Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Jakob Möller): Það er að því leyti svipað um þetta mál og það, sem síðast var hér til umr. (frv. til l. um gjaldeyrisverzlun o.fl.), að það er langt síðan það kom fram hér á þingi, og um það hafa staðið samningar og því verið breytt í það horf, sem það hefir nú, þegar það kemur til þessarar d. Breyt. þær, sem gerðar hafa verið á frv., eru þær, að felld hefir verið burt heimild í 1. gr. l. tölul. c., um að lækka megi framlag til nýbýla og samvinnubyggða um 35%. Einnig hefir verið felld burt heimild sú, sem var í 2. tölul. 1. gr. um að lækka framlag ríkissjóðs til jarðabótastyrkja, og er það gert með það fyrir augum, að um þessa styrki standi sérstaklega á og öðruvísi en um önnur gjöld, sem heimilað er að skerða samkv. þessu frv., og um þetta hefir einnig náðst samkomulag. Ég geri ráð fyrir, að hv. þm. líti fjármálaástandið talsvert öðrum og alvarlegri augum en jafnvel þegar þetta mál kom fram, og geti orðið sammála um, að óhjákvæmilegt geti orðið að grípa til sérstakra og róttækra og því miður róttækari ráðstafana en gert er í þessu frv. Ég vil því mælast til, að d. samþ. þetta frv. eins og það liggur fyrir.

*Einar Olgeirsson: Ég vil lýsa því yfir viðvíkjandi þessu frv., að ég er því algerlega andvígur. Í þessu frv. er stj. gefin heimild til, auk þess sem hún hefir heimild til að lækka á fjárl. ólögbundin gjöld um 35%, að lækka nú einnig lögbundin gjöld um 35%. Ég fæ ekki séð betur en að það, sem Alþ. bæri fyrst og fremst að gera í sambandi við það útlit, sem hæstv. fjmrh. lýsti, væri að gera róttækar ráðstafanir til að tryggja afkomu almennings í landinu. Það virðist, að Alþ. hafi einhliða hugsað um það þessa síðustu daga, að hugsa um afkomu ríkissjóðs og þeirra manna, sem eiga að fá sín laun greidd úr honum. Hitt er ómögulegt, að fá Alþ. til að grípa til neinna ráðstafana til að afstýra þeim vandræðum, sem nú steðja að almenningi þessa lands, og á sýnilega að sendu þingið heim án þess að neitt sé gert í þá átt.

*Viðskmrh. (Eysteinn Jónsson): Snemma á þessu þingi var borið fram af hálfu sjálfstæðismanna frv. um breyt. á gjaldeyrisverzlun. Í því frv. var farið fram á talsverðar breyt. á skipun gjaldeyrisnefndar frá því, sem verið hefir. Ennfremur kom fram till. um nýtt orðalag á þeim reglum, sem n. skuli starfa eftir. Þetta mál hefir nú verið lengi í fjhn. Ed., og hefir verið mikið að því unnið. Málið hefir verið ágreiningsmál á milli stjórnarflokkanna, og gátu menn ekki orðið á eitt sáttir um að afgr. það eins og það lá fyrir. Nú liggur frv. fyrir Nd. eins og stjórnarflokkarnir hafa komið sér saman um að afgr. það frá þessu þingi eftir ýtarlegar umr. sín á milli. Eins og frv. liggur nú fyrir er gert ráð fyrir að skipa þriggja manna n., sem hafi það með höndum að skipta innflutningsleyfunum. N. skal þannig skipuð, að S.Í.S. tilnefnir einn mann, Verzlunarráðið einn og ríkisstj. einn. Þessi lausn er gerð með það fyrir augum, að aðalágreiningurinn hefir lengi verið um það, hvernig skuli skipta innflutningnum milli innflytjenda. Þykir sanngjarnt, að nýir aðilar komi þar til og reyni til þrautar, hvernig þeim tekst að skipta honum niður. Ég hefi litið svo á, að ekki sé hægt að fá mikla breyt. þar á, en ég hefi og Framsfl. gengið inn á það, sem hér er gert, til samkomulags, og það munu hinir einnig hafa gert. Þá hefir orðið samkomulag um að flytja í Sþ. þáltill. um að skipa þriggja manna n. til þess að rannsaka skipulag þessara mála, og starfi hún milli þinga. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um málið.

*Einar Olgeirsson: Ég sé ekki í sambandi við þessi mál, hvernig nokkrum manni getur dottið í hug, að þetta sé nokkur lausn. Það eina, sem hér á að gera, er að skipa til viðbótar við þessa óþörfu n. tvær nýjar n., eina eftir frv. og eina eftir þáltill. Þetta er niðurstaðan í því, sem Sjálfstfl. taldi réttlætismálið. Þetta er lausnin á verzlunarmálunum nú fyrst um sinn. Ég sé ekki betur en að með þessu sé ákveðið, að þessi mál séu alveg óbreytt nema að því leyti, að tveimur nýjum n. er bætt við þá gömlu. Við höfum nóg af mþn. fyrir. Hér var fyrir nokkru samþ. að skipa bankanefnd; hún hefir ekkert gert og engu áliti skilað, heldur aðeins hirt sín laun. Um þetta mál virðist samkomulag nú sem stendur. Með þessu á að bjarga áliti Sjálfstfl. út á við, að hann hafi vegna þjóðstjórnarinnar gert þetta samkomulag, og áliti Framsfl. með því að láta allt sitja við það sama og áður. Þetta er sá raunverulegi árangur, tvær nýjar nefndir, sex nýir bitlingar.

*Pálmi Hannesson: Við þm. Skagf. höfum bæði á þessu þingi og fyrr á þingum borið fram brtt. við vegalögin. Að þessu sinni hafa till. okkar verið í þremur liðum: tveir þeirra hafa þegar verið samþ., en einn tókum við aftur, enda þótt það væri sá liðurinn í brtt. okkar, sem við lögðum einna mesta áherzlu á, að næði fram að ganga. Að við tókum till. þessa aftur hér í Nd. var aðeins til samkomulags. En nú er frv. komið aftur frá hv. Ed. og allmikið breytt frá því, sem Nd. afgr. það frá sér; þannig eru t. d. komnar inn í það brtt., sem teknar voru aftur hér í hv. Nd., og það till., sem við teljum hafa miklu minni rétt á sér en till. okkar, er við tókum aftur. Sumar þessar till. eru hinar furðulegustu, eins og t. d. till. um einhvern afskekktan útkjálkaveg, sem hv. þm. A.-Húnv. gat einhvernveginn smeygt inn í frv. Brtt. sú, sem við þm. Skagf. flytjum að þessu sinni og ég er að tala um nú, er um það, að 14 km. vegur frá Varmahlíð og fram að Mælifelli verði tekinn í tölu þjóðvega. Það, sem fyrst og fremst mælir með þessari brtt., er það, að vegarkafli þessi myndi tengja saman Skagfirðingabrautina og Kjalveg, en auk þess liggja að vegi þessum fjölbyggðar sveitir. Þegar um það er að ræða að mæta þörf dreifbýlisins, á slíkur vegur sem þessi fyllsta rétt á sér. Ég vil svo undirstrika það, að ég og samþm. minn leggjum mikla áherzlu á að fá þennan vegarkafla tekinn í tölu þjóðvega.

*Pétur Ottesen: Ég skal að sjálfsögðu verða við þeim tilmælum hæstv. forseta að lengja umr. þessar ekki mikið, úr því sem orðið er, þar sem líka komið er fram á nótt. Þrátt fyrir hinn mikla áróður hv. þm. V.-Sk. um þennan umrædda Uxahryggjaveg, sem hv. d. samþ. um daginn, hefir honum engu tekizt að fá umþokað. Það er alkunna, að þessum hv. þm. þykir gaman að halda ræður, og þá sérstaklega að hlusta á sjálfan sig. Hitt er annað mál, hversu gaman öðrum þykir að hlusta á hann. Hann hefir nú, hv. þm., þegar haldið þrjár stólparæður um þennan vesalings Uxahryggjaveg og á kannske eftir að halda þá fjórðu, en ég býst við, að allt komi fyrir ekki. Þá var hann að tala um það, hv. þm., að samgmn. hefði ekki getað sinnt till. þeim, sem fram komu. Þetta er ekki rétt, heldur er hitt áreiðanlegt, að n. var öll á einu máli um að taka veg þennan upp í frv., að undanteknum þó þessum hv. þm. Af því að hann var þessu ekki samþykkur, telur hann, að n. hafi ekki tekið ákvörðun um þetta. Hv. þm. virðist hér sem endranær líta á sig sem einhvern einvaldsherra, sem öllu eigi að ráða. En hann má vara sig á því, að hann skripli ekki á því sköturoðinu. Annars vil ég, svona í mestu góðvild, benda hv. þm. á, að hann er bara réttur og sléttur þm. hér á Alþingi eins og ég, og það meira að segja einn af smærri spámönnunum  Ég skal svo fara að láta útrætt um þetta mál. Þessi margumræddi vegur hefir verið samþ. af hv. d., og hefir hún því gefið hv. þm. V.-Sk. bezta svarið. Úr því sem komið er, held ég, að réttast verði að samþ. frv. óbreytt eins og það liggur fyrir nú.

*Eiríkur Einarsson: Mér þykir mál þetta komið í einkennilegt horf, þegar það er athugað, hvernig það lá fyrir hér síðast. Í hv. Ed. hafa verið settar inn í það till., sem koma algerlega í bága við það samkomulag, sem um málið var gert hér. Þar hafa farið fram ýmiskonar hrossakaup um málið, og m. a. hefir það verið samþ. þar, að þessir nýju þjóðvegir skuli að nokkru leyti hvíla á héruðunum. Mál þetta kemur því hingað aftur að segja má öfuga boðleið, og fæ ég ekki annað séð en að vegið sé aftan að okkur, sem til samkomulags tókum brtt. okkar aftur hér í d. Ég tel mig því, þegar málinu er svona komið, með öllu lausan við það loforð, er ég gaf, þegar samkomulagið var gert um afgreiðslu málsins hér. Ég vil því leyfa mér að bera fram brtt. um hinn svonefnda Partaveg. Það er búið að mæla með þeim vegi áður, og einnig hefir vegamálastjóri sagt, að hann teldi veg þennan eiga fullan rétt á að komast í tölu þjóðvega, talið hann einn hinn nauðsynlegasta veg, sem enn hafi ekki verið tekinn upp í þjóðvegakerfi landsins. Að ég kem með brtt. um þetta nú, er ekki gert af neinni þrákelkni, heldur sakir þess, að það er mikil sanngirniskrafa, að vegur þessi verði tekinn upp í tölu þjóðvega. Ég vænti því, að brtt. mín verði samþ. Hinsvegar mun ég taka hana aftur, ef aðrir þm. gera slíkt hið sama með brtt. sínar.