunin er að láta menn mæta til fundar og þá komi í ljós jafnvel að hið umdeilda fjölmiðlafrv. sé á dagskrá. Ég óska eftir því að forseti upplýsi eða þá svari því til að ekki sé hægt að upplýsa um málið, ef staðan er virkilega þannig, áður en hann slítur fundinum. Ég endurtek ósk mína um að hæstv. forseti svari þessari spurningu. Hann hlýtur að vita svarið ef einhver veit það hvað á að vera á dagskrá þingfundar í fyrramálið. Ég geri ráð fyrir að það eigi að gera meira í fyrramálið en standa upp fyrir forseta ungverska þingsins og fara svo heim.

Herra forseti. Það er alveg með ólíkindum sem birtist okkur í dag. Mig langar aðeins að fara yfir daginn. Undir venjulegum kringumstæðum hefði forseti boðað formenn þingflokka til fundar í hádeginu. Ekkert slíkt boð barst. Klukkan 16.40 var boðaður fundur með stuttum fyrirvara hjá forseta. Þegar komið var til fundar lá auðvitað í loftinu og það sá maður á þeim dagfarsprúða forseta þess fundar að eitthvað lá í loftinu þó að lítið væri sagt hverju yrði dreift í kvöld, getið um eitt eða tvö mál sem hugsanlega yrði dreift en ekkert um þetta mál, þ.e. fjölmiðlafrv. Og það verður að taka undir með þeim sem það hafa sagt að það eru mikil afrek að búa til þetta nál. og dreifa því í kvöld. Virðulegi forseti. Ef þetta er innlegg til að auðvelda þingstörfin og koma til móts við þingmenn alla þá segi ég að það eru úrelt vinnubrögð sem tilheyra gamla tímanum allt aftur til 1950 eða 1940 eða hvað má taka sem dæmi. Ég held að verið sé að setja af stað leikrit. Við munum núna taka þátt í og sjá, og landsmenn allir, framhaldsleikrit sem hófst á heimastjórnarafmælinu. Það skyldi þó ekki vera að stjórnarmeirihlutinn þegi þunnu hljóði það sem eftir er í umræðu um málið og enginn taki þátt í umræðunni. Stjórnarandstöðuþingmenn munu að sjálfsögðu taka þátt í henni. Hver er svo tilgangurinn, herra forseti? Er það kannski tilgangurinn að forseti Alþingis geti setið í forsæti og undirritað þessi skrýtnu lög sem eru ekkert annað en ólög? Er það svo að vegna þess að forseti Íslands er að fara í brúðkaupsveislu til Danmerkur að forseti Alþingis og þeir sem fara með handhafavald forseta í fjarveru hans eigi að klára málið um helgina? Herra forseti. Má ég þá ráðleggja ykkur eitt. Gerið þið það bara áfram í skjóli nætur. Hafið myrkur yfir ykkur þegar þið gangið í þá ósvinnu. Það er með ólíkindum, virðulegi forseti, þegar tekið er tillit til þess að tvær nefndir sem fengu málið til sín frá allshn., efh.- og viðskn. og menntmn., eru rétt að hefja störf um það að þá er nál. bara komið. Og þögn hinna ungu hv. þingmanna sem öllu ætluðu að breyta ef þeir kæmust til valda er æpandi. Óskaplega mun maður 

Ég vil biðja hv. þm. að halda sig við það að skamma hæstv. forseta en ekki einstaka þingmenn þegar verið er að gera athugasemd við fundarstjórn forseta. Annars vil ég láta þess getið að ég minntist sérstaklega á það á fundi með formönnum þingflokka í dag að þess mætti vænta að nál. kæmi varðandi réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins og minntist einnig á útvarpslög og samkeppnislög.

Virðulegur forseti. Ég held að hæstv. forseti verði að svara því skýrar en svo að það komi til álita að setja málið á dagskrá í fyrramálið. Ég tel að hæstv. forseti verði að svara því skilmerkilega hvort það standi til að halda áfram þeirri flýtimeðferð sem tjáningarfrelsið hefur fengið í sölum hins háa Alþingis, því ef hæstv. forseti getur gert það uppskátt að málið verði tekið á dagskrá í fyrramálið þarf minni hluti þingsins að nota nóttina í að vinna nál. Ég vona að hæstv. forseti geri sér grein fyrir því að hv. allshn. sat að störfum til klukkan tíu í kvöld. Einhverra hluta vegna tókst meiri hlutanum að semja nál. og ítarlegar brtt. í kvöldmatarhléinu, sem okkur vannst ekki tími til að gera, og þess vegna geri ég alvarlegar athugasemdir við það ef meiningin er að minni hlutinn eigi að vinna nál. sitt í skjóli nætur og spyr: Hvað, hæstv. forseti, gerir það að verkum að málið þolir ekki dagsljós lýðræðislegrar rökræðu í sölum Alþingis? Hvers vegna má varla líða einn dagur enn sem málið er í umræðu, virðulegi forseti? Ég trúi ekki öðru en hæstv. forseti standi a.m.k. vörð um þann litla sóma sem stofnunin á eftir við meðferð málsins gagnvart ofríki ríkisstjórnarinnar. Ég spyr: Er hann hér til að gæta sóma Alþingis eða er hann hér til að gæta hagsmuna ríkisstjórnarinnar?

Hæstv. forseti. Hér hefur verið spurt mjög einfaldrar spurningar. Nú eru innan við tólf tímar þar til þingfundur hefst í fyrramálið. Dagskrá liggur ekki fyrir og þó dagskrá þingfunda liggi oft seint fyrir liggur hún oftast fyrir áður en þingmenn ganga til náða. Þá er hægt að skipuleggja vinnu morgundagsins, hæstv. forseti, og hægt að vinna á hinu háa Alþingi svo sómi sé að. Menn hafa áhyggjur af því í samfélaginu að ekki sé næg virðing borin fyrir hinu háa Alþingi. Herra forseti, það liggur alveg fyrir hvers vegna. Það er m.a. vegna stjórnar yðar á hinu háa Alþingi. Aldrei hefur virðing þess verið eins lítil og framgangan jafnlágkúruleg og nú á vormánuðum árið 2004. Margt höfum við mátt reyna undir stjórn forseta Alþingis en þetta er hneisa sem fer í sögubækurnar og verður hæstv. forseta að hneisu ævilangt og enn lengur.

Herra forseti. Ég kem til þess að lýsa því yfir og segja í heyranda hljóði, þar sem forseti greip fram í áðan og sagði að minnst hafi verið á þau lög sem við erum að tala um á fundi formanna þingflokkanna með forseta í dag, þ.e. breytingu á útvarpslögum og samkeppnislögum, að það var ekki minnst á það einu einasta orði á fundinum að ræða ætti um nál. eða brtt. í málinu. Ég vísa því til föðurhúsanna að það hafi verið gert. Hv. þm. Þórunn Sveinbjarnardóttir hefur lýst því ágætlega sem hér er að gerast og svo sem ekki miklu við það að bæta. En innkall og frammíkall hæstv. forseta um að þessi lög hafi verið nefnd á fundinum í dag eru ekkert annað en skröksögur og hæstv. forseti hlýtur að vera með svarta tungu eftir þetta.

Ég greip ekki fram í fyrir hv. þm., það er ósatt.

Hæstv. forseti. Ég var á umræddum fundi formanna þingflokka í dag og minnist þess ekki að minnst hafi verið á útvarpslög eða samkeppnislög í tengslum við útbýtingarfundinn í kvöld. Hins vegar er það rétt hjá hæstv. forseta að hann sagði að til greina kæmi að dreift yrði þingskjali um réttindi og skyldur og gaf til kynna að málið kynni að verða rætt á þingfundinum á morgun. Ég sagði að ég mundi mótmæla því mjög harðlega ef svo yrði gert, enda er komið á daginn að öll þingskjöl í því máli eru ekki komin fram. Það er komið fram eitt álit, eitt minnihlutaálit frá stjórnarmeirihlutanum á Alþingi, og það segir sína sögu. Fyrsti minni hluti hefur skilað áliti. Annar og þriðji minni hluti eiga eftir að skila áliti. Í síðustu viku var langur listi þingmála á dagskrá þingsins, mála sem ríkisstjórnin hefur sagt að hún legði áherslu á að næðu fram að ganga fyrir þinglok. Nú spyr ég: Hvers vegna eru þau mál ekki tekin til umræðu á dagskrá þingsins á morgun? Ég nefni húsnæðismál og lög um fæðingarorlof. Er þetta gert til þess að ögra þinginu? Er þetta gert til þess að ögra stjórnarandstöðunni á þingi, að rífa úr nefndum ókláruð mál án þess að öll þinggögn séu komin fram á þinginu og krefjast þess að við tökum umræðu um málið? Ég mótmæli harðlega þessum vinnubrögðum og vek athygli hæstv. forseta þingsins á því að gangi þetta eftir með þessum hætti verður því mjög kröftuglega mótmælt í upphafi þingfundar á morgun.

Ég vil minna hv. þm. á að ég gat um raforkulög, útvarpslög og samkeppnislög á fundinum í dag og sagðist ekki vita nema nál. yrði skilað varðandi þessi mál, enda átti ég ekki sæti í viðkomandi nefndum og vissi ekki nákvæmlega hvernig málin stóðu.

Hæstv. forseti. Ég vil koma upp í ræðustól til að staðfesta það sem hv. þm. Kristján L. Möller og hv. þm. Ögmundur Jónasson sögðu áðan. Ég heyrði ekki minnst á útvarpslög og samkeppnislög á fundi formanna þingflokkanna með forseta þingsins í dag. Hins vegar var mjög sterklega gefið í skyn af forseta að málið sem yrði til umræðu á morgun væri frv. um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna. Ég man það greinilega vegna þess að við ræddum líka um að annað kvöld eigum við formenn þingflokkanna ásamt forseta þingsins að vera í veislu með forseta ungverska þingsins í ráðherrabústaðnum. Þá sagði hæstv. forseti við hv. þm. Ögmund Jónasson að hann teldi miklu meiri líkur en minni til þess --- alla vega sagði hann eitthvað á þá leið --- að hv. þm. Ögmundur Jónasson yrði upptekinn við umræður í þinginu annað kvöld, sennilega vegna þess að hann er formaður BSRB til viðbótar því að vera mjög upptekinn af verkalýðsmálum og er þingmaður. Þetta voru orðin sem féllu. Það var aðeins minnst á raforkulögin, jú, en menn voru sammála um að þau væru sennilega ekki tilbúin úr nefnd. Það var líka talað um olíu\-gjald en það var ekki minnst á útvarpslög og heldur ekki samkeppnislög. Þetta er einfaldlega ekki rétt. Mér finnst mjög athyglisvert að hæstv. forseti er eitthvað svo rólegur í kvöld, þó það dynji á honum skammirnar. Mann fer að renna í grun, eins og hv. þm. Kristján L. Möller sagði áðan, að þetta sé bara leikrit og búið að skrifa handritið, sennilega fyrir nokkrum dögum. Þetta er partur af handritinu, nál. sem við fengum í kvöld. Það var ekki skrifað í dag, menn hespa því ekkert af á einum degi. Það er búið að undirbúa þetta lengi. Það er eitthvað í gangi, hæstv. forseti, sem við þingmenn sem erum í salnum í kvöld, langflestir stjórnarandastæðingar, sjáum ekki alveg fyrir. En það er sennilega búið að spenna upp einhverja lævísa gildru sem stjórnarandstaðan á sennilega að ganga í á næstu dögum. Þetta er farið að minna óneitanlega mikið á eftirlaunafrumvarpið sem var lagt fyrir þingið á síðustu dögum fyrir jól og keyrt í gegn á örfáum dögum. Það er verið að svína á lýðræðislegri umræðu í þjóðfélaginu til þess að hygla einhverjum valdafíklum í þjóðfélaginu --- ég ætla ekki að nefna nein nöfn --- og sennilega líka einhverjum eiginhagsmunaöflum sem eru að vinna á fullu og svína á lýðræðinu. Ég er alveg sannfærður um það.

Hæstv. forseti. Forsetaembætti Alþingis er ætlað að vera brjótsvörn þingmanna, forseti á að gæta réttar allra þingmanna og á að sjá til þess að þeim sé sýnd virðing í þeirri vinnu sem þeir vinna. Það vantar mikið á að hæstv. forseti hafi rækt þær skyldur sínar. Það er alveg fáránlegt að menn skuli hafa setið yfir verkefnum í allshn. og öðrum nefndum þingsins þegar það liggur ljóst fyrir að þegar menn stóðu upp frá verki í kvöld hafði meiri hlutinn verið búinn að ákveða hvernig ætti að klára málin, búinn að semja nál. og brtt., líklega fyrir löngu síðan, og menn verið látnir sitja yfir einhverju blaðri hjá þeim ágætu mönnum sem sitja í nefndinni fyrir hönd stjórnarliða um ekki neitt því þeir voru búnir að ákveða þetta allt saman. Minni hlutinn tók þátt í því af heilindum að reyna að fá fram vinnu í nefndinni sem mundi skila einhverjum breytingum og öðru slíku en þá standa menn frammi fyrir því að það er búið að semja þetta allt saman og þetta er allt ákveðið fyrir fram. Til hvers voru þessir fundir í nefndinni í dag? Þeir voru leikþáttur. Hæstv. forseti hefur ekki svarað því enn hvort hann ætlar að gefa minni hlutanum, sem tók mark á því að verið væri að vinna í frv., tækifæri til þess að semja nál. áður en umræða fer fram um málið. Hvers lags vinnubrögð eru þetta, hæstv. forseti, að forsetaembættið skuli ekki ætla að sjá til þess að stjórnarandstöðuþingmönnum sé sýnd sú virðing að þeim, eftir að hafa staðið upp frá því verkefni að fara yfir málið á þeim tíma sem til þess fékkst, sem var ekki allt of mikill, sé ekki gefið tækifæri til þess að setjast almennilega yfir nál. og koma því frá sér áður en málið fer í umræðu. Mér finnst þetta hneisa. Mér finnst að hæstv. forseti ætti að nota þá fáu daga sem hann á eftir í embætti til þess að reyna að öðlast einhverja virðingu þingmanna þannig að hann skilji við Alþingi með þeirri reisn að hann hafi þó í lokin bætt ráð sitt og orðið forseti alls þingsins. Til þess er enn lítið tóm að vísu.

Forseti. Ég hef ítrekað spurt hæstv. forseta einfaldrar spurningar í kvöld: Hvað verður á dagskrá fundar í fyrramálið? Það hefur verið upplýst og liggur fyrir að fyrir liggja fjölmörg mál, stjórnarfrumvörp og fleiri þingmál sem eru fullunnin og samstaða var um að afgreiða frá nefnd fyrir nokkrum dögum og jafnvel vikum og bíða afgreiðslu. Það er því ekkert því til fyrirstöðu að hafa þinghald með eðlilegum hætti og nota tímann í að afgreiða mál sem fyrir liggur að þurfa afgreiðslu í vor, breytingar á húsnæðislögum og fjölmörgu sem ágætt samkomulag gæti væntanlega verið um að hafa til umfjöllunar og ljúka afgreiðslu á. Ég spyr þar af leiðandi og ég spyr í alvöru, virðulegi forseti, og mér leiðist að forseti fái ítrekað beinar efnisspurningar frá þingmönnum og hunsi algjörlega að svo mikið sem minnast á þær, eins og hæstv. forseti hafi hvorki heyrt og þaðan af síður skilið það sem við hann er sagt. Það er þreytandi til lengdar að eiga orðaskipti við þannig kringumstæður. Það er eins og maður sé að tala með saltstólpa fyrir aftan sig. Ég endurtek spurninguna: Hvað verður á dagskrá í fyrramálið? Er þess að vænta að fjölmiðlafrumvarpið verði sett á dagskrá? Ef hæstv. forseti tekur það ekki alvarlega að fá svona spurningu vísa ég til þeirra ákvæða þingskapanna að forseta beri að bregðast við og úrskurða um mál ef slíku er beint til hans. Ég fer þá fram á það, ef forseta finnst það þægilegra form, að forseti úrskurði um hvað verði á dagskrá í fyrramálið, að við fáum sem sagt að heyra niðurstöðu forseta í formi úrskurðar í þeim efnum.

Virðulegi forseti. Ég vil gera enn eina tilraun til að styðja þá einföldu kröfu sem hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon og fleiri þingmenn hafa lagt fram núna þegar nálgast miðnætti á þessum, ég vil ekki segja ágæta, degi, hæstv. forseti. Því miður get ég ekki sagt það, mér er ekki þannig innan brjósts núna. Við gerum þá sjálfsögðu kröfu til forseta hins háa Alþingis að hann svari okkur því hvort mál sem var tekið úr allshn. klukkan tíu í kvöld verði á dagskrá fundarins á morgun. Eða er það svo, virðulegi forseti, að hæstv. forseti geti ekki svarað því hér og nú hvað verði á dagskrá fundarins á morgun? Ég trúi ekki, hæstv. forseti, að ekki verði hægt að fá svar við þessu fyrir miðnætti. Virðulegi forseti. Ég hef lagt á það áherslu fyrr í kvöld að það skiptir máli upp á það hvort minni hlutinn á hinu háa Alþingi þurfi að sitja yfir nefndaráliti í alla nótt eða hvort það nægi að sitja eitthvað fram eftir nóttu. Mér finnst þetta skipta máli, virðulegi forseti, og það hlýtur að vera eðlileg og sjálfsögð krafa okkar að hæstv. forseti svari þessu. Verður þetta frv. á dagskrá þingsins á morgun eða ekki, hæstv. forseti? Hér hafa fjölmargir hv. þm. komið upp og mótmælt þeirri flýtimeðferð sem frv. á að fá og ég vek athygli á að ekki einn einasti þingmaður hefur lagt fram ósk eða kröfu um það við forseta að málið verði á dagskrá fundarins á morgun. Því hlýtur hæstv. forseti að þurfa að gera það upp við sjálfan sig hvað virkilega hasti, eða er það svo sem ég held og kannski einhverjir fleiri hér inni að ríkisstjórnin meti það svo að þetta frv. þoli ekki umræðu einum degi lengur? Er það mat hennar að frv. þoli ekki að vera í dagsljósinu og þurfi þess vegna flýtimeðferð og hér þurfi að vinna í skjóli nætur dag eftir dag til að klára það sem allra fyrst? Hæstv. ríkisstjórn telur væntanlega að best sé að meðhöndla íslensku þjóðina þannig að láta hana kokgleypa stóru vondu bitana á sem allra skemmstum tíma, síðan er hún svo fljót að gleyma, virðulegur forseti. Er það kannski þannig sem hæstv. ríkisstjórn lítur á málið og þá um leið hæstv. forseti?

Virðulegur forseti. Það var minnst á það áðan að fjarvera framsóknarmanna úr þingsalnum væri mjög áberandi, kannski æpandi eins og sagt var. Ég verð að segja að skortur forseta á svörum við þeim spurningum sem til hans er beint er mjög áberandi og æpandi í þessum þingsal í kvöld. Ég var að hugsa til þess áðan, virðulegur forseti, að miklar ráðstefnur hafa verið haldnar um árangursstjórnun. Ríkisendurskoðun hefur tekið út fjölmargar ríkisstofnanir með tilliti til þess hvernig þær standist mælikvarða um árangursstjórnun sem fjmrn. og ríkisstjórnin öll þykist vera að innleiða í ríkisrekstrinum. Ég er hrædd um að þessi virðulega stofnun hér viti ekkert um hvað árangursstjórnun snýst og að virðulegur forseti hafi eflaust aldrei heyrt það fremur en hann hefur heyrt hugtakið starfsáætlun. Hvernig í veröldinni er hægt að búast við því, eins og hér kom fram, að nokkur maður beri virðingu fyrir Alþingi þegar vinnulagið á hinu háa Alþingi er með þeim hætti að við stöndum hér klukkan að verða hálftólf að kvöldi og við vitum ekkert hvað við ætlum að tala um á morgun, við vitum ekkert hvaða pappíra við eigum að mæta með í þingsalinn. Við vitum ekkert hvernig við eigum að undirbúa okkur. Við vitum akkúrat ekkert hvað hér á að gerast á morgun, virðulegur forseti. Ég hygg að það verði að fara að koma svör við þeim spurningum sem hér var beint til virðulegs forseta. Ég hygg að þessi ágæta stofnun verði að fara að tileinka sér meiri árangursstjórnun en hér er greinilega við lýði í dag.

Ég vil benda hv. þingmanni á að hún kvaddi sér hljóðs undir liðnum um fundarstjórn forseta þegar ég var í miðri setningu.

Herra forseti. Hér hefur hver þingmaðurinn á fætur öðrum komið upp og óskað svara hæstv. forseta við því hvað eigi að gera hér á morgun. Það koma engin svör. Hæstv. forseti lætur eins og þingmenn séu að reyna á langlundargeð hans en því er öfugt farið, það er langlundargeð okkar sem hér sitjum í salnum sem er þrotið. Við höfum ekki meiri þolinmæði gagnvart þessum herra forseta sem getur ekki svarað einföldum spurningum, sem getur ekki látið minni hluta allshn. vita hvort hér á að vaka í nótt við að skrifa minnihlutaálit eða ekki. Þetta eru ekki boðleg vinnubrögð. Þingheimur og þjóðin eiga skilið af hæstv. forseta að hann segi okkur hér og nú hvort eigi að hafa fjölmiðlafrumvarpið á dagskrá á morgun. Það er ekki eðlilegt að við skulum þurfa að standa í þessu stappi og þurfa að munnhöggvast við hæstv. forseta á þeim nótum sem við hér gerum. Ég verð að viðurkenna að það er ekki af því að okkur langi til þess, heldur egnir hæstv. forseti okkur í þetta. Vinnubrögðin sem forseti býður okkur upp á eru óboðleg. Hér sitjum við, hv. þm., og hæstv. forseti, að því er virðist, í gíslingu framkvæmdarvaldsins, í gíslingu ríkisstjórnarinnar og það virðist sem hæstv. forseti geti ekki svarað fyrir það sem hann þó á að hafa völd yfir, þ.e. dagskrá þingsins á morgun.

Ég hef aldrei sagt að ég geti ekki svarað því og muni ekki svara því. Hins vegar hafa þingmenn óskað eftir því að gera athugasemdir við fundarstjórn forseta.

Vegna þess að ...

Ef lyki kannski þessum athugasemdum væri hægt að svara spurningum.

Forseti. Mér er það mjög að skapi að spurningum sé svarað og er reiðubúinn að gera hlé á þessu máli mínu meðan forseti svarar spurningunni.

Hv. þm. er í ræðustól.

Forseti vill ekki að ég geri hlé á ræðu minni til þess að hann geti svarað spurningum sem hér hafa verið margbornar fyrir hann? Forseti. Í nefndaráliti því sem hér hefur m.a. orðið tilefni umræðu er minnst á nútímalýðræðisríki.  Nútímalýðræðisríki er einmitt eitt af því sem Íslendingar hafa tekið að sér ásamt Norðurlandamönnum öðrum, sérstaklega, að sýna Eystrasaltsþjóðum og öðrum þeim nýfrjálsum ríkjum Mið- og Austur-Evrópu sem hinn 1. maí sl. gengu í Evrópusambandið og tóku þar með sæti við hlið okkar í evrópskum félagsskap. Nú vill svo til að á morgun gengur hér í salinn forseti ungverska þingsins sem nýverið er aftur orðið að lýðræðisþingi. Það stóð a.m.k. til. Ég vil hvetja forseta til að íhuga hvort ástæða sé hugsanlega til að breyta þeirri dagskrá og hlífa forseta ungverska þingsins við því að ganga inn í Alþingi Íslendinga undir hans stjórn. Það sem hér fer fram fer ekki fram í nútímalýðræðisríki og á ekki að vera til sýnis og eftirdæmis fyrir hinar nýfrjálsu þjóðir.

Á dagskrá fundar á morgun verður eitt mál, útvarpslög og samkeppnislög, 974. mál.