Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eggert Pálsson) Þó jeg hafi tekið að mjer framsögu í þessu máli, er því þannig varið, að það þarf ekki langrar ræðu við. Málið er svo skýrt, að engra frekari skýringa er þörf en þeirra, sem standa í greinargerð frv. sjálfs. Þar er alt það tekið fram, sem með þarf til að skýra tilgang frv. og nauðsyn þess. Þessu máli er svo varið, að árið 1923 veitti Alþingi í fjárlögum Áslækjarrjómabúi í Hrunamannahreppi 5 þús. kr. lán úr viðlagasjóði til þess að standast kostnað af kaupum á tækjum til smjörlíkisgerðar í sambandi við smjörgerð búsins. En litlu síðar á því sama ári samþykti þingið lög, sem banna tilbúning á smjörlíki á sama stað og af sama fyrirtæki, sem framleiði smjör. Þingið er þarna komið í mótsögn við sjálft sig, mótsögn, sem því ber skylda til að leiðrjetta á einhvern hátt. Það er augljóst, að það er ekki rjett, að þingið veiti lán til að kaupa fyrir áhöld til þess að framleiða með vöru, sem það svo bannar að búa til. Eigi þetta bann að haldast áfram, verður þingið að sjálfsögðu að bæta viðkomandi fyrirtæki þann halla, sem af banninu leiðir, t. d. með því að gefa eftir þetta lán að einhverju eða öllu leyti. Þess vegna var og farið fram á uppgjöf á láninu við þingið í fyrra, en það neitaði að verða við þeim tilmælum. En vegna þess, að þingið í fyrra tók þessa stefnu, þá er nú reynt að fara þessa leið, að veita Áslækjarrjómabúinu undanþágu frá lögum nr. 38, 20. júní 1923, og lofa því að halda áfram þessari smjörlíkisgerð, sem aldrei hefir mikil verið, og verður vart meiri eftirleiðis. Framleiðslan hefir mestmegnis verið miðuð við notkun og sölu innanhjeraðs aðeins. Nefndin leit þess vegna svo á, að rjett væri að samþykkja frv., svo þessi undanþága yrði veitt Áslækjarrjómabúinu, en hinsvegar sá nefndin ekki ástæðu til, að undanþágan væri um ótakmarkaðan tíma eða eins óákveðin og frv. leggur til. Nefndin hefir því orðið ásátt um að gera till. um að breyta frv. í þá átt, að undanþágan eða framleiðsluleyfið verði ekki ótakmarkað, heldur skuli miða það við ákveðið árabil, og ekki lengra en þurfi til að endurgreiða lánið. Hversu lengi þetta leyfi þá muni standa, er auðvitað ákveðið með skuldabrjefi því, sem gefið hefir verið út fyrir láninu. Jeg sje svo ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta mál, en vænti þess, að háttv. deild samþykki frv. með þeirri breytingu, sem nefndin hefir stungið upp á og er á þskj. 167. En samkvæmt þeirri breytingu gildir undanþágan ekki fyrir önnur lík fyrirtæki en þau, sem fengið hafa lán á sama hátt til þessarar framleiðslu, og er þá vitanlega ekki um að ræða nema þetta eina rjómabú, Áslækjarrjómabúið. Hinsvegar getur vel verið, að einhver önnur rjómabú hafi einnig búið til smjörlíki án þess að fá slík lán til þess, og gildir þá þessi undanþága ekki fyrir þau, er frv. er samþykt eins og nefndin leggur til. Annars gæti þetta ef til vill náð til fleiri rjómabúa, ef frumvarpsgreinin væri orðuð svo sem hún er nú.

Sigurður Eggerz Við 1. umr. þessa máls beindi jeg þeirri málaleitun til þeirrar nefndar, sem fengi málið til meðferðar, að hún leitaði sjer álits sjerfróðra manna í þessum málum, og eins skyldi hún afla sjer upplýsinga um, hvaða stefna væri ríkjandi erlendis í þessu máli, einkum hjá þeim þjóðum, sem lengst væru komnar í þessum iðnaðargreinum, t. d. Dönum. En við athugun nál. verður ekki sjeð, að nefndin hafi gert neitt í þessa átt, og tel jeg það illa farið. Þegar jeg sá, að nefndin hafði ekkert aðhafst í þessa átt, fór jeg til sjerfróðs manns og leitaði álits hans í þessu máli, og ennfremur bað jeg hann um upplýsingar viðvíkjandi því, hvort erlendis væri ekki álitið verulegt atriði í þessum iðnaði, að haldið væri aðgreindri smjörlíkisgerð frá smjörgerð. Maður sá, sem jeg leitaði til, var hr. Trausti Ólafsson efnafræðingur, forstöðumaður efnarannsóknarstofu ríkisins. Þau svör, sem jeg fjekk, voru þess efnis, að alstaðar erlendis væri það talið mjög þýðingarmikið atriði í þessum málum, að smjör- og smjörlíkisgerð væri haldið vel sundurgreindri. Jeg fjekk hjá honum lista yfir mörg lönd, sem öll hafa mjög ströng ákvæði hjá sjer í lögum um það, að smjör- og smjörlíkisgerðir skuli vera aðskildar, og sýnir það ljóst, að þessar þjóðir allar álíta það raunverulegt atriði að aðskilja þessar iðnaðargreinir, og jafnvel eru í sumum löndum ákvæði í lögum, sem banna að selja smjör og smjörlíki í sömu verslunum. Hjer leyfi jeg mjer að lesa upp þau lönd, sem hafa leitt í lög hjá sjer aðgreining á smjör- og smjörlíkisgerð: 1. Þýskaland +, 2. Austurríki, 3. Belgía +, 4. England, 5. Danmörk, 6. Frakkland +, 7. Holland +, 8. Ungverjaland +, 9. Luxemburg, 10. Noregur, 11. Portúgal, 12. Rússland +, 13. Finnland, 14. Sviss, 15. Svíþjóð, 16. Ítalía. Síðasttalda landið er þó undantekning að því leyti, að þar er ekki lögleitt að sundurgreina þessar tvær iðnaðargreinir, en það hefir eins og þessi lönd öll lögboðið eftirlit með smjörlíkisgerð. Í þeim löndum, sem á listanum eru merkt með +, er einnig bönnuð sala á smjöri og smjörlíki í sömu verslun. Þetta var það, sem háttv. landbn. hefði átt að leita sjer upplýsinga um. Nú er sú hreyfing að vakna með þjóðinni að efla landbúnaðinn meir en gert hefir verið undanfarið, og ætti sú hreyfing að hafa byr undir báða vængi hjer á þingi sem annarsstaðar. Nú er verið að gera tilraunir til þess að koma á fót lánsstofnunum landbúnaðinum til styrktar, og yfirleitt er þjóðin að vakna til þess að gera meira en áður hefir verið gert fyrir landbúnaðinn. En þá skýtur nokkuð skökku við, ef við förum þá að brjóta grundvallarreglur annara þjóða, sem lengra eru komnar í öllum búnaðarmálum en við, og um leið raska með því grundvelli þeim, sem framtíðarmarkaður íslenska smjörsins hvílir á. Það var yfir höfuð mjög óheppilegt, að þingið 1923 skyldi veita þetta lán, og sýnir bæði það, og eins stefna þess í fyrra, er það neitaði eftirgjöf á láninu, hversu einmitt vanþekking þess er og hefir verið mikil í þessum málum. Og það var því síður ástæða til að veita þennan styrk, þar sem smjörlíkisgerð er nálega ávalt gróðafyrirtæki. En þó að þetta misstig hafi nú átt sjer stað, er þó minni ástæða til þess að halda lengra áfram á þessari skökku braut. Það er því miklu betra að gefa heldur eftir lánið að fullu en að stofna smjörmarkaðinum í voða. Það er vissulega óheyrilegt, ef það á að vinna til fyrir einar vesælar 5 þús. krónur! Auk þess hefi jeg þegar við 1. umr. um þetta frv. sýnt fram á það, að jafnvel þó lánið yrði ekki eftirgefið, en smjörlíkisgerðin flytti sig á braut í næsta kauptún, t. d. Eyrarbakka, yrði það samt gróði fyrir þetta fyrirtæki. Þá fyrst fengi það tækifæri til þess að græða svo nokkru næmi. Þetta bann er því í raun og veru alls ekki ilt fyrir smjörlíkisiðnaðinn. Jeg sje svo ekki ástæðu til þess að fara fleiri orðum um þetta mál, en vil aðeins benda á í þessu sambandi, að það er ekki takandi svo mikið mark á því, þótt frv. fengi svo greiða afgreiðslu í Nd. sem það fjekk, því að þar eru nú allmargir þm., sem þegar eru farnir að sjá eftir þessu, er þeir hafa fest augu síðar á því, sem rjett er í þessu máli, og vita um þá reynslu, sem fengin er um þetta annarsstaðar.

Atvinnumálaráðherra (MG); Jeg get tekið það fram, að jeg hefi í sjálfu sjer ekkert að athuga við brtt. nefndarinnar, en jeg geng út frá, að hún hafi ekki neina „praktiska“ þýðingu, og standi því á sama, hvort verði samþykt, hún eða frv. Því að þótt nefndin geri ráð fyrir, að til kunni að vera einhver önnur rjómabú, sem líkt standi á um, þá veit jeg ekki til þess. Jeg get vel gengið inn á breytingu nefndarinnar að því leyti, að leyfið standi ekki lengur en t. d. 15–20 ár, því að lánið mun vera veitt til þess tíma. Við búum yfir höfuð ekki til lög til lengri tíma en svo, og ættu hlutaðeigendur vel að geta verið ánægðir með þetta tímatakmark. Mjer þykir vænt um, að nefndin hefir viljað veita rjómabúi Hrunamannahrepps þessa undanþágu, þar sem eigendur þess hafa orðið fyrir sýnilegum órjetti, með því að þeim er fyrst veitt lán til ákveðins atvinnurekstrar, en um sama leyti og lánið er veitt er þessi sami atvinnurekstur bannaður. Jeg skal ekki rengja upptalningu hv. 1. landsk. (SE) á löndum, sem banni að framleiða saman smjör og smjörlíki, en hann gleymdi einu landinu, og það er Ísland, því að það er ekki rjett, sem hann er að gefa í skyn, að það eigi ekki að vera í lögum hjer að banna slíkt. Hjer er aðeins um mjög lítilfjörlega undantekningu að ræða frá reglunni. Og hefði hv. 1. landsk. (SE) ætlað sjer að sanna nokkuð með upptalningu allra þessara landa, þá hefði það átt að vera það, að hvergi væru undanþágur veittar, en um það gat hv.þm. ekkert, enda geng jeg út frá, að hann viti ekkert um það. Aðalatriðið í mínum augum er að sýna sanngirni í þessu máli, og þá er ekki um aðra leið að gera en þá, sem ráðgerð er í frv., því að síðasta þing var beðið um uppgjöf lánsins, en neitaði, og því er ekki að vænta, að sú uppgjöf fáist fremur nú, þótt eftir yrði leitað í annað sinn. Þá get jeg heldur ekki sjeð, að þetta geti haft svo mikla þýðingu fyrir smjörmarkað okkar erlendis. Jeg get t. d. ekki skilið, að það verði talið sem heimsviðburður, þótt Áslækjarrjómabú framleiði eitthvað lítið eitt af smjörlíki, enda er allótrúlegt, að farið yrði að „agitera“ gegn íslensku smjöri erlendis af þeim ástæðum. Þeir verða sjálfir að fá að ráða, hversu þeir haga smjörlíkisgerðinni hjá sjer, ekki síst er þeir framleiða það nær eingöngu handa sjálfum sjer, til þess að geta flutt út þess meira smjör, en reka enga verslun með smjörlíkið. Þess vegna verður ekki sjeð, að ísl. smjörmarkaði erlendis geti stafað nokkur hætta af þessari undanþágu.

Jónas Jónsson Mjer sýnist alls ekki örvænt um, að fram úr þessu máli megi ráða án þess að samþykkja þetta frv. stjórnarinnar. Mjer virðist svo, að hafi það verið rjett yfir höfuð að banna að hafa þessa tvennskonar framleiðslu, þá hlýtur það einnig að vera rjett í einstökum tilfellum. Verður því sú krafa að fá að standa óhögguð, að þetta skuli vera sundurgreint. Hinsvegar eru hjer allir sammála um, að ljetta verði af láninu, og tel jeg það vel fært og vil skjóta því til háttv. nefndar að athuga, hvort ekki gæti komið til mála að taka málið út af dagskrá í bili og leita á meðan hófanna við fjvn. þingsins, hvort ekki fengist nú eftirgefið lánið, ef smjörmarkaðurinn sýndist vera í hættu vegna þessarar undanþágu. Þó ekki fengist eftirgefinn nema nokkur hluti lánsins, væri það þó betra en að þurfa að veita þessa. undanþágu.

Frsm. (Eggert Pálsson) Hv. 1. landsk. beindi nokkrum ásökunum að nefndinni fyrir það, að hún hefði ekki leitað álits og umsagnar sjerfróðra manna í smjör- og smjörlíkisgerð. En jeg sje enga ástæðu til þess að beina slíkum ásökunum á hendur nefndarinnar, þar sem nefndinni datt ekki í hug að raska að neinu leyti grundvelli þeirra laga, sem um þetta gilda. Hefði svo verið, hefði verið sjálfsagt að leita álits sjerfróðra manna. Fyrir nefndinni vakti ekkert annað en að reyna að leysa þetta spursmál, þar sem hvað rekst á annað. Og þó að umrædd undanþága yrði gefin, þá er það engin röskun á grundvallaratriðum laga nr. 38, enda lítur ekki út fyrir annað en þingið álíti þessi lög á rjettum rökum bygð. Háttv. 1. landsk. lagði fram skýrslu frá sjerfróðum mönnum um það, að þannig væri þessu hagað í öllum menningarlöndum, að smjör- og smjörlíkisgerð væri ekki látin fara saman, og fór mörgum orðum um það, hve stórhættulegt það gæti orðið fyrir markað íslensks smjörs, ef sömu reglu væri ekki að öllu leyti fylgt hjer. En álíta verður, að ef þessi undanþága gæti orðið hættuleg smjörmarkaðinum yfirleitt, að þá mundi hún og verða hættulegust þessu smjörbúi sjálfu, þar sem það hætti þá að fá markað fyrir sitt smjör. Nú er það vitanlegt, að smjörframleiðslan er stórum arðvænlegri en smjörlíkisgerðin, og liggur þá í augum uppi, að smjörlíkisgerðinni mundi þegar verða hætt hjá þessu búi, er það kæmi í ljós, að hinni arðvænlegri framleiðslu væri hætta búin af henni. Þess vegna er engin hætta á ferð, eins og líka er gerð grein fyrir í nál. Hv. 1. landsk.þm. kvaðst heldur leggja það til, að lánið yrði gefið upp en þessi leið væri farin. Jeg efast mjög um, að byrlegar blási fyrir því máli en á síðasta þingi, og jeg efast einnig um, að hv. þingmenn geti þannig greitt atkv. ofan í sjálfa sig, því að ástæður hafa naumast breyst svo síðan í fyrra. Viðvíkjandi því að taka málið út af dagskrá og bera það undir fjárveitinganefnd, þá er mjer það alveg sama. En hinsvegar er það engan veginn víst, að þingið fjellist á tillögur hennar, þótt hún fyrir sitt leyti vildi gefa lánið upp. Annars má láta málið bíða þingloka fyrir mjer. Því liggur vitanlega ekkert á. Fyrir mjer vakir ekkert annað en sanngirni; þar er um enga eiginhagsmuni að ræða frá minni hálfu. Og gæti það stuðlað að því, að heppilegri lausn fengist í þessu efni en sú, sem gert er ráð fyrir í frv., þá er jeg fús til þess að taka málið af dagskrá.

Sigurður Eggerz Mjer heyrist á hv.frsm. (EP) og öðrum þm., að þeir telji það óheppilegt, að jeg hefi viljað slá því föstu, að varhugavert væri, að smjörlíkisgerð og smjörbú störfuðu í sameiningu. Þeir hafi enga rödd heyrt um það. Jeg tel það rjett í þessu máli, sem byggja má á reynslu annara landa og sem sjá má af löggjöf vorri. Og ef það skyldi nú reynast svo, að það væri hættulegt smjörmarkaði vorum að gera slíkar undanþágur, er þá ekki harla lítilmótlegt af þinginu að hætta á slíkt fyrir einar 5000 kr. ? Fyrir 5000 kr. á að setja markaðinn í hættu! Jeg verð að segja, að í þessu sambandi eru 5000 kr. hjegómi - ekkert annað. Þótt þessi eftirgjöf gengi ekki fram á síðasta þingi, er ekki að marka það. Menn vissu ekki um málið þá. Þeir kunna að hafa áttað sig síðan. Jeg hefi t. d. átt tal við þm. úr Nd., og þeir sögðust álíta mjög athugavert, að þessi undanþága næði fram að ganga. Hvað myndu sjávarútvegsmenn segja, ef eitthvað væri gert til að skemma markaðinn fyrir þeim? Jeg er hræddur um, að þá mundi heyrast hljóð úr horni, og varla mundu 5000 kr. þykja vega mikið þá. Hæstv. atvrh. ætti að gæta þess til samanburðar, og varla er þetta mál þannig vaxið, að ástæða sje til að gera háð að því. Eitt aðalatriði fyrir oss verður jafnan það að útvega vörum vorum markað. Og þó langt sje frá oss til annara landa, þá er það þó ekki svo langt, að ekki myndi frjettast, ef brotnar væru grundvallarreglur um trygging vörugæða. Hvort mundi ekki fljótlega frjettast til Englands, ef Danir gerðu annað eins! Háttv. frsm. sagði, að það mundi sýna sig, að búið hætti við smjörlíkisframleiðslu, ef það sýndi sig, að hún spilti fyrir smjörsölu þess. En þess gleymist að gæta, að þetta gæti spilt fyrir sölu á öllu ísl. smjöri, ef til útlanda bærist. Svo mikillar varúðar er sumstaðar gætt um þessa hluti, að bannað er að selja hvorttveggja í sömu búðum, til þess að girða fyrir þá hættu, að saman sje blandað. Viðvíkjandi því, er hv. 5. landsk. (JJ) sagði, að taka málið út af dagskrá, þá hefi jeg ekkert við það að athuga. Það mætti gjarnan ganga til fjhn. og bíða þingloka. Jeg get að lokum ekki annað en endurtekið það, að ef stofna á markaðinum í hættu fyrir einar 5000 kr., þá er misviturlega ráðið. Og jeg hefi leitt að því rök, - ekkert annað en rök, að með því að hafa smjörlíkisgerðina og smjörbúið saman er markaðinum stofnað í hættu.

0478Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg ætla ekki að gera þetta mál að kappsmáli; það er ekki svo stórvægilegt. En vegna þess, sem hv. 1. landsk.þm. (SE) sagði um hættu þá, er stafaði af því yfirleitt, að þessar tvær iðngreinir störfuðu í sameiningu, þá verð jeg að taka það fram, að þar með er engan veginn sannað, að þær megi aldrei vera saman. Og benda má á, að það er venja, þegar ný atvinnulöggjöf er sett, að leyfa þeim iðnstofnunum, sem þegar eru fyrir hendi, að halda áfram atvinnu sinni. Það er talin sjálfsögð sanngirni, og ætti því ekki við að láta þetta smjörbú sæta harðari kostum. Það hefir verið talað um að gefa skuldina eftir, en þingið hefir þegar neitað því. Og satt að segja sýnist harla lítil ástæða til þess að gefa þetta eftir, einungis til þess að fyrirbyggja, að þessar tvær vörutegundir sjeu framleiddar á sama stað. Hið eina, sem getur mælt á móti þessu frv., er það, að Hrunahreppsmenn misbrúki undanþáguna og svíki smjörið, sem þeir selja. En mjer dettur ekki í hug að halda, að þeir geri það, enda væri þeim það verst sjálfum. Hjer er því, að mínu áliti, alls ekki um það að ræða að stofna smjörmarkaðinum í hættu fyrir 5000 kr., eins og hv. 1. landsk. (SE) sagði. En segjum að undanþágan yrði misbrúkuð. Hvað þá? Þá verður hún strax afturkölluð. Hjer er því engin hætta á ferðum, og önnur lönd munu ekki standa á öndinni, þótt frv. verði samþykt. Jeg sje enga ástæðu til þess að taka málið af dagskrá. Ef það verður látið bíða fram í þinglok, þá er það aðeins tilraun til þess að koma málinu fyrir kattarnef. Það er ekkert vit í því í þessu sambandi að bera saman smjörútflutning frá Danmörku til Englands, vegna þess að smjörútflutningur Dana er stór liður fyrir Englendinga, en okkar alls ekki.

Jónas Jónsson Á milli mín og hæstv. atvrh. er ekki mikill meiningamunur í aðalatriðinu, þar sem við erum báðir sammála um það, að girða beri fyrir það, að Áslækjarbúið bíði tjón. Mjer þykir ekki útsjeð um það, að háttv. þing vilji ekki gefa eftir skuldina, heldur en veita undanþágu, og fyrst hv.frsm. hefir tekið liðlega í málið, að fresta megi 3. umr., þá fell jeg frá ósk minni um að taka málið af dagskrá, en legg til, að 3. umr. verði frestað.

Frsm. (Eggert Pálsson) Hv. 1. landsk. (SE) er altaf að hamra á þessu, að ekki megi brjóta grundvallarreglur laganna. Hann virðist ekki geta skilið, að hjer er að ræða um undanþágu fyrir eitt sjerstakt bú, sem var búið að fá leyfi þings og stjórnar til þess að starfa á þennan hátt, með því að fá lán til áhaldakaupanna. Og hvaða sanngirni er svo í því að banna búinu að nota áhöldin, og neita því jafnframt um eftirgjöf lánsins? Háttv. þm. gerði mikið úr þeirri hættu, sem af þessu gæti leitt fyrir ísl. smjörmarkaðinn erlendis. Jeg get ekki skilið þessa hættu. Jeg get ekki skilið, að þetta bú færi að blanda saman smjöri og smjörlíki og gera sig þar með sekt í stórkostlegri óráðvendni í viðskiftum. Og enda þótt svo yrði gert, þá er hættan mest fyrir það sjálft, en ekki aðra. Alt útflutt smjör er nákvæmlega merkt frá hverju búi fyrir sig, og mundi það því fljótt sýna sig, ef smjör þessa bús væri verra en annara, og það þá ekki seljast. Að þessi undanþága kæmi til að spilla fyrir sölu á ísl. smjöri yfirleitt, kemur því ekki til mála. Annað er það, að þótt skuldin væri gefin eftir, eins og hv. 1. landsk. vill vera láta, þá eru þó áhöldin kyr eftir, og hv.þm. hefir þá enga trygging fyrir því, að þau verði ekki notuð áfram. Jeg er ekki að væna hreppsmenn um slíka óráðvendni; en mjer finst, að háttv.þm., sem gerir ráð fyrir að hreppsmenn muni leika sjer að því að blanda smjöri og smjörlíki saman og selja sem smjör, geti búist við því, að þeir hjeldu áfram að nota áhöldin til smjörlíkisgerðar, þótt þeim væri gefið eftir lánið. Möguleikinn til þeirrar óráðvendni er ekki síður til heldur en hinnar, sem háttv.þm. hefir gert ráð fyrir, að hreppsmenn mundu beita, ef frv. yrði samþykt. Viðvíkjandi því að fresta 3. umr. málsins, hefi jeg, eins og jeg áður tók fram, ekkert á móti.

Sigurður Eggerz Hæstv. atvrh. sagðist ekki skilja, hvað það kæmi málinu við, að einhversstaðar væri bannað að selja smjörlíki og smjör saman í búðum. Jeg sagði þetta aðeins vegna þess, að jeg vildi sýna, hve varhugavert þykir að hafa þetta saman. Hv. frsm. sagði, að þó komið hefðu vond „kvartil“ frá einu smjörbúi, þá hefði það ekki mikil áhrif á markaðinn yfirleitt, því sú synd væri færð á reikning þess eina bús. En það er fjarstæða. Það er enginn vafi á því, að það verður sett á reikning íslenska smjörsins, en ekki Áslækjarrjómabúsins. Og þess er að vænta, að háttv. þing hafi skilning á því að láta ekkert ógert, sem stuðlað fær að því, að íslenskar afurðir reynist sem bestar.

Sigurður Jónsson Jeg hefi ekki mikið um þetta mál að segja. Sú till., að fresta þessu máli, hefir ekki sætt neinni mótspyrnu í hv. deild, en út af því vil jeg taka það fram, að ef á að draga afgreiðslu þessa máls fram í þinglok, þá þykir mjer eins líklegt, að það komist alls ekki fram. Viðvíkjandi því, sem hv. 1. landsk. (SE) sagði, að gallar á smjöri frá einu búi yrðu skrifaðir á reikning íslenska smjörsins yfirleitt, þá ber þetta aðeins vott um, að hann er algerlega ókunnugur starfstilhögun í samvinnufjelögunum. Vörur frá hverju búi eru auðvitað merktar sjerstaklega, og því skellur þetta á þeim, sem smjörið senda. Að það hafi áhrif á heildina, er helber ímyndun hjá hv.þm. (SE). Að lokum vil jeg vona, að háttv. deild greiði atkvæði um málið nú strax og samþykki till. nefndarinnar, því eins og jeg áður tók fram, er ekki sjeð, hvernig um málið kann að fara, ef draga á það fram í þinglok.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg vil aðeins árjetta það, að jeg tel mjög vanhugsað að draga málið fram í þinglok, og vil jeg mælast til þess við hv. nefnd, að hún sjái um, að málið komi í tæka tíð á dagskrá, svo að hægt verði að afgreiða það með góðu móti. Annars fer jeg ekki að svara háttv. 1. landsk. (SE), þar sem hann er þegar svo steindauður, að hann má ekki bera hönd fyrir höfuð sjer, og allar staðhæfingar hans auk þess marghraktar.

Forseti (HSteins): Jeg vil aðeins geta þess, út af umræðum þeim, sem hjer hafa orðið, að ekki kemur til nokkurra mála að draga afgreiðslu þessa máls, og mun jeg sjá um, að það verði tekið á dagskrá að fáum dögum liðnum. Það er hvort sem er ekki svo flókið, að mjög langan tíma þurfi til undirbúnings.