Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það er ekki hugmynd mín að spilla fyrir framgangi þessa máls. Mér er ljóst, að hér er um nokkra sérstöðu að ræða þar sem hugsanlegt er að þorp geti myndast um ákveðna atvinnugrein á næstu árum. En ég vildi ekki láta þetta mál afgreiðast úr þessari hv. d. án þess að taka fram þá persónulegu skoðun mína að ég er í grundvallaratriðum, nema sérstaklega standi á eins og hér, andvígur því að ríkisjarðir séu seldar í hendur væntanlegum bæjarfélögum og síðan sé beislið laust og hægt sé að ráðstafa þeim til einstaklinga þar á eftir. Þetta vildi ég að kæmí skýrt og klárt fram. Ég tel að slíkar jarðir eigi að vera í eigu ríkisins og það sé vandræðalaust að semja um það við bæjarfélögin í einstökum tilfellum þegar um sérstök not af þeim er að ræða.



Herra forseti. Það er að vísu þarflaust að gera aths. við ræðu hv. 4. landsk. þm., en ég vil þó gera það til glöggvunar. Þessa atriðis, sem hann talaði hér um, hefur einmitt verið gætt við gerð þessa frv. Í fyrsta lagi eru þetta heimildarlög fyrir ríkisstj, og hún metur málíð. Í öðru lagi er ákvæðið í 1. gr. frv. svo hljóðandi: „Hreppsnefnd Reykhólahrepps er óheimilt að selja öðrum en ríkissjóði umrædda jörð eða hluta af henni.“



Herra forseti. Ég vil ekki fremur en hv. 2. þm. Norðurl. e. að þetta frv. til l. um jafnstöðu kvenna og karla renni hér eins og á færibandi í gegnum þessa hv. d. án þess að það komi fram einhver rödd sem mælir á móti. Ég fagna því að hv. 2. þm. Norðurl. e. skyldi gera það við 2. umr. um þetta frv. Ég ætla þá að vera honum samferða eins og svo oft áður í skoðunum um slæm mál sem hingað koma í þessa hv. deild. Ég get ekki séð að í þessu frv. sé neitt sem heiti jafnrétti, nema síður sé. Hér er verið að stuðla að nokkurs konar lögregluríki, eins og hv. 2. þm. Norðurl. e. kom að. Í 3. gr. þessa frv. kemur fram að atvinnurekendum er óheimilt að mismuna starfsfólki eftir kynferði. Eru einhver dæmi þess að atvinnurekendur hafi beinlínis mismunað fólki eftir kynferði? Ég hef aldrei nokkurn tíma heyrt þess getið og hefði gaman af eð fá hér dæmi nm það og gildi það m.a. hvað varðar ráðningu og skipun í starf, stöðuhækkun, stöðuheiti, uppsögn úr starfi, veitingu hvers konar hlunninda og almenn vinnuskilyrði. Ég veit ekki dæmi til þess ef góður maður eða góð kona er á annað borð í starfi hjá atvinnurekanda að þeim sé mismunað bara vegna þess að það er ekki kona sem á að vera í starfi að mati atvinnurekandans. Síðan kemur í 4. gr. þessa furðulega frv. að starf, sem auglýst er laust til umsóknar, skal standa opið jafnt konum sem körlum. Það er alveg sama hvort atvinnurekandinn telur heppilegra fyrir sig að ráða konu eða karl, hann skal halda stöðunni opinni fyrir bæði kynin. Ef hann skyldi nú veita starfið konu, hvað segja þá þessi lög? Þau segja að karlmaðurinn, sem ekki fékk starfið, eða ef það er öfugt, konan, sem ekki fékk starfið, hún skuli eiga heimtingu á því að yfirheyra atvinnurekandann skriflega, og það er svo Jafnstöðuráð sem skal dæma um það hvort atvinnurekandinn má eða má ekki ráða þann starfskraft sem hann vill ráða. Það er alveg furðulegt að þetta skuli renna í gegnum Alþ. án aths. eða svo til. Síðan kemur í 9. gr., svo að maður fari fljótt yfir sögu, að kostnaður við Jafnstöðuráð skal greiðast úr ríkissjóði. Það er ekkert nýtt. Það er alveg sama hvaða till. kemur um að greiða úr ríkissjóði, það er alltaf samþ. Það er talið svo sjálfsagt, hvaða vitleysa sem er, hún á að vera gerð á kostnað ríkissjóðs. Verkefni þessa Jafnstöðuráðs er samkv. 10. gr. 6. lið að taka við ábendingum um brot á ákvæðum laga þessara og rannsaka málið af því tilefni og senda að rannsókn lokinni málsskjöl til þeirra aðila sem málið snertir. Þetta er alveg furðulegt. Þarna er, eins og hv. 2. þm. Norðurl. e. sagði, komið rannsóknaráð, einhvers konar ja, hvað á að segja? - njósnastarfsemi á kostnað ríkisins um það hvernig atvinnurekendur ráða sitt starfsfólk. Og ef aðilar eru ekki sammála, þá á að hefja rannsókn sem leiðir til þess að málshöfðun fylgir í kjölfarið. Og það stendur hér í 11. gr., 2, mgr.: „Fallist atvinnurekandi ekki á tilmæli ráðsins er ráðinu heimilt í samráði við hlutaðeigandi starfsmann að höfða mál í umboði hans til viðurkenningar á rétti hans“ - vegna þess að atvinnurekandinn hefur valið konu fremur en karl eða karl fremur en konu. Sá, sem ekki var ráðinn, getur kært til Jafnstöðuráðs og ef atvinnurekandinn beygir sig ekki undir ákvarðanir þessa ráðs, þá er höfðað mál samkv. þessari 11. gr. Í 12. gr. segir svo að sá, sem af ásettu ráði eða gáleysi brýtur gegn lögum þessum, þ.e.a.s. leyfir sér að velja starfsmann á annan hátt eða annan starfsmann heldur en Jafnstöðuráð telur að hann hefði átt að gera, þá kemur hérna 12. gr.: „Sá, sem af ásettu ráði eða gáleysi brýtur gegn lögum þessum, er skaðabótaskyldur samkv. almennum reglum.“ Sem sagt, hann skal dæmast, hann skal dæmast í fébætur þarna líklega.  Ég vil vekja athygli á því, eins og hv. 2. þm. Norðurl. e., að þetta frv. er slæmt og að mínu viti rangt og skapar ekki réttlæti, það skapar ranglæti, og þess vegna vildi ég láta aðra rödd heyrast um þetta mál.



Herra forseti. Ég hlýt að vísu að lýsa yfir þeirri skoðun minni að frv. það, sem hér liggur nú fyrir til afgreiðslu, rísi ekki að öllu leyti undir nafni. Ég hygg að ætlunin hafi verið að gera betur en þetta til þess að tryggja raunverulegt jafnrétti kynjanna. Að ýmsu leyti er ég ekki ánægður með þetta frv., en ég tel að úr því sem komið er sé eigi að síður spor í rétta átt að samþ. þetta frv. Ég hef grun um að hv. þm. Jón G. Sólnes og Albert Guðmundsson séu í raun og veru sammála mér um það að hér sé stigið þrátt fyrir allt, þegar á heildina er lítið, spor í rétta átt, því kynjunum er vissulega mismunað í störfum og launum og félagslegri stöðu á landi hér. Ég er alveg víss um, að þeir hv. þm. vilja gjarnan að úr þessu verði bætt, þó að þeir telji að hér sé að því unnið að einhverju leyti á rangan hátt. En ég tek ekki gild rök hv. þm. Alberts Guðmundssonar sem hann tíundaði í ræðu sinni áðan. Ég held að hann hafi látið blindast af hugsjónalegri afstöðu sinni til annarra mála og þess vegna ekki lítið þetta frv. að öllu leyti réttum augum. Sú afstaða, sem kom fram hjá hv. þm. áðan, er, eins og þeir segja leikritahöfundarnir, ekki að öllu leyti í karakter, því honum er eiginlegt að vilja gera rétt og hann hefur ekki gerst sekur um annað og meira í þessu en mistök sem má líkja við það að maður snýtir sér fyrst í vasaklútinn sinn og fægir svo með honum gleraugun sín á eftir.



Herra forseti. Hv. 5. þm. Norðurl. e. olli mér miklum vonbrigðum. Ég hafði vonast til þess að hann gæfi mér tilefni til þess að deila við hann um þetta frv. En lokaorð hv. þm. voru besta innlegið í málflutningnum svo ég hef því miður ekki ástæðu til þess að bæta neinu við.