Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í frv. því, sem hér liggur fyrir, er lagt til, að ríkisstj. verði heimilað að taka lán hjá Framkvæmdabanka Íslands, rúmlega 4 millj. kr., til þess að reisa stuttbylgjustöðvarhús hér í nágrenni Reykjavíkur, sem notað verði í þágu alþjóðaflugþjónustu, eins og segir í 1. gr. frv. Skýringar fylgja með frv. á þskj. 72. Frv. er borið fram af hæstv. ríkisstj. Það hefur þegar verið samþ. í hv. Ed. Fjhn. þessarar d. hefur athugað málið og leggur til, að það verði einnig samþ. hér.



Herra forseti. Ég vildi aðeins leyfa mér í sambandi við þessa lánsheimild að bera fram þá fyrirspurn til annaðhvort hæstv. ríkisstj. eða fjhn., ef hún getur svarað því, hvað sé fyrirhugað viðvíkjandi vöxtum af þessu láni. Ég býst við, að það sé nú þegar eitthvað búið að þreifa fyrir sér um þetta lán og það sé þess vegna hægt að gefa upplýsingar um það. Það er ekki ófróðlegt fyrir þm. að fá að fylgjast með því, hvaða vexti muni eiga að reikna af því. Í öðru lagi vil ég spyrja, til hve langstíma sé meiningin að taka þetta lán; og í þriðja lagi, af því að það er ekki tekið neitt fram um það í frv. sjálfu, hvort hér sé að einhverju leyti um að ræða að taka lán erlendis, þannig að Framkvæmdabankinn eigi að taka lán erlendis og veita hingað, eða hvort um það sé að ræða að veita þetta lán einvörðungu úr innlendu fé, sem Framkvæmdabankinn hafi til umráða, og svo framarlega sem svo sé, hvaðan komi þá það fé, sem Framkvæmdabankinn hefur þannig til umráða. Á að lána þetta úr mótvirðissjóði? Og þá þyrfti að taka það hér sérstaklega fram, vegna þess að það er ekki hægt að lána úr mótvirðissjóði öðruvísi en með samþykki Alþingis. En ella: Hvaðan fær Framkvæmdabankinn fé til þess að lána þetta? Mér finnst eðlilegt, að um þessi atriði fengjust upplýsingar. Ég hef ekki haft aðstöðu til þess að fá þær á annan hátt, og ég vildi þess vegna beina þeirri fyrirspurn til hv. form. fjhn. og frsm., ef hann getur upplýst þetta og það hefur verið rætt í nefndinni, en ella til hæstv. ríkisstj.



Þetta lán er þannig vaxið, að Framkvæmdabankinn tekur það hjá Alþjóðabankanum og lánar það aftur ríkisstjórninni til þessara framkvæmda. Vextir verða 41/2%, óg lánið er til 12 ára. Greiðslur af láninu verða hér um bil nákvæmlega þær sömu og leigutekjurnar af þessu húsnæði frá alþjóðaflugþjónustunni.

Flm,. (Lúðvík Jósefsson): Herra forseti. Ég flyt hér frv. um nokkra skattaívilnun til handa sjómönnum á fiskiskipum, en frv. er á þskj. 93. Aðalefni þessa frv. er það að veita starfandi sjómönnum á íslenzkum fiskiskipum þau sérstöku réttindi, að þeir megi draga frá framtöldum tekjum sínum, þeim tekjum, sem þeir hafa af sjómannsstörfum, 1/3 hluta af brúttókaupi sem frádráttarbæran til skatts. Auk þessa ákvæðis er svo í frv. að finna þá heimild til handa sjómönnum, að þeir megi draga frá framtöldum tekjum sínum til skatts 4 þús. kr. upphæð á ári vegna vinnufatakaupa. Ástæðurnar til þess, að mér hefur þótt rétt að flytja frv. um þetta efni, eru í aðalatriðum þær, að það ber sífellt meira og meira á því, að erfitt sé að fá sjómenn til starfa við fiskveiðar. Það er greinilega að verða mikið vandamál hér á landi að fá Íslendinga til starfa á fiskiskipum. Kjör þau, sem þeir búa þar við, eru ekki þess eðlis, að þau séu sérstaklega eftirsóknarverð. Í mjög mörgum tilfellum sýnir reynslan það, að kjör fiskimanna eru heldur lélegri en kjör þeirra, sem í landi vinna. Og þá gefur það auga leið, að meðan svo er muni menn frekar leita eftir reglubundnari og hægari vinnu í landi en eftir sjómennskustörfum. Það væri því ekki óeðlilegt, þegar á það er svo aftur lítið, hve þýðingarmikil fiskimannsstörfin eru fyrir þjóðarbúskap okkar, þó að ríkið sjálft hlypi þarna til móts við hagsmuni fiskimanna og byði fram nokkra skattaívilnun þeim til handa til þess m. a. að gera kjör þeirra nokkru betri en þau eru nú og örva menn frekar en nú er til þess að stunda þessi störf. Mér er það alveg ljóst, að þessi skattaívilnun, sem hér er um að ræða, er ekki ýkjastór, og hún ein fær vitanlega ekki ráðið úrslitum í því, að menn mjög almennt gefi sig að sjómannsstörfum. Það þyrftu í rauninni að koma margar aðrar ráðstafanir til og stærri en þessi, en þessi er ein af þeim, sem nokkuð hafa verið ræddar í landinu, og mér þykir full ástæða til, að hún komi hér fram og löggjafinn sýni það, að hann vilji mæta þessum sívaxandi kröfum frá hálfu þeirra, sem að þessum störfum vinna. Auk þess er svo á það að benda um sjómenn almennt, að tekjur þeirra eru ekki að öllu leyti sambærilegar við tekjur þeirra, sem í landi vinna. Sjómannstekjurnar verða í rauninni þeim miklu ódrýgri en tekjur þeirra, sem í landi eru. Vinnutíminn í landi gefur mönnum venjulega tækifæri til þess að vinna allmikið á óbeinan hátt að heimilisstörfum, og þær tekjur, sem á þann hátt skapast hjá þeim, sem við landvinnu vinna, eru sjaldan taldar fram til fulls og stundum og í mörgum tilfellum alls ekki síður að meta þær til tekna. En aftur á móti verða beinlínis allar tekjur sjómanna að koma að fullu leyti undir skattalagaákvæði, og þeir verða þá aftur að kaupa sér beinlínis aðstoð vegna heimilanna. Þar sem þeir eru oft og tíðum langtímum fjarri heimilum sínum, þá verða þeir að kaupa þessa heimilishjálp, og á þann hátt verða eðlilega tekjur þeirra miklu ódrýgri en hinna, sem vinna heima hjá sér. Þá er hitt, sem oft hefur verið á bent, að sjómenn, á fiskiskipum sérstaklega, hafa mjög drjúgan útgjaldalið í sambandi við öflun á sínum tekjum, þar sem eru vinnufatakaup, fram yfir það, sem flestir aðrir starfsmenn hafa, því að þótt jafnvel verkamenn og ýmsir aðrir geti bent á það, að þeir hafi nokkuð há útgjöld af kaupum á vinnufatnaði, þá mun engin deila vera um það, að kaup sjómanna í þessu efni á alveg óhjákvæmilegustu vinnufötum eru þau langsamlega mestu, sem um er að ræða hjá venjulegum starfsstéttum hér á landi, og væri af þeirri ástæðu fulleðlilegt að veita þeim nokkra skattaívilnun vegna þessara sérstöku útgjalda. Ég veit það, að meginefni þessa frv. er öllum það vel kunnugt, að það ætti ekki að vera þörf á því að ræða það hér í löngu máli nú við 1. umr., og sé ég því ekki ástæðu til þess að hafa mitt mál miklu lengra, en vil vænta þess, að sú n., sem fær þetta mál til athugunar, greiði fyrir því, því að þetta er sannarlega réttlætismál, og þetta er mál, sem getur skipt okkur miklu meira, þegar á allt er litið, heldur en margan grunar. Ég vil svo óska eftir því, að þessu frv. verði að lokinni umr. vísað til fjhn. til fyrirgreiðslu.



Fyrsti flm. þessarar þáltill., hv. 2. þm. Skagf., Jón Sigurðsson, er fjarverandi, og vil ég þess vegna láta nokkur orð fylgja þessari till., þegar hún nú er tekin hér fyrir. Tilgangurinn með þessari till. er sá að koma því til leiðar, að gerð verði nokkur athugun á tveimur liðum í gjaldskrá héraðsrafmagnsveitna ríkisins. Það er að því er snertir fastagjald af gripahúsum og fastagjald vegna vélanotkunar skv. ákvæðum þessarar reglugerðar. Því er nefnilega þannig varið, að fastagjald af gripahúsum er hið sama og fastagjald til dæmis að taka af félagsheimilum, skólum, sjúkrahúsum, gistihúsum og þess háttar byggingum. Hér er um mjög ólíka gjaldstofna að ræða. Fastagjaldið af gripahúsum ætti að vera mun lægra, enda hefur nokkuð á því borið, að þetta hafi orðið þess valdandi, að bændur hafa ekki treyst sér kostnaðar vegna að taka rafmagn í útihús, nema þá það allra minnsta eða ófullnægjandi miðað við þær þarfir, sem þar eru fyrir hendi. Okkur flm. virðist því, að full ástæða væri til, að ný athugun færi fram á þessum lið gjaldskrárinnar eða reglugerðarinnar um gjaldskrá héraðsrafmagnsveitna ríkisins. Hinn liðurinn er um það, að það virðist ekki vera á fullri sanngirni reist að setja fastagjald, sem nemur allt að 1200 kr. á ári, á hvern rafmagnsmótor, sem notaður er til heyblásturs, þegar þess er gætt, að þessir mótorar eru ekki í notkun nema sem svarar tveimur til þremur mánuðum á ári, en fastagjaldið hins vegar svo hátt sett eins og hér hefur verið lýst og tekið allt árið. Auk fastagjaldsins verður svo að sjálfsögðu að greiða samkv. gjaldskránni það rafmagn, sem notað er við heyblástur. Þessar ástæður virðast okkur fim. vera þess eðlis, að fullréttmætt sé, að þessi atriði gjaldskrárinnar verði tekin til nýrrar athugunar. Súgþurrkun eða heyblástur er ákaflega nauðsynleg og hefur leyst mikinn vanda í sambandi við heyþurrkunina, og er þess vegna mjög mikils um vert, að mönnum sé ekki gert allt of erfitt fyrir um það að nota þessa aðferð til þess að bjarga heyinu frá skemmdum. En með því fyrirkomulagi, sem hér er á um þetta efni, hefur nokkuð á því borið, að menn telja sér bundna of þunga bagga með því að hafa þessa tilhögun um gjald fyrir þessa þjónustu. Ég vildi svo leyfa mér að óska þess, að þessu máli verði vísað til landbn.



Herra forseti. Í fréttum dagsins er þess getið, að á þingi Sameinuðu þjóðanna hafi í stjórnmálanefnd þingsins verið borin fram till. um stuðning við sjálfstæðisbaráttu Túnisbúa og hafi hún verið samþ. í nefndinni með ekki miklum meiri hluta, en hins vegar vafasamt, að hún verði samþ. á sjálfu allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna, þegar hún kemur þar til atkvæða. Tekið er fram í fréttinni, að fulltrúar Danmerkur, Noregs og Svíþjóðar hafi greitt till. atkvæði ásamt fjölmörgum fulltrúum Asíuþjóða og Arabaríkja og ýmissa smáþjóða, en gegn henni hafi greitt atkvæði stórveldin og þó fyrst og fremst nýlenduveldin. Þess var ekki getið í fréttinni, hvernig atkvæði Íslands hafi fallið. Nú langar mig til þess að spyrja hæstv. utanrrh.: Veit hæstv. ráðh., hvernig atkvæði Íslands féll í allsherjarnefnd Sameinuðu þjóðanna við þessa atkvæðagreiðslu? Enn fremur langar mig til þess að spyrja hann: Hvaða reglur gilda almennt um það, hvernig fulltrúar Íslands á þingi Sameinuðu þjóðanna greiða atkvæði? Hafa þeir samráð um það við ríkisstj. sína hverju sinni, hverja afstöðu þeir skuli taka til mála, eða er það einkamál sendinefndarinnar, hvernig atkvæði falla? Nýlega var haldinn fundur utanrrh. Norðurlanda til þess að ræða um sameiginlega afstöðu Norðurlandanna allra á þingi Sameinuðu þjóðanna. Var þar rætt um þetta mál, og ef svo er, hvaða afstaða var þá þar tekin? Það skiptir ekki litlu máli, hvernig fulltrúar Íslendinga á þingi Sameinuðu þjóðanna greiða atkvæði og þá t. d. í slíkum málum sem þessu. Íslenzka þjóðin mun áreiðanlega ætlast til þess, að fulltrúar hennar stuðli að því á vettvangi Sameinuðu þjóðanna, að nýlenduþjóðir öðlist sjálfstæði sem fyrst. Þá væri skörin farin að færast upp í bekkinn, ef Íslendingar, sem lutu erlendu valdi í sjö aldir og eru svo að segja nýbúnir að öðlast sjálfstæði sitt, væru búnir að gleyma svo sögu sinni, að þeir hefðu nú engan skilning lengur á sjálfstæðisbaráttu annarra smáþjóða og vildu ekki leggja henni lið. Ég vona, að atkvæði Íslands hafi á þessum vettvangi fallið þannig, að það sé í samræmi við þær frelsishugsjónir, sem Íslendingar hafa aðhyllzt, síðan þeir urðu þjóð, og efldust og styrktust með þjóðinni í aldalangri sjálfstæðisbaráttu hennar.



Herra forseti. Þessi fyrirspurn hefði átt að koma fram í venjulegum fyrirspurnatíma. Það er því frekar undirbúningslítið hjá mér að svara henni. En ég get upplýst eftirfarandi: Í sambandi við Túnis- og Marokkómálin á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna voru íslenzku sendinefndinni hjá Sameinuðu þjóðunum gefnar til leiðbeiningar um afstöðu sína til þessara mála upplýsingar um samkomulag á síðasta utanríkisráðherrafundi Norðurlandanna í Stokkhólmi, sem var á þá leið að vera ekki á móti því, að þessi mál yrðu rædd á allsherjarþinginu, og að fylgja almennum till., sem miðuðu að lausn þessara deilumála. Önnur nánari fyrirmæli um þessi mál hafa sendinefndinni ekki verið gefin. Utanríkisráðuneytinu hafa ekki enn þá borizt upplýsingar frá sendinefnd Íslands um atkvæði hennar í pólitísku nefndinni í Túnismálinu, en hins vegar get ég upplýst, að nefndin greiddi 19. þ. m. í pólitísku nefndinni atkvæði með till. Bólivíu, eins og henni hafði verið breytt með till. frá Indlandi, Indónesíu og Burma, um Marokkómálin, en hún var á þá leið, að sú von var látin í ljós, að frjálsari stjórnarhættir mættu þróast í Marokkó og að viðurkenndur verði réttur Marokkóbúa að ráða sínum málum sjálfir.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. utanrrh. fyrir þær upplýsingar, sem hann gaf varðandi málið, sem ég vakti athygli á. Ástæðan til þess, að ég bar þessa fyrirspurn ekki fram í venjulegum fyrirspurnatíma, heldur utan dagskrár, er sú, að það mundi hafa tekið eina viku og rúmlega það að fá fsp. svarað með þeim hætti. En tilgangur minn með því að vekja máls á þessu hér á þessum stað og á þessari stundu er sá, að vekja athygli hæstv. ríkisstj. á því, að það eru til menn á Alþingi Íslendinga, sem ekki láta sig það litlu skipta, hvernig atkvæði Íslands falla í slíkum málum sem þessum, ef hún vildi eitthvert tillit til þess taka, er málið kemur aftur til kasta Sameinuðu þjóðanna á sjálfu allsherjarþingi þess, sem væntanlega verður innan skamms. Hæstv. ráðh. gat ekki upplýst, hvernig atkvæði Íslands hefði fallið í allsherjarnefndinni, en það eru tilmæli mín til hæstv. ráðh., að það verði ítrekað við sendinefnd Íslands á þingi Sameinuðu þjóðanna, að haldið verði fast við þá ályktun, sem gerð var á sameiginlegum fundi utanríkisráðherra Norðurlandanna og Ísland var aðili að, um, að Íslendingar skyldu með atkvæði sínu á þingi Sameinuðu þjóðanna stuðla að því, að þessi hrjáða nýlenduþjóð í Afríku fái sjálfstæði sitt sem fyrst.



Ég skal nú ekki fara að hafa nein afskipti af því, að hér er varið einum degi í viku og stundum fleiri til þess að ræða um fyrirspurnir, sumpart gerðar til þess að vekja athygli ríkisstj. á vissum hlutum og sumpart til að vekja athygli á sjálfum fyrirspyrjendunum; það mun nú ekki vera sjaldgæfara. Út af þeirri fyrirspurn, sem hér hefur komið fram, vil ég aðeins segja það, að á þingi Sameinuðu þjóðanna sitja fyrir utan aðalfulltrúann, sendiherra Íslands í Washington, fulltrúar fyrir Framsfl. og fyrir Sjálfstfl. Þessir menn hafa að venju allmikið vald yfir því, hvernig atkvæði eru greidd í einstökum málum. Mér er ekki kunnugt um, hvort þeir hafa leitað umsagna utanrrh. um svör eða atkvæðagreiðslur í því máli, sem hér er spurzt fyrir um, en ég veit hitt, að undir ríkisstj. hefur það ekki verið borið, og ég vil, að það komi hér ljóst fram, að í öllum stærri háttar málum er það ríkisstj., sem tekur ákvarðanir í utanríkismálum. Ég ætla, að séu slíkar fyrirspurnir til þess ætlaðar að vekja athygli ríkisstjórnarinnar á einhverju sérstöku, en ekki fólksins á fyrirspyrjanda, þá sé rétt, að þær séu bornar fram í því formi, að ríkisstj. geti fengið tilefni til þess að athuga þær og taka sína afstöðu til þeirra svara, sem gefa þarf, en ekki í því formi, sem hér er gert.

Forseti (SB): Ég vil nú vekja athygli hv. þm. á því, að það er ekki ætlazt til, að hér verði almennar umræður um þetta mál, þótt hv. fyrirspyrjanda væri gefinn kostur á því að bera fram stutta fyrirspurn.



Herra forseti. Það er aðeins af sérstöku tilefni, sem ég kveð mér hér hljóðs. Aldrei þessu vant mættu fimm ráðh. í deildinni, og það er svo sjaldan, sem það kemur fyrir, að hæstv. ráðh. heiðra þessa hv. d. með sinni nærveru, að það er ekkert undarlegt, þótt mönnum verði á að fara að koma fram með hinar og þessar fyrirspurnir utan dagskrár. Ég held, að hæstv. ráðh. hefðu nú átt að vera við og ættu yfirleitt að skoða það sem skyldu sína að vera við, á meðan verið er að ræða mál í þessari deild. Það hefur verið svo núna dag eftir dag, að ráðh. hafa ekki sýnt sig, á meðan verið er að ræða mál, sem hér eru búin að liggja fyrirþingplöggum, og oft er verið að biðja um ýmsar upplýsingar frá þeim. Ég hef ekki skilið það svo, að ríkisstj. væri komin svo algerlega utan við þingið, að hún ætti aldrei að svara, nema fyrirspurnum sé beint til hennar skriflega og prentaðar og hún hafi viku til þess að svara, og þá í þannig tímum, að þm. almennt hafi fimm mínútur og megi tala tvisvar sinnum og hæstv. ráðh. megi tala endalaust. Það er nú orðið þannig í þinginu, að hæstv. ráðh. eru ekki farnir að sýna sig. Í sambandi við umr. um almenn mál, þannig að það sé hægt að ræða við þá á þessum litla tíma, sem þingið stendur. Og ég vil þess vegna segja það, að það er ekkert undarlegt, þó að það yrði kannske farið inn á það miklu meira en gert hefur verið að fara að taka upp þann hátt, sem einu sinni var hér, að bera upp fyrirspurnir utan dagskrárinnar. Það gengur ekki svo vel að fá upplýsingar um þau mál, sem hérna liggja fyrir. - Ég vildi nú aðeins nota þetta tækifæri til þess, fyrst svona margir hæstv. ráðh. sýna sig, að segja þeim þessa skoðun mína. Viðvíkjandi því sérstaka atriði, sem varð til þessarar umr. utan dagskrár, þá vil ég taka mjög undir það, sem hv. 1. landsk. kom hér fram með, og undirstrika þær skoðanir, sem hann lét hér í ljós, að íslenzka þjóðin stæði með nýlenduþjóðunum í þeirra frelsisbaráttu. Og hæstv. ríkisstj. verður að muna það, að þótt henni hafi tekizt að fleka Ísland inn í Atlantshafsbandalagið, þ. e. bandalag nýlendukúgaranna, þá er hjarta Íslendinga eftir sem áður með þeim þjóðum, sem eru kúgaðar af þessum voldugu nýlenduríkjum. Viðvíkjandi því, hvort svona fyrirspurnir eins og viðvíkjandi utanríkismálunum eigi að berast fram í venjulegu fyrirspurnarformi og ræðast þar, þá vil ég lýsa því sem minni skoðun, að ég álít það algerlega óþolandi fyrirkomulag. Það er ekki hægt að ætlast til þess, það er ekkert jafnrétti í því og mundi hvergi nokkurs staðar tíðkast í neinu þingi Evrópu, að þm. ættu að ræða utanríkismál við ríkisstj. undir því formi, að þingmaður, sem kemur fram með fyrirspurn, hafi tvisvar sinnum fimm mínútna ræðutíma og ríkisstj. óendanlegan. Það er ekki hugsanlegt. Það þarf ekki að leita nema til enska þingsins til þess að sjá, hvers konar háttur er hafður á um slíkt. Og ég vil nú, fyrst hæstv. ríkisstj. er að kvarta undan því, að þessar umr. skuli hafa orðið hér utan dagskrár, mjög beina þeirri ósk til hæstv. ríkisstj., að hún athugi, hvort það mundi ekki vera heppilegt fyrirkomulag, að það yrði tekið upp hér í þinginu, að öðru hvoru, við skulum segja annaðhvort einu sinni í viku eða einu sinni í hálfum mánuði, gæfi hæstv. ríkisstj. stutta skýrslu viðvíkjandi utanríkismálunum og leyfði þingmönnum að ræða þau. Ég held það væri ákaflega heppilegt, að við tækjum þann hátt upp; það hafa flest þing í Evrópu eitthvað þess háttar og enska þingið alveg sérstaklega, og ég held það gæti verið að mörgu leyti mjög heppilegt form fyrir okkur að koma hér á. Það hefur verið svo, af því að það er nú ekki svo ýkja langt síðan við tókum fullkomlega okkar utanríkismál í okkar hendur, að þessi mál hafa verið ákaflega mikið utan við venjulega meðferð þingmála. Utanrmn. hefur upp á síðkastið orðið miklu lélegri nefnd en upprunalega var ætlazt til, og sjálf utanríkismálin koma ákaflega sjaldan fyrir þingið, nema þá kannske ef það er eitthvert stórmál á ferðinni, sem eru þá oft harðar deilur um. En ég vildi mjög beina því til hæstv. ríkisstj. til athugunar, hvort ekki gæti verið heppilegt að koma einhverju slíku fyrirkomulagi á.



Það er aðeins, herra forseti, út af þessari aðfinnslu hv. 2. þm. Reykv. um, að ráðherrar væru hér sjaldan. - Ég hugsa sannast sagna, að um suma ráðherrana megi segja, að þeir séu hér allajafna. Ég er ekki meðal þeirra, ég játa það. En nokkur afsökun er þó í því, að í fyrsta lagi eru ráðherrarnir, eins og menn vita, mjög önnum kafnir við ýmis önnur störf. Í öðru lagi eiga einstakir þm. og ekki sízt þessi hv. þm., 2. þm. Reykv., sök á því. Þeir eru eins konar hrossabrestir á ráðherrana hér. Þeir reka okkur eins og stóð úr túni, þegar við komum hér, því þó að mann langi til að sitja yfir ræðum þeirra og gefa allar upplýsingar, sem þeir biðja um, þá verður maður annaðhvort að vanrækja of mikið önnur skyldustörf sín eða að láta undir höfuð leggjast að gefa þær upplýsingar, sem um er verið að spyrja. Þessi hv. þm. er allajafna það langmáli, að það er ekki hægt að rækja þær skyldur báðar saman, að anna almennum ráðherrastörfum og hlusta á hann. Ég hef einu sinni sagt um hann, að hann minnti mig á langferðamann á hraðri ferð, sem hefði marga til reiðar og færi af baki til þess eins að skipta um hest, svo þeysti hann áfram, því að þegar þessi hv. þm. er kominn af baki af Unilever, þá fer hann á bak á Marshallhjálpina, síðan á Landsbankavaldið o. s. frv. En alls eru gæðingarnir 6 eða 7, eins og við öll könnumst við. Á þessu þreytast menn og hverfa til þarfari starfa. Þetta verður að vera dálítið okkur til afsökunar, sem þykjumst hafa ýmsar annir. Hv. fyrrv. þm. Ísaf. var að grípa fram i. Hann er náttúrlega miklu leiðinlegri ræðumaður, hv. fyrrv. þm. Ísaf., ég játa það, en hann talar langt líka og gæti hjálpað mikið til þess, að ráðherrarnir kæmust ekki yfir það að sitja í þinginu, meðan allar ræður eru fluttar. Hitt skal svo játað, að það er mjög æskilegt, að ráðherrarnir gætu verið sem mest viðstaddir á þingfundum og gefið þær upplýsingar, sem þingmenn að eðlilegum hætti hafa tilhneigingu til þess að spyrja um. Það verður bara að velja á milli. Geti maður annað hvoru tveggja þá er það bezt, ef ekki, þá verður maður að velja það nauðsynlega.



Herra forseti. Það lítur út fyrir, að hæstv. forsrh. gangi ekki út frá því, að hann eigi mikið heima á þinginu, fyrst hann líkir því við, að þeir séu eins og stóð í túni, þegar þeir séu hér, hæstvirtir ráðherrar, og þurfi að reka þá í burtu. Viðvíkjandi því, að ég sé nú svo ógurlega mikið fyrir að skipta um efni, þegar ég sé að tala, er það náttúrlega alveg rétt, að maður verður stundum að skipta um hestana; þegar t. d. ráðherrarnir eru sex og maður þarf að skipta skömmunum á milli þeirra, þá tekur maður hvern fyrir á fætur öðrum. Viðvíkjandi hinu aftur á móti, að ég sé svo sérstaklega langmáli, þá verð ég að segja það, að það er nú aðeins þegar syndarolla ríkisstj. er orðin svo löng, að það tekur mann kannske klukkutíma að telja þær nokkurn veginn upp, þá neyðist maður því miður til þess að skilja engan útundan. Það er aðeins eitt ráð við þessu hjá hæstv. ríkisstj., og það er að hafa hneykslin, sem hún gerir, bara heldur færri; þá tala ég líka minna.