Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. þessarar deildar hefur fjallað um frv. í þeim búningi sem það birtist nú eftir eina breytingu sem gerð var í hv. Nd. Hún miðar að því að greiða fyrir flutningi lífeyrisréttinda opinberra starfsmanna. Mælir nefndin einróma með því að frv. verði samþykkt í þann veg sem það kemur hingað á ný.



Herra forseti. Þegar þetta mál var hér fyrr til umr. í hv. deild klofnaði hv. fjh.- og viðskn. í málinu. Meiri hl. hennar mælti með því að frv. yrði samþykkt, en minni hl. lagðist gegn frv. og lagði til að það yrði fellt. Kom sú afstaða fram í atkvgr. hér í deildinni. Þessi afstaða nefndarinnar og skipting er enn óbreytt. Þeir, sem stóðu að samþykkt frv. fyrr, mæla með því að það verði samþykkt með þeirri breytingu sem gerð var á frv. í Nd., en andstæðingar frv. eru áfram andstæðingar þess og mæla með því að það verði fellt.



Herra forseti. Eins og kunnugt er hefur þetta mál gengið bæði gegnum hv. Ed. og Nd. En í Nd. var sú breyting gerð á frv., að sælgætisgjald var lækkað úr 10% í 7%.  Þegar frv. var fyrst lagt fram var gert ráð fyrir að það skilaði ríkissjóði í auknum tekjum um 3.4 milljörðum kr., í heild tæpum 4 milljörðum þegar við bætist það sem fyrir var í þessari gjaldtöku. Eftir að prósentan hefur verið lækkuð úr 10% í 7% lækkar gjaldið um 250 millj. kr. og mun því skila í auknum tekjum tæplega 3.5 milljörðum. Vegna umræðna, sem áttu sér stað um málið í Nd., vil ég sérstaklega taka það fram, að tilvist þessa frv. og þessara væntanlegu laga er ekki á nokkurn hátt tengd aðlögunar- eða jöfnunargjaldi sem er allt annar skattstofn og lagður á í allt öðrum tilgangi. Hér er fyrst og fremst um að ræða tekjuöflunarmál fyrir ríkissjóð og sú tekjuöflun verður að ganga fyrir sig alveg óháð því, hvernig hagað verður hugsanlegu 2% aðlögunargjaldi eða 2% hækkun á jöfnunargjaldi eða ígildi þess, eins og kveðið er á um í frv. um jöfnunargjald sem afgreitt hefur verið frá Ed. og er nú til meðhöndlunar í Nd. Það fé, sem inn kemur vegna þessa vörugjalds, mun renna í ríkissjóð eins og alltaf hefur verið og mun sem sagt ekki verða endurgreitt úr ríkissjóði til iðnaðarins. Þessi gjaldtaka mun standa alveg óháð því, hvernig til tekst um hækkun jöfnunar- og aðlögunargjaldsins. Þetta vildi ég að kæmi alveg skýrt fram, svo að enginn misskilningur væri um þetta efni, vegna ýmissa ummæla sem féllu um málið í hv. Nd. í gær. En ég vænti þess, að deildin samþykki frv. eins og það liggur nú fyrir.



Herra forseti. Hv. frsm. meiri hl. fjh.- og viðskn. hefur skýrt nákvæmlega rétt frá því sem á fundinum fór fram, hver afstaða manna þar hefði verið, og ég þarf ekki að leiðrétta neitt af því sem hann sagði. Við erum andvígir þessu frv., sjálfstæðismennirnir og fulltrúi Alþfl., og leggjum til að það verði fellt. Þó að þessi litla breyting hafi verið á því gerð er það litlu betra, nánast má segja engu betra. Þetta er hið versta mál. Við höfum auðvitað gert okkur fulla grein fyrir því sem hæstv. fjmrh. orðaði hér, að þetta er tekjuöflunarfrv. Þetta er fyrsta frv., eins og getið hefur verið hér í deildinni, - þetta er fyrsta frv. sem sér dagsins ljós af þeim efnahagsráðstöfunum sem er verið að boða. Þetta er verðbólgufrv., þetta er undirstrikun á því, að áfram eigi að halda hinni brjálæðislegu verðbólgustefnu sem þegar er að leggja atvinnuvegi landsins í rúst og fjármálakerfið allt. Þetta er eina vísbendingin sem við höfum fengið nú fyrir hátíðarnar um hvað fyrirhugað sé að gera. Það er undirstrikun á því, að það eigi ekki að verða stefnubreyting, það eigi að halda áfram að keyra áfram verðbólguna þar til atvinnuvegirnir eru í rúst, og lífskjörin fara auðvitað versnandi í hlutfalli við það. Það er athyglisvert að ríkisstj. skuli þó treysta sér til að marka stefnuna með þessu frv., hún lofar þó þingmönnum að vita af því, að allt það, sem hún er að hugsa, er í þessa áttina, í þessum farveginum. Og það var auðvitað drengilegt af hæstv. fjmrh. að upplýsa það hér, sem augljóst var, að þetta er tekjuöflunarfrv. Það á að halda áfram skattráninu, kjaraskerðingunni, verðbólgubrjálæðinu, stofna til atvinnuleysis og hruns atvinnuveganna. Þetta er ljóst. Og þeir þingmenn, sem leyfa sér að taka undir þessa stefnu með því að samþykkja þetta frv., ættu að hugleiða að frv. kemur ekki til með að gefa ríkissjóði nokkurn skapaðan hlut þar sem ljóst er að þegar nýi vísitölugrundvöllurinn kemur verður ríkið eitt að borga í launahækkanir allt það fé sem það fær inn, þar sem gosdrykkir og sælgæti koma til með að vega svo miklu þyngra eftir nýja grunninum heldur en hinum að það fæst aldrei eins reikningur út úr þessu. Mér hefur verið tjáð þetta af þeim embættismönnum, sem málið hafa athugað, og hef enga ástæðu til að ætla annað. Og eins og ég gat um við 2. umr. gengur það milli manna uppi í stjórnarráði, að augljóst sé að það þýði ekkert að vera að greiða niður mjólkina eftir að þetta frv. hefur verið samþykkt, það væri nær að greiða niður kókið og lækka niðurgreiðslur á mjólkinni, þannig væri kannske hægt að hemja verðbólguna. En það er auðvitað þakkarvert, að ríkisstj. skuli þó segja Alþingi og þjóðinni allri með þessu litla frv. að stefnan skuli vera óbreytt, það eigi að halda áfram að snúa verðbólguhjólinu hraðar og hraðar með þeim afleiðingum sem ég áðan gat um. Það er ástæða til að undirstrika það við þessa lokaumræðu, að stefnan er mörkuð: áframhaldandi óráðsía, stjórnleysi og hrun á fjármálasviði og atvinnusviði.



Herra forseti. Ég skal ekki vera langorður fremur venju, en ég vil þakka hæstv. ráðh. fyrir þá hreinskilni sem hann sýndi þessari hv. deild núna þegar hann talaði. Þetta er alveg rétt hjá hæstv. ráðh. Hér er um nýja skattlagningu að ræða, eina af mörgum, sem hæstv. ríkisstj. hefur staðið að, og eina af mörgum, sem mun hækka skatta á næsta ári að raungildi um 20 milljarða kr. Það er gott að hv. dm. viti það þegar þeir eru að taka afstöðu til þessa máls, að í gær gerðist það að meiri hl. fjvn. ákvað að hækka tekjuáætlun fjárlagafrv. í eignarsköttum og tekjusköttum um 6.4 milljarða kr., þ.e. fram yfir verðbreytingar á milli ára.  Ýmsir aðrir skattar hækka á næsta ári. Ég skal ekkert fjölyrða um það, en frá þessari tölu, 20 milljörðum að raungildi, sem stefnir í núna, er ég búinn að draga áformaða lækkun bæði á tollum og aðlögunargjaldi. Hér er því um að ræða nýjustu upplýsingar sem ég hef um raungildishækkun skatta á næsta ári.



Herra forseti. Ég vil nú ekki lengja þessar umræður með því að standa í orðaskaki um fjárlög. En ég get auðvitað ekki látið ómótmælt þessum yfirlýsingum hv. þm. um að verið sé að hækka skattana um svo og svo mikið umfram verðlag, eins og kom fram hjá honum áðan, vegna þess að það er alls ekki réttilega tilgreint. Ég vil t.d. taka það fram í sambandi við þann skatt sem hér um ræðir, að vissulega hækkar hann miðað við verðlag frá því á seinasta ári. En við erum í raun og veru ekki að gera neitt annað með þessar breytingu en að færa skattinn til horfs og viðmiðunar við breytingar á verðlagi sem átt hafa sér stað á við skulum segja seinasta hálfa áratug eða liðlega það. Þessi skattur var miklu hærri fyrir tiltölulega fáum árum, og var jafnhár fyrir nokkrum árum, en hefur rýrnað mjög ört í verðbólguþróun seinustu ára. Þetta hefur verið svona, að við höfum tekið stalla í breytingum á þessum skatti, tekið okkur til öðru hverju og leiðrétt hann í samræmi við verðlag, og það er það sem við erum að gera núna. Það er alveg rétt sem kom fram hjá hv. þm., að tekjuáætlun fjárlaganna hækkar núna. Ég veit eiginlega ekki heldur hvaða þingmaður það er, sem ekki átti von á því að tekjuhlið fjárlagafrv. hækkaði, eins og hún hefur gert öll undanfarin ár við 3. umr, fjárlaga. En það þarf ekki að vera að þar sé bara um að ræða hækkun umfram verðlag. Þar er fyrst og fremst um að ræða hækkanir miðað við breyttar aðstæður og miðað við nýjar upplýsingar um skattheimtu o.s.frv. En það ræðum við allt betur við umræðu um fjárlagafrv. Það er alveg rétt að tekjuskattur og eignarskattur og sjúkratryggingagjald hafa samanlagt verið hækkuð um 6 milljarða. En það er langt frá því að hægt sé að skrifa það á reikning hækkunar umfram verðlag. Það er fjarri öllu lagi. En um það er rétt að ræða á síðara stigi. Ég hef líka heyrt fullyrðingar manna um að launakostnaður hækki einhver reiðinnar býsn við álagningu samkv. þessu frv. Ég hald að ekkí sé heldur tími til að fara ofan í þá hlið málsins nákvæmlega. En ég get upplýst menn um það, að hækkun á eggjum, sem varð í nóvember, óvænt hækkun á eggjum á haustmánuðum, veldur líklega um 50% meiri launahækkunum í landinu en þessi hækkun, einfaldlega vegna þess að hún kom inn í vísitölu og hafði þar sín áhrif. Svo geta menn auðvitað reiknað það í milljörðum, hvaða áhrif þetta hefur. En þetta gildir nánast um alla skapaða hluti, að þeir eru auðvitað að meira að minna leyti inni í vísitölu, og allar hreyfingar á vísitölu, t.d. í þessu tilviki 0.24% -  (Gripið fram i: 26.)  Jæja, ég hélt að það væri 0.24%. Það eru 0.18 plús 0.6, 0.6 af sælgætinu og 0.18. Nú erum við búin að lækka sælgætið svo að það er sennilega aðeins minna. En allar hreyfingar af þessu tagi hækka auðvitað alla launasummuna í landinu í jöfnum takti, og það á ekki að koma mönnum neitt á óvart í þessu sambandi frekar en öðru. Hv. þm. var hér með alveg nýjar upplýsingar fyrir mig um það, að gosdrykkir yrðu svo gríðarlega þungir í væntanlegum vísitölugrundvelli að þessi summa upp á 3.5 milljarða hyrfi eins og dögg fyrir sólu þegar nýi vísitölugrundvöllurinn væri kominn. Vel getur verið að þetta sé alveg rétt, ég hef bara ekki frétt af þessu fyrr. Það má vel vera að viskí og sódavatn sé orðið þyngsti vísitöluliðurinn eftir nýlega neyslukönnun. Ég þekki það ekki, en þó þykir mér það heldur ótrúlegt. 
            



Herra forseti. Ég skal ekki hafa hér uppi langt mál og þreyta hv. þdm. þó að ærið tilefni hafi gefist til af hálfu hæstv. ráðh. Hann hefur svolítið sinn sið í umræðum hér á hinu háa Alþingi. En ég vildi upplýsa hæstv. ráðh. um það - af því að hann virðist ekki vita það frekar en um gosdrykkina, hvað þeir vega þungt í vísitölunni - að áætlunartölur um innheimtu tekju- og eignarskatts í fjárlagafrv. hans voru reiknaðar þannig í frv. sjálfu, að þessi áætlun, sem er í fjárlögum í ár, var hækkuð um 42%, eins og verðlagsforsendur fjárlagafrv. eru. Umfram það ákvað meiri hl. fjvn., sjálfsagt í umboði ríkisstj., að hækka þessar áætlanir um 6.4 milljarða. Og það kalla ég umframverðlagsforsendur fjárlagafrv.



Þar sem ég geri ráð fyrir að þetta verði síðasti fundur þessarar hv. þd. fyrir jólahátíðina vil ég nota þetta tækifæri til að færa hv. þdm. mínar innilegustu jóla- og nýársóskir og þakka þeim ágæta samvinnu á þessu ári, samvinnu sem hefur verið mér til óblandinnar ánægju. Störf öll hafa gengið með þeim ágætum sem einkenna þessa ágætu hv. deild. Sömuleiðis flyt ég skrifstofustjóra og öllu starfsfólki þingsins bestu jóla- og nýársóskir og þökk fyrir gott starf og samstarf í hvívetna. Þeim hv. þdm., sem um langan veg eiga heim að fara, óska ég góðrar heimferðar og heimkomu og vænti þess, að við megum öll heil hittast á næsta ári.



Herra forseti. Fyrir hönd okkar þm. í þessari hv. deild vil ég þakka hlý orð í okkar garð og góðar óskir. Ég tek undir þakkir forseta til starfsmanna þingsins og þakka honum frábæra og drengilega fundarstjórn og umburðarlyndi við okkur. Fyrir hönd okkar þm. hér í deild vil ég færa forseta og fjölskyldu hans bestu jóla- og nýársóskir og árna honum góðrar heimferðar og heimkomu. Ég vil biðja þm. að staðfesta þessar óskir með því að rísa úr sætum.



Ég þakka hv. 5. þm. Vesturl. fyrir hlý orð og góðar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar, og hv. þdm. fyrir að taka undir þær. Ég endurtek um leið mínar innilegustu jólaóskir til allra hv. þdm. - Fundi er slitið.