Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég þarf ekki að lengja umr. um þetta mál úr hófi fram. Ég kvaddi mér hljóðs til þess að lýsa eindregnum stuðningi mínum við þetta frv. Ég held að hér sé gott og þarft mál á ferðinni. Það er alveg hárrétt, sem kom fram hjá hv. 1. flm., að löggjöf okkar má bæta í þá átt að gæta betur réttarstöðu sakbornings. Ég minni á það, vegna þess að hv. frsm. nefndi lagasetninguna um Rannsóknarlögreglu ríkisins, að í sambandi við það frv. og breytingar, sem óhjákvæmilega fylgdu þar í kjölfarið, flutti ég brtt. um það, að skylt væri að skipa sökunaut réttargæslumann við rannsókn máls hjá Rannsóknarlögreglu ríkisins, taldi sem sagt þær heimildir, sem frv. gerði ráð fyrir, ekki nægilegar. Því miður náði brtt. mín ekki fram að ganga. En nú hefur hv. 1. flm. þessa frv. tekið það mál upp og mér er það vissulega ánægjuefni. Ég held að öll þau atriði, sem hann tekur fyrir í frv. sínu, séu til bóta og mun fyrir mitt leyti sem nm. í allshn. stuðla að framgangi þessa máls.



Herra forseti. Við það frv., sem hér er til umr., er litlu að bæta umfram það sem segir í aths. frv. Með frv. er gert ráð fyrir að ákvæði til bráðabirgða í lögum nr. 41 frá 1978, um Iðntæknistofnun Íslands, þess efnis, að iðnaðargjald, sem samkv. lögum nr. 64/1965 skal renna til stofnunarinnar, verði framlengt um eitt ár. Hefur iðnaðargjaldið verið 2% af kaupi verkafólks og fagmanna hjá iðnfyrirtækjum. Er gert ráð fyrir að það verði óbreytt frá því sem verið hefur. Ráð hafði verið fyrir því gert, að í stað gjaldtöku iðnaðargjalds frá og með næstu áramótum kæmi bein fjárveiting í fjárlögum. Vegna erfiðrar fjárhagsstöðu ríkissjóðs er í fjárlagafrv. fyrir árið 1979 hins vegar ekki gert ráð fyrir því, heldur er tekjum af jöfnunargjaldi samkv. lögum nr. 83 1978 ætlað að standa undir niðurfellingu iðnaðargjaldsins auk kostnaðarhækkana að hluta við rekstur stofnunarinnar milli ára. Segja verður, að sú var aldrei ætlunin með jöfnunargjaldinu, þótt gert hafi verið ráð fyrir að Iðntæknistofnunin kynni að njóta tekna af því til nýrra viðfangsefna. Til þess að koma í veg fyrir að áhrif jöfnunargjaldsins til eflingar iðnþróunar verði þannig stórlega skert með því að það sé notað til þess að borga niður fyrir ríkissjóð kostnað af starfsemi sem þegar er í gangi, er óhjákvæmilegt að mínu mati að framlengja ákvæði 45. gr. laga nr. 64/1965 um eitt ár. Ég sé ekki ástæðu til að orðlengja þetta frekar og er það till. mín, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til hv. iðnn.



Herra forseti. Hér er um að ræða frv. til staðfestingar á brbl. sem gefin voru út 1. júní í sumar. Fjh.- og viðskn. hefur haft þetta mál til athugunar og er öll sammála um að frv. verði samþ., eins og fram kemur í nál. á þskj. 155. Hér er um að ræða mjög einfalt mál sem allir hv. alþm. kannast vel við, að í rauninni kemur þetta mál á nýjan leik til frekari umr. í sambandi við annað mál sem er einnig á þessari dagskrá svo að ég sé ekki ástæðu til að hafa um það fleiri orð. Fjh.- og viðskn. mælir með samþykkt frv.



Herra forseti. Hér er um að ræða frv. til staðfestingar á brbl. Fjh.- og viðskn. Nd. varð ekki sammála um afgreiðslu þessa máls. Álit meiri hl. er á þskj. 161, og brtt., sem sá meiri hl. flytur við frv., er hins vegar að finna á þskj. 162. Hér er um að ræða staðfestingu á brbl. sem sett voru rétt eftir að núv. hæstv. ríkisstj. tók við völdum í septembermánuði. Hér er á ferðinni löggjöf sem grípur inn á allmörg svið. Fyrstu þrír kaflar þessa frv. fjalla um kjarasamninga, greiðslur verðbóta á laun, bætur almannatrygginga og niðurfærslu verðlags og nokkuð um verðlagseftirlit. Þessir þrír kaflar frv. hafa í rauninni allir þegar verið í framkvæmd og um þá hafa þegar staðið hér á hv. Alþ. allmiklar umr. Ég sé nú ekki þörf á því að auka við þá umr. varðandi þessa þrjá kafla, enda flytur meiri hl. n. engar brtt. við þessa kafla. IV. kafli frv. fjallar hins vegar um nýja skattlagningu og við þann kafla höfðu komið fram nokkrar brtt. Meiri hl. n. gerir brtt. við þann kafla. Það er því rétt að skýra nokkru nánar frá því, hvaða breytingar hér eru á ferðinni og hvaða upplýsingar hafa komið fram í fjh.- og viðskn. varðandi þennan kafla frv. sem snýr að þessari skattlagningu. Í fyrsta lagi er um að ræða skattgjald samkv. 8. gr. frv., en þar er um svonefndan eignarskattsauka að ræða. Hann var þannig, að ákveðið var að leggja á eignarskatt einstaklinga 50% viðbótargjald og á eignarskatt félaga 100% viðbótargjald. Till. höfðu komið fram um að gera þá breytingu á þessari skattlagningu að létta þessi gjöld eða afnema þau með öllu á þeim einstaklingum sem eru komnir á ellilaunaaldur. Hv. þm. Matthías Bjarnason flutti á þskj. 52 till. til breytinga á þessari grein og lagði þar til að þessi eignarskattsviðauki skyldi ekki innheimtur af þeim sem væru orðnir 67 ára gamlir fyrir 1. jan. 1978. Þær upplýsingar komu fram í n., að samþykkt á þessari till. mundi jafngilda því að 2006 einstaklingar slyppu við að greiða þennan skatt og skattalækkunin samkv. till. næmi þá fyrir þá, sem eru orðnir 67 ára að aldri eða meir, 84.8 millj. kr. Þá hafði einnig komið fram brtt. við þessa gömlu grein frá hv. þm. Jóhönnu Sigurðardóttur. Sú brtt. er á þskj. 57. Þar er gert ráð fyrir að þessi eignarskattsauki sé lækkaður á þeim sem eru með lágar tekjur. Sem sagt, eignarskatturinn er í því tilfelli tengdur við framtaldar tekjur viðkomandi aðila. Þær upplýsingar, sem fram komu í n. varðandi þessa till., voru þær, að þessi eignarskattsauki mundi í reynd lækka við samþykkt hennar um 41.1 millj. kr. og skiptast þannig, að lækkunin væri 15.5 millj. á hjón og 25.6 millj. á einstaklinga, lækkunin samtals 41.1 millj. Þær upplýsingar voru einnig gefnar, að með samþykkt þessarar till. mundi eignarskattsaukinn lækka um u.þ.b. 17.9 millj. kr. á þeim sem væru 67 ára og eldri, vegna þess að þessi till. var ekki einvörðungu miðuð við þá, sem eru 67 ára og eldri, heldur alla þá, sem eru tekjulágir. Þá hafði einnig komið fram brtt., sem snertir þessa grein, frá hv. þm. Albert Guðmundssyni, en brtt. hans er á þskj. 53. Sú brtt. er allmiklu víðtækari en hinar, því að hún gerir í rauninni ráð fyrir að þeim sköttum, sem hér er um að ræða, ekki aðeins í 8. gr., heldur öðrum greinum frv., verði öllum breytt í skyldusparnað og verði í formi skyldusparnaðar. Á þessa till. gat meiri hl. n. ekki fallist. Þá kom fram í n. till., sem n. barst í rauninni frá fjmrh. varðandi þessa grein, um að svonefnd skattleysismörk varðandi eignarskattinn, sem eru nú þannig að einstaklingur má eiga 8 millj. kr. skuldlausar áður en hann kemur til með að borga eignarskatt og hjón mega eiga 12 millj. kr. skuldlaust áður en kemur til skattlagningar, yrðu hækkuð sem nemur 50%, eða að einstaklingurinn mætti eiga sem skuldlausa eign 12 millj. kr. og hjón 18 millj. kr. Það var upplýst, að samþykkt slíkrar till. mundi leiða til lækkunar á þessum skatti sem næmi í kringum 35 millj. kr., ef þessi skattalækkun væri einvörðungu bundin við þá sem eru orðnir 67 ára eða eldri og öryrkja. Meiri hl. n. tók upp þessa till. og hana er að finna sem fyrstu till. meiri hl. n. á þskj. 162. En sú till. er þannig: „Við 8. gr. frv. bætist ný mgr. er verði 2. mgr. og orðist svo: Hjá þeim mönnum, sem náð höfðu 67 ára aldri fyrir 1. jan. 1978 eða áttu rétt til örorkulífeyris á árinu 1977, skal álagður eignarskattsauki samkv. a-lið 1. mgr. lækkaður um 16 þús. kr. hjá einstakling og um 24 þús. kr. hjá hjónum.“ Þetta jafngildir því sem ég var að lýsa, að skattleysismörkin væru færð upp varðandi eign. Samþykkt þessarar till. mundi þýða það, að þessi eignarskattsauki lækkaði sem sagt um 35 millj. kr. hjá þessum aðilum. En alls er skatturinn hjá þeim, sem eru orðnir 67 ára og eldri, 84.8 millj. kr. Það ber að geta þess, að upplýsingar voru gefnar um það, að af þessum skatti þeirra, sem orðnir eru 67 ára og eldri, er allmikill hluti hjá þeim sem eiga allmiklar eignir og hafa býsna drjúgar tekjur, þó að þeir séu orðnir 67 ára eða eldri. Þannig vorum við upplýstir um, að af þessum 2006 aðilum greiddu 155 einstaklingar 35.7 millj. af heildarskattinum, 84.8 millj. Með þessu hef ég gert grein fyrir því, hvaða afstöðu meiri hl. n. tók varðandi skattlagningu samkv. 8. gr., um eignarskattsaukann. N. leggur sem sagt til að gerð verði nokkur breyting á greininni í samræmi við það sem ég hef hér lýst, þ.e.a.s. skatturinn verði lækkaður hjá þeim sem eru komnir á eftir- og ellilaunaaldur eða eru öryrkjar. Þá er í þessum kafla frv. einnig um skattlagningu að ræða, þar sem er hækkun á tekjuskatti á hærri tekjum einstaklinga og einnig hækkun á tekjuskatti í atvinnurekstri. Það er samkv. 9. og 10. gr. frv. Þar gerir n. till. um nokkrar breytingar. Þær breytingar, sem er að finna á þskj. 162 frá n. varðandi 9. gr. og eins varðandi 10. gr., eru fyrst og fremst um að færa orðalag laganna til fulls samræmis við það sem ákveðið hafði verið í reglugerð við setningu brbl. Í rauninni er þarna ekki um efnisbreytingu að ræða frá því sem framkvæmt hefur verið varðandi þessa skattlagningu, heldur á að taka þarna af allan vafa um það, að lögin og reglugerðin fari saman í þessum efnum. Eina efnisbreytingu gerir þó n. varðandi 10. gr. frv., en þar leggur n. til að ákveðið verði að fella niður skatt samkv. þessari grein sé skatturinn undir 15 þús. kr. Þar er fyrst og fremst um að ræða hinn svonefnda fyrningarskatt, þar sem fyrningarupphæðum á framtali er breytt og þær reiknaðar síðan sem tekjur til viðbótar við áður framtaldar tekjur. Þær hafa leitt til þess, að ýmsir aðilar, sem virðast ekki hafa ýkjamiklar tekjur, lenda í talsverðum skatti. Það er t.d. mjög áberandi, að bændur landsins lenda í þessum skatti mjög margir. Þegar fyrningarnar eru teknar út af rekstrarframtölum þeirra, þá hækka tekjur einstaklinganna allverulega og þeir lenda því allmargir í þessum skatti. Sama er að segja um bifreiðarstjóra. Þeir njóta einnig allmikilla fyrningarafskrifta, og þegar tekjur þeirra hafa verið hækkaðar í samræmi við þessi brbl. sem fyrningunum nemur, þá er það mjög áberandi hvað skatturinn leggst mikið á bifreiðarstjóra eða eigendur bifreiða. N. vildi mæta þeim aths., sem fram höfðu komið varðandi þetta atriði, með þessari breytingu, sem er um að fella niður skatt samkv. þessari grein sem er undir 15 þús. kr. Talið er að þetta leiði til þess að skattur samkv. þessari grein muni lækka um u.þ.b. 23 millj. kr., en hins vegar falli út úr skattgreiðslunni um 2400 aðilar. Ég tel mjög líklegt að það yrði allmikið um að þeir, sem þarna ættu hlut að máli, væru bændur og eins bifreiðaeigendur, en fleiri geta vissulega fallið undir þetta ákvæði. Aðrar efnisbreytingar er í rauninni ekki að finna í till. meiri hl. fjh.- og viðskn. Þessar eru þær helstu sem ég hef þegar gert grein fyrir. Ég sé ekki ástæðu til þess að taka upp almennar umr. um þessi mál, þau hafa öll verið rædd svo mikið áður. Það væri þá kannske aðeins að gera grein fyrir því til frekari skýringar, vegna þess að það er einkum skatthluti þessa frv. sem hefur verið til umr., að samkv. þessari skatttöku má gera ráð fyrir að verði þessi skattur innheimtur á næsta ári í því formi sem hér er gert ráð fyrir, þá muni eignarskattsaukinn með 50% álagi hjá einstaklingum nema í kringum 630 millj, kr. og eignarskattsviðaukinn hjá félögum sem er 100%, um 1250 millj. kr. Sérstakur skattur á háar tekjur einstaklinga er talið að muni nema um 600 millj. kr. og hinn svonefndi fyrningarskattur mundi nema á heilu ári um 1700 millj. kr. Breytingarnar á hinu tímabundna vörugjaldi, sú breyting að hækka vörugjaldið upp í 30% á þar tilgreindum vöruflokkum, mundi gefa um 1700 millj. kr. á heilu ári. Þá er gert ráð fyrir að gjald vegna ferðalaga til útlanda samkv. 17. gr. frv. mundi gefa á næsta ári, ef framlengt yrði, um 1600 millj. kr. Þau nýju gjöld, sem felast í þessu frv., og hér er um gjald á heilu ári að ræða, mundu nema um 7480 millj. kr. En þó ég hafi nefnt þessi gjöld á ársgrundvelli fela þessi brbl. ekki í sér ákvörðun um að öll þessi gjöld verði framlengd allt næsta ár, þó að um það hafi verið rætt að það verði gert eða jafngildi þess, e.t.v. í öðru formi. Ég hef þá gert grein fyrir afstöðu meiri hl, fjh.- og viðskn. til frv. Hún mælir með samþykkt frv. með þeim breytingum sem ég hef gert grein fyrir og meiri hl. n. flytur á þskj. 162.



Herra forseti. Ég geri grein fyrir afstöðu minni hl. fjh.- og viðskn. Því miður hefur nál. ekki verið útbýtt í hv. þd., en ég vona að það komi ekki að sök. Ég mun þá reyna að gera ítarlegri grein fyrir afstöðu minni hl., fulltrúa Sjálfstfl. í fjh.- og viðskn., en ella. Þetta frv. er flutt til staðfestingar á shlj. brbl. frá 8. sept. s.l. Eins og fram hefur komið varð n. ekki sammála um afgreiðslu frv. Fulltrúar stjórnarflokkanna leggja til að frv. verði samþ. með smávægilegum breytingum, en við fulltrúar Sjálfstfl. leggjum til að frv. verði fellt. Aðaleinkenni þessara brbl. og frv. er að það, sem rétt er með annarri hendinni, er tekið aftur með hinni. Með því telur ríkisstj. að stuðlað sé að tekjujöfnun í þjóðfélaginu og efnahagsvandinn leystur í bráð. Að vissu marki má á þetta fallast. Tekjujöfnunin er þó mest sjónhverfing, leikur með vísitölu, þar sem beitt er vafasömum aðferðum, svo að ekki sé fastar að orði kveðið. Sá árangur, sem kann að nást í baráttunni við verðbólguna til áramóta, veldur auknum vanda þegar til lengri tíma er litið. Neysla er örvuð á kostnað sparnaðar, dregið er úr vinnuvilja með hækkun tekjuskatts, siðferði látið fyrir róða með afturvirkum álögum. Niðurgreiðslur eru auknar á nokkrum landbúnaðarafurðum, það brenglar enn framleiðslutilhögun milli búgreina og gagnvart öðrum atvinnuvegum og hvetur til enn meiri umframframleiðslu í landbúnaði. Vísir er kominn að margföldu gengi. Með ákvæðum fyrsta kafla frv. telur ríkisstj. að kjarasamningar frá 1977 hafi tekið gildi. Ýmsir fylgjendur stjórnarinnar í verkalýðshreyfingunni virðast trúa þessu líka, og þeir reyna að telja umbjóðendum sínum trú um það sama. Verðbætur á laun eru þó beinlínis skertar með ákvæðum 2. gr. frv. og skerðingin getur orðið meiri en samkv. fyrri lögum. Ekki er heldur unnt að segja að kjarasamningar séu látnir gilda til fulls, þar sem kauphækkunin nær ekki aftur til 1. mars s.l. Hópur launþega lendir bæði í skertum verðbótum og tekjuskattsauka. Aðgerðir sem þessar fela að sjálfsögðu í sér afskipti af launasamningum þar sem um kaup og kjör er samið með hliðsjón af gildandi skattareglum. Afnám sölugjalds á ýmsum matvörum er vissulega áhrifarík leið til lækkunar verðs á vísitöluvörum, en hún er kostnaðarsöm fyrir ríkissjóð. Með þessu móti má hamla gegn verðhækkunum um skeið, einkum þegar svo er staðið að verki sem hér er gert, að þær vörur sumar hverjar, sem í vísitölunni eru, fást ekki við því verði sem þar er skráð. Þetta á ekki einungis við hið fræga „kjarabótakjöt“. Í þessu sambandi verður að leggja áherslu á að allir sérfræðingar í skattamálum hafa varað við auknum undanþágum í söluskatti vegna erfiðleika á framkvæmd og innheimtu og vaxandi hættu á undanskoti frá greiðslu. Í grg. um virðisaukaskatt, sem unnin var á vegum fyrrv. ríkisstj., er rækilega tekið fram, að nauðsyn beri til að fækka undanþágum ef virðisaukaskattur yrði tekinn upp. Aukningu undanþága verður því að túlka á þann veg, að virðisaukaskattur sé enn fjarlægari en áður og núv. ríkisstj. hafi ekki áhuga á að taka hann upp eða hafi ekki í hyggju að gera það. Hækkun eignarskatts lendir fyrst og fremst á þeim sem eiga skuldlausar eða skuldlitlar fasteignir, því að eignarmyndun hér á landi er mest í mynd fasteigna. Af því leiðir jafnframt að eignarskattsaukinn lendir þungt á eldra fólki sem á skuldlausar fasteignir. Einnig lendir þessi eignarskattsauki með miklum þunga á þeim sem þurfa að eiga miklar fasteignir og vélar við framleiðslu sína. Samkv. ákvæðum frv. er lagður helmingi hærri eignarskattsauki á félög en einstaklinga, en það hefur í för með sér stórfellda mismunun eftir rekstrarformi fyrirtækja. Fráleitt er að fyrirtæki greiði mismunandi skatt eftir því hvort þau eru skráð sem hlutafélög eða eru á nafni einstaklinga. Á síðasta þingi voru samþykkt ný skattalög. Þar var haft að leiðarljósi, að ekki yrði um afturvirkni skattlagningar að ræða. Með athöfnum núv. ríkisstj. er hins vegar snúið við blaði. Úr því verður skorið, hvort lagasetning sem þessi fær staðist. Það verður fróðlegt að fylgjast með hversu ljúflega einstakir þm. stjórnarflokkanna rétta upp hendur með þessum ákvæðum frv. Sérstakur 6% skattur er lagður á atvinnurekstur með því að skerða afskriftir. Þessi skattur er ekki frádráttarbær frá tekjum. Hann kemur því eins út fyrir fyrirtæki og lagður væri sérstakur skattur á vörunotkun og vinnuaflsnotkun. Frá afkomusjónarmiði fyrirtækisins skiptir ekki máli hver af þessum leiðum er farin. Skatturinn ræðst af því, hvernig fyrirtæki hafa talið fram, þar sem nýting afskriftaheimilda ræðst iðulega af afkomu fyrirtækjanna. Með því að tvískipta vörugjaldi er í reynd gerð tilraun til að flokka vöru eftir því hvort um munaðarvöru er að ræða eða nauðsynjavarning. Þetta er eitt af því varhugaverðasta í afskiptum stjórnmálamanna af frjálsu neysluvali einstaklinga, þ.e. að segja þeim hvað sé nauðsynjavara og hvað munaðarvara. Ríkisstj. tekur sér vald til að segja hvað sé gott og hvað sé slæmt. Árangurinn lýsir sér m.a. í því, að skriffæri, hreinlætisvörur ýmsar og tæki til tónlistariðkana eru talin munaður. Á sama tíma er ríkisvaldið að efla tónmennt og greiða tannviðgerðir barna af almannafé. En þetta á víst að bæta lífskjörin. Ríkisstj. gæti eins sagt: Hættið að leika á hljóðfæri og hættið að skrifa, borðið meira kjöt og smjör og þá munu lífskjörin batna. Tekið er upp tvöfalt gengi með 10% gjaldi á andvirði yfirfærslu fyrir dvalarkostnaði erlendis. Þetta er gert í blóra við yfirlýsingar gagnvart alþjóðastofnunum. Ákvæðið um hið tvöfalda gengi á að gilda til ársloka 1979. Afgreiðsla þessa frv. hefur dregist nægilega lengi til þess að sönnun hefur fengist fyrir því, að brbl., sem nú er leitað staðfestingar á, bættu enn á efnahagsvandann. Þetta sýnir þróunin, sem varð til 1. des. s.l., og þær ráðstafanir, sem þegar hefur verið gripið til. Ég hygg að segja megi að undrun ríkisstj. hafi orðið meiri en annarra, hve verðbólgan varð miklu meiri í nóv. en reiknað hafði verið með. Það segir einnig sína sögu um úrræðaleysi ríkisstj., að um leið og rætt er þetta frv. og frv, til fjárl. fyrir árið 1979 hafa verið samþ. lög um ráðstafanir 1. des. s.l. þar sem eitt rekur sig á annars horn í forsendum um þróun kaupgjalds og verðlags. Brtt. meiri hl. n. skipta í sjálfu sér engu máli. Þær eru lítilvægar, en þó til bóta. Við leggjum til í minni hl., að brtt. hv. þm. Matthíasar Bjarnasonar á þskj. 52 verði samþ. Verði svo gert mun eignarskattsauki á þá, sem orðnir eru 67 ára, lækka um tæpar 85 millj. kr., eins og kom fram hjá hv. frsm. meiri hl. Till. hv. þm. Jóhönnu Sigurðardóttur um breytingu á sömu grein gengur of skammt. Sú till. er tengd við tekjur manna og þá ekki eingöngu þeirra sem orðnir eru 67 ára. Till. felur í sér lækkun eignarskattsauka um rúmlega 41 millj. kr., eftir því sem upplýsingar bárust n., en aðeins 18 millj. af því eru hjá þeim sem orðnir eru 67 ára. Till. meiri hl. um breytingu á 8. gr. þýðir hins vegar lækkun um 35 millj. Við tökum fram í minni hl. n., að ef meiri hl. er fyrir því í hv, þd. að afla þeirra tekna, sem hér er stofnað til, þá sé skynsamlegra að gera það með skyldusparnaði, og þess vegna mælum við með að till. á þskj. 53. frá hv. þm. Albert Guðmundssyni verði samþykkt. Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa miklu fleiri orð um þetta mál. Hin óraunhæfu kosningaloforð stjórnarflokkanna frá s.l. vori eru ein meginorsök þess vanda sem nú er glímt við. Það fer best á því, að stjórnarflokkarnir leysi sjálfir þá hnúta sem þeir hafa bundið.



Herra forseti. Frsm. meiri hl. hv. fjh.- og viðskn. þessarar hv. d. hefur nú mælt með samþykkt þessa frv. til l. um kjaramál lítið breytt frá því að það var lagt fram af hæstv. ríkisstj. Ég hef flutt brtt. við þetta slæma frv., sem meiri hl. hv. n. hefur ekki séð sér fært að taka til greina, en brtt. mínar voru tilraun til þess að breyta eignarskattsauka og tekjuskattsauka í skyldusparnað, hætta við þá tekju- og eignaupptöku sem frv. gerir ráð fyrir. Þessi ríkisstj. hefur þegar hlotið nafn meðal þjóðarinnar og kallast „skattpíningarstjórn,“ svo að engum skyldi bregða þótt tilraun mín til að koma í veg fyrir upptöku eigna og tekna fólks nái ekki fram að ganga - tekna sem fólk hafði þegar gert ráð fyrir að hafa til ráðstöfunar eftir að hafa goldið sitt til sameiginlegra þarfa í þjóðfélaginu. Samþykkt á brtt. minni hefði þýtt viðurkenningu fólks á tímabundinni fjárþörf ríkissjóðs og fólk hefði þá af þegnskap, þegnskyldu, ekki haft á móti því að hjálpa ríkisstj. út úr þessum tímabundna vanda hennar, en hún hefur sjálf ætlað sér tveggja ára tímabil til þess að rétta hag ríkissjóðs. Ég harma þessa árás á eignir fólks, bæði fasteignir og ráðstöfunarfé. En við hverju átti þjóðin að búast? Þetta er vinstri stjórn undir forustu komma. Takmark þeirra er að brjóta niður sjálfstæði einstaklingsins. Þeir vita að það gera þeir best með því að ráðast á eignir einstaklinga í þjóðfélaginu. En ég vil lýsa furðu minni á því, að þeir skuli hafa til þess stuðning hinna samstarfsflokkanna í ríkisstj.



Herra forseti. Með brtt. frá fjh.- og viðskn. er vissulega stigið skrefi nær því sem réttlátt er varðandi álagningu eignarskattsauka samkv. frv. um kjaramál á þskj. 42. En hún nær of skammt hvað varðar láglaunafólk. Þarna er að einhverju leyti komið til móts við ellilífeyris- og örorkulífeyrisþega, en óháð því, sem mestri gagnrýni hefur sætt, að þetta getur lagst þungt á þá sem hafa kannske ekki úr öðru að spila en almannatryggingabótum og litlum öðrum tekjum, en eiga þó einhverjar eignir. Ég vil benda á að samkv. brtt. hv. fjh.og viðskn. lækkar eignarskattsaukinn um 16. þús. hjá einstaklingum og 24 þús. hjá hjónum óháð tekjum. En samkv. upplýsingum frá fjmrn. eru í hópi ellilífeyrisþega hálaunamenn, og eru það á annað hundrað manns sem hafa yfir 5 millj. í tekjur á árinu 1977, þar af 30 yfir 6 millj. og 30 yfir 7 millj. Til þeirra hálaunamanna mundi þessi afsláttur á eignarskattsaukanum ná einnig samkv. till. fjh.- og viðskn., meðan eignarskattsaukinn kemur af fullum þunga á láglaunafólk undir 67 ára. Ég hef lagt fram brtt. við kaflann um eignarskattsaukann sem miðar að því, að niðurfelling og lækkun tekjuskattsauka fari eftir tekjuhæð. Ef sú till. yrði samþ. mundi skattalækkun einnig ná til mjög fjölmenns hóps undir 67 ára sem hefur litlar aðrar tekjur en almannatryggingabætur, og mundu þeir sleppa við eignarskatt samtals að upphæð 24–25 millj. kr. Til þessa hóps nær brtt. fjh.- og viðskn. ekki, þótt þetta sé mjög tekjulítill hópur og einnig sá hópur sem gagnrýnt hefur verið að fengi viðbót á eignarskatt, fyrir utan ellilífeyrisþega. Aftur á móti nær till. fjh.- og viðskn. m.a. til þess hóps manna sem ég nefndi áðan og er yfir 67 ára, en hefur engu að síður mjög háar tekjur, eins og kom fram fyrr í máli mínu. Ég held að það geti engum blandast hugur um að frá réttlætissjónarmiði séð hljóti þeir frekar að eiga skilið að fá lækkun eða undanþágu sem tekjulágir eru en tekjuháir. Lækkunin mun tvímælalaust ná til tekjulágra samkv. till. minni. en margra tekjuhárra samkv. till. fjh.- og viðskn. Ég vil geta þess, að þetta mundi ná til um 1700–1800 manns samkv. till. minni og mundi tekjutap ríkissjóðs verða um 41 millj. kr. Ég vil að lokum undirstrika það, að till. mín nær til þeirra sem mjög nauðsynlega þurfa á þessari lækkun eða niðurfellingu að halda vegna mjög lítilla tekna, þar sem aftur till. fjh.- og viðskn. nær ekki til allra þeirra, en tekur aftur á móti til mjög tekjuhárra manna. Þess vegna vona ég að till. mín fái stuðning þm. Það hlýtur að vera gagnrýnisvert að samþykkja hér ívilnanir til hátekjumanna meðan eignarskattsaukinn kemur af fullum þunga á lágtekjufólk.