Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frú forseti. Í gær barst mér svar frá fjármálaráðherra um gengistryggðar og verðtryggðar eignir og skuldir bankanna. Fyrirspurnin var í fjórum liðum og í svarinu er mér einfaldlega neitað um svör. Það er vísað til þess að réttur minn sem alþingismaður takmarkist við opinber málefni. Ég mótmæli því harðlega að þetta eigi við allar þær fjórar spurningar sem ég bar upp í þessari fyrirspurn til ráðherra og fullyrði raunar að hægt hefði verið að svara öllum þessum spurningum efnislega án þess að koma inn á einkarétt eða viðskiptalegar upplýsingar eins og vísað er til í svarinu. Ég tel mjög mikilvægt að fá að heyra frá ráðherra hvernig hann hyggst koma í veg fyrir ákveðinn hagsmunaárekstur sem getur komið upp hjá ríkinu gagnvart þessum tveimur þáttum sem ég er að spyrja sérstaklega um, gjaldeyrisjöfnuð og verðtryggingajöfnuð, og til hvaða aðgerða ráðherrann hyggst grípa til að koma í veg fyrir að ríkið geti hagnast óeðlilega af aðstæðum sem núna eru á fjármálamarkaði. Því hyggst ég senda formlegt bréf til ráðherra og reyna að krefja hann svara við þessum spurningum sem ég hef 

Frú forseti. Hv. þingmaður hefur nokkuð til síns máls í því að hvað varðar 2. og 4. tölulið spurningarinnar hefði verið rétt að gera skýrari efnisleg svör en gert er í þessu svari. Enn varðandi 1. og 3. tölulið er það endurtekið efni og það er rækilega útskýrt í þessu svari og reyndar vitnað í svör við fyrri fyrirspurnum hvernig það mál er vaxið. Engu að síður er rétt að minna á að ríkið sem eigandi að fjármálafyrirtækjum ætlar að leggja á þau umtalsvert meiri kvaðir um upplýsingaskyldu en skylt væri að lögum og verður þeim í raun og veru gert að veita upplýsingar eins og um væri að ræða skráð fyrirtæki á markaði með ársfjórðungslegri upplýsingagjöf og árlegri skýrslugjöf. En varðandi svör við töluliðum 2 og 4 get ég gefið þau munnlegu svör að það hafa ekki verið til skoðunar sérstakar aðgerðir enda er lítið um það, því miður, að ríkið sé að hagnast á efnahagsáföllunum sem hér hafa orðið. Svarið er í raun og veru nei, 

Frú forseti. Ég get sannarlega tekið undir það sem ráðherrann sagði að það er mjög skýrt varðandi spurningar 2 og 4 að þær varði ekki einkaréttarlegar upplýsingar heldur stefnumörkun ráðherrans sjálfs og þess vegna hvet ég hann til þess, að ef hann hefur ekki þegar gert það eins og kom fram í svari hans, að hann fari að skoða hvernig hægt sé að koma í veg fyrir þessa hagsmunaárekstra. Ég tel líka að hinar spurningarnar, í lið 1 og 3, varði opinber málefni. Þess vegna fer ég fram á það að fá svar við þeim spurningum líka og þætti mér gott að fá þær skriflega og sem svar við því bréfi sem ég mun senda. Þó að það sé ekki staðan núna liggur a.m.k. fyrir að ríkið mun verða mjög stór aðili á bankamarkaði og fjármálamarkaði um ókominn tíma, við höfum ekki séð nein tímamörk hvað það varðar. Það skiptir miklu máli að gætt sé að hagsmunum almennings, ekki bara hagsmunum bankanna í þeim aðgerðum sem ríkisvaldið grípur til.

Frú forseti. Það er ljúft og skylt að reyna að svara hv. þingmanni, eins og auðvitað þingmönnum öllum, um öll þau mál sem spurt er um eftir því sem hægt er. Það skal ekki standa á mér að reyna að eiga orðastað við hv. þingmann og svara fyrirspurnum eða ræða þetta mál strax og þing kemur saman á nýjan leik. Varðandi spurningar 1 og 3 þá er það einfaldlega þannig að það er löggjafans sjálfs, ef hann vill búa um þessa hluti með öðrum hætti en gert er að lögum í því skyni að viðskiptalegar upplýsingar úr bankakerfinu séu opnari og aðgengilegri, þá er það mál sem snýr ekki að framkvæmdarvaldinu heldur löggjafanum í raun og veru. Það er ekki hægt að krefja ráðherra um svör við spurningum sem þeim er óheimilt að veita og þegar sá sem í hlut á og yrði að reiða fram upplýsingarnar, þ.e. viðkomandi fjármálastofnun, telur sig ekki geta það og ekki vera það heimilt hlýtur það eðli málsins samkvæmt að koma aftur til kasta löggjafans að svara þeirri spurningu: Vilja menn gera breytingu á lögum? Vilja menn ganga frá þessu með einhverjum öðrum hætti? Ég mundi þá kannski senda fyrirspurn til Alþingis um það mál.

Háttvirtir alþingismenn. Komið er að lokum síðasta fundar þessa sumarþings. Þetta þing er um margt sérstakt. Það er lengsta sumarþing í sögu Alþingis. Það hefur staðið frá 15. maí, þ.e. á fjórða mánuð. Frá því að farið var að halda reglulegt sumarþing í kjölfar alþingiskosninga 1991 hefur það áður staðið lengst í mánuð, sumarið 1995. Það hefur orðið hlutskipti þessa þings að taka til meðferðar mál sem líklega er það erfiðasta sem fyrir Alþingi hefur komið um langan tíma, ríkisábyrgðina á lánum samkvæmt Icesave-samningunum. Ítarleg umfjöllun Alþingis um það mál er vitaskuld meginástæða þess hversu mjög hefur teygst úr þessu sumarþingi. Ég þakka fjárlaganefnd þingsins fyrir vandaða athugun á málinu og öllum þeim sem voru nefndinni til aðstoðar í þeim efnum. Þessa síðustu daga og vikur hefur mikið mætt á þingmönnum og starfsfólki þingsins og vinna hefur oft og tíðum staðið langt fram á nætur og jafnvel fram undir morgun. Ég vil geta þess að auk ríkisábyrgðarinnar varð 31 frumvarp að lögum og tvær þingsályktunartillögur voru samþykktar. Þetta er mesti málafjöldi sem afgreiddur hefur verið á sumarþingi síðan á aukaþinginu sumarið 1931. Þegar þing kom saman í vor voru nýir þingmenn fleiri en nokkru sinni áður. Það hefur auðvitað ekki verið auðvelt fyrir þennan stóra hóp nýrra þingmanna að þurfa að stíga sín fyrstu skref á Alþingi við þær aðstæður sem hér hafa ríkt í sumar. Þær aðstæður hafa reynt á marga. Ég skal ekki leyna því að ég hefði kosið meiri festu á þinghaldinu, einkum hér í þingsalnum við umræður og atkvæðagreiðslur í sumar. Þjóðin þarf að hafa trú á Alþingi og finna fyrir ábyrgð og festu á þessum vettvangi. Ásýnd þingstarfanna - sem nú á dögum er fyrir augum hvers Íslendings - er undir þingmönnum sjálfum komin. Ég heiti á þá að gæta virðingar sinnar og þar með þessarar mikilvægu stofnunar. Þó að þingsköp geri ráð fyrir að þing- og nefndafundir séu haldnir í september hefur það orðið að samkomulagi milli forseta, forustu þingsins og ríkisstjórnarinnar í ljósi þessa langa sumarþings að fella að þessu sinni niður septemberfundi svo að tími gefist til að undirbúa næsta löggjafarþing sem hefst samkvæmt stjórnarskrá 1. október nk. Ég ítreka að lokum þakkir mínar til þingmanna og starfsfólks fyrir gott samstarf og mikla og góða vinnu á þessu sumarþingi. Ég vænti þess að við hittumst öll heil á ný er Alþingi kemur saman í byrjun októbermánaðar, en þá bíða okkar ný og krefjandi verkefni.

Hæstv. forseti. Ég vil fyrir hönd okkar alþingismanna flytja hæstv. forseta og varaforsetum bestu þakkir fyrir samstarfið í vetur og hlý orð í okkar garð. Fundir forseta með formönnum þingflokka hafa verið reglulegir og tíðir eins og þingmönnum er kunnugt. Þrátt fyrir að tekist hafi verið á um þinghaldið var andrúmsloftið í alla staði mjög vinsamlegt á þessum fundum og ánægjulegt að geta greint frá því. Sumarþingið hefur verið óvenjulegt fyrir margra hluta sakir. Þó standa tvö mál upp úr eins og við öll vitum. Eðlilega eru alþingismenn misjafnlega sáttir með hvernig til hefur tekist og þannig er það vafalaust einnig meðal landsmanna. Á haustþingi tel ég mikilvægt að við treystum stöðu Alþingis með faglegri en gagnrýninni vinnu og minnum þannig á hlutverk Alþingis. Ég vil að lokum færa forseta og fjölskyldu hans bestu kveðjur fyrir hönd okkar alþingismanna, og starfsfólki Alþingis þakka ég einnig góð störf, lipurð og fúslega veitta aðstoð og þakka því sérstaklega fyrir alla aðstoð við ekki síst okkur, þessa nýju þingmenn sem hingað komu. Bið ég þingmenn að taka undir góðar kveðjur til forseta Alþingis og fjölskyldu hans og þakkir til starfsfólks Alþingis með því að rísa úr sætum. - 
            

Ég þakka hv. 4. þm. Norðvest., Gunnari Braga Sveinssyni, fyrir hlý orð og góðar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar og hv. þingmönnum fyrir að taka undir þau orð með því að rísa úr sætum. Ég endurtek þakkir mínar og óskir til hv. þingmanna og alls starfsfólks Alþingis.

„Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 137. löggjafarþings, frá 27. ágúst 2009 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 1. október 2009. Gjört á Bessastöðum, 27. ágúst 2009. Ólafur Ragnar Grímsson. Jóhanna Sigurðardóttir. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því að fundum Alþingis, 137. löggjafarþings, er frestað. Ég óska hv. alþingismönnum og starfsmönnum þingsins svo og landsmönnum öllum allra heilla.