Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. -Þetta frv. á þskj. 62 er borið fram af hæstv. ríkisstj., og er aðalefni þess, að ríkisstj. sé heimilt að innheimta á næsta ári með 100% viðauka vitagjald, aukatekjur ríkissjóðs samkv. l. nr. 27 27. júní 1921, stimpilgjald samkv. l. nr. 75 27. Júní 1921 og síðari l., sem hafa ákvæði um stimpilgjald, leyfisbréfagjöld og lestagjald, enn fremur að innheimta á sama tíma með 50% viðauka gjöld samkv. I. nr. 60 30. des. 1939, 2. gr., um gjald af innlendum tollvörutegundum og eignarskatt samkv. 14. gr. l. nr. 6 9. jan. 1935, álagðan á árinu 1948. Fjhn. þessarar d. hefur haft málið til athugunar, og samkv. nál. á þskj. 92 hefur hún einróma lagt til, að málið nái fram að ganga. Þess skal þó getið, að tveir nm. voru ekki viðstaddir, þegar málið var rætt í fjhn., og hafa því óbundnar hendur um afgreiðslu frv. Það er að vísu ljóst, að allt er enn í óvissu um, hvernig fullnægt verði tekjuþörf ríkissjóðs á næsta ári. Fjárlagafrv. liggur fyrir Alþ., og vafalaust verða gerðar á þessu þingi einhverjar ráðstafanir, sem geta haft meiri eða minni áhrif á tekjuþörf ríkissjóðs, en hins vegar er fjhn. samt sem áður á einu máli um það, að engar líkur séu til, að ríkissjóður muni á næsta ári vera undir það búinn að sleppa þeim tekjuauka, sem frv. ráðgerir, sem er ekki annað en framlenging á gildandi ákvæðum óbreyttum, eins og er á þessu ári, og þykir því ástæðulaust að draga afgreiðslu þessa máls. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta. Ég býst við, að ekki verði ágreiningur um tekjuþörfina, og legg til f.h. n., að frv. verði samþ.



Herra forseti. - Menntmn. hefur athugað þetta frv. um breyt. á l. um menntaskóla. Þegar l. voru sett 1946, þá var í 5. kafla 1. allýtarlegur kafli um, hvaða skilyrðum þeir yrðu að fullnægja, sem hefðu rétt til að gerast fastir kennarar við menntaskóla. Þar segir í 15. gr., að þeir skuli hafa numið uppeldisfræði og stundað kennsluæfingar. Það mun hafa komið í ljós, þegar átti að framkvæma l., að mjög mikill skortur yrði á kennurum í landinu, sem fullnægðu þessum ströngu skilyrðum, sem sett voru í l. upphaflega, og sá hæstv. kennslumrh. sér ekki annað fært en að fá að setja bráðabirgðal., sem slökuðu til á a.m.k. þessu atriði að því leyti, að þeir kennarar, sem lokið hefðu prófi við háskólann fram til þessa og ekki haft aðstöðu til að fullnægja skilyrðinu um nám í uppeldisfræði og að stunda kennsluæfingar, gætu gerzt fastir kennarar við menntaskóla án þess að uppfylla þetta skilyrði laganna. Menntmn. gat ekki annað en fallizt á, að brýna nauðsyn hefði borið til, að þessi bráðabirgðal. voru sett og því ákvæði skotið inn í l., að þeir, sem lokið hefðu fullnaðarprófi fyrir árslok 1948, skyldu vera undanþegnir því skilyrði að hafa lagt stund á uppeldisfræði og kennsluæfingar, en þeir, sem síðar útskrifast frá háskólanum, eiga kost á að njóta tilsagnar í kennslufræðum og kennsluæfingum. Við teljum sjálfsagt, að þessi bráðabirgðal. verði staðfest og frv. afgr. sem breyt. á l. um menntaskóla. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða meir um málið. Það er aðeins eitt atriði, sem frv. fjallar um. Það er sjálfsagt réttlætismál og sjálfsagt, að úr því verði bætt.



Herra forseti. - Það er nákvæmlega eins ástatt um þetta mál og það, sem var hér síðast til umr. (frv. um breyt. á l. um menntaskóla). Í 5. kafla l. um gagnfræðanám eru allströng skilyrði sett, sem fullnægja ber til að geta orðið fastur kennari við skóla gagnfræðastigsins. Þar á meðal er í a-lið 37. gr. skilyrði um það, að þá eina megi setja fasta kennara við skóla þessa stigs, að þeir hafi almenna kennaramenntun og stúdentsmenntun og hafi þar til viðbótar numið uppeldisfræði og kennslufræði, er fræðslumálastjóri meti gilt. Þegar átti að framkvæma þessi 1., kom í ljós, að kennarar voru ekki nægilega margir fyrir hendi, sem fullnægðu þessum skilyrðum, og sá hæstv. kennslumrh. ekki unnað fært en að mega setja bráðabirgðal., sem bættu úr þessu, og felst það í innihaldi þessara bráðabirgðal. og þessu frv., að aftan við a-lið 37. gr. l. nr. 48 1946, um gagnfræðanám, bætist: Þó má skipa menn, er lokið hafa kennaraprófi eða meistaraprófi við Háskóla Íslands eða hliðstæðu prófi við sambærilega stofnun innan ársloka 1948, kennara við skóla gagnfræðastigsins, enda þótt þeir hafi eigi stundað nám í uppeldis- og kennslufræðum. Þegar búið er að brúa þetta, á vandinn að vera leystur, því að eftir árslok 1948 á háskólinn að geta útskrifað menn í kennslufræðum og þannig fullnægt skilyrðum laganna. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða meir um málið. Það er sama eðlis og hitt frv., að það á að bæta úr framkvæmd l., svo að þeir, sem nú eru kennarar við skólana, og þeir, sem taka próf fram til ársloka 1948, skuli geta öðlazt full réttindi við skóla gagnfræðastigsins.



Ég vildi óska eftir því við hæstv. forseta, að málinu yrði frestað í dag, en yrði tekið á morgun til umr.

Forseti (BSt): Ég vil geta þess, að mér hefur borizt tilkynning frá hv. 1. landsk., að hann sé staddur við jarðarför, og hv. 3. landsk. hefur óskað að fá að fara af fundi í sömu erindum, og hygg ég, að fleiri hv. þdm. séu í þann veginn að fara að þessari jarðarför. Af þessum ástæðum er málinn frestað og það tekið af dagskrá.