Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og nál. á þskj. 457 ber með sjer, þá hefir allshn. ekki getað orðið samferða í þessu máli að öllu leyti. Hv. 4. landsk. hefir skrifað undir nál. með fyrirvara, sem felst í því, að hann vill ganga nokkuð lengra í þeim umbótum, sem frv. fjallar um, heldur en bæði frv. og meiri hl. allshn. telur fært að fara að svo stöddu. - Öll var því n. sammála um, að frv. yrði til bóta, ef að lögum verður gert, og að það mundi verða til þess smátt og smátt að útrýma slæmum íbúðum, sem óneitanlega eru til. Að vísu eru til heilbrigðisnefndir, en það er hvorttveggja, að vald þeirra hefir verið lítið, enda hefir því sennilega verið slælega beitt. Ákvæði þessa frv. eiga nú að taka til allra kauptúna, sem hafa yfir 100 íbúa, og hyggur n., að frv. muni verða til bóta og fjelst því á það. Ástæðan fyrir því, að við 2 nm. gátum ekki fylgt form. okkar í því að ganga lengra, eða eins og brtt. hans á þskj. 459 bera með sjer, var sú, að við óttuðumst það, að það mundi valda hækkun á húsaleigu að miklum mun, sjerstaklega hjer í Reykjavík. Við þorðum því ekki að ganga lengra, þótt við hinsvegar teljum æskilegt, að fólk búi sem best, bæði af heilbrigðislegum og menningarlegum ástæðum. Okkur fanst því ekki fært að ganga lengra í þessu en frv. gerir og fjellumst því á að leggja til, að það gangi fram. Við höfum leyft okkur að koma fram með 6 brtt. við frv., en af þeim eru þó ekki nema tvær, sem verulegu máli skifta. Hitt eru engar efnisbreyt. Við leggjum til, að í stað þess að nota orðið „jarðhús“ verði notað orðið „kjallari“. Kjallari er orð, sem búið er að fá hefð í málinu, og orðið jarðhús er notað í annari merkingu. Orðið kjallari er orðið fast í málinu, og sje jeg því ekki, að neitt sje á móti því að taka það upp í lagamálið. Við viljum bæta þeim ákvæðum inn í 1. gr., að gluggar megi ekki vera nær en 25 cm. frá jörðu, svo að trygt sje, að vatn renni ekki inn um þá og hægara sje að opna þá, þó að snjór sje. Er þetta gert í samráði við hv. flm. frv., eins og reyndar þær aðrar breyt., sem við leggjum til, að gerðar verði á frv. Frv. gerir ráð fyrir, að forgarður, ekki mjórri en 6 m., greini húsið frá götunni, ef gluggar á íbúðarherbergjum kjallaraíbúðar vita út að götu. Okkur fanst varhugavert að ganga eins langt í þessu efni og frv. gerir, vegna þess að þá verða lóðir að vera mjög stórar og þar af leiðandi dýrar, en við teljum það til mikilla bóta, ef 3 m. eru frá götu eða gangstjett. Jeg sje ekki ástæðu til þess að fara um þetta fleiri orðum, en leyfi mjer fyrir hönd allshn. að ráðleggja hv. deild að samþ. frv. með brtt. á þskj. 457.



Það er stigmunur á afstöðu minni og hv. meiri hl. allshn. Jeg vil ganga lengra í að útrýma kjallaraíbúðunum en hv. meiri hl. n. og banna þær með öllu. Eftir svo sem 20 ár verður Reykjavík helmingi stærri en hún er nú, og þá hefir íbúðarhúsum hjer fjölgað um helming, og ef leyfilegt verður að hafa kjallaraíbúðir, er ekki vafi á, að haldið verður áfram að byggja þær, og þá verður allmikill hluti fólksins í kjallaraíbúðum. En kjallaraíbúðir verða aldrei góðar, jafnvel þótt sólarmegin sjeu, vegna sagga, kulda og þeirra óþæginda, sem af því stafa, að þær verður að grafa að einhverju leyti í jörð niður. Jeg vil því láta banna að byggja kjallaraíbúðir hjeðan í frá, og að því lúta brtt. mínar á þskj. 459. - 1. brtt. gengur út á það, eins og jeg áður sagði, að bannað verði að taka kjallara til íbúðar í húsum, sem bygð verða hjer eftir, og að eigi megi gera kjallaraíbúðir í húsum, sem þegar hafa verið bygð. En síðari brtt. er þess efnis, að þeim kjallaraíbúðum, sem nú tíðkast, skuli fækka eftir ráðstöfunum bæjar- eða sveitarstjórna, þannig að þær hverfi með öllu á næstu 20 árum. Hjer í Reykjavík munu vera um 800 kjallaraíbúðir, svo að samkv. þessu ættu 40 að leggjast niður á ári. Jeg þykist vita, að sumir muni segja, að þetta sje aðgangshart fyrir húseigendur og fólk muni vegna þessara ráðstafana eiga vont með að útvega sjer íbúðir, en þessu er til að svara, að því marki verður aldrei náð með neinni linkind að útrýma kjallaraíbúðunum, heldur verður að gera strangar ráðstafanir til þess að halda í horfinu, því að menn virðast hafa alveg óvenjulega tilhneigingu til þess að láta gera kjallaraíbúðir, og hygg jeg þó, að slíkt sje ekki til neinna hagsbóta. Annars er svo um kjallaraíbúðir hjer í bæ, að fjöldinn af þeim var „innrjettaður“ á stríðstímunum, þegar húsnæðisvandræðin voru mest. Það er rjett, að heilbrigðisstjórn hefir vald til að ákveða, að ekki skuli nota kjallaraíbúðir, en það vald er veikt með undanþágumöguleikunum, auk þess sem hlutaðeigandi bæjar- eða hreppsfjelög munu alltrauð til að skapa sjer erfiðleika með því að láta fólk út á götuna og þurfa svo að sjá því fyrir betri íbúðum á eftir. Ef mínar till. ná fram að ganga, er ekkert undanfæri í þessu efni, og svo verður að vera. Jeg veit, að það eru fleiri íbúðir vondar en kjallaraíbúðir, t. d. uppi á háalofti í ýmsum húsum, en þó mun mest óhollustan af kjallaraíbúðunum, vegna þess mikla sagga, sem þeim fylgir. Jeg vil láta setja ákvæði um það í þetta frv., hver eigi að skera úr, ef ágreiningur rís út af því, hvað eigi að teljast kjallaraíbúð. Vil jeg, að stjórnarráðið hafi þar úrskurðarvaldið. Þá vil jeg breyta fyrirsögn frv., þannig að í stað orðsins „jarðhús“ komi: kjallari. Mjer finst orðið jarðhús merkja alt annað en hjer er átt við. Loks ætlast jeg til þess, að l. þessi gangi í gildi um næstu áramót og að árið 1930 fari fram fyrsti útdráttur kjallaraíbúða, frá fardögum að telja. Ein af brtt. hv. meiri hl. allshn. er þess efnis, að 3 metra forgarður skuli greina hús frá götu, í stað 6 metra, eins og frv. gerir ráð fyrir. Jeg tel þetta til bóta, þó að jeg þykist vita, að erfitt verði að framkvæma það, því að víða í kaupstöðum mun búið að ákveða breidd gatna og miðað við það, að hús sjeu bygð fast að gangstjett. Í slíkum húsum kemur auðvitað ekki til greina að hafa kjallaraíbúðir. Jeg tel þetta ákvæði því til bóta, þar sem það að þessu leyti takmarkar kjallaraíbúðir. Jeg sje ekki ástæðu til þess að hafa þessi orð fleiri, því að jeg fór allrækilega út í þetta frv. við 1. umr., og þær brtt., sem jeg flyt, eru í samræmi við það, sem jeg sagði þá.



Jeg get í öllum aðalatriðum verið ánægð með undirtektir hv. allshn., og þó einkum meiri hl. n., í þessu máli. Þær breyt., sem hv. meiri hl. n. leggur til, að gerðar verði á frv., eru ýmist orðabreyt. eða til bóta á efni frv. Fyrsta brtt. hv. meiri. hl. n. er við 1. gr. frv. Er hún í þrem liðum. Fyrsti liðurinn (a) gengur út á það, að í stað orðsins „jarðhús“ komi: kjallari. Þetta er orðabreyt., sem jeg hefi ekkert við að athuga í sjálfu sjer. Annar liðurinn (b) er þess efnis, að kjallara megi ekki grafa dýpra í jörðu en 1 m. á þeim hluta, sem íbúðarherbergin eru í, og gluggar megi ekki vera nær en 25 cm. frá jörðu. Þessi brtt. er gerð í samráði við okkur flm. frv., því að eins og hv. frsm. meiri hl. tók fram, fengum við áheyrn hjá n. Þriðji liður þessarar brtt. er á þá leið, að ekki megi skemri forgarður en 3 m. greina hús frá götu. Í frv. var gert ráð fyrir 6 m. forgarði, en eins og við flm. tókum fram strax við 1. umr., mun þar til of mikils mælst og erfitt verða að koma þessu við, auk þess sem lóðir yrðu með þessu móti að vera mjög stórar og þar af leiðandi dýrar. Við flm. getum því, eftir atvikum, fallist á þessa brtt. Önnur brtt. hv. meiri hl. allshn. er við 2. gr. frv. Er hún þar færð til betra og gleggra máls. Sama er að segja um aðrar brtt. hv. meiri hl. n. við frv. Við flm. frv. höfum því ekkert við þær að athuga, en teljum þær hinsvegar til bóta á frv. Hv. 4. landsk. þm. hefir gert grein fyrir þeim brtt., sem hann flytur. Hann er sammála meiri hl. allshn. um það, að þetta frv. miði að því að bæta úr hinu illa ástandi, sem kjallaraíbúðirnar valda. Er hann því að efni til samþ. þessu frv., en vill hinsvegar fara aðra leið til umbóta á þessu sviði. Honum þykir frv. ekki ganga nógu langt í því að útrýma kjallaraíbúðunum og vill láta leggja bann við þeim. Auðvitað teldum við flm. æskilegast að útrýma kjallaraíbúðunum í einni svipan, en við sáum okkur ekki fært að ganga svo langt. Eins og bent hefir verið á, mundi slíkt hafa í för með sjer húsnæðisvandræði og þannig hækka húsaleiguna, en það kæmi svo harðast niður á þeim, sem þetta frv. á að bæta í búi fyrir, fyrst og fremst. Að ætla sjer að leggja blátt bann við kjallaraíbúðum - það er svo stórt spor, að jeg þori ekki að stíga það. Að öðru leyti eru brtt. hv. 4. landsk. þm. í samræmi við frv. og aðeins lítils háttar orðabreyt. Þó gerir hann þar einn mun, þar sem hann vill láta þessi lög öðlast gildi 1. janúar 1930. Samkv. frv. öðlast l. gildi 12 vikum eftir að þau verða samþ., svo að þau öðlast síðar gildi eftir till. hv. 4. landsk. Hv. 4. landsk. þm. getur ekki, frekar en hv. meiri hl. allshn., felt sig við orðið jarðhús, og vill í þess stað taka upp orðið kjallari. Jeg geri það ekki að neinu kappsmáli, hvort orðið verður heldur notað, þó að jeg sjái hinsvegar ekki, hvað geti verið á móti orðinu jarðhús. Jeg þekki ekki neina þá merkingu í orðinu, hvorki að fornu nje nýju, er þar geti verið í vegi. Og jeg er þakklát hv. meiri hl. n. fyrir það, að hann hefir orðið við þeim tilmælum mínum að halda orðinu jarðhús í svigum. En annars skiftir þetta engu máli. Jeg teldi æskilegast, að þær umbætur, sem þetta frv. felur í sjer, gætu orðið sem fljótast, en vegna þekkingar minnar á þeim örðugleikum, sem hjer er við að stríða, sá jeg mjer ekki fært að ganga lengra í till. mínum en svo, að kjallaralbúðunum yrði útrýmt á 30 árum. Það er fyrir mestu, að sá skilningur komist inn hjá fólki, að kjallararnir ættu með öllu að hverfa úr sögunni, nema til geymslu. Þó get jeg ekki tekið undir það, að kjallaraíbúðir geti aldrei verið góðar; en þær kjallaralbúðir eru teljandi, sem svo er til vandað, að þær geti talist góðar, og mega ekki vera grafnar nema 1 m. í jörð niður. Jeg læt hjer staðar numið. Jeg get í öllum aðalatriðum verið þakklát hv. allshn. fyrir meðferð hennar á þessu frv. og vænti þess, að hv. d. taki því með velvild og skilningi á þeim umbótum, sem í því felast.



Jeg ætla ekki að fara að halda hjer neina ræðu. Jeg er áður búinn að gera grein fyrir því, af hverju n. gat ekki orðið samferða í þessu máli. Við í meiri hl. teljum, að það muni hafa óheppileg áhrif á húsaleiguna, ef svo langt er gengið og hv. 4. landsk. þm. vill fara. Okkur er það ljóst, að það mark, sem að á að stefna, er að útrýma hinum óhollu kjallaraíbúðum með öllu, en við teljum það of stórt stökk að ætla sjer að koma því í kring á 20 árum. Við munum því ekki geta greitt brtt. hv. 4. landsk. þm. atkv. Hinsvegar teljum við c-lið 2. brtt. hans til bóta og munum því flytja brtt. í samræmi við þann lið við 3, umr., ef frv. verður samþ. í þeirri mynd, sem við leggjum til. Eins og c-liðurinn er nú orðaður, getur hann ekki staðist, ef brtt. okkar meiri hl. verða samþ., og vænti jeg þess því, að hv. 4. landsk. þm. taki hann aftur, ef a- og b-liður þessarar till. hans verður feldur. Mjer finst það hálfóviðkunnanlegt að þurfa að fella þennan lið nú, en samþ. hann svo með lítilsháttar breytingum við 3. umr. Viðvíkjandi 3. tölulið 1. gr. vil jeg taka það fram, að hann ber að skilja svo, að forgarður, ekki mjórri en 3 m., greini húsið frá götunni, ef gluggar á íbúðarherbergjum kjallaraíbúðar vita út að götu. Munum við hv. 2. þm. S.-M. taka það til athugunar, hvort ekki sje rjett að taka þetta skýrar fram en gert er í frv.



Mjer finst frv. þetta, hvort heldur er óbreytt eða með brtt. þeim, er fram eru komnar, bera það með sjer, að efni þess er ekki nægilega athugað af byggingafróðum mönnum. Jeg sakna þess, að hvorki í grg. frv. nje heldur í nál. er gerður hinn minsti samanburður á kröfum þeim, sem gerðar eru í frv., og kröfum þeim, sem nú eru gerðar í byggingasamþyktum kaupstaðanna. Til að rökstyðja þetta má nefna, að eins og hv. frsm. skýrði 8. lið 1. gr., þá hefir hann ekki við neitt að styðjast, nema þar sem íbúðin veit að götu, en ekki þar, sem svo hagar til, að hús er bygt í brekku undan götu og í bakhlið hússins eru skilyrði fyrir kjallaraíbúð. Þar gæti þó verið full ástæða til að setja ákvæði um, hver fjarlægð þurfi að vera frá næsta húsi. Það er ekki nóg, að gluggarnir snúi mót sólu, ef síðan verður bygt fyrir þá, eins og vel má gera þrátt fyrir ákvæði frv. Ýmislegt fleira af slíku mætti taka fram, þar á meðal það, að það er nokkuð óákveðið skilyrði, að því aðeins megi gera íbúð í kjöllurum, að hún sje rakalaus og með sæmilegri umgengni (1. gr. 4. málsl.). Ekki verður hægt að meta umgengnina, þegar ákveðið er, hvort leyfa skuli að byggja íbúðina. Jeg get tekið undir það með hv. 4. landsk., að fyrsta skrefið, sem stíga á, er að banna að byggja ný hús með kjallaraíbúðum. Það er eðlilegt að byrja á því, ef útrýma á kjallaraíbúðum, eins og æskilegt væri, og er það svo í raun og veru, að með því væri engum óhagræði gert. Menn vita um það, er þeir láta gera uppdrætti að húsum sínum, að þeir mega ekki hafa það snið, sem títt er, að byrja með hæð, sem er hálf ofan og hálf neðan jarðar og verður of kostnaðarsöm til geymslu einnar, en altaf síðri íbúð en á efri hæðunum. Þetta er fyrsta sporið, sem rjett er að stíga, ef löggjöfin á annað borð lætur úrlausn málsins til sín taka. Jeg mun því greiða brtt. hv. 4. landsk. við 1. gr. atkv. En svo er hitt öllu vandasamara mál, hvernig fara eigi að því að útrýma smám saman þeim kjallaraíbúðum, sem til eru og ekki eru viðunandi. Þar er ekki mikill munur á frv. og brtt. hv. 4. landsk. Hvorttveggja taka það upp, að lögþvinga skuli, að tiltekinn hluti íbúða skuli lagður niður á ári. Samkv. frv. á að gera þetta á 30 árum, en samkv. brtt. á 20 árum. Jeg er ragur við hvorttveggja. Jeg er ragur við að samþ. svona lögþvingun, er ekki tekur neitt tillit til, hvernig á stendur á hverjum stað og hverjum tíma. Rjetti tíminn til að leggja niður ljelegar íbúðir er þegar orðið er sæmilega rúmt um húsnæði og sæmilega auðvelt að afla sjer þess. Ef reka á fólk út úr þessum íbúðum á þeim tíma, er það lendir í vandræðum með að fá annað þak yfir höfuðið, þá er farið skakt að. Jeg hefði því álitið, að ákvæðin um niðurlagningu íbúðanna þyrftu að vera frjálslegri, svo að því mætti haga nokkuð eftir tíma og kringumstæðum. Nú eru í byggingasamþyktum og heilbrigðissamþyktum ýms ákvæði, er að þessu lúta. Hjer í Reykjavík veit jeg til, að mikill áhugi er fyrir að losna við slæmu íbúðirnar. Og jeg er sannfærður um, að hjer í bænum verður í því efni gert alt það, er fært þykir án nýrrar löggjafar. Sjerstaklega þó, ef það væri í lög leitt, að ekki megi byggja fleiri kjallara til íbúðar. Þar með er settur stimpill á kjallaraíbúðir, er hlýtur að vera hvöt fyrir stjórnarvöldin til að útrýma þeim. Annars sakna jeg þess, að ekki skuli í grg. vera gerð grein fyrir þeim ákvæðum, er nú gilda um þessi efni. Því þau eru til. Jeg hefi ekki sjerstaklega kynt mjer þau nýlega. En hitt er mjer ljóst, að löggjöf sem þessi getur ekki farið vel úr hendi, nema bygt sje ofan á þau fyrirmæli, sem nú eru til.

Frsm. (Jóhannes Jóhannesson) Hv. 3. landsk. er að sjálfsögðu miklu byggingarfróðari maður en jeg, og tjáir mjer ekki að deila við hann um það. Þó skal jeg geta þess, að það er ekki meiningin með frv. að breyta ákvæðum byggingarsamþykta, svo að þau ákvæði haldast áfram, er banna að byggja hús of nálægt hvert öðru. - Það getur verið rjett, að fyrsta sporið til að útrýma kjallaraíbúðum sje að banna að byggja þær í nýjum húsum. En aðalatriðið fyrir okkur var það, að losna við verstu og hættulegustu íbúðirnar. Lögðum við ríkari áherslu á það en hitt, að banna sæmilegar íbúðir, þó í kjöllurum væru. Og við hefðum þar gjarnan viljað vera samferða form. okkar og stytta tímann ofan í 20 ár, en við treystumst ekki til þess. Það getur haft slæm áhrif á leigukjör. Hús þau, er bygð hafa verið, hafa orðið dýr og menn því orðið að haga þeim svo, að sem mest væri upp úr þeim að hafa.



Jeg vil minnast hjer á frv. nokkrum orðum, þó margt sje búið að taka fram af því, er jeg vildi sagt hafa. Mjer finst orðið jarðhús vel mega standa í frv. og ekki saka þó reynt sje að hreinsa málið, og að því miðar fyrirsögn frv. Mjer finst erlenda orðið kjallari vel mega missa sig, þó fengið hafi nokkra festu í málinu. Jeg sje ekki, að orðið jarðhús meiði tilfinningu manna, og menn myndu fljótt venjast því. Í 4. gr. frv. er það tekið fram, að tilætlunin sje, að allar kjallara- eða jarðhúsaíbúðir verði horfnar á 30 árum. Þar með er fyrir það girt, að hús verði bygð framvegis með þeirri ætlun að hafa í þeim jarðhúsíbúð. Því húsum, sem nú eru bygð, er ætlað að standa lengur en 30 ár. Ákvæði þetta verður því sama sem bann gegn jarðhúsíbúðum og fyrirbyggir, að hús verði bygð með því fyrirkomulagi. Mjer er ekki vel kunn byggingarsamþykt Reykjavíkur, en jeg sje ekki, að þó einhver ákvæði væru í henni, er kæmu í bága við þetta frv., að þeim megi ekki breyta. Að vísu geta verið til viðunandi jarðhúsaíbúðir, þar sem þær snúa móti sól og eru að miklu leyti ofanjarðar. Og verð jeg að taka undir það og undirstrika, að gætilegra er að taka lengri tímann, 30 ár í stað 20, og færast ekki í fang að ætla sjer að útrýma kjallaraíbúðum á 20 árum. Það gæti orðið til að hækka húsaleiguna og komið bæjastjórnunum í vandræði, ef þeim er markaður svo þröngur bás. Auðvitað er það fyrsta sporið, að útrýma hættulegustu og ljelegustu íbúðunum. Annars ber ekki mikið á milli frv. og brtt. hv. 4. landsk. Það er alveg eins aðgengilegt að samþ. frv. eins og það er, og sje jeg ekki, að í brtt. felist verulegar umbætur.



Jeg býst ekki við að svara nú öllum aðfinslum hv. 3. landsk. En út af því, sem hann sagði, að 1. gr. bæri það með sjer, að um frv. hefði ekki fjallað byggingarfróður maður, þá vil jeg taka það fram, að svo var þó, þótt að vísu væri ekki verkfræðingur. Annars hirði jeg ekki um að rekja, undir hverja frv. var borið. Sje jeg ekki annað en að 1. gr. frv. sje lýtalaus, og það því fremur, sem þar er ekki farið fram á annað en að íbúðirnar fullnægi hinum minstu heilbrigðiskröfum. Þá fann hv. þm. að því, að tormerki væru á, að 4. liður sömu gr. yrði að nokkru hafður til hliðsjónar, þá er leyft væri að byggja kjallaraíbúðir. Það má náttúrlega deila um það, hvað sje „sæmilegt“, en svo framarlega sem almenningsálitið verður ekki dautt og marklaust, þá verður leiðbeining að þessu ákvæði. Þá hjelt hv. þm. því fram, að rjett væri að banna að byggja kjallaraíbúðir, en hann væri þó ragur við að gera lögþvingaðar ráðstafanir til að útrýma þeim, sem fyrir væru. Mjer finst, að þessi atriði 1. gr. þurfi ekki að fá þennan harða dóm, því að jeg hefi leitað umsagnar ýmissa manna, sem eru mjer fróðari á þessum sviðum, og eftir áliti þeirra hefi jeg farið. Þá var vikið að því, að ákvæðin um forgarð og fjarlægðir milli húsa væru ekki nægilega skýr. Það er ákveðið að hún megi ekki vera minni en 3 m. frá götu. Hjer er auðvitað átt við kjallaraíbúðir, sem snúa að götu, en ekki við bakhlið húsa. Kjallaraíbúðir eiga að snúa í sólarátt, frá rjettu austri til rjetts vesturs, og umgengni á að vera sæmileg. Jeg fæ ekki betur sjeð en að þetta sje mikil bót frá því, sem nú er, en hitt virðast mjer þvingunarlög, ef á að fara að banna mönnum að hafa kjallaraíbúðir í húsum sínum, sjerstaklega þegar menn hafa bygt þau á dýrum lóðum og dýrustu tímum. Jeg hygg, að kjallaraíbúðir leggist niður af sjálfu sjer, þegar ákvæðin eru gerð svona ströng, og almenningsálitið mun útrýma þeim, hvort sem það kann að verða á 20 eða 30 árum, enda finst mjer það hafa frekar lítið að segja, hvort tíminn er 10 árum lengri eða skemri. Jeg er ekki eins stórhuga í framförunum og margir hv. þdm., enda virðist mjer það aðalatriðið, að þeim sje ekki íþyngt, sem verið er að reyna að bæta fyrir. Ef kjallaraíbúðir væru bannaðar með öllu nú þegar, myndi af því leiða, að ekla myndi verða á húsnæði og leiga hækka að miklum mun. Þess vegna höfum við flm. þessa frv. ekki sjeð okkur fært að ákveða tímann skemri en 30 ár. Þá sagði hv. 3. landsk., að engin ákvæði væru sett um bakhlið húsa í frv., en þar er því til að svara, að fyrirkomulag húsa er yfirleitt samningsatriði milli byggingarnefnda, bæjarstjórna eða hreppsnefnda og eigenda húsanna, og þeir myndu ekki fá leyfi til að byggja, nema sæmilega væri frá húsunum gengið. Það myndi engan gleðja meira en mig, ef hv. 3. landsk. og hv. 4. landsk. gætu komið fram með stórkostlegar umbætur á frv. þessu, og jeg hygg, að meðflm. minn sje mjer þar sammála. Okkur dettur ekki í hug að segja, að frv. þetta sje alfullkomið, en jeg vil biðja hv. þdm. að athuga það, að öll ákvæði þess stefna til bóta frá því ástandi, sem er. Jeg verð að telja það illa farið, ef samningatriði milli einstakra þm. og hlutaðeigandi n. tefðu framgang þessa máls, enda vænti jeg þess fastlega, að hv. þdm. láti ekki slík smáatriði ráða afstöðu sinni við atkvgr. um frv.

Forseti (GÓ): Þar eð tveir hv. þm. hafa mælt til, að umr. verði frestað til morguns, vil jeg verða við óskum þeirra og tek því málið af dagskrá.