Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með frv. þessu er lagt til að heimila ríkisstj. að staðfesta samkomulag milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar um breytingu á Norðurlandasamningnum frá 6. febrúar 1931 um alþjóðleg einkamálaréttarákvæði um hjúskap, ættleiðingu og lögráð. En það samkomulag, sem tekizt hefur um breytingar á þessum samningi, varðar einkum könnun hjónavígsluskilyrða, lýsingu, hjónavígsluna sjálfa og ógildingu hjúskapar. Ýtarleg grein er gerð fyrir efni þessa samkomulags í aths. við frv. og sé ég ekki ástæðu til að rekja það frekar. Frv. var vísað til allshn. og var n. sammála um að mæla með því, að frv. hljóti samþykki.



Herra forseti. Með frv. því um breyt. á almannatryggingalögum, sem hér er til umr., er gerð till. um að auka mjög þann styrk, sem sjúkratryggingarnar veita þeim mönnum, sem þurfa að sækja læknishjálp erlendis. Menn, sem þurft hafa að fara erlendis á sjúkrahús, hafa fengið til þess nokkurn styrk eða fjárhagslegan stuðning, sem þó hefur verið talinn ófullnægjandi, en með þessu frv. er lagt til að bæta hér verulega um. Þessu máli var vísað til heilbr.– og félmn., og n. sendi það til umsagnar Tryggingastofnunar ríkisins og fékk þaðan nokkrar ábendingar og ýmsar grg. og skilríki um það, sem gerzt hafði áður í þessu máli við undirbúning þess. Satt að segja, þegar þetta var skoðað betur, virtist þetta mál, sem í fljótu bragði sýnist vera tiltölulega einfalt, a.m.k. séð frá sjónarhóli leikmanns, vera orðið anzi flókið og margþætt. Það kom fram í þessum skjölum frá Tryggingastofnun ríkisins, að sérfræðingana greinir nokkuð á um, hvernig heppilegast er að koma þessu fyrir, annars vegar þá sérfræðinga, sem hafa undirbúið þetta mál af hálfu rn. og hins vegar þá, sem hjá Tryggingastofnuninni eða á vegum hennar starfa. Þarna eru að vísu engin meiri háttar ágreiningsefni, en þó nokkuð mismunandi skoðanir á, hvernig þessu kerfi verður bezt fyrir komið. Þegar n. fór að athuga þetta, taldi hún sér ekki vel fært að fara að gera upp á milli skoðana þessara sérfræðinga, sem um málið höfðu fjallað á ýmsum undirbúningsstigum, heldur tók hún þá stefnu, að mæla með því, að frv. yrði samþ. óbreytt, í fyrsta lagi vegna þess, að hér er þó örugglega um verulegar úrbætur að ræða fyrir það fólk, sem þarf á því að halda að fara til útlanda og fá þar læknishjálp og í öðru lagi vegna þess, að n. leit svo á, að sanngjarnar og skynsamlegar reglur yrðu ekki settar um þetta til frambúðar nema að fenginni meiri reynslu. Og það var einnig skoðun nm., að það hlyti að reka að því á allra næstu árum, að almannatryggingalöggjöfin í heild yrði tekin til endurskoðunar og þá gæfist sjálfsagt tilefni til að endurskoða þau ákvæði, sem í þessu frv. felast, að fenginni þeirri reynslu, sem þá yrði á komin. Það varð því niðurstaða n., eins og fram kemur á nál., að leggja til, að frv. yrði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Frv. þetta til l. um veitingu ríkisborgararéttar er venju fremur seint fram borið nú á þinginu, sem hægt er að rekja til þess, að í upphafi þings voru sárafáar umsóknir um ríkisborgararétt í rn. og eru það reyndar enn miðað við það, sem oft hefur áður verið. Hér liggur fyrir beiðni 13 aðila um veitingu ríkisborgararéttar, og að málinu hefur verið unnið samkv. venju, teknir aðeins inn á frv. þeir, sem uppfylla þau skilyrði, sem allshn. þingsins hafa unnið eftir, samkv. venju margra undangenginna ára um ákveðna búsetu í landinu og ýmis fleiri skilyrði, sem ég skal ekki fara út í og hv. þm. eru kunn. Ég vildi leyfa mér að leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. allshn.

Frsm. meiri hl. (Jón Þorsteinsson) : Herra forseti. Aðalefni þessa frv. er að leggja Loðmundarfjarðarhrepp í Norður-Múlasýslu undir lögsagnarumdæmi og bæjarfélag Seyðisfjarðarkaupstaðar. Loðmundarfjörður er nú að heita má í eyði. Það munu, að því er bezt er vitað, einungis tveir menn telja sig eiga þar lögheimili, og liggur þá auðvitað í augum uppi, að þar er ekki neinn grundvöllur fyrir sjálfstæðu sveitarfélagi. Þarf því að ráðstafa þessum hreppi eitthvað annað, leggja hann við annað sveitarfélag. Þetta vandamál var tekið fyrir á fundi í sýslunefnd Norður-Múlasýslu, sem haldinn var 3. júlí s. l. Þar var samþ. með shlj. atkv. svofelld ályktun, með leyfi forseta : „Með því að Loðmundarfjarðarhreppur er nú orðinn allt of fámennur til að geta rækt þær skyldur við íbúa sína, sem sveitarfélagi ber að rækja, mælist sýslunefnd Norður-Múlasýslu til þess við félmrn., að gerðar verði ráðstafanir til að sameina hreppinn öðru sveitarfélagi.“ Skömmu síðar eða 11. ágúst s. l. samþykkir svo bæjarstjórn Seyðisfjarðar fyrir sitt leyti, að Loðmundarfjarðarhreppur og Seyðisfjarðarkaupstaður verði sameinaðir í eitt sveitarfélag, er beri nafn Seyðisfjarðarkaupstaðar. Þetta frv., sem er stjfrv., er því flutt hér í beinu framhaldi af þessum samþykktum, og það eru tilmæli Norður-Múlasýslu við félmrn., sem ráðuneytið hefur svarað með því að útbúa þetta frv., sem hér liggur fyrir. Ég tel alveg ljóst, þegar litið er á orðalag þessarar samþykktar sýslunefndarinnar, sem segir „að sameina hreppinn öðru sveitarfélagi“, þá hljóti sýslunefndin m. a. að hafa haft það í huga, að það gæti orðið Seyðisfjarðarkaupstaður, því að annars kostar hefði samþykktin væntanlega hljóðað upp á að sameina hreppinn öðru hreppsfélagi. Vitanlega er hægt að hugsa sér það, að fleiri sveitarfélög komi til álita en Seyðisfjarðarkaupstaður til þess að taka við Loðmundarfjarðarhreppi. Af landfræðilegum ástæðum þar í sýslunni munu það þó einungis vera tvö hreppsfélög, þ. e. a. s. Seyðisfjarðarhreppur og Borgarfjarðarhreppur. En eftir því, sem sýslumaður Norður-Múlasýslu og bæjarfógetinn á Seyðisfirði hefur upplýst, þegar rætt var við hann af hálfu n., þá hefur hann tekið það fram, að það væri enginn vilji fyrir hendi hjá þessum hreppum Norður-Múlasýslu til þess að taka við Loðmundarfjarðarhreppi, og engin andmæli eða till. hafa komið frá þessum hreppum til n., þannig að líta verður á þessa samþykkt sýslunefndarinnar sem fullnægjandi í því efni, að hún sé því ekki andvíg, að Loðmundarfjarðarhreppur sé sameinaður Seyðisfjarðarkaupstað. Þegar líta á til þess, hvernig á að ráðstafa Loðmundarfjarðarhreppi, þá verður auðvitað að athuga, hvaða hreppsfélög eða sveitarfélög eru tilbúin til að taka við honum, og það liggur alveg ljóst fyrir, að Seyðisfjarðarkaupstaður er eina sveitarfélagið, sem reiðubúið er til þess. Hins vegar má segja, að sameining þessara tveggja sveitarfélaga sé að því leyti nokkuð óvenjuleg, að þau eiga ekki landamerki saman og það sé nokkuð óvenjulegt. Nú er það svo, að á meðan Loðmundarfjörður var í byggð, áttu þeir, sem þar bjuggu, viðskipti við Seyðisfjörð, og úr Loðmundarfirði lágu samgöngur á sjó og landi fyrst og fremst til Seyðisfjarðar. Ef Loðmundarfjörður byggist aftur, mundi sjálfsagt sami háttur verða hafður á. Milli þessara sveitarfélaga hafa því verið tengsl. Svo finnst mér líka einnig þurfa á það að líta, að Seyðisfjarðarhreppur, sem er þarna á milli, er mjög fámennur. Þar eru aðeins 47 íbúar, og ég lít nú svo á, að það sé aðeins hreint tímaspursmál, hvenær þessi hreppur verður tekinn og sameinaður Seyðisfjarðarkaupstað, og þá er þetta allt orðið samfellt landssvæði. Þessu máli var vísað til heilbr.- og félmn. N. náði ekki samstöðu um málið. Meiri hl. n., sem ég mæli hér fyrir, leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt, og telur, að sýslunefndin hafi þegar tjáð sig til fulls um þetta mál og annarra kosta sé ekki völ en að sameina Loðmundarfjörð Seyðisfirði. Telur n. því algerlega óþarft að leita á ný umsagnar sýslunefndar um þetta mál, enda kemur hún sjálfsagt ekki saman fyrr en að vori, og það þýddi þá auðvitað, að þessu máli mundi naumast ljúka á þessu þingi. En meiri hl. n. leggur til, að þetta frv. verði samþ. óbreytt.

Frsm. minni hl. (Björn Fr. Björnsson) : Herra forseti. Eins og fram hefur komið, hefur heilbr.- og félmn. klofnað í þessu máli. Við hv. 1. þm. Vesturl. höfum skilað sérstöku nál., og ætla ég lítillega að ræða um okkar afstöðu til þessa frv. Í frv. er lagt til, að Loðmundarfjarðarhreppur verði sameinaður Seyðisfjarðarkaupstað, og vil ég vekja athygli á því, að um leið er m. a. stefnt að því að breyta á þessum slóðum mörkum lögsagnarumdæma. Ástæðan fyrir því, að óskir hafa komið fram um sameiningu þessa hrepps við annað sveitarfélag, er að sjálfsögðu sú, að þetta er mjög fámennt hreppsfélag, og verður því að telja út af fyrir sig eðlilegt, að til sameiningar verði gengið. Um það atriði, hygg ég, að sé ekki ágreiningur eða hafi ekki verið í n., að Loðmundarfjarðarhreppur sé svo fámennur orðinn, að það sé ekki nokkur leið að halda þar uppi sérstöku sveitarfélagi. En ágreiningurinn í n. er um það, hvort þessi hreppur eigi að falla úr tölu innan Norður-Múlasýslu og innlimast Seyðisfjarðarkaupstað án þess, að fyrir liggi umsögn sýslunefndar Norður-Múlasýslu um þessa ráðstöfun. Í samþykkt sýslunefndarinnar frá 3. júlí 1969, sem lesin var hér upp áðan af frsm. meiri hl. n., er það tekið fram, að sýslunefndin óskar eftir því, að þetta sveitarfélag, Loðmundarfjarðarhreppur, verði sameinað öðru sveitarfélagi. En sýslunefndin hefur hvorki í þessari ályktun né annarri tekið fram, hvort það sé hennar vilji t. d., að Loðmundarfjörður með öllu, sem honum tilheyrir, innlimist í Seyðisfjarðarkaupstað og hverfi brott úr sýslunni. Það er nokkuð mikilvægt atriði, að okkar áliti í minni hl. n. Við teljum það óviðeigandi að ganga framhjá umsögn sýslunefndar um þetta atriði. Það hlýtur að vera viðurhlutamikið að breyta lögsagnarumdæmum, og sú meginröskun, sem verður, er þess eðlis, að það fer ekki hjá því, að það beri að leita álits þeirra aðila, sem við eiga að búa, áður en til slíkra stóraðgerða kemur. Það liggur hins vegar fyrir að bæjarstjórn Seyðisfjarðarkaupstaðar hefur samþ. þessa breytingu af sinni hálfu. En eins og ég sagði áðan, vantar sams konar álitsgerð af hálfu sýslunefndar Norður-Múlasýslu, og okkur í minni hl. sýnist ekki liggja svo mikið á afgreiðslu þessa máls, að það sé ekki að skaðlausu hægt að bíða þess, að slíkt álit frá sýslunefnd Norður-Múlasýslu liggi fyrir, áður en kemur til samþykktar á þessu frv. Við teljum, að þegar um sameiningu hreppsfélaga er að ræða. sé rétt og skylt að fara að öllu með gát og veita eðlilegum umsagnaraðilum aðstöðu til að segja sitt álit um þær breytingar, sem á verða og hljóta að skipta verulegu máli. Við teljum enn fremur, að löggjafinn eigi alls ekki að vera að ráðskast með breytingar á umdæmaskipun án þess að kynna sér ítarlega vilja stjórnenda viðkomandi sveitarfélaga eða sýslufélaga. Þetta er í raun og veru meginþráður í áliti okkar í minni hl., og við héldum satt að segja, að það mætti bíða þess, að álits sýslunefndar væri leitað, það lægi ekki svo mikið á og veit ég ekki, hvað undir býr. Þar sem ekki hefur fengizt fram innan nefndarinnar að verða við okkar ósk um það að leita álits sýslunefndar, þá þætti okkur rétt, að þetta mál, eins og það liggur fyrir og án frekari skýringa, yrði afgreitt héðan úr hv. d. með rökstuddri dagskrá. Vil ég, með leyfi hæstv. forseta, lesa hina rökstuddu dagskrá. Hún er á þessa lund: „Með því að eigi þykir rétt að stofna til þeirra breytinga á umdæmismörkum Norður-Múlasýslu, sem 1. gr. frv. gerir ráð fyrir, án þess að sýslunefndinni sé veittur kostur þess að tjá sig um efni gr., tekur deildin fyrir næsta mál á dagskrá.“

Frsm. meiri hl. (Jón Þorsteinsson) : Herra forseti. Ég hygg, að það sé engin ástæða til þess að vefengja þá umsögn sýslumanns, að enginn hreppur í Norður-Múlasýslu - og reyndar koma þar nú ekki nema tveir til álita - hafi áhuga á því að taka við Loðmundarfirði, því að ef þeir hefðu skipt um skoðun frá því í sumar, þá hlytu þeir að hafa látið eitthvað frá sér heyra í sambandi við þetta mál. Gerum ráð fyrir, að þetta frv. væri sent til umsagnar sýslunefndar Norður-Múlasýslu. Ef maður í fyrsta lagi hugsaði sér, að hún væri frv. samþykk, þá mundi það ekki skapa neina breytingu. En ef sýslumaður væri þessu mótfallinn og menn vildu taka tillit til þeirra hugsanlegu mótmæla, þá sé ég ekki annað en málið væri komið í hreina sjálfheldu. Ekki getur sýslunefnd Norður-Múlasýslu skyldað neinn hrepp til þess að taka við Loðmundarfirði gegn vilja sínum, og ég veit ekki, hvernig þá ætti að fara, ef sýslunefndin væri þessu mótfallin, en enginn hreppur í Norður-Múlasýslu vildi taka við Loðmundarfirði. Við, sem meiri hl. skipum, teljum, að þetta frv. sé alveg innan marka þeirrar ályktunar, sem sýslunefnd Norður-Múlasýslu gerði, og sem var upphafið að þessari ráðstöfun, með því að heimila að sameina hreppinn öðru sveitarfélagi. Sjálfsagt hefur sýslunm. verið fullkomlega ljóst, hvernig þau mál stæðu heima fyrir.



Herra forseti. Það er ekki ástæða fyrir mig að ræða þetta mál mikið. Það er náttúrlega fullljóst, hver eru meginatriði þess. Ég hef ekki séð þessa umsögn sýslumanns Norður-Múlasýslu, sem hv. frsm. meiri hl. er að tala um, en ég efast ekki um, að hann hafi hana rétt eftir. Ég veit ekki, hvort hún er úr bréfi eða símtali. Hins vegar hef ég átt tal við þennan kollega minn og spurt hann að því, hvort það hafi ekki verið hrein gleymska, að þeir skyldu ekki í sýslunefndinni 3. júlí, þegar þeir gáfu sína umsögn að öðru leyti, hafa tekið fram, hver væri þeirra vilji - hvort það væri ósk þeirra, að hreppurinn með öllu, sem honum tilheyrir, færi yfir til kaupstaðarins, ef hann héldist innan marka sýslunnar. Hann sagði, að þetta hefði verið hálfleiðinleg gleymska og hefði náttúrlega átt að taka þetta fram af hálfu sýslunefndar. Hér er alveg ákveðið prinsipmál. Spurningin er því, hvort viðkomandi sýslunefnd á að fá tækifæri til þess að segja álit sitt, þegar breyta á í meginatriðum mörkum sýslunnar. Við í minni hl. teljum, að svo eigi að vera, og höldum okkur fast við það og teljum, að þessu máli liggi ekki meira á en svo, að það megi leita álits sýslunefndarinnar, jafnvel þurfi ekki að halda sýslufund um þetta. Ef n. hefði skrifað sýslumanni og óskað eftir því, að hann héldi aukafund eða næði tali af sýslunefndarmönnunum um þetta atriði, þá er ég viss um, að slíkt álit kæmi þegar. Að öðru leyti þykir mér ekki rétt að vera að eyða tíma d., frekar en orðið er, í málið, og ég er viss um það, að hv. dm. er málið vel ljóst, þannig að óhætt er að ganga strax til atkvgr. Við í minni hl. leggjum kapp á það, að umsögn sýslunefndarinnar liggi fyrir og teljum það afgerandi og enga ástæðu til þess að ganga fram hjá sýslunefndinni að því leyti.



Herra forseti. Það er eitt atriði í þessu máli, sem mig langar til að spyrja um og fá nákvæmar en mér fannst það koma fram. Hér er um spurningu að tefla um breytingu á mörkum sveitarfélaga. Nú held ég, að það sé alveg algild regla frá upphafi, að sveitarstjórnarumdæmi hafi verið samfelld. En mér sýnist og skilst af því, sem sagt var hér, að það sé með þessu frv. stefnt að því, að leggja land og hrepp undir kaupstað, en þó þannig, að á milli þess hrepps og kaupstaðar sé annar hreppur. Ég skal ekkert segja um það út af fyrir sig, hvort þetta er eðlilegt eða óeðlilegt. En ég held að það sé óhætt að segja, að þetta væri algert nýmæli í íslenzkri sveitarstjórnarlöggjöf. Ég vænti þess, að n. hafi íhugað þetta atriði og gert sér grein fyrir því, til hvers það mundi leiða, ef sveitarstjórnarumdæmi - við skulum segja eins og kaupstaðir - færu að afla sér svona ítaka hér og þar. Mér finnst, að þetta megi athuga, og ég heyrði ekki, að það kæmi neitt sérstaklega fram um þetta atriði. Ég efa það ekki, að n. hafi hugleitt það, og ég vildi gjarnan fá nánari grg. hennar um það, og hvort hún er þeirrar skoðunar, að það séu engir agnúar á því að taka upp nýja skipan að þessu leyti. Nú vitum við það, því miður, að það eru fleiri sveitarfélög en þetta, sem eru fámenn. Og við vitum, að það er nú stefnt að sameiningu sveitarfélaga. En ég hef skilið þá stefnu, sem í því frv. er, þannig, að það ætti ekki að hverfa frá hinni eldri stefnu um það, að sveitarstjórnarumdæmin ættu að vera samfelld. Ef horfið er að þessu ráði, sem þarna er gert ráð fyrir, sýnist mér, að það gæti vel komið til greina, að það vildu aðrir fylgja á eftir því í svipað far, þegar svo stendur á, að það þarf að leggja niður fámennt sveitarfélag. Þegar svo stendur á, hefur það alltaf verið í mínum huga sjálfsögð regla, að það sveitarfélag ætti að leggjast til næsta sveitarfélags landfræðilega séð og alveg án tillits til þess, ef í eindaga er komið, hvað vilja um það efni líður, því að þá verður löggjafinn auðvitað að láta málið til sín taka.



Herra forseti. Í tilefni af orðum hv. 1. þm. Norðurl. v., get ég verið honum í verulegum atriðum sammála, að það sé óeðlilegt, að sveitarfélag sé klofið sundur landfræðilega í tvennt eins og þetta nýja sveitarfélag, eða m. ö. o. að það séu sameinuð tvö sveitarfélög, sem eiga ekki landamörk saman. Að vísu eru kannske fleiri tilfelli á döfinni eins og Húsavík og Flatey á Skjálfanda, þó að auðvitað verði það ekki sambærilegt, af því að þar er um eyju að ræða. En það, sem ég vildi sérstaklega vekja athygli á í sambandi við þetta tiltekna mál hér, er í fyrsta lagi, að það er ákaflega brýn nauðsyn að ráðstafa Loðmundarfjarðarhreppi, þar sem hann er að verða íbúalaus. Í öðru lagi, að þau hreppsfélög, sem eiga landamerki að honum, vilja ekki við honum taka. Það er auðvitað hugsanlegt, að menn hefðu valið Seyðisfjörð, enda þótt nágrannahrepparnir hefðu sýnt meiri áhuga. En það, sem í mínum huga er nú aðalatriðið í þessu, er, að sá hreppur, sem þarna er á milli, Seyðisfjarðarhreppur, er mjög fámennur. Þar eru bara 47 íbúar, og ef þetta frv., sem nú liggur fyrir Alþ. um sameiningu sveitarfélaga, verður að lögum, sem við skulum ekki fullyrða fyrirfram, þá er tiltölulega einfaldur hlutur að sameina hreppinn Seyðisfjarðarkaupstað. Það er fyrst og fremst þess vegna, sem í mínum huga er, af því að ég tel, að innan tíðar muni þessi litli hreppur, sem þarna er á milli, sameinast Seyðisfjarðarkaupstað, og þá verði úr þessu bætt. Þannig að þetta yrði einungis tímabundið fyrirbrigði, að Loðmundarfjörður og Seyðisfjörður væru eitt sveitarfélag, en þó landfræðilega aðskilin, enda er ég í grundvallaratriðum sammála hv. 1. þm. Norðurl. v. um það, að slík framkvæmd sveitarstjórnarmála er með nýrri skipan og hefur ýmsa annmarka og er ekki til fyrirmyndar til frambúðar.



Herra forseti. Frv. þetta, er ég flyt ásamt þeim hv. 4. þm. Sunnl. og hv. 3. þm. Vestf. er um smálagfæringar á vegalögum. Það er gert ráð fyrir því í vegalögum, að sýsluvegir megi aldrei vera styttri en 200 m og aldrei ná nær býli en 200 m. Þetta fyrirkomulag hefur valdið misræmi á milli bæja, og held ég, að það hafi ekki verið meining löggjafans á sínum tíma, og er því lagt til í frv. þessu, að vegir heim að bæjum, þar sem vegalengd er yfir 200 m, skuli tilheyra sýsluvegum. Ég geri ekki ráð fyrir, að hér sé um marga staði að ræða á landinu, en þeim mun færri, sem þeir eru, því meira er óréttlætið, og vænti ég, að um það geti orðið samstaða hér á hv. Alþ. að lagfæra þetta misræmi með því að samþykkja þá breyt., sem hér um ræðir á vegalögum. Og til samræmis við þetta er lagt til, að síðasta mgr. sömu lagagr. falli niður. Þá er í 2. gr. þessa frv. lagt til, að þau sýslufélög, sem þess óska, fái rýmri fjárráð en nú er. Í l. um framlag til sýsluvegasjóðs er ákveðið, að það skuli samsvara andvirði þriggja daglaunastunda fyrir hvern íbúa miðað við kaupgjald í almennri verkamannavinnu hjá Vegagerð ríkisins. Í frv. þessu er lagt til, að sýslunefndir megi sjálfar ráða því, hvort reiknað er með andvirði þriggja eða fjögurra dagvinnustunda. Skoðun okkar flm. er sú, að sýslunefndir munu ekki hækka gjald þetta á hreppsfélögum nema því aðeins, að brýna nauðsyn beri til. Breyting þessi hefur ekki mikið að segja varðandi mótframlag ríkisins samkv. 28. gr. vegal., þar sem segir, að mótframlag til sýsluvegasjóða skuli árlega nema upphæð, sem sé eigi lægri en tvöföld upphæð innheimtra sýsluvegasjóðsgjalda um land allt. Verkefni sýsluvegasjóða hafa stórum aukizt á yfirstandandi ári, þar sem sýsluvegir hafa lengzt um 653 km og eru nú orðnir 2795 km eða sem næst 1/4 hlutinn af öllu vegakerfi landsins. Í frv. er um réttlætismál að ræða, þar sem verkefni Vegasjóðs hafa færzt yfir á sýsluvegasjóði, og ef sýslunefndir vilja hækka framlög hreppsfélags til sýsluvegasjóðs, þá hækka hlutfallslega framlög Vegasjóðs þar á móti, ef frv. þetta verður að l. Í till. til þál. um vegáætlun 1968–1972 frá s.l. vori er á bls. 51 greint frá tekjum sýsluvegasjóða. Þar kemur það fram, að þær sýslur, sem eru fámennar og hafa einnig litlar tekjur af fasteignum, verða nú að horfast í augu við aukin verkefni án þess að hafa fjárhagslega möguleika á að veita þá þjónustu í vegagerð, sem nú er talin nauðsynleg. Frv. þetta, ef að l. verður, mun bæta talsvert úr þeim vandræðum eða úr þeim örðugleikum, sem þarna er við að etja. Að sjálfsögðu hefði mátt breyta vegalögum á ýmsan annan hátt til þess að mæta þeim örðugleikum, sem hér eru, en hér er farið bil beggja, þannig að til þess að ná í aukið ríkisframlag til sýsluvegasjóðs, verða framlög heima fyrir að hækka einnig, til þess að ríkisframlag fáist hækkað. Ég lít svo á, að hér sé um þýðingarmikið mál að ræða, sem hv. alþm. eiga létt með að styðja. Það ber ekki svo að skoða þetta frv. þannig, að við flm. þess höfum ekki neitt annað við vegalög að athuga. Því fer fjarri, og læt ég nægja að vitna í ummæli okkar framsóknarmanna um þau mál, þegar vegalög hafa verið til umr. hér á undanförnum þingum. Ég legg til, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. samgmn.