Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan er svohljóðandi: „Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 22. desember 2016 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 24. janúar 2017.“ Virðulegi forseti. Tillagan skýrir sig sjálf.

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir breytingartillögu við 3. umr. fjáraukalaga. Ég boðaði það í framsögu hér fyrr í dag að mögulega þyrftum við að gera örlitla endurskoðun á einni tillögu sem þar var flutt og fylla hana betri gögnum en hún er ósköp einföld. Hún hljóðar upp á að hækka aukafjárveitingu til Vegagerðarinnar vegna óvæntra framkvæmda við dýpkun hafnar á Siglufirði. Sú tillaga liggur hér fyrir.

Herra forseti. Ég mæli fyrir breytingartillögum við fjárlagafrumvarp við 3. umr. og geri nú grein fyrir þeim tillögum sem nefndin hefur orðið ásátt um að flytja. Að sumu leyti helgast þær af öðrum samþykktum fyrr í kvöld þannig að óhjákvæmilegt var að breyta framkomnu fjárlagafrumvarpi og þeim atriðum sem þar snertir. Í fyrsta lagi gerir nefndin tillögu um að færa raunverulega til baka hluta af þeim tilfærslum sem gerðar voru tillögur um fyrir 2. umr. um undirbúning og hönnun á byggingu á Stjórnarráðsreit. Ástæða þess er að með því að taka fjármuni alveg af því verkefni komumst við ekki áfram í hönnunarferli þess en sú samþykkt er hluti af ályktun Alþingis um afmælishald. Í öðru lagi gerum við tillögu um ákveðna millifærslu í kerfinu, milli ráðuneyta. Á fyrra þingi voru samþykkt höfundaréttarlög þar sem ákveðið var að viðurkenna höfundarétt með þeim hætti að ríkissjóður legði árlega til í sjóð tillag til að greiða fyrir höfundarétt sem er í eðli sínu eignarbundin réttindi, voru áður vistuð í menntamálaráðuneytinu en verður nú gerð tillaga um að vista í fjármálaráðuneyti. Þrjár síðustu tillögur sem við gerum að þessu sinni eru vegna laga sem við samþykktum áðan um fjármögnun verkefnisins NPA upp á 67 milljónir. Síðan koma tvær breytingartillögur um vexti, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar og almennan varasjóð um sértækar ráðstafanir er leiða af samþykkt hér fyrr í kvöld af þingmáli um lífeyrissjóði o.s.frv.

Háttvirtir alþingismenn. Nú er komið að lokum síðasta fundar Alþingis fyrir jólahlé. Undanfarnir dagar hafa verið annasamir enda hefur þingið þurft að fjalla um og afgreiða stór og mikilvæg mál á styttri tíma en oftast áður og ber þar auðvitað hæst afgreiðslu fjárlaga fyrir árið 2017. Ég tel að afgreiðsla þess máls í góðri sátt allra flokka hafi sýnt styrk Alþingis og að þingið hafi risið undir þeirri ábyrgð sem á það er lögð þrátt fyrir þær sérstöku pólitísku aðstæður sem við höfum búið við síðustu vikuna. Það mætti jafnvel segja að það hafi verið þroskandi og lærdómsríkt fyrir Alþingi að takast á við að afgreiða viðamikil mál án þess að búa við pólitískan þingmeirihluta líkt og venja hefur verið á þinginu. Ég hef fulla trú á því að við höfum á þessum desemberdögum tekið skref í þá átt að bæta ásýnd Alþingis og auka traust þess með almennings. Við höfum sannað það, bæði fyrir okkur sjálfum og þjóðinni, að svona getum við unnið. Við höfum staðist prófið sem óvenjulegar og krefjandi aðstæður lögðu fyrir okkur. Þessi staða, að hér sé ekki þingmeirihluti, hefur ekki komið upp í 37 ár, en slíkt gerðist síðast í kjölfar alþingiskosninga í desemberbyrjun 1979. Forseti vill taka fram að hann var ekki kominn á þing þá.  Við búum enn við þá stöðu að hér situr starfsstjórn 54 dögum eftir kosningar. Ýmsum þykir það dragast nokkuð að mynda meiri hluta að baki nýrri ríkisstjórn, eða a.m.k. ríkisstjórn sem þingið getur umborið, en í sögulegu samhengi er þessi staða ekki einstök. Við upphaf annars kjörtímabils míns á Alþingi, eftir alþingiskosningarnar 1987, tók það t.d. 73 daga að mynda ríkisstjórn. Fleiri slík dæmi úr stjórnmálasögu okkar mætti nefna þar sem flókin úrslit kosninga hafa tafið myndun pólitísks meiri hluta á Alþingi. En einmitt í ljósi þeirrar stöðu að hér situr enn ekki ríkisstjórn með umboð frá Alþingi er þeim mun mikilvægara, og sérstaklega ef þessi staða fylgir okkur inn á nýja árið, að Alþingi hefur tekist að búa svo um hnúta að nýja árið getur gengið í garð vandræðalaust hvað varðar fjárlög og tengd mál. Hin pólitíska staða sem hér er getur birst með ýmsum óvenjulegum og jafnvel skemmtilegum hætti í þingstörfunum. Þannig rekur mig ekki minni til, svo ég vitni enn í sjálfan mig, að á mínum 33 ára þingferli hafi það nokkru sinni fyrr gerst að gefin hafi verið út sex nefndarálit í einu og sama málinu en þannig var staðan við afgreiðslu fjárlaga fyrr í dag að sex minni hlutar lögðu álit sín fram. Ég man að við afgreiðslu frumvarps til laga um stjórn fiskveiða í efri deild árið 1990 klofnaði sjávarútvegsnefnd deildarinnar í fimm minni hluta og þótti það saga til næsta bæjar. Það met hefur sem sagt verið slegið hér. Mig langar að bæta við einu óvenjulegu í viðbót. Nær örugglega hafa aldrei fleiri þingmenn unnið drengskaparheit að stjórnarskránni í einum og sama mánuðinum og nú. Alls undirrituðu 27 nýir þingmenn og varamenn drengskaparheit í desember og tóku sæti á Alþingi í fyrsta sinn. Ég vil við þetta tækifæri þakka varaforsetum fyrir góða samvinnu um stjórn þingfunda. Ég þakka jafnframt formönnum stjórnmálaflokkanna og þingflokkanna fyrir lipurt og gott samstarf. Ég vil láta í ljósi sérstaka ánægju mína með þann góða vilja sem þingmenn hafa sýnt til að leysa úr þeim málum sem brýnast var að afgreiða fyrir jólahlé þingsins. Í lok þessa síðasta þingfundar ársins 2016 færi ég þingmönnum öllum, ráðherrum svo og starfsfólki Alþingis kærar þakkir fyrir störf þeirra og óska þeim öllum gleðilegrar og friðsællar jólahátíðar. Þeim sem eiga um langan veg heim að fara óska ég góðrar heimferðar og góðrar heimkomu og bið þess að við megum öll hittast heil á nýju ári. Landsmönnum öllum sendi ég mínar bestu jóla- og nýárskveðjur.

Virðulegur forseti. Í nafni okkar alþingismanna þakka ég forseta Alþingis kærlega fyrir gott samstarf á þessu desemberþingi og ekki síður fyrir röggsama stjórnun. Í þeim efnum hefur hann notið langrar þingreynslu sinnar. Ég vil einnig færa honum sérstakar þakkir fyrir samstarf við okkur þingflokksformenn. Forseti vor ólst upp í sveit sem státar af því að þar er að finna forystufé á flestum bæjum.  Ég vil taka undir þau orð sem margir þingmenn hafa látið falla hér í dag um að það hefur verið sérlega ánægjulegt að verða vitni að þeim góða starfsanda sem hefur ríkt á þinginu. Allir hafa lagt sig fram um að við mættum ljúka afgreiðslu þeirra mála sem brýnt var að afgreiða fyrir jólahlé þingsins. Vitaskuld hefur það þýtt að þingmenn hafa þurft að teygja sig langt til að ná sátt um málin. Ég vona einlæglega að starfið og það andrúmsloft sem hér hefur ríkt síðustu tvær vikurnar sé fyrirboði breyttra samskipta og samstarfs á Alþingi. Ég vil að lokum þakka virðulegum forseta hlý orð í garð okkar alþingismanna og óska honum og fjölskyldu hans gleðiríkra jóla og farsældar á komandi ári. Ég vil líka þakka starfsfólki Alþingis fyrir alla aðstoðina við okkur alþingismenn og færa fjölskyldum þess bestu óskir um gleðileg jól og farsælt komandi ár. Ég bið alþingismenn um að taka undir jólaóskir og nýárskveðjur til forseta Alþingis, starfsmanna og fjölskyldna þeirra með því að rísa úr sætum. - 
             Gleðileg jól.

Forseti þakkar fyrir hlý orð og góðar óskir í sinn garð og fjölskyldu sinnar og ég endurtek þakkir mínar og árnaðaróskir til þingmanna og starfsmanna Alþingis.

„Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 146. löggjafarþings, frá 22. desember 2016 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 24. janúar 2017. Gjört á Bessastöðum, 22. desember 2016. Guðni Th. Jóhannesson. Sigurður Ingi Jóhannsson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis lýsi ég því yfir að fundum Alþingis, 146. löggjafarþings, er frestað. Ég vil nota tækifærið og þakka alþingismönnum við óvanalega aðstæður á þessu þingi fyrir gott samstarf, góða vinnu og að hafa náð að skila þessu mikla starfi hér í kvöld með góðum fyrirvara fyrir áramótin. Ég vil jafnframt nota tækifærið og óska hv. alþingismönnum og landsmönnum öllum gleðilegra jóla og farsældar á nýju ári.