Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við meðferð þessa máls í Ed. voru gerðar nokkrar breytingar við frv. Þær voru reyndar samkv. ábendingu minni sem ég kom með við 1. umr. málsins. Ég benti á það þá, og reyndar þegar ég flutti málið í fyrsta sinn, að þessar tvær greinar þyrftu frekari athugunar við. Ráðuneytisstjóri dómsmrn. ræddi við mig um þetta mál, og það er í fullu samkomulagi við mig sem 1. flm. að þessar breytingar voru gerðar. Hæstv. dómsmrh. hefur heitið því að láta kanna þau tvö atriði, sem nú eru felld burt, við frekari endurskoðun þessara laga. Ég fagna því, að þetta mál skuli vera komið á þetta stig, og vænti þess, að það verði samþykkt nú.



Herra forseti. Heilbr.- og trn. hefur haft frv. til athugunar og orðið sammála um að mæla með samþykkt þess eins og það liggur fyrir eftir afgreiðslu í Ed. Það skal tekið fram, að hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson var fjarverandi afgreiðslu málsins.



Herra forseti. Frv. til l. um breyt. á lögum um aðstoð við þroskahefta er flutt af þn. til að tryggja að úr Framkvæmdasjóði öryrkja og þroskaheftra megi veita styrki til framkvæmda við heimili sjálfseignarstofnana og annarra aðila og vistheimili. Þetta frv. er búið að vera hér til umfjöllunar í nokkra daga. Við 2. umr. hér í deild kom fram brtt. við frv., þar sem gert var ráð fyrir að við a-lið 25. gr. laganna bættist ákvæði sem kvæði á um að til viðbótar framlagi samkv. lögunum skyldi einnig veita þessum sjóði 225 millj. kr., í fyrsta sinn á árinu 1981, og skyldi sú fjárhæð hækka í samræmi við vísitölu framfærslukostnaðar miðað við árið 1980 að grunni. Í nál. félmn. sagði, þegar málið kom til meðferðar í Nd., að n. legði áherslu á að fjárlaga- og hagsýslustofnun tæki tillit til þeirrar aukningar á verkefnum Framkvæmdasjóðs öryrkja og þroskaheftra við fjárlagagerð árið 1981 sem fælist í samþykkt frv. Jafnframt vildi n. láta koma fram þá skoðun sína, að við fjárlagagerð yrði náð fram verðtryggingu á framlagi til sjóðsins í samræmi við 25. gr. laganna. Ég held að það sé ekki ýkjamikill efnislegur ágreiningur um þetta mál. Félmn. var sammála um það, eins og hér kom fram, að auka þyrfti framlög til sjóðsins með hliðsjón af því að verkefni sjóðsins yrðu aukin frá því sem áður hafði verið ætlað. En ýmsir þm. höfðu nokkuð við það að athuga að með þessari brtt. væri verið að ákveða tiltekna upphæð, sem ætti að koma inn í fjárlög ársins 1981, og töldu að nærtækara væri að ákveða þá upphæð þegar fjárlög yrðu næst afgreidd, enda hefur sú stefna verið ríkjandi að fækka lögbundnum framlögum til ýmissa sérstakra verkefna. Við atkvgr. um brtt. var hún samþykkt með 16:15 atkv., en níu þm. voru fjarstaddir. Ég hafði rökstudda ástæðu til að ætla, að þessi till. nyti ekki meirihlutafylgis í deildinni ef allir þm. væru viðstaddir, og bar því fram till. við 3. umr., þess efnis, að hin nýsamþykkta brtt. félli niður. Stjórnarandstæðingar tóku till. minni illa, að ekki sé meira sagt.

Eðlilega.

Málið hefur síðan verið til nánari skoðunar yfir langa helgi. Í framhaldi af viðræðum mínum við ýmsa um þetta mál hefur það orðið niðurstaðan, að ég flyt við 3. umr. nýja till., sem hefur verið dreift hér með þingskjalsnúmerinu 634, og hún hljóðar svo: „Við ákvörðun framlags úr ríkissjóði til sjóðsins skal taka tillit til þess, að sjóðnum er ætlað að veita styrki til sjálfseignarstofnana og vistheimila, sbr. 3. mgr. 24. gr. laganna, og ber í fjárlögum að ætla sérgreint framlag til þessara verkefna, þannig að það komi til viðbótar við framlög til sjóðsins skv. 1. og 2. málslið.“ Ég tel að þessi brtt. sé í fullu samræmi við vilja félmn. þegar hún fjallaði um frv. hér í d. Þótt sumir hv. þm. vildu kannske ganga lengra og tiltaka upphæðina nákvæmlega er það ekki gert í þessari till., heldur fyrst og fremst mótuð meginstefna, sem ég tel miklu eðlilegra. Ég vænti þess því fastlega, að friður geti orðið um þessa málamiðlunartilraun þannig að hún verði hér samþykkt mótatkvæðalaust.



Ég sé fram á að það eru töluverðar líkur á því að takast megi að ljúka störfum hér, áður en stórmenni fara að tala í sjónvarpi, og bið um aðstoð við það. Hv. 10. landsk. þm. tekur til máls og er síðastur á mælendaskrá í þessu máli, en atkvgr. verður frestað til 11 á morgun og svo er og um önnur mál. En nýjum fundi þarf ég að ná vegna 2. dagskrármálsins.



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa mörg orð um till. á þskj. 617, sem hæstv. fjmrh. lagði fram í síðustu viku, þar sem ég tel að hann hafi nú dregið hana til baka og lagt fram nýja brtt. þess í stað. Brtt., sem var samþ. við 2. umr., fól í sér aukið fjármagn um 225 millj. vegna þeirra verkefna sem frv. það, sem hér er til umr., leggur á Framkvæmdasjóð öryrkja. Meirihlutavilji þessarar hv. d. kom glögglega í ljós við atkvgr. um brtt. á þskj. 524, sem ég flutti ásamt hv. þm. Árna Gunnarssyni. Ég sagði, þegar frv. var til umr. í s. l. viku, að það nál. félmn. væri nokkurs virði sem lýsti afstöðu heillar þingnefndar og viljayfirlýsingu um að Framkvæmdasjóður öryrkja yrði ekki skertur á næsta ári, auk þess sem fjárlaga- og hagsýslustofnun tæki tillit til þeirrar aukningar á verkefnum sem nú bætast á sjóðinn samkv. frv. En það væri mér engu að síður ónóg trygging miðað við fyrri reynslu og því héldi ég fast við brtt. og legði áherslu á samþykkt hennar. Ég held að það gefist lítið tilefni til að ætla að aukning verði á fjármagni sjóðsins til þessara verkefna á næstu fjárlögum þegar lagt er til að tillaga, sem tryggir a. m. k. 225 millj. sem leggja á í sjóðinn, verði felld. Í því sambandi vil ég benda á og upplýsa hér, að stjórnarnefnd, sem sér um úthlutun úr sjóðnum, hefur nú borist beiðni um 800–900 millj. kr. framlag úr sjóðnum - eingöngu vegna þeirra verkefna sem nú á að bæta á sjóðinn samkv. þessu frv. Heildarúthlutunarbeiðnir úr sjóðnum eru nú orðnar 2.4 milljarðar, en sjóðurinn hefur til umráða 1060 millj. Sú brtt., sem samþ. var við 2. umr., er því aðeins lítill hluti af því viðbótarfjármagni sem renna þyrfti til sjóðsins vegna þeirra auknu verkefna sem frv. gerir ráð fyrir. Hæstv. fjmrh. bauð samkomulag í þessu máli við 3. umr. sem frestað var s. l. fimmtudag. Það kom fram í máli hans þá. En ég tel ekki að hæstv. fjmrh. geti samið beint um þetta mál við flm. till., þeir hafi hreinlega enga heimild til að semja um þetta mál því að meirihlutaviljinn kom fram við 2. umr. um málið. Hins vegar er ljóst að 225 millj., sem meiri hl. var fyrir við 2. umr. um málið að setja í framkvæmdasjóð 1981, eru algert lágmark miðað við viðbótarverkefnin. En telji hæstv. ráðh. sig ekki geta staðið að því nú að sú upphæð verði tryggð 1981 og gengið verði að því gefnu nú, þá veit ég ekki hverju er að treysta í þessu máli, þó að náttúrlega verði að vona að fé verði tryggt með þeirri skuldbindingu sem felst í brtt. fjmrh. Í till., sem hæstv. fjmrh. nú leggur fram, felst skuldbinding sem gefur tilefni til að ætla að eitthvert viðbótarfjármagn komi vegna hinna auknu verkefna sem frv. felur í sér. Auðvitað ber að meta það. Engu að síður er því ósvarað, hver sú upphæð verður, og það bíður næsta vetrar, hvaða reikningskúnstir verða þá viðhafðar gagnvart þessum sjóði. Ég tel því að viðbótarverkefnin standi tryggari fæti eins og frv. er nú, þó ljóst sé að nokkur skuldbinding felist í brtt. ráðh. Það er þó vítaskuld betri lausn - ég vil leggja áherslu á það - að málinu verði lokið þannig en að fella brtt. á þskj. 524 við 3. umr., sem annars virðist stefna í í þessu máli.