Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vildi aðeins að það kæmi skýrt fram, að mál það, sem við erum að ræða hér, er staðfesting á brbl. um tímabundið vörugjald sem fyrrv. ríkisstj. gaf út 1. júní s.l. Hins vegar hefur með öðrum brbl. verið breytt upphæð vörugjaldsins. Sú brtt., sem hér liggur fyrirfrá 5. þm. Norðurl. o.fl., fjallar um að fella algerlega niður vörugjald af ákveðnum númerum í tollskránni og þar með að breyta einnig ákvæðum brbl., sem gefin voru út 1. júní s.l., þar sem þessi tollskrárnúmer báru 16% vörugjald. Hér er sem sagt ekki aðeins um að ræða brtt. við brbl. og till., sem fram hafa komið frá núv. hæstv. ríkisstj., heldur einnig breytingu á þeim lögum sem fyrrv. ríkisstj. gaf út.



Herra forseti. Það er auðvitað ljóst, þrátt fyrir orð hv. 6. þm. Suðurl., að það er ekkert því til fyrirstöðu að unnt sé að samþ. þá brtt. sem þm. Sjálfstfl. hafa borið fram við þetta frv. Ég hafði, herra forseti, kvatt mér hljóðs í sambandi við tilgang þessa máls þegar það var til umr. fyrst fyrir helgina, en eins og kunnugt er, þá er tilgangurinn með þessari fjáröflun að vega upp á móti þeim tekjumissi sem ríkið verður fyrir vegna niðurfellingar tolla af vörum frá EFTA-ríkjum. Í því sambandi er alveg ljóst að lausn verður líka að liggja fyrir á þeim vanda sem þessi breyting skapar íslenskum iðnaði, ekki síst íslenskum útflutningsiðnaði. Þess vegna spurði ég um það, og líka að gefnu tilefni í sjálfum samstarfssamningi ríkisstj. að gefnu tilefni í yfirlýsingum ýmissa ráðh. og að gefnu tilefni í yfirlýsingu formanns Alþb.: Hverjar eru þær aðgerðir sem ríkisstj. ætlaði samkv. þessum yfirlýsingum að grípa til til þess að leysa þann vanda sem nú hlýtur að rísa fyrir íslenskan iðnað til viðbótar þeim vanda sem aukist hefur vegna stóraukinnar álagningar skatta á hinar ýmsu atvinnugreinar í þjóðlífinu? Hæstv. iðnrh. svaraði þessari fsp. minni, eða öllu heldur ég vonaðist til að hann svaraði fsp. minni, en efnislega fólst í raun og veru ekki svar við spurningu minni í ræðu hans. Hæstv. ráðh. skýrði á ýmsan hátt umfjöllun um þetta mál í vetur. Hann gat þess m.a., að sú nefnd manna á vegum þriggja rn., sem skipuð hefði verið til þess að gera till. til lausnar þessu máli, hefði nú skilað tillögum. Hæstv. ráðh. gat þess hins vegar ekki hverjar þær tillögur væru. Nú er kominn 19. desember. Ljóst er að til aðgerða hlýtur að verða að grípa fyrir áramót eða samhliða og samtímis því sem það gerist að þessi áfangi í tollaniðurfellingu á EFTA-vörum kemur til framkvæmda. Það hefur verið ljóst, að ekki hafa allir verið á einu máli innan hæstv. ríkisstj. um það, með hverjum hætti skuli staðið að lausn þessa vanda. Sumir hæstv. ráðh. voru eindregið þeirrar skoðunar, að fresta bæri tollalækkuninni. Ég skil vel að ekki gátu allir innan ríkisstj. fallist á þá lausn. Hún er hvorki eins einföld né æskileg og ætla mætti við fljótlega athugun, gæti jafnvel orðið þeim til skaða sem henni væri ætlað að styðja. Þess vegna var það mjög skiljanlegt að fram kæmi hjá stuðningsmönnum hæstv. ríkisstj., og raunar hverjum öðrum þm. sem væri, að æskilegra væri að láta koma til framkvæmda einhvers konar ígildi þessara núverandi tolla - eða öllu heldur það sem styddi iðnaðinn með nokkrum hætti að því marki sem þessir tollar óneitanlega gerðu. Nú er það svo, að hvorki er ég né aðrir þm. í Sjálfstfl. talsmenn verndartolla almennt. Hitt er annað mál, að svo rækilega hefur verið saumað að ekki síst iðnaðinum í þessu landi sem og ýmsum öðrum atvinnurekstri, að honum hefur ekki gefist það tækifæri, sem ætlunin var að hann fengi þegar við gengum í EFTA, til að laga sig að breyttum aðstæðum sem vænst var þá og æskilegt hefði verið. Þess vegna er það ómótmælanlega verkefni ríkisvaldsins nú að koma til móts við iðnreksturinn í landinu til þess að leysa þennan vanda. Þar er líka um mikið atvinnuspursmál að ræða. 12 þús. manns vinna í framleiðsluiðnaðinum. 16.3% þjóðarinnar starfa við iðnað í landinu. Þetta er ekki síst mikill vandi hér á þéttbýlissvæðinu, og því er það ekki neitt hégómamál að fá að vita, nú þegar við afgreiðum þetta mál, hver er ætlunin á næstu dögum. Hæstv. ráðh. hefur sagt að það megi vænta aðgerða í þessum efnum fyrir áramót. Það hlýtur þá annaðhvort að mega vænta þess að nú í dag eða á morgun verði lagt á borð okkar frv. þessa efnis, - eða hugsar ríkisstj. sér að leysa þetta mál með brbl. eða hvernig er ætlunin að standa að þessu máli? Í ræðu hæstv. iðnrh. kom fram, að hann hefði áhyggjur af verðhækkunaráhrifum sem hækkun jöfnunargjaldsins, sem rætt hefur verið um, hefði í för með sér. Ráðh. vék að því, að hvert prósentustig í hækkun jöfnunargjalds iðnaðar samsvaraði 0.1% í verðbótavísitölu. Hins vegar minntist hæstv. ráðh. ekki á það, hvaða áhrif á almennt verðlag í landinu slíkar aðgerðir sem eru ætlaðar til fjáröflunar fyrir ríkissjóð, hafa. Þessara verðhækkunaráhrifa, sem hæstv. ráðh. gat um, gætir hins vegar ekki ef til aðgerða er gripið samtímis því sem tollalækkunin kemur til framkvæmda. Hugleiðingar hafa komið fram um það, að hugsanlegt væri að fresta síðasta þrepi tollalækkunarinnar. Á það er að líta, að þá er svo lítill hluti eftir af allri tollalækkuninni, sem hefur komið fram í áföngum, og sú breyting og sú frestun yrði svo flókin aðgerð að það má telja mjög vafasamt og raunar ekki ráðlegt að fara þá leið. Miklu einfaldara er að grípa til þeirra aðgerða sem viðurkennt er að eru heimilar innan EFTA-samningsins. Það eru vissar aðgerðir sem eru heimilar til stuðnings atvinnugreinum og atvinnujöfnun í landinu: Eins og slíkt telst heimilt vegna röskunar á byggðajafnvægi t.d. og er óspart notað af ýmsum löndum innan EFTA, þá hlýtur slíkt einnig að vera heimilt þegar um er að ræða að atvinnuröskun verði mjög mikil í þjóðlífinu, er vinnuafl kynni annars að flytjast frá einni fjölmennustu atvinnugrein landsins og ýmsir hreinlega missa vinnu sína. Það, sem mestum deilum hefur e.t.v. valdið, er hvort grípa skuli til sérstaks innflutningsgjalds, hvað sem það yrði kallað, sem einungis legðist á tilteknar vörur frá greinum er taldar hafa átt erfitt uppdráttar. Við því er það að segja, að í slíkum aðgerðum felst ekki mat á aðstöðunni sem hægt er að segja að raunverulega komi við áhrifunum frá EFTA-ríkjum sérstaklega. Ef um væri að ræða sérstaka aðstoð við iðngreinar, sem fyrir liggur samkv. athugunum fagmanna að mjög hafi orðið fyrir barðinu á ólögmætri samkeppni annars staðar frá, þá kæmu slíkar aðgerðir til greina. Þegar slíkir útreikningar liggja ekki fyrir er ekki hægt að fallast á að það séu skynsamlegar aðgerðir að taka eina eða tvær greinar iðnaðarins út úr og veita þeim sérstakan stuðning af ríkisins hálfu. Það kann að verða sagt, að það sé erfitt að finna út hvaða greinar sérstaklega það ættu þá að vera sem ættu að njóta stuðnings, ef til þess kæmi að það væri vefengt að erfiðleikarnir bitnuðu ekki á öllum iðnaðinum almennt. En þá mætti aftur spyrja hvort Íslendingar hafi í raun og veru notfært sér sem skyldi þá möguleika sem þeir hafa innan stofnana eins og EFTA og OECD til þess að færa sér í nyt þá fagþekkingu sem þar stendur til boða. Ég hef orð embættismanna á þessum stöðum fyrir því, að þar séu menn tilbúnir til þess og hafi aðstöðu til þess að rannsaka þessi mál sérstaklega, þannig að Íslendingar stæðu fyllilega þannig að vígi að ekki væri unnt að segja að þeir hefðu á nokkurn hátt gengið á svig við samningana sem við höfum gert við EFTA og EBE, hvað þá að þeir brytu þá samninga. Heyrst hefur, þótt það sé einungis á skotspónum. að þær hugleiðingar, sem nú séu uppi af hálfu ríkisstj., séu sérstakt innborgunargjald á húsgögn og sérstakt innflutningsgjald á sælgæti. Ég veit ekki hvað rétt er í þessu, en þetta ber óneitanlega svip af afar gamaldags haftakerfi sem við höfum prísað okkur sæl fyrir að vera löngu laus við. Ég vona að þessar „skotspónafregnir“ séu ekki neitt í samræmi við það sem koma skal. Þess vegna ítreka ég þessar tvær fsp., sem eru eðlilegar í framhaldi af ræðu hæstv. iðnrh., og með því að ég sé að hæstv. iðnrh. er ekki hér í d. og ég hef ekki tilhneigingu til að tefja afgreiðslu málsins frekar með því að biðja um að frestað verði og beðið eftir nærveru hans, þá leyfi ég mér að æskja þess, að hæstv. forsrh. gefi þær upplýsingar sem hér er um beðið og snerta óneitanlega bæði eina mikilvægustu og vaxandi atvinnugrein hér í landinu svo og fjölda manna sem hafa atvinnu sína og lífsframfæri af þeirri atvinnugrein. Ég vona að hæstv. forsrh. misvirði ekki forvitni mína þótt ég beri fram þessar spurningar, en svo að ég ítreki þær, þá voru þær: Hvert er þetta ígildi tollalækkana sem gert var ráð fyrir að gripið yrði til íslenskum iðnaði til stuðnings? Ef gripið verður til ráðstafana, verður það þá fyrir áramótin nú? Og loks: Verða aðgerðirnar fólgnar í innborgunargjaldi á tilteknar greinar?



Herra forseti. Hv. síðasti ræðumaður hefur haldið langa ræðu. Hún getur gefið tilefni til þess að ræða þessi mál nokkuð almennt, m.a. líta nokkuð aftur í tímann og athuga hverjir það voru sem stóðu fyrir aðild Íslands að EFTA og hverjir þá voru hreyknir og sögðu að allt væri í lagi og að iðnaðurinn væri þannig staddur á vegi að hann mundi þola þessa EFTA aðild. Þá voru aðrir menn hér á þingi sem vöruðu við og sögðu að það mundi þurfa að gera sérstakar ráðstafanir fyrir iðnaðinn til þess að hann gæti mætt þeirri samkeppni sem búast mætti við. En á það var ekki hlustað þá. Þetta ætti hv. þm. að hafa í huga þegar hann er að ræða þessi mál nú og þykist bera hag iðnaðarins alveg sérstaklega fyrir brjósti. Það stóðu samningar til þess að fella niður tolla og það verður gert. Við það eitt að tollar eru felldir niður má segja að samkeppnisaðstaða iðnaðarins versni, en það er ekki annað en það sem hann hefur mátt búast við og er samkv. samningum. Nú hefur verið ákveðið að standa við samninga og fella niður tollana, og þá er það að vörugjaldið, sem hér er til umr., þegar lítið er til þarfa ríkissjóðs, vegur upp á móti því tapi sem hann verður fyrir vegna þess að þessir tollar eru felldir niður. Jafnframt ætti vöruverð almennt verðlagslega séð að standa nokkuð í stað og vera hið sama. Niðurfelling tollanna hefur í för með sér lækkun vöruverðs, en á móti kemur svo það, að þetta vörugjald er hækkað, svo að því leyti til stöndum við nokkuð í stað. Ef hefði verið horfið að því ráði að fresta þessari tollalækkun, má segja, eins og ég nefndi áðan, að iðnaðurinn hefði að vísu haft eitthvað betri samkeppnisaðstöðu, en það hefðu ekki af þeirri ástæðu runnið neinir sérstakir peningar til iðnaðarins til styrktaraðgerða. Það er allt annað mál. Það er það mál sem er til íhugunar og verður til íhugunar. Þau vandræði hefðu í rauninni átt við hvað sem ákveðið hefði verið varðandi EFTA-aðildina. Auðvitað eiga vissar greinar innan iðnaðarins í sérstökum vandræðum vegna samkeppni, og það er ekkert óeðlilegt. Sú leið hefur verið farin í mörgum löndum að einmitt hafa verið styrktar þannig sérstakar greinar iðnaðarins, sem hefur verið talið að hafi orðið fyrir sérstökum búsifjum og standist ekki samkeppni. Það hefur verið gert með mismunandi hætti. Það hefur t.d. verið gert með þessu gamla, úrelta innborgunarkerfi, sem hv. síðasti ræðumaður minntist á, jafnvel í löndum sem ekki standa okkur neitt fjarri. Til ýmiss konar aðgerða hefur verið gripið þegar þannig stendur á. Það er einmitt það sem er talið heimilt eftir EFTA-samningnum, þ.e. að nota svokallaðar „selektívar“ aðgerðir ef það eru sérstakar greinar, sem eiga alveg sérstaklega erfitt með að mæta samkeppni, eða t.d. það eru greinar, sem af einhverjum ástæðum, t.d. öryggisástæðum eða öðrum ástæðum, þykja alveg sérstaklega nauðsynlegar í landinu sjálfu og þess vegna megi ekki falla niður. Eins og ég sagði áðan, þá væri í sjálfu sér freistandi að ræða þessi mál almennt í tilefni af hinni löngu ræðu hv. síðasta ræðumann. En ég skal ekki gera það af því að forseti hyggst fresta fundi. Út af þeim spurningum, sem hún bar kannske fram sérstaklega með tilliti til þeirra áhorfenda sem hér eru á pöllunum, vil ég segja það, að þessi mál eru í athugun. Ég get ekki hér og nú gefið yfirlýsingu um það, í hverju þessar aðgerðir verða fólgnar, en það er verið að íhuga sérstakar styrktaraðgerðir til handa iðnaðinum. Hv. þm. verður enn um sinn að hafa biðlund og fær ekki ákveðið svar hjá mér - verður þá að beina fsp. til hæstv. iðnrh. Ég geri hvorki að játa né neita því, að það geti komið til ráðstafana í formi innborgunargjalds. Það er vissulega ein þeirra aðferða sem geta komið til greina. Ég geri heldur hvorki að játa né neita því, að komið geti til greina að hækka jöfnunargjald og nota það fé, sem þar kæmi inn, til styrktar iðnaðinum. Það eru ýmsar mótbárur hafðar uppi af þeim mönnum, sem vel þekkja til, gegn þeirri leið. Þessi mál eru á engan hátt einföld. Ég undirstrika enn og aftur, að það á ekki hið sama við um allan iðnað. Það verður að meta greinarnar eftir því, hvernig aðstaða þeirra er í samkeppni við innfluttar erlendar iðnaðarvörur. Þess vegna held ég að það geti einmitt sérstaklega komið til athugunar aðgerðir til stuðnings einstökum greinum. En allt þetta og öll þessi vandkvæði, sem iðnaðurinn telur á því - og sjálfsagt með réttu í mörgum tilfellum - að mæta samkeppni frá erlendri innfluttri iðnaðarvöru, mátti sjá fyrir þegar Ísland gekk í EFTA, af því að það var þá vanþróað land á sviði iðnaðar. Sjálfsagt mundu sumir segja sem svo, að a.m.k. í sumum tilfellum væri það það enn og á engan hátt samkeppnisfært við hin háþróuðu iðnaðarríki sem eru innan EFTA. Samt sem áður má ekki gleyma því, að við höfum haft margvíslegt hagræði af því að taka þátt í EFTA, og við viljum þar vera og standa við skuldbindingar okkar gagnvart því. En málið er ekki eins einfalt og hv. síðasti ræðumaður vildi vera láta. Kannske er gallinn sá, að innan núv. ríkisstj. Íslands sitja ekki jafnráðsnjallir menn og hv. síðasti ræðumaður. Vera má að ef hann sæti þar mundi skjótar brugðið við og tekið í spottann og lagfært það sem aflaga þykir fara. En það er nú einu sinni svo, að stundum er hægara að vera í stjórnarandstöðu og geta deilt á en að vera í stjórn og bera ábyrgð. Þessi hv. þm. sat á þingi, ef ég man rétt, þó skal ég ekki fullyrða það, þegar ákveðin var EFTA-aðildin. Þá hefði átt að taka þetta með í reikninginn og gera þá strax sérstakar ráðstafanir til þess að hjálpa iðnaðinum á legg þannig að hann stæðist þá samkeppni sem fyrirsjáanleg var. Herra forseti. Ég skal ekki níðast á því að ég fékk að segja hér nokkur orð. Ég vænti þess, að hv. fyrirspyrjandi hafi fengið nokkurt svar við fsp. sinni. Kjarninn er sá, að málin eru á dagskrá og eru í athugun, en það liggja ekki fyrir ákvarðanir.



Herra forseti. Ég vil standa við það sem ég sagði, að ég ætla mér ekki að nota þessa fsp. um mikilvægt mál til þess að tefja þingstörf eða tefja afgreiðslu þessa máls. Þess vegna tók ég það fram, að ég óskaði ekki eftir sérstökum fresti þótt hæstv. iðnrh. væri fjarstaddur. Ég þakka hæstv. forsrh. fyrir að svara. Ég tel þó ástæðulaust af hæstv. ráðh. að bregðast svo hart og næstum því illa við fsp. um jafnmikilvægt efni. Ég spyr einmitt vegna þess að mér er ljóst, rétt eins og hann tók fram, að hér er um vandasamt og flókið mál að ræða. Þess vegna er ég að spyrja: Ef þetta væri einfalt mál væri hægt að krefjast svara strax og krefjast aðgerða. Það hefði þá auðvitað legið á borðinu fyrir löngu, það er ljóst. Ég vil í fáum orðum fá að svara því, herra forseti, að hæstv. forsrh. bar saman fsp. mína og afstöðu míns flokks þegar gengið var í EFTA á sínum tíma og gagnrýndi að þá hefðum við ekki rætt um þetta mál. Ég vil ítreka það, að Sjálfstfl. og við öll, sjálfstæðismenn, styðjum heils hugar EFTA-aðild. Okkur var nákvæmlega ljóst í hverju hún var fólgin. Hitt er rangt hjá hæstv. forsrh., að við höfum séð fyrir þá, að vinstri stjórnin mundi koma verðbólgunni upp í um það bil 50% á sínum tíma. Erfitt hefur verið að koma efnahagsmálum þessa lands á réttan kjöl síðan. Það sér hver maður, að atvinnugrein, sem þarf að aðlaga sig nýjum aðstæðum, á auðvitað óeðlilega erfitt uppdráttar við þessi skilyrði. Það er þetta sem gerir að verkum fyrst og fremst, að nú þykir standa upp á ríkisvaldið að gera nýjar ráðstafanir. Ég er alls ekki talsmaður þess að fresta ei í þeim tollalækkunum sem við höfum þegar samið um. Ég gerði grein fyrir því líka í fyrri ræðu minni og ég ítreka það hér. Við eigum að sjálfsögðu að standa við gerða samninga, sem hafa einmitt orðið okkur mjög til góðs og líka iðnaðinum. Ég tel að EFTA-aðildin hafði orðið það, því að það liggur fyrir að framleiðni í iðnaði batnaði mjög á vissu tímabili. Talið er að þetta megi ekki síst rekja til þess, að menn hafi aukið hagræðingu og bætt ýmis atriði í iðnrekstri sínum einmitt vegna EFTA-aðildar, í aðildinni hafi falist visst aðhald sem íslenskur iðnaður hafi haft gott af. En þetta aðhald getur hins vegar núna orðið iðnaðinum um megn vegna efnahagsástandsins hér innanlands. Það er efni málsins. Hæstv. ráðh. talaði um að mjög kæmu til greina hinar svonefndu „selektívu“ stuðningsaðgerðir eða aðgerðir til hjálpar einstökum greinum. Ég vil ítreka það, að aðgerðir til stuðnings einstökum greinum iðnaðar geta verið skynsamlegar ef ástæðurnar liggja ljósar fyrir. Það liggur ljóst fyrir, að þá koma einungis til greina ástæður vegna erfiðleika af völdum ólögmætrar eða óréttmætrar samkeppni við sams konar vörur frá EFTA-löndum. Það er allt annað en að rétta einungis einstakar greinar við efnahagslega. Ef rekstur er erfiður hjá einhverju fyrirtæki þarf það alls ekki að vera af slíkum utanaðkomandi áhrifum. Fullnægjandi rannsókn á slíkum áhrifum á íslenskar iðngreinar liggur ekki fyrir, að því er ég best veit, en þegar hún liggur fyrir gætu slíkar aðgerðir verið skynsamlegar að því er við teljum mörg, sjálfstæðismenn. Hæstv. forsrh. upplýsti að mál þessi væru enn í athugun. Ég veit að hæstv. ríkisstj. á erfitt vegna erfiðs samkomulags um ýmis efni, og má rétt vera að ekki sé á þá erfiðleika bætandi, en engu að síður er ljóst að hér þarf að hafa hraðan á. Ég þakka fyrir orðið, herra forseti, og ég vona að meðferð málsins í dag hafi ekki tafist meira af þessum ástæðum en af ýmsum ræðum hv. stjórnarstuðningsmanna.



Herra forseti. Með tilliti til þess, að því hefur margoft verið lýst yfir, bæði hér í d. og annars staðar, að skipting einstakra vörutegunda í flokka verði tekin til endurskoðunar og rétt sé að hafa hliðsjón af þeirri endurskoðun þegar ákvarðanir eins og þessi eru teknar, þá segi ég nei.



Herra forseti. Það vil svo til að þessi till. hefði ekki komið fram ef ég hefði ekki vakið sérstaklega athygli á því, að hljóðfæri væru í háum tollflokki. Þegar ég vakti athygli á þessu lét ég þess jafnframt getið, að ég treysti hæstv. fjmrh. til þess að beita heimildum í lögum til þess að lagfæra og betrumbæta skipan á vörum í vöruflokka samkv. þessum lögum. Um leið og ég ítreka þessa afstöðu mína segi ég nei.



Herra forseti. Hæstv. fjmrh. neitaði úr þessum stól að gefa neinar yfirlýsingar um að þetta gjald yrði niður fellt. Hann sagði, að hann mundi ekki á þessu stigi gefa neinar yfirlýsingar um einstök efnisatriði. Eina leiðin til þess að vera öruggur um að þessi gjöld falli niður er þess vegna að sjálfsögðu að samþ. brtt. og því segi ég já. Frv. samþ. með 10:5 atkv. og afgr. til Nd. Almannatryggingar, frv. (þskj. 213, n. 224). -2. umr.



Herra forseti. Heilbr.- og trn. kom saman á einn fund í gær og fjallaði um frv. til l. um breyt. á l. um almannatryggingar, 145. mál, stjfrv. á þskj. 213 sem felur í sér lækkun á sjúkratryggingagjaldi. N. mælir með samþykkt frv., en tveir nm., Ragnhildur Helgadóttir og Oddur Ólafsson, skrifuðu undir nál. með fyrirvara.



Herra forseti. Við tveir nm. skrifuðum undir nál. með fyrirvara, eins og fram kom í ræðu frsm. n. Ég vil með örfáum orðum skýra þann fyrirvara. Hann felst í því, að sú tekjutilfærsla, sem á sér stað með þessari ráðstöfun ásamt öðrum ráðstöfunum hæstv. ríkisstj., er ekki þess eðlis að við getum fallist á hana, þ.e. við getum ekki fallist á þær tekjuöflunarleiðir sem farnar eru til þess að bæta ríkissjóði upp þann tekjumissi sem verður að því að lækka sjúkratryggingagjaldið. Það kemur fram í grg. fyrir frv., að það eru 1450 millj. sem ríkissjóður verður af sökum lækkunar sjúkratryggingagjaldsins. Það kemur einnig fram, að af þeim verði 1250 millj. kr. lækkun á gjöldum tekjulágs fólks og enn fremur nýtist ónýttur persónuafsláttur sem svarar 200 millj. Hins er aftur á móti ekki getið, hvaðan peningarnir koma sem vega eiga upp þennan tekjumissi. Á það má benda, að gert er ráð fyrir því í fjárlagafrv. nú, að gjald sjúklinga af meðulum og sérfræðilæknishjálp hækki í þeim mæli að samtals nemi það 960 millj. kr. Menn sjá því að álögurnar, sem ríkisvaldið segist létta af almenningi, eða þær tekjur sem skattarnir lækka enn með þessu formi, eru að þessu leyti til teknar af sjúklingunum. Ég fæ ekki betur séð en að þarna séu liðlega 2/3 af þessum tekjum innheimtir beint af sjúklingum. Ég get ekki fallist á að það sé nein sérstök lausn í þessu fólgin, það liggur ekki sérstaklega fyrir, og mér er ekki alveg ljóst hvaðan hinar 500 millj. koma. En aðalatriðið er, að þó að við hv. 4. þm. Reykn. viljum ekki ganga gegn samþykkt þessa frv., þá viljum við ekki fallast á þær leiðir sem farnar eru til tekjuöflunar í staðinn.