Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegur forseti. Á þskj. 27 hef ég borið fram fyrirspurn til hæstv. menntmrh. um forgangsröð kennslu erlendra tungumála í grunnskólum. Fyrirspurnin er í tveim liðum. Sá fyrri er svohljóðandi: Er menntamálaráðherra því meðmæltur að breytt verði forgangsröð erlendra tungumála sem kennd eru í grunnskólum? Í öðru lagi: Er fyrirhugað að breyta fyrirkomulagi kennslu í erlendum tungumálum þannig að hún hefjist fyrr eða síðar en nú er gert ráð fyrir? Þetta er fyrirspurnin. Varðandi núverandi tilhögun vil ég nefna, virðulegur forseti, að samkvæmt auglýsingu um fjölda kennslustunda í 1.--10. bekk grunnskóla frá þessu hausti er gert ráð fyrir að kennsla í dönsku hefjist í 6. bekk og kennsla ensku í 7. bekk og frá því til loka grunnskóla er gert ráð fyrir jafnmörgum kennslustundum í þessum tveimur erlendu tungumálum. Við þingmenn, geri ég ráð fyrir, fengum allir á liðnu sumri skýrslu nefndar um mótun menntastefnu sem er tímasett í júní 1994. Þar er fjallað um kjarnagreinar í grunnskóla, m.a. að þar verði íslenska, stærðfræði og enska. Og um enskukennslu segir, með leyfi forseta: ,,Aukin alþjóðasamskipti gera kröfur um góða tungumálakunnáttu, ekki síst hjá smáþjóðum. Í því sambandi hefur enskan mikla sérstöðu. Á Norðurlöndum og í mörgum löndum Vestur-Evrópu er enska fyrsta erlenda tungumálið. Mörg börn hérlendis skilja nokkuð í ensku við upphaf skólagöngu. Áhugi barna á erlendum málum beinist því fyrst og fremst að enskunni og sjálfsagt er að virkja þennan áhuga í skólastarfi. Lagt er til að enskan verði ein af kjarnagreinum grunnskólans og að nemendur hefji enskunám þegar í 5. bekk, en kennsla í dönsku hefjist ekki fyrr en í 7. bekk. Við lok grunnskóla þurfa sem flestir nemendur að geta tekið þátt í samskiptum, lesið eða skilið almenna texta á ensku, og komið hugsun sinni í ritað mál.`` Virðlegur forseti. Síðan er vikið að öðru skyldunámi og þar er sagt m.a.: ,,Einnig þarf að skipuleggja dönskukennslu að nýju þar sem lagt er til að dönskukennsla hefjist síðar en nú er og að danskan verði annað erlenda tungumálið.`` Nánar er að dönskunni vikið síðar í álitinu þar sem segir, með leyfi forseta: ,,Lagt er til að dönskukennsla hefjist í 7. bekk og er gert ráð fyrir að heildarstundafjöldi í greininni verði hinn sami og nú er. Með því að færa dönskunámið upp í efri bekki grunnskólans fást fleiri stundir í byrjendakennslu en grundvöllur árangursríkrar tungumálakennslu er stöðugt áreiti og regluleg ástundun í upphafi náms. Með þessu eru taldar meiri líkur á markvissu námi í dönsku. Endurskoða þarf skipulag dönskukennslu og tryggja að fagmenntaðir dönskukennarar beri ábyrgð á dönskukennslu í grunnskólum. Með aukinni hlutdeild fagmenntaðra dönskukennara í unglingadeildum skapast tækifæri til að bæta árangur dönskukennslunnar.`` Virðulegur forseti. Það er vegna þessa álits og þess sem ég hef vitnað til sem ég tel nauðsynlegt að fá það fram nú hvort hæstv. menntmrh. styður þessa stefnu? Ég get ekki tekið undir hana en mun víkja nánar að því í öðru innleggi mínu hér við umræðuna.

Hæstv. forseti. Hv. þm. hefur beint til mín tveimur fyrirspurnum. Hin fyrri: Er menntamálaráðherra því meðmæltur að breytt verði forgangsröð erlendra tungumála sem kennd eru í grunnskólum? Spurningin er almennt orðuð en ég kýs að skilja hana með vísun til umræðna í þjóðfélaginu um ensku- og dönskukennslu og þeirrar tillögu nefndar um mótun menntastefnu að enskan verði fyrsta erlenda tungumálið sem nemendur læra í grunnskólum. Nefndin rökstyður tillögu sína á þá leið að aukin alþjóðasamskipti geri auknar kröfur um enskukunnáttu allra þjóðfélagsþegnanna, ekki síst vegna fámennis þjóðarinnar. Fleiri rök eru færð fyrir tillögunni, svo sem sú staðreynd að íslensk ungmenni eru opin gagnvart enskunámi vegna vegna áhrifa enskunnar í samfélaginu. Því sé eins gott að virkja áhuga þeira í skipulögðu enskunámi frekar en að þau læri enskuna skipulagslaust af umhverfinu eins og nú tíðkast. Loks bendir nefndin á að grunnskólakennarar, sem kenna erlend tungumál, hafa fæstir sérstaka fagmenntun í tungumálum. Til að kenna ungum börnum erlend tungumál þarf að beita sérstakri aðferðafræði þar sem mikil áhersla er lögð á talmál. Kennari sem hefur ekki fagmenntun í dönsku á að öðru jöfnu auðveldara með að tjá sig munnlega á ensku. Því er auðveldara um vik að veita grunnskólakennurum stuðning til að geta kennt ungum nemendum ensku en endurmennta þá til að kenna dönsku. Í þessu sambandi er rétt að minna á að nefndin leggur áherslu á að dönskukennsla í grunnskólum verði efld. Helsti gallinn í dönskukennslunni í skólakerfinu í dag og e.t.v. meginástæða þess hve námsgreinin er víða óvinsæl í skólum er sú staðreynd að margir kennarar sem kenna byrjendum hafa ekki næga kunnáttu í dönsku til að geta kveikt áhuga nemenda á faginu. Þess vegna leggur nefndin til að markvisst verði unnið að því að efla dönskukennslu í grunnskólum, kennslan verði færð upp um eitt ár frá því sem nú er, þ.e. úr 6. bekk í 7. bekk þannig að nemendur fái meira kennslumagn á færri árum og að stefnt verði að því að eingöngu fagmenntaðir dönskukennarar sinni dönskukennslunni. Hv. þm. biður um skoðun mína á þessum tillögum. Ég skal fúslega játa að tillagan um ensku sem fyrsta mál kom heldur illa við mig þegar ég heyrði hana fyrst. Ég hef lengi tekið virkan þátt í norrænu samstarfi og tel raunar góða kunnáttu í Norðurlandamáli mikilvæga hverjum landsmanni. Hins vegar verð ég að segja að mér finnst röksemdafærsla nefndarinnar fyrir því að hefja enskukennslu á undan dönskukennslu trúverðug enda er lögð áhersla á að efla megi enn frekar dönskunám grunnskólanemenda samfara þessari tilfærslu. Eins sýnist mér að tillaga nefndarinnar sé í samræmi við skoðun almennings í landinu því að niðurstöður skoðanakönnunar sem birtust í sumar sýndu að yfirgnæfandi meiri hluti þjóðarinnar vildi að enkan tæki við af dönskunni sem fyrsta erlenda tungumálið í grunnskóla. Yfir 70% svarenda voru fylgjandi því en tæplega 30% andvígir. Ég tel mikilvægt að tillagan verði rædd hér á þinginu og minni á að þetta er ekki í fyrsta sinn sem spurningin um fyrsta erlenda tungumálið er rædd hér þessum vettvangi. Ég legg áherslu á mikilvægi dönskukennslu en það skiptir e.t.v. ekki meginmáli hvort danskan sé fyrsta eða annað erlenda tungumálið. Lykilatriði er að kennslan skili þeim árangri sem að er stefnt, nefnilega bættri dönskukunnáttu landsmanna. Ef það á að takast þarf að hlúa betur að dönskukennslu, m.a. með því að auka hlutfall fagmenntaðra dönskukennara. Loks vil ég biðja menn að hafa tvennt í huga: Í fyrsta lagi það að þó lagt sé til að dönskukennsla hefjist ári síðar en nú er er lögð áhersla á að heildarkennslumagnið í dönsku minnki ekki. Í öðru lagi vil ég benda á að ákvæði um það á hvorri greininni skuli byrjað fyrr eru sett í aðalnámsskrá en ekki í grunnskólalög þannig að þessari tillögu sér ekki stað í grunnskólafrv. sem ég mun mæla fyrir nú vonandi á næstunni. Síðari spurningin er hvort fyrirhugað sé að breyta fyrirkomulagi kennslu í erlendum tungumálum þannig að hún hefjist fyrr eða síðar en nú er gert ráð fyrir. Nefndin leggur til að kennsla í erlendu tungumáli hefjist ári fyrr en nú er. Á þessu stigi málsins hefur ekki verið tekin ákvörðun um að þetta verði gert enda er eftir að samþykkja grunnskólafrv. sem skólastefnu fyrir nýjan og vonandi betri grunnskóla. Ég geri ráð fyrir að áður en slík ákvörðun verði tekin eigi tillagan eftir að hljóta meiri umræðu, bæði á Alþingi, meðal skólafólks og úti í samfélaginu.

Virðulegi forseti. Ég held að aðalatriðið í þessu máli sé að hrapa ekki að neinu og vandinn sé sá að á bak við þá tillögu sem hér er verið að vitna til hafa ekki átt sér stað ítarlegar rannsóknir. Ég tel að nauðsynlegt sé að þær fari fram, m.a. á stöðu dönskunnar og að líka eigi að kanna hvort og þá hvernig væri hægt að bæta stöðu dönskukennslunnar frá því sem nú er. Áætlun um slíkt ætti að liggja fyrir áður en menn tækju ákvarðanir um það að breyta verulega frá því sem nú er. Ég tel að ákvörðun sem er rökstudd eins og nefndin gerir feli í sér undanhald og ég tel að ekki sé skynsamlegt fyrir skólastarf í landinu að yfirvöld menntamála gefist upp fyrir tíðaranda án þess að almennur vandaður og fræðilegur rökstuðningur liggur fyrir.

Hæstv. forseti. Áður hefur verið rætt á hv. Alþingi um forgang tungumála í kennslu í grunnskóla og þá lýsti ég mig andvíga því að breyta þeirri forgangsröð að danskan sé þar fyrsta erlenda tungumálið sem kennt er og ég hef ekki skipt um skoðum hvað þar snertir. Ég vil taka svo mikið upp í mig að segja að mér finnst það hluti af okkar menningu að byrja á því að læra norrænt tungumál og frá því megi ekki hverfa. Hitt er annað mál að það er áhyggjuefni hversu illa það gengur að kenna nemendum dönsku og ég er alveg sannfærð um það að hluti af skýringunni á því er sá að grunnskólakennarar sem sinna dönskukennslunni hafa ekki fagmenntun í dönsku. Ég tek undir að það þurfi að skoða það hvað veldur því að þetta ástand mála er ekki betra en raun ber vitni en ég ítreka það að ég tel að ekki eigi að breyta þessari forgangsröð.

Virðulegi forseti. Það mál sem hér er verið að ræða hefur komið áður á dagskrá eins og síðasti ræðumaður gat um. Ég tel engu að síður nauðsynlegt að það komi fram hér og nú að ég tel mjög sterk og veigamikil rök hníga að því að danska sé fyrsta erlenda tungumálið sem við kennum nemendum okkar. Rökin eru menningarlegs og sögulegs eðlis og veita dönskunni sem skandinavísku tungumáli sérstöðu í tungumálanámi. Ástæðuna fyrir því að við veljum til þess dönsku en ekki önnur skandinavísk tungumál er einnig hægt að rökstyðja með mjög einföldum og skýrum hætti. Að öðru leyti tek ég heils hugar undir álit nefndar um mótun menntastefnu að full ástæða er til þess að skoða hvernig megi bæta dönskukennslu í íslenskum skólum.

Virðulegi forseti. Mig langar að leggja fáein orð í belg og ég vil þá leggja sérstaka áherslu á það að þessi tillaga nefndarinnar um að enska verði fyrsta mál tengist annarri tillögu sem er mjög veigamikil í skýrslu nefndarinnar og tillögum hennar bæði um grunnskólann og framhaldsskólann, þ.e. skilgreiningu kjarnagreina. Kjarnagreinar skuli vera íslenska, stærðfræði og enska og þær greinar gangi í gegnum grunnskólann og framhaldsskólann, þ.e. þær greinar sem ber að leggja sérstaka áherslu á að nemendur öðlist djúpa þekkingu í. Þetta vil ég sérstaklega taka fram. Ekki er gert ráð fyrir því að dregið sé úr dönskukennslu. Danska verður áfram samkvæmt tillögunum skyldunámsgrein og jafnmiklum tíma verður varið til dönskunnar og verið hefur til þessa. Að síðustu vil ég leggja sérstaka áherslu á það að við viljum efla dönskukennsluna, gera hana markvissari og skilvirkari, t.d. með því að tryggja að fagmenntaðir kennarar í dönsku sinni dönskukennslu í grunnskólum.

Virðulegi forseti. Það er kannski ekki meginmálið hvort danska er mál eitt eða tvö miðað við ensku en þó er mér nær að fylgja því að danskan hafi þann forgang sem hún hefur haft um langan tíma með tilliti til menningar okkar Íslendinga. Þó er fyrst og fremst grundvallaratriði að styrkja dönskukennsluna, gera hana líflegri og skemmtilegri, hún hefur verið leiðinleg í áratugi á Íslandi og það er almannarómur og það er kannski það sem vegur þyngst í því að hún stendur ekki vel í okkar máli. Jafnvel Íslendingar leyfa sér að tala ensku við frændur okkar í Færeyjum þar sem við getum talað íslensku á annað borð svo að þetta sýnir nú kannski á hvaða stigi við erum þessum efnum. Það er kannski ekki undarlegt að það sé erfitt því að lenskan er sú í fjölmiðlum, í kvikmyndum, í tónlist, jafnvel hjá reyndustu fjölmiðlum Íslendinga að sinna þar enskri tungu umfram allt annað, fremur íslenskri meira að segja. Og það segir söguna. Ég vil rétt í lokin, virðulegi forseti, stinga upp á því að menn leggi á það áherslu að leita ráða hjá dönskum, mestu markaðsmönnum í heimi, um það hvernig megi markaðssetja dönskukennslu á Íslandi.

Frú forseti. Við höfum lært dönsku sem fyrsta erlenda tungumál lengi á Íslandi og ég hef ekki enn þá séð nein rök sem mæla með því að breyta því. Þau rök sem fram koma bæði í þessari skýrslu og annars staðar eru ekki það veigamikil að ég telji ástæðu til þess að breyta forgangsröðinni. Það að fagkennarar kenni ekki dönsku í skólum eru ekki rök fyrir því að seinka því að taka upp kennslu í dönsku heldur frekar að fagkennarar kenni hana alls staðar í grunnskólunum. Auðvitað er ekki hægt að neita því að það sé eðlilegt en ekki að það verði til þess að dönskukennslu verði seinkað. M.a. af menningarlegum ástæðum tel ég mjög mikilvægt að við tökum upp kennslu í dönsku á undan ensku. Unga fólkið lærir ensku m.a. af fjölmiðlum þar sem við erum með meiri hlutann í t.d. sjónvarpinu á ensku. Þess vegna tel ég það mjög sterk rök að frekar eigi að byrja á dönskunni á undan dönskunni.

Hæstv. forseti. Ég kannast við þessa umræðu á Alþingi. Ég hef flutt um það tillögu í tví- eða þrígang að enska verði gerð að fyrsta tungumálinu en einhverra hluta vega hefur sú tillaga aldrei komist út úr hv. menntmn. Þess vegna fagna ég auðvitað þeirri niðurstöðu sem sú nefnd um menntastefnu hefur komist að. Hún hefur fallist á þá hugmynd mína að enskan ætti að vera fyrsta tungumálið. Fólk talar um að það séu engin rök fyrir því að enskan eigi að vera fyrsta tungumálið. Það eru mjög sterk rök fyrir því. Rökin eru fyrst og fremst þau að í skólum landsins á auðvitað að kenna fyrst og fremst það sem kemur nemendunum að notum þegar þeir koma út úr skólanum. Það hlýtur að vera rauði þráðurinn í gegnum námið að kenna þar hagnýta hluti. Ég held að enginn deili um það að enskan hefur miklu meira notagildi en nokkurn tíma danskan þegar komið er út í hinn stóra heim. Rökin fyrir því eru náttúrlega mjög sterk. Ekki þarf annað en líta til viðskiptalífsins eða almenns notagildis eða fara hreinlega til Danmerkur þar sem við sjáum fjöldann allan af Íslendingum tala ensku við Dani. Rökin fyrir því að enskan sé fyrsta tungumál eru því mjög sterk.

Virðulegi forseti. Ég held að þetta undirstriki að staða dönskunnar og dönskukennslunnar þarfnast athugunar við. Fyrir um aldarfjórðungi var farið að kenna 10 ára börnum dönsku sem ekki hafði verið, fram að því hafði dönskukennsla hafist hjá 12 ára börnum. Nýjung í kennsluháttum var tekin upp og öllu bylt um, lagt í þetta mikið en þetta skilaði að því er virðist litlum eða engum árangri. Nú er staðan sú að grunnskólanemendur eru eftir fimm ára nám í dönsku almennt afar illa að sér. Ég held að fjármagn þurfi að leggja í það að kanna stöðu dönskukennslunnar. Skoðun mín er sú að danskan sé hluti af því sem við þurfum að kunna ef við ætlum að taka þátt í samstarfi norrænna þjóða. E.t.v. væri norskan vænlegri, en það er kannski erfiðara um vik að fara að skipta um það núna en norrænt tungumál er okkur alger nauðsyn. Ég vil aðeins benda á eitt atriði sem mönnum hefur sést yfir. Það að þýða og miðla barnaefni á íslensku er kannski ekki alltaf einhlítt því að þetta hefur haldist í hendur við það að Andrés Önd var þýddur á íslensku. Úr því hefur dönskukennslu sýnilega og mjög verulega hrakað.

Virðulegur forseti. Af þátttöku í umræðum um þessa fyrirspurn finnst mér ljóst að mjög verulegur er áhugi á málinu á hv. Alþingi. Ef marka má þau sjónarmið sem hér hafa komið fram er hvorki hægt að lesa úr því stuðning við sjónarmið nefndarinnar né heldur það sem ég þóttist heyra hjá hæstv. ráðherra að hann styddi niðurstöðu nefndarinnar. Mér finnst það alvörumál og umhugsunarefni sem kom fram hjá hæstv. ráðherra að þetta væri ekki atriði sem yrði kveðið á um í lögum. Út af fyrir sig er það sjálfsagt skynsamlegt en í staðinn yrði þetta sett í aðalnámsskrá, sem sagt á valdi ráðherra og það finnst mér ekki eðlilegt. Ég tel eðlilegt að Alþingi hafi álit á þessu máli og geti tjáð sig um það. Ég gat þess í upphafi að ég væri fylgjandi því að halda núverandi stöðu mála en ég tek fram að ég tel mikla og brýna nauðsyn á því að efla dönskukennslu í grunnskólum. Ég held að þar séu verulegar brotalamir og ég skil út af fyrir sig þau sjónarmið sem hafa verið færð fram. Takist það ekki er kannski eðlilegt að menn fari að hugsa sinn gang en það held ég að sé samt verkefnið. Ég bendi á það að Kennarasamband íslands og Hið íslenska kennarafélag hafa sent umsögn til nefndarinnar. Ég fékk aðgang að henni um þetta efni og þar telja þau orðrétt, með leyfi forseta, að: ,,umræða um kjarnagreinar þurfi lengri tíma. Uppi eru skiptar skoðanir um gildi þeirra yfir höfuð og einnig um það hverjar þær skuli vera. Kennarafélögin eru andvíg þeim áformum um mótun nefndar um menntastefnu að hefja enskukennslu á undan dönskukennslu án undangengins samráðs við fagfélög kennara og víðtækrar umræðu í þjóðfélaginu. Verði Norðurlandamálunum ýtt til hliðar til þess að auka svigrúm ensku í íslenskum skólum er hætta á að vegið sé að rótum íslenskrar menningar.`` Þetta er hluti af áliti kennarafélaganna um þetta efni. Nú er vafalaust ýmsu háð hvernig skoðanir eru í þessum efnum og hér kunna einnig að vera tilfinningaleg atriði. Ég tel mjög mikilvægt að við séum mæltir á Norðurlandamál og ég tel að það þurfi að auka valfrelsi, a.m.k. á efri stigum náms í þeim efnum, og mér hefur alltaf fundist danska vera fallegt mál, eitthvert fallegasta erlenda málið sem ég heyri.

Hæstv. forseti. Við deilum þeirri skoðun, ég og hv. fyrirspyrjandi, að danskan sé fallegt mál. Það þykir mér líka. Til þess að fyrirbyggja allan misskilning vil ég segja að ég hef ekki tekið neina endanlega afstöðu til þessarar tillögu. Ég reyndi að gera grein fyrir rökstuðningi nefndarmanna og sagði að ég gæti að ýmsu leyti fallist á þennan rökstuðning. Það er eðlilegt að ákvæðin um fyrsta erlenda tungumálið komi í aðalnámsskrá en verði ekki sett í lög. Ég sagði hins vegar áðan og get endurtekið það að mér finnst líka eðlilegt að þessi mál verði rædd hér sérstaklega og eftir þessa umræðu, ekki bara núna heldur þá umræðu sem hefur kviknað vegna tillögu menntastefnunefndarinnar, sé kannski rétt að taka um þetta pólitíska ákvörðun þó að hún verði ekki fest í lög. Ég fagna þeirri umræðu sem hér hefur orðið og sérstaklega þeim áhuga sem sýnilega er á því að dönskukennslan verði efld. Það er aðalatriðið. Ég veit að það kunna að vera uppi aðrar raddir en þessar til þess að efla dönskukennsluna, m.a. að byrja bara fyrr. En það hefur áður verið reynt eins og hv. þm. Pétur Bjarnason nefndi og virtist ekki skila þeim árangri sem að var stefnt. Ég er sammála því að hrapa hér ekki að neinu en ræða þetta með yfirveguðum hætti og kanna sem best hvernig bæta megi stöðu dönskukennslunnar í landinu.

Virðulegi forseti. Ég hef lagt fram fsp. til hæstv. menntmrh. um húsnæðisaðstöðu Fjölbrautaskólans við Ármúla í Reykjavík á þskj. 32. Það er orðin 20 ára saga sem liggur að baki byggingu Fjölbrautaskólans við Ármúla. Upphaflega var gert ráð fyrir því að þarna yrði byggður gagnfræðaskóli sem verknámshús og þar yrðu fimm álmur. Bygging fór nokkuð rösklega af stað til að byrja með en þó hafa enn ekki verið byggðar nema þrjár álmur við húsið. Árið 1979 fékk skólinn nýtt hlutverk sem fjölbrautaskóli og hefur síðan verið kallaður Fjölbrautaskólinn við Ármúla. Skemmst er frá því að segja að starfsaðstaða bæði nemenda og kennara við skólann er algerlega óviðunandi. Skólann bráðvantar samkomusal, mötuneyti, félagsaðstöðu fyrir nemendur og vinnuaðstöðu fyrir kennara. Ástandið í skólanum er núna þannig að nemendur skólans eru að halda mikla listahátíð, stórmerkilegt framtak, eina stærstu listahátíð sem framhaldsskóli í landinu hefur haldið, en vandamálið er hins vegar það að ekkert húsnæði er til fyrir skólann til þess að halda þessa hátíð. Nemendur hafa því ekki um annan kost að velja en þann að taka á leigu húsnæði fyrir listahátíðina. Listahátíðin stendur í fimm sólarhringa og fyrir leiguna í þann tíma þarf að greiða 120 þús. kr. Félagsaðstaða nemenda er slík að þar getur sáralítið félagslíf verið stundað til viðbótar því að í þessum framhaldsskólum eru oft starfandi hinir ýmsu klúbbar þar sem nemendum gefst kostur á að leggja stund á ýmiss konar hagnýtt nám, en engri klúbbastarfsemi er hægt að halda gangandi í þessum skóla vegna þess ástands sem ríkir í húsnæðismálum. Í raun má því segja að það sé neyðarástand í Fjölbrautaskólanum við Ármúla. Og því spyr ég hæstv. menntmrh.: Eru uppi áform hjá menntmrh. um að ljúka við byggingu Fjölbrautaskólans við Ármúla? Ef svo er, hvaða fjármunir eru ætlaðir til þess á árinu 1995 og hvenær er stefnt að að ljúka við byggingu skólans?

Hæstv. forseti. Það er vissulega rétt sem kemur fram í orðum hv. fyrirspyrjanda að aðstaða nemenda og kennara þessa skóla er óviðunandi. Fjölbrautaskólinn við Ármúla mun hafa liðlega 3.800 fermetra húsnæði auk leiguhúsnæðis sem er svo sem ekki til frambúðar. Nemendur eru hátt á áttunda hundrað þannig að það er ljóst að þröngt er setinn bekkurinn en það má þó segja að húsnæðið sem skólinn hefur til umráða er í allgóðu ástandi að flestu leyti. Hugmyndir um að ljúka byggingu skólans hafa verið uppi um alllangt skeið og þær hugmyndir eiga sér raunar mjög langa sögu. T.d. var árið 1983, fyrir 11 árum, gerð er tillaga að nýrri álmu. Eftir það hafa orðið breytingar á lóðamörkum og lóð skólans hefur nokkuð verið skert. Stjórnendur skólans hafa oftar en einu sinni vakið máls á húsnæðisvandræðum skólans, bæði við menntmrn. og við Reykjavíkurborg, og málið oft rætt og athugað. Fjárveitingar til viðbyggingar munu hafa verið á fjárlögum 1990 og 1991, að vísu engar stórar upphæðir, 2 millj. og 5 millj. hvort árið, en þær fjárveitingar munu í báðum tilvikum hafa verið notaðar til viðhalds á skólamannvirkjum Ármúlaskólans. Ég held að það sé ekki hægt að kenna alfarið áhugaleysi ráðuneytisins á þessum árum um að viðbygging hefur aldrei komist á rekspöl, heldur hinu að önnur verkefni hafa jafnan þótt brýnni í samstarfi ríkis og Reykjavíkurborgar við uppbyggingu framhaldsskólanna. Á næsta ári er gert ráð fyrir 5 millj. kr. til endurbóta og breytinga á húsnæði skólans með það fyrir augum að bæta nýtingu þess en engar ákvarðanir hafa verið teknar um raunverulega viðbyggingu hliðstæða þeirri sem hefur verið ætluð til þess að ljúka byggingu skólans.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Finni Ingólfssyni fyrir að hreyfa þessu máli. Húsnæðismál Fjölbrautaskólans við Ármúla hafa áður verið rædd aftur og aftur á þingi á undanförnum árum og ég hygg að vandinn sé aðallega sá að ekki hefur verið farið í það með skipulegum hætti að ná samstöðu milli ríkisins og sveitarfélagsins Reykjavíkur um uppbyggingu og endurbætur á framhaldsskólunum í Reykjavík almennt. Staðreyndin er sú að aðbúnaður að framhaldsskólum í Reykjavík er miklu verri en annars staðar. Þrengslin eru hrikaleg í öllum skólunum. Við kynntumst því sum fyrir nokkru í iðnskólunum í Reykjavík. Við getum nefnt í þessu sambandi t.d. Menntaskólann við Sund, Menntaskólann við Hamrahlíð, Menntaskólann í Reykjavík og Fjölbrautaskólann í Breiðholti, svo að ég hygg að þegar staðan er skoðuð í þessum skólum sé hún lakari en menn þekkja hér annars staðar. Ég vil þess vegna nota þetta tækifæri, hæstv. forseti, til að hvetja hæstv. menntmrh. til að beita sér fyrir því að gerð verði til nokkurra ára endurbóta- og uppbyggingaráætlun fyrir framhaldsskólana í Reykjavík.

Virðulegi forseti. Ég vil þakka hæstv. menntmrh. fyrir svörin. Þau því leysa miður mjög lítið úr þeim erfiðleikum sem þarna blasa við, bæði hjá nemendum og kennurum. Ég tek undir það með hv. þm. Svavari Gestssyni að það er einmitt núna mikilvægt að menntamálayfirvöld, menntmrn. og borgaryfirvöld í Reykjavík, setjist niður til þess að gera uppbyggingar- og viðhaldsáætlanir einmitt fyrir þessa skóla. Það er auðvitað ekki bara Fjölbrautaskólinn í Ármúla sem býr við þröngan kost þó ég haldi að það sé nú kannski hvergi eins slæmt. En í heimsóknum mínum í þessa skóla á undanförnum árum hef ég orðið var við að það er mjög slæmt ástand víða. Þegar ég segi að það væri mjög skynsamlegt fyrir menntmrn. og borgaryfirvöld í Reykjavík að setjast nú niður og reyna að ná samstöðu um slíka uppbyggingaráætlun þá segi ég það vegna þess að ég hef ástæðu til að ætla að það sé betra fyrir menntmrn. nú að eiga við borgaryfirvöld í Reykjavík um þessi efni en áður þar sem nú er nýr meiri hluti við stjórn Reykjavíkurborgar og annar meiri hluti, meiri hluti sem hefur aðrar áherslur heldur en sá meiri hluti sem var þar áður.

Hæstv. forseti. Það má vel vera að það verði eitthvað þægilegra að eiga við núverandi borgaryfirvöld. Ég treysti mér ekki til að spá um það á þessu stigi málsins  Ég bendi á að næsta viðfangsefni í uppbyggingu framhaldsskóla hér í Reykjavík er Borgarholtsskólinn sem eru að hefjast framkvæmdir við. Það verður fyrst og fremst verknámsskóli. Það er dýr bygging þannig að ég er ekki mjög bjartsýnn á að það takist að fá verulega fjármuni til annarra viðfangsefna meðan sú framkvæmd er hvað fjárfrekust. Það liggja þegar fyrir nokkrar áætlanir um þörf á uppbyggingu og endurbótum framhaldsskólanna yfirleitt í landinu. Ég hef nefnt það áður að ég tel fulla þörf á því að leggja slíka áætlun fyrir Alþingi. Það er ekki síður þörf á að leggja slíka áætlun fyrir Alþingi heldur en vegáætlun og hafnaáætlun svo að ég taki bara dæmi um áætlanir sem Alþingi samþykkir.