Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli fyrir frv. til l. um málefni Arnarflugs sem er 448. mál á þskj. 1090. Það mál sem hér er til umfjöllunar er um ríkisábyrgð fyrir Arnarflug og er hér flutt samkvæmt ákvörðun ríkisstj. sem tekin var í gær að tillögu samgrh., en hann hefur um nokkurt skeið fjallað um málefni fyrirtækisins. Meginefni frv. felst í því að fjmrh. er skv. frv. heimilt að veita Arnarflugi sjálfskuldarábyrgð fyrir láni sem tekið verður til að bæta greiðslustöðu fyrirtækisins. Lán þetta má nema allt að 2,5 millj. bandaríkjadala eða jafnvirði þeirrar fjárhæðar í íslenskum krónum og jafnframt er ríkissjóði heimilt að taka þátt í greiðslu vaxta af láninu. Arnarflug hf. hefur verið rekið með miklu tapi undanfarin ár þannig að bókfært eigið fé fyrirtækisins um síðustu áramót var neikvætt sem nemur umtalsverðum upphæðum. Í því sambandi vísa ég til bráðabirgðauppgjörs endurskoðenda fyrirtækisins sem nú liggur fyrir og verður að sjálfsögðu afhent þeim nefndum þingsins sem um þetta mál munu fjalla. Fullnaðaruppgjör liggur hins vegar ekki fyrir, en stöðu fyrirtækisins má með nokkuð óyggjandi hætti ráða af því bráðabirgðauppgjöri sem fyrir liggur og ég hef hér greint frá. Það er óvenjulegt í þessu máli að Arnarflug getur ekki lagt fram venjubundnar tryggingar fyrir ríkisábyrgð af lánum utan réttindi sín samkvæmt kaupleigusamningi um Boeing-737 flugvél félagsins. Það er erfitt á þessari stundu að áætla verðmæti þessara réttinda, en þau felast einkum í því að fyrirtækið á samkvæmt samningi rétt til þess að kaupa flugvélina fyrir um það bil 4,5 millj. bandaríkjadala eftir um það bil þrjú ár. Markaðsverð flugvéla af þessari gerð að sögn forráðamanna Arnarflugs er talið vera milli 8 og 9 millj. bandaríkjadala. Á móti kemur að standa verður undir leigugreiðslum fram að þeim tíma að kaupréttur verður virkur, en miðað við núverandi aðstæður stendur þó eftir að ætla má að nokkur verðmæti séu fólgin í því geta nýtt sér þennan kauprétt er þar að kemur. Rétt er þó að taka fram að það verður ekki einfalt mál að ganga frá viðunandi tryggingu fyrir ríkisábyrgð á réttindum samkvæmt slíkum samningi. Besta trygging sem ætla má að út úr þessu geti fengist er sú að fengið verði samþykki leigusala og annarra hlutaðeigandi samþykktaraðila fyrir því að Ríkisábyrgðasjóður geti gengið inn í réttindi og skyldur samkvæmt samningnum hvenær sem er á leigutímanum sé þess talin þörf og verður unnið að því að ganga frá tryggingu með þeim hætti verði frv. þetta að lögum. Af hálfu ríkisstj . er þessi ríkisábyrgð hugsuð sem einn þáttur í aðgerðum til að koma fjárhag fyrirtækisins á réttan kjöl svo að það geti starfað áfram með eðlilegum hætti. Fyrir því eru rök að nauðsynlegt hlýtur að teljast að samkeppni innlendra fyrirtækja sé fyrir hendi í millilandaflugi þó að þau fljúgi á mismunandi flugleiðum. Það er meginástæða fyrir því að rétt þótti að afla þessarar heimildar að tryggja að sú samkeppni sem verið hefur á milli flugfélaga haldist og hér verði áfram tvö flugfélög í utanlandsflugi. Þau skilyrði sem eru sett í frv. fyrir því að ríkisábyrgð megi veita eru nokkur. Í fyrsta lagi verður það skilyrði sett skv. frv. að nýtt hlutafé í fyrirtækinu verði a.m.k. 95 millj. kr. Það er alveg ljóst að það er nauðsyn á miklu nýju hlutafé. Forráðamenn félagsins hafa í viðræðum við stjórnvöld lýst því að tilteknir aðilar séu reiðubúnir að leggja fram nýtt hlutafé. Að mati ríkisstj. þykir eðlilegt að setja þá lágmarkskröfu að 95 millj. kr. komi inn í nýju hlutafé. Þar sem ljóst er að hlutafjárloforð verða ekki greidd strax að fullu þykir nauðsynlegt að setja það skilyrði að sá hluti hlutafjárloforðanna sem ekki greiðist þegar í stað verði verðtryggður. Í annan stað er gert ráð fyrir því að fjmrh. geti ákveðið nánar um framkvæmd þess ákvæðis að kaupleigusamningur sem Arnarflug hefur gert um flugvélina TF-VLT skuli vera til tryggingar á áhættu ríkissjóðs. Í því sambandi kann m.a. að þykja nauðsynlegt að leitað verði samþykkis eigenda flugvélarinnar fyrir því að Ríkisábyrgðasjóður geti gengið inn í réttindi og skyldur samkvæmt kaupleigusamningnum um flugvélina hvenær sem er á leigutímanum verði þess talin þörf og eins og ég hef áður greint frá verður unnið að framkvæmd málsins á þeim grundvelli. Í þriðja lagi er það skilyrði sett að öll opinber gjöld við ríkissjóð sem í vanskilum eru verði greidd upp ásamt með viðurlögum af andvirði þess láns sem tekið verður með ríkisábyrgðinni. Að öðru leyti vísa ég til athugasemda sem fylgja með frv. Það er nauðsynlegt að frv. nái fram að ganga hér á hinu háa Alþingi í dag. Ég vænti þess að um það verði samkomulag að greiða fyrir framgangi málsins og legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Það mál sem hér liggur fyrir hefur nokkuð verið rætt í fjölmiðlum að undanförnu og margt af þeim upplýsingum, sem fram hefur komið í fjölmiðlum og ég hef átt kost á að afla mér annars staðar, er satt að segja með býsna sérkennilegum hætti. Sumt af því er þannig að ég kann ekki við að flytja það héðan úr þessum ræðustól, a.m.k. ekki við 1. umr. málsins, og ætla ekki að gera. Ég á kost á því að ræða þetta mál í fjh.- og viðskn. hv. Nd. sem fær þetta mál væntanlega til meðferðar. Þar verða kallaðir til yfirheyrslu ýmsir aðilar, fulltrúar frá Arnarflugi, m.a. úr hópi hinna svokölluðu nýju hluthafa, Ríkisábyrgðasjóði og fleiri aðilum sem tengjast þessu máli. Ég læt þess vegna að þessu sinni nægja að gera örfáar athugasemdir. Það er þetta: Ég hefði talið skynsamlegra af ríkisstj. að bíða með ákvörðun um ríkisábyrgð þar til það lægi fyrir að skilyrði nr. 1 og 2 í 2. gr. frv. verði uppfyllt, þ.e. það liggi fyrir skilyrðislaus loforð um 95 millj. kr. í nýju hlutafé og að það sé hægt fyrir ríkið að taka veð í kaupleigusamningi, en það er ætlun ríkisstj. Það er í fyrsta sinn í sögunni sem hugmyndir eru uppi um að Ríkisábyrgðasjóður tryggi sig með kaupleigusamningi. Það liggur ekkert fyrir um að kaupleigusalinn samþykki að ríkið gangi inn í þennan samning með þeim hætti sem ríkisstj. er hér að gera tillögur um. Ég er þess vegna þeirrar skoðunar að það hefði verið eðlilegra, herra forseti, að ríkisstj. hefði ósköp einfaldlega skýrt frá því að hún vildi fyrst kanna hvort hlutaféð fæst og hvort kaupleigusalinn er tilbúinn að samþykkja að ríkið gangi inn í þetta dæmi og síðan að taka ákvörðun um veitingu ríkisábyrgðar en ekki öfugt eins og hér er verið að gera tillögu um. Ríkisstj. hefur hins vegar tekið ákvörðun um að veita ríkisábyrgð. Það gerði hún í gærmorgun samkvæmt fréttum sjónvarps og útvarps. Það var svo seinni partinn í gær eða fimm eða sex tímum seinna að ríkisstj. ræddi þessi mál við stjórnarandstöðuna. Það var eftir að ákvörðun hafði verið tekin í ríkisstj. um að veita þessa ríkisábyrgð hvað sem tautar og raular. Og auðvitað ræður stjórnin þessari ferð. Auðvitað hefur ríkisstj. meiri hluta á hv. Alþingi og getur beitt honum til að knýja fram stefnu sína varðandi ríkisábyrgð til handa Arnarflugi. Hér er ríkisstj. að gera tillögu um að ríkisstyrkja hina frjálsu samkeppni, kapítalismann í landinu. Og það er ekki nýtt. Það má heita að það hafi verið viðtekin regla hér á undanförnum árum að þegar Arnarflug var ekki á borðum þm. voru það Flugleiðir. Yfirleitt hefur það verið svona um langt árabil, kannske áratug eða meira. Það þarf út af fyrir sig engum að koma á óvart vegna þess að þessi markaður er þröngur og einu rökin sem ríkisstj. flytur eru þau að það þurfi að halda uppi samkeppni, jafnvel þó að það kosti það að tekin sé veruleg áhætta fyrir ríkið eins og fjmrh. viðurkennir í máli sínu. Það sem er einnig alvarlegt í þessu efni, herra forseti, er að það er engan veginn ljóst að þessi fyrirgreiðsla leysi vanda Arnarflugs eða þessarar nauðsynlegu samkeppni í flugi til frambúðar. Engar upplýsingar liggja fyrir um það. Meðan svo er er auðvitað ákaflega erfitt að taka afstöðu til máls af þessu fagi. Ég vil ekki á þessu stigi málsins segja fleira um frv. þetta, herra forseti, en áskil mér allan rétt við frekari málsmeðferð eftir að upplýsingar hafa komið fram við meðferð málsins í fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Þetta mál er þess eðlis að ríkisstj. og sá þingmeirihluti sem hún styðst við verða ein að bera ábyrgð á þeirri ákvörðun, sem hefur þegar verið tekin, að veita þessa ríkisábyrgð til Arnarflugs. Málið er líka þess eðlis að fæst orð bera minnsta ábyrgð úr þessum ræðustól. Fyrirtækið er þannig statt að það skiptir sköpum næstu dagana hvernig til tekst um söfnun hlutafjár sem er eitt af þessum skilyrðum. Að því er varðar spurninguna um hvort stjórnarandstæðingar geti að fengnum nægum upplýsingum gerst meðábyrgir kynni það að vera við aðrar kringumstæður, þ.e. ef einhver tími væri til að fara ofan í saumana á þeim yfirborðskenndu upplýsingum sem nefndar hafa verið nú þegar. Þar dugar ekki að byggja á upplýsingum frá aðilunum sjálfum um einföldustu undirstöðuatriði eins og eiginfjárstöðu, rekstrarafkomu á síðasta ári, stöðu ríkisábyrgða eða skuldastöðu gagnvart erlendum aðilum. Það sem skiptir sköpum er að kanna fram í tímann rekstrarhorfur og þar með þær upplýsingar sem hægt væri að treysta til að álykta eitthvað um hvort þessi aðgerð er líkleg eða ekki til þess að duga. Auðvitað er mönnum í mun að reyna að viðhalda samkeppnisstöðu, en ef ekki eru forsendur fyrir því að það sé hægt er sú skoðun ekkert annað en frómar óskir og óskhyggja. Þetta mál fer nú til fjh.- og viðskn. og vera má að þar verði lagðar fram eitthvað haldbetri upplýsingar en nú þegar liggja fyrir. Þangað til það verður skoðað er skynsamlegt að segja ekki mikið meira. En fyrir fram liggur þetta mál þannig fyrir að ríkisstj. og þingmeirihluti hennar verða ein að taka þá ákvörðun ef þau telja að þeim sé fært á þessum tíma að fá í hendur upplýsingar sem eru marktækar til að byggja á einhverjar raunverulegar alvarlegar ákvarðanir.



Herra forseti. Á sínum tíma var ég hlynnt því að starfsleyfi væri veitt Arnarflugi og ég tel ekki óeðlilegt að hér fái að starfa tvö flugfélög. Það er ljóst að þannig hefur verið haldið niðri verði fyrir það fólk sem þjónustu þessara fyrirtækja nýtur. Hitt er svo annað mál að það er útilokað í svo litlu landi að tvö svo stór flugfélög hafi ekki samvinnu um ákveðna markaði og fráleitt að þessi tvö félög séu að berjast um leiguflug suður í löndum eins og um gjörsamlega óskylda aðila, eins og það hefur stundum verið kallað, sé að ræða. Ég vildi því benda hæstv. fjmrh. á að ég tel alveg nauðsynlegt að eitt af skilyrðum fyrir því að þessi sjálfskuldarábyrgð verði veitt sé að þessum tveimur félögum verði gert að hafa samvinnu um ákveðna markaði. Það nær auðvitað ekki nokkurri átt að öðru eins gríni sé haldið úti eins og samkeppni þessara tveggja félaga um leiguflug suður í Alsírborg nú fyrir skömmu. Jafnframt tel ég eðlilegt, ef um slíka sjálfskuldarábyrgð yrði að ræða, að ríkið hefði aðstöðu til þess að fylgjast náið með fjárhagsafkomu félagsins í smáatriðum þar til ljóst er að skattborgarar þurfa ekki að standa uppi með þessa stóru upphæð. Ég vil jafnframt benda á að það er afleitt að svona mál skuli koma hér inn á síðasta þingdegi á meðan við hv. þm. höfum verið að berjast fyrir örfáum milljónum til þjóðþrifamála, og ekki gengið allt of vel, en síðan er sú krafa sett á okkur að við snörum út úr ríkiskassanum að öllum líkindum yfir 200 millj. kr. Ég vil taka undir með hv. 3. þm. Reykv. að ég hef alls ekki tekið ákvörðun um hvaða afstöðu ég hef í þessu máli. Ég hallast þó helst að því að best sé, eins og málum er komið, að það verði verkefni ríkisstj. sjálfrar og einnar að taka þá miklu ákvörðun hvort þessi sjálfskuldarábyrgð verði veitt. Ég held að flestir þm. séu orðnir ærið þreyttir á málum af þessu tagi aftur og aftur.



Herra forseti. Hér er farið fram á heimild fyrir ríkið til að ganga í ábyrgð fyrir nær 100 millj. kr. til þess að halda uppi samkeppnisaðstöðu í flugsamgöngum á Íslandi. Slík ríkisábyrgð var tekin á fyrsta þingi þessa kjörtímabils fyrir sama flugfélag og hér á í hlut og hefur reyndar margoft verið gert fyrir önnur flugfélög eins og áður var getið. Nú horfir þó svo við að óvenju mikil áhætta fylgir ríkisábyrgð fyrir lántöku þessa flugfélags þar sem það stendur mjög illa. Svo illa reyndar að það á engar eignir til að setja í ábyrgð sjálft fyrir slíku láni. Enn fremur er hlutafé félagsins mjög ótryggt enn. Mál þetta ber brátt að og lítill sem enginn tími hefur gefist til að kynna sér málavöxtu. Ég mun geyma mér frekari umræðu um málið þar til kostur gefst á því að afla meiri upplýsinga um það, en það vænti ég að verði í hv. fjh.- og viðskn. þar sem ég á áheyrnaraðild.



Herra forseti. Nefndin hefur rætt frv. og telur einsýnt að mæla með afgreiðslu þess. Fjarverandi afgreiðslu nefndarinnar voru hv. þm. Hjörleifur Guttormsson og hv. þm. Kristín S. Kvaran.



Herra forseti. Landbn. þessarar hv. deildar hefur fjallað um frv. til laga um heimild fyrir ríkisstj. til að selja jörðina Streiti í Breiðdal í Suður-Múlasýslu sem komið er frá hv. Ed. Nefndin varð eigi sammála um afstöðu sína til þessa máls en meiri hl. nefndarinnar leggur til að frv. verði samþykkt óbreytt. Undir þennan meiri hluta skrifar formaður nefndarinnar, hv. þm. Stefán Valgeirsson, en þó með fyrirvara, Pálmi Jónsson, Þórarinn Sigurjónsson og Halldór Blöndal. Frv. þetta hefur meðmæli tilskilinna aðila, svo sem venja er til við slík mál, þ.e. frá sveitarstjórn í Breiðdalshreppi og frá jarðanefnd Suður-Múlasýslu, en þó með skilyrði sem tilgreint er í fskj. með frv. og ég tel eðlilegt að orðið sé við þegar kaup fara fram ef frv. verður samþykkt. Að öðru leyti fer um mál þetta og framkvæmd þess, ef samþykkt verður, svo sem venja er til, að sala jarðarinnar fari samkvæmt ákvæðum jarðalaga og lýtur þetta mál og meðferð jarðarinnar þá einnig ákvæðum ábúðarlaga sem tryggja hagsmuni sveitarfélags og heimaaðila svo sem þau lög segja til um og kunnugt er hv. alþm. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa um þetta fleiri orð. Ég legg til fyrir hönd meiri hl. nefndarinnar að frv. verði samþykkt eins og það liggur fyrir.



Herra forseti. Það hefur orðið að samkomulagi milli mín og frsm. sem skráður er á nál. minni hluta að ég mælti fyrir málinu, enda er ljóst að hér er mikið forgangsverkefni á ferðinni og mikið liggur nú við að þetta mál nái hér fram að ganga, að ætla mætti, að selja jörðina Streiti fyrir austan. Það hefur orðið niðurstaða minni hl. landbn. að leggjast gegn þessu frv. og eins og segir í nál. munum við streitast móti afgreiðslu málsins og leggjum til að það verði fellt. Það er vitnað í rökstuðning á nál. minni hl. hv. landbn. Ed. Þar segir m.a., herra forseti, að ekkert liggi fyrir um það að væntanlegur kaupandi ætti að flytjast á jörðina og setjast þar að, enda eru fyrirvarar í samþykktum hvað þetta atriði varðar. Það er að okkar mati algerlega óeðlilegt að gefa slíka lagaheimild á meðar þessi vissa liggur ekki fyrir hendi og óeðlilegt að afgreiða lög þó svo að einhverjir fyrirvarar liggi fyrir hendi í umsögnum einstakra aðila. Það hlýtur að þurfa að vera einhver stefna um það í hvaða tilfellum það er réttlætanlegt að selja land úr opinberri eigu, úr eigu ríkis eða sveitarfélaga eða annarra opinberra aðila, til einstaklinga ef ekki er þar um að ræða að viðkomandi einstaklingar ætli beinlínis að nytja landið til búskapar og setjast þar að. Það er a.m.k. mín afstaða, herra forseti, að ef svo er ekki þá sé miklu eðlilegra að landið sé í opinberri eða sameiginlegri eigu landsmanna og einkaeignarréttur á stórum landsvæðum í slíkum tilfellum óeðlilegur. Hér er um það að ræða að einstaklingi, sem búsettur er hér á höfuðborgarsvæðinu, verði leyft að kaupa þessa jörð án þess að það liggi nokkuð fyrir um það að hann hyggist setjast þar að og því er ég andvígur. Auk þess mætti nefna það varðandi þá starfsemi sem talin er upp af hálfu væntanlegs jarðarkaupanda, þ.e. að hann hyggist nytja jörðina fyrir æðarfugl, angórakanínur, garðrækt og fleira, eins og sagt er í nál. minni hl. landbn. Ed., sem ég treysti að hafi kannað það atriði gaumgæfilega, að ekkert hafi komið fram sem bendi til þess að jörðin henti sérstaklega til þessara nytja. Væntanlega gæti þessi búrekstur a.m.k. að verulegu leyti farið fram annars staðar og óþarfi að selja heila jörð fyrir austan undir þetta.  Þetta hefur orðið niðurstaða minni hl. landbn., að leggjast alfarið gegn því að þetta frv. verði að lögum og að streitast gegn afgreiðslu þess. Undir nál. rita Jón Baldvin Hannibalsson, Eggert Haukdal og Steingrímur J. Sigfússon.



Herra forseti. Eins og fram hefur komið þá skrifaði ég undir þetta nál. með fyrirvara. Ég get tekið undir það sem síðasti ræðumaður, hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon, sagði hér að stefnan í þessum málum hefur yfirleitt verið sú að menn séu fluttir á jörðina áður en þeir fá að kaupa hana, þ.e. menn sem eru ekki búsettir á því svæði þar sem jörðin er. Á hitt ber að líta að allir þeir aðilar sem eiga um þetta að fjalla í héraði eru jákvæðir en formaður jarðanefndar Suður-Múlasýslu segir, með leyfi forseta: "Kaupandi, Magnús Þorleifsson, skuldbindi sig til að lána eða leigja Einari Árnasyni í Felli eða öðrum, eftir tillögum hreppsnefndar Breiðdalshrepps, þær landsnytjar sem hann þarf ekki að nota til eigin búrekstrar og gefi skriflegt loforð um eða yfirlýsingu um það mál." Ég vil að þetta komi hér fram. Minn fyrirvari byggist á því að ég hef rætt um það við hæstv. landbrh. að hann noti ekki þessa heimild fyrr en maðurinn hefur flust á jörðina og hafið þar einhvern búskap. Hann byggist á því.



Herra forseti. Það líður nú óðum að þingslitum og mér skilst að menn séu hér í óða önn að afgreiða þau mál sem mest sé nauðsyn á að afgreiða áður en þingið fer heim. Hér er komið frv. frá Ed. þar sem lagt er á það höfuðkapp að selja jörðina Streiti í Breiðdal í Suður-Múlasýslu. Það stendur nú svo í íslenskum landbúnaði í dag að vonandi fást þeir fjármunir sem gera það kleift að hægt sé að halda í byggð þeim jörðum sem í byggð eru. En litlar líkur eru á að fjármunir séu til staðar til að hefja uppbyggingu eyðibýla í stórum stíl. Hitt er þó ekki síður undrunarefni að ef maður les hér á bls. 2 það sem fram kemur um þá starfsemi sem ætlunin er að hafa á jörðinni þar til að uppbyggingu er lokið, þá hnýtur maður um það að vissulega er hægt að hirða um æðarvarp og stunda garðrækt án þess að hafa þar vetursetu. En hvernig það er hugsað að hafa þar kanínurækt án þess að hafa þar vetursetu, fæ ég ekki skilið, nema hugsunin sé að sleppa þeim á beit og láta ráðast hvað lifir um vorið.

Það voru lengi villtar kanínur í Laxárhólma.

Ég heyri að hv. 2. þm. Norðurl. e. telur að fordæmi séu fyrir slíkri kanínurækt, en mér er ekki ljóst hvort það fordæmi er til fyrir austan. Ég hygg að það skjóti dálítið skökku við að setja það annars vegar í almenn lög að menn þurfi að sitja í tíu ár á ríkisjörðum áður en þeir eigi rétt á að fá þær keyptar og að þingið taki nú á seinasta degi þingsins ákvörðun um að selja einstaklingi ríkisjörð til búsetu e.t.v. tíu árum áður en hann hyggst setjast þar að því að eins og hér er tekið fram verði bæði kostnaðarsamt og tímafrekt að byggja jörðina upp. Þarna gæti orðið um 20 ára mismunun að ræða á milli þeirra sem þingið vill að hafi forgangsaðstöðu í svona máli og þeirra sem fara hina venjulegu braut. Ég verð því að segja eins og er að allmerkilegur má sá maður vera sem slíka þjónustu á að fá hér í þingsölum. Ég hygg að hér hafi nefndarmenn hlaupið á sig, hér hafi þeir flýtt sér einum um of. Það er alveg fráleitt að annars vegar séu ákvæði í almennum lögum á þann veg sem ég gat um áðan og hins vegar taki menn sig svo til með undantekningaraðgerðum að afgreiða mál á þann hátt sem hér er lagt til. Ég hnaut einnig um það að sá aðili, sem nú sækir eftir því að fá jörðina keypta, átti kost á því að fá hana til ábúðar 1983. En eftir að hafa skoðað jörðina treysti hann sér ekki til að taka hana til ábúðar. Þó er það alveg öruggt mál að hann hefði getað fengið jörðina leigða til ábúðar án þess að þurfa að skuldbinda sig til að sitja á henni fyrstu árin hafi húsakostur verið á því stigi að vonlaust væri að setjast þar að.  Ég rek einnig augun í það að þessi jörð er nytjuð af öðrum aðila. Hún er nytjuð af Einari Árnasyni í Felli. Jarðanefnd setur þann fyrirvara að þessum Einari Árnasyni í Felli verði leigðar þær landsnytjar sem verðandi kaupandi telur sig ekki þurfa eða þarf ekki að nota til eigin búrekstrar. Nú sýnist mér að það geti orðið mjög umdeilt atriði. Ég veit bara ekki til þess að jarðir hafi verið seldar af hálfu ríkisins með þeirri kvöð að einhverjum mönnum, sem eru nú dauðlegir, séu um aldur og ævi leigðar þar landsnytjar. Það væri dálítið erfitt að ganga frá því og mikil spurning hvernig hæstv. fjmrh. gengi frá því ef á miðilsfundi yrði leitað á hans fund og óskað eftir því að farið yrði eftir lagabókstafnum í þessu efni. Mér sýnist að allur málatilbúnaður í þessum efnum sé alveg furðulegur þó að ekki sé meira sagt. Auðvitað er það einfalt mál, ef maður les þær umsagnir sem hér eru, að jarðanefnd er í reynd andvíg þessu tiltæki. Það blasir alveg við. Hún telur þetta alveg fráleitt mál. Það hefur hins vegar verið haldið áfram að nudda í henni þar til hún telur að það sé orðið sitt hlutverk að leggja til að mönnum séu seldar jarðir en öðrum aðilum áskilinn réttur til að fá þar landnytjar.

Það er tómt rugl.

Tómt rugl. Það er vel ef hv. 1. þm. Norðurl. v. er farinn að hugsa um málið. Hann virðist ekki hafa gert það til þessa. Hann virðist hafa farið á hundavaði yfir þetta mál, því miður. Ég vil, með leyfi forseta, lesa hér það sem stendur á 3. bls. í frv.: "Kaupandi, Magnús Þorleifsson, skuldbindi sig til að lána eða leigja Einari Árnasyni í Felli eða öðrum, eftir tillögum hreppsnefndar Breiðdalshrepps, þær landsnytjar sem hann þarf ekki að nota til eigin búrekstrar og gefi skriflegt loforð eða yfirlýsingu um það mál." Það fer ekki á milli mála að það er ákveðið að halda vissum kvöðum í þessum efnum. Ég hygg að það hljóti að verða umhugsunarefni hvort menn vilja þá taka ákvarðanir um að fella úr gildi hinar almennu reglur sem gilda um það hvenær ábúandi eigi rétt á að fá keyptar jarðir. Mér sýnist margt þarfara á seinustu dögum þingsins en að vinna að afgreiðslu frumvarpa sem jafnhroðvirknislega hefur verið staðið að og því máli sem hér er til umræðu. Umr. frestað.