Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við 2. umr. málsins gerði hv. 1. þm. N-M. nokkrar aths. við frv. og óskaði eftir því, að n. tæki til athugunar þar ákveðna hluti og þá sér í lagi einkum tvennt, sem okkur í nefndinni þótti rétt að sérstakrar athugunar þyrfti við. Var það í sambandi við 3. gr., þar sem svo er ákveðið, að þinglýst skuli skiptasamningi eigi síðar en einu ári eftir að lög þessi öðlast gildi. Þetta þótti þm. geta orkað tvímælis og taldi, að nauðsynlegt væri, að eldri húsin kæmu undir þetta fljótar, en þar er ákveðið. Í stuttu máli er það að segja, að eftir að n. hafði rætt við annan af tveim semjendum frv., var talið, að það þyrfti a.m.k. eitt ár, svo sem ákveðið er í 3. gr., til þess að koma undir lögin þeim fjölbýlishúsum, sem þegar höfðu verið tekin í notkun, og ekki fært að hafa þann frest styttri, en þar frá greinir. Þess vegna hefur n. talið rétt, að 3. gr. yrði óbreytt hvað þessu viðvíkur. Í öðru lagi ræddi hv. 1. þm. N-M. um möguleika á því, að það yrði lagt á vald félaga, sambýlisfélaga í viðkomandi húsi, hvert verðgildi hinna einstöku hluta hússins skyldi vera, og hann færði því máli sínu það til stuðnings, að það væri vitað, að í söluverði húsa væri gerður nokkur greinarmunur á verði rúmmetra, t.d. í kjallara og risum húsa, miðað við hinar almennu íbúðahæðir í húsum. Það hefur komið í ljós við athugun hjá n., að það, sem frumvarpssemjendurnir þarna töldu rétt, að það yrði miðað við rúmmetrann almennt í húsinu, var fyrst og fremst af þeim ástæðum, að fasteignamatið mun hafa þessar reglur og hefur aðeins eina undantekningu frá því, að svo sé. En það er ekki á þeim forsendum, sem þm. benti á, hvar þessi rúmmetraeign er í húsinu, heldur með tilliti til íburðar í viðkomandi íbúð, og kemur það þá ekki heim við þær röksemdir, sem þm. flutti máli sínu til stuðnings. Að sjálfsögðu má bera svo og svo mikið í íbúð hússins í kjallara, þó að allir viti, að þær séu lægstar á söluverði, þegar húsið er upphaflega selt. Þess vegna telur n. einnig rétt að halda sig við þetta rúmmetramark, sem í frv. er ákveðið, og telur, að þær röksemdir, sem til þess liggja, séu svo veigamiklar, að það sé ekki ástæða til á þessu stigi málsins að breyta þar um, og leggur til, að um það gildi þau ákvæði, sem þegar eru í frv. Þá minntist hv. þm. einnig á, sem ég vék lítillega að í svarræðu minni við ræðu hans við 2. umr. málsins, að það þyrfti að gefa frekari heimild, en honum virtist vera í frv., til þess, að íbúðareigendum eða sameigendum viðkomandi húss væri gert mögulegt að skipta lóðum eftir eignarhluta sínum í húsinu. Ég tók það fram þá þegar við 2. umr. málsins, að ég teldi þá heimild vera þegar í frv. Ef samkomulag er í viðkomandi fjölbýlishúsi um, að sá háttur skuli á hafður að skipta lóðum upp í reiti eftir eignarhluta í íbúðarhúsinu, þá er það mögulegt samkv. ákvæðum 2. gr. frv., þar sem gefinn er möguleiki á því að semja sig frá 3. kafla þessa frv., ef samkomulag er um annað, en þar er m.a. ákveðið um skipulag lóða og annað, sem í 11. gr. frv. er upp talið. Í fáum orðum sagt: n. þótti ekki ástæða til eftir þessa athugun að gera till. um breyt. á frv. frá því, sem það var afgr. við 2. umr. málsins. Nefndin leggur einróma til, að frv. verði samþ. eins og það er og hefur verið útbýtt nú eftir 2. umr. hér í hv. deild.



Herra forseti. Ég heyri það, að n. hefur ekki viljað taka tillit til minna tillagna, og ég er nú ekki tilbúinn að koma með brtt. En ég tel frv. og vil fylgja því úr hlaði með því, sem ég reyndar er búinn að segja áður, mjög svo gallað. Það, sem hér ríður langmest á, í þessum lögum, er í fyrsta lagi að koma því skipulagi á, að alls staðar sé húsfélag og stjórn, þar sem fleiri menn eiga hús sameiginlega. Það er númer eitt. Það er ekkert gert af því hér í þessum lögum. Annað, sem riður á, er að sjá um, að það liggi skýrt fyrir í veðmálabókum og annars staðar, hvað hver maður á í húsunum. Hér eru 10–20 ára gömul fjölbýlishús, sem hvergi er stafur fyrir, hvað hver maður á mikið f. Ekkert hefur verið þinglýst og liggur ekkert fyrir nema hjá eigendunum sjálfum um það, hvað hver á. Og meira að segja, ef maður leggur saman í sumum húsum húsnæðið, sem þeir telja sig eiga, hver einstakur, sem í húsinu er, þá fær maður ekki út sömu tölu að krónutali og húsið allt er talið mikils virði. Svo gallað er þetta núna. Það er ekki reynt á neinn hátt að koma á móts við að laga þetta. Ég tel, að það hefði þurft miklu meiri athugunar við, en hefur verið gert. Svo er og alrangt, að við fasteignamatið á íbúðunum sé farið eftir teningsmetrum. Það dettur ekki neinum fasteignamatsmanni í hug að meta teningsmetra í íbúð niðri í kjallara á sama verði og íbúð á fyrstu hæð. Það er ekki til, að þetta sé metið þannig. Hitt er aftur rétt, eins og fasteignamatið yfirleitt hefur verið framkvæmt núna hérna í Reykjavík, þar sem brunabótamatið er lagt til grundvallar og tekin viss prósenta af því í fasteignamatið, þá verður þetta oft og er oft ónákvæmt. Auðvitað getið þið spurt t.d. Einar Kristjánsson, hvort honum detti í hug að meta á sama verði íbúð í kjallara og íbúð á annarri hæð, - hann er annar fasteignamatsmannanna, og honum dettur það ekki í hug. En þeir fylgja mikið brunabótamatinu, og það er á húsinu í heild oftast nær, þó er það ekki nærri ævinlega, og ef það er ekki á húsinu í heild, þá er það líka misjafnt eftir því, hvar er í húsinu, en ekki jafnt á teningsmetra, en fasteignamatsmennirnir skoða ekki alls staðar, - númer eitt er að reyna að þvinga fram, að húseigendurnir geri með sér félag, þar sem þeir eru a. m. k. fleiri en tveir, og komi sér saman um eignahlutföllin. Og þá geta lögin komið á móti og hjálpað þeim til með því, að þeir geta haft til hliðsjónar brunabótamat eða fasteiganmat. Þetta er númer eitt. Og að þetta, sem þeir koma sér saman um, verði þinglesið, það er númer tvö. Þetta er það, sem hið opinbera getur fyrst og fremst gert til að laga það ólag, sem hérna er, og hvorugt af þessu er í frv. Það er vikið að því í frv., að ef meiri hluti húseigenda sé með þessu eða hinu, t.d. viðvíkjandi bílskúr, þá er eins og allt í einu detti þeim í hug, að það sé líklega bezt að láta húseigendurna ráða þessu sjálfa, en ekki það, að stofna eigi sérstakt félag, - nei, heldur geti þeir þá bara hlaupið saman á skyndifundi til að ákveða um þá hluti. Ég tel lög um þetta efni alveg nauðsynleg. En ég er á móti frv., eins og það er nú, og tel það koma að sáralitlu gagni, þótt samþykkt verði. Frsm. segir, að það felist í 3. gr., að öll eldri hús skuli þinglesin. Ég vil leyfa mér að draga það mjög í efa, þó að ég sé ekki neinn íslenzkumaður, að það sé rétt. Greinin hljóðar svo: „Gera skal skiptasamning um öll fjölbýlishús. Sé um nýbyggingu að ræða, skal skiptasamningur gerður og honum þinglýst elgi síðar en, húsið er fokhelt ella innan árs frá gildistöku laga þessara.“ Þetta á við nýbyggingu, sé um nýbyggingu að ræða, en alls ekki við gömlu húsin. „Gera skal skiptasamning um öll fjölbýlishús,“ það gildir um þau öll, en ef er um nýbyggingu að ræða, þá á að þinglýsa, þegar það er fokhelt, ella innan eins árs. En um gömlu húsin er ekki einn stafur um, að það eigi að þinglýsa, eins og greinin er orðuð. Eins og ég sagði, er ég ekki íslenzkumaður, en ég hélt, að þetta ætti að skiljast á þennan veg, eins og gr. er orðuð hérna, og skil ekki, að það sé hægt að gera það á annan hátt. Ég mun þess vegna greiða atkv. á móti till., þar sem ég ekki hef tíma til að koma með neinar brtt. Ég bjóst við, að n. mundi taka málið til athugunar og nenna að leggja í það svolitla vinnu. En þar sem hún hefur ekki gert það, þá mun ég greiða atkv. á móti því.