Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Þann 20. maí 1983 skipaði fyrrv. samgrh. nefnd til að semja frv. til l. um varnir gegn mengun sjávar. Í erindisbréfi nefndarinnar segir að hún skuli semja frv. til l. um varnir gegn mengun sjávar með hliðsjón af gildandi alþjóðasamningum sem Ísland hefur staðfest og heyra undir ráðuneytið. Í nefndina voru skipaðir Magnús Jóhannesson, núv. siglingamálastjóri, sem jafnframt var formaður nefndarinnar, Guðmundur Eiríksson, þjóðréttarfræðingur í utanrrn., og Gunnar B. Guðmundsson, hafnarstjóri í Reykjavík. Með nefndinni starfaði sem ritari Gunnar H. Ágústsson, deildarverkfræðingur í Siglingamálastofnun ríkisins. Nefndin skilaði fullbúnu frv. með athugasemdum og grg. s.l. vor. Tillögur hennar eru af minni hálfu lagðar óbreyttar fyrir Alþingi. Ég geri hins vegar ráð fyrir að frv., svo þýðingarmikið sem það er, og það mál sem það fjallar um hljóti vandaða meðferð í þd. og nefndum þingsins. Samgrn. annast nú framkvæmd átta alþjóðasamninga sem varða varnir gegn mengun sjávar og Ísland hefur staðfest. Með sérstökum lögum hafa ákvæði sjö þessara alþjóðasamninga lagagildi hér á landi, en þeir eru: 1. Alþjóðasamþykkt frá 12. maí 1954, um varnir gegn óhreinkun sjávar af völdum olíu, með breytingum frá 1962 og 1969, sbr. lög nr. 76 frá 1966. 2. Alþjóðasamningur frá 15. febr. 1972, um varnir gegn mengun sjávar vegna losunar úrgangsefna frá skipum og flugvélum, sbr. lög nr. 20 frá 1973. Þessi samningur er almennt kallaður Oslóarsamningurinn. 3. Alþjóðasamningur frá 29. des. 1972, um varnir gegn mengun hafsins vegna losunar úrgangsefna og annarra efna í það, sbr. lög nr. 53 frá 1973, en þessi samningur gengur undir heitinu Lundúnasamningurinn. 4. Samningur frá 4. júní 1974, um varnir gegn mengun sjávar frá landstöðvum, eða Parísarsamningurinn, sbr. lög nr. 67 frá 1981. 5. Alþjóðasamningur frá 29. nóv. 1969, um íhlutun á úthafinu þegar óhöpp koma fyrir sem valda eða geta valdið olíumengun, sbr. lög nr. 14 frá 1979. 6. Alþjóðasamningur um einkaréttarábyrgð vegna tjóns af völdum olíumengunar, sbr. lög nr. 14/1979. 7. Alþjóðasamningur frá 18. des. 1971, um stofnun alþjóðasjóðs til þess að bæta tjón af völdum olíumengunar, sbr. lög nr. 14/1979. Við staðfestingu áttunda samningsins, en það er alþjóðasamningur frá 2. nóv. 1973 um varnir gegn mengun frá skipum, öðru nafni MARPOL, sbr. lög nr. 14/1984, var ekki farin sú leið að lögleiða ákvæði samningsins heldur var samgrh. veitt heimild með lögum nr. 14/1984 til að setja reglur um framkvæmd hans. Reglugerð nr. 520 frá síðasta ári, um varnir gegn mengun sjávar frá skipum, var síðan sett með stoð í þessum lögum. Fjórir fyrstu alþjóðasamningarnir sem ég taldi hér upp, svo og MARPOL-samningurinn, miða að því að koma í veg fyrir mengun sjávar. Aðrir alþjóðasamningar, sem ég hef hér nefnt, snúa hins vegar að aðgerðum og skaðabótum vegna mengunar sem orðið hefur í sjó. Niðurstaða nefndarinnar, sem ég fyrir mitt leyti fellst á, var sú að eðli þessara samninga væri tvenns konar og ættu því ákvæði um þá ekki heima í einum lögum. Í þessu frv. er fjallað um fyrrnefndu samningana, en ég lít svo á að ekki sé ástæða til þess að svo stöddu að semja frv. vegna þeirra alþjóðasamninga sem fjalla um aðgerðir og skaðabætur vegna mengunar í sjó þótt það kynni hins vegar að koma til síðar. Við samningu þessa frv. hafði nefndin m.a. hliðsjón af dönskum lögum um sama efni frá árinu 1980 þar sem tekin eru upp í einn lagabálk ákvæði ýmissa alþjóðasamninga eins og lagt er til með þessu frv. Auk þess aflaði nefndin upplýsinga um framkvæmd einstakra ákvæða samninganna í öðrum löndum. Verði þetta frv. að lögum kemur það í stað fimm laga sem ég taldi hér upp áðan og fjalla um viðkomandi alþjóðasamninga. Frv. sjálft er í 35 greinum auk tveggja stuttra fskj. og skiptist í 13 kafla. Ég sé ekki ástæðu hér til að fjalla um einstakar greinar frv., enda er það ítarlega gert í athugasemdum, en ég tel þó rétt að fara örfáum orðum um helstu kafla þess. Í I. kafla er fjallað um tilgang, gildissvið og skilgreiningar hugtaka. Ákvæðin um markmið og gildissvið eru hér samhljóða samsvarandi ákvæðum í alþjóðasamningum þeim sem um er að ræða og skilgreiningar hugtaka eru að miklu leyti teknar úr alþjóðasamningum. Í II. kafla frv. er fjallað um losun í sjó, þ.e. losun efna og úrgangs sem verður til við rekstur. Undir þennan kafla fellur því í reynd allur úrgangur frá skipum og landstöðvum sem leiðir af eðlilegri starfrækslu. Frá skipum mætti nefna sem dæmi olíumengað vatn úr austri vélarrúma eða olíuúrgang og olíumengað vatn úr farmgeymum olíuskipa eða úr eldsneytisgeymum skipa, skolp eða sorp af öllu tagi frá skipum, svo og ónýtar umbúðir farms sem orðið hafa eftir við losun úr skipun. Losun frá landstöðvum tekur m.a. til alls frárennslis landstöðva til sjávar. III. kafli frv. fjallar um móttökuaðstöðu fyrir olíuúrgang, sorp og annan úrgang og er stuðst við alþjóðasamninga í því efni. Nauðsynlegt er að tryggja þeim aðilum sem takmarka verða losun úrgangs í sjóinn möguleika til losunar í land jafnframt því að tryggja að eyðing eða endurnýting úrgangs valdi ekki eftir sem áður mengun sjávar. Það er öllum augljóst að æskilegt er að móttaka og eyðing séu ekki í margra höndum. Í þessum kafla er því fjallað sérstaklega um móttöku á olíuúrgangi frá skipum og landstöðvum og sorpi frá skipum. Lagt er til að móttaka og eyðing olíuúrgangs verði í höndum þeirra er annast dreifingu og sölu olíu, en hafnaryfirvöld sjái hins vegar um móttöku sorps. Í IV. kafla frv., þ.e. 13. gr., er byggt á ákvæðum alþjóðasamninganna tveggja er fjalla um varp efna í hafið. Meginreglan er sú að varp efna eða hluta þeirra í hafið er óheimilt án sérstaks leyfis stjórnvalda. Hafið er verndað gegn mengun með því að athuga sérstaklega hvert tilvik, sem sótt er um heimild fyrir, og meta jafnframt væntanleg áhrif varpsins, svo sem eitrunaráhrif á lífkerfi hafsins, þrávirkni og lífkeðjusöfnun. Í V. kafla frv., þ.e. 14. gr., er fjallað um varnir gegn mengun sjávar sökum brennslu úrgangsefna á hafi úti, en þessi aðferð hefur töluvert verið notuð á síðari árum til förgunar á hættulegum úrgangi sem erfitt og kostnaðarsamt hefur verið að farga í landi. Skv. alþjóðasamningum um varnir gegn mengun sjávar, sem taka til varps efna í hafið, er samningsaðilum skylt að setja reglur um brennslu úrgangsefna á hafi úti, en þessar reglur eiga að tryggja að brennslan skaði ekki lífríki hafsins. Í 15. gr. er gert ráð fyrir að samgrh. geti stöðvað hverja þá starfsemi sem sýnt er að valdi alvarlegri mengun sjávar af öðrum orsökum en þeim sem fjallað er um í 4.-14. gr. frv. En í þeim er fjallað um alla helstu þætti mengunar frá þeirri starfsemi sem lögunum er ætlað að ná til og alþjóðasamningarnir fjalla um. Það er þó ekki óhugsandi að þessi starfsemi geti valdið mengun af öðrum toga en þeim sem frv. tekur til og því eru hér sett ákvæði um það. Í VI. kafla er fjallað um ábyrgð þeirra er valda mengun á sjó, en meginreglan er hér sú að meginvaldur sé ábyrgur fyrir öllu því tjóni er mengunin veldur, þar með talinn allur sá kostnaður sem verður vegna aðgerða sem framkvæmdar eru til að forða menguninni. Þó er gert frávik frá þessari meginreglu ef um er að ræða mengun frá skipum og er ábyrgð mengunarvalds þá miðuð við alþjóðleg ákvæði. Viðbúnaður vegna mengunaróhappa er heiti á VII. kafla og er í honum fjallað um skipulag og aðgerðir til að koma í veg fyrir eða draga úr mengun á sjó. Mjög hefur skort á að skipulega væri unnið að því að tryggja skjót viðbrögð við mengunaróhöppum. Í alþjóðasamningum þeim sem frv. miðast við eru ekki sérstök ákvæði er fjalla um þennan hátt mengunarvarna sem þó er nauðsynlegur ef tryggja á megintilgang frv. Í reglugerð nr. 8 frá 1971, um varnir gegn óhreinkun sjávar af völdum olíu, sem samgrh. gaf út með stoð í lögum nr. 77 frá 1966, er m.a. fjallað um þennan þátt og þar segir: "Siglingamálastjóri hefur eftirlit með framkvæmd reglna þessara og skal hann hafa samráð við olíufélög, skipafélög, samtök iðnrekenda, hafnaryfirvöld, Dýraverndunarsamband Íslands og Náttúruverndarráð um ráðstafanir til að fyrirbyggja óhreinkun sjávar af völdum olíu og framkvæmd reglna um slík efni, eftir því sem ástæða þykir til." Í samræmi við þetta ákvæði hefur Siglingamálastofnun kynnt hugmyndir að heildarskipulagi um hreinsun olíu úr sjó þegar slys eða óhöpp verða og jafnframt haldið námskeið fyrir starfsmenn hafna, olíufélaga og aðra. Hér er m.a. lagt til að sveitarstjórnir sjái um hreinsunaraðgerðir vegna mengunar á hafnarsvæði því sem undir þær heyrir, en að Siglingamálastofnun hafi yfirumsjón með hreinsunaraðgerðum vegna mengunaróhappa utan hafnarsvæðis, m.a. í samvinnu við Landhelgisgæslu Íslands og Hafnamálastofnun ríkisins. Einnig er gert ráð fyrir að sveitarstjórnir skipuleggi viðbúnað, komi upp búnaði og þjálfi lið til hreinsunar olíu úr sjó í samráði við Siglingamálastofnun sem skal leitast við að samræma búnað einstakra sveitarfélaga með hagkvæm samnot í huga. Hér er rétt að taka fram að í hafnalögum, sem samþykkt voru á síðasta ári, er það nýmæli lögfest að stofnkostnaður mengunarvarna hafna er talinn meðal þeirra framkvæmda sem styrkhæfar eru að 75% úr ríkissjóði. Í VIII-X. kafla frv. er fjallað um tilkynningarskyldu, íhlutun, framkvæmd og eftirlit og í XI. kafla um mælingar á mengunarefnum í sjó. Varðandi ákvæði í síðast talda kaflanum um að samgrh. skuli láta fara fram reglulegar rannsóknir og mælingar á mengunarefnum í sjó, í sjávarlífverum og á hafsbotni, þá vil ég sérstaklega taka fram að sú er ætlunin um þetta ákvæði, ef samþykkt verður, að Hafrannsóknastofnunin hafi þessar mælingar á hendi. XII. kafli frv. fjallar um viðurlög og málsmeðferð og eru þau ákvæði bæði ítarleg og ströng, enda oft miklir hagsmunir í húfi. Við samningu þessa kafla leitaði nefndin sérstaklega eftir áliti prófessors í refsirétti við Háskólann á efni hans svo og álits lögfræðinga úr dómsmrn. og samgrn. Virðulegi forseti. Ég vil að lokinni þessari umræðu leggja til að þessu frv. verði vísað til 2. umr. og hv. samgn.



Virðulegi forseti. Ég vil fyrst fagna því að hæstv. ráðh. hefur séð aumur á okkur og látið okkur hafa nokkuð að starfa hér í deildinni. Því er ekki að neita að mér hefur oft fundist gálauslega farið með ýmiss konar úrgang sem fleygt er í sjó. Gamla máltækið "lengi tekur sjórinn við" hefur fyrir löngu breyst í þátíð, lengi tók sjórinn við. Ég get sagt frá því að ég hef lengi haft áhuga á því að ýmis úrgangur, sem til fellur við fiskveiðar, komi í land. Mér sýnist að með þessum lögum sé að nokkru leyti gert ráð fyrir því. Í 5. gr. er "lýsi" skilgreint sem allar tegundir feitmetis sem unnið er eða kemur úr sjávarlífverum og enn fremur að losun lýsis í sjó sé óheimil. Með þessu hlýtur að vera átt við slóg úr fiski því að skv. skilgreiningunni er það að sjálfsögðu feitmeti sem kemur úr sjávarlífverum. Enn fremur er í 7. gr. frv. talað um "sorp" sem m.a. óvinnsluhæfan rekstrarúrgang. Nú er það svo að þau skip sem einkum hafa rutt sér hér til rúms á síðasta ári og eru greinilega í mestum metum nú eru svokölluð frystiskip og rekstrarúrgangur þeirra er fyrst og fremst fiskbein og fiskúrgangur. Skv. þessari grein sýnist mér að með því móti sé óheimil losun þess úrgangs í sjóinn. En hvað um það. Ég býst við að þetta geti allt verið til bóta, en vissulega hlýtur þarna að koma til einhver aðlögunartími til breytinga skipa. Það sem mér sýnist einna helst varhugavert við þetta frv., ef svo má segja, er að það gæti að mínum dómi orðið afskaplega dýrt eftirlit sem framkvæmd frv. fylgdi. Ég þekki það að ýmsar þær mælingar, sem framkvæma á og Hafrannsóknastofnun getur alls ekki framkvæmt eins og hún er í stakk búin nú, eru mjög dýrar. Mér sýnist að verið gæti að þarna kæmi upp enn ein eftirlitsstofnun sem yrði alldýr. Ég vildi inna hæstv. ráðh. eftir því hvort eitthvað hefur verið hugað að því hvaða kostnað fyrir ríkið og þá jafnframt væntanlega fyrir atvinnurekstur væri þarna um að ræða. Það er sjálfsagt ekki vanþörf á að samræma og fella í einn lagaramma ýmis þau lög sem um þessi efni hafa gilt, eins og hæstv. ráðh. gat um. Hins vegar er það oft svo að aðild okkar að ýmsum samþykktum á tæpast við í okkar litla þjóðfélagi. Það er eins og við séum stundum að gera ráð fyrir að úrgangur sem til fellur í sjó við okkar eyland sé svipaður eins og hér byggju álíka margar milljónir og við erum þúsund. Ég vil taka sérstaklega undir það hjá hæstv. ráðh. að mér finnst að þetta þurfi að fá góða skoðun í nefnd og umsagnir verði að berast, ekki síst frá þeim atvinnurekstri sem þessi lög hljóta að snerta. Ég er viss um að samgn. þessarar deildar sér svo um eins og hennar er von og vísa. Eitt lítið atriði enn. Ég hnaut um skilgreiningu á orðinu "varp". Varp er sjálfsagt það gott orð að nota megi það um ýmislegt fleira en æðarvarp og varp annarra fugla  Ég vildi að þetta kæmi fram þar sem ég á ekki sæti í þeirri hv. nefnd sem um þetta mun fjalla.



Virðulegi forseti. Ég fagna því að þetta frv. skuli komið hérna fram því að það er ýmislegt í því sem er til mikilla bóta, en það er einnig ýmislegt sem þarf að athuga betur og getur orðið til verulegs kostnaðarauka og verið illframkvæmanlegt nema með verulegum kostnaði. Í þeim efnum viljum við fara mjög gætilega, eyða ekki meira en brýn þörf er á. Ég held að það hafi verið misskilningur hjá hv. síðasta ræðumanni, Birni Dagbjartssyni, að það stafi einhver sérstök hætta af frystitogurum í þessu efni, en ég veit um áhuga hans á því að koma með alla afurð fiskjarins að landi í einhverju formi. Það yrði þá gert á þann veg að því yrði dælt í land ef búið væri að gera það að meltu. Ég hef aftur á móti miklu meiri áhyggjur af því hvernig við förum að því að framkvæma þetta hvað snertir t.d. netabáta sem koma með óslægðan afla að landi. Þar er mjög algengt að misjafnlega mikið blóðvatn kemur út í lensingu, svo að ég noti sjómannamálið, og það vill fylgja lifur og annað sem hlýtur að mynda feiti í höfnunum. Þetta sér maður í stórum netalögnum. Á sama hátt er þetta mikið vandamál með t.d. löndun loðnu, hvort heldur er landað með sjódælingu eða þurrdælingu. Því sem kemur upp til verksmiðjanna, á bryggjurnar eða í löndunartæki er hægt að halda alveg frá, en verra er með það sem skipin þurfa að losna við sjálf, þ.e. í lensingu, því að undir þann leka er ekki hægt að setja nema með miklum tilkostnaði. Það er að vísu fyrir hendi tæki til að skilja smurolíu frá lensivatni úr vélarrúmi og öðru, en ekki neinar skiljur, nema með miklum kostnaði, eða skilvindur sem tækju allt. Þarna yrði verulegur kostnaður við að halda höfnunum algerlega hreinum. Þetta vildi ég benda á þannig að við stígum ekki þetta skref án þess að skoða málið betur. Málið fer til nefndar sem ég á sæti í, en það er sama. Ég vildi benda strax á að þarna er víðáttumikið mál á ferðinni, ef svo má segja, sem þarf að huga vel að. Ég er síður en svo að mæla bót því ástandi sem er víða í höfnum landsins. Því er mjög ábótavant. Ég fagna því ákvæði sem leggur þá kvöð á hafnarstjórnir eða bæjaryfirvöld að byggja upp aðstöðu fyrir flotann í höfnunum til að geta losað sig við ýmsan úrgang sem liggur iðulega í drasli og fer í sjóinn meira af en þyrfti að vera, hreinlega vegna þess að það er ekki aðgengileg aðstaða til að losna við drasl frá bátum eða skipum, sem bæði eru í viðgerðum og ýmsu öðru, sem þeir þurfa að koma frá. Þess vegna fagna ég því og tek undir það, sem ráðherra sagði, að hafnarsjóðir ættu að fá 75% styrk til slíkra framkvæmda eða uppbyggingar á slíkri aðstöðu og það þyrfti að benda hafnaryfirvöldum mjög rækilega á það. Þá held ég að kæmi fyrr skriður á þessi mál og menn færu að gera betur í þessum efnum en er nú. Við sjáum allt of víða að ýmsum efnum er lætt í sjóinn vegna þess að menn láta undir höfuð leggjast að nota bíla til að koma úrgangi í burtu. Nær væri að hafnaryfirvöld á hverjum stað gætu bent þeim hiklaust á ákveðna staði sem lægju það nærri að það væri engum ofverk að gera slíkt. Ég er heldur ekki enn þá búinn að átta mig á orðinu "varp". Það er áreiðanlega mjög íslenskt en það verður óþjált í meðferð þegar menn fara að ræða um að varpa einhverju þarna fram og aftur. Ég fagna því að þetta frv. er komið fram. Það er hægt að takast á við ýmis innri vandamál hjá höfnunum og koma upp aðstöðu til að hafa það snyrtilegra og betra. Hins vegar sé ég fram á ýmsa erfiðleika í þessu máli sem verður nokkuð dýrt í framkvæmd.



Virðulegi forseti. Það er út af þeim orðum sem hér hafa fallið. Eins og ég tók fram vænti ég þess að þetta frv. fái vandlega meðferð í þeirri nefnd sem því verður vísað til og ég þekki af nokkurri reynslu að er mjög vandvirk og vinnur störf sín af mikilli kostgæfni. Hins vegar vil ég benda á að þetta frv. er fyrst og fremst um framkvæmd alþjóðasamninga sem við höfum gerst aðilar að. Því fylgja skyldur að gerast aðilar að alþjóðasamningum. Þær skyldur verða alltaf tiltölulega dýrari fyrir smærri þjóðir en stærri. Hins vegar tek ég alveg undir þau orð hv. 5. þm. Norðurl. e. að við verðum að gæta þess að gera ekki eftirlitið að bákni. Þess vegna eru mörg ákvæði í þessu frv. með þeim hætti að eftirlitið er sett á margar hendur þannig að reynt er að samræma þessi eftirlitsstörf. Eftirlitið fer vitaskuld eftir því hversu miklu fjármagni er varið til eftirlitsstarfa. Það fer líka eftir því hvort það ráðuneyti, sem á að sjá um framkvæmd laganna, reynir að stuðla að því að samræma þessi störf og fara ekki fram á of mikið. Varðandi það sem segir í 5. gr., að lýsi merki "allar tegundir feitmetis sem unnið er eða kemur úr sjávarlífverum", held ég að það væri fulldjörf túlkun á þessu ákvæði að með því væri bannað að kasta öllum fiskúrgangi í sjóinn. Það mál þarfnast frekari undirbúnings og það mál þarf líka að leysa í samvinnu við viðkomandi fagráðuneyti sem er sjútvrn. og ég vil ekki túlka á þann veg með þessu frv. Þeir sem eru meðlimir í Æðarræktarfélaginu og einhverjum slíkum félögum líta kannske nokkuð öðrum augum á orðið "varp" en við hinir sem höfum víða komið við. En mér er það ekkert heilagt. Ef mönnum finnst varpið vera heldur óþjált í meðferð geta þeir í nefndinni eða aðrir orðhagir menn valið sér einhver önnur orð eins og "fleygja", "kasta" eða "losa". Þau koma öll til greina og jafnvel mun fleiri, mér detta þessi orð bara í hug í bili. En þetta er aukaatriði þó að mér falli vel við þetta orð. En það er eins og ég segi, menn eru misjafnlega hændir að fuglinum og vilja því ekki einangra hann sérstaklega við það. Út af fyrir sig hefur hver og einn rétt á að hafa þá skoðun. Ég skal svo ekki hafa þessi orð miklu fleiri en endurtek það að ég vona að nefndin, sem fær málið til meðferðar, vinni vel að þessu máli því að nauðsynlegt er að samræma þessa löggjöf með þessum hætti, sérstaklega í framhaldi af þeim alþjóðaskuldbindingum sem við höfum áður tekið á okkur og líka vegna stóraukinnar hættu bæði í höfnum og á hafi úti af völdum mengunar. Þá heyrist í flestum þegar eitthvert slíkt slys á sér stað.

Landbrh. (Jón Helgason) Hæstv. forseti. Ég fylgi hér úr hlaði frv. til umferðarlaga. Frv. þetta, sem er mikið að vöxtum, var lagt fram á síðasta þingi. Var því vísað til hv. allshn. en kom ekki til frekari umræðu í þinginu. Frv., sem samið var af umferðarlaganefnd, er nú lagt fram efnislega óbreytt. Það felur í sér heildarendurskoðun á umferðarlögum sem eru að stofni til frá árinu 1958 þegar hér voru fyrst sett heildarlög um umferð. Á þeim hafa verið gerðar ýmsar breytingar á undangengnum árum, þær veigamestu í tengslum við lögleiðingu hægri umferðar árið 1968. Við samningu frv. var höfð hliðsjón af breytingum sem á undanförnum árum hafa verið gerðar á umferðarlögum og umferðarreglum annars staðar á Norðurlöndum, en þær breytingar voru gerðar á grundvelli tillagna samnorrænnar nefndar um umferðarmál og byggðust á alþjóðlegu samstarfi um umferðarmál, m.a. alþjóðasamningi um umferð er gerður var í Vínarborg 1968. Ef frv. þetta verður samþykkt mun Ísland geta gerst aðili að þeim samningi. Við samningu frv. var og höfð hliðsjón af hérlendum aðstæðum og leitaði nefndin sem samdi frv. eftir ábendingum og óskum frá fjölmörgum aðilum sem láta sig umferðarmál og umferðaröryggi varða. Í framsögu með frv. þessu á síðasta þingi gerði ég ítarlega grein fyrir efni frv. og einstakra kafla þess. Tel ég ekki rétt að fara nánar út í þau atriði hér og vísa til fyrri framsögu og athugasemda með frv., en það felur í sér fjölmargar breytingar og nýmæli borið saman við gildandi lög. Eru helstu breytingar taldar 47 svo sem greint er á bls. 32 og 33 í frv. Eins og ég gat um í upphafi er frv. þetta mikið að vöxtum. Það ber með sér að það þarf að skoða gaumgæfilega og vænti ég þess að það muni þingnefnd gera. Frv. var á síðasta vetri sent ýmsum aðilum til umsagnar og bárust allshn. margar athugasemdir sem augljóslega þarf að kanna vandlega. Það varð niðurstaðan að flytja frv. efnislega óbreytt frá síðasta þingi. Ljóst er að margar athugasemdanna eru þess eðlis að þær hefði mátt taka til greina, en aðrar eru þannig að rétt er að kanna þær nánar í þingnefnd. Varð því að ráði að leggja frv. fram óbreytt. Ég treysti nefndinni til að kynna sér efni frv. og umsagna vel og leita samráðs sérfróðra manna um meðferð þess. En jafnframt vil ég beina þeirri eindregnu ósk til nefndarinnar, sem fær þetta til meðferðar, að hefja þá vinnu nú þegar þannig að nægur tími gefist til að vinna nefndarstörfin. Rétt er að taka fram að frv. gerir ráð fyrir gildistöku 1. júní 1986. Er það sami tími og tilgreindur var í fyrra frv. en ætla verður að nauðsyn beri til að breyta því ákvæði, enda verður að ætla tíma til að ganga frá ýmsum reglugerðum sem setja á skv. frv. og einnig til að undirbúa kynningu á hinum nýju umferðarreglum og óðrum nýmælum. En þetta dagsetningarákvæði mun koma betur í ljós þegar nefndin hefur hafið sín störf og það sést fyrir endann á þeirri vinnu. Hæstv. forseti. Umferð og umferðarmál eru okkar öllum vaxandi áhyggjuefni. Nær daglega berast okkur til eyrna fregnir af umferðarslysum þar sem einhver hefur slasast. A þriðja tug láta lífið að jafnaði ár hvert og eignatjón er gífurlegt. Nauðsyn ber til að vinna gegn þessari þróun og bæta umferðina og auka umferðaröryggið. Einn liður í þeirri viðleitni eru skýrar umferðarreglur sem fylgt er eftir. Að því er þessu frv. ætlað að stuðla. Hæstv. forseti. Ég legg til að frv. verði að þessari umræðu lokinni vísað til 2. umr. og hv. allshn.



Herra forseti. Ég á sæti í þeirri nefnd sem fær þetta frv. til umferðarlaga til meðferðar og því er ekki ástæða til að fjalla um það nú í smáatriðum. Ég get þó ekki látið hjá líða að koma inn í þessa umræðu við þetta tækifæri þó að það verði e.t.v. að einhverju leyti almennt um umferðarmálin. Ég fagna því heils hugar að frv. kemur nú svo snemma fram, enda varla ástæða til að draga framlagningu þess þar sem hér er um að ræða endurflutning sama frv. frá því í febrúar s.l. eins og reyndar kom fram í máli hæstv. ráðh. Ég tek undir það og legg áherslu á þýðingu þess að málið verði afgreitt á þessu þingi. Væntanlega flýtir það fyrir að frv. var sent til umsagnar í febrúar s.l. og vonandi eru allar þær umsagnir handbærar. Fram kom í máli hæstv. ráðh. að e.t.v. hefði verið ástæða til að breyta einhverju í frv. vegna þeirra ábendinga sem þar hefðu komið fram en ákveðið var að gera slíkt ekki. Ég skal ekki leggja dóm á það en nefndin kemur væntanlega til með að skoða allar þessar umsagnir rækilega og fara ofan í þau atriði sem þar er bent á. Ég hef raunar ekki áhyggjur af því að þetta mál komist ekki í gegnum þessa hv. deild. Ég óttast fremur að það verði erfiðara í hv. Nd. sú er a.m.k. reynslan undanfarin þing að frumvörp, sem hafa verið flutt hér í hv. Ed. um úrbætur á umferðarlögunum og hafa a.m.k. tvisvar, ef ekki oftar, verið afgreidd úr Ed. til Nd., hafa ýmist verið svæfð þar - er ég þá með í huga ljósafrv. svonefnda og þarf víst ekki að tíunda það fyrir hv. þdm. hvað þar er átt við, svo ítarlega höfum við rætt það frv. hér í þessari hv. deild, enda samþykkt samhljóða í deildinni á síðasta þingi - eða felld eins og fór fyrir frv. um sektarákvæðin varðandi vanrækslu á notkun bílbelta, en það var, eins og menn væntanlega muna, fellt á jöfnum atkvæðum í Nd. á s.l. vori. Þess verður að vænta að það takist að afgreiða þetta frv. farsællega á þessu þingi og það ber vissulega að vinna ötullega að því. Ég vil nefna nokkur atriði sem ég tel að verði að flytja brtt. við og vænti samvinnu í allshn. um það. Það er m.a. varðandi ljósatímann. Í stað þess að í frv. er gert ráð fyrir að hann verði lögleiddur allan sólarhringinn frá 1. okt. til 1. apríl, þá verði sá tími miðaður við 1. sept. til 1. maí. Eru þá höfð í huga þau yfir 40 þús. börn sem hefja skólagöngu 1. sept. á haustin. En þetta er samhljóða frv. sem við samþykktum hér í Ed. á s.l. þingi og sofnaði í allshn. Nd. eins og ég nefndi áðan. Í því frv. var einnig ákvæðið um skyldu ökumanna gagnvart skólabifreiðum sem við höfum rætt hér. Fer ég ekki frekar út í þá sálma því að þetta ákvæði er góðu heilli í þessu frv. Það eru mörg atriði frv. sem mætti nefna og eru til bóta, svo sem vernd barna og fatlaðra í umferðinni. Í heildina er ástæða til að fagna því að sérstök áhersla er lögð á fyrirbyggjandi aðgerðir með þessu frv. Ég bendi þó aftur á eitt atriði sem vantar, þ.e. lögbinding hvíta stafsins sem blindir leggja mikla áherslu á. Það er að vísu reglugerðarákvæði sem var sett af Auði Auðuns þáv. dómsmrh., en það vantar að lögleiða þetta atriði. Þá vil ég nefna sérstaka slysarannsóknarnefnd sem hafi það hlutverk að rannsaka orsakir alvarlegra slysa í umferðinni á svipuðum grundvelli og rannsóknarnefndir flug- og sjóslysa. Þá þarf einnig að athuga nánar skipan Umferðarráðs. Ég vænti þess að það verði góð samstaða - enda á ég ekki von á öðru - í allshn. um að flytja brtt. við frv. um þessi tilteknu atriði sem ég hef nefnt og sjálfsagt eiga þau eftir að verða fleiri áður en upp er staðið. En meginmálið er að frv. til umferðarlaga, sem samþykkt verður, verði vel aðgengilegt almenningi og einnig að vel verði staðið að því að kynna það almenningi áður en það tekur gildi. Ég tek undir það, sem hæstv. ráðh. nefndi, að gildistaka laganna, sem er miðuð við 1. júní n.k., er trúlega, eins og nú er komið, of skammur aðlögunartími, enda var miðað við að lögin hefðu verið afgreidd á seinasta þingi og þá hefði þetta verið eins árs aðlögunartími. Eins og hann nefndi réttilega þarf að setja ýmis atriði í reglugerð vegna breytinga á þessum lögum. Mig langar að skjóta hér örfáum atriðum inn í áheyrn hæstv. ráðh. varðandi það. Þá hef ég í huga ljósabúnað bifreiða. Það ætti að athuga gaumgæfilega hvort ekki væri nauðsynlegt að setja í reglugerð að allar bifreiðir, sem í fyrsta lagi verði fluttar til landsins eftirleiðis, verði þannig útbúnar að það kvikni á ljósunum um leið og bifreiðin er ræst og einnig að athuga hvort jafnvel ætti að gera átak í því að slíkum útbúnaði verði komið í allar bifreiðir. Mér skilst að ekki séu mikil vandkvæði á að gera það en auðvitað einhver kostnaður sem mætti þá athuga hvernig best væri að standa að svo að hann komi sem léttast niður á eigendum bifreiðanna. Óhætt er að segja að mikið og gott starf hefur verið unnið af ýmsum í þjóðfélaginu til að vekja vegfarendur til umhugsunar um umferðarmálin. Þar skal fyrst nefna Umferðarráð sem hefur það hlutverk skv. lögum. Þar má minna á það góða starf sem unnið er með umferðarskólanum Ungir vegfarendur og einnig allt það fræðslustarf sem Umferðarráð hefur með höndum. Þá er vissulega ástæða til að nefna þá aðila sem best þekkja slysin og afleiðingar þeirra, umferðarlæknisfræðifélagið og landlækni í fararbroddi lækna varðandi þessi mál. Umferðarráði er ætlað skv. lögum að sinna fræðslu- og áróðursstarfi, þ.e. fyrirbyggjandi starfi. Því miður virðast menn ekki gera sér nægilega ljóst eða viðurkenna þýðingu þessa forvarnarstarfs ef dæma má af því takmarkaða fjármagni sem Umferðarráði er skammtað á hverju ári. Það er fróðlegt að sjá það í skýrslu sem nú hefur verið dreift hér til þm. Á síðustu bls. hennar kemur fram í töflu hlutfall ríkisframlags til Umferðarráðs af tekjum ríkisins af bílum. Þegar best lét - það var á bilinu 1975-1976 - var þetta framlag 1,70 kr. af hverjum 1000 kr. af tekjum ríkisins af bílum en er nú komið niður í 1 kr. eða 1 promill. Það segir sig sjálft að það ætti að vera búið að stórauka þetta hlutfall ef Umferðarráð ætti að geta sinnt því starfi sem því er ætlað lögum samkvæmt. Í þessu sambandi má kannske benda á að í fjárlagatillögum Umferðarráðs fyrir árið 1986 var farið fram á 10,9 millj. kr. en ég held að ég fari rétt með að því séu ætlaðar 5,7 millj. Af þessum 10,9 millj. voru 3 millj. ætlaðar vegna gildistöku laganna og þeirrar kynningarstarfsemi sem hefði þurft að fylgja í kjölfar lagasetningarinnar. Þetta ættu menn að hugleiða. Það er vanmetið hvaða þýðingu þetta hefur fyrir - ég vil leyfa mér að segja - íslenska þjóðarbúið. Fræðslu- og áróðursstarf þarf að vera markvisst og skipulagt og það þarf að vera skipulagt til langs tíma ef það á að bera árangur. Umferðarvikan hér í Reykjavík á haustdögum var virðingarvert átak og til mikils sóma þeim sem að stóðu. En það kom greinilega í ljós að slík vika dugar skammt vegna þess að framhaldið vantar. Við Íslendingar þurfum að endurhæfa okkur frá grunni. Það þarf ekki hugarfarsbreytingu í sambandi við umferðarmálin. Það þarf hugarfarsbyltingu í þeim efnum. Fram hefur komið í fjölmiðlum nú að undanförnu að yfir Íslendingum vofi nýr sjúkdómur sem menn óttast eins og svarta dauða. Áunnin ónæmistæring hefur þessi sjúkdómur verið nefndur og allir eru sammála um að allt skuli gert til að fyrirbyggja að sjúkdómurinn breiðist hér út og við getum vænst þess að einhverjir eigi eftir að deyja úr þessum sjúkdómi hér á landi á næstu árum. En varðandi umferðarslysin er æskufólkið stærsti áhættuhópurinn og við vitum að ef við tökum dæmi t.d. í skóla, þar sem eru 500 piltar og 500 stúlkur, má búast við að árlega slasist 20-25 af þessum 500 piltum og 10-12 stúlknanna, sum lífshættulega og mörg varanlega bækluð. Það er því ekkert hjóm að tala um þessi mál af alvöru. Við megum ekki missa þetta unga fólk, ekki heldur í umferðarslysum, því að umferðarslysin hér á landi eru ekkert annað en farsótt og það verður að bregðast við þeim samkvæmt því. Okkur tókst að uppræta berklaveikina á sínum tíma með samstilltu átaki. Umferðarslysin eru e.t.v. sú áunna farsótt sem er auðveldast að uppræta með samstilltu átaki. Hér er ekki falin veira heldur er hún öllum augljós og verður upprætt með samstilltu átaki í aðgát og tillitssemi. Ég hef sett niður á blað hvað við gætum sparað þjóðfélaginu með því að gera samstillt átak um fækkun umferðarslysa, ef við settum okkur ákveðið markmið, t.d. 10% á ári, með bættri umferðarmenningu og ýmsum fyrirbyggjandi aðgerðum. Það hefur verið upplýst að umferðarslysin kosti þjóðfélagið árlega a.m.k. 1,2 milljarða kr. Ef við lækkum þessa tölu um 10% á ári, við skulum segja í næstu sjö ár, mundi það vera fyrsta árið 120 millj. kr. sparnaður, næsta ár 228 o.s.frv. þangað til sjöunda árið væri það 725,9 millj. Við getum talað um að þessi sparnaður væri brúttó 2,8 milljarðar á 7 árum. Þennan sparnað gætum við keypt fyrir 315 millj. ef við notuðum svipaða upphæð og var notuð í fræðslustarfsemi þegar breytt var yfir í hægri umferðina, þ.e. 40 millj. á ári, það þýðir 315 millj. í þessi sjö ár. Þessar tölur miðast við verðlagið í dag. Ég tek það fram að þetta eru ekki vísindalegir útreikningar. En þetta er sett fram til að reyna að vekja menn til umhugsunar um þýðingu þess að þarna er bæði um að ræða peninga og svo þurfum við ekki síður að hugsa um þjáninguna og sorgina sem oft fylgir í kjölfar slysanna. Ég ætla, herra forseti, ekki að hafa þessi orð öllu fleiri við þessa umræðu. Ég gat ekki látið hjá líða að nota þetta tækifæri til að fjalla um þessi mál sem mér finnst stjórnvöld gefa allt of lítinn gaum og kannske við almennt í þessu litla þjóðfélagi okkar sem er svo fámennt og hver einstaklingur er okkur svo dýrmætur.



Herra forseti. Á liðnu þingi, þegar þetta frv. var hér til 1. umr. og var lagt fram, sagði ég nokkur orð almennt um umferðarmálin. Ég ræddi þá um tillitsleysið og gáleysið í umferðinni, hversu allar reglur eru þar þverbrotnar, og þá hugarfarsbreytingu, sem hv. síðasti ræðumaður sagði að þyrfti reyndar að breyta yfir í hugarfarsbyltingu og ég get tekið undir, sem þar megnar ein úr að bæta. Ég man líka að ég ræddi um ölvunaraksturinn alveg sér í lagi og þá gífurlegu hættu sem af því skapast, þau válegu slys af ýmsu tagi sem verða vegna þess að Bakkus hefur hönd á stýri. Ég skal ekki endurtaka neitt af þessu hér. Ég get líka sparað mér ýmislegt af því sem ég hefði kannske viljað segja vegna þess að ég get í meginatriðum tekið undir mörg þau áhersluatriði sem hv. síðasti ræðumaður, forseti þessarar deildar, kom að. Ég lýsi því yfir enn og aftur að ég fagna þessu frv. sem heildstæðri tilraun til margháttaðra úrbóta. Vissulega sáum við í allshn., sem sátum þar í fyrra og sitjum þar víst flest enn, við nánari lestur að mjög veigamikil atriði eru þarna til bóta. Það vakti hins vegar athygli mína hversu margar og mismunandi umsagnir bárust, m.a. frá þeim sem gleggst ættu að vita. Ég tók með mér í ræðustól, ekki til þess að þylja þar upp úr, þann bunka sem nefndin fékk frá hinum ýmsu aðilum til að fara yfir og reyna að átta sig á hvað þeir aðilar hefðu til málanna að leggja. Ég nefni af handahófi aðila, sem gáfu umsagnir og gerðu verulegar athugasemdir um leið, eins og Ökukennarafélagið, sem kemur náttúrlega mjög inn í þessa mynd, Bifreiðaeftirlit ríkisins, Landssamband lögreglumanna, Slysavarnafélag Íslands, Vinnueftirlit ríkisins, auk margra annarra. Ég bendi á af handahófi einnig að frá Vinnueftirliti ríkisins fengum við býsna langt bréf og þar stóð m.a., með leyfi hæstv. forseta: "Frv. hefur verið tekið til ítarlegrar athugunar hjá Vinnueftirlitinu þar sem það hefur eftirlit með vinnuvélum og dráttarvélum við landbúnaðar- og verktakastörf [skv. lögum sem þar eru tilgreind]. Ekkert er fjallað um þessa starfsemi í núverandi umferðarlögum og ekki heldur í því frv. sem nú liggur fyrir." Ég gæti nefnt einnig hinar einstöku athugasemdir, orðalagsbreytingar og annað því um líkt, en ætla ekki að fara að eyða tíma hv. deildar í það. Ég viðurkenni að margt af því sem er í þessum - ja, næstum að segja doðröntum sem við fengum og ágætt er að hafa út af fyrir sig voru athugasemdir um orðalag. túlkunaratriði ýmiss konar eða óvissa um túlkun, en sumt af því snerti mjög þýðingarmikla þætti þessa viðamikla málaflokks. Ég tók t.d. sérstaklega eftir því að Ökukennarafélagið lagði áherslu á að hæpið væri að vísa svo mjög til reglugerðarsetningar um ýmis atriði sem máli skiptu í stað þess að kveða skýrt og ótvírætt á um þau í lögunum. Með leyfi hæstv. forseta sagði í þessari umsögn Ökukennarafélags Íslands: "Við yfirlestur frv. vaknar óneitanlega sú spurning hvort ekki sé of mikið um að áformað sé að setja atriði ákveðnari með reglugerðum og þar með að verið sé að færa löggjafarvald úr höndum Alþingis í hendur ráðherra og ráðuneytis. Eins þykir nokkuð bera á ónauðsynlegum orðalagsbreytingum frá núgildandi lögum og þær breytingar virðast jafnvel stundum aðeins gerðar breytinganna vegna." Það væri að æra óstöðugan að rekja þessar umsagnir og athugasemdir hér, enda er það ekki ætlun mín. Ég ætla aðeins að vekja athygli á því að hér verður um mjög veigamikið nefndarstarf að ræða og skal ekki undan því kvartað út af fyrir sig. En ég tek undir það, sem kom fram í máli hv. síðasta ræðumanns, Salome Þorkelsdóttur, að lagabálkur af þessu tagi sé þess eðlis, sé það viðamikill að það sé útilokað annað en að nefndir beggja deilda vinni að nokkru saman að þessu máli ef það á að ganga eðlilegan gang í gegn jafnvel þó að það sé lagt fram svo snemma sem raun ber vitni. Ég er hins vegar á þeirri skoðun og get ekki neitað mér um hana að hin réttu viðbrögð ráðuneytisins hefðu átt að vera þau að leggja frv. fram nokkuð endurskoðað. Hæstv. ráðherra kom inn á það hér áðan að hann teldi að ýmsar þær ábendingar sem við fengum í umsögnum okkar væru réttlætanlegar og hefðu kannske verið til bóta. Þá hefði ég talið að það hefði verið rétt a.m.k. að taka þan atriði inn í sem nefndin sem samdi frv. og hæstv. ráðherra hefðu talið rétt því að ég trúi því ekkí, og veit reyndar að svo er ekki, að þetta frv. þyki svo algott að dómi þeirra sem það sömdu og lögðu það fram í þessari mynd og lögðu greinilega á sig mikla vinnu í kringum það að a.m.k. hefði ekki mátt færa ákveðin atriði til betri vegar miðað við umsagnir þeirra aðila sem gleggst mega hér um véla. Ég viðurkenni að auðvitað eru ágreiningsatriði næg og áhersluatriði misjöfn. En ég nefni aðeins að lokum sem dæmi að ég held réttmæta athugasemd frá landlæknisembættinu varðandi 48. gr. Í bréfi til nefndarinnar sagði svo um 48. gr., með leyfi hæstv. forseta: "Athygli mín hefur verið vakin á því að skv. 48. gr. frv. til umferðarlaga er gert ráð fyrir að taka blóðsýnis vegna gruns um ölvun við akstur geti farið fram "án atbeina læknis" eins og segir í grg. Þá segir enn fremur í 48. gr.: " Dómsmrh. setur nánari reglur um töku sýna og rannsókn." Ég vil benda á að ákvæði þessarar greinar, ef að lögum verða, brjóta að því er ég best fæ séð í bága að ákvæði læknalaga, hefðir og venjur sem skapast hafa um hvaða heilbrigðisstarfsmenn hafi leyfi til að taka blóð úr fólki. Ég tel því eðlilegra að orða síðustu mgr. 48. gr. þannig: Dómsmrh. setur, að höfðu samráði við heilbrigðisyfirvöld, nánari reglur um læknisrannsókn ökumanna og töku blóðsýna." Þetta er dæmi um atriði sem ég held að hefði verið eðlilegt og sjálfsagt að hefði verið tekið inn í endurskoðaða útgáfu frv. þó að ég viðurkenni að vitanlega getur nefndin tekið til þessa fullt tillit og unnið sig fram úr þessu. En þetta er kannske einhver stysta athugasemdin sem við fengum því að margar eru þær langar, m.a. frá Umferðarráði upp á nokkuð margar síður, því ráði sem fjallar um þetta daglega og er að senda okkur sem erum í umferðinni aðvörunarorð á öldum ljósvakans og annars staðar. Ég hefði sem sagt talið að það hefði verið að mörgu leyti heppilegra og betra til úrvinnslu fyrir nefndina og nefndarstarfið í heild að hér hefði farið fram nokkur athugun á, jafnvel þó að það hefði dregist um einn mánuð eða svo að þetta frv. yrði lagt fram. Það hefði verið heppilegra þó að ég sé ekki að skorast undan því að nefndin taki þetta viðamikla starf að sér. Ég skal ekki hafa fleiri orð um málið nú. Ég ætla ekki að endurtaka það sem ég sagði í fyrra. Það er óþarfi. Ég fagna frv. sem slíku þar sem flest meginatriði eru til bóta, en ég held að við hefðum unnið þetta fljótar, betur og auðveldar að mörgu leyti ef ráðuneytið hefði verið búið að leggja í það ákveðna vinnu að fara yfir umsagnirnar og taka það réttmætasta til greina.



Herra forseti. Ég get tekið undir ákaflega margt af því sem fram hefur komið hjá seinustu tveimur ræðumönnum og það er ekki bein ástæða til að setja á langar ræður um efnisinnihald þess langa lagabálks sem hér nú lagður fram öðru sinni eftir að hafa verið fimm ár í meðgöngu hjá endurskoðunarnefnd umferðarlaga. Ég verð satt að segja, eins og hér hefur verið gert úr þessum ræðustól á undan mér, að lýsa furðu minni á því að frv. skuli lagt fram gersamlega og algerlega óbreytt. Mér finnast það ekki góð vinnubrögð af hálfu ráðuneytisins þegar fram eru komnar, eftir að málið var sent til umsagnar í fyrra, margvíslegar athugasemdir. Hv. þm. Helgi Seljan mundaði hér þykkan bunka, þverhandarþykkan bunka, af umsögnum. Mér finnast það vera slæleg vinnubrögð af hálfu ráðuneytisins að fara ekki gegnum þessar umsagnir, mynda sér skoðun á því hverjar athugasemdir skuli taka til greina og hverjar ekki og leggja síðan málið fram í breyttri mynd. Nú byrjar hv. allshn. þessarar deildar, sem málið fær til meðferðar, á því að lesa og skoða allar þessar umsagnir og það er eins víst, þó að einhverjar ábendinganna og margar kannske vilji hún taka til greina, að ráðuneytið fallist ekki á það og telji það rangt. Það hefði auðveldað þessi vinnubrögð, það hefði flýtt fyrir framgangi málsins ef ráðuneytið hefði, eins og hv. síðasti ræðumaður benti svo réttilega á, viðhaft þessi vinnubrögð. Mér finnst þetta satt að segja vera ámælisvert af hálfu ráðuneytisins og sýna raunar að það vill ekki taka neitt tillit til þeirra ábendinga sem fram eru komnar. Sömuleiðis er rétt að árétta að ef hæstv. dómsmrh. vill að þetta mál nái fram að ganga á þessu þingi held ég að sé alveg nauðsynlegt að frá því verði gengið með einhverjum hætti að samvinnunefnd fjalli um þetta mál. Mér segir nefnilega svo hugur um að þetta mál muni verða lungann úr vetrinum í allshn. þessarar hv. deildar. Einnig hafa hv. neðrideildarmenn, eins og hv. þm. Salome Þorkelsdóttir benti á áðan, ekki verið mjög fúsir að taka við og samþykkja breytingar á umferðarlögum sem komið hafa úr höndum okkar í Ed. Því tel ég engar líkur á því að þetta mál nái fram að ganga á þessu þingi ef ekki verður hafður sá hátturinn á að allshn. beggja deilda vinni með einhverjum hætti saman að athugun málsins. Ég held að það sé alveg ljóst og raunhæft mat að þá fer málið ekki fram á þessu þingi. Ég bið hæstv. ráðh. að taka það vel til íhugunar. Ég veit að það hefur stundum verið andstaða gegn því hjá nefndum Nd. að starfa í slíkum samvinnunefndum, ég hef rekið mig á það, en auðvitað, þegar um löggjöf eins og umferðarlög er að ræða, eru það einu skynsamlegu vinnubrögðin. En herra forseti. Mig langar til að víkja stuttlega að örfáum atriðum í þessu frv. Ég held að þó að það horfi á ýmsan hátt til bóta og komi í staðinn fyrir ófullkomin og úrelt umferðarlög sem nú eru í gildi, eins og segir orðrétt í athugasemdum við þetta frv., sé frv. samt að ýmsu leyti gallað og þurfi verulegrar endurskoðunar við. Í fyrsta lagi skal ég það til taka að mér finnst orðalag í þessu frv. klúðurslegt og sérviskulegt á mörgum stöðum og sums staðar kannske torskiljanlegt. Af handahófi vildi ég vitna í 36. gr. Þar segir, með leyfi forseta: "Hraðinn má aldrei verða meiri en svo að ökumaður hafi fullt vald á ökutækinu og geti stjórnað því á þeim hluta vegar fram undan sem hann hefur útsýni yfir og áður en kemur að hindrun sem gera má ráð fyrir." Ég hélt nú að ökumaður ætti kannske fyrst og fremst að aka þannig að hann gæti stansað í tæka tíð ef hann kemur að hindrun sem ekki má gera ráð fyrir á veginum. Ef ég man rétt stendur í núgildandi umferðarlögum, ég man ekki nákvæmlega hvaða grein, að hraðann skuli miða við að ökumaður geti stöðvað ökutæki sitt á þriðjungi þeirrar vegalengdar sem auð er og hindrunarlaus fram undan. Þetta er a.m.k. öllu skiljanlegra orðalag en í frv. og þetta var kennt og skýrt mjög ítarlega á meiraprófsnámskeiðum hér, a.m.k. einu sinni. Í sömu grein segir, i-lið: "Þegar ökutæki nálgast stóra fólksbifreið, sem numið hefur staðar til að hleypa farþegum inn eða út, hvílir sérstök skylda á ökumanni að aka nægilega hægt miðað við aðstæður." Mér finnst þetta vera eins og hvert annað rugl, að aka nægilega hægt! Það á þá að skylda menn til að aka varlega og með fyllstu gát og ekkert endilega þegar menn nálgast stóra fólksbifreið, sem numið hefur staðar til að hleypa farþegum inn eða út, heldur þegar þeir nálgast hvers konar bifreið sem numið hefur staðar til að hleypa farþegum inn eða út. Það er fullt af meinlokum og mér liggur við að segja andkannalegum vitleysum í þessu. Ég er þeirrar skoðunar að ákvæði þessa frv. um hraðatakmörk séu allt of íhaldssöm, 70 km á klukkustund utan þéttbýlis, þó 80 km á klst. á vegum með bundnu slitlagi. Þetta á að hækka til þess að við séum í takt við þann veruleika sem er á íslenskum þjóðvegum í dag. Þetta vita allir. Það er ekki hraði aksturinn sem er orsök flestra umferðarslysa. Í þeirri skýrslu sem hv. þm. Salome Þorkelsdóttir vitnaði til áðan, sem þm. barst í dag, er skrá yfir umferðarslys árið 1984. Samtals eru um það bil 40% umferðarslysanna af tveimur ástæðum: Aðalbrautarréttur er ekki virtur, umferðarréttur er ekki virtur. Og ef við bætum við: of stutt bil milli bifreiða, þá förum við sjálfsagt langleiðina upp í 50%. Þetta er það sem í einu orði má kalla tillitsleysi í umferðinni þjösnaskap og tillitsleysi. Það er það sem er meginvandamálið í umferðinni, ekki það að menn aki of hratt þó að vissulega geti það verið slysavaldur og haft í för með sér hættur sem ekki ber að gera lítið úr. Það var vikið hér sérstaklega að ákvæðum um ljós, ljósabúnað. Sú breyting sem hér er gert ráð fyrir er til bóta. En auðvitað ætti það að vera svo að bifreiðar séu búnar þannig að þær séu með ljósum alltaf. Það er hins vegar eitt sem ég sakna hér. Það eru engin ákvæði um það t.d. að mjög stórar bifreiðar skuli vera auðkenndar með sérstökum ljósum eins og alls staðar annars staðar er. Það gæti að vísu komið í reglugerð. Ökumaður sem er að aka úti á biksvörtum þjóðvegi í kolbrúnamyrkri og kannske í rigningu og með drulluslettur á ljósum og rúðum meira og minna hefur jafnaðarlega ekki hugmynd um hvort hann er í þann veginn að mæta venjulegum fólksbíl eða kannske 12-14 m löngum bíl með tengivagn. Þessum reglum þarf að breyta. Ég ætlaði aðeins að minnast á örfá atriði eins og ég sagði áðan. Hér eru reglur um reiðhjól. Hér eru í 40. gr. ákvæði um hjólreiðamenn. Það stendur reyndar í 39. gr.: "Hjólreiðamenn skulu aka". Það er talað um að aka reiðhjóli. Ég hélt að á venjulegri íslensku héti það að hjóla. Það er a.m.k. gott og gilt orð, en ákaflega torkennilegt að tala um að aka reiðhjóli um götur og vegi. Þetta er sams konar mállýska og menn gátu heyrt í þættinum Um daginn og veginn á mánudagskvöldið þegar var verið að tala um þá sem framkvæma uppeldi. Það er álíka gáfulegt. Hér er talað um t.d. að þeir sem eru á bifhjólum skuli nota hjálma. Það eru ákvæði um það hér. En það er ekkert sem skyldar ökumenn reiðhjóla til að vera með öryggishjálm. Ég held að það sé umhugsunarefni hvort ekki eigi að gera það. Komið hefur í ljós erlendis að varnarhjálmar af þessu tagi geta nánast komið í veg fyrir öll höfuðmeiðsl á hjólreiðamönnum. Þeir fara ekki hraðar en það að þessir hjálmar geta varið fólk gegn öllum höfuðmeiðslum. Þetta hefur orðið reynslan erlendis og ég held að þetta þurfi að íhuga. Hér stendur að vanur hjólreiðamaður, sem náð hefur 15 ára aldri, megi flytja barn yngra en sjö ára á reiðhjóli, enda sé barninu ætlað sérstakt sæti og þannig um búið að því stafi eigi hætta af hjólteinum. Gott og vel. En ég verð að segja það alveg eins og er að mér finnst það stundum í líkingu við það þegar maður sér haldið á börnum í framsæti bifreiðar þegar fólk er með smábörn í sérstöku sæti á reiðhjóli sem eru gersamlega óvarin. Ef hjólreiðamaðurinn verður fyrir einhverri truflun, missir jafnvægið og dettur er smábarnið í sætinu, aftan á hjólinu jafnaðarlega, gersamlega óvarið. Af þessu hafa orðið mörg slys og ég held að það sé fullkomin ástæða til að íhuga þetta. Ég skal ekki, herra forseti, hafa þessa upptalningu öllu lengri, en þó get ég ekki stillt mig um að minnast hér á 47. gr. umferðarlagafrv. sem hljóðar svo, með leyfi forseta: "Þegar maður hefur neytt áfengis á veitingastað og veitingamaður eða þjónar hans vita eða hafa ástæðu til að ætla að hann muni brjóta gegn ákvæðum 1. mgr. 45. gr. ber þeim að reyna að hindra brotið með því m.a. að gera lögreglunni viðvart [þ.e. að aka undir áhrifum víns]." Síðan segir: "Bannað er að selja eða afhenda ökumanni vélknúins ökutækis eldsneyti eða annað sem þarf til aksturs ef hann er augljóslega undir áhrifum áfengis. Skylt er bensínafgreiðslumönnum, ef þeir vita eða hafa ástæðu til að ætla að ökumaður muni brjóta gegn ákvæðum 1. mgr. 45. gr., [þ.e. aka undir áhrifum áfengis] að reyna að hindra brotið með því m.a. að gera lögreglunni viðvart." Ég verð að segja alveg eins og er: Af hverju eru þessar tvær starfsstéttir, veitingamaður eða þjónar hans og bensínafgreiðslumenn, tilgreindar hér sérstaklega? Hvað með ölvaðan ökumann sem kemur inn í söluturn til að kaupa sér þar tóbak eða eitthvað annað og starfsfólkið þar sér að hann er ölvaður? Á því ekki að bera sama skylda til að tilkynna slíkt? Ég verð að segja að mér finnst þetta fráleitt. Annaðhvort á þessi skylda að vera á öllum borgurum eða ekki. Og skv. almennri reglu er það auðvitað borgaraleg skylda manna að koma í veg fyrir afbrot. Þess vegna ætti það líka að vera borgaraleg skylda hvers manns, ef hann sér að ölvaður ökumaður ætlar að stíga upp í bíl, setjast undir stýri og stofna þannig ekki aðeins sínu eigin lífi heldur og lífi samborgaranna og eignum í verulega hættu, að koma í veg fyrir það. Hins vegar er spurning hvort á að binda það í umferðarlögum með þeim hætti sem hér er gert. Mér finnst það alveg fráleitt í hvívetna að taka þessar tvær starfsstéttir sérstaklega út úr, veitingamann eða þjóna hans eða bensínafgreiðslumenn. Þetta hlýtur að eiga við um alla landsins þegna. Hins vegar er spursmál hvort á að binda það í lögum með þessum hætti. Það er allt annað mál. Ég lít svo á að það sé borgaraleg skylda ef einhver maður veit að það á að fara að fremja lögbrot sem stofnar lífi samborgaranna óneitanlega í hættu. Ég skal ekki, herra forseti, hafa þessar athugasemdir miklu fleiri. Ég taldi nauðsynlegt að koma þessu hér að. Þetta mál mun fá ítarlega umfjöllun í nefnd, en ég legg áherslu á að ef það er vilji dómsmrh. að þetta mál nái fram á þessu þingi verður að sjá svo til að samvinnunefnd starfi að því. Ég held að annars nái málið hreinlega ekki fram að ganga. Vissulega get ég tekið undir margt af því sem hv. þm. Salome Þorkelsdóttir sagði áðan um hvernig við ættum að berjast gegn umferðarslysunum, en ég hef svolitlar efasemdir um að við getum sett málið upp með þeim hætti sem hún gerði, þ.e. við setjum okkur að draga úr slysum um 10% á ári. Ég hef vissar efasemdir um að það sé raunhæft að vinna að þessu þannig. Það þarf stöðugt að vera á varðbergi. Það þarf, eins og hún réttilega sagði, að koma á hugarfarsbreytingu, hugarfarsbyltingu, og það þarf að efla fræðslu um þessi mál í skólakerfinu. Veruleg spurning er hvort ekki á að taka upp ökukennslu í skólakerfinu við 17 ára aldurinn með einhverjum hætti þó svo að hluta til sé það enn þá í höndum ökukennara. Ég er þeirrar skoðunar að hluta af því hvernig umferðarmenningin er hér á landi megi kannske rekja til skapferlis Íslendinga með einhverjum hætti. Hluta þess má rekja til ökukennslunnar alveg tvímælalaust, að ég hygg. Auðvitað eru þarna margar og samverkandi ástæður sem eiga þátt í hvers vegna ástandið er svona. Ég held að við getum aldrei upprætt slys hvernig og hvað sem við gerum, en við getum dregið úr þeim, við getum fækkað þeim mikið og við getum sparað peninga með því, og ekki aðeins peninga heldur getum við sparað þjáningar og sorg sem aldrei verður í aurum og krónum talið. Það er það sem við eigum að gera. Það er þannig sem ég vil sjá að þessu unnið. Kannske þurfum við fyrst að koma á þeirri hugarfarsbreytingu hjá hæstv. ráðherrum og ríkisstj., sbr. það línurit sem hér hefur verið vitnað til og er á öftustu síðu þessarar skýrslu sem ég hvet þm. eindregið til að kynna sér. Þarna sést hvernig ríkisframlag til Umferðarráðs hefur hrapað. Nú er það engin allsherjarbót eða lausn á þessum málum að veita endilega auknu fé til þessarar ákveðnu stofnunar. Það verður að gera átak á miklu, miklu fleiri sviðum og miklu víðtækara. Þá getum við dregið úr þessu. En til þess þarf að koma menntun, stöðug fræðsla. Það hefur tekist um hríð að draga úr þessum vágesti sem réttilega hefur verið kallaður farsótt, faraldur, en við stöndum okkur þarna miklu verr og langtum verr en margar þjóðirnar í kringum okkur. Eitt af því hlálegasta hér, og er ekki þar við hv. Ed. að sakast, eru bílbeltamálin sem hafa fallið í Nd. og ekki náð fram að ganga þar. Einfaldasta, áhrifaríkasta og ódýrasta ráðið til að draga úr meiðslum og koma í veg fyrir banaslys af völdum umferðar er notkun bílbelta. Svo einfalt er það. Það er undarlegt að í þessu þjóðfélagi skuli vera fullt af mönnum, sem vissulega eru góðir og gegnir, greindir og skýrir, sem loka augunum fyrir þeirri einföldu meginstaðreynd að þetta er einfaldasta, ódýrasta og virkasta ráðið til að draga úr slysum.



Herra forseti. Ég mun ekki fara út í efnislega umræðu um það lagafrv. sem hér liggur fyrir. Ég fagna því eins og aðrir sem hér hafa talað að þetta frv. er fram komið. Þar sem atvikin hafa hagað því þannig til að ég á sæti í þeirri nefnd sem mun fá þetta til umfjöllunar og mun stýra starfi hennar í vetur þá vil ég láta það koma fram hér úr þessum ræðustól að ég mun að sjálfsögðu ekki liggja á liði mínu til þess að þetta mál verði afgreitt hér á hv. Alþingi því sem nú situr. Hins vegar sé ég að hér er mikil vinna fram undan og vil taka það fram að ég er alveg reiðubúinn fyrir mína parta til samstarfs við hv. samgn. Nd. ef málin þróast þannig að nefndirnar næðu samkomulagi um að vinna saman að þessu máli. Það hafa komið fram í máli manna hér margar athugasemdir. Bunkinn af umsögnum um frv. sem hv. 2. þm. Austurl. kom með upp í ræðustól áðan er ansi þykkur. Það er því mikið verk fram undan við að yfirfara þær og ég vil taka það fram að ég vil leggja mig fram um að vinna að þessu máli því að ekki mun af veita. Ef samþykkt þessa frv. gæti bætt umferðarmenningu okkar þá er til mikils barist. En það er með þessi lög eins og önnur lög sem sett eru að ekki er nóg að setja þau heldur þarf að framkvæma þau og stóraukin fræðsla í umferðarmálum þarf að fylgja framkvæmd þeirra. Ég vil taka undir það sem hér hefur fram komið að umferðarmálin, umferðarslysin eru eitt mesta þjóðfélagsvandamál sem við eigum við að stríða. Við höfum orðið vitni að mörgum hörmulegum atvikum á þessum vettvangi, það er mjög mörg harmsagan sem skeð hefur. Þess vegna er það skylda okkar þm. að leggja okkar lóð á vogarskálina í baráttunni við þennan vágest, í baráttunni fyrir bættri umferð og slysaminni. Þess vegna verðum við að vinna að framgangi þessa frv. af fullum krafti og á þann hátt sem tryggir það að málið hljóti afgreiðslu hér á hv. Alþingi, á þessu þingi, og ég vil halda öllum leiðum opnum í því efni.



Virðulegi forseti. Ég fagna því að hér er komið einu sinni enn nýtt frv. til umferðarlaga þrátt fyrir að vissulega megi margt að orðalagi finna. Vænti ég þess að nefndin taki orðalagið sérstaklega til umfjöllunar. Ég á ekki sæti í þeirri nefnd og þess vegna langaði mig að koma hingað með örfáar ábendingar og taka reyndar líka undir orð hæstv. forseta þegar hann nefndi slysarannsóknarnefnd. Ég held að það sé mjög tímabært að setja á laggirnar slysarannsóknarnefnd þannig að við fáum úr því skorið hvaða orsakir það séu sem liggja fyrir mörgum og tíðum slysum. Á sumum götuhornum eru slys mjög tíð þannig að það hlýtur að vera annaðhvort hönnun þessara götuhorna eða eitthvað í aðstæðum þar sem leiðir til þessarar slysatíðni. Í öllum tilvikum þarf að rannsaka nákvæmlega orsakir slysa en okkur vantar aukna þekkingu varðandi umferðarslys hér á landi. Ég fagna líka samræmingu á hámarkshraða hvar sem er á landinu. Það hefur verið hvimleitt þegar maður hefur ekið norður að hér í kringum Stór-Reykjavíkursvæðið má aka á 80 km hraða en 70 þegar maður kemur upp í Hvalfjörð. Þessu hefur náttúrlega varla nokkur maður farið eftir. En svona eru lögin og verða ef þetta frv. verður ekki að lögum, þá verður þetta svona enn um sinn. Síðan langaði mig til þess að leggja fsp. fyrir hæstv. ráðh. varðandi skráningu ökutækja. Það kemur fram í 65. gr. að það verður í reglugerð hvernig skráningu ökutækja verður háttað. Mér skilst að þar eigi að verða breyting á. Nú skilst mér að ökutæki séu tvískráð eins og sakir standa. Þau fá visst skráningarnúmer þegar þau koma til landsins og síðan fá þau annað númer og hver eigandi þarf alltaf að skipta um númer. Þetta er mjög dýrt kerfi eins og það er núna og tími til kominn að einfalda það, en það koma engar skýrar ábendingar fram í frv. um með hvaða hætti þetta sé hugsað og væri gott að fá upplýsingar um hvernig á að koma þessu fyrir. Þm. hafa hér úr ræðustól farið víða um völl varðandi ökukennslu, notkun bílbelta og eitt og annað. Ég ætla ekki að lengja þessa umræðu mjög en ég vil bara minna á að það er ekki hægt að kenna allt í skólum landsins. Þó vissulega sé hægt að kenna umferðarreglur og annað slíkt og sýna á myndböndum hvernig skuli aka, þá er hin raunverulega kennsla náttúrlega falin í því að aka sjálfur og við getum ekkert lítillækkað ökukennara með því að upphefja skólana eða á neinn annan máta. Það þarf að láta hvern og einn fá reynslu í því að aka, enda sjáum við líka í skýrslum um umferðarslys að það er reynsluleysi sem veldur oft og mörgum sinnum slysum. Ég vildi endilega benda á þetta því að hv. þm. Eiður Guðnason vildi gera mikið úr kennslu í skólum en minna úr ökukennurum. Notkun bílbelta er vissulega góð en þar dugir ekki bara lagabókstafurinn til. Það þarf líka að hvetja ökumenn til þess að nota bílbeltin. Við höfum það í lögum að nota skuli bílbelti enda þótt ekki séu í gildi sektarákvæði. Þá þarf að hvetja bara meira til þess að bílbeltin verði notuð en til þess þarf jú fjármagn og hæstv. forseti minnti hér á fjárskort hjá Umferðarráði. Mætti vissulega bæta þar úr. Þrátt fyrir að fjármagnið sé ekki allt sem þarf í sumum tilfellum, þá þarf alla vega varðandi kynningu og áróður í umferðarmálum að kosta miklu til.

Landbrh. (Jón Helgason) Hæstv. forseti. Ég vil þakka þær undirtektir og þann áhuga sem komið hefur fram í máli manna hér fyrir umferðarmálum og framgangi frv. til nýrra umferðarlaga. Ég mun gera það sem í mínu valdi stendur til þess að stuðla að því að þinginu vinnist tími til að afgreiða þetta frv. á þessu þingi. Ég lagði mikla áherslu á í mínu máli að það gæti orðið sem fyrst þó mér væri ljóst að þarna sé mikil vinna fram undan. Ég mun því athuga það að hafa samráð við allshn. Nd., líka um það hvernig hægt sé að haga nefndarstörfum þannig að það gæti orðið til þess að hraða því starfi og auðvelda. Hér hafa farið fram allmiklar umræður um ýmis atriði þessara mála. Ég skal ekki fara langt út í það. En fundið hefur verið að því hér að frv. skyldi ekki hafa verið endurskoðað í sumarfríi Alþingis. Það getur verið að það hefði kannske eitthvað flýtt fyrir nefndarstörfum, ef það hefði verið gert, svo framarlega þá sem þær breytingar hefðu ekki verið með svo klúðurslegu orðalagi að það hefði ekki verið talið neitt til bóta af hendi hv. þm. Ég held að þó farið hefði verið að setja inn einhverjar slíkar breytingar þá hefði það aldrei getað losað þm. við að fara yfir athugasemdir, íhuga þær rækilega og kanna þá hvort þarna væri um réttar breytingar að ræða. Ég mun leggja áherslu á að dómsmrn. og þeir aðilar sem því tengjast munu í sambandi við vinnu nefndarinnar leggja fram þá aðstoð sem getur stuðlað að því að auðvelda nefndarstarfið og vinna málinu gagn. Ég skal ekki fara langt út í einstök atriði. Það hefur verið minnst hér á að það þyrfti meira fjármagn til umferðarmála. Ég get tekið undir það. En það eru náttúrlega ekki eingöngu einstakir ráðherrar eða ríkisstjórn sem ræður. Það er Alþingi sem semur fjárlögin og þeim verðum við að hlíta. Hv. 5. landsk. þm. vék að 47. gr. þar sem tvær stéttir manna voru teknar út úr með skyldu á því að segja til um ölvaða ökumenn. Ég veit ekki hvað hefur legið að baki þessari ákvörðun umferðarlaganefndar, að setja þetta þarna inn, en sé þó að í fyrri hlutanum, þar sem veitingamanni og hans þjónum er ætluð nokkur ábyrgð, kemur fram sú skoðun að það fylgi því nokkur ábyrgð að veita mönnum áfengi vegna þeirra afleiðinga sem slíkt getur haft. Ég hygg að í sumum löndum sé lögð nokkur ábyrgð á þá sem veita mönnum áfengi ef það síðan leiðir til slysa - ég er ekki nægilega fróður um það, en ég hygg að svo muni vera sums staðar - og þarna er sem sagt það sjónarmið sem liggur að baki. Þessi ábyrgð er líka lögð á hendur bensínafgreiðslumönnum. Bensínið gerir mönnum kleift að aka og ef ökumenn hefðu það ekki gætu þeir ekki haldið áfram akstri þegar það væri þrotið, þannig að þar hefur kannske legið að baki sú hugsun að þar væri verið að gera mönnum kleift að aka, sem annars væri ekki. Að öðru leyti skal ég ekki fjölyrða um þetta því að ég veit ekki að fullu hvaða hugmyndir liggja þarna að baki. Hv. 8. landsk. þm. spurðist fyrir um umskráninguna sem hún réttilega benti á að er mjög dýr. Það er talið að það sé meira en þriðjungur af vinnu bifreiðaeftirlits sem felst í umskráningu. Ég hef látið þá skoðun í ljós, og reyndar flutt um það frv., að ég teldi að þarna ætti að haga þessu með öðru móti. Eins og hv. þm. gat um veldur þessi umskráningarregla stundum erfiðleikum fyrir eigendur, tryggingar o.fl. fyrir utan vinnuna við bifreiðaeftirlitið. Ég skal svo ekki tefja tímann meir en vil ítreka að ég þakka fyrir þann áhuga sem hér hefur komið fram í deildinni fyrir því að ná þessu frv. fram með þeim breytingum þá sem menn komast að niðurstöðu um að séu til bóta og vil stuðla að því að það megi takast.



Virðulegi forseti. Aðeins örfá orð varðandi þá athugasemd sem hæstv. ráðh. gerði varðandi það sem ég hafði sagt um 47. greinina, sem mér finnst satt að segja alveg einstaklega hjákátleg. Hann tók þannig til orða að því fylgdi ábyrgð að veita eða selja áfengi. Ef þetta er hugsað út frá því þá ætti náttúrlega líka hér í þessari grein að leggja þessa skyldu á herðar forstjóra þeirrar ríkisstofnunar sem selur mönnum áfengi og öllum hennar starfsmönnum. Ef það er röksemdin að baki þessu að það fylgi því skyldur að selja áfengi þá hlýtur það fyrst og fremst að eiga við um þá sem selja bróðurpartinn af því áfengi sem haft er um hönd í landinu. Ég bara ítreka andstöðu mína við þessa grein eins og hún er orðuð hér og tel alveg tvímælalaust að henni beri að breyta.

Landbrh. (Jón Helgason) Hæstv. forseti. Frv. til l. um breyting á þinglýsingalögum, sem hér er lagt fram, má teljast fylgifrumvarp með frv. til umferðarlaga sem hér hefur verið til umræðu. Frv. varðar breyttar reglur um þinglýsingu skjala er varða skráðar bifreiðar með hliðsjón af breyttum skráningarreglum. Frv. sama efnis lá og fyrir síðasta Alþingi í tengslum við frv. til umferðarlaga en þau frv. hlutu ei afgreiðslu. Ég tel eigi ástæðu til að endurtaka grg. sem áður hefur verið flutt hér á þinginu fyrir efni þessa frv. en leyfi mér að vísa til fyrri framsögu og prentaðra athugasemda með frv. Hæstv. forseti. Ég legg til að frv. þessu verði að þessari umræðu lokinni vísað til 2. umr. og hv. allshn.