Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er flutt af fjhn. samkv. beiðni hæstv. menntmrh. og er samhljóða l., sem hafa gilt fyrir árið 1947. - Einstakir nm. hafa óbundið atkv. um málið.



Herra forseti. N. hefur haft þetta mál til athugunar milli umræðna, en litlar breyt. gert enn þá. Eina breyt. hefur n. í hyggju að gera, en vegna þess að ég hef ekki náð til allra meðnm. minna, hefur hún ekki getað komið fram enn og mun því koma fram við 3. umr. Þessi brtt. er við 112. gr. Eins og kunnugt er, ríkir mikil óánægja út af þessari grein, einkum meðal bænda og þeirra, sem svipaðar ástæðar hafa. En með þeirri breytingu eða viðauka, sem hér er gert ráð fyrir, á að lækka iðgjöld á II. verðlagssvæði um 25%, en auk þess leggur n. til, að vinnutími sá, sem reiknað er með í sambandi við atvinnurekendagjöld til trygginganna, verði lækkaður úr 52 vikum í 13 víkur fyrir börn, sem vinna hjá foreldrum sínum, einnig þó að þau séu komin yfir 20 ára aldur. Þetta ætti að geta orðið nokkur réttarbót. - Eins og ég hef þegar getið um, mun þessi brtt. verða lögð fram við 3. umr. málsins.



Herra forseti. Það má segja, að þetta frv. sé nokkur bót frá því, sem fyrir er. Þó eru mér það mikil vonbrigði, að þær breytingar, sem gera á, skuli ekki ná lengra. Einkum á ég þar við 112. gr., því að sannleikurinn er sá, að hún hefur hvílt svo þungt á mörgum, að þeir hafa vart undir risið. Ég tel því ekki aðeins þörf á, að þessari grein sé breytt, heldur eigi hún raunverulega að falla burt, og um þetta atriði verður að sverfa til stáls. N., sem hefur þetta mál til meðferðar, er að vísu ekki enn þá búin að skila sínum brtt., en eftir því sem frsm. n. skýrði hér frá, þá sér hún sér ekki fært að flytja till. um meiri lækkun en 25% á 112. gr., en það álít ég ekki fullnægjandi. En vegna þess, að ég geri ráð fyrir, að erfitt verði að fá 112. gr. alveg fellda niður, sem ég teldi þó æskilegast, þá leyfi ég mér að flytja skriflega brtt., að í stað 25% komi 90%, en með því verða aðeins 10% eftir, og ætti það að verða viðráðanlegt. Mér er ljóst, að enda þótt þessi brtt. verði samþ., þá er margt fleira í þessari löggjöf, sem þörf er að lagfæra, þó að þetta sé eitt veigamesta atriðið.



Herra forseti. Ég vil þakka heilbr.- og félmn. fyrir þá athugun, sem hún hefur gert á þessu máli, en um leið og ég þakka, verð ég að skýra frá því, að það kom ekkert fram í ræðu frsm., sem færir mér sanninn um það, að orð þau, er ég sagði við 1. umr., hafi verið að ófyrirsynju. Það er enn stefnt að því að fresta I. kafla l. og láta þar gilda eldri lög. Ég ámæli ekki þeim, sem vilja þessa breytingu, því að hún er ekki óhyggileg, en ég vil vekja athygli á því, að ég tel þetta frv. ekki geta komið í stað þess frv. um breyt. á tryggingalögunum, sem flutt hefur verið og ég er meðflm. að. Ég mun fylgja þessu frv., sem hér liggur fyrir, í trausti þess, að n. athugi það frv., sem áður er fram komið. Þá vil ég endurtaka það, sem ég drap á hér við 1. umr., en það var, að ég tel ekki glögg ákvæði um það, hvernig greiða skuli sjúkrahjálp til þeirra, sem hafa orðið fyrir slysum. Sömuleiðis tel ég þörf á að athuga nánar kaflann um heilsugæzlu, sem ráðgert er að fresta. Í sambandi við slysabætur eða þann kafla, sem um þær fjallar, þá vil ég vekja athygli á því, að fresti Alþ. III. kafla, þá er ekki heimilt að greiða sjúkrahjálp samkvæmt honum. Þá er að athuga það, hvort ekki eru annar s staðar ákvæði, sem fela í sér sama efni. Og þá er að leita til eldri laganna, sem eiga að halda gildi sínu að nokkru leyti. Ef flett er upp í kaflanum um slysatryggingar í III. kafla l. nr. 104 frá 1943, sem nú á að ákveða, að haldi gildi sínu, þá er svo fyrir mælt í 41. gr. í þeim kafla, sem ég vil lesa, með leyfi hæstv. forseta. Greinin hefst svo: „Nú er samlagsmaður einnig slysatryggður samkv. lögum þessum, og greiðir samlagið þá læknishjálp og aðra sjúkrahjálp hans vegna samkv. 16. gr. 1. tölulið laganna, að undanteknum dagpeningum.“ Ef þetta er nú lengra rakið og athugað, hvað segir í þessari 16. gr. eldri laganna, sem þetta á að greiðast samkvæmt, og hvernig ástatt er um hana, þá verður ljóst, að sú gr. stendur mitt í þeim kafla eldri laganna, sem úr gildi fellur. En um leið og sá kafli allur er úr gildi felldur, þá hlýtur 16. gr., sem er inni í honum miðjum, þar með að vera úr gildi fallin. Þannig sýnist mér þá ekki lengur stoð fyrir því að greiða þetta samkv. 16. greininni. - En hér er enn fremur meira sagt, sem ég vildi vekja athygli á. 41. gr. eldri l., sem er í III. kaflanum, sem á að framlengja, hefst svona: „Nú er samlagsmaður einnig slysatryggður....“ M.ö.o., þessi ákvæði, sem tilgreind eru í þessari 41. gr. eldri l., eru einskorðuð við menn, sem eru meðlimir í einhverju sjúkrasamlagi, enda er sá kafli allur um sjúkrasamlögin. Ég vil út af þessu minna á, að til eru nokkur sveitarfélög úti um land, þar sem aldrei hafa verið stofnuð sjúkrasamlög og engin sjúkrasamlög starfa. Ég skal ekki fullyrða, hve margir þessir hreppar eru í sveitum landsins samtals, en mér er kunnugt um nokkra. T.d. er svo ástatt um helming hreppanna í kjördæmi því, sem ég er fulltrúi fyrir, eða m.ö.o. annan hvern hrepp í þeirri sýslu. Þá fæ ég ekki séð, hvaða lagaákvæði eru eða verða eftir, sem fjalla um aðstöðu þessara manna, sem í engu sjúkrasamlagi eru, um þetta atriði gagnvart tryggingastofnunni, þegar búið er að fella úr gildi slysatryggingakafla gömlu 1. og fresta framkvæmd III. kafla nýju l. Það er ekki hægt að segja, að sjúkrasamlögin greiði slysahjálp eða sjúkrahjálp til þeirra, og ekki hægt að gera ráð fyrir, að neinar sjúkrasamlagsstjórnir séu aðilar fyrir þeirra hönd gagnvart tryggingastofnuninni, heldur verður þetta sjálfsagt svo í framkvæmd, eins og verið hefur, að einstaklingarnir sjálfir skipti að þessu leyti við tryggingastofnunina, eða ef til vill með tilstyrk umboðsmanna tryggingastofnunarinnar í þeirri sýslu, þar sem þeir eru búsettir. En ég fæ ekki séð við athugun, hvar verða skrásett þau lagafyrirmæli, sem þessar greiðslur eiga að byggjast á. Til þess að gera það ljóst og skýrt, finnst mér, að þyrfti að bæta inn ákvæði í þetta frv., sem hér liggur fyrir. Mér skilst, að það, sem n. hefur yfirleitt viljað segja um þetta mál, sé - eða hún hafi sett það þannig upp fyrir sér -, að vegna þess að þessi venja hefur skapazt, sem byggzt hefur á ákvæðum l., sem hafa verið í gildi að undanförnu, þá er það fyrirætlun þeirra, sem um framkvæmd málanna fjalla, að halda þessari reglu, og þess vegna er hér ekkert í hættu. - Ég get tekið undir þetta að vissu leyti, enda er þetta ekki mjög stórt atriði út af fyrir sig. Ég vil láta það koma skýrt fram, að ég dreg alls ekki í efa, hver fyrirætlun þeirra, sem um tryggingamálin fjalla, er um framkvæmd á þessu. Því fer alls fjarri. En það, sem ég vil segja í stuttu máli, er þetta: Þar sem nú er verið að setja sérstök l. til þess að fá lagagrundvöll undir þær framkvæmdir, sem gera á á þessu sviði á næsta ári, þá finnst mér eðlilegt, að þetta atriði komi einnig fram í þessu frv. og þessum l. Það er aðeins til þess að skýra málið, en ekki til þess að spilla því. Og í samræmi við þetta sjónarmið, sem ég hef dregið fram, vil ég leyfa mér að lýsa hér skrifl. brtt., sem ég ætla mér að leggja fram og kemur undir atkv. hv. þdm. Hún er á þá lund, að inn í frv. bætist nýr tölul. í 1. gr. á eftir 1. tölul., svo hljóðandi (og breytist röð tölul. á eftir samkv. því): „að Tryggingastofnun ríkisins skuli greiða nauðsynlega sjúkrahjálp vegna slysa við tryggingarskylda vinnu, hvort sem aðili er samlagsmaður í sjúkrasamlagi eða ekki, og eigi lægri upphæð en sams konar greiðslur sjúkrasamlaga til samlagsmanna nema samkvæmt III. kafla laga nr. 104 1943.“ Með þessu hef ég það tvennt fyrir augum, að endurgreiðsla slysatryggingardeildarinnar til sjúkrasamlaga þurfi ekki að hvíla eingöngu á ákvæðum 16. gr. gömlu l., sem úr gildi eru felld, og þó sérstaklega hitt, að það komi fram í þessu frv., hvernig aðstaða þeirra manna eigi að vera, sem í engu sjúkrasamlagi eru og falla því ekki undir ákvæði sjúkrasamlagslaganna.

Flm. (Sigurður Bjarnason) : Herra forseti. Ég vildi aðeins mega tala um þingsköp. Ég verð að segja það, að mér finnst það einkennilegt af hæstv. forseta að gefa ekki flm. frv. tækifæri til þess að mæla fyrir málum hér. Ég held, að það sé fátítt, að þegar flm. máls er staddur í þinghúsinu, þá sé honum ekki gert aðvart, áður en mál, sem hann flytur, er tekið fyrir til meðferðar á þingfundi. Ég vil láta það í ljós við hæstv. forseta, að ég tel það fáheyrð vinnubrögð. Máli þessu hefur nú að vísu verið vísað til n., en ég vil vænta þess, að þar sem hæstv. forseti hefur haft þessi vinnubrögð, þá endurskoði hann þessa ráðstöfun. Ég hafði ekki vænzt þess, að hæstv. forseti beitti slíkum brögðum hér, og ég hef ekki átt því að venjast af honum, að hann geri það.

Forseti (BG) : Út af ummælum hv. þm. N-Ísf. skal sú skýring gefin, að mér barst ósk frá hæstv. fjmrh. um, að tvö dagskrármálin. það 8. og 11., yrðu tekin fyrir. En áður hafði komið ósk um það frá Sjálfstfl., að fundi yrði slitið kl. 2. því að flokkurinn ætlaði að hafa flokksfund. Af þessari ástæðu voru þessi mál nú tekin fyrir. Hv. þm. N-Ísf. ber líka að vita, að það er hægt að passa upp á að vera viðstaddur í þd., þegar kemur að hans málum. Ég finn enga sök hjá mér í þessu efni. Og hv. þm. N-Ísf. veit, að ég mun hvorki beita hann né aðra hv. þm. rangsleitni vísvitandi.



Ég ætla að láta hæstv. forseta vita, að þetta er ekki framkoma, sem ég telji honum sæmandi. Og það er fáheyrður hlutur, að þm. skuli ekki fá tækifæri til þess að vera kallaðir í síma og ljúka áríðandi landssímasamtölum, án þess að hæstv. forseti hyllist til þess að taka á meðan mál, sem þeir sömu þm. flytja, og það við 1. umr. - Ég leyfi mér að krefjast þess, að hæstv. forseti neyti þeirrar heimildar, sem hann hefur til þess að taka málið nú til 1. umr., þó að þessi atkvgr. hafi farið fram. Hæstv. forseti hefur rétt til þess. Ég ber fram þessa kröfu, að ég fái að mæla fyrir þessu máli þegar á þessum fundi. Ég legg á það megináherzlu. - Ég óska þess, að hæstv. forsett kveði upp úrskurð um þessa ósk mína.

Það verður gert á næsta fundi.