arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Loks var hlutað um sæti deildarmanna samkv. þingsköpum, og fór sætahlutunin á þessa leið: 7. sæti hlaut Ingólfur Jónsson. 8. - - Ólafur Thors. 9. - - Páll Zóphóníasson. 10. - - Sigurður Þórðarson. 11. - - Skúli Guðmundsson. 12. - - Sigurður Kristjánsson. 13. - - Jóhann Jósefsson. 14. - - Finnur Jónsson. 15. - - Barði Guðmundsson. 16. - - Pétur Ottesen. 17. - - Sigurður Bjarnason. 18. - - Ásgeir Ásgeirsson. 19. - - Lúðvík Jósefsson. 20. - - Einar Olgeirsson. 21. - - Helgi Jónasson. 22. - - Jón Pálmason. 23. - - Sigurður Guðnason. 24. - - Gísli Sveinsson: 25. - - Sigurður Thoroddsen. 26. - - Garðar Þorsteinsson. 27. - - Áki Jakobsson. 28. - - Sigfús Sigurhjartarson. 29. - - Jón Sigurðsson. 30.- - Páll Þorsteinsson. 31. - - Gunnar Thoroddsen. 32. - - Jakob Möller. 33. - - Emil Jónsson. 34. - - Eysteinn Jónsson. 35. - - Bjarni Ásgeirsson. Fleiri tölusett sæti komu ekki til hlutunnar, og tóku þeir deildarmenn, sem ekki höfðu hreppt sæti samkvæmt hlutuninni, sér ótölumerkt sæti.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þessu næst voru kosnir skrifarar sameinaðs þings, að viðhafðri hlutfallskosningu. Fram komu tveir listar, A og B. - Á A-lista var SkG, en á B-lista SK. - Þar sem ekki voru fleiri tilnefndir en kjósa skyldi, lýsti forseti yfir, að rétt væru kjörnir án atkvgr.: Skúli Guðmundsson, þm. V.-Húnv., og Sigurður Kristjánsson, 7. þm. Reykv.

Loks fór fram kosning kjörbréfanefndar, að viðhafðri hlutfallskosningu. Fram komu fjórir listar. Á A-lista var FJ, á B-lista HermJ, á C-lista ÁkJ, og á D-lista PM og ÞÞ. - Þar sem ekki voru fleiri tilnefndir en kjósa skyldi, lýsti forseti yfir, að kosnir væru án atkvgr.: Pétur Magnússon, Hermann Jónasson, Áki Jakobsson, Finnur Jónsson, Þorsteinn Þorsteinsson.

Á 2. fundi í Sþ., 12. jan., var tekin til meðferðar kosning í fastanefndir samkv. 16. gr. þingskapa. Við kosningu hverrar nefndar komu fram fjórir listar, A, B, C og D, með samtals jafnmörgum nöfnum og menn skyldi kjósa. Kosningar fóru því fram án atkvgr., og urðu nefndirnar svo skipaðar: 1. Fjárveitinganefnd. Af A-lista: Finnur Jónsson. Af B-lista: Jónas Jónsson, Helgi Jónasson. Af C-lista: Lúðvík Jósefsson, Þóroddur Guðmundsson. Af D-lista: Pétur Ottesen, Þorsteinn Þorsteinsson, Sigurður Kristjánsson, Jóhann Jósefsson. 2. Utanríkismálanefnd. Aðalmenn: Af A-lista: Stefán Jóh. Stefánsson. Af B-lista: Bjarni Ásgeirsson, Hermann Jónasson. Af C-lista: Einar Olgeirsson. Af D-lista: Ólafur Thors, Magnús Jónsson, Jóhann Jósefsson. Varamenn: Af A-lista: Ásgeir Ásgeirsson. Af B-lista: Eysteinn Jónsson, Páll Zóphóníasson. Af C-lista: Brynjólfur Bjarnason. Af D-lista: Garðar Þorsteinsson, Bjarni Benediktsson, Pétur Magnússon. 3. Allsherjarnefnd. Af A-lista: Ásgeir Ásgeirsson. Af B-lista: Páll Zóphóníasson, Sigurður Þórðarson. Af C-lista: Steingrímur Aðalsteinsson. Af D-lista: Ingólfur Jónsson, Jón Sigurðsson, Gísli Jónsson. Í efri deild. Að loknum fyrsta fundi í sameinuðu þingi var 1. fundur efri deildar settur. Deildina skipuðu þessir þingmenn: 1. Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 2. Bjarni Benediktsson, 6. þm. Reykv. 3. Brynjólfur Bjarnason, 5. þm. Reykv. 4. Eiríkur Einarsson, 2. þm. Árn. 5. Gísli Jónsson, þm. Barð. 6. Guðmundur Í. Guðmundsson, 9. landsk. þm. 7. Haraldur Guðmundsson, 3. landsk. þm. 8. Hermann Jónasson, þm. Str. 9. Ingvar Pálmason, 1. þm. S.–M. 10. Jónas Jónsson, þm. S.–Þ. 11. Kristinn E. Andrésson, 7. landsk. þm. 12. Lárus Jóhannesson, þm. Seyðf. 13. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 14. Páll Hermannsson, 1. þm. N.-M. 15. Pétur Magnússon, 8. landsk. þm. 16. Steingrímur Aðalsteinsson, 4. landsk. þm. 17. Þorsteinn Þorsteinsson, þm. Dal. Allir deildarmenn voru á fundi nema 8. landsk., sem hafði boðað veikindaforföll. Aldursforseti deildarinnar, Ingvar Pálmason, 1. þm. S.-M., setti fundinn og kvaddi sér til aðstoðar sem fundarskrifara Pál Hermannsson, 1. þm. N.M., og Eirík Einarsson, 2. þm. Árn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þá skyldi hluta um sæti deildarmanna. Fram kom till. um að veita þau afbrigði frá þingsköpum, að deildarmenn skyldu halda þeim sætum, er þeir höfðu á síðasta þingi. Afbrigðin leyfð og till. samþ. með 13:2 atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Á 2. fundi deildarinnar, 12. jan., var tekin til meðferðar kosning í fastanefndir samkv. 16. gr. þingskapa. Við kosningu allra nefndanna komu fram fjórir listar, A, B, C og D, og var í hverja nefnd stungið upp á jafnmörgum mönnum og kjósa skyldi. Kosningar fóru því fram án atkvgr., og urðu nefndirnar svo skipaðar: 1: Fjárhagsnefnd. Jakob Möller (af D-lista), Skúli Guðmundsson (af B-lista), Áki Jakobsson (af C-lista), Jón Pálmason.(af D-lista), Ásgeir Ásgeirson (af A-lista). 2. Samgöngumálanefnd. Gísli Sveinsson (af D-lista), Sveinbjörn Högnason (af B-lista), Lúðvík Jósefsson (af C-lista), Sigurður Bjarnason (af D-lista), Barði Guðmundsson (af A-lista). 3. Landbúnaðarnefnd. Jón Sigurðsson (af D-lista), Bjarni Ásgeirsson (af B-lista), Sigurður Guðnason (af C-lista), Jón Pálmason (af D-lista), Emil Jónsson (af A-lista). 4. Sjávarútvegsnefnd. Sigurður Kristjánsson (af D-lista), Eysteinn Jónsson (af B-lista), Lúðvík Jósefsson (af C-lista), Jóhann Jósefsson (af D-lista), Finnur Jónsson (af A-lista). 5. Iðnaðarnefnd. Sigurður E. Hlíðar (af D-lista), Sigurður Þórðarson (af B-lista), Sigurður Thoroddsen (af C-lista), Jóhann Jósefsson (af D-lista), Emil Jónsson (af A-lista). 6. Heilbrigðis- og félagsmálanefnd. Sigurður E. Hlíðar (af D-lista), Páll Zóphóníasson (af B-lista), Sigurður Thoroddsen (af C-lista), Gunnar Thoroddsen (af D-lista), Stefán Jóh. Stefánsson (af A-lista). 7. Menntamálanefnd. Gunnar Thoroddsen (af D-lista), Páll Þorsteinsson (af B-lista), Sigfús Sigurhjartarson (af C-lista), Sigurður Bjarnason (af D-lista), Barði Guðmundsson (af A-lista). 8. Allsherjarnefnd. Garðar Þorsteinsson (af D-lista), Jörundur Brynjólfsson (af B-lista), Þóroddur Guðmundsson (af C-lista), Gunnar Thoroddsen (af D-lista), Stefán Jóh. Stefánsson (af A-lista).
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þessi l., nr. 98 frá 1941, eru heimild handa stj. til að lækka tolla á kornvörum og sykri. Þessi heimild hefur verið notuð, síðan hún var veitt, og framlengd frá ári til árs. Heimild til framlengingar fyrir þetta ár var lögð fyrir síðasta þing, en náði þá eigi afgreiðslu. Því er þetta frv. lagt fram nú. Fjmrh. fyrir, að Alþ. muni ekkert hafa við það að athuga, að framlenging verði gerð á þessum ráðstöfunum, enda hefur fjmrn. ekki gert breyt. á þessu það sem af er þessu ári, í því trausti, að þetta mundi ná framlengingu, enda hef ég umsögn fjhn. um, að hún sé því samþykk, að mælt verði með þessu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jakob Möller) Fjhn. hefur haft þetta frv. til meðferðar og leggur til, að það verði samþ. óbreytt. Heimild sú til að innheimta skemmtanaskatt með viðauka, er fólst í l. frá 28. des. 1942, var útrunnin 1. jan. s.l., og er því talið nauðsynlegt að framlengja heimild þessa. Þetta frv. felur því í sér það, að á árinu 1944 er heimilt að innheimta skemmtanaskatt af kvikmyndasýningum með 200 % álagi og af öðrum skemmtunum með 20% álagi. Þó skulu leiksýningar, hljómleikar og söngskemmtanir innlendra manna undanþegnar álagningunni.

Frsm. (Ásgeir Ásgeirsson) N. leggur til, að þessi framlenging verði samþ., en jafnframt gerir n. breyt., sem aðeins varða formshlið málsins. Vegna þess að l. frá 1941 og 1943 (3. gr. l. nr. 98) eru úr gildi fallin, þótti rétt að orða 1. gr. þannig, að þær heimildir, sem ríkisstj. voru veittar 1941 og 1943 um lækkun á tollum, skuli koma aftur í gildi. - Fljótt á litið lítur svo út sem nokkru muni á brtt. n. og 1. gr. frv., en þegar betur er að gáð, kemur í ljós, að þessi breyt. er aðeins formsbreyt. af þeim ástæðum, að þegar framlengd er heimild stj. (1. liður 3. gr. l. frá 1941) , gildir sú framlenging fyrir báða hina liðina, 2. lið um það að lækka um helming tolla á nokkrum vörutegundum og 3. lið um það að hækka um 50% áfengi og tóbak. Þessar heimildir hafa ekki verið notaðar í þessu formi, heldur hefur álagningin verið hækkuð. Framlenging þessara liða hefur því enga þýðingu. Þessi formáli ætti að nægja til þess að skýra það, að hér getur varla verið um neinn ágreining að ræða.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Fyrir nokkrum dögum bar ég fram í Nd. fyrirspurn til ríkisstj., sem þá var ekki unnt að fá svarað, vegna fjarveru þess ráðherra, sem það mál heyrði undir. Ég vil nú leyfa mér að endurtaka þá fyrirspurn, en hún var á þá leið, hvort n. sú, sem átti að rannsaka launalögin, hefði ekki lokið störfum sínum, og ef svo væri, hvort ríkisstj. teldi ekki hyggilegt að leggja ályktanir hennar fyrir hæstv. Alþingi.



Ég vil svara þessari fyrirspurn á þá leið, að álit þeirrar n., sem hér er um að ræða. er ekki enn þá komið fram. En hins vegar höfum við fengið frá n. skrá á launaflokkum og hvernig hún hugsar sér það. Þess vegna get ég ekki farið nánar inn á þetta að svo stöddu eða hvenær þetta verður lagt fyrir þingið. En þegar þetta álit kemur, mun ríkisstj. að sjálfsögðu taka það til athugunar. Um það, hvort álit n. verður lagt fram strax, get ég ekkert sagt, fyrr en ríkisstj. hefur haft tíma til að athuga það og hvort hún geti fallizt á allar þær till., sem þar koma fram.

forseti (GSv): Háttvirtu alþingismenn! Í dag teljast liðin 40 ár frá því er innlend ráðherrastjórn var stofnsett á Íslandi, sem sé 1. febrúar 1904, og þar með komið skipan á eðlilegt þingræði í framkvæmd. Mun þessa atburðar að tilhlutun ríkisstjórnarinnar verða minnzt fyrir alþjóð með útvarpserindi í kvöld. Það mun nú engum dulið, að með þessari breytingu var stigið hið mikilsverðasta spor í áttina til raunverulegs sjálfsforræðis íslendinga, þótt um hitt væri deilt, svo sem vonlegt var, hvort lengra hefði mátt komast í það sinn eður eigi. En síðan hefur það ekki orkað tvímælis, að í stjórnarfari þessa lands var þingræði - parlamentarismi - ríkjandi regla. En í sambandi við þennan merkisatburð í sögu landsins, Alþingis og ríkisstjórnar ber að minnast þess manns, er hér átti þá einna mestan hlut að máli, þess manns, sem um langa hríð var á ýmsa lund sjálfkjörinn foringi á þingi og í stjórn, eins hins allra glæsilegasta manns, sem Ísland hefur alið, með andlegum og líkamlegum yfirburðum fram yfir flesta aðra Íslendinga á síðari tímum, Hannesar Hafsteins. Hann varð fyrstur ráðherra á Íslandi. Er saga hans enn að miklu leyti óskrifuð, og þau fjölmörgu og mikilsverðu mál, er hann beitti sér fyrir og kom í framkvæmd, eigi nærri til hlítar rakin eða þýðing þeirra fyrir þjóðlíf vort. Bíður þetta verkefni söguritaranna, eins og raunar fjölmargt annað mikilvægt og afdrifaríkt í þróunarsögu þessarar þjóðar. Til minningar um þessa atburði og þennan forustumann bið ég hv. þingmenn að risa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Frv. það, er hér liggur fyrir, er frá allshn., og er það flutt eftir ósk frá forsetum Alþ., eins og grg. ber með sér. Þegar l. um einkamál voru sett árið 1936, var nokkuð hert á skilyrðum til þess, að menn gætu orðið héraðsdómarar, og í 32. gr. í þessum l. var m.a. ákveðið, að menn þyrftu að hafa gegnt vissum störfum í þrjú ár til þess að geta öðlazt þetta embætti. Í 7. tölul. 32. gr. fyrrnefndra l. eru talin upp þau störf, sem menn þurfa að hafa gegnt í þessu skyni, og er þar aðallega átt við lögfræðileg störf, málflutningsstörf og störf fulltrúa í stjórnarráðinu o.fl. En frv. það, er hér liggur fyrir og flutt er eftir ósk frá forsetum Alþ., fer fram á nokkrar orðabreyt., sem gerðar eru í samræmi við lagabreyt. á síðasta Alþ. um skiptingu lögmannsembættisins. Aðalbreyt. er því sú að bæta því við, að menn, er hafa unnið þessi störf í þrjú ár, öðlist þennan rétt. Ég þykist þess fullviss, að allir hv. þm. viti, að þeir menn, er starfa í skrifstofu Alþ., fái margs konar reynslu í að undirbúa og semja lagafrv., og því er það ekki ófyrirsynju, að forsetar hafa farið fram á þessa breyt., svo að þeir geti orðið aðnjótandi réttar til þessa embættis. Ég vil og taka það fram, að þegar góðir menn hafa valizt til þessara starfa, þá er nokkur hætta á því; að þeir hverfi frá þessum störfum, fyrr en skyldi, vegna þess að þeir öðlast ekki rétt til þess að verða héraðsdómarar með því að sitja í þessum störfum, og mundu þeir því sækja um að komast í önnur embætti, sem veittu þeim þennan rétt. Ég þarf svo ekki að fara fleiri orðum um þetta, en vil taka það fram, að í allshn. hafa komið fram raddir um að áskilja sér óbundnar hendur í málinu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er hingað komið frá hv. Nd. Það er borið fram til að staðfesta brbl. frá 30. des. 1943. En brbl. voru um að framlengja ákvæði, sem gilt hafa undanfarin ár, um álag á skemmtanaskatt, sem ákveðinn var með l. nr. 56 frá 31. maí 1927. Eins og allir hér kannast við, hefur álagning þessi numið 200% af skemmtanaskatti af kvikmyndasýningum, en 20% af skatti af öðrum skemmtunum. Síðasta Alþ. láðist að framlengja þetta álag á skemmtanaskattinn fyrir yfirstandandi ár, og voru brbl. gefin út til þess, að þetta yrði framlengt þetta ár. Má telja víst, að það hefði orðið samþ. á síðasta þ., ef tími hefði verið til að taka það fyrir þá. Fjhn. þessarar d. hefur athugað frv. og mælir með því, að það verði samþ. Geta má þess, að einn nm. var ekki viðstaddur, þegar málið var afgr., og því ekki beinlínis hægt að segja um afstöðu hans.

Bernharð Stefánsson Hv. frsm. fjhn. er lasinn og vildi helzt hlífast við að koma á fund. Bað hann mig að afsaka það og jafnframt að geta þess, sem nál. á þskj. 34 ber reyndar með sér, að fjhn. hefur athugað málið og leggur til, að það verði samþ. Þetta frv. er þess efnis að framlengja þær heimildir, sem um getur í frv., til loka þessa árs. En svo stóð á, að þessar heimildir féllu niður um síðustu áramót, - heimildir, sem tilgreindar eru í l. nr. 98 frá 9. júlí 1941, til ráðstafana og tekjuöflunar vegna dýrtíðar og erfiðleika atvinnuveganna. En þetta frv. fer fram á, að l. skuli koma í gildi af nýju. Það er svipað að segja um þetta frv. og það, sem var á dagskrá næst á undan, að síðasta Alþ. gekk ekki frá að framlengja heimildirnar. Það lá fyrir þingi, en þingslit voru ákveðin, og þótti ekki taka því að fara að framlengja þ. vegna þessa máls. Eins og frv. kemur frá Nd., er tekið fram, að þetta skuli gilda „af nýju, frá 1. janúar 1944“ og til loka þessa árs.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Um ástæðurnar til þess, að þetta frv. er fram borið, vil ég vísa til bréfs hreppstjórans í Svarfaðardalshreppi, sem prentað er með frv. sem fylgiskjal. Bréf hans er til dóms- og kirkjumrn. um söluna á þessari ey, sem frv. fjallar um. Þar sem hann er nákunnugur maður, má byggja á því, sem hann segir þarna í þessu bréfi. Með frv. er farið fram á það að selja bóndanum á Skáldalæk í Svarfaðardal hálfa Skáldalækjareyju í Svarfaðardal. En sá helmingur er talinn tilheyra Böggvisstöðum hinum megin árinnar, sem eru eign ríkissjóðs. Hefur Skáldalækjarbóndinn haft þennan helming hólmans á leigu undanfarin ár. Þessi hólmi er rétt við túnið á Skáldalæk, og það er vitanlega langeðlilegast, að Skáldalækjarbóndinn hafi hann til nota. Í öðru lagi má nefna það, sem hreppstjórinn getur og um í sínu bréfi, að eins og nafnið bendir til, muni allur þessi hólmi hafa tilheyrt Skáldalæk, en svo verið skipt á helmingi hans og uppsátri á Böggvisstaðasandi. Nú er þetta uppsátur sem réttindi fyrir Skáldalæk fyrir löngu fallið úr sögunni, en helmingur hólmans hefur eftir sem áður fylgt Böggvisstöðum og er orðinn tilheyrandi þeirri jörð vegna gamallar hefðar. Ég hygg, að það sé því fullkomlega sanngirnismál, að þar sem Skáldalækur hefur ekki neinar nytjar af því, sem jörðin á sínum tíma fékk fyrir þennan helming hólmans, þá renni hann aftur til þeirrar jarðar og tilheyri Skáldalæk. Og ég vildi gjarnan beina því til þeirrar n., sem ég vona, að fjalli um þetta mál, að rétt kynni að vera að setja ákvæði í 1. gr. frv. um það, að þessi hólmapartur legðist þá undir jörðina Skáldalæk, þannig að það ætti ekki að skoða þetta sem sérstaka jarðeign, sem bóndinn gæti þá kannske verzlað með og selt undan jörðinni aftur. Ég býst við, að þetta mál heyri frekast undir hv. landbn., og legg til, að því verði vísað þangað að umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Sigurður E. Hlíðar) Herra forseti. - Ég ásamt hv.þm. Ísaf., hv.þm. Vestm. og hv. 11. landsk.þm. hef leyft mér að birta hér frv. til l. um breyt. á l. nr. 71 23. júní 1936, um kennslu í vélfræði. Breyt. eru við 13. gr. þessara l. og þá um hið meira mótorvélanámskeið. Í l. eru þessi námskeið einvörðungu bundin við Reykjavík, en við flm. frv. ætlumst til, að slík námskeið skuli einnig haldin eftir tillögum Fiskifélags Íslands á Akureyri, Ísafirði, í Vestmannaeyjum og Neskaupstað, ef nægileg þátttaka fæst og önnur nauðsynleg skilyrði eru fyrir hendi. Þróunin gengur öll í þá átt, hvað mótorbátaflota landsmanna snertir, að hafa stærri báta og stærri vélar. Minni mótorvélstjóranámskeiðin, sem haldin hafa verið víðs vegar á landinu, hafa veitt réttindi til vélgæzlu við allt að 150 hestafla vélar, en hið meira námskeið veitir hins vegar réttindi til vélgæzlu við 400 hestafla vélar. Eftir þeirri skýrslu að dæma, sem forseti Fiskifélags Íslands gaf í útvarpserindi 24. f. m., hafa hin meiri námskeið verið haldin í Reykjavík fimm að tölu, síðan l. um þau voru sett 1936, og 42 vélstjórar hafa útskrifazt á þeim. Þessi námskeið hafa sýnilega verið illa sótt, og má vafalaust að miklu leyti því um kenna, að mönnum langt að er um megn að sækja slík námskeið í Reykjavík kostnaðarins vegna. Aðrir eru störfum hlaðnir og eiga erfitt með að losa sig við þau til þess að geta sótt hið meira námskeið í Reykjavík. Þegar þess er nú gætt, að margir þessara vélstjóra, sem útskrifuðust af hinum meiri námskeiðum, hafa ekki gerzt starfsmenn í sjálfum fiskiflotanum, heldur tekizt á hendur vélgæzlu í frystihúsum eða ráðið sig á vélaverkstæði, þá ætti öllum að vera Ijóst, að með jafnlítilli viðkomu eða fjölgun vélstjóra með meiri réttindum er þegar orðin stórkostleg ekla á þessum fagmönnum og verður enn tilfinnanlegri með hverju ári, sem líður. Raddir heyrast nú með vélstjórum, að úr þessu verði að bæta með því að auka réttindi þeirra vélstjóra, sem minna próf hafa. Ég er þeirrar skoðunar, að sú leið sé mjög varhugaverð og hættuleg. Stærri vélar krefjast meiri fagþekkingar, svo að öryggi fáist. En að því stefnir frv. þetta. Ég vona því, að hv. d. sjái, að hér er nauðsynjamál á ferðinni, sem þarf skjótrar afgreiðslu við, og að þetta er sanngirnismál gagnvart öðrum landshlutum. Með þessum breyt. er hægt að bæta úr þeirri vélstjóraeklu, sem fyrir er, á einfaldastan og hagkvæmastan hátt. Að svo mæltu legg ég til, að málinu verði vísað til 2. umr. og sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB): Mér hefur borizt ósk um, að málinu yrði frestað að þessu sinni. Einn hv. þm. d. óskar að fá tækifæri til að athuga það betur, áður en það fer úr deildinni. Ég vil verða við þessum tilmælum, og meðferð málsins er því frestað að þessu sinni.



Ég vil ekki hafa á móti þessu, en vil þó benda á, að það er nauðsynlegt að fá hina skjótustu afgreiðslu á þessu máli.

Forseti (JörB): Ýmsir hér hafa áhuga á, að málið fái greiða afgreiðslu, og sá, sem óskar eftir, að því sé frestað að þessu sinni, mun ekki tefja það um of.



Eins og hv. þm. er kunnugt, á okkar mæti forseti í Nd., Jörundur Brynjólfsson, 60 ára afmæli í dag. Ég vil nota þetta tækifæri til þess að færa honum fyrir hönd alþm. alúðarþakkir fyrir góð störf og gegn og ekki sízt fyrir hans ágætu framkomu í forsetasæti bæði fyrr og síðar. Vil ég biðja hv. þm. rísa úr sætum til þess að votta hinum sextuga forseta, þó enn ungum, virðingu sína og beztu framtíðaróskir. - [Deildarmenn stóðu upp.]



Ég vil þakka hæstv. forseta Sþ. fyrir hin hlýlegu og óverðskulduðu orð í minn garð. Enn fremur þakka ég hv. þm. fyrir þá virðingu, sem þeir hafa sýnt mér, og fyrir þá velvild, sem ég hef alltaf notið hér í hv. deild. Það, sem kann að hafa farið sæmilega úr hendi af mínum störfum hér á Alþingi, er miklu fremur að þakka þeirra velvild og skilningi og sívakandi áhuga á, að þingstörfin yrðu vel af hendi leyst. - Ég vil endurtaka þakkir mínar til hæstv. forseta Sþ. og hv. þm.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jónas Jónsson) Menntmn. hefur haft þetta mál til meðferðar. Einn nm. var lasinn, þegar málið var afgr., en hinir tveir mæla með, að það verði samþ. óbreytt. Það er ekki ástæða til að fjölyrða um frv. Þar er farið fram á, að kennarar við Menntaskólann á Akureyri hafi sama kennslustundafjölda og stéttarbræður þeirra í Reykjavík. Það getur ekki verið réttlátt, að þeirra kostur sé á neinn hátt þrengri. Þetta er því einfalt réttlætismál, og mælir n. með„ að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég tel það enga ofrausn af forseta, þótt hann bíði enn í nokkrar mínútur, þar sem vitað er, að tveir til þrír þm. eru á leið til atkvgr. Og þótt þetta sé forseta kappsmál mikið, þá vænti ég, að hann láti ekki persónulegan áhuga ráða gerðum sínum í máli þessu.

Forseti (JörB): Það má vera, að ekki sé um ofrausn að ræða, þótt þegar hafi verið beðið í 25 mínútur og dagskráin beri með sér, að málið yrði þegar afgreitt. Með því að ég tel, að nú sé fullheimt, læt ég atkvgr. fara fram.



Ég er því samþykkur, að fjölgað verði læknum úti um landsbyggðina. En ég hefði kosið, að um leið og samþ. er að fjölga læknishéruðum, væri það tryggt, að þar, sem áður hafa verið tveir læknar, verði það svo einnig framvegis, t.d. á Fljótsdalshéraði. Í trausti þess, að þetta verði framkvæmt þannig, segi ég já.



Með skírskotun til grg. 6. landsk. segi ég já. Brtt. 76 samþ. með 18 shlj. atkv. - 64, svo breytt, samþ. með 17:10 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: PO, SigfS, SB, SG, SK, STh, ÞG, EOl, GÞ, GSv, GTh, IngJ, JJós, JPálm, JS, LJós, ÓTh. nei: PZ, PÞ, SÞ, SkG, SvbH, BG, EmJ, EystJ, HelgJ, JörB. FJ greiddi ekki atkv. 7 þm. (SEH, StJSt; ÁkJ, ÁÁ, BÁ, GG, JakM) fjarstaddir. 2 þm. gerðu grein fyrir atkv.:



Við 2. umr. þessa frv. hér í d. var meðal annars felld brtt. um að skipta Eyrarbakkalæknishéraði í tvennt, og ég tel það í fullu samræmi við þetta að fella einnig þessa brtt. og segi því nei.



Í trausti þess, að sú skissa, sem gerð var við 2. umr. hér í þessari d., verði lagfærð í Ed., segi ég já. Brtt. 57,1. a-b samþ. með 18 shlj. atkv. - 57,2 a-c samþ. með 23 shlj. atkv. - 65,a-b samþ. með 21 shlj. atkv. - 57,3-4 samþ. án atkvgr. - 57,5 samþ. án atkvgr. Frv., svo breytt, samþ. með 21:1 atkv. og afgr. til Ed.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GSv): Háttvirtu alþingismenn. Einn af merkustu klerkum íslenzku kirkjunnar, séra Jóhann Þorkelsson dómkirkjuprestur, sem nýlega lézt í hárri elli, er til moldar borinn í dag, á þeirri stundu er fundur Alþingis nú stendur yfir. Án nokkurra frekari ummæla, sem eru óþörf, bið ég hv. þingmenn að rísa úr sætum til þess að votta þessum mæta klerki virðingu sína og í hluttekningarskyni við útför hans. - [ Þingheimur reis úr sætum.]
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er nú hvorki svo langt né torskilið, að um það þurfi langa ræðu, enda er greinilega tekið fram í grg. þess, hvert það stefnir. Auk þess var ýtarlega um það rætt víð 1. umr. - Ég vil aðeins geta þess, að landbn. hefur athugað málið á tveimur fundum og kvatt framkvæmdastjóra sauðfjárveikivarnanna, Sæmund Friðriksson, til samráðs við sig. Eftir að n. hefur talað við hann, hefur hún orðið sammála um að mæla með frv. óbreyttu. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða meira um þetta, nema tilefni gefist til.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og ég sagði hér í framsöguræðu fyrir frv. þessu á laugardaginn, þá þarfnaðist 1. gr. og 3. Gr. frv. nokkurra leiðréttinga, til þess að hægt væri að afgreiða málið úr hv. d., áður en stjórnarskrárfrv. verður afgr, frá þinginu. Og þær brtt., sem fram hafa verið bornar á þskj. 96, eru einungis til þess að koma þessum leiðréttingum að, en breyta engu meginefni frv., og má skoða þær sem hreinar leiðréttingar. Ég vil geta þess út af fyrirspurn utan umr., að eins og frv. liggur fyrir, þá er ráðgert, að talning eigi sér stað í hverju kjördæmi, þannig að atkv. verði safnað saman í hverju einstöku kjördæmi og talin þar, en ekki á öllu landinu í heild.