Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég er samþykkur þeirri hugsun, sem felst í till., en þar sem ég tel óeðlilegt að bera þetta mál fram sem brtt. við fjárl., þar sem hér er aðeins um ákvæði að ræða, sem gildir í eitt ár, enda vafasamt, að þetta haldi gildi gagnvart lögum um áfengisverzlun ríkisins og tóbakseinkasöluna, tel ég mér ekki fært að greiða atkv. með till., enda þótt ég sé henni samþykkur í eðli sínu. Ég greiði því ekki atkv.



Herra forseti. Ég get vel álitið, að það mætti eitthvað draga úr því, sem till. fjallar um, en hitt er áreiðanlegt, að ekki er hægt að afnema þetta með öllu nema með því móti að auka verulega risnufé, en engin till. liggur fyrir um það. Auk þess lít ég svo á, að þessi till. sé ekki góðrar ættar, þó að gott fólk hafi flutt hana, og segi ég því nei.



Ég tel, að þetta mál beri á annan veg upp að taka, svo að það geti fengið betri afgreiðslu, og greiði því ekki atkv. Brtt. 521,8 felld með 31:12 atkv. - 519,4 samþ. með 29 shlj. atkv. - 522,I.2 felld með 25:13 atkv. - 502,1-3 samþ. með 37 shlj. atkv. - 523,I samþ. með 29 shlj. atkv. - 502,4 samþ. með 39 shlj. atkv. - 515,1 felld með 31:13 atkv. - 520,I felld með 26:15 atkv. - 502,5 samþ. með 40 shlj. atkv. - 520,II felld með 32:14 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: BrB, EOl, FRV, GÞG, HV, HG, JÁ, JR, LJós, SG, StJSt, StgrA, ÁkJ, ÁS. nei; EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JJós, JG, JS, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SÁ, SB, SÓÓ, SkG, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BBen, BÓ, JPálm. EmJ, MJ, ÁÁ, BSt greiddu ekki atkv. 2 þm. (FJ, JóhH) fjarstaddir. Brtt. 520,III felld með 35:13 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: GÞG, HV, HG, JÁ, LJós, SG, StJSt, StgrA, ÁÁ, BrB, EOl, EmJ, FRV. nei: GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JóhH, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh; ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SÁ, SB, SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BBen, BÓ, EystJ, JPálm. JJós, ÁkJ, ÁS greiddu ekki atkv. 1 þm. (FJ) fjarstaddur. Brtt. 520,III varatill. felld með 27:12 atkv. - 522,H felld með 29':9 atkv. - 520,IV.1 felld með 27:4 atkv. - 520,IV.2 felld með 32:16 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: BrB, EOl, EmJ, FRV, GTh, GÞG, HV, HG, JJós, JÁ, LJós, SÁ, SG, StgrA, ÁkJ, ÁÁ. nei: BÓ, EystJ, GG, GJ, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SB, SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BBen, JPálm. StJSt, ÁS greiddu ekki atkv. 2 þm. (FJ, JóhH) fjarstaddir. Brtt. 520,V samþ. með 26:9 atkv. - 502,6–8 samþ. með 42 shlj. atkv. - 522,III samþ. með 37 shlj. atkv. - 520,VI felld með 28:13 atkv. - 512,1 samþ. með 33 shlj. atkv. - 520,VII felld með 30:7 atkv. - 502,9 samþ. með 31 shlj. atkv. - 512,2 samþ. með 33:8 atkv. - 512,3 samþ. með 39:5 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: ÁB, ÁS, BSt, BBen, BrB, EOl, EmJ, EystJ, FRV, GG, GJ, GTh, HÁ, HV, HG, HelgJ, HermJ, IngJ JóhH, JJós, JG, JörB, KK, KS, LJóh, LJós, PÞ, RÞ, SÁ SB, SG, SÓÓ, SkG, MJ, VH, ÞÞ, AE, ÁkJ, JPálm. nei: BÓ, GÞG, JR, PO, StJSt. JS, JÁ, ÓTh, PZ, StgrA, StgrSt, ÁÁ greiddu ekki atkv. 1 þm. (FJ) fjarstaddur. 4 þm. gerðu grein fyrir atkv.:



Ég er samþykkur till. að því tilskildu, að fjárveitingin fari ekki fram yfir 100 þús. kr., eins og í till. stendur, og segi já.



Ég óska að láta þessa getið: 1) Þessi fjárveiting, 100 þús. kr., nægir alls ekki til greiðslu á kostnaði við menntaskólakennslu á Laugarvatni. Slík kennsla mun kosta um 400–500 þús. kr. árlega. Sú aðferð, sem hér er viðhöfð til stofnunar nýs skóla, er því óviðkunnanleg í hæsta máta. 2) Ef hæstv. ríkisstj. er reiðubúin til þess að verja framvegis 400–500 þús. kr. árlega til menntaskólakennslu til viðbótar því fé, sem nú er varið í þessu skyni, tel ég, að sjálfsagt sé að verja því fé á næstunni til þess að bæta aðbúnað menntaskólans í Reykjavík, sem nær ekkert hefur verið gert fyrir síðustu áratugi, og til þess að fullgera heimavistarhúsið við menntaskólann á Akureyri. 3) Verði heimavistarhúsinu á Akureyri lokið, getur Akureyrarskólinn veitt viðtöku í heimavist öllum þeim menntaskólanemendum, sem gera má ráð fyrir að sæki til Laugarvatns á næstu árum. 4) Ég er því ekki andvígur, að menntaskóla verði komið upp í sveit, þegar menntaskólarnir í Reykjavík og á Akureyri geta ekki með góðu móti veitt viðtöku þeim nemendum, sem menntaskólanám vilja stunda, og enn síður, að slíkur skóli yrði á Laugarvatni. En eins og nú stendur er ekki þörf fyrir nýjan menntaskóla. Kennslan í slíkum ófullskipuðum skóla í sveit yrði miklu dýrari en viðbótarkennsla í menntaskólunum í Reykjavík og á Akureyri, en þeim peningum, sem rekstur nýs skóla mundi kosta, væri miklu betur varið til þess að bæta fyrir gamlar og miklar vanrækslusyndir gagnvart menntaskólanum í Reykjavík og til þess að ljúka heimavistarhúsinu á Akureyri. Ég segi þess vegna nei.



Ég get ekki séð, að það sé ákaflega brýn og aðkallandi þörf á nýjum menntaskóla, og segi nei.



Með tilvísun til grg. hv. 3. landsk. þm. segi ég nei. Brtt. 520,VIII felld með 28:18 atkv. - 522,IV samþ. með 31:5 atkv. - 502,10 samþ. með 35 shlj. atkv. - 520,IX felld með 27:18 atkv. - 520,X felld með 33:16 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SG, StJSt, StgrA, ÁkJ, ÁS, BrB, E01, EmJ, FRV, GTh, GÞG, HG, JóhH, JÁ, LJós, RÞ. nei: SÁ, SB SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BBen, EystJ, GG, GJ, HÁ, HV, HelgJ, HermJ, IngJ JJós, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, JPálm. ÁÁ, BÓ greiddu ekki atkv. 1 þm. (FJ) fjarstaddur. 1 þm. gerði grein fyrir atkv.:



Þar sem mér sýnist af skjölum, sem fyrir liggja í þessu máli, að bandalagið hafi ekki safnað meiru en um 40 þús. kr. til þessa máls, sem mun vera nokkuð innan við eina krónu á mann í umdæminu, sem að þessu máli stendur, þá virðist mér það ekki bera vott um þann áhuga, að það beri að leggja fram mikið fé úr ríkissjóði til þessa, - og segi ég því nei. Brtt. 522,V felld með 27:12 atkv. - 527 samþ. með 24:8 atkv. - 520,XI samþ. með 30:8 atkv. - 520,XII–XV samþ. með 28:3 atkv. - 502,11–13 samþ. með 30 shlj. atkv. - 502,14 samþ. með 26:15 atkv. - 515,2 felld með 24:12 atkv. - 502,15–17 samþ. með 38 shlj. atkv. Áður en gengið væri til atkv. um brtt. 515,3 mælti



Ég vil bara lýsa yfir í sambandi við þriðja liðinn á brtt. nr. 515, að ef þessi þörf kemur fyrir, þá mun verða leyst úr þessu samkvæmt varatill. Það hefur verið gert áður, án þess að það væri tekið inn í fjárlög. En það er ekki alveg sagt, að það sé nauðsynlegt, að það séu 15 þús. kr., sem komi þar til greina, þó að leyst verði úr þeirri þörf, sem fyrir hendi er í þessu efni. Brtt. 515,3 felld með 27:14 atkv. - 515,3 varatill. felld með 30:15 atkv. - 502,18–20 samþ. með 32 shlj. atkv. - 520,XVI felld með 26:12 atkv. - 502,21 samþ. með 31 shlj. atkv. - 502,22–24 samþ. með 34 shlj. atkv. - 520,XVII.1 felld með 32:11 atkv. - 520,XVIl.2 felld með 31:12 atkv. - 502,25 samþ. með 32 shlj. atkv. - 512,4 samþ. með 31 shlj. atkv. - 520,XVIII felld með 32:17 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: LJós, RÞ, SG, StJSt, StgrA, ÁkJ, ÁÁ, ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, JJós, JÁ. nei : LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, SÁ, SB, SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BBen, BÖ, EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JG, JS, JR, JörB, KK, JPálm. KS greiddi ekki atkv. 2 þm. (FJ, JóhH) fjarstaddir. Brtt. 502,26-28 samþ. með 30 shlj. atkv. - 520,XIX felld með 30:14 atkv. - 520,XIX varatill. felld með 30:15 atkv. - 515,4 felld með 26:13 atkv. - 502,29 samþ. með 39 shlj. atkv. Áður en atkv. voru greidd um brtt. 520,XX, mælti



Ég vildi aðeins leyfa mér, áður en gengið væri til atkv. um þessa brtt. og aðrar hliðstæðar, sem munu koma síðar til atkv., varðandi framlag eða framlög til atvinnuaukningar, lýsa því yfir, að ríkisstj. mun afla sér sem víðtækastra upplýsinga um atvinnuástandið í landinu, eins og hefur verið nú að undanförnu leitazt við. Og komi í ljós eftir slíka rannsókn, að til vandræða horfi á einstökum stöðum í þessum efnum, þá mun ríkisstj. rannsaka einnig sérstaklega, hvað auðið sé að gera til úrbóta í þessum efnum. Hins vegar sér ríkisstj. sér ekki fært að greiða atkv. með till. eins og þeirri, sem hér liggur fyrir. Brtt. 520,XX felld með 31:14 atkv. - 512,5. Ágúst samþ. með 29 shlj. atkv. - 502,30.e. Áskell - Einar samþ. með 35 shlj. atkv. - 502,30.a. Eiríkur samþ. með 35 shlj. atkv. - 502,30.e. Gísli samþ. með 32 shlj. atkv. - 520,XXI samþ. með 27:1 atkv. - 502,30.a. Guðbrandur - Stefán, b, c, d og e. Guðbrandur - Sæmundur, 31.a-f og 32.a-b; 512,5–6; 519,5 samþ. með 43 shlj. atkv. - 502,33 samþ. með 32 shlj. atkv. - 502,34 samþ. með 33 shlj. atkv. - 520,XXII felld með 26:12 atkv. - 520,XXII varatill. felld með 27:14 atkv. - 524 felld með 29:21 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: JÁ, JörB, LJós, PZ, RÞ, 5G, SÓÓ, StJSt, StgrA, ÁkJ, ÁÁ, ÁS, BBen, BÓ, BrB, EOI, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG. nei: HelgJ, HermJ, IngJ, JóhH, JJós, JG, JS, JR, KK, LJóh, ÓTh, PÞ, PO, SÁ, SB, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, JPálm. KS greiddi ekki atkv. 1 þm. (FJ) fjarstaddur. 4 þm. gerðu svofellda grein fyrir atkv.:



Ég tel, að þessi menningarstofnun hafi fulla þörf fyrir þessa fjárveitingu og að henni hafi ekki verið sinnt sem skyldi hér á Alþingi, en samkv. upplýsingum frá hv. frsm. fjvn. á Alþ. þó ekki þar eitt sök á. - Eigi að síður er hér mikil þörf lagfæringar. - Reyndar má telja samkv. rökstuðningi hv. 3. landsk. þm. um fjárveitingu til Laugarvatnsskólans, að ekki sé nægilegt fé til að leggja í þetta, en þrátt fyrir þetta, sem ég að vísu viðurkenni ekki, þá segi ég já.



Það er nú vitað, að þessi menningarstofnun hefur verið vanrækt undanfarið, og geta þó forsvarsmenn stofnunarinnar ekki borið neina ábyrgð þar á. Nú hafði ég hugsað mér, að þetta yrði ekki hægt á þessu ári, en þar sem nýlega hefur verið samþ. að veita fé til nýs menntaskóla, þá segi ég já.



Úr því að Alþingi hefur efni á að ráðstafa fé til menntaskóla á Laugarvatni, þá segi ég já. Gunnar Thoroddsen: Ég tel nauðsyn, að byggt sé yfir menntaskólann í Reykjavík, en þar sem þetta mál er í undirbúningi og enn hefur ekki verið ákveðið, hvar hann á að standa, og þar sem málið er ekki komið lengra áleiðis, þá segi ég nei. Brtt. 515,5 felld með 24:15 atkv. - 502,35 samþ. með 26 shlj. atkv. - 520,XXHI felld með 28:12 atkv. - 502,36 samþ. með 31 shlj. atkv. - 523,II felld með 25:18 atkv. - 502,37 samþ. með 32 shlj. atkv. - 520,XXIV felld með 34:16 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: GÞG, HV, HG, JJós, JÁ, LJós, SÁ, SÓÓ, StJSt, StgrA, ÁkJ, ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV. nei: GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JóhH, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, PO, RÞ, SB, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁÁ, ÁB, BSt, BBen, BÓ, EystJ, JPálm. SG greiddi ekki atkv. 1 þm. (FJ) fjarstaddur. 2 þm. gerðu svofellda grein fyrir atkv.:



Ég flutti við 2. umr. brtt. um, að Bandalagi íslenzkra leikfélaga yrði veittur styrkur. Þessa till. tók ég aftur í trausti þess, að fjvn. mundi líta réttilega á þetta mál. Nú hefur verið samþ. að veita í þessu skyni 20 þús. kr., og fylgi ég þess vegna ekki þessari till. og segi nei.



Með tilvísun til grg. hv. þm. N-Ísf. segi ég nei. Brtt. 520,XXV samþ. með 25:11 atkv. - 520,XXVI samþ. með 27:8 atkv. - 502,38 samþ. með 32 shlj. atkv. - 502,39 samþ. með 38 shlj. atkv. - 520,XXVI felld með 31:14 atkv. Áður en atkv. væru greidd um brtt. 520,XXVIII, mælti



Herra forseti. Flm. þessarar tili. hafa orðið sammála um að afturkalla tillöguna. Brtt. 520,XXVIII tekin aftur. - 522,VI samþ. með 33 shlj. atkv. Áður en atkv. væru greidd um brtt. 522;VII, mælti



Herra forseti. Ég vildi aðeins beina því til flm. þessarar till., að þeir tækju hana til baka. Ríkisstj. mun afla sér heimildar til þess að greiða þeim mönnum, sem við þessar bátasmíðar fengust, bætur fyrir tap þeirra, og í trausti þess, að þetta verði gert, vil ég biðja þá um að taka þessa till. til baka.



Herra forseti. Eftir að hafa heyrt þessa yfirlýsingu hæstv. atvmrh. tel ég rétt í samráði við aðra flm. þessarar till. að taka hana aftur. Brtt. 522,VII tekin aftur. - 526 felld með 24:22 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: ÁkJ, ÁS, BrB, EOl, EystJ, FRV, GG, GTh, GÞG, HV, HG, HelgJ, JÁ, JörB, LJós, ÓTh, PÞ, RÞ, SB, SG, SkG, StgrA. nei: ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BBen, BÓ, GJ, HÁ, HermJ, IngJ, JóhH, JG, JS, JR, KK, KS, LJóh, PZ, PO, SÁ, SÓÓ, StJSt, StgrSt, JPálm. ÁÁ, JJós, MJ greiddu ekki atkv. 3 þm. (EmJ, FJ, VH) fjarstaddir. Brtt. 502,40 samþ. með 34 shlj. atkv. - 519,6 samþ. með 33 shlj. atkv. - 520,XXIX felld með 33:12 atkv. - 520,XXIX varatill. felld með 25:14 atkv. - 522,VIII.1 felld með 29:14 atkv. - 522,VIII.2 felld með 28:12 atkv. - 522,VIII.3 felld með 30:13 atkv. - 522,VIII.4 felld með 27:13 atkv. - 522,VIII.5 felld með 26:13 atkv. - 515,6 felld með 35:15 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: ÁkJ, ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV, GÞG, HV, HG, JÁ, LJós, PÞ, SG, StJSt, StgrA. nei: ÞÞ, AE, ÁÁ, ÁB, BSt, BBen, BÓ, EystJ, GG, GJ, GTh, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JóhH, JJós, JG, JS, JR, JörB, KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PO, RÞ, SÁ, SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt, VH, JPálm. 2 þm. (FJ, SB) fjarstaddir. Brtt. 502,41 samþ. með 35 shlj. atkv. - 522,IX.1 felld með 34:17 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: LJós, SG, StJSt, StgrA, ÁkJ, ÁÁ, ÁS, BrB, EOl, EmJ, FRV, GTh, GÞG, HV, HG, JJós, JÁ. nei: KK, KS, LJóh, ÓTh, PZ, PÞ, P0, RÞ, SÁ, SB, SÓÓ, SkG, MJ, StgrSt, VH, ÞÞ, AE, ÁB, BSt, BBen, BÓ, EystJ, GG, GJ, HÁ, HelgJ, HermJ, IngJ, JóhH, JG, JS, JR, JörB, JPálm. 1 þm. (FJ) fjarstaddur. 1 þm. gerði svofellda grein fyrir atkv.:



Ég sé ekkert á móti því, að ríkisstj. hafi heimild til að verja meiru í þessu skyni en þeim 7 milljónum, sem hún hefur heitið, og segi því já við þessari till. Brtt. 522,IX.2 felld með 30:13 atkv. Áður en atkv. voru greidd um brtt. 520,XXX, mælti



Herra forseti. Það er gagnlegt að hafa þessa heimild, en ég vil, að þingheimur viti, að hún mun ekki verða notuð, nema því aðeins að öll ríkisstj. sé á einu máli um það, eftir hvaða leiðum beri að fullnægja útveginum um dráttarbraut, og einnig um það að hagnýta þessa heimild í þessu skyni. Að öðru leyti verð ég með till. Brtt. 520,XXX samþ. með 27:6 atkv. - 502,42 samþ. með 34 shlj. atkv. - 502,43.a samþ. með 24:17 atkv. - 502,43.b samþ. með 30:4 atkv. - 519,7 samþ. með 25:2 atkv. - 502,44 samþ. með 31 shlj. atkv. - 502,45 samþ. með 32 shlj. atkv. - 502,46 samþ. með 27 shlj. atkv. - 520,XXXI samþ. með 32:1 atkv. Frv., svo breytt, samþ. með 32 shlj. atkv. og afgr. sem lög frá Alþingi (A. 535).

forseti (JPálm): Þá eru ekki fleiri mál á dagskrá og verkefni þessa fundar lokið. Nú er ákveðið að fresta þingfundum til 3. jan. 1952, og um leið og ég segi þessum fundi slitið, vil ég þakka hv. alþm. samvinnuna á þessu þingi og óska þeim öllum, sem og öllum starfsmönnum Alþ., gleðilegrar jólahátíðar. Utanbæjarþingmönnum óska ég góðrar heimferðar og heimkomu. Svo vona ég, að við hittumst allir heilir að loknu þessu þinghléi.



Herra forseti. Ég veit, að ég mæli fyrir hönd allra hv. þm., þegar ég þakka hæstv. forseta fyrir góðar óskir í okkar garð og óska honum gleðilegra jóla og góðrar heimferðar og vona, að við sjáum hann heilan á húfi, er þingfundir hefjast að nýju. - Ég vil leyfa mér að biðja hv. þdm. að taka undir þessar árnaðaróskir með því að risa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.

Forseti (JPálm): Ég þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir góðar óskir í minn garð, sem og öllum hv. þm. fyrir að taka undir þær, og ég vil endurtaka óskir mínar þeim til handa. - Segi ég svo fundi slitið.