Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Sjútvn. þessarar hv. d. hefur fjallað um það frv., sem hér er til umr., og hefur orðið sammála um að skila svo hljóðandi áliti: „Nefndin hefur athugað frv. og mælir með samþykkt þess, en lítur svo á, að löndunarsvæði á vetrarvertíð eigi fyrst og fremst að vera á svæðinu frá Patreksfirði norður um til Seyðisfjarðar. Steingrímur Hermannsson, hv. 2, þm. Vestf., sat hjá við afgreiðslu málsins. Stefán Jónsson, hv. 5. þm. Norðurl. e., var fjarverandi afgreiðslu málsins.“



Herra forseti. Eins og kom fram hjá hv. frsm. sat ég hjá við afgreiðslu málsins í n. og mun gera það einnig hér. Ég geri það vegna þess að ég óttast að með þessu leyfi sé verið að veita fordæmi sem geti orðið varhugavert. Ég geri mér að vísu grein fyrir því, að loðnan mun ekki ofveidd nú og æskilegt er að fá meira af loðnu á land til vinnslu en við náum með okkar skipum eins og er. Ég hygg þó að óðum nálgist þau mörk, að einnig þurfi að gæta sóknar í loðnuna. Í því sambandi verðum við að sjálfsögðu að gæta þess vandlega, að réttar til veiða á loðnu njóti eingöngu skip sem íslensk eru að öllu leyti og hér skráð. Þetta skip, sem hér er til umr., er að hluta í eigu Íslendings og með íslenskri áhöfn, en er skráð erlendis. Það hefur þess vegna leyfi til veiða t.d. innan landa Efnahagsbandalagsins og jafnvel fleiri landa, sem íslensk skip hafa ekki. Þetta skip nýtur því sérstakra forréttinda. Ég get vel hugsað mér, að önnur svipuð tilfelli geti komið upp, skip í erlendri eigu með íslenskri áhöfn sæki hér eftir veiðiheimildum, og það sýnist mér vera fordæmi sem mjög beri að varast.



Herra forseti. Ég gat því miður ekki setið fund sjútvn. þar sem fjallað var um þetta mál með miklum skyndingi í dag. Ég tel að nægur tími hefði átt að vera til þess að fjalla um þetta mál. Það er búið að vera lengi á döfinni og æskilegt hefði verið að málið hefði komið í tæka tíð til Ed., þannig að hægt hefði verið að fjalla um það á eðlilegan hátt og leita umsagnar aðila um málið, þ. á m. Landssambands ísl. útvegsmanna, sjómannasamtakanna og Hafrannsóknastofnunar, og við hefðum því fengið m.a. að heyra álit hennar á því, hvernig væri komið möguleikunum á sókn í loðnustofninn með tilliti til þess, að við höfum nýlega samþykkt að veita Færeyingum aðild að loðnustofninum okkar í vetur. Eins og ég sagði í umr. um þetta mál í dag, þá hefði ég talið æskilegt að kveðið væri beinlínis á um það í lagagr., að skipið ætti - að öðru jöfnu og þegar hægt væri - að landa afla sínum á svæðinu fyrir norðan, í verksmiðjurnar fyrir norðan. Hér er um að ræða ákaflega sérstakt mál, einstakt mál, og ég sé ekki hvers vegna við hefðum átt að hlífast við því að kveða beinlínis á um þetta í lagagr. Það hefur ekki fengist fram, fyrst og fremst að því er virðist vegna tímaskorts. Ekki hefur fengist tími til þess að endurskoða lagafrv., fara í gegnum það og athuga þetta mál. Á það ráð var brugðið í n, sjálfri að kveða á um það álit n., að skipið ætti yfirleitt að landa fyrir norðan. Þetta ákvæði í nál. er allra góðra gjalda vert og er ugglaus vísbending um það, með hvaða fororði n. sem slík mælir með samþykkt frv. fremur en að láta málið niður falla, fremur en að bregða fæti fyrir það, þar sem að því er virðist gefst ekki tími til þess, ráðrúm til þess eða vilji að fá frv. breytt á þann hátt að þetta ákvæði verði beinlínis sett inn í lagagr, Þessi yfirlýsing sjútvn. hefur, eins og að líkum lætur, ekki neitt lagagildi, og ég beini því nú til hæstv. sjútvrh., að hann segi okkur ljósum orðum, áður en málið kemur til atkv., á hvern hátt hann muni láta framkvæma þessi lög á vertíðinni nú í vetur. Ég mun haga atkv. mínu eftir því, hvernig hann svarar þeirri spurningu.



Herra forseti. Eins og fram kemur í áliti sjútvn. Nd, eða réttara sagt flm. þessa frv., sem allir eru nm. í sjútvn. Nd., þá er það hugsað frá hendi nm. að þetta skip, ef það fær leyfi á næstu vertíð, landi á þeim stöðum sem fjærst eru miðum og þurfa á hráefni að halda, þannig að ef fullt er á miðum, eins og t.d. við Norðurland, en ekkert í þróm við Suðurland, þá getur loðnunefnd beint skipinu þangað eða öfugt, þetta skip verði því að taka á sig lengstu ferðirnar án þess að fá flutningastyrk. Það fær engin hlunnindi önnur en þau, að það verður auðvitað tekið útflutningsgjald af þeirri framleiðslu sem unnin er úr afla þessa skips, að öðru leyti en því að stofnfjársjóðsframlagið fær skipið endurgreitt, en það er lagt inn á reikning hvers skips fyrir sig. Þetta álit ég að sé eina eðlilega leiðin við. rekstur svona skips, ef þessi breyting á lögum um löndun á loðnu til bræðslu verður samþykkt.



Herra forseti. Ég hef leyft mér á þskj. 139 að flytja hér frv. til l. um aðgerðir til stuðnings íslenskum iðnaði. Það er aðalefni þessa frv., að tollalækkunum, sem taka eiga gildi um n.k. áramót, um áramótin 1978–1979 og um áramótin 1979–1980, verði frestað um sinn meðan leitað er eftir því, að aðlögunartími íslensks iðnaðar gagnvart samkeppni frá EFTA- og EBE-löndum verði framlengdur, í öðru lagi, að þeim tolltekjum, sem af samþykkt þessa frv. leiðir, verði varið til að halda niðrí innlendu verðlagi og til að létta útgjöldum af innlendri iðnaðarframleiðslu, og í þriðja lagi, að veitt verði nauðsynleg rekstrarlán til iðnaðarins eftir nánari reglum sem ríkisstj. setur, þannig að út á alla innlenda framleiðslu, svo fremi að unnt sé að sýna fram á örugga sölu innanlands eða utan, fáist nauðsynleg rekstrarlán. Aðild Íslands að EFTA var ákveðin haustið 1969. 41/2 ári seinna var gerður viðbótarsamningur við Efnahagsbandalag Evrópu þess efnis, að gagnkvæmar tollalækkanir ættu sér stað. Það skal strax minnt á, að Alþb. var andvígt aðild Íslands að EFTA, þegar sá samningur var gerður árið 1969, og varaði mjög eindregið við afleiðingum þess samnings fyrir íslenskan iðnað. Hins vegar samþykkti Alþb, viðbótarsamninginn við Efnahagsbandalag Evrópu 41/2 ári síðar enda þótt um áþekka samninga væri að ræða, einfaldlega vegna þess að það var sjónarmið okkar, að úr því að ákveðið hefði verið að erlend samkeppni yrði opnuð á innlendan iðnað, þá hreytti það ekki ýkjamiklu hvort um væri að ræða samkeppni frá þremur þjóðum eða tíu þjóðum eða tólf þjóðum og það væri þá betra að íslenskur iðnaður fengi aukna markaðsmöguleika á stærra svæði, ef samkeppnin við okkar agnarsmáu þjóð hefði á annað borð verið opnuð, - það breytti ekki svo ýkjamiklu þótt eitthvað bættist við af samkeppnisaðilum erlendis, hitt skipti meira máli, að okkar litli iðnaður fengi þá stærra svæði til athafna á erlendum markaði, því að samkeppnin eykst ekki við það að samningslöndunum fjölgar, en við það aukast útflutningsmöguleikarnir. Haustið 1976, þegar fjórar tollalækkanir voru framundan: 1977, 1978, 1979 og 1980, komu í fyrsta skipti fram eindregin andmæli af hálfu íslenskra iðnrekenda við því, að svo héldi fram sem ráðgert var, og segja má að andmæli íslenskra iðnrekenda gegn áframhaldandi tollalækkunum hafi farið harðnandi ár frá ári. Hins vegar hefur Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna nýlega varað mjög eindregið við því, að frestað verði áformuðum tollalækkunum. Ég held að þessi afstaða einstakra atvinnuvega til þessara væntanlegu aðgerða sé nokkuð dæmigerð um eðli þessa máls. Enginn vafi er á því, að vissar greinar fiskiðnaðarins hafa ákveðinn hagnað af aðild Íslands að EFTA-samningnum og samningnum við Efnahagsbandalagið og sá hagnaður nær reyndar yfir útflutningsiðnaðinn almennt. Hitt er ljóst, að um mjög ískyggilegt tap er að ræða fyrir flestan annan iðnað og þá einkum iðnað fyrir innlendan markað. Ég vil í þessu sambandi rifja upp bréfaviðskipti sem áttu sér stað milli formanns Félags ísl. iðnrekenda, Davíðs Schevings Thorsteinssonar, á s.l. ári og ráðuneytisstjóra viðskrn., en þessi bréfaskipti áttu sér stað í okt. og nóv. fyrir rúmu einu ári. Í bréfi formanns Félags ísl. iðnrekenda til viðskrn. voru ítrekaðar óskir íslenskra iðnrekenda um framlengingu á aðlögunartímabilinu. Í svari ráðuneytisstjórans til formanns Félags ísl. iðnrekenda segir ráðuneytisstjórinn m.a., með leyfi forseta, að hægt sé að fá samþykki EFTA fyrir því að framlengja aðlögunartímann fyrir ákveðnar vörutegundir, ef sýnt sé fram á með skýrum rökum og upplýsingum að tollalækkanir hefðu valdið miklum samdrætti, atvinnuleysi eða gjaldþroti í viðkomandi iðngrein sem við teldum æskilegt að vernda. Þessu bréfi svaraði formaður Félags ísl. iðnrekenda með því að vara við því, eins og segir í bréfinu, „að beðið sé eftir því að tollalækkanir valdi miklum samdrætti, atvinnuleysi eða gjaldþroti í viðkomandi iðngrein“, og bendir réttilega á, eins og segir í bréfinu, að hyggilegt sé að byrgja brunninn áður en barnið sé dottið ofan í, frekar en eftir á, eins og hafi komið fram í bréfi ráðuneytisstjórans. Í bréfi formanns Félags ísl. iðnrekenda koma fram þær athyglisverðu upplýsingar, að útflutningur almenns iðnaðar á Íslandi til EFTA- og Efnahagsbandalagslanda hafi aðeins aukist um 577 millj. kr. milli áranna 1974 og 1975, á sama tíma og innflutningur frá sömu ríkjum hafi aukist um 6000 millj. rúmar. Sem sagt, iðnfyrirtæki aðildarríkja EFTA og Efnahagsbandalagsins hafa augljóslega hagnast býsna vel á EFTA- aðildinni og samningum okkar við Efnahagsbandalagið meðan íslenskir iðnrekendur og íslenskur iðnaður hafa bersýnilega ekki hagnast að sama skapi. Þetta er vafalaust meginkjarni þess máls sem hér um ræðir, að innlendur iðnaður hefur ekki haft þann hag af aðildinni að þessum tveimur bandalögum og hann er bersýnilega enn vanbúinn að mæta óheftri samkeppni innfluttra vara og margar iðngreinar eru í verulegri hættu þegar tollverndin hverfur með öllu. Það er því hersýnilegt að íslenskur iðnaður þarf lengri aðlögunartíma og hann býr ekki enn við þau starfsskilyrði, að hann standist erlenda samkeppni framleiðenda sem standa að flestu leyti miklu betur að vígi. Það hefur verið fullyrt að till. sú, sem hér hefur verið lögð fram, og aðrar slíkar till., séu brot á samningum Íslendinga við EFTA og það muni hafa alvarlegar afleiðingar ef Íslendingar reyni að knýja fram framlengingu aðlögunartímans. Ég vil sérstaklega gera þetta atriði að umtalsefni, vegna þess að flest bendir til að hér sé um mjög augljósa og alvarlega blekkingu að ræða, það mat, sem menn leggja hér á, sé rangt. Þetta hafa forustumenn iðnrekenda sérstaklega lagt áherslu á að sýna fram á, og í því sambandi hafa þeir bent mér á að hægt sé að sýna fram á að ríki Efnahagsbandalagsins og EFTA hafi í frammi stórfelldar ráðstafanir til þess að styrkja iðnað sinn og að þessar ráðstafanir hljóti að teljast brot á Efnahagsbandalagssamningunum og EFTA-samningnum, ef ströngustu túlkun þessara samninga sé fylgt. Ég þykist vita að mönnum hafi runnið kalt vatn milli skinns og hörunds þegar þeir sáu mig ganga hér til pontu með þykka doðranta mér við hlið á báðar hendur, og lái ég það engum, vegna þess að engum þykir lakara en mér að sitja undir mjög löngum ræðum. En þess vegna hef ég haft þessa doðranta með mér í ræðustól, að ég býð mönnum að taka þá með sér til heimanáms ef þeir verða andvaka um nætur, því að í þessum doðröntum öllum eru fólgnar upplýsingar um það sem aðrar þjóðir gera til styrktar sínum iðnaði, og þær reglur allar, sem fólgnar eru í doðröntum þessum, mundu að sjálfsögðu teljast brot á EFTA-samningum, ef ströngustu túlkun þessara samninga væri fylgt. Ég ætla að fría hv. þm. Ed. við því að lesa upp úr þessum gögnum, þó að margt merkilegt komi fram í þessum skjölum, en aðeins leyfa mér að nefna eitt dæmi af þeim hundruðum dæma sem finna má í þessum gögnum um stuðning erlendra ríkja við iðnað sinn. Það er dæmi sem tekið er beint frá Svíum. Staðreyndin er sú, að Svíar greiða í beinan styrk til fjölmargra iðngreina 15 kr. sænskar eða 650 kr. íslenskar fyrir hvern unninn tíma í viðkomandi iðnaði. Ástæðan fyrir þessum greiðslum er auðvitað engin önnur en sú, að þeir telja óhjákvæmilegt að beita slíkum greiðslum sem nokkurs konar verndartolli af nýrri gerð sem geri þeim fært að standast samkeppni við ódýrari erlendan innflutning. Mér er sagt að bókakostur sá, sem ég hef tekið með mér hér í pontu, sé 15 kg að þyngd, og ég hef hér aðeins nefnt eitt úrræði erlendum iðnaði til styrktar. Ég þykist vita að um það efni sé aðeins fjallað á tiltölulega fáum blaðsíðum í þessum bunkum sem ég er með, þannig að menn geta séð að þetta eina dæmi, sem ég nefni um það, hvernig farið er í kringum EFTA-reglurnar svonefndu, er sennilega aðeins örlítill partur af þeim skógi öllum sem umlykur EFTA-reglur og ræktaður hefur verið upp til þess að fara í kringum þær. Og að halda því fram með strangri lagatúlkun, að við Íslendingar megum þá ekki doka við og fresta hörðustu ákvæðum EFTA-aðildar í þeim tilgangi að vernda okkar iðnað, það er auðvitað ekkert annað en sjálfsmorðsviðleitni íslenskra embættismanna gagnvart eigin iðnaði, fáránlegur kredduboðskapur, sem þm. gæddir hæfilegri heilbrigðri skynsemi ættu að kveða niður. Í grg. frv. er vikið að fjárhagslegum afleiðingum af samþykkt frv., og þar er, í stuttu máli sagt, einfaldlega bent á að áformaðar tollalækkanir nemi á núverandi verðlagi um 900 millj. kr. á ári. Fjárhagslegar afleiðingar af samþykkt frv. eru því þær, að á fyrsta árinu sparast 900 millj., öðru árinu 1800 millj, og þriðja árinu 2700 millj., eða á þremur árum 5400 millj. Og eins og áður er sagt er það hugmynd okkar Alþb: manna, að fé þetta verði notað fyrst og fremst í þeim tilgangi að halda niðri innlendu verðlagi og um leið til þess að létta útgjöldum af innlendri iðnaðarframleiðslu. Rétt er að minna á í framhaldi af þessu, að fjöldamörg önnur vandamál há innlendum iðnaði en hörð erlend samkeppni. Í fyrsta lagi er þar um að ræða mjög hátt verð fyrir orku á sama tíma og erlend stóriðja í landinu nýtur vildarkjara. Í öðru lagi er það staðreynd, að vextir af stofn- og rekstrarlánum eru margfalt hærri hjá innlendum iðnaði en hjá sambærilegum fyrirtækjum í öðrum löndum. Þriðja stórmálið er svo það, að rekstrarlán út á innlenda iðnaðarvöru eru enn mjög af skornum skammti og að því víkur 3. gr. þessa frv., þ.e.a.s. að taka af skarið um það, að þessi atvinnuvegur fái þau rekstrarlán sem hann sannarlega að flestra dómi þarf á að halda ef um á að vera nokkurn veginn eðlilegan rekstur. Ég held að það sé a.m.k. áratugur liðinn síðan því var lýst mjög hátíðlega yfir af forustumönnum þáv. stjórnarflokka, að innlendum iðnaði yrðu veitt viðunandi rekstrarlán. Af því varð ekki á þeim tíma, þ.e.a.s. í stjórnartíð viðreisnarstjórnarinnar sálugu. Á vinstristjórnartímanum var þetta máf tekið sérstaklega upp með lögum nr. 47 1972, um verðtryggingu iðnrekstrarlána. Reyndin varð hins vegar sú, að þau lög komu ekki að því gagni sem vonast var til vegna þess að baukakerfið sýndi óeðlilega andstöðu og tregðu, og aðeins lítill hluti innlends iðnaðar hefur síðan þetta frv. varð að lögum notið þeirra réttinda sem var þó ætlunin að iðnaðurinn fengi með samþykkt þess frv. Þess vegna er einfaldlega lagt til í þessu frv., að því verði slegið föstu í eitt skipti fyrir öll, að iðnaður á Íslandi, sem getur talið sig sannanlega hafa örugga sölu innanlands eða utan á framleiðsluvörum sínum, fái þau rekstrarlán sem eðlileg verða talin, en hann sé ekki settur til hliðar sem einhvers konar annars flokks atvinnuvegur sem aðeins njóti rekstrarlána í undantekningartilvikum. Menn segja kannske að það sé nú hægara um að tala en í að komast og hvar eigi að taka fjármagnið til þessara hluta og hvort ekki sé verið að ausa olíu á verðbólgubálið með því að gera kröfur af þessu tagi. Ég hef því reynt að gera þessari hlið málsins nokkur skil í grg. frv., þar sem víkið er að hugsanlegri fjármögnun rekstrarlána. Á það er bent þar, að iðnaðurinn nýtur tiltölulega litilla lána eða nánar tiltekið aðeins 2394 millj. kr. lána af heildartölu lána sem er upp á 22 þús. millj. kr. rúmlega, og til samanburðar við þessa tölu er á það bent, að íslenska ríkið hefur tekið að láni í Seðlabankanum á undanförnum þremur árum um 11 þús. millj. kr. Það er ekki minnsti vafi á því, að ef aðeins helmingur þess fjár, sem ríkisvaldið hefur tekið til sinna rekstrarlána gagnstætt lögum og gagnstætt allri hefð, hefði gengið til rekstrarlána í þágu atvinnuveganna og þá sérstaklega þeirra atvinnuvega sem verst eru settir, landbúnaðar og iðnaðar, þá væri vandinn, sem hér er um að ræða, fyrir löngu leystur. Ég tel ekki aðeins sjálfsagt, heldur og óhjákvæmilegt og raunar augljósa lagalega skyldu, að Seðlabankinn innheimti skuldir sínar hjá ríkisvaldinu tafarlaust, og tel, að þegar þær 11 þús. millj. kr. koma til skila, vonandi á næstu mánuðum eða missirum, þá megi heita víst að nægilegt fjármagn verði til fjármögnunar rekstrarlána fyrir þá tvo atvinnuvegi, sem verst eru settir í þessu efni, þ.e. iðnað og landbúnað. Herra forseti. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði þessu frv. vísað til hv. iðnn.



Herra forseti. Ég get lýst stuðningi mínum við fjölmargt sem hv. frsm, sagði í ræðu sinni áðan. Vafalaust er að ekki hefur tekist að efna þau hin mörgu loforð sem íslenskum iðnaði voru gefin þegar við gengum í EFTA. Einn glöggur maður sagði þá hér á þingi, að við inngöngu í EFTA yrði nauðsynlegt að breyta um búskaparhætti. Ég hygg að það hafi verið orð rétt mælt. En því miður hefur þetta ekki tekist og er of langt mál að fara að ræða það hér, hvað því hefur valdið. Íslenskur iðnaður hefur tvímælalaust orðið undir í samkeppni við erlendan innflutning og hefur ekki tekist að hasla sér svo völl á erlendum markaði sem að var stefnt. Ég vil ekki flytja langt mál um þetta nú, en vil segja að ég er þeirrar skoðunar, að nauðsynlegi muni verða að grípa til ýmissa ráðstafana og það fljótlega, ef rétta á hlut íslensks iðnaðar í þessari vaxandi samkeppni, sem enn eykst nú eftir áramótin ef tollar verða felldir niður samkv. þeim samningum, sem gerðir hafa verið. Ég hef lagt töluverða áherslu á að kynna mér þessi mál upp á síðkastið. M.a. er ein af bókunum, sem hv. frsm. er með, frá mér komin og mikill fróðleikur í henni. Ég vil hins vegar láta það koma fram, að af kynnum mínum af þessum málum er ég í vafa um að rétta leiðin sé að fresta með löggjöf þessum tollalækkunum. Mér sýnist ekki öruggt að það muni ekki valda okkur verulegum vandræðum, jafnvel í sambandi við útflutning sjávarafurða, og á ég þar við bókun 6 hjá Efnahagsbandalaginu. Þetta þarf að liggja fyrir allvel kannað áður en slík ákvörðun er tekin. Einnig get ég tekið undir það, sem komið hefur fram í umr. um þetta mál, að það er ávallt mjög hvimleitt að standa ekki við samninga sem gerðir hafa verið, Mér sýnist hins vegar að í þeim upplýsingum, sem m.a. hv. frsm. er með í sínum 15 kg, geti verið ýmsar hugmyndir sem megi framkvæma. Það er rétt, sem hv. ræðumaður sagði, að aðrar þjóðir hafa farið fjölmargar krókaleiðir til að bæta samkeppnisaðstöðu iðnaðar síns. Hann nefndi dæmi frá Svíþjóð um sérstakan styrk á hvern vinnandi mann í iðnaði. Svipað er gert í Noregi, Þar er veittur mjög mikill styrkur til iðnaðar með sérstakri löggjöf frá norska Stórþinginu, og mun sá styrkur, ef færður er á núverandi gengi og miðað við fólksfjölda yfir á íslenskar aðstæður, nema um 4 milljörðum kr. á ári, sem sagt það samsvarar 4 milljörðum ísl. kr. á ári sú aðstoð sem Norðmenn veita sinum iðnaði. Einnig hefur komið fram, t.d. á fundum hjá Fríverslunarbandalagi Evrópu upp á síðkastið, að viðurkennt er að reglur um jöfnun samkeppnisaðstöðu hafa verið þverbrotnar með ýmsum slíkum aðferðum og ýmissi slíkri aðstoð, þótt hún sé falin undir aðgerðum viðkomandi stjórnvalda til þess að tryggja örugga atvinnu í landi sínu. Ég tel lifað þetta mál beri að skoða mjög vandlega. Fyrir liggja miklar upplýsingar, sem auðvelt á að vera að vinna úr, m.a. vegna þess að íslenskir iðnrekendur hafa þegar lagt í úrvinnslu þessara upplýsinga mjög mikla vinnu sem liggur fyrir vel fram sett og aðgengileg. Ég vil lýsa því hér, að ég treysti því, að í þeirri athugun og aðgerðum vegna allra íslenskra atvinnuvega, sem boðað hefur verið að sinnt muni verða af kappi nú í þinghléi, verði einnig þessi mál íslensks iðnaðar vandlega skoðuð. Ég vil í þessu sambandi benda á jöfnunargjald sem tíðkast víða erlendis, m.a. í Finnlandi, og hefur ekki verið talið brot á reglum fríverslunarbandalaganna. Mér sýnist vel koma til greina að leggja slíkt gjald á hér. Æskilegt hefði verið að það gjald væri á lagt um leið og tollalækkun kemur til framkvæmda, og raunar mjög leitt að svo skuli ekki geta orðið. Ég vil láta þá skoðun mína koma hér fram. Tollalækkunin mundi leiða til ákveðinnar lækkunar á verði innfluttrar vöru, en jöfnunargjaldið síðan aftur til hækkunar. Ég held að það sé að öllu leyti skynsamlegri og eðlilegri ráðstöfun að þetta tvennt haldist í hendur. Slíkt jöfnunargjald má síðan nota til að bæta aðstöðu íslensks iðnaðar, og raunar liggja fyrir till, frá íslenskum iðnrekendum einmitt um það atriði málsins. Ég skal ekki hafa þessi orð fleiri, stóð upp fyrst og fremst til að lýsa áhyggjum mínum einnig um þá þróun sem orðið hefur gagnvart íslenskum iðnaði. Það er ákaflega alvarleg þróun og mun leiða til vaxandi vandræða ef ekki verður fljótlega eitthvað að gert. Ég get ekki fylgt setningu laga um frestun tolla, eins og lagt er til af hv. flm., en mun hins vegar leggja áherslu á og mun beita mér fyrir, eins og ég get, ýmsum öðrum aðgerðum til styrktar íslenskum iðnaði í vaxandi samkeppni.