Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er flutt til staðfestingar á brbl., sem nauðsynlegt reyndist að gefa út hinn 4. janúar s.l. Efni frv. er ákaflega einfalt. Það var dregið í efa, að tveir kaflar umrædds frv., sem afgr. var hér fyrir jólaleyfi, hefðu sömu gildistöku og einn kafli frv., vegna þess að láðst hafði að setja þá grein inn, sem hér er sett inn í lok frv. Frv. þetta er því um, að allir kaflar þeirra l., sem sett voru fyrir jólin, hafi sama gildistíma, og fyrir því er þetta frv. flutt. Ég legg til, herra forseti, að því verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr. og hv. sjútvn.



Herra forseti. Ég skal nú ekki gera að umræðuefni þá gleymsku, sem er orsök þess, að þetta frv. liggur hér frammi, en í l., sem afgr. voru 19. desember á Alþ., eru atriði, sem ég vildi leyfa mér að fara fram á að fá upplýsingar um og vildi beina því til hæstv. sjútvmrh., á hvaða vegi þau atriði væru stödd, sem þar greinir frá. Í 17. gr. segir svo í staflið a: „Allt að 34.5% gangi til greiðslu hluta gengistaps vegna fiskiskipa og síldarflutningaskipa“, og þar er enn fremur gert ráð fyrir að sett verði reglugerð, sem sjútvmrn. setur, að fenginni umsögn Landssambands íslenzkra útvegsmanna. Nú vildi ég mega spyrja: Hvað líður þessari reglugerð, sem setja átti samkv. þessum lögum? Þetta er töluvert mikið atriði og ekkert smámál, og ástæðulaust að það dragist í marga mánuði að koma jafnþýðingarmiklu atriði í framkvæmd, eins og þetta er fyrir alla þá aðila, sem þarna eiga hlut að máli. Þetta er, eins og ég sagði, ekkert smáatriði. Þetta skiptir hundruðum þúsunda króna eða jafnvel á aðra millj. fyrir bátana, þau útgjöld, sem þeir verða fyrir í sambandi við gengistapið á hinum erlendu lánum. Þess vegna vildi ég gjarnan fá vitneskju um það, hvað liði þessari reglugerð, og hvenær mætti vænta umbóta í þessu efni. Það líður varla sú vika, að ekki komi fyrir að gjaldfalli erlendar skuldir á bátum, og viðkomandi útvegsmenn eru skuldfærðir fyrir þeim fjármunum, og þetta veldur þeim mjög miklum erfiðleikum í rekstri auk stórkostlegs kostnaðar. Í öðru lagi vildi ég gjarnan fá upplýst atriði í b-staflið sömu laga. Þar er talað um, að allt að 16.4% gangi til að auðvelda bátum, sem síldveiðar stunduðu sumarið og haustið 1968, að standa í skilum. Hér er um að ræða hinn alkunna síldarvíxil, sem svo hefur verið nefndur og átti að auðvelda útvegsmönnum að standa í skilum með greiðslur vaxta og afborgana af stofnlánum á árinu 1968, með öðrum hætti en nýjum lánum eða frestun afborgana. Enn þá hefur ekki, eftir því sem ég bezt veit - annað verður þá upplýst, ef það er ekki rétt, sem ég segi - komið neitt fram um þetta, og ekkert verið greitt af þessum lánum, samkvæmt þessari grein. Í þriðja lagi langaði mig til að fá upplýst hjá hæstv. sjútvmrh., hvort nokkuð hefur verið gert í því atriði, sem áður hefur borið hér á dagskrá, en það er í sambandi við ábyrgðarþóknun við erlendu lánin fyrir þessa báta. Þetta er margrætt mál, a.m.k. meðal útvegsmanna og samtaka þeirra. Þetta skiptir mjög miklu máli fyrir þessi skip, ekki sízt eftir gengisfellingarnar, því að provisjón af þessum bátum, sem skulda erlendis og eru kannske keyptir hér fyrir 1–2 árum, nemur vegna þeirra skipa á aðra millj. Mig langaði til að fá upplýsingar un þessi atriði áður en málið færi lengra.



Herra forseti. Hv. 3. þm. Vestf. beindi hér til mín fsp. varðandi reglugerðarsetningu, sem umrædd lög gera ráð fyrir að sett verði. Það er rétt hjá honum, að umræddar reglugerðir hafa ekki verið settar. Á það hefur af minni hálfu verið lögð sérstök áherzla, að um setningu þessara reglugerða, svo viðkvæmar og viðurhlutamiklar sem þær eru, yrði haft fullt samráð við hlutaðeigandi aðila og fullt samkomulag, ef þess væri nokkur kostur. Það hefur reynzt torveldara en búast hefði kannske mátt við, að ná þessu samkomulagi, og það er ástæðan til þess, að enn þá hafa ekki verið settar ákveðnar reglur um þessi atriði. Ég geri ráð fyrir því, að sú nefnd, sem málið fær, geti fengið fullar upplýsingar um stöðu málsins, eins og það er í dag, en ég hef verið að vona, að þessi atriði verði brátt afgreidd. En það hefur, eins og ég sagði áðan, reynzt torveldara að ná um þetta samkomulagi en margir höfðu vonað. Ég vona hins vegar, að það þurfi ekki að verða langur dráttur á því hér eftir, að reglur verði settar um þessi atriði. En kjósi n. að vita um stöðu málsins í dag, þá getur hún áreiðanlega fengið upplýsingar um það við meðferð málsins í nefnd.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. ráðh. fyrir svörin, svo langt sem þau náðu. Það upplýsist hér með, að það hefur ekkert í þessum málum skeð enn þá. Í umr. um þetta mál í hv. Nd., þegar frsm. meiri hl. sjútvn., formaður Landssambands ísl. útvegsmanna, Sverrir Júlíusson, flutti nál. eða mælti fyrir frv., lagði hann áherzlu á það, að þýðingarmesti liðurinn í framkvæmd þessara 1. væri einmitt þessi liður, sem ég var að spyrja um, stafliður a í 17. gr. í þessum lögum. Og það sýnir sig, að einn þýðingarmesti liðurinn í þessu máli, hann hefur ekki enn þá komið til framkvæmda. Ég verð að harma, að svo skuli hafa til tekizt og ekki skuli hafa verið lögð meiri áherzla á, að þetta veigamikla atriði, séð frá sjónarmiði þeirra, sem um það fjölluðu af hálfu stjórnarinnar í hv. Nd., skuli enn ekki hafa komið til framkvæmda. Það hefur heldur ekki verið upplýst, hve há upphæð væri þarna til skiptanna. Það hefur heyrzt talað um 150 millj., en sjálfsagt er það skiptingin á þeirri upphæð, sem ekki hefur orðið samkomulag um, eins og hæstv. ráðh. var að tala um. En ég vildi mega leggja áherzlu á það hér, áður en málið fer í n., að n. fengi þær upplýsingar í sambandi við þessi atriði við meðferð málsins, bæði hvað upphæðin yrði talin há, og hvernig þessu yrði ráðstafað meðal einstakra aðila, því það skiptir meginmáli í þessu efni.