Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í þessari till. hv. þm. er breyting þess efnis, að það sé ekki hægt að takmarka lagagrein með reglugerð. Reglugerðir geta ekki takmarkað lög og það er sjálfgert að segja nei.



Herra forseti. Alþingi er löggjafarvald, en ekki framkvæmdavald. Það er að sjálfsögðu ekki heimilt að takmarka lög með reglugerðum. Ef lög eru takmörkuð annaðhvort með reglugerð eða framkvæmd hljóta menn að geta fengið leiðréttingar sinna mála fyrir þar til gerðum yfirvöldum, sem eru í þessu tilfelli í fyrsta lagi ríkisskattanefnd og síðan dómstólar. Ég segi því nei.



Herra forseti. Ég lýsi vonbrigðum yfir því, að formaður Verkamannasambands Íslands skuli ekki hafa þrek til þess að standa með sínum umbjóðendum. Ég lýsi jafnframt vonbrigðum mínum yfir því, að formaður fjh.- og viðskn. skuli ekki hafa smekk fyrir því, að betur fer á því að lög Alþingis séu afdráttarlaus en að skattborgararnir þurfi að standa í löngum biðröðum fyrir framan dyr ríkiskattanefndar og Hæstaréttar. Ég segi já.



Herra forseti. Mér finnst undarlegt ef framkvæmdavaldið telur að það geti með reglugerð þrengt verksvið laga. Ég fæ ekki séð, að það fái staðist, og segi já.



Herra forseti. Þess eru mörg dæmi, að rn. takmarki lög með reglugerðum. Það er hægt að nefna um það fjölmörg dæmi og það dæmi, sem er t. d. hvað efst í mínum huga, er dæmi um það að menntmrn. takmarkaði á sínum tíma með reglugerð þá heimild, sem var í grunnskólalögum að ríkissjóður endurgreiddi hluta af tannlækningakostnaði skólabarna, með því að gefa út reglugerð þar sem sagði að sú endurgreiðsla skyldi þó vera takmörkuð við tiltekna upphæð sem svaraði því að borað væri í eina tönn. Vegna þess að slík dæmi eru fjölmörg finnst mér full ástæða til þess að setja ákvæði í lög eins og hér um ræðir og segi já.



Herra forseti. Fyrirtæki í landinu njóta margvíslegra skattfríðinda og meðal þeirra fríðinda, sem þau njóta, þau sem rekin eru í félagsformi, er að þau mega draga 25% frá tekjum, áður en skattur er á lagður, og leggja fé í varasjóð. Hér er gerð till. um samsvarandi heimild. En ég vek á því athygli, að gert er ráð fyrir í þessari till. að þessi 25% frádráttur komi til viðbótar við þau hlunnindi sem fyrir eru, og þóttu þó mörgum þau ærin fyrir. Ég segi nei.



Herra forseti. Fulltrúar Sjálfstfl. í fjh.- og viðskn. eru þeirrar skoðunar, að 50% flýtifyrningarákvæði 44. gr. skattalaganna hefðu átt að standa óbreytt. Í frv. ríkisstj. er lagt til að því verði breytt í 40% og sérstök flýtifyrning, 4%, í staðinn heimiluð undir sérstökum kringumstæðum. Í fjh.- og viðskn. náðist samkomulag um þá breytingu á 14. gr. frv., sem flutt er á þskj. 830, að hækka fjögur prósentin í sex. Sú er enn skoðun okkar sjálfstæðismanna, að 50% ákvæðið eigi að vera óbreytt. En til þess að forðast misskilning og þá um leið viðhalda þeirri samstöðu, sem varð í nefndinni, er 3. till. á þskj. 840 dregin til baka.



Herra forseti. Í 17. gr. stjfrv. er ráð fyrir því gert, að heildarfjárhæð fyrninga verði lækkuð um allt að 1/10 hluta ef hreinar tekjur af rekstrinum ná ekki a. m. k. 5% af heildartekjum, til þess að tryggja að sem allra flest fyrirtæki taki nokkurn þátt í sameiginlegum þörfum landsmanna með greiðslu tekjuskatts. Ég er ósáttur við að þessi grein skuli vera felld niður úr frv., en miðað við þá samstöðu, sem tekist hefur í fjh.- og viðskn. um afgreiðslu þessa máls, greiði ég ekki atkv.



Herra forseti. Það mun hafa legið ljóst fyrir, að tekist hafði samkomulag milli hæstv. fjmrh. og einhverra annarra í ríkisstj. um að láta vera samferða niðurfellingu 59. gr. og þá breytingu sem hér er lögð til, en fjh.- og viðskn. deildarinnar leggur nú til að hvort tveggja verði fellt út úr frv. hæstv. ráðh. Ég vil aðeins taka það fram, að allir þeir, sem komu á fund fjh.- og viðskn. Nd. og fjölluðu um þessa grein, voru sammála um að hún væri rugl frá upphafi til enda. Ég segi já.



Herra forseti. Í trausti þess, að samþykkt þessarar brtt. við 59. gr. gildandi skattalaga, tryggi þær endurbætur í réttlætisátt sem að var stefnt með setningu laganna upphaflega, en brengluðust í stórgallaðri framkvæmd, með því einnig að niðurfelling 59. gr. mundi hlutaðeigandi skattgreiðendum í óhag að því er varðar 10% launafrádrátt og loks með áskorun til hæstv. fjmrh. um að samræmd verði svo við verði unað framkvæmd skattalaga í hinum ýmsu skattumdæmum landsins, þ. e. að skattstjórar landsins verði ekki alveg eins lausbeislaðir og þeir hafa verið hingað til, - með svofelldri aths. greiði ég þessari brtt. atkv. og segi já.



Herra forseti. Við þessa atkvgr. þykir mér rétt að minna á afstöðu mína til þessarar greinar hér á Alþingi fyrr á þessum vetri, þegar ég lagði til brottfall 59. gr. úr skattalögunum, en ákvæði hennar hnigu að því að skattstjóra væri skylt að reikna mönnum skatt af tekjum enda þótt þær hefðu aldrei myndast. Með þeirri brtt., sem nú eru greidd atkv. um, er horfið frá því vanhugsaða ákvæði. Önnur atriði, sem komin voru inn í frv. ríkisstj. eins og það var lagt fyrir Alþingi, hafa verið leiðrétt, svo sem 10% frádráttarreglan sem notast nú einstaklingum sem starfa við sjálfstæða starfsemi, ákvæðið um skertar fyrningar er fellt brott og ef skattstjóri ákvarðar elli- eða örorkulífeyrisþega laun skal þess gætt að tap myndist ekki við það á rekstri hans, og gagnvart öðrum sjálfstæðum smáatvinnurekendum má slík launafærsla ekki mynda tap sem er meira en nemur samanlögðum almennum fyrningum samkv. 38. gr. og gjaldfærslu samkv. 53. gr. Þótt ekki hafi fengist fram breytingar svo sem ég hefði kosið og gert till. um gengur þessi endurskoðun þó í rétta átt og ákvæði 59. gr., eins og hún er nú ákveðin, munu ekki ganga svo í berhögg við réttlætiskennd skattaðila sem fyrri ákvæði greinarinnar gerðu. En ekki hefur fengist fram full leiðrétting, það er víst og rétt. En með því að nokkuð hefur áunnist að þessu sinni og ætla má að síðar megi taka málið upp til frekari leiðréttingar mun ég ekki spilla þeim árangri, sem fengist hefur, með neikvæðri afstöðu minni. Ég greiði ekki atkvæði.



Herra forseti. Með skírskotun til grg. hv. 2. þm. Suðurl. um þessa till. greiði ég ekki atkvæði.



Herra forseti. Ég vil vekja athygli á því, að hæstv. ráðherrar Sjálfstfl. í stjórninni hafa loksins skoðun. Ég segi já.



Herra forseti. 59. gr. laganna var óhæf. Sú grein, sem hér er verið að samþykkja, er gjörbreytt. Ég vona að sú lagfæring, sem á henni er orðin, sé nægileg. Komi hins vegar í ljós að brögð verði að því, að lagt sé á tekjur sem menn sannanlega ekki hafa, þá verður auðvitað að brjóta lögin upp að nýju. Ég treysti því, að hæstv. fjmrh. fylgist með því, að skattstjórar fari eftir anda laganna og einnig að samræmis sé gætt. Ég tei, að hv. fjh.- og viðskn. þessarar deildar eigi þakkir skildar fyrir að hafa numið afleita agnúa af þessu frv., og segi því já.



Herra forseti. Það hefur þegar verið samþykkt hér till. um að hafa annan hátt á útgáfu skattskrár en ákveðið var með lögum á síðasta þingi. Þá var ákveðið að haga útgáfu skattskrár með þeim hætti að hún væri ekki gefin út fyrr en að loknum kærufresti. Ég er þeirrar skoðunar, að það hafi verið mjög heppilegt að skattskráin var ekki gefin út á s. l. ári þó að meiningin væri að hún kæmi út í nóvember. Hún er að vísu ekki komin út enn, en lögin gerðu ráð fyrir að sá háttur yrði hafður á. Í þeirri skattskrá hefði verið svo mikið af villum að hún hefði gefið mjög villandi upplýsingar um skatta manna í landinu. Ég er mótfallinn því, að gefnar séu út mjög villandi upplýsingar um skatta aðila. Ég óttast að svo verði einnig á þessu ári, vegna þess hversu síðbúnar þessar breytingar eru, að mjög mikið af villum verði í slíkri skattskrá þannig að hún muni gefa villandi mynd. Nú hefur þegar verið samþykkt breyting þess efnis, að skattskrá skuli í reynd gefin út tvívegis, þ. e. fyrst eftir álagningu og síðan endurskoðuð að loknum kærufresti. Með ákvæði til bráðabirgða er þó ákveðið að það skuli ekki gert í ár vegna þessara aðstæðna. Ég hefði talið heppilegra að bíða með að gera slíka breytingu sem þessa þar til reynsla fengist af skattaálagningu nú í sumar. En þar sem þessi brtt. við ákvæði til bráðabirgða gerir ráð fyrir að þetta ákvæði taki ekki gildi fyrr en á næsta ári segi ég já.



Herra forseti. Það ákvæði, sem samþykkt hefur verið á þessu þskj. til breytingar á gildandi skattalögum, breytir engu um útgáfu skattskrár. Skattskrá kemur út eftir sem áður þá fyrst þegar öllum úrskurðum kærumála er lokið. Þau ákvæði, sem hér hafa verið samþykkt, eru einvörðungu á þá lund, að þegar álagning hefur farið fram mun álagningarskrá verða lögð fram af hálfu skattstjóra, og þeir fá sjálfir að haga því til hvernig svo sem þeir gera grein fyrir þeirri álagningu. Ég segi já.