Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Páll Hermannsson) : Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, hefur hlotið afgreiðslu í hv. Nd., og að því er ég bezt veit er nokkurn veginn fullt samkomulag um frv. sjálft, þ. e. þau fyrirmæli, sem í þessu frv. felast, þó að ágreiningur væri í hv. Nd., eins og víðar, um jarðasölumálið í heild, hvort selja eigi ríkissjóðsjarðir eða ekki. Það er svo um þetta mál nú, að ábúendur þjóð- og kirkjujarða eiga rétt á því að fá jarðir sínar keyptar, ef þeir búa við erfðaábúð, ef ábúðarrétturinn á jörðunum er arfgengur. Fyrir þessu eru sett sérstök skilyrði í l. um ættaróðal og erfðaábúð, þar á meðal það, að jarðir, sem þannig eru keyptar, skuli gerðar þá strax að ættaróðulum. Þetta frv. gerir ráð fyrir þeirri breyt., að ekki aðeins þeir ábúendur, sem búa við erfðaábúð, heldur allir ábúendur opinberra jarða, skuli geta fengið þær keyptar með sömu skilyrðum. Hv. þdm. kannast við það, að þegar átt hefur að selja opinbera jörð ábúandanum og ábúandinn hefur ekki búið við arfgenga ábúð, þá hefur orðið að setja um þá sölu sérstök lög. En verði þetta frv. að l., þá hverfur sú fyrirhöfn, og það gilda þá sömu reglur um ábúanda að þessu leyti, hvort sem hann hefur búið við arfgenga ábúð eða ekki. Aðeins hefur í þessu frv. einu atriði verið breytt, sem sé því, að að undanförnu hefur það verið eitt af höfuðskilyrðunum fyrir sölu, að ábúandi hefði búið á ábýli sínu samfleytt í 5 ár, en nú er þetta ábúðartímaskilyrði lækkað í 3 ár. Að öðru leyti eru söluskilyrðin hin sömu og áður. Hér er að vísu í 2. málsgr. 2. gr. bætt við einu varúðarákvæði viðvíkjandi sölu á þessum jörðum, sem sé því, að ef ábúandi kaupir ábýlisjörð sína og gerir hana að ættaróðali, eins og vera ber, en svo kemur til sölu á þeirri jörð síðar, þá á ríkissjóður forkaupsrétt. Það hefur ekki orðið fullt samkomulag um þetta mál í landbn. En 3 nefndarmanna, sem skrifa undir nál. á þskj. 341, leggja það til, að þetta frv. verði samþ.



Herra forseti. Ég gat ekki orðið samferða hv. meðnm. mínum í því að mæla með, að þetta frv. verði að l. Í fyrsta lagi af þeirri ástæðu, að ég álít, að það sé alveg röng og óheppileg braut, sem haldið er inn á með því að selja þær jarðeignir, sem enn eru í eigu hins opinbera. Það er meginástæðan til þess, að ég get ekki greitt þessu frv. atkv. mitt. Þau ákvæði, sem í þessu frv. er vísað til í l. um ættaróðal og erfðaábúð, að þeim ábúendum þjóð- og kirkjujarða, sem hafa erfðaábúð á ábýlisjörðum sínum, er veittur réttur til að fá þær keyptar með sérstökum skilyrðum, voru sett í lög án þess að ég væri samþykkur því, svo að ég get ekki í afstöðu minni tekið tillit til þess ákvæðis. En það er svo skammt síðan þau lög voru sett, að ég álít, að vafi sé á því, að þeim beri að fulltreysta sem heppilegum ákvæðum. Ég álít, að það þurfi að taka þá löggjöf til athugunar fljótlega. Ég skal ekki hafa langa ræðu um þetta frv. Þetta mál er margrætt og afstaða mín til þess, þ. e. jarðasölumálsins, er hv. þdm. kunn. Þó get ég ekki stillt mig um að benda á eitt ákvæði í frv., sem berlega sýnir, að minni hyggju, að hér er stefnt að óheppilegu ráði. Það er ákvæði 2. gr. um, að jarðir, sem seldar eru samkv. 1. gr. frv., skuli vera seldar fyrir fasteignamatsverð, að viðbættu álagi, sem kann að fylgja jörð, o. s. frv. Nú er vitað, að fasteignamatsverð á jörðum er svo langt undir sannvirði, að það er bókstaflega að gefa jarðir að selja þær fyrir fasteignamatsverð. Og að bæta því að selja þær þannig ofan á það að gefa það, sem lagt er fram af ríkisfé til jarða sem styrkur, gefa fyrst styrkinn og bæta því svo ofan á að gefa jarðirnar á eftir, það er gersamlega óafsakanleg ráðstöfun, þegar þess er líka gætt, hvað styrkina snertir, hvað verðlag hefur breytzt stórkostlega síðan þessir styrkir voru veittir. Sú kvöð væri alveg hverfandi fyrir ábúendur jarða að standa undir, þó að styrkirnir væru ekki gefnir þeim, en hins vegar dregur það nokkuð fyrir ríkissjóð að gefa þá eftir. - Þess vegna greiði ég atkv. á móti þessu frv., af því að ég álít, að það stefni inn á ranga braut.

Forseti (ÞÞ) : Ég vil reyna nafnakall og bið því hv. þm. að hlaupast ekki af fundi. Fundur hefur nú staðið í aðeins 20 mínútur, og ætti að vera hægt fyrir þm. að halda sig inni ekki lengri tíma. Ég vil því biðja þá hv. þdm., sem vilja, að málinu sé vísað til 3. umr., að gera svo vel að segja já. Frv. vísað til 3. umr. með 9:1 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: EE, GJ, HermJ, IngP, JJ, LJóh, MJ, PHerm, ÞÞ. nei: HG. 7 þm. (BSt, BBen, BrB, GÍG, KA, PM, StgrA) fjarstaddir.



Herra forseti. Það er nú svo, að í n. þeirri, sem hefur haft frv. þetta til meðferðar, hefur ekki orðið niðurstaða og því síður verið skilað nál. af hálfu sumra nm. um frv. þetta. Og þar sem ég er meðal þeirra nm., sem þannig er ástatt um, en ég vildi hins vegar sýna lit á að gera grein fyrir afstöðu minni til frv., - og ég vildi náttúrlega gera það svo fljótt sem föng eru á, - þá vildi ég mælast til þess við hæstv. forseta, að mál þetta verði að þessu sinni tekið af dagskrá.

Forseti (ÞÞ) : Að vísu eru nú tveir og hálfur mánuður liðinn síðan minnihlutanál. var gefið út um þetta mál. En þar sem mál þetta liggur þannig fyrir, að þrír nm. af fimm hafa ekki gefið út álit um þetta má, þá vil ég verða við ósk hv. 2. þm. Árn. um að fresta nú umr. um málið og taka það af dagskrá, og er það þá gert í von um það, að afgreiðslu málsins verði hraðað í n. nú um helgina, þannig að sá nefndarhluti, sem ekki hefur enn gefið út álit um málið, geri það þegar, ef hann ætlar að gera það á annað borð.