Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég fór fram á það í máli mínu við 2. umr., að sá ágreiningur, sem upp er kominn milli skilnings talsmanns ríkisstj. í skattamálum, hv. 3. þm. Austurl., og framkvæmdarinnar á grundvelli reglugerðar núv. hæstv. fjmrh., yrði ræddur á milli umræðna, við því hefur ekki verið orðið. Ég leyfi mér að líta svo á eigi að síður - og skírskota í þeim efnum til ummæla hv. 3. þm. Austurl. áðan - að deildin telji að með orðalaginu: „sama regla skal gilda um hlutaráðna s jómenn og landmenn enda þótt þeir séu ekki lögskráðir“ í 1. lið C-kafla 30. gr. laga um tekju- og eignarskatt og sömuleiðis í tl. 2, sé átt við landmenn á netabátum, þegar svo stendur á sem kveðið er á um í lögum, þrátt fyrir reglugerð þá sem fjmrh. gaf út 27. júní s.l., með öðrum orðum þessi frádráttur skuli ná til hlutaráðinna landmanna, bæði á línubátum og netabátum. Ég leyfi mér að líta svo á, að sá sé skilningur þessarar hv. deildar, og vænti þess, að hæstv. fjmrh. sendi skattstofunum leiðbeiningu um það.



Herra forseti. Það hefur aldrei verið um það deilt, að þegar orðalagi í reglugerð lýstur saman við orðalag í lögum ráða lögin að sjálfsögðu. Hins vegar er þetta mál bersýnilega miklu flóknara en svo, að hægt sé að kveða upp einhverja úrskurði um að hér sé um mismunandi skilning að ræða annars vegar í lögunum og hins vegar í reglugerðinni. Ég tel að málið þurfi því bersýnilega nánari skoðunar við og vil vara við því að nokkur taki mark á þessari einhliða yfirlýsingu síðasta ræðumanns.



Herra forseti. Ég vil bara segja það, að þar sem hv, þm. Halldór Blöndal talar um hlutaráðna þýðir það, að maðurinn sé lögskráður og hlutaráðinn. Þá gildir auðvitað þessi regla.



Herra forseti. Ég fór fram á það áðan í máli mínu, að gert yrði hlé á fundum deildarinnar til þess að fjh.- og viðskn. gæti komið saman og rætt þann ágreining sem upp er kominn varðandi sjómannafrádráttinn. Ég vek athygli á því, að framtalsfrestur er óðum að renna út, og ég get ekki séð að deildin geti unað því að hæstv. fjmrh. hafi aðrar skoðanir á lögum heldur en bókstafur þeirra segir til um og tali um það hér sem sjálfsagt að þetta mál sé svo flókið að um það verði að fjalla uppi í rn., en ekki hér á hinu háa Alþingi. Spurning mín til hans var afdráttarlaus varðandi fiskimannafrádráttinn. Um það fjallar ekki reglugerðin. Lítur hann svo á, að skattstofunum sé heimilt að synja hlutaráðnum netamönnum um fiskimannafrádrátt? Og ég vil einnig ítreka það sem ég sagði hér áðan, að sú er skoðun bæði hv. 3. þm. Austurl., Halldórs Ásgrímssonar, og hv. 4. þm. Suðurl., að hið sama eigi að gilda um hlutaráðna landmenn á línubátum og netabátum. Mér er satt að segja ekki ljóst hvernig við það er hægt að una, að þetta mál verði afgreitt héðan án þess að úr því fáist skorið, hver sé í raun vilji alþingis í þessum efnum. Það eru engin vinnubrögð að láta eins og þessi ágreiningur hafi ekki komið upp. Í þeim leiðbeiningum, sem ríkisskattstjóri hefur dreift, er þetta mál látið óhreyft. Hins vegar er framkvæmd skattstjóranna úti um landið með ýmsum hætti. Það ætti þó að vera lágmarkskrafa skattborgaranna, hvar sem þeir eru á landinu, að um þá gildi hin sömu lög í þessum efnum. Ég mælist því til þess, að fjh.- og viðskn. gefist tóm til að halda fund um þetta mál og athuga hvort hún sjái ástæðu til þess að kveða skýrar á um sjómannafrádráttinn og fiskimannafrádráttinn en gert er í lögum, þar sem hæstv. fjmrh. er ekki reiðubúinn til að gefa afdráttarlausar yfirlýsingar í þessum efnum.



Herra forseti. Ég kvaddi mér hljóðs aðeins til að vekja athygli á einni, að því er ég tel, mjög athyglisverðri staðreynd. Eins og margfaldlega hefur verið á bent eru öll skattamálin í hreinni upplausn hjá hæstv. ríkisstj. Hún kemur ekki frá sér þeim málum sem hún hefur við að fást, og á það raunar við um fleiri mál frá hæstv. fjmrh. Nú gerist það, þegar mál er til meðferðar í þinginu, sem varðar framtal manna á árinu 1981 og skiptir húsbyggjendur í landinu mjög miklu máli þegar framtalsfrestur er liðinn, að þá, þegar komið er fram yfir elleftu stundu, er hæstv. ríkisstj. að reyna að afgreiða frá sér mál hér úr hv. Nd. Við atkvgr. eftir 2. umr., sem fram fór hér áðan, hlaut málið afgreiðslu með 22 atkv. Af þessum 22, sem atkv. greiddu með málinu, voru 6 þm. Alþfl. Jafnvel á þessari stundu, þegar framtalsfrestur er liðinn og hæstv. ríkisstj. þarf að koma frá sér máli sem svo miklu skiptir húsbyggjendur í landinu, þá hefur hæstv. ríkisstj. ekki rænu á því að sjá svo um, að þinglið hennar sé mætt til fundarins til þess að taka þátt í afgreiðslu málsins. Málið hefði ekki hlotið hér afgreiðslu og náð fram að ganga ef ekki hefði komið til atbeini þm. Alþfl. 



Að gefnu tilefni vil ég taka fram að afgreiðslan við 2. umr. var auðvitað lögleg þótt 6 atkv. af 22 væru úr stjórnarandstöðu.



Herra forseti. Í tilefni af þeirri einkennilegu umræðu, sem hér hefur farið fram, vil ég aðeins minna á að það er ekki hlutverk Alþingis að túlka lög, það gera dómstólar. Hér á að setja lög. Einstakir þm. geta ekki staðið hér upp og lýst yfir: Þetta er skilningur minn og ég tel það vera skilning Alþingis. Það skiptir ekki máli. Það eru aðrir sem eiga að túlka lögin.



Herra forseti. Ég er nú ekki með úrskurði ríkisskattanefndar fyrir framan mig, en til þess að rifja upp fyrir hv. 4. þm. Reykv. ýmislegt, sem skeð hefur, vil ég minna hann á að ákvæði um að áætla mönnum tekjur, þar sem gert var ráð fyrir því í tekjustofnalögum sveitarfélaga að skattstjóri skyldi áætla mönnum tekjur voru af ríkisskattanefnd túlkuð með hliðsjón af umræðum á Alþingi, og þau ummæli, sem vitnað var til í því sambandi, voru ummæli Björns Jónssonar, þáv. félmrh. Ég vil aðeins rifja þetta upp að gefnu tilefni og einnig benda á það, að meðal þeirra gagna sem dómstólar hafa við túlkun laga eru einmitt umræður á Alþingi og einnig grg., þannig að ég skildi ekki aths. hans. Ég held líka að það sé alveg ljóst, að hverjum þm. er heimilt að segja það í ræðu hér - og eðlilegt að hann skýri frá því - hver sé túlkun hans á viðkomandi máli, hvað hann álítur um það. Og eins og fram kom hér áðan stóð hæstv. fjmrh. upp og lýsti annarri skoðun á málinu, þannig að þar er ekki um neinn skilning að ræða. Að því leyti er það rétt hjá þessum hv. þm., að engin einhliða túlkun verður dregin af umræðunum. En sem sagt, þessi hv. þm. getur rifjað upp úrskurði ríkisskattanefndar varðandi þau tekjustofnalög sem fyrri vinstri stjórn Ólafs Jóhannessonar sendi frá sér, og þá mun hann komast að raun um að það, sem sagt var um málið hér á Alþingi, réð úrslitum um hvaða skilning ríkisskattanefnd lagði í viðkomandi ákvæði.



Herra forseti. Það þarf ekki að rifja upp einstök mál til að átta sig á þeirri gömlu staðreynd, að dómendur geta lesið yfir og skoðað umræður á Alþingi, meðan þeir eru að glöggva sig á hvernig þeir ætla að dæma eða skilja lög. Í öðru lagi dreg ég ekki í efa að hv. þm. eða hver sem er getur sagt hver hans túlkun sé. En hv. þm. sagði með allmiklum gusti, að hann lýsti því yfir að hans orð væru skilningur Alþingis á málinu. Það er það, sem ég mótmæli.