Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsætisráðherra (J. M.) Jeg þykist ekki þurfa að vera margorður um þetta mál. Háttv. deild hlýtur að vera kunnugt um það, bæði af áliti milliþinganefndar, og eins af ferðalagi þess í gegn um háttv.Nd. Frv. hefir tekið svo litlum breytingum, að engin þörf er að minnast hjer neitt á þær. Vona jeg nú, að háttv.Ed. geti fallist á það lítið breytt eða óbreytt, og stuðlað að því, að það nái samþ. þingsins. Það er áríðandi, að sem fyrst komi út lög um þetta efni. Munu flestir þeirrar skoðunar, þó sumir sjeu á móti, að það nái fram að ganga þegar í stað, vegna kostnaðar þess, sem af því hlýtur að leiða. Vona jeg þó, að þeir reynist ekki fleiri hjer en svo, að frv. verði engin hætta af. Bæði milliþinganefndin og þeir háttv.þm., sem um málið hafa fjallað í háttv.Nd., eru samdóma í því, að fyrsta og nauðsynlegasta sporið til varnar gegn útbreiðslu berklanna sje það, að vernda börnin sem allra best, því að meðal þeirra er sýkingarhættan mest, en örðugast um varnir, þar sem óvitar eiga oft hlut að máli. Jeg vona, að frv. verði samþ. að mestu leyti eins og það er nú. Það er þannig gert, að ef breytingar yrðu gerðar á því að nokkru ráði, mundi það umhverfa frv. svo, að það yrði að miklu minni notum en til er ætlast.

Fjármálaráðherra (M. G.) Það eru aðeins örfá orð, sem jeg vildi segja um þetta frv. nú, og skal jeg ekki fara neitt inn á einstök atriði þess. Jeg vil aðeins láta í ljós þá ósk mína, að frv. verði vísað til fjhn., og um leið skjóta því til þeirrar nefndar, að hún athugi sjerstaklega 5. gr. frv., sem komst í gegnum Nd. með eins atkv. mun. Jeg vil mælast til þess, að hv. nefnd yfirvegi það, hvort ástæða sje til að binda hendur stjórnarinnar, með því að stofna sjerstakan sjóð af þessum skatti. Það liggur í augum uppi, að þessi sjóður kæmi hvergi nærri til að hrökkva til viðhalds þeirra vega, sem hjer er um að ræða, og þá virðist það vera lítið annað en fyrirhöfnin að vera að stofna sjerstakan sjóð, sem aldrei yrði fje í ári lengur. - Það er aðeins þetta, sem jeg vildi taka fram, og væri jeg háttv. nefnd þakklátur. ef hún feldi burt þessa gr. frv.

Guðmundur Guðfinnsson Jeg skal ekki verða langorður að þessu sinni, en þar sem mjer er manna kunnugast þetta mál, get jeg ekki látið vera að gera grein fyrir skoðun minni á því. Jeg verð þá að játa það, að mjer finst þessi skattur alls ekki vera sanngjarn. Hann er of hár, og meira að segja talsvert hærri en hjá öðrum þjóðum, sem hafa þó langt um betri vegi að bjóða sínum farartækjum en við. Hjer er um nýmóðins farartæki að ræða, sem hafa þegar orðið mörgum til þæginda hjer á landi, og mjer finst lítil fyrirhyggja að þröngva mjög kosti þeirra með óhóflegum sköttum. Það gæti verið öðru máli að gegna, ef hjer væri að ræða um farartæki, sem keptu við einhver farartæki ríkisins og hnektu framgangi þeirra. En hjer er ekki um það að ræða. Þessi farartæki hafa þegar sýnt það, að þau eru mjög þörf hjer á landi, enda er þeim altaf að fjölga. Það eina, sem menn geta fundið að bifreiðunum, og það, sem er þá líka aðalástæðan fyrir skattafrv. þessu, er það, að þær slíti mjög vegunum, einkum þó flutningsbifreiðarnar. Og mjer finst þó einmitt, að frv. hafi fengið bót í hv.Nd., þar sem lagt er til, að stofnaður verði sjóður, sem verja eigi úr fje til viðgerða þessum vegum, sem fyrir mestu sliti verða. Er með þessu að nokkru dregið af því, hve tilfinnanlegt þetta gjald yrði ella bifreiðaeigendum, því að þar fá þeir að nokkru leyti fje sitt aftur í bættum vegum, því að það ver bifreiðarnar sliti. Jeg er því alls ekki samdóma hæstv. fjrh. (M. G.) um, að þessa gr. beri að fella burt, heldur tel jeg það mikla bót á frv.

Fjármálaráðherra, (M. G.) Það er misskilningur hjá háttv. 2. þm. Rang. (G. Guðf.), að þessi skattur sje eftir frv. hærri hjer en hann er í öðrum löndum. Í Danmörku veit jeg til, að hann er fjórum sinnum hærri en tiltekið er í stjórnarfrv., og hefir hann þó verið færður niður í Nd. Mjer er einnig kunnugt um, að á Norðurlöndum yfirleitt er hann áþekkur því, sem er í Danmörku. Háttv. þm. (G. Guðf.) taldi 5. gr. vera talsverða bót á frv., því að þá væri víst, að skatturinn færi til viðgerðar vegunum, sem væri bæði rjettlátt og nauðsynlegt. En hvernig færi nú, ef stjórnin tæki til sinna ráða og segði: „Þarna hafið þið fjeð til vegagerðanna; nú látum við ekki meira“. Skyldi þá ekki hætt við því, að þetta fje, sem í sjóðinn kæmi, hrykki skamt til viðhalds vegunum? Það er, eins og jeg tók fram áðan, aðeins til fyrirhafnar að vera að stofna þennan sjóð, sem svo ekki hrekkur til hvort sem er. Það er ekki nema sanngjarnt, að þeir, sem slíta mest vegunum, leggi dálítið af mörkum til viðgerðar þeim, og það eru vitanlega þeir, sem fluttir eru, en ekki þeir sem flytja, sem mundu greiða skattinn með hækkuðum flutningsgjöldum, og jeg skal bæta því við, að jeg álít, að flutningsgjald sje ekki svo hátt hjer enn, að ekki megi bæta við það, - að minsta kosti virðist notkun bifreiðanna ekki bera vitni um það.

Guðmundur Guðfinnsson Jeg get ekki gengið inn á, að það sje rjett, sem hæstv. fjrh. (M. G.) sagði um skattinn á bifreiðum erlendis. Að minsta kosti geri jeg ráð fyrir því, að þar sje þá eingöngu um „luxus“ -bifreiðar að ræða. Það stendur líka alt öðruvísi á hjer en erlendis með vjelar þær, sem bifreiðarnar eru reknar með. Sökum örðugra vega verða þau að vera tiltöluega miklu kraftmeiri hjer en þar sem skatturinn er lagður á eftir hestorku vjelanna, þá yrði gjaldið vitanlega miklu hærra.

Fjármálaráðherra (M. G.) Það er auðheyrt, að háttv. 2. þm. Rang. (G. Guðf.) finst bifreiðar og rekstur þeirra svo dýr, að þær þoli ekki neinn skatt að ráði. Einn háttv.þm. í Nd. (úr Árnessýslu) hjelt því fram fyrir skömmu, að ódýrara yrði að ferðast hingað að austan með bifreið en á hesti, og býst jeg við, að þetta sje hárrjett. Jeg veit, að háttv. 2. þm. Rang. (G. Guðf.) gerði of mikið úr því, hver munur sje á hestorkutali vjela bifreiða hjer og erlendis. Eftir þeim skýrslum, sem jeg hefi fengið, er styrkleiki vjelanna hjer langalgengastur þetta 18–24 hestorkur, og jeg held, að ekki sje til nema ein mannflutningsbifreið hjer á landi, sem hefir yfir 40 hestorku vjel, og er það bifreið, sem einn stórkaupmaður þessa bæjar á.

Frsm. (Karl. Einarsson) Jeg get orðið mjög stuttorður og að mestu látið mjer nægja það, sem tekið er fram í nál. Þetta frv. er komið frá stjórn Slysatryggingasjóðsins, og hefir tekið tveim breytingum. Önnur er sú, að skaðabætur hafa verið hækkaðar um 14 hluta, eða úr 3000 kr. í 4000 kr., til þeirra, sem fyrir slysum hafa orðið eða örkumlast í þjónustu útgerðarinnar. Og hin er, að skaðabætur skuli jafnt greiddar, hvort slasaður var trygður eða ekki, ef hann var tryggingarskyldur. Báðar þessar breytingar hafa aukin útgjöld í för með sjer, að vísu í síðara tilfellinu aðeins ef sjerstaklega stendur á, en getur þó komið fyrir, þegar útgerðarmaður er gjaldþrota eða getur ekki endurgoldið alla upphæðina. Það vakti fyrir nefndinni, sem fjallaði um þetta mál í Nd., að skeytingarleysi formannsins eða útgerðarmanns ætti ekki að koma niður á fátækum og bágstöddum munaðarleysingjum, og hún hefir ekki fundið aðra leið heppilegri en þessa. Nú verður reynslan að skera úr því, hversu gefst, en komið getur það fyrir, að hækka verði iðgjaldið, vegna þess skaða, sem sjóðurinn kann að verða fyrir af þessum sökum.

Forseti (G. B.) Jeg sting upp á, að frv. verði vísað til sjávarútvegsnefndar.