Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við umr. þessa, þegar henni var frestað, þá fór ég fram á, að landbn. gæfist kostur á að athuga þetta mál í heild sinni. Landbn. hefur nú athugað málið, og varð hún sammála um, að í raun og veru hefði málið fengið þá afgreiðslu hjá hv. Nd., sem hefði verið til lítils gagns fyrir frv. sjálft, en fremur til hins lakara. En að öllu samanlögðu taldi þó n., að það mundu ekki vera þeir megingallar á frv., eins og það er nú, þegar því hefur verið breytt í hv. Nd., að ástæða væri til þess að hrekja það til hv. Nd. aftur. Í hv. Nd. hafa þær breyt. orðið á frv. að taka það fram fyrir landsmönnum, að fuglar tilheyrðu dýrum. Þetta álitum við í hv. Ed., að væri ákveðið í þeim dýrafræðum, sem við höfum lesið. - Annað, sem breytt hefur verið, sem við teljum vera til hins lakara, er það, að í staðinn fyrir, að ráðh. var heimilað einum að flytja inn fénað, þá getur hann eftir frv., eins og það er nú orðið, gefið öðrum leyfi til þess. En þar sem ríkið á eftir þessum l., ef frv. verður samþ., að annast þetta þannig, að það hefur sína móttökustöð fyrir allan fénað og lítur eftir innflutningi búfjárins, þá sáum við ekki, að þessi breyt. á frv. gerði sérstakan skaða. - Af þessum ástæðum töldum við rétt að láta málið afskiptalaust og greiða atkv. með því, að frv. verði samþ. eins og það liggur hér fyrir.



Herra forseti. Landbn. hefur athugað mál þetta á ný, eins og lofað var við 1. umr., og orðið sammála um að flytja við það tvær brtt., og þar sem ekki hefur unnizt tími til að prenta þær, flyt ég þær hér skrifl. Ég leyfi mér að lesa þær, með leyfi hæstv. forseta. Sú fyrri er við 3. gr. og er á þessa leið: „Í stað orðanna „5. gr. tölulið 1–7“ (í nýrri 6. gr. laganna) komi: 5. gr., 2. tölul., undirtöluliði 1–7.“ Þetta er aðeins leiðrétting, því að hér er ekki um að ræða neina efnisbreyt., heldur er þessu breytt til þess að það verði ljósara og skýrara. Í samræmi við það, sem fram kom hjá hæstv. landbrh. og hv. 1. þm. Eyf. um það, hvort komið gæti til mála, að ein sýsla í byggingarumdæminu fengi greidd laun úr byggingarsjóði, án þess að samþykkt um sameiginlegan byggingarfulltrúa kæmi til, hefur n. flutt aðra brtt. við nýja 6. gr. laganna, og hljóðar hún svo, með leyfi hæstv. forseta: „Nái samþykkt um sameiginlegan byggingarfulltrúa ekki löglegu samþykki, samkvæmt 2. málsgr. þessarar greinar, getur hluti af byggingarumdæmi, sem þó verður að ná yfir eitt sýslufélag minnst, ráðið sér byggingarfulltrúa og fengið hlutfallsleg laun hans úr byggingarsjóði miðað við matsverð fasteigna á svæðinu borið saman við heildarfasteignamat í öllu byggingarumdæminu.“ Með þessu álítur n., að minni hlutinn geti ekki sett stólinn fyrir dyrnar og byggingarfélög meiri hlutans geti þá fengið greidd laun byggingarfulltrúa samkv. matsverði viðkomandi héraðs. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fara um þetta fleiri orðum og læk því máli mínu lokið.

Frsm. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Þegar þetta frv. var síðast til umr. hér í d., óskaði ég, að umr. yrði frestað, vegna þess að ég vildi ræða hið nýja viðhorf við hv. sjútvn. Hefur það nú verið gert, og varð meiri hl. n. sammála um að bera fram nýja brtt. Er sú brtt. við 16. gr. og er á þessa leið: „Ríkisstjórninni er heimilt að fresta framkvæmd þessara laga, þar til kostnaðarupphæðin skv. 2. gr. hefur verið tryggð landshöfninni með lánum eða framlagi beint úr ríkissjóði.“ Ástæðan til þessarar brtt. er í rauninni tvenns konar. Í fyrsta lagi er hún sú, að vitað er fyrir fram og yfir lýst af samgmrn., að ekki er enn fé fyrir hendi til að hægt sé að hefja framkvæmdir strax, og því er það, eins og meiri hl. n. hefur haldið fram, að frv. þetta yrði, ef það yrði samþ. óbreytt, aðeins pappírsgagn. Hin ástæðan er sú, að ef frv. þetta er gert að l. óbreytt, getur það orðið til þess, að framkvæmdir stöðvist um óákveðinn tíma, og væri, það illa farið, jafnmikið og liggur á höfninni. Ef höfnin yrði yfirlýst landshöfn og ríkið sæi sér ekki fært að leggja fé í hana eins og til skilið er, þá er viðbúið, að hafnarsjóður sæi sér ekki fært að greiða þessi 60%, sem ætlazt er til, að hann greiði. Ætlazt er til þess, ef brtt. verður samþ., að ekkert í 1. þessum komi strax til framkvæmda. Frv. felur að sjálfsögðu í sér, að til þess þurfi samþykki fjárveitingarvaldsins á Alþ. Meiri hl. n. lítur svo á, að þetta sé mikið nauðsynjamál, enda hefur það líka komið fram við atkvgr. í d., en hins vegar telur þessi sami meiri hl. ekki fært fyrir stj. að framkvæma þessi l. eins og nú er ástatt fyrir ríkissjóði og leggur því fram brtt., sem væntanlega verður borin upp og rædd.

Forseti (BSt) : Það hefur borizt skrifleg brtt. frá meiri hl. sjútvn. þess efnis, að ríkisstj. sé heimilt að fresta framkvæmd þessara 1., o. s. frv. - Hér þarf tvöföld afbrigði, þar sem till. er bæði skrifleg og of seint fram komin.



Herra forseti. Hv. form. sjútvn. skýrði frá því hér, að þetta mál hefði aftur verið á dagskrá í sjútvn. og hefði meiri hl. n. fallizt á að flytja þá brtt., sem hér liggur fyrir. Ég skal ekki fullyrða neitt um þennan fund, en frekar held ég nú samt, að hann hafi aldrei verið haldinn, eða að minnsta kosti var ég aldrei boðaður á hann, þó að ég eigi sæti í sjútvn. Hitt mun sennilegra, að þessi till. sé borin fram af mönnum í sjútvn., þó að ekki hafi verið um það formlegur fundur. Annars sýnist mér, að efni till. sé á þá leið, að það leyni sér ekki, að hún er fram komin til þess að eyðileggja frv. Ég tel engin rök mæla með því, að ekki sé hægt að halda framkvæmdum áfram þar eystra. Það verður að sjálfsögðu ekki hægt að gera ráð fyrir, að hafnargerðinni verði lokið á einu ári, en það ætti ekki síður að vera hægt fyrir ríkið að halda áfram framkvæmdum en Hafnarhrepp, og ég veit ekki betur en það sé unnið að hafnargerð í Njarðvíkum, þó að ekki sé allt fé til framkvæmdanna fyrir hendi. Þess vegna sé ég ekki annað en þessi till. sé tilraun til þess að eyðileggja þetta mál, enda hefur form. sjútvn. barizt á móti málinu frá upphafi.



Herra forseti. Það var ekki ætlunin, að ég léti mig nokkru skipta afgreiðslu þessa máls, en það, sem veldur því, að ég kveð mér nú hljóðs, er afstaða mín til þessara mála yfirleitt. Þegar ég greiddi atkv. með þessu frv. við 2. umr., vakti það fyrir mér, sem frá upphafi hefur verið kjarni málsins í stofnun landshafna, en það var sú heilbrigða hugsun forustumanna málsins, að á vissum stöðum yrði það opinbera að hafa forustu um hafnargerðir. Í hinum stærri kaupstöðum, eina og t. d. Rvík. gerist þess ekki þörf, því að hér hefur bæjarfélagið haft aðstöðu til að gera höfn án opinberrar aðstoðar. Þetta gegnir öðru máli úti um hinar dreifðu byggðir. Þar er aðstaðan öll erfiðari og ekki nema eðlilegt, að lítið hreppsfélag skorti bolmagn til að binda slíka bagga, þó að slíkar hafnir séu fullkomlega nauðsynlegar og jafnvel undirstaða undir afkomunni í heilum landsfjórðungum. Til þess að lyfta undir með þeim, sem slíka aðstöðu hafa, taldi ég og tel réttmætt og nauðsynlegt, að byggðar verði landshafnir, og á þetta sjónarmið hefur Alþ. líka fallizt með þeim árangri, að nú er hafin ein slík hafnargerð á vegum þess opinbera. En svo man ég ekki betur en Höfn í Hornafirði væri einn meðal þeirra staða, sem gert var ráð fyrir að byggja landshöfn á en það virðist vera í þessu máli eins og svo mörgum öðrum, að það er heiðara í lofti þegar gott mál er að brjótast fram en þegar á að fara að framkvæma það í einstökum atriðum. Að lokum vil ég svo drepa á að það voru fleiri staðir nefndir í sambandi við landshöfn en Njarðvíkur og Höfn í Hornafirði. Þar á meðal var Þorlákshöfn. Þar hefur nú verið hafizt handa, og eru sýslufélögin við það bendluð, þó að það sé miklum vafa bundið, hvort hinar dreifðu byggðir hafa bolmagn til þess að fullgera slíkt stórvirki, sem þó er mjög aðkallandi við hina löngu og hættulegu strandlengju Suðurlands. Það má því gera ráð fyrir, að hin sterka hönd ríkisins þurfi að grípa þarna inn í, eins og þegar hefur verið gert í Njarðvíkum. Vegna þessa staðar og fleiri, sem svipað er ástatt um, tel ég þörf á heildarskipulagi í þessum hafnarmálum, og þætti mér það illa farið, ef togstreita og úlfúð eyðilegði eða spillti framgangi þeirra hugsjóna, sem á bak við frv. um landshafnir búa. Þar sem ég tel, að þetta frv. sé einn liðurinn í framkvæmd þessara mála, greiði ég atkv. með frv., en ekki vegna þess, að ég telji það neitt lokamark.

Fjmrh. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti. Þegar þetta mál var til 2. umr.n taldi ég mig ekki geta greitt því atkv. Ástæðurnar, sem ég hafði til þessarar afstöðu, voru einkum þær að nú stendur yfir bygging landshafnar í Njarðvíkum eins og kunnugt er, en þar hefur gengið mjög illa að afla fjármagns, vegna þess að heildarlán hefur enn ekki fengizt. Þetta hefur haft þær afleiðingar, að ríkissjóður hefur nú orðið að leggja fram fé án þess að raunverulega sé ráð fyrir því gert, og mun þessi upphæð vera orðin á þriðju millj. kr. Ég leit svo á í sambandi við þetta frv., að á þessu stigi málsins væri ekki rétt að bæta fleiri landshöfnum við, á meðan ekki gengi betur að útvega fjármagn til framkvæmdanna. Það liggja að sjálfsögðu rök til þess, að byggja þarf höfn í Hornafirði, en þó held ég, að hún sé ekki frekar aðkallandi en höfnin í Njarðvíkunum. Nú hefur þetta frv. svo mikið fylgi í d., að það var samþ. hér við 2. umr. þrátt fyrir aðvaranir mínar viðvíkjandi fjárskorti til framkvæmdanna, og í sjálfu sér er ekkert við því að segja, því að sjálfsögðu hefur meiri hl. d. það á sinu valdi, hvað hún samþykkir. En þegar athugað er, hvernig ástatt er fyrir ríkissjóði nú, tel ég að till. sú, sem hér er fram komin frá meiri hl. sjútvn., eigi fullan rétt á sér, enda þótt frv. komist í gegnum þingið. Í fyrsta lagi vegna þess, að það er þýðingarlaust að samþykkja framkvæmdir nema séð sé um leið fyrir hinni fjárhagslegu hlið málsins, og í öðru lagi er það ekkert ánægjulegt fyrir Alþ. og ekki til að auka virðingu þess, að það sé að setja lög, sem algerlega séu byggð í lausu lofti.

Ætli það hafi ekki komið fyrir fyrr?

Að mínu áliti hefur það skeð of oft, og teldi ég ekki óviðeigandi, að haldið væri frá þeirri hálu braut. Ég álít því, að það sé rétt að heimila drátt á framkvæmdum í þessu máli, þar til séð hefur verið fyrir hinni fjárhagslegu hlið málsins á einn eða annan hátt. Ef hv. d. vill hins vegar ekki fylgja þessari till., vil ég leyfa mér að efa, að það fylgi hugur máli hjá þeim, sem á þessu stigi hafa samþ. frv., og gefi það tilefni til að ætla, að samþykkið væri frekar til að sýnast. Það liggja nú þegar fyrir allmargar skuldbindingar, sem Alþ. hefur gert og ekki hefur verið hægt að framkvæma vegna fjárskorts. Þess vegna er það leið til að skapa öngþveiti að auka nú á skuldbindingar ríkissjóðs án þess að gera frekari ráðstáfanir til þess að afla fjármagns. Það hefur komið fram gagnrýni á Alþ. fyrir það, að það hafi ekki verið nægilega gætið í málefnum, sem snerta fjárhaginn, og verður það að teljast réttmæt aths., en það leiðir ekki alveg af sjálfu sér, að þótt þeirri leið hafi verið fylgt, þá sé nauðsynlegt að halda áfram sömu leiðina.



Herra forseti. Mér kom það ekki óvart, þó að eitthvað komi frá hv. form. sjútvn. í þeim tilgangi að tefja þetta mál, enda hefur ekki staðið á því. En það, sem ég vil leggja áherzlu á, er það, að það hafa engin andmæli komið enn hér í d. varðandi nauðsyn þess að byggja höfn í Hornafirði og það viðurkenna allir, að þessi staður sé mjög heppilegur sem miðstöð fyrir bátaútveg Austurlands. En eins og kunnugt er, eru hafnarmannvirki svo léleg nú þar eystra, að það er ekki nema um tvennt að ræða, annaðhvort að leggja niður staðinn sem útvegsstöð eða gera þarna góða höfn. Nú hefur ekki þótt fært að leggja staðinn niður, en þá er deilt um það, hvort ríkið eða hreppurinn eigi að framkvæma verkið. .... Og þess vegna get ég ekki séð, að ástæða sé til þess að samþykkja þá breyt. Ég vil enn fremur benda á, að það er hægt að vinna þetta verk í áföngum þannig, að það, sem gert er, komi að gagni og bæti aðstöðuna þegar í stað. Það hygg ég, að sé meira en hægt er að segja um slíka staði annars staðar á landinu í þessum efnum. Hins vegar er það að segja um þá till. að fresta framkvæmdum, þangað til búið sé að tryggja alveg fé til þeirra, að ég hygg, að það sé mjög óvenjulegt í l. Það er venjulegt að hafa það þannig, að l. skuli koma til framkvæmda fyrir einhvern ákveðinn tíma, en það er ekki algengt, að ákveðið sé að fresta framkvæmd þeirra, þangað til búið sé að afla nægilegs fjár, nema ef slíkt er bundið við ákvæði fjárl. Ef þessi brtt. verður samþ., er ég hræddur um, að opnuð verði leið til þess, að þetta dragist um ófyrirsjáanlegan tíma. Þess vegna mæli ég eindregið móti þessari brtt. Hæstv. ráðh. (JJós) vildi leyfa sér að draga í efa, að við, sem flytjum þetta mál, flyttum það af heilum hug, ef við vildum ekki einmitt ganga inn á þetta, að framkvæmdunum sé frestað alveg um óákveðinn tíma. Skyldu það verða margir þm., sem flytja, mál, sem þeir hafa verulegan áhuga fyrir, sem vildu fallast á það að setja 1 slíkt frv., eða l., ef frv. yrði samþ., ákvæði sem gætu orðið til þess að fresta framkvæmdum þeirra l. um alveg óákveðinn, tíma eða að þær yrðu svo að segja engar. Ég hygg, að það yrðu ekki margir. Og ef allir hv. þm., sem mótmæltu slíkri afgreiðslu, yrðu sakaðir um að bera mál sín eingöngu fram til þess að sýnast, þá gætu þeir kannske orðið nokkuð margir. Ég vil þess vegna vísa alveg á bug þeirri ásökun. Hv. frsm. meiri hl. sjútvn. hélt því fram, að ef frv. yrði samþ. í því formi, sem það er, gæti það orðið til þess, að framkvæmdirnar stöðvuðust algerlega. Ég tel, að svo þyrfti alls ekki að vera. Ég hef bent á, að framkvæmdirnar eru þegar byrjaðar og það er dálítið fé fyrir hendi, þó að það sé ekki mikið, en það mundi mega vinna fyrir það til að byrja með. Ég sé ekki, hvaða ástæða er til þess að telja, að framkvæmdirnar þurfi að stöðva, þó að þetta frv. yrði samþ., heldur þvert á móti. Þetta mundi fara eins og hv. 6. landsk. (StgrA) benti á, að ef ríkissjóður sjálfur tæki þetta allt að sér, yrði höfnin yfirtekin með þeim mannvirkjum, sem búið er þegar að gera, og þeim skyldum, sem á hvíla.

Frsm. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Ég vil í fyrsta lagi leyfa mér að lýsa yfir því fyrir hönd meiri hl. n., að hann er sammála um, að þetta orðalag sé óbreytt, eins og hæstv. forseti gat um. Það má að vísu deila um það, hvort bráðabirgðaákvæðið á að koma á eftir síðustu gr., um það, hvenær l. öðlast gildi. En eins og hæstv. forseti gat um, mun það vera venja, að það komi síðast. Í ræðu sinni sagði hv. 6. landsk. þm., að það hefði ekki verið haldinn fundur í sjútvn. um málið. Það er rétt. Fundur var ekki boðaður sérstaklega. Það mættu ekki nægilega margir til þess að hægt væri að halda fund. Ég hafði lofað hæstv. forseta að halda ekki málinu lengur en þann dag. Ég ræddi svo málið við meiri hl. sjútvn., sem ber fram þessa brtt. Auk þess ræddi ég við hv. þm. N-Þ., sem fylgir minni hl. að málum, og taldi hann ekki ástæðu til þess að kalla á minni hl. n. til þess að fjalla um þessa brtt., því að hann sagði, að hann mundi ekki geta fallizt á hana, eins og þegar er komið á daginn. Það er því meiri hl. n., sem hefur fjallað um málið og er með brtt. Þá vildi ég benda á, án þess að ég vilji, að það sé tekið sem andúð við málið, að hér er ekki gefin nein heimild í þessu frv. til þess að yfirtaka þessi mannvirki. Það vantar í frv. Í l. um landshöfn í Njarðvíkum er í 3. gr. talað um heimild til þessa. Ef þetta frv. verður samþ. óbreytt, er ekki hægt að yfirtaka þetta fyrirtæki. Það er engin heimild í frv. til þess. Ég hef ekki orðið var við það í þessu frv., að gert sé ráð fyrir að semja um kaup á þessum mannvirkjum, sem fyrir eru, og því síður nokkuð um það að taka þau eignarnámi. Sé þetta ekki rétt hjá mér, verður það vonandi leiðrétt. En sé þetta hins vegar rétt, bendir það til þess, að þetta mál sé flutt meira af kappi en forsjá. Það er því mjög vafasamt, og enda alveg víst, að eins og frv. er nú, þá er ekki einu sinni hægt að nota það fé, sem nú er veitt til hafnargjóðs í Hornafirði, nema ákveða sérstaklega um það. Þetta fé er veitt allt öðrum aðila. Það er búið, að veita hafnarsjóði Hornafjarðar það, og það er ekki frekar hægt að nota það fé og veita því til landshafnar þar, en að taka það og veita því til framkvæmda vestur í Barðastrandarsýslu eða Norður-Ísafjarðarsýslu, sem yrði þar vel þegið, nema með samþykki þess aðila, sem féð átti að fá. Ég sé ekki heldur annað en ef þetta verður að l., verði að afnema ákvæðin úr hinum almennu hafnarl. um rétt og skyldur hafnarstjórnar Hornafjarðar, því að eins og stendur í þeim l., hefur hafnarsjóður ákveðinn rétt til fjárframlaga og þá um leið ákveðnar skyldur.

Hann hefur öðlazt frekari rétt með þessum l.

. Hann hefur ekki öðlazt frekari rétt með þessum l. En eftir gildandi l., eins og ég sagði áðan, hefur hafnarstjórn og hafnarsjóður rétt til þess að fá fé sitt til sinna mannvirkja. Þetta var ekki gert vegna landshafnar í Njarðvíkum, vegna þess, að sá staður var ekki tekinn í hafnarl., af því að bæði þessi l. voru ekki á sama tíma. Á þetta benti ekki meiri hl., vegna þess að hann gerði þá ráð fyrir, að málinu yrði vísað frá með rökst. dagskrá, sem hann lagði til, að yrði samþ. En þegar það var ekki gert, verður að taka málið fyrir eins og það liggur fyrir nú. Og þegar að því kemur, að ákveðið er, að fleiri landshafnir verði hér á landi en í Njarðvíkum, þá er ástæða til þess að athuga, hvort taka eigi fleiri landshafnir í l. og þá hverjar. Ég vildi ekki bera fram brtt. nú við þessa umr., sumpart vegna þess, að það hefði þurft að gerbreyta frv., og ég vildi ekki gera það. En hins vegar hefur komið til greina og heyrzt hafa raddir um það að gera Þorlákshöfn að landshöfn. Nú hefur hv. 2. þm. Árn. (EE) lýst yfir því, að hann greiði atkv. með þessu frv. í því fulla trausti, að hér fari fleiri á eftir, og nákvæmlega það sama er að segja um afstöðu hv. þm. N-Þ. (BK). Hann greiðir atkv. með frv. í trausti þess, að Þórshöfn verði síðar gerð að landshöfn, og hefði þá verið miklu eðlilegra að taka upp kerfi um landshafnir yfirleitt. Nú vildi ég skýra frá því viðvíkjandi Þorlákshöfn, að mér þykir afstaða hv. 2. þm. Árn. ákaflega einkennileg í þessu máli. Fulltrúar frá sýslunefndum Árnes- og Rangárvallasýslna hafa verið hjá fjvn. og alveg sérstaklega rætt um þetta mál við mig sem formann fjvn. og formann sjútvn. d., og þeir hafa verið það víðsýnni en hv. 2. þm. Árn., að þeir telja, að í framtíðinni sé það miklu skynsamlegra fyrir þá að koma þessu áfram með því að hafa þetta undir hinum almennu hafnarl., en þeir óska ekki eftir því, að þar verði gerð landshöfn. Þess vegna þykir mér undarlegt, þegar hv. 2. þm. Árn. lýsir yfir því hér, að fylgi hans við þetta frv. stafi fyrst og fremst af áhuga fyrir landshöfn í Þorlákshöfn. Hv. 8. landsk. sagði, að engin mótmæli hefðu komið fram gegn nauðsyn þessa máls. Ég veit ekki til, að mótmæli hafi komið fram frá Alþ. gegn því, að nauðsyn væri á því að byggja hafnir annars staðar á landinu. Það er síður en svo. Ég býst t. d. við, að engum hafi dottið í hug að halda fram, að ekki væri nauðsynlegt að byggja höfn í Bolungavík. Ég hygg, að Bolungavík sé engu síður verstöð að verðgildi en t. d. Hornafjörður. En það er allt annars eðlis en hvort þar eigi að vera landshöfn. Að hinu hef ég fært rök, mörgum sinnum, að það er langtum auðveldara fyrir menn að ráða, hve framkvæmdirnar komast fljótt upp með því að þetta sé undir hinum almennu hafnarl. en að þurfa að sækja allt til ríkisstj. um að fá fjárframlag til þeirra hafna, sem eru ákveðnar landshafnir. Það liggja þegar fyrir beinar yfirlýsingar um það frá hæstv. samgmrh. annars vegar, að þessar framkvæmdir verði látnar bíða, hvort sem þetta frv. verði samþ. eða ekki, og verði aðeins haldið áfram fyrst og fremst með þau mannvirki, sem þegar sé farið að vinna við og nokkuð langt komin. Þá hefur hæstv. fjmrh. lýst yfir því sama, að hann telur, að ekki sé hægt að byrja á því verki og það mundi þokast seinna áfram, ef samþ. yrði, að þarna yrði landshöfn. Ég verð þá að segja það, að eftir þessar yfirlýsingar hæstv. ráðh., þá stappar það nærri andúð á málinu að halda svo fast með þessu frv. Hv. 8. landsk. heldur því fram, að annaðhvort verði að leggja staðinn niður sem slíkan eða þá að samþykkja frv. eins og það liggur fyrir. Frá mínu sjónarmiði er þetta fjarstæða. Mér skilst, að verði þetta frv. samþ., verði aðeins um heimildarl. að ræða. Hvar stendur svo þetta mál þá, eftir að bæði hæstv. samgmrh, og hæstv. fjmrh. hafa lýst yfir því, að fyrst um sinn verði ekkert gert, það verði ekki byrjað þarna á neinum framkvæmdum. Á hvaða stigi stendur svo málið? Það stendur á því stigi, að það verður ekkert gert á staðnum, enda þótt samþ. verði þessi heimild fyrir ríkisstj.

Er þetta ekki vantraust á ríkisstj.?

. Nei, það er það ekki. Því að þegar búið er að þjarma svo að ríkissjóði, til þess að standa straum af margvíslegum framkvæmdum og þegar við vitum, að í landinu eru svo mörg verkefni, sem kalla að, þá er það ekki vantraust á ríkisstj., sem þar er um að ræða. Það er margbúið að lýsa yfir því, að ríkissjóður verði að leggja mjög mikið að sér til þess að uppfylla þau ákvæði, sem snerta landshöfn í Njarðvíkum, sem þegar er farið að vinna að. Það er alveg víst, að þessar framkvæmdir dragast, þótt þetta frv. yrði samþ., og hér er líka aðeins um heimildarl. að ræða. En samkvæmt almennum hafnarl. er það skylda, að ríkissjóður skuli leggja fram fé á móti viðkomandi stað.

Eru það ekki heimildarl. um Njarðvíkur?

. Jú, en það er búið að framkvæma svo mikið af þessu, að það væri ekki skynsamlegt að láta það verk bíða og byrja á öðrum verkum sams konar. Og þeir, sem halda svo fast við þetta mál, eru ekki að hugsa um hag þjóðarinnar, heldur eitthvað allt annað. Ég hef bent hér á veilur í frv., og ég býst ekki við að taka til máls aftur, nema sérstakt tilefni gefist til.



Herra forseti. Hv. þm. Barð. vildi í sinni ræðu gera mikið úr því, að það vantaði heimild í frv. til þess að yfirtaka þau hafnarmannvirki, sem nú er búið að gera á Hornafirði, og sagði að hafnarsjóður hefði rétt til þess að starfrækja þau áfram, nema samþykki þeirra aðila fengist, sem þar réðu, til þess að ríkið yfirtæki þau. Ég vil benda á í sambandi við þetta, að fyrir liggja áskoranir hafnarn. og hreppsn. í Hornafirði um það, að ríkið taki þetta að sér. Þess vegna þori ég að fullyrða, að engin vandræði munu verða að ná samkomulagi heima fyrir um framkvæmd verksins. ef þetta frv. verður samþ. Enn fremur sagði hv. þm. Barð., að hér væri aðeins um heimild fyrir ríkisstj. að ræða til þess að taka lán til þeirra framkvæmda, og vildi segja, að framkvæmdirnar væru þar með úr sögunni. Ég endurtek það, sem ég sagði í minni fyrri ræðu, að ég mótmæli samþykkt þessarar skriflegu brtt sem hér liggur fyrir.



Herra forseti. Ég sé ekki betur en eftir frv., eins og það liggur fyrir, séu ákvæði, sem þýði í raun og veru það sama og felst í brtt. Fylgi mitt við frv. er fólgið í þeim ákvæðum, sem ég hef getið um, og ég álít, að á sínum framkvæmanlega tíma eigi höfnin í Hornafirði að vera landshöfn og þess vegna segi ég já við frv. Ég álít að þetta sé í hendi ríkisvaldsins, og get ég sagt viðvíkjandi skilningi mínum á málinu, að brtt. við frv. sé meinlaus hlutur gagnvart þessu frv., og segi því já.



Ég sé ekki annað en að í 2. gr. frv. - og reyndar víðar í frv. - felist svipuð trygging og á að ná með brtt. og að hún sé því alveg óþörf, og ég segi því nei.