Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjvn. hefur tekið til meðferðar till. til þál. um stefnu í rannsóknum og þróunarstarfsemi í þágu atvinnuveganna. Þar segir: „Með hliðsjón af líklegum breytingum í atvinnulífi landsmanna á næstu árum og nauðsyn þess að stuðla að farsælum efnahagslegum og félagslegum framförum, álykti Alþingi að efla beri rannsóknir og þróunarstarfsemi í þágu atvinnuveganna“. Einnig segir að í þessu skyni álykti Alþingi „að langtímaáætlun Rannsóknaráðs ríkisins um rannsóknir og þróunarstarfsemi í þágu atvinnuveganna 1982–1987 skuli höfð til hliðsjónar við mótun langtímastefnu í þessu efni“. Fjvn. hefur fjallað ítarlega um þessa langtímaáætlun og m. a. rætt við framkvæmdastjóra Rannsóknaráðs ríkisins, svo og fulltrúa frá einstökum rannsóknastofnunum atvinnuveganna. Eftir þessa umfjöllun varð n. sammála um afgreiðslu málsins, eins og fram kemur í nál. á þskj. 476, en þar segir: „Nefndarálit um till. til þál. um stefnu í rannsóknum og þróunarstarfsemi í þágu atvinnuveganna. Nefndin hefur fjallað um málið og mælir með samþykkt þess.“ Undir þetta rita allir hv. fulltrúar í fjvn.



Herra forseti. Allshn. Sþ. hefur fjallað um till. til þál. um öryggiskröfur til hjólbarða og innflutningsgjöld af hjólbörðum og hefur nefndin fengið umsagnir Bílgreinasambandsins og Bifreiðaeftirlitsins um málið. Nefndin telur brýnt að settar verði gæða- og öryggisreglur um innflutning og notkun hjólbarða, enda mikilvægt öryggistæki, og mun eftirlit og reglur um bætt ástand þeirra tvímælalaust stuðla að auknu öryggi í umferðinni. Nefndin gerir nokkra breytingu á tillgr. og leggur til að hún hljóði svo: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að láta setja gæða- og öryggisreglur um innflutning og notkun hjólbarða með hliðsjón af því, sem tíðkast í grannlöndum okkar, og kanna jafnframt hvort unnt sé að lækka verulega innflutningsgjöld af hjólbörðum.“ Er allshn. sammála um að mæla með samþykkt till. með þeirri brtt. sem ég hef hér lýst.



Herra forseti. Mig langar að beina örfáum orðum til hæstv. heilbrrh. Það er vegna þess að það virðist enn vera mikill skortur á læknum, a. m. k. á einni heilsugæslustöð, sem er á Hólmavík. Ég held að hv. alþm. hafi gott af því að heyra að þar hafa verið 10 læknar settir síðan 1.1.1981 og frá 6. des. s. l. hafa verið settir sjö læknar í þessu læknishéraði. Setning hefur verið eins og frá 6. des. til 31. des., 2. jan. til 11. jan., 14. jan., en síðan var annar settur 17., þremur dögum síðar, og hann er til 31. jan., 3. febr. til 15. febr., 15. febr. til 28. febr. og 1. mars til 31. mars. Í flestum tilfellum er um stúdenta að ræða eða í sex tilfellum af tíu. Það getur hver séð, að með þessum hætti er í raun og veru lítil sem engin læknisþjónusta í þessu læknishéraði. Ég er ekki að deila á hæstv. ráðh., en ég vil aðeins vekja athygli á þessu ófremdarástandi og biðja hann í fullri vinsemd um að taka þetta mál til gagngerðrar athugunar. Ég held að ekki eigi að vera miklir erfiðleikar á því að setja einn lækni úr stóru sjúkrahúsunum hér í Reykjavík í allt að 3–4 mánuði á svona stöðum. Það er ekkert verið að pína menn á þessum stöðum. Þar er ágætis hús, gott sjúkraskýli. Það er það mikill fjöldi af læknum á stóru spítölunum hér á höfuðborgarsvæðinu að auðvelt ætti að vera, ef stéttin vill, að leysa þetta mál. Ég vil heita mínum stuðningi við hæstv. ráðh. hvað sem hann gerir í þessum efnum til þess að fá hér úr bætt. Ég vil standa með honum í því að þarna verði bætt úr. Það er ákaflega þreytandi og sorglegt fyrir okkur þm. utan af landi og í þessum byggðarlögum að fá þessar kvartanir og maður er spurður að því af fjölda af fólki: Er virkilega ekki hægt að hafa þetta ástand með betri hætti, þannig að við eigum von á að fá heilsugæslulækni í 3–14 daga. Ég trúi ekki að þetta þurfi að vera þannig. Nú hefur landlæknisembættið ákveðið og heilbrrn. að auglýsa þessa stöðu með auglýsingu 18. febr. frá og með 1. ágúst 1983. Ég vænti þess að hæstv. heilbr.- og trrh. svari þessum tilmælum og ég endurtek: Þetta er ekki ádeila á hann sem slíkan, heldur er fyrst og fremst verið að hreyfa hér máli til þess að fá úrbætur úr því hörmulega ástandi sem þessi mál eru í hvað þetta heilsugæsluhérað varðar.



Herra forseti. Heilsugæsluumdæmið á Hólmavík hefur verið eitt af þeim umdæmum sem erfiðast hefur verið að manna á undanförnum árum og um árabil var þetta þannig að stórir kaflar féllu úr á ári hverju, þar sem enginn læknir fékkst til að sitja þar á heilsugæslustöðinni, en eins og kunnugt er er Hl stöð á Hólmavík. Undanfarin tvö ár eða svo hefur stöðin verið setin allan tímann, en það hefur hins vegar verið með afskaplega tíðum skiptum á mönnum eins og hv. 1. þm. Vestf. gat um áðan. Það er auðvitað ákaflega slæmt að slíkt skuli gerast því að út úr því fæst ekki sú heilbrigðisþjónusta sem fólkið á svæðunum á rétt á því að fá samkv. landslögum. Rn. hefur hins vegar kosið að reyna að telja menn á að vera þarna um skemmri tíma, þó að það væri bara hálfur mánuður eða tveir mánuðir, frekar en að hafa engan. Þess vegna lítur listinn út eins og hv. þm. gat um áðan. Ég hlýt að þakka honum fyrir þá stuðningsyfirlýsingu sem fram kom af hans hálfu við rn. í þessu efni og við munum í rn. reyna að gera allt sem unnt er til að koma þarna á varanlegri skipan mála þannig að hlutirnir verði betur tryggðir en verið hefur. Ég vil aðeins, herra forseti, leyfa mér að geta þess í leiðinni að nú er það þannig að um 60% af heilsugæslustöðvum í landinu eru setnar mönnum sem hafa skipun og er það mjög veruleg framför frá því sem var fyrir fáeinum árum. Þetta stafar af því að það er meira framboð af læknum en áður var, m. a. sérmenntuðum heimilislæknum. Nú er það t. d. þannig á Vestfjörðum að þar eru sex skipaðir læknar, en var einn þegar ég kom í heilbrrn. fyrir þremur árum. Ástæðan til þess að fjölgunin hefur orðið þetta mikil er í fyrsta lagi aukið framboð á læknum og í öðru lagi að nú sjá menn að verið er að búa betur að heilsugæslunni á Ísafirði en áður var og er það vegna þess að þar hefur verið tekin í notkun ný heilsugæslustöð. Nú eru eins og ég sagði sex skipaðir heilsugæslulæknar á Vestfjörðum, þ. e. þrír á Ísafirði, einn á Bolungarvík, einn á Patreksfirði og einn á Flateyri. Auk þess hefur verið ráðinn til starfa í nýja stöðu mjög hæfur skurðlæknir að sjúkrahúsinu á Ísafirði, þannig að þessum málum hefur þokað mjög áleiðis að mínu mati á liðnum árum. Þá er þess ógetið að þar hefur nú loksins verið skipaður héraðslæknir sem starfað hefur þar um tveggja ára skeið. Engu að síður er þarna verulegur vandi á ferðum, bæði að því er varðar Hólmavík og Þingeyri, og heilbrigðisyfirvöldum er skylt að gera allt sem í þeirra valdi stendur til þess að bæta þarna úr. Kannske er það góð hugmynd, sem hér var bent á, að reyna að ná samningum um það við læknasamtökin að menn gegni þessum stöðum, þó um skemmri tíma sé, til þess að tryggja samfellu í heilsugæslunni.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. heilbrrh. fyrir góðar undirtektir. Mér er ljóst að hér hafa orðið miklar breytingar einmitt með auknum framlögum til heilbrigðismála í þetta kjördæmi sem og í öll önnur og stóraukið framboð af læknum. Ég held að langbesta lausnin sé sú, sem oft var reynd og tókst stundum vel, að leita samstarfs við lækna á stærstu sjúkrahúsunum til að fá menn í þessi störf um nokkurra mánaða skeið í einu. Þetta tókst oft í neyðartilfellum og nú eru ekki í þessu kjördæmi nema tveir staðir sem er bágt ástand með og þó alveg sér í lagi þessi eini staður. Ég endurtek að ég skal standa með ráðh. í því að gera þær ráðstafanir sem duga til að bæta úr þessu og reyna það með friðsömum hætti og treysti á skilning læknanna sjálfra á nauðsyn þess að leysa úr ófremdarástandinu sem þarna er.



Herra forseti. Atvmn. hefur fjallað um till. til þál. um eflingu rannsókna á laxastofninum. Nefndin var sammála um að mæla með samþykkt þessarar till. og þarf ekki að rökstyðja það með mörgum orðum, en það hljóta allir að vera sammála um að um leið og við erum að gera kröfur til þess að þjóðir í kringum okkur séu ekki að stunda laxveiðar og bera nánast á þær getsakir í þeim efnum, þá er eins gott að við sjálfir reynum að auka rannsóknir svo að við vitum fyrir víst hvað við erum að tala um.