Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það hefur ekki verið langur tími, sem samgn. hefur haft til umráða til að athuga þetta frv., því að 1. umr. lauk ekki fyrr en kl. að ganga 8. En þar sem meiri hl. samgn. telur, að það sé mikil nauðsyn á að samþykkja þetta frv. fyrir jólafríið, en hins vegar er n. sammála um að athuga ýmsar þær breytingar, sem í því felast, aftur síðar í vetur, - þar á ég við 3. og 4. gr. frv., - þá leggur meiri hl. til, að frv. verði að þessu sinni samþ. óbreytt. N. barst bréf frá Landfara, landssamtökum vörubifreiðaeigenda, en það er mikil óánægja meðal þeirra og hefur lengi verið út af þungaskattinum. Mál þessara vörubílstjóra, sem aka vörum út á land, þarf að athuga með einhverjum hætti, og vil ég vekja athygli á því. Þeir kvarta yfir því, að þeir hafi ekki fengið að hækka flutningsgjöld og ef það verði ekki gert, muni þeirra starfsemi verða að hætta. Þetta er mál, sem þarf auðvitað að athuga síðar með einhverjum hætti.



Herra forseti. Það er rétt, sem hv, síðasti ræðumaður tók fram, að okkur hefur unnizt mjög naumur tími til að skoða þetta frv., og við í minni hl. höfum ekki haft tíma til að skila skrifl. nál. En það kemur fram af nál meiri hl. á þskj. 239, að við leggjum til, að frv. þetta verði fellt. Ég skal ekki lengja þessar umr. mjög mikið, en vil þó fara örfáum orðum um frv., eins og okkur hefur borizt það í hendur og eins og það liggur fyrir. Það fer varla á milli mála, þegar frv. er skoðað, að samþykkt þess mun hafa í för með sér mjög miklar auknar álögur á bifreiðaeigendur og raunar alla landsmenn. Það er tekið fram í aths., að með frv. þessu sé stefnt að því að auka fjármagn til framkvæmda vegáætlunar og draga úr lántökuþörf vegna vegaframkvæmda. Að vissu leyti er þetta sjálfsagt rétt. En það hefði þó mátt ímynda sér, að með hinum gífurlega auknu og háu tekjum og gjöldum, sem runnið hafa eða verið innheimt til ríkissjóðs og lýsa sér bezt í stórhækkandi fjárl. frá ári til árs, hefði tekizt að klípa einhverja ögn af til þessara mála. En svo virðist nú ekki vera. Ef við rennum augunum yfir frv., þá er í 1. gr. gert ráð fyrir Því að innheimta sérstakt innflutningsgjald af benzíni og skal gjaldið nema kr. 9.87 af hverjum lítra og tekið fram, að það taki einnig til benzínbirgða, sem til eru í landinu. Í 2. gr. er talað um að innheimta sérstakt innflutningsgjald af hjólbörðum, notuðum og nýjum, gúmmíslöngum á bifreiðar og bifhjól, og skal gjaldið nema 45 kr. af hverju kg. Í 3. gr. er svo um að ræða mikla hækkun á þungaskattinum, bæði af bifreiðum, sem nota benzín eða eldsneyti, og eins af bifreiðum, sem nota annað eldsneyti en benzín. Ég ætla ekki að fara mjög ítarlega út í Þær tölur, sem frv. nefnir í hinum ýmsu greinum. Það er svo, eins og við þekkjum bezt, sem höfum setið fundi hér á hv. þingi nú síðustu daga, að það eru allar tölur meira og minna á hverfanda hveli í hinni miklu óðaverðbólgu, sem nú geisar og ýtt er undir og kynnt undir af hálfu hæstv. ríkisstj. Í 4. gr. þessa frv. hefur þó semjendum þess dottið það snjallræði í hug að minnka um helming endurgreiðslu á skatti, sem hingað til hefur verið heimilt að greiða til eigenda jeppabifreiða eða eins og þar stendur: „Eigendur jeppabifreiða eiga rétt á endurgreiðslu á helmingi skatts samkv. a-eða b-liðum 87. gr., ef þeir sanna með vottorðum frá hlutaðeigandi skattstjóra eða umboðsmanni hans, samkv. nánari ákvæðum í reglugerð, er fjmrh. setur, að bifreiðarnar hafi verið notaðar næstliðið ár að mestu eða öllu leyti við framleiðslu- og jarðyrkjustörf.“ Í aths. við þessa gr. er tekið fram, að nú sé ætlunin að draga nokkuð úr heimildum til endurgreiðslu og undanþágu þungaskatts, og tekið fram, að ekki verði séð, að vegasjóður eigi samkv. tilgangi sínum að styðja fjárhagslega þá starfsemi, sem til grundvallar þessum undanþágum og endurgreiðslum hefur legið. Tekið er fram, að vagnar á spori muni engir vera til hér á landi, og eru það ekki mikil spádómsorð, og í öðru lagi, að diplómatar njóti þeirra réttinda samkv. exterritorialrétti, sem þeim nú eru veitt með 88. gr. vegal. Ég sé ekki betur en ætlunin sé með þessari 4, gr. frv. að fella úr gildi undanþágur eigi allfáar, sem hafa staðið í lögum undanfarin ár og er nú að finna í 88. gr. vegal. frá 1970. En þar er talað um, að undanþegnar gjaldi samkv. 87. gr., þ.e.a.s. undanþegnar þungaskatti, eins og þar er nánar tilgreint, séu m.a. skólabifreiðar, bifreiðar erlendra sendisveita og erlendra ræðismanna, ef þeir eru eigi íslenzkir ríkisborgarar, slökkvibifreiðar, sjúkrabifreiðar, snjóbifreiðar og vagnar, sem renna á spori. Og samkv. þessari gr. hafa eigendur jeppabifreiða enn fremur átt rétt á endurgreiðslu á þungaskatti að fullu samkv. 87. gr., ef þeir hafa sannað það með viðhlítandi vottorðum, eins og ég gat um áðan. Ég vil vekja athygli á því, að þarna er um verulegar breytingar að ræða, og mættum við a.m.k., fulltrúar hins svokallaða dreifbýlis, líta ögn á þetta atriði, því að ég verð að segja það, að ég tel almennt séð, að við þurfum töluvert að gæta okkar, því að þrátt fyrir þær miklu og öru framfarir, sem hafa orðið í sveitum undanfarin ár, þá er það svo, að þegar á allt er litið, er það einhvern veginn þannig, að það hallar að ýmsu leyti meira og minna á dreifbýlið. Mættum við gjarnan vera þess minnugir og a.m.k. taka eftir, þegar till. eru gerðar um að skerða rétt þess fólks, sem við erum fulltrúar fyrir. Vænti ég þess og vona, að meiri hl. n. hafi einnig komið auga á þetta atriði. Það má segja, að allar svona undanþágur séu að vissu leyti umdeilanlegar. En hitt veit ég, að þeir, sem eitthvað hafa fengizt við rekstur bifreiða af þeirri gerð, sem ég nú las upp, muni finna fyrir því, ef þessum lið er skyndilega kippt út úr þeirra bókhaldi. Við höfum verið að fjalla í þessari sömu hv. n. undanfarna daga um styrki til snjóbifreiða til þess að létta fólki úti um landið að draga að sér nauðsynjar að vetrarlagi, leita læknis og annarra lífsnauðsynja. Og þetta setur strik í þann reikning líka. Ég leyfi mér að vekja alveg sérstaka athygli á þessu. Hitt má svo segja almennt um þetta frv. og álit okkar á því, að við í minni hl. teljum, að það hafi þegar veríð gengið svo langt í skattálagningu á bifreiðanotkun og bifreiðakaup, að ekki sé verjandi að ganga öllu lengra í því efni. Við vitum það, og það hefur margoft verið tekið fram, m.a. í þessum umr., að bifreiðin er orðin svo mikilvægt þjónustutæki í þágu alls almennings í landinu, að við getum ekki látið slíkt sem vind um eyru þjóta. Við minnum á það, að ríkisstj. hefur nýlega hækkað innflutningsgjald af bifreiðum og sá skattur rennur beint í ríkissjóð, og auk þess munu bifreiðar hækka enn í stofnkostnaði vegna þeirrar gengislækkunar, sem nú er nýlega um garð gengin. Þannig má segja með fullum rétti, að umferðin gefi meiri og meiri tekjur í ríkissjóð og meiri tekjur en nokkru sinni fyrr. Að sjálfsögðu erum við allir sammála um, að bæta þurfi vegakerfi landsmanna, bæði þar sem margir bílar fara og eins úti um strjálbýlið. En þar sem svo miklar tekjur renna í ríkissjóð af bifreiðum og rekstri þeirra, bæði beint og óbeint, þá teljum við kominn tíma til þess, að ríkissjóður láti nokkuð til þessara mála renna og það ríflegan skerf beint úr sjóði sínum. N. hafa borizt a.m.k. tvær umsagnir um þetta mál. sem ég ætla að leyfa mér að minnast örlítið á. Það verður að segjast eins og er, að ég hef ekki haft góðan tíma til að kryfja þessi mál til mergjar. En ég get ekki stillt mig um það, þó að kvöldið haldi náttúrlega áfram að líða, að vekja athygli á þessum tveimur umsögnum. Annað er bréf frá Félagi sérleyfishafa, og þar er svo tekið til orða m.a., með leyfi hæstv. forseta, - þeir lýsa undrun sinni yfir því í upphafi bréfsins, að nú skuli enn gert ráð fyrir að hækka verulega þungaskatt samkv. km-gjaldi af sérleyfisbifreiðum og strætisvögnum og halda svo áfram: „Þessi afstaða okkar byggist ekki á því, að við teljum óeðlilegt, að slík starfsemi sé skattlögð í hliðstæðum mæli og svipaður atvinnurekstur, heldur af þeim ástæðum, að umræddur skattur af sérleyfisbifreiðum hefur hækkað á s.l. tveimur árum miklu meira en lagabreyting í des. 1970 gerði ráð fyrir. Ástæðan fyrir þessari umframhækkun, sem í mörgum tilvikum nemur tvöfalt því, sem gert var ráð fyrir, stafar af því, að þegar gjaldskrá fyrir disílbifreiðar, 5 tonn eða meira að eigin þyngd, var sett, sbr. auglýsingu samgrn. 1971, voru taxtar ákveðnir svo háir, að skattur varð í ósamræmi við þá lagasetningu, sem gaf þessu innheimtufyrirkomulagi gildi. Margsinnis hefur verið kvartað yfir þessu við samgrn., endurskoðun hefur verið lofað, en jafnframt haldið fram, að nægilega haldbærar skýrslur lægju ekki fyrir hjá Vegagerðinni, úr því mundi hins vegar rætast eftir næstu áramót. Í þessu sambandi skal tekið fram, að verðlagsyfirvöld hafa synjað um hækkun fargjalda í samræmi við aukinn rekstrarkostnað.“ Síðan ein setning eða svo: „Öllum mun kunnugt, í hve miklum rekstrarerfiðleikum ýmis sérleyfis- og strætisvagnafyrirtæki eiga nú, sem gleggst hefur komið fram í umr. um rekstur Strætisvagna Reykjavíkur. Samtímis aukast stöðugt kröfur um þjónustu. Má í því sambandi nefna nýlega samþykkt bæjarstjórnar Húsavíkur, sem rædd hefur verið í dagblöðum, svo og mörg hliðstæð erindi.“ Ég læt þetta nægja um þetta bréf, en vík aðeins að bréfi frá Landfara, landsfélagi vörubifreiðaeigenda á flutningaleiðum. Ég les nú ekki nema aðeins stuttan hluta úr þessu bréfi rétt til að kynna það. Þar segir svo m.a.: „ Stjfrv. það, sem nú liggur fyrir Alþ. um breytingar á vegal., gerir m.a. ráð fyrir 25% hækkun þungaskatts og gúmmígjalds og jafnframt því nýmæli, að þungaskatt skuli greiða af festi- og tengivögnum. Ef þetta frv, er svar hæstv. ráðh. við beiðni Landfara um endurskoðun þungaskattsinnheimtunnar, þá er auðsætt, að þeir vilja þá veigamiklu þjónustu, sem félagsmenn veita landsbyggðinni, feiga. Því er svo til orða tekið, að flm. frv. er fullkunnugt um þá erfiðleika, sem atvinnuvegur félagsmanna á nú við að etja. Rekstrarkostnaður vöruflutningabifreiða á langleiðum hefur hækkað gífurlega undanfarin tvö ár. Verðlagsyfirvöld hafa ekki sinnt kröfum bifreiðaeigendanna um sanngjarna hækkun flutningstaxta, og er því svo komið, að ef ekki verður skjótt gripið til þeirra úrræða að minnka opinberar álögur, þungaskatt, gúmmígjald, aðflutningsgjöld o.fl. á þessa aðila eða heimila sanngjarna taxtahækkun, þá mun ekki unnt að halda útgerð bifreiðanna lengur áfram. Það er von Landfara, að þér, hv. alþm., íhugið, hvílíka atlögu hér á að gera að hagsmunum landsbyggðarinnar og að þér reynið með breytingum á frv. eða öðrum ráðum að koma í veg fyrir samþykkt þess í núverandi mynd.“ Það mætti fara mörgum fleiri orðum um þetta frv., bæði um stærri atriði og smærri. Það er t.d. tekið hér fram, og það er kannske eðlilegt, að ríkisvaldíð teygi sig til að taka þungaskatt af festi- og tengivögnum, sem ekki hefur hingað til verið tekinn. En þess er getið í aths. við 3. gr. frv., að í gr. þessari sé heimilað „að ákveða, að gjalddagar þungaskatts af dísilbifreiðum megi vera allt að fjórir á ári í stað þriggja. Með lögum nr. 98 frá 1970 varð m.a. sú breyting á 87, gr. laga nr. 23 frá 1970, að gjalddögum þungaskatts samkv. ökumæli var fækkað úr fjórum í þrjá. Þykir rétt að færa þessa heimild í upprunalegt horf, enda gerir reglugerð um innheimtu bifreiðagjalda, nr. 94/1970, 5. gr., ráð fyrir 4 gjalddögum. „Ég get ekki stillt mig um að vekja athygli á vaxandi ákefð ríkisvaldsins og hæstv. ríkisstj. í að fjölga árlegum gjalddögum á ýmsum tekjustofnum, sem renna í ríkissjóð. Skyldi þetta benda til þess, að það sé yfirleitt tómahljóð í þeim stóra kassa? Við munum eftir því, að hér áður fyrr var söluskatturinn, sem er nú að sönnu mikill tekjustofn og mjög mikilvægur fyrir ríkið, innheimtur fjórum sinnum á ári. Síðan var þeim gjalddögum fjölgað, þannig að hann var innheimtur á tveggja mánaða fresti, og nú síðast er hann innheimtur mánaðarlega. Menn virðast ekki gera sér grein fyrir því, hvað slík ákvæði auka fyrirhöfn og kostnað við innheimtuna og þar með óþægindi svo að segja allra annarra en kannske þeirra, sem eiga að taka á móti peningunum í kassann. Það mætti nú kannske segja, að ég sé þegar búinn að fara nægilega mörgum orðum um þetta frv., en ég get ekki látið hjá líða að minna aðeins á það, þó að ég hafi ekki haft tíma til að kynna mér það í þingtíðindum, að ég man greinilega, að hæstv. fjmrh. hefur iðulega vakið máls á því á undanförnum árum í sambandi við umr. um fjárlög og annað, að það ætti að stefna að því, að gjöld af umferðinni, - af bifreiðum og rekstrarvörum þeirra, - rynnu til þess að bæta vegakerfið í landinu. Ég man ekki neina tilvitnun um þetta efni orðrétta, en ef ég renni huganum aftur í tímann, þá er sem rödd hæstv. ráðh. suði mér fyrir eyrum einmitt í þessa átt, að það eigi að stefna að því að verja sem mestum tekjum af umferðinni beint í þágu vegamála og umferðarinnar sjálfrar. En eins og kom fram fyrr í þessum umr, í dag, mun vera svo nú, að ef litið er á þessar tekjur sem heild, þá renna líklega um það bil eða allt að 50% þeirra til vegamála. Þetta er að vísu lausleg tala, sem ég hygg, að sé þó ekki fjarri lagi, en hún sýnir þó, hvað hæstv. fjmrh. og ég ætla hæstv. ríkisstj. í heild á langt í land með að koma þessu hugsjónamáli sínu í framkvæmd. Af því, sem hér að framan hefur lauslega verið rakið, má glöggt sjá, að hér er enn á ferð frv., sem boðar aukna skattpíningu og stórhækkandi álögur á þjóðfélagsborgarana. Mundu þó margir segja, að mælirinn hafi þegar verið fullur eftir gengislækkun og fjárlagaálögur, sem við höfum fjallað um þessa dagana. En það virðist ekkert hik vera á hæstv. ríkisstj. að leggja auknar álögur á þjóðina. Ég ítreka því, að minni hl. samgn., en þann milli hl. skipa ég og hv. 4. þm. Austf., leggur til. að frv. þetta verði fellt. En fari svo, að frv. verði samþ., eins og allt bendir til eftir þá órjúfandi samstöðu, sem við höfum orðið vitni að hjá hv. núv. stjórnarflokkum undanfarnar klukkustundir og dægur, þá viljum við leyfa okkur að leggja fram og lýsa hér með skriflegri brtt. Okkur hefur ekki unnizt tími til að láta prenta hana, en hún er á þessa leið: „ Brtt. við frv. til laga um breyt. á vegal. nr. 23 16. apríl 1970, sbr. lög nr. 98 frá 28 des. 1970. Flm.: Friðjón Þórðarson, Sverrir Hermannsson. Við 4. gr. Greinin falli niður.“



Herra forseti. Hv. 1. þm. Sunnl., Ingólfur Jónsson, fyrrv. samgrh., hélt hér langa ræðu í kvöld um frv. til breyt. á vegal. Ég ætla ekki að svara hans ræðu í löngu máli, en tel þó rétt að víkja að henni nokkrum orðum. Ég var í rauninni mjög undrandi yfir þeirri afstöðu, sem hv. þm. tók, þar sem hann býsnaðist yfir þeirri auknu skattlagningu, sem hér er um að ræða og hver einasti eyrir á að fara til umbóta í vega- og samgöngumálum. í öðrum sporum hefur þessi sami hv, þm. staðið áður. Hann hefur margoft staðið í mínum sporum og borið fram sams konar frv. og þetta. Hann hefur farið fram á hækkanir á benzínskatti, á þungaskatti og gúmmígjaldi, - flutt nákvæmlega sams konar frv. hvað eftir annað eins og þetta. Og hvernig undirtektir hafa þau frv. hans fengið? Þau fengu yfirleitt einróma afgreiðslu á Alþ., af því að menn sögðu: Jú, vond er nú skattlagning, það hefur mönnum alltaf þótt, en við setjum hina brýnu þörf samgöngumálanna ofar. - Og það gerði hv. 1. þm. Sunnl svo sannarlega sjálfur, þegar hann var flm, slíkra frv. og brýndi fyrir mönnum, að þetta væri gert fyrir samgöngumálin. Nú virðist svo sem hann brýni það fyrir sínum liðsmönnum að neita slíkum skattaálögum, þó að þær eigi að öllu leyti að fara til bættra samgangna. Í þessu er ekki allt of gott samræmi. Það er ekkert nýtt, að það fara fleiri og fleiri krónur til verklegra framkvæmda frá ári til árs. Svo hefur það verið lengi, og svo er það enn. Frá því að þessi gjöld voru ákveðin fyrir tveimur árum hefur dýrtíð vaxið og það þarf fleiri krónur til að framkvæma sama verk og áður. Og það er það, sem hér er verið að fara fram á, að fá fleiri krónur til framkvæmda í vegamálum, til þess að ekki þurfi að draga framkvæmdir saman. Ekki deilum við hv. 1. þm. Sunnl. og ég um það, að bíllinn er orðinn nauðsynjatæki almennings. Það skal viðurkennt fúslega af mér, þó að þetta tæki sé kannske ofuotað, bæði af mér og öðrum, og við þyrftum ekki að nota það í eins ríkum mæli og við gerum og hefðum betra af oft og tíðum að nota það minna. En það er nú neyzlan í þjóðfélaginu, sem flestir segja, að eigi að skattleggja. Það má segja, að nm þrenns konar fjáröflun geti verið að ræða til samgöngumálanna, það sé að taka þetta úr hinum almenna sjóði landsmanna, ríkissjóði, leggja þetta á ríkið eða að skattleggja neyzluna, skattleggja notendur bílanna eða í þriðja lagi að grípa til erlendrar lántöku. Ég tel ekki fyllilega réttlátt að taka þetta af hinni almennu neyzlu landsmanna og láta ríkissjóð standa undir því að öllu leyti. Ég tel réttara, að þeir, sem bíla eiga og bíla nota, taki á sig sérstakar skattálögur vegna þess, og tel, að að undanförnu hafi verið rétt stefnt með því að taka þessi gjöld í þjónustu vegamálanna. Hv. 1. þm. Sunnl. er margoft búinn að flytja frv. eins og þetta, og þess vegna er benzínlítrinn orðinn 16 kr. Nú er lagt til, að hann hækki í 18 kr. Hann hefur smátt og smátt orðið að 16 kr. á lítra vegna endurtekinna frv. um hækkanir. Hv. 1. þm. Sunnl. fór líka aðra leið. Hann fór þá leið að taka lán erlendis til vegamála, svo að hundruðum millj. kr. skipti. Það er leið, sem ég skal alls ekki fordæma, en gott er þó að gæta hófs í og fara varlega út á. Fjáröflunin samkv. frv. á að minnka þörf okkar og nauðsyn fyrir lántökur til vegamálanna, en fer þó að langmestu leyti aðeins til þess að standa undir auknum tilkostnaði við vegaframkvæmdir. Hér er ekki verið að bæta við möguleikum til aukinna framkvæmda, en framkvæmdir, sem framkvæmdar verða að ári, eru dýrari en þær, sem voru gerðar í fyrra eða í ár. Og ef þær eiga ekki að dragast saman, þurfum við peninga. Við erum búnir að fá hraðbraut austur til Suðurlandsundirlendisins, og við erum búnir að fá hraðbraut hér upp í Kollafjörð, en það er gallinn sá á gjöf Njarðar, að þær eru byggðar fyrir erlendar lántökur og þær eru í skuld. Þessi stóru og þýðingarmiklu mannvirki eru í skuld. Það er eftir að borga þau. Og þar er ekki um minni upphæðir að ræða en einn milljarð eða nálægt því. Ég held því, að það sé full ástæða til að fara eins varlega og unnt er í lántökuaðferðina í sambandi við vegamál. Hv. 1. þm. Sunnl. sagði, að þetta frv. bryti í bága við anda vegalaga. Ég held, að það sé fjarstæða að mæla slíkt. Það er auðvitað nákvæmlega í anda vegal. að afla innlends fjár til slíkra framkvæmda. Hv. þm, vék að því, að benzínverð hér hefði verið lægra en í nágrannalöndunum, og það er rétt. Þetta atriði hefur verið athugað og samanburður gerður á benzínverði hér eftir þá hækkun, sem hér er lagt til og samanborið við benzínverð nú í okkar nágrannalöndum. Og þá kemur í ljós, að eftir þessa hækkun verður benzínverð hér mjög ámóta og í okkar nágrannalöndum, hærra en í sumum þeirra, en lægra en benzínverðið er í öðrum. Það yrði mjög svipað verð hér á benzíni og í okkar nágrannalöndum eftir þessa breytingu. Og það sjónarmið mun oftast hafa verið haft, að benzínverðið hér væri sambærilegt við það, sem gerðist í öðrum löndum. Þá hafa menn gert aths. við 4. gr., þar sem gert er ráð fyrir, að borgaður sé hálfur skattur af jeppabifreiðum. Ég verð að segja hv. 1. þm. Sunnl. það, að ég held, að hann ætti að fara að hætta að gráta fyrir hönd bænda, láta þá gera það sjálfa. Ég er alveg sannfærður um, að bændur kæra sig ekkert um neinar ölmusur í neinu formi, og það að hafa bifreið án þess að borga neinn skatt eru sérréttindi, sem bændur meta áreiðanlega ekki mjög mikils. Það er vitað, að hver einasti bóndi, sem á jeppabifreið, verður að viðurkenna, að hún er að verulegum hluta almennt ökutæki. Hún er að hluta landbúnaðartæki, og látum það vera, að það sé haft skattfrjálst, en hver einasta jeppabifreið í sveit er jafnframt ökutæki bóndans. Og ég veit, að bændur biðjast ekki undan því að greiða skatthluta, sem því svarar að eiga þarna almennt ökutæki. Þá kem ég að þungavöruflutningunum, sem einnig var minnzt á af frsm. hv. minni hl. Vissulega er það verulegur útgjaldaliður hjá langferðabílaeigendunum að þurfa að borga þennan þungaskatt og hækkun á honum samkv. þessu frv. En hvernig er það með önnur flutningatæki, sem flytja vörur út á landsbyggðina? Þurfa þau enga slíka skatta að greiða? Ríkið gerir út skip til þess að annast vöruflutninga út um landsbyggðina. Þessi skip verða að borga hafnargjöld eins og önnur farartæki. Og það er í gangi að ósk margra þm. rannsókn á því, hvaða aðferð við flutninga vörumagns út um landsbyggðina, í lofti, á landi eða á sjó, sé þjóðhagslega hagkvæmust. Menn hafa viljað telja, að það væri mjög vafasamt, að flutningar á landi væru þjóðhagslega hagkvæmasta leiðin. En svo mikið er víst, að við komumst aldrei hjá því, að það er kostnaður við að flytja vörurnar út um landsbyggðina og vandamál út af fyrir sig, hvernig eigi að jafna þann aðstöðumun. En þessi rannsókn er í gangi, og alveg eins og skip Skipaútgerðar ríkisins verða að borga hafnargjöld um alla landsbyggðina, tel ég eðlilegt, að þungaskattur og önnur gjöld hvíli á þeim flutningatækjum, sem flytja vörur á landi. Hingað til virðist samkeppnisaðstaða vöruflutninganna á landi ekki standa höllum fæti á við skipin, því að skipin sigla að langmestu tóm með ströndum fram, en flutningabílarnir aka þungt hlaðnir þrátt fyrir ófæru, sem oft er snemma á vorin og fram á vetur, og vaða um vegi landsins og stórspilla þeim. Ég held því, að það eigi að bíða eftir niðurstöðum þessarar rannsóknar, sem fer fram varðandi það atriði, hvort þjóðhagslega sé hagkvæmara að beina meginvöruflutningamagninu að flutningum á sjó, á landi eða í lofti og þá að hvaða hluta hentugast sé að fara hverja leiðina um sig. - Þessar aths. taldi ég rétt að gera við þessa umr. málsins. Annars endurtek ég það, að allt það fé, sem ætlunin er að afla með þessu frv., hver einasta króna, fer í vegasjóð til framkvæmda í vegagerð og til þess að fyrirbyggja, að samdráttur verði í þeim nauðsynlegu framkvæmdum. Hver sá maður, sem vill afstýra því, að samdráttur verði í vegagerð, á að greiða þessu frv. atkv. sitt. Hann getur sér til gamans, sér til hugarhægðar talið eftir hverja krónu til ríkissjóðs að öðru leyti. En þetta fer ekki í ríkissjóð, þetta fer í vegasjóð. Ég hafði reiknað með því, að mesti áhugamaðurinn um umbætur í vegamálum mundi vera fyrrv. samgrh., Ingólfur Jónsson, en hann verður hér mesti úrtölumaðurinn um það, að aflað sé fjár til vegagerðar. Slíkt er alveg hörmulegt að hlusta á. Nei, ég vil halda í lengstu lög í þá von, að áhugamaðurinn um umbætur í samgöngumálum, fyrrv. samgrh., hljóti að veita þessu máli stuðning og geti ekki orðið í röðum þeirra, sem telja eftir hverja krónu til þessara framkvæmda.



Herra forseti. Það er nú auðséð á öllu, að það er alveg ákveðið að keyra þetta frv. í gegn hér í kvöld, hvaða rök sem færð eru fram gegn því. Ég mun þess vegna ekki verða langorður að þessu sinni eða fara að deila hart við hæstv. samgrh. að þessu sinni út af þessu máli. Hæstv. ráðh. endurtók það, sem hann sagði hér fyrr í kvöld, að ef þetta frv. verður ekki samþ., þýðir það samdrátt í vegagerð á næsta ári. Þetta er dálítið einkennilegur málflutningur hjá hæstv. ráðh. Ég held, að ég verði að gera hlé á máli mínu, þangað til hæstv. ráðh. kemur inn aftur, því að það er hann sem ég ætla að tala við. Ég vona, að forseti telji það eðlilegt.

Já, ég vænti þess, að það verði ekki löng stund.

- Ég vildi nú mælast til þess, að hæstv. forseti athugaði, hvort hæstv. ráðh. hefur aðeins skroppið fram. Slíkt getur alltaf skeð, að það sé óhjákvæmilegt. - Ég taldi eðlilegt að hafa hlé á máli mínu, meðan ráðh. var úti. Ég vildi segja, að það er undrunarefni, að hæstv. ráðh. boðar, að hæstv. ríkisstj. ætli ekki að standa við vegáætlun, sem samþ. var á s.l. vori, ef hún getur ekki aflað fjár með þessum hætti. Það var þó ekki á s.l. vori, þegar gengið var frá vegáætluninni, gengið út frá því, að fjár yrði aflað á þennan hátt.  Þá sagði hæstv. ráðh., að ég hefði borið fram oft og tíðum frv. lík þessu. Það er nú eftir því, hvernig á það er litið, hvort þau frv. hafa verið lík þessu. Ég held, að það hafi verið við allt aðrar aðstæður. Þau tekjuöflunarfrv., sem ég bar fram fyrir vegasjóð, voru ævinlega gerð í sambandi við gerð vegáætlunar eða endurskoðun vegáætlunar. Nú er ekki um það að ræða, hvorki gerð vegáætlunar né endurskoðun vegáætlunar. Þetta frv. er borið fram aðeins nokkrum mánuðum eftir að gengið hefur verið frá vegáætlun. Í öðru lagi, svo að vitnað sé til þess, þegar síðast var hækkað benzín og þungaskattur, þá hafði rétt áður verið stórlækkað innkaupsverð á bifreiðum með því að fella niður skatta og ýmis gjöld, sem á bifreiðunum hvíldu. Og ég hygg, að það hafi verið þess vegna, sem hv. Alþ. sameinaðist um að hækka benzínið 1970 og hækka þungaskattinn, m.a. vegna þess, að ýmsum gjöldum af bifreiðum hafði áður verið af létt. Dýrtíðin hefur magnazt s.l. tvö ár, segir hæstv. ráðh., og það er alveg rétt, hún hefur magnazt. En kostnaður við útgerð bifreiðanna hefur hækkað, enda þótt ekki væri nú komið með þennan skatt, og þá ekki sízt vegna þeirrar gengislækkunar, sem núna er verið að boða, og vegna verðhækkana á innfluttum varahlutum til bifreiða, og síðast, en ekki sízt vegna þeirra skatta, sem lagðir voru á bifreiðar á s.l. vori af núv. hæstv. ríkisstj. Hæstv. ráðh. sagði hér áðan, að benzín hafi verið undanfarið nokkru lægra hér en í nágrannalöndunum. Þar munar ekki miklu, en það var þó aðeins lægra en í ýmsum löndum. Nú fer benzínið upp í 20 kr. eða nákvæmlega reiknað 19.87 kr., eftir því sem upp er gefið og gæti fljótlega farið upp í 20 kr. Það er matsatriði, hvað sölulaunin verða hækkuð. Og þá er benzínverð orðið hærra en í flestum nágrannalöndunum. Ég hef hér lista yfir benzínverð í nágrannalöndunum, en það er miðað við gengi 13. des., og þess vegna má hækka þetta verð um gengislækkunina eða nálægt 11%. Ef við tökum Danmörk, þá munar ekki miklu eftir hækkunina, ef við bætum 11% við. Það var með gamla genginu 17.30 kr. Finnland 15.70 kr., það verður allmiklu lægra, Írland 14.60 kr., Vestur-Þýzkaland 15.80 kr., Bretland 15.10 kr., Sviss 15.80 kr. Það verður a.m.k. 2 kr. lægra benzínverð í þessum löndum heldur en hjá okkur eftir þessa hækkun. Það var sagt hérna, þegar við hækkuðum þungaskatt og benzín síðast, að benzínverðið þyrfti að vera lægra hér en í nágrannalöndunum, vegna þess að við hefðum enn ekki eins góða vegi og kostnaðarverð bifreiða væri miklu hærra, vegna þess að þær væru hærra tollaðar hér en þar. Þetta var sagt, eftir að skattarnir höfðu verið felldir niður 1970, og þetta má miklu frekar segja nú, eftir að nýjir skattar hafa verið lagðir á innkaupsverð bifreiða af núv. hæstv. ríkisstj. Ég sagði áðan, að flutningur svona frv. bryti jafnvel í bága við vegal., ef bókstaflega væri á það litið. En örugglega brýtur það í bága við anda l., vegna þess að það er ætlazt til, að tekjuöflun til vegáætlunar sé ákveðin í vegáætluninni. Það var ákveðið í vegáætluninni á s.l. vori að fara ekki þessa leið, því að það var aldrei á hana minnzt. Lán til vegagerða höfum við tekið. Við höfum tekið erlend lán til hraðbrauta, og við höfum farið þar sömu leið og fjölmennari þjóðir hafa gert, eins og Finnar og Norðmenn og sjálfsagt margar fleiri þjóðir. Þetta hljótum við að gera áfram. Alþjóðabankinn lánar til vegagerðar, þó ekki yfir 40–50% af vegagerðarkostnaði. Þetta hljótum við að gera áfram, og þessara 230 millj. kr., sem ætlað er, að þetta frv. gefi, hefði ríkisstj. átt að geta aflað innanlands, vegna þess að ég ætla, að þessar fjárhæðir, sem hér er um að ræða, fari aðallega í Norðurlands- og Austurlandsáætlunina, sem ekki eru hraðbrautir. Hæstv. ráðh. talaði um það, að ég ætti að hætta að vera með harmagrát fyrir hönd bænda og bændur væru ekkert þakklátir fyrir, að það væri verið að sníkja ölmusu fyrir þá, eins og hæstv. ráðh. gaf í skyn. Það hef ég ekki gert, og ég hef ekki heldur grátið fyrir hönd bænda, en ég hef hins vegar talað þeirra máli. Ég held því eindregið fram, að af notkun jeppabifreiða í sveitum, þar sem strjálbýli er og vegalengdir miklar milli bæja, eins og raun ber vitni, þar sem jeppinn er mikið notaður við framleiðslustörf og jafnvel jarðyrkju, þá sé ekki eðlilegt að greiða skatt af jeppanum við þær aðstæður. En það er fleira í 4. gr. en jeppaskatturinn. Það eru skólabifreiðarnar, sem ég hljóp nú reyndar yfir í minni fyrri ræðu, - það eru skólabifreiðar og slökkvibifreiðar, sjúkrabifreiðar og önnur tæki, sem hingað til hafa verið skattfrjáls, en nú á að skattleggja. Og ég tek undir það með hv. frsm. minni hl., að þetta er íhugunarefni og þetta er ekki réttlátt. Hæstv. ráðh. talar um, að það sé n, að athuga, hvernig eigi með flutningana að fara, flutninga á sjó og flutninga á landi. Það hagar þannig til í mörgum byggðarlögum, að sjóflutningum verður tæplega komið við í mörgum tilfellum. Það verður að flytja þungavörur á landi kannske 100, 200–300 km vegna hafnleysis. Þar verða landflutningar ákaflega dýrir. Þegar talað er um jöfnun á flutningskostnaði, eins og hér hefur verið gert í hv. Alþ., og till. eru um að koma því í verk, þá hygg ég, að það þurfi að endurgreiða ýmsum þeim, sem flytja með bifreiðum nauðsynjavörur langa leið, svo að hundruðum km skiptir. Vegna þess að hæstv. ráðh. var í flestum greinum í ræðu sinni hógvær og af því að ákveðið er, að þetta frv. eigi fram að ganga, hvað sem tautar, þá tel ég ekki mikla ástæðu til að orðlengja þetta meira. Hæstv. ráðh. hnykkti við, þegar ég talaði um, að í orðum hans hefðu falizt hótanir, og vildi alls ekki samþykkja það. En hæstv. ráðh. sagði: Þeir, sem greiða atkv. á móti þessu frv., vilja ekki, að framkvæmdirnar allar samkv. vegáætlun verði gerðar, heldur að það verði samdráttur í framkvæmdum. Stjórnarliðið hv. virðist vera alveg á einu máli og neglt saman í þessum atriðum, m.a. því að afnema undanþágurnar af skólabílum, af jeppum að hálfu leyti, snjóbílum, slökkvibílum og lögreglubílum, ég man ekki, hvort það er fleira, - og gera ráðstafanir til þess, að benzínverð verði nú hærra en í flestum nágrannalöndum okkar, og gera ráðstafanir til þess að hækka skatta á umferðinni langt umfram það, sem verjandi er.



Herra forseti. Hv. 1. þm. Sunnl. ræddi hér dálítið um benzínverð í nágrannalöndunum, og niðurstaða hans í þeim samanburði var sú, að við stefndum að því með þessu frv., að benzínverð hér yrði hærra en í þessum löndum. Ég er nú með þessar tölur líka fyrir framan mig og miðað við gamla gengið, því að þetta mundi raskast mjög líkt, - ég miða bara við hækkun frv., sem mundi verða sennilega eitthvað um 2.33 kr. eða innan við 2.40 kr., þá mundi benzínverðið hér verða 18.40 kr.  Ég er alveg sammála hæstv. samgrh. um það, að við verðum auðvitað að halda áfram vegaframkvæmdum og það er dálítið einkennilegur málflutningur hjá hv. stjórnarandstæðingum, sem deila á miklar lántökur í öðru orðinu, en deila svo í hinu orðinu á það, að við skulum ekki vilja taka lán til vegaframkvæmdanna. Þetta vill rekast á. Hitt er svo annað mál, að það er rétt, sem hv. 1. þm. Sunnl. sagði, að miðað við þær verðhækkanir, sem nú blasa við á erlendum mörkuðum, vegna þess að flutningsgjald hækkar, er líklegt, eins og nú horfir, að benzínverð hér verði tæpar 20 kr. En þessar hækkanir hljóta líka að koma á það verð, sem við báðir höfum verið að lesa hér upp, þannig að við verðum að vera með sæmilegar tölur, þegar við erum að bera þær saman, en ekki allt annan grundvöll í það og það sinn. Eins og ég tók fram í fyrri ræðu minni, er ég hins vegar engan veginn ánægður með 4. og 5. gr. Ég tók það fram, að af því að ég er sammála hæstv. samgrh. um, að þetta frv. verði að samþykkja nú fyrir jólin, þá verði að taka upp þessar gr. og athuga þær. Ég er ekki sammála honum um það t.d., að það geti verið, að vöruflutningar út á land með bifreiðum séu ekki jafnnauðsynlegir og flutningar bæði með skipum og flugvélum. Ég er hræddur um, að þeim mundi bregða við á Vestfjörðum, ef allt í einu væru teknir af þeim vöruflutningar með bílum, og aðstöðumunur þessa fólks, sem er úti á landsbyggðinni, vex, eftir því sem þessi flutningskostnaður er meiri, og ég veit, að hæstv. ráðh. er mér sammála, að það á að minnka þennan aðstöðumun með einhverjum hætti. Ég t.d. álít, að það hafi ekki verið nógu vel athugað um snjóbifreiðar og aðrar bifreiðar þarna, sem nú virðist eiga að láta borga þungaskatt af. Ég held ekki, að það sé meiningin, heldur þurfi að athuga þetta. Ég held líka, að þeir, sem hafa jeppabifreiðar, hafi yfirleitt margir hverjir langtum minni þjónustu frá hinu opinbera í sambandi við vegamál. langtum minni t.d. í sambandi við snjómokstur. Þeir búa við verri vegi, og það er höfuðástæðan fyrir því, ásamt því, að þeir nota þessa bila við bústörfin, - það er sú hugsun, sem hefur legið á bak við, að þeir þurfa ekki að borga þessi gjöld. Þeir hafa minni þjónustu frá hinu opinbera, og það er meiri tilkostnaður fyrir þá einmitt vegna þess, hvernig þeir eru settir. Ég geri mér vonir um það, að þetta verði allt athugað síðar, og í þessari trú mun ég greiða fyrir því, að þetta frv. verði samþ. nú óbreytt, vegna þess að ef samþ. verða brtt., þá er hætt við því, að málið nái ekki fram að ganga nú fyrir jólin.



Herra forseti. Aðeins örfá orð. Ég get lýst því yfir, að ég mun sannarlega reyna að afgreiða með sanngirni og eftir því sem heimildir verða til undanþágur eins og t.d. vegna snjóbíla, vegna sjúkrabíla og annað þess konar. En ekki er mér nú sérlega vel við það, og það hygg ég, að öllum ráðh. sé frekar illa við að vera með allt of mikið undanþágumoð, því að með því verður aldrei komizt hjá að gera einhverjum rangt til meira og minna. Við hv. 1. þm. Sunnl., fyrrv. samgrh., vil ég segja það, að nú varð ég fyrir vonbrigðum með hann, jafnvel meira en áður, þegar hann með plagg í höndum yfir samanburð á benzínverði í nágrannalöndum fór að vitna í slíkt plagg og tilgreindi eingöngu lægstu tölurnar. Þetta er sannarlega að gera tilraun til að ljúga með tölum, og það er ekkert betri lygi en annað, því að hv. 4. þm. Norðurl. e. hafði sama plaggið í höndunum, að ég hygg, og nefndi þar það, sem hv. 1. þm. Sunnl. hafði skotið undan til þess að gefa skakka mynd. Þetta er leitt, og ég verð að harma, að þetta skyldi henda þennan ágæta hv. þm. Ef ég geri hins vegar samanburð á fjárframlögum ríkisins í tíð viðreisnarstjórnarinnar og núna, þá verður sá samanburður ekki hæstv. fyrrv. samgrh. í vil. Við munum það margir þm., að árum saman var deilt um það, hvort hefðu orðið efndir á því að hafa 45 millj. kr. á fjárl. til vegamála, og í raun og veru var sannað, að ekki var staðið við það. En 45 millj. voru þó ekki há upphæð. Hvaða upphæð leggur ríkissjóður nú til vegamála með því að taka að sér vegaskuldir og fjárframlög á frjárl.? Samtals um 250 millj. kr. - og lánin að auki. Lánin eru þar að auki, upplýsir fjmrh. Það hefur svo sannarlega verið staðið vel að verki af hæstv. fjmrh. um að auka fjárframlög úr ríkissjóði til samgöngumálanna. Á það get ég svo að lokum líka minnt, að þegar við vorum að afgreiða vegáætlun í fyrra, var um verulega hækkun að ræða á fjárframlögum til vegamála samanborið við það, sem hafði verið í tíð míns fyrirrennara. Þar var svo myndarlega að verki staðið, að hv. 1. þm. Sunnl. varð heldur orðfár í gagnrýni sinni á afgreiðslu þessarar vegáætlunar, af því að hann varð að játa, að þarna væri mjög myndarlega á máli tekið með stórhækkuðum fjárveitingum til vegamála, hærri en nokkru sinni fyrr. En samt sem áður, það kostar nú meira að framkvæma hið sama verk, miðað við það, sem var, þegar vegáætlunin var gerð. Við viljum ekki láta draga úr þessum framkvæmdum. Við viljum heldur afla fjár með því að skattleggja notendur ökutækja í landinu, til þess að framkvæmdahraðinn þurfi ekki að minnka, af því að nauðsynin rekur þar á eftir. Kyrrstaða í þessum málum er afturför. Þess vegna verður að auka framkvæmdirnar. Við búum í stóru og strjálbýlu landi, og það þarf enginn að falla í stafi yfir því, þó að við þurfum að leggja meiri byrðar á hvern einstakling í þjóðfélaginu hér á Íslandi heldur en í hinum minni og þéttbýlli löndum, og það verðum við að gera. Við eigum svo margt ógert í samgöngumálum, að þar verðum við að láta hendur standa fram úr ermum. Ég skal ekki hafa þessi orð fleiri. Ég vil bara vona, að næst, þegar hv. 1. þm. Sunnl. vitnar í skýrslur máli sínu til sönnunar, þá taki hann skýrsluna í heild, en ekki bara vinzi úr það, sem bezt hentar til að afflytja málstaðinn.



Herra forseti. Hæstv. ráðh. segir, að ég hafi afflutt málið með því að lesa ekki upp alla skýrsluna um benzínverð í ýmsum löndum, heldur aðeins lægstu tölurnar. Ég tók þann kostinn að taka dæmi um nágrannalöndin. Ég tel Frakkland tæplega nágrannaland. Ég nefndi Danmörku, sem er hérna efst á blaði og er með það hæsta. Ég hef líklega hlaupið yfir Noreg, en það er alveg óviljandi. Það munar sáralitlu á verðinu í Noregi og Danmörku, og það er þess vegna ekki til að skekkja myndina. Ég nefndi Danmörk og Finnland, sem ég hef hérna efst á blaðinu. Ég nefndi Þýzkaland, ég nefndi Írland, ég nefndi Bretland. Þetta fannst mér alveg nóg. Ég nefndi þarna 7 nágrannalönd, og svo segir hæstv. ráðh., að ég hafi verið að falsa skýrsluna, af því að ég fór ekki til hinna fjarlægari landa. Það er allt annað mál. En hæstv. ráðh. befur vitanlega leyfi til þess að gera að gamni sínu. Ég skal ekkert amast við því. Hæstv. samgrh. er mjög ánægður með það að hafa fengið það, sem hann kallar hækkanir á framlögum til vegasjóðs úr ríkissjóði. Hann segir, að það séu 250 millj. kr. Ég er ekki með vegáætlunina hérna fyrir framan mig, en vil aðeins segja það, sem er rétt, að bifreiðaskatturinn, sem var á lagður snemma á þessu ári, hefur farið til vegasjóðs. Ég býst við, að það sé rétt. En það er þá ekki frá ríkissjóði. Það voru peningar, sem voru teknir af fólkinu, og ríkissjóður lét þess vegna ekki í rauninni neina peninga í vegasjóð. Það er ekki heldur rétt hjá hæstv. ráðh., að það hafi aðeins verið 45 millj. á vegáætlun frá ríkissjóði hér áður. Ríkissjóður var búinn að taka að sér lánin að meginhluta til og greiddi vexti af þeim fyrir stjórnarskiptin, og þetta veit ég, að hæstv. samgrh. man, því að ekki hefur hann löngun til þess að falsa tölur, eins og hann vildi nú halda fram, að ég hefði tilhneigingu til að gera hér áðan. Sennilegast er það, að hvorugur okkar hafi beina löngun til þess að gera það viljandi. En þá skulum við líka vera sammála um það, að ríkissjóður hefur greitt vegasjóði eins mikið í minni tíð og á þessu ári. En það, að vegasjóður hafi fengið meira af sérstöku fé en í minni tíð, er rétt. En þá var ekki lagður nýr skattur á bifreiðar til þess að afla fjár í vegasjóðinn, eins og núv, ríkisstj, hefur gert, nærri 200 millj, kr. á þessu ári. Hækkun til vegamála talar hæstv. ráðh. um. Jú, það var hækkun t.d. til Skeiðarársandsvegar á þessu ári. Það eru 100 millj. kr., og á næsta ári verða það 230 millj. kr. En eru þær framkvæmdir sérstaklega að þakka núv. hæstv. samgrh. eða núv. ríkisstj.? Var ekki búið að leggja grundvöll að þeim framkvæmdum fyrir kosningar og fyrir stjórnarskiptin með því að samþykkja lög hér á hv. Alþ. um, hvernig fjár skyldi aflað til þess, og var ekki fyrrv. ríkisstj. búin að gera ráðstafanir til þess, að Seðlabankinn gerði útboð á skuldabréfum, til þess að hefjast mætti handa um framkvæmdir á Skeiðarársandi? En einmitt framlög til Skeiðarársandsvegar hækka verulega heildarfjármagn til vegaframkvæmdanna. Það höfðu verið lögð drög að og undirbúin svokölluð Austurlandsáætlun fyrir stjórnarskiptin og eins Norðurlandsáætlun. En það eru fjárframlög til þessara framkvæmda, sem auka fjárhæðina í heild að nokkru umfram það, sem áður var. En þegar menn bera saman það fjármagn, sem vegasjóður sjálfur hefur yfir að ráða nú og hafði áður, þá kemur í ljós, að það er vafasamt, að vegasjóður hafi raunverulega eins mikið fé nú og hann áður hafði, þegar tekið er tillit til verðhækkana og hækkunar á kostnaði við vegagerð. Þegar þetta er athugað í réttu ljósi og borið hlutlaust saman, verður útkoman sennilega þannig, að hæstv. ráðh. hefur ekkert til þess að hrósa sér af. Þó hefði ég vel getað unnt honum þess, en útkoman verður þessi, ef við reiknum dæmið rétt. Ég veit, að hæstv. samgrh. er sammála mér um, ef hugarreikningurinn bregzt, að við fáum okkur þá blað og blýant og reiknum rétt, en þá verður útkoman þessi. Hv. 4. þm. Norðurl. e. ætlar að samþykkja þetta frv., 4. gr. og 5. gr., sagði hann, í þeirri trú, að lögin verði endurskoðuð seinna í vetur og þeim verði breytt þá. Mikil er trú þessa þingmanns, og mikið er traust hv. 4, þm. Norðurl. e. á hæstv. samgrh. að ætlast til þess, að hann fari að gera ráðstafanir til þess að breyta lögunum seinni partinn í vetur, sem nú er verið að samþykkja rétt fyrir jólin.