Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Dómsmrh. (Jónas Jónsson) Eins og tekið er fram í aths. við þetta frv., þá lá fyrir síðasta þingi frv. um svipað efni, sem samþ. var í Ed., en dagaði uppi í Nd. Í umr. um það frv. var deilt um, hvort réttmætt væri að skattleggja kvikmyndahús eða ekki. Þar var tekin upp sú aðferð, samkv. till. frá merkum manni hér í bænum, að leggja gróðaskatt á kvikmyndahúsin, en hún náði ekki almennu fylgi. Hér er um mikilsvert mál að ræða, og hefir það verið undirbúið rækilega í sumar, eins og sést á grg. frv. Nefndin, sem fær það til meðferðar, getur fengið fyllri gögn um málið frá þeim, sem hafa unnið að undirbúningi þess. Annars er óþarft að fjölyrða um nauðsyn þessa frv. Alltaf koma fram fleiri hliðar á þessu máli, sem leiða það í ljós, að eftirlit með kvikmyndahúsum er nauðsynlegt. Þau eru að verða stærstur þáttur í fræðslu og skemmtanalífi bæjanna, og áhrif þeirra virðast aukast með hverju ári, sem líður. Samkv. þessu frv. á skoðun og eftirlit að fara fram í Reykjavík með öllum kvikmyndum, sem sýndar eru á landinu, og er það að sjálfsögðu betra en tilsvarandi ákvæði í frv. því, sem flutt var á síðasta þingi. Frændþjóðir okkar á Norðurlöndum hafa fyrir löngu sett lög um eftirlit með kvikmyndahúsum, hver í sínu landi. Og það er alkunnugt, að engin menningarþjóð tekur gilda myndaskoðun annarar þjóðar; en um það var mest deilt í umr. um þetta mál hér í deildinni í fyrra. Í þessu frv. er eitt nýmæli, sem ekki kom fram á síðasta þingi, og vil ég sérstaklega vekja eftirtekt á því. Í 16. gr. er lagt til, að 10% gjald sé greitt af verði seldra aðgöngumiða á hverri kvikmyndasýningu, auk skemmtanaskatts, og rennur gjald það í höfuðkirkjusjóð, og skal ég í þessu sambandi skýra það nánar. Í kjölfar þessa frv. á að koma annað frv., um höfuðkirkjur, sem mþn. í kirkjumálum hefir undirbúið. Hvað sem Alþingi kann að sýnast um þá hugmynd, þá kemst ég ekki hjá að gera nokkra grein fyrir henni nú. Fyrst verður að minnast á skattahlið þessa máls. Flestir telja, að kvikmyndahúsin selji nógu dýrt nú, þó að aðgöngumiðar þeirra verði ekki hækkaðir, og að sýningargjöld séu hér eins dýr og hjá öðrum þjóðum. En það verður að teljast óþarft. Í Danmörku er kvikmyndaskatturinn 40%, en hér er hann aðeins 10%, og samkv. þessu frv. er ætlazt til, að hann verði hækkaður um helming, svo að þrátt fyrir það verður hann helmingi lægri en í Danmörku. Verð aðgöngumiða á að haldast eins og það er nú, þannig að skattinum verði ekki velt yfir á notendur, heldur fá eigendur kvikmyndahúsanna að bera þá. Þá hefir mikið verið deilt um, hvort gróðinn sé svo mikill af kvikmyndahúsunum, að þau geti borið hærri skatta en þetta. En þó að skattur á kvikmyndahúsum hér á landi yrði hækkaður upp í 40%, þá held ég, að þau mundu bera sig sæmilega vel, þrátt fyrir það. Ég ætla ekki að bera fram almenn rök fyrir því hér, en það er kunnugt, að fátt er jafnarðvænlegt í kaupstöðum og rekstur kvikmyndahúsa. Samkv. 16. gr. frv. er sú breyt. gerð á, að hluthafar og eigendur kvikmyndahúsanna eru skattlagðir án þess að þeir geti velt skattinum yfir á almenning. Kvikmyndahúsin blómgast mjög vel í Danmörku, þó að á þeim hvíli helmingi hærri skattur en hér er til ætlazt. En hvað er þessi höfuðkirkjusjóður? Kirkjumálanefndin hefir undirbúið það mál nokkuð, og er tilætlunin sú, að koma upp fögrum kirkjum á nokkrum stöðum í landinu, helzt sem svaraði einni í hverri sýslu, fyrir þann skatt á kvikmyndahús, sem hér um ræðir. Hér í Reykjavík hefir nýlega verið reist hið veglegasta kirkjuhús, sem til er hér á landi, fyrir hinn litla katólska söfnuð hér í bænum, og jafnast það fyllilega við kirkjur í stærri borgum erlendis. En þjóðkirkjusöfnuðurinn notar fátæklega dómkirkju, sem byggð var á þeim árum, þegar Ísland var eins og hreppur í Danaveldi. Á þeim árum var hún mjög sómasamleg fyrir jafnlítið þorp og Reykjavík var þá. En nú fullnægir hún vitanlega ekki þeim kröfum, sem frjálst og fullvalda ríki verður að gera um dómkirkju. Reykjavíkursöfnuður hefir fundið þetta og skilið, og þess vegna hefir hér í bænum verið stofnað til samskota til kirkjubyggingar og farið fram á, að ríkið legði þar fjárfúlgu á móti. Enda verður það að teljast eðlilegt. Heiður þjóðarinnar liggur við, að hér í Reykjavík sé sómasamleg höfuðkirkja. En ég býst við, að það reynist örðugt að greiða úr ríkissjóði mikið fé til dómkirkjubyggingar. Og það er ekki nóg að uppfylla þessa þörf hér í Reykjavík, því að ekki er betur séð fyrir þessum efnum úti um land. Hefir m. a. verið stungið upp á ýmsum sögufrægum kirkjustöðum, þar sem reistar verði höfuðkirkjur, t. d. í Skálholti og Odda. Það mundi vel hæfa að reisa höfuðkirkju á Akureyri fyrir Eyjafjarðarsýslu og á Borg á Mýrum fyrir Borgarfjarðarundir lendi, án þess að ég vilji gera um það ákveðnar till. í þessu sambandi. Það, sem vakir fyrir kirkjumálanefnd, er fyrst og fremst að skattleggja kvikmyndahúsin og nota þann tekjustofn til þess að ráða bót á hinum fátæklega búnu og lélegu kirkjum, sem eru söfnuðunum til vansa. En söfnuðirnir hafa engin ráð á að bæta úr þessu, þannig að kirkjurnar verði í samræmi við aðrar steinbyggingar, sem reistar eru nú á tímum af einstaklingum til eigin afnota, og einnig af ríkinu til ýmiskonar afnota fyrir almenning. Það er Landakotskirkja ein, sem er í fullu samræmi við þær nýbyggingar, sem nú eru reistar. - Það er mikilsvert mál að hafa myndarbrag á kirkjunum, og styrkir mjög menningarstarfsemi þjóðarinnar. Því er ekki hægt að neita, að kirkjur, sem notaðar hafa verið eins og geymsluskemmur, hafa hlotið að kyrkja hinn andlega gróður á sviði trúmálanna og höggva stór skörð í menningarstarfsemi kirkjunnar. Katólska kirkjan hefir góðan skilning á því, að nota listina til þess að styrkja trúboðsstarfsemina. Merkur prófessor í Danmörku, sem hefir skrifað sögu þjóðar sinnar, getur þess, að á 12. öld hafi þar verið byggðar 2000 kirkjur, og trúmálaáhugi þjóðarinnar lýst sér þá í því, að kirkjurnar væru traustlega byggðar og hin mesta prýði, enda standa margar þeirra enn í dag. Hér á landi voru kirkjur aðeins byggðar úr torfi og timbri og eyðilögðust því jafnóðum. Að hverju beinast kraftar þjóðanna nú og hugir almennings? Hvert streyma hinar frjálsu gjafir, sem fjöldinn er fús til að láta af höndum, til svölunar þrám sínum og kröfum? Því er fljótsvarað. Allur fjöldinn fleygir út vasapeningum sínum fyrir grunnfærustu skemmtanir og augnagaman, sem sízt af öllu veita þeim nokkra menningarmöguleika. Hin daglega fjáreyðsla, sem kaupstaðarbúar fórna kvikmyndahúsunum, er hliðstæð þeim fjárframlögum, sem katólskir menn veittu kirkjum sínum á 12. og 13. öld af trúmálaáhuga. Ég lofa þetta hvorki né lasta, þó að kvikmyndahúsin hafi gripið huga fólksins; en það er sýnilegt, að þau hafa ráð á að eiga stærstu samkomuhúsin í bæjunum, og engar viðlíka stofnanir græða eins mikið og þau. En þá kemur þessi spurning: Er ekki rétt að beina nokkru af þeim peningastraum, sem fólkið eyðir til þess að skemmta sér dálítið grunnfært, í annan farveg til menningarstofnana þjóðarinnar? Alþingi hefir sett lög um skemmtanaskatt og ákveðið hann til byggingar þjóðleikhúss, en í sumar verður byrjað á byggingu þess. Kvikmyndahúsin hafa mjög lítið verið skattlögð enn sem komið er, og er hér aðeins farið fram á 25% skattgreiðslu; en það er helmingur af þeim skatti, sem kvikmyndahús greiða í Danmörku. Kirkjumálanefndin hefir stungið upp á því, að skattinum til höfuðkirkjusjóðs yrði skipt til helminga á milli dómkirkju í Reykjavík og höfuðkirkna annarsstaðar á landinu. En vera má, að Alþingi sýnist önnur ráðstöfun heppilegri í því efni. Af því að þetta mál er svo margþætt, legg ég til, að því verði vísað til allshn. að lokinni þessari umr.

Jón Þorláksson Ég ætla ekkert út í þann hluta af ræðu hæstv.dómsmrh., sem fjallaði um höfuðkirkjur og þeirra sjóð; enda er ekkert um það talað í því frv., sem fyrir liggur, og get ég því frestað að taka afstöðu til þeirrar. till. En ég hjó eftir því, að hæstv.dómsmrh. sagði, að eftirlitið með kvikmyndahúsum hefði verið vanrækt hér að undanförnu. Mér finnst þetta nokkuð harður dómur um þann embættismann, sem skipar þá stöðu, er eftirlitsskyldan hvílir á hér í bænum, en það er lögreglustjórinn. Ef hæstv. ráðh. þykir þessi ádeila réttmæt, þá ætla ég ekki að deila við hann um það, enda hefi ég ekki kynnt mér það sérstaklega, hvernig eftirlitið er rækt. Mér virðist, að samkv. þessu frv. verði myndaskoðuninni skár fyrir komið en til var ætlazt í frv. því, sem lagt var fyrir þingið í fyrra, en þar var gert ráð fyrir tveimur myndskoðunarmönnum í hverjum kaupstað, þar sem kvikmyndahús eru starfrækt. Þá skoðun, sem fram færi á einum stað, átti að taka gilda á hinum. Þessa myndskoðun áleit ég verri en ekkert. Ekki verður því neitað, að myndskoðun sú, er frv. gerir ráð fyrir, er ærið dýr, og myndi auka allverulega rekstrarkostnað kvikmyndahúsanna. Venjuleg kvikmynd er ca. 2500 metrar á lengd. Með 8 aura gjaldi af hverjum metra myndarinnar næmu útgjöld þessi kringum 200 kr. á mynd hverja. Nú telst mönnum svo til, að sýndar séu ekki færri en 130 kvikmyndir hér í Reykjavík árlega, og er það há tala að tiltölu. Veldur fámennið sennilega mestu um það, að sama mynd verður ekki sýnd nema skamman tíma í einu. Yrði skoðunarskatturinn því sem næst 26 þús. kr. á ári. Að vísu gæti nokkur hluti þessarar upphæðar færzt yfir á kvikmyndahús úti um land, en tæplega sem nokkru nemi. Hæstv. ráðh. kvað enga menningarþjóð láta sér nægja skoðun annars ríkis á kvikmyndum, og gæti slíkt því ekki komið til mála hér. Ég er á nokkuð annari skoðun. Ég tel okkur með öllu vansalaust að taka gilda myndaskoðun, þótt fram hafi farið í öðru landi, ef hún að öðru leyti er vel af hendi leyst, eins og ætla má um opinbera myndaskoðun menningarþjóða. Við höfum, fyrir fátæktar sakir og fámennis, ekki aðstöðu til þess að fara í öllu að hætti annara þjóða, enda eru staðhættir hér allt aðrir en erlendis, t. d. í Danmörku. Þar er að vísu skoðunargjaldið líkt því, sem frv. þetta gerir ráð fyrir, eða kringum 6–7 aura á metra, en kvikmyndahúsin þar eru afarmörg og nota sömu myndirnar hvert eftir annað, svo að skoðunarkostnaðurinn er óverulegur á hvert þeirra. Myndi sá kostnaður láta nærri 3 kr. á hverja mynd, í stað 200 kr. hér, auk þess sem myndir eru dýrari hingað komnar. Munurinn verður geysimikill, og mér finnst hv.þdm. ættu að skoða hug sinn tvisvar, áður en þeir hníga að þessu ráði og leggja þennan skatt á kvikmyndahúsin. Enda get ég ekki betur séð en að þjóðir, sem standa á sama menningar- og siðferðisstigi eins og t. d. Norðurlandaþjóðirnar, gætu vel haft sameiginlega myndskoðun, í stað þess að ota hver sínum tota. Að okkur væri minnkun að því að nota erlenda skoðun, er hin mesta firra; hinsvegar ber ekki að skilja orð mín á þann veg, að ég sé því mótfallinn, að tekin sé upp myndskoðun hér, ef tækilegt væri fyrir kostnaðar sakir, en hitt vil ég leggja höfuðáherzlu á, að ákvæði þau, er að þessu lúta, séu miðuð við okkar hæfi og okkar þarfir. Ég minnist þess nú, að í samnefndu frv., sem þingið hafði til meðferðar í fyrra, var sú missögn hjá hæstv.dómsmrh., að skattur á kvikmyndahúsum væri 40% í Danmörku, en 10% hér. Þetta er auk þess ekki sambærilegt, því að hér hvíla fleiri skattar á kvikmyndahúsum en skemmtanaskattur. Annars skal ég ekki fara frekar út í það að þessu sinni, gefst væntanlega tækifæri til þess seinna. Aðeins vil ég benda hv.þm. á það, að þótt kvikmyndahúsin í Reykjavík hafi borið sig sæmilega tvö síðustu árin, í góðærinu, og þó reyndar ekki betur en önnur fyrirtæki, sem minna ber á, þá ætti að gjalda mjög varhuga við að álykta, að svo verði og framvegis. Svo virðist, sem breyting sé í aðsigi á þessu sviði. Talmyndir ryðja sér æ meira og meira til rúms í heiminum, og margir eru þeirrar skoðunar, að þær muni bráðlega útrýma hinum eldri myndum. Afleiðingar þess verða óhjákvæmilega þær, að örðugra verður að fá góðar textamyndir, sökum þess að framleiðsla slíkra mynda verður nálega engin. Nú er það að vísu svo, að útbúnaður talmynda hefir tekizt mjög misjafnlega, t. d. hefir hann misheppnazt víðast hvar í Danmörku, og flest kvikmyndahús þar í landi, utan Kaupmannahafnar, hafa tekið upp aftur myndir með texta. En ef það tekst, að útbúa talmyndir svo að í fullu lagi sé, þá mun reynast torvelt að halda uppi sýningum með texta; munu verða dýrari, sökum rýrari framleiðslu, og minni aðsókn á sýningar. Hvort talmyndir á erlendum tungum ná hylli hér, vil ég engu spá um, en fremur þykir mér það tvísýnt, enda virðist t. d. reynsla Dana ekki styðja að því. Útbúnaðurinn er afardýr, en á hinn bóginn eru fæstir, sem veruleg not hafa af ensku máli, en enska yrði einkum á talmyndum, sem hingað flyttust. Um þessa hluti er enn sem komið er hin mesta óvissa, og getur brugðið til beggja vona um framtíðarafkomu slíks atvinnuvegar hjá fámennri þjóð, sem talar sérstaka tungu, ólíka þeim höfuðtungum, sem talmyndir verða einkum á í framtíðinni. Skyldu menn forðast að álykta djarfar en skynsamleg rök standa til.

Dómsmrh. (Jónas Jónsson) Ég þarf ekki að eyða mörgum orðum að þeim röksemdum hv. 3. landsk., að lögreglustjórum beri að líta eftir kvikmyndahúsunum. Slík fullyrðing stafar vafalaust af misskilningi og vanþekkingu á meginatriðum þessa máls. Eftirlit það, sem hér er um að ræða, er nánast uppeldislegs og siðferðislegs eðlis, sem hingað til hefir algerlega vantað hér á landi hvað kvikmyndahús snertir. Að það liggi innan verksviðs lögreglustjóra, er á engum rökum reist. Hitt get ég eftir atvikum tekið undir, að heppilegra sé að hafa myndaskoðunina í Reykjavík gildandi fyrir allt landið, eins og frv. gerir ráð fyrir, í stað þess að láta skoða sérstaklega í hverjum kaupstað á landinu, eins og frv. í fyrra gerði ráð fyrir. Þó ber á það að líta, að með því fyrirkomulagi ættu kaupstaðirnir hægara með að fá myndir beint frá útlöndum; en þetta er ekkert höfuðatriði. Hv. þm. óx mjög í augum, hve myndskoðunargjaldið væri hátt, og bar okkur saman við Dani í því efni. Ég skal benda honum á, að við höfum nú miklu lægri sætaskatt en Danir og engan myndskoðunarskatt. Sá maður, sem að miklu leyti hefir samið þetta frv., hefir kynnt sér þessi mál erlendis til nokkurrar hlítar og gefið Alþingi upplýsingar um skatt af kvikmyndahúsum þar. Annars er ég hv. 3. landsk. sammála um að hafa ekki myndskoðunina fyrir skattagrundvöll, en ég vildi ekki breyta þessu, heldur láta þingið gera það, ef því sýndist svo. En skoðunin verður þó að greiða þann kostnað, sem af henni leiðir. Frv. ætlast til, að afgangurinn renni til menningarþarfa. Ef Alþingi hnígur að því ráði að láta skoðunina aðeins borga sig, þá verður að sjálfsögðu að hækka sjálfan skattinn. En þetta er nánast sagt fyrirkomulagsatriði, og okkur hv. 3. landsk. ber í rauninni fremur lítið á milli. Ég vil, að þessi skattur sem aðrir sé réttlátur, en að engum sé skotið undan honum, sem ber að greiða hann, og að engri stofnun sé íþyngt með honum umfram ástæður. Ég get alls ekki verið hv.þm. samdóma um það, að okkur væri vansalaust að notast við erlenda myndskoðun. Ég held, að hv.þm. muni ekki eftir því, að hann hefir alveg nýlega haft fataskipti. Hann gleymir nýju sjálfstæðisfötunum, sem hann nú er í, þó þau klæði hann ekki sem bezt. Hann mun hafa verið í íhaldsleppunum, þegar þessi setning varð til í höfði hans. Ég held hinsvegar, að enginn, sem í fullri alvöru lætur sig nokkru skipta sjálfstæði þessa lands, láti sér detta þessi aðferð í hug. Slíkt væri meiri undirlægjuskapur en frjálsborin þjóð getur við unað. Um bollaleggingar hv.þm. viðvíkjandi talmyndum skal ég ekki fullyrða að svo stöddu. Engin óyggjandi reynsla er fengin um þá hluti. En næsta ólíklegt virðist mér þó, að til þurrðar muni draga um kvikmyndir og kvikmyndaframleiðslu í heiminum. Myndagerðin er afarmikil í heiminum, og í sumum löndum allveruleg atvinnugrein, svo að varla þarf að kvíða því, að veröldin verði kvikmyndalaus, fremur en t. d. stálvörulaus eða fataefnalaus. Hvað snertir málaþekking almennings hér á landi, þá má fullyrða, að hlutfallslega ekki eins margir kunna t. d. ensku hér á landi eins og á Norðurlöndum; annars skiptir þetta ekki beint máli. Annars skal ég engu spá um það, hvort stóru löndin verða kvikmyndalaus í framtíðinni, en ef svo færi, yrðu litlu löndin annaðhvort að notast við gamlar textamyndir eða búa til talmyndir á sínum tungum.

Jón Þorláksson Ég hirði ekki um að elta ólar við útúrsnúninga hæstv. ráðh. um eftirlitsskyldu lögreglustjóra. Hitt sagði ég, og í fullri alvöru og með fullum rökum, að í orðum hæstv.dómsmrh. lá hörð aðfinnsla á embættisrekstri þess manns, sem hann sjálfur hefir sett sem lögreglustjóra í þessum bæ, en undir hann hefir að réttu lagi heyrt slíkt eftirlit og annað. Ég vil alls ekki taka undir þau ummæli ráðh., að eftirlitið hafi verið vanrækt. Ég hygg, að það hafi verið framkvæmt nokkurnveginn eftir þörfum og eftir því sem aðstaða hefir leyft. Hæstv. ráðh. var auðsjáanlega að leitast við að vera fyndinn, þegar hann talaði um sjálfstæðisfatnað og þvílíkt í sambandi við myndskoðunina. Ég get nú satt að segja ekki séð neitt sjálfstæðisatriði í því, hvort við skoðum sjálfir þær myndir, sem sýna á hér á landi, eða við tökum gilda erlenda skoðun á erlendum myndum, sem tilbúnar eru erlendis. Sönnu nær væri að tala um sjálfstæðisatriði, ef um væri að ræða íslenzkar myndir með íslenzkum textum. Ef við eigum að skoða hverja einustu mynd erlenda, sem hér er sýnd, enda þótt búið sé að skoða hana í hverju landinu eftir annað og full trygging þannig fengin fyrir gæðum hennar, hlýtur það að haka okkur tilfinnanlegan kostnað, og öldungis að óþörfu. Að tala um sjálfstæði og þjóðarmetnað í sambandi við þetta, eru slagorð ein og gaspur út í bláinn. Út af hinni misheppnuðu fyndni ráðh., sem ég drap á áðan, skal ég segja honum það, að hann er ennþá í sömu fötunum, sem hann var í þegar hann kom til valda, og sem hann hefir ávallt verið í síðan, við þá starfsemi, sem honum er tömust og lætur bezt, og sem áþekkast er starfi fuglanna á vorin, nefnilega að búa til hreiður. Með þessu frv. er verið að búa til eitt slíkt hreiður, til þess að geta klakið þar út einu pólitísku dindilmenni og alið það þar á sveita annara. Þessi er frumtilgangur þessa frv., þótt reynt sé að láta öðruvísi sýnast.

Dómsmrh. (Jónas Jónsson) Ég held ég geti sparað mér langt mál út af ummælum hv. 3. landsk. um embættisrekstur núv. lögreglustjóra í Reykjavík. Ég held, að Reykjavíkurbær hafi sýnt það í dag, að hann kann að meta hæfileika þessa manns, með því að kjósa hann í bæjarstjórn. Þarf hv.þm. því ekki að tala um mína persónulegu skoðun á verðleikum þess manns, því hann hefir nú hlotið miklu meiri traustsyfirlýsing en ég er megnugur að veita. Hinsvegar ætla ég hvorki að lofa eða lasta eftirlit þeirra tveggja manna, sem hér er um að ræða; hvorugur þeirra hefir haft aðstöðu til þess, og enda ekki verið til þess ætlazt af þeim. Þetta veit hv.þm. ósköp vel, eða a. m. k. ætti að vita. Því er brýn nauðsyn þess, að Alþingi setji lög um þessi efni og feli eftirlitið ákveðnum mönnum. Að fela lögreglustjórum þetta eftirlit er fjarstæða; það mætti þá eins fela þeim að líta eftir sáluhjálparefnum manna, líkt og prestarnir gera; hvorttveggja er jafnfráleitt. Ég verð að furða mig stórlega á því, að hv.þm. skuli enn vera að reyna að halda erlendri myndskoðun til streitu sem gildandi fyrir okkar land. Hv. þm. ætti að geta skilið það, að myndskoðunin er í sjálfu sér lítið verk, og þyrfti því ekki að skattleggja myndirnar að neinu ráði til þess að hafa upp þann kostnað, ef horfið væri að öðrum skattgrundvelli. En myndskoðun verður að komast á hér á landi sem allra fyrst. Almenn óánægja ríkir í bænum yfir því, að margar myndir, sem hv.þm. segir, að skoðaðar hafi verið í Danmörku og erlendis, eru mjög siðspillandi og hafa háskasamleg áhrif, svo sannanlegt sé. Það er menningar- og siðferðiskrafa þjóðarinnar, að hætt verði að sýna siðspillandi kvikmyndir, ekki síður en að stemma stigu fyrir drykkjuskap á almannafæri. Þessar kröfur þagna ekki, og mega ekki þagna; fyrr en komið er á fullkominni myndskoðun hér á landi. Þá var það dálítið klaufalegt hjá hv.þm., er hann talaði um, að með frv. þessu væri verið að búa til garða handa vinum stjórnarinnar.  Ég held, að hv.þm. hafi í ræðu sinni afsalað þessum tilgangi miklu betur heldur en ég eða aðrir hefðu getað gert það. Röksemdir hv.þm. stangast svo greinilega hvor við aðra.

Flm. (Magnús Guðmundsson) Á þinginu í fyrra fluttum við þm. Skagf. frv. shlj. þessu. Það fékk þá ágætar undirtektir í þessari hv. deild, hjá sjútvn., er lagði með því einróma, en dálítill ágreiningur varð um það, hversu mikill hundraðshluti kostnaðar skyldi lagður fram úr ríkissjóði. Jafnvel þótt þetta mál væri hjá sjútvn. í fyrra, og þótt hún sé nú skipuð sömu mönnum og þá, þykir mér þó rétt að leggja til, að þessu máli verði vísað til sjútvn. að þessari umr. lokinni.

Þm. (Gunnar Sigurðsson) Ég læt að þessu sinni nægja að vísa til grg. frv. og að óska þess, að frv. verði vísað til 2. umr., að þessari umr. lokinni, og til landbn.