Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil óska eftir, að þessi till. verði tekin aftur til 3. umr., svo að fjvn. fái tækifæri til að ræða hana.



Ég hef ekkert á móti því og skal taka till. aftur til 3. umr. Brtt. 291,18 tekin aftur. - 345,V tekin aftur. - 291,19–21 samþ. með 35 shlj. atkv. - 306,4 felld með 28:12 atkv. - 308,V.2 tekin aftur. - 291,22–23 samþ. með 33 shlj. atkv. - 306,5 felld með 24:12 atkv. - 291,24 samþ. með 27 shlj. atkv. - 308,VI tekin aftur. 14. gr., svo breytt, samþ. með 31 shlj. atkv. Brtt. 291,25–27 samþ. með 31 shlj. atkv. - 315,VI tekin aftur. - 308,VII tekin aftur. - 308.VIlI tekin aftur. Brtt. 291,28–30 samþ. með 32 shlj. atkv. - 291,31 samþ. með 27:7 atkv. - 306,6 felld með 26:8 atkv. - 291,32 samþ. með 26 shlj. atkv. - 306,7 felld með 23:13 atkv. - 306,7 varatill. felld með 26:14 atkv. - 308,IX tekin aftur. - 291,33–34 samþ. með 28 shlj. atkv. - 306,8 tekin aftur. - 315,VII tekin aftur. - 291,35–40 samþ. með 36 shlj. atkv. - 291,41.a–b samþ. með 29 shlj. atkv. - 308,X samþ. með 32:1 atkv. - 291,41.c–e samþ. með 29 shlj. atkv. - 315,VIII samþ. með 28 shlj. atkv. - 291,41.f samþ. með 34 shlj. atkv. - 291,42–44 samþ. með 30:2 atkv. - 291,45 samþ. með 30 shlj. atkv. - 308,XI.a samþ. með 33:1 atkv. - 308,XI.b samþ. með 25 shlj. atkv. - 291,46–47 samþ. með 26 shlj. atkv. - 308,XII tekin aftur. 15. gr., svo breytt, samþ. með 32 shlj. atkv. Brtt. 291,48 samþ. með 35 shlj. atkv. - 291,49 samþ. með 26 shlj. atkv. - 315,IX felld með 28:6 atkv. - 291,50 samþ. með 31 shlj. atkv. - 291,51 samþ. með 33 shlj. atkv. - 291,52 samþ. með 31 shlj. atkv. - 291,53 samþ. með 31 shlj. atkv. , - 300,3–4 samþ. með 27 shlj. atkv. - 291,54 samþ. með 30 shlj. atkv. - 291,55 samþ. án atkvgr. - 291,56 samþ. án atkvgr. - 291,57 samþ. með 37 shlj. atkv. - 306,9 tekin aftur. - 291,58 samþ. með 32 shlj. atkv. - 306,10 felld með 24:12 atkv. 16. gr., svo breytt, samþ. með 32 shlj. atkv. Brtt. 291,59–60 samþ. með 41 shlj. atkv. - 291,61.a tekin aftur. - 291,61.b og 62-65 samþ. með 41 shlj. atkv. - 291,66.a samþ. með 28 shlj. atkv. - 308,XIII tekin aftur. - 291,66.b tekin aftur. - 291,67 samþ. með 31:1 atkv. - 315,X felld með 34:15 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SG, GÍG, StgrA, ÁkJ, ÁÁ, ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, JÁ, LJós. nei: SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BÓ, EystJ, GG, GJ, GTh, HA, HelgJ, IngJ, JóhH, JJós, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SÁ, SB, JPálm. 3 þm. (BBen, FJ, HermJ) fjarstaddir. 5 þm. gerðu svofellda grein fyrir atkv.:



Herra forseti. Þar sem von er á frv. frá hæstv. ríkisstj. um ráðstöfun á tekjuafgangi þessa árs, sé ég ekki ástæðu til að samþ. till. og segi því nei.



Með tilvísun til grg. hv. 7. þm. Reykv. segi ég nei.



Með skírskotun til grg. hv. 7. þm. Reykv. segi ég nei.



Með tilvísun tll grg. hv 7. þm. Reykv. segi ég nei.



Ég segi nei með tilvísun til grg. hv. 7. þm. Reykv. Brtt. 306,11 felld með 29:12 atkv. - 306,12 felld með 30:12 atkv. - 306,13 felld með 39:9 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SG, StgrA, ÁkJ, ÁS, BrB, E01, FRV, JÁ, LJós. nei: SÁ, SB, SÓÓ, SkG, GÍG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁÁ, ÁB, BSt, BÓ, EmJ, EystJ, GG, GJ, GTh, GÞG, HÁ, HV, HG, HelgJ, IngJ, JóhH, JJós, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PÞ, PO, RÞ, JPálm. PZ greiddi ekki atkv. 3 þm. (BBen, FJ, HermJ) fjarstaddir. 1 þm. gerði svofellda grein fyrir atkv.:



Herra forseti. Þar sem Ísland er orðið aðili að Atlantshafssáttmálanum í samræmi við vilja meiri hl. Alþingis, getur það ekki neitað að greiða tillag til þessarar stofnunar, og segi ég því nei. 17. gr., svo breytt, samþ. með 31 shlj. atkv. 18.-19. gr. samþ. með 31 shlj. atkv. Brtt. 291,68 samþ. með 28 shlj. atkv. - 291,69 samþ. með 32 shlj. atkv. - 315,XI felld með 28:15 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: LJós, SG, GÍG, StgrA, ÁkJ, ÁS, BrB, EOl, EmJ FRV, GÞG, HV, HG JÁ, JR. nei: KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SÁ, SB, SÓÓ, SkG, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, IngJ, JG, JS, JörB, KK, JPálm. MJ, ÁÁ, BSt, BÓ, JóhH, JJós greiddu ekki atkv. 3 þm. (BBen, FJ, HermJ) fjarstaddir. Brtt. 291,70 samþ. með 32 shlj. atkv. - 291,71 samþ. með 44 shlj. atkv. 20. gr., svo breytt, samþ. með 39 shlj. atkv. 21. gr. með þeim tölubreytingum, sem á eru orðnar eftir atkvgr. um aðrar greinar frv., samþ. með 33 shlj. atkv. Brtt. 315,XH tekin aftur. - 291,72 samþ. með 30 shlj. atkv. - 315,XIII samþ. með 37 shlj. atkv. - 315,XIV tekin aftur. - 315,XV felld með 25:20 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, JJós, JÁ, JR, LJós, SÁ, SB, SG, GÍG, MJ, StgrA, ÁkJ, ÁÁ, ÁS. nei: EystJ, GG, GJ, HÁ, HelgJ, IngJ, JóhH, JG, JS, JörB, KK, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SkG, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, JPálm. BÓ, GTh, KS, SÓÓ greiddu ekki atkv. 3 þm. (BBen, FJ, HermJ) fjarstaddir. Brtt. 308,XIV tekin aftur. - 291,73 samþ. með 33 shlj. atkv. - 291,74 samþ. með 27 shlj. atkv. - 308,XV samþ. með 28 shlj. atkv. - 308,XVI tekin aftur. - 308,XVII tekin aftur. Brtt. 291,75 samþ. með 40 shlj. atkv. - 291,76 samþ. með 45 shlj. atkv. - 307,2.a.1 felld með 32:14 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: StgrA, ÁÁ, ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, JÁ, LJós, SG, GÍG. nei: StgrSt, VH, AE, ÁB, BSt, BÓ, EystJ, GG, G J, GTh, HÁ, HelgJ, IngJ, JóhH, JJós, JG, JS, JörB, JR, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SÁ, SÓÓ, SkG, MJ, JPálm. ÁkJ greiddi ekki atkv. 5 þm. (BBen, FJ, HermJ, SB, ÞÞ) fjarstaddir. Brtt. 307,2.a.2 felld með 26:9 atkv. - 307,2.a.3 felld með 30:13 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, JÁ, LJós, SG, GÍG, StgrA, ÁS. nei: EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, IngJ, JóhH, JJós, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, P0, RÞ, SÁ, SÓÓ, SkG, MJ, VH, AE, ÁB, BSt, JPálm. ÁkJ greiddi ekki atkv. 8 þm. (BÓ, FJ, HermJ, SB, StgrSt, ÞÞ, ÁÁ, BBen) fjarstaddir. 4 þm. gerðu svo hljóðandi grein fyrir atkv. sínu:



Herra forseti. Það hefur verið upplýst hér, að hæstv. ríkisstj. muni bera fram frv. um það, hvernig skuli ráðstafa þeim tekjuafgangi, sem kann að verða á þessu ári, og ég tel, að ákvæði um greiðslurnar á þessum skuldum eigi að koma í það frv., og þar sem það hefur upplýstst hér, að hv. 6. landsk. þm. hefur ekki kunnað að fara rétt með tölur, má ekki treysta þessum tölum heldur, og segi ég því nei.



Herra forseti. Ég tel brýna nauðsyn bera til þess, að ríkissjóður standi skil á þessum skuldum, sem hér um ræðir. En nú mun væntanlegt frv. frá hæstv. ríkisstj. um ráðstöfun á tekjuafganginum, og vil ég því sjá, hverju fram vindur, og segi nei við þessari till.



Herra forseti. Ég vil ekki segja blátt og kalt nei við því, að ríkissjóður standi skil á því, sem honum ber að greiða. En þar eð bv. þm. Barð. hefur upplýst, að í fyrsta lagi sé ekki farið rétt með tölur hér, sem ég skal engan dóm á leggja, og í öðru lagi, að hæstv. ríkisstj. muni leggja fram till., sem miði í þá átt að greiða þessar skuldir, get ég ekki sagt annað en nei við þessari till.



Herra forseti. Það er mín skoðun, að það eigi að ákveða í lögum, hvernig tekjuafganginum sé ráðstafað, en þar sem ekki bólar á því frv., sem hæstv. ríkisstj. hefur boðað að fram komi um skiptingu þessa fjár, og heyra má á hv. þm., að þingi sé þá og þegar að ljúka, segi ég já við þessari till. Brtt. 307,2.a.4 felld með 27:13 atkv. - 307,2.b felld með 29:13 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, J Á, LJós, SG, GÍG, StgrA. nei: VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, JóhH, JJós, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, P0, RÞ, SÁ, SÓÓ, SkG, MJ, JPálm. ÁkJ, PÞ greiddu ekki atkv. 8 þm. (ÁÁ, BBen, BÓ, FRV, HermJ, IngJ, SB, StgrSt) fjarstaddir. 22. gr., svo breytt, samþ. með 32 shlj. atkv. 23.–24. gr. samþ. með 38 shlj. atkv. Fyrirsögn frv. og fyrirsagnir kafla þess samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 35 shlj. atkv.



Herra forseti. Á þskj. 199 hef ég flutt þáltill. um jöfnunarverð á olíum og benzíni. Að ég flyt enn á ný þessa till., stafar af því, að hæstv. viðskmrh. lét þau orð falla, er ég gerði fsp. um framkvæmd á till., er samþ. var á síðasta Alþ., að hann teldi sér ekki beint falið að vinna að því að koma jöfnunarverðinu í framkvæmd. Ég tel hins vegar ótvírætt, að það hafi verið vilji Alþ., að stj. ynni að þessu, enda var till. samþ. með yfirgnæfandi meiri hl. Til frekari áréttingar vil ég þó enn á ný flytja þessa till., svo að Alþ. geti ítrekað viljayfirlýsingu sína í þessu mikilsverða máli. Ég hef orðið þess var, að till. hefur sætt nokkurri gagnrýni, sérstaklega í Reykjavík, og tel ég það undravert, þó að þetta sé nokkurt hagsmunamál útvegsmanna og benzínnotenda í Reykjavík. Alþ. hlýtur þó að skilja, að menn, sem búa úti á landsbyggðinni, óska að sitja við sama borð um kaup á olíum og benzíni fyrir atvinnurekstur sinn og þeir, sem búa við Faxaflóa. Sú gagnrýni, sem till. hefur mætt, vekur enn meiri undrun, þegar þess er gætt, að jöfnunarverð er á ýmsum einkasöluvörum, og hefur það gengið vel. Þá er það öllum kunnugt, að þeir, sem hafa það fyrir atvinnu að kaupa fisk úti á Landi, borga sama verð fyrir fiskinn þar og borgað er við Faxaflóa. Það er því eðlilegt, að við, sem búum úti á landi, teljum sanngjarnt, að þær vörur, sem til útgerðarinnar þarf, séu seldar sama verði, að minnsta kosti þar, sem selt er frá birgðageymum. Hér er því um sanngirnismál að ræða, og vona ég, að Alþ. sýni sama vilja og áður í þessu efni og samþ. till. Ég held ekki, að þörf sé á því að hafa um þetta fleiri orð. Ég geri ráð fyrir því, að hæstv. forseti láti vísa málinu til fjvn., og vil ég biðja n. að afgr. það fljótt, svo að unnt verði að samþ. það á þessu þingi.



Herra forseti. Þetta mál er alls ekki nýtt hér á þingi. Ég og hv. þm. V-Húnv. fluttum á þinginu 1949–50 frv. til l. um verðjöfnun á benzíni. Það komst til allshn. og var síðan vísað með rökst. dagskrá til stj. Á þinginu í fyrra fluttu svo fjórir hv. þm., sinn úr hverjum landshluta, till. um verðjöfnun á olíu. Málið fór til allshn., og þar var bætt inn í till. benzíni líka. Enn má rekja sögu málsins til fsp., sem borin var fram í vetur, varðandi framkvæmd þessa máls. Þegar hæstv. viðskmrh. svaraði þeirri fsp., kom í ljós, að hæstv. ríkisstj. hafði ekkert gert í málinu. Síðan við hv. þm. V-Húnv. fluttum frv. okkar, hefur verið vaxandi áhugi um allt land fyrir þessu máli, og áskoranir um, að verðjöfnun væri komið á, hafa borizt frá fundum hvaðanæva á landinu. En það hefur þó farið þannig, að framkvæmdir stj. hafa orðið litlar, þó að skorað væri á hana að vinna að framgangi málsins. Ég vildi því bera fram þá fsp. til hæstv. viðskmrh., hvort vænta megi aðgerða, ef þessi till. verður samþ., því að verði svör hæstv. ráðh. þau, að þetta verði ekki framkvæmt, þá yrði að setja löggjöf um þetta. - Mér þykir slæmt, að hæstv. ráðh. skuli ekki vera við.



Herra forseti. Ég held ég hafi verið einn þeirra, er tóku undir ósk til hæstv. stj. um það, að reynt yrði að koma á jöfnunarverði á olíu og benzín. Ég er þó ekki frá þeim stað, sem verst verður úti í þessum efnum, en mér finnst, að hér sé um mikið sanngirnismál að ræða, sem snerti ekki aðeins þá landshluta, sem fjærstir eru, heldur alla landshluta. Ég vil vekja athygli á því, að á þinginu í fyrra var lögð áherzla á það, að hæstv. ríkisstj. beitti verðlagsákvæðunum til þess að leysa þetta mál, svo að framkvæmd þess þyrfti ekki að öllu leyti að ganga út yfir Reykjavík og nærsveitir. Hæstv. ríkisstj. átti að beita valdi sínu til þess að fá félögin til að lækka verðið. En ályktun Alþ. var hunzuð af hæstv. stj., og ég vil segja eins og hv. þm. V-Sk., að það er leitt, að sá hæstv. ráðh., sem fyrir því stóð, skuli ekki vera hér. Þessi málalok hindra þó ekki, að málið sé tekið upp á ný, enda hefur það nú verið gert. Ég vil veita hv. þm. Snæf. og hv. þm. V-Sk. þann stuðning, sem ég get, til þess að málið nái fram að ganga á þessu þingi. Ég vil því beina því til hv. fjvn., sem mun hafa mörgu að sinna, ef að vanda lætur, að það er hægðarleikur, ef því er að skipta, að koma málinu á framfæri við allshn. Ég skal þá sjá til þess, að till. verði fljótt afgr., ef botninn dettur ekki svo úr þinginu, að fleiri mál verði óafgr.



Það er aðeins leiðrétting. Ég óskaði eftir, að till. yrði vísað til fjvn., en á að vera til allshn.



Herra forseti. Það var hér á dögunum, þegar hv. 4. þm. Reykv. gerði nokkrar fyrirspurnir viðvíkjandi stóreignaskattinum, að hann minntist á það og beindi þeirri fsp. til hæstv. fjmrh., hvort opinberaður yrði listi fyrir gjaldendur stóreignaskattsins. Ég heyrði ekki betur en að hæstv. ráðh. svaraði því neitandi. Nú eru, eins og kunnugt er, birtar skrár yfir gjaldendur tekju- og eignarskatts, þó ekki fyrir atbeina ríkisvaldsins að ég held. Hitt er líka vitað, að mörgum leikur forvitni á að vita, hvernig skiptist greiðsla á stóreignaskattinum, er lögfestur var árið 1950. Það mátti skilja á hv. 4. þm. Reykv., að honum þætti þessi skattur ekki of hár. Ef ég hef tekið rétt eftir, taldi hann, að skatturinn mætti vera miklu hærri. Ég held, að þetta sé mjög skakkt álit hjá honum. Tímarnir hafa breytzt svo mikið síðan skatturinn var lagður á, að hann er mörgum, sem í hlut eiga, þungur í skauti, og getur farið svo, að hann stöðvi atvinnuframkvæmdir á vissum stöðum utan Reykjavíkur. Ég ætla ekki að fara lengra út í þetta mál, en síðan skatturinn var lagður á hafa aðstæður breytzt mjög, og sérstaklega er það rekstrarfjárskorturinn, sem gerir vart við sig. Það er vitað, að þessi skattur er lagður á þrjá höfuðaðila: einstaklinga, hlutafélög og samvinnufélög. Nú leikur mér forvitni á að vita, hvernig skatturinn hefur skipzt á þessa aðila. Það er kunnugt, að fyrir hlutabréf, sem ég kann að eiga í hlutafélagi, verður hlutafélagið að borga skattinn. Og það hafa margir rekið upp stór augu, þegar þeir sáu, að verðlítil hlutabréf eru stórsköttuð á þennan hátt, jafnvel langt fram yfir verðmæti bréfanna. Ég vona, að hæstv. ráðh. svari því, hvernig skatturinn skiptist milli þessara þriggja aðila, sem tilgreindir eru á þskj. 289.



Eins og hv. þm. muna, er stóreignaskatturinn aðeins lagður á einstaklinga. Talið er saman, hvað hver einstaklingur á, en áskilið, að hlutafélög og samvinnufélög greiði fyrir eigendur skatt af eignum, sem standa inni hjá félögunum. Af skattinum, sem nemur tæpum 50 millj. kr., hafa einstaklingar greitt 21 millj. og 140 þús. kr., hlutafélög 28 millj. af eignum einstaklinga og samvinnufélög rúmlega 111 þús. af eignum meðlima sinna.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. ráðh. fyrir svarið. Það kemur í ljós, að einstaklingar og hlutafélög greiða 49 millj. og 140 þús. af skattinum, en samvinnufélög aðeins 111 þús. Þetta eru að vísu upplýsingar í málinu, þó að hitt sé ekki upplýst, hvaða aðilar greiddu hverja upphæð. Ég hjó eftir því, að hæstv. ráðh. sagði að hlutafélög og samvinnufélög greiddu skattinn af þeim eignum einstaklinga, sem stæðu inni hjá félögunum. Mér hefur komið svo fyrir sjónir, að hlutafélag, sem einstaklingur á í, greiði líka af eign, sem hann telur fram, þó að hún sé ekki viðkomandi hlutafélaginu.

Það er misskilningur.

Ég skal ekki fullyrða þetta, en mér hefur virzt svo. Ég tel, að við fsp. hafi verið gefið gott svar, og vil þakka hæstv. ráðh. fyrir.