Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Nefndin hefur fjallað um það frv. sem hér er til umr. Það felur í sér breytingar á samningi sem Norðurlandaþjóðirnar höfðu áður gert sín á milli. Leggur nefndin eindregið til að frv. verði samþykkt og samningurinn, eins og hann hefur verið endurskoðaður, þannig staðfestur af Alþingi.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. allshn. Ed. um frv. till. um breyt. á lögum nr. 52 14. ágúst 1959, um kosningar til Alþingis. Nefndin fjallaði um frv. á tveimur fundum og leggur eindregið til að það verði samþykkt óbreytt. Rétt er að komi fram að þetta frv. fékk ítarlega umfjöllun í allshn. Ed. á síðasta þingi, en þá var það flutt af 1. flm. þess nú. Frv. var ekki afgreitt úr nefnd þá þar sem samkomulag var innan nefndarinnar um að láta það bíða og nota tímann milli þinga til að athuga betur þá þætti sem þóttu orka tvímælis eða athugasemdir höfðu verið gerðar við. Við endurflutning frv. nú voru gerðar á því breytingar vegna þessara athugasemda og ábendinga sem fram komu ýmist skriflega eða munnlega í viðræðum við nefndina og voru taldar til bóta. Þar er fyrst að nefna varðandi 1. gr. frv., að fellt var út atriðið um að ekki aðeins námsmenn erlendis skuli færðir af kjörskrá, heldur einnig aðrir Íslendingar sem um stundarsakir dveljast erlendis vegna starfa sinna. Það kom í ljós, að til þess að bæta úr þessu atriði þarf breytingu á 33. gr. stjórnarskrárinnar, en í upphafi þeirrar greinar stendur, með leyfi forseta: „Kosningarétt við kosningar til Alþingis hafa allir karlar sem konur, sem eru 20 ára eða eldri þegar kosning fer fram, hafa íslenskan ríkisborgararétt og eiga lögheimili hér á landi“. Til að veita þessum aðilum rétt til að kjósa þarf því að fella út „og eiga lögheimili hér á landi“. Það eru tilmæli nefndarinnar, að stjórnarskrárnefndin taki þetta atriði til umfjöllunar. Það hlýtur að vera réttlætismál að íslenskir ríkisborgarar fái að nota kosningarrétt sinn, ef þeir óska þess, þó að þeir dveljist tímabundið erlendis vegna starfa sinna. Þegar ég mælti fyrir þessu frv. gat ég þeirra breytinga sem gerðar voru á því frá fyrra frv. Ég tel því ekki ástæðu til að fara nánar út í þær breytingar hér nú. En ég vil leggja áherslu á að 4. og 5. gr. frv. eru þýðingarmestu atriðin, að kosningar fari fram á laugardögum í stað á sunnudögum, eins og nú er, sem er samkv. 4. gr., og að notaðir verði stimplar við utankjörstaðarkosningu, sem er mikið réttlætismál gagnvart blindum og handarvana, sem eiga erfitt með að skrifa hjálparlaust. Það væri til sóma fyrir Alþingi að afgreiða þetta mál nú á ári fatlaðra. Eins og ég gat um í upphafi máls míns leggur nefndin til að frv. verði samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Nefndin hefur fjallað allítarlega um það frv., sem hér liggur fyrir, og fengið umsagnir um það frá Seðlabanka Íslands, Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins, Landssambandi ísl. útvegsmanna, Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands, Sölusambandi ísl. fiskframleiðenda og Sölusamlagi skreiðarframleiðenda. Fulltrúar flestra þessara aðila hafa einnig mætt á fund nefndarinnar til að ræða frv. við nefndarmenn. Meiri hl. nefndarinnar leggur til að frv. verði samþykki ásamt brtt. sem fluttar eru á sérstökum þskj., en aðrir nefndarmenn skila séráliti í tvennu lagi. Þær breytingar, sem við leggjum til að gerðar verði á frv., eru í samræmi við bréf sem nefndinni hafa borist, í fyrsta lagi frá Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins og í öðru lagi frá Seðlabanka Íslands. Eins og hv. deildarmönnum er kunnugt flutti hæstv. forsrh. brtt. við frv. fyrr á þessu þingi. Nefndin hefur tekið þá brtt. upp í sínar brtt. með einni breytingu. Sú breyting felst í því, að upphæðin, sem var í brtt. forsrh. 26 millj. kr., er í okkar brtt. orðuð á þann veg: „allt að 29 millj. kr.“ í samræmi við eftirfarandi ábendingar sem komu fram í bréfi frá Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins, dags. 16. nóv. s. l., en þar stendur, með leyfi hæstv. forseta: „Lögð hefur verið fram brtt. við frv. þar sem gert er ráð fyrir tiltekinni greiðslu af gengisuppfærslu á endurkeyptum afurðalánum Seðlabankans vegna gengisbreytingarinnar 26. ágúst 1981. Sú upphæð, sem nefnd er, byggist á áætlun sem gerð var um það leyti þar sem endanlegt uppgjör lá þá ekki fyrir. Nú er fyrirsjáanlegt að upphæðin, sem greiða þarf til freðfisksdeildar Verðjöfnunarsjóðs, verður hærri svo að nauðsynlegt er að hækka upphæðina í brtt. í allt að 29 millj. kr., en endanleg upphæð mun verða á bilinu 28–29 millj. kr.“ Hin brtt., sem við flytjum, er í samræmi við bréf frá Seðlabanka Íslands, dags. 17. nóv. s. l., og er á þann veg, að til viðbótar við ákvæði 1. mgr. 1. gr. komi, að gengismunarhlutfallið 2.286% verði eftir 9. nóv. 1981 2.136%, í samræmi við þá breytingu sem gerð var á viðmiðunargenginu fyrr í nóvembermánuði. Herra forseti. Meiri hl. nefndarinnar leggur til að með þessum tveimur brtt. verði frv. samþykki. Verði seinni brtt. á þskj. 134 samþykki fellur eðlilega brtt. frá forsrh. niður.



Herra forseti. Það frv. til laga, sem hér liggur fyrir til afgreiðslu, er staðfesting á brbl. með ýmsum viðaukum sem hafa tekið breytingum á undanförnum vikum. Það er skemmst frá að segja, að þetta frv. ásamt þeim brtt., sem við það eru fluttar, felur í sér enn eina bráðabirgðaaðgerðina af hálfu stjórnarinnar, ríkisstj. og stjórnarsinna. Með því er ætlunin að fleyta atvinnulífinu í fáeinar vikur en jafnframt að heimila ríkisstj. að framvísa reikningum fyrir stjórnleysið til skattborgaranna einhvern tíma síðar. Í þessu frv. og þeim brtt., sem við það eru fluttar af meiri hl. nefndarinnar og að efnisatriðum til hafa áður verið fluttar af hæstv. forsrh., eru í raun þrjú atriði: Í fyrsta lagi upptaka á gengismun af framleiðslu sem kemur til útflutnings. Í annan stað opin heimild til fjmrh. til þess að veita ríkisábyrgðir á lánum til Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins. Og í þriðja lagi millifærsla á endurkeyptum afurða- og rekstrarlánum, sem endurgreidd yrðu af Seðlabanka Íslands milli deilda í Verðjöfnunarsjóðnum eða kannske nánar tiltekið frá einstökum framleiðendum í mismunandi greinum og fyrst og fremst til deildar í Verðjöfnunarsjóðnum sem hefur með frystingu að gera. Í þessu síðasttalda atriði felst það, að eignir verða fluttar frá einni verkunargrein í sjávarútvegi til annarrar, saltfisks- og skreiðarframleiðslan er látin greiða með frystingunni. Með þessu munu saltfisksneytendur í Portúgal og þeir, sem kaupa skreiðina og neyta hennar í Nígeríu, í rauninni standa undir niðurgreiðslu á frystum fiski ofan í ríkustu þjóð álfunnar, ríkustu þjóð veraldar vildi ég sagt hafa - standa undir niðurgreiðslu á frystum fiski handa Bandaríkjamönnum. Það þarf tæpast að taka það fram, að aldrei fyrr hefur það verið gert að flytja til verðmæti á milli deilda sjávarútvegsins með þessum hætti. Fyrir því er ekkert fordæmi. Lög Verðjöfnunarsjóðsins og eðli hans gera ekki ráð fyrir því, að menn hagi sér með þessum hætti. Í þessu felst jafnframt eignaupptaka hjá verkendum í einni grein til styrktar framleiðslu í annarri grein. Í þessu felst jafnframt niðurgreiðsla á frystingunni. Undir henni eru verkunaraðilar í saltfiski og skreið látnir standa. Þetta er með öllu ótækt og stefnir grundvelli Verðjöfnunarsjóðsins þar að auki í voða. Í annan stað eru ákvæði um skil á gjaldeyri með þeim hætti, að gera skuli upptækan gengismun upp á 2.286% á framleiðslu sem hefur verið framleidd fyrir 9. nóv. 1981, en þar á eftir 2.136%,. Upptaka á gengismun af þessu tagi á sér fordæmi, en það hefur þá verið gert við þær aðstæður að um verulega gengisbreytingu hafi verið að ræða og þannig hugsanlega verulegan hagnað hjá einstökum aðilum sem ástæða þætti til að jafna út yfir greinarnar. Þegar ákveðið var að afurðalán yrðu veitt með viðmiðun í erlendri mynt eða í erlendri mynt, þá var því heitið, að upptöku á gengismun af þessu tagi yrði hætt. Það eru ekki heldur fordæmi fyrir því að upptaka fari fram með þeim hætti sem hér er gert ráð fyrir, þ. e. þegar um svo óverulegan mun er að ræða miðað við það, að hér er í rauninni og hefur verið gengissig og sveiflur í gengi svo miklar sem raun ber vitni, enda hefur þurft að fikta með þessar tölur fram og aftur, og þá eru engin eðlileg rök fyrir því að taka upp þennan gengismun og flytja hann í Verðjöfnunarsjóðinn og ástæðulaust með öllu. Í þriðja lagi er gert ráð fyrir því, að fjmrh. geti veitt heimild til ríkisábyrgðar fyrir lánum til Verðjöfnunarsjóðsins og ef slík ríkisábyrgð liggi fyrir sé stjórn Verðjöfnunarsjóðs heimilt að taka lán í því skyni að gera einstökum deildum sjóðsins kleift að standa undir greiðslum. Þessar aðgerðir eiga sér ekkert fordæmi. Í lögum um Verðjöfnunarsjóðinn kemur skýrt fram að honum er ekki ætlað að greiða umfram getu sína á hverjum tíma, honum er ekki ætlað að taka lán. Tilganginum með Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins er breytt a. m. k. og sem hagstjórnartæki verður hann tiltölulega gagnslítill þegar farið er inn á þessa braut. En það sem meira er, varðandi þetta tiltekna atriði og hvernig nýta skuli í því tilviki sem þegar hefur komið upp, þá er upplýst að skilmálarnir fyrir því, að greinin endurgreiði það lán sem hér á að veita með ríkisábyrgð, eru slíkir, að það verður að teljast útilokað með öllu að til endurgreiðslunnar komi. Þá mun greiðsla lánsins falla á ríkissjóð. Þeir forsvarsmenn í greininni, sem best þekkja til og hafa um þessi mál vélað, töluðu afdráttarlaust um að þannig mundi fara að ríkissjóður stæði undir þessu láni. Þar með er reikningnum framvísað til skattborgaranna, þar með er sjávarútvegurinn kominn á sömu braut og landbúnaðurinn um það, að landsmenn séu skattlagðir til þess að greiða niður verð á útflutningsafurðum. Fordæmið úr landbúnaðinum er nógu slæmt, en út yfir tekur ef þetta á nú að gerast í sjávarútveginum líka. Ég ítreka það, að þær aðgerðir, sem hér er ætlunin að lögfesta, eru í algjörri andstöðu við eðli og tilgang Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins og algjört fráhvarffrá þeim lögum sem um hann hafa gilt. Þetta frv. leysir engan vanda, en það frestar því að leitað sé raunhæfra úrlausna. 1. minni hl. fjh.- og viðskn. leggur til að þetta frv. verði fellt.



Herra forseti. Það frv., sem hér er til umr., er til staðfestingar á brbl. frá 28. ágúst s. l. Það er fylgifiskur bráðabirgðaúrræða ríkisstj. í efnahagsmálum, en slíkar smáskammtalækningar hafa einkennt störf og stefnu hæstv. ríkisstj. frá upphafi. Það er dæmigert um þessar smáskammtalækningar, að nú áður en þessi brbl. vegna gengisfellingarinnar 26. ágúst s. l. hafa verið staðfest hefur orðið önnur gengisfelling og þarf að breyta frv. í samræmi við það. Það er athyglisvert í þessu sambandi, að núv. hæstv. ríkisstj. hefur staðið fyrir fjórum formlegum gengisbreytingum á ferli sínum, þar af þrem á yfirstandandi ári, en eins og menn muna var í áramótaboðskap hennar gert ráð fyrir stöðugu gengi fyrstu mánuði ársins og verulega aðhaldssamri gengisstefnu upp frá því. Þessar gengisbreytingar voru 3.85% 29. maí, 4.76% 26. ágúst og 6.5% 10. nóv. Þessu til viðbótar hefur gengið sigið mikið á árinu og um þessar mundir fæst um 50% minna af erlendum gjaldeyri fyrir nýkrónu, en lög um nýkrónu tóku gildi um síðustu áramót sem kunnugt er. Engu að síður hafa kostnaðarhækkanir innanlands verið svo gífurlegar að nánast allir atvinnuvegir þjóðarinnar eru reknir með stórfelldu tapi og skuldasöfnun. Þar kemur til öfugsnúin stefna ríkisstj. í efnahagsmálum í heild, þó þar vegi þyngst stefnan í verðlagsmálum, vaxta- og gengismálum. Þegar fjallað er um gengisskráninguna og efnahagsstefnu undanfarin ár er það einkar athyglisvert, að á valdatíma Alþb. og Framsóknar í ríkisstj. frá 1978 hafa erlendir gjaldmiðlar hækkað miðað við 1. ágúst 1978 um 190% rúm í krónum ef miðað er við meðalgengi, en 213.9% ef miðað er við dollara. Það kemur því úr hörðustu átt þegar talsmenn þessara flokka ásaka aðra um að þeir séu gengisfellingarflokkar og krefjist gengislækkunar. Sjútvrh. Steingrímur Hermannsson hefur látið greinilega á sér skilja í fjölmiðlum að fyrir næstu áramót sé þörf enn einnar gengisfellingar, svo að ekki er úr vegi að staðfesta þessi brbl. áður en til fjórðu gengisfellingarinnar kemur á þessu ári og nauðsynlegt verður að breyta þessu frv. enn. Það frv., sem hér er til umr., og brtt. hæstv. forsrh., sem lagt er til að breyta enn með brtt. meiri hl. fjh.- og viðskn., felur í sér þrjú meginatriði: 1. Ráðstöfun á hluta gengismunar útfluttra sjávarafurða, framleiddra fyrir 1. sept. s. l., og sjálfdæmi ríkisstj. til handa á því, hvort sá gengismunur sé gerður upptækur eða ekki. 2. Heimild til fjmrh. til að ábyrgjast lán, sem upplýst hefur verið að verði um 42 millj. kr., til handa Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins, sem ekki verður séð sakir skilmála að endurgreiðist úr sjóðnum og lendir því á ríkissjóði sem ábyrgðaraðila. Hér er um að ræða hreint uppbótakerfi, millifærslu á sköttum, sem síðar hlýtur að þurfa að leggja á almenning til þess, að halda uppi fölsku gengi, eins og stjórn Farmanna- og fiskimannasambands Íslands segir í bréfi sínu til nefndarinnar sem fylgir með áliti okkar minnihlutamanna. 3. Fyrirmæli um eignaupptöku. Frv. felur í sér fyrirmæli um eignaupptöku á endurgreiðslum Seðlabanka Íslands af gengisuppfærslu endurkeyptra afurða- og rekstrarlána. Bróðurpartur þessarar endurgreiðslu, sem mun nema rúmlega 34 millj. kr. í heild á ekki að renna til þeirra deilda Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins sem í raun eiga þessar endurgreiðslur, heldur eru fyrirmæli í frv. um að allt að 29 millj. kr. skuli greiddar til freðfisksdeildar sjóðsins án tillits til þess, að endurgreidd gengisuppfærsla útfluttra sjávarafurða ætti að skiptast með allt öðrum hætti ef hún er reiknuð af hverri afurð fyrir sig. Í frv. sjálfu er að vísu gert ráð fyrir að þessi tala sé lægri, en samkv. nýjustu útreikningum og brtt. meiri hl. n. er hér um að ræða 29 millj. kr. Með þessari brtt. er verið að ganga þvert á þá stefnu sem lá til grundvallar lagasetningu um Verðjöfnunarsjóð fiskiðnaðarins og hefur verið stefna stjórnar sjóðsins og stjórnvalda síðan, þ. e. að hver deild sjóðsins sé sjálfstæð og að algert grundvallaratriði sé að verðmæti verði ekki færð milli deilda sjóðsins með mismunun, eins og stefnt er að með þessari tillögu. Það hlýtur að vekja verðskuldaða athygli þegar þessar ráðstafanir eru athugaðar, að hvergi er tekið á vanda fiskiskipa sem verða fyrir stórfelldri byrði af gengisfellingunni vegna gengistryggðra lána og aðfangakostnaðar sem sumpart hækkar vegna gengisfellingarinnar. Hagsmunir sjómanna eiga ekki heldur upp á pallborðið í þessu frv. Á árum áður, t. d. 1975, var gengismun að hluta ráðstafað til að lækka skuldir útgerðarinnar vegna þáverandi gengisfellingar og jafnframt komið til móts við sjómenn í þeirra hagsmunabaráttu. Þannig var leitast við að draga úr vanda í framtíðinni og minnka víxlverkun gengisbreytingarinnar. Nú er þessu snúið við. Vandi útgerðarinnar var í raun aukinn með þessari gengisbreytingu, sem varð til þess m. a. að grípa þurfti til nýrrar gengisbreytingar 10. nóv. s. l. eins og kunnugt er. Þannig má segja að með þessum ráðstöfunum hafi hæstv. ríkisstj., sem ætlaði að fylgja aðhaldssamri gengisstefnu á þessu ári, jafnvel föstu gengi í nokkra mánuði, komið sér upp eins konar svikamyllu gengisbreytinga. Að undanförnu hefur ríkt góðæri í sjávarútvegi. Áætlað er að verðmæti sjávarvöruframleiðslunnar 1981 verði 5.4 milljarðar kr. og hafi aukist um 2.6% að magni til frá því í fyrra. Útlit er fyrir að enn verði eitt metárið í þorskveiðum. Það er athyglisvert að þorskur hefur veiðst sem hér segir undanfarin ár: 1978 320 þús. tonn. 1979 360 þús. tonn. 1980 428 þús. tonn. Á árinu í ár, 1981, er áætlað að þorskveiðin verði a. m. k. 450 þús. tonn. Verður þá þorskveiðin í ár a. m. k. 130–150 þús. tonnum meiri en hún var 1978. Úr öllum þessum afla höfum við verið að moða á undanförnum árum. Samt sem áður hefur þjóðarframleiðslan sáralítið aukist síðan, kaupmáttur kauptaxta sigið verulega og lífskjör versnað. Segir það sína sögu um stjórnarfarið í landinu. Verðhækkanir á sjávarafurðum hafa orðið verulegar í ár á erlendum mörkuðum. T. d. eru saltfiskur og skreið í mjög háu verði. Þótt nokkurrar stöðnunar á verði frystra afurða hafi gætt og verðlækkunar á mjöli og lýsi er talið að verðmæti sjávarvöruframleiðslunnar hafi aukist einungis vegna verðhækkana erlendis um 3% frá því í fyrra. Stórfelld hækkun á gengi Bandaríkjadollars á alþjóðlegum gjaldeyrismarkaði ætti einnig að öðru jöfnu að skila sjávarútveginum drjúgum tekjuauka svo og þjóðarbúinu í heild. Því miður hefur gefið á bátinn engu að síður í íslenskum sjávarútvegi undanfarin ár, þrátt fyrir slíkt góðæri, aflabrögð og ytri skilyrði. Að mati Þjóðhagsstofnunar voru rekstrarskilyrði fiskveiðiflotans eftir síðustu fiskverðshækkun þau, að 12.4% halli var talinn vera á stærri togurum, 4.1% halli á minni togurum og 0.9% á bátum sem ekki stunda loðnu, þ. e. 3.1% meðalhalli af tekjum fiskveiðiflotans, auk loðnubáta sem augljóslega eru verr staddir en önnur útgerð. Þá er talið að tap á því að frysta fisk nemi nú 4% af tekjum. Öllum er ljóst, sem nálægt þessum hlutum og atvinnurekstri koma, að hér er um tölur að ræða sem ekki segja allan sannleikann. Ástandið er því miður orðið þannig í þessum undirstöðuatvinnuvegi þjóðarinnar í miðju góðærinu að ríkisstj. er nú með á prjónunum öflun hallærislána til þess að koma í veg fyrir stöðvun tuga fyrirtækja í útgerð og fiskvinnslu í landinu vegna taprekstrar. Það er dæmigert fyrir skammsýni og óraunsæi og ranga stefnu stjórnvalda í efnahags- og atvinnumálum, að undanfarin þrjú ár hefur Verðjöfnunarsjóður fiskiðnaðarins verið gerður nánast gjaldþrota. S. l. þrjú ár hafa verið greiddar inn í sjóðinn 17.3 millj. kr., en út úr honum 239 millj. Þessi þróun hefur átt sér stað þótt ekki hafi verið um verulegt verðfall að ræða á þessu tímabili og oft á tíðum mjög hátt og gott verð á sjávarafurðum, svo sem ég hef áður rakið. Í fyrra var t. d. gott verð á loðnuafurðum, en þá var ekki greitt neitt af því í Verðjöfnunarsjóð. Sama er að segja um saltfisk á þessu ári og í fyrra. Hér er um að ræða dæmi um það, hvernig hátt verð á afurðum okkar hefur ekki verið nýtt til þess að efla Verðjöfnunarsjóðinn og þaðan af síður sú hagstæða þróun sem orðið hefur á gengi dollarans að undanförnu. Þannig hefur algerlega verið látið vaða á súðum að þessu leyti með framangreindum afleiðingum. Höfuðið er svo bitið af skömminni með þessu frv. Þar er í góðæri farið að fikta með millifærslur og miðstýringu með lagabreytingum sem varða Verðjöfnunarsjóð. Það er því að vonum að hagsmunaaðilar að Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins höfðu margir hverjir þau orð á fundum fjh.- og viðskn., þegar fjallað var um þetta frv., að með því væri verið að leggja í rúst verðákvörðunarkerfi sjávarútvegsins og kasta fyrir róða þeirri grundvallarhugsun sem upphaflega var á bak við stofnun Verðjöfnunarsjóðs. Herra forseti. Við sjálfstæðismenn, sem skipum 2. minni hl. fjh.- og viðskn., erum mótfallnir þeirri stefnu sem kemur fram í þessu frv. Til að freista þess, að haldið verði áfram á þeirri braut sem upphaflega var mörkuð þegar lögin um Verðjöfnunarsjóð fiskiðnaðarins voru samin og samþykkt á Alþingi, vil ég að lokum geta brtt. sem við hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson flytjum á sérstöku þskj. Þetta er brtt. við brtt. meiri hl. fjh.- og viðskn., við nýja grein sem komi inn í frv. og verði 2. gr. Við leggjum til að gr. orðist svo: „Nú ákveður Seðlabanki Íslands að endurgreiða gengisuppfærslu á endurkeyptum afurða- og rekstrarlánum vegna breytinga á gengi íslensku krónunnar hinn 26. ágúst 1981 og skal þá sá gengismunur skiptast hlutfallslega á hlutaðeigandi deildir sjóðsins.“ Með þessari brtt., ef samþykkt yrði, yrði komið í veg fyrir það slys að hverfa algerlega frá upphaflegum tilgangi Verðjöfnunarsjóðs og þeirri grundvallarstefnu að mismuna ekki hinum einstökum deildum sjóðsins.



Herra forseti. Ég skal ekki vera langorður þó að ég vilji koma að fáeinum atriðum sem hv. stjórnarandstæðingar fluttu hér. Þeir tala um það báðir, að hér sé um nánast óguðlega millifærslu á milli greina að ræða, og það má skilja á máli þeirra, að ekki séu fordæmi fyrir því sem hér er verið að gera, þó að það kæmi vissulega fram hjá hv. þm. Kjartani Jóhannssyni að það hefði verið gert áður, en þá var um mikla gengisfellingu að ræða. Mér skilst að gengisfellingin þurfi að verða mikil til þess að gengishagnaðurinn sé upp tekinn. Ég vil vekja athygli á því, að í jan. 1978 stóð hv. þm. Matthías Bjarnason, þáv. sjútvrh., að upptöku á gengismun og færði það yfir í deildir Verðjöfnunarsjóðs, frystideild og að mig minnir mjöldeild. Var ekki þá verið að kippa grundvelli undan starfsemi Verðjöfnunarsjóðs? Ég held ekki. Ég get fyrir mitt leyti tjáð mig samþykkan því sem þá var gert. - Eða hv. þm. Kjartan Jóhannsson, þáv. sjútvrh. Í sept. 1978 var eitt af hans fyrstu verkum að setja ásamt mér og fleirum brbl. um að taka gengishagnað til að greiða hugsanlega skuld sem frystideild Verðjöfnunarsjóðs stefndi í. Það kom að vísu ekki til þess, ef ég man rétt, en hugur fylgdi sannarlega því máli. Hver er munurinn hér? Nú er ekki gengishagnaður tekinn að vísu af atvinnugreimnni. Það er eignaupptaka, eins og segir í 3. lið hjá hv. þm., en eignaupptakan er frá Seðlabankanum. Það er kannske það sem brennur svo á hv. þm., að gengismunurinn skuli vera tekinn af seðlabankanum, en ekki tekin þessi 52% sem atvinnuvegurinn var látinn halda. Hann var látinn halda því, það var ekki tekið. Það var tekið af atvinnuveginum áður, nú af Seðlabankanum. Jú, jú, við berum allir Seðlabankann og hag hans fyrir brjósti. En niðurstaða mín var nú sú, að Seðlabankinn hefði fremur efni á því að skila sínum gengishagnaði en atvinnuvegurinn. Þess vegna var það tekið af Seðlabankanum. Eins og áður hefur verið gert er ekki gert ráð fyrir því að greiða það jafnt á deildir Verðjöfnunarsjóðs. Ég kynnti mér vandlega þau fordæmi sem lágu fyrir, bæði í sept. 1978 og í jan. 1978. Er það ekki líka millifærsla þegar gengismunur er tekinn og greitt í Stofnfjársjóð fiskiskipa? Ég er sammála því sem kom fram hér áðan, að það er oft þörf á slíku við gengisfellingar og kannske sérstaklega þegar þær eru miklar. Ég hygg að það eigi þá alveg sérstaklega við. En gengisfellingar hafa hins vegar ekki verið svo miklar að ég hafi treyst mér til að leggja slíkt til, og alveg sérstaklega af því að lánin eru gengistryggð. Sá er munurinn orðinn á allra síðustu tímum. Ég verð að segja það fyrir mitt leyti, að mér finnast sumir menn gerast ærið bláeygir þegar þeir eru komnir úr ábyrgð og orðnir stjórnarandstæðingar. Hér er sem sagt farið nákvæmlega í sömu hjólförin og menn hafa verið í áður. Menn tala hér um skammtímalausnir. Hvað hafa verið margar skammtímalausnir í þessu verðbólguþjóðfélagi í gegnum árin, gegnum áratugina? Hafa menn ekki staðið frammi fyrir því aftur og aftur, þegar ný holskefla dynur yfir, að menn hafa orðið að grípa til ráðstafana til þess að tryggja afkomu atvinnuveganna? Ég veit ekki betur. Við gætum líklega þulið upp slíkar ráðstafanir hér í allan dag. Ég verð að segja það, að hvort sem ég hef verið stjórnarsinni eða stjórnarandstæðingur hef ég ætíð skilið að það sé nauðsynlegt. Vitanlega væri gaman að geta með einu pennastríki strikað út verðbólguna og þurfa ekki að gera neinar ráðstafanir til þess að halda atvinnuvegunum gangandi. Ef hv. þm. geta bent mér á ráð til þess vil ég gjarnan heyra það. Hér er hneykslast á því, að heimild skuli vera veitt, ef stjórn Verðjöfnunarsjóðs ákveður að taka lán. Það er alveg rétt, að það var gert vegna stórfellds vanda sem loðnuveiðar og vinnsla stóðu og standa frammi fyrir. Mig langar til að heyra frá hv. stjórnarandstæðingum hvað þeir hefðu gert í þessu tilfelli. Ég skil það helst svo að þeir hefðu bara fellt gengið. Það er talað um að það sé verið að halda uppí fölsku gengi. Við hefðum líklega átt að fella gengið til að brúa þennan 33% mun eða halla sem var á vinnslunni. Það væri lagleg kollsteypa sem fylgdi þá. En ég spyr: Er það virkilega tillaga hv. stjórnarandstæðinga að gengið hefði átt að fella til að mæta erfiðleikum einstakrar greinar eins og þessarar? Það er einnig rætt um það hér, og undir það get ég tekið, að of lítið sé í Verðjöfnunarsjóði. Menn eru að furða sig á því. Ég vil einnig taka undir það, að vitanlega hefði þurft að greiða inn í Verðjöfnunarsjóð af saltfiski, eins og staðan er núna, og vonandi verður það mál tekið upp við næstu ákvörðun Verðjöfnunarsjóðs eftir áramótin. En ég vek athygli manna á því, að frystingin hefur staðið þannig undanfarin tvö ár að þar hefur ekki verið um neitt slíkt að ræða. Staðreyndin er sú, að þar til s. l. vor var nánast engin hækkun á frystum afurðum okkar á Bandarikjamarkaði í eitt og hálft ár, og þetta ræður mestu um það að ekki hefur komið fjármagn inn í Verðjöfnunarsjóð. Enn einu sinni heyrist að forsendur fyrir Verðjöfnunarsjóði séu brostnar ef Verðjöfnunarsjóður tekur lán. Verðjöfnunarsjóðurinn getur að sjálfsögðu eins og aðrir brúað bilið frá mínusi upp í plús. Í raun og veru er þarna um þá eina breytingu að ræða, að mennirnir, sem þar sitja í stjórn, geta ákveðið að reyna að brua þá sveiflu, sem skapast niður fyrir núllið, með lántökum. Áður var gert ráð fyrir að sveiflan væri eingöngu fyrir ofan núllið, ef ég má orða það svo. En ég endurtek: Það er á valdi stjórnar sjóðsins hvort notuð er slík heimild. Ég vil því segja að lokum að ég er mjög undrandi á sumu sem fram kemur hjá hv. stjórnarandstæðingum og mér sýnist það vera gleymt sem þeir hafa áður staðið að. Ég held að þeir ættu að skoða þær gerðir betur.



Herra forseti. Hæstv. sjútvrh. gefur hér í skyn að það sé margfalt fordæmi fyrir því sem verið er að gera með þessum lögum. Það er ekkert fordæmi fyrir því, að Verðjöfnunarsjóður taki lán eins og hér er gert ráð fyrir að heimila honum með lögum. Það hefur engin slík lagaheimild fundist og það er ekkert fordæmi fyrir því. Það er ekkert fordæmi fyrir því heldur að menn séu í sjónhverfingaleik með prósentur sem eigi að taka upp í gengismun af birgðum á mánaðarfresti, einhverjar smáprósentur. Þetta er náttúrlega komið út í algerar öfgar. Auk þess var greininni heitið því, að svona yrði ekki farið að eftir að upp var tekið að afurðalánin væru miðuð við erlenda mynt. Hæstv. sjútvrh. er þannig að gefa í skyn það sem er alrangt. Auk þess talar hann um að það sé allt í lagi með upptökuna eða með endurgreiðsluna á gengisuppfærslu af endurkeyptum afurða- og rekstrarlánum vegna þess að það sé verið að taka úr Seðlabankanum. Það hefur ekki nokkur maður verið að tala um það. Hér eru lán sem einstakir aðilar hafa tekið. Það er verið að tala um að breyta skilmálunum á þeim lánum. Það eru skilmálar við einstaka aðila. Þetta eru í rauninni samningar milli Seðlabankans og einstakra framleiðenda úti í bæ. Þessum skilmálum er breytt og það sem gerist er að hæstv. sjútvrh. ætlar að taka með krumlu sinni þann mismun sem er á þessum skilmálum. Hann er ekki að taka það af Seðlabankanum. Hann er að taka það af þessum framleiðsluaðilum úti í bæ. En hann gerir meira en að taka það af hinum einstöku framleiðsluaðilum, sem er eignaupptaka af mjög óvenjulegu tagi og sjálfsagt vafasöm með tilliti til stjórnarskrárinnar. Hann ætlar svo að úthluta í Verðjöfnunarsjóðinn eftir allt, allt öðrum reglum en nokkurn tíma áður hefur verið gert, því að hann ætlar ekki einu sinni að láta þessa sömu framleiðendur njóta þessa síðar í heild, heldur ætlar hann að flytja það á milli vinnslugreina. Það hefar aldrei verið gert áður. Svo stendur hæstv. sjútvrh. hér upp og talar um það með hofmóði, að það séu margföld fordæmi fyrir því sem nú er verið að gera. Það eru ekki nein fordæmi fyrir þessu. Ég held að hæstv. sjútvrh. farist ekki að tala um augnalit í þessu sambandi. Ég minnist þess ekki, að ég eða aðrir þm. hafi gefið yfirlýsingar um það, að við höfum verið plataðir af aðilum úti í bæ ef við höfum glapist til þess að fylgja stefnu eins eða annars. En við viljum horfa á þessi vandamál eins og þau liggja fyrir á hverjum tíma. Og ég segi það afdráttarlaust sem skoðun mína, að hér er farið út á stórvarasama braut. Hér er verið að fleyta hlutum í fáeinar vikur, en brjóta allar meginreglur, sem hafa verið viðhafðar á undanförnum árum, og mola grunninn undan Verðjöfnunarsjóði fiskiðnaðarins sem hagstjórnartæki, rýra traustið á honum, gera hann meira og minna ónýtan. Þetta eru auðvitað alvarlegir atburðir. Maður getur ekki bara horft á þetta og farið að tala um augnalit. Það er fráleitt. Það er kannske ekki nema von að illa sé komið að því er varðar loðnudeildina. Þar hefur verið haldið á af einstakri skammsýni. Bæði hefur viðmiðunarverðið verið ákveðið vitlaust á undanförnum misserum þannig að útgreiðslur hafa átt sér stað þegar engin þörf var á þeim, eins og reyndar líka gerðist um saltfiskinn. Síðan, þegar það liggur fyrir að loðnustofninn er í stórhættu, er öllum kvótanum úthlutað í einu vettangi, og nú á að kóróna allt saman með því að greiða niður þessa atvinnugrein til þess væntanlega að drepa seinustu loðnuna. Þetta ber ekki vott um mikla stjórnvisku. Auðvitað hefði átt að halda allt öðruvísi á þessum málum. Það átti að safna fé í sjóðinn þegar svigrúm var til þess. Það átti ekki að úthluta öllum kvótanum í einu lagi. Það átti að fækka skipunum, sem voru í þessum kvóta, þegar sást hvernig horfði, og það sást fyrir langa löngu hvernig horfði með útlitið í þessari grein. Það er ekki bara seinasta verðákvörðun varðandi loðnu sem er gagnrýniverð, heldur líka hin sem er næst á undan. Þá strax var tækifæri til þess að grípa í taumana og gera eðlilegar og skynsamlegar ráðstafanir. En hitt er auðvitað hárrétt hjá hæstv. sjútvrh., að það er hægt að þylja margar skammtímalausnir frá þessum Framsóknaráratug. Og það sem meira er, það er ekkert hægt að þylja í efnahagsmálum annað en skammtímalausnir, ekkert annað en bráðabirgðalausnir á bráðabirgðalausnir ofan. Menn hrekjast með þessi vandamál úr einu víginu í annað. Úrlausnirnar eru engar. Það er ekki bara að því er varðar sjávarutveginn sem þetta er svona. Þetta á við á öllum sviðum. Var það ekki stórkostlegt bjargræði ríkisstj. 1. nóv. að auka niðurgreiðslur á landbúnaðarafurðum til þess að hækka þær enn þá meira 1. des.? Hvers konar stjórnkerfi er þetta eiginlega? Það er það sem er að hjá okkur, hvað listinn á bráðabirgðaráðstöfununum er langur. Og það sem verra er, núna horfum við fram á að lausnirnar séu ekki nema til tveggja mánaða, eins og talað er um núna. Hæstv. ráðherrar neyðast til, eins og hæstv. sjútvrh., að viðurkenna opinskátt varðandi það, sem við erum að gera núna, að við megum þakka fyrir að það endist til áramóta. Það er gegn þessu bráðabirgðaástandi, gegn þessum bráðabirgðalausnum sem þarf að snúa sér. Og það er gegn því, að menn hjakki sífellt í þessu bráðabirgðafari, sem við Alþfl.-menn höfum verið að berjast. En við segjum líka: Meðan menn fara að eins og hér er gert, þá búa þeir til eina bráðabirgðaráðstöfunina enn á grundvelli þeirrar bráðabirgðaráðstöfunar sem þeir eru að gera í dag. En ég er hæstv. sjútvrh. þakklátur fyrir að varpa ljósi á og viðurkenna í hvert efni er komið með þetta bráðabirgðakák.



Herra forseti. Ég skal ekki vera mjög langorður. Hæstv. ráðh. var nokkuð úrillur og talaði um að við ömuðumst við skammtímalausnum. Við höfum þurft að horfast í augu við margar skammtímalausnir á undanförnum árum í efnahagsmálum, bæði í sjávarútvegi og öðru. Þetta er hárrétt hjá hæstv. ráðh. En það er eins og mig minni að hans flokkur hafi lumað á einhverjum varanlegum úrræðum í efnahagsmálum og haldið því fram upp á síðkastið, að þessi úrræði væru nú að sýna árangur. Í ljósi þess, að niðurtalningin er í fullu gildi, að mér skilst, að ná verðbólgunni niður í sama stig og í nágrannalöndunum, og hæstv. ríkisstj. hefur lýst yfir þessari stefnu, þá hélt ég að hæstv. ráðh. þyrfti ekki að amast við því, þótt bent sé á að hæstv. ríkisstj. hefði vikið út af þessari niðurtalningarleið sinni með þessum bráðabirgðalausnum sí og æ. Hæstv. ráðh. hélt því fram að við hefðum talað um óguðlega millifærslu og að það væri fordæmi fyrir gengisupptöku, upptöku gengismunar í janúar árið 1978, þegar Matthías Bjarnason hefði verið sjútvrh., - gengismunar sem þá hefði verið greiddur í Verðjöfnunarsjóð. Það er talsverður munur á því ef gengismunur einstakra sjávarafurða er gerður upptækur og færður í viðkomandi deildir.  Formaður Verðjöfnunarsjóðs fiskiðnaðarins mætti á okkar fundi í fjh.- og viðskn. og hann staðfesti það, þegar við spurðum hvort þarna væri um að ræða nokkurt fordæmi, að svo virtist ekki vera, og ég vil trúa því þangað til annað kemur í ljós, að hann hafi sagt okkur satt og rétt frá. Eins og kemur fram í till. okkar Eyjólfs Konráðs teljum við síður en svo við það að athuga, hvort sem gengismunur er tekinn á þann hátt sem gert er ráð fyrir í brtt. meiri hl. n., úr Seðlabankanum, eða hann er tekinn eins og gert er samkv. 1. gr. - þá teljum við síður en svo við það að athuga, að framleiðendur einstakra sjávarafurða njóti þessa gengismunar, annaðhvort með því að fá hann í hendur sjálfir eða þá að viðkomandi deild Verðjöfnunarsjóðs njóti þessa gengismunar, vegna þess að okkar grundvallarskoðun er sú, að hver og einn framleiðandi sé eigandi þess fjármagns sem hver deild Verðjöfnunarsjóðs á þá og þá. Þess vegna talaði ég um eignaupptöku. Ég vil upplýsa hvernig þessu fjármagni hefði verið ráðstafað samkv. þessari till., ef hver og einn framleiðandi hefði fengið gengisuppfærslunni skipt í hlutfalli við það sem hann hafði flutt út af sjávarafurðum. Þá hefðu skreiðarframleiðendur fengið 10.9 millj. og saltfisksframleiðendur 7.5 millj. En þeir fá samkv. þessu frv. 5 millj. í sinn hlut af þessari gengisuppfærslu sem á að vera uppbót á þeirra óhagræði vegna gengistryggðra afurðalána. Þeir fá 5 millj. í staðinn fyrir það, að ef reiknað hefði verið af þeirra útflutningi hefðu þeir fengið 18 millj. kr. rúmlega. Það er þetta sem við erum að gagnrýna. Það er þarna sem er verið að færa í milli. Nákvæmlega sama væri að ákveða að taka gengismun sjávarútvegsins og nota hann til þess að styðja við bakið á ullariðnaðinum. Hér er um að ræða tilfærslu milli greina sem hefur ekkert fordæmi. Með þessum lagafyrirmælum er verið að taka fé af skreiðar- og saltfisksframleiðendum og raunar fleirum og færa yfir til Verðjöfnunarsjóðsdeildar frystiiðnaðarins, gera þetta fjármagn að þeirra eign. Ég skal ekki orðlengja þetta miklu frekar. Ég lagði áherslu á það í mínum málflutningi, að í 1. gr. væri komið inn á nýmæli sem aldrei hefði sést í lögum áður. Það er sjálfdæmi ríkisstj. um það, hvort hún tekur gengismuninn eða ekki. Mér skilst að hæstv. ríkisstj. hafi notað þessi ákvæði brbl. þannig að hún hafi ekki tekið gengismun af frystum sjávarafurðum. Þar er um að ræða nýmæli. En ég endurtek það, að hefði sú grein verið eingöngu um að taka gengismun í réttu hlutfalli af framleiðendum og greiða með því skuldir Verðjöfnunarsjóðs, þá hefðum við út af fyrir sig ekki haft neitt við það að athuga. Ég vil svo að lokum segja það, að oft á tíðum hafa ýmsar greinar sjávarútvegsins lent í vandræðum. Hvað skeði þegar ekki var hægt að flytja skreið úr landinu á annað ár eða jafnvel þriðja ár? Var þá gripið til þess ráðs að taka gengismun af frosnum fiski og greiða til skreiðarframleiðenda? Ég held að hæstv. ráðh. geri sér grein fyrir því, á hve hálum ís hann er í þessu efni. Hann hlýtur að hafa þau tengsl við framleiðendur sjávarafurða og við þá sem standa yfirleitt í sjávarútvegi, að hann hlýtur að vita það - og það skulu vera mín lokaorð, að allir hagsmunaaðilar, sem ég hef rætt við um þetta mál, telja þetta vera á ystu nöf um það að leggja núverandi verðákvörðunarkerfi og kerfið, sem við höfum komið okkur upp, Verðjöfnunarsjóð fiskiðttaðarins, leggja það hreinlega í rust.



Herra forseti. Ég stend eingöngu upp til þess að lofa hv. 3. þm. Norðurl. e. því, að hann skal fá ítarlegar og sundurliðaðar upplýsingar um það, hvernig gengishagnaði var ráðstafað í jan. 1978. Það er hér í þskj. Það er misskilningur, vil ég bara segja á þessari stundu, hjá hv. þm., að þá hafi ekki verið um mikla millifærslu að ræða. Ég gerði grein fyrir þessu í ræðu við 1. umr. og gerði þá grein fyrir því, hve skuldin hjá frystideild Verðjöfnunarsjóðs var mikil og hafði þá reyndar fallið á ríkissjóð, verið greidd úr ríkissjóði, en var endurgreidd með upptöku gengishagnaðar. Sömuleiðis var greidd skuld hjá lýsis- og mjöldeild. En það er óþarfi að vera að þjarka um það hér. Ég skal fá þessar upplýsingar. Ég get gengið hér fram og náð í þær og kannske upplýst það þegar við 3. umr. um þetta mál. Ég skal svo ekki lengja þessar umr. Það væri fróðlegt að koma inn á margt sem talað hefur verið um, niðúrtalningu og fleira. Niðurtalningin er náttúrlega ekki leiftursókn og það tekur nokkurn tíma að koma verðbólgunni niður, en á sama tíma er ætlast til að atvinnuvegirnir starfi.



Herra forseti. Um leið og ég mæli fyrir frv. til l. um Aflatryggingasjóð sjávarútvegsins vil ég leyfa mér, ef forseti hefur ekkert við það að athuga, að fjalla einnig um frv. til l. um útflutningsgjald af grásleppuafurðum, því að frv. þessi eru nátengd og verða að fylgjast að í gegnum hv. Alþingi. Reyndar get ég haft framsöguræðu mína í styttra lagi því ég mælti ítarlega fyrir þessum frv. á síðasta Alþingi. Frumvörpin fóru þá til nefndar og voru alllengi í meðferð hjá nefnd, ítarlegri meðferð. Í ljós kom, eftir að umsagnir höfðu fengist frá ýmsum aðilum sem þessum málum eru tengdir, að athugasemdir voru margar við frv. og ósamkomulag um málið eins og það var þá. Fyrst og fremst komu mjög ákveðnar athugasemdir frá Aflatryggingasjóði sjávarútvegsins vegna þess að gert var ráð fyrir að settur yrði á fót sérstakur slíkur sjóður fyrir grásleppuafurðir, en þær ekki hafðar í hinum almenna Aflatryggingasjóði. Í öðru lagi gerði Fiskveiðasjóður athugasemdir við ákvæði frumvarpanna, sem skuldbundu Fiskveiðasjóð að vissu leyti umfram það sem almennt er til að veita lán til kaupa á bátum og til annars stofnkostnaðar vegna grásleppuveiða. Í þriðja lagi var gerð athugasemd við ráðstöfun á hluta af því útflutningsgjaldi sem um er fjallað í því frv. sem er 2. mál á dagskrá, til samtaka grásleppuveiðimanna og einkum til ráðstöfunar í birgðaskemmu sem samtökin hugðust koma sér á fót. Þessi mál urðu því ekki afgreidd. En þau voru tekin til meðferðar í sjútvrn. í sumar og hefur verið mjög ítarlega farið í gegnum allar athugasemdir. Fundir hafa verið haldnir með þeim, sem athugasemdir gerðu, og frv. síðan unnin upp að nýju með fulltrúum samtaka grásleppuveiðimanna og eru nú lögð fram hér í allmjög breyttu formi. Helstu breytingarnar snúa reyndar að þeim atriðum sem ég nefndi áðan í því frv. um Aflatryggingasjóð sjávarútvegsins sem hér liggur fyrir. Er nú gert ráð fyrir að grásleppuhrognaframleiðendur verði sérstök deild í þessum sjóði. Þeir eru ekki sjálfstæð deild og hygg ég að um það sé orðin samstaða. Að vísu skal þess getið, að fulltrúar samtaka grásleppuhrognaframleiðenda hefðu heldur kosið fyrri háttinn en sætta sig við það sem hér er gert ráð fyrir. Í öðru lagi er felld burt öll tilvísun til Fiskveiðasjóðs og hann á engan máta skuldbundinn. Hins vegar renna eins og frá öðrum útflutningsafurðum í sjávarútvegi 22% til Fiskveiðasjóðs, og fer síðan eftir reglum sjóðsins hvað hann lánar til báta vegna grásleppuveiða. Gert er ráð fyrir að útflutningsgjald verði 3.5% af þessum afurðum, en það er 5.5% af öðrum. Hins vegar er, eins og fram kemur í ákvæði til bráðabirgða í frv. um útflutningsgjald sem ég leyfi mér að fjalla hér um einnig, gert ráð fyrir að 2.5% verði lögð á og renni til þess að koma upp geymsluskemmu fyrir grásleppuhrogn, en þetta gjald fari síðan smáminnkandi og hverfi á 10 árum. Þetta eru, herra forseti, meginbreytingarnar á þessu frv. Ég sé út af fyrir sig ekki ástæðu til að hafa um það lengra mái. Ég vil þó segja að lokum að þau vandræði, sem grásleppuveiðimenn hafa orðið fyrir af markaðsástæðum, eru mjög mikil. Því miður hefur aðeins tekist að selja um það bil helminginn af framleiðslu þessa árs. Hinn helmingurinn liggur jafnvel undir skemmdum. Því er á vegum sjútvrn. og grásleppuhrognaframleiðenda nú verið að athuga hvort unnt sé að ná þessum hrognum saman og koma þeim í örugga geymslu. Slík geymsla mun vera fengin. Ég geri ráð fyrir að fjárhagsleg aðstoð verði veitt til að ná þessari framleiðslu saman og koma henni í betri geymslu en nú er. Engu að síður fer því víðs fjarri að skaði grásleppuveiðimanna og framleiðenda sé ekki mikill og framtíðin af þessum ástæðum óviss. Það er alls óvíst, að það takist að selja þessa framleiðslu í bráð, og alls ekki tryggt, að það takist að geyma hana lengi þannig að ekki verði skaði af. Með þetta í huga held ég að mönnum hafi orðið ljósara en áður að mikil þörf er á því að koma upp slíkri geymslu og styrkja slík samtök. Ég held að á því sé ekki nokkur vafi. Það er þess vegna m. a. sem samtök grásleppuhrognaframleiðenda leggja á það mikla áherslu, að frv. þessi fáist nú afgreidd. Vil ég leyfa mér að styðja þá beiðni þeirra og mælast eindregið til þess, að frv. verði afgreidd og það fyrr en seinna. Að þessu mæltu, herra forseti, legg ég til, ef ég má í einni ræðu, að báðum frv. verði vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.