Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir einróma nefndaráliti hv. félags- og tryggingamálanefndar. Varðandi athugasemdir hv. þm. Þórs Saaris, þingmaðurinn sendi í gær nefndinni athugasemdir og það láðist að geta um það í skriflegu nefndaráliti og því er rétt að það komi fram. Nefndin fjallaði með einhverjum hætti um suma af þeim punktum sem þar komu fram. Annað má telja að varði ekki beint frumvarp þetta. Það er niðurstaða nefndarinnar að loknum fundi að þessum athugasemdum þingmannsins skuli vísað til þess starfshóps sem við lögðum til í breytingartillögu við frumvarpið og um starfshópinn, svo ég bara ítreki það, segir í bráðabirgðaákvæði: „Ráðherra skal við gildistöku laga þessara skipa starfshóp með fulltrúum allra þingflokka, sérfræðingum og fulltrúum hagsmunaaðila.“ Sá hópur mun skoða athugasemdir hv. þm. Þórs Saaris, rétt eins og hópurinn mun taka til athugunar athugasemdir annarra umsagnaraðila við frumvarpið.

Virðulegur forseti. Ég tek til máls um þetta mál sem hefur verið hér til umræðu í dag og kemur frá hv. félags- og tryggingamálanefnd. Ég vil hefja mál mitt á því að orð mín hér fyrr í dag mátti skilja á þann veg að nefndarmenn í félags- og tryggingamálanefnd væru drifnir áfram af eigin fjárhagslegu hagsmunum. Ef slíkt hefur mátt skiljast hef ég mismælt mig, það var að sjálfsögðu alls ekki ætlun mín að ýja að því. Í sambandi við þá lagasetningu sem hér er um að ræða er hins vegar verið að demba saman margvíslegum skuldum sem ég tel að eigi ekki samleið í frumvarpinu. Annað mál varðar þennan nefndarfund í félags- og tryggingamálanefnd sem var hér áðan undir stiganum. Ég sendi félags- og tryggingamálanefnd athugasemdir í 10 liðum í gær, málefnalegar athugasemdir, sem voru ekki teknar fyrir á fundi nefndarinnar vegna þess að ekki var tími til þess. Og það hefur komið fram hér fyrr í umræðunni í dag að þetta mál hefur verið unnið með miklum hraði. Það er engin þörf á því að vinna þetta með miklum hraða, það er hægt að afgreiða það sem gerast á núna um mánaðamótin með einfaldri reglugerð og fjalla betur og ítarlegar um málið ef vilji er til. Þessar athugasemdir snúa m.a. að því sem kallað er greiðslujöfnunarvísitala. Hér er tekinn meginþorrinn af stærstu skuldum alls almennings í landinu og hann færður inn í nýtt umhverfi, nánast á einu bretti, með einni lagasetningu, inn í umhverfi sem heitir greiðslujöfnunarvísitala. Það er ekki minnst á eða gerð tilraun til greiningar á þessari greiðslujöfnunarvísitölu í þessari lagasetningu. Þessi greiðslujöfnunarvísitala er meingölluð, hún er alveg jafngölluð og vísitala neysluverðs sem notuð var til viðmiðunar áður fyrr. Og það er einfaldlega kominn tími til þess, að mínu viti, að svona vinnubrögð séu öðruvísi. Þetta er risavaxið mál fyrir öll heimili í landinu og mun svo sannarlega hjálpa þeim í bráð, það er enginn vafi á því. Ég met það mikils og það er gott mál en það er verið að demba hér skuldum heimila og einstaklinga inn í umhverfi sem er mjög óljóst og í rauninni ómögulegt að segja til um hvernig endar, í rauninni verr, það er erfiðara að segja til um hvernig það endar eftir þessa lagasetningu en fyrir hana. Það eina sem er vitað er að mánaðarlegar afborganir fólks munu lækka um næstu mánaðamót, en allt hitt er enn þá opið. Ég vara einfaldlega við því að fara af stað með lagasetningu með þessum hætti. Það þarf að gera hlutina betur og það þarf að hjálpa heimilunum með öðrum hætti en gert er í þessu frumvarpi. Því miður tókst félags- og tryggingamálanefnd ekki að gera það í þessari atrennu, og ekki félagsmálaráðherra. Vonandi tekst Alþingi næst betur upp með að aðstoða heimilin.

Virðulegi forseti. Ég fagna þessari einróma niðurstöðu sem hér er komin. Það er mikið ánægjuefni að sjá að fulltrúar allra flokka hafa treyst sér til að vinna saman að þessu máli og treyst sér til að styðja það allt til enda. Það lofar mjög góðu um það samstarf sem fram undan er og ég hlakka til starfs þeirrar þverpólitísku nefndar sem við munum nú setja á fót. Það skiptir miklu að við nálgumst þetta erfiða verkefni á þeim forsendum að við ætlum að vinna saman, við ætlum að leita sameiginlega lausna og við ætlum að fylgja þeim eftir alla leið þegar við höfum náð þeim.

Frú forseti. Um leið og ég fagna líka samstöðunni og vinnubrögðunum vil ég taka fram að ég styð þetta mál með fyrirvara. Ég styð málið í trausti þess að hér sé um að ræða fyrsta skrefið í aðgerðum til bjargar skuldsettum heimilum á Íslandi. Ég legg áherslu á að farið verði af festu í það að stíga næstu skref sem lúta að því að taka á himinháum höfuðstól íslenskra lána, koma fasteignamarkaðnum af stað aftur, búa til lánamarkað á Íslandi sem er heilbrigður og í anda þess sem gerist á Norðurlöndum, óverðtryggðan, heilbrigðan lánamarkað. Ég tek undir áhyggjur hv. þm. Þórs Saaris í þessum efnum. Hér er um bráðaaðgerð að ræða. Ég styð hana. Hún kemur til hjálpar íslenskum heimilum en næstu skref þarf að taka. Ég bendi á tillögur Framsóknarflokksins í þeim efnum. Ég vona að væntanlegur starfshópur muni stíga næstu skref hratt og örugglega. Ég styð málið.

Frú forseti. Farið er í gríðarlega flóknar aðgerðir á miklum hraða við óvenjulegar aðstæður. Ég varð afskaplega glaður yfir því hversu mikil sátt var í nefndinni um málið. Í ljósi þess hve vanmáttug staða skuldara er gagnvart fjármálakerfinu í heild sinni lagði ég ríka áherslu á það í nefndinni að stofnaður yrði umboðsmaður skuldara. Þær áherslur náðu inn í verkefnalista starfshópsins sem skilar niðurstöðum í mars 2010 og er það vel þótt ég hefði kosið að tilvist umboðsmanns hefði verið tryggð í sjálfu frumvarpinu og þannig stigið fastar til jarðar í þágu skuldara.

Hæstv. forseti. Ég fagna því að við séum komin þetta langt, þ.e. að hafa náð að fara með málið í gegnum þingið með breiðri samstöðu. Ég tek undir með Þór Saari að það er ekki til fyrirmyndar að vinna mál með þessum hraða. Málið er hins vegar brýnt. Það sem er mikilsverðast er að sú tillaga sem uppi hefur verið hjá mörgum hverjum, m.a. hjá okkur sjálfstæðismönnum, að farið verði í þverpólitískt starf við að leysa skuldavanda heimilanna, er orðin að veruleika. Þess vegna hrósa ég öllum þeim sem komið hafa að málinu og þakka enn og aftur fyrir gott samstarf. Ég segi já.

Virðulegi forseti. Ég fagna því að nú skuli sjá fyrir endann á lagasetningunni þannig að heimilin megi búast við því að greiðslubyrði þeirra lækki um næstu mánaðamót. Hraðinn sem er á málinu endurspeglar það náttúrlega að verið er að reyna að koma aðgerðum í gegn út af þessum tímasetningum. Ég vil hins vegar benda á að ég lít á þetta mál sem fyrsta skref. Þetta tekur á greiðsluvandanum, við eigum eftir að taka á skuldavanda heimilanna. Í framhaldinu býst ég við og á von á að farið verði að tillögum okkar sjálfstæðismanna, eins og hefur verið gert að mörgu leyti í þessu máli, og að næsta skref sé að taka á skuldavandanum. Ég lýsi mig samþykkan málinu.

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um breyting á lögum um nauðungarsölu, nr. 90/1991, með síðari breytingum. Með frumvarpinu er lagt til að heimild sýslumanns til að verða við ósk gerðarþola um að fresta nauðungarsölu á íbúðarhúsnæði verði framlengd til 31. janúar 2010. Með lögum nr. 23/2009 var gerð sú breyting á lögum um nauðungarsölu að gerðarþoli gæti óskað eftir því við sýslumann að frestað yrði nauðungarsölu á fasteign hans fram yfir 31. október 2009 að því tilskildu að um væri að ræða eign þar sem gerðarþoli héldi heimili og hefði skrásett lögheimili enda væri um að ræða húsnæði sem ætlað væri til búsetu samkvæmt ákvæðum skipulags- og byggingarlaga. Var þá jafnframt gert ráð fyrir að ef um væri að ræða kröfur í eigu íslenska ríkisins eða fjármálafyrirtæki í þess eigu aðrar en skattkröfur bæru kröfurnar ekki dráttarvexti á freststímanum. Tilgangurinn með frestinum var að gefa skuldurum kost á að nýta sér þau úrræði sem í boði væru til að koma fjármálum sínum á réttan kjöl, t.d. með samningum við kröfuhafa eða að leita eftir greiðsluaðlögun. Áðan voru til umræðu aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja. Þar var kveðið á um möguleika fyrir lánastofnanir að lækka höfuðstól krafna og heimild þeirra til að taka á vanda skuldara með skipulegum hætti. Í þessu samhengi þykir rétt að framlengja frest nauðungarsölu svo að þeim skuldurum sem nýtt gætu sér þau úrræði sé veittur til þess kostur. Í frumvarpi því sem hér liggur fyrir er því ráðgert að skuldari geti sett fram ósk um að frestað sé ákvörðun um lokasölu á fasteign hans sem uppfylli þau skilyrði að hann haldi þar heimili, hann hafi þar skráð lögheimili sitt og um sé að ræða húsnæði sem ætlað er til búsetu samkvæmt ákvæðum skipulags- og byggingarlaga. Frestunin gerist ekki sjálfkrafa heldur verður gerðarþoli að óska eftir henni, einnig þó svo að eignin hafi áður verið í nauðungarsölufresti. Einungis er um að ræða frestun á lokasölu þannig að mál sem styttra eru komin halda áfram leið sinni í gegnum kerfið þar til kemur að því að taka ákvörðun um lokasölu. Þá munu kröfur ríkisins bera dráttarvexti. Þannig er ekki gert ráð fyrir að framlengt verði eldra ákvæði um að kröfur ríkisins beri ekki dráttarvexti. Virðulegi forseti. Gert er ráð fyrir að þeir sem geti nýtt sér þann tíma sem nú gefst til að koma fjármálum sínum í betri farveg geri það en ekki er gert ráð fyrir að frestur til nauðungarsölu verði framlengdur oftar en í þetta sinn. Virðulegi forseti. Ég legg til að frumvarpinu verði að lokinni þessari umræðu vísað til hv. allsherjarnefndar og 2. umr. Vonast ég eftir því að málið hljóti skjóta afgreiðslu því að ég vil benda á í þessu samhengi að frá því að sýslumaður tekur ákvörðun um lokasölu líða fjórar vikur að sjálfri lokasölunni. Það gefst því ráðrúm, verði frumvarpið að lögum fyrri partinn í nóvember, þ.e. þá ættu lögin að geta náð til lokasölu, þannig að það verði engin lokasala ákveðin eftir 31. janúar og í raun fari þá ekki lokasala fram fyrr en í febrúar eða byrjun mars.

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um þjónustu Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja. Meðflutningsmenn að tillögunni eru flestallir þingmenn Suðurkjördæmis. Tillagan hljóðar þannig: „Alþingi ályktar að fela heilbrigðisráðherra að skipa vinnuhóp sem kanni möguleika á aukinni þjónustu Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja með tilkomu Landeyjahafnar, í því skyni að nýta betur þekkingu starfsmanna, húsnæði og tækjakost stofnunarinnar með samstarfi við önnur sjúkrahús.“ Með tilkomu Landeyjahafnar, sem áætlað er að taka í notkun í júlí 2010, og þeirra samgöngubóta sem henni fylgja er mögulegt að efla og stækka þjónustusvæði Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja. Með tillögu þessari er því lagt til að heilbrigðisráðherra verði falið að skipa vinnuhóp sem kanni sóknarmöguleika stofnunarinnar til þess að nýta betur þekkingu starfsmanna, húsnæði og tækjakost með samstarf við önnur sjúkrahús á landinu í huga. Með slíkri samvinnu væri unnt að tryggja betur öryggi heimamanna og þá grunnþjónustu sem nauðsynleg er vegna landfræðilegrar sérstöðu Vestmannaeyja. Auk þess gæfust möguleikar á aukinni þjónustu við íbúa nágrannasveitarfélaganna og aðra landsmenn í samstarfi við önnur sjúkrahús. Síðustu ár hefur orðið ákveðin þróun í átt að sérhæfingu í heilbrigðisþjónustunni þar sem einstök sjúkrahús hafa sérhæft sig á ákveðnum sviðum og er kjörið að skoða Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja í því samhengi. Flutningsmenn telja könnun á sóknarmöguleikum Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja mjög brýna, sérstaklega á tímum niðurskurðar og hagræðingar, þegar nauðsynlegt er að leita allra leiða til þess að ná fram hagkvæmni og sparnaði, sem og að nýta betur húsnæði, tæki og þá víðtæku þekkingu sem starfsfólk býr yfir. Því telja flutningsmenn nauðsynlegt að vinna við þessa könnun hefjist nú þegar svo að unnt verði að nýta niðurstöðuna til aukinnar þjónustu og hagræðingar sem allra fyrst. Landfræðileg sérstaða Vestmannaeyja og veðurfarslegar aðstæður gera það að verkum að nauðsynleg grunnþjónusta verður að vera á svæðinu. Á Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja fer fram mikil og fjölbreytt starfsemi. Tækjakostur, húsnæði og þekking starfsfólks bjóða upp á meiri nýtingu en nú er. Í þeim hremmingum sem þjóðfélagið gengur í gegnum núna er nauðsynlegt að leita allra leiða til þess að hagræða sem mest og ekki væri verra að bæta þjónustuna á sama tíma. Með tilkomu Bakkafjöru um mitt ár 2010 opnast möguleiki á að auka og tryggja þjónustu bæði við heimamenn og íbúa nágrannasveitarfélaganna kjósi þeir að nýta sér hana. Eins og fram kemur í greinargerðinni sem fylgir tillögunni og ég las upp áðan hefur ákveðin þróun átt sér stað í sérhæfingu í heilbrigðisþjónustunni. Ég hef rætt við ýmsa starfsmenn Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja og eru þau öll sammála um að stofnunin geti tekið að sér fleiri verkefni en nú er sinnt. Á heimasíðu heilbrigðisstofnunarinnar eru greinargóðar upplýsingar um það sem stofnunin býður upp á. Þar starfa eftirfarandi læknar: Lyflæknir, skurðlæknir og svæfingalæknir á sólarhringsvöktum sem einnig er hluti af neyðarteymi sjúkrahússins. Þessir starfsmenn ásamt skurðhjúkrunarfræðingi eru kallaðir út þegar um bráðatilvik er að ræða á heilsugæslunni, sjúkradeild eða skurðstofu. Fjórir heilsugæslulæknar starfa á stofnuninni og sinnir einn læknir vakt utan dagvinnutíma. Sjúkradeildin er blönduð með 35 rúmum. 18 þeirra tilheyra öldrunarsviði og 4 af þeim eru hvíldarrúm. Á hand-, lyf- og bráðasviði eru 17 rúm. Á sjúkradeild fer fram almenn lyflækninga-, handlækninga- og endurhæfingarþjónusta. Bráðaþjónusta er allan sólarhringinn auk þess sem sængurkonum og nýburum er sinnt. Þá fer fram kennsla sjúkraliðanema í verknámi þar sem lögð er áhersla á verkfærni og þjálfun á landsbyggðarsjúkrahúsi sem þarf að geta tekið á móti fjölbreyttum sjúklingahópi. Sjúkradeildin starfrækir dagdeild þar sem fram fer lyfjagjöf vegna krabbameinsmeðferðar, bólgusjúkdóma, sýklalyfja, járngjafar, blóðgjafar o.fl. Deildin er vel tækjum búin og aðstaða sjúklinga góð, þökk sé velunnurum sjúkrahússins sem gefið hafa tæki og húsgögn til deildarinnar. Á skurðdeildinni eru gerðar um það bil 400 aðgerðir á ári. Þær eru framkvæmdar af skurðlækni sjúkrahússins og gestasérfræðingum svo sem háls-, nef- og eyrnalæknum og bæklunarsérfræðingum. Sem dæmi um aðgerðir má nefna gallblöðruaðgerðir, kviðslitaaðgerðir og æðahnútaaðgerðir, þvagfæraaðgerðir, blöðruspeglanir, ófrjósemisaðgerðir, brotaaðgerðir og neglingar, slysaaðgerðir, háls-, nef- og eyrnaaðgerðir, kirtlatökur, kviðarholsspeglanir, keisaraskurði og bráðaaðgerðir vegna fæðinga auk verkjameðferðar vegna slysa og langvarandi veikinda. Á stofnuninni fara fram svefnrannsóknir, hjartaþols- og áreynslupróf, mæðra- og barnavernd, starfandi er hjartateymi sem gerir áhættumat og sinnir forvörnum. Göngudeild fyrir sykursjúka er einnig starfrækt. Starfandi sjúkraþjálfarar eru nú fimm en auk þess búa í sveitarfélaginu a.m.k. tveir iðjuþjálfar og þrír aðrir eru í námi. Sjúkraþjálfarar sinna þjónustu og ráðgjöf til heilsueflingar bæði fyrir inniliggjandi sjúklinga og göngudeildarþjónustu. Sérhæfð endurhæfing er fyrir hjarta- og lungnasjúklinga, leikfimi fyrir gigtarsjúklinga og vatnsleikfimi fyrir ýmsa hópa í Sundlaug Vestmannaeyja. Í sjúkraþjálfun fer fram öflug þjálfun og almenn endurhæfing vegna ýmissa veikinda. Geisladeild er starfrækt á heilbrigðisstofnuninni, þar vinna tveir geislafræðingar sem sjá um almennar beinamyndatökur, lungnamyndir og aðrar röntgenrannsóknir. Sneiðmyndatæki var gefið til sjúkrahússins nýverið og er það vel nýtt. Allur úrlestur sneiðmynda fer fram í Reykjavík. Ágætlega búin rannsóknardeild sér um allar almennar blóð- og meinefnafræðirannsóknir, sýklarannsóknir o.fl. Þau sýni sem ekki er hægt að mæla í Eyjum eru send á rannsóknardeildir Landspítalans við Hringbraut. Eins og heyra má af upptalningu minni er Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja ágætlega tækjum búin og starfsemi þar mikil. Stofnunin þarf að geta sinnt margvíslegum verkefnum því að alls er óvíst að flugfært sé frá Eyjum þegar slys eða sjúkdóma ber að höndum. Tilkoma lyfjablöndunartækis, sneiðmyndatækis og komur gestasérfræðinga hefur sparað heilbrigðiskerfinu í formi ferðakostnaðar, auk þess sem þetta er mikill sparnaður fyrir atvinnulífið og íbúa byggðarlagsins. Með þann tækjakost sem að framan greinir, húsnæði og þekkingu, er hægt að þjónusta mun fleiri en íbúa Vestmannaeyjabæjar. Þá opnast líka möguleikar á að sérhæfa sjúkrahúsið og hafa verið nefnd sem dæmi gallblöðruaðgerðir og endurhæfing ýmiss konar. Það er verðugt verk að kanna til hlítar, ekki hvort heldur hvernig hægt er að nýta betur þjónustu Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja í ljósi kröfu um hagræðingu og þeirra samgöngubóta sem verða við tilkomu hafnar í Landeyjum og tryggja þannig örugga og öfluga þjónustu við Vestmannaeyinga, hagræði í heilbrigðiskerfinu og að auka þjónustu við aðra landsmenn. Ég vænti þess að þingmenn samþykki þessa þingsályktunartillögu og hvet heilbrigðisráðherra, þegar samþykki liggur fyrir, að bregðast skjótt við, skipa fljótt og vel í starfshópinn og gera kröfu um að niðurstaðan liggi fyrir eins fljótt og hægt er.

Hæstv. forseti. Ég vil þakka hv. þm. Guðrúnu Erlingsdóttur fyrir framsöguna en ég er einn af meðflutningsmönnum þessarar þingsályktunartillögu. Eins og allir vita er heilbrigðisþjónusta gríðarlegt grundvallaratriði í allri samfélagsgerðinni og ekki síst þar sem landfræðilegar aðstæður eru með þeim hætti sem þær eru í Vestmannaeyjum. Það er gríðarlega mikilvægt fyrir samfélagið að við nýtum þessar stofnanir vel og þá sérþekkingu sem þar er. Tækifærin sem við fáum, landsmenn allir, við miklar samgöngubætur tengjast þessu að því leyti að nú er í byggingu og er risin Landeyjahöfn sem kemur til með að vera gríðarleg samgöngubót fyrir Eyjamenn og við þá miklu samgöngubót opnast mikil og ný tækifæri. Eitt af þeim er að nýta betur þær stofnanir og þá þjónustu sem er í Vestmannaeyjum. Þar má skoða bæði Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja og aðrar opinberar stofnanir og síðast en ekki síst íþróttafélögin, þau miklu íþróttamannvirki sem eru í Eyjum. Virðulegi forseti. Það má segja að með tilkomu Landeyjahafnar opnist á möguleika fyrir útrás þjónustu úr Vestmannaeyjum. Markaðssetning á þeirri þjónustu beinist ekki eingöngu að þeim sem eru rétt hinum megin við hornið, þ.e. Rangæingum, heldur landinu öllu og ekki síst heimsbyggðinni allri. Þarna eru mikil sóknarfæri sem við skulum nýta okkur og það er gríðarlega mikilvægt að við séum vel undirbúin þegar höfnin verður tekin í notkun í júní á næsta ári. Stýrihópur um Landeyjahöfn sinnir þessu verkefni og heldur utan um byggingu hafnarinnar og allar framkvæmdir þar. Stýrihópurinn hefur unnið mikið verk á undanförnum árum og er enn að störfum og kemur til með að fara í skoðunarferð um hafnarsvæðið í næstu viku og það er í rauninni undravert hversu vel verkið allt saman hefur gengið. Ég tel að við sem hér sitjum þurfum að vera vel meðvituð um þá kosti sem þarna koma og opnast og nýta þau tækifæri og grípa þau sem þarna eru. Virðulegi forseti. Ég vonast til þess að þingsályktunartillagan fái stuðning í þinginu vegna þess að það er mikilvægt að við horfum aðeins fram í tímann, að við undirbúum okkur og við grípum öll tækifæri sem eiga að stuðla að því að styrkja þjónustu á landsbyggðinni og gera þær einingar sem þar eru, t.d. í heilbrigðisþjónustunni, sterkari, tryggja þær og festa þær í sessi. Það er mikill mannauður í þessum stofnunum og sérstaklega í þeirri stofnun sem hér um ræðir, Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja, og á þeim kostum skulum við byggja. Það er einn af okkar helstu styrkleikum hvað við eigum gott og vel menntað fólk og við skulum nota þennan hornstein sem góðan grunn að þeirri framtíð sem við ætlum að byggja hér á landi og ekki síst til að tengja betur land og Vestmannaeyjar.

Virðulegi forseti. Ég tek heils hugar undir allt sem hv. þm. Unnur Brá Konráðsdóttir sagði og þó svo ég hafi verið með þingsályktunartillögu um sjúkrahúsið þá eru eins og hv. þingmaður benti á ýmsar aðrar stofnanir sem hægt er að nýta betur og væntanlega öfugt, þ.e. að ýmsar stofnanir nær okkur getum við nýtt mun betur en verið hefur. Ég hlakka bara til þegar Landeyjahöfn kemst í gagnið og við getum farið að nýta þær betur.

Hæstv. forseti. Ég þakka hv. þm. Guðrúnu Erlingsdóttur fyrir andsvarið sem var í rauninni meðsvar sem samkvæmt nýjustu túlkunarreglum hæstv. forseta eða þeim túlkunarreglum sem eiga að vera í gildi er kannski ekki sérstaklega það sem við eigum að vera að gera. Engu að síður, af því að við erum komin á þennan stað, þá er að sjálfsögðu mikils um vert að það sé samstaða um þetta stóra verkefni og það sé samstaða um að við séum ekki hrædd við svona tækifæri. Það örlar oft á því að þegar menn eru farnir að tala um samstarf og horfa til stærri svæða þá verður hálfgerð hræðsla um að einhver ætli að fara að taka eitthvað frá öðrum. En við verðum að láta af þeim hugsunarhætti og horfa kannski frekar til þess að við séum bæði að styrkja þjónustuna og eins hugsanlega að grípa einhver tækifæri sem ekki er verið að nýta akkúrat eins og staðan er í dag. Sérstaðan er mikil á þessu landsvæði, í Vestmannaeyjum, og innan heilbrigðisþjónustunnar er mikil þörf og mikil krafa um hagræðingu og niðurskurð í einhverjum tilfellum og við verðum einfaldlega að horfa á það verkefni sem er á borðinu. Það er harður vetur fram undan, það verður niðurskurður. Það þarf að hagræða í opinberum rekstri og það besta sem við getum gert er að nýta þær stofnanir sem við eigum og horfa á sérstöðu þeirra og þeirra helstu styrkleika og keyra á þeim. Og hver veit nema á endanum komi það þannig út að verkefnin komi til með að aukast og kostnaðarþátttaka þjónustuþeganna sem hugsanlega gætu komið utan frá komi til með að færa stærri þætti inn í rekstur þessara stofnana. Hæstv. forseti. Að lokum vil ég ítreka hversu mikilvægt það er að við séum samstiga um þessi mál, við sem sitjum á þingi. Ég persónulega mun alla vega minnast dagsins í dag sem dags mikillar samstöðu í þinginu, það hafa gerst undraverð tíðindi hérna í dag varðandi skuldamál heimilanna og ég vona að sá andi komi til með að fylgja okkur a.m.k. út þennan vetur.

Hæstv. forseti. Ég vil þakka hv. þm. Guðrúnu Erlingsdóttur fyrir þessa þingsályktunartillögu um þjónustu Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja. Þar leggur hv. þingmaður til að kannaður verði möguleiki á aukinni þjónustu Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja með tilkomu Landeyjahafnar, sem er nú á byggingarstigi, í því skyni að nýta betur þekkingu starfsmanna, húsnæði og tækjakost stofnunarinnar með samstarfi við önnur sjúkrahús. Ég tel að það sé tímabært að horfa fram á veginn og sérstaklega með tilliti til þess að við verðum, hvort sem það er í dag eða til framtíðar, að standa vörð um nærþjónustuna í Vestmannaeyjum. Þó svo að við fáum Landeyjahöfn þá verða válynd veður og það hafa orðið eldgos og það er ekki hægt að treysta á að hægt sé að fara annaðhvort flugleiðina eða sjóleiðina í land. Þar fyrir utan og miðað við þann fjölda sem býr í Vestmannaeyjum, og vonandi mun sá íbúafjöldi aukast, þá er mjög skynsamlegt að standa frekar vörð um og efla nærþjónustuna þannig að heilsugæslan og sjúkrahúsþjónustan verði fyrst og fremst til að auka og bæta þjónustu við heimamenn, að tryggð sé almenn sjúkrahúsþjónusta og sérþjónusta verði aukin með því að sérfræðilæknar og aðrir komi út í Eyjar en að Eyjamenn þurfi ekki að fara suður til að sækja sérfræðiþjónustu sem krefst ekki hátækniþjónustu eða allra sérhæfðustu þjónustunnar. Í því umhverfi sem við búum við í dag hvað varðar möguleika á samskiptum í gegnum tölvur, rafræn samskipti eins og rafrænar sjúkraskrár, rafræna miðlun, þá verðum við að horfa á mannauðinn á hverjum stað og möguleikana til þess að þjóna út fyrir viðkomandi svæði. Við höfum verið allt of bundin við staðbundna þjónustu, því að það er svo sérstakt með rafrænu samskiptin að þau ganga jú í báðar áttir og þegar við notum tölvuhugbúnaðinn eða tökum upp símann þá höfum við ekki hugmynd um hvar sá mótaðili er eða mótaldið sem svarar okkur er statt á landinu og það skiptir heldur ekki máli. Við þurfum að losna úr þeim fjötrum sem hafa orðið til þess að allt of mikil þjónusta og störf hafa farið á suðvesturhornið og sogað til sín kraftana þangað í staðinn fyrir að horfa á möguleikana á að dreifa þeim. Fyrst og fremst vil ég hvetja til þess að staðinn verði vörður um heilbrigðisþjónustuna í Vestmannaeyjum, að þar sé mjög öflug slysamóttaka og viðbrögð við bráðasjúkdómum. Þegar við horfum á allar þær sparnaðarleiðir sem við þurfum að skoða mjög vandlega í heilbrigðisþjónustunni sem og annars staðar, sem óneitanlega verður til þess að það fer fram núna ákveðin uppstokkun í heilbrigðisþjónustunni, þá verði ekki farin gamla leiðin að horfa á þá miðlægu sókn sem alltaf hefur verið að flytja sérfræðiþjónustuna eða fara í aðgerðir sem hafa stuðlað að því að sérfræðiþjónustan hefur farið á suðvesturhornið heldur verði frekar horft á hvert svæði fyrir sig og þar með Vestmannaeyjar til að styrkja sérfræðiþjónustuna svæðisbundið þannig að við horfum fyrst og fremst á nærþjónustuna. Og þar sem bæði fagþekking og húsakostur er til að taka við meiri umframþjónustu en er í dag þá á að sjálfsögðu að horfa á Vestmannaeyjar með það í huga í þessari uppstokkun að þar geti verið umframþjónusta og þá sérhæfð þjónusta þar sem skiptir kannski ekki máli eða er mikið dagaspursmál hvenær fólk kemst að, að horft sé til þess hvað varðar sérhæfingu líka. Ég tek hjartanlega undir þá tillögu að Vestmannaeyjar og Heilbrigðisstofnun Vestmannaeyja gleymist ekki í þessari framtíðarsýn og mér verður hugsað til fæðingarþjónustunnar sem er m.a. það sem ég tel að við verðum að standa vörð um og tryggja þegar ég tala um að það eigi fyrst og fremst að tryggja nærþjónustuna, heimaþjónustuna, að við horfum ekki fram á tillögur sem lúta að því að allar fæðingar í Vestmannaeyjum verði m.a. fluttar upp á land. Að sjálfsögðu á að horfa á dreifingu sérhæfingu með allar stofnanir í huga.

Virðulegi forseti. Mér rennur blóðið til skyldunnar að taka til máls við flutning á þessari þingsályktunartillögu um þjónustu Heilbrigðisstofnunar Vestmannaeyja. Þar sem ég er fædd og uppalin í Vestmannaeyjum get ég ekki annað en komið hér og tekið heils hugar undir þetta. Þetta er stórglæsileg tillaga og ég vona að þingheimur taki henni vel og ég sjái hana verða að veruleika. Það má kannski nefna að ef ekki væri fyrir Heilbrigðisstofnun í Vestmannaeyjum þá efast ég um að ég eða frumburður minn værum í dag á þeim stöðum sem við erum. Og það verður að skoða að það getur orðið einangrun í Vestmannaeyjum bæði vegna ófærðar á flugi og sjó þó að ég geri mér fullar vonir um að með tilkomu Landeyjahafnar muni þær aðstæður breytast mjög. Það er mjög gott sem hv. þingmenn hafa sagt á undan mér að þetta opnar möguleika einmitt í báðar áttir, ekki bara fyrir Vestmannaeyinga heldur líka fyrir þá sem eru uppi á landi að nýta sér þjónustu stofnana, menntastofnana, heilbrigðisstofnana, opinberra stofnana sem staðsettar eru í Eyjum því það er ansi stutt á milli Landeyja og Vestmannaeyja. Af því að við höfum verið að ræða fjárlagafrumvarpið og það er mikill niðurskurður fram undan, og ég veit að hv. þm. Siv Friðleifsdóttir er búin að biðja um utandagskrárumræðu um forgangsröðun í heilbrigðisþjónustu, þá finnst mér skipta gríðarlega miklu máli þegar verið er að skera niður að við horfum til stofnana út um landið. Ég vil kalla þetta hálfgerða sársaukastiku, sumar milljónir eru dýrari en aðrar. Mig langar að nefna að þar sem ég bý í dag og nýt þjónustu heilbrigðisstofnunar á Patreksfirði að miðað við þær tillögur sem liggja á borðinu í dag þá stefnir allt í að hún verði hreinlega þvinguð í sameiningu við heilbrigðisstofnun á Ísafirði. Þá hef ég einmitt notað það sem dæmi að það sé styttra fyrir mig að sækja þjónustu í mína gömlu góðu heimahaga á heilbrigðisstofnun í Vestmannaeyjum heldur en að fara til Ísafjarðar, því að frá þeim stað þar sem ég bý í dag þá er jafnlangt og frá Vík í Mýrdal til Ísafjarðar yfir vetrartímann. Ég vil því biðja hv. þingmenn sem hér eru staddir í salnum að halda því til haga þar sem ég mun ekki, alla vega eins og staðan er í dag, geta fylgt þessu máli eftir inni í nefnd og við síðari umr. Mig langaði aðeins, eins og ég sagði í upphafi, til að koma hér upp og lýsa yfir stuðningi mínum við þessa tillögu og biðja ykkur um að fara með þessi orð mín inn í nefndarstörfin. Ég óska ykkur góðrar helgar.

Frú forseti. Hér er ekki hægt að veita nein andsvör vegna þess að hér eru allir sammála um það sem fram fer og er það bara ánægjulegt og gleðilegt. Ég þakka sérstaklega hv. þm. Eyrúnu Ingibjörgu Sigþórsdóttur fyrir hlý orð og einnig hv. þm. Þuríði Backman. Eins og fram hefur komið virðist þessi tillaga njóta stuðnings alla vega þeirra þingmanna sem eru í salnum. Þetta er síðasti dagur minn á þingi í bili alla vega þannig að ég verð að treysta því að þessu máli verði vel tekið í nefnd og síðan þegar það kemur í þingsal og til atkvæðagreiðslu. Mig langar að taka undir það sem hv. þm. Þuríður Backman talaði um, að tryggja nærþjónustuna og fara að hugsa hlutina á nýjan hátt. Megintilgangurinn með tillögu minni var auðvitað að tryggja öryggi Eyjabúa, að auka þjónustuna og koma inn nýrri hugsun, og ég tel að verði þessi tillaga samþykkt verði það fordæmi og því haldið áfram.