Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. um tollskrá er komið aftur til þessarar hv. d., vegna tveggja breytinga, sem á því voru gerðar í Ed. og sem hafði láðst að taka til athugunar, meðan málið var til meðferðar hér í þessari hv. d. Fyrri brtt. er þess eðlis að gera eðlilega tollalækkun á fernum um mjólk, sem er nú nokkuð umtalað mál, en ég skal ekki fara hér út í, að öðru leyti en því, að hér er eingöngu um samræmingaratriði að ræða. Þær hafa verið fluttar inn tilbúnar með 20% tolli, samkv. sérstakri ákvörðun fjmrn., en nú er lagt til, að á þær komi sérstakur EFTA–tollur, sem verði 11%, en aftur á móti mundi efni í fernur, ef þær kæmu til framleiðslu hér, gljápappír og vaxborinn pappír, vera tollfrjáls samkv. tollskránni eins og hún nú er. Þetta atriði er til samræmingar og ég geri naumast ráð fyrir, að nokkur ágreiningur verði um það hér í hv. d. fremur en var í Ed. 2. brtt. er um það, að þar sem heimilað er í tollskránni að endurgreiða toll af umbúðum og efni í umbúðir um innlendar framleiðsluvörur, sem fluttar eru til útlanda, þá er gerð nokkur orðalagsbreyting, sem ekki er kannske von að menn átti sig á, hvað þýðir, en ég vil láta koma hér skýrt fram, hvað merkir. Grundvallarhugsunin verður áfram óbreytt, að þetta gildi eingöngu um umbúðir utan um vörur, sem fluttar verða til útlanda til sölu þar, en síðan hefur verið skotið inn sérstakri breytingu, sem gildi ef sérstakar ástæður séu fyrir hendi. Nú vil ég taka skýrt fram, hvaða sérstakar ástæður þetta eru, þannig að það liggi hér bókað, að ekki sé ætlunin að nota þessa heimild nema í einu tilfelli og það er í sambandi við umbúðir til Áburðarverksmiðjunnar. Þær umbúðir hafa verið tollfrjálsar til þessa og samkv. l. um Áburðarverksmiðjuna er hún undanþegin öllum gjöldum. Það kann að vera, að það mundi gilda einnig í þessu tilfelli, en er þó vafaatriði. Og ekki þykir ástæða til þess að fara með þessu tollskrárfrv. að leggja nýjar kvaðir á Áburðarverksmiðjuna, umfram það, sem þegar hefur gilt, og þess vegna er þetta orðalag viðhaft, en ætlunin er, að það verði skilið með þessum hætti einum. Rn. mun nota þetta varðandi innlendar söluvörur eingöngu í þessu tilfelli, en ákvæðið mun áfram gilda svo sem það almennt hljóðaði varðandi allar útflutningsvörur. Ég vonast til þess, að hv. þd. geti fallizt á að afgreiða frv. með þessum smávægilegu breytingum, án þess að það þurfi sérstaklega að fara til n. hér.



Herra forseti. Ég verð nú nánast að biðja afsökunar á því, að þetta frv. skuli aftur vera komið hingað til þessarar hv. d., því að það stafar af formgalla á frv., sem kom í ljós í Ed. Harma ég það mjög, því að frv. er útbúið í mínu rn. og ber ég að sjálfsögðu ábyrgð á því. Þetta er að vísu ekki stórkostlegt atriði, en var þó nauðsynlegt að lagfæra. En efni málsins var það, að það vantaði gildistökuákvæði í frv. og því var í Ed. áðan samþ. brtt. þess efnis, sem hv. þm. vita, að er hin almenna klásúla með öllum lögum, að lög þessi taka nú þegar gildi. Það er sú breyting ein, sem hefur verið gerð á frv. í hv. Ed., en gerði nauðsynlegt, að það færi aftur til þessarar hv. d. Vonast ég til, að það geti fengið hér þá sömu meðferð og áður, að menn geti fallizt á frv. almennt, eins og það liggur fyrir með þessari breytingu.



Herra forseti. Iðnn. hv. d. hefur athugað frv. þetta og haft það til meðferðar, og þótt hv. þdm. hafi ekki enn fengið nál., þá liggur þó sú staðreynd fyrir, að n. skilar sameiginlegu nál. og efnislega er n. sammála frv. þessu og styður það, en nm. allir áskilja sér rétt til þess að flytja eða fylgja brtt., og a.m.k. einn nm., hv. 2. landsk. þm., mun flytja hér brtt. á eftir við 4. gr. Við þá gr. voru gerðar nokkrar aths. við 1. umr. málsins og einmitt það atriði var mikið rætt í n. á fundi hennar í dag og því verður ekki á móti borið, að þær aths., sem fram komu við 1. umr. málsins, falla nokkuð í jarðveg þeirra, sem þessa n. sitja, þótt allir séu ekki sammála þar um. Hins vegar hafði n. samráð við iðnrh., sem tjáði sig fúsan til þess að leggja fram brtt. við þessa gr., sem hann mun gera hér sjálfur grein fyrir á eftir, þess eðlis, að Seðlabankinn muni ekki fá fulltrúa í stjórn þessa sjóðs, heldur fái Útvegsbanki Íslands og Búnaðarbanki Íslands sinn fulltrúa hvor. Sjálfur var ég með þá aths. og ég held, að við séum allir sammála um það, nm., að nauðsynlegt sé, að sá aðili í stjórn bankanna, sem Sþ. kýs, þ.e. bankaráðið, hafi með þessa tilnefningu að gera. Á þetta atriði hefur hæstv. iðnrh. ekki aðeins fallizt, heldur og talið sjálfsagt. Ég mun ekki ræða þetta efnislega, hæstv. ráðh. gerði það ýtarlega við 1. umr. hér í hv. d. í gær og mun ég ekki hafa fleiri orð um þetta, en mæli með því, að frv. verði samþ. með þeirri breytingu, sem hæstv. iðnrh. hefur boðað.



Herra forseti. Eins og fram kom við framsögu n., gerði ég henni grein fyrir því, að ég mundi flytja brtt. við 4. gr., en á nokkrum atriðum hennar kom fram gagnrýni við 1. umr. málsins og sumar þeirra gat ég efnislega alveg fallizt á og féllu einnig innan þess ramma, sem samningurinn sjálfur segir til um og er af þeim ástæðum einnig hægt að breyta þessu ákvæði. En það er í því fólgið að breyta skipun framkvæmdastjórnarinnar þannig, að það séu aðeins viðskiptabankarnir, sem tilnefni fulltrúa í hana, auk Iðnlánasjóðs. Þá mundi gr. hljóða þannig, að „iðnrh. skipar 5 menn í framkvæmdastjórn sjóðsins eftir tilnefningu eftirtalinna aðila: Landsbanka Íslands, Iðnaðarbanka Íslands h. f., Iðnlánasjóðs, Útvegsbanka Íslands og Búnaðarbanka Íslands, sem hver tilnefnir einn mann. Varamenn skulu skipaðir á sama hátt og skal skipunartími aðalmanna og varamanna vera 3 ár. Ráðh. skipar formann framkvæmdastjórnar, en hún skiptir með sér verkum að öðru leyti.“ Það var nokkur óánægja, sem var mjög skiljanleg, hjá fyrirsvarsmönnum Útvegsbanka og Búnaðarbanka, að þeir þyrftu að sameinast um einn mann og ég hef látið í ljós við fulltrúa þessara stofnana, að ég mundi hafa lagt til, að 6 menn væru í þessari stjórn, þannig að hver þessara banka hefði aðild að framkvæmdastjórn sjóðsins. Það er auk þess höfð gát á því nægjanlega snemma. En hins vegar, eftir að samningurinn var gerður og undirritaður hér í desembermánuði, þá voru ákvæði hans bindandi að því leyti, að framkvæmdastjórnina skipa framkvæmdastjóri sjóðsins og 5 fulltrúar íslenzka bankakerfisins. Í samningnum er einnig sagt, að aðsetur sjóðsins sé í Reykjavík, og Seðlabanki Íslands þarf að veita sjóðnum nauðsynlega fyrirgreiðslu og starfsaðstöðu, Þess vegna höfðum við haft Seðlabankann sem aðila til þess að tilnefna fulltrúa í framkvæmdastjórn og lagt það til og töldum, að sjóðnum væri að því mikill styrkur, þar sem Seðlabankinn ætti að sjá sjóðnum fyrir nauðsynlegri fyrirgreiðslu og starfsaðstöðu. Nú hef ég rætt það hins vegar við Seðlabankann, að eðli málsins samkv. væri það æskilegra, að viðskiptabankarnir allir, sem hér væru nefndir, ættu aðild að stjórninni til jafns hver við annan og þeir bankastjórar, sem ég hef rætt þetta við, hafa fallizt á það sjónarmið, enda hef ég tjáð þeim og vil tjá hv. þd. það um leið, að ég hef ákveðið að tilnefna seðlabankastjóra dr. Jóhannes Nordal í stjórn sjóðsins. Það er 5 manna stjórnin, sem sæti á í einn aðili frá hverju hinna 5 Norðurlanda. En einmitt framkvæmdastjórnin og stjórn sjóðsins þurfa að hafa nána samvinnu sín á milli og með þessum hætti held ég, að þessu sé í alla staði vel fyrir komið, og vinnst þá það, að Útvegsbankinn og Búnaðarbankinn tilnefna hvor sinn manninn eins og hinir bankarnir í stjórn sjóðsins. Þetta er meginefni till. og ég skal ekki að öðru leyti ræða annan ágreining, sem fram kom hér, en það er mín skoðun, eins og ég lýsti í upphafi, að það sé þessum sjóði mjög til styrktar sem stofnsjóði og fjárfestingarsjóði fyrir iðnaðinn að hafa náin tengsl við alla þá banka, sem veita iðnaðinum verulega fyrirgreiðslu í lánum, rekstrarlánum og stofnlánum, að öðru leyti. Ég vil, herra forseti, leyfa mér að leggja fram þessa skrifl. brtt. og bið um afbrigði fyrir henni.



Herra forseti. Iðnn. fjallaði um þetta mál á fundi kl. eitt í dag og hefur ekki unnizt mikill tími til þess að skoða málið og var ekki búizt við, að það kæmi hér á dagskrá núna. Ég lýsti því yfir í n., að ég mundi flytja brtt. við 4. gr. frv. Það kom fram ýmis gagnrýni á einmitt þeirri gr. frv. hér við umr. í gær. Ég ætla ekki að rekja þær, en ég er eindregið þeirrar skoðunar, að framkvæmdastjórn þessa sjóðs, sem nú er gert ráð fyrir í 4. gr., að skipuð sé fulltrúum úr bankakerfinu, eigi ekki að vera þannig og ég skal að vísu játa, að sú brtt., sem hæstv. iðnrh. nú hefur flutt, bætir þar nokkuð um. En í grundvallaratriðum er það þó hið sama, þ.e.a.s. það er bankakerfið, sem á að tilnefna þessa menn og ráðh. síðan að skipa þá. Ég er algerlega andvígur þessum hætti og leyfi mér að flytja hér skrifl. brtt. við 4. gr. frv. Hún er á þessa leið, með leyfi forseta: „4. gr. orðist svo: Framkvæmdastjórn sjóðsins skipa 5 menn kosnir hlutfallskosningu af Alþ. Kjörtímabil stjórnar skal vera 3 ár, og skulu 5 varamenn einnig kosnir til þriggja ára. Ráðh. skipar formann framkvæmdastjórnar úr hópi hinna kjörnu manna, en stjórnin skiptir með sér verkum að öðru leyti.“ Ég skal svo ekki að öðru leyti fjalla um þetta mál, en styð frv. með þessum fyrirvara.



Herra forseti. Ég skal ekkert gagnrýna það, þó að menn hafi mismunandi skoðanir á því, hvernig framkvæmdastjórnin skuli skipuð, en ég vara alvarlega við samþykkt þessarar brtt., því að með því er verið að hafna samningnum, sem gerður var við hin Norðurlöndin, og það er í raun og veru sama sem sú samningsgerð þurfi að takast upp aftur, hvort sem það mundi bera árangur eða ekki, um það skal ég ekki tjá mig, en þetta vil ég, að menn geri sér ljóst. Ég vil svo taka fram það, sem ég hafði ætlað mér, en gleymdi áðan, en hv. 10. þm. Reykv. vék að, að bankaráð bankanna er yfirstjórn bankanna, og það er auðvitað eðlilegt og sjálfsagt og ég hef alltaf gert ráð fyrir því, að bankaráðin fái til meðferðar og ákvörðunar tilnefningu á þessum mönnum af hálfu bankanna.



Herra forseti. Það var aðeins ein fsp. til hæstv. iðnrh. Ég vildi spyrjast fyrir um það, hvort það hafi verið ákveðin krafa fulltrúa ríkisstj. hinna Norðurlandanna, að framkvæmdastjórnin, sem gert er ráð fyrir, fyrir þennan sjóð, verði valin af íslenzka bankakerfinu, m.ö.o. hvort það hafi verið krafa fulltrúa ríkisstj. hinna Norðurlandanna, að framkvæmdastjórnin væri skipuð fulltrúum úr íslenzka bankakerfinu. Ég lýsti því yfir hér í gær, að ég væri andvígur því, að fulltrúar bankakerfisins færu með framkvæmdastjórn. En ef það er ófrávíkjanleg krafa Norðurlandanna og Iðnþróunarsjóðurinn gæti kannske að engu orðið, þá verða menn að sætta sig við ýmislegt annað en gott þykir. En ég trúi því ekki, að vinaþjóðirnar á Norðurlöndum hafi gert þessa kröfu, fyrr en ég fæ það þá staðfest og skil ekki í öðru, en það megi taka upp samningaviðræður um þetta mál. Og ég lýsi því enn einu sinni yfir, að ég er andvígur því að fá bankakerfinu stjórn fleiri fjárfestingarsjóða, en þegar hefur verið gert.



Herra forseti. Út af þessari fsp. hv. þm. get ég svarað því neitandi þannig, að það var engin krafa frá fulltrúum hinna Norðurlandanna, að þessi háttur yrði á, en þetta er sameiginleg niðurstaða samninganna, og það var sameiginleg skoðun okkar allra og það var álit okkar í íslenzku ríkisstj., að þessi verði beztur háttur á þessu, og ég mundi ekki beita mér fyrir endurskoðun samningsins í þá átt, sem hér er stungið upp á.