Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hæstv. forseti. Ég mæli fyrir frv. til l. um veitingu ríkisborgararéttar eins og það kemur frá Ed. og vísa til þskj. 176 og brtt. sem Ed. samþykkti og er á þskj. 287. Í 1. gr. voru í upphaflegri gerð þessa frv. talin nöfn 18 manna sem sótt hafa um íslenskan ríkisborgararétt og að mati dómsmrn. uppfylla ótvírætt þau skilyrði sem hið háa Alþingi hefur sett fyrir veitingu ríkisborgararéttar á undanförnum árum. Þegar ég mælti fyrir frv. í Ed. lágu fyrir í dómsmrn. nokkrar umsóknir um ríkisborgararétt sem á ýmsan hátt virtust meðmælaverðar þótt þær uppfylltu ekki að öllu leyti þau skilyrði sem Alþingi hefur yfirleitt sett fyrir veitingu ríkisborgararéttar á undanförnum árum. Þessar umsóknir sendi ég hv. allshn. Ed. þegar hún fékk frv. til meðferðar. Hv. allshn. Ed. tók afstöðu til þessara umsókna og bætti við 13 nöfnum í 1. gr. frv. eftir könnun á hverju máli og naut við það verk aðstoðar embættismanna Alþingis svo sem venja er. Ég er sammála nefndarmönnum um tillögur þeirra eins og þær birtast á þskj. 287 og mæli fyrir þeim. Í 2. gr. frv. eru sömu ákvæði um nafnabreytingar þeirra manna erlendra sem ríkisborgararétt öðlast og gilt hafa síðustu ár. Ég legg áherslu á að þetta mál fái afgreiðslu fyrir jólaleyfi þingsins. Sú aðferð, sem tíðkast hefur á undanförnum árum, að afgreiða frumvörp um veitingu ríkisborgararéttar aðeins einu sinni á ári við lok þings að vori er að mínum dómi ekki alls kostar heppileg. Úrlausn á þessu mikilvæga persónubundna máli fólks og fjölskyldna dregst þannig oft úr hófi fram. Mér virðist því eðlilegra að afgreiða þessar umsóknir a.m.k. tvisvar sinnum á ári. Ég áforma því að flytja annað frv. eftir áramót um þetta efni eftir því sem ástæða er til. Hæstv. forseti. Till. sem ég geri er sú að þeir sem uppfylla nú þau skilyrði sem Alþingi setur til að hljóta íslenskan ríkisborgararétt hljóti hann nú með samþykkt þingsins á þessu frv. fyrir jól. Ég legg til að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. allshn.



Hæstv. forseti. Ég vil taka undir orð hæstv. dómsmrh. og lýsa stuðningi mínum við það frv. sem hann hefur kynnt hér. Það hefur fengið sína eðlilegu afgreiðslu í fyrri deild. En hann boðaði breytingar á afgreiðslu þessara mála þannig að í stað þess að afgreiða nýja borgara einu sinni á ári, erindi útlendinga, yrði það afgreitt tvisvar á ári. Ég vil beina athygli hæstv. ráðherra að því að þegar hið nýja frv. hans kemur fyrir Alþingi verði gætt að því að um gagnkvæmni verði að ræða milli ríkja. Það er mjög auðvelt að komast inn og út og jafnvel verða ríkisborgari á Íslandi og ekki í neinu samræmi við það sem er annars staðar og tala ég af þeirri bitru reynslu sem einn af mínum heimilismönnum á í á þessu augnabliki. Hann hefur beðið nú í ætli það sé ekki um hálft ár eftir dvalarleyfi í Bandaríkjunum, hefur ekki fengið svar enn þá og á meðan er fjölskyldan án fyrirvinnu á staðnum. Það er því ekki nein gagnkvæmni í samskiptum Íslands og Bandaríkjanna, hvorki hvað snertir aðgang að landinu né heldur dvalarleyfi.



Herra forseti. Ég þakka hv. 5. þm. Reykv. fyrir stuðning við frv. sem hér er til umræðu og hef tekið eftir ábendingum hans um skort á gagnkvæmni í skiptum Íslands og annarra ríkja hvað varðar veitingu á ríkisborgararétti. Ég mun skoða það mál.



Herra forseti. Hér er til umræðu frv. til laga um breytingu á lögum nr. 39/1983, um bann við ofbeldiskvikmyndum. Frv. var lagt fram í Ed. og flutt þar af hv. þm. Guðrúnu Agnarsdóttur og Danfríði Skarphéðinsdóttur. Þetta frv. er flutt til þess að lög um bann við ofbeldiskvikmyndum nr. 33 frá 23. mars 1983 falli ekki úr gildi við árslok 1987. Ég hygg að hv. þm. sé kunnugt um þetta mál og átti sig á því um hvað er að ræða svo að ég held að það sé ekki nauðsynlegt að flytja hérna langa ræðu um málið. Það er eins og segir í grg. eingöngu til þess að þessi lög falli ekki úr gildi sem þau hefðu gert ef ekki hefði verið að gáð í tíma. Mér er ánægja. að skýra frá því, ef hv. þm. hafa ekki tekið eftir því, að þessu var mjög vel tekið í Ed. og ekki síst af hæstv. menntmrh. Birgi Ísl. Gunnarssyni sem lagði til þar að þetta frv. yrði samþykkt og afgreitt eins og það kemur hér fyrir, enda hafði ráðuneytið ætlað sér að láta svo verða en ekki komið í verk að flytja frv. um það. Þar sem tími er dýrmætur í hv. Alþingi ætla ég ekki að hafa fleiri orð um þetta. Ég vænti að það fái jafnhraða og góða afgreiðslu í þessari hv. deild og það fékk í Ed. og vil fyrir hönd flm. þakka fyrir viðtökur alþm. og sérstaklega hæstv. menntmrh. við þessu frv.



Herra forseti. Mér þykir skylt að standa upp í þessu máli og lýsa yfir stuðningi við það. Þannig hagar til að ég hef verið í forsvari fyrir Kvikmyndaeftirlit ríkisins frá því að lög um bann við ofbeldiskvikmyndum tóku gildi 1983 þar til nú í september að ég lét af því starfi. Ég veit frá minni reynslu hversu mikil nauðsyn þessi lög eru og hefði verið mjög slæmt ef þau hefðu misst gildi sitt nú um áramót. Hins vegar hef ég heyrt og séð á ræðu hæstv. menntmrh. í Ed. að svo var alls ekki ætlanin. En ég endurtek að það var gott að frv. kom fram hjá hv. flm. og lýsi yfir stuðningi mínum við það. Hins vegar vil ég benda á að það varð gífurleg breyting á hlutverki Kvikmyndaeftirlitsins þegar þessi lög tóku gildi á sínum tíma og ég fullyrði að þróunin hefur orðið sú að það hefur fallið í hlut Kvikmyndaeftirlitsins, þeirra manna sem þar voru og eru, að móta meira og minna stefnuna í þessu eftir lögum og reglugerðum sem um þetta hafa gilt. Ég má líka segja að um þetta hefur náðst, þó hér sé um mikið hagsmunamál margra aðila að ræða, góð samvinna við þá aðila sem Kvikmyndaeftirlitið hefur þurft að hafa afskipti af eða viðskipti við. Ég er líka viss um að af starfi Kvikmyndaeftirlitsins undanfarin ár má læra mjög margt sem ég fullyrði að þeirri nefnd, sem nú er tekin til starfa, mundi vera mikill fengur að að fá upplýsingar um. Því vil ég beina því til hæstv. menntmrh. að hann leggi áherslu á við nefndina að haft verði gott samstarf við Kvikmyndaeftirlitið um frekari lagasetningu í þessum málum. Þar er unnið af miklum áhuga af því fólki sem þar er og af miklum metnaði vil ég segja. Ég er sannfærður um að það yrði nefndinni mjög heilladrjúgt að fá þar veganesti. En ég sé á þeirri nefndarskipan sem um þetta mál fjallar að þar er enginn úr Kvikmyndaeftirlitinu. Ég get að vísu sagt það sem mína skoðun að ég hefði talið mjög æskilegt að þar hefði einhver úr eftirlitinu átt sæti, en ég er ekki þar með að kasta rýrð á þá nefndarmenn sem þarna eru og ég er viss um að þeir geta unnið sitt starf mjög vel. En ég legg á það áherslu að haft sé samstarf við Kvikmyndaeftirlitið um þetta eða leitað upplýsinga hjá því því að ég veit að mesta vitneskjan um þau mál er innan raða þeirra manna sem hafa starfað við mótun þessara laga og að framfylgja þeim sl. fimm ár. Ég endurtek stuðning við þetta frv. og fullyrði að það er af hinu góða.