Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Heilbr.- og trmrh. (Matthías Bjarnason): Herra forseti. Frv. það sem hér liggur fyrir um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna á íslenskum skipum er ætlað að leysa af hólmi núgildandi lög um þetta efni en þau eru frá 30. apríl 1973. Frv. var unnið á vegum samgrn. í nefnd þar sem sæti áttu fulltrúar frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík, Vélskóla Íslands, Sjómannasambandi Íslands, Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands, Vinnuveitendasambandi Íslands vegna kaupskipaútgerðar, Landsambandi ísl. útgerðarmanna og Vinnumálasambandi samvinnufélaganna. Formaður var skipaður án tilnefningar. Síðan lög voru fyrst sett um atvinnu við siglingar á árinu 1883 hafa orðið geysimiklar breytingar á þessu sviði sem öðrum, bæði varðandi tæknilegar framfarir og aukna menntun. Ný lög voru sett um þetta efni 1905. Á næstu árum þar á eftir urðu nokkrar breytingar á þessum lögum, einkum lög nr. 31 frá 1931 og einnig skipta hér máli lög frá 1924 og lög frá 1935. Frá árinu 1936 gengu í gildi ný og ítarleg lög um atvinnu við siglingar á íslenskum skipum sem urðu síðan grundvöllur laga frá 1945 og 1946. Í lögum frá 1936 er fyrst getið um heimild til þess að halda sérstaka deild fyrir skipstjóraefni á varðskipum ríkisins. Sú heimild var þó fyrst notuð árið 1953, en með lögum nr. 52/1968 var skipstjórapróf á varðskipum ríkisins gert að skyldu fyrir skipstjórnarréttindi á varðskipum. Á árinu 1945 komu ný lög um þetta efni, um atvinnuréttindi á íslenskum skipum, sem síðan voru endurútgefin í breyttri mynd árið eftir. Þar var um viðamikinn lagabálk að ræða sem einnig hafði að geyma auk ákvæða um skipstjóra og stýrimenn ítarlegar reglur um vélamenn á mótorskipum og eimskipum. Með lögum frá 1966 voru sett sérstök lög um atvinnuréttindi vélstjóra á íslenskum skipum og tilheyrandi ákvæði felld úr lögunum um skipstjórnarmenn. Lögin frá 1968 komu í stað laganna frá 1946 sem giltu þar til núgildandi lög frá 1973 leystu þau af hólmi. Í III. kafla athugasemda við þetta frv. er getið helstu breytinga á frv. frá gildandi lögum en þær eru þessar: 1. Niðurskipan efnis verður í heild gerótík því sem er í gildandi lögum. 2. Í stað orðsins „verslunarskip“ er í frv. notað orðið „flutningaskip“. Hugtakið „farþegaskip“ er skilgreint sérstaklega í stað þess að það fellst í hugtakinu „verslunarskip“ sem notað er í gildandi lögum. Hugtakið „varðskip“ er skilgreint sérstaklega í 2. gr. þessa frv., en svo er eigi að gildandi lögum, og sama er um orðalagið „önnur skip“. 3. Ákvæði 3. gr. gildandi laga eru að sumu leyti felld niður en að sumu leyti fléttuð inn í ákvæði annarra greina. 4. Í II. kafla frv. um fjölda skipstjórnarmanna telst það einkum til nýmæla að lagt er til að einn stýrimaður verði á flutningaskipum 31–400 rúmlestir en í gildandi lögum ná þau mörk að 200 rúmlestum. Þá er og miðað við að tveir stýrimenn séu á flutningaskipi 401–1500 rúmlestir í stað 200–1500 rúmlesta eins og nú er. Sérákvæði eru tekin upp fyrir farþegaskip og varðskip. Ákvæði fyrir landróðrabáta miðast við 40 rúmlestir í stað 30 rúmlesta skv. gildandi lögum. 5. Ákvæðin í III. kafla frv. um atvinnuréttindi stýrimanna hafa þessar breytingar helst í för með sér varðandi fiskiskip og önnur skip: 1. stigs próf frá stýrimannaskóla veitir réttindi á skipum 240 rúmlestir og minni í stað allt að 120 rúmlestir skv. gildandi lögum. Helmingur siglingatímans á skipi yfir 40 rúmlestir mátti áður allur vera á skipi yfir 12 rúmlestir. 15 mánaða hásetatími á skipi yfir 100 rúmlestir skv. frv. kemur í stað 12 mánaða tíma á skipi yfir 30 rúmlestir. Auk þess felst breyting í ákvæðum frv. um það ef viðkomandi hefur verið skipstjóri eða stýrimaður á minni skipum. Í 2. mgr. 6. gr. frv. er það nýmæli tekið upp að af óskilgreindum siglingatíma megi 6 mánuðir vera við önnur störf en skipstjóra-, stýrimanns- eða hásetastörf. Um flutningaskip, farþegaskip og varðskip vísast að þessu leyti til þess sem segir um einstakar greinar frv. 6. Varðandi IV. kafla skal einkum tekið fram að stærðarmörkum er skv. 8. gr. frv. breytt úr 30 rúmlestum í 40 og hásetatími skal vera 12 mánuðir í stað 18 mánaða. Í 9. gr. frv. er m. a. það nýmæli að heimilað er að gefa út skipstjóraskírteini í innanlandssiglingum án stýrimannstíma í utanlandssiglingum. 7. Varðandi V. kaflann um aldursskilyrði og læknisvottorð má benda á að ekki er þar miðað við lögræði svo sem er í gildandi lögum heldur einungis miðað við tiltekinn aldur og þá aðeins notað við eitt aldursmark. 8. Í 17. gr. frv. eru athyglisverð nýmæli sem snerta atvinnuheimild erlendra ríkisborgara, sem lokið hafa skipstjórnarnámi við íslenskan eða erlendan skóla, og íslenska ríkisborgara, sem lokið hafa skipstjórnarnámi við erlenda skóla - hvort tveggja að fullnægðum nánari skilyrðum. 9. Í 18. og 19. gr. eru ákvæði um skipan og starfsemi sérstakrar „mönnunarnefndar“ sem er algert nýmæli. 10. Að lokum má nefna að lagt er til að reglur þær um gerð og efni sjóferðabóka, sem nú eru í 28. gr. gildandi laga verði ekki lengur í lögum um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna. Telur nefndin að ákvæðum þessa efnis sé betur skipað í sjómannalögum eða reglum sem settar séu með heimild í þeim og hefur nefnd sú á vegum rn. sem endurskoðaði sjómanna- og siglingalög hugað að þessu atriði enda hefur það komið fram við framlagningu þeirra frumvarpa. Ég sé ekki ástæðu til að hafa hér öllu lengri framsögu fyrir þessu máli. En ég vil vekja athygli hv. þdm. á því að undanþágur til skipstjóra, stýrimanna og vélstjóra hafa verið mjög margar gefnar út af rn. á undanförnum árum. Í vetur svaraði rn. fsp. skriflega sem kom fram í þingi þar sem kemur fram að þessar undanþágur voru frá 1. okt. 1982 til jafnlengdar á árinu 1983 hvorki meira eða minna en 1592, þar af til skipstjóra 161, stýrimanna 437, en 1. og 2. vélstjóra tæplega 1000 eða nánar tiltekið 994. Þessi undanþágufjöldi segir þó ekki alla sögu því að sömu menn eru með fleiri en eina og fleiri en tvær undanþágur því að þær eru gefnar út til mjög skamms tíma í senn. Sömuleiðis gefur það svar ekki rétta hugmynd um hversu mörg skip hafa fengið undanþágur, en ég tel að það sé ekki nema u. þ. b. fjórðungur til helmingur miðað við skipafjölda. Hins vegar er ljóst að þessar undanþágur allar eru orðnar ákaflega hvimleiðar. Þeim hefur farið fjölgandi vegna þess hverjar breytingar hafa orðið á stærð skipa og orku véla og því hefur verið tekið mjög tillit til þessa við samningu þessa frv. sem varðar skipstjórnarmenn og sömuleiðis hins frv. sem ég mæli hér fyrir á eftir. Þetta mál er búið að vera mjög lengi í meðferð og um þetta hafa fjallað forsvarsmenn flestra ef ekki allra sem eiga helst hlut að máli. Hér er um niðurstöðu og samkomulag að ræða sem erfitt var að ná en náðist þó að lokum. Rn. hefur ekki breytt frv. á einn eða annan veg frá því sem nefndin gekk frá því. Það er einlæg ósk mín að hv. nefnd, sem fær frv. þetta til meðferðar, reyni að hraða afgreiðslu þessa máls vegna þess að hér er um knýjandi breytingu að ræða og nauðsynlegt að aflétta að mjög miklu leyti þessari undanþáguplágu sem hefur verið gangandi á undanförnum árum. Herra forseti. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. samgn.



Herra forseti. Eins og fram kom hjá hæstv. samgrh. er hér um ákaflega brýnt mál að ræða. Talið er að það þurfi u. þ. b. 100 nýja skipstjórnarmenn á ári til þess að viðhalda eðlilegri þróun í flotanum. Fram kom hjá hæstv. ráðh. að um 1600 undanþágur hafa verið á s. l. ári hjá skipstjórnarmönnum. Það á við u. þ. b. 1100 einstaklinga eftir því sem ég komst næst þegar ég skoðaði skrána yfir undanþágur. Þetta sýnir að það er ákaflega alvarlegt ástand í menntun skipstjórnarmanna á íslenska flotanum og kannske er það einnig veigamikill þáttur í hinni miklu slysatíðni sem á sér stað í íslenskum skipum. Það hefur sýnt sig að slysatíðnin miðað við s. l. 2 ár til sjós og lands er 150 sinnum meiri til sjós en á landi. Þetta er ákaflega hátt hlutfall og undirstrikar það hvað brýnt er að tekið sé á í þessum efnum. Ég held þó að það hljóti að koma inn í þessa umr. og afgreiðslu þessa máls hvernig bregða megi skjótar við en kannske er gert ráð fyrir í þessu annars ágæta frv. Ég held að það þurfi t. d. að koma því þannig fyrir að sá mikli fjöldi skipstjórnarmanna í landinu í dag, sem hefur undanþágur til starfa, þurfi að fá tækifæri til þess að afla sér menntunar á eins skömmum tíma og unnt er. Þarna er í mörgum tilvikum um að ræða menntun sem þarf kannske ekki að standa nema örfáa mánuði. Í flestum tilvikum er þarna um að ræða fjölskyldumenn og þess vegna held ég að það þurfi að veita þá sérstöðu varðandi skipstjórnarréttindi í landinu að þeir menn geti fengi námslán til þess að taka próf í því fagi sem þeir eiga síðan að gegna starfi í. Þetta er ekki inni í námslánakerfinu í dag vegna þess að miðað er við ákveðin tekjumörk og að mörgu leyti ákveðna námslengd einnig. Það er ekki hvetjandi fyrir fjölskyldumenn í sjómannastétt að mennta sig eins og kannske þeirra hugur stendur til og umfram allt eins og ástæða er til fyrir þjóðfélagið að stuðla að vegna þess að þeir hafa ekki aðstæður til þess að afla sér þeirrar menntunar af fjárhagsástæðum. Þess vegna ætti að gera þeim kleift að fá námslán þann stutta tíma sem þeir þurfa til þess að afla sér viðbótarmenntunar svo að þeir geti talist fullgildir starfsmenn á íslenska skipaflotanum. Í þessu sambandi má einnig benda á að það er ótrúlegt að í íslenska skipaflotanum, sem telur um það bil 800 fljótandi atvinnutæki, er stöðvun, þar er engin framþróun í því að fagmenntaðir menn, verkfræðingar, skipaverkfræðingar og aðrir gangi til starfa. Þar hefur verið stöðnun um langt árabil. Það er mikil þróun í fyrirtækjum á landi um skipulagningu, stýringu, skynsamlega hagræðingu. Þetta á sér ekki stað í okkar fljótandi atvinnutækjaskipastól. Þetta er íhugunarefni en kemur einnig inn á þetta mál varðandi menntun og réttindi skipstjórnarmanna.



Herra forseti. Ég tel að það sé mjög tímabært að taka á því máli sem þetta frv. fjallar um og minni á að þessi mál hafa verið til umr. almennt í þjóðfélaginu og meðal hagsmunasamtaka í áraraðir. Á árunum 1974–75 var ég einmitt í nefnd til að endurskoða þetta mál. Þá var núv. hæstv. samgrh. einnig samgrh. Því miður tókst ekki að ljúka gerð þeirrar endurskoðunar þá og þeir sem á eftir honum komu höfðu ekki burði til að halda henni áfram eða flytja frv. um málið. Því fagna ég því að þetta er nú komið upp á borð hjá Alþingi og þakka það frumkvæði sem hér er á ferðinni. Hitt er annað að ég hygg að vel þurfi að huga að því hvers vegna þessar undanþágur eru tilkomnar. Ég fel að það sé m. a. vegna þess að kjör manna á t. d. fiskiskipum hafi ekki verið svo eftirsóknarverð eða aðbúnaður annar. Ég mótmæli því sem kom fram hér hjá hv. síðasta ræðumanni að það séu tengsl á milli slysatíðni og undanþága.. Ég tel að það þurfi að rannsaka það frekar áður en fullyrðingar koma upp um það og tel óeðlilegt að setja fram getgátur um slíkt án þess að rannsókn hafi farið fram. Nauðsynlegt er að tryggja atvinnuréttindi skipstjórnarmanna af mörgum ástæðum og það verður að vera kappsmál Íslendinga að hafa sem hæfasta skipstjórnarmenn hverju sinni til að sinna þeim verkefnum sem fyrir eru á fiskiskipaflotanum og annars staðar.

Heilbr.- og trmrh. (Matthías Bjarnason): Herra forseti. Þetta frv. á að leysa af hólmi gildandi lög frá 13. maí 1966, um atvinnuréttindi vélstjóra á íslenskum skipum. Frv. er unnið á vegum samgrn. í nefnd þar sem áttu sæti fulltrúar frá Stýrimannaskólanum í Reykjavík, Vélskóla Íslands, Sjómannasambandi Íslands, Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands, Vinnuveitendasambandi Íslands, vegna kaupskipaútgerðar, Landssambandi ísl. útgerðarmanna og Vinnumálasambandi samvinnufélaganna, en formaður var skipaður án tilnefningar. Frv. er í eðli sínu náskylt frv. um atvinnuréttindi skipstjórnarmanna, sem var lagt fyrir áðan. Árið 1966 gengu í gildi lög um atvinnuréttindi vélstjóra á íslenskum skipum, sem höfðu í för með sér talsverðar breytingar frá þeim lagaákvæðum sem áður höfðu gilt um það efni. Stóð efni hinna nýju laga í nánu sambandi við efni nýrra laga um vélstjóranám, sem einnig tóku gildi um sama leyti. Um aðdraganda þeirra laga vísast til ítarlegra greinargerða sem fylgdu viðkomandi frv. á sínum tíma. Á þeim tíma, sem liðinn er síðan framangreind lög voru sett, hafa orðið margvíslegar breytingar á því atvinnusviði, sem hér um ræðir, m. a. vegna örrar tækniþróunar, sem í reynd skapar nýjar eða breyttar kröfur um kunnáttu, hæfni og starfsemi þeirra manna sem bera eiga ábyrgð á vélum skipa. Í því frv. um atvinnuréttindi, sem hér liggur fyrir, er leitast við að koma til móts við þessar breyttu þarfir, auk þess sem með frv. er ætlað að einfalda mjög gildandi reglur um þetta efni. Það var hins vegar ekki hlutverk þeirrar nefndar að gera tillögur um breytta tilhögun á vélstjóranámi almennt, en nefndin vill þó koma á framfæri þeim ábendingum að það verði gert hið fyrsta og þá þannig að haft verði mið af ákvæðum þessa frv., ef það verður að lögum. Hvað varðar efni frv. skal einkum vísað til skýringa með einstökum greinum þess, en þó skulu hér áréttuð örfá meginatriði: 1. Ákvæði frv. eru að miklum mun einfaldari en er að gildandi lögum og efnisskipan þess jafnframt skýrari og aðgengilegri. Í frv. er m. a. almennt ekki gerður greinarmunur á tegundum skipa, svo sem hins vegar er gert í gildandi lögum. 2. Ákvæði frv. um fjölda vélstjóra og vélavarða fela í sér meðaltalsreglur, sem nefndin telur æskilegar og reyndar nauðsynlegar í flestum tilvikum. Ljóst er þó að í lögum verður að gæða þessar reglur nokkrum sveigjanleika vegna óhjákvæmilegra aðstæðna, enda örðugt eða jafnvel ógerlegt að setja reglur sem hentað geti jafn vel fyrir öll skip, hvort sem þau eru ný eða gömul, hvert sem verkefni þeirra er. Er því mönnunarnefnd ætlað að leyfa frávik frá meginreglunni, ef sérstakar ástæður krefjast þess eða réttlæta það. 3. Miðað er við að færri sérfróða menn þurfi til starfa í vélarrúmi nú miðað við það sem áður var. Þetta leiðir m. a. af tölvuvæðingu og hinni auknu sjálfvirkni sem orðið hefur í vélbúnaði á síðustu árum, auk þess sem stjórntök véla hafa í auknum mæli færst úr vélarrúmi yfir til stjórnpalls skips. Notkun svokallaðrar skiptiskrúfu í stærri skipum hefur einnig leitt til einföldunar á vélstjórn. 4. Með frv. er miðað að því að mjög verði dregið úr undanþágum frá lögmæltum kröfum til atvinnuréttinda vélstjóra. Nefndin telur að óæskilegt sé að mikið kveði að þess háttar undanþágum, en þær hafa verið mjög tíðkaðar, eins og ég sagði áðan, á mörgum undanförnum árum, einkum á fiskiskipaflotanum. Það er því lagt til að dregið verði nokkuð úr kröfum til hinna lægri réttinda með það að markmiði að tryggt verði að allir þeir, sem við vélstjórn fást, hafi fengið einhverja lágmarksnámsþjálfun og þarf þá að sjá til þess að námi og kennslu verði í framtíðinni hagað til samræmis við þetta. Aðalbreytingarnar í þessu frv. frá gildandi lögum eru þessar í mjög stuttu máli: 1. Samkv. frv. eru reglur um útgáfu skírteina mjög einfaldaðar þar sem þeim er nú fækkað úr 18 í 6. Gildandi lög hafa reynst frekar flókin í framkvæmd og stefna þessi lög mjög til bóta. 2. Greinarmunur á fiskiskipum, farþegaskipum og flutningaskipum er felldur niður í sambandi við réttindamörk og reynslutíma. 3. Hjá skipum með 102–300 hestafla vél er ekki skylt að hafa vélstjóra, heldur vélavörð, sem þarf mun skemmri námstíma en vélstjóri. 4. Á skipum með 300–1019 hestafla vél þarf skv. frv. einn vélstjóra og einn vélavörð í stað tveggja vélstjóra. 5. Á skipum með 1020–2038 hestafla vél þarf skv. frv. tvo vélstjóra, en á farþega- og flutningaskipum með vél yfir 1766 hestöfl þarf auk þess vélavörð eða aðstoðarmann í stað þriggja til fjögurra vélstjóra skv. gildandi lögum. 6. Á skipum með stærri vél en 2038 hestöfl skal hafa þrjá vélstjóra og á farþega- og flutningaskipum auk þess vélavörð eða aðstoðarmann. 7. Í 5. gr. er nýmæli um sérstaka undanþágunefnd, sem veitir undanþágur ef ástæða þykir til, en synjunarúrskurðum hennar má skjóta til ráðherra. Í 2. mgr. er heimild fyrir ráðh. að ákveða með reglugerð gjald fyrir veittar undanþágur, sem renna skuli í sjóð til að veita lán eða styrki til undanþáguhafa sem fara í nám til öflunar starfsréttinda. Benda má á að skv. frv. hlýtur undanþáguveitingum að stórfækka, en fjöldi þeirra stafar af úreltum lagaákvæðum sem miðuð eru við allt aðrar aðstæður en nú eru með mikilli tækniþróun á þessu sviði. 8. Í 6. gr. frv. eru ákvæði um mönnunarnefnd, sem hefur heimild til að ákveða frávik um fjölda vélavarða og vélstjóra ef ástæða þykir til. Um einstaka greinar frv. umfram það sem að framan greinir vísa ég til grg. sem fylgir frv. Ég legg áherslu á að þetta frv., eins og hið fyrra sem ég mætti fyrir, fái afgreiðslu á þessu þingi vegna þess erfiða ástands sem er varðandi undanþágur. Hér er búið að vinna langan tíma, eins og að fyrra frv., til þess að reyna að ná sæmilegu eða nokkuð góðu samkomulagi. Vona ég að sú nefnd sem fær þetta frv. einnig til meðferðar geri sitt besta til að hraða sem kostur er afgreiðslu þessa máls. Herra forseti. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. samgn.



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um gjald af umboðsþóknun og gengismun vegna gjaldeyrisviðskipta á þskj. 593. Um árabil hafa gjaldeyrisbankarnir greitt til ríkissjóðs ákveðið hlutfall af tekjum af umboðsþóknun og gengismun vegna gjaldeyrisviðskipta. Þessir tekjustofnar voru fyrst á lagðir með lögum nr. 86/1960, um útflutningssjóð o. fl., og síðar skv. lögum nr. 4/1960, um efnahagsmál. Núgildandi ákvæði eru í lögum nr. 40 frá 1969, um umboðsþóknun og gengismun gjaldeyrisbankanna. Skv. þeim lögum greiða bankarnir til ríkissjóðs 60% af vergum tekjum vegna þessara viðskipta, en 40% renna til viðkomandi gjaldeyrisbanka. Ekki liggja fyrir nákvæmar tölur um raunverulegan kostnað gjaldeyrisbankanna vegna þessara viðskipta, en upplýst er að mismunur kaup- og sölugengis hefur verið ákveðinn meiri en vera mundi ef ekki kæmi til skattlagningar á þessi viðskipti. Sama má segja um ýmis þjónustugjöld sem leyfilegt er að taka samkv. gjaldskrá. Skv. ákvæði til bráðabirgða V í lögum nr. 65 frá 1982, um skattskyldu innlánsstofnana, var gjald þetta ákveðið 50% frá gildistöku laganna til ársloka 1982, þrátt fyrir ákvæði laga nr. 40/1969. Í frv. til þeirra laga var gert ráð fyrir að hlutfall þetta lækkaði á árinu 1983 í 40%. Þá var einnig gert ráð fyrir heildarendurskoðun laganna fyrir árslok 1983 í ljósi þeirrar reynslu sem þá væri fengin af framkvæmd þeirra. Ákvæði frv. um þetta efni náðu ekki fram að ganga umfram lækkun úr 60% í 50% á árinu 1982. Í bráðabirgðaákvæði skv. tölul. V í lögunum var hins vegar ákveðið að starfandi bankamálanefnd skyldi endurskoða lög nr. 40 frá 1969 fyrir þingbyrjun haustið 1982. Skilaði bankamálanefnd áliti til fjmrh. með bréfi dags. 24. nóv. 1982. Fylgdu bréfi nefndarinnar tvenn drög að frv. til l. um umboðsþóknun og gengismun gjaldeyrisbankanna. Var í öðru þeirra gert ráð fyrir að skatturinn yrði 50% til frambúðar, en í hinu að hann félli niður í áföngum á árunum 1983–1985. Ekki varð af því fyrir árslok 1982 að fyrir Alþingi væri lagt frv. um þetta efni. Hækkaði gjaldið því aftur úr 50% í 60% 1. jan. 1983. Með frv. þessu er lagt til að gjald þetta verði fellt niður í áföngum á árinu 1984–85. Áætlað er að tekjutap ríkissjóðs á árinu 1984 vegna þessa nemi 18 millj. kr., en 36 millj. kr. á árinu 1985 miðað við verðlag ársins 1984. Sem rök fyrir niðurfellingu gjaldsins má nefna að innlánsstofnanir greiða tekjuskatt frá og með rekstrarárinu 1983 skv. lögum nr. 66/1982. Þykir ekki fært að skattleggja sömu tekjur til frambúðar með tvennum hætti. Þar sem niðurfelling gjaldsins þegar í stað mundi hafa í för með sér verulegan missi tekna sem áætlaðar eru í fjárl. fyrir árið 1984 er lagt til að gjaldið verði fellt niður í áföngum. Þá er lagt til að fjmrh. verði heimilað að endurgreiða eða falla frá innheimtu á 1/6 hluta gjaldsins vegna ársins 1983. Með því er komið í veg fyrir þá tímabundnu hækkun gjaldsins sem leiddi af því hversu síðbúnar tillögur um frambúðarskipan þess urðu. Með niðurfellingu gjaldsins er þess að vænta að mismunur kaup- og sölugengis erlends gjaldmiðils verði ákveðinn með hliðsjón af breyttum aðstæðum svo og ýmis gjöld vegna þessara viðskipta endurskoðuð. Virðulegi forseti. Ég legg til að frv. þessu verði vísað til hv. fjh.- og viðskn. að lokinni þessari umr. og 2. umr.



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um breyt. á lögum nr. 65 frá 19. maí 1982, um skattskyldu innlánsstofnana, á þskj. 594. Vorið 1982 voru á Alþingi samþykkt lög um skattskyldu innlánsstofnana, lög nr. 65 frá 1982. Efnislega fólst í lögum þessum að á árinu 1982 skyldu innlánsstofnanir, aðrar en smæstu sparisjóðir, greiða sérstakan skatt til ríkissjóðs er næmi 0.06% af heildarinnlánum þeirra í lok hvers mánaðar. Frá og með tekjuárinu 1983 skulu þær innlánsstofnanir, er lögin taka til, hins vegar vera skyldar til greiðslu tekju- og eignarskatts og skal álagning byggjast á almennum reglum laga nr. 75/1981. Þó eru gerð frávik frá almennum reglum skattalaga varðandi fáein atriði. Þessi frávik varða heimild til niðurskriftar útistandandi viðskiptaskulda, skattalega meðferð við sameiningu sparisjóða og annarra innlánsstofnana og greiðslufyrirkomulag skatta skv. lögunum, þar sem nokkurs konar staðgreiðslufyrirkomulagi er komið á varðandi innlánsstofnanir. Í 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða samkv. rómverskum tölul. V í lögunum er loks tekið fram að þau skuli ásamt lögum nr. 40/1969 endurskoðuð af starfandi bankamálanefnd. Í samræmi við þetta gerði nefndin drög að nýju frv. til l. um skattskyldu innlánsstofnana og tvenn drög að frv. að lögum um umboðsþóknun og gengismun gjaldeyrisbankanna. Þessi frv.-drög sendi nefndin fjmrn. með bréfi dags. 24. nóv. 1982. Er bréf þetta ásamt fyrrgreindum frv.drögum birt sem fskj. með lagafrv. þessu. Í till. bankamálanefndar um frv. til l. um skattskyldu innlánsstofnana er í höfuðdráttum byggt á ákvæðum laga nr. 65 frá 1982. Þó eru í frv. gerðar tillögur um fimm viðamiklar efnisbreytingar sem allar horfa til þess að létta skattbyrði innlánsstofnana. Eru brtt. nefndarinnar eftirfarandi: 1. Í 1. mgr. frv.-dragana er gert ráð fyrir að innlánsstofnanir verði eignarskattsfrjálsar. Ætla má að eignarskattur þeirra aðila sem skattskyldir eru skv. lögunum mundu nema nálægt 22 millj. kr. vegna eigna í lok ársins 1983, miðað við að eignarskattur sé 1.1% af stofni. 2. Í 2. gr. frv.-draganna er gert ráð fyrir að allir stofnlánasjóðir og veðdeildir bankanna verði undanþegin skattskyldu, en skv. gildandi lögum er þessi skattundanþága bundin við lögbundna stofnlánasjóði. Erfitt er að meta hversu mikil fjárhagsleg áhrif þessi till. hefur, ekki síst þar sem hún kann að hafa áhrif á uppbyggingu einstakra deilda innlánsstofnana þegar fram í sækir. 3. Í 3. gr. frv.-draganna er lagt til að opnuð verði heimild til sérstakrar niðurfærslu er nemi 1% af aukningu útlána og veittra ábyrgða á rekstarárinu. Ætla má að þessi heimild geti lækkað skatttekjur um nálægt 10.5 millj. kr. vegna rekstrarársins 1983, og er þá miðað við að skatturinn sé 50% af skattstofni. 4. Þá er í 5. gr. frv.-draganna lagt til að innlánsstofnanir með lægri innstæðu en 50 millj. kr. í árslok 1982 skuli vera skattfrjálsar. Fjárhagsleg áhrif af þessari till. eru óveruleg þar sem þær innlánsstofnanir sem hér um ræðir höfðu einungis tæp 4% af heildarinnlánunum 1982. 5. Loks leggur bankamálanefndin til í ákvæði til bráðabirgða IV að horfið verði að eftirágreiðslu skatts í stað núgildandi staðgreiðslufyrirkomulags. Við þetta félli niður tekjustreymi eins árs í ríkissjóð og mundi áhrifanna að langmestu leyti gæta á árinu 1984. Allítarlegan rökstuðning fyrir tillögum bankamálanefndar er að finna í grg. með frv.-drögum og vísast um þær til fylgiskjals. Telja verður að rík rök mæli með því að starfsemi innlánsstofnana sé skattskyld á hliðstæðan hátt og starfsemi annarra atvinnufyrirtækja í landinu. Af því leiðir að sterk rök varðandi séreðli starfseminnar verði að liggja fyrir til þess að unnt sé að víkja frá almennum skattlagningarreglum að því er þessar stofnanir varðar. Verður að telja það hæpið að nægilega þungvæg rök af þessu tagi liggi að baki öllum tillögum bankamálanefndarinnar. Að því er greiðslufyrirkomulag á sköttum innlánsstofnana varðar er ljóst að ríkissjóður má á árinu 1984 alls ekki við þeim tekjumissi er af tillögum bankamálanefndar í þessu efni mundi leiða. Í frv. þessu eru því einungis gerðar tillögur um tvenns konar breytingar á núgildandi ákvæðum laga um skattskyldu innlánsstofnana. Svara þær til þeirra tillagna sem bankamálanefnd gerði og raktar eru í 3. og 4. tölul. hér að framan, enda þótt í frv. þessu sé lögð til nokkuð önnur útfærsla en bankamálanefnd gerði tillögur um, eins og nánar er rakið í aths. við einstakar greinar. Virðulegi forseti. Ég legg til að frv. þessu verði vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn. að lokinni þessari umr.



Virðulegi forseti. Heilbr.- og trn. Ed. tók til umfjöllunar frv. til l. um sjóntækjafræðinga. Eins og hv. þm. rekur minni til var þetta frv. afgreitt héðan frá Ed. með nokkrum breytingum. Nú hefur það gerst að smávægileg breyting var gerð á frv. í Nd. og því er það komið hér til umr. á nýjan leik. Það er ekki mikil breyting sem gerð var í Nd. við 3. gr. frv., nánast orðalagsbreyting. Eins og frv. hljóðaði eftir 2. umr. í Ed. var 3. gr. á þessa leið: „Nú uppfyllir umsækjandi skilyrði 2. gr. að öðru leyti en því að hann hefur ekki íslenskt ríkisfang, er þá ráðh. heimilt að veita honum ótakmarkað eða tímabundið leyfi að fengnum meðmælum sömu aðila og um getur í 2. gr.“ Breyting var gerð í Nd. þar sem stendur „að fengnum meðmælum“. Þar er lagt til að standi: að fenginni umsögn. Þá er komið sama orðalag í öllum þeim greinum þar sem getið er um og vitnað til umsagnaraðila. Ég talaði um það áðan að hér væri aðeins um orðalagsbreytingu að ræða. Það skal viðurkennt að hér er um nokkra efnisbreytingu að ræða, en smávægilega. Meðmæli eru þrengri merkingar en umsögn. Heilbr.- og trn. hefur ekkert við þetta að athuga og leggur til að frv. verði samþykkt með þeirri breytingu sem var lögð til í Nd.



Virðulegi forseti. Við ákvörðun fiskverðs þann 10. febr. s. l. var að venju rætt mikið um afkomumál sjávarútvegsins. Þá kom í ljós að afkomuhorfur í saltfiskframleiðslu voru tiltölulega slæmar á árinu 1984 og saltfiskframleiðendur, sem stóðu að fiskverði, töldu að nokkur mismunun þyrfti að eiga sér stað annars vegar á útflutningsgjöldum saltfisks og hins vegar á útflutningsgjöldum af frystum fiski. Þeir vitnuðu til þess, að hér á árum áður voru útflutningsgjöld af frystum fiski lægri en af saltfiski og skreið og töldu rétt að til þessa væri tekið tillit við núverandi aðstæður. Ég vil taka það fram að ég tel út af fyrir sig óheppilegt að nota útflutningsgjald með þessum hætti. Hinu er hins vegar ekki að neita, sem fram kom í þeirra rökstuðningi, að fordæmi var fyrir því. Þótti eftir atvikum rétt að verða við tilmælum þeirra og var ákveðið að leggja fyrir Alþingi frv. sem kvæði á um að útflutningsgjald af saltfiski skyldi vera 4% á árinu 1984 í stað 5.5% áður. Þetta munar saltfiskframleiðsluna nokkru og minnkar þann taprekstur sem áætlaður var við ákvörðun fiskverðs. Í Nd. var gerð sú breyting á frv. að nefndin ákvað að lækka einnig útflutningsgjald af þeirri skreið sem framleidd var fyrir 31. des. 1983 og ógreidd var á þeim degi í 4% úr 5.5%. Eins og kunnugt er hafa verið miklir söluörðugleikar á skreið. Tel ég því eðlilegt að gera þessa breytingu með tilliti til þeirra aðstæðna. Einnig var gerð sú breyting í Nd. að ráðh. er heimilt að lækka eða fella niður útflutningsgjald af fóðurlýsi, sem framleitt er á árunum 1984 og 1985, enda flytji framleiðandi það út undir íslensku vörumerki. Hér er um mjög lítið mál að ræða fjárhagslega. En fyrirtæki hafa verið að reyna að vinna nýja markaði fyrir fóðurlýsi og áhugi er fyrir því að auka framleiðslu þess til að nýta betur þann úrgang sem nú er hent í sjóinn. Eðlilegt er að liðka til fyrir þeim aðilum sem vilja koma þessari afurð á markað. Þar af leiðandi féllst sjútvn. Nd. á að veita þessa heimild, þó aðeins á árunum 1984 og 1985. Með því ætti að fást reynsla á því hvort hér geti orðið um framtíðarmarkaði að ræða. Ég sé ekki ástæðu til að hafa frekari orð um mál þetta. Það skýrir sig vel í grg. með frv. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði því vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.



Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir áliti allshn. sem er að finna á þskj. 598. Eins og það ber með sér hefur nefndin athugað frv. um málflytjendur og leggur til að það verði samþykkt. Þetta frv. er ekki mikið að vöxtum og efni þess er skýrt. Í aths. er gerð rækileg grein fyrir því hvert efni þess er. Enn fremur skýrði hæstv. dómsmrh. efni frv. í framsöguræðu sinni. Þess vegna sé ég ekki ástæðu til að lengja mál mitt um frv. en endurtek að allshn. mælir með samþykkt þess.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. heilbr.- og trn. á þskj. 560, um frv. til l. um eiturefni og hættuleg efni, nr. 85/1968, með síðari breytingum. Frv. þetta lýtur að því að þrengja útgáfu eiturbeiðna tiltekinna eiturefna í flokkum I og II þannig að þau megi aðeins láta úti einu sinni á sama hátt og gildir um útgáfu lyfseðla. Einnig er gildistími þrengdur og verður hámark eitt ár frá útgáfudegi. Þá er einnig gert ráð fyrir að heimila fyrirtækjum sem flytja inn eiturefni til eigin þarfa að selja öðrum af birgðum sínum. Nefndin fékk formann eiturefnanefndar, Þorkel Jóhannesson, á sinn fund. Svaraði hann fyrirspurnum nefndarmanna um starfshætti eiturefnanefndar. Það kom fram í þeim viðræðum að þessi breyting á útgáfu leyfisskírteina tekur ekki til þeirra manna sem starfa í landbúnaði og garðyrkju eða við meindýraeyðingu og þurfa stöðugt að hafa með höndum slík efni sem heyra undir X- og A-flokka. Þeirra leyfi eru útgefin til þriggja ára. En ætla má að þessir aðilar hafi þá þekkingu til að bera á notkun slíkra efna að óþarft sé að setja tímamörk á útgáfu slíkra leyfa því að þessir aðilar fá kennslu t. d. í Garðyrkjuskóla ríkisins í meðferð eiturefna. Nefndin mælir með samþykkt þessa frv. með tveimur breytingum. Þær eru ekki efnislegar heldur er þar aðeins um orðalagsbreytingar að ræða. Undir nál. skrifa Davíð Aðalsteinsson, Helgi Seljan, Karl Steinar Guðnason, Kolbrún Jónsdóttir, Lárus Jónsson, Árni Johnsen og Salome Þorkelsdóttir.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. allshn. á þskj. 595 um frv. til l. um breytingu á umferðarlögum, nr. 40 23. apríl 1968, með síðari breytingum. Frv. þetta fjallar um að við akstur bifreiða, bifhjóla og léttra bifhjóla skuli jafnan vera tendruð ljós á lögboðnum ljóskerum, þ. e. um notkun ökuljósa allan sólarhringinn allan ársins hring og jafnframt um merkingar á bifreiðum, sem flytja skólabörn, þ. e. stöðvunarskyldu bifreiða sem koma á eftir eða á móti slíkum bifreiðum á meðan skólabörnum er hleypt út eða þau eru tekin upp í skólabifreiðina. Nefndin leitaði umsagna eftirtalinna aðila um frv.: Félags ísl. bifreiðaeigenda, Bílagreinasambandsins, Umferðarráðs, Blindrafélagsins, Bifreiðaeftirlits ríkisins, Öryrkjabandalagsins, Bindindisfélags ökumanna og Umferðarlæknisfræðifélagsins. Skriflegar umsagnir bárust frá öllum þessum aðilum nema Umferðarlæknisfræðifélaginu, en þaðan kom munnleg umsögn í gegnum síma. Allar þessar umsagnir eru jákvæðar. Sumar þeirra gera nokkuð ítarlega grein fyrir áliti sínu á þeim þáttum sem frv. fjallar um. Aðrar umsagnir eru á þann veg að ekki eru gerðar athugasemdir eða mælt með samþykkt frv. Ég sé ekki ástæðu til að orðlengja þetta frekar, herra forseti, en ég vil lesa hér niðurlag umsagnar stjórnar og varastjórnar Blindrafélagsins, því að sú umsögn gefur nokkuð góða mynd af því sem að baki flutnings þessa frv. liggur. Í bréfi Blindrafélagsins segir, með leyfi forseta: „Stjórnin telur að hér sé um mikið hagsmuna- og öryggismál að ræða fyrir blinda og sjónskerta, aldraða og börn og alla öryrkja og aðra þá sem eiga í erfiðleikum í umferðinni. Enn fremur leyfir stjórnin sér að benda á að samþykkt frv. þessa eykur til muna öryggi heyrnarlausra í umferðinni, hvort sem þeir eru gangandi eða akandi. Samþykkt þessa frv. mun einnig stuðla að því að færri hljóti örorku af völdum umferðarslysa.“ Undir bréfið ritar formaður Blindrafélagsins, Samtaka blindra og sjónskertra á Íslandi, Halldór S. Rafnar, og Sverrir Karlsson varaformaður. Eins og ég sagði áðan sé ég ekki ástæðu til að hafa fleiri orð um þetta mál. Það fékk nokkra umfjöllun í þessari hv. deild við 1. umr. Nefndin mælir með samþykkt frv. Einn nm., Eiður Guðnason, var fjarverandi við afgreiðslu málsins, en hann er einn af meðflm. frv. Einn nm., Valdimar Indriðason, skrifar undir með fyrirvara. Aðrir nm. sem skrifa undir frv. eru Ólafur Jóhannesson, Eyjólfur Konráð Jónsson, Stefán Benediktsson, Sigríður Dúna Kristmundsdóttir og Salome Þorkelsdóttir.



Virðulegi forseti. Eins og kom fram hjá hv. frsm. n. skrifaði ég undir nál. með fyrirvara. Þarna er þó ekki um að ræða alvarlegan fyrirvara af minni hálfu. Ég er í meginefni sammála þessu frv. hvað viðkemur skólaakstrinum og öryggisreglum við hann og annað slíkt. Það sem ég er ekki sammála öðrum nm. um er í sambandi við ljósatíma. Mér er sagt að endurskoðun á umferðarlögum standi yfir og sé búin að standa alllengi yfir. Kannske kemur eitthvað nýtt fram í þessum efnum við þá endurskoðun sem við erum nú að leggja til að breytt verði en það liggur ekki fyrir í dag. Það sem ég finn að þessu, eins og ég sagði, er það að fara að skylda alla til þess að hafa ljós á bifreiðum sínum allt árið um kring. Ég er ákaflega mótfallinn því að við setjum þau lög og reglur, sem ekki eru haldin. Ég er nærri því viss um að yfir hásumarið, a. m. k. í þéttbýlinu, verður það þverbrotið að ekið verði með ljósum allan sólarhringinn á sólskinsdögum, sem við vonandi fáum fleiri í sumar en í fyrrasumar. Persónulega finnst mér það truflandi í umferð og ég ítreka það að ég er á móti því að við setjum of mikið af reglum sem eru brotnar. Ég óttast það mjög að löggjafinn geti ekki haft það eftirlit með þessu sem skyldi. Hins vegar verður auðvitað eins og alltaf áður að miða akstur við aðstæður og án vafa verður áfram kveikt á ljósum úti á rykugum vegum og í dumbungi og þoku og súld, eins og fram kemur líka í núverandi umferðarlögum. En ég vara við því að það verði tekið svona beinskeytt upp alveg ákveðið allt árið. Þess vegna legg ég til að við höfum þetta til málamiðlunar á þann veg núna að ljósaskylda verði ekki nema á meðan skólatími stendur yfir. Það er fjallað um skólabifreiðar og öryggi skólabarna hér á öðrum stað í frv. Því er ég sammála, en þar þarf að fara gætilega líka. Ég legg því til að ljósaskylda á ökutækjum hjá okkur verði ekki nema við sérstakar aðstæður tímabilið 15. maí til 1. september. Annan tíma sé þá skylda að hafa ökuljós. Vegna tímaskorts er ég hér með skriflega brtt. Það mun reyna á það hvort hún hefur fylgi hér í hv. deild eða ekki. Ég geri það að till. minni að niðurlag 2. gr. gildandi umferðarlaga orðist svo: „Ljósatími: Tíminn frá hálfri klukkustund eftir sólarlag til hálfrar klukkustundar fyrir sólarupprás frá 15. maí til 1. september. Annan árstíma svo og í þoku og við önnur svipuð birtuskilyrði, skulu ljós ökutækja ávallt tendruð í akstri.“ Með þessari breytingu er fellt inn í núverandi lög tímabilið 15. maí til 1. september, sem ljósaskylda er ekki á, ef svo má segja. Á öðrum árstíma sé ljósaskylda á öllum ökutækjum og auðvitað áfram eins og verið hefur við slæm akstursskilyrði. Hæstv. forseti. Ég legg þetta fram hér á þennan veg. Ég veit ekki hvort þetta er fullnægjandi, en ég hafði ekki önnur ráð til að koma brtt. á framfæri við þessa umr.



Virðulegi forseti. Ég er einn af flm. þessa frv. og kem hér aðeins vegna brtt. sem hv. 3. þm. Vesturl. mælti fyrir áðan. Mig langar til að benda hv. þm. í því sambandi á umsögn Bifreiðaeftirlits ríkisins um þetta frv. Þar segir með leyfi forseta: „Bifreiðaeftirlit ríkisins telur notkun ljósa við akstur bifreiðar, bifhjóls og létts bifhjóls allan sólahringinn allt árið til mikils öryggis.“ Þeirra álit fer því ekki á milli mála. Ég skil vel hvað vefst fyrir hv. 3. þm. Vesturl. í þessu máli. Það er svolítið ankannalegt að hugsa sér bifreiðar aka um með fullum ljósum á sólskinsdögum. En þeir eru nú ekki margir hér á landi og ég held að öryggisatriði þess að þetta sé almenn regla vegi miklu þyngra en smekksatriði í þessu efni.



Virðulegi forseti. Ég vil minna á það að við búum í landi sem er þeim kostum búið að hér er bjart svo til allan sólarhringinn ákveðinn hluta ársins. Og ég vil minna á það að fara ætti varlega í að flytja inn ýmsar erlendar hugmyndir þótt þær kunni að henta í ákveðnum löndum. Ég tel einmitt þennan þátt þessa frv., ljósaskylduþáttinn, vera þess eðlis að hann eigi ekki við í okkar landi. Ég vil taka undir orð hv. 3. þm. Vesturl. Ég er sammála þessu frv. í meginmáli en þykir ekki ástæða til að styðja slíka ljósaskyldu og vil enn benda á það, að það er reynsla af því hér á landi að almennt er hægt að treysta ökumönnum til þess að aka með ljósum þegar þörf krefur við erfið skilyrði, hvort sem það er á skyldum ljósatíma eða ekki. Þess vegna tel ég þetta atriði í frv. óþarft.



Herra forseti. Mér þykir rétt að segja hér nokkur orð vegna aths., sem fallið hafa varðandi ljósanotkun bifreiða, frá hv. 3. þm. Vesturl., sem hefur skrifað undir nál. með fyrirvara og hefur nú lagt hér fram brtt., og einnig vegna orða hv. 3. þm. Suðurl. Það má segja að við séum að endurtaka það sama og kom fram við 1. umr. Þetta eru sömu þm. og þá lýstu skoðun sinni. Hún er því nokkuð vel kunn. Mig langar þó að benda hv. 3. þm. Suðurl. á að ekki er ætlað að taka upp notkun ökuljósa hér allan sólarhringinn vegna þess að svo sé erlendis. Frv. er í sjálfu sér ekki að erlendri fyrirmynd hugsað. Það er ekki svo víða erlendis sem almenn ljósaskylda hefur verið tekin upp, en þó er það á döfinni og er verið að koma slíkri skyldu á víða á Norðurlöndum. Segja má að ástæðan hafi verið skilgreind hér. Ég gerði það áðan og kannske einmitt best með þeim orðum sem ég tók upp úr bréfi frá Blindrafélaginu. Þetta er öryggisatriði sem er talið skipta miklu máli. Það skiptir miklu máli að gera allt það sem tiltækt er til að fækka slysum í umferðinni. Það er alveg sama hvort sú umferð fer fram í lofti, á láði eða legi. Það er jafnalvarlegt mál hvar sem umferðarslys verða. Hér er verið að fjalla um umferðarslys á landi. Hv. 3. þm. Suðurl. minntist á að það væri bjart allan sólarhringinn. Þetta er ekki alveg rétt vegna þess að menn sjá misvel til. Sumir eru sjóndaprir og það er einmitt verið að taka tillit til þeirra sem ferðast í umferðinni fótgangandi, þurfa að gæta sín á ökutækjunum. Það er verið að fara fram á það að þeir sem stjórna ökutækjunum taki tillit til þessara vegfarenda með því að kveikja á ljósunum, jafnvel þó um hábjartan dag sé, því að sjóndaprir sjá þá ökutækin fyrr en ef engin ljós eru sem gefa til kynna að ökutæki sé á ferð. Þetta er meginmálið sem ég vil einu sinni enn ítreka. Það mætti e. t. v. nefna það hér að Bifreiðaeftirlit ríkisins telur notkun ljósa við akstur bifreiða, bifhjóls og létts bifhjóls allan sólarhringinn allt árið til mikils öryggis. Þetta kemur fram í umsögn þess. Ég held að það hljóti að vera óhætt að taka mark á því sem starfsmenn Bifreiðaeftirlits ríkisins segja um þessi mál. Mér þykir við þetta tækifæri, úr því að ég er nú komin aftur í ræðustólinn, rétt að skýra frá öðru atriði sem kom fram í umsögn Bifreiðaeftirlitsins. Ég vil leyfa mér að lesa síðustu mgr., með leyfi forseta, en þar stendur: Bifreiðaeftirlit ríkisins hefur gefið út námsskrá til undirbúnings almennu ökuprófi. Í henni er lögð mikil áhersla á að nemendur læri að gæta varúðar, einkum þar sem hætturnar eru mestar, jafnframt að sýna lipurð og tillitssemi í akstri. Þá er lögð áhersla á að nota ljós bifreiðarinnar einnig til að vekja athygli á eigin bifreið. Þessi viðbót við sjálft svarið kann að skýra nánar afstöðuna gagnvart einstökum liðum frv.“, segir Guðni Karlsson, forstöðumaður Bifreiðaeftirlits ríkisins, í sinni umsögn. Ég veit ekki hvort ástæða er til að hafa öllu fleiri orð um þetta. Nefndin var sammála um að gera ekki breytingar á frv. Þó get ég út af fyrir sig verið sammála því að málamiðlun væri að sleppa skyldunotkun ljósa yfir hásumartímann, eins og brtt. hv. 3. þm. Vesturl. fjallar um. Þetta var nokkuð rætt þegar frv. var lagt fram. Í meðförum allshn. á síðasta þingi var m. a. forstöðumaður Bifreiðaeftirlits ríkisins þeirrar skoðunar að kannske væri rétt að lögleiða þetta í áföngum og miða ljósatímann við skólatíma í fyrstu. En hann hefur skipt um skoðun. Ég held að ég hafi skýrt frá þessu áður, en ég get ítrekað það nú. Hann telur að það eigi að ganga alla leið til að tryggja sem best öryggi í þessum efnum. Þess vegna hefur niðurstaðan orðið sú, að allshn. varð sammála um að koma ekki með brtt. við frv. Þess vegna verð ég að lýsa því yfir að ég get ekki fallist á brtt. þótt svo ég viðurkenni að frv. svo breytt væri spor í rétta átt.



Herra forseti. Ég er samþykkur því frv., sem hér er um að ræða, í öllum meginatriðum, en eftir þær umr. sem hér hafa farið fram er ég samþykkur þeirri brtt. sem borin hefur verið fram við frv. Það er einkum vegna þess að ég óttast að eftirlit með framkvæmd frv. yfir þann tíma verði mjög slælegt hjá okkur, þessi löggjöf verði ekki haldin og lögregla hafi ekki aðstöðu til að hafa eftirlit með henni eins og skyldi. Þá óttast ég að það auki á óöryggi í umferðinni t. d. að sjónskertir treysti á að yfir þennan tíma séu ljós á öllum bifreiðum, en þegar í ljós komi að svo sé ekki muni öryggið fara minnkandi yfir sumartímann en ekki batnandi. Þetta finnst mér meginatriðið og þess vegna er ég samþykkur þeirri brtt. sem hér hefur verið borin fram.