Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þessi fsp. á þskj. 92 er lögð fram hinn 17. nóv. s. l. Það er fyrst nú hinn 1. mars að unnt reynist að fá svar við henni hér í Sþ. Ég skal að vísu viðurkenna að ég var fjarverandi síðustu viku vegna Norðurlandaráðsþings, en annars hygg ég að ég hafi verið hér viðstaddur velflesta fsp.-fundi í Sþ. Þetta er auðvitað gersamlega óviðunandi. Fsp. er lögð fram 17. nóv. Þetta er andstætt öllu sem gildir um eðli fsp. Þeim á að vera unnt að svara fljótt, sérstaklega þar sem um svo einföld mál er að ræða sem hér er. Hins vegar hafa komið fram frá því að þessi fsp. var lögð fram, síðast í útvarpi nú fyrir stuttu, margháttaðar upplýsingar eða a. m. k. ýmsar upplýsingar um það efni sem hér er um spurt. En fsp., herra forseti, hljóðar svo: „Hvenær hyggst ríkisstj. framkvæma þá yfirlýstu stefnu sína frá 21. ágúst s. l. að „á næstu mánuðum verði efnt til stóraukinnar fræðslu um gæði og vöruvöndun í íslenskri framleiðslu?““ Hinir næstu mánuðir, sem þarna er fjallað um, eru nú raunar þegar liðnir.



Herra forseti. Það hefur löngum viljað há íslenskri framleiðslu að meira hefur verið hugað að magni en gæðum. Á síðustu árum hafa orðið miklar framfarir í ýmsum greinum á þessu sviði, en mjög virðist þó skorta á almennan skilning á því meginatriði að verðgildi framleiðslu okkar og sölumöguleikar ráðast af gæðum og vöruvöndun. Ríkisstj. hefur viljað stuðla að auknum skilningi á þessu í atvinnulífinu og því var sett inn í efnahagsyfirlýsinguna frá 21. ágúst í fyrra svohljóðandi ákvæði: „ Ríkisstj. hefur ákveðið að standa að því, að á næstu mánuðum verði efnt til stóraukinnar fræðslu um gæði og vöruvöndun í íslenskri framleiðslu.“ Þetta er ekki verkefni af því tagi sem unnt er að afgreiða í einu átaki. Hér þarf að koma til stöðug árvekni á öllum sviðum atvinnulífsins. Þetta er ekki heldur verkefni sem hið opinbera geti leyst eitt með valdboði eða einhliða aðgerðum. Þvert á móti skiptir hér mestu að allir aðilar atvinnulífsins taki höndum saman að þessu sameiginlega markmiði. Ríkisvaldið getur veitt veigamikla aðstoð í þessu sambandi og nú er leitast við að gera það á sem flestum sviðum og annað er í undirbúningi. Varðandi það sem hið opinbera hefur aðhafst á þessu sviði á s. l. mánuðum ber sérstaklega að nefna stórátak í þessum efnum í sjávarútvegi, sem skipulagt hefur verið af sjútvrn. og kostað af opinberu fé. Nýlega hefur hæstv. sjútvrh. gert á blaðamannafundi ítarlega grein fyrir þessum aðgerðum og fyrirætlunum. Helstu atriði eru þau að kynna fyrir þeim sem starfa að framleiðslu á sjávarvörum þýðingu þess að viðhalda gæðum íslenskra sjávarafurða og auka þau og bæta. Fræðslu- og kynningarstarfsemi verður þannig háttað, að unnið hefur verið fræðsluefni fyrir starfandi fólk í framleiðslu sjávarafurða. Jafnframt er stefnt að því að kynna þeim sem starfa við slíka framleiðslu aðstæður í markaðslöndum og kröfur neytenda þar. Með þessu er fyrirhugað að leggja grundvöll að skipulagðri fræðslustarfsemi í framtíðinni með þátttöku þjónustustofnana og hagsmunaaðila í sjávarútvegi. Þá hefur einnig verið gert verulegt átak í eftirmenntun í iðnaði, sem að vissu leyti stuðlar að þessu sama. Í samstarfi við fjölmarga aðila í iðnaði hefur verið byggt upp starf í þessum efnum sem lofar góðu. Á síðasta ári var sett upp fræðslumiðstöð iðnaðarins. Með fræðslukynningu og námskeiðahaldi hefur þegar talsvert áunnist í þessum efnum og margt er í undirbúningi. Varðandi aukna vöruvöndun þarf að stíga hin næstu skref með auknu samstarfi aðila vinnumarkaðarins og með atbeina ríkisvaldsins, eftir því sem þurfa þykir í hverju tilviki. Til athugunar hefur verið að koma á formlegu samstarfi þessara aðila með þátttöku ríkisvaldsins og eru tillögur þar að lútandi í undirbúningi. Það er fullur vilji fyrir því í ríkisstj. að styðja gott starf á þessu sviði og einnig að hafa beina forgöngu um slíkt, þar sem það á við, eins og framangreind dæmi sýna. Ríkisvaldið hefur þegar haft forgöngu í þessum efnum í mikilvægustu atvinnugrein okkar, þar sem sjávarútvegurinn er,, þar sem sérstaklega var þörf átaks í þessum efnum. Árangur á þessu sviði næst fyrst og fremst með réttu hugarfari aðila atvinnulífsins. Ýmis samtök atvinnulífsins hafa þegar unnið gott starf að þessum málum og þaðan er eðlilegast og vænlegast að frumkvæðið komi. En ríkisvaldið mun, þar sem forganga þess á við, leitast áfram við að koma á umbótum í þessu mikilvæga máli og liðsinna eftir þörfum.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. forsrh. fyrir svör hans. Eins og ég minntist á hér áðan var mikið af þessu komið fram nú nýlega, þegar sjútvrh, greindi frá sérstakri kynningarherferð. En eins og ég einnig gat um var þessi fsp. lögð fram hinn 17. nóv. s. l. og það er ekki vansalaust að ekki skuli hafa reynst mögulegt að svara henni hér fyrr. Fsp. hafa lítinn tilgang ef þeim er ekki svarað fyrr en að mörgum mánuðum liðnum. Um efni þessa máls vildi ég aðeins segja að það átak sem verið er að gera á vegum sjútvrn. er sjálfsagt góðra gjalda vert. Það þarf ekki að fara um það mörgum orðum hvert tjón hefur hlotist af því þegar við höfum sent héðan og selt gallaða vöru. Fram til þessa hefur öll starfsemi á þessu sviði beinst að auknu eftirliti, fiskmatinu og öllu í kringum það. En menn byggja auðvitað ekki vönduð hús með því að hafa góða eftirlitsmenn. Þeir sem að húsbyggingunni vinna verða að kunna til verka. Ég held að stærsta gloppan í öllu menntakerfi þjóðarinnar sé hversu vanrækt hefur verið að mennta fólk á sviði fiskiðnaðar, fiskvinnslu og sviði matvælaiðnaðar og matvælavinnslu. Ég held að það sé stærsta gloppan í menntakerfi þjóðarinnar. Og frá þessari ríkisstj. hefur a. m. k. ekkert heyrst til úrbóta í þeim efnum frekar en öðrum efnum á sviði skóla- og menntamála. Ég held sem sagt, herra forseti, að þarna sé verið á réttri leið. En það sem gera þarf er að stórefla í skólakerfinu fræðslu á sviði matvælaiðnaðar og matvælavinnslu. Þar bíða okkar stórverkefni á næstu árum.