Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Ég lagði þetta frv. fyrir síðasta þing til kynningar, og það er nú lagt fram öðru sinni með óverulegum breytingum. Ég gerði ítarlega grein fyrir málinu á síðasta þingi og tel ekki ástæðu til að endurtaka það hér. Ósk mín er aðeins sú, að hv. þm. geti á það fallizt, að þessu máli verði vísað til n. og fái þar þá eðlilegu athugun, sem nauðsynlega er. Ég óska þess vegna eftir því, að frv. verði að lokinni 1. umr. vísað til hv. heilbr.- og trn. og 2. umr.

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Hér er um afar einfalt frv. að ræða. Það voru samþ. hér á þingi lög um eiturefni og hættuleg efni á árinu 1968, og fylgdu þeim listar yfir eiturefni og hættuleg efni, og öðluðust þessir listar lagagildi með því. Nú er hins vegar nauðsynlegt orðið að breyta þessum listum, og það er dálítið þunglamaleg aðferð að þurfa að gera það með lagabreytingum hverju sinni, þannig að í þessu frv. felst heimild til ráðh. til þess að breyta þessum listum með setningu reglugerðar samkv. till. þeirra sérfróðu aðila, sem um það fjalla. Ég legg til, herra forseti, að málinu verði að lokinni umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr: og trn.



Herra forseti. Efni það, sem þetta frv. fjallar um, hefur oft áður verið til meðferðar á Alþingi. Skipan 9 manna verðlagsnefndar, þeirrar er nú starfar, var ákveðin með lögum í nóv. 1967, skyldi sú skipan þá gilda til ársloka 1968, en síðan hefur þessi skipan verið framlengd um eitt ár. Með þessu frv. er lagt til að framlengja enn umboð verðlagsnefndar og binda það ekki lengur við tiltekinn tíma. Það er að því leyti frábrugðið því formi, sem málið hefur verið í áður, þegar það hefur verið lagt hér fyrir. Fjvn. hefur athugað frv. og leggur til, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Menntmn. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt, en einstakir nm, hafa áskilið sér rétt til að flytja brtt. eða fylgja brtt., ef fram kæmu. Megintilgangur þessa frv. er að samræma löggjöfina um Stýrimannaskólann í Vestmannaeyjum lögum um Stýrimannaskólann í Reykjavík, eftir því sem við á. Menntmn. tekur eindregið undir nauðsyn slíkrar samræmingar. Það er óhjákvæmilegt, að stýrimannaskólarnir geri sömu kröfur, hvort heldur um er að ræða inngönguskilyrði og kennslu á sömu námsstigum o.s.frv. eða þegar um að ræða sambærilega skólastarfsemi. En því verður auðvitað ekki breytt, að Vestmannaeyjaskólinn heldur aðeins uppi kennslu á 1. og 2. námsstigi. Það kom fram í umr. í menntmn., að menn höfðu vissar áhyggjur út af því ákvæði stýrimannaskólanna og þar með þessa frv., að krafizt sé gagnfræðaprófs til inngöngu í stýrimannaskóla. Áhyggjur manna út af þessu ákvæði stafa af því, að telja má líklegt eða næstum vist, að til séu menn með góða skipstjórnarhæfileika, þótt ekki hafi þeir lokið gagnfræðaprófi. Hér getur t.d. verið um að ræða vana sjómenn eða bátaformenn, sem sýnt hafa dugnað og fiskimannshæfileika á smærri skipum, sem þeir hafa rétt til að stjórna. Slíkum mönnum kann að verða meinað að öðlast réttindi til skipstjórnar á stærri og betri fiskiskipum, ef inntökuskilyrðum laganna er fylgt eftir ströngustu bókstafstúlkun. Menntmn.- menn munu sammála um það, að rétt sé að túlka ákvæðin um inntökuskilyrðin af sanngirni og réttsýni, þegar sérstaklega stendur á, enda gerir stýrimannaskólalöggjöfin og þetta frv. sjálft ráð fyrir slíku frjálslyndi, þar sem er heimildin til þess að víkja frá skilyrðum um gagnfræðapróf og veita sérstaklega undirbúningskennslu í nauðsynlegustu námsgreinum þeim mönnum, sem hafa ekki gagnfræðamenntun. Ég held, að mér sé óhætt að fullyrða, að forráðamenn stýrimannaskólanna gera sér grein fyrir því mannlega vandamáli, sem hér er um að ræða, og það eigi ekki að vera nein sérstök hætta á því, að efnilegir skipstjórnarmenn séu útilokaðir frá inngöngu í stýrimannaskólann, vegna þess að þeir hafi ekki lokið gagnfræðaprófi. Með skynsamlegri og réttsýnni framkvæmd Stýrimannaskólalaganna á að vera hægt að koma í veg fyrir slíkt. En n. leggur sem sé til, að þetta frv. verði samþ.



Herra forseti. Eins og fram kemur í grg. með þessu frv., hefur á tveimur síðustu þingum verið flutt frv. um heimild fyrir ríkisstj. til að selja Gerðahreppi jörðina Útskála, en frv. hefur ekki hlotið afgreiðslu. Frv. er endurflutt hér samkvæmt beiðni hreppsnefndarinnar með þeim viðauka, að óskað er heimildar fyrir ríkisstj. til að selja einnig Gerðahreppi jörðina Brekku. Það kemur fram, að ábúandi jarðarinnar Brekku er samþykkur því, að hreppnum verði seld jörðin. Hann fellur frá forkaupsrétti jarðarinnar, ef um verður að ræða sölu á jörðinni til Gerðahrepps. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta mál, en legg til. að því verði vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja hér frv. ásamt 4 öðrum hv. þm. úr öllum þingflokkum, lítið frv. til breyt. á l. um tekju- og eignarskatt. Frv. felur þá einu breyt. í sér, að ákvæðum l. um heimild til endurmats verði breytt þannig, að atvinnutækjum verði leyft að miða fyrningarverð fasteigna við ný ja fasteignamatið, þótt fyrirtæki hafi ekki eignazt þær fyrr en á árunum 1969–1971, en ákvæði um endurmat lausafjár haldist óbreytt. Þegar talað er um atvinnufyrirtæki í lögunum, er einnig átt við bændur, en lögin eru þannig, að ef eignaskipti hafa orðið eftir 1968, er óheimilt að miða fyrningar við nýja fasteignamatið, þótt það sé miklu hærra en söluverðið var. Þetta hefur komið óneitanlega illa niður á tiltölulega fáum aðilum. Ég þekki eitt dæmi hvað bændur snertir, um feðga á sömu jörðinni. Bóndinn seldi syni sínum jörðina og útihúsin á talsvert lægra verði en fasteignamatið reyndist verða. Nú verður sonurinn að standa skil á sköttum og skyldum, sem miðast við nýja fasteignamatið, en hann fær ekki til frádráttar fyrningu nema af kaupverðinu, - eins og það var. Þetta er óréttlátt og þarf að leiðrétta. Og þó að ég þekki ekki nema eitt dæmi, eru þau ábyggilega fleiri. Ég get trúað, að þau finnist eitt eða tvö í flestum sýslum landsins. Þetta snertir ríkissjóðinn ekki mikið. Það verða ekki stórar upphæðir, sem þarna er um að ræða, en einstaklingana getur munað talsvert um þetta. Annað dæmi er um verkstæði, þar sem líkt stóð á, að það voru feðgar, sem áttu saman verkstæðið. Sonurinn keypti helminginn af því, og það var á lægra verði en fasteignamatið reyndist verða. Nú fær sonurinn ekki að fyrna nema sem svarar kaupverðinu. Ef engin eignaskipti hefðu orðið, hefði fyrning af allri eigninni miðazt við fasteignamatið. Þess vegna er hér mál á ferðinni, sem má skoða nánast sagt sem leiðréttingu. Þetta hefur fengið viðurkenningu fulltrúa allra þingflokkanna. Það eru fulltrúar frá öllum þingflokkunum, sem eru flm. að þessu frv. Ég tel, herra forseti, ekki ástæðu til að tala meira fyrir þessu frv. Ég vænti þess, að þessi breyt. verði gerð á l. um tekju- og eignarskatt nægilega fljótt til þess, að það megi taka til greina við næstu skattframtöl. Ég legg til, herra forseti að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.