Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég fór að hugleiða það undir löngum ræðum hér í gærkvöldi hvort það mundi nokkuð skaða að þeim yrði svolítið fjölgað og þeir sem ekki tóku þátt í I . og 2. umr. tækju kannske að einhverju leyti þátt í umr. við 3. umr. Ein af þeim réttlætingum, sem ég heyrði í sambandi við langar ræður hér á kvöldfundi, var sú að menn hefðu ekki tekið þátt í 1. umr. þessa máls og þess vegna væri eðlilegt að spjallað væri svolítið um málið við 3. umr. En það sem fyrst og fremst kom mér þó til þess að kveðja mér hljóðs nú við 3. umr. var það að í NT í dag birtist grein eftir bændahöfðingjann Guðmund P. Valgeirsson, Bæ, Árneshreppi á Ströndum, þar sem hann fer nokkrum orðum um það frv. sem hér á að fara að ganga frá og gera að lögum. Ég held að það væri vel þess vert að meginhluti þessarar greinar yrði fluttur hér í þingsölum og fengi að koma í þingtíðindum til áminningar, ekki síst fyrir framsóknarmenn og þá menn sem byggðu upp markaðskerfi landbúnaðarins á fyrri tugum þessarar aldar og sjá nú að mörgu leyti það kerfi hrynja í höndunum á sínum eigin mönnum. Ég vil leyfa mér, með leyfi virðulegs forseta, að lesa hér meginhluta þessarar greinar. Hún er svohljóðandi: „Frumvarp til laga um framleiðslu, verðlagningu og sölu á búvörum, sem nú liggur fyrir Alþingi, var sent mér og öðrum bændum fyrir skömmu. Undanfarna daga hef ég verið að stafa mig fram úr því. Heldur gengur lesturinn seint og mér illa að skilja þá lesningu. Svipaða sögu er að segja af öðrum sem ég hef spurnir af og hafa verið að reyna það sama og ég. Við það létti mér nokkuð því að ég hélt einungis að um væri að kenna sljóum skilningi mínum hvernig til gekk. Við þennan lestur minn hef ég helst komist að þeirri niðurstöðu að þeir sem setið hafa við að semja þessa lagasmíði hafi af ráðnum hug gert þau svo úr garði að enginn vissi upp né niður um hvað væri að gerast með þessum lagabálki og þeir sem ættu að vinna eftir honum gætu gert það á ýmsa vegu eftir því sem sýndist og þeir hefðu vilja til. Þó eru nokkur atriði sem verða manni skiljanleg. Augljóst er að bændur og aðrir framleiðendur eiga ekki að fara með málefni sín á sama hátt og verið hefur. Það félagskerfi, sem þeir hafa byggt upp um málefni sín og framleiðslu með félagslegum hætti, er rifið til grunna. Þar stendur ekki steinn yfir steini. Í fljótu bragði er ekki annað séð en að heimaslátrun verði tekin upp að nýju og hver fari með sinn skrokk á neytendamarkað og bjóði hann falan fyrir það verð sem um semst í það og það skiptið líkt og sumir kartöflubændur hafa farið að með sína framleiðslu og þykir til fyrirmyndar og í frjálsræðisátt. Og í raun og veru virðist verslun og viðskipti með landbúnaðarvörur færð í vargakjafta markaðshyggjunnar. Verði þetta frv. að lögum, sem fyllilega má gera ráð fyrir þar sem það er byggt á samningum stjórnarflokkanna, má segja að allt vald, sem verið hefur í höndum kjörinna fulltrúa bændasamtakanna, sé tekið úr þeirra höndum og fært undir landbrh. Varla er að finna þá lagagrein eða lagakafla að þar blasi ekki við aftur og aftur: „Ráðherra er heimilt“ og „ráðherra skal“, þannig að allt frumkvæði og vald skal vera hjá ráðh. í smáu og stóru. Aðrir eru og verða eins og peð sem hann getur skákað fram og aftur og hvatt til þessa og hins ef honum sýnist svo.“ Hér mun ég fella smávegis úr grein Guðmundar þar sem hann beinir orðum sínum til ákveðinna aðila sem ég tel ástæðulaust að fella inn í þennan upplestur. En áfram svo, með leyfi hæstv. forseta: „Þegar manni verður hugsað til sumra þeirra manna, sem að þessari lagagerð standa, þá koma fram í hugann þessi orð: „Og þú? barnið mitt Brútus“ - En því allar þessar umbúðir utan um þennan tilgang? Því ekki að stytta þetta margorða frv. til stórra muna og láta það hljóða svo í einni stuttri mgr.: Landbrh. er falið alræðisvald um öll mál er íslenskan landbúnað varða. Hann skal skipa fyrir um dreifingu og sölu landbúnaðarvara að svo miklu leyti sem þau eru ekki í höndum kaupsýslu- og markaðshyggjumanna. Með þeirri einföldun ynnist margt. Bændur væru þá ekki til trafala með þvarg sitt. Það kæmi líka í veg fyrir óþarfa nefndir og ráð. Það kæmi í veg fyrir að kalla þyrfti saman hópa málfræðinga, lögfræðinga og annarra sérfræðinga til að skera úr um hvernig bæri að skilja þessa og hina máls- og lagagreinina sem annars kynni að vefjast fyrir mörgum þó að lærðir væru. Og ólíkt hefði verið fyrir fulltrúa Stéttarsambands bænda að átta sig á frv. í því formi á þeirri dagsstund, sem þeim var gefin til að setja sig inn í það og áttu að skila að kvöldi rökstuddri álitsgerð um það sem fyrir þá var lagt því ekki nutu allir þeirra forréttinda að hafa fengið að kynna sér það fyrir Landsfund Sjálfstfl. og komu því sumir eins og af fjöllum. Sá aðstöðumunur skýrir vel þær fréttir sem borist hafa af fundum sem haldnir hafa verið úti um land um þetta lagafrv. Þær fregnir herma að margir sjálfstæðismenn, sem framarlega standa í flokki sínum, hafi setið hljóðir undir þeim umr. og leitt hjá sér að greiða atkvæði um þær tillögur sem þar voru bornar fram, enda ástæðulaust fyrir þá suma hverja að greiða aftur atkvæði um málið. Þó gæti hugsast að einhverjir fleiri úr þeim flokki kynnu að hafa ruglast eitthvað í ríminu og fatast um hugsjón sjálfstæðisstefnunnar í þessu máli og ástæða væri fyrir fréttamann sjónvarpsins að veita föðurlegar áminningar og leiðréttingu skoðana sinna til að koma í veg fyrir misstigin spor Mér sýnist að með þessu frv., eins og það er, þá sé ekki einungis verið að staðfesta þann dóm Jónasar Kristjánssonar að bændur séu annars flokks fólk og skuli meðhöndlast skv. því mati, heldur engu að síður hitt: Að bændur séu dauðadæmd hjörð á „blóðvelli þjóðfélagsins“ og þeim hafi verið kveðinn upp sá dómur að leggja snöruna að eigin hálsi. Það eina, sem kann að réttlæta samþykkt þessa frv. nú, er óttinn við næstu ríkisstj., samstjórn íhalds og krata. Þá er eins víst og að nótt fylgir degi að í enn ríkara mæli verður níðst á kjörum bænda og félagsstarfsemi þeirra en þó er gert með þessu frv. Undir þeim þrýstingi mun það líka hafa verið samið.“ Svo mörg voru þau orð. Þetta var höfuðatriðið úr grein Guðmundar P. Valgeirssonar, eins af þeim bændahöfðingjum sem byggt hefur upp og staðið í forustu fyrir félagsstarfsemi í einu afskekktasta byggðarlagi landsins og með samvinnu og sameiginlegu átaki byggðarinnar gert þar kraftaverk, haft forustu um það að bændur þar kæmu upp votheysverkun til þess að sigrast á náttúruerfiðleikunum og hafa verið leiðandi aðilar á þeim vettvangi. Þeir hafa einnig skipulagt ræktun fjárstofnsins í þeirri byggð og er nú svo komið að þar munu vera bestar afurðir á öllu landinu af sauðfé. Þessi höfðingi sendir nú flokksbræðrum sínum þessa kveðju á þeim degi þegar á að fara að ganga frá samþykkt á hinum nýju framleiðsluráðslögum. Mér fannst vel þess vert að sjá til þess að þessi varnaðarorð kæmust hér inn á hv. Alþingi. En ég tel einnig nauðsynlegt að nú við lok þessarar umr. komi fram að á fund okkar þm. Vesturl. komu nú fyrir nokkrum dögum forustumenn búnaðarsamtaka á Vesturlandi. Það voru formenn Búnaðar- og ræktunarsambands Borgarfjarðar og sambandsins í Dalasýslu og snæfellsnessýslu. Einn þessara manna skipaði framboðslista Framsfl. á Vesturlandi í síðustu kosningum. Þeir komu með 10 punkta sem þeir báðu okkur þm. Vesturl. að vinna að í sambandi við breytingar á framleiðsluráðsfrv. en aðallega óskuðu þeir þó eftir því að þessu máli yrði frestað og það ekki afgreitt á þessu þingi. Mér sýnist við fljótan yfirlestur frv., eins og það liggur nú hér til afgreiðslu, að aðeins einn af þessum 10 punktum hafi verið tekinn til greina næstum því að fullu, aðrir ekki. Sumir að litlum hluta. Ég ætla að leyfa mér, með leyfi virðulegs forseta, að lesa þessar óskir þessara forustumanna búnaðarsamtakanna á Vesturlandi. Þeir komu á fund okkar þm. eftir að þeir höfðu rætt við Landbn. Nd. Alþingis og áhersluatriði í viðræðu við nefndina voru þessi: „1. Lögð er áhersla á að teknar verði til greina brtt. Stéttarsambands bænda skv. bréfi til nefndarinnar. 2. Mótmælt er færslu og ákvörðunarvaldi í málefnum bænda frá Stéttarsambandi bænda og Framleiðsluráði til landbrn. og nefndar sem ekki eiga að vinna í samráði við samtök bænda. 3. Gerð er krafa til að landinu verði skipt í mjólkursölusvæði af Framleiðsluráði og að heimilt sé að verðmiðla sjálfstætt innan samsölusvæða. 4. Gerð er krafa til að Framleiðsluráð veiti sláturleyfi og leyfi til heildverslunar með kjöt, svo sem verið hefur, og ákveði það hvaða sláturleyfishafar verki kjöt til útflutnings.“ Og þá kemur sá punkturinn sem frekast hefur verið tekinn til greina: „5. Rýmkaðar verði heimildir til verðtilfærslu og verðmiðlunar á mjólk og mjólkurvörum. 6. Tryggt verði í lögum fjármagn til að greiða bændum andvirði innlagðra vara jafnóðum og þær koma til innleggs. 7. Allir landsmenn búi við sama verðlag á mjólk og mjólkurvörum og smásöluálagning verði ákveðin sú sama á þessum vörum hvar sem er á landinu og alls ekki felld niður. 8. Stjórn búvöruframleiðslunnar nái til allra kjöttegunda og samningsréttur ráðh. skv. 30. gr. verði afdráttarlaus og skylt að semja sé þess kostur og hann nái til flestra búvörutegunda. 9. Útflutningsbótarétturinn tengist nauðsynlegum útflutningi sé hans þörf. Rétturinn verði ekki þrengdur með takmarkandi reiknireglum. Upptalning afurða verði gerð eins ljós og unnt er. 10. Stuðningur við nýjar búgreinar verði aukinn og uppbyggingu þeirra flýtt svo að þær gefi tekjur áður en samdráttur í kindakjöti og mjólkurframleiðslu verði meiri en orðinn er nú þegar.“ Þetta voru óskir forustumanna búnaðarsamtakanna og forustumanna bænda á Vesturlandi. Eins og ég segi hefur aðeins einn þátturinn verið tekinn til greina. En samt á að samþykkja þetta frv. og það liggur beint fyrir að það verði samþykkt hér eftir stutta stund. Ég held að hér sé verið að rasa um ráð fram. Það hefði átt að bíða með þetta mál, kanna það í sumar, ræða það við bændur og bændasamtök og leggja það svo fram til skoðunar og afgreiðslu á haustþingi. Það hefði ekki aðeins átt að ræða það við bændur og bændasamtök heldur hefði átt að leita eftir allsherjar pólitískri samstöðu. Þessu máli hefði verið vísað til þingflokkanna og félagssamtaka bænda í sumar og síðan lagt fyrir þing að hausti.



Herra forseti. Mér finnst rétt að það komi hér fram að þegar landsfundur Sjálfstfl. var haldinn var ekki búið að ganga frá þessu frv. Þar af leiðandi gat enginn notið þess fyrir landsfundinn að kynna sér efni þess.



Herra forseti. Heilbr.og trn. hefur fjallað um þetta nál. Eins og fram hefur komið var alger samstaða um afgreiðslu þess í Nd. og var það einnig í hv. heilbr.- og trn. þessarar hv. deildar. Allir nm. rita undir nál. Í grg. með frv. er vikið að markmiðum frv. sem er að hækka greiðslur makabóta til þeirra sem bundnir eru heima við vegna örorku eða langvinns sjúkdóms maka og geta ekki af þeim sökum aflað sér tekna. Í 13. gr. almannatryggingalaga eru ákvæði þess efnis að greiða megi elli- og örorkulífeyrisþega makabætur allt að 80% einstaklingslífeyris ef sérstakar ástæður eru fyrir hendi. Í framkvæmd hefur ákvæði þessarar gr. verið þannig að einungis hefur verið miðað við grunnlífeyri án tekjutryggingar og er upphæð makabóta nú 3394 kr. 78 konur og 4 karlar fá nú makabætur. Með frv. þessu er lagt til að makabætur geti numið allt að 80% af samanlögðum grunnlífeyri og tekjutryggingu eða 8154 kr. í stað 3394 kr. Í des. s. l. var fjöldi þeirra sem nutu makabóta 82 skv. upplýsingum Tryggingastofnunar ríkisins og þegar hefur komið fram sá fjöldi. Kostnaður á mánuði miðað við núgildandi makabætur eru um 280 þús. kr., eða 3.3 millj. kr. á ári. Ef frv. þetta yrði að lögum yrði kostnaðurinn 669 þús. á mánuði eða 8 millj. kr. á ári. Útgjöld, sem þetta frv. hefði í för með sér, væru því á ári um 5 millj. kr. Eins og ég sagði í upphafi míns máls var alger samstaða um það að afgreiða málið óbreytt frá afgreiðslu þess í Nd.



Herra forseti. Félmn. hefur fjallað um þetta frv. til l. um breytingu á lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins nr. 60 1. júní 1984. Frv. þetta varðar sölu á íbúðum sem byggðar voru til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis fyrir gildistöku laga nr. 51 frá 1980. Í lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins eru ákvæði um hvernig skuli fara með endursölu á íbúðum sem Framkvæmdanefnd byggingaráætlunar reisti, en hins vegar ekkert um endursölu íbúða sem reistar voru til útrýmingar heilsuspillandi húsnæðis. Með þessu frv. er gert ráð fyrir því að þessar tvær tegundir íbúða fylgist að varðandi endursölu eins og áður. Í Nd. voru gerðar samþykktar breytingar á frv. sem ég sé ekki ástæðu til að fara frekar út í. Ég vil vekja athygli á því að líklega hefur láðst við afgreiðslu Nd. að hafa frv. áfram, eins og við framlagningu þess, í tveimur greinum. Eins og þetta liggur fyrir hér er frv. í einni grein en niðurlagið á, ef að líkum lætur, að vera 2. gr. frv. eins og það á að líta út nú. Ég vænti þess að þetta verði leiðrétt í prentun. Nefndin leggur til að frv. verði samþykki óbreytt.



Herra forseti. Á Alþingi í gær eða líklega - ef maður ætlar að vera hárnákvæmur - í dag - því að það mun hafa gerst eftir miðnætti - var fellt frv. til l. um að heimila skuli framleiðslu og sölu áfengs öls. Einnig var felld till. um að slíku máli yrði skotið til þjóðaratkvæðis og þar með, eins og einhver góður maður komst að orði, er bjórmálið úr sögunni. Eftir þá afgreiðslu sem bjórmálið fékk - ég vil leyfa mér að kalla það það hér í minni framsögu - tel ég nauðsynlegt að fram komi enn skýrar en nú er stefna og afstaða Alþingis í áfengismálum. Til þess að þessa stefnu og þessa afstöðu megi skýra til fullnustu hef ég leyft mér, herra forseti, að flytja á þskj. 1380 frv. til l. um áfengismál. 1. gr. þessa frv. hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta: „Óheimilt er þrátt fyrir ákvæði annarra laga að blanda saman óáfengu öli og áfengum drykkjum til sölu á veitingastöðum. Einnig er óheimilt þrátt fyrir ákvæði annarra laga að flytja með sér áfengt öl inn í landið.“ 2. gr. frv. hljóðar svo: „Lög þessi öðlast þegar gildi.“ Í stuttri grg. sem þessu frv. fylgir segir flm.: „Eðlilegt hlýtur að teljast að bjórlíki verði ekki á boðstólum á veitingastöðum frekar en áfengt öl. Einnig hlýtur það að vera sjálfsögð afstaða löggjafans að mönnum verði ekki mismunað með þeim hætti að sumum leyfist að kaupa áfengt öl og flytja með sér inn í landið til neyslu en öðrum ekki þar eð landsmenn geta ekki allir jafnt notað eða hafnað þeirri heimild. Hlýtur þetta frv. því, ef samræmi er í afstöðu þingsins, að hljóta skjóta afgreiðslu og samþykki því að ekki mun þingið vilja stuðla að tvískinnungi í þessum málum frekar en öðrum.“ Herra forseti. Eins og ég sagði í upphafi framsögu minnar tel ég eftir þá afgreiðslu sem bjórmálið fékk að Íslendingar búi enn sem fyrr við afar óljósa stefnu stjórnvalda í áfengismálum, að ég tali nú ekki um augljósa stefnu stjórnmálaflokka og það sem kannske mestu máli skiptir, að hér ríkir í dag tvískinnungur í áfengismálum sem ég tel vera siðferðilega óverjandi. Menn hafa um margra ára skeið búið við þá augljósu misjöfnun þegna að þeim, sem annaðhvort starfs síns vegna eða efna sinna vegna eiga þess kost að ferðast milli landa, er heimilt að flytja með sér inn í landið ákveðið magn af áfengi. Það væri e. t. v. ekki tiltökumál ef hér væri eingöngu um það áfengi að ræða sem selt er í áfengisverslunum ríkisins. En núna um nokkurra ára skeið hefur það líka viðgengist að í stað þess að taka þann leyfilega hluta áfengis sem taka má með sér inn í landið, með því að sleppa ákveðnum hluta þess, hefur þeim liðist að taka með sér áfengt öl. Menn hefur greint á um það hvort hér sé um lagabrot að ræða eða ekki og ráðherrar eða Alþingi hafa ekki viljað taka af tvímæli í þessu máli. Eftir að þessi heimild komst á hafa þær raddir orðið háværari sem krafist hafa að úr því að sumum leyfist að flytja inn hér áfengt öl til landsins hljóti og sé eðlilegt að heimila sölu áfengs öls í verslunum Áfengisverslunar ríkisins og þá náttúrlega um leið framleiðslu. Annaðhvort er öllum óheimilt að kaupa og neyta áfengs öls hér á landi ef það á að vera stefna stjórnvalda eða öllum heimilt. Nú er Alþingi búið að úrskurða það að mönnum skuli ekki vera heimilt að framleiða eða selja áfengt öl í Áfengisverslun ríkisins eða annars staðar. Ég leyfi mér að skilja þessa afstöðu þingsins þannig að þar með hljóti hún líka að banna ferðamönnum og farmönnum að flytja með sér áfengt öl inn í landið. Það hefur aftur á móti ekki komið skýrt fram. Þingið hefur ekki tekið skýra afstöðu til þessa atriðis og þess vegna þetta frv., að óheimilt sé þrátt fyrir ákvæði annarra laga að flytja með sér áfengt öl inn í landið. Þetta er um seinni mgr. 1. gr. þessara laga. Fyrri mgr., um að óheimilt sé að blanda saman óáfengu öli og áfengum drykkjum til sölu á veitingastöðum, kann e. t. v. að vera öllu óljósari. Þó held ég að ef maður byrjar aftan á hlutunum í útskýringum á þessari grein hljóti menn að samsinna flm. Ef til sölu væri á veitingastöðum áfengt öl, sterkt öl - og þá á ég við öl sem er með prósentu einhvers staðar um 4–5% eða jafnvel þaðan af sterkara - þá held ég að allir menn geti orðið sammála um að aldrei mundi nokkrum manni detta í hug að fara að hella áfengum drykk eins og whisky út í Egilspilsner eða Sanitas - svo að menn séu ekki hér að auglýsa eina framleiðsluna frekar en aðra. En þetta gera menn hér og þeir gera það mikið til vegna þess að þetta kemur að einhverju leyti í hugum manna í stað þess áfenga öls sem allavega suma, þó ekki alla, langar til að eiga möguleika á að neyta. En ef hægt er að draga þetta samasemmerki milli bjórlíkis, sem þessi drykkur er almennt kallaður þar sem blandað er saman óáfengu öli og öðrum áfengum drykkjum, og áfengs öls og ef Alþingi er búið að taka þá afstöðu að áfengt öl skuli ekki framleiða og ekki selja hér á landi, þá tel ég eðlilegt að banna framleiðslu þessa drykks og sölu á veitingastöðum. Það kemur einnig til að menn hefur greint á um það ákvæði núgildandi áfengislaga sem ætti að taka af allan vafa í þessu atriði og ráðh. hefur ekki treyst sér til þess að túlka það ákvæði þannig að þessi framreiðsla á drykkjum sé óheimil. Það má til sanns vegar færa að menn blanda saman sterkum drykkjum og alls kyns öðrum drykkjum, gosdrykkjum, vatni og hvað sem menn geta látið sér detta í hug og þar eð íslenskt öl er ekki áfengt geta menn haldið því fram að það sé ekkert óeðlilegt að blanda því saman við aðra áfenga drykki eins og mörgum öðrum blöndunarvökvum. En það er þó reyndar einn reginmunur á og flestallir, sem nokkurt skyn bera á áfengislöggjöfina eða telja sig bera skyn á hana, halda því fram að stjórnvöld horfi vísvitandi framhjá þessum mun. Hann er sá að þegar menn blanda saman sterkum drykkjum og óáfengum drykkjum þá gerist það annaðhvort fyrir eigin hendi eða af hendi þess sem framleiðir drykkinn beint fyrir framan augu þess sem neyta á drykkjarins. Blöndunin á sér stað um leið og neyslan fer fram. En þegar framleiddur er þessi görótti drykkur, sem kallast bjórlíki, þá er drykkurinn þegar blandaður löngu áður en hann er framreiddur. Þar af leiðandi hefur viðskiptavinurinn ekki nokkra möguleika á því að fylgjast með því hvernig þessi drykkur verður til, þ. e. hvaða drykkjum hann samanstendur af. En öll önnur framleiðsla áfengra drykkja blandaðra á veitingastöðum gefur viðskiptavinunum kost á því að fylgjast með því hvernig drykkurinn verður til. Ég er þess meðvitaður, þekki það, að viðskiptavinurinn hefur líklega sjaldnast nokkurn áhuga á því hvernig drykkurinn verður til og horfir sjaldnast á það. En hann hefur möguleikana á því. Hann hefur það ekki þegar hann neytir þessa drykkjar. Menn hafa samt sem áður ekki talið núgildandi áfengislöggjöf nægilega afdráttarlausa til að koma í veg fyrir blöndun og sölu þessa drykkjar. Allir menn þekkja þá að mörgu leyti skrýtnu og nýstárlegu, forvitnilegu þróun sem hefur orðið í veitingahúsamenningu í Reykjavík sérstaklega og núna á s. l. ári líka úti á landi, þar sem hafa risið upp veitingastaðir í líkingu við þá veitingastaði sem maður þekkir í öðrum löndum og við gjarnan köllum bjórkrár. Þetta frv. varð til í þó nokkurri skyndingu eftir að afgreiðslu Nd. á frv. um bjórinn, eins og kallað er, lauk í gær. Þetta frv. er flutt í fullri alvöru. Ég vil taka það fram hér vegna þess að það hefur komið fram hjá nokkrum viðmælendum mínum að þeim finnst eins og hér sé einhver kerskni eða stráksháttur á ferðinni. En mér er full alvara með flutningi þessa frv. hvað það varðar að fá fram afdráttarlausan vilja löggjafans í áfengismálum. Ég geri mér fyllilega grein fyrir því að litlar líkur eru á því að þetta frv. hljóti, eins og segir í grg., skjóta afgreiðslu og samþykki á þessu þingi. Ég mun því flytja þetta frv. aftur á næsta þingi, eða í haust. Ég á von á því að þá verði flutt frv. til l. um framleiðslu og sölu á áfengu öli og ég mun þá leggja þetta frv. fram samtímis. Slíkt frv. kemur fram til þess að Alþingi eigi kosti á því að velja á milli þess að banna algerlega neyslu öls hér á landi eða nokkurs þess drykkjar sem því líkist eða að heimila það, því að varla trúi ég því að Alþingi fari að hafna báðum kostunum.



Herra forseti. Í upphafi grg. með frv. stendur, með leyfi forseta: „Frv. þetta er flutt til að afstaða Alþingis til áfengismála verði skýrð til fullnustu.“ Minna má nú ekki gagn gera. Mér finnst að frvgr. sé óljós og þar af leiðandi felist í greininni sjálfri að það sé ekki með samþykkt hennar að afstaða Alþingis verði skýrð í einu eða neinu til fullnustu í þessu máli. Fyrri hluti frvgr. segir: „Óheimilt er þrátt fyrir ákvæði annarra laga að blanda saman óáfengu öli og áfengum drykkjum til sölu á veitingastöðum.“ Ég veit ekki annað en þetta séu hlutir sem hafa gerst í ansi langan tíma án þess þó að þetta kerfi hafi verið byggt upp sem hinar svokölluðu ölknæpur síðustu ára hafa verið með. Óáfengu öli og áfengum drykkjum eða víni, brennivíni eða vodka, hefur verið blandað saman í áratugi, sjálfsagt eins lengi og þessar drykkjarvörur hafa verið fáanlegar. Mér finnst bókstaflega út í hött að ætla sér að fara að banna þá hluti með lögum. Ég minnist þess fyrir um 30 árum síðan þegar ég var síldarsjómaður norður á Siglufirði og það hafði farið svo að allur blandari annar en pilsner og bjór hafði gengið til þurrðar. Ekki var um annað að ræða en blanda með pilsner og bjór og þetta tókst allt saman ágætlega. En að fara að banna það með lögum, ef við erum á annað borð með vín í landinu, að það sé blandað með þessari eða hinni tegundinni, þetta er algerlega út í bláinn. Það breytir raunverulega ekki neinu í áfengisstefnunni.

Er bannað líka að blanda í vatni?

Það gæti verið ef þessu væri algerlega bannað að blanda. Það er rétt, það gæti verið, en þá skýrðist stefnan til fullnustu. Þetta er rétt, hv. 11. landsk. þm., að stefnan yrði þá skýrð til fullnustu ef við mættum ekki-  Hinn þátturinn eða seinni hluti frvgr. er um það að ekki sé leyfilegt að flytja með sér áfengt öl inn í landið. Greinin bendir til þess að það sé ekki verið að taka fyrir það að ferðalangar með flugvélum, sem koma til landsins, megi taka með sér öl í fríhöfninni í Keflavík, heldur bendir greinin til þess að hér sé eingöngu verið að banna svokallaðan toll sjómanna, sjómaðurinn megi ekki taka með sér frá útlöndum bjór, sem búið er að vera í gildi í áraraðir. Íslenskir sjómenn hafa fengið að taka með sér toll annaðhvort í bjór eða áfengum drykkjum. Mönnum hefur ekki fundist sú undanþága frá áfengisinnflutningi í landið brjóta eitthvað sérstaklega á þeim öðrum sem ekki hafa getað notið þess. Meginhluti laga er byggður upp þannig að það eru ákveðnar undanþágur og menn verða að búa við breytilegar reglur, jafnvel mismunandi eftir því hvar þeir eru staddir á landinu. Við verðum að búa við annan ökuhraða í þéttbýli en við búum við úti á vegum o. s. frv. Lögin ganga því ekki jafnt yfir mann hvar sem maður er staddur. Ég held að það sé rétt að seinni hluti greinarinnar, sem hljóðar þannig: „Einnig er óheimilt þrátt fyrir ákvæði annarra laga að flytja með sér áfengt öl inn í landið“, hafi verið samin í fljótheitum og þarna hljóti að vera reiknað með því einnig að þeir, sem hafa möguleika á að grípa bjórinn um leið og þeir eru komnir inn í landið, eigi að vera þarna á bannlista líka. Mér finnst það fáránlegt að setja greinina þannig upp að fyrst og fremst sé þessu beint til sjómannatollsins. Eins og ég segi geri ég ráð fyrir því að meiningin sé hin að það eigi að ná til farþega sem eru að koma til landsins einnig þótt það komi ekki fram í tillgr. Mér finnst það vera smámunasemi. Þetta er tiltölulega lítið og breytir óskaplega litlu og það er ekki verið að mismuna neinum, það er verið að gera allt of mikið úr því. Sá bjórkassi sem kemur með skipi til landsins eða sá bjórkassi sem er tekinn með ferðamanninum á flugvelli, er vanalega settur einhvers staðar í horn og hafður til spari. Menn gera sér og gestum sínum til ánægju að koma með bjórinn sem þeir komu með úr ferðalaginu o. s. frv. En það breytir engu í áfengisstefnu eða áfengisneyslu, ekki nokkrum sköpuðum hlut. Og það er alveg út í hött að vera að tala um að þetta sé einhver mismunun gagnvart þegnum landsins, það er verið að gera allt of mikið úr þessu. Í fyrri hlutanum er kveðið á um það að bannað sé að blanda saman óáfengu öli og áfengum drykkjum. Þarna þyrfti að vera miklu betri skilgreining á því hvað verið er að tala um þegar verið er að tala um óáfengt öl. Það er ekki eingöngu endilega pilsner og bjór frá Sanitas og Agli. Það gæti verið maltöl og það gæti verið hvítöl. Sumir kalla þann ágæta drykk Coca Cola líka bara öl og jafnvel Sódastream.  Því vænti ég þess að það frv. sem hv. frsm. frv. hefur boðað að hann leggi fram í haust verði mun ítarlegra, skilgreini frekar hvern þátt þessara mála sem hann hefur lagt hér til. Vera má að það frv. gæti orðið til þess að ef samþykkt yrði - sem ég hef nú ekki mikla trú á ef það verður í þessum anda - að afstaða Alþingis til áfengismála yrði skýrð til fullnustu. Væri vel ef einhvern tíma kæmi að því.