Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jónas Jónsson Þar sem fjölgað var á síðasta þingi upp í 9 í þessari nefnd, sé ég ekki, að tilefni sé til að fækka í henni aftur nú. Óska ég því, að hæstv. forseti athugi, hvort ekki megi bæta aftur við í n. þessum tveimur mönnum:

Forseti (JBald): Með því að búið er að leggja fram lista og lokið er kosningu, og engin ósk um þetta hefir komið frá flokkunum, álít ég, að það verði ekki gert á þessum fundi. En alltaf má bæta við í n. síðar, ef óskir koma fram. Kosningu í utanríkismálanefnd hafa hlotið: Bjarni Ásgeirsson. Ólafur Thors. Héðinn Valdimarsson, Magnús Jónsson. Jónas Jónsson. Pétur Magnússon. Stefán Jóh. Stefánsson. Að loknum fyrsta fundi í sameinuðu þingi var fyrsti fundur efri deildar settur. Deildina skipuðu þessir menn, og voru þeir allir á fundi: 1. Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 2. Einar Árnason, 2. þm. Eyf. 3. Guðrún Lárusdóttir, 5. landsk.þm. 4. Haraldur Guðmundsson, þm. Seyðf. 5. Hermann Jónasson, þm. Str. 6. Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M. 7. Jón Auðunn Jónsson, þm.N.-Ísf. 8. Jón Baldvinsson, 4. landsk.þm. 9. Jónas Jónsson, þm. S.-Þ. 10. Magnús Guðmundsson, 1. þm. Skagf. 11. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 12. Páll Hermannsson, 1. þm.N.-M. 13. Pétur Magnússon, 2. þm. Rang. 14. Sigurjón Á. Ólafsson, 4. þm. Reykv. 15. Þorsteinn Briem, 10. landsk.þm. 16. Þorsteinn Þorsteinsson, þm. Dal.

Þorsteinn Briem Ég vil leyfa mér að beina þeim tilmælum til hinna flokkanna, að þeir fallist á, að um kosning landbn. fari á sama veg og á síðasta þingi, þannig að sá flokkurinn, sem ekki hefir atkvæðamagn til þess að kjósa mann í n., eigi kost á því að eiga eitt sæti í n., með því að n. verði skipuð fleiri mönnum en þingsköp mæla fyrir. Það má vera, að flokkarnir séu ekki við því búnir að svara þessum tilmælum mínum nú þegar, en ég vænti þess að fá var síðar við þessum tilmælum.

Jónas Jónsson Ég álít, að nú séu nokkuð aðrar ástæður fyrir hendi viðvíkjandi skipun landbn. en voru í haust. Þá lágu stórmál fyrir n., og var sú ástæða fyrir því, að fjölgað var þá í n., en nú er sú ástæða ekki fyrir hendi. Ég vil aftur á móti benda á, að það er önnur n., sem full þörf er á, að væri mannfleiri en þingsköp mæla fyrir, en það er allshn. Það má gera ráð fyrir, að sú n. fái til meðferðar ýms stór mál, t. d. fátækramálin o. fl. Viðvíkjandi landbn. svara ég tilmælum hv.l.landsk. því, a. m. k. fyrir mitt leyti, að ég sé ekki ástæðu til þess, að fjölgað verði mönnum í þeirri n., nema það komi í ljós síðar, að slíkt verði óhjákvæmilegt.

Jón Baldvinsson Í Alþfl. hefir ekkert verið talað um að fjölga mönnum í landbn., og get ég því ekki svarað hv. 10. landsk. fyrir hönd míns flokks fyrr en flokkurinn hefir rætt það mál.

Magnús Guðmundsson Ég hefi svipað að segja um afstöðu Sjálfstfl. og hv. 4. landsk. fyrir sinn flokk, að Sjálfstfl. hefir ekki rætt um það, hvort fjölga skuli mönnum í landbn., en ég sé ekki ástæðu til að breyta skipun n. frá því, sem hún var á síðasta þingi, og tel ég því víst, að mér sé óhætt að fullyrða, að Sjálfstfl. muni fallast á till.hv. 10. landsk., þó um þetta hafi ekki verið rætt í flokknum. Mætti vænta, að Alþfl. gæti einnig gefið svar, ef hann fengi fundarhlé í nokkrar mínútur til þess að ræða málið.

Jón Baldvinsson Það hefir stundum verið gert, þegar slíkar till. hafa komið fram sem þessi, að fyrst hefir verið kosin n. með þeirri tölu þm., sem lög mæla fyrir, en síðan hefir verið bætt mönnum í n., ef þörf hefir þótt til þess, og tel ég, að sú aðferð sé heppilegust einnig í þetta sinn. Þó gefið væri fundarhlé nú, mundi ég ekki geta svarað fyrir minn flokk, með því að Alþfl.menn. er sæti eiga í hv.Nd., sitja þar á fundi, enda alltaf hægt að taka till.hv. 10. landsk. til athugunar síðar.

Forseti (EÁrna): Mér skildist á hv. 10. landsk., að hann mundi ekki sækja það fast að fá svar við tilmælum sínum nú á þessum fundi.

Nei

. Þar sem komið hefir fram 6 fundinum, að menn eru ekki á eitt sáttir um það, hvort fjölga skuli mönnum í n. eða ekki, en hægt að taka till.hv. 10. landsk. til athugunar síðar, þó n. sé kosin nú, þá tel ég ekki ástæðu til að fresta kosningu n. Mundi hv. 10. landsk. sætta sig við þá afgreiðslu málsins?

Já ég mun hreyfa ósk minni síðar

.

Jónas Jónsson Af þeim ástæðum, er ég áðan tók fram í sambandi við kosningu hv. landbn., vil ég óska þess, að allshn. verði að þessu sinni skipuð 5 mönnum. m. ö. o. að fjölgað verði um tvo menn í n. Miðað við þau mál, sem n. mun fá til meðferðar, mun henni ekki veita af þeim auknu starfskröftum.

Pétur Magnússon Ég vil mælast til þess, að till.hv.þm. S.-Þ. um fjölgun manna í allshn. sæti sömu meðferð og till. um landbn. Ef það kemur í ljós, að starf n. verður svo mikið, að þörf sé á að fjölga í n., er alltaf hægt að gera það síðar, ef ósk kemur um það frá n.

Jón Baldvinsson Mér sýnist nokkur ástæða vera til þess að samþ.till.hv.þm. S.-Þ. Allshn. mun fá til meðferðar stór og umfangsmikil mál, og mun því ekki veri rétt að amast við því að stækka n. Þessi n. mun sennilega fá flest mál til meðferðar af öllum n. í þinginu, og jafnframt stærstu málin, kannske að hv.fjvn. undanskilinni.

Forseti (EÁrna): Það hefir komið fram till. um að kjósa allshn. að þessu sinni með venjulegri tölu þm. Getur hv.þm. S.-Þ. fallizt á það?

Nei

.

Magnús Guðmundsson Mér sýnist það mætti bíða að fjölga mönnum í allshn., en ef það er ætlunin að drífa það fram, þá verður Sjálfstfl. að biðja um fundarhlé. Annars skil ég ekki, hvers vegna ekki má hið sama ganga yfir báðar n., hv. landbn. og allshn.

Hér eru aðrar ástæður fyrir hendi, sem eru efnisástæður

. Það getur vel verið, að fylgismenn hæstv. stj. þurfi ekki að bíða reynslunnar um það, hvort þörf sé á að fjölga í n. Þeir vita nú þegar, hver mál koma eiga fyrir n., en við sjálfstæðismenn vitum það ekki.

Við óskum eftir fundarhléi í 3-5 mínútur

.

forseti (JörB): Hv. þm. Ak. var ekki viðstaddur, þegar kosning skrifara fór fram. Hann var kosinn skrifari. Vil ég hér með tilkynna honum það.

Guðbrandur Ísberg Eins og hæstv. forseti gat um, var ég fjarverandi þegar kosning fór fram. Ég hefi óskað að vera laus við skrifarastörf í d., og varð samkomulag um það, að einn flokksmaður minn, hv. 11. landsk., tæki við þessu starfi. Vil ég gera þá fyrirspurn til hæstv. forseta, hvort formaður Sjálfstfl. hefir ekki tilkynnt honum þessa breyt.

Forseti (JörB): Þar sem samkomulag hefir orðið um það innan flokksins, sé ég ekkert þessu til fyrirstöðu. Hv. 11. landsk. tekur þá skrifarasæti.

Forseti (JörB): Samkv. 7. gr. þingskapa skal á 1. fundi hluta um sæti þingmanna; en þar sem vantar allmarga þingmenn, vil ég gera það að till. minni, að afbrigði verði leyfð um bið á því, unz þeir eru komnir til þings.

Héðinn Valdimarsson Ég vil spyrja hæstv. forseta, hvort ekki verði jafnvel um hálfsmánaðar bið að ræða eftir einum þm.

Forseti (JörB): Það má vera, en þessu má ljúka, þegar hinir allir eru komnir.

Bergur Jónsson Má þá ekki skilja það svo, að þm. leyfist til bráðabirgða að halda þeim sætum, sem þeir höfðu á síðasta þingi? 

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Eins og ég hefi tekið fram, vil ég ýta á, að þessu máli geti orðið lokið í dag, vegna þess loforðs, sem ég gaf um það, en þegar kemur ósk frá hv. 1. þm. Reykv., sem ég veit, að er nokkur ráðamaður í Sjálfstfl. þá vil ég ekki setja mig á móti því, að málinu verði vísað til n. og það athugað, sem hv.þm. minntist á, því að mér liggur ekki svo á að fá það afgr., að það megi ekki dragast til morguns. En ég fæ ekki í fljótu bragði séð, hvernig það verður gert, en að sjálfsögðu athugar sú n., sem það fær til meðferðar, hvernig frá því mundi verða gengið í þessu frv.

Magnús Jónsson Ég vil aðeins geta þess hér, að þegar hv. form. Sjálfstfl. fór fram á það, að málinu yrði lokið strax, var það vitanlega ekki í öðrum tilgangi en þeim, að málið yrði afgr. greiðlega á þinginu. En það getur ekki skipt neinu, hvort frv. er afgr. nokkrum dögum fyrr eða síðar. Annars ætla ég ekki að fjölyrða frekar um þetta, af því að hæstv. fjmrh. tók svo vel í að málinu yrði vísað til n.

Hv. þm. tekur þá ábyrgð á því gagnvart Sjálfstfl., ef dregst að afgr. málið

. Já.

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Þetta frv. er flutt í framhaldi af frv. um lántökuheimild fyrir ríkissjóð, sem borið var fram á föstudaginn og afgr. á þeim degi sem l. frá Alþingi. því var lofað í sambandi við afgr. þess frv., að þessi eldri lántökuheimild frá 9. jan. 1935 yrði úr gildi numin og flutt frv. um það í dag og afgr. sem l. Leyfi ég mér því að leggja til, að þessu frv. verði veitt þau afbrigði, sem þarf til þess, að það verði í dag afgr. sem l. frá Alþingi.

Magnús Jónsson þegar það mál, sem hæstv. fjmrh. gat um, var til umr. hér í hv. d., hreyfði ég því, að það væri ekki fullnægjandi eins og frá því var gengið, því að jafnframt því að afnema lántökuheimild fyrir ríkissjóð í l. nr. 19 9. jan. 1935 þyrfti að setja ákvæði um, að lántökuheimild í lögum um fiskimálanefnd skyldi rýrð um þá upphæð, sem af þessu láni yrði notuð í þeim tilgangi, sem þar getur í 13. gr. Ég skaut því þá til hæstv. fjmrh. að koma slíku ákvæði í þetta frv., sem hann boðaði þá, að hann mundi flytja. En ég sé að hann hefir ekki gert það, og hafði ég því hugsað mér að bera fram skrifl. brtt. um það. En ég hygg, að réttara sé að fara fram á, að málinu verði að þessari umr. lokinni vísað til fjhn. og hún gæti þá athugað, hvort ekki væri hægt að koma þessu sem haganlegast fyrir. Þó að hæstv . fjmrh. hafi að vísu lofað því, að þessu máli yrði lokið í dag, hygg ég, að mér sé óhætt að leysa hann frá loforði, þar sem hann er líka búinn að koma því gegnum aðra deildina. Ég vil einnig benda á, að þetta frv. er ekki í sem æskilegustu formi. Það hefir verið prentuð upp sem 1. gr. í þessu frv. 2. gr. úr hinu frv. alveg orðrétt. Hún er eðlileg eins og hún stendur í fyrra frv., en að hafa hana svo orðaða sem 1. gr. í frv. er ekkert lagaform. Þetta mætti lagfæra um leið og athugað yrði, hvort hinu mætti ekki koma haganlega fyrir með því aðeins að setja málið í fjhn. Mér þætti vænt um að heyra, hvort hæstv. ráðh. tekur ekki vel í þetta. Annars mundi ég bera fram skrifl. brtt., sem fari í þá átt, sem ég vil hafa það.

Ólafur Thors Ég vil aðeins, áður en málið fer úr d., vekja athyli á því að lántökuheimild sú, sem samþ. var á föstudaginn var, spennir yfir þá lántökuheimild, sem samþ. var á síðasta þingi er meiningin að afnema með þessum l. Auk þess fer hún einnig inn á svið lántökuheimildarinnar samkv. 13. gr.l. um fiskimálan. o. fl. Það gæti því ef til vill verið ástæða til að breyta þessum l. þannig, að þau næðu einnig yfir þessa lántökuheimild, sem og síðast nefndi, að hún yrði úr gildi numin með þessum l. að sama skapi og hún yrði hagnýtt með þeim l., sem samþ. voru á föstudaginn. Ég hefi þó ekki fundið ástæðu til að bera fram brtt. um þetta vegna þeirrar yfirlýsingar, sem hæstv. fjmrh. gaf í þeirri grg., sem fylgdi frv., sem samþ. var á föstudaginn, þar sem það úr tekið fram, að því, sem nýja lánið nær fram yfir þá fyrri lánsheimild, verði varið upp í lántökuheimild 13. gr.l. um fiskimálan. Mér hefir þó þótt rétt að vekja athygli á þessu, áður en þessi l. fara út úr d. ég geri jafnvel ráð fyrir, að sumum flokksmönnum mínum hafi þótt þetta skipta svo miklu máli, að þeir beri fram brtt. við frv. í Ed og fáum við í þessari d. þá frv. aftur til athugunar. Ég tel þetta ekki neitt höfuðatriði og hefi því ekki borið fram breytingartillögu.

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Þetta frv. er flutt í framhaldi af frv. því til laga um nýja lántökuheimild fyrir ríkissjóð, sem rætt var hér í hv. d. á föstudaginn og afgr. sem lög frá Alþingi þann dag. Þá var því lofað af mér, að ég skyldi flytja frv. um afnám lántökuheimildar, sem áður var í lögum og nýja heimildin átti að koma í staðinn fyrir, og geri ég það hér með. Þessu máli var hraðað í gegnum hv.Nd., af því að ég lofaði því þegar hitt frv. var samþ., að ég skyldi gera mitt til þess, að þessu máli yrði lokið í dag. Ég vil því leyfa mér að fara fram á, að þessi hv. d. veiti frv. þau afbrigði, sem nauðsynleg eru til þess að það geti orðið afgr. í dag.