Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eftir að málið var afgr. við 2. umr., barst allshn. umsókn frá Ingvald Förelund, fæddum í Noregi, um veitingu ríkisborgararéttar. Hann uppfyllti þau skilyrði, sem n. hefur sett sér um veitingu þessa réttar, og er því á þskj. 630 lagt til, að þessi umsækjandi verði tekinn inn í frumvarpið.



Herra forseti. Eins og öllum hv. deildarmönnum er kunnugt, hefur það sýnt sig, að erfitt hefur verið undanfarið að fá lækna til þess að gegna ýmsum hinum afskekktustu læknishéruðum á landinu. Með þessum héruðum má telja Ögurhérað og Hesteyrarhérað, og í Hesteyrarhéraði hefur verið læknislaust um margra ára skeið. Frv. þetta, sem borið er fram að tilhlutan heilbrigðismálastjórnarinnar, leggur til að sameina þessi tvö héruð í eitt læknishérað, Súðavíkurhérað, og er þá gert ráð fyrir, að læknirinn sitji í Súðavík, en þar hefur á undanförnum árum risið upp þorp, og er talið auðveldara að fá þangað lækni en á hina staðina. Hv. Nd. hefur fallizt á þetta frv. óbreytt, og heilbr.- og félmn. Ed. leggur til, að það verði samþ.



Herra forseti. Í sambandi við þetta frv. langar mig til að fá upplýsingar um tvennt. Það fyrra er, hvað liði þeirri allsherjar endurskoðun á læknaskipunarlögunum, sem milliþinganefnd hefur starfað að. Hið síðara, hvað gera á við læknisbústaðinn í Ögri. N. leggur til, að læknisbústaðurinn verði í Súðavík, en mér skilst, að einhver ákvæði eða fyrirheit þurfi að vera um það að koma húsinu í verð, og er ekki ljóst af frv., hvernig það verði gert, en munurinn er sáralítill að þjóna í Ögri eða Súðavík. Í Súðavík er að vísu fleira fólk í kringum lækninn, og þaðan er einnig vegur til Ísafjarðar. Þetta er að vísu plús, en það verður að athugast, hvort munurinn er svo mikill, að það réttlæti að leggja í þann kostnað, sem óhjákvæmilega leiðir af því að flytja lækninn. Ég vil gjarnan heyra frá stj. og n., hvað gera eigi við þetta hús eða hvort það eigi að standa autt og ónotað. Það getur svo farið um þennan flutning eins og fór, þegar læknirinn var fluttur frá Ármúla í Vatnsfjörð. Læknissetrið er nú búið að vera þarna á fjórum stöðum, þó að aldrei hafi verið lagt í verulegan kostnað við flutning þess, nema þegar byggður var læknisbústaðurinn í ögri.



Herra forseti. Mér er ekki kunnugt um, að n. hafi verið veittar upplýsingar um þessi atriði, hvorki hvað allsherjar endurskoðun læknaskipunarlaganna liður né hvað gera eigi við læknisbústaðinn í Ögri, þó að ég búist við, að hann verði seldur fyrir það, sem fæst fyrir hann, eins og gert er í svipuðum tilfellum yfirleitt, en mér er ekki um þetta kunnugt. En n. leit svo á, að hvorugt þetta atriði hefði áhrif á afgreiðslu þessa máls. Læknirinn hefur undanfarið setið í Súðavík og það virzt hentugra en að hafa hann í Ögri. Landlæknir telur það stórum mun líklegra, að fást muni læknir, ef læknisbústaðurinn er í Súðavík, en ekki í Ögri. Fleiri upplýsingar hef ég ekki í þessu máli.



Herra forseti. Ég lít einmitt svo á, að litlar líkur séu til þess, að hægt sé að selja læknisbústaðinn í Ögri. Það er einn bóndi á staðnum, og hann býr á góðri jörð og í góðu húsi. Þess vegna þarf að athuga þessi tvö sjónarmið. Það er að vísu þægilegra að ná lækninum í Súðavík, einkum fyrir íbúa í Sléttuhreppi og Grunnavíkurhreppi, en þó er munurinn ekki ýkjamikill. Ég vil gera upp við mig, hvort munurinn sé svo mikill, að rétt sé að fleygja eitthvað um 200 þús. kr., sem gamli og nýi læknisbústaðurinn mundu kosta. Ég er ekki viss um, að þetta sé rétt. Hefði n. getað sagt mér, að hægt væri að selja bústaðinn í Ögri, hefði verið öðru máli að gegna, og mér finnst málið illa undirbúið af n., að hún skuli ekki hafa aflað þessara upplýsinga.



Herra forseti. Það er nokkuð til í því, að það er mjög hvimleitt, ef dýr eign verður verðlaus, en hv. þm. tekur ekki tillit til þess, að fyllsta ástæða er til að halda, að hún verði alveg jafnverðlaus, hvort sem læknissetrið er þar eða ekki, því að ókleift hefur reynzt að fá lækni þangað síðan Baldur Johnsen fór þaðan. Landlæknir telur orsökina þá, að læknisbústaðurinn sé á óheppilegum stað. Þetta er eitt dæmi um það, hversu mikil þörf er fyrir allsherjar endurskoðun á læknaskipunarlögunum. Það er vissulega illt, að svo miklir peningar skuli liggja í eign, sem virðist vera töpuð, en þetta virðist vera það eina, sem um er að ræða.



Herra forseti. Ég held, að það sé engum vafa undirorpið, að það sé til bóta, að þessum læknishéruðum sé steypt saman og Súðavíkurhérað komi í staðinn með læknisbústað þar. Það hefur ekki litla þýðingu, að læknirinn á stórum auðveldara með að ná til þess fólks, sem hann á að þjóna, ef hann situr í Súðavík, heldur en ef hann situr í Ögri. Þegar læknisbústaðurinn var settur í ögur, var þar talsverð verstöð og vélbátar því tiltækir, ef á þurfti að halda. Þar voru svo engar hafnarbætur gerðar og verstöðin lagðist niður, svo að læknirinn varð því nær einangraður þarna, og reynslan hefur sýnt, að nær ókleift er að fá lækni þangað, og hefur verið læknislaust þar um margra ára skeið. Það er hafið yfir allan vafa, þegar litið er á hlutverk læknisins, að þá er hann bezt settur í Súðavík. Hinn möguleikinn, að setja lækninn á Ísafjörð, hefði það í för með sér, að aðalstörf hans yrðu praksís á Ísafirði. Eru þá ekki síður rýrð verðmæti með því, að ríkið festi fé í því, en hafi auðan og mannlausan læknisbústað Ögri. Annars er læknisbústaðurinn í Ögri ágætt íbúðarhús, byggt nokkru fyrir stríð og stendur því ekki í mjög miklu verði. Hins vegar eru möguleikarnir fyrir að selja vaxandi, þar sem nú er búið að byggja bryggju í Ögri og ekki óhugsandi, að menn setjist þar að til þess að stunda sjóróðra, því að fólkið, sem fór þaðan, fór einmitt vegna þess, að þar var engin bryggja, og þá aukast auðvitað möguleikarnir á að selja húsið. Ég held, að öllu betra sé að athuga þetta eftir 1–2 ár heldur en nú á stundinni, og eins er hugsanlegt, að bóndinn í Ögri vilji kaupa húsið. Þótt ekki sé nema gott, að svona atriði séu athuguð, þá held ég þó, að engum verðmætum sé kastað á glæ, þó að ekki sé gengið úr skugga um möguleika á að selja húsið áður en frv. er samþ. Það hefur ekki tekizt að fá lækna til þess að þjóna Hesteyrar- og Ögurhéruðum, en það er náttúrlega meginatriði málsins, að fólkið í hinum dreifðu byggðum landsins fái læknisþjónustu.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. hafði óskað þess, að forsrh. yrði við hér í d., þegar 5. og 6. mál á dagskránni, sem bæði fjalla um lyfjasölu, væru tekin til umræðu. Hann mun nú ekki geta verið staddur hér á fundinum, og mælist ég því til þess við hæstv. forseta, að hann taki þessi tvö mál af dagskrá í dag.