Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Seint á síðasta Alþ. var lagt fyrir þessa hv. d. frv. til l. um útsvör, sem er svo að segja eins og það frv., sem nú liggur fyrir hv. d. í annað sinn. Við þá einu umr. málsins hér í hv. d., sem fram fór þá, gerði ég dálitla grein fyrir frv. eins og það lá fyrir. Mér virðist því óþarfi að fara að endurtaka þau ummæli mín hér í hv. d. eftir svo tiltölulega skamman tíma, og leyfi ég mér að vísa til þeirra. Frv. er, eins og menn vita, samið af mþn., er á sínum tíma var skipuð af hæstv. þáverandi félmrh., og er frv. lagt fyrir d. óbreytt frá því, sem mþn. gekk frá því. Síðan frv. var hér í hv. d. í fyrra skiptið, hefur það verið lagt fyrir fulltrúaráð Sambands íslenzkra sveitafélaga til umsagnar, og er hér sem fylgiskjal með frv. ályktun, er fulltrúaráðið gerði út af frv., sem fyrir lá. Á frv. sjálfu hefur ráðuneytið ekki séð ástæðu til að gera neinar breytingar nema mjög smávægilegar á 4. gr., b- og c-lið, eftir ábendingu utanrrn., enda þótt félmrn. telji, að mjög geti komið til athugunar talsverð breyting á frv. eins og það nú liggur fyrir, og taldi ráðuneytið rétt að leggja það fyrir hv. Alþ. óbreytt frá því, sem mþn. gekk frá því. Félmrn. er því reiðubúið til skrafs og ráðagerða við þá n. hv. d., sem fær þetta mál til meðferðar, og mundi þá ráðuneytið fyrir sitt leyti geta bent á nokkur atriði, sem það telur, að vel komi til greina sem breytingar á frv. Ég tel, að á þessu stigi málsins sé ekki ástæða til að fjölyrða um það, en ég skal leyfa mér að geta þess, að í undirbúningi er nú frv., eitt eða tvö, sem nokkuð snerta þetta mál kannske eru það þrjú frv. En þau frv., sem félmrn. hefur í undirbúningi og til athugunar, er frv. um lögheimili og frv. um manntöl, og má vel vera, að þeim verði steypt saman að lokum og síðan lögð fyrir hv. Alþ. Ég tel, að það geti verið nauðsynlegt, að þegar afgr. verða ný útsvarslög, verði einnig gerð breyt. á l. bæði hvað snertir manntal og einnig hvað snertir ákvæði gildandi l. um lögheimili. Þar að auki er rétt að geta þess, að í undirbúningi er nú - og mun væntanlega koma fyrir Alþ. bráðlega - frv. til nýrra skattal. og gæti vel komið til álita, að frv. væri ekki afgr. öðruvísi, en með hliðsjón af þeirri nýju löggjöf um skatta til ríkisins. Mér er kunnugt um, að mþn. sem hefur verið að undirbúa frv. um tekju- og eignarskatt, til ríkisins, hefur verið að athuga um það að steypa saman í eina heild þessum sköttum, sem renna til ríkisins og til sveitarfélaga, og þarf þá að athuga í sambandi við þetta frv. till., sem kynnu að koma fram út af frv. til l. um tekju- og eignaskatt að því er snertir innheimtu beggja þessara gjalda, sem renna til ríkisins annars vegar og til sveitarfélaganna hins vegar, ef unnt væri og rétt þætti að steypa innheimtunni saman í eina heild. Með hliðsjón af þessu, sem ég hef nefnt, vil ég leggja til, að þessu frv. verði vísað til fjhn., en í fyrra mun það frv., sem þá var um þetta efni, hafa farið til allshn. En samkvæmt fastri venju munu öll tekju- og skattafrv. fara til fjhn. Og þó að nokkur vafi geti verið á því, hvort slíkt frv. ætti að fara til allshn. eða fjhn., þá tel ég þó, þegar þetta er haft á bak við með tekju- og eignarskattsfrv., sem mun fara til hv. fjhn., rétt, að þetta frv. verði einnig látið fara þangað, og legg ég til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og fjhn.



Herra forseti. Ég vildi gjarnan mega spyrjast fyrir um það hjá hæstv. forsrh. viðvíkjandi frv. um manntal og heimilisfang, hvað þeim líði. Það voru nákvæmlega sömu orð, sem hæstv. ráðh. sagði um þetta mál í fyrra, að fljótlega væri von á þessum frv. Ég geri ráð fyrir, að eitthvað hafi þokað áfram þeim undirbúningi, sem þá var verið að vinna. Ég tel það alveg ófært að ganga inn á þá braut, sem hér er verið að gera, að hætta að skipta útsvörunum og leggja þau aðeins á þar, sem menn eiga heimili, nema komi þá ný l. um heimilisfang. Á hverju ári eru 400–500 menn, sem aldrei finnst neitt um, hvar eigi lögheimili, og hvergi borga sín opinberu gjöld. Það næst ekki í þá. Ef hætt er að skipta útsvari, fá menn nýja átyllu til þess að komast undan því að eiga lögheimili og eru í þessum staðnum einn mánuð og í hinum staðnum hinn. Þá veit engin hreppsn., hvar á að leggja á manninn, þó að það standi hér: „Nú leikur vafi á um lögheimili manns eða úrslit um það bíða dómsúrskurðar, þá skal leggja á aðila þar, sem hann dvelur, er niðurjöfnun fer fram.“ Það er gefið upp, að maður heiti Jón Jónsson og eigi heima þarna og þarna, hann er á skipi, og enginn veit heimilisfangið. Þetta hefur komið fyrir. Ég vil þess vegna vita frekar um það, hvers mætti vænta um hið nýja frv. til l. , um lögheimili, því að eftir því, hvernig það verður, fer afar mikið fylgi mitt við þetta frv. Ég benti á í fyrra, að mjög miklir ágallar væru í A-lið 4. gr., t. d., þar sem heimilt er að leggja sérstaklega á giftar konur. Það kemur að sjálfsögðu undir útsvars- og skattal., og skal ég ekki fara frekar út í það nú. En mig langar aðeins til þess að fá það upplýst frá hæstv. forsrh., hvort eigi megi vænta þessa frv. þráðlega. Það er liðið meira en hálft ár síðan, og hafi verið lögð í það nokkur vinna, hlýtur að mega vænta þess bráðlega, kannske næstu daga. Það vildi ég mega vona.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Herra forseti. Út af fyrirspurn hv. 1. þm. N-M. vil ég geta þess, sem ég upplýsti á síðasta Alþ. og hann mun vita, að mþn., sem hefur samið frv. það, sem hér liggur fyrir, samdi einnig frv. til l. um heimilisfang og um manntal, en við athugun í félmrn. þótti ekki fært að leggja fyrir Alþ. frv. eins og mþn. gekk frá þeim, og er þetta því undir sérstakri athugun, og get ég ekki fullyrt, hvenær frv., sem hv. þm. spyr um, verður tilbúið. En væntanlega líður ekki langur tími, þar til það kemur fyrir Alþ. Ég skal fyrir mitt leyti gera það, sem ég get, til þess að herða á því.



Herra forseti. Ég vildi gjarnan grennslast fyrir um það hjá hæstv. forsrh., þótt það í raun og veru heyri ekki undir hans ráðuneyti, hvað langt hann haldi, að sé komið áleiðis hið nýja frv. til l. um skattamálin, sem hann minntist á. Það er sýnilegt, að ef þetta frv. á að afgr. á þessu þingi; en jafnframt bíða eftir hinu frv., þá er að sjálfsögðu full nauðsyn á því, að það frv. geti komið fram sem allra fyrst. Ég hef heyrt, - að vísu skal ég ekki fullyrða um það, - að það væri ekki komið svo langt með samningu þessa frv., að nokkurt endanlegt samkomulag sé fundið í n.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Herra forseti.. Ég skal út af orðum hv. 1. þm. Reykv. geta þess, að mér er að vísu ekki nákvæmlega um það kunnugt, hvers vænta má frá mþn., sem starfað hefur að undirbúningi löggjafar um skattamál, eða hvenær megi eiga von á frv. frá n. Þó hygg ég eftir viðræður við nm., sem ég hef átt, að þess megi vænta mjög bráðlega, en það hefur nokkuð tafið upp á síðkastið, að hæstv. fjmrh. er veikur, eins og kunnugt er, og hefur n. ekki getað borið undir hann, sem þetta mál heyrir undir, ákveðið atriði, sem nm. vildu vita um, áður en þeir skiluðu af sér frv. Ég geri ráð fyrir, að það sé rétt, sem hv. 1. þm. Reykv. tók fram, að um einhvern ágreining kunni að vera að ræða innan n., er fjallað hefur um frv. til l. um tekju- og eignarskatt. En svo verður það hæstv. fjmrh., sem sker úr því á sínum tíma, hvernig hann vill leggja málið fyrir Alþ. En ég hef ástæðu til að ætla, að það þurfi ekki að dragast mjög lengi, að n. skili af sér til hæstv. ráðh., sem nú mun vera kominn á fætur og er að byrja að starfa, og eftir að n. hefur átt viðtal við hann, vænti ég þess, að hún geti fljótlega skilað af sér til hæstv. ráðh., og þykir mér líklegt, að ekki líði langur tími, þangað til hæstv. fjmrh. getur lagt frv. fyrir Alþ.