Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Sjútvn. tók mál þetta til athugunar á fundi sínum, og eins og fram kemur í nál., mælir n. með samþykkt frv., en 3 hv. þm., 5. þm. Reykn., 6. þm. Sunnl. og 3. þm. Norðurl. v., áskilja sér rétt til þess að gera athugasemdir við einstaka liði frv. Þær breyt., sem gerðar eru á gildandi l. um verðlagsráð, ef frv. þetta verður að l., eru í fyrsta lagi það, sem fram kemur í 1. gr. frv., þar sem segir: „Verðlagsráð skal við ákvarðanir sínar um lágmarksverð á sjávarafla m.a. hafa hliðsjón af markaðsverði sjávarafurða á erlendum mörkuðum, svo og framleiðslukostnaði þeirra.“ Um síðustu áramót, þegar verðlagsráð sjávarútvegsins ákvað fiskverðið, varð um það allmikill ágreiningur, annars vegar um þann hátt, sem yfirnefndin hafði um sjálfan úrskurðinn, og hins vegar kom það þá greinilega í ljós, að sjómenn og útgerðarmenn vildu ekki una því, að ekki væri tekið meira tillit til þess, hvað kostnaðinum viðvíkur við að afla fisksins, þ.e. heildarkostnaðinum, útgerðarkostnaðinum. Með þeirri breytingu, sem nú er lagt til í frv. þessu, er ákveðið, að taka skuli tillit til framleiðslukostnaðar sjávaraflans, um leið og einnig sé höfð hliðsjón af erlendu markaðsverði. Með þessari breytingu er þess að vænta, að verðlagsráð sjávarútvegsins muni framvegis miða verðlagningu sjávaraflans með tilliti til hagsmuna beggja, fiskseljenda og fiskkaupenda. Hin meginbreytingin er um skipan yfirnefndarinnar, þar sem ákveðið er, að formaður eða oddamaður nefndarinnar skuli vera forstöðumaður Efnahagsstofnunar ríkisins eða fulltrúi hans. Ég tel, að þær breytingar, sem frv. felur í sér, séu til bóta frá því, sem nú er. Og ég tel einnig, að þetta ákvæði um, að ákveðinn maður skipi oddaaðstöðuna í n., sé til bóta frá því, sem áður var, því að með því móti, þegar til lengdar lætur, ef sami maður kynnist þessum málum til lengdar, þá hlýtur hann að geta betur sett sig inn í aðstæðurnar á hverjum tíma, sem fyrir liggja. Ég vil því, herra forseti, leyfa mér að mæla með því, að frv. verði samþ. og því verði að lokinni þessari umr. vísað til 3. umr.



Herra forseti. Ég hef skrifað undir þetta nál. með fyrirvara og þykir því rétt að fara örfáum orðum um þann fyrirvara, sem ég hef að gera í þessu sambandi. Ég er sammála efnisatriðum þessa frv. í flestum greinum og þykir því rétt, að það nái fram að ganga. Efnisatriði frv. eru upprunalega tvö, eru nú orðin þrjú eftir meðferð þess í hv. Nd. Í fyrsta lagi er það, að tekið skuli tillit til kostnaðar við framleiðsluna ekki síður en markaðsverðsins á erlendum mörkuðum við verðlagninguna. Þessu er ég samþykkur. Og í öðru lagi, að það skuli vera fastur maður, sem skipar stöðu oddamannsins í verðlagsráði yfirnefndar. Þessu atriði er ég einnig samþykkur. En ég tel óheppilegt, að sá oddamaður sé forstöðumaður Efnahagsstofnunarinnar. Í þessu felst ekki neinn dómur um þann mann eða þá menn, sem á hverjum tíma kunna að gegna því embætti. Ég vil heldur segja, að þrátt fyrir það, þó að ég hafi miklar mætur á þeim manni, sem nú gegnir því embætti, þá er það vegna stofnunarinnar, sem ég hef þessa skoðun. Sannleikurinn er nefnilega sá, að Efnahagsstofnunin er ekki stofnun í þeim skilningi, sem t.d. Hagstofa Íslands er. Um Efnahagsstofnunina er engin löggjöf. Hún er eins og hver önnur skrifstofa, sem ríkisstj. hefur sett á laggirnar, og sjálfstæði hennar gagnvatt ríkisstj. er ekki á neinn hátt tryggt. Með þessari breytingu eða með því að skipa forstjóra Efnahagsstofnunarinnar í fasta oddamannsstöðu í þessu sambandi er verið að taka það vald og þau áhrif, sem þarna eru, í hendur ríkisstj. sjálfrar. Það tel ég óheppilegt, og við það vildi ég gera athugasemd, og að því miðar sá fyrirvari, sem ég hef í þessu máli. Ég mun því ekki geta fellt mig við að samþ. 2. gr., mun sitja hjá við afgreiðslu hennar, en er málinu að öðru leyti samþykkur.