Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Snemma árs 1960 lagði ríkisstj. til, að Alþingi samþykkti að fá sveitarfélögum landsins nýjan tekjustofn, hluta af söluskatti. Var lögfest á því þingi, að renna skyldi til jöfnunarsjóðs sveitarfélaga fimmtungur af 3% smásöluskattinum og fimmtungur af 8% innflutningssöluskatti. En úr jöfnunarsjóðnum skyldi fé þessu skipt milli sveitarfélaganna eftir íbúatölu. Það fé, sem þannig hefur runnið til sveitarfélaganna af hinum nýja tekjustofni um jöfnunarsjóð, nam á árinu 1960 56 millj., árið 1961 71 millj., árið 1962 83 millj. og árið 1963 samkv. áætlun fjárl. 104 millj., eða samtals á þessum 4 árum 314 millj. kr. Með frv. til nýrrar tollskrár er gert ráð fyrir m.a., að innflutningssöluskatturinn falli niður. Þarf því að gera sérstakar ráðstafanir til þess, eins og sagt er í grg. með tollskrárfrv., að bæta jöfnunarsjóði þann tekjumissi. 3% smásöluskatturinn og hluti jöfnunarsjóðs af honum stendur áfram, en bæta þarf jöfnunarsjóði missi fimmtungsins af 8 % innflutningssöluskatti. Þar voru tvö viðfangsefni, annað að ákveða, hvað gera skyldi fyrir árið 1963, og hitt, hvað gera skyldi framvegis. Varðandi árið 1963 þurfti sérákvæði, vegna þess að nýja tollskráin tekur gildi væntanlega 1. maí og kemur því í jöfnunarsjóðinn á þessu ári nokkur hluti af innflutningssöluskattinum fyrir það ár, eða fyrir 4 fyrstu mánuði ársins. Um petta var sett sérákvæði í tollskrárfrv. og þar ákveðið, að greiða skuli í jöfnunarsjóð á árinu 1963 það, sem á vantar, að hann fái á því ári 104 millj., en það er sú upphæð, sem fjárl. hafa gengið út frá. Ég tók fram í framsöguræðu i þessari hv. d. fyrir tollskránni, að varðandi framtíðarlausn þessa máls væru einkum þrjár leiðir, sem ræddar hefðu verið, og hefði ríkisstj. ekki ákveðið, þegar tollskráin var lögð fram, hverja af þessum þrem lefðum ætti helzt að velja. Hins vegar tók ég það fram þá við 1. umr. tollskrárinnar, að ég teldi rétt, að áður en þessu þingi ljúki, verði lagðar fram frá ríkisstj. ákveðnar till. um frambúðarlausn þessa máls. Niðurstaðan hefur orðið sú að velja þá leiðina af þessum þremur, er ég nefndi, að ákveðinn hundraðshluti af verðtollstekjum ríkissjóðs renni í jöfnunarsjóðinn. Það er efni þessa frv. að gera þá breyt. á l. um jöfnunarsjóð, sem er hluti af löggjöfinni um tekjustofna sveitarfélaga, að þetta verði lögfest. Þegar ákveða skyldi, hvaða prósentu af verðtollstekjum skyldi ákveða, ber að hafa það í huga, að á árinu 1962 nam hluti jöfnunarsjóðs af innflutningssöluskattinum um það bil 4.3% af þeim aðflutningsgjöldum, sem gert er ráð fyrir að verðtollurinn hefði orðið samkv. frv. um tollskrá miðað við innflutninginn 1962. Rétt hefur þótt að hækka þessa prósentu nokkuð og ákveða 5%, og er það gert með 1. gr. frv. Það er að sjálfsögðu gert ráð fyrir því, þar sem ákvæði í tollskránni gildir fyrir þetta ár, að þetta frv. taki gildi 1. jan. 1964 og frá þeim tíma renni í jöfnunarsjóð fimmtungurinn af 3% smásöluskattinum, eins ag verið hefur, og auk þess 5% af verðtollstekjum ríkissjóðs. Ég vænti þess, að hv. þd. geti fallizt á að láta þetta mál, sem er mjög einfalt í sjálfu sér og ég ætla að enginn ágreiningur sé um, ganga gegnum þessa hv. d. í dag og án þess að því verði vísað til n. Ég legg til, að því verði vísað til 2. umr.



Herra forseti. Ég flutti hér í þessari hv. d. brtt. við frv. um tollskrá á þá leið, að 5% af heildarverðtolli yrðu látin ganga til jöfnunarsjóðs sveitarfélaga. Sú till. var felld. Nú kemur hún endurfædd í því frv., sem hér liggur fyrir, og hef ég vitanlega sérstakar ástæður til að fagna því. Mér er það sönnun fyrir því, að till, mín var réttmæt og að hún var hæfilega sniðin, miðuð við 5% af verðtollstekjum. Ég mæli þess vegna að sjálfsögðu eindregið með þessu frv. og sé ekkert eftir því, þó að hæstv. fjmrh. hafi notað mitt smíðajárn. Enn fremur vil ég mæla með því, eins og sakir standa, að frv. verði ekki látið ganga til n. ag tafið með því. Ég vænti þess, að hæstv. forseti sjái ekki ástæðu til að telja það galla á frv., þó að það innihaldi sömu prósentu til jöfnunarsjóðs af sama stofni og búið vat að fella hér till. um. Mér er svo annt um þetta mál, að ég vænti þess, að hann sjái ekki ástæðu til þess að telja vera óréttmætt skv. þingsköpum að endurflytja till. mína þannig.



Herra forseti. Ég ætla ekki að fara að deila hér við hv. þm. um höfundarrétt, en vil aðeins benda á það, um leið og hann vill nú helga sér þetta mál, að áður en hann flutti sína till. í sambandi við tollskrána, hafði ég sérstaklega getið um það hér í framsöguræðu um tollskrána, að ein af þeim þremur leiðum, sem ríkisstj, hefði til athugunar, væri einmitt að taka ákveðna prósentu af verðtollstekjunum í þessu skyni, og að sjálfsögðu, þar sem um frambúðarlausn á málinu er að ræða, er sjálfsagt, að það komi sem breyt. við jöfnunarsjóðslögin eða l. um tekjustofna sveitarfélaga, því að það er óeðlileg lagasmíð að setja við tollskrána til frambúðar ákvæði um ákveðna ráðstöfun á vissum hluta tollteknanna, þó að þyrfti af þeim ásteeðum, sem ég hef áður greint, að setja þar bráðabirgðaákvæði um, hvernig skyldi ráðstafa þessum málum þá. Ég held því, að þessi leið, sem hér er farin, sé eðlilegri en sú, sem hv. þm. lagði til. Efnislega má segja, að þetta sé alveg það sama. Hins vegar eru engin rök fyrir því eða þingskapaákvæði, að þó að brtt. sé felld í d., brtt. við ákveðið frv., þá megi ekki flytja sjálfstætt frv. við allt önnur lög með þessu sama ákvæði, þar sem það á heima með réttu. Annars skiptir þetta ekki máli. Aðalatriðið er það, að ég vænti þess, að allir séu sammála um að fara þessa leið, að bæta jöfnunarsjóði upp missinn af innflutningssöluskattinum með þeim hætti að ætla honum 5% af verðtollstekjunum.

Forseti (SÓÓ): Ég vil taka eftirfarandi fram í sambandi við ummæli hv. 1. þm. Norðurl. e. um það, hvort hér væri um sama atriði að ræða og brtt. hans við tollskrána, sem fram kom á sínum tíma og var felld, - hvort hér væri um sama atriði að ræða, sem ekki mætti samkvæmt þingsköpum bera upp aftur í þessari deild á þessu þingi. Þingsköp segja um þetta, í 32. gr.: „ Brtt. um atriði, sem búið er að fella í d., má eigi bera upp aftur í sömu deild á sama þingi.“ Þarna er átt við brtt. „En heimilt er að bera hana upp í hinni d. og sameinuðu þingi, ef tækifæri er til þess.“ Þarna er um tvö ólík atriði að ræða. Umrædd brtt., sem var felld, var um breyt. á lögum um tollskrá. Frv. það, sem hér er til umræðu, er um breyt. á allt öðrum lögum og á því ekki að því leyti skylt við hina felldu brtt., og kemur því flutningur þess ekki i bága við þingsköp.