Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta mál stendur í sambandi við þær framkvæmdir, sem nú er verið að gera á Akranesi. Nauðsynlegt er að hækka þessar upphæðir, til þess að verkinu verði haldið áfram. Sjútvn. hefur, eins og venja er til, leitað umsagnar vitamálastjóra, og leggur hann til, að frv. verði samþ. eins og það er á þskj. 570.



Eins og hv. þdm. er kunnugt, þá flutti ég við 2. umr. þessa máls rökst. dagskrá í málinu, þar sem ég taldi þetta frv. og þá brtt., sem kom frá hv. sjútvn., hin háskasamlegustu fyrir meðferð þessa sjóðs í framtíðinni. Nú fór það svo, að þessi rökstudda dagskrá var felld hér við 2. umr. í hv. d., en ég hef ekki talið mér fært að láta við svo búið standa í meðferð þessa máls og vil við þessa síðustu umr. hér í d. gera tilraun til að bjarga því, sem bjargað verður í sambandi við sjóðinn. Þess vegna vildi ég leyfa mér, án þess að hafa um þetta fleiri orð, að spyrjast fyrir um það hjá hv. frsm. sjútvn., hvort meiri hluti n. væri ekki fáanlegur að taka til athugunar að setja inn í 1. gr. frv. ákvæði, sem setji ákveðið hámark fyrir því, hvað lána megi úr hafnarbótasjóði í þeim tilgangi, sem þar um ræðir. Ég vildi leyfa mér að spyrja hv. n. að því, hvort hún væri ekki reiðubúin að taka til athugunar t.d. að setja inn ákvæði um það, að aldrei mætti slíkt framlag úr sjóðnum nema hærri upphæð en helmingi höfuðstóls hans. Ég tel svo bráðnauðsynlegt að setja slíkt ákvæði, að ég vil ekki láta ófreistað að beina þessu til hv. n., og hygg að minnsta kosti, að það mundi að einhverju leyti fyrirbyggja, að sjóðurinn yrði á skömmum tíma gersamlega þurrausinn og þannig gerður að eyðslueyri á næstu mánuðum. Ég ætla ekki að fjölyrða meira um þetta, en beini því til hv. frsm. n., hvort n. sjái sér fært að taka þetta til athugunar.



Þegar lauk 2. umr. um þetta mál, þá hafði hv. þm. N.-Ísf. veitt meiri hluta sjútvn. mörg högg og þung, og voru þó öll frekari vopnaviðskipti látin niður falla og svæfðar sakir allar, og er það ekki ætlun mín nú að taka upp neinar sérstakar deilur um málið. Ég skil það vel, að hv. þm., sem í raun og veru er frumhöfundur að stofnun þessa sjóðs, sem um ræðir, hafnarbótasjóðs, beri nokkurn ugg í brjósti um meðferð hans, en þó er það álit mitt í fyrsta lagi, að sá uggur sé að mestu á misskilningi byggður, og í öðru lagi, að sú nauðsyn, sem hér kallar á eftir, yfirgnæfi í sjálfu sér það, þótt mönnum þætti að einhverju leyti eiga sér stað frávik frá því, sem lá til grundvallar í fyrstu, þegar gengið var að því verki að stofna hafnarbótasjóð. Eins og áður hefur verið að vikið, hefur Alþ. í byrjun gert breyt. á þeirri, frumhugmynd, þannig að sjóðurinn gæti náð yfir víðari verkefni en höfundur hans upphaflega hefur hugsað sér. Til að víkja að þeirri hugmynd, sem hv. þm. ber nú fyrir brjósti, að eftir sé skilinn í sjóðnum jafnan kjarni nokkur, sem ekki sé til ráðstöfunar í þeim tilgangi, sem kveður á í brtt. sjútvn., þá vil ég fyrir mitt leyti leita samkomulags og hef þar stuðning nokkurn innan sjávarútvegsnefndar. Ég hef að vísu ekki getað náð til allra, en svo langt sem ég hef náð, þá er sá meiri hluti, sem stóð að brtt., því alls ekki mótfallinn, að tryggingarákvæði sé sett, eitthvað svipað því, sem hér var á minnzt. En hins vegar má líka geta þess að veikja ekki um of þá aðstöðu, sem skapast við að hrinda stórframkvæmdum í verk með brtt. sjútvn., og þætti mér hóflega í farið og mælist til við hv. þm. N.-Ísf., að hann. stilli brtt. sinni í hóf, og erum við allir ánægðir með, ef hann fellst á, að einn þriðji hluti sjóðsins stæði óhreyfanlegur í þessu efni og eins og tekinn frá. Með öðrum orðum, að til ráðstöfunar, eins og segir í 1. gr. frv. eins og það nú er orðað eftir 2. umr., sé á hverjum tíma ekki leyfilegt að grípa til meir en 2/3 hluta hafnarbótasjóðs. Með því fyrirkomulagi, sem nú hefur verið lýst, vil ég fyrir hönd okkar nm., þeirra, sem til hefur náðst, lýsa yfir fylgi við þá brtt., sem hv. þm. N.-Ísf. hefur komið fram með, og vænti ég þá, að fullt samkomulag geti náðst um þetta deiluatriði, svo að málið fari með samþykki sem flestra þm. úr þessari hv. deild.



Ég get þakkað hv. frsm. sjútvn. fyrir undirtektir hans undir þá brtt., sem ég orðaði hér. Honum finnst að vísu nokkuð djúpt tekið í árinni, að eingöngu megi verja slíku framlagi úr sjóðnum allt að helmingi hans. Þar greinir okkur að vísu nokkuð á, en ég vil þó til samkomulags, þar sem ekki er séð, hvort takast mundi að tryggja helming sjóðsins, ganga inn á þá miðlunartill., sem hann orðaði og kvað meiri hluta vera fyrir í hv. sjútvn. eða samkomulag mundi geta tekizt um. Um leið og ég geng að þessari málamiðlunartill., þá vil ég ítreka það, sem ég hef áður sagt, að ég kem með þessa till. hér eingöngu til að bjarga því, sem bjargað verður. Skoðun mín er óbreytt, að hér sé óráðlega að farið, en þar sem þó tekst samkomulag um þetta atriði, þá mun ég láta frekari deilur um það niður falla, þótt ég geti ekki fylgt frv. sem heild, eins og ég hef tekið fram. Ég vil leyfa mér að afhenda hæstv. forseta þessa brtt. í samræmi við það, sem samizt hefur um milli hv. frsm. n. og mín.

Forseti (JörB): Mér hefur borizt skrifleg brtt. frá hv. þm. N.-Ísf. „Við 1. gr. Aftan við 2. mgr. bætist ný mgr., svo hljóðandi: Slík framlög úr sjóðnum mega þó aldrei nema hærri fjárhæð en ?~ hlutum höfuðstóls hans.“ Þessi till. er of seint fram komin og skrifleg, og þarf því tvenns konar afbrigði.



Ég vildi að gefnu tilefni benda á það, að þörf er á, áður en þetta frv. fer út úr hv. d., að leiðrétta lítils háttar 2. gr., leiðrétting, sem er nauðsynleg, þegar 1. gr. hefur verið breytt, því að það stendur í 2. gr.: „Sjóðurinn skal vera í umsjá fjármálaráðherra og ávaxtast Landsbanka Íslands, enda sé fé hans jafnan handbært.“ Það mundi stangast á við orðalag þessarar 2. gr., ef orðalaginu væri ekki breytt. Þykir mér því heppilegt að gera hér nokkrar breyt. á, til þess að þessar gr. stangist ekki á. Ég vil líka benda á það, að ef sú skriflega brtt., sem fram hefur komið frá hv. þm. N.-Ísf., verður samþykkt, sem ég vil mega ætla, þá mundi hún líklega falla bezt inn í að vera á milli þeirra tveggja mgr. í 1. gr., sem koma á eftir orðunum, sem eru í niðurlagi 1. mgr. Sú brtt., sem þarf að koma hér til leiðréttingar, er nú að verða handbær, og þarf ekki annað til að samræma þetta en bæta við orðunum: „sbr. þó 1. gr.“ í lok 2. gr. frv. Skriflegu brtt. í þessa átt vil ég leyfa mér að afhenda hæstv. forseta.

Forseti (JörB): Mér hefur borizt skrifleg brtt. frá hv. þm. Vestm. „Við 2. gr. Aftan við greinina bætist: sbr. þó 1. gr.“ Þessi brtt. er of seint fram komin og skrifleg, og þarf því tvenns konar afbrigði.



Herra forseti. - Ég vil taka það fram, að ég samþykki þessa brtt. Ég tel, að allur ótti hennar vegna sé ástæðulaus, til þess þyrfti ríkissjóður að kippa að sér höndum með hafnargerðir. Ég held, að ekki komi til þess, að sjóðurinn verði nokkurn tíma aðallega notaður til þessa, og ég undrast, að flm. skuli ekki geta fallizt á þetta þess vegna.