Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Núgildandi iðnaðarlöggjöf er að meginstofni til frá árinu 1927. Oft hefur komið til orða að endurskoða þá löggjöf, og á Alþ. 1975 flutti hv. þm. Gunnar J. Friðriksson till. þar sem lagt var til að fela ríkisstj. að láta endurskoða lög um iðju og iðnað frá 1971, sem eru, eins og ég gat um., að stofni til frá 1927, og leggja frv. til nýrra iðnaðarlaga fyrir Alþ. Þessi till. var samþ. og var í framhaldi af því skipuð n. til þess að endurskoða lög um iðju og iðnað. Formaður þeirrar n. var Þorvarður Alfonsson, en auk hans voru í n. Björgvin Frederiksen framkvstj., Páll S. Pálsson hrl., Sigurður Kristinsson, Axel Gíslason, Guðmundur Þ. Jónsson, Sigurður Guðgeirsson, og voru flestir þeirra samkv. tilnefningu ákveðinna samtaka, eins og gert hafði verið ráð fyrir í ályktun Alþingis. Þessi n. vann vel sín störf og skilaði samróma áliti, og er það það frv.sem hér liggur fyrir. Frv. var lagt fyrir hv. Ed. á s.l. hausti og hefur nú verið afgreitt þaðan. Það er eindregin ósk að frv. nái lögfestingu á þessu þingi. Hv. iðnn. þessarar d. hefur þegar fjallað um málið, þó að málinu hafi verið formlega vísað til hennar, og vil ég leggja til að málinu verði vísað til 2. umr. og að það fái afgreiðslu nú.



Herra forseti. Þetta frv., sem heilbr.- og trn. Nd. hefur flutt að beiðni hæstv. heilbr.- og trmrh., er samandregið efni úr tveimur stjfrv. um almannatryggingar sem legið hafa fyrir Alþ. nú í vetur. Hið fyrra var lagt fram skömmu fyrir jól og fjallaði um slysatryggingar, og hið síðara var lagt fram nú seint á þinginu og fjallaði um sjúkratryggingar. Í ljós kom, þegar afgreiða átti þessi mál samtímis úr n., að verulegur ágreiningur var um sum atriði þessara frv. og varð að ráði að steypa saman þeim atriðum úr þessum frv., sem ágreiningslaus voru, og flytja þau í einu frv. Aðalefnisbreytingarnar, sem þetta frv. felur í sér, eru breyttur fjárhagsgrundvöllur slysatrygginga frá því sem nú er, þannig að horfið er frá sjóðmyndun og skiptingu í áhættuflokka og í stað vikugjalda kemur iðgjald sem reiknað er sem hundraðshluti af greiddum launum. Að því er sjúkratryggingar varðar eru í frv. ákvæði um greiðslu ferðakostnaðar vegna ítrekaðrar læknismeðferðar. Breytt er ákvæðum um greiðslu tannlækniskostnaðar. Ákvæði stjfrv., sem lagt var fram nú nýlega og fjallaði um sjúkratryggingar, hafði að geyma allverulegar breytingar á framkvæmd greiðslu sjúkradagpeninga og þau atriði eru tekin upp í þetta frv., þó þannig, að miðað er við þær upphæðir og aldursmörk sem eru í núgildandi lögum. Ástæðan fyrir því er sú, að breytingar á aldursmarki þeirra, sem áttu að njóta sjúkradagpeninga samkv. því frv., og breyting á upphæð dagpeninga byggðist á því, að samþykkt hefðu orðið frv. bæði eins op þau lágu fyrir og þá fyrst og fremst frv, um breytingu á fyrirkomulagi slysatrygginga eða nánar tiltekið frv. um samruna slysa- og lífeyristrygginga. Ég veit ekki, herra forseti, hvort ástæða er til þess að rekja þetta frv. efnislega. Það var gert mjög ítarlega í ræðum hæstv. ráðh. þegar umrædd tvö frumvörp lágu fyrir. Ég held því að ekki sé ástæða til þess að tíunda þau efnisatriði, nema þá sérstakt tilefni gefist til í umr. um málið. Ég vil taka fram að um efni þessa frv. er alger samstaða milli stjórnar og stjórnarandstöðu í heilbr.- og trn. Þó flytur hv. 3. þm. Reykv. nokkrar brtt., en svo langt sem þetta frv. nær er samstaða um það. Ég vil aðeins geta þess, að það er lítils háttar villa í 10. gr. frv. sem nauðsynlegt verður að leiðrétta við 2. umr. málsins. Þótt villan sé ekki stór er hún þó svo alvarleg að efni til að hún verður að leiðréttast. Villan kom inn vegna þess að greinin var að mestu tekin óbreytt upp úr því stjfrv. sem legið hefur fyrir, en vegna þess að ekki fylgdu ýmis nauðsynleg efnisatriði önnur, sem í því frv. voru, verður að laga þessa grein við 2. umr. Ég bendi á þetta nú strax. Í niðurlagi 4. mgr. 10. gr. stendur: „Ekki skal þó telja með barn, er sjálft nýtur dagpeninga.“ Þessi setning byggðist á aldursmarkinu sem var gert ráð fyrir í upphaflega frv., - aldursmarkinu að því er varðaði sjúkradagpeningagreiðslu, en þar var miðað við 15 ára aldur. Hér er miðað við 17 ára aldur eins og er í núgildandi lögum. Á þetta vildi ég aðeins benda Ég legg til, herra forseti, að þessu frv. verði vísað til 2. umr., en vegna þess að það þarf að gera litla breytingu á frv., þá vil ég leyfa mér að óska þess, að n. fái tækifæri til að líta á það enn á ný, og ég get ekki ímyndað mér að það taki langan tíma. En að öðru leyti þarf það ekki meðferðar n. þar eð það er flutt af nefnd.



Herra forseti. Ég get ekki látið hjá líða við 1. umr. þessa máls að gagnrýna þau vinnubrögð sem átt hafa sér stað í sambandi við þetta frv. eða kannske öllu heldur í sambandi við fyrri frv. sem hafa verið lögð fram um þetta mál. Snemma í vetur var lagt fram frv. þar sem gert var ráð fyrir að steypa saman slysatryggingum og sjúkratryggingum. Síðan var það látið liggja í allan vetur, vegna þess að verið var að bíða eftir seinni hluta þess frv., það var gert ráð fyrir að fjalla saman um þessi tvö frv. Það kom síðan ekki fram fyrr en á síðustu vikum þingsins og ætlunin var að drífa þetta allt saman í gegn á nokkrum dögum óbreytt. Að sjálfsögðu brugðust launþegasamtökin hart við þarna, enda var ráðist á vinnandi fólk og átti að skerða slysatryggingu sem fólk nýtur nú. En sem betur fer hefur þetta verið leiðrétt með því nýja frv. sem nú er komið. Ég veit ekki hvort þetta er 3., 4. eða 5. útgáfa, en ég get sem sagt ekki látið hjá líða að gagnrýna þetta. Ég ætla að gagnrýna annað líka, og það er að í þau tvö ár sem sú n., sem undirbjó þessi frv. sem lögð voru fram í vetur, starfaði, var öllum frv., sem fram komu hér á þinginu, vísað frá eða nánast vísað frá á þeirri forsendu, að það væri verið að endurskoða lög um almannatryggingar. En þó að þessum frv. væri vísað frá að sjálfsögðu í þeirri meiningu að þessi n., sem væri að endurskoða lögin, liti á þessi frv., þá hefur ekkert verið gert með þau. Ég vil benda hv. þm., sem hafa staðið að frv. um almannatryggingar, á þetta, að þau liggja öll enn þá óskoðuð, og það er nú sannarlega tími til kominn, nú þegar n. hefur loksins skilað af sér, að endurflytja þau. Ég mun flytja hérna nokkrar brtt. við 2. umr.