Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Áður en gengið verður til dagskrár vil ég leita eftir afbrigðum frá þingsköpum. Í fyrra voru veitt afbrigði frá þingsköpum um að stuðningsmenn ríkisstj. í Sjálfstfl. fengju 20 mínútna ræðutíma í almennum stjórnmálaumr., sem skiptast milli umr. þannig að 10–15 mínútur yrðu í fyrri umferð og 5–10 mínútur í síðari umferð. Ég leyfi mér að leggja til að sami háttur verði hafður á nú í almennum stjórnmálaumr. fimmtudaginn 29. þ.m.



Herra forseti. Á þskj. 122 hef ég leyft mér að beina fsp. til fjmrh. varðandi afgreiðslu ríkisstj. á frv. til l. um breyt. á lögum um söluskatt. Fsp. hljóðar þannig, með leyfi forseta: „Hvenær er að vænta afgreiðslu ríkisstj. á frv. til l. um breyt. á lögum nr. 10 frá 22. mars 1960, með síðari breytingum, um söluskatt, þar sem gert er ráð fyrir að sá hluti kostnaðarverðs vöru, sem stafar af aðkeyptum flutningi hennar milli staða innanlands, skuli ekki mynda stofn til söluskatts, en frv. var vísað til ríkisstj. 20. maí s.l. eftir 2. umr. málsins í Ed.?“ Þessi fsp. var lögð fram 25. nóv. 1981 og er mér það sönn ánægja að fjmrh. nú loksins telur sér fært að svara þessari fsp. Það má ætla að tilgangur Alþingis með því að vísa frv. til ríkisstj. sé sá, að alþm. þykist ekki á þeirri stundu þegar umr. fer fram um málið í stakk búnir til að taka viðkomandi mál til endanlegrar umfjöllunar, en með því að vísa málinu til ríkisstj. séu þm. að gefa ríkisstj. ákveðinn umþóttunartíma til að taka málið til umfjöllunar og finna viðeigandi og heppilega lausn á viðkomandi máli. Einu slíku máli var vísað, eins og fyrr segir, til ríkisstj. 20. maí s.l., þ.e. fyrir 11 mánuðum, eftir 2. umr. Ég hef ekki orðið var við að það hafi komið frá ríkisstj. eitt eða neitt um þetta mál eða heyrst af umfjöllun þess í ríkisstj. Það er einmitt þessi grafarþögn um málið sem var orsök þess að ég og hv. alþm. Guðmundur Bjarnason bárum fram þá fsp. sem prentuð er á þskj. 122 og ég óska svars hæstv. fjmrh. við.



Herra forseti. Fyrirspyrjendur spyrjast fyrir um hvenær sé að vænta afgreiðslu ríkisstj. á ákveðnu frv., sem afgreitt var frá Alþingi á þann hátt að því var vísað til ríkisstj. á s.l. vetri eftir að málið hafði verið rætt við 1. og 2. umr. í annarri deild. Sú skoðun er nokkuð útbreidd, að vísun frv. til ríkisstj. sé neikvæð athöfn af hálfu Alþingis, enda er það mála sannast að svo hefur stundum verið litið á af hálfu margra, og vafalaust hefur mikill meiri hluti þeirra mála, sem hefur verið vísað til ríkisstjórna í gegnum áratugina, ekki fengið neina sérstaka afgreiðslu þar. Ég lít ekki svo á að vísun til ríkisstj. sé neikvæð athöfn. Ég lít svo á að það sé hvorki jákvæð né neikvæð athöfn, heldur sé ósköp einfaldlega óskað eftir að málið sé tekið til nánari athugunar, og í þessu tilviki hefur það verið gert. Það hefur vissulega tekið nokkurn tíma, enda málið töluvert flókið. Ég vil láta þess getið hér, að núv. ríkisstj. er eindregið þeirrar skoðunar, að stuðla þurfi að jafnara vöruverði í landinu, og kemur þetta skýrt fram í þeim yfirlýsingum sem frá ríkisstj. hafa komið. Ég vil einnig rifja upp, að á árinu 1973 var kosin sérstök þingnefnd sem átti að hafa það verkefni að gera tillögur um verðjöfnun vöruflutninga innanlands. Þessi nefnd skilaði mjög ítarlegri skýrslu á árinu 1976 og tillögur nefndarinnar voru í fjórum liðum og auk þess mörgum undirliðum. Það er þó eftirtektarvert, að engin af tillögum nefndarinnar gerði ráð fyrir að þessi leið væri valin, sú leið sem er hér til umræðu, þ.e. að reynt sé að ná þessum árangri með því að fella niður söluskatt af flutningskostnaði, heldur eru þar margar aðrar leiðir nefndar. Fjmrn. hefur haft til gaumgæfilegrar athugunar þá leið sem frv. gerir ráð fyrir. Það er að mati rn. margt sem þarf að athuga nánar áður en sú leið, sem þetta frv. gerir ráð fyrir, er valin. Það, sem einkum skal bent á í þessu sambandi, eru eftirfarandi staðreyndir: Í fyrsta lagi eru mjög víðtækar undanþágur nú frá söluskattsálagningu. Í því sambandi nægir að nefna öll matvæli, áburð, fóðurbæti og olíu. Aðgerðir af því tagi, sem umrætt frv. gerir ráð fyrir, hafa því engin áhrif á verð þessara vörutegunda, þ.e. söluskattsfrjálsra vörutegunda. Í öðru lagi er verðjöfnun nú þegar ríkjandi á ýmsum vöruflokkum, t.d. landbúnaðarafurðum, olíuvörum, sementi, áfengi og tóbaki. Af sömu ástæðu hefðu aðgerðir af umræddu tagi engin áhrif til jöfnunar á vöruverði. Ljóst er að umrætt undanþáguákvæði, sem í þessu frv. fólst, mundi flækja mjög allan verðútreikning, auk þess sem gera yrði mjög strangar kröfur til sundurliðunar bókhalds og bókhaldsgagna hjá verslununum. Hætt er því við að þessi atriði mundu leiða til verulegs kostnaðarauka fyrir dreifbýlisverslun. Þeir, sem þetta mál hafa skoðað á vegum rn., hafa ekki treyst sér til að fullyrða hvort vegi í raun þyngra óhagræði verslunarinnar annars vegar af þessari breytingu eða sú lækkun á vöruverði sem af henni mundi leiða. Sem dæmi í þessu sambandi mætti nefna að við útreikning á verði vöru þarf kaupmaður fyrst að gera sér grein fyrir því, hver flutningskostnaðurinn er á hverri vörutegund. Verið getur að um blandaðar vörusendingar sé að ræða þannig að sumar séu söluskattsfrjálsar og aðrar söluskattsskyldar þannig að þá þarf að finna hver flutningskostnaðurinn er fyrir hverja vörutegund fyrir sig. Ef nefnt er dæmi um áhrif þess, að flutningskostnaður væri dreginn út úr söluskattsstofni, mætti gefa sér þá einföldu forsendu, að verslun á Akureyri seldi húsgögn sem keypt væru af heildsala í Reykjavík og flutt með bíl til Akureyrar. Verslunin á Akureyri verslar eingöngu með söluskattsskyldar vörur. Ef menn gefa sér að verðið frá heildsala í Reykjavík væri t.d. 18 þús. kr. og flutningsgjaldið væri 720 kr. fengist álagningargrunnur sem næmi 18 720 kr. Við þetta bætist þá smásöluálagning, sem gæti numið 2.808 kr., og er þá stofn til álagningar sölugjalds orðið 21.528 kr., en síðan er við venjulegar aðstæður bætt sölugjaldi við og fæst þá út smásöluverð með söluskatti. Ef aftur á móti reikna á út verðið eftir þeirri aðferð, sem frv. gerir ráð fyrir, væri verðið frá heildsalanum 18 þús. kr. og flutningsgjaldið 720 og síðan kæmi með sama hætti smásöluálagning upp á 2 808 kr. þannig að smásöluverð án söluskatts yrði það sama, 21 528 kr. En hér yrði breyting á í útreikningi. Nú yrði að draga frá flutningsgjaldið upp á 720 kr. og fengist þá stofn til álagningar söluskatts sem næmi 20 808 kr. á þessa upphæð ætti síðan að reikna sölugjaldið sem yrði þá önnur upphæð, 4 890 kr., og síðan ætti þá að bæta flutningsgjaldinu við aftur og væri þá upphæðin orðin 720 kr. hærri og næmi þá 26 418 kr. Það er alveg augljóst af þessu dæmi, sem hér er nefnt, að verðútreikningur hverrar vöru yrði allverulega miklu flóknari þar sem liðum í verðútreikningi mundi fjölga úr 7 í 10. Flutningsgjaldið væri sem sagt dregið fyrst út, tekin millisumma og flutningsgjaldi aftur bætt við eftir að sölugjald hefði verið reiknað út. Í öðru lagi þarf að draga flutningsgjaldið frá sölu við ákvörðun á söluskattsskyldri veltu, sem er viðbótarfyrirhöfn í þessu samhengi þó að kannske sé hún ekki ýkjamikil, og þá er spurningin: Hvað breytist útsöluverð úr verslun við þær tilfæringar sem nú hafa verið nefndar? Jú, útsöluverð á þeirri vöru, sem hér hefur verið nefnd, lækkar úr 26 587 kr. í 26 418 kr. eða um 169 kr. Verðlækkunin er aðeins 0.64% og verða menn þá að meta hvort mönnum finnst að sá árangur sé í einhverju hóflegu samræmi við þá gífurlegu fyrirhöfn sem lögð hefur verið á smásalann í þessu tilviki. Hér var, eins og segir áður, gert ráð fyrir að eingöngu væri verslað með söluskattsskyldar vörur, en ef einnig er verslað með vörur, sem undanþegnar eru söluskatti, verður málið miklu flóknara. Í venjulegri matvöruverslun er einkum verslað með hreinlætis- og snyrtivörur, öl og gosdrykki, sælgæti og tóbak. Þessar vörur eru allar söluskattsskyldar.  Ég hef rætt þetta mál við fulltrúa frá ríkisskattstjóra og frá skattrannsóknastjóra og þeir hafa tjáð mér að undanþága af þessu tagi mundi veikja enn frekar en orðið er alla möguleika á virku söluskattsyfirliti, þar sem reglur um verðútreikninga og bókhald yrðu verulega miklu flóknari en nú er og mundi því vera talsverð hætta á auknum undanskotum frá réttum skilum söluskatts. Af þessari ástæðu ítreka ég það, sem ég nú þegar hef sagt, að það verður að skoða þessa leið miklu betur en gert hefur verið áður en ákvörðun er tekin um að velja hana til verðjöfnunar hjá innlendri dreifbýlisverslun. Ég vil segja það aðeins að lokum, að að því verður unnið á vegum ríkisstj. á næstunni.



Herra forseti. Það gefst nú lítill tími hér til að fara út í langar tölulegar útlistanir á þessu máli. Ég vil í upphafi þakka hv. þm. Ingólfi Guðnasyni og Guðmundi Bjarnasyni fyrir að vekja máls á þessu lagafrv. sem hefur verið flutt tvisvar á Alþingi af mér ásamt þeim hv. þm. Agli Jónssyni og Lárusi Jónssyni. Í fyrra skiptið var fundið að því við flutning þessa máls, að framkvæmdin yrði of flókin. Í annað skipti reyndum við aðrar leiðir með aðstoð sérfróðra manna sem vissu vissulega hvað þeir voru að segja, og var talið að þeirra mati og okkar flm. að það væru í rauninni engin rök fyrir því að afgreiða ekki þetta mál að framkvæmdin væri of flókin. Ég vil minna á í þessu sambandi að kaupmannasamtök úti í dreifbýlinu hafa eindregið stutt þetta mál og mælst til þess, að það næði fram að ganga. Þetta er augljós hagur dreifbýlisverslunar og neytenda úti á landi. Mig langar til að benda á, og það er nokkuð mikið meginatriði að ég tel, að í rauninni er ríkið þarna að brjóta lög á sjálfu sér því að það stendur skýrum stöfum í 1. mgr. 7. gr. söluskattslaga að flutningskostnaður skuli vera söluskattsfrjáls. Ég tel að innheimta söluskatts af flutningsgjaldi sé gloppa í lögunum sem er furðulegt að skuli ekki hafa verið leiðrétt. Ég vil einnig benda á að frumvarpsgreinin er nákvæmlega hliðstæð reglugerðargrein um söluveitingar á veitingastöðum, þar sem sá hluti veitinganna, sem samsvarar innkaupum á söluskattsfrjálsum vörum er ekki söluskattsskyldur. Það má einnig benda á það, að í þessu tilfelli er oft um tvíálagningu söluskatts að ræða þegar vörur eru fluttar með bifreiðum. Í fjórða lagi má benda á að sá háttur, sem hér er á hafður, dregur úr verslun dreifbýlisins því að fólk sér sér hag í að kaupa hluti hér syðra og flytja þá söluskattsfrjálst út á land heim til sín, kaupa þá síður í sínu heimaplássi þar sem varan verður þeim mun dýrari eftir því sem hún er flutt lengra að og með meiri kostnaði.



Herra forseti. Ég tek undir það með hæstv. fjmrh., að þetta mál er síður en svo einfalt úrlausnar, en eins og kerfið er núna er það afhending vörunnar til hins endanlega kaupanda sem ræður því, hvort söluskattur er greiddur af flutningum eða ekki. Ef maður t.d. hugsar sér að húsbyggjandi eigi viðskipti við verslunarfyrirtæki á staðnum og viðskiptunum er hagað með þeim hætti, að kaupandinn fær vöruna afhenta í Reykjavík og greiðir sjálfur flutningskostnað hennar, t.d. norður á Kópasker, en þangað er alllangur spölur héðan frá Reykjavík, og hún færi með bil eða skipi, þá mundi hinn endanlegi kaupandi losna við að greiða söluskatt af flutningskostnaðinum. Á hinn bóginn liggur það fyrir, ef maður hugsar sér að varan sé afhent endanlega á Kópaskeri, að þá fellur söluskattur á vöruna. Það er rétt hjá hæstv. fjmrh., að þegar um smáar fjárhæðir er að ræða skiptir þetta kannske ekki ýkjamiklu, en hins vegar getur dæmið breyst ef um mjög veruleg viðskipti er að tefla. Ég sé ekki annað, eins og þessum málum er háttað nú, en verslunaraðilar úti í strjálbýlinu verði að reyna að haga viðskiptum svo við sína viðskiptavini að flutningskostnaðurinn komi ekki inn í viðskiptaveltu viðkomandi fyrirtækis, heldur greiðist beint af kaupanda vörunnar. Þá losnar hann við söluskattinn. Ég tek undir það, að auðvitað er mjög flókið mál, einkanlega í smásölu, þar sem verslað er með smáhluti, að halda flutningskostnaðinum aðgreindum, en á hinn bóginn er hér um mikið réttlætismál að tefla. Ég varpa nú fram þeirri spurningu, hvort ekki sé hægt að taka tillit til þessa t.d. í sambandi við persónufrádrátt til skatts eða eitthvað þvílíkt, því að ég sé satt að segja ekki hvernig hægt sé að koma þessu við með öðrum hætti.



Herra forseti. Í fsp. vísaði ég til ákveðins frv. og spurði hvað ríkisstj. hefði gert. Ekki var það ætlun mín beinlínis að það væri barist í þessu frv. sér á parti, heldur það, eins og ég gat um áðan, að gefa ríkisstj. ákveðinn umþóttunartíma til að taka málið til umfjöllunar og finna viðeigandi og heppilega lausn í því máli. Það er mjög nauðsynlegt því að það verður mjög mikill ójöfnuður á milli landsmanna eftir búsetu þegar þessi háttur hefur í för með sér að flutningsgjöld skuli mynda stofn til söluskattsálagningar. Það er nóg að dreifbýlið þurfi að borga aukalega flutningskostnað þó að ríkið geri sér ekki þennan ójöfnuð eftir búsetu að féþúfu með því að leggja 23.5% söluskatt á þann mismun. Eins og hér hefur verið bent á af öðrum hv. þm. kemur þessi mismunur mjög illa við og er raunar ógnvaldur við dreifbýlisverslunina. Það fer ekki hjá því, ef um verulegt magn er að ræða, að menn freistast til að fara suður í Reykjavík, kaupa hjá heildsalanum hér og flytja það á eigin vegum um langar leiðir víðs vegar um landið og sleppa þannig við þennan söluskatt. Ég tel að þetta sé hrein ógnun við dreifbýlisverslunina. En ég þakka hæstv. fjmrh. fyrir svar hans þó seint hafi komið, og ég skora jafnframt á hæstv. ríkisstj. að finna einhverja lausn á þessu máli. Ég veit að málið er ekki alveg einfali, en ég veit líka að tækninni í verslun sem annars staðar fleygir fram þannig að þetta gerist að meira eða minna leyti með vélum, en ekki að menn séu með blað og blýant að reikna. Ég er ekki í neinum vafa um að allir þeir ágætu menn, sem í ráðuneytum okkar vinna, ef þeir leggja sig niður við það, muni finna framkvæmanlegar leiðir sem þjóna þeim tilgangi sem hér er rætt um. Mér þykir nóg að landsbyggðarmenn verði að búa við dýrari vöru vegna þess að flutningsgjald leggst á vöruna þó að ríkið sé ekki að gera sér þann mun að féþúfu með því að leggja söluskatt á mismuninn.



Herra forseti. Víst er málið ekki einfalt. Það er flókið. En eru ekki söluskattslögin öll og framkvæmd þeirra býsna flókin? Þetta er aðeins eitt atriði sem ekki er svo miklu flóknara en önnur að það þurfi að standa hér í veginum. Það var talað um að erfitt væri að skilja flutningskostnaðinn frá verðinu. Auðvitað yrði það gert með því móti, og það hafa kaupmenn bent á sjálfir, að haldið yrði saman nótum og reikningum yfir flutningskostnað og hann dreginn frá áður en söluskattur er lagður á vöruna. Þetta er m.ö.o. bókhaldsatriði, sem er ekki flóknara en hvað annað sem kaupmenn verða við að búa í versluninni. Auðvitað er hér um að ræða fyrst og fremst að það er um örlitinn tekjumissi ríkissjóðs að ræða. Í fyrra, þegar við reyndum að reikna út hverju þetta mundi nema, var talað um 10 millj. árlega sem það mundi kosta ríkissjóð. Það er talið að jafnvel geti flutningskostnaður numið um 4–5% af söluverði. Þetta er þó nokkur ábót á fólk úti á landi. Við skulum gá að því, að þetta er í flestum tilfellum fólkið sem greiðir fimmfaldan hitunarkostnað á við fólk hér syðra. Þannig má lengi bæta á, ég veit ekki hvað lengi, án þess að bent sé á ranglætið og þess farið á leit svo að ekki verði um villst, að gerð verði tilraun til að lagfæra þetta. Þó að þessu frv. yrði e.t.v. ekki fylgt til hlítar hljóta að vera aðrar leiðir. Hér mun það vera sem fyrr, að það er viljinn sem þarf.



Herra forseti. Ég held að það sé ekki fyrst og fremst flækjan í þessu máli sem er þess valdandi að ekkert gerist. Ég held að hér sé fyrst og fremst um það að ræða og spurningin sé um það, að ríkisvaldið vilji ekki missa þennan spón úr sínum aski, þó að vísu sé ekki mikill, og ég held að það eigi hér mjög vel við, sem hæstv. forsrh. sagði og eru löngu lendfleyg orð, að vilji er allt sem þarf í þessu máli eins og raunar fleiri. Hér er spurningin um hvort stjórnvöld vilja gera tilraun til að jafna kjör fólks í landinu með hliðsjón af búsetu til þess að sem sambærilegastar aðstæður séu um allt land. Ég held því að það sé fyrirsláttur eins og oftar, bæði frá stjórnmálamönnum - í þessu tilfelli hæstv. fjmrh. - og embættismönnum, að mál séu svo flókin að engar leiðréttingar sé hægt að gera. Ég kvaddi mér aðallega hljóðs við þessa umr. í tilefni þess, að á s.l. hausti gerði Alþýðusamband Vestfjarða þá kröfu til ríkisvaldsins, að felldur yrði niður söluskattur af flutningskostnaði. Viðræður áttu sér stað um þetta ásamt fleiri kröfum sem ASV gerði til stjórnvalda við hæstv. forsrh. tvisvar sinnum, og tvívegis fengu aðilar skeyti frá hæstv. forsrh. varðandi þessi mál. Síðara skeytið var innlegg í lausn þeirrar kjaradeilu sem á Vestfjörðum var milli Alþýðusambands Vestfjarða og Vinnuveitendasambands Vestfjarða, og samningar voru undirskrifaðir 15. febr. s.l. Í lok þess skeytis frá forsrh. segir, með leyfi forseta: „Þá verður það mál skoðað, hvernig unnt er að jafna aðstæður fólks vegna búsetu, m.a. með jöfnun flutningskostnaðar.“ Nú spyr ég í áframhaldi af þessu skeyti hæstv. forsrh., sem ég skoða sem túlkun hæstv. ríkisstj. allrar og fyrirheit um að mál verði athuguð og leiðrétt, - ég spyr hæstv. forsrh. og hæstv. fjmrh., sem mun að einhverju leyti hafa verið falið að athuga þetta mál: Hvað hefur verið gert í sambandi við þetta ? Er vinna í gangi í anda þess, að hér verði leiðrétt, eða hefur ekkert verið gert? Ég óska að fá skýr svör því að hér er um að ræða innlegg í lausn kjaradeilu, og a.m.k. velflestir Vestfirðingar trúðu því, að með slík gögn í höndum sem innlegg í kjaradeilu mætti treysta því a.m.k. að málið yrði gaumgæfilega athugað og komist að niðurstöðu. Ég spyr því enn hæstv. ráðh.: Hvað hefur verið gert í þessu máli? Er von á að lausn á því finnist þannig að í þessum þætti, þó ekki sé stór, verði líka leitað leiðréttinga og komið í veg fyrir áframhaldandi ójöfnuð milli fólks með hliðsjón af búsetu í landinu?



Herra forseti. Það mál, sem hér hefur verið til umr., er sannarlega þess vert að það sé rætt. Ég held að það sé ekki neinn ágreiningur um að almennt er vöruverð úti á landi hærra en er í höfuðborginni eða hér á Faxaflóasvæðinu. Það er óréttlæti og þarf að gera gagnráðstafanir þess vegna. En spurningin er að sjálfsögðu sú, hvaða leiðir séu heppilegastar í þessu sambandi. Hv. þm. Karvel Pálmason spurðist fyrir um hvað hefði verið gert í þessu máli og hvað hefði verið rætt um í þessu máli núna seinustu vikurnar. Ég hélt satt að segja að svar mitt við fsp. áðan hefði gefið svar líka við þessari spurningu. Staðreyndin er að við höfum lagt talsverða vinnu í það og haldið marga fundi um það, hvort sú leið, sem hér er gerð fsp. um, gæti komið til greina. Það hafa verið á fundum hjá mér í fjmrn. bæði menn, sem um þetta hafa fjallað áður í rn., og einnig fulltrúar frá skattstjóraembættinu, en þeir hafa ekki getað mælt með þessari leið vegna þess að hún hefur bersýnilega í för með sér ýmsa ókosti sem kynnu að vega þyngra en kostirnir. Þessi leið virðist torvelda mjög verulega söluskattsskil eða örugga innheimtu söluskatts og auka hættuna á undanskotum þannig að sá ávinningur, sem ætti að falla í hlut neytenda, gæti kannske einhvers staðar á leiðinni dottið niður í hendur annarra. Einnig er ljóst að þessi leið eykur mjög verulega vinnu þeirra sem selja vöruna úti um land. Ég hef ekki trú á því t.d., að kaupfélögin úti um land mundu mæla með þessari leið. Ég er viss um að menn sæju að þarna væri mjög verulega aukin vinna á menn lögð, en ávinningurinn mjög smávægilegur í raun og veru, eins og tölurnar, sem ég nefndi áðan, bera vitni um. Það er rétt að rifja upp í þessu sambandi að það voru nefndar ýmsar hugmyndir á sinum tíma. Ég held að inn í þessa umr. væri kannske rétt að koma með þær hugmyndir þannig að menn hefðu þær til samanburðar. Það var rætt um það í tillögum þeirrar nefndar, sem um þetta fjallaði fyrir 6-7 árum, að til greina kæmi að skattkerfinu yrði breytt í því skyni að jafna aðstöðumun vegna mismunandi framfærslukostnaðar, og var lagt til að Hagstofunni yrði falið að gera könnun á framfærslukostnaði á mismunandi stöðum á landinu. Í öðru lagi var lagt til að Framkvæmdastofnun ríkisins yrði falið að gera áætlun um aðgerðir, þ. á m. með styrkbeitingum til að tryggja viðunandi verslunarþjónustu í dreifbýli og flutningsþjónustu út frá verslunarmiðstöðvum sem þjóna viðkomandi byggðarlögum, og að kanna möguleika á endurskipulagningu samgangna til einstakra svæða í því skyni að ná sem ódýrastri tilhögun flutninga fyrir samfélagið í heild. Endurskoðaðar verði reglur um styrki til flóabáta, m.a. með almenna samræmingu á flutningastarfsemi í huga. Í þriðja lagi var nefnt að þjónusta Skipaútgerðar ríkisins yrði stórbætt og þannig stuðlað að lækkun flutningskostnaðar. Komið yrði upp aðstöðu í Reykjavík fyrir vöruafgreiðslu og vörugeymslu þannig að unnt yrði að taka á móti vörum til flutnings hvenær sem væri, séð yrði fyrir samsvarandi aðstöðu á helstu viðkomuhöfnum utan Reykjavíkur, ferðaáætlun yrði við það miðuð að tryggja sem mesta tíðni ferða og yfirleitt stefnt að því, að hámarkstími milli ferða yrði um það bil ein vika, gerð yrði áætlun um endurnýjun skipakosts Skipaútgerðarinnar og komið yrði upp dreifingarkerfi út frá aðalviðkomuhöfnum þannig að flutningaþjónusta Skipaútgerðarinnar næði til fleiri staða og fækka mætti viðkomum. Fleiri atriði voru hér nefnd. Ég er ekki með í höndunum neitt yfirlit um hvernig staðið hefur verið að framkvæmd þessara tillagna. En ég býst við að hv. þm. heyri það, þegar ég kynni og rifja upp þessar tillögur, að sumar þeirra hafa einmitt verið að koma til framkvæmda nú seinustu tvö árin, og þá á ég við stóreflingu á starfsemi Skipaútgerðar ríkisins, m.a. með kaupum á tveimur skipum og endurskipulagningu á ferðatíðni þessara skipa, og fleira sem því tengist, m.a. byggingu vöruafgreiðslu og vörugeymslu hér í Reykjavík. Þessir þættir hafa greinilega allir komist nokkuð vel á leið núna seinustu tvö árin. En ég hygg að hvað fyrri atriðin snertir, sem ég nefndi áðan, hafi ekki mikið verið gert af því sem nefndin gerði tillögur um. Það var raunar í tíð allt annarrar ríkisstjórnar sem þetta nefndarálit var útgefið, þ.e. á árinu 1976. Þá verða menn að bræða það með sér og ræða það frekar, hver beri ábyrgðina á því, að ekki hafi verið frekar unnið að framkvæmd þessara tillagna. En það er sem sagt ljóst, að í þessum efnum hafa margar leiðir verið nefndar og koma áreiðanlega margar til greina aðrar en þær sem hér hafa helst verið til umræðu.



Herra forseti. Ég lagði hér fram fsp., sem útbýtt var í þingi 10. nóv. á s.l. ári, þar sem óskað var eftir upplýsingum um utanlandsferðir á vegum Alþingis, ríkisstj. og ríkisstofnana að meðtöldum ríkisbönkum á árinu 1980 og það sem af var árinu 1981. Þessari fsp. óskaðist svarað skriflega. Ég spurðist fyrir um, hvenær vænta mætti svars, nokkru eftir jólaleyfi eða í byrjun febrúarmánaðar, en nú er að líða að þinglokum og 51/2 mánuður liðinn frá því að þessari fsp. var útbýtt. Ekkert hef ég heyrt frá forsrn. eða forseta Alþingis um hvort það sé von á þessu svari eða ekki. Ég tel hér vera um að ræða þingskyldu sem viðkomandi aðilar hafa, að það beri að svara fsp. Ég var ekki með neina kröfu um að þetta svar bærist innan nokkurra daga. En það er ekki vonlaust fyrir stofnun eins og Alþingi Íslendinga, sem setur þegnum þjóðfélagsins fjölmörg lög þar sem þeir eru krafðir um upplýsingar og gögn í hendur embættismanna, og stofnana, eins og t.d. skattayfirvalda, sem krefjast upplýsinga yfirleitt með 10 daga fyrirvara, að svara ekki í 51/2 mánuð. Því vil ég leyfa mér að beina í fyrsta lagi þeirri fsp. til hæstv. forsrh., hvort þessari fsp. verði svarað áður en þingi lýkur. Í öðru lagi: Ef svo er ekki hver er ástæðan fyrir því, að þetta svar fæst ekki? Hvað er verið að fela? Hver er það sem vill ekki svara? Mér er kunnugt um að forsrn. sendi fsp. strax til hinna ýmsu stofnana. Þá vil ég fá að vita og tel að þingið eigi kröfu á að fá að vita hverjir það eru sem hafa svarað og hverjir hafa ekki svarað og hvaða ástæður liggja til grundvallar því, að þeir, sem ekki svara, hlýða ekki því að svara fsp. sem bornar eru fram með þinglegum hætti? Ég vil taka það fram hér til að forðast allan misskilning, að ég er ekki að flyt ja þessa fsp. af þeirri ástæðu að ég telji að ríkisstj., Alþingi og ríkisstofnanir eigi ekki að sinna því samstarfi sem nauðsynlegt er við erlendar stofnanir og ráð og sérstaklega þó þar sem Ísland hefur gerst aðili. Hins vegar tel ég að svar við fsp. sem þessum sé æðimikið aðhald og hvetji til að fara varlega í sakirnar. Á sama tíma og öllum er sagt að beita aðhaldi held ég að ríkisstj., Alþingi, ríkisbankar og aðrar ríkisstofnanir eigi að gera það einnig. Það er ekki lítið fjármagn sem fer í þessar ferðir. Hæstv. fjmrh. hefur skrifað dreifibréf til stofnana, þar sem hann hefur óskað eftir að dregið sé úr þessum ferðum og kostnaði á þann hátt stillt í hóf. Eitthvað hefur komið á daginn sem gerir það að verkum, að rn. og hæstv. fjmrh. skrifa þetta bréf. Ég skal ekki eyða dýrmætum tíma þingsins á síðustu dögum til að tala um þessi mál öllu meira. Ég vil aðeins skýra, af hverju ég bar fram þessa fsp., og spyrjast fyrir um, af hverju þessi svör koma ekki og hverjir það eru sem hundsa vilja Alþingis að svara þegar um er beðið.



Þegar eftir að hv. 1. þm. Vestf. hafði spurst fyrir um svör við þessari fsp. sinni ræddi ég málið við skrifstofustjóra Alþingis og gerði reyndar grein fyrir því við þá umr., hvernig málin stóðu þá. Ég hef rætt það nokkrum sinnum síðan. Því miður mun þessu starfi ekki vera lokið hjá hv. Alþingi, en að öðru leyti hef ég ekki frekar við það svar mitt að bæta.



Herra forseti. Í fsp. hv. þm. er óskað eftir upplýsingum um utanlandsferðir á vegum Alþingis, ríkisstj. og ríkisstofnana að meðtöldum ríkisbönkum og síðan tekið fram í þrem liðum hverra upplýsinga er óskað, sundurliðaður kostnaður á ýmsa lund. Þegar eftir að fsp. barst forsrn. var öllum þeim stofnunum og aðilum, sem hér eiga hlut að máli, skrifað og beðið um upplýsingar og svör við því sem spurt er um. Frá flestöllum hafa borist svör, en rn. hefur ekki talið rétt að láta prenta þá skýrslu, sem hér er óskað eftir, fyrr en lægju fyrir svör og upplýsingar frá öllum þorra þeirra sem óskað er upplýsinga frá. Eins og hv. fyrirspyrjanda er kunnugt hafa m.a. ekki komið svör frá þeim aðila sem fyrstur er nefndur og upp talinn í fsp. hans. Ég hef látið áður í ljós, að strax þegar það liggur fyrir er ekkert því til fyrirstöðu eða setja svörin í prentun, en meðan ekki liggja fyrir upplýsingar frá þessum fyrsta aðila, sem þar er nefndur, er harla erfitt að ganga endanlega frá þeirri skýrslu.



Herra forseti. Ég þakka svör hæstv. forseta. Sþ. og svör hæstv. forsrh. Mér þykir leitt að heyra að það skuli standa svo lengi á svörum frá Alþingi sem ég tel að eigi að vera öðrum stofnunum til fyrirmyndar í sambandi við svör. Ég óska eftir því og bið hæstv. forsrh. að hugleiða það, hvort ekki sé rétt að forsrn. skrifi bréf þar sem óskað er eftir svari í síðasta lagi tiltekinn dag, sem mér finnst að þurfi ekki að vera langt undan eftir svo langan meðgöngutíma sem þessi fsp. hefur haft. En ef svar verður ekki komið óska ég sem fyrirspyrjandi eftir því, að svör annarra aðila séu prentuð og séu send alþm. þó Alþingi hafi lokið störfum. Þetta vil ég í fullri vinsemd biðja hæstv. forsrh. að athuga.



Herra forseti. Í framhaldi af þeim fsp., sem hv. 1. þm. Vestf. hefur flutt, vil ég minna á að í 32. gr. þingskapalaga segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Ef óskað er skriflegs svars sendir ráðherra forseta það eigi síðar en sex virkum dögum eftir að fsp. var leyfð.“ Í byrjun þessa mánaðar flutti ég tvær fsp. til hæstv. landbrh. Önnur var um kostnað í sambandi við Búnaðarþing og hin var um kostnað í sambandi við lög frá 1979 um afleysingaþjónustu í sveitum. Það er að verða mánuður síðan þessar fyrirspurnir voru fluttar. Það var óskað eftir skriflegum svörum vegna þess hve liðið var á þing og ég vænti þess ekki að koma málunum að á dagskrá með venjulegum hætti. Nú hafa engin svör enn þá borist við þessum fsp. og ég sem fyrirspyrjandi er orðinn uggandi um að þau berist ekki fyrir þinglok, hvort sem þau verða fyrir eða eftir næstu helgi. Hæstv. landbrh. er ekki í salnum, en ég vildi vænta þess, að hæstv. forseti ítrekaði við hann að í 32. gr. þingskapalaganna segir að slík svör eigi að berast sex virkum dögum eftir að fsp. var leyfð. Sá tími er löngu liðinn og þrefalt eða fjórfalt svo, sýnist mér.



Herra forseti. í Vestfirska fréttablaðinu 26. nóv. 1981 birtist frétt um neyðarástand í læknisþjónustu í Dýrafirði. Þar kom m.a. fram að læknislaust hafði þá verið í Þingeyrarlæknisumdæmi síðan um mánaðamótin sept.-okt. Í blaðinu er enn fremur grein eftir ljósmóðurina á Þingeyri, Vilborgu Guðmundsdóttur, þar sem hún skýrir frá því, að þá á dögunum eða í nóvembermánuði hafi það slys hent aldraða vistkonu á elliheimili staðarins, að hún hafi dottið og fótbrotnað og þurft að liggja í fjóra sólarhringa án nokkurrar læknisumönnunar vegna þess að læknir fékkst ekki á staðinn. Fyrst eftir þessa fjóra sólarhringa var flogið með gömlu konuna suður til Reykjavíkur þar sem hún fékk sína fyrstu læknisaðhlynningu. Því miður er þetta ekki einsdæmi. Þó ekki hafi um jafnalvarlegt slys verið að ræða gerðist einnig sambærilegur atburður skömmu síðar þegar barn veiktist. Ekki var þá hægt að ná til læknis og leið nokkur tími áður en hægt var að sinna hinu veika barni. Þetta ástand er að sjálfsögðu algerlega óviðunandi og er ekki því um að kenna, að ekki hafi verið byggð upp mjög þokkaleg aðstaða fyrir starfandi lækni í þessu umdæmi. Mér er ekki kunnugt um að enn hafi neinar breytingar orðið á þessu ástandi. Íbúar í læknisumdæminu eru eðlilega orðnir mjög hvekktir á því að þurfa að búa við það öryggisleysi, að ef eitthvað kemur fyrir, alvarlegt slys eða óhapp, geti þurft að líða margir sólarhringar án þess að hægt sé að ná í hjálp. Þess vegna leyfi ég mér að beina þeirri fsp. til hæstv. heilbrrh. á þskj. 435, hvenær megi vænta þess, að læknir verði fenginn til að þjóna þessu læknisumdæmi. Ég geri mér fyllilega ljóst að það er oft miklum erfiðleikum bundið að fá lækna til að þjóna afskekktum byggðarlögum úti á landi, en ef það er ekki hægt um langa hríð verður alla vega að reyna að gera einhverjar úrbætur til að tryggja fólki, sem á þessum stöðum býr og margt vinnur störf þar sem slysahætta er mikil, eitthvert lágmarksöryggi.



Herra forseti. Vegna þessarar fsp. hv. þm. Sighvats Björgvinssonar er rétt að það komi fram hér, að það hefur gengið betur og betur á síðustu árum að fá lækna til að gegna læknishéruðunum og heilsugæsluumdæmunum í landinu. En þó eru nokkur einmenningslæknishéruð, þ.e. læknishéruð þar sem á að vera heilsugæslustöð H 1, sem hefur reynst mjög erfitt að manna. Ég ætla að nefna þar þrjú sérstaklega. Það eru heilsugæslustöðin á Þingeyri, heilsugæslustöðin á Djúpavogi og heilsugæslustöðin á Kópaskeri. Hvað Þingeyri snertir sérstaklega, sem spurt er um hér, hafa læknar yfirleitt fengist þar til skammtímadvalar á sumrin og haustin, en yfir vetrarmánuðina hefur reynst mjög erfitt og stundum ómögulegt að fá lækna til dvalar. Á Þingeyri var ekki læknir frá því í okt. 1981 og þar til í lok febr. eða byrjun mars samkv. þeim upplýsingum sem ég hef undir höndum. Gert var ráð fyrir að það fengjust læknanemar til að sinna störfum á Þingeyri frá því í marsmánuði, og var vonast til að framhald yrði á því þar til kæmi fram á sumar og kandídatar eða fullmenntaðir læknar fengjust til þessara starfa. Hér er oft notað, eins og menn taka eftir, orðalagið „fást til þessara starfa,“ og það stafar af því, að það er mikið reynt satt að segja, bæði af landlæknisembættinu og heilbrmrn., en þó sérstaklega landlæknisembættinu, til að fá menn til að setjast að á þessum stöðum. En það virðist verða erfiðara og erfiðara að fá menn til að fara í einmenningshéruð. Mér finnst það í rauninni ýta undir að löggjafinn velti því fyrir sér, hvort það verður ekki að koma til móts við þetta með því að viðurkenna þá staðreynd, hvað þetta hefur verið erfitt, og þá með því að sameina einmenningshéruð og gera þau að H 2 umdæmum frekar til að auðvelda að fá menn til starfa. Hinir nýju ungu læknar, sem við höfum fengið út úr skólakerfinu á undanförnum árum með langt framhaldsnám, m.a. í heimilislækningum, eru síst fúsari en aðrir fyrr á árum til að fara í hin afskekktu héruð til erfiðra starfa, svo ekki sé fastar að orði kveðið, - síst fúsari en þeir sem áður gegndu störfum í þessum héruðum árum og áratugum saman. En í þessu sambandi og varðandi Þingeyri er rétt að geta þess, að þar hefur starfað hjúkrunarfræðingur með sérmenntun í ljósmóðurfræðum. Það er mat heilbr.- og trmrn., og mér er mikil ánægja að láta það koma fram hér, að þessi hjúkrunarfræðingur hafi sýnt sérstakan dugnað og samviskusemi í starfi. Þá vil ég og geta þess, að þann tíma, sem ekki hefur verið læknir eða læknanemi á Þingeyri, hefur Flateyrarlæknir átt að hafa reglulega móttöku á Þingeyri og átti m.a. að hafa það á þessum vetri samkv. upplýsingum sem ég hef frá landlæknisembættinu. Herra forseti. Ég hef ekki tök á að svara þessari spurningu með öðrum hætti og vænti þess, að fsp. sé svarað að svo miklu leyti sem það er mögulegt. Þetta svar vekur kannske miklu fleiri spurningar; þegar allt kemur til alls, um almenna stöðu okkar heilsugæsluumdæma í hinum dreifðu byggðum landsins, en ég vil leggja á það áherslu og það er mín skoðun, að það séu einkum tvö umdæmi sem þarna þurfi að athuga mjög vel tvö H 1 umdæmi, þ.e. Djúpivogur og Þingeyri, og ég vil nefna þann möguleika að Alþingi við afgreiðslu fjárlaga í haust fyrir árið 1983 taki beinlínis sérstakt tillit til vandamála af þessum toga við ákvörðun á fjárveitingum til heilsugæslunnar í landinu.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. ráðh. svörin. Mér var raunar ljóst, þegar ég lagði þessa fsp. fram, að þess var vart að vænta að öllu fyllri svör væri hægt að gefa. Ég leyfði mér aðeins að benda á það í sambandi við það sem hæstv. ráðh. sagði áðan, að það er auðvitað ekki úrræði í þessu sambandi að sameina einmenningslæknishéruð, ekki gagnvart Dýrafirði, því vandinn er sá, að yfir alla vetrarmánuðina má segja að það séu engar samgöngur á sjó milli Dýrafjarðar og næstu fjarða og heilsugæslulæknirinn á Flateyri, sem átti að þjóna Dýrafirði, hefur oft í vetur við verstu skilyrði gert ítrekaðar tilraunir til að komast til Þingeyrar til að sinna sjúklingum, en það hefur ekki tekist. Vegurinn hefur verið ófær vestan Dýrafjarðar, og sunnan Dýrafjarðar eru vegir ófærir allan veturinn og það er nú fyrst sem verið er að reyna að opna þá leið. Þessir ungu læknar gætu sjálfsagt, eins og fyrirrennarar þeirra gerðu á sinni tíð, reynt að brjótast í misjöfnum veðrum á sjó til að koma nauðstöddu fólki til hjálpar, og margir reyna það og leggja sig oft í hættu í því sambandi. En það er varla hægt að treysta á það eða ætlast til þess, a.m.k. ekki í því þjóðfélagi sem við nú búum í, að þessir læknismenntuðu menn leggi á sig slíkt erfiði, enda gera þeir það orðið ekki. Staðreyndin verður þá sú, að læknisþjónustan á þeim stöðum, sem svo háttar til um, er jafnvel verri núna, oft miklu verri núna, á árinu 1982, en hún var heilum mannsaldri áður. Það er rétt, að hjúkrunarfræðingurinn, sem ég nefndi í ræðu minni áðan, hefur staðið sig mjög vel í þessu umdæmi við þau erfiðu viðfangsefni sem hann þarf að takast á við. En það er auðvitað ljóst, að sá hjúkrunarfræðingur hefur þurft að taka miklu meiri ábyrgð en eðlilegt er að gera kröfur til fólks með slíka menntun. Ef sú ábyrgð verður öllu þyngri og meiri er hætt við að slíkar heilbrigðisstéttir fáist ekki heldur til þess að setjast að á þessum einangruðu stöðum. Þá má segja að farið sé úr öskunni í eldinn. Ég vil í þessu sambandi biðja menn að hugleiða að hér er um að ræða afturför frá því ástandi í heilbrigðismálum sem var fyrir 50 árum. Á flestum öðrum sviðum og í flestum öðrum byggðarlögum hefur orðið um að ræða mjög mikla framför í heilsugæsluþjónustu á þessum mannsaldri, en gagnvart íbúum þessara einangruðu byggðarlaga hefur framförin breyst í afturför. Þeir eru nú verr settir en þeir voru áður í mörgum tilvikum. Þegar menn ræða hér á Alþingi í sambandi við önnur mál um nauðsyn þess að jafna ýmis mannréttindi, eins og kosningarrétt o.fl., íbúum þéttbýlisins í vil, þá mega menn ekki gleyma því, að grundvallarmannréttindi í landi okkar eru að slasaður maður eða sjúkur geti fengið læknishjálp. Þeirra grundvallarmannréttinda nýtur þetta fólk ekki nema með mikilli fyrirhöfn og oft með því að viðkomandi heilbrigðisstéttir leggi sig í mikla hættu. E.t.v. væri hægt að bæta þetta ástand með því að Alþingi veitti sérstaklega fé á fjárlögum til að bæta samgöngurnar til þessara byggðarlaga. Það er hægt í því tilviki sem hér um ræðir. Það er hægt, án þess að um mjög mikið fé sé að ræða, að bæta þannig um vetrarsamgöngur á landi við Þingeyri að þar sé sæmilega fært undir öllum kringumstæðum frá næsta læknisumdæmi norðan Þingeyrar, þ.e. frá Flateyri, og Ísafirði í svo til öllum tilvikum yfir veturinn. Það væri miklu raunhæfari leið en flestar aðrar að mínu mati, en þá kemur auðvitað í ljós hvort þeir menn, sem tala hvað mest hér um jafnrétti í kosningarrétti fólksins í landinu, fást til þess að leggja fram það fjármagn sem þarf til að tryggja jafnrétti í heilsugæslumálum. Þetta vildi ég aðeins láta koma fram, herra forseti, til að vekja athygli á stöðu fólks sem lítið heyrist frá í fréttum. En hræddur er ég um að það þættu stórfréttir í Reykjavík ef öldruð kona uppi í Breiðholti eða suður í Kópavogi þyrfti að liggja slösuð í fjóra sólarhringa án þess að geta fengið læknishjálp.

Svar iðnaðarráðherra við fyrirspurn Friðriks Sophussonar um nefndir og fjárveitingar, á þskj: 170, sent þm. 26. apríl. Spurt er: 1. Hvaða nefnda og starfshópa hefur iðnaðarráðuneytið stofnað til í tíð núverandi ríkisstjórnar til að vinna að sérstökum málefnum? 2. Hvaða sérfræðinga hefur ráðuneytið fengið til slíkra verkefna? 3. Hver eru verkefni þessara nefnda, starfshópa og sérfræðinga? 4. Hvaða menn eru í þessum nefndum og starfshópum? 5. Hver var kostnaðurinn við þessa starfsemi árið 1980 og hvað er áætlað að hann verði í ár? 6. Hvernig hefur iðnaðarráðuneytið varið eftirfarandi tekjum fjárlagaársins 1981: kr. a) Aðlögunargjald 10 500 000 b) Efling iðnþróunar og tækni- nýjungar 400 000 c) Orkusparnaður 450 000 d) Ullar- og skinnaverkefni 180 000 Í eftirfarandi yfirliti verða teknir saman til glöggvunar eftirtaldir liðir fyrirspurnarinnar. Fyrst 1., 3. og 4. liður. Þá 2. liður. Síðan 5. liður. Og loks 6. liður. I. Svar við 1., 3. og 4. lið fyrirspurnarinnar. Bent er á, að árlega gefur fjármálaráðuneytið, fjárlaga- og hagsýslustofnun, út yfirlit um stjórnir, nefndir og ráð ríkisins. Í skýrslunni, dags. okt. 1981, sem fjallar um stjórnir, nefndir og ráð ríkisins árið 1980, og var að venju dreift til allra þingmanna með frv. til fjárlaga, er að finna tæmandi yfirlit yfir starfshópa, nefndir og stjórnir á vegum iðnaðarráðuneytisins. Jafnframt er bent á svar iðnaðarráðherra við fyrirspurn Halldórs Blöndals á þingskjali 153 1980, um skipun nefnda og verkefni þeirra, en í báðum þessum fyrirspurnum er vikið að sama efni. Við upptalningu nefnda og starfshópa árið 1980 verður því um endurtekningu að ræða. Ríkisstjórn Gunnars Thoroddsens var sem kunnugt er skipuð hinn 8. febrúar 1980, og nær eftirfarandi yfirlit frá þeim tíma til áramóta 1981. Í yfirliti því, sem hér fer á eftir og nær frá 8. febr. 1980 til 31. des. 1981, eru þær nefndir, sem ráðuneytið hefur stofnað á tímabilinu til einstakra ætlunarverka. Annars vegar eru tilgreindar 11 nefndir, er lokið hafa störfum. Hins vegar 20 nefndir, sem ekki höfðu lokið verkefni sínu um síðustu áramót, en sumar hafa skilað áliti síðan. 1) Nefndir, er lokið hafa störfum: Nefnd um vandamál ullariðnaðarins. Hinn 18. febrúar 1980 hóf störf starfshópur um vandamál ullariðnaðarins. Jafet S. Ólafsson, deildarstjóri, formaður. Stefán Gunnlaugsson, deildarstjóri. Gunnlaugur M. Sigmundsson, deildarstjóri. Guðmundur Sigþórsson, deildarstjóri. Starfshópurinn lauk störfum og gerði ráðherra grein fyrir niðurstöðum sínum í júnímánuði 1980. Staríshópur um sykuriðnað. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 6. maí 1980, var skipaður starfshópur til þess að yfirfara skýrslu Áhugafélags um sykuriðnað hf. og Finska Socker Ab., frá 29. febrúar 1980, og að leggja mat á niðurstöður skýrslunnar og tæknilegar forsendur og hagkvæmni þess að reisa og reka sykurverksmiðju í Hveragerði. Jafnframt að taka til athugunar aðra framleiðslu, sem tengst gæti rekstri verksmiðjunnar og ábendingar hafa komið fram um. Hörður Jónsson, framkvæmdastj., formaður. Ragnar Önundarson, aðstoðarbankastjóri. Sigurður Sigfússon, verkfræðingur. Starfshópnum var eigi greidd þóknun á árinu 1980. Hinn 9. apríl 1981 lauk starfshópurinn störfum og skilaði skýrslu til ráðuneytisins. Viðræðunefnd um sameiningu Laxárvirkjunar og Landsvirkjunar. Með bréfi, dags. 3. janúar 1980, var ákveðið að fulltrúar ríkisins í væntanlegum viðræðum um sameiningu Laxárvirkjunar og Landsvirkjunar, þar sem Laxárvirkjun hefur ákveðið að sameinast Landsvirkjun, sbr. 17. gr. laga nr. 59/1965, verði: dr. Jóhannes Nordal, stjórnarformaður Landsvirkjunar. Baldvin Jónsson, stjórnarmaður í Landsvirkjun. Páll Flygenring, ráðuneytisstjóri. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 12 maí 1980, var fjölgað í viðræðunefndinni af ríkisins hálfu: Helgi Bergs, bankastjóri. Pálmi Jónsson, ráðherra. Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur. Með bréfi, dags. 1. mars 1981, skilaði nefndin af sér til ráðuneytisins og lauk þar með hlutverki sínu. Nefnd til rannsókna á nýtingu vindorku. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 2. júní 1980, var skipuð nefnd til rannsókna á nýtingu vindorku í Grímsey. Til að gera áætlun um ofangreint verkefni í samræmi við fjárveitingar, taka ákvarðanir um framkvæmd einstakra þátta þessa verkefnis og hafa yfirumsjón með framgangi þess. Finnbogi Jónsson, verkfræðingur, formaður. Alfreð Jónsson, oddviti. Geir A. Gunnlaugsson, prófessor. Örn Helgason, eðlisfræðingur. Nefndin gerði tillögur um ráðstöfun þeirra 7 m. g. kr., sem ætlaðar voru á árinu 1980, og lagði til að Raunvísindastofnun og Rafmagnsveitur ríkisins hefðu frekari framkvæmdir með höndum. Hefur nefndin þar með lokið hlutverki sínu. Verkefnisstjórn um stálbræðslu. Skipuð 10. júní 1980 til þess að hafa umsjón með gerð hagkvæmniathugunar vegna áforma um byggingu og rekstur stálbræðslu á Íslandi, sem nýta mundi innlent brotajárn. Friðrik Daníelsson, efnaverkfræðingur, formaður. Haukur Sævaldsson, verkfræðingur. Sveinn Erling Sigurðsson, viðskiptafræðingur. Jafet S. Ólafsson, deildarstjóri. Með bréfi til ráðuneytisins, dags. 27. nóvember 1980, skilaði verkefnisstjórnin skýrslu og lauk störfum. Starfshópur um skipulagsmál Orkustofnunar. Með bréfi, dags. 1. ágúst 1980, skipaði iðnaðarráðherra starfshóp til þess að gera tillögur um endurbætur á innra skipulagi og stjórnsýslu á Orkustofnun: Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur, formaður. Kristmundur Halldórsson, deildarstjóri. Jakob Björnsson, orkumálastjóri. Axel Björnsson, eðlisfræðingur. Stefán Sigurmundsson, fulltrúi. Rúnar B. Jóhannesson, fulltrúi. Jón E. Böðvarsson, deildarstjóri. Hinn 15. desember 1980 skilaði starfshópurinn áfangaskýrslu til ráðuneytisins. Starfshópurinn lauk störfum 1. júní 1981 og sendi ráðuneytinu tillögur um deildarskipulag jarðhitadeildar og vatnsorkudeildar Orkustofnunar. Starfshópur til athugunar á hækkunarþörf gjaldskrár Hitaveitu Reykjavíkur. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 21. ágúst 1980, var skipaður starfshópur til þess, í samræmi við ákvörðun ríkisstjórnarinnar, að gera á vegum iðnaðarráðuneytisins og Reykjavíkurborgar áætlun til nokkurra ára um þörf á hækkun á vatnsverði Hitaveitu Reykjavíkur, með hliðsjón af áformum um vatnsöflun, stækkun dreifikerfis og aðrar framkvæmdir. Kristmundur Halldórsson, deildarstjóri, formaður. Valdimar K. Jónsson, form. stjórnar veitustofnana Reykjavíkurborgar. Stefán Reynir Kristinsson, viðskiptafræðingur. Starfshópurinn skilaði skýrslu og lauk störfum í janúar 1982. Starfshópur um stöðu hitaveitna. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 21. október 1980, var skipaður starfshópúr til þess að kynna sér fjárhags- og rekstrarerfiðleika hitaveitna Suðureyrar, Blönduóss og Siglufjarðar, greina orsakir þess vanda, sem um er að ræða, og benda á leiðir til úrbóta. Einnig að kanna hvort og með hvaða hætti ríkið gæti stuðlað að lausn erfiðleika þessara fyrirtækja. Kristmundur Halldórsson, deildarstjóri, formaður. Magnús Pétursson, skrifstofustjóri. Karl Ómar Jónsson, ráðgjafarverkfræðingur. Hinn 3. mars 1981 lauk starfshópurinn störfum og skilaði skýrslu til ráðuneytisins. Starfshópur nm sveitarafvæðingu. Skv. tilmælum iðnaðarráðherra með bréfi, dags. 16. mars 1981, var myndaður starfshópur til þess að fjalla um framhald sveitarafvæðingar, þ.e. undirbúa tillögur varðandi rafvæðingu sveitabýla, sem enn eru utan við samveitur. Páll Flygenring, ráðuneytisstjóri, formaður. Baldur Helgason, tæknifræðingur. Gunnar Haraldsson, hagfræðingur. Starfshópurinn lauk störfum og skilaði greinargerð, dags. 15. maí 1981. Starfshópur til athugunar á skattlagningu ÍSA L. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 9. janúar 1981, var settur á fót starfshópur til athugunar á skattlagningu Íslenska álfélagsins hf. Ragnar Árnason, hagfræðingur, formaður. Árni Kolbeinsson, deildarstjóri. Halldór V. Sigurðsson, ríkisendurskoðandi. Starfshópurinn lauk störfum og skilaði áliti til iðnaðarráðherra 19. febrúar 1981. Starfshópur um byggðalínur. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 6. maí 1981, var komið á laggirnar starfshóp til þess að fjalla um byggðalínur. Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur, formaður. Þröstur Ólafsson, aðstoðarmaður ráðherra. Magnús Pétursson, skrifstofustjóri. Kristján Jónsson, rafmagnsveitustjóri. Guðjón Guðmundsson, rekstrarstjóri. Jóhann Már Maríusson, yfirverkfræðingur. Agnar Olsen, verkfræðingur. Hinn 13. nóvember 1981 skilaði starfshópurinn áliti, dags. 7. september 1981, þar sem komist var að niðurstöðu um hvaða framkvæmdir við byggðalínur séu nauðsynlegar á næstu árum. 2) Nefndir, er eigi höfðu lokið störfum 31. des. 1981: Verkefnisstjórn frumáætlunar um kísilmálmverksmiðju. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 25. febrúar 1981, var skipuð verkefnisstjórn til að láta gera athugun um kísilmálmverksmiðju hér á landi, er feli í sér frumhönnum ásamt hagkvæmniathugun. Finnbogi Jónsson, deildarstjóri, formaður. Hörður Jónsson, framkvæmdastjóri. Jón Steingrímsson, verkfræðingur. Hinn 31. maí og 13. nóvember 1981 skilaði verkefnisstjórnin áfangaskýrslum í ráðuneytið. Nefnd varðandi steinullarverksmiðju. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 14. mars 1980, var skipuð nefnd til þess að kanna nánar forsendur fyrir athugun á staðarvali steinullarverksmiðju. Vilhjálmur Lúðvíksson, framkvæmdastjóri, formaður. Bjarni Einarsson, framkvæmdastjóri. Hörður Jónsson, framkvæmdastjóri. Svavar Jónatansson, framkvæmdastjóri. Þorsteinn Þorsteinsson, bæjarstjóri, Sauðárkróki. Með bréfi, dags. 25. apríl 1980, skilaði nefndin áliti. Að fengnum tillögum var nefndarmönnum falið með bréfi ráðuneytisins, dags. 29. apríl 1980, að starfa áfram og kanna hagkvæmni steinullarverksmiðju og gera tillögur til ráðuneytisins um staðarval fyrir slíkt fyrirtæki. Verkefnisstjórn í rafiðnaði (VÍR). Með bréfi ráðuneytisins, dags. 29. apríl 1980, var skipuð sérstök verkefnisstjórn þróunarverkefnis, til þess að efla framleiðslu rafbúnaðar og rafeindatækja í landinu, með hliðsjón af þeirri öru aukningu, sem fyrirsjáanleg er hérlendis í hagnýtingu hvers kyns rafbúnaðar og hugbúnaðar, sem honum tengist. Guðrún Hallgrímsdóttir, deildarstjóri, formaður. Björn Kristinsson, verkfræðingur. Hlöðver Örn Ólafsson, rekstrartæknifræðingur. Hörður Jónsson, framkvæmdastjóri. Dr. Ingjaldur Hannibalsson, iðnaðarverkfræðingur. Páll Theódórsson, eðlisfræðingur. Sigurður Magnússon, rafvirki. Frá september 1980 til nóv. 1981 starfaði Stefán Guðjohnsen, tæknifræðingur, sem verkefnisstjóri VÍR. Verkefnisstjórnin hefur látið gera úttekt á framleiðslumöguleikum fyrir rafiðnað á ýmsum sviðum atvinnulífsins, m.a. raforkuiðnað og fiskiðnað. Hópurinn skilaði áfangaskýrslu á árinu 1981. Ráðgjafarnefnd um undirbúning virkjana Jökulsár í Fljótsdal og Blöndu. Skipuð með bréfi ráðuneytisins, dags. 5. maí 1980. Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur, formaður. Jakob Björnsson, orkumálastjóri. Jóhannes Nordal, formaður stjórnar Landsvirkjunar. Kristján Jónsson, rafmagnsveitustjóri. Nefnd til að gera tillögur um verðlagningu á orku. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 4. september 1980, var skipuð nefnd til þess að gera tillögur um verðlagningu á orku. Kristmundur Halldórsson, deildarstjóri, formaður. Finnbogi Jónsson, verkfræðingur. Eiríkur Briem, hagfræðingur. Guðmundur Helgason, raffræðingur. Nefndin er enn að störfum. Nefnd um hagnýtar hafsbotnsrannsóknir. Með bréfi, dags. 4. september 1980, var skipuð nefnd til ráðgjafar um undirbúning olíuleitar við Ísland og stefnumótun í því sambandi. Nefndin kemur í stað starfshóps, er skipaður var með bréfi ráðuneytisins, dags. 30. maí 1978. Árni Þ. Árnason, skrifstofustjóri, formaður. dr. Vilhjálmur Lúðvíksson, framkvæmdastjóri, varaformaður. Benedikt Sigurjónsson, hæstaréttardómari. Guðmundur Eiríksson, þjóðréttarfræðingur. Guðmundur Magnússon, verkfræðingur. Dr. Guðmundur Pálmason, forstöðumaður jarðhitadeildar Orkustofnunar. Jón Ólafsson, haffræðingur. Þóroddur Th. Sigurðsson, verkfræðingur. Karl Gunnarsson, jarðeðlisfræðingur er ritari nefndarinnar. Hefur nefndin skilað álitsgerðum til iðnaðarráðherra á árunum 1980 og 1981 og er enn að störfum. Ólafur Egilsson, sendifulltrúi, var upphaflega skipaður í nefndina. Hann hefur vegna breyttra starfa látið þar af störfum, en sæti hans tók Guðmundur Eiríksson, þjóðréttarfræðingur. Nefnd um staðarval til iðnreksturs. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 3. október 1980, var skipuð nefnd til að kanna hvar helst komi til álita að reist verði iðjuver í tengslum við nýtingu á orku og hráefnalindum landsins. Þorsteinn Vilhjálmsson, eðlisfræðingur, formaður. Vilhjálmur Lúðvíksson, verkfræðingur. Ingimar Sigurðsson, deildarstjóri. Sigurður Guðmundsson, skipulagsfræðingur. Haukur Tómasson, jarðfræðingur. Ritari er Bragi Guðbrandsson, lektor. Nefndin hefur ráðið Pétur Stefánsson, verkfræðing, Almennu verkfræðistofunnar, til starfa á sínum vegum. Starfshópur um stöðu jarðvarmaveitna ríkisins og jarðborana ríkisins. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 21. október 1980, var skipaður starfshópur til athugunar og tillögugerðar um úrbætur á rekstrarlegri og fjárhagslegri stöðu Jarðvarmaveitna ríkisins og Jarðborana ríkisins. Kristmundur Halldórsson, deildarstjóri, formaður. Edda Hermannsdóttir, fulltrúi. Sveinbjörn Björnsson, eðlisfræðingur. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 5. nóvember 1980, var auk þess skipaður í hópinn Glúmur Björnsson, skrifstofustjóri. Starfshópurinn gekk frá skýrslu um Jarðboranir ríkisins í nóv. 1981. Starfshópur um orkusjóð. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 28. október 1980, var skipaður starfshópur til þess að athuga fjármál orkusjóðs, viðskipti hans við ríkissjóð, orkufyrirtæki og lántakendur. Páll Flygenring, ráðuneytisstjóri. Brynjólfur Sigurðsson, hagsýslustjóri. Jakob Björnsson, orkumálastjóri. Starfshópurinn er enn að störfum. Orkustefnunefnd. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 9. janúar 1981, var skipuð svonefnd orkustefnunefnd. Í bréfinu segir m.a.: „Í samræmi við ákvæði stjórnarsáttmála hefur ráðuneytið ákveðið að skipa nefnd fulltrúa núverandi stjórnarflokka sér til aðstoðar við undirbúning að þessari stefnumótun. Markmiðið er að draga upp sem heildstæðasta mynd af þróunarkostum í orkumálum landsmanna fram til næstu aldamóta með hliðsjón af æskilegri þróun atvinnulífs og byggðar í landinu.“ Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur, formaður. Þóroddur Th. Sigurðsson, verkfræðingur. Edgar Guðmundsson, verkfræðingur. Guðmundur G. Þórarinsson, alþingismaður. Kjartan Ólafsson, ritstjóri. Þorsteinn Ólafsson, fulltrúi. Ritari nefndarinnar er Finnbogi Jónsson, deildarstjóri. Starfshópur til athugunar á raforkuverði til ÍSA L. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 9. janúar 1981, var settur á fót starfshópur til athugunar á raforkuverði til Íslenska álfélagsins hf. Finnbogi Jónsson, deildarstjóri, formaður. Kristján Jónsson, rafmagnsveitustjóri. Jóhann Már Maríusson, yfirverkfræðingur. Gunnlaugur Jónsson, eðlisfræðingur. Verkefnisstjórn um eflingu eftirmenntunar og starfs þjálfunar í iðnaði. Með bréfum ráðuneytisins, dags. 14. og 18. maí 1981, var skipuð verkefnisstjórn til að hafa forustu um að efla eftirmenntun og starfsþjálfun í iðnaði. Þetta var gert í samræmi við tillögur eftirmenntunarnefndar, sem skipuð var af iðnaðarráðherra hinn 11. október 1979, og að höfðu samráði við fræðsluyfirvöld, hagsmunasamtök í iðnaði, tæknistofnanir iðnaðarins og fleiri aðila. Atli Marinósson, vélstjóri, formaður. Guðmundur Pálmi Kristinsson, verkfræðingur. Jónas Sigurðsson, fulltrúi. Sigurður Guðmundsson, viðskiptafræðingur. Sveinn Sigurðsson, tæknifræðingur. Byggingarnefnd Landssmiðjuhúss. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 15. júlí 1981, var skipuð sérstök byggingarnefnd til þess að hafa yfirumsjón með byggingu nýs verkstæðishúss Landssmiðjunnar við Skútuveg 7 í Reykjavík. Gunnar Guttormsson, deildarstjóri, formaður. Ágúst Þorsteinsson, forstjóri. Gunnlaugur M. Sigmundsson, deildarstjóri. Nefnd til samningaviðræðna við Landsvirkjun. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 7. ágúst 1981, var skipuð nefnd til þess að taka þátt í samningaviðræðum við Landsvirkjun um: að reisa og reka Blönduvirkjun, Fljótsdalsvirkjun og Villinganesvirkjun, að taka við meginstofnlínum landsins sem eignar- og rekstraraðili, svo og að ræða önnur mál, sem upp kunna að koma í þessu sambandi. Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur, formaður. Helgi Bergs, bankastjóri. Eggert Haukdal, alþingismaður. Kristján Jónsson, rafmagnsveitustjóri. Ritari nefndarinnar: Pétur G. Thorsteinsson, lögfræðingur. Nefnd til viðræðna við Alusuisse. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 31. júlí 1981, var skipuð nefnd til þess að eiga viðræður við Alusuisse um skoðanaágreining fyrirtækisins og ríkisstjórnarinnar vegna samninga aðilanna um álbræðslu í Straumsvík og endurskoðun á þeim samningum. Tilnefndir af iðnaðarráðherra: Vilhjálmur Lúðvíksson, framkvæmdastjóri, formaður, Halldór V. Sigurðsson, ríkisendurskoðandi, Stefán Svavarsson, löggiltur endurskoðandi, svo og Ragnar Aðalsteinsson, hrl., sem lögfræðilegur ráðunautur. Frá aðilum að ríkisstjórn: Guðmundur G. Þórarinsson, alþingismaður, Ingi R. Helgason, forstjóri, Þóroddur Th. Sigurðsson, verkfræðingur. Frá stjórnarandstöðuflokkum: Hjörtur Torfason, hrl., Sigþór Jóhannesson, verkfræðingur. Ritari nefndarinnar: Pétur G. Thorsteinsson, lögfræðingur. Orkusparnaðarnefnd. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 27. ágúst 1981, var skipuð nefnd til að vinna að orkusparnaði og hagkvæmri orkunotkun. Skyldi nefnd þessi taka við störfum orkusparnaðarnefndar, er skipuð var með bréfi ráðuneytisins, dags. 2. ágúst 1979. Björn Friðfinnsson, fjármálastjóri, formaður. Björn Marteinsson, verkfræðingur, varaformaður. Ólafur Eiríksson, tæknifræðingur. Bergsteinn Gizurarson, verkfræðingur. Ritari nefndarinnar: Jón Ingimarsson, verkfræðingur. Nefndin hefur staðið að margvíslegri kynningarstarfsemi, útgáfu fræðslurita, ráðstefnu um hagkvæmari orkunotkun við rekstur húsnæðis o.fl. Samstarfsnefnd um eldsneytismál. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 1. október 1981, var skipuð samstarfsnefnd um eldsneytismál, er vinni að samræmingu aðgerða og athugana til þess að tryggja þjóðinni hagkvæman og öruggan aðgang að eldsneyti horft til lengri tíma. Skal nefndin skila tillögum í áföngum eftir því sem málum miðar áfram. Vilhjálmur Lúðvíksson, framkvæmdastjóri, formaður. Finnbogi Jónsson, deildarstjóri. Indriði Pálsson, forstjóri. Jakob Björnsson, orkumálastjóri. Jón Júlíusson, deildarstjóri. Jónas Elíasson, prófessor. Verkefnisstjórn vegna hagkvæmnisathugunar magnesíumframleiðslu. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 7. ágúst 1981, var skipuð verkefnisstjórn til að hafa yfirumsjón með hagkvæmnisathugun og nauðsynlegum rannsóknum vegna magnesíumframleiðslu hér á landi. Finnbogi Jónsson, deildarstjóri, formaður. Gamalíel Sveinsson, viðskiptafræðingur. Sverrir Þórhallsson, efnaverkfræðingur. Vilhjálmur Lúðvíksson, framkvæmdastjóri. Verkefnisstjóri er Friðrik Daníelsson, framkvæmdastjóri, Iðntæknistofnun Íslands, og ritari verkefnisstjórnar Egill Einarsson, efnaverkfræðingur á Iðntæknistofnun. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 26. október 1981, var verkefnisstjórninni jafnframt falið, uns annað verður ákveðið, að annast áframhaldandi athuganir á natríumklóratframleiðslu hér á landi. Starfshópur varðandi orkusparnað og mengunarvarnir í fiskimjölsverksmiðjum. Með bréfi ráðuneytisins, dags. 7. ágúst 1981, var skipaður starfshópur til þess að fjalla um aðgerðir til að hraða mengunarvörnum og orkusparnaði í fiskimjölsverksmiðjum, sbr. samþykkt á fundi ríkisstjórnarinnar 13. júlí 1981. Guðrún Hallgrímsdóttir, deildarstjóri, formaður. Brynjólfur Sigurðsson, fyrrverandi hagsýslustjóri. Ingimar Sigurðsson, deildarstjóri. Bogi Þórðarson, aðstoðarmaður ráðherra. Starfshópurinn skilaði tillögum til iðnaðarráðherra 1. des. 1981. Verkefnisstjórn til að hafa umsjón með hagkvæmniathugun áliðju. Með bréfi; dags. 4. desember 1981, var skipuð verkefnisstjórn til þess að gera hagkvæmniathugun á hugsanlegri íslenskri áliðju. Óskað var eftir að verkefnisstjórnin annist fyrir ráðuneytisins hönd viðræður við ÅSV. og VST. um umrædda hagkvæmniathugun og verkaskiptingu aðila og leggi tillögur þar að lútandi fyrir ráðuneytið. Verkefnisstjórnin var skipuð þrem fulltrúum úr Orkustefnunefnd og ritara hennar. Tryggvi Sigurbjarnarson, verkfræðingur, formaður. Þóroddur Th. Sigurðsson, verkfræðingur. Guðmundur G. Þórarinsson, alþingismaður. Finnbogi Jónsson, deildarstjóri. II. Svar við 2. lið fyrirspurnarinnar. Eftirfarandi er skrá yfir einstaklinga og aðila, er starfað hafa á því tímabili, sem hér um ræðir, fyrir ráðherra, ráðuneytið eða nefndir á þess vegum að sérstökum verkefnum. Almenna verkfræðistofan hf. ýmis iðnþróunarverkefni, staðarval stóriðju, kísilmálmverksmiðja o.fl. Ágúst Valfells eldsneytismál. Bergur Jónsson endurskoðun rafmagnseftirlitsmála. Bragi Guðbrandsson v. staðarvalsnefndar. Birgir Björn Sigurjónsson ýmis ráðgjöf á sviði orku- og iðnaðarmála. Barrow G. (USA) orkufrekur iðnaður. Benedikt Sigurjónsson lögfræðileg ráðgjöf. Bjarni Einarsson steinullarverkefni. Björn Þ. Guðmundsson lögfræðileg ráðgjöf. Commodities Research Unit (London) v. kísilmálmframleiðslu. Coopers & Lybrand (London) v. Ísal og Alusuisse. D. J. Freeman & Co. (London) lögfræðileg ráðgjöf. Elías Davíðsson ráðgjöf um áliðju. Elkem AS (Nor.) kísilmálmverkefni. Emil Bóasson v. staðarvalsnefndar. Endurskoðunarskrifstofa Svavars Pálssonar endurskoðunarstörf. Mr. George C. O. Farrell (Ástralíu) ráðgjöf um áliðju. Fjarhitun hf. verkfræði- og ráðgjafarstörf. Forverk hf. vegna kísilmálmverkefnis. G.O. Gutman & Co. (Ástralía) ráðgjöf um áliðju. Gamalíel Sveinsson v. sjóefnavinnslu. Garðar Ingvarsson v. orkufreks iðnaðar. Gunnar Ingimundarson v. rafskautaverksmiðju. Hnit hf. v. kísilmálmverkefnis. Hörður Jónsson v. steinullarverkefnis. Iðntæknistofnun Íslands v. steinullarverkefnis. Ingi R. Helgason lögfræðileg ráðgjöf, súrálsmál o.fl. Jón Hálfdánarson v. kísilmálmframleiðslu. Jón L. Hilmarsson verkefni í rafiðnaði (VÍR). Jón Steingrímsson stálbræðsla. Kristján Jónsson ráðgjafarstörf á sviði orkumála. Lindsay Marketing Service (Engl.) steinullarverkefni. Samuel Moment (USA) ráðgjafarstörf v. áliðju. Magnús Magnússon kísilmálmverksmiðja. Orkustofnun v. eldsneytisframleiðslu. Ólafur H. Árnason aðföng v. áliðju. Rafagnatækni verkefnisstjórn í rafiðnaði (VÍR). Rafhönnun verkfræðileg ráðgjöf, pappírsverksmiðja, raftækniverkefni (VÍR). Rafteikning hf. verkfræði- og ráðgjafarstörf. Ráðgjöf og hönnun trjákvoðuverksmiðja o.fl. Ragnar Aðalsteinsson lögfræðileg ráðgjöf. Ragnar Árnason hagfræðileg ráðgjöf. Ragnar Önundarson v. sykurverksmiðju. Dr. P. Schneider (Þýskaland) v. kísilmálmverkefnis. Sigfús Björnsson v. rafiðnaðarverkefnis. Stefán Guðjohnsen verkefnisstjórn í rafiðnaði (VÍR). Synthetic Fuels Association (USA) v. eldsneytisframleiðslu. Sæmundur Óskarsson v. rafiðnaðarverkefnis. Tækniþjónusta Kópavogs v. rafiðnaðarverkefnis. Jan Uggla (Svíþjóð) v. stálbræðslu. Mr. Carlos M. Varsavsky sérfræðiþjónusta v. áliðju. Verk- og kerfisfræðistofan v. rafiðnaðarverkefnis. Verkfræðistofa Austurlands v. kísilmálmverkefnis. Verkfræðistofa Baldurs Líndal verkfræðileg ráðgjafarstörf v. sjóefnavinnslu, trjákvoðuverksmiðju. Verkfræðistofa Guðmundar og Kristjáns v. rafiðnaðarverkefnis. Verkfræðistofa Helga Sigvaldasonar v. verðlagningar á orku. Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen hf. verkfræði- og ráðgjafarstörf. Viggó Benediktsson v. rafeindaiðnaðar. Vilhjálmur Lúðvíksson ráðgjafarstörf á sviði iðnþróunarmála. Þorsteinn Ólafsson v. eldsneytisframleiðslu. Þorsteinn Vilhjálmsson ráðgjafarstörf v. staðarvals stóriðju. Þóroddur Th. Sigurðsson ráðgjafarstörf v. orkumála. III. Svar við 5. lið fyrirspurnarinnar. Þóknanir, sem greiddar voru á tímabilinu til umræddra nefnda, námu samtals á árinu 1980 kr. 50 000,- (nýkr.) 1981 kr. 203 910,-. Greiðslur til stofnana, fyrirtækja og einstaklinga, er störfuðu að sérstökum verkefnum, námu samtals á árinu 1980 kr. 636 712,- (nýkr.) 1981 kr. 5 648 238,-. IV. Svar við 6. lið fyrirspurnarinnar. a) Aðlögunargjald 10 500 þús. kr. Ráðstöfun: Allar upphæðir í þús. kr 1. Iðnrekstrarsjóður 5 500 5 500 2. Iðnþróunaraðgerðir: 21 Húsgagnaverkefni 303 22 Verkefnisstjórn í rafiðnaði 462 23 Iðnþróunarverkefni SMS 277 24 Sælgætisverkefni 200 25 TSÍ Efling iðnþróunarstarfs 200 29 Annað ýmislegt 217 1 659 - 3. Nýiðnaðarathuganir: 31 Eldsneytisframleiðsla 152 32 Álframleiðsla og úrvinnsla 25 33 Stálframleiðsla 90 34 Sykur 49 35 Steinull 378 36 Salt 70 37 TSÍ v/rafbræðslu o.fl. 200 38 Annað 536 1 477 4. Til svæðisáætlana í landshlutunum: 41 Iðnþróunarfulltrúar 688 688 5. Starfsþjálfun: 51 Fataverkefni 692 52 Til eftirmenntunar 500 59 Annað 77 1 269 Samtals 10 593 Fjárlagaliður Iðja og iðnaður. Þús. kr. b) Efling iðnþróunar og tækninýjunga 400 Ráðstöfun: Upph. í þús. kr. 1. Ýmsar athuganir og styrkir 240 2. Samstarfsnefnd um iðnþróun 43 3. Rannsóknir á notkun svartolíu 12 4. Ýmis nefndalaun 39 5. Málefni Sölustofnunar lagmetis og Siglósíldar 5 6. Málefni Orkustofnunar 36 7. Álmál 40 8. Virkjunarréttur fallvatna 33 10 Orkuþing 21 Samtals 469 Auk þess hefur verið færður á þetta viðfangsefni kostnaður við umfangsmikil verkefni sem unnið hefur verið að í samræmi við stjórnarsáttmála. Orkustefnunefnd 197 Sameining Laxárvirkjunar - Landsvirkjunar, Byggðalínur 75 Undirbúningur næstu virkjana 86 Ýmis hitaveitumál 122 Samtals 480 Samtals á viðfangsefnið 949 Þús. kr. c) Orkusparnaður 450 Ráðstöfun: Allar upphæðir í þús. kr. Orkusparnaðarnefnd 141 Námskeið í stillingu 65 Rannsóknir og styrkir 40 Auglýsingarstarfsemi, orkusparnaður 100 Þátttaka í ráðstefnum og norrænt samstarf 51 Gerð námsefnis 43 Samtals 440 Þús. kr. d) Ullar- og skinnaverkefnið 180 Ráðstöfun: Allar upphæðir í þús. kr. 1. Útflutningsmiðstöð iðnaðarins 120 2. Iðntæknistofnun Íslands 60 Samtals 180 Varið til að styrkja framleiðsluráðgjöf og útflutningsviðleitni í þessum greinum á vegum ofangreindra stofnana. Sameinað þing, 80. fundur. Þriðjudaginn 27. apríl, kl. 2 miðdegis. Afbrigði vegna almennra stjórnmálaumræðna.