Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (HSteins): Það er rjett hjá hæstv.forsrh. (JÞ), að skrifstofunni hefir skotist yfir að láta útbýta frv. það snemma, að ekki þyrfti að leita afbrigða um að taka það fyrir í dag. Hinsvegar vænti jeg, að það komi ekki að sök eða verði til þess að tefja málið, og leyfi mjer þá að bera það upp, hvort afbrigði skuli leyfð eða ekki.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Frv. þetta er upphaflega borið fram af hv.fjhn.Nd.Háttv. þdm. eru nú kunnar orðnar ástæðurnar fyrir því, að það er fram komið, af umr. þeim, sem staðið hafa um málið í háttv.Nd. Sje jeg því ekki ástæðu til að hafa þessi orð fleiri nú að þessu sinni, en mælist til, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til hv.fjhn.

Jón Baldvinsson Jeg get slept því að ræða um málið nú við 1. umr. þess. En jeg get ekki látið hjá líða að lýsa nú þegar yfir óánægju minni út af þeirri launung og því pukri, sem átt hefir sjer stað í allri meðferð málsins, og það frá fyrstu tíð. Hæstv. stjórn hefir varist allra svara um hinn eiginlega kjarna málsins, þrátt fyrir það, þó óskað hafi verið eftir frekari upplýsingum. Þegar um það er að ræða erlendis að taka ný lán, þá er venjan, að slíkt mál sje rætt opinberlega í blöðum og frá öllu því skýrt, sem þýðingu hefir í málinu. Þessi hula og launung, sem hvílir yfir þessu máli, er aðeins til að koma á stað tortrygni gagnvart þeim stofnunum, sem að þessu standa. Almenningur hugsar sem svo, að úr því ekki eru gefnar sjálfsagðar upplýsingar af hálfu hæstv. stjórnar, þá hljóti eitthvað óttalegt að liggja hjer á bak við. Hæstv. stjórn hefir því farist mjög óviturlega um meðferð málsins og gert það óttalegra í augum fólksins en þörf er á. Jeg minnist þess nú, að þegar Danir tóku sitt stóra miljónalán til þess að sameina skuldir sínar, þá var þetta mál rætt í blöðum þeirra, og þá frá öllum hliðum, t. d. hvað lánið þyrfti að vera stórt, hvert gagn það mundi vinna, vaxtakjör lánsins o. fl., o. fl., sem gert var til þess að mönnum yrði ljóst, um hvað væri að ræða. Afleiðingin varð líka sú, að málið fór svo að segja umræðulaust gegnum þingið, og var það þakkað því, að búið var að ræða það svo rækilega í blöðunum, og auðvelt var fyrir þm. að taka afstöðu um það. En þó að þetta mál sje enn með öllu óupplýst, þá mun jeg ljá því atkv. til 2. umr. og nefndar, í þeirri von, að af því verði hjúpuð sú launung, sem yfir því hvílir. Annars er það ekki rjett, að frv. þetta sje borið fram af fjhn.Nd. Hún kom að vísu með frv., en því var breytt svo í meðferð hv. deildar, að það má miklu fremur segja algerlega um nýtt frv. að ræða, sem hæstv.forsrh. (JÞ) er flm. að, en um þetta gefst eflaust tækifæri til að ræða síðar, og get jeg því látið máli mínu lokið nú.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Jeg þarf ekki að svara hv. 5. landsk. (JBald) öðru en því, að jeg er reiðubúinn að ræða þessa hlið málsins við hv.fjhn. og aðra hv.þm., ef þeir óska þess.

Jónas Jónsson Jeg ætla að gera grein fyrir atkvæði mínu, og hún er sú, að jeg mun fylgja frv. þessu til nefndar, en þar með er engu heitið um það, hvort jeg fylgi máli þessu áfram. Úr því að jeg kvaddi mjer hljóðs, þá eru það aðallega tvær spurningar, sem jeg vildi beina til hæstv.forsrh. viðvíkjandi vinnutilhögun hans um þetta mál. Í fyrsta lagi vildi jeg spyrja, hvort hann vildi ekki skýra málið, svo að það lægi ljóst fyrir, og þar með láta hverfa launung þá, sem hvílt hefir yfir þessu máli í allri meðferð hans á því. Jeg er fyllilega sammála hv. 5. landsk. (JBald) um það, að það sje best fyrir alla parta, að hæstv. stjórn dragi nú ekki lengur að skýra opinberlega frá því, hvað meint sje eiginlega með þessari lántöku. Það er talað um, að lánið eigi að vera 9 miljónir, en þó veit enginn, hvað satt er í því, og svo á að taka annað lán síðar í vor. Alt þetta er nauðsynlegt að upplýsa, enda á deildin heimting á því áður en hún segir sitt síðasta orð um málið. Þá er hin spurningin, að þar sem hæstv.forsrh. ætlast til, að helgidagavinna sje lögð í það að athuga frv., hvort hann búist við því sjálfur að leggja á sig að gefa nefndinni þær upplýsingar, er hún óskar, á helgidegi, og hvort hann jafnhliða veiti nefndinni það vald, að hún geti kvatt bankastjóra beggja bankanna á fund sinn. Jeg legg mikla áherslu á þetta, að bankastjórarnir komi til viðtals við nefndina og skýri henni frá, hvaða nauðsyn beri til að taka þetta nýja miljónalán. Ætla jeg svo að bíða átekta um það, hvernig hæstv.forsrh. svarar þessum spurningum.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Jeg hefi engu við að bæta það, sem jeg sagði. Þangað til hv. formaður fjhn. kallar mig á fund nefndarinnar, tel jeg ekki skyldu mína að gefa frekari upplýsingar. En þegar hann kveður mig til viðtals, þá mun jeg gegna.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Það er langt frá því, að jeg neiti að mæta til viðtals við nefndina á helgidegi eða neiti að gefa upplýsingar um málið. Jeg tók það einmitt fram í svari mínu til hv. 5. landsk. (JBald), út frá því sem hann sagði, að jeg væri einnig fús á að ræða þá hlið málsins við hv.fjhn.