Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Viðskmrh. (Eysteinn Jónsson): Ég verð að biðja d. afsökunar á því, að ég var ekki við, þegar 1. og 2. umr. fóru fram um málið. Það eru tvær breyt., sem farið er fram á með frv. þessu. Sú fyrri er á þá leið, að inn í 1. verði tekin heimild til að ákveða verðlag á vörum í umboðssölu. Hin breyt. er sú, að í stað þess, að nú er ákveðið í l., að ráðh. skuli að fengnum ákvörðunum verðlagsnefndar tilkynna þær lögreglustjóra til birtingar, þá skuli ráðh. sjálfur sjá um birtingu á þeim. Þetta er gert til þess að hafa þetta einfaldara í framkvæmdinni. Um þessi ákvæði er enginn ágreiningur, hvorki í verðlagsnefnd eða ríkisstj. Ég skal taka það fram, að ég maldaði í móinn áðan við því, að málið færi til n. aðeins af því, að ég stóð í þeirri meiningu, að fundum ætti að ljúka hér í d. fyrir hádegi og mundi því verða of naumur tími til slíks.

*Magnús Jónsson: Ég skal bara taka það fram í sambandi við ummæli hæstv. ráðh., að það, að ég lagði áherzlu á. að þetta mál færi til n., var ekki af því, að í því væri neitt athugavert, og get ég fyrir mitt leyti sparað frekari ræðuhöld um það. Ég vildi bara aðeins skjóta því til hæstv. ráðh., hvort ekki myndi vera fleiri atriði í l., sem þyrfti að breyta, enda þótt tími mundi ekki vera til þess nú að sinni.

Frsm. (Páll Zóphóníasson) : Herra forseti! Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er samið að tilhlutun landbúnaðarráðh. af mæðiveikinefnd. Sú sýki, sem hér er um að ræða, er orðin nokkurra ára gömul hér á landi. Það mun hafa verið árið 1935, sem fyrst bárust til rannsóknarstofunnar lungu o. fl. úr fé með þessa veiki frá Hæli í Gnúpverjahreppi. En það var ekki þekkt, hver þessi veiki væri, fyrr en Ásgeir Einarsson dýralæknir ákvað veikina á kindum austur í Breiðdal í haust sem leið. Landbrh. gerði þá ráðstafanir til, að reynt yrði að rannsaka útbreiðslu veikinnar. En það er tiltölulega létt, af því að ganga má úr skugga um það við bólusetningu á fénu, hvort kindin er veik eða ekki. Þær rannsóknir á veikinni, sem þegar hafa farið fram, hafa leitt í ljós vitneskju um, frá hvaða stöðum hún hefir breiðzt út. Hefir öllum kindum verið lógað jafnóðum og komið hefir í ljós, að þær væru með veikina. Sú stefna hefir verið tekin upp að reyna að finna það fé, sem sýkzt hefir, og lóga því. Með því móti hugsa menn sér, að hægt muni að komast fyrir veikina, þar sem hún er eigi, svo vitað sé, orðin útbreidd nema á fáum stöðum. En um þetta hefir þótt réttara að setja sérstök l., og því var þetta frv. samið og borið fram hér á Alþ. Í frv. er lagt til. að framkvæmdir í þessu efni verði faldar mæðiveikinefnd. Nú skal ég taka það fram, að ég er ekki allskostar ánægður með þessa tilhögun. En ég hefi ákveðið að fylgja frv., í trausti þess, að enda þótt þetta verði falið mæðiveikinefnd, þá muni hún njóta aðstoðar Halldórs Pálssonar í þessu máli, þar eð hann er því allra manna kunnugastur. Mér er hinsvegar ekki kunnugt um, að neinn af nefndarmönnum í mæðiveikinefnd sé verulega kunnugur á þeim slóðum, sem þessi veiki hefir komið upp, og hafa þeir þar af leiðandi miklu verri aðstöðu og minni þekkingu á staðháttum öllum á þessum stöðum en æskilegt er, að þeir hafi, sem framkvæma eiga þessi l. Ég vænti því, að ríkisstj. muni hlutast til um það, að Halldór Pálsson verði fenginn sem ráðunautur nefndarinnar hvað snertir varnir gegn útbreiðslu garnaveikinnar. Það er eitt atriði í frv., sem ég vil sérstaklega benda á og mér finnst, að muni vera hæpið. Þar er talað um, að nefndin skuli ákveða bætur fyrir fé það, sem slátrað er vegna varna gegn útbreiðslu veikinnar. Það er af sumum talið mjög hæpið, að nefndin muni hafa vald til samkv. stjórnarskránni að ákveða slíkar bætur. Ég hefði sjálfur kosið, að þarna hefði ekki staðið „eftir mati nefndarinnar“, heldur „eftir mati“. Það hafa orðið deilur út af þessu við ýmsa, sem slátrað hefir verið hjá vegna mæðiveikivarnanna. Eins og ég tók fram, hefði ég heldur viljað, að það hefði verið sleppt þarna „nefndarinnar“ en þar sem mál af þessu tagi er nú fyrir dómstólunum, þá hefi ég ekki lagt neitt kapp á að fá þessu breytt. Það fæst væntanlega úr þessu skorið með dómi. Ég vænti þess, að mæðiveikinefnd taki til óspilltra málanna í því augnamiði að útrýma þessari veiki strax og þessi l. hafa náð samþykki. Hvað kostnaðinum af þessum 1. viðvíkur, þá er um það að segja, að hann liggur að mestu í kaupi þeirra manna, sem við þetta vinna. og svo því lyfi, sem nota þarf við bólusetninguna, það kostar um 30–35 aura í kind. Kostnaðurinn mun vera orðinn um 30 þús. kr. það, sem af er rannsóknunum á þessari veiki, og verður líklega um 60 þús. kr. til vorsins. Bæturnar eru aukatriði, því að þegar tekin eru frá örfá heimili í landinu, þá eru ekki nema sárafáar kindur á hverjum bæ, þetta 1, 2, 3 og upp í 10 kindur. sem kunna að vera með sýkina, svo að kostnaður við bætur verður tiltölulega sáralitill hluti heildarkostnaðarins. Landbn. hefir orðið sammála um að leggja til, að frv. verði samþ. Ég persónulega geri það í því ákveðna trausti, að það verði samvinna milli mæðiveikinefndar og þeirra manna, sem mest hafa í þessu unnið og eru orðnir málunum kunnugir, en það er fyrst og fremst Halldór Pálsson.



Ég tók ekki glögglega eftir, hvort hæstv. forseti tók á dagskrá 82. mál, frv. um breyt. á 1. um útsvör. Ég er hræddur um, að svo hafi ekki verið, og vil ég þá spyrja hæstv. forseta hvort hann hafi ekki hugsað sér að taka það á dagskrá og greiðu fyrir því.

Forseti (EÁrna) : Þetta mál var sett í n., og það hefir ekki enn komið frá henni.

Brynjólfur Bjarnason; Ég vildi nota tækifærið og spyrjast fyrir um, hvort hv. allshn. hafi athugað frv. það, sem hér var samþ. til 2. umr. og vísað til allshn., um meðalmeðgjöf og bætur vegna gengisfallsins. Hafi n. ekki fjallað um það enn, þá vil ég mælast til, að hún geri það strax, svo það geti komið á dagskrá á næsta fundi.



Þar sem hæstv. forseti upplýsir, að hv. allshn. hafi enn ekki skilað nál. um frv. til l. um breyt. á útsvarsl., þá vil ég mælast til, að hún skili áliti um málið, svo það nái fram að ganga, því í frv. eru mikilvæg atriði, sem bæirnir þurfa með vegna innheimtu á útsvörum.



Mér þykir hlýða að svara nokkru þeim fyrirspurnum, sem komið hafa fram viðvíkjandi þessum málum, sem bæði hafa verið hjá allshn. Eins og kunnugt er, þá komu mál til n. síðdegis á laugardag, en n. hafði ekki svigrúm til fundarhalda fyrr en í gær. Hún hélt þá 2 fundi og tók bæði málin fyrir. Um 82. mál er það að segja, að n. er sammála um, að hún telur allmikilla breyt. þörf á frv., en þær breyt. eru þess eðlis, að n. treysti sér ekki til að gera þær breyt. á svo skömmum tíma, sem er til umráða. N. kallaði hæstv. félagsmálaráðh. á fund sinn og skýrði honum frá agnúum þeim, sem hún teldi á málinu, svo honum er kunnugt um, hvernig málið horfir við frá n. hálfu. Um hitt málið er það að segja, að í því felast nokkrar réttarbætur handa þeim, sem taldir eru í frv. N. sá sér ekki fært á þeim tíma, sem hún hafði til umráða, að athuga þetta mál þannig, að hún sæi sér fært að gera skynsamlegar till. í málinu, þar sem hún vildi tryggja sér áður, hvað mikil útgjöld þetta hefði í för með sér.



Ég vil endurtaka áskorun mína til n. um að afgr. þetta mál sem fyrst. Í sambandi við útgjöldin vil ég benda n. á, að í raun og veru er það mál einfalt. Ef gert er ráð fyrir, að ríkissjóður taki aðeins sinn hlut af hækkuninni, þá yrði hans framlag ekki nema 200 þús. kr. til lífeyrissjóðsins.

Forseti (EÁrna): Ég vildi benda hv. þm. á, að þetta er utan dagskrár.