Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í hv. Nd. voru gerðar lítils háttar breyt. á frv. frá því, sem var, þegar það var afgreitt héðan. Breytingarnar eru að tölunni til nokkrar, en efnislega er þar aðallega um eina breyt. að ræða, og það er, að sú heimild, sem í frv. var til þess að veita þessa aðstoð sem styrk, er numin í burtu, og eftir frv., eins og það er nú, er aðeins um lán að ræða. Þá er einnig numið úr frv., eins og það var, heimild til þess að láta húsnæðismálastjórn úthluta einhverju af þessum lánum, og gert ráð fyrir, að tryggingaráð annist það eitt. Þetta eru aðalbreytingarnar. Þá þriðju má að vísu nefna, þar sem gert er ráð fyrir því, að lán í þessu skyni megi nema 50% af stofnkostnaði, þá var bætt við í Nd., að lánið mætti veita annaðhvort samhliða eða næst á eftír öðrum lánum, sem fengin væru annars staðar og næmu allt að 35% af stofnkostnaði. Aðrar breytingar, sem eru smáar, eru aðallega orðalagsbreytingar. - Ég vildi mjög leyfa mér að leggja til, að frv. verði samþ. eins og hv. Nd. gekk frá því.



Herra forseti. Hæstv. félmrh. hefur gert grein fyrir þeim breyt., sem gerðar voru á frv. í Nd. Um þær breytingar var haft samráð við heilbr. og félmn. þessarar hv. d., og við getum alveg fallizt á þær breytingar, sem gerðar hafa verið, og mælt með því, að frv. verði samþ. eins og það liggur nú fyrir.



Herra forseti. Á þessu frv. var gerð lítils háttar breyt. í hv. Nd. Þessi breyt. er eingöngu í því fólgin, að á eftir 1. gr., sem áður var í frv., komi ný gr., sem hljóði svo, með leyfi hæstv. forseta: „Ráðh. setur með reglugerð nánari ákvæði um framkvæmd laga þessara, þ. á m. um endurskoðun ársreikninga happdrættisins og afhendingu fjárins til byggingasjóðsins.“ Þetta þótti rétt að hafa, þar sem þessi byggingasjóður aldraða fólksins og stjórn dvalarheimilis aldraðra sjómanna eiga að vera saman um þann arð, sem happdrætti dvalarheimilis aldraðra sjómanna gefur af sér..



Herra forseti. Frv. þetta er til staðfestingar á brbl., sem gefin voru út á s.l. sumri, til þess að afla heimildar til lántöku vegna Sogsvirkjunarinnar. Svo sem kunnugt er, þá er ríkissjóður meðeigandi Sogsvirkjunarinnar ásamt Reykjavíkurborg og þar af leiðandi sem slíkur ábyrgur fyrir skuldbindingum virkjunarinnar. En með hliðsjón af þeim framkvæmdum, sem unnið er að í sambandi við stækkun Írafossvirkjunarinnar, var óumflýjanlegt að afla þessarar heimildar til lántöku vegna þeirrar framkvæmdar. Iðnn. hefur athugað frv. og leggur einróma til, að það verði samþ.



Herra forseti. Frv. þetta til l. um breyt. á l. nr. 36 12. febr. 1948, um framboð og kjör forseta Íslands, fjallar um kjörskrár við forsetakosningar. Í stuttri grg., sem fylgir frv., er gerð fullnægjandi grein fyrir efni þess, og auk þess skýrði hæstv. forsrh. frá höfuðatriðum þess, er hann mælti fyrir því við 1. umr. Þarf ég þar engu við að bæta. Allshn. þessarar hv. d. leggur einróma til, að frv, verði samþ., eins og nál. á þskj. 581 ber með sér.



Herra forseti. Eins og kunnugt er, byggist afkoma Siglufjarðarkaupstaðar og íbúa staðarins að mjög verulegu leyti - og hefur gert um langan tíma - á síldveiðum. Þegar síldin lagðist frá og veiði minnkaði geigvænlega upp úr 1944, horfði þess vegna til mikilla vandræða á staðnum. Þá var ráðizt í það af bæjarstjórn Siglufjarðar að kaupa togara og gera þá út, fyrst einn og síðan annan, sem gerðir voru út og bættu nokkuð úr þeim atvinnumissi, sem orðinn var á staðnum, vegna þess að síldin hvarf eða þegar síldveiði minnkaði. En togaraútgerð á þeim tíma og alla stund síðan hefur verið ákaflega erfið og það svo, að þessi útgerð Siglufjarðarbæjar komst í verulega erfiðleika strax upp úr árinu 1952. Þá voru af hendi þáv. ríkisstj. gerðar ráðstafanir til, að síldarverksmiðjur ríkisins kæmu sér upp hraðfrystihúsi og tækju að sér rekstur togaranna, á ábyrgð bæjarins þó og fyrir hans reikning. Við svo búið stóð svo fram á árið 1959, en þá samþ. stjórn síldarverksmiðjanna að segja upp þeim samningi, sem hún hafði við Siglufjarðarkaupstað um rekstur skipanna. Togararnir höfðu þá safnað allverulegum skuldum, og erfiðleikar voru á útgerð þeirra. Þessi uppsögn samninganna 1959 var miðuð við það, að síldarverksmiðjurnar hættu þessum rekstri á árinu 1960, en samkomulagið var þó framlengt, og hefur ekki komið til þess, að síldarverksmiðjurnar hafi horfið frá því að reka skipin enn, en erfiðleikar hafa verið miklir á rekstrinum og uppsögnin stöðugt yfirvofandi. Þess vegna var það, að árið 1960 skipaði ráðuneytið n. til þess að athuga þessi mál öll. Í n. voru skipaðir form. stjórnar síldarverksmiðja ríkisins, Sveinn Benediktsson, bæjarstjórinn á Siglufirði, Sigurjón Sæmundsson, og Birgir Finnsson alþm. Þessi n. tók þá til starfa, og henni var ætlað það verkefni að finna eitthvert rekstrarform, sem hæfði á staðnum og gæti komið í staðinn fyrir það fyrirkomulag, sem var. Í skipunarbréfi n. var út frá því gengið, að hraðfrystihús síldarverksmiðjanna og togararnir væru reknir af sama aðila og á ábyrgð sama aðila. N. skilaði svo áliti 3. maí 1961, en varð ekki sammála. Niðurstaða meiri hl. n., þeirra Sigurjóns Sæmundssonar og Birgis Finnssonar, var í aðalatriðum þessi: Sett verði lög, sem heimili stofnun sameignarfélags ríkisins, eða SR fyrir þess hönd, og Siglufjarðarkaupstaðar. Skyldi það félag taka við eignum og skuldum bæjarútgerðar Siglufjarðar, eins og þær yrðu, þegar skuldir hefðu verið eftir gefnar eða greiddar og umsamdar. Einnig skyldi félagið taka við eignum og skuldum hraðfrystihúss SR á Siglufirði, eins og þær verða, eftir að samkomulag hefur verið gert við stjórn síldarverksmiðja ríkisins um skiptingu eigna og skulda hraðfrystihúss SR og síldarverksmiðjanna. Heimilisfang félagsins skal vera Siglufjörður og tilgangur þess útgerð fiskiskipa og rekstur hraðfrystihúss. Eignahlutföll verði: ríkissjóður, eða SR fyrir ríkisins hönd, með 4/5 og bæjarsjóður Siglufjarðar með 1/5. Ábyrgð takmarkist við stofnframlög hvors aðila, en þau verði 1 millj. 600 þús. kr. frá ríkinu og 400 þús. kr. frá Siglufjarðarkaupstað. Þetta var í aðalatriðum niðurstaða meiri hl. n. En minni hl. n. ræddi í sínu álíti nokkuð, hvernig þróun þessara mála hefur orðið á staðnum, og síðan segir, með leyfi hæstv. forseta: „Með tilvísun til framanritaðs legg ég til, að SR eigi hraðfrystihús sitt áfram og leitist við að efla rekstur þess með auknum viðskiptum við báta, eins og þegar hefur verið reynt með nokkrum árangri. Stjórn SR hefur samþ. að koma upp veiðarfærageymslu og beitingaraðstöðu fyrir nokkra báta í þessu skyni.“ Síðan segir: „Þegar afskrift skulda bæjarútgerðar Siglufjarðar hefur farið fram og útvegað hefur verið lánsfé til greiðslu á lausaskuldum skv. hinum sameiginlegu till. n., þá legg ég til, að stofnað verði hlutafélag með 3 millj. kr. höfuðstól og leggi síldarverksmiðjur ríkisins fram tvo þriðju hluta fjárins og Siglufjarðarkaupstaður 1/3. Gengið verði út frá, að stjórnin verði skipuð 2 mönnum frá SR og einum frá Siglufjarðarkaupstað. Félag þetta kaupi togarann Elliða á matsverði, eða 5 millj. kr., og geri hann út, en togarinn Hafliði verði afhentur ríkinu upp í skuldir. Greiðsla kaupverðs fari eftir nánari samningum.“ M.ö.o.: samkomulag náðist ekki í n., og gekk í nokkru þófi um málið nokkurn tíma. Tap útgerðarinnar var orðið mjög mikið og erfiðleikar á að greiða það og gera hreint borð, sem svo aftur olli því, að niðurstöður fengust ekki um málið. Þá skeði það á fyrri hluta árs 1962, að togarinn Elliði fórst. Það var náttúrlega mikið áfall fyrir Siglufjarðarkaupstað að missa þetta skip, þar sem atvinnuvonir staðarins voru þá að verulegu leyti bundnar við togarann, þó að nokkuð hefði úr rætzt með tilkomu síldarinnar á ný. En með vátryggingarfé togarans var hægt að greiða upp verulegan hluti af skuldum fyrirtækisins og gera ráðstafanir til þess, að bátar væru keyptir í staðinn til þess að reyna að halda fiskveiðunum gangandi. Þetta breytti þannig viðhorfunum, að möguleikar voru til þess, að nefndarhlutarnir, sem hafði mest greint á, vegna þess að fé var ekki til til að greiða upp í skuldirnar eða semja um þær, gátu fundið hvor annan, og þeirra skoðanir tóku nú að verða mjög á einn veg í aðalatriðum. Bæði bæjarstjórn Siglufjarðar og stjórn síldarverksmiðja ríkisins skrifuðu nú ráðuneytinu og óskuðu, að málinu væri ráðið til lykta á þann hátt, sem meiri hl. n. og raunar varatill. minni hl. benti á í sínu álíti frá 1960. Bréf SR er prentað sem fskj. með frv. því, sem hér liggur fyrir, og fer það í aðalatriðum í sömu átt og till. meiri hl. n. Í þessu frv. er lagt til, að síldarverksmiðjum ríkisins verði heimilað að leggja fram allt að 2 millj. kr. sem hlutafé í hlutafélag, sem stofnað yrði á Siglufirði í samvinnu við Siglufjarðarkaupstað til þess að reka vélbáta frá Siglufirði svo og botnvörpunginn Hafliða, sem nú er í eign Siglufjarðarkaupstaðar. Framlag síldarverksmiðjanna verði 55% af hlutafé félagsins. Ég skal í þessu sambandi geta þess, að sá einasti ágreiningur, sem er um málið í stjórn síldarverksmiðja ríkisins, er sá, að meiri hl. stjórnarinnar vill, að togarinn Hafliði verði tekinn inn í þetta félag, en minni hl. hefur ekki óskað eftir því. Í frv. er, eins og fram kom, þegar ég las upp 1. gr. þess, þessum möguleika einnig haldið opnum, þannig að þessu væntanlega hlutafélagi er heimilt að taka einnig að sér rekstur togarans, ef um það semst. Þetta frv. er fram komið vegna þess, að nauðsynlegt er að ráða þessu máli til lykta á einhvern hátt. Þegar hraðfrystihús síldarverksmiðjanna var byggt árið 1953, var ekki leitað heimildar Alþ. til þess, og getur það ef til vill orkað tvímælis, hvort það hefði þurft að gera eða ekki. En með þessu frv, er gert ráð fyrir, að það verði gefin heimild til þess að reka hraðfrystihúsið einnig, eins og þau fiskiskip, sem frv. nefnir. Ég veit, að það er mikill áhugi fyrir því hjá bæjarstjórn Siglufjarðar og sennilega hjá Siglfirðingum öllum, að þessi lausn fáist á málum þeirra. Mér er líka ljóst, að síldarverksmiðjur ríkisins hafa af því nokkurn hagnað að geta fengið fastamönnum sínum nokkur verkefni við hraðfrystihúsið og vélaverkstæði fyrir skipin, þegar síldarvertíðin stendur ekki yfir, þannig að þetta getur einnig stutt að hagkvæmum rekstri fyrir síldarverksmiðjur ríkisins. Um þetta mál var fullt samkomulag í hv. Nd., og ég vænti þess, að hv. þm. þessarar d. geti einnig fallizt á að afgreiða málið á þennan hátt. Ég leyfi mér svo, herra forseti, að leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.



Herra forseti. Um aðdraganda þessa frv. og efni þess leyfi ég mér að visa til grg, hæstv. fjmrh. við 1. umr. málsins svo og grg, þeirrar, sem frv. fylgir. Af ástæðum, sem öllum hv. dm. munu kunnar og skiljanlegar, hefur fjhn. ekki getað framkvæmt neina gaumgæfilega athugun á þessu máli, sem er mjög tæknilegt, þannig að sá fyrirvari, sem ég hafði í gær um afgreiðslu n. á tollskránni, á í enn ríkari mæli við um það frv., sem hér liggur fyrir. Hvað tollskrána snerti gat n. þó haldið um það frv. nokkra fundi og notið þar leiðbeininga þeirra sérfræðinga, sem frv. höfðu samið, en það er sáralítill tími, sem gefizt hefur til þess að athuga þetta frv., með tilliti til þess, að n. vann jafnframt að tollskrárfrv. Hins vegar telja samtök opinberra starfsmanna sér það mikið hagsmunamál, að þetta frv. verði afgr. á því þingi, sem nú situr, og hafa sent n. umsögn, sem um var beðið, þar sem mælt er eindregið með því, að frv. verði samþ. óbreytt, en hæstv. ríkisstj. hefur líka fyrir sitt leyti lagt áherzlu á það, að frv. yrði afgreitt. Með tilliti til þessa töldum við nm., sem þátt gátum tekið í afgreiðslu málsins, - en eins og nál. ber með sér, þá var einn nm., hv. 5. þm. Norðurl, e., fjarstaddur, þegar málið var afgreitt, - að rétt væri að afgreiða málið, þó að okkur hafi ekki gefizt sá tími til þess að athuga það, sem við hefðum talið æskilegt. Og eins og nál. á þskj. 597 ber með sér, þá mælum við einróma með því, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég skal ekki verða fjölorður. Ég veit, að málinu liggur á, ef það á að fá afgreiðslu á þessu Alþ. En þegar felldar höfðu verið þær till., sem ég flutti við 2. umr. hér í hv. d, í gær og ég var allundrandi yfir að felldar skyldu vera, því að að mínu áliti voru þær eðlilegar og sanngjarnar, þá vil ég, af því að ég tel, að illa fari á því, að frv. fari eins og það stendur nú héðan úr hv. d., flytja brtt. nokkrar, færri þó en við 2, umr. Þær brtt. eru fyrst og fremst prentaðar á þskj. 600, sem hér liggur fyrir. Þær snerta þrjá kafla frv., og að efni til má segja að þær séu um landbúnaðartæki og heimilistæki. Ég vil ekki líta svo á, að till. í þessa átt til lækkunar frá tollskrárfrv. séu metnar hér af meiri hl. óréttmætar. Ég vil frekar líta svo á, að a.m.k. ýmsir hv. þdm. úr meiri hl. hafi talið, þegar þeir felldu till. minar í gær, að þar væri um of mikla skerðingu að ræða, þó að ég telji, að það sé misskilningur. Ég vil ekki líta svo á, að þeir vilji, að landbúnaður sé harðar leikinn með tollum heldur en bróðuratvinnuvegurinn, sjávarútvegur. Allir vita, að landbúnaður skilar seinna því, sem til hans er kostað, en sjávarútvegur, venjulega, og sumu skilar hann aldrei til þess, sem í kostnaðinn leggur, heldur skilar hann því til seinni kynslóðanna og gerir það miklu frekar en sjávarútvegurinn. Till. mínar nú eru um það, að meginlandbúnaðartækin verði tolluð með 4% tolli, eða ekki skattfrjáls, eins og skipin til sjávarútvegsins, þó að það væri hið réttasta, af því að þar er um sambærilega hluti að ræða að þýðingu fyrir hvorn atvinnuveg fyrir sig, heldur tolluð eins og einstök tæki, svo sem radartæki og fisksjár, sem flutt eru inn vegna sjávarútvegsins, og eins og ýmsar rekstrarvörur sjávarútvegsins með 4% tolli. Enn fremur, að önnur tæki til landbúnaðar, sem gert er ráð fyrir eftir tollskrárfrv. að verði með 35% tolli, verði tolluð með 20% tolli. Heimilistækin rafmagnsknúnu, sem eru eiginlega vélvæðingartæki á starfssviði húsfreyjunnar og eiga að tollast samkv, tollskrárfrv. með 80%, verði tolluð með 60%. Það tel ég yfrið nóg. Lagði til í gær, að tollurinn yrði 40%. Geri þessa tilraun nú. Þetta eru tæki, sem öll heimili þarfnast, strax og rafmagn fæst, og þess vegna mikið keypt og almennt. Þar eru líka prjónavélarnar, sem eru mjög nauðsynlegur hlutur, en svo merkilega vildi til að höfðu verið hækkaðar í tolli samkv. till. þeim, sem felast í frv. Þetta eru tili. mínar samkv. þskj. 600. En svo var gerð breyting á tollskrárfrv, í gær samkv. till. frá meiri hl. fjhn., og til samræmis við þskj. 600 flyt ég nú brtt. við þær till. Verð að gera það skriflega og leyfi mér hér með að afhenda þær þannig, því að þær varð að miða við þskj. 599, endurprentað upp úr tollskránni, og gátu þess vegna ekki orðið til, fyrr en hægt var að vitna í og vísa til þess. Þessar tili. eru um það, að heyblásarar o.fl. verði tollaðir með 4%, annað, sem lagt er til, að hafi 35% toll, verði tollað með 20%, ámoksturstæki o.fl. með 4%. Ég leyfi mér að vænta þess, að hv. þdm. fallist á þessar till. mínar. Ef það verður ekki, þá verð ég að líta svo á, að þeir, sem fella þær, séu andvígir því að hafa jafnrétti milli landbúnaðar og sjávarútvegs fyrst og fremst. Ég hef tekið það fram áður, að ég tel ekkert ofgert í tollaívilnunum við sjávarútveginn, en ég tel vangert við landbúnaðinn samkv. þeim tili., sem liggja fyrir í tollskrá. Þá vil ég líka vænta þess, að menn hafi þann skilning á þýðingu rafknúinna heimilistækja, eins og nú er komið málum á starfssviði húsfreyjanna, að þeir geti þar fallizt á till. mínar.



Herra forseti. Þar sem hv. flm. hefur aldrei borið fram slíka till., þegar hann hefur verið í stjórnaraðstöðu og haft tækifæri til að koma máli sinu fram, dettur mér ekki í hug að taka þessa till. alvarlega og segi nei.



Herra forseti. Þar sem aldrei hefur verið eins mögnuð dýrtíð í sambandi við þá hluti, sem hér um ræðir, þá tel ég nú miklu meiri nauðsyn og óumflýjanlega nauðsyn að lækka innflutningsgjöldin og segi já.

Flm. (Sigurður b. Ólafsson): Herra forseti. Þetta litla frv., sem hér er til 1. umr., er um það að heimila ríkisstj. að hafa makaskipti á landspildu úr landi jarðarinnar Laugardalshóla og spildu úr landi ríkisjarðarinnar Miðdalskots í Laugardalshreppi í Árnessýslu. Þetta frv. er flutt í samráði við jarðeignadeild ríkisins, eða það hefur verið haft samráð við jarðeignadeildina, og hefur verið nokkuð rætt um þetta nokkurn tíma. En þannig er mál með vexti, að Valtýr Guðmundsson, sem um langt árabil bjó í Miðdalskoti, keypti á búskapartíð sinni landspildu að stærð 21/2 hektara úr landi Laugardalshóla, sem lá að landi Miðdalskots, og hefur hann fyrir löngu fullræktað land þetta til túns, og er það innan girðingar Miðdalskotslands. Þetta land vill Valtýr láta af hendi við jarðeignadeild ríkisins, en hann hefur nú hætt ábúð á Miðdalskoti, og óskar að fá það greitt með óræktaðri landspildu úr Miðdalskotslandi, þar sem það liggur að Miðdalslandi. Þarna er ekki um jarðarsölu að ræða, heldur að Valtýr Guðmundsson, sem bjó í mörg ár í Miðdalskoti og keypti þarna 21/2 hektara og ræktaði og gerði að túni, óskar að láta það af hendi og fá annað óræktað land úr landi jarðarinnar í staðinn. Það orkaði nokkurra tvímæla, hvort um þetta þyrfti lagalega heimild, þar sem þarna var ekki um neina sölu að ræða, heldur makaskipti á litlum jarðaspildum, mátti segja, innan sömu jarðarinnar. En það fór nú samt svo, að jarðeignadeild ríkisins áleit, að það væri öruggara að fá lagaheimild fyrir þessum makaskiptum. Ég geri ekki ráð fyrir því, að ég þurfi að hafa öllu fleiri orð um þetta. Þetta virðist vera hagkvæmt. Hinn nýi ábúandi fær þarna 21/2 hektara af ræktuðu túni, sem kemur til þess að fylgja ríkisjörðinni Miðdalskoti, en aftur verður látin nokkur landspilda í staðinn fyrir þetta af óræktuðu landi jarðarinnar. Þetta virðist vera hagkvæmt fyrir báða. Valtýr, sem lengi bjó myndarbúi í Miðdalskoti, hefur hugsað sér að byggja sér sumarbústað á þessum stað, sem hann óskar að fá í staðinn fyrir hið ræktaða land sitt, og er það heldur heppilegri staður til bygginga, enda betra fyrir jörðina sjálfa að láta óræktað land undir sumarbústað heldur en ræktað tún. Herra forseti. Ég vil svo leggja til, að þessu litla frv. sé að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Samgmn. hefur athugað þetta frv. til l. um ferðamál. Í þessu frv. eru 3 meginatriði. Það er í fyrsta lagi, að stofnað er svonefnt ferðamálaráð, sem greinir frá í 11. gr. frv. Ráð þetta skal skipað 9 mönnum, og aðilarnir, sem tilnefna menn í ráðið, eru: Eimskipafélag Íslands, Félag sérleyfishafa, Ferðafélag Íslands, Flugfélag Íslands h.f., Loftleiðir h.f., Ferðaskrifstofa ríkisins, Samband veitinga- og gistihúsaeigenda og Landssamband íslenzkra ferðaskrifstofa, auk þess er svo formaður ráðsins skipaður af ráðh. En um hlutverk ferðamálaráðs er greint í 12. gr., og þar segir m.a., að hlutverk þess sé að vera Alþingi og ríkisstj. ráðgefandi um allt, er varðar ferðamál í landinu, að gera áætlanir og tillögur um skipan gistihúsamála í landinu og að inna af hendi annað það, sem ráðinu er sérstaklega falið með lögum þessum eða á annan hátt. Annað meginatriði frv. er um Ferðaskrifstofu ríkisins. Lögin um Ferðaskrifstofu ríkisins eru felld niður, en í staðinn eru ákvæði um hana tekin upp í þetta frv. Jafnframt er sú höfuðbreyting gerð, að afnuminn er einkaréttur Ferðaskrifstofunnar til þess að taka á móti erlendum ferðamönnum. Þriðja meginatriði frv. er um ferðamálasjóð, en um hann eru ákvæði í IV. kafla frv., en þar segir, að stofna skuli sjóð, sem nefnist ferðamálasjóður. Hlutverk hans er að stuðla að byggingu gisti- og veitingahúsa í landinu og bæta þannig skilyrði til að veita innlendu og erlendu ferðafólki sem beztar móttökur og aðbúð. Árlegt framlag til ferðamálasjóðs úr ríkissjóði skal eigi vera lægra en 1 millj. kr. Þá er ferðamálasjóði heimilað með samþykki ráðh. að taka 20 millj. kr. lán og fjmrh. heimilað að ábyrgjast slíkt lán fyrir hönd ríkissjóðs. Samgmrh. skal hafa yfirumsjón með vörzlu ferðamálasjóðs og fela bönkum umsjón sjóðsins, vörzlu hans, bókhald, innheimtur og útborganir. Lán úr ferðamálasjóði veitast eigendum gisti- og veitingahúsa eða opinberum aðilum til þess að bæta aðstöðu til móttöku ferðafólks, svo sem til bygginga, endurbóta á húsnæði eða kaupa á húsgögnum og öðru slíku. Hins vegar er óheimilt að veita rekstrarlán úr ferðamálasjóði. Umsóknir um lán úr ferðamálasjóði skulu sendar ferðamálaráði, sem gerir rökstudda till. til samgmrh. um lánveitingar. Við athugun á þessu frv. var samgmn. sammála um að gera á því tvær breytingar og þær brtt. liggja. fyrir á þskj. 607. Fyrri brtt. er við 11. gr. og er eingöngu leiðrétting á prentvillu. Þar stendur, að samgmrh. skipi 7 menn í ferðamálaráð til 3 ára í senn. Síðan eru taldir upp 8 aðilar, sem eiga að skipa hver um sig einn mann í ráðið, auk þess sem á að skipa formann, þann 9., þannig að talan 7 er auðsjáanlega prentvilla eða einhver mistök, sem þarf að leiðrétta, og um það fjallar fyrri brtt., að í staðinn fyrir 7 komi 9. Önnur brtt., sem n. flytur, er varðandi 17. gr. frv., en í 1. mgr. 17. gr. segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Ferðaskrifstofa ríkisins fylgist með hvers konar starfsemi í landinu varðandi móttöku ferðamanna, bæði hvað snertir verðlag, gæði, þjónustu og viðurgerning, og lítur eftir umgengni og aðbúnaði á gistihúsum og veitingahúsum, farfuglaheimilum, gistiheimilum og greiðasölustöðum.“ Nefndin leit svo á, að með frv. því, sem verið hefur til afgreiðslu hér í þessari hv. d. varðandi veitingahúsarekstur og gistihúsahald, þá samrýmist þessi 17. gr. ekki því frv., vegna þess að í frv. um veitingahúsarekstur og gistihúsahald var eftirlitsskylda Ferðaskrifstofu ríkisins með veitinga- og gistihúsum eiginlega felld niður og falin sérstökum eftirlitsmanni, sem átti að starfa undir stjórn landlæknis. Að vísu má segja, að það eftirlit sé í höfuðatriðum heilbrigðiseftirlit, þó að það sé ekki skýrt tekið fram í frv. um veitingahúsa- og gistihúsarekstur, en ef þessari 17. gr. yrði ekki breytt, gat þarna orðið misræmi milli þessara tveggja frv. og reyndar ætti að líta þannig á, að sumar tegundir þessa eftirlits væru í höndum tveggja aðila, sem út af fyrir sig var óheppilegt og gat skapað óvissu og togstreitu. Þá taldi n. rétt að stytta þennan 1. málsl. 17. gr. og breyta lítils háttar orðalaginu, þannig að 1. málsl. hljóðaði eins og í brtt. segir: „Ferðaskrifstofa ríkisins fylgist með hvers konar starfsemi í landinu varðandi móttöku ferðamanna, bæði að því er snertir verðlag og annað.“ Hins vegar eru felld niður orðin „gæði, þjónustu og viðurgerning og lítur eftir umgengni og aðbúnaði á gistihúsum og veitingahúsum“ o.s.frv. þannig að það truflar ekkert veitingahúsaeftirlitið, sem er fyrst og fremst heilbrigðiseftirlit, þó að Ferðaskrifstofan líti eftir verðlagi og fylgist almennt með hvers konar starfsemi í landinu varðandi móttöku ferðamanna. Enda segir líka síðar í þessari 17. gr., að Ferðaskrifstofan skuli vera ráðgefandi um það, hvað betur megi fara í aðbúnaði og rekstri gisti- og greiðasölustaða, og enn fremur finni Ferðaskrifstofan ástæðu til umvöndunar, skuli hún gera viðkomandi aðilum og ferðamálaráði viðvart um það, ef ástæða þykir til, og ef ástæða þykir til gisti- og veitingahúsaeftirlitinu eða öðrum þeim aðilum, sem slíkt eftirlit er falið í veitingalögum. Brtt. þessi er fyrst og fremst gerð í því skyni að samræma þetta eftirlit, svo að vissar tegundir þessa eftirlits séu ekki á hendi tveggja aðila. Telur n., að eftirlit, sem sett er á laggirnar með frv. um veitingahúsa- og gistihúsahald, sé nægjanlegt. N. hefur orðið sammála um að mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt að öðru leyti en þessum tveimur brtt., sem hér er lýst og eru á þskj. 607.



Herra forseti. Það var eins og síðasti ræðumaður sagði, að þetta mál var sent til umsagnar og sjútvn. hélt marga fundi, þar sem þetta mál var tekið lítils háttar til umr., en alltaf frestað, þangað til að lokum að það lágu fyrir umsagnir frá vátryggingarfélögunum, en ekki frá landhelgisgæzlunni, eins og hv. 4. þm. Vestf. gat um hér áðan. En þessar umsagnir, bæði frá skipstjórafélaginu og landhelgisgæzlunni, komu núna í kvöld fyrst.

Eru þær komnar?

Já, þær eru nýkomnar hingað, rétt áður en fundi lauk í kvöld, og n. hefur ekki athugað innihald þeirra, en það sýnist ekki hafa verið mikill áhugi hjá þeim að koma skoðun sinni í ljós. Hins vegar skýrði ég n. frá því, að forstjóri landhelgisgæzlunnar hefði komið að máli við mig og gefið mér ýmsar upplýsingar, sem voru m.a. í því fólgnar, hvað þetta væri mikið fjárhagsmál fyrir landhelgisgæzluna og skipverja á varðskipunum, t.d. miðað við s.l. ár, og að fengnum þeim upplýsingum var ekki hér, hvorki að mínum dómi né forstjóra landhelgisgæzlunnar, um svo stóra upphæð að ræða, að það skipti neinu verulegu máli, því að ég ætla, að það hafi verið samtals um 11/2 millj. kr., sem þau námu, þessi björgunarlaun fyrir alla bátana á s.l. ári, en hins vegar hefðu þeir ekki tapað upphæðinni að öllu leyti þrátt fyrir þessa breyt., því að viss greiðsla kemur fyrir aðstoðina, þó að það sé ekki um fullkomna björgun að ræða. Að sjálfsögðu mun n. athuga milli umræðna þessar umsagnir, sem bárust í kvöld.