Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Steingrímur Steinþórsson) : Landbn. flytur þetta frv., og vil ég geta þess í upphafi máls, að einstakir nm. hafa óbundnar hendur til að bera fram brtt. við frv. Gildandi sandgræðslulög eru frá 1923. Nokkrar minni háttar breytingar voru gerðar 1927, en síðan hafa þau verið óbreytt. Í þau 18 ár, sem liðin eru frá því 1. þessi gengu í gildi, hefur mikið verið starfað að sandgræðslu hér á landi. Ég hygg ekki ofmælt, að meiri árangur sjáist af því fé, er varið hefur verið til sandgræðslu, heldur en af flestum öðrum framlögum til nytjamála hér á landi. Sá árangur er fyrst og fremst því að þakka, að óvenju duglegur og árvakur maður hefur veitt sandgræðslumálunum forstöðu. Hefur honum því orðið ótrúlega mikið úr því litla fé, sem hann hefur haft handa í milli. Heilum sveitum hefur verið bjargað frá að leggjast í eyði. Allmargar jarðir hafa nú verið byggðar upp að nýju, sem áður voru orðnar örfoka og lagðar í auðn. Þetta sýnir, að framkvæmdir hafa verið miklar í þessu efni, enda hefur þetta mál verið í góðum höndum hjá sandgræðslustjóra, sem er þekktur að dugnaði og skyldurækni. Þetta frv. er byggt á þeirri reynslu, sem hann hefur öðlazt í fleiri áratuga starfi í þágu sandgræðslumálanna. Um áramót í vetur fól forsætisráðherra þremur mönnum, sandgræðslustjóra, Magnúsi Torfasyni fyrrv. alþm. og búnaðarmálastjóra, að semja frv. til laga um sandgræðslu. Þessir menn endurskoðuðu síðan sandgræðslulögin og sömdu nýtt frumvarp. Frumvarpið var síðan lagt fyrir búnaðarþing, sem athugaði það rækilega og mælti eindregið með samþykkt þess. Forsætisráðherra hefur síðan óskað eftir, að landbn. flytti frv. Hefur nefndin gert nokkrar brtt. við það, en flytur það þó í meginatriðum í því formi, sem það hafði. Í þessu frv. felast 3 meginbreytingar frá eldri lögum. Sú fyrsta er, að gert er ráð fyrir eignarnámi þeirra landa, sem taka þarf til sandgræðslu. Þó er gert ráð fyrir, að bændur geti óskað eftir, að landið sé tekið til græðslu, þótt það verði ekki tekið eignarnámi. Þessi breyting er gerð vegna þess, að oft hefur komið upp ágreiningur um sandgræðslulönd, þegar löndin voru að byrja að gróa. Bændur vildu þá fá löndin aftur, áður en sandgræðslustjóri taldi tíma til kominn. Þess vegna er það álit sandgræðslustjóra og einnig bæði búnaðarþings og n., að heppilegast sé, að höfuðreglan sé sú, að Sandgræðslan taki löndin eignarnámi. Hins vegar töldu þeir hyggilegt, að bændur gætu fengið lönd sín endurheimt, þegar uppgræðslunni er lokið. Í flestum tilfellum eru löndin lítils eða einskis virði, þegar þau eru tekin til ræktunar. Þá er annað nýmælið, sem fjallar um að gefa sandgræðslustjóra heimild til að ráðstafa sauðfé, sem þráfaldlega gengur inn á sandgræðslusvæðin og veldur þar tjóni. Það hefur komið fyrir, að kindur stökkva inn í girðingar, þar sem nýbúið er að sá melgrasi, og valda þær oft allmiklum skemmdum. Sandgræðslustjóri á samkvæmt frv. að fá heimild til þess að taka þetta fé og afhenda hreppstjórum, og þeim gefið vald til að lóga því, ef þörf krefur, en auðvitað með því móti, að eigendur fengju fullt gjald fyrir. Hér er ekki átt við aðra gripi en þá, sem þráfaldlega sækja á girðingarnar. Vitað er, að til eru sauðkindur, sem eru þannig, að engar girðingar halda þeim, og verður að vera til heimild til þess að lóga þeim, svo að fáar skepnur geti ekki eyðilagt þær. Þá er þriðja nýmælið, sem er að finna í 14. -15. gr. frv. og ég tel eitthvert þýðingarmesta nýmælið. Þar er heimilað, með ýmsum takmörkunum þó, að gera ítölu í lönd og jarðir, sem álitnar eru verða fyrir ofbeit og örtröð kvikfénaðar. Í ýmsum sveitum hér á landi er ofsett á löndin af kvikfé. Eigi má þó beita ákvæðum þessum nema með varúð og þar, sem brýna nauðsyn ber til. Það er vitanlega of dýrt að láta löndin eyðast fyrst og svo græða þau á eftir með ærnum kostnaði. Í þessu tilfelli ber að byrgja brunninn, áður en barnið er dottið ofan í. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða meir um þetta, en vil leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr?) 1) Ritarinn hefur skrifað svo miklar vitleysur í ræðuna, en hins vegar sleppt svo mörgu, sem ég tók þar fram, að ómögulegt er að leiðrétta að fullu. StgrSt.

Frsm. (Sigurður Kristjánsson) : Herra forseti! Frv. þetta er flutt af sjútvn. þessarar d. Mér þykir rétt að fylgja frv. úr garði með nokkrum orðum sögulegs eðlis, því hér er um mjög merka og gamla stofnun að ræða. Fiskveiðasjóður Íslands var stofnaður fyrir 36 árum, eða árið 1905, og var tilgangur sjóðsins sá að styðja fiskveiðar Íslendinga með hagkvæmum stofnlánum til skipa og stofnana, er vinna fyrir sjávarútveginn. Þingmenn vita, að sjávarútvegurinn var þá ekki orðinn eins mikill þáttur og ekki eins góð undirstaða eins og hann er nú í afkomu þjóðar vorrar. Þó er eftirtektarvert, hversu farið var myndarlega af stað með sjóðinn. Strax voru fengnar 100 þús. kr. úr ríkissjóði. Aðrar tekjur stofnsjóðs skyldu vera 1/3 af sektarfé fyrir landhelgisbrot og 1/3 af andvirði upptæks afla og upptækra veiðarfæra vegna landhelgisbrota. Þá var gert ráð fyrir, að sjóðurinn yrði um 8 millj. kr., og var það stór upphæð í þá daga, þegar þess er gætt, að á þeim tímum var skipastóll landsmanna til fiskveiða mestmegnis árabátar. Vélbátar þekktust varla og þilskipin voru aðeins til vélalaus. L. voru óbreytt til 1907. Þá var stofnuð sérstök lánadeild fyrir sjóðinn. Jafnframt var ákveðið, að ríkisstj. hefði sjóðinn undir sinni vernd, en úthlutun lána var sett undir 2 menn, er ríkisstj. skipaði. Ætlazt var til, að lánaðar yrðu allt að 40 þús. kr. í eitt skip. L. þessi stóðu til 1930. Þá var gerð veruleg breyting á þeim. Sjóðurinn var fenginn í hendur Útvegsbanka Íslands, sem þá hafði ný skipt um nafn frá því að heita Íslandsbanki. Þessa milljón króna átti að greiða eftir samkomulagi, og var það á þá lund, að greiða skyldi 100 þús. kr. árlega og upphæðin vera að fullu greidd hinn 1. júní 1941. Lánstíminn var lækkaður niður í 12 ár, svo að lánin hvíldu nú þyngra en áður á lántakendum, og lánsupphæðin var lækkuð svo, að sami lántakandi mátti ekki fá meira en 30 þús. kr. Er sjávarútvegurinn hafði blómgazt mjög um undanfarið 25 ára skeið og fært út kvíarnar, voru þannig smækkaðar kröfurnar honum til handa. Nú eru liðin 11 ár síðan þessi breyting var gerð, en sjóðurinn hefur orðið fyrir því óhappi að lenda í skuld, vegna starfsemi Útvegsbankans. Var þó hans hluti svo lítill, miðað við þær fjárhæðir, sem hér komu til greina, að við verðum að telja, að kröfurnar hafi verið mjög litlar fyrir hönd sjóðsins, er hann var gerður svo afskiptur. Til dæmis hefur ekki verið fram fylgt kröfunni um greiðslu milljónarinnar frá ríkinu fastar en það, að einar 96 þús. kr. hafa verið greiddar. Varð því sjóðurinn að taka einnar milljónar króna lán í Danmörku. Útlánsvextir sjóðsins voru mjög háir eftir 1930, eða 6¼%, auk 1% lántökugjalds. Þegar allt þetta er athugað, er óhugsandi, að sjóðurinn geti fullnægt þörfum atvinnuvegarins, eins og fyrirkomulag hans er nú. Framan af hagnýtti Útvegsbankinn sér mjög þessa dönsku milljón, og lá mikið af henni á vöxtum hjá bankanum, en hann lánaði aftur út með 7½% vöxtum. Árið 1938 var l. sjóðsins breytt eftir harða baráttu, og voru nú vextirnir lækkaðir niður í 5½% úr 6¼%, en lántökugjaldið var afnumið. Hæsta lán mátti nú nema 40 þús. kr., eins og var fyrir rúmlega 30 árum, og var þetta þó á síðasta þingi rýmkað svo, að lána mátti 50 þús. kr. Eignir sjóðsins eru nú, eftir 35 ára starf, ekki nema rösklega 2 millj. kr., en ættu að vera orðnar 8 millj. Þegar athugað er, hverjar framfarir hafa orðið hér á landi á þessu 35 ára tímabili, sem liðið er frá stofnun sjóðsins, og það, hvernig skipastóll landsmanna hefur breytzt að stærð og dýrleik, verður að telja þessar eignir ótrúlega litlar. Ef menn vilja kynna sér nánar, hver þörf muni vera fyrir stofnun, sem láni stofnfé til útgerðarinnar, þá verður að athuga tvennt: stærð fiskiflotans og það, hvar hægt sé að fá stofnlán til þess að koma upp skipum. Um síðustu áramót voru vélskip hér á landi 1069 og svo 60 árabátar. Auk þess voru svo 50–60 járnskip: línuveiðarar og togarar. Tréskipin, rúmlega 1000 að tölu, eru þau, sem fyrst og fremst þarf að sjá fyrir endurnýjun. Lán til skipasmíða hafa nær eingöngu verið fengin erlendis, og hafa menn orðið að veðsetja fleyturnar til þess að geta fengið lánin. Er ákaflega leiðinlegt til þessa að vita, þar sem um er að ræða svo mikilsverð framleiðslutæki þjóðarinnar. En svo ber að athuga það, að nú er ekki lengur kostur á erlendum lánum til að endurnýja skipastólinn, og er það aðalorsökin að framkomu frv. Vélskip okkar hafa aðallega verið smíðuð á Norðurlöndum, og hafa þá skipasmíðastöðvarnar alltaf lánað talsverðan hluta af skipsverðinu. Ég hef ekki glöggar tölur um það, hve mikið þarf að endurnýja af skipaflotanum árlega, en ég veit, að skip þau, sem tryggð eru hjá Samábyrgð Íslands, eru ekki nema um 500, og koma á þau hér um bil 300 slys og óhöpp á ári, mest smábilanir að vísu, en nokkur skipanna farast þó með öllu. Það má yfirleitt gera ráð fyrir því, að tréskip fyrnist á 20 árum, en fyrningartíminn er auðvitað styttri að meðaltali, ef tekið er tillit til þess, hve mörg skipin farast. Lánsþörfin er því áreiðanlega mikil og hefur vaxið við verðbreytingar þær, sem orðið hafa að undanförnu, enda verður að krefjast þess, að til sé nægilegt lánsfé handa aðalatvinnuvegi landsmanna, eða þeim atvinnuveginum, sem ber að minnsta kosti langmest í þjóðarbúið, þar sem eru 9/10 hlutar af öllu verðmæti, sem út er flutt. Undirbúningur frv. hefur verið sá, að uppkast þess var tilbúið löngu fyrir þetta þing. Ég fór að undirbúa till. til breyt. á 1. um fiskveiðasjóð, þegar ég sá, að hverju dró um innilokun okkar. Var það ætlun mín, að sjóðurinn gæti orðið svo öflugur, að hann gæti lánað fé til smíða á öllum þeim skipum, sem bættust í fiskiflota okkar. Ég ætlaðist til þess, að hæstv. atvmrh. mælti með frv., en hv. sjútvn. flytti það, en vegna anna hæstv. ráðh. gat ég aðeins rætt það við hann í flaustri. Varð það úr, að hinn 6. marz lagði ég fram frv. á fundi sjútvn. og bað hana að flytja það, eftir að hún hefði gert á því þær breytingar, er henni þættu nauðsynlegar, og hefur hún nú gert þetta. En svo komu til n. tvö önnur frv. frá hv. þm. Borgf., annað um breytingu á l. um Fiskveiðasjóð Íslands, en hitt um hækkun á fiskveiðasjóðsgjaldi. Höfum við tekið ýmis atriði úr frv. hv. þm. Borgf. upp í þetta frv. Aðalatriði þessa frv. er um tekjuöflun fyrir fiskveiðasjóð. Ef sjóðurinn á að geta staðið undir öllum stofnlánum til skipaútgerðarinnar, verður að gera ráð fyrir því, að hann hafi allverulegar tekjur. Um þetta vorum við alveg sammála. Eftir þessu frv. á aðaltekjuvon sjóðsins (auk rekstrarteknanna) að felast í því, að hann fái helming af útflutningsgjaldi af hvers konar sjávarafurðum. Ég hafði áður, oftar en einu sinni, farið fram á það í frv., sem ég hafði flutt, að fiskveiðasjóður fengi allt útilutningsgjaldið, að minnsta kosti í nokkur ár, þar til hann væri orðinn fær um að standa undir starfslánum til allra skipa. Þetta hefur ekki þótt fært, því að ríkið þóttist ekki geta misst þessar tekjur. En nú er farið bil beggja og lagt til í frv. því, sem hér liggur fyrir, að sjóðurinn fái helming þessara tekna. Er í þessu fólginn aðalmunurinn á frv. sjútvn. og frv. hv. þm. Borgf., því að samkvæmt hans frv. áttu tekjur sjóðsins aðallega að byggjast á hækkun fiskveiðasjóðsgjalds. Hafa þó tveir hv. nm., þeir hv. þm. A.-Sk. og hv. þm. N.-Þ., áskilið sér rétt til að koma fram með brtt. um þetta. Vilja þeir, að fiskveiðasjóðsgjald sé hækkað úr 1/8% upp í ½%, en sjóðurinn fái þá ekkert af útflutningsgjaldinu. Annað atriði, sem við erum ekki sammála um, eru útlánsvextirnir, þó að við séum að vísu sammála um það, að lán, sem greiða á innan skamms tíma, hvíla svo þungt á lántakanda, að ekki er hægt að hafa vexti mjög háa. Í þessu frv. er lagt til, að vextirnir verði lækkaðir svo, að þeir nemi ekki nema 4%, en í frv. því, sem ég samdi upphaflega og bað sjútvn. fyrir, gerði ég ráð fyrir 3% vöxtum, og var þá raunar ekki gert ráð fyrir því, að sjóðurinn tæki lán, heldur gæti lánað fyrir eigið fé. En samkomulag varð um það í n. að heimila sjóðnum að taka allt að 4 millj. kr. lán., og var þá ekki hægt að hafa útlánsvexti svo lága. Stungum við því upp á að hafa þá 4%. Hins vegar töldu hv. þm. N.-Þ. og A.-Sk. ekki fært að hafa vextina lægri en 4½%, og urðum við ekki sammála um þetta, en töldum rétt, að Alþ. skæri úr um það. Um vaxtaatriðið greinir okkur því aðeins á um ½%. Sjútvn. hefur haft til athugunar greiðslu ríkissjóðs á þeim hluta framlags síns, sem ógreiddur er. Í l. er gert ráð fyrir, að milljónin skuli að fullu greidd fyrir 1. júní þessa árs. Hefur náðst samkomulag við hæstv. fjmrh. um það, að skuld þessi verði greidd, svo sem 1. mæla fyrir, þannig, að ríkissjóður taki að sér það, sem eftir er af danska láninu, um ½ millj. kr., .en hinn hlutinn sé tekinn á fjárl. Ég geri ráð fyrir því, að hv. fjvn. mæli með þessari greiðslu, enda er ekki hægt annað en standa í skilum með lögboðnar greiðslur. Við í sjútvn. litum svo á, að nægileg heimild fyrir ríkisstj. fælist í því, ef þetta væri sett á 22. gr. fjárlfrv. Ef fiskveiðasjóður fær þetta greitt og fær svo aukatekjur á þessu ári af útflutningsgjaldinu, gerum við okkur vonir um, að hann vaxi brátt, og ef hann kemst fljótlega upp í 8 millj. kr., eins og ætlað var fyrir 35 árum, væri ekki mikið við því að segja, þó að hann tæki nokkurt lán og starfaði með því fé. Það mundi þá ekki þurfa að hækka útlánsvexti mikið eða draga úr vaxtatekjunum. Vil ég svo mælast til þess við hv. d., að hún afgreiði málið sem fljótast, svo að það geti orðið að 1. þegar á þessu þingi. Legg ég til, að því verði nú vísað til 2. umr., en málið er nýkomið frá n., svo að óþarft er að vísa því til n.



Ég hygg, að þéttskipaðra hefði mátt vera hér í hv. d. en er, vegna þess að mál það, sem hér er til umr., er áreiðanlega eitt af merkari málum, sem lögð hafa verið fyrir þetta þing. Hv. frsm. n., 5. þm. Reykv., hefur nú í nokkuð ýtarlegri ræðu gert grein fyrir málinu, bæði að því er snertir hina sögulegu hlið þess og eins breytingar þær, er þetta frv. vill gera á l. Hann rakti gang málsins, skýrði frá því, er fiskveiðasjóðurinn gamli var stofnaður fyrir 35 árum, til eflingar sjávarútveginum, og gat þess, að vöxtur hans hefði orðið furðu lítill, síðan hann var stofnaður. Á löngu tímabili, því tímabili, sem hér um ræðir, hefur hagur sjávarútvegsins sem betur fer verið allgóður. Þess vegna mun minni áherzla hafa verið lögð á það í bili að efla þessa lánsstofnun en annars og fremur að því hnigið að efla aðrar lánsstofnanir, sem þótti enn meiri nauðsyn. Ég hygg, að það vaki fyrir mörgum, meðal annars okkur í sjútvn., sem að þessu frv. stöndum, að fiskveiðasjóður geti orðið á næstu áratugum nokkuð hliðstæð stofnun fyrir sjávarútveginn eins og ræktunarsjóður hefur orðið fyrir landbúnaðinn. Það má segja, að sú starfsemi, sem fiskveiðasjóði er ætluð fyrir sjávarútveginn, sé ekki óskyld þeirri, sem ræktunarsjóði er ætluð fyrir landbúnaðinn. Í grg. frv. er nokkuð gerð grein fyrir hag fiskveiðasjóðs eins og hann nú er. Árið 1930 voru eignir fiskveiðasjóðs kr. 69785ó.30. Á þeim 10 árum, sem síðan eru liðin, hafa eignir sjóðsins aukizt um kr. 1524258.95. Í árslok 1940 voru eignir sjóðsins því kr. 2222115.25. Vöxtur sjóðsins hefur verið mjög hægfara og skortir mikið á, að hann rísi undir því hlutverki að sjá útgerðinni fyrir stofnlánum eftir þörfum. Með því frv., sem hér liggur fyrir,er gert ráð fyrir því, eins og hv. frsm. tók fram, að auka nokkuð tekjur sjóðsins, að lækka vexti af lánunum og lengja lánstímann. Auk þessa eru svo tvær breyt. á 1., sem má telja allmikilsverðar. Önnur er sú, að lánsheimildin handa sjóðnum er hækkuð úr 1½ milljón kr. upp í 4 millj. kr. Þannig má gera ráð fyrir því, að mjög fljótt komi að því, að það fé, sem sjóðurinn hefur undir höndum til lána, það geti numið allt að 8 millj. kr., ef lánsheimildin verður að fullu notuð, og það er ekki nema eðlilegt að hugsa sér, að ef tekjuöflunin til sjóðsins verður eitthvað svipuð og gert er ráð fyrir í frv., þá líði ekki á löngu þangað til eigið fé sjóðsins verði komið upp í 4 millj. kr. Frv. gerir ráð fyrir því, að hámarkið, sem verið hefur á lánveitingum til báta, verði fellt niður. Hins vegar hefur n. ekki lagt til, að hámarkið til annarra fyrirtækja verði fellt niður að svo stöddu. En ég get sagt það fyrir mitt leyti, að ég er ekki frá því, að til mála gæti komið að breyta eitthvað til í því efni, þó að ég vilji ekki segja neitt ákveðið um það á þessu stigi málsins. Hv. frsm. gat þess, að við 2 þm., hv. þm. A.-Húnv. og ég, hefðum haft fyrirvara um 2 atriði, og gat hann um, hver þau væru. Ég skal ekki hafa mörg orð um það. Aðeins vil ég skýra frá því, að við munum bera fram brtt. við 2. umr. frv. um þau atriði, er hann nefndi. Við teljum, að sú leið, sem hv. þm. Borgf. lagði til að farin yrði, í því frv., sem hann lagði fram fyrir nokkru síðan um þetta sama mál, að sjóðurinn fengi að taka þetta með sérstöku gjaldi, sé eðlilegri og að ýmsu leyti heppilegri til frambúðar heldur en að tekið væri af vissum tekjustofnum ríkissjóðs. Um vextina má auðvitað rökræða aftur og fram og um það deila, hvað þeir skuli vera, og mun það koma í ljós, hvað hv. þm. telja eðlilegast í því efni. En ég vil segja fyrir mitt leyti og okkar, sem, höfum gert fyrirvarann, að við teljum eðlilegast að ákveða vextina með hliðsjón af vöxtum í þeim lánsstofnunum sem hliðstæðar mega teljast. Við það munum við miða okkar brtt. og þá gera grein fyrir henni með þeim rökum, sem fyrir því liggja. Ég vil svo að lokum taka undir það, að ég vil óska, að samkomulag náist um afgr. þessa máls, því ég tel það mikilsvert, alveg sérstaklega nú eins og sakir standa, þar sem gera má ráð fyrir, að flotinn þurfi aukningu á næstu árum.



Ég skal ekki vera margorður um þetta frv. við þessa umr. Það gefst væntanlega tækifæri til að fara nánar út í það við 2. umr. málsins, og á þá raunar betur við að fara út í einstakar gr. frv. Vil ég mega vænta þess, að sú umr. fari fram bráðlega, því ég vil mjög eindregið taka undir þær raddir, sem fram hafa komið, að nauðsyn sé að setja löggjöf um rýmkun ákvæðanna um fiskveiðasjóðinn og með því sýna viðleitni til að mæta hinni auknu lánsþörf, sem blasir við í þessu efni, og bæta aðstöðuna til hagkvæmari lána. Ég sé, að samkvæmt þessu frv. muni það verða verulegri fjárhæð minna, sem sjóðnum fellur til, en ætlazt var til samkv. mínu frv. Hins vegar er rétt að geta þess, að með þessari efling á sjóðnum er ekki krafizt jafnmikilla fórna af útgerðinni eins og gert er ráð fyrir í frv. mínu, því hér er ætlazt til, að helmingur af því útflutningsgjaldi, sem til ríkissjóðs fellur nú, verði lagt til fiskveiðasjóðs sem tekjur handa honum, til viðbótar því útflutningsgjaldi, sem honum áskotnast samkvæmt l. um fiskveiðasjóðsgjald. Ég tók það fram við l. umr. um frv. mitt, að ég viðurkenndi fúslega, að með því væri nokkuð hart að gengið, en þegar litið væri til hinnar miklu þarfar fyrir útgerðina, sem fyrir hendi væri, og þess hagnaðar í betri lánskjörum, sem leiðir af að sjóðnum er lagt til mikið sjálfseignarfé, þá fyndist mér þó vel mega færa rök fyrir því, að svo langt yrði gengið sem ég lagði til í frv. mínu. Hins vegar ber að fagna hverju samkomulagi, sem orðið getur, um þetta mál og felur í sér allverulega lausn á málinu, eins og þetta frv. óneitanlega gerir, þó að mér virðist hins vegar, að með því muni sjóðurinn ekki fá tekjuauka, sem nemur öllu meiru en helmingi af þeim tekjum, sem honum hefði áskotnazt samkvæmt mínu frv. Það hefur borizt í tal, að sjóðurinn ætti allmikla tekjuvon í greiðslum úr skuldaskila sjóði vélbátaeigenda. Út af þessu vil ég taka fram sem mína skoðun, að ég álít, að það sé hæpið að treysta mjög á þetta sem mikla tekjuvon. upphaflega, þegar ákvæðin um þetta voru sett, var talið, að þetta væri hæpin tekjuvon, enda sýndi reynslan það, allt fram til verðlagshækkunarinnar á s. l. ári, að þetta var ekki út í loftið. Hitt ber svo að viðurkenna, að síðan hagur útgerðarinnar batnaði, hefur orðið gagngerð breyting á í þessu efni, og það mun að sjálfsögðu haldast meðan ástandið er eins og það nú er. En það má undir engum kringumstæðum láta þetta villa sér sýn um, að þarna sé um framtíðartekjuvon að ræða á borð við það, sem verið hefur á síðustu mánuðum. Ég lofaði í upphafi máls míns að fara ekki út í umr. um einstakar gr. frv., enda eiga þær umr., sem ég vildi hefja um þetta mál, betur heima við 2. umr.