Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Landbrh. (Halldór E. Sigurðsson) : Herra forseti. Á þskj. 353 er frv. til l. um sauðfjárbaðanir. Frv. þetta var flutt á síðasta þingi og endurflutt á þessu þingi og flutt í hv. Nd. Frv. er að meginefni samið af milliþn. Búnaðarþings vegna margra og ítrekaðra áskorana um breytingar á löggjöfinni um baðanir í þá átt að létta böðunarskylduna. Frv. gerir ráð fyrir því að þetta verði gert á þann hátt, að ráðh. verði heimilt að veita undanþágu í tilteknum hólfum þar sem óþrif hafa ekki sést á fé um árabil. Til þess að auka öryggi um að böðunarundanþágan verði ekki til þess að stuðla að óþrifum á sauðfé er sett í frv. ákvæði um vottorðsgjafir frá tilteknum opinberum og hálfopinberum starfsmönnum er mæli með undanþáguheimild. Það ákvæði í frv., að ekki skuli að öllum jafnaði baða fyrr en fé er komið á hús, á að sporna við að óbaðað og baðað fé renni saman og um leið að minnka líkur á dreifingu óþrifa í sauðfé frá einum bæ til annars. Ákvæði í núgildandi lögum um sérsmölun vegna baðana er því fellt niður. Meginbreytingin, sem í frv. felst, - undanþáguheimildin - verður að teljast réttmæt því hún á að geta sparað fjáreigendum fé og fyrirhöfn, og þess má vænta að hún verði fjáreigendum brýn hvatning á landssvæðum, sem ekki fá undanþágu frá böðunarskyldu, til þess að herða sóknina og útrýma óþrifum í fé sínu með öllu. Væri vel farið ef svo tækist til. Þær breytingar, sem hv. Nd. gerði á frv., hef ég ekkert við að athuga og legg því til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Ég vil lýsa ánægju minni yfir því að frv. um sauðfjárbaðanir hefur miðað svo áfram sem raun ber vitni. Ég er samþykkur því að meginstofni til og tel það vera til mikilla bóta frá fyrri ákvæðum. Ég vil færa hér í tal ákvæði 2. gr. Ég átta mig ekki vel á hvað sú breyting þýðir sem Nd. hefur gert á frv. Í frv., eins og það var lagt fram, segir svo í 2. gr.: „Böðun skal fram fara annan hvorn vetur milli 1. nóv. og 31. mars, þó aldrei fyrr en lokið er haustslátrun og aldrei fyrr en fé er komið á hús.“ Nd. hefur breytt þessari grein þannig: „Böðun skal fram fara annan hvorn vetur milli 1. nóv. og 1. mars“ - sem sé stytt tímann þarna um einn mánuð, tekið aftan af tímanum sem baða má, - „þó aldrei fyrr en lokið er haustslátrun og aldrei fyrr en fé er yfirleitt komið á hús.“ Hvort er þarna verið að herða á eða er þetta tilslökun frá ákvæðunum? Ef þetta er tilslökun, þá er það til mikils ófarnaðar og öryggisleysis um að böðun geti heppnast. Það, sem öllu máli skiptir, er að ekki sleppi fram hjá böðun ein einasta kind. Ég hefði talið að það réttasta í þessu væri að leyfa ekki böðun fyrr en 1. des. Þá væri þó nokkur trygging fyrir að allt féð væri heimt. Ég vildi aðeins bera þetta í tal hér við 1. umr. Þetta kemur að sjálfsögðu til athugunar í n. En mér líkar það ekki ef þarna er átt við að það eigi að hafa einhverja linkind á um það hvenær megi hefja böðun. Ég hef orðið vitni að því, því miður, oftar en einu sinni að einn og einn maður hefur tekið sig fram um að baða löngu á undan öðrum, og það þýðir að hans baðaða fé kemur oft og tíðum saman við óbaðað fé annarra og þar með böðun ónýt.

Landbrh. (Halldór E. Sigurðsson) : Herra forseti. Út af því, sem hv. 6. þm. Suðurl. sagði, vil ég taka það fram, að ég geri ráð fyrir að það verði gefin út reglugerð í sambandi við þessi lög, og ég mun halda mig við þann skilning sem var í upphaflegu greininni, að hér eigi ekki að vera um tilslökun að ræða. Ég lagði einmitt svo fyrir þegar frv. var samið í rn., að það, sem riði mest á, væri að ekki væri verið að baða á einum stað núna og öðrum síðar. Ég lít svo á og vil lýsa því hér með yfir, að ég tel að þrátt fyrir þetta orðalag eigi það að gilda að fé eigi að vera komið í hús og á sama svæði sé baðað samtímis, en ekki veittar undanþágur þar um, því það skiptir mestu máli um framkvæmdina.



Herra forseti. Þetta frv., sem flutt var hér í Ed., er nú komið aftur frá Nd. eftir eina breyt. sem þar var á því gerð. Sú breyt. var gerð í samráði við mig sem flm. frv., og ég vænti þess að hv. allshn. þessarar deildar hafi ekkert við það að athuga. En breyt. er á þá leið, að inn í 7. gr. komi svo hljóðandi ákvæði: „Nú stendur söfnun yfir um lengri tíma en eitt ár, og skal þá með sama hætti birta opinberlega ársreikning innan 6 mánaða frá lokum hvers almanaksárs. Heimilt er lögreglustjóra að framlengja fresti þessa. Yfirlýsingu samkvæmt 2. málslið 6. gr. skal og birta með sama hætti.“ Þetta er auðvitað eðlilegt ákvæði ef söfnun tekur langan tíma, vegna þess að auðvitað getur þetta verið söfnun sem á sér lengri aðdraganda og stendur lengur yfir en safnanir almennt gerast, og þá er rétt að það sé gefið um það yfirlit innan 6 mánaða frá lokum hvers almanaksárs hvernig söfnunin stendur og hvernig mál standa þar. Ég tel þetta eðlilegt ákvæði og samþykkti það fyrir mitt leyti.



Eins og hv. 7. landsk. þm. hefur skýrt frá, var gerð einföld breyting á þessu frv. í hv. Nd. En til þess að gæta fyllsta formlegs réttlætis tel ég að það sé rétt, að sú n., sem hafði málið til meðferðar í þessari d., fái málið til meðferðar áður en d. gengur frá því. Er því umr. nú frestað og málið tekið út af dagskrá.