Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég geri hér grein fyrir breytingartillögu sem ásamt mér flytja hv. þm. Björn Valur Gíslason, Sigurður Ingi Jóhannsson og Björgvin G. Sigurðsson. Hún fjallar um að ný grein, bráðabirgðaákvæði, komi í frumvarpið. Breytingin verði sú að í staðinn fyrir 1. september 2011 standi 1. september 2012. Þar með verði þetta tekið inn í heildarendurskoðun á stjórn fiskveiða sem farið verður í í haust. Að öðru leyti skýrir tillagan sig sjálf.

Frú forseti. Það er komið að lokaafgreiðslu þessa máls sem hefur verið nefnt hið minna frumvarp til breytinga á lögum um stjórn fiskveiða. Ég vil fyrst þakka hv. sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd fyrir þá vinnu sem hún hefur lagt í þetta mál og sérstaklega vil ég þakka formanni nefndarinnar, hv. þm. Lilju Rafneyju Magnúsdóttur, fyrir góða stjórn á málinu í gegnum þingið. Við erum að breyta stjórn fiskveiðikerfisins í skrefum. Við tókum það fyrsta þegar við byrjuðum með strandveiðarnar og nú erum við að taka annað skref, nokkuð drjúgt skref í að breyta lögum um stjórn fiskveiða í þá átt að styrkja byggðatengingar, opna fleiri aðilum leið inn í auðlindina o.fl. Ég 

Frú forseti. Skaðinn sem hlýst af afgreiðslu þessa frumvarps hér er tvíþættur. Hann birtist annars vegar í því að það er verið að stórauka hina félagslegu potta og þar með auka vald hæstv. ráðherra til að hlutast til um það hvert heimildirnar rata og hver fær að veiða við Íslandsstrendur alveg óháð því kerfi sem við höfum verið með. Hins vegar liggur skaðinn í því að þrátt fyrir þessar breytingar er boðað áframhald á þessum aðgerðum með heildarendurskoðun fiskveiðistjórnarlaganna. Jafnvel þótt ríkisstjórninni takist að koma í gegn þessu frumvarpi, sem er alveg nógu skaðlegt eitt og sér og hefur fallið í mjög grýttan jarðveg hjá öllum umsagnaraðilum, munum við áfram búa við óvissu og við höfum fengið skilaboð frá ríkisstjórninni um að áfram verði haldið í sömu átt. Hvort tveggja er hrikalega 

Hæstv. forseti. Ég vona að síðasta atkvæðagreiðslan sem var um breytingartillöguna sem var hér samþykkt með 48 samhljóða atkvæðum 

Virðulegi forseti. Þrátt fyrir að við framsóknarmenn höfum setið hjá við ýmsar greinar frumvarpsins munum við greiða atkvæði gegn þessu frumvarpi. Það er illa unnið enda hefur ekki gefist nægur tími til að fara yfir það. Ég vona satt best að segja og innilega að þetta sé síðasta frumvarpið í öllum málum sem við afgreiðum með þessum hætti, slíkur sem atgangurinn hefur verið í krampakenndri vinnu á tíu dögum eða svo. Í breytingartillögunum voru sumar breytingarnar til góðs, aðrar til hins verra. Í þeirri vinnu sem fram undan er í haust, sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd mun ekki vinna þá vinnu í sumar heldur verður það frumvarp tekið aftur upp á næsta þingi, þarf að fara aðra leið ef hún á að skila þeim árangri að um málið verði sátt og samlyndi. Það þarf meðal annars að hefja málefnalega vinnu og forsvarsmenn, ekki síst ríkisstjórnarinnar, verða þá að temja sér að tala eðlilega til atvinnugreinarinnar og um atvinnugreinina þannig að einhver sátt ríki í samfélaginu. Ég mun segja nei við þessu frumvarpi.

Virðulegi forseti. Svo einkennilegt sem það er er þetta frumvarp sem fjallar um sjálfa undirstöðuatvinnugrein okkar unnið á handahlaupum í þinginu á síðustu sólarhringum vorþings. Hér er verið að leggja af stað í mikla óvissuferð með sjávarútveginn, fjöregg okkar íslensku þjóðar, og þeir sem stjórna ferðinni vita tæpast hvaðan þeir eru að koma í þessum efnum og hafa ekki hugmynd um til hvers þetta frumvarp muni leiða. Það hefur fengið ótrúlega óblíðar móttökur, svo óblíðar í rauninni að meiri hluti nefndarinnar sá sig knúinn til þess í einu af nefndarálitum sínum að varpa köpuryrðum að þessum umsagnaraðilum. Hverri einustu grein var breytt við 2. umr. málsins nema auðvitað þeim greinum sem var hent út í heilu lagi. Ég held að menn ættu að læra af þessum vinnubrögðum. Það var ágætlega lagt af stað á sínum tíma með þeirri endurskoðunarnefnd sem hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra skipaði, en síðan hófst hið pólitíska tog á milli stjórnarflokkanna og afraksturinn er þetta hörmulega 

Frú forseti. Þetta frumvarp er enn eitt dæmið um afleit vinnubrögð þessarar ríkisstjórnar. Það er ekki byggt á rökum heldur innihaldslausri orðræðu. En það var kaldhæðnislegt að á meðan reynt var að lappa upp á þetta frumvarp áðan komu fram nokkrir af þeim þingmönnum sem hafa verið helstu talsmenn þessarar leiðar og settu út á að stofnuð yrði prófessorsstaða á Vestfjörðum til minningar um Jón Sigurðsson. Ef þessir þingmenn vilja vera sjálfum sér samkvæmir ættu þeir að tala um að fyrna prófessorsstöðu við núverandi háskóla, búa til nýjar stöður fyrir annað fólk. Það væri hægt að hafa sérstakan ritvélapott fyrir þá prófessora sem nota ekki tölvur og sérstakan heimanámspott fyrir þá sem taka menn í fóstur heim til sín upp á gamla mátann. 
             Bæði í atvinnumálum og menntamálum þarf skynsemi. Við viljum tryggja sem flestum þátttöku í atvinnumálum og í menntamálum og á sem flestum stöðum um allt land, en það þarf að innleiða slíkt af skynsemi frekar en með innihaldslausri orðræðu.

Virðulegi forseti. Það eru ákveðin tímamót varðandi þorskstofninn okkar. Hann er að vaxa og það eru bjartar vonir. Það þýðir að það verður aflaaukning í þorski á næstu árum. Það eru margir ungir útgerðarmenn, litlar og meðalstórar útgerðir, sem hafa fjárfest í veiðiheimildum á undanförnum árum. Þær útgerðir hafa lent í miklum skerðingum. Nú ætlar þessi hæstv. ríkisstjórn og ríkisstjórnarflokkarnir að koma þannig fram við þetta fólk að hirða af því aflaheimildirnar sem það var búið að kaupa sér nýtingarréttinn á og skilja það eftir með skuldirnar. Þetta fólk hefur ekki gert annað, virðulegi forseti, en að spila eftir þeim leikreglum sem stjórnvöld hafa sett. Svo er enn hoggið í sama knérunn vegna þess að á sama tíma eru bolfiskútgerðir í landinu sem hér um ræðir látnar borga brúsann fyrir félagslega kerfið.  
            

Forseti biður hv. þingmenn um að virða tímamörk. Ræðutíminn er ein mínúta.

Frú forseti. Við erum að hefja hér vegferð í átt að auknu réttlæti og jafnræði. Þær raddir heyrast, m.a. úr hópi útgerðarmanna sjálfra, að það þurfi meira réttlæti og jafnræði í þessa grein og við erum að hefja þá vegferð. Það er mjög mikilvægt skref. Það hefur hvesst í veggjum hér á undanliðnum dögum og vikum vegna umræðu um minna frumvarpið svokallað, en það hefur haft í raun ánægjulegar afleiðingar. Menn ná betur saman um meginmarkmið þeirra breytinga sem fram undan eru, að afnema ótímabundin forréttindi og taka upp afnotarétt gegn gjaldi. Þetta er mikilvæg breyting fram undan og það hefur verið áberandi á undanliðnum vikum þegar menn hafa tekist á um útfærslur minna frumvarpsins að menn eru að ná frekari sátt um meginleiðirnar. Þess vegna hlakka ég til að takast á við það verkefni í haust, frú forseti.

Virðulegur forseti. Frumvörpum hæstv. sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um stjórn fiskveiða er ekki hægt að lýsa öðruvísi en sem grófri atlögu að mikilvægustu atvinnugrein þjóðarinnar, grófri árás á íslenskan sjávarútveg, árás gagnvart útgerðinni, sjómönnum, landverkafólki, sjávarbyggðum og þjóðinni sem mesta hagsmuni á af því að íslenskum sjávarútvegi gangi vel. Það frumvarp sem við greiðum atkvæði um nú hefur tekið miklum breytingum og í raun stendur einungis eftir beinagarðurinn af upphaflegu frumvarpi en það sem er eftir er samt sem áður svo vont og svo óskynsamlegt að það kemur ekkert annað til greina en að greiða atkvæði gegn því. Þessi ríkisstjórn hefur verið í almennu átaki gegn atvinnuuppbyggingu í landinu. Nú sjáum við að sjávarútvegurinn er þar 

Frú forseti. Ég er mjög ánægður með að þetta frumvarp hafi ratað hér á dagskrá sem síðasta mál vegna þess að staða fatlaðs fólks er mjög slæm ef það hefur ekki þetta öryggi sem réttindagæslan veitir því. Það hefur myndast ákveðið bil frá því að málefni fatlaðs fólks voru flutt til sveitarfélaganna um áramót og réttindagæslan hefur ekki verið nægilega trygg. Þess vegna lagði hv. félagsmálanefnd mikla áherslu á það að vinna þetta mál hratt. Ég er mjög ánægður með að núna skuli það vera komið til afgreiðslu. Ég segi fagnandi já. 
            

Hæstv. forseti. Ég þakka hæstv. forseta fyrir að hafa komið þessu á dagskrá hér í lok þingsins. Ég held að það sé mjög vel við hæfi að við sameinumst öll um að afgreiða réttindagæslu fyrir fatlað fólk hér á lokamínútunum á þessum vetri. Það er mikið fagnaðarefni hve vel hefur tekist að vinna úr málefnum hvað varðar fatlað fólk. Ég vil þakka hv. félags- og tryggingamálanefnd og þeim hv. þingmönnum fyrir frábæra vinnu í vetur og mikla samstöðu og gott samstarf um að vinna ötullega að réttarbót fyrir fólk með fötlun. Ég vil taka fram hér að þó hv. þm. Pétur H. Blöndal bendi á að mikilvægt hafi verið að ná þessu inn, þá var trúnaðarmannakerfið komið á sem betur fer, þarna er því breytt í því að kalla það réttindagæslumenn. Það er búið að fjölga þar úr því sem áður var um eitt og hálft starf, er komið upp í 5,5 störf í þessari vinnu í vetur. Þannig hefur það verið í málaflokknum í heild að við höfum verið að bæta vel í. Þannig á það líka að vera, því að ég held það sé sameiginlegt álit 

Virðulegi forseti. Sú mynd sem langoftast og iðulega er dregin upp af Alþingi er mynd af illdeilum og gífuryrðum, af fólki sem engan veginn getur komið sér saman um nokkurn skapaðan hlut. Raunveruleikinn er sem betur fer allt annar. Hér er oft og tíðum líka unnið af mikilli samstöðu og einurð þar sem þingmenn allra flokka sameinast um að horfa ekki á flokksskírteinin heldur á málefnin. Það er svo í þessu mikilvæga mannréttindamáli um réttindagæslu fatlaðs fólks þar sem þingmenn allra flokka hafa komið saman. Það er þess vegna vel við hæfi, eins og aðrir hafa sagt, að þetta sé síðasta málið á dagskrá þessa þings fyrir hlé sem er þá vonandi góðs viti fyrir sumarið og næsta haust, að við séum hér að sameinast í áfanga og skrefi í mannréttindamálum á Íslandi þótt vissulega sé löng vegferð fram undan. Þar verðum við einmitt öll að taka höndum saman í framhaldinu.

Háttvirtir alþingismenn. Nú er komið að lokum þessa vorþings og er það eins nærri starfsáætlun sem gerð var í upphafi þings í haust og fært var. Ég er afar þakklát forustumönnum flokkanna, formönnum flokka og formönnum þingflokka, fyrir þá miklu vinnu sem þeir hafa lagt á sig við erfiðar aðstæður síðustu daga til þess að þingstörfum gæti lokið á sem næst tilsettum tíma. Sem forseta er mér efst í huga afgreiðsla þingskapafrumvarpsins og frumvarps um rannsóknarnefndir. Það er einlæg von mín að þær veigamiklu breytingar sem við höfum gert á þingsköpunum verði Alþingi og störfum þess til heilla. Þá tel ég mikilvæg þáttaskil hafa orðið með samþykkt laga um rannsóknarnefndir. Almennar reglur um skipan á málsmeðferð fyrir opinberum rannsóknarnefndum hefur hingað til skort hér á landi. Með lögunum hefur verið bætt úr því. Þótt við höfum nú lokið hefðbundnum störfum er þetta ekki síðasti þingfundurinn á þessu sumri. Við munum koma saman að nýju um miðja næstu viku, miðvikudaginn 15. júní, til sérstaks hátíðarfundar í Alþingishúsinu sem efnt er til í minningu 200 ára afmælis Jóns Sigurðssonar forseta á þessu ári. Þeim fundi verður útvarpað og sjónvarpað. Nú við lok þinghaldsins vil ég þakka þingmönnum fyrir samstarfið á þessu þingi. Ég vil færa varaforsetum sérstakar þakkir fyrir ágæta samvinnu við stjórn þinghaldsins svo og formönnum þingflokka fyrir mjög gott samstarf á þessu þingi. Skrifstofustjóra og starfsfólki Alþingis þakka ég alla aðstoð og fyrir mikið og mjög gott starf og ágæta samvinnu í hvívetna. Hv. 4. þm. Norðvest. Gunnar Bragi Sveinsson tekur til máls.

Hæstv. forseti. Ég vil fyrir hönd okkar alþingismanna flytja hæstv. forseta og varaforsetum bestu þakkir fyrir samstarfið í vetur og hlý orð í okkar garð. Við þingflokksformenn erum búnir að eiga marga fundi með forseta og varaforseta í hennar stað þegar þess hefur þurft. Þeir fundir hafa verið athyglisverðir að mörgu leyti. Stundum höfum við þurft að brýna raust okkar, en alltaf höfum við nú skilið í mikilli vinsemd og andrúmsloftið á þessum fundum hefur í heildina verið afar vinsamlegt. Ég vil þakka fyrir það, það er ánægjulegt að greina frá því. Það má í raun hafa sömu orð, virðulegi forseti, um þingstörfin. Oft er tekist á um markmið og leiðir sem er ekki óeðlilegt þegar skoðanir og bakgrunnur þingmanna og flokka er ólíkur. Staðreyndin er hins vegar sú að langflest mál eru afgreidd í mikilli sátt hér á Alþingi, hvort sem það er í nefndum eða hér í þingsalnum. Ég held að það sé mikilvægt að við komum því á framfæri. Ég vil að lokum færa forseta og fjölskyldu hans bestu þakkir og kveðjur fyrir hönd alþingismanna. Starfsfólki Alþingis þakka ég einnig góð störf, einstaka lipurð við okkur og fúslega veitta aðstoð. Ég bið þingmenn að taka undir góðar kveðjur til forseta Alþingis og fjölskyldu hans og þakkir til starfsfólks Alþingis með því að rísa úr sætum. - 
            

Ég þakka hv. 4. þm. Norðvest. Gunnari Braga Sveinssyni fyrir hlý orð í minn garð og varaforsetanna og sömuleiðis góðar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar. Ég þakka hv. þingmönnum fyrir að taka undir þau orð með því að rísa úr sætum. Ég endurtek þakkir mínar og óskir til hv. þingmanna og alls starfsfólks Alþingis.