arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. minni hl. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Ég hef borið fram brtt. á þskj. 283, en hef ekki haft tækifæri til að ræða hana við sjútvn. Ég vil því mjög mælast til þess, að hæstv. forseti taki málið út af dagskrá í dag og fresti umr. Ég skal láta taka málið fyrir í sjútvn. strax á morgun, svo að ekki þurfi að tefja framgang þess, en mér þætti eðlilegt, að till. yrði rædd við n., áður en hún kemur til afgreiðslu.

Forseti (BSt): Mér þykir rétt að verða við þessum tilmælum hv. form. sjútvn., og er umr. þá frestað og málið tekið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Vegna þess orðalags, sem er á minni brtt. á þskj. 224, þar sem í henni er gengið út frá því, að þetta frv. sé orðið að lögum fyrir 29. janúar s.l., þá getur sú brtt. ekki komið undir atkv., eins og hún er orðuð. Hún var borin fram það snemma, að ég gerði þá ráð fyrir, að hún gæti komið til atkv. En ég verð að taka hana aftur við þessa umr. og bera hana þá fram aftur við 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég viðhafði þau orð hér um daginn, að stjórnin gerði sér ekki far um að vera við til þess að hafa framsögu á stjfrv. Nú sýna stólarnir sig. Enginn ráðh. og engin framsaga. Það þýðir víst ekki að spyrja tóma stólana, hvort menn séu ánægðir með það, að landinu er stjórnað fjárlagalaust helminginn af árinu. Þetta sýnir, að stjórnin ætlar þinginu að koma saman svo seint, að ekki sé hægt að koma saman fjárl. fyrir áramót. Ég geri ráð fyrir, að málið fari til n. og að hún fái upplýsingar hjá ríkisstj. Auðvitað hefur stjórnin heimild til þess að kalla þingið saman fyrr, en hún kærir sig sýnilega ekki um að slá því föstu í l. að hafa fjárl. tilbúin fyrir það ár, sem þau eiga að gilda fyrir. Mér finnst þessi framkoma vera fyrir neðan allar hellur, að hafa ekki framsögu á sínum málum hér og vera ánægð með það sleifarlag, sem er á þessum m álum, og ætla að viðhalda því með löggjöf framvegis.

Forseti (BSt): Komið hefur fram till. um að vísa frv. til allshn. Ég vil vekja athygli á því, að samkv. eðli málsins verður að liggja fyrir álit frá n. á mánudag og málið að afgreiðast þann dag, því að annars lendir Alþ. í stjórnarskrárabroti. Vegna þess, að fundir falla niður á þriðjudag sökum jarðarfarar, þarf frv. að afgreiðast sem lög á mánudag með ákveðnum hætti, en að sjálfsögðu mun ég bera upp till. um að vísa frv. til nefndar. Frv. vísað til allshn. með 6:4 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: HermJ, KK, PZ, RÞ, StgrA, VH. nei: ÞÞ, GJ, LJóh, BSt. GÍG greiddi ekki atkv. 6 þm. (BBen, BrB, EE, FRV, HG, JJós) fjarstaddir. 4 þm. gerðu svofellda grein fyrir atkvæði sínu:



Ég tel, að þetta mál liggi svo skýrt fyrir, að ekki sé nauðsynlegt að vísa því til nefndar, og segi því nei.



Hér er aðeins um heimildarlög að ræða, svo að það er á valdi forseta Íslands að kalla þingið saman hvenær sem vera skal. Ég sé þess vegna ekki ástæðu til að tefja tímann og segi nei.



Ég geri ekki ráð fyrir, að það breyti miklu, þó að málinu sé vísað til n. Hins vegar get ég fallizt á það, ef tími vinnst til þess, þar sem full ástæða er til þess að taka til umræðu í n. og á Alþ. einmitt þetta atriði, um samkomudag reglulegs Alþ., sem er að verða mikið vandamál, og þyrfti að fá um þetta ákveðna skipun, sem afstýrði, að viðhöfð yrðu þau vinnubrögð, sem nú tíðkast. Greiði ég því atkvæði með því, að frv. verði vísað til n., til þess m.a. að athuga þetta atriði.



Ég get að vísu fyllilega fallizt á það, sem hv. þm. Str. (HermJ) sagði, að það þarf að koma nýrri skipun á þetta. Það gengur ekki þetta ár eftir ár, að ákveða alltaf með nýjum og nýjum l., hvenær Alþ. skuli koma saman. En ég tel engar líkur til, að þd. geti ráðið við það mál til mánudags, en fyrir þann dag þarf málið að fá afgreiðslu, og segi ég þess vegna nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég innti eftir því síðast þegar þetta mál var hér til umr., hvort það lán, sem ríkissjóður hefur tekið vegna togarakaupanna, mundi ekki vera til lengri tíma en gert er ráð fyrir í brtt. 297 að lánið verði endurgreitt, en þar er gert ráð fyrir, að lánið verið endurgreitt á 15 árum. Ég lýsti líka yfir, að ég mundi fylgja þeirri till., þ.e.a.s. eftir að henni hefði verið breytt í samræmi við þær upplýsingar, sem fengjust um þennan lánstíma. Nú hafa mér borizt frá hæstv. fjmrh. upplýsingar um það, að lánstíminn sé 20 ár, eins og ég ætlaði, og vildi ég því leyfa mér að leggja fram skriflega brtt. við brtt. 297, sem fer í þá átt, að í stað 15 ár í 3. málslið till. komi 20 ár, og lánið verði veitt viðkomandi bæjarfélögum til sama tíma og ríkissjóður sjálfur fær lánið. Ég hygg, að þetta þurfi ekki að valda ágreiningi, því að um þetta hljóta allir að vera sammála, enda er þetta til leiðréttingar á till. 297, því að eftir því, sem ég skildi hv. flm., þá hefur hann ætlazt til, að þetta væri svo, þó hann hafi haldið, að lánstíminn væri 15 ár.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. er nú komið frá Ed., og hafa þar verið gerðar á því nokkrar breytingar. Flestar þeirra eru smávægilegar og tvær aðeins leiðréttingar á prentvillum. Segja má, að aðeins sé um eina efnisbreytingu að ræða, en það er breyt. á 10. gr., þar sem ákveðið er, að ef einstök sýslufélög nota sér heimild laganna til að leggja fram meira fé til bjargráðasjóðs viðkomandi héraðs, en tilskilið er, þá skuli ríkissjóður greiða hálft gjald þar á móti. Ég hygg, að landbrh. geti fyrir sitt leyti fallizt á þessa breytingu, en hinar aðrar fela aðeins í sér smávægilegar orðalagsbreyt., sem hvorki gerir til né frá um, og leggur n. til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég bar fram þá fyrirspurn fyrir nokkrum dögum, hvað liði afgreiðslu fjvn. á till. um kaup á helicopterflugvélinni, sem hér hefur verið til reynslu. Ég hef ekki enn séð neitt nál. og vil því mælast til, að n. afgreiði málið sem fyrst á einn eða annan hátt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með l. nr. 1/1950, í sambandi við ríkisábyrgð á útflutningsvörum bátaútvegsins, er svo ákveðið, að sú tekjuöflun, sem í frv. greinir, skuli í gildi vera til 1. marz. Nú hefur ekki getað orðið úr því, að aðrar varanlegri ráðstafanir væru settar fyrir þann tíma, sem tækju við af þeim, eins og í öndverðu var gert ráð fyrir. Því er nú farið fram á, að þessi heimild gildi einn mánuð í viðbót. Að vísu virðist vafi á því, hvort 14. gr. nefndra l. gefur þessa heimild, en það er enginn vafi á því, að þegar l. voru til umr., þá var það greinilegur vilji þingsins, að þessi heimild gilti ekki lengur en til 1. marz, og þess vegna þykir ríkisstj. sjálfsagt, að þessarar heimildar sé leitað. - Hv. þm. er kunnugt, hvað um er að ræða. Í fyrsta lagi er það söluskatturinn, sem er í þessum kafla og á að standa undir öðrum og meiri greiðslum, en þeim styrkgreiðslum, sem gert er ráð fyrir í frv. Þá er í öðru lagi viðbótargjöld fyrir innflutningsleyfi fyrir kvikmyndum, gjald af gjaldeyrisleyfum til utanferða og gjald af innflutningsleyfum fyrir fólksbilum. Enn fremur er samkvæmt 31. gr. 20% af matsverði bifreiða, sem ganga kaupum og sölum, og að lokum er í 32. gr. heimild til tekjuöflunar fyrir fjárhagsráð, sem er gjald af innflutningsleyfum, og á sú fjáröflun að standa undir rekstri þeirrar stofnunar. Meðan ekki hafa verið gerðar neinar ráðstafanir um það, hvernig þessum málum skuli skipað til frambúðar, virðist ekki vera hægt að komast hjá því, að þessar heimildir séu framlengdar enn þá í einn mánuð, til þess að tími vinnist til að ljúka þessu og ákveða til frambúðar, hvort þessa tekjuöflun skuli nota.



Herra forseti. Það er óþarfi að hafa langar skýringar við þetta frv. Þær heimildir, sem nú eru til um fjárgreiðslur úr ríkissjóði, renna út 1. n.m., vegna þess að fjárl. hafa ekki verið afgr. því er nauðsynlegt, ef venjulegar greiðslur eiga ekki að stöðvast næsta miðvikudag, að framlenging fáist á þessum heimildum. Þetta frv. hefur þegar verið samþ. í Nd. í dag með þeirri breyt;, að heimildin gildi til 1. apríl, þannig að það sé um eins mánaðar framlengingu að ræða. Ég vil leyfa mér að fara þess á leit við hv. d., að þessu verði hraðað og málið afgr. í dag og ekki sett í nefnd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Lög þau, sem hér er verið að breyta, eru nr. 114/1949. Í þeim l. segir í 1. gr.: „Til 1. febr. 1950 er ríkisstj. heimilt að greiða úr ríkissjóði til bráðabirgða, í samræmi við ákvæði fjárlaga fyrir árið 1949, öll venjuleg rekstrarútgjöld ríkisins og önnur gjöld, er talizt geta til venjulegra fastra greiðslna þess, þótt ákveðin séu og heimiluð til eins árs í senn.“ Samkvæmt 14. gr. fjárl. fyrir árið 1949, II. b., er veittur námsstyrkur samkvæmt ákvörðun menntamálaráðs, kr. 350.000. Nú hefur menntamálaráð ritað fjmrh. bréf og fjmrh. sent það til fjvn. og spurt, hvort n. vilji mæla með því, að þessar greiðslur fari fram, þar sem fjárl. hafa ekki verið afgreidd. Ég lít svo á, að rétt sé, að þessar greiðslur fari fram, en vildi fá að heyra álit hæstv. fjmrh. á því, hvort orðin: „önnur gjöld, er talizt geta til venjulegra fastra greiðslna“ - heimili ráðh. að greiða a.m.k. fyrsta ársfjórðung 1/4 af þeim námsstyrk, eða allt að þeirri upphæð, sem veitt var 1949. Ég minnist á þetta hér vegna þess, að það er aðkallandi, að þeir, sem fengu þennan styrk og búast við að fá hann, geti fengið hann mánaðarlega og sú greiðsla sé ekki tafin. Ég vildi heyra frá hæstv. ráðh., hvort hann telur ekki fært að greiða þetta eftir ákvæðum l. eða hvort hann telur nauðsynlegt að koma með brtt. til að tryggja, að þetta sé greitt, því að það er ótækt, að námsfólk í útlöndum, sem byggir sína afkomu á þessum styrk, þurfi að bíða eftir því t.d. til 1. apríl eða 1. maí, þegar fjárl. verða afgreidd, og geti þar af leiðandi ekki fengið sinn styrk.



Þetta atriði hefur verið athugað, og sé ég ekki betur, en að þessi heimild nái yfir þessa liði, sem hv. þm. Barð. nefndi, þar sem hér er um fasta liði í fjárl. að ræða, og ég tel eftir atvikum rétt, að út á þessa liði sé greitt 3–4 mánuði samkv. þeim styrkjum, sem voru á síðustu fjárl., og mun ég gera ráðstafanir til þess, að það verði athugað á sínum stað.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. N. hefur afgreitt þetta mál einróma. Það er mikilsvert mál fyrir sjávarútveginn, því að mikið af föstu efni hefur farið og fer nú forgörðum eins og vinnslu er háttað, enda þótt vinnsluaðferðir hafi tekið stakkaskiptum til bóta með því að sía föstu efnin frá soðinu. Það hefur borið góðan árangur og þannig náðst meira mjöl, en engar tölur liggja fyrir um það, hve mikið af föstu efni hefur farið forgörðum. Fyrir nokkrum árum var byrjað að eima soðið og ná þannig úr því soðkrafti. Í hverju síldarmáli eru 95 kílógrömm af soði. Með eimingu fást 15 kíló af soðkrafti úr hverju máli, og með núverandi verði nemur það 14 króna verðaukningu á hvert mál. Þegar athugað er verð á síldarafurðum s.l. sumar, mun láta nærri, að reikna megi með 66 krónum á hvert mál, og yrði þá hægt að nýta bræðslusíldina um 20% betur, ef þessi stöð kæmist upp. Það gæti gert miklar breytingar. Það gæti ráðið úrslitum um það, hvort það borgar sig að vinna síld, þegar verðið fer að lækka á markaðinum. Stjórn SR hefur athugað ýmsar leiðir til betri hagnýtingar á undanförnum árum, en þegar soðkrafturinn kom til sögunnar, þótti sýnt, að sú vinnsla mundi heppilegasta leiðin til að auka verðmæti framleiðslunnar og hagnýta hana til fulls. Dr. Þórður Þorbjarnarson rannsakaði þetta mál og kynnti sér og Páll Ólafsson efnafræðingur ríkisverksmiðjanna, og Vilhjálmur Guðmundsson framkvæmdastjóri fór til Ameríku og kynnti sér þessa vinnslu rækilega. Eftir áætlun Vilhjálms að dæma yrði mjög hagkvæmt að stofnsetja þessa verksmiðju, þar sem útflutningsverðmæti hvers síldarmáls mundi aukast um 14 krónur, en annars hefði allt það verðmæti runnið í hafið. Nú hefur verið síldarleysi undanfarin ár, og sökum þess hefur stjórn síldarverksmiðjanna aðeins viljað leggja til, að byrjað yrði í mjög smáum stíl, eða sem svarar 5.000 mála vinnslu á sólarhring, en eins og kunnugt er samsvarar það ekki nema litlu einu af vinnslugetu verksmiðjanna á Siglufirði. Gert er ráð fyrir, að gjaldeyrir til stöðvarinnar fengist borgaður aftur með tveggja ára vinnslu og stöðin skili öllu fé, sem í hana verður lagt, aftur á fimm árum. N. leggur einróma til, að frv. þetta verði samþ. óbreytt eins og það kemur frá hv. Ed.



Herra forseti. Frv. þetta lá fyrir Ed. í fyrra og dagaði uppi. En sjútvn. Ed. hafði gert breytingartillögur við það í samráði við skipaskoðunarstjóra, og hefur nú orðið samkomulag í n. um að flytja þær brtt. aftúr, og höfum við nm. átt tal um það við skipaskoðunarstjóra. Þessar tillögur eru ekki efnisbreytingar, en efni frv. er að lögfesta hér þær reglur um mælingar skipa, sem tilgreindar eru í samningum, sem gerðir voru 1939 og undirritaðir í Osló milli flestra Evrópuríkja. Ísland er aðili að þeim samningum og því nauðsynlegt að lögfesta þetta. N. er sammála um að leggja til, að frv. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Vegna fjarveru hv. þm. Ak. (JR) hef ég tekið að mér að mæla af hálfu n. fyrir því máli, sem hér liggur fyrir. Þegar við 2. umr. málsins voru af hálfu nokkurra hv. þdm. gerðar nokkrar aths. og brtt. við frv. Því var í fyrsta lagi varpað fram af hálfu tveggja hv. þm., að n. tæki 1., gr. til athugunar, þ. e. að ákvæði gr. skyldi ekki aðeins taka til kauptúna, sem séu sérstakir hreppar með fleiri íbúa en 500, heldur til allra hreppa, þar sem fleiri en 500 íbúar búa í kauptúni. N. hefur rætt þetta atriði á fundum sínum, og sömuleiðis hefur hún átt um það viðræður við skrifstofustjóra félmrn., og leggur hún til, að gr. verði breytt á þessa lund. Þá hefur enn fremur verið rætt um ákvæði 3. gr. af hálfu hv. þm. V-Húnv. og hann borið fram brtt., sem hann tók aftur til 3. umr. N. hefur orðið sammála um breyt. á 3. gr., og er það 2. brtt. á þskj. 376. Í næstsíðasta málslið 3. gr. segir, að ekki sé heimilt að binda ráðningu sveitarstjóra við kjörtímabil hreppsnefndar né önnur ákveðin tímamörk, en n. leggur til, að málsl. orðist svo: „Ekki er skylt að binda ráðningu sveitarstjóra við kjörtímabil hreppsnefndar eða önnur tímamörk.“ Lögin eru hvort sem er ekki nema heimildarlög, svo að þess vegna má þetta alveg eins vera svo. Þá urðu við 2. umr. málsins nokkrar umr. um 7. brtt. n. á þskj. 337. N. tók þessa till. sína aftur við 2. umr. og fellur alveg frá henni, enda leggur hún þann skilning í ákvæði l., að hreppstjórar séu kjörgengir í sveitarstjóraembætti, og mun sá skilningur viðurkenndur.



Herra forseti. Ég hafði við 2. umr. málsins flutt brtt., sem snerti næstsíðasta lið 3. gr., um það, að ekki væri heimilt að binda ráðningu sveitarstjóra við kjörtímabil hreppsnefndar eða önnur ákveðin tímamörk. Þetta ákvæði taldi ég ekki rétt að lögfesta, vegna þess, að ég tel ekki, að hreppsnefnd eigi að geta ráðið sveitarstjóra til lengri tíma, kannske lífstíðar, ef henni býður svo við að horfa. Þess vegna lagði ég til, að þetta ákvæði væri fellt niður. Nú hefur n. borið fram till. um að orða þetta svo, að í staðinn fyrir „ekki heimilt“ komi: ekki skylt, eins og hv. frsm. n. hefur getið um. Sé ég því ekki ástæðu til þess að leggja mína till. fram aftur, því að ég skil þetta ákvæði þá þannig, að það sé á valdi sveitarstjóra að segja upp starfi sínu og sveitarstjórnarinnar að segja honum upp, alveg án tillits til þess, hvernig hann hefur innt sitt starf af hendi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þegar þetta mál kom fyrir síðast, óskaði ég eftir, að beðið væri með atkvgr. þar til n. hefði athugað það nánar. Ég skýrði form. n. frá þessu, en fundur hefur enn ekki verið haldinn. Það er leitt að leggja stein í götu frv., en ég vildi mælast til þess við hæstv. forseta, að frv. yrði ekki tekið til 3. umr. fyrr en n. hefur haft tíma til að athuga það betur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar þetta frv. var hér til umræðu síðast, var því heitið, að iðnn. skyldi athuga málið milli umræðna. Það hefur nú verið gert, og leyfir n. sér að flytja þrjár brtt. á þskj. 408. Þetta eru nánast orðalagsbreytingar, en ekki efnisbreytingar. 1. brtt. er umorðun á 1. gr. frv. 2. brtt. felur í sér að taka efni 8. gr. frv. og skeyta því inn í síðasta málslið 3. gr. Og 3. brtt. er afleiðing af þessu, að 8. gr. falli niður. - Ég legg til, að brtt. þessar verði samþ. Það þykir fara betur á að orða frv. þannig. Iðnn. hefur öll orðið sammála um þetta.



Herra forseti. Frv. til l. um iðnskóla hefur oft verið flutt á Alþingi, víst fimm eða sex sinnum. Hins vegar var þetta frv. flutt á síðasta þingi, nær alveg óbreytt, en hin frv. voru nokkuð öðruvísi. En þetta er eitt af sérskólafrv. milliþn. í skólamálum og var lagt fram í fyrra. Hæstv. samgmrh. hefur sent iðnn. þetta frv. og falið henni að annast flutning þess. Einstakir nefndarmenn hafa þó óbundnar hendur um afstöðu til málsins. Í fyrra fylgdi ýtarleg greinargerð, er mælti með frv., og sé ég ekki ástæðu til að rekja hana og vísa til þess, sem áður hefur verið sagt um mál þetta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (SB): Forseta hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Samkvæmt ummælum forseta deildarinnar í dag, mun hann hafa hugsað sér að taka til umræðu á fundi deildarinnar á morgun (laugardag 11. þ. m.) frumvarp til laga um gengisskráningu, launabreytingar, stóreignaskatt, framleiðslugjöld o.fl. Með skírskotun til ákvæða 43. gr. þingskapanna óska undirritaðir alþingismenn, að málið verði ekki tekið til umræðu á fundi deildarinnar á morgun. Virðingarfyllst, Skúli Guðmundsson, Halldór Ásgrímsson, Páll Þorsteinsson, Ásgeir Bjarnason, Jón Gíslason, Jörundur Brynjólfsson. Til forseta neðri deildar Alþingis, Sigurðar Bjarnasonar, Reykjavík.“



Herra forseti. Eins og ég gat um í gær, þá leggur ríkisstj. ríka áherzlu á, að þetta mál verði ekki tafið að nauðsynjalausu. Ég féllst í gær á það fyrir hönd ríkisstj., að umr. um málið yrði frestað þar til í dag. Nú hafa borizt um það tilmæli frá sex hv. þm. Framsfl. að fresta umr. um málið enn um dag. Og mér hefur verið gefið til kynna, að ég þyrfti ekki að óttast, að það mundi tefja málið að verða við þessari beiðni, og kannske gæti það orðið til þess að greiða fyrir málinu. Og ég vil því, fyrir hönd ríkisstj., ekki setja mig gegn þessu, ef hæstv. forseti telur fyrir sitt leyti rétt að verða við því.

Forseti (SB): Að fenginni þessari yfirlýsingu hæstv. ríkisstj. tel ég ekki ástæðu til þess að láta fara fram atkvgr. um þessa beiðni hinna sex hv. þm., en tel rétt að verða við þeirri ósk, sem fram er borin til forseta í þeirra bréfi. Málið verður, samkv. ósk þeirra, tekið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (ÞÞ): Mér hefur borizt svolátandi bréf frá hæstv. forseta Ed.: „Mér hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf frá Páli Zóphóníassyni, 1. þm. N-M.: „Með því að ákveðið er, að ég mæti á bændanámskeiðum í Skaftafells- og Múlasýslum næstu vikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 144. gr. laga nr. 80 1942, um kosningar til Alþingis, að óska eftir því, að 2. varamaður minn, Sigurður Vilhjálmsson (1. varamaður, Þorsteinn Sigfússon, er forfallaður), taki sæti í minn stað á Alþingi, meðan ég verð fjarvistum.“ „Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér boðið sem skjótast til fundar í sameinuðu þingi til þess að rannsaka og bera upp til samþykktar kjörbréf varamanns. Bernharð Stefánsson. Forseti sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréfan. hefur athugað þetta mál, og tekur frsm. hennar til máls.



Kjörbréfan. hefur athugað kjörbréf Sigurðar Vilhjálmssonar og hefur ekkert við kjörbréfið að athuga. Að vísu liggur ekki fyrir nein yfirlýsing frá 1. varamanni um forföll hans, önnur en sú, sem fram kemur í bréfi hv. þm. til forseta efri deildar, en n. ákvað að líta á slíkt sem fullnægjandi yfirlýsingu í málinu og leggur því til, að kjörbréf Sigurðar Vilhjálmssonar verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það hefur borið að með einkennilegum hætti um flutning þessa frv. Áður hafði verið flutt um þetta efni frv. af hv. 2. þm. Reykv., að vísu í nokkuð öðru formi en þetta. Því frv. var vísað til sjútvn. sem hefur athugað málið og m. a. sent það, til Landsbankans. Nú hefur fjhn. þessarar d. verið falið að flytja þetta frv., sem er - eins og ég tók fram - í nokkuð öðru formi, en hið fyrra. Þetta frv. var til 1. umr. í gær, og vakti þá hæstv. forseti, hv. þm. N-Ísf., máls á því, að ástæða væri til að taka það til verulegrar athugunar, þar sem sýnt væri, að þrátt fyrir ákvæði þessa frv. mundu nokkrir verða útilokaðir frá því að fá lán úr stofnlánadeildinni, því að eftir ákvæðum frv. eiga einungis þeir að fá lán úr stofnlánadeildinni, sem ríkissjóður hefur greitt fyrir. - Ég hef nú kynnt mér þetta nokkuð og hef komizt að raun um, að nokkrir bátaeigendur, sem fengið höfðu loforð fyrir láni hjá nýbyggingarráði, en fengu það þó ekki, verða útilokaðir frá hlunnindum þessa frv. Ég hef því hugsað mér að flytja brtt. um, að þessir menn fái einnig að njóta réttinda þessa frv. En ég er ekki tilbúinn með þessar brtt. og vildi því fara fram á það við hæstv. forseta, að hann frestaði umr. nú, eða a. m. k. að frv. yrði ekki tekið til 3. umr. fyrr en ég hef lokið nauðsynlegum undirbúningi til þess að geta komið með brtt. mínar. Það skiptir ekki máli, hvor leiðin er farin, því að auðvitað get ég eins komið með brtt. við 3. umr., ef ekki er rekið um of á eftir málinu.



Herra forseti. Ég hafði hugsað mér - eins og hv. þm. Borgf. - að bera fram brtt. við þetta frv. Ég vil því taka undir með honum og óska þess, að málinu verði ekki flýtt svo, að okkur gefist ekki kostur á að koma með brtt., a. m. k. við 3. umr. Hygg ég, að það þurfi ekki að tefja málið að nokkru verulegu leyti.



Herra forseti. Eins og kunnugt er, hafði nýbyggingarráð gefið loforð fyrir lánum til allmiklu fleiri fyrirtækja, en fengu þau. Ef nú breytingar væru gerðar á stofnlánadeildarlögunum, þá ættu þær að vera í þá átt að uppfylla þau loforð eftir getu deildarinnar, sem gefin hafa verið, en ekki uppfyllt, eins og til þeirra fyrirtækja, sem hafið hafa undirbúning, en eru ekki komin á þá leið, sem ætlað hafði verið. Mér er t. d. kunnugt um eitt fyrirtæki á Vesturlandi, sem lofað hafði verið stofnlánadeildarláni, en ekki fengið, og er aðeins búið að koma upp hluta af því, sem það hafði fyrirhugað. Mér finnst því, að ef breytingar yrðu gerðar á stofnlánadeildarlögunum, þá ættu þær að vera þannig, að deildin greiddi fyrst þau loforð, sem nýbyggingarráð hafði gefið.

Forseti (SB) : Þar sem tilætlunin hafði verið, að hv. fjhn. d. athugaði málið fyrir 2. umr. þess, en hún hefur nú átt mjög annríkt undanfarið, þykir mér rétt að fresta umr. að sinni.