Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hafa tvö bréf frá atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytinu þar sem óskað er eftir fresti til að veita skrifleg svör við fyrirspurnum á þskj. 894, um framkvæmd á úrskurðum kjararáðs vegna laga nr. 87/2009, frá Vilhjálmi Bjarnasyni, og þskj. 955, um varnarlínur vegna sauðfjársjúkdóma, frá Þórunni Egilsdóttur.

Með bréfi, dags. 13. maí sl., hefur forseti óskað eftir því, samanber ákvæði 8. töluliðar 1. mgr. 13. gr. þingskapa, við stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd að hún fjalli um skýrslu Ríkisendurskoðunar um þróun lyfjakostnaðar 2008–2010.

Samkomulag er um það milli forseta og þingflokksformanna að þingfundur standi lengur en þingsköp kveða á um.

Til svara eru: Forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og iðnaðar- og viðskiptaráðherra.

Virðulegur forseti. Mig langar að spyrja hæstv. forsætisráðherra um stöðu mála varðandi Landsbankabréfið svokallaða. Mér til glöggvunar og vonandi sem flestum væri gott að heyra hvað hæstv. forsætisráðherra er að hugsa í þeim efnum. Eins og kunnugt er var gert þannig samkomulag í eftirleik hrunsins milli gamla Landsbankans, sem er núna þrotabú, og nýja Landsbankans, sem er að mestu í eigu ríkisins núna, að nýi Landsbankinn fékk umtalsverðar eignir í sinn hlut úr þrotabúi gamla Landsbankans, en þarf að greiða fyrir þær eignir sem hafa reynst æðiverðmætar með skuldabréfi. Þetta skuldabréf upp á 300 milljarða eða svo þegar allt er saman tekið hefur endurspeglað talsverða vá í íslensku efnahagslífi vegna þess að gert var ráð fyrir því að það yrði greitt á nokkuð stuttu árabili og með mjög fáum gjalddögum og það að greiða það svona bratt á milli nýja og gamla Landsbankans, vegna þess að skuldabréfið er í erlendri mynt af mörgum ástæðum, mundi ógna greiðslujöfnuði hér og leiða til þess að gengið mundi falla. Ég hefði haldið að það væru góð tíðindi að búið væri að semja um lengingu bréfsins þannig að það ógnaði ekki lengur efnahagslegum stöðugleika á Íslandi. Þess vegna vekur athygli mína og mig langar að spyrja hæstv. forsætisráðherra: Er hann ósammála því að það sé í sjálfu sér gleðitíðindi að búið sé að lengja í bréfinu? Hvað hyggst hann fyrir ef ekki á að veita bankanum undanþágu 

Virðulegur forseti. Hér er um að ræða skuldabréf sem hv. þingmaður sagði í ræðu fyrir þinginu 9. maí að tilheyrði Icesave. Icesave hvarf ekkert, sagði hann þegar hann vísaði í þetta skuldabréf. Staðan núna er fyrst og fremst til þess fallin að sýna fram á hversu furðulegir samningar voru gerðir um þetta bréf á sínum tíma, væntanlega sem liður í Icesave-samningunum, en jafnvel það réttlætti ekki hvernig staðið var að gerð þessara samninga. Það er svo sem saga út af fyrir sig. Það að lengja í þessu bréfi og það á hærri vöxtum er hins vegar ekkert augljóslega góður kostur. Þegar einhver skuldar eitthvað sem hann getur ekki borgað leysir það ekki öll mál að hækka vextina og láta þá tikka í lengri tíma. Það sem snýr hins vegar að stjórnvöldum í þessu máli er hvort forsvaranlegt sé að veita undanþágu frá gjaldeyrishöftunum bara fyrir þessa aðila á meðan aðrir verða áfram lokaðir hér innan hafta. Það getur ekki verið forsvaranlegt að veita undanþágu fyrir einn eða tvo tiltekna aðila til þess að sleppa út með gjaldeyri, jafnvel niðurgreiddan gjaldeyri, gjaldeyri sem yrði þá niðurgreiddur af þeim sem eftir sætu í höftum og þar með talið íslenskum almenningi, hugsanlega með varanlegri skerðingu á raungengi krónunnar sem þýðir einfaldlega lakari lífskjör í landinu til framtíðar. Slík niðurstaða væri alltaf óásættanleg og þar af leiðandi gætu stjórnvöld ekki heimilað undanþágu frá höftunum sem leiddi til slíks.

Virðulegi forseti. Ég legg greinilega annan skilning í þetta skuldabréf en hæstv. forseti. Í mínum huga þurfti að endurreisa hér banka sem heitir Landsbankinn í daglegu tali. Hann fékk miklar eignir sem meðgjöf þegar hann var stofnaður og þær eignir komu úr þrotabúi gamla Landsbankans. Þær eignir eru ekki ókeypis. Nýi Landsbankinn þarf að greiða fyrir þær með skuldabréfi. Það er þetta skuldabréf sem um ræðir. Það var af margvíslegum orsökum í erlendri mynt; það hentaði ekki bankanum illa að hafa skuldabréfið í erlendri mynt. Nú er komið að skuldadögum og þessar eignir eru æðiverðmætar. Þetta er liður í Icesave-málinu vegna þess að Icesave-reikningarnir eru forgangskröfur í bú gamla Landsbankans og þetta bréf 

Virðulegur forseti. Ef Icesave-samningarnir hefðu verið samþykktir þyrftum við ekkert að vera að velta þessu fyrir okkur því að þá hefðu menn augljóslega ekkert fjármagn, engan gjaldeyri til að standa í skilum hvað þetta bréf varðar og bankinn gæti ekki einu sinni reynt að leggja fram slíka samninga. Það hentaði ekki bankanum illa, segir hv. þingmaður, að hafa bréfið í erlendri mynt. Ég skal ekki segja um það, en það hentar mjög illa íslenskri þjóð sem prentar ekki evrur, dollara eða pund að hafa þetta skuldabréf í erlendri mynt vegna þess að þjóðarbúið skortir gjaldeyri. Þjóðarbúið skortir gjaldeyri og Landsbankinn hefur sogað til sín töluvert af þeim gjaldeyri sem hefur orðið til hér í samfélaginu til þess að borga af bréfum í erlendri mynt vegna þess að það var samið á þann hátt. En það að hleypa jafnvel hundruðum milljarða úr landi með undanþágu frá gjaldeyrishöftunum á meðan aðrir verða áfram lokaðir inni í höftunum og borga jafnvel fyrir þá undanþágu 

Forseti. Ég ætla að halda áfram með þetta skuldabréf Landsbankans. Mig langaði í fyrsta lagi að spyrja hæstv. forsætisráðherra hvernig standi á því að við fulltrúar stjórnarandstöðunnar séum ekki upplýst um þetta mál á sambærilegan máta og við kröfðum fyrrverandi ríkisstjórn um til að fá upplýsingar um Icesave. Nú tvinnast þetta inn í Icesave. Þetta er mjög flókið og mér finnst ég ekki nægilega upplýst um málið. Mér þætti til dæmis gaman að fá að vita hvort búið sé að reikna út afleiðingarnar ef þessi framlenging á samningi verður að veruleika - eða ekki. Er búið að reikna út hvað gerist ef framlengingin verður að veruleika? Hvað munu vextirnir kosta þjóðarbúið? Og hvað gerist ef framlengingin verður ekki að veruleika? Ég óska eftir upplýsingum. Ég ræddi þetta á fundi þar sem við vorum að ræða um þinglok og vildi fá einhverjar upplýsingar. Þá var mér sagt að ég gæti spurt ráðherrann um þessi mál í einhverjum smáskeytastíl af því að þetta fundarform býður ekki upp á ítarlegar upplýsingar um stöðu á jafn flóknu og afdrifaríku máli. Það skiptir mjög miklu máli að við séum meðvituð um nákvæmlega hvað er að gerast. Hæstv. forsætisráðherra hlýtur að hafa skilning á því að við sem eigum að tryggja að við séum bæði upplýst og tökum upplýstar ákvarðanir óskum eftir frekari samráði og upplýsingum um málið áður en lengra verður haldið.

Virðulegur forseti. Það er líklega rétt að útskýra, og taka því ekki sem gefnu að allir geri sér grein fyrir því, að ríkisstjórnin er ekki aðili að þessu samkomulagi á nokkurn hátt. Hér er um að ræða samkomulag með fyrirvörum milli gamla og nýja Landsbankans sem stjórnvöld, ríkisstjórn eða önnur stjórnvöld, hafa ekki komið að á nokkurn hátt. Hlutverk stjórnvalda verður eingöngu að leggja mat á hvort þetta samkomulag leyfi að veitt verði sérstök undanþága frá gjaldeyrishöftum. Stjórnvöld voru ekki í neinni aðstöðu til þess að upplýsa hv. þingmann eða aðra um gang þessara mála vegna þess að þau áttu enga aðild að þessum viðræðum. Hverjar yrðu afleiðingarnar? spyr hv. þingmaður. Nú er það til skoðunar hjá Seðlabankanum og fjármálaráðuneytinu og þessir aðilar hafa töluverðan tíma til þess, a.m.k. þrjá mánuði, að leggja mat á hverjar afleiðingarnar yrðu. Ég efast ekki um að það verði fjallað um þetta á þeim vettvangi sem er til staðar til að eiga samskipti við fulltrúa allra flokka á Alþingi um þessi haftamál. Komið var á sérstakri nefnd þar sem allir flokkar eiga fulltrúa til að halda mönnum upplýstum um gang þeirra mála. Sú nefnd gat augljóslega ekki sett menn inn í gang mála í viðræðum sem stjórnvöld eiga enga aðild að. Nú hafa þessi samningsdrög verið kynnt og verið er að leggja á þau mat. Ég efast ekki um, svo ég ítreki það, að fjallað verði um það á þessum vettvangi eins og öðrum.

Ekki hefði hæstv. forsætisráðherra, þegar hann var í stjórnarandstöðu á síðasta kjörtímabili, verið sáttur við þau svör sem hann færir mér núna. Það er alveg ótrúlegt hvað fólk breytist eftir því í hvaða hlutverkum það er. Hver á Landsbankann? Hver ber ábyrgð á Landsbankanum? Og hver þarf að skrifa undir þessa undanþágu? Hvenær fundaði nefndin um þetta mál? Hversu upplýst er nefndin um það? Fundirnir eru alltaf haldnir á vinnutíma þannig að fulltrúi okkar pírata, sérfræðingur sem við fengum, á mjög bágt með að komast á þá. Það er ekki tekið neitt tillit til þess að þeir sérfræðingar sem maður fær til þess að vera í samráðsnefndum af þessu tagi eru ekki þingmenn. Ég ítreka spurningarnar: Hver á Landsbankann? Og hver ber ábyrgð á honum?

Virðulegur forseti. Ég get ekki annað en ítrekað það sem ég hef bent á, stjórnvöld eiga ekki aðild að þessu samkomulagi. Það er unnið á milli tveggja fyrirtækja, tveggja lögaðila, gamla og nýja Landsbankans, samkvæmt kerfi sem var komið á af stjórnvöldum á síðasta kjörtímabili, þ.e. uppskiptingu þessara banka. Þá var samið um þetta skuldabréf, reyndar með einhverri aðkomu stjórnvalda á síðasta kjörtímabili, en þau svo skildu málið eftir hjá þessum bönkum eða fjármálastofnunum.

Voru …?

Núverandi stjórnvöld hafa enga aðkomu að því. 

… til þess að skrifa undir trúnaðar…

þingmaður fram í … Virðulegur forseti. 
            

Forseti verður að óska eftir því að úr þingsal sé ekki haldið áfram með ræður. Forsætisráðherra hefur orðið.

Virðulegur forseti. Fulltrúar þingmanna verða upplýstir um þessi mál, að sjálfsögðu. Ég geri ráð fyrir að menn telji þetta það mikilvægt að þeir falist eftir fríi úr vinnu í svo sem klukkutíma ef með þarf.

… skrifa undir …

Þetta er hins vegar, eins og ég hef margítrekað, ekki á borði stjórnvalda, því miður. Þannig var samið um málið á síðasta kjörtímabili. Stjórnvöld gáfu það frá sér að hafa á þessu skoðun, þ.e. hvernig bankanum var skipt upp. Það var klárað með hætti sem ég taldi mjög óásættanlegan eins og er að koma betur og betur í ljós. Hvað geta stjórnvöld þá gert? Jú, þau geta að minnsta kosti komið í veg fyrir að gerðir séu samningar 

Virðulegur forseti. Fyrst örstutt um Landsbankabréfið. Ég er sammála hæstv. forsætisráðherra um að það er furðulegt að vaxtakjör séu verri í endursömdum kjörum. Ég er sammála hæstv. forsætisráðherra um að það er fráleitt að veita stóra undanþágu frá gjaldeyrishöftum án þess að lausn á höftunum öllum sé undir. Það er ekki hægt að hleypa sumum út og öðrum ekki. En ég hvet hæstv. forsætisráðherra til að beita sér fyrir þeirri samstöðu sem verður að vera í þinginu um þessi mál, því að hér verðum við Íslendingar að standa saman sem einn maður. 
             En að efni fyrirspurnarinnar. Ég vil spyrja hæstv. forsætisráðherra um upplýsingar um leynireikninga og aflandsfélög í eigu Íslendinga sem skattrannsóknarstjóra hafa boðist. Við Íslendingar eigum að kaupa þessar upplýsingar um spillingu, um skattsvik og um alls kyns misferli sem farið hefur fram á aflandseyjum, eins og Þjóðverjar gera. Þjóðverjar eru kunnir að því að hafa aga í fjármálum, reglufestu og vera vandir að virðingu sinni. Ef þetta eru upplýsingar sem þýsk yfirvöld telja lögmætt og réttmætt að kaupa og nota til þess að koma lögum yfir menn sem reynt hafa að komast hjá lögum, þá eigum við að gera það líka. Leiðtogar lýðræðisríkja um allan heim hafa í æ ríkari mæli á síðustu árum beitt sér gegn þeirri fjármálalegu spillingu sem fengið hefur að þrífast á aflandseyjum um heim allan. Forsetar og forsætisráðherrar hafa haldið sérstaka fundi til þess að ræða um það hvernig þeir geti sameinast í að berjast gegn þeirri óværu sem sú löglausa starfsemi oft og tíðum er. Ég vil þess vegna spyrja hæstv. forsætisráðherra hvort hann og ríkisstjórn hans muni ekki beita sér fyrir því að skattrannsóknarstjóri fái bæði þær heimildir og fjármuni sem hann þarf til þess að kaupa þessar upplýsingar, ekki síst vegna þess að þarna er að finna upplýsingar sem varða miklu  
            

Virðulegur forseti. Í fyrsta lagi er ánægjulegt að heyra afstöðu þá sem hv. þingmaður lýsir til haftamálanna og hvernig nálgast beri úrlausn þeirra. Reyndar kveður við svolítið nýjan tón, en mér finnst það mjög jákvætt og tek jafnframt undir að það er ákaflega mikilvægt að menn vinni saman að þessu. Hvað varðar hins vegar fyrirspurn um upplýsingar um skattundanskot og að slíkar upplýsingar standi skattrannsóknarstjóra til boða þá veit ég ekki annað, ég sá það í einhverri frétt og skildi skattrannsóknarstjóra þannig að þetta snerist ekki um skort á heimildum eða fjármagni, heldur frekar um hversu mikils virði þessar upplýsingar væru, hvort þær væru raunverulega gagnlegar og hvort hægt væri fyrir skattrannsóknarstjóra að kaupa upplýsingar sem fengnar hefðu verið með óljósum hætti og óljóst hvort þær væru raunverulegar og gagnlegar. Ég treysti því að skattrannsóknarstjóri geti metið þetta og muni hér eftir sem hingað til leita allra leiða til að koma upp um skattsvik. Að sjálfsögðu þarf skattrannsóknarstjóri að hafa ýmsar leiðir til þess, enda skattsvik og skattundanskot mjög dýr fyrir samfélagið. Ég ítreka að ég treysti skattrannsóknarstjóra til þess að leysa úr þessu eins og öðru.

Virðulegur forseti. Ég fagna yfirlýsingu hæstv. forsætisráðherra. Forsætisráðherra hefur lýst því yfir skýrt og afdráttarlaust að skattrannsóknarstjóra skorti, eftir hans bestu vitund, hvorki heimildir né fjármuni í þessum efnum, heldur sé það einfaldlega undir mati hans komið hvort þessar upplýsingar geta nýst við að uppræta skattsvik og að mikilvægt sé að skattrannsóknarstjóri leiti margra leiða til þess að uppræta skattsvik. Það er mikilvæg yfirlýsing frá hæstv. forsætisráðherra og skýr skilaboð til eftirlitsstofnana í landinu um að lögð er áhersla á að leita allra leiða til þess að tryggja það að lögum og reglum sé fylgt. Þjóðverjar hafa keypt upplýsingar um leynireikninga í mörgum löndum. Það hafa líka aðrar þjóðir gert. Verið er að birta opinberlega í alþjóðlegum fjölmiðlum ýmsar upplýsingar um slíka hluti. Ég held að fáar þjóðir hafi jafn mikla þörf og við Íslendingar fyrir það að slíkar upplýsingar séu lagðar á borðið. Virðulegur forseti. Ég skil 

Virðulegur forseti. Ég vil bara ítreka það sem ég sagði áðan að ég þekki svo sem ekki eðli þessara upplýsinga eða hvað menn leggja til grundvallar þegar lagt er mat á hvort gera eigi samninga um kaup á upplýsingum, en ég mundi halda að þar hlyti að vera grundvallaratriði hversu áreiðanlegir þeir aðilar eru sem þar er um að ræða og þær upplýsingar sem þar eru. Jafnframt ítreka ég að skattrannsóknarstjóra er eflaust treystandi til að leggja mat á þetta og ég veit ekki annað en að hann sé í fullri aðstöðu til þess.

Virðulegi forseti. Hæstv. forsætisráðherra hefur verið afar duglegur við að nefna dagsetningar og setja sér tímafresti en síður að standa við þá. Stuttu eftir að hann tók við embætti gaf hann yfirlýsingu um að ný áætlun um afnám gjaldeyrishafta mundi liggja fyrir í september. „Það mun ekki taka langan tíma að klára verkið,“ með leyfi forseta, var haft eftir honum af því tilefni á Bloomberg. Engin áætlun lá fyrir í september og engin slík hefur enn verið kynnt fyrir þinginu. Hæstv. forsætisráðherra lýsti því yfir í október sl. að tillögur hans í skuldamálum yrðu lagðar fyrir þingið í nóvember. „Tillögurnar liggja fyrir í nóvember og fara þá til meðferðar í þinginu,“ sagði hann í fréttum Ríkisútvarpsins, með leyfi forseta. Það var síðan ekki fyrr en í lok mars að þingið fékk þessar tillögur til sín. Þegar þær voru svo lagðar fram og kynntar opinberlega var sagt að almenningur gæti sótt um skuldaniðurfærslu þann 15. maí, sem er einmitt dagurinn í dag. Þegar ríkisskattstjóri tilkynnti þinginu í byrjun maí að það mundi ekki ganga eftir fullyrti hæstv. forsætisráðherra á ÍNN að svo væri nú víst. Á kynningarsíðu um málið á vef forsætisráðuneytisins í dag, núna í morgun, stendur að það verði opnað fyrir umsóknir í dag. Er það? Ég vil því spyrja hæstv. forsætisráðherra: Hvernig stendur á því að hann nefnir í sífellu dagsetningar sem hann getur ekki staðið við? Stóð aldrei til að standa við þær? Eða skiptir það hæstv. forsætisráðherra engu máli að skapa væntingar hjá þjóðinni meðal almennings og markaðsaðila sem síðan standast ekki? Hvernig getur hæstv. forsætisráðherra ætlast til þess að skapa traust milli stjórnvalda og þjóðarinnar þegar staðan er þessi?

Virðulegur forseti. Þessi fyrirspurn var í stíl við ræðu hv. þingmanns í gærkvöldi. Þar var farið rangt með í öllum meginatriðum. Hv. þingmaður heldur því fram að ég sé mjög duglegur að nefna dagsetningar. Ég hef reyndar verið frekar tregur til að nefna tilteknar dagsetningar einfaldlega vegna þess að það eru það margir óvissuþættir sem menn standa frammi fyrir í stjórnmálum að erfitt er að nefna tilteknar dagsetningar. Hins vegar er alveg rétt að ég hef talað um að við miðuðum við að hægt yrði að sækja um skuldaleiðréttingu þann 15. maí. Sú viðmiðun, eins og ég hef alltaf getið í samhengi við það þegar ég nefni þessa dagsetningu, byggði á því að þingstörfum átti að ljúka í dag. Á morgun stóð til að slíta þingfundum. Það hefur ekki gengið eftir. Það hefur ekki gengið eftir vegna þess að stjórnarandstaðan lagðist í dæmalaust málþóf, ekki aðeins í skuldamálunum heldur tók hún sér góðan tíma í að ræða hin smæstu mál til að skapa sér stöðu hér í aðdraganda þingloka, stöðu sem raunar virtist fyrst og fremst byggja á ótta við Evrópusambandstillöguna en svo kom í ljós að það var ýmislegt annað sem menn vildu ná í gegn með þeirri stöðu sem þeir næðu sér í með málþófinu. Það er ekki við ríkisskattstjóra að sakast þótt menn geti ekki sótt um í dag. Ríkisskattstjóri, eftir því sem ég kemst næst og sá í fjölmiðlum í morgun, er með allt tilbúið þannig að um leið og þingið er búið að samþykkja getur hann ýtt á takkann og opnað fyrir vefinn. Ef þingið hefði haldið sig við áætlanir sínar, ef við hefðum ekki verið fórnarlömb þessa málþófs og hefðum klárað hér í dag þá hefði þetta að sjálfsögðu gengið eftir og menn hefðu getað sótt um strax í kvöld eða síðdegis. Hins vegar treysti ég því nú að málþófið muni ekki vara mikið lengur þannig að við klárum þetta jafnvel í dag og á morgun. 

Virðulegi forseti. Ég vil þakka fyrir afar skemmtilega útgáfu af rökhyggju forsætisráðherra og samskiptamáta hans. Ég held að það sé fínt í lok þings að við fáum staðfest hvernig samskipti hann vill hafa við þingið. Þetta var mjög gott dæmi um það, akkúrat þetta svar. Þessar yfirlýsingar forsætisráðherra núna bera það einfaldlega með sér að hann er ekki með hlutina á hreinu. Af hverju er hann yfir höfuð að nefna þessar dagsetningar? Ég hefði haldið að í jafn stórum málum og þessum, afnámi gjaldeyrishafta og skuldaniðurfellingar, mundu menn forðast að setja á sig tímapressur. En það hefur einmitt komið á daginn að það hefur ekki verið vandað til verka í skuldaniðurfellingarmáli ríkisstjórnarinnar. Það eru allt of margir lausir endar enn þá. Ég óttast það með þessu háttalagi hæstv. forsætisráðherra að hann sé stöðugt að setja óraunhæfa tímapressu á mikilvæg mál. Ég spyr því: Hefur hæstv. forsætisráðherra hug á því að vanda sig betur þegar kemur að dagsetningum? Eða megum við búast við þessari óábyrgu 

Virðulegur forseti. Það eina sem ég gerði var að segja að gert væri ráð fyrir að þingstörfum lyki þann 16. maí, þ.e. að síðasti þingfundadagur væri í dag, 15., og þegar þingstörfum lyki ættu menn að geta sótt um. Það liggur fyrir að þegar þingstörfunum lýkur, þegar menn klára að afgreiða þetta mál héðan úr þinginu, getur fólk sótt um.

Er það á morgun?

Ástæðan fyrir því að það er ekki þann 15. er sú að stjórnarandstaðan tók að ég held nokkra daga samanlagt í að ræða fundarstjórn forseta til dæmis, 

Herra forseti. Á rúmum tveimur áratugum hefur hvalaskoðun vaxið upp í að verða stærsta afþreyingargrein ferðaþjónustunnar í Reykjavík og sú þriðja stærsta á Íslandi. Á þriðja hundrað manns starfa við greinina á ári hverju og hún skilar rúmum 4 milljörðum kr. í gjaldeyristekjur. Fjórði hver erlendi ferðamaður sem kemur til landsins fer í hvalaskoðun. Á síðasta ári nýttu rúmlega 200 þúsund manns sér þessa afþreyingu, þar af 115 þúsund í ferðum frá Reykjavík. Í viðtali við fjölmiðla í gær segir Grímur Sæmundsen, formaður Samtaka ferðaþjónustunnar, blikur vera á lofti vegna árekstra hvalaskoðunar og hrefnuveiða á Faxaflóa. Hann segir að veiðarnar þrengi verulega að greininni og til þess að ferðaþjónustan blómstri í Reykjavík verði að færa út griðasvæði hvala. Svo segir hann, með leyfi forseta, í viðtali við fjölmiðla: „Hvalaskoðun hefur jafnframt leitt af sér frekari umsvif og uppbyggingu þar sem hún er stunduð. Reykjavíkurhöfn er nú orðin einn líflegasti og mest spennandi staður borgarinnar með öllum þeim gestum sem þangað koma. Það er því augljóst að hagsmunir borgarsamfélagsins og hvalaskoðunar fara saman.“ Þetta á raunar ekki bara við um Reykjavík, heldur víðar á landinu þar sem hvalaskoðun er stunduð. Forustumenn Samtaka ferðaþjónustunnar og hvalaskoðunarfyrirtækja efndu til sérstaks fundar með oddvitum allra framboða til borgarstjórnar í Reykjavík nýlega. Þar kom fram mjög sterkt ákall um að hvalaskoðunarsvæði Faxaflóa yrði stækkað í samræmi við þær óskir sem ferðaþjónustan hefði lagt fram. Virðist vera alger pólitískur einhugur um þetta mál. Þannig að mín spurning til hæstv. ráðherra ferðamála er: Mun ráðherrann svara kalli framboða í Reykjavík og svara kalli Samtaka ferðaþjónustunnar og hvalaskoðunarfyrirtækja um 

Virðulegur forseti. Það er rétt hjá hv. þingmanni að hvalaskoðun sem atvinnugrein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum. Það er einstaklega ánægjulegt að sjá hversu vel hún hefur dafnað og hversu mikilvæg hún er orðin sem þáttur í því að skaffa afþreyingu og vörur til að bjóða þeim sívaxandi fjölda erlendra ferðamanna sem hingað koma upp á ferðum sínum um Ísland. En það verður líka að geta þess að þessi mikilvæga atvinnugrein hefur vaxið svona gríðarlega, eins og hv. þingmaður rakti ágætlega, samhliða því að Íslendingar hafa veitt hval. Þessi vöxtur hefur orðið í greininni þrátt fyrir að legið hafi fyrir og verið öllum kunnugt og öllum ljóst að á sama tíma hafa Íslendingar stundað hvalveiðar. Ég er þeirrar skoðunar og mínar væntingar standa til þess að þessar tvær atvinnugreinar, hvalveiðar og nýting sjávarafurða að öllu leyti í heild sinni og hvalaskoðun og önnur sú ferðaþjónusta sem við rekum, geti farið saman. Ég tel að við getum unnið málin þannig að slíkt eigi að vera mögulegt. Ég tek undir áhyggjur Samtaka ferðaþjónustunnar vegna þess að það er ekki gott ef menn eru í átökum um þetta. En ég tel að við eigum að geta gert þetta þannig, og ég veit að unnið er að því að gera það, að bæði hvalaskoðun og hvalveiðar geti starfað saman vegna þess að báðar greinarnar eru til staðar. Eins og ég segi þá hefur hvalaskoðunin vaxið 

Herra forseti. Ég beindi þeirri fyrirspurn til hæstv. ráðherra hvort ráðherrann mundi svara kalli framboðanna í Reykjavík og Samtaka ferðaþjónustunnar og hvalaskoðunarfyrirtækjanna um að beita sér fyrir stækkun griðasvæðis hvala í Faxaflóa. Ég fékk ekki svar við þeirri spurningu. Mér fannst hæstv. ráðherra frekar vera að tala um að í þessu efni ætti að vera óbreytt stefna. Ég hlýt að harma það og hlýt að spyrja ráðherrann enn frekar hvort ráðherrann taki ekki áskoranir og afdráttarlaus sjónarmið Samtaka ferðaþjónustunnar og hvalaskoðunarfyrirtækjanna alvarlega. Tekur hún ekki mark á því þegar þau segja að það sé árekstur og mikilvægt sé að stækka griðasvæði hvala? Í mínum huga bendir svar ráðherrans ekki til þess að hún standi með ferðaþjónustunni í þessu máli. Enn eina ferðina birtist þetta þannig að núverandi hæstv. ríkisstjórn taki sérhagsmuni 

Virðulegi forseti. Mikið óskaplega þykir mér leiðinlegt að hv. þingmaður skuli falla í þá klisjugildru sem hann gerði núna. Ég sagði aldrei að ég tæki ekki áskorun ferðaþjónustunnar um þetta eða önnur mál sem varða ferðaþjónustuna. Ég sagði það kannski ekki nógu skýrt, en ég skal segja það nógu skýrt fyrir hv. þingmann núna: Ég mun beita mér fyrir því að um þetta mál náist sátt. Ég mun beita mér fyrir því. Ég lýsti þeirri skoðun minni hér að ég held ágætlega að ég teldi að þessar tvær atvinnugreinar gætu í framtíðinni farið saman eins og þær hafa greinilega getað gert í fortíðinni, miðað við þann vöxt, sem þingmaðurinn rakti svo ágætlega í ræðu sinni, sem orðið hefur í hvalaskoðuninni. Ég frábið mér, hæstv. forseti, að gripið sé til ómerkilegs málflutnings eins og hv. þingmaður gerði hér áðan. Ég stend með ferðaþjónustunni alla leið og ferðaþjónustan veit það. Ég hef unnið að fjölmörgum málum í góðu samstarfi