Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er um framlengingu á l., sem giltu um þetta efni og sett voru á þinginu 1945 og framlengd á síðasta þingi, en falla úr gildi um næstu áramót. það þarf ekki á það að benda, að ríkissjóði mun ekki síður verða þörf á þessum tekjum núna á næstunni, en undanfarin ár, og ætti því ekki að þurfa að fara um þetta fleiri orðum. Frv. er óbreytt að öðru leyti en því, að í þeim l., sem gilt hafa hingað til, nær heimildin aðeins til I.- VI. kafla laganna, en í þessu frv. er gert ráð fyrir, að heimilt sé að innheimta með viðauka allar tekjur ríkissjóðs samkv. aukatekjulögunum frá 1921. - Vildi ég svo gera að till. minni, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og fjhn. til athugunar.



Herra forseti. Það er allt hið sama að segja um þetta frv. og það, sem er næst á undan á dagskránni. Ríkissjóði mun ekki verða vanþörf á þessum tekjum, fremur en á undanförnu ári, og vænti ég því, að hv. þdm. fallist á að láta þetta ganga í gegn. Legg ég svo til, að frv. verði vísað til 2. umr. og fjhn. til athugunar.



Herra forseti. Þetta mál er ekki nýtt, það var flutt á Alþ. í fyrra og kemur nú fram á sama stigi og skilið var við það í þessari hv. d. Það voru gerðar við það lítils háttar breyt. í Nd., sem hafa verið færðar inn í frv., svo að það kemur fram í sömu mynd og það var í, þegar umr. lauk um það þá, en umr. var ekki lokið um það hér, þegar síðasta aðalþingi lauk. Ég skal ekki fara langt í að skýra efni frv. Það fylgdi því í fyrra ýtarleg grg., sem að vísu hefur ekki verið prentuð upp nú, en er að finna í þskj. frá þinginu 1945 og skýrir málið mjög rækilega. Frv. er samið af mþn., sem skipuð var snemma á árinu 1944 til að endurskoða lögin um eftirlit með skipum, og hafði hún til hliðsjónar hliðstæður erlendis frá þeim löndum, sem hún náði til, og hygg ég, að hún hafi unnið störf sín mjög samvizkusamlega og tekið allt til greina í þessu sambandi. E.t.v. má segja um sumt af því, sem hér er bent á, að það orki tvímælis. En allt er það sett fram í þeim tilgangi að reyna að auka öryggið og tryggja öruggt eftirlit með öllum fleytum og förum, sem ferðast hér við land. Eins og gefur að skilja, hefur frv. í för með sér ýmsar breyt. frá því, sem núgildandi l. kveða á um í þessum efnum. Eru þær helztu í fyrsta lagi, að nú eru settar almennar reglur um byggingar, breytingar og innflutning skipa. Í öðru lagi, að skipaeftirliti ríkisins er komið í fast horf, og í þriðja lagi, að settur er á laggirnar sérstakur dómstóll til þess að dæma í refsimálum út af slysum og þess háttar málum. Enn eru ný ákvæði um það, að refsifyrirmæli l. eru hert og varða réttindasviptingu í sumum tilfellum. Ég sé svo ekki ástæðu til að hafa um þetta langt mál. Það er öllum hv. þm. ljóst, að nauðsyn ber til að koma þessum málum í eins öruggt horf og frekast má verða, sem fyrst og fremst verður gert með því að hafa þær fleytur og þau för, sem sjófarendur eru á, eins tryggilega útbúin og frekast eru föng á, en á það hefur stundum verið talið bresta nokkuð. Eins og ég sagði, þá hefur frv. verið hér fyrir áður, svo að mönnum hefur gefizt nokkurt tóm til að athuga það. Verður það til þess að greiða fyrir götu málsins í þessari deild. Vil ég svo leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til sjútvn.



Herra forseti. - Það er svipað að segja um þetta frv. og það frv., sem var til umr. hér næst á undan. Frv. hefur verið flutt áður og er þess vegna hv. þm. kunnugt. Það er einnig samið af mþn., sem skipuð var samkv. sérstakri þál. til þess að rannsaka þessi mál, kynna sér þau og gera um þau tillögur, og er frv. niðurstaðan af athugunum þeirrar nefndar. Við iðnfræðslu er hægt að fara tvær ólíkar leiðir, að hafa skólakennslu fyrir iðnaðarmennina eða svokallaða meistarakennslu. Skólakennsla hefur ekki tíðkazt hér á landi fyrir iðnaðarmenn og er raunar sjaldgæf líka úti um heim, þannig að þar er nú meistarakennsla langmest ráðandi, þannig að flestir iðnaðarmenn fá kennslu sína hjá meisturum. En auk þessarar verklegu kennslu, sem þeir fá hjá meisturum, er komið fyrir bóklegri kennslu í skólum, þar sem þeir fá tækifæri til að stunda nokkurt bóklegt nám. Þá er og gert ráð fyrir, að komið verði upp sameiginlegri yfirstjórn þessara mála, er nefnist iðnfræðsluráð og hefur það hlutverk á hendi að vera til eftirlits og íhlutunar um þessi mál. Er t.d. gert ráð fyrir, að það skuli halda uppi leiðbeiningastarfsemi um stöðuval, en eins og kunnugt er, er slíkt starf ekki til hér nú sem stendur. Erlendis hins vegar er svo fyrir mælt, að þegar íbúatala borganna er komin yfir vissa tölu, sé skylt að hafa stofnanir, sem leiðbeini ungum mönnum um það, hvaða störf þeir skuli takast á hendur, með tilliti til hæfileika þeirra og atvinnumöguleika í einstökum greinum. Gert er ráð fyrir að fara inn á þetta með þessu frv., og tel ég það mikið til bóta. Þá er og gert ráð fyrir, að iðnfræðsluráð haldi skýrslur eða fylgist með þróun iðngreinanna, og er það auðvitað mjög mikils virði. Þá er og iðnfræðsluráði falið að skera úr um það, hverjir megi kenna og hverjir megi njóta kennslunnar og hvað margir, en numin burtu ákvæði, sem voru um það í eldri l. Þetta ætti að mæta þeim kröfum, sem uppi hafa verið um það að bæta úr þessum ágöllum gömlu l., sem eru orsök þess, að málinu var hreyft hér í þessu formi. Fleiri smáatriði eru ný í frv., sem skipta ekki höfuðmáli, og skal ég því láta vera að fara í að ræða þau, en vil láta í ljós þá ósk, að þessu máli verði hraðað, svo að það þurfi ekki að daga uppi á ný, því að það felur í sér verulegar breyt. til bóta frá þeim l., sem nú gilda. - Leyfi ég mér svo að leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. og iðnn.