Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í sept. árið 1970 skipaði þáv. fjmrh., Magnús Jónsson, n. til þess að gera till. um nám til löggildingar sem endurskoðendur. Í n. voru skipaðir Halldór V. Sigurðsson ríkisendurskoðandi, formaður, Guðlaugur Þorvaldsson rektor og Árni Björnsson löggiltur endurskoðandi. Í maímánuði árið 1973 skilaði n. till. sínum til rn. Það frv. til l. um löggilta endurskoðendur, sem hér er lagt fram á þskj. 749, er að mestu sniðið eftir till. n. sem á sínum tíma ræddi málið í félagsskap löggiltra endurskoðenda og við einstaka kennara við viðskiptadeild Háskóla Íslands. Þá kynntu nm. sér mál þessi annars staðar á Norðurlöndum og tóku mið af þróun mála þar við samningu tillagnanna. Um réttindi og skyldur löggiltra endurskoðenda, skilyrði til að fá löggildingu sem endurskoðandi og fleiri ákvæði um löggilta endurskoðendur gilda nú lög nr. 89 frá 1953, en þau lög leystu af hólmi fyrstu lög um löggilta endurskoðendur hér á landi frá 1926. Veigamesta breytingin, sem frv. þetta gerir ráð fyrir, er að bóklega námið verði sérstakt kjörsvið í viðskiptadeild Háskólans í stað þess að vera stundað á námskeiðum sem ráðh. hefur heimild til skv. núgildandi lögum að efna til á hæfilegum fresti fyrir þá sem þreyta vilja prófraun endurskoðenda. Er þetta eðlileg þróun og í fullu samræmi við það, sem annars staðar er. Jákvætt álit bæði viðskiptadeildar og lagadeildar Háskóla Íslands liggur fyrir um þessa tilhögun. Frá því að núgildandi lög um löggilta endurskoðendur voru sett hefur orðið stórfelld breyting á skilningi manna á mikilvægi og nytsemi reikningsskila fyrirtækja og einstaklinga sem stjórntækis við atvinnurekstur. Þá hafa síaukin viðskipti og samskipti við erlenda aðila gert mönnum ljósa nauðsyn þess að reikningsskil íslenskra aðila, bæði ríkisfyrirtækja og einkafyrirtækja, séu þannig úr garði gerð að þeim megi treysta. Þá gera opinberir aðilar meiri kröfur til reikningsskila en áður. Verkefni endurskoðenda verða því sífellt viðameiri, fjölbreyttari og vandasamari. Af þessum sökum er nauðsynlegt að þeir, sem hafa þá ábyrgð að setja fram hlutlaust og áreiðanlegt álit á reikningsskilum, hafi þá bóklegu og verklegu menntun sem best verður í té látin. Um aðrar breytingar, sem frv. þetta gerir ráð fyrir, ræði ég ekki að sinni, en í grg. og aths. með frv. er gerð grein fyrir þeim. Ég vænti þess að frv. sæti ekki miklum ágreiningi. Um efni þess hefur verið fjallað af þeim aðilum er það helst snertir, og er það í samræmi við álit þeirra. Ég leyfi mér svo, herra forseti, að leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh: og viðskn.



Herra forseti. Aðeins örfá orð. Ég vil í fyrsta lagi fagna því að þetta frv. er loks komið fram. Það hefur verið unnið að því í mörg ár og allt of lengi, og þar sem ég þekki þessi mál allmikið, hef gengið í gegnum það nám, sem hér um ræðir, og annast einnig kennslu á því sviði, þá vil ég aðeins leggja á það áherslu að þetta frv. geti gengið fram vegna þess að í þessum málum ríkir hálfgert vandræðaástand. Þessari kennslu hefur verið þannig fyrir komið að efnt hefur verið til sérstakra námskeiða sem hafa staðið í 4 ár, og þessa kennslu hafa einkum annast kennarar frá lagadeild og viðskiptadeild. En þar sem gífurlegur fjöldi nemenda sækir í þessi námskeið, þá reynist það mjög illa að halda þau. Það vantar einhverja stofnun til að taka við þessu fólki, og þetta nám hefur þegar verið skipulagt við viðskiptadeild Háskóla Íslands, það hefur þegar verið ráðinn þangað kennari til að annast það og það er mjög mikilvægt að það geti hafist strax nú í haust. Þess vegna vildi ég aðeins leggja á það áherslu, ef þess væri nokkur kostur, að þetta mál fengi að ganga fram á þessu þingi.



Herra forseti. Þar sem herra forseti hafði í hyggju að leita eftir leyfi d. til afbrigða vegna 1. og 4. og væntanlega 5. málsins sem á dagskrá eru hér, þá vil ég fara þess á leit við hann að hann leitaði ekki afbrigða um þessi mál öll í einu lagi, heldur hvert um sig, því að það er skemmst frá því að segja, að eins og við þm, erum allir af vilja gerðir til að greiða fyrir nauðsynjamálum sem eru býsna mörg á ferðinni þessa stundina, þá erum við ýmsir sem teljum að þetta mál, nr. 4, íslensk stafsetning, sé ekki í þeim hópi, enda þurfi það sæmilegrar skoðunar við, og þar sem málið var nú rétt að afgreiðast frá Nd. og menn vilja kannske kynna sér hvað þar hefur gerst í málinu, og með hliðsjón af því að ekki verður séð að þetta sé slík þjóðarnauðsyn að ekki sé hægt að taka málið til meðferðar á mánudaginn að réttum þingsköpum, þannig að a.m.k. ein nótt líði áður en málið sé tekið fyrir, þá viljum við greiða atkv. gegn því að afbrigði verði leyfð um 4. málið. Af þeim sökum óska ég eftir að það verði sérstaklega borið undir atkv. hér.



Það skal tekið fram að samkv. þingvenju og þingsköpun er eðlilegt að bera undir atkv. afbrigði um hvert mál fyrir sig, og ég geri aldrei annað ef einhver aths. kemur fram, og að sjálfsögðu verður orðið við þessari aths. Ég spurði líka sjálfur hvort einhver aths. væri, svo að þetta er sjálfsagt mál.



Herra forseti. Eins og fram kemur í aths. þessa frv., þá er leitað eftir staðfestingu á brbl. sem gefin voru út 29. júlí s.l. vegna lántöku þar sem ákveðin voru kaup á gæsluflugvél fyrir Landhelgisgæsluna. Auk þess var heimiluð með brbl. lántaka vegna endurbóta á varðskipinu Óðni. Við meðferð málsins í hv. Nd. var gerð breyting á frv. þannig að lántökuheimildin var hækkuð úr 450 millj. kr. í 600 millj. eða jafngildi allt að 9 millj. gyllina. Hér er um að ræða lántökuheimild vegna tækjabúnaðar sem siðar koma til og þess vegna talin ástæða til þess að hækka umrædda lántökuheimild. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um málið. Ég leyfi mér að leggja til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.