Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í þessari tillögu felst það, að Alþingi marki nýja stefnu í íslenskum skattamálum og feli ríkisstjórninni að skipa nefnd manna til þess að semja frumvarp á grundvelli þeirrar meginstefnu, sem mörkuð er í þáltill. Kjarni hinnar nýju stefnu er sá, að horfið skuli frá því, að meginþorri einstaklinga greiði tekjuskatt til ríkisins af tekjum sínum, heldur greiði gjöld sín til hins opinbera í staðinn í formi óbeins skatts, virðisaukaskatts. Þeim, sem hafa mjög háar tekjur, er þó ætlað að greiða áfram stighækkandi tekjuskatt, og sömuleiðis er ráð fyrir því gert, að áfram verði greiddur stighækkandi tekjuskattur af hagnaði af atvinnurekstri. Á hinn bóginn er gert ráð fyrir sérstakri tekjuöflun, sem verja á til að hækka tekjur þeirra, sem lægstar tekjur hafa og ætla má að greiða mundu meira vegna hækkunar söluskatts og breytingar hans í virðisaukaskatt en þeir hefðu greitt í tekjuskatt. Meginástæða þess, að þingflokkur Alþfl. setur nú fram tillögur um gagngerar breytingar á skattamálum ríkisins og felast í þessari tillögu, er sú, að komið er út í ógöngur á sviði íslenskra skattamála. Byrði beinna skatta er orðin óbærilega þung, einkum og sér í lagi eftir þá breytingu, sem núv. ríkisstj, beitti sér fyrir skömmu eftir valdatöku sina. Fólk með venjulegar launatekjur greiðir skatta til hins opinbera af tekjum sínum samkvæmt hæsta skattstiga, eins og um hátekjufólk væri að ræða. Álagningarkerfið er orðið óeðlilega flókið og veitir skilyrði til margháttaðra undanbragða undan skattgreiðslu, bæði löglegra og ólöglegra. Sú staðreynd blasir við hverju mannsbarni, að margir skattgreiðendur greiða ekki þann skatt af tekjum sínum, sem þeim ber, og er þetta nú eitt mesta þjóðfélagsranglæti, sem viðgengst á Íslandi. Hlutfall tekjuskatts af tekjum er orðið svo hátt, að almennir launþegar eru farnir að greiða frá þriðjungi og allt að helmingi tekna sinna í beina skatta, ef tekjurnar fara fram úr lágu lágmarki. Slík óhóflega skattheimta er orðin fjötur á framtakssemi og vinnuvilja og undirrót þess, að menn leggi sig ekki fram eins og þeir vildu í raun og veru, láta undir höfuð leggjast að inna af hendi störf, sem þeir í sjálfu sér hafa áhuga á og væru fúsir til þess að vinna, af því að launin fyrir þau verða óeðlilega lág vegna þess, hve mikill hluti þeirra hverfur í beina skatta til opinberra aðila. Það ranglæti, sem ríkjandi er orðið í skattamálum, og ófremdarástandið í þeim efnum er þannig beinlínis orðinn hemill á heilbrigðan og eðlilegan vöxt þjóðartekna. Þegar þannig er komið, er nauðsyn gagngerra breytinga. Í þessari tillögu kemur fram, hvernig þingflokkur Alþfl. vill, að þær breytingar verði. Áður en ég lýsi þeirri stefnu, sem þingflokkur Alþfl. markar í þessari tillögu, ætla ég að nefna nokkur dæmi um það, hvers vegna við teljum núverandi tekjuskattskerfi óeðlilegt og ranglátt. Frá því að fyrst var tekið að innheimta tekjuskatt, hefur það yfirleitt verið talið eðlilegt, að greiðsla tekjuskatts skyldi ekki hefjast, fyrr en tekjur hefðu náð vissu marki eða m. ö. o., að visst tekjulágmark skyldi vera tekjuskattsfrjálst. Á grundvelli gildandi tekjuskattslaga er hægt að gera sér grein fyrir því, hvert þetta tekjulágmark muni verða í ár, þ. e. a. s. hversu háar tekjur menn megi hafa í ár án þess að greiða tekjuskatt, þar eð tilkynnt hefur verið í fjárlagafrumvarpi hver verða muni skattvísitalan á næsta ári, en hún hefur verið ákveðin 154 miðuð við 128 í ár. Ríkissjóður mun því aðeins sleppa barnlausum hjónum við greiðslu tekjuskatts, að nettótekjur þeirra séu innan við 338 800 kr. Sem betur fer eru þau barnlausu hjón ekki mörg, sem hafa lægri tekjur en þetta, svo að segja má, að ríkið láti yfirleitt barnlaus hjón greiða sér tekjuskatt. Ef hjónin eiga þrjú börn, sleppir ríkið þeim því aðeins við tekjuskattsgreiðslu, að tekjur þeirra séu innan við 477.400 kr. Séu tekjur slíkrar fjölskyldu hærri, greiðir hún tekjuskatt af tekjum sínum. Þá er á hinn bóginn rétt að athuga, hvenær tekjuskattsgreiðendur lenda í hæsta tekjuskattsstiga. Hæsti tekjuskattur til ríkisins er 44.44% af tekjuskattsskyldum tekjum. Enn fremur verður yfirleitt að greiða 11% tekjuútsvar til sveitarfélags, eða samtals 55.44% af tekjuskattsskyldum tekjum. Hverjar skyldu tekjurnar þurfa að verða í ár, til þess að menn lendi í þessum 55.44% skattsstiga af tekjum sínum? Barnlaus hjón, sem í ár hafa 454.300 kr. í tekjuskattsskyldar tekjur, greiða þessi 55.44% af því, sem þar er umfram. Meðalnettótekjur barnlausra hjóna í ár eru taldar munu nema mun hærri upphæð en þessari. Það þýðir, að venjulegir launþegar munu lenda í hæsta tekjuskattsstiga og greiða yfir 55% af sérhverri viðbótarkrónu, sem þeir afla sér í tekjur umfram tekjumark, sem er verulega undir meðaltekjum barnlausra hjóna. Ef hjónin eiga þrjú börn, lenda þau í hæsta skattsstiga og greiða 55.44% af tekjum sínum, ef þau hafa hærri tekjur en 592.900 kr. Þegar þessar staðreyndir eru hafðar í huga, þarf engan að undra, þótt kvartað sé undan þungri skattbyrði og staðhæft sé, að hún sé orðin hemill á vinnuvilja og vöxt þjóðarframleiðslu. Ég gat þess áðan, að barnlaus hjón byrjuðu að greiða tekjuskatt af nettótekjum, ef tekjurnar næmu 338.800 kr. Ef tekjurnar hækka um rúmar 100 þús. kr., þ. e. a. s. komast upp í 454.300 kr. eru barnlausu hjónin komin í hámark skattstiga og farin að borga 55.44% af því, sem þar er umfram. Er ekki augljóst, hvílík fjarstæða slíkt er? Ég sagði einnig áðan, að hjón með þrjú börn byrjuðu að greiða tekjuskatt, er þau hafa 477.400 kr. í tekjur. Tekjur þessarar fjölskyldu mega ekki heldur vaxa nema um rúmlega 100 þús. kr. eða upp í 592.900 kr. Þá er fjölskyldan komin í hámarkstekjuskatt af tekjum sínum og farin að greiða 55.44% af því, sem þar er umfram. Slíkt skattkerfi fær augljóslega með engu móti staðist, því verður að breyta. Þess skal getið, að tölur þessar eru miðaðar við skattvísitöluna 154. Gallar mjög víðtæks og flókins tekjuskattskerfis með mjög háum skattstigum eru ekki aðeins orðið vandamál á Íslandi, heldur einnig í nálægum löndum. Hvarvetna í nágrannalöndum er um að ræða mjög víðtæka og sívaxandi gagnrýni á slíka skattheimtu. Þegar svo er komið, að um eða yfir helmingur viðbótartekna fer til greiðslu tekjuskatta til opinberra aðila, þá hlýtur það að hafa áhrif á allt viðhorf manna til tekjuöflunar. Það hlýtur einnig að hafa grundvallarþýðingu við hvers konar kjarasamninga. Gildi kauphækkunar fyrir launþega fer auðvitað eftir því, hversu mikið af kauphækkuninni hverfur sjálfkrafa til hins opinbera sem aukinn tekjuskattur og hækkað útsvar. Ef venjulegur launþegi er farinn að greiða meira en helming tekjuauka í skatta til opinberra aðila, fær hann ekki nema helming þeirrar kauphækkunar, sem hann semur um við vinnuveitanda sinn. Þess vegna beinist athygli launþegasamtaka í sívaxandi mæli að skattamálum. Raungildi kjarabóta fer eftir því, um hvers konar tekjuskattsheimtu er að ræða. Þegar stighækkandi tekjuskattur var upphaflega lögfestur, hér og annars staðar, var hann eitt helsta tækið, sem fyrir hendi var til þess að jafna tekjur. Fólki með lágar tekjur var ekki ætlað að greiða tekjuskatt, fólki með miðlungstekjur var ætlað að greiða hóflegan tekjuskatt, en fólki með háar tekjur hærra hlutfall af tekjum sínum og síðan hækkandi hlutfall, eftir því sem tekjurnar hækkuðu. Hér á landi og raunar víðar er svo komið, að svo að segja allir greiða tekjuskatt, jafnvel gamalt fólk og öryrkjar. Fólk með miðlungstekjur greiðir nú ekki hóflegan tekjuskatt í samanburði við hlutfallslega háan tekjuskatt hátekjumanna. Hér greiðir venjulegur launamaður sama hlutfall af viðbótartekjum sínum og hátekjumaðurinn. Venjulegur launamaður greiðir hér tekjuskatta samkv. skattstiga, sem upphaflega var hugsaður sem skattstigi á hæstu tekjum. Því fer víðs fjarri, að stighækkandi tekjuskattskerfi hafi nú þýðingu til tekjuöflunar að nokkru marki. Á undanförnum áratugum hafa komið til skjalanna önnur tæki, sem hafa miklu meiri þýðingu í því sambandi, þ. e. a. s. hafa miklu meiri tekjuöflunaráhrif, og ber þar fyrst og fremst að nefna almannatryggingarnar, en einnig ýmsa ókeypis eða ódýra þjónustu af hálfu hins opinbera á fjölmörgum sviðum, einkum á sviði heilbrigðismála og skólamála. Í þessu sambandi má enn fremur nefna margs konar niðurgreiðslur á neysluvörum almennings. Álagning stighækkandi tekjuskatts hefur tvímælalaust miklu minni áhrif til tekjujöfnunar hér á landi en almannatryggingakerfið, ókeypis menntunarskilyrði og niðurgreiðslur. Á hinn bóginn er tekjuskattskerfið orðið lamandi afl í þjóðfélaginu, auk þess sem það er ranglátt, þar eð reynslan hefur sýnt, að fjölmargir aðilar koma sér undan að greiða þá skatta, sem þeim ber samkvæmt kerfinu, bæði með því að hagnýta heimildir laganna til frádráttar, svo sem vaxtafrádráttar með vafasömum hætti og með beinum undandrætti tekna, þannig að þeir, sem telja rétt fram tekjur sínar, greiða í rauninni skatta fyrir hina, sem ekki gera það. Aðalatriði þess nýja tekjuskattskerfis, sem tillaga þessi fjallar um, er eð launþegar skuli ekki greiða tekjuskatt af almennum launatekjum. Auðvitað er það álitamál, hvað telja eigi almennar launatekjur. Niðurstaða þingflokks Alþfl. varð sú að leggja til, að miðað yrði við, að hjón með 750 þús. kr. tekjur á árinu 1973 greiði engan tekjuskatt. Þessi fjárhæð á síðan að sjálfsögðu að breytast í hlutfalli við framfærslubyrði. Til launþega ætlumst við til, að séu einnig taldir þeir einstaklingar, sem hafa tekjur sínar af eigin atvinnurekstri, er fyrst og fremst byggist á vinnuframlagi þeirra sjálfra, svo sem sjómenn, er stunda eigin atvinnurekstur, bændur, bifreiðastjórar o. s. frv. Þegar tekjur launþega fara fram úr þessu marki, 750 þús. kr., er gert ráð fyrir því, að af þeim verði greiddur stighækkandi tekjuskattur, sem þó skal aldrei nema hærra hlutfalli af tekjum en á sér stað samkvæmt gildandi lögum. Á hinn bóginn er gert ráð fyrir því, að af öllum atvinnurekstri, hvort sem hann er stundaður af einstaklingum, sameignarfélögum, hlutafélögum, samvinnufélögum eða opinberum aðilum, skuli greiddur tekjuskattur eftir sömu reglum og nú gilda. Í þessu sambandi vill þingflokkur Alþfl. einnig minna á fyrri tillögur sínar um breytingar á reglum um greiðslu tekjuskatts og útsvars hjóna. Tillögur okkar eru þær, að allar konur verði sjálfstæðir skattgreiðendur, hvort sem þær eru giftar eða ógiftar, og hvort sem þær afla sér eigin tekna eða ekki með vinnu utan heimilis, enda sé þá því hjóna, sem vinnur einvörðungu heimilisstörf, ætlaður hluti af tekjum hins samkvæmt nánar ákveðnum reglum. Við gerum okkur ljóst, að hér er um mjög viðamikið og vandasamt mál að ræða. Þess vegna ætlumst við ekki til, að þessar breytingar á skattalögum komi til framkvæmda á næsta ári, þar eð okkur er ljóst, að talsverðan tíma þurfi til þess að undirbúa þær. Þess vegna gerir tillagan ráð fyrir því, að þessar breytingar komi ekki til framkvæmda fyrr en við álagningu tekjuskatts á árinu 1975. Augljóst er, að jafnstórfelld lækkun á tekjuskatti til ríkisins og hér er gert ráð fyrir mun hafa í för með sér verulegt tekjutap fyrir ríkissjóð. Í gildandi fjárlögum er gert ráð fyrir því, að að einstaklingar greiði 4.1 milljarð kr. í tekjuskatt. Sú lækkun tekjuskatts, sem gert er ráð fyrir í tillögunni, mundi samkvæmt áætlunum, sem gerðar hafa verið lækka þessa eða hliðstæða tekjuskattsinnheimtu um 2/3 hluta, þannig að tekjutap ríkissjóðs mundi verða 2.5–3 milljarðar kr. miðað við fjárlög þessa árs. Þennan tekjumissi þarf að sjálfsögðu að bæta ríkissjóði. Tillögur um tekjuskattslækkun, sem ekki gerðu ráð fyrir því að bæta ríkissjóði tekjutapið, mætti með réttu nefna sýndartillögur. Slíkar tillögur gerir þingflokkur Alþfl. ekki. Þess vegnu er í till. einnig um það fjallað, hvernig ætlast sé til, að ríkissjóði sé bættur tekjumissirinn. Aðalatriðið í því sambandi er, að gerð verði tillaga um, að sú hækkun söluskatts, sem runnið hefur í Viðlagasjóð, skuli haldast, en hún nemur sem kunnugt er 2% og ætti að falla niður 1. mars n. k. að óbreyttum lögum. Ef söluskattinum, sem rennur nú í Viðlagasjóð yrði haldið og söluskatturinn hækkaður um 2–3 stig umfram það, sem hann er nú, yrði ríkissjóði bættur sá tekjumissir, sem hann yrði fyrir vegna lækkunar tekjuskattsins. Jafnframt er bent á það að kanna möguleika á, að söluskattur sé ekki innheimtur af brýnustu nauðsynjum, en hins vegar viðbótarsöluskattur af óhófsvörum. Þá verður gerð tillaga um, að á næsta ári skuli unnið að því að breyta núgildandi söluskatti í virðisaukaskatt, hliðstæðan þeim, sem nú er innheimtur í stað söluskatts á Norðurlöndum og ýmsum löndum Vestur-Evrópu og talinn er réttlátari og innheimtast betur en söluskattur. Gerum ráð fyrir því, að unnt sé að koma þessu í framkvæmd fyrir ársbyrjun 1975. Að sjálfsögðu má margt um það segja, hvor skatttegundin sé réttlátari og heppilegri, tekjuskattar annars vegar eða virðisaukaskattur hins vegar. Slíkan samanburð hér á landi má þó ekki miða við, að allir greiði hlutfallslega jafnháan söluskatt af neyslu sinni annars vegar og hins vegar, að tekjuskattur sé enginn af lágum tekjum, hóflegur af miðlungstekjum, en hár af háum tekjum. Tekjuskattskerfið hér er orðið þannig, að launþegar með miðlungstekjur eru komnir í hæsta skattstiga og greiða yfir helming viðbótartekna af tekjum sínum eins og hinir tekjuhæstu. Kostir óbeinna skatta eins og söluskatts eru þeir, að þá ræður skattgreiðandinn meiru um það sjálfur, hversu mikið hann greiðir, með því að ákveða, hvað og hversu mikið hann kaupir umfram nauðþurftir. Söluskattur verkar ekki lamandi á vinnuvilja eða framtakssemi. Fremur mætti segja, að hann hvetji til sparnaðar. Þá má nefna, að framkvæmd tekjuskattsinnheimtu er mjög dýr og miklu dýrari en innheimta söluskatts. Hér er kostnaður við tekjuskattsheimtu mjög mikill. Verulegur kostnaður mundi sparast við niðurfellingu þeirrar tekjuskattsheimtu, sem gert er ráð fyrir í tillögunni, en enginn teljandi kostnaður væri því samfara að hækka hundraðstöluhlutfall söluskatts. Það er hins vegar að sjálfsögðu rétt, að breyting tekjuskatts í söluskatt hefur ólík áhrif á rauntekjur launþega eftir því, hvernig tekjum þeirra og tekjunotkun er háttað. Sumar fjölskyldur spara meira vegna lækkunar tekjuskattsins en sem nemur auknum útgjöldum vegna hækkunar söluskattsins, en aðrar verða fyrir meiri útgjöldum vegna aukningar söluskattsins en nemur sparnaði vegna lækkunar tekjuskattsins. Er þetta auðvitað fyrst og fremst komið undir hæð teknanna og ráðstöfun þeirra. Greiðsla söluskatts fer að sjálfsögðu eftir eyðslu skattgreiðandans, en greiðsla tekjuskatts eftir tekjum hans. Gera má því ráð fyrir, að breyting á skattgreiðslu frá tekjuskatti í söluskatt valdi aukinni skattgreiðslu launþega með mjög lága tekjur. Þess vegna er í tillögunni gert ráð fyrir því, að komið verði á fót sérstökum sjóði, sem Tryggingastofnun ríkisins ráðstafi til þess að auka tekjur slíkra launþega. Í tillögunni er gert ráð fyrir því, að árlegar tekjur slíks sjóðs yrðu, miðað við núverandi ástand, um 600 milljónir kr. á ári. Þeirra tekna er gert ráð fyrir að afla á þann hátt, að í stað þeirrar 30% hækkunar á eignarskatti, .sem ákveðið var, að renna skyldi í Viðlagasjóð, skuli koma 50% hækkun. Þá er gerð tillaga um, að ákvæði Viðlagasjóðslaganna um 35% álag á gjaldstofna aðstöðugjalds og 10% álag á landsútsvar skuli haldast, en þessi álög eiga að falla niður að óbreyttum lögum. Okkur er ljóst, að þessi sjóður muni ekki nægja til þess að tryggja, að hópar launþega verði ekki fyrir auknum útgjöldum vegna skattkerfisbreytingarinnar. En í því sambandi bendum við á, að fyrir dyrum stendur gerð nýrra launasamninga. Við teljum, að í þeim launasamningum ætti það að vera meginatriði að tryggja þess háttar hlutfallslega launahækkun þessara launþegahópa, er jafni metin vegna skattakerfisbreytingarinnar, auk þess sem eðlilegt kann að vera talið, að hækka tekjur þeirra miðað við þá, sem hærri laun hafa, vegna almennra tekjujöfnunarsjónarmiða. Fellur þessi stefna þáltill. alveg saman við þau sjónarmið í launamálum, sem verkalýðshreyfingin hefur mótað og kunngert. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að breytingar á beinum sköttum hafa ekki áhrif á vísitölu framfærslukostnaðar, en breytingar á söluskatti hafa það hins vegar. Þess vegna er ekki óeðlilegt, að ýmsir spyrji, hvort við höfum ekki áhyggjur af því, að slík hækkun söluskatts sem hér er gert ráð fyrir að komi í stað lækkunar tekjuskatts, hafi verðbólguaukandi áhrif. Því er til að svara, að við teljum tengslin milli breytinga á sköttum, hvort sem um breytingu á tekjusköttum eða söluskatti er að ræða, og framfærslukostnaðarvísitölunnar vera sérstakt vandamál, sem í sjálfu sér sé óskylt því, hvort ríkið eigi fremur að afla sér nauðsynlegra tekna með tekjuskatti eða söluskatti. Tengsl opinberrar tekjuöflunar og framfærslukostnaðarvísitölu eru mál, sem lengi hafa verið til umræðu og eru enn. Þau eru eitt þeirra mála og engan veginn hið þýðingarminnsta, sem til umræðu eru í kjarasamningunum, sem yfir standa milli launþega og vinnuveitenda. Það er mál, sem ræða á sérstaklega og leysa á sérstaklega, óháð því, hvernig rétt og réttlátt sé talið, að ríkið afli sér nauðsynlegra tekna. Hér er um að ræða þátt í því vandamáli, hvernig takast skuli á við verðbólguna. Þingflokkur Alþfl. telur eðlilegast og æskilegast, að samtök launþega og atvinnurekenda freisti þess að ná samkomulagi um skynsamlega skipan þessara mála. Þær tölur, sem ég hef nefnt um tekjutap ríkissjóðs og nýja tekjuöflun honum til handa og í sjóð þann, sem ég nefndi áðan, eru byggðar á gildandi fjárlögum, fyrir yfirstandandi ár, en ekki frv. ríkisstj. um fjárlög fyrir næsta ár. Fjárlagafrv. fyrir næsta ár er byggt á mati á aðstæðum á því ári og fyrirætlunum ríkisstj. Frv. er nú til meðferðar á Alþ. Það þarfnast gaumgæfilegrar athugunar, sem þingflokkur Alþfl. mun að sjálfsögðu eiga aðild að og vera reiðubúinn til viðræðna um, hvernig bregðast eigi við í þeim fjárlagavandamálum, sem við verður að etja á næsta ári. En við teljum eðlilegt og sjálfsagt, að þeim vandamálum sé haldið aðgreindum frá grundvallarspurningunni um það, með hvaða skattheimtuaðferðum ríkissjóður eigi að fullnægja tekjuþörf sinni. Þá er í tillögunni tekið sérstaklega fram og lögð sérstök áhersla á, að setja skuli ítarleg ákvæði, er miði að því að koma í veg fyrir röng framtöl til söluskatts og skatta af tekjum og eignum. Undanbrögð undan skatti, bæði söluskatti, tekjuskatti, útsvari og eignarskatti, eru eitt alvarlegasta þjóðfélagsmein á Íslandi og valda gífurlegu félagslegu misrétti. Sérhver hækkun söluskatts eykur auðvitað nauðsyn á auknu eftirliti með því, að allur álagður söluskattur komi til skila. En tillögurnar gera ráð fyrir því, að greiðendum tekjuskatts fækki stórlega. Gefur auga leið, að það ætti að bæta skilyrði til þess að auka eftirlit með framtölum þeirra, sem tiltölulega háar tekjur hafa og stunda atvinnurekstur, og enn fremur bæta aðstöðu til þess að hafa eftirlit með framtölum til söluskatts. Enn fleiri breytingar á skattheimtu ríkisins en þær, sem þessi tillaga fjallar um, væru æskilegar og nauðsynlegar. Í því sambandi ber sérstaklega að nefna nauðsyn þess að skattleggja tekjur þær, sem menn hljóta við eignasölu vegna sérstakrar verðhækkunar á eignum, sem á rót sína að rekja til opinberra aðgerða eða þjóðfélagsbreytinga, sem ekki réttlæta eignaaukningu eða auknar tekjur einstaklinga. Hér er hins vegar um mjög flókið og vandmeðfarið mál að ræða, sem ekki hefur verið talið rétt að blanda saman við nauðsynlegar breytingar á tekjuskattsheimtunni, sem miklu auðveldara er að setja nýjar lagareglur um. Að því er varðar tekjuöflun sveitarfélaganna, er hins vegar nauðsynlegt að endurskoða þau lagaákvæði með það fyrir augum að auka frjálsræði þeirra til þess að ákveða, á hvern hátt þau afla sér tekna sinna, og er gert ráð fyrir því í tillögunni. Þó er tekið fram, að þau skuli ekki fá heimild til þess að innheimta söluskatt eða virðisaukaskatt. Þingmönnum Alþfl. er ljóst, að þær tillögur í skattamálum, sem felast í þessari þáltill., eru mjög viðtækar og lagasetning samkvæmt þeim flókið mál og vandmeðfarið. Þess vegna höfum við valið þann kost að flytja hugmyndir okkar um þessar gagngeru breytingar á íslenskum skattamálum í formi till. til þál., sem kveður á um, að fulltrúum stjórnmálaflokka og sérfróðum mönnum sé falið að kanna tillögurnar og færa þær í búning frumvarpa. Megintilgangur þingflokks Alþfl. er að vekja athygli á nauðsyn gagngerrar breytingar í skattamálum og benda á ákveðna stefnu í þeim efnum. Núverandi skattakerfi er orðið ranglátt, það lamar framkvæmdahug og vinnuvilja og stuðlar að óréttlátri tekjuskiptingu með því að mismuna starfsstéttum og einstaklingum. Þessu kerfi viljum við breyta. Og við segjum í till. hvernig við viljum breyta því. Þingflokkur Alþfl. er þeirrar skoðunar, að umbætur í skattamálum séu nú eitt brýnasta verkefni í íslenskum fjárhagsmálum og að réttlátari skattheimta en nú á sér stað sé ein besta leiðin til þess að bæta kjör launþega og auka réttlæti í íslenskum efnahagsmálum. Að svo mæltu legg ég til, herra forseti, að tillögunni verði að lokinni umræðunni vísað til hv. allshn.



Herra forseti. Róttækasta breyting og mesta umbót, sem gerð hefur verið í skattamálum á Íslandi, var gerð árið 1960. Þá var svo ákveðið, að almennar launatekjur skyldu verða tekjuskattsfrjálsar. Kom þetta m. a. fram í því, að tala skattgreiðenda lækkaði stórkostlega, niður í um 1/4 eða 1/5 part af því, sem áður hefði verið. Til þess að mæta þessum tekjumissi ríkissjóðs var ákv. að leggja á söluskatt, sem þá var 3%, og skyldi hann jafnframt notaður til þess að gera sveitarfélögum kleift að lækka verulega tekjuútsvör. Þessi breyting 1960 markaði djúp spor í skattasögu á Íslandi, og ég ætla, að það sé ekkert ofmælt, að þessari breytingu var mjög vel tekið af öllum almenningi á Íslandi. Það liðu svo nokkur ár, að þessi skipan hélst, en á árinu 1963 gekk hér yfir veruleg verðbólgualda, sem setti þetta kerfi að nokkru leyti úr skorðum. Síðar komu svo kreppuárin, sem urðu þess valdandi, að nokkuð varð að draga í bili úr þeim umbótum, sem þarna höfðu verið gerðar. Hins vegar var að kreppunni lokinni stefnt að því að koma aftur á hinum sömu umbótum og gert hafði verið 1960. Var að því stefnt, en hafði ekki verið náð því marki að fullu 1971, en var gert ráð fyrir, að það yrði þá á næsta ári. Ég sagði, að mesta umbótin, sem gerð hefur verið í skattamálum á Íslandi, væri breytingin 1960. Mestu mistökin, sem átt hafa sér stað í skattamálum á Íslandi, eru hins vegar þær breytingar, sem núv. hæstv. ríkisstj. gerði snemma árs 1972, þau skattalög, sem þá voru sett. Engum aðvörunum frá stjórnarandstöðu var þá sinnt, heldur gífurleg hækkun á tekjuskatti lögfest. Nú hefur hins vegar komið í ljós eftir reynslu tveggja ára, að jafnvel þeir, sem að þessu stóðu, komast ekki hjá því að viðurkenna, að hér hafi alvarlegt axarskaft orðið. Er nú svo komið, að launþegasamtökin öll í landinu, bæði þau, sem standa undir forustu stjórnarsinna og önnur, eru sammála um eitt: að ein meginkjarabótin fyrir íslenska launþega sé stórfelld lækkun á tekjuskattinum. Ég geri ráð fyrir, að ríkisstj. og stjórnarflokkarnir hafi nú sannfærst um, að skattana verði að lækka, og að launþegasamtökin knýi svo fast á, að einhver lagfæring muni koma frá hálfu stjórnarflokkanna, þótt ég sé hræddur um, að hún muni ganga of skammt. Sjálfstfl. hefur undirbúið rækilega frv. til l. um breyt. á tekjuskattsl. Mikil vinna hefur verið lögð í þá breytingu, og verður það frv. lagt fyrir Alþ. innan fárra daga. Í meginatriðum munu þær breytingar auðvitað fela í sér þá stefnu, sem mótuð var 1960, að almennar launatekjur verði tekjuskattsfrjálsar, en fleiri endurbætur koma þar einnig inn í, og verður nánar skýrt frá því öllu, þegar það frv. verður lagt fram. Að því er snertir till. Alþfl., sem hér liggur fyrir og hv. 1. flm., 7. þm. Reykv., gerði grein fyrir, vil ég taka fram, að í meginatriðum er hún í fullu samræmi við þá yfirlýstu stefnu viðreisnarstjórnarinnar, sem framkvæmd var 1980, enda sérstaklega tekið fram í l. tölul. þessarar till., að meginstefnan sé sú, að launþegar skuli ekki greiða tekjuskatt af almennum launatekjum. Ég get tekið undir mjög margt í ræðu hv. 1. flm. Þar var margt vel sagt og réttilega, ekki síst þegar hann lýsti annmörkum hárra beinna skatta og kostum þess að velja heldur leið hinna óbeinu skatta. Mér fannst, að sérstaklega í þeim kafla ræðunnar mæltist honum eins vel og best gerist, þegar sjálfstæðismenn ræða um skattamál. Það, sem ég tel mjög gott og gagnlegt í þessari till. Alþfl., er m. a. þetta meginatriði, sem ég nefndi og við styðjum að sjálfsögðu af heilum hug, að almennar launatekjur skuli tekjuskattsfrjálsar. Í annan stað tel ég það mjög til bóta, sem greinir í 4. lið um sérsköttun hjóna. Þá tel ég einnig, að sú stefna sé rétt og til bóta, að stefnt sé að virðisaukaskatti hliðstæðum þeim, sem nú er innheimtur í stað söluskatts á Norðurlöndum og ýmsum löndum Vestur-Evrópu. í fjórða lagi tel ég mjög til bóta, að í 9. lið þessarar þáltill. er lagt til, að lög um tekjustofna sveitarfélaga verði endurskoðuð með það fyrir augum að auka frjálsræði þeirra til að ákveða, á hvern hátt þau afla sér tekna. Í fimmta lagi vil ég nefna og taka undir það, sem greinir í 7. tölul., að ráðstafanir séu gerðar til þess að hækka tekjur þeirra, sem engan eða lágan tekjuskatt hafa greitt. Þetta mál hefur einnig verið til athugunar hjá sjálfstæðismönnum alllengi undanfarið. Það er kunnugt, að sérstakt kerfi, sem stefnir í þessa átt, hefur verið undanfarin ár til meðferðar í Bretlandi, og ætla ég, að þegar sé búið að ræða þar að nokkru leyti það, sem hér er að stefnt. Allt þetta tel ég, að sé til mikilla bóta. Ég vil svo aðeins nefna örfá atriði, sem ég tel, að þurfi nánari athugunar við eða eru vafasamari. Það er í fyrsta lagi, að í 2. lið till. er gert ráð fyrir því, að launþegar, sem hafa hærri tekjur en sem nemur því tekjumarki, sem greint er í 1. tölul., þ. e. a. s. almennar launatekjur, skuli greiða stighækkandi tekjuskatt, en þó aldrei hærra hlutfall af tekjum en samkv. gildandi l. Samkv. gildandi l. er það þannig, að tekjuskattur að viðbættu tekjuútsvari fer upp í 55–56% með álagsheimildum, og það er a. m. k. álit okkar sjálfstæðismanna, að með því sé of langt gengið, það eigi aldrei að taka svo mikið af þeim tekjum, sem aflað er, að nemi yfir helmingi eða önnur hver króna sé tekin í skatt, og jafnvel teljum við margir, að æskilegt sé, að hámarkið sé lægra en 50%. Þá er í 3. lið till. sagt, að af atvinnurekstri skuli greiddur tekjuskattur eftir sömu reglum og nú gilda. Við sjálfstæðismenn teljum, að einnig um tekjuskatt af atvinnurekstri þurfi ýmsu að breyta til bóta frá því, sem nú er, til þess að örva og efla atvinnulífið í landinu. Í þriðja lagi vil ég nefna Viðlagasjóðsgjöldin, sem ég tel nokkuð varhugavert að ákveða um, eins og gert er ráð fyrir í till. Þegar l. voru sett á s. l. þingi, afgr. hér 7. febr., um neyðarráðstafanir vegna jarðelda á Heimaey, voru ákveðnar ýmiss konar álögur til þess að afla Viðlagasjóði tekna. Þá var gert ráð fyrir því, að fram til 28. febr. 1974 skyldi leggja 2% viðlagasjóðsgjald á söluskatt, enn fremur 30% gjald á álagðan eignarskatt á árinu 1973. Á árinu 1973 skyldi einnig leggja 35% á aðstöðugjald, enn fremur 1% á útsvarsskyldar tekjur og 10% á álagt landsútsvar. Allt þetta, nema söluskattsálagið, var miðað við árið 1973, en söluskattsálagið skyldi gilda til febrúarloka næsta ár. Þegar þessar álögur voru lögfestar, var að sjálfsögðu látið í veðri vaka og yfir lýst, að þessir skattar væru álagðir af þessu sérstaka tilefni, hinum hörmulegu atburðum á Heimaey. Ég ætla, að almenningi hafi verið gefið til kynna eða a. m. k. gefið í skyn, að hér væri um að ræða bráðabirgðaráðstafanir, sem ekki stæðu lengur en Viðlagasjóður þyrfti á að halda. Almennt séð finnst mér varhugavert að ætla sér að framlengja svo allar eða flestar þessar álögur, þó að Viðlagasjóður þurfi ekki á þeim að halda til frambúðar. Það mundi styrkja þá skoðun manna, sem því miður er allútbreidd, að þegar Alþ. ákveði einhverjar álögur eða skatta til bráðabirgða, sé nokkurn veginn öruggt, að þótt það sé kallað til bráðabirgða vegna sér Frv. á þskj. 41 er gamall kunningi, sem hefur stakra ástæðna eða til skamms tíma, þá verði þetta alltaf framlengt, þá verði það bara notað til annarra þarfa síðar og almenningur megi ekki treysta því, að þetta sé aðeins til bráðabirgða. M. a. frá því sjónarmiði tel ég vafasamt, þegar lagt er til í þessari till., að flest þessara gjalda skuli haldast, þó að eigi samkv. þeim að nota a. m. k. ýmis þeirra í mjög gagnlegum tilgangi. Þá er að lokum eitt atriði, sem ég vil minnast á, og það er það, sem sagt er í frv., að þurfi að sjá ríkissjóði fyrir tekjum í staðinn. Þetta er út af fyrir sig ákaflega eðlilegt sjónarmið, að þegar lagt er til að lækka verulega tekjuskattinn, þá sé aflað tekna í staðinn eða bent á aðra tekjustofna. Þessi röksemd á fullan rétt á sér, ef allt er með felldu um fjármál ríkisins. En því fer svo fjarri, að svo sé nú. Þegar við litum á það, að útgjöld fjárl. og þar með skattaálögur vegna ríkissjóðs hafa nær þrefaldast á þrem árum, þ. e. frá fjárl. 1971 til fjárl. eins og þau væntanlega verða 1974, þá er það ekki alveg sjálfsagt mál og gefið, að það sé skylda þeirra, sem leggja til að lækka tekjuskattinn, að benda á jafnháa upphæð í staðinn. Það er gert ráð fyrir því, að þegar fjárlagafrv. nú verði endanlega afgreitt fyrir árið 1974, muni það væntanlega nálgast 30 milljarða, en þegar núv. ríkisstj. tók við, árið 1971, voru útgjöld fjárlaga 11.3 millj., eins og kunnugt er. Þegar það er athugað einnig, að hlutfall það, sem ríkissjóður tekur til sinna þarfa af þjóðarframleiðslunni, hefur aukist stórkostlega að hlutfallstölu eða úr 16–19% á s. l. áratug og upp í nær 30% væntanlega á næsta ári, á sama tíma sem þjóðartekjur og þjóðárframleiðsla hafa aukist stórkostlega vegna hækkaðs verðlags erlendis, þá leiðir það ekki af sjálfu sér, að sé skylt að benda á eða útvega tekjustofna jafnháa að fjárhæð í staðinn ríkissjóði til handa, eins og lagt er til, að sparað sé eða lækkað, að því er tekjuskattinn snertir. Mér virðist, að fyrst eigi að skoða rækilega, hvort þannig er í þjóðfélaginu, að á sama tíma sem ríkisstj. hækkar útgjöldin þrefalt, þá séu engir þeir liðir, sem nokkru verulegu skipti, sem hægt sé að spara eða draga úr. Ég vil svo ítreka það, að ég vil eindregið taka undir mjög margt af því, sem hv. frsm., 7. þm. Reykv., sagði í sinni ágætu ræðu, þó að ég hafi talið rétt að láta einnig koma fram aths. um viss atriði, sem ég er ekki að fullu sammála.

Flm. (Ingólfur Jónsson) : Herra forseti. Ég hef ásamt 4 öðrum hv. þm. Sunnl. flutt till. þá, sem hér má sjá á þskj. 62. Árið 1966 kaus Alþ. n. til þess að undirbúa og standa fyrir þjóðhátíð 1974 í tilefni af 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar. Gert er ráð fyrir að sérstök hátíðarhöld verði í héruðum landsins auk sameiginlegra hátíðarhalda. Á þúsund ára afmæli Íslandsbyggðar 1874 voru mikil hátíðarhöld. Konungur gaf Íslendingum nýja stjórnarskrá, sem kveikti vonir í hugum manna um betri tíma og bætt stjórnarfar. Stjórnarskráin frá 1874 er að verulegu leyti sú sama og Íslendingar búa nú við. Árið 1944 voru gerðar nauðsynlegar breytingar á stjórnarskránni vegna stofnunar lýðveldisins. Stjórnarskráin er nú í endurskoðun hjá þingkjörinni nefnd. Á 100 árum hafa miklar breytingar orðið í þjóðlífinu á flestum sviðum. Eigi að síður má ætla, að stjórnarskráin muni standa af sér sviptivinda og breytingar og verða í verulegum atriðum óbreytt fyrir komandi ár. Stjórnarskráin er hvort tveggja í senn hornsteinn í þjóðfélagsbyggingunni og leiðarvísir fyrir alla, sem landið erfa í nútíð og framtíð. Endurskoðun á stjórnarskránni þarf að vanda vel og gera því aðeins breytingar, að þær séu nauðsynlegar og til bóta. Ýmsir hafa talið, að endurskoðun stjórnarskrárinnar hefði átt að ljúka nægilega fljótt til þess að geta hlotið samþykki á þjóðhátíðarárinu. Öllum er nú ljóst, að það getur ekki orðið, og verður ekki fjölyrt frekar um það mál að sinni. Þjóðhátíðarnefnd 1974 hefur unnið mikið starf og gert till. um framkvæmd hátíðarhaldanna. Hafa ýmsar till. verið fram bornar um, hvernig helst mætti minnast afmælisins á verðugan og eftirminnilegan hátt. Flestir munu segja, að 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar beri að minnast með hátíð á Þingvöllum. Í fyrstu var talað um tveggja til þriggja daga hátíðarhald á Þingvöllum, en nú er fengið samkomulag um eins dags hátíð. Virðist það vera fullnægjandi, þar sem héraðshátíðir eru einnig fyrirhugaðar. Þjóðhátíðarnefnd 1974 lagði hugmyndir sínar fyrir Alþ. 1967. Voru þær ræddar á Alþ. það ár. Í þáltill., sem byggð var á till. þjóðhátíðarnefndar, voru 3 atriði sérstaklega tekin til meðferðar. Það var bygging þjóðarbókhlöðu, útgáfa Íslandssögu og bygging sögualdarbæjar. Í framsöguræðu fyrir þeirri till. 17. apríl 1967 lýsti Bjarni Benediktsson fylgi sínu við sögualdarbæ og sagði við það tækifæri: „Það er mjög fróðlegt fyrir okkur alla t. d. að koma í Þjórsárdal og sjá þá byggð, sem þar hefur verið grafin upp, og það ætti að vera auðvelt, miðað við þær rústir, sem menn hafa þar, og aðrar upplýsingar að gera sannsögulega eftirlíkingu sem yrði til þess að færa alla þessa atburði okkur nær.“ Till. var vísað til fjvn. N. afgreiddi málið og tók sérstaklega fram, að hún væri fylgjandi till. um byggingu sögualdarbæjar. Þál. var samþ. þannig í heild, að till. þjóðhátíðarnefndar 1974 skuli bornar undir ríkisstj., áður en framkvæmdir hefjist. Af þeim þremur atriðum, sem voru í umræddri þáltill., liggur fyrir sérstaklega skýr og jákvæð afstaða Alþ. til byggingar á eftirlíkingu sögualdarbæjar. Þau atriði, sem Alþ. hefur ekki tekið jafnákveðna afstöðu til, þjóðarbókhlaða og heildarútgáfa Íslandssögu, hefur verið ákveðið að láta koma til framkvæmda og verða tengd 1100 ára afmælinu. Ekki er vitað annað en að full samstaða sé um þá ákvörðun. Þjóðarbókhlaðan verður ekki byggð á einu ári, en hún er eigi að síður tengd afmælinu með ákvörðun um byggingu hússins, og byrjað er að veita fé til framkvæmdanna. Sama gildir um sögualdarbæinn. Hann verður ekki byggður á árinu 1974, til þess þarf lengri tíma. Í till. til þál. á þskj. 62, sem við fimm þm. Sunnl. flytjum, er gert ráð fyrir að skipta fjárveitingu til byggingar sögualdarbæjar á 3 ár. Er gert ráð fyrir, að fyrsta greiðsla af þremur verði tekin á fjárl. fyrir árið 1974. Við flm. erum til viðtals um að skipta fjárveitingunni á 5 ár, ef það þykir nauðsynlegt. Ef Alþ. hefur ákveðið að veita fé í þessu skyni, ætti að vera mögulegt að útvega fjármagn til þess að ljúka framkvæmdunum á 2–3 árum. Í till. okkar flm. er gert ráð fyrir því, að bærinn verði byggður í Þjórsárdal. Áhugi er mikill fyrir því, að sögualdarbærinn verði reistur á Skeljastöðum, í næsta nágrenni Stangar. Þjóðhátíðarnefnd Árnessýslu hefur látið málið til sín taka, eins og sjá má á bréfi til þjóðhátíðarnefndar 1974, sem prentað er með till. á þskj. 62. „Á fundi sínum á Selfossi laugardaginn 21. okt. 1972 samþykkti þjóðhátíðarnefnd Árnessýslu að taka að sér byggingu sögualdarbæjar í Þjórsárdal. N. býðst til að annast alla framkvæmd verksins og ábyrgjast greiðslu allt að 6 millj. kr. af áætluðum kostnaði. Jafnframt tekur n. að sér að annast gæslu og umsjón með þessum mannvirkjum að verulegu leyti eftir nánara samkomulagi.“ Ekki verður annað sagt en að þjóðhátíðarnefnd Árnessýslu bjóði fram aðstoð á rausnarlegan og myndarlegan hátt. Með því að þiggja boð þjóðhátíðarnefndar Árnessýslu verður málið miklu auðveldara í framkvæmd. Stofnframlagið, allt að 6 millj. kr., er drjúgur hluti af heildarkostnaðinum. Til viðbótar er gæsla og umsjón með mannvirkjunum, sem boðist er til að annast að verulegu leyti. Norðmenn munu hafa boðið tæknilega aðstoð við að koma upp sögualdarbæ á Íslandi, en þeir eru reyndir í slíkum framkvæmdum. Er haft eftir Norðmanni, sem hér var á ferð fyrir tveimur árum, að Íslendingar mættu ekki draga það lengur að reisa eftirlíkingu af bæ frá landnáms- eða söguöld. Norðmennirnir virðast ekki vera í vafa um, hvernig byggt var á þeim tíma. Byggingarstillinn hefur verið svipaður hér og í Noregi, eins og að líkum lætur. Líklegt má telja, að líkan Harðar Ágústssonar að sögualdarbænum sé sannsögulegt í aðalatriðum. Þjórsárdalur fór undir ösku og vikur í Heklugosi árið 1104. Merkilegar rústir af bæjarhúsum og peningahúsum hafa verið grafnar upp í Þjórsárdal. Fer vel á því að reisa sögualdarbæinn þar, sem áður var blómleg byggð og þar sem fornar mannvirkjaleifar gefa glögga innsýn til húsagerðar á fyrstu öldum Íslandsbyggðar. Áætlun liggur fyrir um byggingarkostnað sögualdarbæjar. Upphafleg áætlun var gerð 1. ágúst 1972, og nam kostnaðaráætlunin 12 millj. kr. Áætlunin er í samræmi við till. Harðar Ágústssonar skólastjóra, sem byggðar eru á rannsóknum á bæjarhúsum frá söguöld. Áætlun um byggingarkostað bæjarins er endurskoðuð af verkfræðistofu Sigurðar Thoroddsens 1. ágúst s. l., og var þá gert ráð fyrir, að kostnaður við framkvæmdirnar næmi 15 millj. kr. Gera má ráð fyrir, að kostnaður verði eitthvað meiri, ef framkvæmdum yrði ekki lokið fyrr en á árinu 1975 eða 1976. Ekki er aðeins um byggingu hússins að ræða, heldur einnig vegagerð til bæjarins og allan frágang umhverfis og fullkomna hreinlætisaðstöðu. Á s. l. sumri mun ríkisstj. hafa rætt um byggingu sögualdarbæjar, en tilkynnt þjóðhátíðarnefnd, að hún væri horfin frá fyrirhuguðum hugmyndum um byggingu sögualdarbæjar. Hugsanlegt er, að ríkisstj. hafi ekki reiknað með tilboði þjóðhátíðarnefndar Árnessýslu á þeirri stundu, þegar ákveðið var að hætta við byggingu bæjarins. Í öðru lagi má ætla, að ríkisstj. hafi reiknað með því, að byggingarframlagið yrði að taka að mestu leyti á fjárlögum næsta árs, ef í framkvæmdirnar væri ráðist. Alþ. hefur ekki hafnað því að fylgja þeirri stefnu, sem mörkuð var 1967, þegar fjvn. mælti sérstaklega með byggingu sögualdarbæjar, sbr. nál. á þskj. 555 á því ári. Ástæða er til að ætla að afstaða Alþ. til málsins sé enn óbreytt. Það er verðugt verkefni að reisa sögualdarbæ í tilefni af 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar. Fjöldi manna, innlendir og erlendir, munu leggja leið sína í Þjórsárdal til þess að skoða sögualdarbæinn og fornar minjar, sem grafnar hafa verið upp þar undan þykku vikurlagi. Það hefur holl uppeldisáhrif og vekur áhuga á fræðslu um þjóðleg málefni að koma á sögustaði og skyggnast inn í fortíðina. Sögualdarbærinn gæti vakið áhuga margra á því, sem þjóðlegt er og rammíslenskt. Talið er, að yngri kynslóðin þekki minna til Íslendingasagna heldur en þeir, sem eldri eru. Sögualdarbærinn gæti vakið áhuga ungu kynslóðarinnar fyrir því að kynna sér Íslendingasögurnar og sögu Íslands allt frá landnámstíð. Þáltill. okkar þm. Sunnl. er flutt til þess að greiða fyrir því, að sögualdarbærinn verði reistur í tilefni þjóðhátíðarársins. Ástæða er til þess að minna á tilboð þjóðhátíðarnefndar Árnessýslu, sem áður er að vikið. Einnig ber að hafa í huga, að byggingu sögualdarbæjar er unnt að tengja við 1100 ára afmæli Íslandsbyggðar, þótt húsið verði ekki reist á næsta ári. Það, sem máli skiptir er, að tekin verði ákvörðun um, að bærinn verði byggður á tilteknum tíma, og byrjað verði að veita fé á fjárl. til framkvæmdanna. Það er samkomulagsatriði, hvort ríkisframlagið verður greitt á þremur árum eða 5 árum. Ég efast ekkert um, að ríkisstj. er hlynnt því, að sögualdarbær verði byggður þrátt fyrir ákvörðun þá, sem hún tók s. l. sumar. Ég treysti því, að hæstv. forsrh. og aðrir ráðh. verði ekki á móti þeirri till. til þál., sem hér er um að ræða. Flm. vænta þess einnig, að till. fái mikið fylgi meðal hv. alþm. Með till. er bent á auðveldustu leiðina til þess að koma góðu máli fram með því að dreifa framlagi ríkissjóðs á nokkur ár. Með till. þessari er skorað á ríkisstj. að beita sér fyrir því, að tekin verði í fjárl. fyrir árið 1974 fjárhæð til greiðslu á 1/3 hluta af heildarframlagi ríkissjóðs vegna kostnaðar við byggingu sögualdarbæjar í Þjórsárdal. Segja má, að þetta mætti gera án þessarar þáltill. En það er vitað mál, að það er auðveldara og betra að koma málinu fram, ef hæstv. ríkisstj. vill hverfa frá ákvörðun sinni frá s. l. sumri og fylgja málinu hér í hv. Alþ. Herra forseti. Ég legg til, að till. verði vísað til hv. fjvn.