Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mér hefur borist svohljóðandi bréf: „Alþingi, 16. apríl 1982. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindagerðum mun ég ekki geta sótt þingfundi á næstunni. Leyfi ég mér því með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að vegna forfalla 1. varaþm. taki 2. varaþm. Framsfl. í Reykjavík, Sigrún Magnúsdóttir kaupmaður, sæti á Alþingi í fjarveru minni. Ólafur Jóhannesson, 5. þm. Reykv.“ Hér fylgir svo með annað bréf: „Reykjavík, 16. apríl 1982. Vegna anna sé ég mér ekki fært að taka sæti á Alþingi næstu daga. Virðingarfyllst, Haraldur Ólafsson.“ Sigrún Magnúsdóttir hefur áður tekið sæti á Alþingi og þarf því ekki að fara fram rannsókn á kjörbréfi hennar. Býð ég hana velkomna til starfa.



Herra forseti. Frv. um brunavarnir og brunamál, sem ég mæli hér fyrir, hefur hlotið meðferð í hv. Nd. Alþingis og tekið þar nokkrum breytingum frá því að ríkisstj. lagði það fram í haust. Frv. felur í sér tillögur um heildarendurskoðun á lögum um brunavarnir og brunamál og um stöðu Brunamálastofnunar. Frv. er samið af nefnd sem félmrh. skipaði 26. mars 1980 til þess að endurskoða lög og reglugerð um brunavarnir og brunamál, gera úttekt á stöðu og starfsemi Brunamálastofnunar ríkisins og gera tillögur um æskilegar breytingar á starfssviði og starfsemi hennar svo og um skipulag brunavarna í landinu almennt og tengsl þeirra mála við ýmsa aðra þætti í stjórnkerfinu. Helstu breytingar, sem frv. hefur í för með sér, eru þessar: 1. Nánar er kveðið á um hlutverk Brunamálastofnunar varðandi kynningu og fræðslu en verið hefur, svo og er nánar kveðið á um réttindi og skyldur slökkviliðsmanna. 2. Gert er ráð fyrir að öll sveitarfélög verði skylduð til að halda uppi brunavörnum nema ráðh. veiti sérstaka undanþágu. 3. Brunamálanefndir sveitarfélaga verði afnumdar sem ákvörðunaraðili um meðferð brota á lögum og reglugerð um brunavarnir og brunamál, en vald og skyldur slökkviliðsstjóra aukin nokkuð í þeim efnum. Jafnframt er gert ráð fyrir því í frv., að sett verði í lög skýrari ákvæði um meðferð slíkra mála. 4. Þá gerir frv. ráð fyrir að tekjustofnar Brunamálastofnunar verði nokkuð styrktir frá því sem verið hefur. Við meðferð málsins í hv. Nd. voru gerðar á frv. nokkrar breytingar. Mikilvægasta breytingin var sú, að félmn. Nd. gerði till. um að stjórn stofnunarinnar yrði framvegis aðeins skipuð þremur mönnum, en í stjfrv. var gert ráð fyrir óbreyttri skipan þessara mála, að stjórn stofnunarinnar yrði skipuð sex mönnum. Hv. Nd. féllst á till. félmn. í þessu efni, að stjórn Brunamálastofnunar ríkisins verði framvegis skipuð þremur mönnum, einum frá Sambandi ísl. sveitarfélaga, einum frá Landssambandi slökkviliðsmanna og einum frá Sambandi ísl. tryggingarfélaga. Þetta var veigamesta breytingin sem hv. Nd. gerði á frv. Um frv. varð ekki verulegur ágreiningur í hv. Nd. og skilaði félmn. þar samhljóða áliti. Ágreiningur varð þó örlítill um skipun stjórnar stofnunarinnar, þar sem nokkrir þm. Alþfl. fluttu í Nd. till. um að Reykjavíkurborg fengi að tilnefna fjórða mann í stjórn stofnunarinnar. Nd. féllst ekki á þá till. Herra forseti. Ég tel ekki ástæðu til, nema sérstakt tilefni gefist, að fara ítarlegar út í frv. þetta. Legg ég til að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. félmn., og þætti mér vænt um ef nefndin sæi sér fært að ljúka afgreiðslu málsins þannig að það yrði að lögum á þessu vori.



Herra forseti. Ég flyt hér á þskj. 615 ásamt fjórum öðrum hv. þm. mál er snertir löggjöf um grunnskóla. Um þetta mál þarf í rauninni ekki að hafa mörg orð umfram það sem segir í fremur stuttri grg. með frv. Efni þess er einfaldlega það, að bætt verði inn í gildandi grunnskólalög ákvæði um fræðslu varðandi ávana- og fíkniefni, þ. á m. áfengi að sjálfsögðu. Ákvæði þar að lútandi er hvergi að finna í núgildandi grunnskólalögum, svo undarlegt sem það er, en skólunum er engu að síður gert að inna af hendi þessa fræðslu samkv. ákvæðum í áfengislögum frá 1969 og reglugerð um bindindisfræðslu frá 1956 samkv. 31. gr. í eldri áfengislögum frá 1 954. Í þeirri reglugerð er kveðið svo á, að eigi skuli verja minni tíma til bindindisfræðslu í hverjum skóla en sem svarar að hver nemandi fái tveggja kennslustunda fræðslu í hverjum mánuði á kennslutímanum. Framkvæmd þessara laga og reglugerðarákvæða hefur hingað til verið algerlega í molum. Þeim hefur verið slælega eða alls ekki framfylgt, eins og tekið er fram í grg. Enginn fastur tími á stundaskrá hefur verið ætlaður til þessarar fræðslu. Hún hefur því fyrst og fremst verið í höndum hvers bekkjarkennara. Það hefur verið á valdi hans hvernig og hve miklum tíma er til hennar varið. Hér þarf að sjálfsögðu að taka af meiri festu á málum, og það er augljóst að þessi fræðsla má ekki lengur einskorðast við áfengi og tóbak. Hún verður einnig að ná til þeirra fíkniefna annarra sem til skamms tíma voru hér að mestu óþekkt fyrirbæri, en hafa nú náð hér uggvænlega mikilli útbreiðslu. Þar er fyrst og fremst átt við kannabisefni og þaðan af sterkari fíkniefni svo og ýmis önnur efni sem leyfð eru til lækninga en geta leitt til skaðvænlegrar ávananeyslu. Í þessu frv. eru ekki tillögur um hvernig þessari fræðslu skuli háttað. Það er alls ekki á færi okkar flm. að freista þess að segja fyrir um það, svo mikið og vandasamt verk sem hér er annars vegar. Það er fullvíst að fræðsla um þessi viðkvæmu og vandasömu mál getur gert illt verra ef ekki er rétt á haldið. Við höfum fyrir okkur reynslu annarra þjóða í þeim efnum. Þarna er vissulega margt sem ber að varast. En ég hygg að ótti við slík mistök megi ekki leiða okkur til uppgjafar í þessum efnum. Til þess er málið allt of alvarlegt og brýnt, sérstaklega að því er varðar börn og unglinga sem ánetjast stöðugt yngri og yngri þeim skaðvaldi sem áfengi og fíkniefni eru. Sú reynsla, sem við höfum af þessu, nær sannarlega langt út fyrir Hallærisplanið hér í Reykjavík, þótt það hafi verið hvað mest í sviðsljósinu að því er þessi mál varðar. Úti um allt land er sömu sögu að segja. Alllengi hefur verið unnið að undirbúningi skipulagðrar fræðslu í skólum landsins á þessu sviði. Áfengisvarnaráð, samtök kennara, Krabbameinsfélagið í samvinnu við Skólarannsóknir menntmrn. hafa unnið að því að undirbúa og semja kennsluefni og leiðbeiningar fyrir kennara. Að sjálfsögðu eru það Skólarannsóknir ríkisins sem þetta verkefni hlýtur að verða tekið fyrir h já fyrst og fremst. Það hefur verið fylgst með rannsóknum og reynslu annarra þjóða á þessu sviði, og því er ekki að neita, að ýmsar nýjar hugmyndir eru nú á döfinni sem vænlegri þykja til árangurs heldur en þær sem hingað til hefur verið beitt, þar sem slík fræðsla hefur á annað borð verið reynd í skólunum. Megináhersla er nú lögð á að reyna að byggja upp nemandann sjálfan, örva hjá honum sjálfstæða skoðanamyndun gagnvart hóphugsun og tískuvaldi, höfða til dómgreindar og ábyrgðar fremur en láta fræðsluna snúast fyrst og fremst um efnin sjálf og skaðsemi þeirra. Setningar eins og „taktu aldrei fyrsta staupið“, „það er skaðlegt að gera þetta“ og „þú mátt ekki gera hitt“, svo satt og rétt sem þetta er, þá eru það ekki þessar aðferðir sem reynst hafa heilladrjúgar til árangurs í þessu efni, heldur að koma óbeina leið að efninu með því að gera sjálfan einstaklinginn færari um að dæma fyrir sjálfan sig, fara eigin leiðir hvað sem hópurinn, þetta sterka afl, hefur að segja í kringum hann. Gert er ráð fyrir að þessi fræðsla verði feld inn í aðrar námsgreinar. Þetta er mikilvægt atriði. Helst er þá talað um líffræði og samfélagsfræði og jafnvel fleiri greinar og að þessi fræðsla komi þá sem eðlilegur hluti þeirrar kennslu sem hér fer fram. Hér er vafalaust um að ræða, eins og þegar hefur verið bent á, mikið vandaverk. Það er viðurhlutamikið að hér takist vel til. Ég er sannfærð um að lögfesting þess ákvæðis, sem í frv. felst í grunnskólalögunum, þar sem það auðvitað á heima en ekki í einhverjum öðrum lögum, - ég er viss um að þetta ákvæði mundi verka sem hvatning á þá aðila, sem sinna fræðslu- og skólamálum, að koma þessum fræðsluþætti í sem heillavænlegastan farveg og framkvæmd í skólakerfinu og það sem fyrst. Þá vil ég einnig undirstrika það sem drepið er á í grg. frv., að mjög mikilvægt er að starfandi kennarar og kennaraefni í Kennaraháskóla Íslands fái sem haldbestar leiðbeiningar um hvernig miðla skuli fræðslunni til nemenda. Einnig á þessu sviði veit ég til að gerðar hafa verið tilraunir í rétta átt með námskeiðum fyrir kennara og fræðslu í Kennaraháskólanum, en þetta þarf allt að verða skipulegra og markvissara en hingað til hefur verið. Ég geri varla ráð fyrir, vegna þess hve stutt lifir þessa þings, að þetta mál nái fram að ganga. En þing kemur eftir þetta þing og þá vænti ég að þetta verði tekið upp aftur og það fái skjóta og góða afgreiðslu. Raunar má segja að stærri og vafasamari mál hafi fengið afgreiðslu á skemmri tíma en við eigum nú eftir af starfstíma þingsins, sem mun vera um 10 dagar til hálfur mánuður. Ég vil þess vegna ekki útiloka, ef vel er unnið að þessu í nefndum, að hægt yrði að ná því fram. En til þess þarf góðan vilja þm. Ég á ekki von á að um þetta mál sé nokkur ágreiningur á Alþingi. Ég vil svo að lokum, herra forseti, leggja til að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. menntmn.



Herra forseti. Það er kannske ekki brýn nauðsyn að fjalla um þetta mál frekar á þessu stigi. Ég vildi þó ekki láta hjá liða að standa hér upp við þessa umr. Eins og þm. er vafalaust kunnugt hef ég, sá sem hér stendur, ásamt öðrum hv. ágæfum þm. flutt till. til þál. um fíkniefnamálin, þar sem gert er ráð fyrir að ríkisstj. sé falið að láta fara fram heildarendurskoðun á því, hvaða leiðir séu helstar til úrbóta til að hamla frekar gegn „innflutningi, tilbúningi, útbreiðslu og neyslu ávana- og fíkniefna“, eins og þar stendur, að lokinni umfjöllun allshn. um það mál. Nefndin hefur skilað áliti. Till. var örlítið breytt, en við hana felli ég mig ágætlega. Enda þótt ég sé 1. flm. að þeirri þáltill. var mér mjög ljúft að vera meðflm. að frv. til l. um breytingu á lögum um grunnskóla, nr. 62/1974, með áorðnum breytingum, þar sem gert er ráð fyrir fræðslu vegna fíkniefna og vegna áfengis. Hins vegar vil ég taka það fram sérstaklega, og tek undir með hv. 1. flm. þessa frv., að fræðsla á þessu sviði er mjög vandasamt verk, og í raun og sannleika vildi ég helst fá að vita, hvernig slík fræðsla skuli fara fram, áður en til samþykktar frv. kæmi. Þetta er kannske svolítið hliðarspor að tala á þennan hátt. Hins vegar er reynslan sú víða erlendis frá, þar sem gælt hefur verið við fræðslu - ég orða það svo: gælt hefur verið við fræðslu á sviði ávana- og fíkniefna, að það hefur jafnvel leift til aukinnar neyslu þessara hinna sömu efna. Mín skoðun á þessu er raunar sú, að það dugi fátt annað en harðvítugur áróður. En varðandi fræðslu tel ég, og er sammála flm. að því leyti, að hún þurfi fyrst og fremst að vera á þeim sviðum að tíunda þau mjög svo skaðlegu áhrif á líkama og heilsu, sem fíkniefnin hafa, og hamra nógu oft á því og reyna að skýra það út. Að öðru leyti ætla ég ekki að fjalla um þetta frv. Ég vil endurtaka að ég tel eðlilegt, enda þótt sú endurskoðun sé lögð til sem ég gat um áðan, að þingnefnd fjalli um hvort fræðsla á þessu sviði komi til greina eða ekki. Og víst leggjum við flm. það til.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um breyt. á lögum nr. 58 frá 4. júní 1981, um lagmetisiðnað og Þróunarsjóð lagmetisiðnaðarins. Frv. þetta felur í sér samkv. 1. gr. að lögin um lagmetisiðnað, þ.e. l. kafli umræddra laga, verði framlengdur um eitt ár. Frv. er flutt að beiðni stjórnar Sölustofnunar lagmetis sem telur áríðandi að yfirstandandi þing framlengi núverandi starfsréttindi stofnunarinnar sem felast í þessum lögum. Sérstaklega telur stjórnin mikilvægt að stofnunin hafi áfram einkarétt til að annast sölu á niðursoðnum og niðurlögðum sjávarafurðum til landa þar sem ríkisstofnun, ríkið sjálft eða aðili fyrir þess hönd, er aðalkaupandinn. Rök fyrir einkarétti eru m.a. þau, að í löndum Austur-Evrópu er einn kaupandi og því ekki um neina samkeppni kaupandamegin að ræða. Þessi einkakaupandi væri í aðstöðu til að fara milli seljenda á Íslandi og freista þess að fá verðið lækkað ef ekki væru ákvæði sem kæmu í veg fyrir slíkt. Einhliða samkeppni seljendamegin hlýtur að vera seljendum í óhag. Rétt er því að bregðast við þessu með einkarétti til Sölustofnunar lagmetis til umræddra landa og jafna þar með samningsaðstöðu seljanda og kaupanda. Iðnrn. hefur farið yfir þetta mál og telur rétt og nauðsynlegt að framlengja einkarétt Sölustofnunarinnar eins og fram kemur í frv. Raunar hefði ég talið æskilegt að gera það til lengri tíma en hér er lagt til, en um annað var ekki samstaða en að þetta yrði til eins árs að þessu sinni, þannig að málið kæmi þá til endurskoðunar á næsta þingi. Ríkisstj. hefur fallist á þau sjónarmið sem fram eru borin með þessu frv., og ég vænti að það verði lögfest á þessu þingi, enda um mjög einfalt mál að ræða í rauninni. Herra forseti. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til hv. iðnn.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um verðtryggðan skyldusparnað á árinu 1982 í þágu Byggingarsjóðs ríkisins og vegna þess sjóðs. Með þessu frv. er lagt til, eins og nafn frv. ber með sér, að lagður verði á sérstakur verðtryggður skyldusparnaður vegna Byggingarsjóðs ríkisins og er innheimtan bundin við þetta eina ár. Í frv. er gert ráð fyrir að ríkissjóður endurláni síðan Byggingarsjóði ríkisins innheimtan sparnað samkv. lögunum. Lánskjör verða þau sömu og hann sætir sjálfur, þ.e. lánið skal endurgreiðast 1. jan. 1986 og vera verðtryggt miðað við lánskjaravísitölu og bera 1% vexti. Undanþegin þessum skyldusparnaði eru þó börn innan 16 ára aldurs og menn sem náð hafa 67 ára aldri fyrir 1. jan. 1982. Ég vil leggja á það þunga áherslu um leið og ég geri grein fyrir þessu frv., að hér er að sjálfsögðu alls ekki um að ræða skattlagningu. Hér er um að ræða lánveitingu af hálfu þeirra skattgreiðenda sem hæstar hafa tekjurnar, og þetta lán veita þeir í tiltölulega mjög skamman tíma, þ.e. að lágmarki í þrjú ár, en vissulega getur hin sparaða upphæð staðið inni miklu lengur. Og reynslan er sú, að menn taka því með þökkum að láta skyldusparnaðinn liggja inni og geyma þannig fyrir sig nokkur verðmæti til síðari ára með verðtryggðum kjörum. Ég legg sérstaka áherslu á það líka, að það eru aðeins þeir, sem hæstar tekjurnar hafa, sem eiga að leggja fram þessi lán, og er talið samkv. tölvuútskriftum að einungis um 5% framteljenda muni leggja verðtryggðan skyldusparnað af mörkum. Meginreglan varðandi einstaklinga, sem veita lán af þessu tagi samkv. frv., er sú, að skyldusparnaðarupphæðin er 6% af tekjuskattsstofni yfir 135 þús. kr., en það er það þrep sem hæsta skattprósentan er einmitt miðuð við í núgildandi tekjuskattslögum, þannig að ekki fellur skyldusparnaðarkvöð á aðrar skattgjaldstekjur en þær sem eru yfir þessum mörkum. Hins vegar er rétt að vekja á því athygli, að tekjumörkin varðandi skyldusparnaðinn liggja að sjálfsögðu talsvert miklu hærra, þar sem til viðbótar þessu lágmarki, 135 þús. kr., kemur það sem er til frádráttar brúttótekjum á skattframtali, sem er annaðhvort ýmsir frádráttarliðir lögum samkv. ellegar að lágmarki 10% almennur frádráttur. Raunar gildir það um mjög stóran hluta þeirra sem skyldusparnað leggja fram, að þeir fá lánaðan afslátt frá maka sínum sem er tekjulægri. Að sjálfsögðu er það algengast að annar maki sé tekjulægri eða að bæði hjónin séu ekki með nákvæmlega sömu tekjurnar, og því er tilflutningur á afslætti mjög algengur. Er það ein aðalástæðan til þess, að einungis tuttugasti hver framteljandi verður að láta af hendi lán með lögbundnum skyldusparnaði. Til þess að unnt sé að gera hjónum kleift að miðla ónýttum persónuafslætti yfir til hins hjóna er form skattsins á þann veg, að sparnaðarmarkið er formlega lækkað úr 135 þús. í 90 þús. kr., eins og fram kemur í a-lið 2. gr. frv., en síðan er veittur afsláttur frá reiknuðum skyldusparnaði að fjárhæð 2 700 kr. eða sem nemur 6% af mismuninum, þ.e. 45 þús. kr. Gagnvart einhleypingum breytir þessi formlega meðhöndlun engu að sjálfsögðu, en þar sem umræddan afslátt skal millifæra eftir þörfum milli hjóna, eins og ég hef þegar nefnt, þá hækkar skyldusparnaðarmark annars hvors hjónanna um allt að 45 þús. kr. miðað við að hitt hjóna hafi ekki haft tekjuskattsstofn yfir 90 þús. kr. Samkv. ákvæðum þessarar greinar verður skyldusparnaðarmark af samanlögðum tekjuskattsstofni barnlausra hjóna á bilinu 180 þús. kr. til 270 þús. kr., en hvar skyldusparnaðarmarkið lendir á þessu bili er að sjálfsögðu háð tekjuskiptingunni milli hjóna. Þá er skyldusparnaðarmarkið hækkað vegna framfærslu barna og nemur sú hækkun 10 þús. kr. í tekjuskattsstofni fyrir hvert barn, en afsláttur þessi tvöfaldast fyrir hvert barn umfram þrjú. Þar sem þessi ívilnun er einnig í formi afsláttar kemur hún hjónum að fullu til góða óháð tekjuskiptingu þeirra. Hvað þetta álagningaratriði snertir má að lokum benda á að í a-lið 2. gr. eru ákvæði til ívilnunar þeim framteljendum sem eiga maka sem orðinn er 67 ára eða eldri fyrir 1. jan. 1982. Þeim er sem sagt tryggð hlutdeild í skyldusparnaðarafslætti makans enda þótt hann sé undanþeginn ákvæðum um skyldusparnað. Er þetta auðvitað veruleg rýmkun á meginreglunni hvað varðar aldurshópa þá sem hér hafa verið nefndir. Ekki þykir eðlilegt að ætla öldruðu fólki að leggja fram skyldusparnað þar sem hætt er við að það njóti ekki skyldusparnaðarins í öllum tilvikum þegar hann kemur til endurgreiðslu. Vissulega mætti hugsa sér að skyldusparnaður væri lagður á verulegar tekjur barna þótt yngri séu en 16 ára, en þó þykir rétt eftir atvikum að gera það ekki, enda heyrir það sjálfsagt til mikilla undantekninga að börn innan 16 ára aldurs hafi þær tekjur að þau hafi möguleika á að lenda í þessum skyldusparnaði. Eins og ég hef þegar tekið fram er skyldusparnaðurinn bundinn til einungis þriggja ára. Er það eitt með öðru sem gerir það að verkum, að þessi skyldusparnaður er bersýnilega miklu hógværari og gengur skemmra en skyldusparnaður sá sem lagður var á í ríkisstjórnartíð Geirs Hallgrímssonar fyrir nokkrum árum. Það eru sem sagt ýmis dæmi þess, að skyldusparnaður af þessu tagi hafi verið lagður á, og sennilega oftast um að ræða að lengra sé gengið en í þetta sinn. Ástæður fyrir innheimtu þessa sérstaka skyldusparnaðar eru m.a. þær, að á þessu ári er gert ráð fyrir að hækkuð verði lán til þeirra sem eru að eignast íbúð í fyrsta sinn, þ.e. lán frá Byggingarsjóði ríkisins, en hann fær allan innheimtan skyldusparnað til ráðstöfunar, eins og ég hef þegar tekið fram. Einnig er því ekki að neita, að Byggingarsjóður ríkisins á í nokkrum fjárhagsörðugleikum þessa stundina vegna þess að tekjur sjóðsins af skyldusparnaði ungmenna hafa farið lækkandi undanfarin ár af ýmsum ástæðum og einnig vegna þess að kaup lífeyrissjóða á skuldabréfum Byggingarsjóðs reyndust ekki á s.l. ári ná því marki sem reiknað var með og að var stefnt. Verði frv. þetta að lögum má gera ráð fyrir að ráðstöfunarfé Byggingarsjóðs ríkisins aukist um sem næst 35 millj. kr. á þessu ári. Herra forseti. Ég hef hér gert grein fyrir meginatriðum þessa máls. Mér er fullkomlega ljóst að mál þetta mun sæta andmælum, og miðað við þær yfirlýsingar, sem gefnar hafa verið í fjölmiðlum, er ekki með öllu ljóst hvort mál þetta hefur þingfylgi til að ná fram að ganga eða ekki. Það verður þá að koma í ljós, ef svo er ekki, og verður það að sjálfsögðu til þess að auka þau vandamál sem við er að glíma hjá Byggingarsjóði ríkisins. Sennilega verður ekki unnt að hækka lán til þeirra sem eru að eignast íbúð í fyrsta sinn, ef svo færi að mál þetta næði ekki fram að ganga. Ég vil sannarlega gera mér vonir um að hv. þm. líti ekki á þetta mál einungis í einhverju stórpólitísku ljósi eða með skjálfta í sér af völdum komandi sveitarstjórnarkosninga, heldur geri þeir sér grein fyrir að hér er um nauðsynjamál að ræða, - mál sem jafnframt verður að teljast fullkomið sanngirnismál að þeir, sem best eru stæðir í þjóðfélaginu, veiti lán af örlitlum hluta af tekjum sínum til aðeins þriggja ára til að greiða úr vanda þeirra sem standa frammi fyrir mestum erfiðleikum við að koma sér upp þaki yfir höfuðið. Herra forseti. Ég vil leggja til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Frv. það, sem við nú ræðum, fjallar um skyldusparnað. Hæstv. fjmrh. ræddi í miklum afsökunartón um frv. Hann vildi í fyrsta lagi leggja mikla áherslu á að í frv. fælist ekki skattlagning, frv. næði aðeins til þeirra sem hefðu hæstar tekjur, eins og ráðh. sagði, skyldusparnaðurinn væri miklu hógværari en við hefðum áður þekkt, og vitnaði þá til þess sem gerðist í stjórnartíð Geirs Hallgrímssonar. Á þennan veg féllu orð hæstv. ráðh. ítrekað í ræðu hans í nokkurs konar afsökunartón fyrir þessu frv. Hvað er hæstv. fjmrh. að afsaka? Mér þykir vera ástæða til þess að víkja nokkuð að því. Ég minnist ekki á þetta vegna þess að mér komi það á óvart, að hæstv. ráðh, vilji afsaka þetta frv., því að það og allur málatilbúnaður þess er þannig að það er að sjálfsögðu mikil þörf á slíku. En annað mál er það, hvort það nægir til þess að gefa frv. nokkurt gildi. Það er alveg rétt hjá hæstv. fjmrh., að þetta er ekki í fyrsta sinn sem lögleiddur er skyldusparnaður. Og vegna þess að þessi skyldusparnaður er tengdur fjáröflun til Byggingarsjóðs ríkisins liggur næst að minna á það, að um langt árabil hefur verið í gildi skyldusparnaður til fjáröflunar fyrir Byggingarsjóð ríkisins, þ.e. skyldusparnaður ungs fólks, og þarf ekki að skýra það hér fyrir hv. þm. Hæstv. ráðh. talaði um það eins og það væri eitthvað nýtt og óvænt, að skyldusparnaður sá, sem nú er í gildi, gefi litið ráðstöfunarfé til Byggingarsjóðs ríkisins. Það hefur svo oft verið rætt um skyldusparnað unglinga til fjáröflunar fyrir Byggingarsjóð ríkisins og það kerfi sem sett var upp þegar skyldusparnaður var lögleiddur, að það ætti að vera óþarfi að gerast fjölorður um það mál. En ég leyfi mér samt að vekja athygli á því, að samkv. eðli málsins hlaut það að vera svo, að skyldusparnaður þessi gaf mest fyrstu árin og komst svo að nokkrum tíma raunar eftir fyrstu árin í hámark, vegna þess að þá var fyrst og fremst um innborganir að ræða en ekki útborganir til þess fólks sem þessum lögum átti að hlíta, eftir því sem það óx upp og náði þeim aldri þegar til útborgunar kom. Þannig hlaut það að vera, að þessi skyldusparnaður stefndi smám saman í það að minnka stöðugt bilið á milli þess sem var innborgað og sem var útborgað, þannig að það var alltaf minna og minna aukið fé sem kem til ráðstöfunar fyrir Byggingarsjóð ríkisins. Það, sem hæstv. fjmrh. er nú að segja, eru engar fréttir fyrir okkur hv. þm. um þetta efni. Það eru alls engar fréttir. Hins vegar, til þess að fyrirbyggja misskilning, skulum við hafa það í huga, að þó að það sé alltaf minna og minna nýtt fé - eða aukið fé, skulum við kalla það, til ráðstöfunar í Byggingarsjóði ríkisins í gegnum þetta kerfi, þá hefur þetta kerfi mjög mikla þýðingu fyrir fjármögnun Byggingarsjóðs ríkisins vegna þess að í því er bundið mikið fjármagn sem fer í þessar þarfir. Þegar talað er um skyldusparnað felur það í sér að það er verið að leggja vissar skyldur á tiltekna þegna þjóðfélagsins. Það var mikið rætt um þessi mál á sínum tíma og oft síðan eftir að lög voru fyrst sett um skyldusparnað unglinga. Eitt af því, sem þótti réttlæta það að leggja þessar skyldur á unglinga, var að með þeim hætti væri verið að stuðla að því, að þeir ráðstöfuðu sem best sjálfsaflafé sínu til þess að koma sér upp íbúðarhúsnæði þegar þeir hefðu aldur til. Þetta þóttu rök fyrir skyldusparnaði þessum á sínum tíma og eru vissulega enn. Hæstv. fjmrh. sagði að sá skyldusparnaður, sem við erum hér að ræða, varði það mál að auðvelda ungu fólki að koma sér upp íbúð í fyrsta sinn. Ég kem nánar að því atriði og við þá fullyrðingu er ýmislegt að athuga því miður. En þetta frv. varðar skyldusparnað og hæstv. ráðh. vitnaði í því sambandi, eins og ég sagði áðan, til þess skyldusparnaðar sem lögfestur var 1977 af ríkisstj. Geirs Hallgrímssonar. Ég geri ráð fyrir að hæstv. ráðh. sé að minna á þetta vegna þess að hann telji þann skyldusparnað, sem hann hér leggur til, á þann veg að leggja megi til jafns við það sem gert var 1977.

Hann gengur skemmra þessi.

Já, gengur skemmra, segir hæstv. félmrh. En það er ekki það sem skiptir hér máli. Það, sem skiptir máli, er hvaða almenn skilyrði og tilgangur þarf að vera fyrir hendi til þess að skyldusparnaður sé yfirleitt réttlætanlegur. Frá mínu sjónarmiði hlýtur það að vera algert undantekningartilfelli þegar gripið er til þess ráðs að afla fjár í ríkissjóð eða fjárfestingarsjóði ríkisins á þennan hátt. Það hlýtur að vera algert undantekningartilvik. Hvernig lágu þessi mál fyrir árið 1977? Þá var verið að gera víðtækar efnahagsráðstafanir og skyldusparnaðurinn þá var þáttur í þeim ráðstöfunum og stefnumörkun í efnahagsmálunum í heild.

Ekki skilaði hún miklum árangri.

Hv. 11. þm. Reykv. segir að það hafi ekki skilað miklum árangri. Það er ekki rétt. En þó er það rétt að því leyti, að flokkur hans og aðrir slíkir gerðu sitt til þess með óspektum og ólöglegum hætti að hindra eðlilegan framgang efnahagsráðstafana ríkisstj: Geirs Hallgrímssonar og draga lokur frá flóðdyrum verðbólgunnar sem við enn þá súpum seyðið af. Ég ætla ekki að gerast fjölorður um þau almennu skilyrði sem þurfa að vera fyrir hendi til þess að réttlætanlegt sé að grípa til slíkra ráðstafana sem skyldusparnaður er. En ég hef vikið að því. Hvað stendur þá eftir í því máli sem við nú ræðum? Það er sú fullyrðing hæstv. fjmrh., að skyldusparnaður sá, sem frv. þetta gerir ráð fyrir og við nú ræðum, sé til þess að efla Byggingarsjóð ríkisins og auka ráðstöfunarfé hans. Ég verð að segja það, að það er furðuleg óskammfeilni þegar ráðherrar núv. ríkisstj. koma nú með þetta sýndarfrv. og þykjast vera að efla og auka ráðstöfunarfé Byggingarsjóðs ríkisins. Hvers vegna segi ég þetta? Vegna þess að þessir herrar hafa í hvert sinn sem mál þessi hefur borið á góma, mál Byggingarsjóðs ríkisins, hér á Alþingi haldið því fram, að núv. ríkisstj. hefði séð sérlega vel fyrir stöðu Byggingarsjóðs ríkisins og ráðstöfunarfé hans. Ég hef rætt þetta úr ræðustól hér á Alþingi á undanförnum árum fjölmörgum sinnum og sagt: Þetta er ekki rétt sem þið eruð að segja, þetta er argasta blekking. Þið eruð ekki að efla Byggingarsjóð ríkisins, þið eru ekki að bæta stöðu hans, auka ráðstöfunarfé hans, heldur þvert á móti. Verkin tala. Núv. ríkisstj. með hæstv. fjmrh. og hæstv. félmrh. í broddi fylkingar hafa svipt Byggingarsjóð ríkisins langmikilvægasta tekjustofni hans, launaskattinum. Þeir hafa á ársgrundvelli svipt Byggingarsjóð ríkisins um 220 millj. kr. á þessu ári, 220 millj. sem svarar 2% launaskatts. Það munar um minna. Nú koma þessir herrar og segjast vera að bæta úr þessu með skyldusparnaðarfrv. því sem við hér ræðum, þar sem gert er ráð fyrir fjáröflun um 40 millj. Það þarf að athuga nánar hvort raunar nokkuð er bætt úr stöðu Byggingarsjóðs ríkisins með þessu. Hverju hafa ráðherrar Alþb. svarað þegar þeir hafa verið minntir á þetta óhæfuverk: að svipta Byggingarsjóð ríkisins 220 millj. á ári? Hverju hafa þeir svarað? Þeir hafa svarað því, að þeir hafi séð fyrir tekjum Byggingarsjóðs á annan hátt, með lánum frá lífeyrissjóðum m.a., og lagt mesta áherslu á það. Þeir hafa aldrei þreyst á því að leggja áherslu á lífeyrissjóðina. Þó er vitað að allar hugmyndir og fyrirætlanir um fjármögnun Byggingarsjóðs ríkisins með fjármagni frá lífeyrissjóðunum hafa meira og minna brenglast. Þessi fjármögnun er miklu minni en allir hafa gert ráð fyrir, enda heyrðum við hljóðið í hæstv. fjmrh. núna. Hann sagði að það hefði komið minna fjármagn frá lífeyrissjóðunum en gert hefði verið ráð fyrir. Já, við getum víst áreiðanlega slegið því föstu. En af því að við erum að tala um stöðu Byggingarsjóðs ríkisins, þá er það ekki einungis að það séu slíkar brigður á öllum fyrirætlunum og loforðum um fjármögnun úr lífeyrissjóðunum sem ég benti á, heldur verðum við og að hafa í huga að með þessu úrræði, sem hæstv. ríkisstj. hefur hælt sér af, er beinlínis verið að vega að stöðu Byggingarsjóðs ríkisins til frambúðar. Hvers vegna? Vegna þess að það fjármagn, sem Byggingarsjóði ríkisins er ætlað á þennan veg, er með 3.5% vöxtum til 15 ára, en sjóðnum er fyrirskipað að lána þetta fjármagn til 25 ára með 2% vöxtum, og sjá allir í hvað slíkt stefnir. Það væri rík ástæða til að ræða þessa hörmungarsögu miklu ítarlegar en ég hef nú gert. En bæði er það að ég hef, eins og ég sagði áðan, oft vikið að þessari sögu og ég vil stilla máli mínu í hóf hvað tímalengd snertir svo sem kostur er. Ég skal því ekki ræða frekar um þetta. En þá er það frv. sem hér er til umr. og er lagt fram til þess að bæta stöðu Byggingarsjóðs ríkisins, efla starfsemi hans, auka ráðstöfunarfé hans. Í því sambandi er sérstaklega talað um, eins og hæstv.ráðh. gerði, að þetta ætti að miða að því að geta hækkað lán til nýbygginga til þeirra sem byggðu í fyrsta sinn, eins og vikið er að í grg. með frv. Ég talaði um óskammfeilni áðan í öðru sambandi. Ég held að það væri óhætt að gera það líka í sambandi við þetta. Ég vil aðeins vekja athygli á örfáum staðreyndum til að skýra mál mitt. Í des. 1981 tók Byggingarsjóður ríkisins 40 millj. kr. lán hjá Seðlabankanum til að geta staðið við skuldbindingar sjóðsins á árinu 1981. Þetta lán átti upphaflega að greiðast í febr. árið 1982, en í febr. voru engin tök til þess og greiðslunni var frestað og gert ráð fyrir að lániðverði endurgreitt í september n.k. Það hafa engin ráð verið til þess að færa Byggingarsjóði ríkisins fjármagn til að greiða þessa skuld - engir. Þetta mál er óleyst og ef ekkert er gert hlýtur það að hafa eina þýðingu, þ.e. að það fjármagn, sem ráðstafað er til íbúðarlána á árinu 1982, verður 40 millj. kr. minna en ella því að þessa skuld verður að greiða. Nú er gert ráð fyrir að ríkissjóður leggi fram samkv. fjárlögum 63.2 millj. til Byggingarsjóðs ríkisins á þessu ári. Ef ekkert nýtt kemur hér til virðist þessi upphæð lækka niður í 23.2 millj. Geta menn þá séð hvaða þýðingu það hefur fyrir útlán sjóðsins á árinu 1982. Ég hef fyrir satt að þetta frv. sé fyrst og fremst fram komið til þess að afla fjár til að mæta greiðslu á þessari skuld frá árinu í fyrra, enda er gert ráð fyrir að þessi fjáröflun gefi 35 millj. kr., en skuldin er að vísu 40 millj. - Það er hart að hafa ekki hæstv. fjmrh. hér viðstaddan þegar verið er að ræða alvarleg mál við hann.

Ég skal sjá til þess, að kallað verði í ráðh.

Já, ég vildi spyrja hann áríðandi spurningar varðandi þetta atriði. Ég vildi leyfa mér að spyrja hæstv. ráðh. hvort hann gæti gefið upplýsingar um hvort það væri rétt hugboð, ef ég má orða það þannig, að það fjármagn, sem skyldusparnaðurinn samkv. þessu frv. gefur, sé ætlað til þess að greiða lán sem Byggingarsjóður ríkisins tók hjá Seðlabankanum í des. s.l. og nemur 40 millj. Ég er búinn að tala dálítið um þetta og þarf ekki að gera það frekar, hæstv. ráðh. skilur hvað ég er að fara. Ég var að ræða um þessa 40 millj. kr. skuld. Og hvers vegna er hún til komin? Hún er komin til vegna ársins 1981. Það er eftir að gera hreint fyrir dyrum sjóðsins hvað þetta varðar fyrir 1981. Ef það er gert með þessu fjármagni kemur ekkert til þess að leysa vandamál sjóðsins á árinu 1982 og eru þau þó ærin. Ég leyfi mér að segja að þau eru meiri en nokkru sinni fyrr og miklu stærri en á síðasta ári. Ég er hér með fyrir framan mig áætlun yfir lánastarfsemi Byggingarsjóðs ríkisins árið 1982. Það eru margar tölur og margir liðir. Ég ætla ekki að fara að lesa þetta hér upp, en niðurstaðan á þessari áætlun er sú, að innstreymi til sjóðsins er áættað á árinu 1982 502 millj., en útstreymi 592 millj. Þessi áætlun gerir ráð fyrir að það vanti 90 millj. kr. til þess að hægt sé að standa við útlánaáætlanir Byggingarsjóðs ríkisins á árinu 1982. Ég fullyrði að þær áætlanir eru í algeru lágmarki og helgast í raun og veru af því, hvernig málum er komið í byggingariðnaðinum, hvernig málum er komið hjá almenningi í þessu landi, að nú í fyrsta sinn um áratugaskeið horfa málin þannig að það eru engir venjulegir menn sem geta komið sér upp húsnæði með aðstoð Byggingarsjóðs ríkisins. Lánskjörin eru slík að hinn almenni launþegi er alltaf að verða meira og meira ófær um að njóta hinna almennu lánskjara, ég tala ekki um ungt fólk sem er að byggja í fyrsta sinn. Það er að verða svo að ungt fólk, sem er að byggja í fyrsta sinn, er að hverfa út af húsamarkaðinum í þessu sambandi. Þetta er skelfilegt ástand og skelfilegar horfur. Hæstv. ráðh. sagði áðan að tekjuöflunin, sem þetta frv. gæfi, ætti að vera til þess að hækka lán til þeirra ungmenna sem væru að byggja í fyrsta sinn. Það er ódýrt að vera með slík gylliloforð til unga fólksins í landinu sem ekki sér sér lengur fært að leggja út í byggingu eigin íbúða, eins og var aðalreglan áður fyrr. Og svo er óskammfeilnin mikil, að á sama tíma sem menn þykjast vera sérstaklega að þjóna hagsmunum unga fólksins í sambandi við nýjar íbúðir eru tillögur frammi hjá stjórnvöldum um að lækka svokölluð G-lán á árinu 1982 um 25 millj., sem þýðir að ungt fólk, sem hefur verið að reyna að finna það ráð út úr vandanum að kaupa gamalt í staðinn fyrir að byggja, sér fram á að lán til þess verða lækkuð. Er þá hringnum lokað í þeirri ósvífni sem hæstv. stjórnvöld gera sig ber að í þessu máli. Frv., sem hér er til umr., gerir ekkert til þess að leysa vanda Byggingarsjóðs ríkisins til frambúðar, í raun og veru ekkert til þess að leysa vanda Byggingarsjóðs ríkisins á þessu ári, hvað þá meira. Frv. ber vott um að hæstv. ríkisstj. er orðin gersamlega ráðþrota í húsnæðismálunum, - gersamlega ráðþrota. Í örvinglan sinni grípur hún til skyldusparnaðar til þess að aura saman krónum til að bjarga sér út úr klípu vegna bráðabirgðaláns á síðasta ári. Þessi skyldusparnaður á ekkert skylt við neitt sem heitir uppbygging á íbúðarlánakerfinu, t.d. sem væri hægt að skoða sem einhverja hliðstæðu við þann skyldusparnað sem settur var á fyrir mörgum árum og enn þá stendur, - skyldusparnað ungs fólks til þess að efla byggingarkerfið.



Herra forseti. Við Alþfl.-menn höfum margoft á undanförnum misserum og árum varað við því, að ríkisstj. fylgdi fram þeirri stefnu með gerðum sinum að eyðileggja húsnæðislánakerfið. Það er sífellt að koma betur á daginn og í rauninni má segja að það frv., sem ríkisstj. hefur nú lagt fram og hæstv. fjmrh. talað hér fyrir, sé fyrst og fremst staðfesting á þessum málflutningi okkar Alþfl.-manna, að nú hafi ríkisstj. tekist að kippa svo stoðum undan húsnæðislánakerfinu að hún sér ekki annað fært en að leggja fram sérstakt frv. um nýja skattlagningu í formi skyldusparnaðar til þess að bjarga einhverju. En það er auðvitað forkastanlegt með öllu, að á sama tíma og verið er að draga úr þeim tekjustofnum, sem húsnæðislánakerfið átti að hafa, gegn eindregnum mótmælum stjórnarandstöðunnar og þá alveg sérstaklega okkar Alþfl.-manna, þá skuli ráðh. sitja við það að semja annað frv. um skattlagningu á fólkið í landinu til þess að láta koma í stað þeirra tekjustofna sem hafa verið teknir í ríkishítina. Menn hlustuðu áðan á flóknar útskýringar hæstv. fjmrh. Ragnars Arnalds á því, hvernig ætti að reikna þennan skatt. Ég hugsa að mönnum hafi þótt það ærið flókið og ekki einkar auðskiljanlegt, hvernig hann skyldi reiknaður, hvað þá fyrir almenning í landinu. Hann fullyrti að það væri ekki nema litill hluti skattgreiðenda sem mundi lenda í því að greiða skattinn. Ég er hins vegar sannfærður um að það er langtum stærri hluti skattgreiðenda, sem mun lenda í því, heldur en hann gerði ráð fyrir. Og það sem verra er: þessi skattlagning mun einmitt að hluta til bitna á því fólki sem er að leitast við að koma sér fyrir, ungu fólki sem vinnur langan vinnutíma til þess að standa undir mikilli greiðslubyrði af þeim lánum, sem það hefur þegar tekið, og til þess að standa undir miklum útgjöldum í sambandi við stofnkostnað heimila sinna. Hæstv. fjmrh. segir við þetta fólk: Í stað þess að nota launaskattinn, eins og áður hefur verið gert, til þess að fjármagna húsnæðislánakerfið ætla ég að skattleggja ykkur sjálf til þess að standa undir þessum útgjöldum og reyna að halda húsnæðislánakerfinu lifandi. Við Alþfl.-menn teljum að hér sé um gersamlega forkastanleg vinnubrögð að ræða. Við getum alls ekki fallist á að þessar leiðir séu farnar. Í þessu máli hefur ríkisstj. haft uppi alveg einstakan tvískinnung sem ekki verður liðinn með nokkrum hætti. Það er ekki bara á þessu þingi sem við Alþfl.-menn höfum varað við því, hvert stefndi að því er húsnæðislánakerfið varðaði. Við komum fram með sérstakar ábendingar þegar í maímánuði 1980 þar sem við bentum á að fjárþörf Byggingarsjóðs ríkisins og Byggingarsjóðs verkamanna samkvæmt þeim áformum, sem þá voru uppi af hálfu ríkisstj., mundi þýða það, að þessir sjóðir gætu alls ekki staðið undir skuldbindingum sínum. Ef mæta ætti eðlilegum skuldbindingum sjóðanna mundi það þýða að það þyrfti að afla mikils aukins lánsfjár bæði til Byggingarsjóðs verkamanna og til Byggingarsjóðs ríkisins. Við lögðum þá fram með nál. yfirlit sem var byggt á útreikningum frá Þjóðhagsstofnun og sýndi að Byggingarsjóður verkamanna, sem hefur ekki tekið lán fram að þessu, mundi lenda í nýrri lántökuþörf sem næmi um 100 milljörðum gkr. - og væri þó líklega vanmetin - einungis á áratugnum fram til 1990, ef standa ætti við þau markmið sem ríkisstj. setti sér. Við bentum á það með sama hætti, að lánsfjárþörf Byggingarsjóðs ríkisins mundi aukast yfir 100 milljarða króna á árabilinu 1980–1990 frá því sem frv. Magnúsar H. Magnússonar gerði ráð fyrir á sínum tíma. Þetta voru alvarlegar viðvaranir af hálfu Alþfl. um það, að kerfið, sem ríkisstj. var að taka upp með þeim breytingum sem hún gerði á frv. Magnúsar H. Magnússonar á sínum tíma, mundi ekki geta gengið, það mundi hrynja. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að í ríkisstj. Ólafs Jóhannessonar var samþykkt að tillögu Alþfl. stefnumörkun í húsnæðismálum. Þetta gerðist snemma árs 1979. Með þeirri stefnumótun var m.a. ákveðið að almenn nýbyggingalán Byggingarsjóðs ríkisins skyldu hækka í fyrir fram ákveðnum áföngum í 80% af brúttóbyggingarkostnaði á 10 árum og samsvarandi hækkun yrði á lánum til eldri íbúða. Til grundvallar þessari stefnumörkun hafði verið reiknað út ár fyrir ár og áratugi fram í tímann hvað þyrfti til að koma til að ná þessu marki og þeim öðrum sem í þessari stefnumótun fólust. Bein framlög hins opinbera þurftu að hækka að meðaltali um 30% frá mörkuðum tekjustofnum og lántökur kerfisins nokkru meira. Það var samþykkt, að ríkisstj. beitti sér fyrir þessari stefnumörkun, og í framhaldi af því var samið það frv. sem Magnús H. Magnússon lagði hér fram á Alþingi fyrir hönd minnihlutastjórnar Alþfl. seint á árinu 1979. En núverandi ríkisstj. blés á þá stefnumörkun sem í þessu frv. fólst, nefnilega að hækka í áföngum almenn lán í 80% af byggingarkostnaði. Fjármögnun kerfisins hefur gersamlega farið úr böndunum eins og ég gat um áðan. Samkv. þessu frv. Alþfl. hefðu opinber framlög til kerfisins í heild þurft að hækka um 18% á þessu ári frá mörkuðum tekjustofnum. En hver er stefna ríkisstj. í framkvæmd á þessu ári? Hún er 47% lækkun frá þeim mörkuðu tekjustofnum sem voru í gildi þegar frv. Magnúsar H. Magnússonar og okkar Alþfl.-manna var lagt fram. Það hefði þurft að vera 18% hærra, en ríkisstj. hefur með aðgerðum sínum lækkað þessi framlög um 47%. Markaðir tekjustofnar samkvæmt eldri lögum til byggingarkerfisins í heild, bæði verkamannabústaða og Byggingarsjóðs ríkisins, þessi opinberu framlög samkvæmt mörkuðum tekjustofnum, hefðu verið 346.3 millj. á þessu ári. En ríkisstj. hefur skorið þetta niður í 182.1 millj. Þetta er sá niðurskurður sem ríkisstj. hefur verið að framkvæma á þessu kerfi á sama tíma og ráðh. sitja við að semja það frv. sem hér er til umræðu. Þetta er versta tegund af tvískinnungi. Til þess að ná þeim markmiðum, sem frv. okkar Alþfl.-manna undir forustu Magnúsar H. Magnússonar setti sér, hefði framlagið þurft að vera nokkru hærra en þær 346 millj. sem hinir mörkuðu tekjustofnar þá gerðu ráð fyrir. Það hefðu þurft að fara í 410 millj. Ef þeirri stefnu hefði verið fylgt værum við á réttri leið núna með húsnæðislánakerfið í stað þess að núv. ríkisstj. hefur svipt undan því fótunum, eins og það frv., sem hér er flutt, er fyrst og fremst til marks um. Það hefur meira að segja gengið svo langt að jafnvel við seinustu afgreiðslu lánsfjáráætlunar og við seinustu efnahagsmálaskýrslu ríkisstj. frá því á áramótum var gengið í það að skerða sérstaklega, til viðbótar við það sem áður hafði verið skert, framlögin í þessa tvo sjóði: Byggingarsjóð ríkisins og Byggingarsjóð verkamanna. Og það eru ekki nema nokkrir dagar síðan þm. í þessari hv. deild, fulltrúar stjórnarsinna, sátu hér við það að samþykkja niðurskurð á framlögum til þessara sjóða, á sama tíma og ráðh. þeirra sátu væntanlega við að sem ja það frv. sem hér er mælt fyrir. Þetta er sagan af þessu máli. Ég varaði líka sérstaklega við því í umr. um lánsfjárlög í desembermánuði s.l., í hvert óefni mundi stefna. Ég sagði þá varðandi það fé, sem yrði til ráðstöfunar hjá þessum sjóðum, með leyfi hæstv. forseta: „Mér reiknast svo til að það fé, sem hér er til ráðstöfunar, muni þýða fækkun á íbúðum, sem unnt er að veita lán út á, frá því sem er í tölum ársins 1981, sem nemur um 550 íbúðum.“ Þetta var aðvörun okkar Alþfl.-manna í sambandi við umr. um lánsfjáráætlun í desembermánuði s.l. Ég sagði enn fremur, með leyfi forseta: „Þessar.tölur, miðað við 800 þús. kr. íbúðarverð og þau lánshlutföll sem í gildi eru, svara til þess, að það ætti að vera hægt að fjölga íbúðum í verkamannabústöðum um 175 eða því sem næst, en að öðrum lánveitingum til íbúða yrði að fækka um 725.“ Ég held áfram, með leyfi hæstv. forseta: „Þetta gerir samtals samdrátt um 550 íbúðir. Ég spyr: Eru menn sannfærðir um að þetta sé rétt stefna? Eru menn sannfærðir um að eftir samdrátt upp á 1100 íbúðir eigi nú að bæta við öðrum samdrætti upp á 550 íbúðir? Halda menn að þessi stefna gangi upp? Vilja menn þetta í raun og sannleika? Eða er hér verið að búa til vandamál sem mun reynast álíka erfitt úrlausnar á yfirstandandi ári - eða helmingi erfiðra úrlausnar - og brugðist verður við með sama hætti og á yfirstandandi ári, nefnilega með yfirdrætti í Seðlabankanum og tilheyrandi þrýstingi á erlendar lántökur í íslenska hagkerfinu.“ Ég skal ekki hafa þessa tilvitnun öllu lengri. En varnaðarorð okkar Alþfl.-manna í sambandi við uppbyggingu húsnæðislánakerfisins hafa hljómað hér í þessum sölum aftur og aftur og hljómuðu strax í maímánuði 1980 þegar hæstv. félmrh. mælti fyrir breytingum sínum á því frv. sem Magnús H. Magnússon hafði þá samið. Við bentum á að þetta kerfi fer á hausinn. Þessi varnaðarorð hafa hljómað í sambandi við hverja einustu lánsfjáráætlun, hver einustu fjárlög allar götur síðan, og það eru ekki nema fáeinar vikur síðan við höfðum uppi þau varnaðarorð sem ég vitnaði hér til. Og við seinustu afgreiðslu lánsfjáráætlunar fyrir fáeinum dögum fylgir ríkisstj. enn sömu stefnu, sker niður þessi framlög með eins hrikalegum hætti og raun ber vitni. Nú er það auðvitað svo þar á ofan, að þetta frv. ríkisstj. leysir ekki vanda þessa sjóðs. Hann er með 40 millj. kr. yfirdrátt í seðlabankanum, og það er verið að tala um að þessar tekjur geti verið 35 millj. kr. Hvers konar úrlausn er það? Og svo er verið að gera því skóna í framsögu með þessu frv. af hálfu hæstv. fjmrh., að þetta fari til þess að auka lán til þeirra sem eru að byggja í fyrsta skipti, þegar það hrekkur ekki einu sinni fyrir þeim vanskilum, sem þegar eru fyrir hendi frá fyrra ári, og þegar fyrirsjáanlegt er að það fé, sem sjóðurinn hefur til ráðstöfunar, þýðir fækkun á þeim íbúðarlánum, sem hægt er að veita, um ca. 550, eins og borðleggjandi er samkv. gögnum frá stofnuninni sjálfri. Herra forseti. Við Alþfl.-menn getum á engan hátt léð máls á því, að sá tvískinnungur, sem felst í þessari stefnumörkun ríkisstj., þessari framkvæmd ríkisstj. á húsnæðislánamálunum, nái fram að ganga. Við höfum ítrekað flutt hér till. um raunhæfar aðgerðir til þess að húsnæðislánakerfið geti staðist. Við höfum líka flutt sérstakar till. um að íbúðarbyggjendur gætu átt kost á sérstökum lánum, viðbótarlánum úr bankakerfinu, verðtryggðum viðbótarlánum úr bankakerfinu, til þess að menn gætu staðið sig sæmilega við að koma sér fyrir. Ég vitna til alls þessa tillöguflutnings okkar Alþfl.-manna um afstöðu okkar til húsnæðislánakerfisins og þarfarinnar á því, að ríkisstj. hverfi frá stefnu sinni og viðhorfum til húsnæðislánakerfisins, hverfi frá þeim tvískinnungi sem felst í því frv. sem hér er flutt. Við leggjum eindregið til að þetta frv„ sem hér hefur verið mælt fyrir, verði fellt.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Reykn. hefur gert ítarlega grein fyrir afstöðu Alþfl. til þessa endemismáls. Það verður ekki sagt að þeim, sem hlýddu á ræðu hæstv. fjmrh. áðan, hafi sérstaklega virst hugur fylgja máli þegar hann talaði fyrir þessu máli. A.m.k. heyrði ég engan sannfæringarkraft í máli hans. Raunar hefur hann ekki látið svo lítið að vera viðstaddur allar þær umræður, sem hér hafa átt sér stað núna um þetta mál, og raunar lengst af enginn af ráðh. hæstv. ríkisstj. verið hér í salnum við þessa umr.  Ég vildi aðeins segja örfá orð um efni þess frv. sem hér er til umr. Hér er um að ræða lánveitingu, sagði hæstv. fjmrh. Það er nú svo, að þegar um lánveitingar er að tefla þá er venjulegt að samþykki beggja aðila, lánveitanda og lántakanda, komi þar til. Hér er ekki um það að ræða. Þeir, sem veita eiga þetta lán, eru ekkert spurðir. Og ég hjó eftir því, að hæstv. ráðh. tók þannig til orða, að þarna væri um nokkra geymslu á verðmætum að ræða, og bað menn að líta ekki á þetta mál í stórpólitísku ljósi. Ég veit ekki hvernig þm. eiga að lita á þetta mál öðruvísi en eins og það er vaxið. Og ég dreg það stórlega í efa, eins og hér hefur raunar verið áður gert, að það séu aðeins 5% framteljenda sem hér eiga hlut að máli. Ég hjó eftir því, að haft var eftir hæstv. fjmrh. í sjónvarpi - ég held að það hafi verið á laugardagskvöld, að þetta kæmi á tekjur sem væru á bilinu 12–15 þús. kr. á mánuði.

Á seinasta ári.

Á seinasta ári, já. Þetta kvöld, rétt eftir að lokið var við að segja þessa fregn í sjónvarpinu, hringdi til mín maður sem ég hafði ekki nein sérstök kynni af og þekki raunar ekki. Hann sagði: „Ég bý í blokk. Ég er að borga af húsnæðismálastjórnarláni, ég er að borga af lífeyrissjóðsláni og ég er með tvö vaxtaaukalán. Ég geri ráð fyrir að mínar aðstæður séu ósköp svipaðar og. þúsunda annarra. Ég er með fimm manna fjölskyldu og ég þarf að hafa 13 þús. kr. á mánuði til þess að standa í skilum með afborganir og til þess að geta fætt og klætt fjölskyldu mína. Svo kemur hæstv. fjmrh. í sjónvarpið og kallar mig hátekjumann. Þessu get ég ekki unað,“ sagði þessi maður. Hann sagði enn fremur: „Ég varð að tala við einhvern vegna þess að þetta finnst mér hámark ósvífninnar. Ég held að hér hafi verið seilst einum of langt.“ Nógu langt hefur þessi ríkisstj. gengið í að skerða kjör launþega, svo sem menn geta mætavel séð ef þeir skoða síðasta rit Þjóðhagsstofnunar þar sem fjallað er um kaupmátt kauptaxta. Sé þar miðað við 100 árið 1979 er þessi kaupmáttur kominn núna niður í 94. Ég tel mig hafa orðið mjög áþreifanlega varan við það síðan þetta frv. var lagt fram og efni þess kynnt, þó ekki séu margir dagar síðan, að það hefur vakið mjög almenna reiði og almenna andúð. Hvers vegna? Jú, vegna þess að hér er vissulega um nýja skattlagningu að ræða, - skattlagningu sem á að vera eins konar bráðabirgðabjörgun vegna þess að ríkisstj. er búin að forklúðra öllum fjármálum Byggingarsjóðs ríkisins. Það hefur rækilega komið fram í þessum umræðum, að af hálfu Alþfl. hefur ekki einu sinni, ekki tvisvar, ekki þrisvar, heldur langtum oftar verið varað við því, í hvert óefni stefndi í þessum efnum. Á þær aðvaranir hefur ekki verið hlustað og því er nú komið sem komið er. Það er talað um af hálfu hæstv. ráðh. og ríkisstj. að hér sé verið að skattleggja hátekjufólkið. Ég held að það sé rangt til orða tekið. Það er enn verið að vega í þann sama knérunn að leggja skatt á meðaltekjur. Og þar held ég að sé þegar of langt seilst og það fyrir löngu. Við skulum ekki gleyma því, að það orð hefur lengi legið á, að hér á landi væru skattskil ekki sem skyldi og kannske einkum hjá þeim sem sjálfsagt hafa best tækifæri til þess og eru með sjálfstæðan atvinnurekstur að ýmsu leyti. Ég er alveg sannfærður um að það eru þúsundir manna í landinu sem hafa tekjur langt fyrir ofan þetta mark en samt munu sleppa. Það eru þeir sem geta skammtað sjálfum sér tekjur, því miður. Þetta er ein af staðreyndunum sem blasa hér við okkur. En hvað hefur núv. ríkisstjórn gert til að efla skatteftirlit, koma í veg fyrir skattsvik, efla eftirlit með skattskilum? Ekki nokkurn skapaðan hlut. Það er ekki á hennar verkefnalista. Eins og hér hafa þegar verið færð veigamikil rök fyrir á þetta frv. við núverandi aðstæður engan rétt á sér. Ríkisstj. getur farið ýmsar leiðir til að létta undir með þeim, sem eru að byggja, og þeim, sem eru að eignast íbúð í fyrsta sinn. M.a. gæti hún samþykkt frv. sem við Alþfl.-menn höfum flutt í þessari deild. Það eru ótal, ótal leiðir betri en sú sem hér er gert ráð fyrir, og þess vegna ber að fella það frv. sem hér er til umræðu.



Herra forseti. Ljóst er að húsbyggjendur í landinu eiga við mikinn vanda að stríða. Þeim hefur verið gert mjög erfitt fyrir á undanförnum árum, einkum vegna fjandsamlegrar afstöðu ríkisstj. til ýmissa félagslegra þátta í þjóðfélaginu. Þessi ríkisstj. hefur hvað eftir annað gert í því að gera húsbyggjendum erfiðara fyrir að byggja yfir sig. Er þess skemmst að minnast, að þegar lögin um Húsnæðisstofnun ríkisins voru samþykkt framdi núverandi ríkisstj. mjög alvarleg skemmdarverk á því frv. sem Magnús H. Magnússon hafði lagt fram, - skemmdarverk sem gerðu fólki erfiðara fyrir og munu gera því erfiðara fyrir að greiða lán og koma yfir sig húsnæði á næstu árum. Sá skattur, sem nú er fyrirhugað að setja á, hvort sem það tekst eða ekki, skiptir litlu hvað varðar það að bæta úr fyrir því fólki, fyrir þessum sjóðum, vegna þess að óreiðuskuldir eða vanskilaskuldir eru háar og það, sem aflast fyrir þennan skatt, nægir hvergi nærri til þess að greiða þær skuldir. Er því vandséð að skatturinn verði til þess að hækka lán til húsbyggjenda. Við Alþfl.-menn teljum algeran óþarfa að vera með þennan smáskatt og reyndar forkastanlegt að setja þetta fram  Ég óttast líka að þessi skattur komi ekki aðeins á hátekjumenn, heldur á meðaltekjur. Ég er sannfærður um það reyndar. Þyrfti að gera betur grein fyrir hvernig ráðh. reiknar út að þessi skattur komi einungis á hátekjur. Það eru aðeins örfáir dagar liðnir síðan samþykkt var hér í deildinni frv. að lánsfjárlögum þar sem ákveðið var að skerða tekjustofna þessarar sömu stofnunar. Ekki sést samhengi í því að koma nú - ég vil segja: aftan að mönnum með frv. eins og hér liggur fyrir. En hér er allt í sama dúr. Það er ekki aðeins ráðist á almenning í þessum tilvikum. Það sýnir sig best í skýrslu sem Þjóðhagsstofnun gaf út nú fyrir nokkru um framvindu og horfur 1981 og 1982. Þar kemur fram að ríkisstj. hefur tekist að lækka kaupmátt kauptaxta frá því að vera í 100 árið 1979 niður í 94 stig í dag. Það munar sem sagt 6 stigum. Þetta er aðeins eitt skrefið í þeirri göngu að gera fólk ósjálfbjarga, og við Alþfl.-menn munum leggjast mjög hart gegn því. Ég vil benda á það, að við höfum lagt fram ýmiss konar frv. til hagsbóta fyrir húsbyggjendur, t.d. um það að lengja lán og gera þau viðráðanlegri. Enn hefur það frv. ekki fengist afgreitt. Enn er haldið við það að hafa lánakjör svo óhagstæð sem hugsast getur.



Herra forseti. Það er búið að tala töluvert mikið nú þegar í þessu máli. Mig langar til að tjá í örfáum orðum hug minn til þess. Ég skal játa að það hvarflaði að mér fyrst þegar ég heyrði um þetta mál, að hér væri ekki svo afleitt mál á ferðinni. Væri nema eðlilegt, þegar ungir húsbyggjendur eiga í þrengingum, að tekjur þeirra hæst launuðu í landinu yrðu lánaðar til nokkurs tíma til að bæta úr? Mér er ofarlega í huga að í áratuga verðbólgu hér er enginn vafi að launabil fólks hefur vaxið jafnt og þétt. Hinir ríku, ef við getum talað um ríka menn hér á Íslandi, hafa stöðugt orðið ríkari, hinir fátæku hafa orðið fátækari. Þetta er staðreynd. Það mun rétt vera, að launamunur er þó minni hér á landi en víðast hvar annars staðar, enda er auðstétt á við það, sem gerist í hinum stærri ríkjum, okkur Íslendingum almennt á móti skapi. En ég verð að segja það, að eftir því sem mér miðaði lengra til skilnings á þessu máli, þá er ég nú orðin algerlega andhverf því. Mér verður að spyrja: Hvers vegna leggur ríkisstjórnin þetta mál fram? Sú skýring, sem mér er efst í huga, er e.t.v. helst til illkvittnisleg. En mér kemur einfaldlega í hug að það sé til þess að hún geti að málinu felldu sagt sem svo: Vondu íhaldsmennirnir og kratarnir í stjórnarandstöðu vilja ekki hjálpa vesalings unga fólkinu sem er að basla við að koma sér upp húsnæði í fyrsta skipti. Skuldinni á að skella á stjórnarandstöðuna og leggja út sem skilningsleysi og jafnvel andstöðu við það unga fólk sem þarna á hlut að máli. Án þess að ég fengi svar við spurningum mínum með því að lesa frv. og ekki heldur með því að hlusta á framsögu hæstv. fjmrh., þá hefði ég getað ímyndað mér að þessi skattur í formi skyldusparnaðar mundi koma á topptekjur fólks í landinu, ekki á lægri tekjur en sem nemur 15 þús. kr. á mánuði, 15–20 þús., upp í 25 þús. kr. á mánuði. Það er fólk hér í landinu sem er svo tekjuhátt. En eftir að ég heyri það upplýst hér, að sjálfur hæstv. fjmrh. upplýsir að þetta komi á tekjur frá 12–15 þús. kr. á mánuði, sem eru rétt meðaltekjur fólks í dag, þá nær þetta náttúrlega ekki nokkurri átt. Ég man ekki betur en ég hafi séð í yfirliti frá Þjóðhagsstofnun að meðalrauntekjur verkamanns á s.l. ári hafi numið 10–11 þús. kr. Af þessu getum við ráðið hvort það er rétt, sem gefið er í skyn nú, að þetta eigi að leggjast aðeins á allra hæstu tekjur. Auðvitað gerir líka það, sem á undan er gengið, furðuleg aðför að tekjum Byggingarsjóðs, þetta mál allt erfiðara viðfangs fyrir ríkisstj. Það er auðvitað með eindæmum að voga sér að rýra svo eða kippa raunar burt tekjustofni þessa mikilvæga fjárfestingarsjóðs sem á að standa undir húsbyggingarkerfinu í landinu.  Ég vil endurtaka það, að ég bíð eftir, þegar þetta mál hefur verið fellt eins og ég geri ráð fyrir, stórum fyrirsögnum þar sem skuldinni af vanda ungra húsbyggjenda verður að stórum hluta skellt á vonda menn í stjórnarandstöðunni sem vildu ekki láta þá ríkustu í landinu koma til móts við þá sem erfiðara eiga. Sjáum til hvort það verður ekki. Og ég endurtek einnig að ég hefði vel verið til viðtals um að viðhafa þessa aðferð ef réttara hefði verið að henni staðið. Ég sé að það eru ekki bara hátekjumennirnir sem þarna eiga að borga brúsann, heldur er það miðlungsfólk eins og ég og fleiri. Og ég vil taka undir það sem hv. þm. Eiður Guðnason sagði, að það eru margir hér í landi sem hafa aðstæður til þess að draga undan skatti og skammta sér sjálfum tekjur og til þeirra náum við ekki með þessu frv., því miður. Ég vona að það greiðist með einhverju móti úr lánum ungra húsbyggjenda. Ég er ákaflega hrædd um að þetta verði loforð sem ekki verður staðið við, þessar 35 millj. fari einfaldlega í að borga skuldahalann, sem fyrir er, og ekkert yrði eftir til þess að hjálpa þeim sem eru að byggja. Þess vegna hef ég gert upp hug minn nú þó að ég væri ekki gallhörð í fyrstu. Ég get ekki stutt þetta frv.



Herra forseti. Ég hef tækifæri til að fjalla um þetta frv. í nefnd, en vegna orða síðasta ræðumanns held ég að það sé alveg nauðsynlegt að hér komi fram eftirfarandi.: Hv. síðasti ræðumaður, Sigurlaug Bjarnadóttir, lýsti sig reiðubúna til að styðja það að skyldusparnaður væri lagður á, ef miðað væri við ákveðið tekjumark, og hún greindi frá því, hvað það tekjumark væri. Hins vegar varð þm. það á, þegar hún hafnaði þessu frv. á þeim forsendum að tekjumarkið í frv. væri lægra en það mark sem hún gæti fellt sig við, að vísa til þess tekjumarks í frv. sem miðað er við tekjur ársins í fyrra. Þegar þær eru framreiknaðar til þeirra tekna í dag, þá kemur einmitt í ljós að það tekjumark, sem miðað er við í frv., er í reynd, ef horft er á tekjurnar eins og þær koma til greiðslu á þeim mánuðum sem nú eru að líða, nokkurn veginn við sama mark og hv. þm. lýsti yfir að hún gæti stutt.

Eru svona miklar kauphækkanir hjá okkur?

Það skiptir ekki það miklu máli. Það er hins vegar, eins og þm. Sjálfstfl. er mjög tamt að fjalla um hér í deild, nokkur verðbólga í landinu, og ef miðað er við þær verðbólgutölur, sem hv. þm. Lárus Jónsson er yfirleitt að halda hér fram, er þetta mjög einfalt reikningsdæmi. Mér fannst nauðsynlegt að leiðrétta þennan misskilning hv. þm. vegna þess að þær forsendur, sem hv. þm. gaf sér, voru einmitt á þá leið, að það tekjumark, sem hún gæti samþykkt að skyldusparnaður kæmi á, og vék þar að í kringum 20 þús. á mánuði á liðandi stundu, er einmitt mjög svipað mark og miðað er við í þessu frv. Vegna þess að ég er formaður þeirrar nefndar, sem fær þetta frv. til afgreiðslu og hv. þm. Sigurlaug Bjarnadóttir á einnig sæti í þeirri nefnd, þá verður mér sönn ánægja að sýná henni fram á að það tekjumark, sem er miðað við í þessu frv., er í grófum dráttum sama tekjumark og hún var að enda við að lýsa yfir áðan að hún gæti stutt.



Herra forseti. Ég verð að játa á mig þá sök, að ég gat ekki verið viðstaddur alla umr. sem hér fór fram áðan, fyrst og fremst vegna þess að fram fóru ærið langdregnar atkvgr. í Nd. og tvísýnar á köflum um mjög mikil stórmál. En ég tók eftir því, að ég var spurður einnar spurningar í þessum umr., og vil svara þeirri spurningu. Spurningin kom frá hv. 4. þm. Vestf., Þorv. Garðari Kristjánssyni, sem spurðist fyrir um hvort ætti að nota það fé, sem fengist að láni með þessum skyldusparnaði, til að borga upp skuld Byggingarsjóðs við Seðlabankann og hvort ekki væri rétt að skuldin við Seðlabankann næmi um 40 millj. kr. Ég vil svara þessari spurningu ósköp einfaldlega þannig, að það er alveg rétt, að skuldin við Seðlabankann er 40 millj. kr., og hefur verið gert ráð fyrir að hún yrði greidd á þessu ári. Hitt er annað mál, að við teljum að Byggingarsjóður eigi nokkuð upp í þá skuld. Það var ekki ætlunin að nota þetta fé, nema þá að einhverjum litlum hluta, til að standa skil á greiðslu þeirrar skuldar, en hins vegar mundi það fé, sem hér fengist, að verulegu leyti nýtast til að gera kleift að hækka lán til þeirra sem eru að eignast íbúð í fyrsta sinn. Þetta er mitt svar við þessari spurningu. Varðandi málflutning hv. þm. Sigurlaugar Bjarnadóttur áðan tók ég eftir því, að hún hafði greinilega misskilið orð mín varðandi tekjumörkin sem þessi skyldusparnaður er miðaður við. 

Þetta er nálægt meðaltekjum iðnaðarmanns.

Ég er hræddur um að það heyri frekar til undantekninga í þessu þjóðfélagi, því miður, að menn hafi tekjur sem eru langt yfir þessum mörkum. Mér er t.d. kunnugt um að laun þm. eru mjög nærri þessum mörkum. Líklega eru þau heldur hærri. Ég man ekki nákvæmlega hvað þau eru há, en það er greinilegt að t.d. maður, sem einungis hefur þingmannslaun, lendir annaðhvort ekki með sín laun í þessum skyldusparnaði eða þá að það er mjög óverulegur hluti af tekjum hans.



Herra forseti. Hæstv. fjmrh. vék nokkuð að því, þegar hann ræddi þetta mál, verðtryggðan skyldusparnað, að það ætti sér nokkra hliðstæðu og væri víðs fjarri að þetta frv. gengi lengra en fordæmi væru fyrir á þessu sviði. Ég vil vekja athygli á því, að þegar skyldusparnaður var lagður á með líkum hætti og gert er ráð fyrir í þessu frv. fóru skattar til ríkisins aldrei yfir 40% af tekjum og jaðarskattur til ríkis og sveitarfélaga var ekki nema örlitið yfir 50%. Ef þetta frv. yrði að lögum mundi ríkið ráðstafa með skattheimtu og álagningu skyldusparnaðar yfir 70 kr. af hverjum 100 þeirra króna sem maður með meðaltekjur og yfir það vann fyrir á s.l. ári. Alþingi og ríkisstj. mundu ráðstafa yfir 70 kr. af síðustu 100 kr. sem hver maður með rúmlega meðaltekjur á s.l. ári vann fyrir t.d. í desembermánuði eða sem sagt af hans síðustu tekjum. Það gefur náttúrlega auga leið, að þegar ríkið er farið að seilast svo í tekjur manna og ráðstafa 70 kr. af hverjum 100 sem síðustu tekjur manna nema, þá fara menn að hugsa sig um, þegar fer að líða á ár, hvort það sé ómaksins vert að fara á sjó eða vinna einhverja erfiða útivinnu til að vinna fyrir 100 kr. sem fara svo 70 af til hins opinbera. Það er þetta sem ég lít á sem megingalla þessa frv. því það kemur fram, - þó þarna sé ekki um að ræða beina skattheimtu og undir það get ég tekið með hæstv. fjmrh. - að þetta tengist að sjálfsögðu annarri skattheimtu af tekjum. Með þessu er farið út á þá braut að hið opinbera tekur og ráðstafar yfir 70% af síðustu tekjum s.l. árs hjá mönnum sem eru yfir meðaltekjum. Það er að sjálfsögðu allt of langt gengið í þessum efnum og hlýtur að koma niður á vinnuframlagi manna. Að vísu gerir það það ekki á þessu ári vegna þess að hæstv. ríkisstj. bætir gráu ofan á svart. Hún kemur aftan að mönnum og ætlar sér að ákveða með löggjöf fjórum til fimm mánuðum seinna en menn hafa haft þessar tekjur að ráðstafa þeim á allt annan hátt en menn gátu átt von á þegar þeir unnu fyrir þessum tekjum. Ég er þeirrar skoðunar, ásamt öðrum hv. þm. ýmsum, að í raun ætti að setja skorður við slíkri lagasetningu í stjórnarskrá, ekki verði hægt að láta löggjafann ákveða skatta af tekjum manna, sem þeir eru búnir að hafa og ráðstafa í góðri trú, löngu eftir að þeir eru búnir að afla þessara tekna. Slík lagasetning er í hæsta máta óeðlileg og ætti ekki að teljast þingleg.-Þessi tvö meginatriði vildi ég leggja áherslu á í sambandi við þetta mál. Það er sagt, og á það er lögð nokkur áhersla af þeim sem flytja þetta mál, að það eigi að bjarga með því Byggingarsjóði ríkisins, hann skorti peninga. Ég verð að segja að það er nokkuð merkilegt að allt í einu skuli uppgötvast núna að Byggingarsjóð ríkisins skorti peninga. Eins og hér hefur komið fram tók hann bráðabirgðalán í fyrra, 40 millj. kr., til að standa við skuldbindingar sínar. Í ár er gert ráð fyrir, að Byggingarsjóður ríkisins láni einungis til 1100 nýrra íbúða, og samt sem áður skortir hann 90 millj. kr. til að lána einungis þessi lán, án þess að sé tekið tillit til þeirrar hækkunar sem menn eru að tala um núna að þeir fái sem í fyrsta sinn byggja eða kaupa. Það skortir hvorki meira né minna en 90 millj. kr. til þess að almenni byggingarsjóðurinn geti staðið undir því að lána 1100 frumlán á þessu ári. En hvað voru þessi lán mörg fyrir ekki mörgum árum? Árið 1978 lánaði almenni byggingarsjóðurinn tæplega 1900 frumlán. Núna skortir 90 millj. kr. til þess að hægt sé að lána út á 1100 íbúðir. Þetta er nú hin mikla reisn sem er yfir stjórn hæstv. ríkisstj. á húsnæðismálum undir forræði Alþb., bæði í fjmrh.-stöðu og félmrh. Samdrátturinn er orðinn slíkur sem ég hef sagt, enda eru nýkomnar fram upplýsingar um það frá Þjóðhagsstofnun, að það var hvorki meira né minna en 10% samdráttur í búðabyggingum í fyrra. Og hvað sögðu hæstv. ráðh. þegar var verið að fjalla um áætlanir fyrir árið 1981? Þá sögðu þeir að það ætti að stórauka íbúðabyggingar í landinu, þær mundu stóraukast. Að vísu sýndu opinberar skýrslur einvörðungu að íbúðarbyggingar yrðu svipaðar og árið áður. En niðurstaðan varð sú sem við ýmsir stjórnarandstæðingar höfum sýnt fram á með ljósum rökum að yrði. Það kemur því úr hörðustu átt þegar verið er að reyna að tengja þetta mál því, að það eigi að fara að auka lán til þeirra sem byrja að byggja. Fyrst er að finna einhvern grunn fyrir því, að hægt sé að reka Byggingarsjóð ríkisins á eðlilegan hátt, jafnvel þó að hann láni ekki nema 1100 lán á þessu ári í samanburði við 1900 lán 1978. Það má sjálfsagt margt um þetta mál segja. Ég hjó eftir því, að hæstv. fjmrh. sagði að hann teldi að Byggingarsjóður ríkisins ætti eitthvað upp í þessa skuld, 40 millj. kr. í Seðlabankanum, þegar færi að líða á árið. Það eru ekki meiri peningar til en svo að það skortir 90 millj. upp á að lána þessi 1100 lán. Þetta er það sem við erum búnir að hamra á æ ofan í æ á hinu háa Alþingi, hvernig komið er í húsnæðismálunum. Þess vegna er það heldur „billegt“ þegar hæstv. ráðh. er spurður beint um það: Fara þessir peningar, 35 millj. sem þessu frv. er ætlað að afla, ekki bara til að greiða þessa skuld í Seðlabankanum? - sem þeir að sjálfsögðu gera ef ekki kemur neitt annað fé, þá segir hann: Ég tel að Byggingarsjóður muni eiga fyrir þessari skuld í Seðlabankanum. Ég vil spyrja hæstv. ráðh., fyrst hann er kominn hérna og lætur svo litið að vera við, hvort það sé ekki rétt skilið hjá mér að það skorti 40 millj. kr. sem almenni byggingarsjóðurinn fékk að láni í Seðlabankanum í fyrra, það skorti peninga til að borga það lán og síðan skorti 90 millj. kr. til að standa við áætlun sjóðsins á þessu ári, sem einungis gerir þó ráð fyrir að lána 1100 frumlán á þessu ári. Það skortir þetta fé í Byggingarsjóð ríkisins samkvæmt þeim upplýsingum sem við höfum fengið bæði í fjvn. og fjh.- og viðskn. þessarar hv. deildar. Um þetta eru borðleggjandi gögn, hæstv. ráðh. Fjárþörfin, vöntunin, er sem sagt 130 millj. í Byggingarsjóð ríkisins til að geta staðið við slíka áætlun. Ég sagði það áðan, en best er ég endurtaki það fyrir hæstv. ráðh., að gert er ráð fyrir að lána einungis 1100 frumlán á þessu ári, en til samanburðar voru lánuð næstum því 1900 frumlán fyrir nokkrum árum, eða 1978. Þetta er nú ástand fjármála Byggingarsjóðs ríkisins og við höfum gögn í höndum frá stjórn sjóðsins um það. Það eru því heldur álappaleg rök fyrir þessu frv. að það eigi að verða til þess að menn geti fengið heldur meira lán eftir samþykkt þess, þeir sem eru að byrja að byggja. Auðvitað þarf að útvega það fé sem á skortir að auki, ef menn ætla að auka byrðar sjóðsins. Ég skal svo, herra forseti, ekki lengja þessa umr. úr hófi fram. Það hefði verið freistandi að ræða stefnu hæstv. ríkisstj. í húsnæðismálum yfirleitt, en þess gefst kostur við aðrar umr. þar sem hér er komið á dagskrá sérstakt frv. um húsnæðismál. Að sjálfsögðu tengist þessari bágu stöðu Byggingarsjóðs ríkisins sú furðulega afstaða núv. hæstv. ríkisstj., að hún hefur svipt þennan byggingarsjóð nánast öllum sínum tekjustofnum, m.a. tekið launaskatt að fullu frá þessum sjóði. 2% launaskattur, sem þessi sjóður hafði einu sinni, hefði gefið sjóðnum 220 millj. kr. tekjur á yfirstandandi ári. Hún hefur einnig svipt sjóðinn byggingarsjóðsgjaldi, innifalið það í tekjuskatti og fært þessa skattstofna yfir til hinna almennu þarfa ríkissjóðs. Þetta er að sjálfsögðu ein grundvallarskýringin á því, hvers vegna almenni byggingarsjóðurinn er kominn í fjárþrot. Ég geri ráð fyrir, að það gefist kostur á að ræða þessi mál, eins og ég sagði áður, við umfjöllun á frv. hæstv. ríkisstj. um húsnæðismál, og sé ekki ástæðu til að lengja mitt mál frekar að sinni.



Herra forseti. Vegna þessa frv., sem hér er til umræðu, frv. til l. um verðtryggðan skyldusparnað á árinu 1982, kemur mér í hug að það hefur margsinnis komið fram hjá hæstv: ríkisstj., að hagur sparifjáreigenda í landinu sé góður og sparifé einstaklinga hafi aukist í stjórnartíð hennar. Hæstv. ríkisstj. hefur nælt rósir í eigin hnappagöt fyrir þetta og í ljúfum orðum upplýst þegna sína um að nú sé góðæri í landi voru. Aðgerðirnar fyrir aukningu sparifjár voru hækkaðir sparifjárvextir og verðtrygging á sparifjárreikningum, og vissulega var þörf á þó fyrr hefði verið að gæta hagsmuna sparifjáreigenda í landinu og þá sérstaklega vegna þeirra sem ekki kærðu sig um að taka þátt í verðbólgukapphlaupinu, höfðu ekki aðstöðu til eða hreinlega kunnu ekki að spila á kerfið með því að reyna að halda í við verðbólguna sem hefur verið nauðvörn landsmanna í gegnum tíðina. Nú geta menn lagt sparifé sitt, ef eitthvað er, inn í bankann sinn og fengið af því nokkuð góða vexti og verðtryggingu. En bankarnir eru að sjálfsögðu ekki aðeins geymslustofnanir fyrir sparifé landsmanna. Þeir eru líka þær stofnanir sem við eigum að, ef í harðbakkann slær, til að hjálpa upp á sakirnar og lána til lengri eða skemmri tíma, og því meira sem inn kemur, því meiri fyrirgreiðslu verður hægt að veita einstaklingunum og atvinnurekstrinum sem berst nú í bökkum eins og allir vita. Og hver er svo helsti keppinautur bankanna um sparifé okkar landsmanna? Jú, það er sjálfur ríkissjóðurinn. Stjórnarherrarnir höfðu ekki fyrr nælt rósirnar í barm sér en þeir fóru að hugleiða hvernig væri hægt að næla í þessa sömu peninga. Og eftir mikið hviss og pískur í hornum og gluggakistum var ákveðið að taka að láni spariféð með því að yfirbjóða bankana og gefa út verðtryggð spariskírteini með betri kjörum en áður. Nú má vel vera að stjórnarherrarnir hafi orðið fyrir einhverjum vonbrigðum með sölu á spariskírteinunum sinum. Ef til vill hafa ekki allir hlaupið upp til handa og fóta og staðið í biðröðum til að kaupa. Peningatankur hæstv. fjmrh. hefur ekki verið eins fljótur að fyllast og til var ætlast. Og þá er á ný stungið saman nefjum, hvískrað og pískrað í hornum og gluggakistum og niðurstaðan verður sú að leggja á einn skattinn enn. Þetta skyldi gert til að ræna sparifjáreigendur þessu sparifé. Það verður auðvitað að finna göfugt heiti á nýju skattheimtuna.  Landsfaðirinn, hæstv. fjmrh., heyrir einhverjar raddir sem eru að mótmæla: En við höfum unnið myrkranna á milli fyrir þessum peningum. Við héldum að við mættum sjálf ráða hvað við gerðum við þá ef við eigum einhvern afgang. Við héldum að við mættum ráða því sjálf, hvort við notuðum þá til að fara í sólarlandaferð eða jafnvel að endurnýja bílinn eða jafnvel að leggja það í húsið sem er hálfbyggt, eða kaupa hreinlætistæki í húsið, nú eða bara leggja það inn í bankann á sparireikninginn, að ég tali nú ekki um að okkur dytti kannske í hug að vilja kaupa ríkistryggð spariskírteini af fúsum og frjálsum vilja.  Það er sannarlega kominn tími til að einhver stöðvi óbilgirni hæstv. ríkisstj. með flutningi þessa frv. Það hafa verið færð ítarleg rök fyrir því, að þetta frv. geri ekkert til að leysa þann vanda sem því er ætlað að leysa, vanda Byggingarsjóðs ríkisins. Það, sem þetta frv. hljóðar upp á, er að nú á einu sinni enn að seilast í vasa skattborgaranna og reyta með lagaboði af þeim spariféð, ef eitthvað er aflögu umfram brýnustu nauðþurftir sem þarf að nota peningana til. Það hefur verið minnst á það hér, að hátekjumennirnir eigi að greiða þennan skyldusparnað. Hverjir eru hátekjumenn í þessu landi og hvernig aflar obbinn af því fólki sinna tekna? Ég býst við að flestir viti, a.m.k. í hjarta sínu, að það gerist með þeim hætti að unnið er myrkranna á milli, að menn leggja á sig mikla vinnu, og ekki bara einn fjölskyldumeðlimur, heldur fleiri þegar um slíkt er að ræða. Það er einmitt þetta unga fólk, sem leggur á sig mikla vinnu og þarf á öllu sínu að halda, sem mundi lenda illa í þessum skyldusparnaði.

Það er alrangt.

Það er ekki alrangt. Hér er fullyrðing gegn fullyrðingu. Það kom fram hjá hæstv. ráðh., ef ég man rétt, að ráðherrar mundu lenda í þessum skatti.  Það er svo sannarlega komið nóg af skattheimtu hæstv. ríkisstj. þegar ríkið er farið að taka 70 aura af hverri krónu eða 70 krónur af hverjum 100, hvort sem við viljum hafa það. Þá tökum við ekki með inn í myndina óbeinu skattana, ekki fasteignaskattana eða eignarskattinn og ekki það sem við greiðum í lífeyrissjóð, og þannig mætti lengi telja. Þetta eru aðeins beinir skattar. Við greiðum söluskatt af þeim 30 krónum sem eftir eru, og hann hefur verið dável hækkaður í tíð hæstv. ríkisstj. Ég get látið staðar numið að sinni. En ég vildi aðeins láta heyra frá mér. Úr því að umræðurnar urðu meiri við 1. umr. en ég hefði reyndar gert ráð fyrir fannst mér full ástæða til að koma upp og gera örfáar athugasemdir á þessu stigi málsins, þó að sjálfsögðu gefist annað tækifæri síðar.



Herra forseti. Aðeins örfá orð til viðbótar því sem ég sagði áðan, aðallega vegna ummæta hv. 11. þm. Reykv., Ólafs Ragnars Grímssonar. Um það, sem hann sagði, vil ég segja: Það gildir auðvitað einu hvað þingmaðurinn framreiknar í gríð og ergi tölur um almennar launatekjur. Ég miðaði við almenn verkamannalaun frá síðasta ári og það kemur í ljós að þau eru litið eitt lægri en lægri kanturinn við viðmiðunartölu þeirri sem þessi skyldusparnaður átti að miðast við. Málið er þannig fallið um sjálft sig. Það er greinilegt að frv. er ekki allt þar sem það er séð og það kemur til með að lenda með óhæfilegum þunga á meðaltekjufólkinu. Annars mun væntanlega hv. form. fjh.- og viðskn. geta frætt mig um þetta betur á fundi fjh.- og viðskn. í fyrramálið. Málið er allt mjög svo tortryggilegt. Og það er rétt, sem hér hefur komið fram, að þetta er ekki sambærilegt við skyldusparnaðarlög á dögum ríkisstjórnar Geirs Hallgrímssonar að því leyti, að þá var hæsta skattheimta í 50%, en þetta mál, ef fram næði að ganga, mundi þýða um 70% skatt af hæstu tekjum, sem er að sjálfsögðu óhæfilega mikil skattheimta. Hv. þm. Salome Þorkelsdóttir benti réttilega á það, að þeir menn, sem fá hæstar tekjur, hafa flestir ef ekki allir unnið óhæfilega mikla vinnu. Þetta er hárrétt. En ég vil nú benda á það jafnframt, að þeir, sem rétt hafa til hnífs og skeiðar, þeir sem rétt tekst að ná endum saman, vinna ekkert síður myrkranna á milti. Sannleikurinn er sá, að hinum almenna launþega í landinu, verkamönnum og öðrum, veitist orðið fullerfitt með meðallaun að lifa af tekjum sínum í dag. Og þetta versnar frá degi til dags því að allar vörur, utan þess sem komið er inn í vísitölu, hækka svo að varla verða hendar reiður á. Ég sé ekki að hæstv. ríkisstj. geti með tilliti til þessa gert sér vonir um að fá þetta frv. samþykkt. Ég tel að hún ætti að snúa sínu máli nú til betri vegar, og þá er ég viss um að stjórnarandstaðan mundi reiðubúin að koma til móts við hæstv. ríkisstj., með því að skila Byggingarsjóði ríkisins aftur þeim tekjustofnum sem búið er að svipta hann og vinna þar með slík skemmdarverk á þessari þörfu og nauðsynlegu lánastofnun að hún er alls óhæf orðin til að gegna sínu hlutverki. Ég vil aðeins ítreka þetta, sem ég benti á aðan. Ég tel að hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson hafi gert það meira af löngun til að snúa út úr máli mínu og reyna um leið að finna sér og sínum samherjum eitthvað til málsbóta að hann tók þann pól í hæðina sem hann gerði í ræðu sinni áðan.



Herra forseti. Það er greinilegt að það hefur verið haldinn fundur í þingflokki Sjálfstfl. á milli fyrti ræðu síðasta ræðumanns og hinnar síðari. Ég ætlaði hins vegar eingöngu að vekja athygli á því hér, að í nefndinni sem um þetta mál mun fjalla, verða væntanlega lagðar fram töflur og útreikningar sem sýna hvaða tekjuhópar það eru í landinu sem koma til með að leggja fram þennan skyldusparnað um nokkurra ára bil. Það er alveg óþarfi fyrir hv. þm. að vera að fullyrða hér eitthvað um að það sé fólk með meðaltekjum og venjulegt launafólk og aðrir slíkir sem komi til með að greiða þetta. Það er hægt að leggja fram í nefndinni mjög skýr gögn, sem sýna að það er eingöngu hátekjuhópur í landinu, 8 þúsund manns og fyrst og fremst í kringum 5–6 þúsund manns, sem að einhverju leyti kemur til með að bera þetta. Þau gögn munu verða lögð fram. Bæði nm. og aðrir þm. geta fengið að kynna sér þá útreikninga mjög rækilega því að þeir hafa verið gerðir af færustu sérfræðingum landsins, sem fengist hafa við slíka skattaútreikninga á undanförnum árum.



Herra forseti. Í dag hefur farið fram mikil umræða um húsnæðismál. Það hefur mikið verið sagt af endileysum um stöðu þeirra mála í þessu landi. Það er svo sem ekkert skrýtið þó að menn reyni að finna eitthvað til að þrengja að þessari ríkisstj. Stjórnarandstaðan verður auðvitað að reyna að finna eitthvað í þeim efnum. Það er í sjálfu sér ekkert undarlegt og kemur mér a.m.k. ekkert á óvart. Þeim er vissulega vorkunn þar. En ég hefði talið að heppilegra væri að taka þau mál til meðferðar undir umræðunni um frv. til l. um breytingu á lögum um húsnæðismál, sem verður hér rætt n.k. miðvikudag, og þá gefst tækifæri til að svara ýmsu því sem hefur vaðið uppi í málflutningi, t.d. hjá hv. næstsíðasta ræðumanni sem talaði um að Byggingarsjóður ríkisins hefði verið eyðilagður, sviptur sínum tekjustofnum, og öðrum vitleysum af þessu tagi í hverri ræðunni á eftir annarri. Við skulum ræða nánar á miðvikudaginn kemur hvernig þessu hefur verið háttað, í umr. um húsnæðismál. Við skulum ræða stöðu byggingarsjóðanna, Byggingarsjóðs ríkisins og Byggingarsjóðs verkamanna, við skulum bera stöðu þeirra saman við tíðin ár þegar aðrir fóru með stjórn þeirra mála í þessu landi, og við skulum að þeim loknum bera okkur saman um, hvernig staðan er í heild, og meta þetta málefnalega. Ég er viss um að við getum öll komist að niðurstöðu eftir að við höfum farið yfir málin lið fyrir lið og látum ekkert hafa áhrif á niðurstöður okkar annað en málefnið sjálft. Ég vildi koma þessu hér að, herra forseti, núna vegna þess að hér hefur margt verið sagt um húsnæðismálin. Þó að ég svari engu af því á þessum fundi, ber ekki að lita svo á að ég hafi samþykkt þá „speki“ marga sem flutt hefur verið úr þessum stól í dag. Sumt samþykki ég að sjálfsögðu.



Herra forseti. Ég get ekki orða bundist út af orðum hæstv. ráðh. Ég get ekki séð að það sé nein goðgá að ræða um húsnæðismál þegar frv. er borið fram um fjáröflun til húsnæðismálakerfisins. Getur hæstv. ráðh. fullyrt að það sé óþinglegt eða á einhvern hátt óeðlilegt að ræða um húsnæðismál þegar frv. er lagt fram af hæstv. ríkisstj. um fjáröflun til þeirra? Þessi fjáröflun kemur í kjölfar þess, að hæstv. ríkisstj. hefur vissulega svipt Byggingarsjóð ríkisins tekjustofnum sínum. Hvaða tekjustofna hefur Byggingarsjóð ríkisins sem hann hafði fyrir 2–3 árum? Hvað rennur mikið af launaskatti í Byggingarsjóð ríkisins, hæstv. ráðh.? Hvað rennur mikið byggingarsjóðsgjald í Byggingarsjóð ríkisins, hæstv. ráðh.? Ég get svarað hæstv. ráðh. Ekkert. Báðir þessir tekjustofnar hafa verið teknir af. Þessir tekjustofnar hefðu gefið Byggingarsjóði ríkisins hvorki meira né minna en á milli 220–240 millj. kr. í ár. Þessir skattar hafa ekki verið lækkaðir, en þeir renna til annarra þarfa. - Það er skylt að geta þess, að 1% af launaskatti rennur í Byggingarsjóð verkamanna. Það er líka eini tekjustofninn sem rennur til húsnæðismála af þeim þremur sem ég nefndi. Ég verð að segja að það er derringur, liggur mér við að segja, í hæstv. ráðh. að setja ofan í við hv. þm. í þessari hv. deild, sem ég tel nú fyrir margra hluta sakir sómadeild í vinnubrögðum öllum. Hæstv. ráðh. kemur hér og setur ofan í við okkur fyrir að tala um húsnæðismál þegar verið er að fjalla um frv. til fjáröflunar til húsnæðismála. Ég vil líka benda hæstv. ráðh. á að þau gögn, sem ég hef í höndum sem nm. hv. fjvn. og fjh.- og viðskn., sýna að það skortir í Byggingarsjóð ríkisins á yfirstandandi ári 90 millj. kr., eins og ég rakti áðan, ef hæstv. ráðh. hefði viljað á það hlusta, og það skortir 40 millj. kr., sem Byggingarsjóður ríkisins tók að láni í Seðlabankanum í fyrra. Það skortir 130 millj. kr. til að standa undir því að veita 1100 aðilum frumlán. Fyrir nokkrum árum fengu ekki 1100 aðilar frumlán úr Byggingarsjóði ríkisins, heldur tæplega 1900, árið 1978. Ég benti á að þetta fjáröflunarfrv., sem hér er ætlað að hlaupa undir bagga og hækka lán til þeirra sem byggja í fyrsta sinn, fái ekki staðist vegna þess að Byggingarsjóð skorti stórfé áður en hann getur farið að sinna einhverjum hækkunum á lánum til þeirra sem byggja í fyrsta sinn. Allt eru þetta mál sem beinlínis varða þetta fjáröflunarfrv., og ég frábið mér að hæstv. ráðh. komi hér upp og segi að þetta sé eitthvað út í loftið, þetta eigi ekki heima við þessa umr.



Herra forseti. Það var ekki ætlun mín að reita hv. stjórnarandstæðinga til reiði rétt fyrir kvöldmatinn. Ég ætlaði bara að benda á nokkur atriði í stöðu þessara mála og á það, að stjórnarandstöðunni og stjórnarliðum gefst kostur á að ræða um þessi mál á miðvikudaginn kemur. Ég vona að það teljist ekki derringur að benda á að það verður fundur hér í deildinni á miðvikudag, deildarfundur að venju trúi ég, og ég vona að húsnæðismálin verði rædd þar. Ég vona að stjórnarandstaðan hafi ekkert við það að athuga að við ræðum um húsnæðismálin þá, og mér finnst engin ástæða til þess fyrir menn að stökkva upp á nef sér yfir slíku. Ég sé ekki að það sé þörf á því. Það er auðvitað eitt og annað í sambandi við húsnæðismál sem er eðlilegt að ræða hér. Ég var ekki að kvarta yfir því, að það var verið að ræða um húsnæðismál. Það, sem ég var að segja, var að margt af því, sem sagt hefur verið hér í umr. um húsnæðismál í dag, er með þeim hætti að það fellur a.m.k. ekki að þeim staðreyndum, tölum, upplýsingum og öðru, sem ég hef undir höndum. Það gerir það engan veginn. Ég vil minna ykkur á eitt atriði. Það er að árið 1976 voru svokölluð G-lán tekin upp í fyrsta sinn, lán út á eldra húsnæði. Þau tóku þá 10% af öllum útlánum Byggingarsjóðs ríkisins. Hvað gera þau hugsanlega á þessu ári? Samkv. upphaflegum tillögum húsnæðismálastjórnar hefðu G-lánin tekið álíka mikið fjármagn og öll nýbyggingarlánin. Þetta segir auðvitað þá sögu, að staða Byggingarsjóðs ríkisins og þjónusta hans hefur verið að breytast mikið á undanförnum árum frá því að hann sé eingöngu nýbyggingarsjóður yfir í það að vera alhliða lánasjóður, eins og við samþykktum á sínum tíma. Ég vil benda hér á annað atriði sem hv. talsmenn Sjálfstfl. gera aldrei neitt úr, gera eins litið úr og þeir mögulega geta. Það er að nú hefur verið ákveðið samkv. lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins að verja til Byggingarsjóðs verkamanna 1% launaskatti á ári hverju. Það er tekjustofn sem þangað fer. Ef menn ætla sér hins vegar á sama tíma að auka við umsvif Byggingarsjóðs ríkisins þýðir það aukna tekjuöflun með einhverjum hætti: frá lífeyrissjóðunum, með skattlagningu eða með skyldusparnaði eins og þeim sem hér er gerð till. um. Auðvitað er alveg greinilegt að það er útilokað að auka umsvif Byggingarsjóðs ríkisins, m.a. gagnvart ungum lántakendum, öðruvísi en að grípa um leið til sérstakra ráðstafana. Það er útilokað annað. Menn geta sagt: Skilið þið aftur þeim peningum sem renna nú í ríkissjóð af launaskatti. - En þar er ekki nema hálf sagan sögð vegna þess að verulegur hluti af þessum peningum rennur annars vegar í Byggingarsjóð verkamanna og hins vegar í Byggingarsjóð ríkisins. Menn tala alltaf hér eins og ríkið láti ekkert í Byggingarsjóð ríkisins. Það er rangt. Þar er um að ræða upphæð sem samsvarar um það bil 1/2% í launaskatti. Um það bil 1% í launaskatti fer í Byggingarsjóð verkamanna. Þetta liggur hér fyrir, og þó mönnum sé mikið í mun að gera mikið úr þeim vanda, sem hér er uppi, skulum við þó ekki gleyma því, að hér hefur verið gert verulegt átak til að koma af stað félagslegum íbúðarbyggingum í þessu landi. Ég skil vel að mörgum sé nokkuð í mun að gera litið úr slíku, en við skulum samt sem áður ekki gleyma þar ákveðnum staðreyndum. Auðvitað geri ég mér ljóst, og ég vona að hv. þingheimur geri sér það ljóst svo og landsmenn allir, að það er ekki einfalt mál að halda uppi góðu húsnæðislánakerfi í landinu. Til þess þarf mjög víðtækt átak, til þess þarf ríkisvaldið að koma til, til þess þurfa bankarnir að koma til í skipulögðum mæli og til þess þurfa lífeyrissjóðirnir að koma inn í myndina. Þegar allt þetta er tekið saman, þessir þrír meginþættir lána í landinu, kemur í ljós að þeir lána milli 70 og 80% af kostnaði við íbúðir í landinu. Þess vegna er von að menn spyrji, eins og ég og margir fleiri: Hvernig í ósköpunum stendur þá á því, að þetta er ekki fellt inn í einn samfelldan farveg? Um það þyrfti að nást samstaða þannig að unnt væri að byggja hér upp verulega myndarlegt húsnæðislánakerfi sem kæmi til móts við húsbyggjendur og þá sérstaklega þá af yngstu kynslóðinni og þá sem búa við knöpp efni. En gott húsnæðislánakerfi verður ekki byggt upp öðruvísi en fjármunirnir séu teknir einhvers staðar. Það gerist ekki öðruvísi. Það þarf að sækja þessa fjármuni með einhverjum hætti, og til þess að unnt sé að sækja fjármuni verður að ná samstöðu. Það er kjarni málsins. Ég vona að hv. þm. misvirði ekki þessar athugasemdir mínar, sem eru fluttar í tilefni af orðum hv. þm. Lárusar Jónssonar, og vænti ég þess, að við getum átt góða umr. um húsnæðismál n.k. miðvikudag þegar frv. um húsnæðismál verður hér á dagskrá.



Herra forseti. Hæstv. félmrh. var að finna að því, að það væri rætt hér um málefni Byggingarsjóðs ríkisins. Það hefur verið bent á, hvílík fásinna það er að finna að slíku, og bent á, að það samrýmist ekki vinnubrögðum okkar í þessari ágætu deild. Það má kannske telja að það sé í sambandi við það, að hæstv. ráðh. hefur ekki orðið þess aðnjótandi að eiga sæti í deildinni og þekkir kannske ekki vinnubrögð okkar eins vel og við hinir, að hann skuli ekki átta sig á þessu. En ég verð að segja að þær aðfinnslur, sem hér hafa komið fram, og orðaskipti þeim að lútandi hafa orðið til þess, að það hefur heldur losnað um málbeinið á hæstv. ráðh. um húsnæðismálin og var ekki vonum fyrr. Ég hef síst á móti því að hæstv ráðh. ræði um húsnæðismálin einmitt við þessa umr., sem hér fer fram, vegna þess að þetta frv., sem við hér ræðum, er til fjáröflunar fyrir Byggingarsjóð ríkisins. Ég vænti að það verði ekki um það deilt. En það verð ég að segja, að ég átti á ýmsu von frá hæstv. ráðh. þegar hann færi í alvöru að ræða um húsnæðismálin, en naumast því, að hann tæki þau svo léttilega sem hann gerði í ræðu sinni áðan. Á ég þá ekki við að hann hafi talað stutt, heldur hvernig hann hélt á þeim atriðum sem hann vék að, og er það nánast furðulegt. Hæstv. ráðh. tók það ráð að fara að ræða um Byggingarsjóð verkamanna. Ef það er einhver goðgá að ræða um Byggingarsjóð ríkisins í þessum umr., sem fjalla um frv. sem viðkemur Byggingarsjóði ríkisins, ætti að vera goðgá að fara að tala allt í einu um Byggingarsjóð verkamanna. En látum það vera. Hæstv. ráðh. stendur í þeirri meiningu allajafna eða kannske alltaf þegar hann talar um húsnæðismálin, að meðferðin á verkamannabústaðakerfinu sé eitthvert blóm í hnappagatið hjá hæstv. ríkisstj. En það er ekki einu sinni á þessu sviði sem hæstv. ríkisstj. og hæstv. félmrh. hafa af einhverju að guma. Þvert á móti er til háðungar hvernig staðið er að verkamannabústaðakerfinu. Á sama tíma sem það er yfirlýst stefna ríkisstj. og hæstv. ráðh., að um 1/3 af íbúðarhúsabyggingum landsmanna skuli vera á hinu félagslega sviði, er þannig búið að Byggingarsjóði verkamanna að hann nýtur hluta launaskattsins sem á er lagður, en einungis að því marki sem þarf til að standa undir 1/3 af útlánum sjóðsins. Samkv. lögum, sem hæstv. ráðh. og núv. hæstv. ríkisstj. bera ábyrgð á, er ekki heimilt að verja tekjum af launaskatti til úttána fyrir Byggingarsjóð verkamanna nema sem svarar 1/3. Hvernig á að mæta hinu? Það á að mæta hinu auðvitað. En það er ekki hægt öðruvísi en með lántökum. Og hverjar eru lántökurnar sem byggt er á? Lántökur úr lífeyrissjóðunum. Og með hvaða kjörum? Það eru lán sem eru tekin til 15 ára með 3.5% vöxtum. Þessu fjármagni á svo að ráðstafa til að lána Byggingarsjóðs verkamanna með 0.5% vöxtum. Allt þetta kerfi, sem hæstv. ríkisstj. er að guma af í sambandi við Byggingarsjóð verkamanna, er þannig að ef áfram heldur eins og nú horfir er ekki einungis kippt grundvellinum undan eðlilegri starfsemi Byggingarsjóðs ríkisins, heldur einnig Byggingarsjóði verkamanna. Þetta er hörmulegt vegna þess að það er nauðsynlegt að Byggingarsjóður verkamanna sé þannig byggður upp að hann geti gegnt því verkefni sem hann hefur haft frá upphafi, frá stofnun sjóðsins um 1930, að vera skjöldur og skjól þeirra sem verst eru settir í þjóðfélaginu. En hvernig á Byggingarsjóður verkamanna að gegna þessu þýðingarmikla hlutverki þegar búið er með gálauslegum ráðstöfunum að búa þannig að sjóðnum að hann hlýtur að verða gjaldþrota og ófær um að sinna sínu verkefni nema bragarbót sé gerð á? Þetta er það sem hæstv. félmrh. er sérstaklega að guma af. Til hvers? Til þess að draga athyglina frá umr. um Byggingarsjóð ríkisins. Hæstv. ráðh. leyfði sér að segja að það hefði verið mikið sagt af endileysum í þessum umr. um Byggingarsjóð ríkisins. Hann sagði, að því er virtist ósköp góðlátlega, að hann skildi þá tilhneigingu hjá stjórnarandstöðunni vegna þess að hún þyrfti að þrengja að ríkisstj. Þetta er mikill misskilningur. Þetta mál er miklu þýðingarmeira en svo að nokkur ábyrgur þm. í stjórnarandstöðunni láti sér detta í hug að nota þetta mál sérstaklega til að þrengja að ríkisstj. Það þarf ekki af hálfu stjórnarandstöðunnar að gera neitt í þessum efnum til að þrengja að ríkisstj. Öllum er ljóst hver staða hennar er og á hverju nástrái hún hangir. Við erum ekkert að hugsa um það mál. Hæstv. félmrh. sagði að það yrði ánægjulegt að bera saman ástand húsnæðismálanna við það sem áður var. Hæstv. ráðh. sagði: Það er ekkert einfalt mál að halda uppi húsnæðislánakerfi. Hæstv. ráðh. sagði: Það þarf að byggja upp verulegt húsnæðismálakerfi. - Og hæstv. ráðh. bætti við: Það verður ekki gert nema því sé séð fyrir fjármagni. - Þetta segir sá ráðh. sem hefur staðið fyrir því að rífa niður það lánakerfi húsbyggjenda sem upphaflega var stofnað fyrir hartnær 30 árum, að vísu smátt fyrst, en menn vissu hvað þeir vildu. Það var stöðugt verið að efla það. Það kom fram í því, að kerfinu var stöðugt séð fyrir meiri tekjum, Árangurinn kom fram í því, að lán húsnæðismálastjórnar urðu stöðugt hærri, þau urðu stöðugt meiri hluti hlutfallslega af byggingarkostnaði, og þannig hélt áfram fram undir 1970. Þá var svo komið að lán Byggingarsjóðs ríkisins námu um 40% af byggingarkostnaði. Við stöndum ekki núna í þeim sporum - og hvers vegna er það? Það er vegna þess að þess hefur ekki verið gætt, sem hæstv. félmrh. var að segja hér sjálfur í umr. áðan, að til þess að það væri öflugt veðlánakerfi þyrfti það að hafa fjármagn til umráða. Hæstv. ráðh. hefur staðið í fararbroddi fyrir þeim sem hafa horfið frá fyrri stefnu. Hann hefur staðið í fararbroddi fyrir þeim sem hafa svipt Byggingarsjóð ríkisins þýðingarmestu tekjustofnum. Þess vegna er komið sem komið er. Ég segi þetta aðeins í tilefni af orðum hæstv. félmrh. áðan. Auðvitað er hægt að skýra þetta nánar, en bæði ég og aðrir í mínum flokki og raunar stjórnarandstöðunni höfðum verið að skýra þetta á undanförnum mánuðum, á undanförnum þingum, undanförnum árum. Ég gæti vitnað í umr. í þessari deild, sem eru nokkurra mánaða gamlar, þar sem ég átti orðaskipti við bæði hæstv. félmrh. og hæstv. fjmrh. um þetta efni. Þar var megináherslan af þeirra hálfu sú, að það væri vel séð fyrir veðlánakerfinu. En ég var hins vegar að benda á það sama sem ég hef verið að benda á nú. Nú skal ég ekki hafa fleiri orð um þetta. Ég fagna því, eins og hæstv. félmrh., að ræða almennt um húsnæðismálin þegar hér verður tekið til umr. frv. til l. um breytingar á Húsnæðisstofnun ríkisins. Ég vil svo að lokum víkja einu orði eða svo að fyrirspurn sem ég gerði til hæstv. fjmrh. Hann er náttúrlega horfinn úr deildinni. Ég veit ekki, hæstv. forseti, hvort það eru tök á að fá hæstv. ráðh. hingað.

Nei, það var um það rætt að hæstv. félmrh. svaraði spurningum ef einhverjar væru. Ég hélt að um það hefði verið samið milli manna.

Já, ég skal ekki leggja frekari áherslu á að fá hæstv. fjmrh. hingað. Kannske skiptir það ekki öllu máli. En ég minni aðeins á það - þess vegna vék ég að þessu - að ég spurði hæstv. fjmrh. að því, hvort því fjármagni, sem kæmi inn til Byggingarsjóðs ríkisins af þessum skyldusparnaði sem við nú ræðum, yrði varið til að greiða bráðabirgðalánið við Seðlabankann, sem við höfum áður rætt um, að upphæð 40 millj. Mér þykir þýðingarmikið að fá skýr, greinargóð, afdráttarlaus svör við þessu. Hæstv. ráðh. sagði: Við teljum að Byggingarsjóður eigi nokkuð upp í hluta af skuldinni af þessu fjármagni. Þá er spurningin: Hvað verður um hinn hluta skuldarinnar? Þýðir það þá að hann verði dreginn af því beina ríkisframlagi, sem núna er til Byggingarsjóðs ríkisins, samkv. fjárl. að upphæð 63.2 millj. kr.? Ef það þýðir það stöndum við frammi fyrir því, að þetta mjög svo takmarkaða og ónóga fjármagn, sem Byggingarsjóður ríkisins hefur til ráðstöfunar á þessu ári, lækkar um þá upphæð sem þessu nemur. Þetta getur ekki verið á annan veg, nema ætlunin sé að skuldin við Seðlabankann fái að standa lengur, kannske til langs tíma. Og þá er mín spurning: Er ætlunin að hún geri það?



Herra forseti. Það var tæpast ætlun mín að taka frekar til máls á þessu stigi um þetta mál, en ræða hæstv. félmrh. fannst mér gefa tilefni til þess þegar hann fór hér geyst og talaði um endileysur og óhæfilegan málflutning stjórnarandstöðunnar. Ég verð að segja að mér fannst endileysurnar eiginlega fyrst byrja þegar hæstv. félmrh. fór að tala. Að öðru leyti tel ég að þetta hafi verið allmálefnaleg umr. í dag og að hér hafi komið fram margar mjög athyglisverðar upplýsingar. Hæstv. ráðh. talaði um að ekki væri einfalt mál að halda uppi góðu húsnæðislánakerfi. Ég er honum fyllilega sammála um það. En mér finnst að það hafi orðið honum allt of einfalt mál að eyðileggja þó það kerfi sem upp hafði verið byggt. Það er nefnilega oft langtum einfaldara að rífa niður en að byggja upp. Það er þetta sem við Alþfl.-menn höfum varað við allar götur síðan vorið 1980 þegar þessi mál voru til umfjöllunar. Má finna það í þingtíðindum og þskj. allar götur frá þeim tíma. Við höfum nefnilega gert okkur ljóst að til að halda þessu kerfi gangandi þyrfti peninga, en hæstv. ráðh. hefur beitt sér fyrir því, að fjárframlög til þessara sjóða væru skorin niður. Hæstv. ráðh. gerði mikið mál úr því áðan, að 1% af launaskatti rynni til Byggingarsjóðs verkamanna. En þó er það svo, að niðurskurðurinn á mörkuðum tekjustofnum samkv. eldri lögum og samkv. því, sem nú gildir, er 47%. Þá er auðvitað fullt tillit tekið til þess, að þetta 1% renni til Byggingarsjóðs verkamanna. En við skulum átta okkur á að hlutdeildin í launaskatti til Byggingarsjóðs ríkisins ætti að vera 222.6 millj. kr., en er ekki nema 53.7. Á móti kemur framlag í Byggingarsjóð verkamanna, sem er 111.3 í staðinn fyrir að það hefði samkv. eldri lögum verið 47.4. En það eru fleiri markaðir tekjustofnar sem hafa verið strikaðir út. Það var álag á tekjuskatt og eignarskatt sem nemur 28.9 millj. kr. Ef hæstv. félmrh. vildi láta svo lítið að leggja þetta saman fengi hann út að samkv. eldri lögum mundi þetta framlag bæði í Byggingarsjóð ríkisins og Byggingarsjóð verkamanna vera 346.3 millj., en eins og fyrirkomulagið er núna, eftir allar útstrikanir hæstv. félmrh., er framlagið 182.l. Það er auðvitað í þessum einföldu staðreyndum sem vandi húsnæðislánakerfisins liggur. Ég tek hér fullt tillit til þess, að framlagið til Byggingarsjóðs verkamanna hefur vaxið. Það er húsnæðislánakerfið í heild sem hefur verið skorið niður með þessum hætti. Mér finnst þess vegna koma úr hörðustu átt þegar hæstv. félmrh. talaði um það núna að auðvitað þurfti að sæk ja peninga til að halda þessu kerfi gangandi, þegar hann hefur ekki gert neitt annað frá því að hann tók við þessum málaflokki en að ausa þessum peningum út úr kerfinu, láta þessa peninga af hendi. Þetta finnst mér að sé meginkjarni málsins, og þetta er auðvitað mjög alvarlegt ástand. Ég er tilbúinn að ræða þetta frekar við hæstv. félmrh. á miðvikudag eða einhvern annan dag þegar hann er betur upplagður til að ræða málin. En þessi niðurskurður, þessi meðferð á húsbyggjendum og húsnæðislánakerfinu, gengur auðvitað ekki. Ég held að í staðinn fyrir að vera að rífast um þetta væri langeðlilegast að ríkissjóður, sem sýnir býsna góða afkomu og hæstv. fjmrh. er sífellt að hrósa sér af hversu góða afkomu sýni, skili einhverju aftur af þeim tekjustofnum sem hefur verið afsalað úr húsnæðislánakerfinu og hafa runnið í ríkissjóð að undanförnu. Ég held að það væri nærtækast í þessum efnum. Í annan stað, úr því að hæstv. félmrh. sagði að auðvitað þyrftu bankarnir að koma til móts við það kerfi sem hér er um að ræða, þá legg ég til að við fáum stuðning við það frv. okkar Alþfl.-manna, að úr bankakerfinu komi viðbótarlán til húsbyggjenda upp á 200 þús. kr. svo að þeim sé í rauninni kleift að standa að þeim verkefnum sem þeir þurfa að sinna, að þeim sé í rauninni kleift að koma sér fyrir.



Herra forseti. Það er komið fram í matartímann hvort eð er þannig að menn eru sjálfsagt tilbúnir að halda eitthvað áfram, hefur mér heyrst. En ég kom aðallega hingað til að svara fsp. hv. þm. Þorv. Garðars Kristjánssonar, en ekki til að skattyrðast við menn um húsnæðismál almennt. Ég hef gert grein fyrir því, að ég áskil mér rétt til að fjalla um þau síðar. Það er ekki vegna þess, að ég sé neitt sérstaklega illa upplagður, eins og hv. 2. þm. Reykn. gat sér til áðan. Ég er vanur að reyna að taka þátt í umr. og víkjast ekki undan þingstörfum af persónulegum ástæðum. Ég kannast ekki við, að ég hafi gert það, og tel að það sé ómaklegt að hafa uppi aðdróttanir af því tagi sem hv. 2. þm. Reykn. gerði áðan. Hins vegar geta önnur störf kallað að, bæði hjá mér og öðrum, og ég veit að hv. þm. átta sig á því og skilja slíkt. Ég kann ekki við aðdróttanir af þessum toga. Varðandi fsp. hv. þm. Þorv. Garðars Kristjánssonar, 4. þm. Vestf., er málið þannig í pottinn búið að fyrir Alþingi hefur verið lögð fjárfestingar- og lánsfjáráætlun og þar er gerð sundurliðuð grein fyrir útlánaáformum Byggingarsjóðs ríkisins og Byggingarsjóðs verkamanna á þessu ári, bæði að því er varðar einstaka lánaflokka Byggingarsjóðs ríkisins og að því er varðar endursölu- og leiguíbúðir sveitarfélaga á vegum Byggingarsjóðs verkamanna. Nú hafa þessar áætlanir verið til athugunar og endurskoðunar og eru ekki frágengnar hjá húsnæðismálastjórn. Um þær hefur verið fjallað þar á fundum að undanförnu, og um þær verður fjallað á fundi sem stofnunin heldur á morgun. Ég get því ekki svarað því í einstökum atriðum hvernig þær áætlanir koma til með að líta út. En ég vil segja það, að sú yfirdráttarskuld, sem stofnað var til á síðasta ári hjá Seðlabankanum, varð fyrst og fremst til vegna þess að skyldusparnaður ungmenna fór mjög illa sem tekjustofn á s.l. ári. Hann fór mjög illa og kom miklu lakar út fyrir Byggingarsjóð ríkisins en menn höfðu gert ráð fyrir, m.a. í fjárfestingar- og lánsfjáráætlun ríkisstj. sem lögð var fyrir þingið. Af þeirri ástæðu var óhjákvæmilegt að fá samþykktan yfirdrátt hjá Seðlabankanum á s.l. ári. Hann var ekki unnt að gera upp um áramót, eins og þó hafði verið stefnt að, því að slíkt uppgjör hefði þýtt niðurskurð á öllum útlánum byggingarsjóðanna á s.l. ári, sem var ekki hægt að efna til þar sem loforð um útlán úr byggingarsjóðunum eru gefin í upphafi árs eða framan af ári og ekki unnt, þegar komið er fram undir áramót eða lok árs, að skera niður útlánaáform. Þessi yfirdráttur stóð því yfir áramótin og um hann hefur verið samið við Seðlabankann. Nú er það þannig að Byggingarsjóður ríkisins, eins og Byggingarsjóður verkamanna, er í raun og veru með tekjur úr þremur áttum. Það eru í fyrsta lagi ákveðnar tekjur sem greiddar eru beint úr ríkissjóði, það eru í öðru lagi tekjur sem koma í gegnum skuldabréfasölu frá lífeyrissjóðunum, og það eru í þriðja lagi tekjur í gegnum Atvinnuleysistryggingasjóð og síðan hugsanlega verðtryggðan skyldusparnað, eins og þann sem verið er að tala um hér. Hér er gert ráð fyrir að heildarumsvif Byggingarsjóðs ríkisins á þessu ári verði á bilinu 390–400 millj. kr. eða við skulum segja 380–400 millj. kr. Það eru þær tölur sem byggingarsjóðsstjórnin er að fjalla um núna, en niðurstaða í einstökum atriðum þar liggur ekki fyrir. Það hefur verið gert ráð fyrir að auka útgjöld til nýbyggingarlána og jafnvel líka til lána út á gamalt húsnæði handa þeim sem eru að kaupa eða byggja í fyrsta sinn, og þar hafa menn talað um 20–25%. Talsverður hluti af þessu skyldusparnaðarfé hlýtur að fara í þetta. Einhver hluti fer í annað. En auðvitað eru ekki peningarnir nákvæmlega merktir þannig að það sé hægt að segja að skyldusparnaðarféð fari alls ekki undir neinum kringumstæðum í Seðlabankann. Auðvitað er hérna um að ræða heildarsjóð sem húsnæðismálastjórn ráðstafar með ýmsum hætti og aflar til fjár með ýmsum hætti. Ég vona að þetta svar sé ekki orðið allt of langt, en ég vildi skýra þetta eins og kostur er. Það er auðvitað ekki hægt að segja: Ekkert af skyldusparnaðarfénu fer til Seðlabankans, núll krónur. Þannig er það ekki. Einhver hluti fer þangað, en hvaða peningar það eru nákvæmlega get ég ekki svarað. Það ræðast af útlána- og tekjuöflunaráætlun Byggingarsjóðs ríkisins og húsnæðismálastjórnar. Hv. þm. Lárus Jónsson gat um það áðan að 130 millj. vantaði upp á hjá Byggingarsjóði ríkisins á þessu ári. Hann fékk þetta út með því að leggja saman annars vegar fjárvöntunartölur, sem hann hefur væntanlega séð í gögnum hjá fjvn., upp á 90 millj. kr. og hins vegar skuldatöluna gagnvart Seðlabankanum upp á 40 millj. kr. Ég vil að þessu gefna tilefni taka það fram, að hér er ekki um að ræða tölur, sem unnt er að leggja saman, vegna þess að í 90 millj. kr. tölunni er yfirdráttarlánið gagnvart Seðlabankanum. Ég vænti þess að ég hafi svarað fsp. hv. þm. Þorv. Garðars Kristjánssonar.