Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa mörg orð til að kynna þetta frv. Það hefur um fjölda ára legið hér fyrir Alþ. árlega og er um framlengingu á heimildum til ríkisstj. til að innheimta tiltekin gjöld með viðauka. Ég skal aðeins geta þess, að hér er ekki um neina breytingu að ræða á afgreiðslu frv. frá því, sem verið hefur nú síðustu þing, þannig að það er hér engin ástæða til þess að gera það sérstaklega að umtalsefni. Það er öllum hv. þdm. það vel kunnugt. Og legg ég því til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Hér er endurflutt frv. frá síðasta þingi, frv. til l. um olíuhreinsunarstöð á Íslandi. Ég þarf að þessu sinni ekki að hafa mörg orð til að fylgja því úr hlaði og get á vissan hátt vitnað til þeirrar ræðu, sem ég hélt á s. l. þingi, þegar frv. var lagt fram, en það var gert í lok þingsins með það fyrir augum, að menn hefðu aðstöðu til þess að kynna sér það, sem hér væri á döfinni, án þess að þá væri ætlazt til þess eða talið eðlilegt, að frv. næði fram að ganga. Hins vegar held ég, að það sé kominn tími til þess að taka málið alvarlegum tökum og reyna að fá það afgreitt á þessu þingi. Það að byggja olíuhreinsunarstöð á Íslandi er nokkuð gamalt mál, og sérstaklega má segja, að á síðasta áratug hafi ýmsir hugað að því og ýmsar athuganir farið fram á því, hvort hér væri um hagkvæmt fyrirtæki fyrir Ísland að ræða. Hins vegar hefur þetta ekki orðið raunhæft, að hafizt væri handa um byggingu slíks fyrirtækis, en það eru ein tvö ár síðan iðnrn. tók sér fyrir hendur sérstaklega að taka við, þar sem aðrir höfðu við skilið og framkvæma allýtarlega athugun á hagkvæmni slíkrar stöðvar hér og hvaða gildi hún út af fyrir sig gæti haft og einnig frá þjóðhagslegu sjónarmiði. Það, sem hér er um að ræða, er samkv. frv., að ríkisstj. skuli beita sér fyrir stofnun hlutafélags, sem væri eins konar undirbúningsfélag að því, að reist yrði olíuhreinsunarstöð á Íslandi. Það er skoðun okkar, sem unnið höfum að þessu í iðnrn., að rn. geti litið meira lagt af mörkum heldur en það hefur gert með athugun og könnun þessa máls. Til þess að fá endanlega úr því skorið, hvort hér væri um hagkvæmt fyrirtæki að ræða eða ekki, bæði sem slíkt og einnig þjóðhagslega, þá þyrfti að koma á laggirnar svona undirbúningsfélagi og einhverju yrði þar til að kosta, en auðvitað mundi það vinnast upp, ef olíuhreinsunarstöð kemst á laggirnar og verður talin hagkvæm. Mér er alveg ljóst, að sumir hafa haft vissar áhyggjur vegna erlendra viðskipta okkar og þá alveg sérstaklega vegna kaupa okkar á olíum frá Sovétríkjunum. Menn hafa óttazt, að slíkt fyrirtæki sem þetta kynni að trufla eitthvað viðskipti okkar við Sovétríkin, og kannske alvarlega í sambandi við þá miklu og hagkvæmu sölu, sem við höfum haft á frosnum fiski til Sovétríkjanna. En ég vil taka það sérstaklega fram, að það hefur ævinlega verið haft í huga að miða við, að viðskiptin yrðu að sem mestu leyti hvað þessu viðvíkur óbreytt við Sovétríkin. Við tókumst á hendur ferð til Finnlands, aðstoðarmenn mínir og ég sjálfur á s. l. hausti einmitt til þess að kanna reynslu Finna af þeirra olíuhreinsunarstöðvum, sem þá voru orðnar tvær, hvernig þær hefðu þróazt, en langmestur hlutinn af hráolíu þeirra eða jarðolíunni er keyptur frá Sovétríkjunum, ef ég man rétt a. m. k. um 75%, en þó eitthvað frá Mið-Asíu og eitthvað smávegis frá Venezuela. Um tíma var talið, að það þyrfti að byggja þessi fyrirtæki mismunandi eftir því, hvort olían væri keypt að austan eða vestan. Reynsla okkar af þessu ferðalagi, sem ég vitnaði til, var sú, að það væri alls ekki um það að ræða, og reynsla Finna af viðskiptum við Sovétríkin, kaupum á hráolíu, hefur verið góð, að ég hygg. Finnar byrjuðu á því að byggja litla stöð 1955 eða þar um bil, fyrir u. þ. b. 700–800 þús. tonna ársframleiðslu. Sú stöð hefur verið stækkuð og framleiðir nú um 3 millj. tonna árlega, og svo er byggð önnur stöð, sem er núna með sennilega eitthvað um 6 millj. tonna ársframleiðslu, þannig að þeir hafa smám saman orðið sjálfum sér nógir um hreinsun olíu fyrir sig og þessi olíufyrirtæki þeirra eða olíuhreinsunarstöðvar eru með stærstu og hagkvæmustu fyrirtækjum, sem nú eru rekin í Finnlandi. Við höfum gert ráð fyrir því hér að byrja á að byggja olíuhreinsunarstöð, ekki í svo stórum stíl, heldur aðeins miðaða við innlendan markað, ef ekki væri um annað að ræða, stöð með 500–600–700 þús. tonna framleiðslu, en auðvitað getur á því orðið breyting undir meðferð málsins hjá undirbúningsfélagi, ef það kæmist á laggirnar, m. a. vegna þess, að það er hugsanlegt og það hefur stundum verið í hugum manna, að við gætum haft samvinnu við einhvern erlendan aðila, sem gæti lagt með sér einhvern olíumarkað, sem þýddi það, að hér væri hægt að byggja miklu stærri stöð. Og það er rétt, að almennt eru stöðvarnar hagkvæmari eftir því sem þær eru stærri. En þegar ég sagði áðan, að ég teldi, að við kæmumst lítið lengra af hálfu rn. í þessu máli, átti ég við það, að það sé búið að safna það miklu efni á margvíslegan hátt um byggingu slíkrar olíuhreinsunarstöðvar, að það verði að vera til lögfræðilegur aðili, svona undirbúningsfélag eins og ég hef talað um, til þess að ganga endanlega úr skugga um hagkvæmni á rekstri slíkrar stöðvar út af fyrir sig og áhrif hennar í sambandi við erlend viðskipti okkar að öðru leyti. Það er gerð grein fyrir því í fskj. þessa frv. og grg., að hér geti verið um allverulega hagkvæmni fyrir okkur að ræða, bæði frá gjaldeyrislegu sjónarmiði séð og einnig þegar litið er á vinnuaflið, sem til slíkrar stöðvar þarf. Þó að það sé ekki mikið, þá er þó á það að líta, að viðhaldið er töluvert í slíkum stöðvum og við sáum það greinilega, þegar við vorum á okkar ferð í Finnlandi á sínum tíma, að þetta er allverulegur mannafli, sem þarf á að halda, við slík fyrirtæki, þegar þau eru komin upp, og verulegan mannafla þarf til þess meðan á byggingartímanum stendur. Um þetta skal ég ekki fara neitt ítarlegri orðum hér. Við höfum reynt að leggja fram grg. um markaðinn hér á landi. Frv. er óbreytt frá síðasta þingi, en hins vegar hafa verið leiðréttar misfellur, sem á því voru, tölulegar misfellur í fskj., eins og vikið er að í aths. við frv. Að öðru leyti sé ég ekki ástæðu til þess að hafa um þetta fleiri orð nú, en ég vil alvarlega biðja þá n., sem fær þetta mál til meðferðar, að íhuga það að vinna að því af oddi og egg nú strax á fyrri hluta þingsins að gera sér grein fyrir, hvort við séum ekki hér á réttri leið með því að mynda slíkt undirbúningsfélag. Það má segja, að það sé ekki hundrað í hættunni, því að ef slíkt undirbúningsfélag, sem hefur betri aðstöðu heldur en rn. með litlum mannafla hefur til þess að gera sér endanlega grein fyrir hagkvæmni fyrirtækisins út af fyrir sig og frá þjóðhagslegu sjónarmiði, ef það kæmist að þeirri niðurstöðu, að þetta mætti eitthvað bíða, þá er hægt að doka við með slíka framkvæmd eins og þessa. Ég er sjálfur þeirrar skoðunar, að það muni mjög skammt í land, enda þótt einhver bið kynni að verða á því, að við gætum reist slíka olíuhreinsunarstöð og haft af henni bæði hag og gagn. Málið tel ég rétt að fari til hv. iðnn. þessarar d. og vil leyfa mér að leggja til, herra forseti, að málinu verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr. og hv. iðnn.



Herra forseti. Eins og hæstv. iðnrh. gat um, hefur þetta mál verið til umr. um alllangt skeið, s. l. áratug a. m. k. Hafa verið framkvæmdar allmiklar athuganir og kannanir á þessu máli, og þar hefur hlutur ríkisins að sjálfsögðu verið mestur undanfarin ár. Nú er lagt til, að gerðar verði sérstakar ráðstafanir til þess, að hægt verði að ráðast í enn umfangsmeiri kannanir með því að stofna sérstakt undirbúningsfélag, sem gæti svo e. t. v. þróazt upp í það félag, sem kynni að reisa slíka stöð og reka hana síðar. Nú getur það vafalaust verið skynsamlegt í sjálfu sér að vinna þannig að þessu, að fela sérstöku undirbúningsfélagi að fjalla um frekari rannsóknir. Þetta er vafalaust mjög umfangsmikið verk og verður ekki unnið að gagni, nema sett verði það skipulag, sem til þarf. En það breytir engu um það, að það hlýtur að verða íslenzka ríkið, sem verður eftir sem áður aðalaðili bæði að því að rannsaka þetta mál og eins að framkvæmdunum, ef úr verður síðar. Þess vegna vil ég vekja athygli manna á því ákvæði, sem stendur í 2. gr. þessa frv., en þar segir svo í síðustu setningunni: „Þó skal ekki minna en 51% af hlutafé félagsins jafnan vera í eigu ríkisins eða innlendra aðila og stjórn þess skipuð fulltrúum þess eða þeirra að meiri hluta.“ Þarna er ekki tiltekið, að ríkið verði að hafa meiri hluta í þessu félagi. Þarna er ráð fyrir því gert, að innlendir einstaklingar og erlendir aðilar geti haft sameiginlegan meiri hluta í slíku félagi. Þetta held ég, að sé algerlega rangt. Það gefur auga leið og kemur raunar fram í frv., að ríkið verður að leggja til þegar í upphafi verulega fjármuni. Þar er talað um að leggja fram allt að 5 millj. kr. og veita ríkisábyrgð fyrir öðrum 5 millj. Ég held, að enginn geti dregið það í efa, að það verður ríkið, sem leggur til megnið af því fjármagni, sem þarf að leggja fram af okkar hálfu. Og ég held, að við verðum að horfast í augu við þá staðreynd af fullu raunsæi. Það er vissulega rétt, að það er uppi skoðanaágreiningur milli manna um það, hvort heppilegra sé í ýmsum tilvikum ríkisrekstur eða einkarekstur. Hins vegar held ég, að fræðilegar bollaleggingar um það efni megi ekki blinda menn fyrir því, hvar þeir eru staddir í heiminum. Í okkar litla þjóðfélagi er enginn aðili nema ríkið, sem hefur bolmagn til þess að ráðast í slíkar rannsóknir, sem þarna er rætt um, og þaðan af síður að ráðast í sjálfa framkvæmdina. Þegar rætt er um, að innlendir aðilar, þ. e. a. s. einkaaðilar, geti orðið milliaðili, sem geti tekið meiri hluta af ríkinu, þá vil ég einnig vekja athygli á þeirri hættu, að hreinlega verði stofnuð gervifélög fyrir erlenda aðila. Þetta er mjög auðvelt og það er sjálfsagt að horfast í augu við þá hættu einnig. En ég vil einnig minna menn á þá reynslu, sem hér er af því að reyna að veita einkaaðilum gervivöld í þessu sambandi. Hér var á sínum tíma búið til svokallað hlutafélag um Áburðarverksmiðju ríkisins og um það var talað, að einkaaðilar ættu þar að gegna veigamiklu hlutverki. Allir vita, hvernig þetta fór. Aðild einkaaðila var aldrei annað en gerviaðild. Ríkið varð að leggja til alla fjármuni, sem þarna þurfti, og svo fór að lokum, að Alþingi var það raunsætt, að það breytti lögunum og gerði þetta fyrirtæki að hreinu ríkisfyrirtæki. Ég held, að það sé algerlega augljóst mál, að ef olíuhreinsunarstöð á að verða íslenzkt fyrirtæki, fyrst að meiri hluta til og síðan smátt og smátt algerlega íslenzkt, eins og sagt er í grg., að stefnt sé að, þá er engin leið að framkvæma þá stefnu nema ríkið sé þessi aðili, og þetta verða menn að viðurkenna í verki. Annað atriði í frv., sem ég vildi gera aths. við, er síðari hluti 3. gr., en hann hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Nú reynist unnt að koma á fót olíuhreinsunarstöð hér á landi, án þess að fyrirtækinu þurfi að veita sérstaka aðstöðu eða forréttindi með lögum eða lagabreytingum eða fara þurfi í bága við það fyrirkomulag, sem nú er á innkaupum og sölu á olíuvörum hér á landi, og er hlutafélagi samkv. 1. gr. þá heimilt að gerast aðili að samtökum um að reisa og reka stöðina, með þeim skilmálum, sem ríkisstj. leyfir. Að öðrum kosti skal slík aðild óheimil í félaginu nema samþykki Alþingis komi til.“ Þarna er búin til einhver smuga, sem ég átta mig nú ekki á, til þess að hægt sé að stofna hér á Íslandi olíuhreinsunarstöð, án þess að Alþingi verði um það spurt. Ég á erfitt með að sjá, að slík hugmynd sé raunsæ og allavegana held ég, að hún sé algerlega röng. Ég held, að það væri á engan hátt rétt að stofna jafnumsvifamikið fyrirtæki og olíuhreinsunarstöð á Íslandi, án þess að Alþingi yrði ævinlega til kvatt að segja álit sitt um það efni. Því beini ég því til þeirrar n., sem fjallar um þetta mál, hvort ekki væri rétt að fella niður þessa heimild, sem mér finnst vera bæði fráleit og óraunsæ. Enn eitt atriði vildi ég minnast á í þessu sambandi. Ef stofnað verður slíkt undirbúningsfélag, sem fer með þá fjölþættu rannsókn, sem framkvæma verður, þá er engu að síður nauðsynlegt, að Alþingi geti fylgzt með málinu á öllum stigum. Hér er um afar flókið mál að ræða og alþm. munu þurfa alllangan tíma til þess að átta sig á því, og þess vegna væri það afar nauðsynlegt, að alþm. gætu fylgzt með sjálfum rannsóknunum á öllum stigum og fengju einnig tækifæri til þess að bera fram fsp. og láta kanna viss atriði, sem þeir hefðu áhuga á. Þetta væri t. d. hægt að gera með því að koma á laggirnar sérstakri þmn., sem fylgdist með áframhaldi þessa máls á sama hátt og gert hefur verið í sambandi við ýmis meiri háttar mál önnur, sem uppi hafa verið síðustu árin. Ég vildi beina því til hæstv. ráðh., hvort hann teldi þetta ekki eðlilega skipan. Um sjálft málið, hvort hagkvæmt sé og skynsamlegt að reisa olíuhreinsunarstöð á Íslandi, mun ég ekki ræða neitt sem heitir á þessu stigi. Þetta er ákaflega fróðlegt mál, og ég tel, að það sé gagnlegt, að það verði kannað til fullrar hlítar. Ég vil samt nú þegar víkja að örfáum atriðum, sem ég hef rekið augun í við að lesa þetta plagg. Í því er m. a. rætt um þann markað fyrir olíuvörur, sem verði á Íslandi í náinni framtíð, og þar er vikið að upphitun húsa. Nú er upphitun mjög verulegur hluti af olíunotkun á Íslandi. Árið 1968 fóru um 20% af olíunni til upphitunar og í áætlun, sem gerð hefur verið og nær fram til ársins 1980, er ráðgert, að það muni haldast svipuð olíunotkun á landinu, þ. e. að hitaveita frá hverasvæðum muni aukast sem svarar fólksfjölguninni, en olíunotkun muni haldast mikið til óbreytt. Hins vegar er sagt í álitsgerðinni, að það sé ekki reiknað með því, að nein aukning verði á raforku til upphitunar. Nú held ég, að þessi forsenda sé afar hæpin og a. m. k. þurfi að rannsaka það gaumgæfilega, hvort rétt sé að reikna með því, að raforkunotkun til upphitunar fari ekki vaxandi á næstunni. Við erum um þessar mundir að ráðast í miklar stórvirkjanir, sem framleiða mjög ódýra raforku, og um það hefur mikið verið rætt, hvað við Íslendingar getum gert til þess að hagnýta þessa ódýru raforku sjálfir, svo að við verðum ekki ofurseldir því að afhenda hana erlendum aðilum, sem kaupa hana fyrir kostnaðarverð og jafnvel tæplega það. Í þessu sambandi hefur verið mikið rætt um þann möguleika að nota raforku til upphitunar á þeim svæðum, þar sem hveraorka er ekki tiltæk. Og mér er kunnugt um það, að margir sérfræðingar telja, að þetta væri skynsamlegur kostur. En það er algerlega óhjákvæmilegt að athuga þennan kost í sambandi við hugmyndirnar um olíuhreinsunarstöð á Íslandi, því að ef við komum upp olíuhreinsunarstöð á þeim forsendum, að við getum notað svo og svo mikið af olíu til upphitunar, þá erum við að loka fyrir þann möguleika, að við getum notað raforkuna í þessu skyni. Ef við hins vegar ákveðum að nota raforkuna í þessu skyni, þá erum við um leið að raska þeim grundvelli fyrir olíuhreinsunarstöð, sem menn hafa reiknað með fram að þessu, þannig að þetta er atriði, sem ég tel, að verði að íhuga og athuga og kanna miklu gaumgæfilegar en hingað til virðist hafa verið gert. Ég rak einnig augun í það í þessu frv., að þar er um það talað, að olíufélögin eigi að annast dreifingu á olíuvörum á sama hátt og tíðkazt hefur að undanförnu. Þetta finnst mér afar einkennileg yfirlýsing. Ég held, að það sé mál margra manna, að einmitt dreifing á olíunni sé eitt furðulegasta fyrirbærið í verzlunarháttum á Íslandi. Það vita það allir, að þar er haldið uppi þreföldu dreifingarkerfi með mjög miklum, óþörfum tilkostnaði, með of miklu skrifstofubákni, of mikilli fjárfestingu og því skipulagi, að bílar frá mismunandi félögum elta hver annan út um holt og grundir. Þessi yfirfjárfesting og yfirskipulagning á þessu sviði er þeim mun fráleitari sem þessi félög selja öll sömu vöruna og það er ekki hægt að réttlæta þessa skipan með því, að nein samkeppni sé á milli þessara félaga, því að á milli þeirra er samkomulag, eins og allir vita eins konar einokunarsamkomulag. Ég held, að það hefði verið eitt það sjálfsagðasta, sem vert hefði verið að athuga í sambandi við olíuhreinsunarstöð á Ísland að skipuleggja á nýjan leik dreifinguna og gera hana hagkvæmari og skynsamlegri. Ég held, að það sé ekki rétt að gefa sér þær forsendur, að dreifingunni eigi að haga á sama hátt og gert hefur verið að undanförnu. Enn eitt atriði langar mig til þess að minnast á, og það er sú staðreynd, að olíuhreinsunarstöðvum fylgir mjög mikil mengun. Þetta vita allir, sem hafa heimsótt slíkar stöðvar erlendis, að þeim fylgir alveg sérstakur sóðaskapur og auk þess fylgir þeim mikil hætta á mengunarslysum. Við höfum verið blessunarlega lausir við mengun hér til skamms tíma, en við verðum að gefa þessu atriði gaum í fullri alvöru. Ef í ljós kemur, að það sé hagkvæmt fyrir okkur að eiga og starfrækja olíuhreinsunarstöð þá verðum við að reikna með því, að við verðum að velja henni stað, þar sem mengunarhættan er minnst og þar sem minnst hætta er á mengunarslysum. Þess vegna hlýtur það að verða liður í þessu dæmi að ákveða, hvaða staður geti komið til greina, vegna þess að staðarákvörðun geta fylgt ýmis önnur vandamál, t. d. það, hvort það þurfi að byggja sérstök hafnarmannvirki og hvaða kostnaður verður vegna flutninga, svo að þetta geta verið allverulegar upphæðir, sem þarna er um að ræða. Því verður að íhuga þessa hlið málsins, mengunina, þegar í upphafi einnig og taka hana inn í dæmið.



Herra forseti. Hv. 6. þm. Reykv. hefur vikið að ýmsum atriðum, sem ég er alveg sammála honum um, að þurfi að íhugast einmitt í sambandi við undirbúning og framkvæmd á byggingu olíuhreinsunarstöðvar. Þetta síðasta atriði, sem hv. þm. vék að, mengunina, höfum við, sem höfum verið að undirbúa þetta mál, einmitt haft í huga og reynt að gera okkur grein fyrir, og um leið og ég er alveg sammála hv. þm. um það, að hér þarf að búa vandlega um hlutina, þá kannast ég bara alls ekki við það, að olíuhreinsunarstöðvar feli í sér mikla mengunarbættu né heldur sóðaskap. Ég hef ekki séð öllu fallegri fyrirtæki og hreinlegri og betur frá gengin heldur en tvær olíuhreinsunarstöðvar, sem ég hef sérstaklega skoðað í Finnlandi og Danmörku. Mengun frá olíuhreinsunarstöð getur stafað frá sér slysahættu, það er alveg rétt. Það geta orðið sprengingar og annað slíkt og fyrir því er auðvitað gert ráð, þegar byggðar eru olíuhreinsunarstöðvar, að gera varúðarráðstafanir í því sambandi, en að sjálfsögðu verður það eitt veigamesta atriði á hverjum tíma, hvar slíkri stöð er valinn staður og að öryggisráðstafanir séu nægilega miklar til þess að forðast mengun af slysum eða á annan hátt. En almennt held ég, að hér sé ekki um fyrirtæki að ræða, sem mikil mengun fylgir, nema, eins og ég sagði, ef sérstök slys eiga sér stað. Það er eitt, sem ég hefði kannske átt að nefna í upphafi í sambandi við olíuhreinsunarstöð og starfrækslu hennar hér á landi og oft hefur borið á góma hjá þeim, sem unnið hafa að þessum málum, og það er hugsanlegur nýr atvinnurekstur, þ. e. samstarf við annan efnaiðnað, sem slík stöð eins og olíuhreinsunarstöð getur lagt grundvöll að. Þetta er veigamikið atriði og kynni að skapa möguleika einmitt, sem ekki væri ella fyrir hendi. Að öðru leyti skal ég ekki fjölyrða um málið meira. Ég fellst alveg á, að nefnd athugi þær aths., sem hér hafa fram komið, þó að mér hafi fundizt ástæðulaust að mikla fyrir sér þá mengunarhættu, sem af slíku fyrirtæki leiðir. Ég hef séð í blöðum, t. d. í dálkum, sem lesendur skrifa dagblöðunum, að slíkum fyrirtækjum fylgi geysileg mengunarhætta o. s. frv., en þetta er á verulegum misskilningi byggt. Um leið og ég er þeirrar skoðunar, að við eigum að gera öruggar og traustar ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir mengun frá iðnfyrirtækjum, þá megum við heldur ekki ganga of langt í þessu efni. En þetta segi ég ekki vegna þess, að ég vilji ekki leggja megináherzlu frá upphafi á allar venjulegar varúðarráðstafanir. En það mátti segja, að einmitt í ræðu þm. kæmu fram ýmis atriði, sem í raun og veru benda til þess og skýra það, af hverju stungið er upp á að stofna undirbúningsfélag til byggingar og starfrækslu slíks fyrirtækis. Það er vegna þess, að það hefur verið okkar skoðun, að það sé lítið hægt að komast lengra áleiðis fyrr en föst stofnun og „juridisk“ persóna væri hér á ferðinni í formi slíks undirbúningsfélags. Athugasemdum hv. þm. um það, að það væri eðlilegt, að Alþ. gæti á hverjum tíma og alla vega alltaf endanlega fjallað nm, hvort ætti að byggja hér olíuhreinsunarstöð eða ekki, get ég í sjálfu sér verið samþykkur, þó að ákvæði séu, eins og hann vitnaði til, í 3. gr. frv., sem hníga ekki að þessu. Það er verkefni þeirrar n., sem fær málið til meðferðar, að fjalla um þetta. Eins get ég alveg fallizt á það, að vel mætti athuga það fyrirkomulag, að þingmannanefnd hefði á hverjum tíma aðstöðu til þess að fylgjast með máli eins og þessu, hvernig sem því yrði fyrir komið.

Forseti (MÁM): Borizt hefur svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 15. okt. 1970. Þar sem ég vegna sérstakra anna heima fyrir mun ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v., Magnús H. Gíslason bóndi, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni. 3. þm. Norðurl. v., Björn Pálsson. Til forseta neðri deildar.“ Kjörbréf Magnúsar H. Gíslasonar hefur áður verið skoðað og er hann boðinn velkominn til starfa.

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 20. okt. 1970. Jónas G. Rafnar, 2. þm. Norðurl. e., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varaþm. Sjálfstfl. í Norðurl. e., Gísli Jónsson menntaskólakennari, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Jón Þorsteinsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Fyrir liggur kjörbréf Gísla Jónssonar menntaskólakennara og vil ég biðja kjörbréfanefnd að taka það til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur haft til athugunar kjörbréf Gísla Jónssonar menntaskólakennara, sem er 1. varamaður Sjálfstfl. í Norðurl. e., en eins og lesið var upp hér áðan hefur Jónas G. Rafnar, 2. þm. Norðurl. e., óskað eftir fjarvistarleyfi og að varamaður taki sæti í stað hans. Kjörbréfanefndin mælir með, að kosning varaþm. verði tekin gild og kjörbréfið verði samþykkt.