Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég sé ástæðu til að endurtaka það sem ég hef áður sagt við þessa umræðu. Ef frv. er samþykkt í óbreyttri mynd er staðan þessi: 1. Landeigendur eiga einir rétt til nýtingar selveiði á jörðum sínum, þar á meðal skotveiði. 2. Ráðherra gæti í samráði við lögbundna aðila bannað veiðar á ákveðnum svæðum eða sett reglur um framkvæmd þeirra skv. 6. gr. Reglur þessar mundu þó ekki skerða rétt einstakra landeigenda til nýtingar réttar síns innan netalaga. Yrði hins vegar þessi brtt. samþykkt kæmi upp sú staða að allar skotveiðar innan línunnar yrðu óheimilar án samráðs við landeigendur. Við það sköpuðust þau vandamál í fyrsta lagi hver er landeigandi utan netlaga jarða, en í öðru lagi er vandséð hvernig hægt væri að hafa samráð við þann fjölda eigenda sem land og eyjar eiga við og í stórum hlutum Breiðafjarðar. Mér er fullkomlega ljóst að það verður að tryggja að ekki skapist það ástand á Breiðafirði að menn gangi þar um og sigli eftir því sem hver vill og skjóti. Það má að sjálfsögðu ekki gerast. Ráðuneytið mun að sjálfsögðu sjá til þess að svo verði ekki og tryggja þann tilgang sem fram kemur í þessari brtt., en ef brtt. er samþykkt sé ég ekki betur en hún sé óframkvæmanleg og segi nei.



Herra forseti. Þetta mál snýst og á að snúast um stjórnun selveiða og jafnvægi selastofnsins. Ég tel eðlilegt að selveiðar heyri undir sjútvrn. Með tilliti til þess að frv. gerir ráð fyrir nánu samstarfi um allar ákvarðanir við landbrn., Náttúruverndarráð, Hafrannsóknastofnun, Búnaðarfélag Íslands og Fiskifélag Íslands tel ég ekkert svo varhugavert við samþykkt frv. að ég sjái ástæðu til að tefja framgang þess. Ég hef enda gert nánari grein fyrir þeim sjónarmiðum mínum í ræðu hér á hinu háa Alþingi. Um rétt til hlunninda bújarða ber að fjalla sérstaklega í samhengi við og aðra löggjöf og þá í samhengi við rétt einstaklinga til lands og sjávar þar sem um getur verið að ræða almenningseign. Það eru önnur mál og ber að fjalla um þau sérstaklega. Ég segi já.



Herra forseti. Þótt skv. 3. gr. þessara laga sé áskilið samráð við tiltekna aðila hefur ráðherra skv. 6. gr. ótvíræðan rétt til setningar reglugerðar, þar á meðal um fækkun sela. En eftir stendur þó við lokaafgreiðslu þessarar deildar að felld er úr gildi 16. gr. tilskipunar frá 20. júní 1849 um veiði á Íslandi sem kveður á um að vöðusel og annan farsel má hver maður veiða og skjóta eða veiða í nótum hvar sem hann vill. Þetta er fellt úr gildi, en eftir stendur skv. sömu tilskipan, 15. gr.: "Sýslumenn skulu ótilkvaddir af eiganda hvert ár á manntalsþingum lýsa friðhelgi þeirra staða þar sem landselaveiði eða útsela nú er tíðkuð með nótum eða öðrum hætti" og fleiri ákvæði um verndun útsela og landsela halda gildi sínu skv. þessari tilskipun. Mér sýnist því sæmilega fyrir verndun þessara stofna séð þrátt fyrir setningu þessara laga, en segi samt nei við þessu frv.



Herra forseti. Það væri réttast að fresta afgreiðslu þessa frv. og reyna að ná friði um þetta mál, en þrátt fyrir mikinn ágreining er nú lagt allt kapp á að fá það afgreitt óbreytt. Aðalorsökin er sú að ákveðnir aðilar telja það fela í sér einhverja lausn á hringormavandanum. Það er að mínu viti alrangt. Það er engan veginn sannað að neitt samband sé á milli selafjölda og fjölda hringorma í fiski og meira að segja telja margir okkar færustu vísindamanna sannað að svo sé ekki. Þessi forsenda hvílir því á veikum vísindalegum grunni og auk þess er fáránlegt að skerða svo rétt hlunnindabænda sem gert er í þessu frv. Ég segi nei.



Herra forseti. Frv. þetta er að mínum dómi stjórnskipulega rangt. Önnur efnisatriði þess eru einnig meira en vafasöm. Með frv. er verið að færa frjálsar hlunnindanytjar bújarða undir margbrotið miðstýringarkerfi og forræði eins manns, sjútvrh. Þetta miðstýringarkerfi virðist betur fallið til þess að torvelda selveiðar en örva. Ég er andvígur þessu frv. Ég segi nei.