Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Ég hef í rauninni ekki mikið um það að segja, sem fram hefur komið í þessu máli. frá því er það var síðast til umr. Ég hef ekki orðið var við, að þm. hafi rætt þetta mál mikið út af fyrir sig. Hv. 2. þm. N.--M. notaði það sem rök, ef rök skyldi kalla, í sambandi við sitt innlegg í málinu, að lítið þýddi að ræða við menn, sem hefðu svo lítið vit á landbúnaði. Sérfræðingar eins og hann gætu einir talað, skildist manni. Hann minntist á, að ég hefði talað um, að það væru rúmar 20 þús. smál. af mjólk, sem framleiddar væru, en það væri ekki einu sinni mjólkin, sem kæmi til sölu á verðlagssvæði Rvíkur og Hafnarfjarðar. Hv. þm. á að vita þetta allt vel, hann er starfandi maður í Búnaðarfél., en það verður að virða mér til vorkunnar, ef ég fer skakkt með, að ég hef ekki betri skýrslur. Mínar aths. voru byggðar á Landsbankaskýrslum, og þar er miðað við annað en hv. 2. þm. N.-M. gerði. Í skýrslunni fyrir 1943 stendur á bls. 10: „Innvegin mjólk frá mjólkurbúunum 7 (7) nam um 21,5 (20) millj. lítrum, og komu, eins og árið áður, um 3/4 af því mjólkurmagni á verðlagssvæði Reykjavíkur og Hafnarf jarðar.“ Þessi 20 þús. tonn er það, sem kemur frá búunum, og 3/4 af því fara til Rvíkur og Hafnarfjarðar. Ég hef bara í útreikningum mínum miðað við það, sem komið hefur á markaðinn. Mjólkin, miðað við kúafjölda, er miklu meiri,. 3–4 sinnum meiri. En þegar ég reikna fiskframleiðsluna, sleppi ég öllum fiski, sem framleiddur er til neyzlu innan lands. Á bls. 13 í skýrslu Landsbankans stendur: „Hér er sá fiskur ekki meðtalinn, sem farið hefur til innanlandsneyzlu nýr.“ Við vitum, að fiskneyzlan hjá okkur er meiri að magni en kjötneyzlan, a.m.k. er oft í Rvík borðaður fiskur 5 daga vikunnar. Fiskmagnið er mjög miklu meira en kjötmagnið, sem notað er innan lands, svo að þó að ég léti það jafnast upp, mundi sízt halla á landbúnaðinn. Það er ekki ástæða fyrir hv. 2. þm. N.-M. að vera með neinn þjóst. Í útreikningunum er ekki hallað á bændastéttina. T.d. er ekki reiknuð lýsisframleiðsla, sem er um 700 tonn, og fleira verðmætt í sjávarútveginum. Hv. þm. þekkir framleiðslumál bænda manna bezt, og væri gott, ef hann léti svo lítið að ræða málið og legði fram gögn í stað þess að mæla af hroka og þjósti. Af hálfu nokkurra þm. hefur verið rætt um ríkisbúin og að þau bæru sig ekki. Ég álít það mikið rannsóknaratriði, hvernig á því stendur, en það er ekki rétt að draga þá ályktun af því, að ekki heldur stórbúskapur geti gefið afrakstur, enda mundi það þýða, að vonlítið væri fyrir okkur að vera að basla áfram. Það hlýtur að vera eitthvað annað að. Það hefur sannazt á stórbúunum í Ameríku og í Sovétríkjunum, að afköstin eru þar framúrskarandi, og mjög góð lífskjör fyrir fólkið, sem þar vinnur. Ég efa ekki, að þetta gæti líka orðið í íslenzkum landbúnaði, ef unnið væri með beztu aðferðum. Á landi eins og Suðurlandsundirlendinu hlýtur að vera hægt að hafa ágæt lífskjör. Hv. þm. V.-Sk. minntist á strauminn úr sveitunum. Honum hættir við að vilja víkja ofur lítið til því, sem sagt er. Ég var ekki að harma strauminn úr sveitunum. Ég lagði einmitt áherzlu á það, að því meira sem afköstin ykjust, því færra fólk mundi þurfa við landbúnaðarframleiðsluna. Hv. þm. talaði um, að ef afköst manna ykjust við landbúnaðinn, þá mundi útstreymið úr sveitunum halda áfram og þá yrði að skaffa lífsmöguleika annars staðar. Það er alveg rétt, og það er það, sem þarf að gera. Þjóðin hefur takmarkaða möguleika, hvað landbúnað snertir, vegna erfiðra skilyrða. Það er því skiljanlegt, að höfuðlandbúnaðarframleiðslu Íslendinga verður að miða við innlendan markað, og er enn langt frá því, að hún fullnægi honum. En ég vil ekki fortaka, að hægt væri að reka landbúnað í öðrum greinum til útflutnings, t.d. keppa við Dani í svínarækt. Hvað ætti að vera því til fyrirstöðu? Við gætum sem sé e.t.v. tekið upp nýjar framleiðslugreinar. Hitt er rétt, að lífsmöguleika þurfum við að skapa fyrir fólk, sem streymir úr sveitunum, og þá höfum við við sjóinn. Það er óþarfi fyrir aðrar þjóðir að sækja hingað, ef við höfum dug til að hagnýta fiskimiðin í sambandi við aðrar þjóðir, þegar verkaskipting kemst á. Hv. þm. V.-Sk. er svartsýnn á, að hægt sé að skapa lífsmöguleika annars staðar. Hann sagðist vera viss um, að atvinnuleysi yrði óhjákvæmilegt. Ég sé ekki, að svo þyrfti að vera, ef m.a. Alþ. hefði fullan hug á að láta það ekki verða. Þá nefndi hv. þm. það, að við sósíalistar mundum lítt hirða um, ef atvinnuleysi yrði, hvort það væri gagnlegt, sem unnið væri, eða ekki. Ég vil endurtaka, að ég álít, að þjóðarbúskapurinn eigi að vera skipulagður með það fyrir augum, að hann sé til gagns. Það er misskilningur hjá þessum hv. þm., að við sósíalistar höfum lagt áherzlu á, að ekki væri unnið við annað en gagnslaus verk. Við höfum einmitt lagt höfuðáherzlu á það, að í atvinnubótavinnunni væru unnin verk, sem væru til gagns. Við lögðum til, að það yrðu byggð hús hér í Reykjavík, þegar byggingarverkamenn gengu hér atvinnulausir í stórum stíl, og ef eftir því hefði verið farið, þá hefði það bætt mjög úr þeim vandræðum, sem við eigum nú við að búa. En það var einmitt flokkur hv. þm. V.-Sk., sem taldi það fullkominn óþarfa að byggja hús hér í Reykjavík, og þessi flokkur beitti sér fyrir því að hindra innflutning á byggingarefni til landsins. Hv. þm. ætti að muna það, að einn flokksmaður hans, hv. þm. V.-Húnv., skrifaði grein í Tímann, þar sem var farið fram á það, að húsabyggingar í Reykjavík væru stöðvaðar, og spurt, hvaða vit væri eiginlega í því að vera að byggja hús í Reykjavík. Nei, það var ekkert vit í því að láta atvinnulausa menn, sem voru auk þess húsnæðislausir, byggja hús yfir höfuðið á sér, svo að þeir þyrftu ekki að hírast í skúrum og kjallaraholum. Það var annað, sem flokkur þessa hv. þm. vildi láta vinna við í atvinnubótavinnu. Hann vildi láta vinna við klakahögg og gatnagerð um hávetur, þegar lítið eða ekkert var hægt að vinna að því til gagns. Og það er auðskilið. Til hvers þetta var gert. Það var gert til þess að reyna að ófrægja atvinnubótavinnuna sem allra mest og reyna að koma því til leiðar, að hún yrði felld niður. Hv. þm. ætti því ekki að vera að reyna að klína því á flokk okkar sós., að hann hefði ekkert viljað láta gera til gagns. Við vildum einmitt fyrst og fremst láta vinna „praktísk“ verk. Ég veit ekki, hvort ég á að ræða í heild um afstöðu Framsfl. til ræktunarmálanna og hvað þeir hafa gert til þess að auka tæknina við landbúnaðarframleiðsluna. Ég veit ekki, hvort hægt er að segja, að afstaða hv. þm. V.-Sk. til mjólkurskipulagsins hafi orðið til þess, að beitt hafi verið meiri tækni við framleiðslu mjólkurinnar nú en áður. Ég get minnzt á eitt dæmi um hug Framsfl. til aukinna framfara. Ég kom fyrir skömmu í eitt kauptún hér á landi, þar sem þorpsbúar, og þá einkum sós., beittu sér fyrir því að rækta í kringum kauptúnið. En þegar búið var að girða landið og þurrka það, þá var það einn fulltrúi Framsfl. á Alþ., sem beitti sér fyrir því, að girðingin væri rifin upp, og var þannig allt, sem búið var að gera, látið grotna niður í vanhirðu og fara til ónýtis. Viðvíkjandi raforkumálunum, þá er bezt fyrir okkur að gera okkur það ljóst, með hverju móti við getum bezt komið raforku til sveitafólksins. Það verður bezt að skipuleggja fyrst búskapinn þannig, að hann geti veitt þær aðstæður, sem geta haldið fólkinu í sveitunum. Það eru ekki fyrst og fremst erfiðleikarnir við dreifbýlið, sem valda því, að fólkið hópast úr sveitunum, heldur er það miklu fremur hitt, að fólkinu drepleiðist þar. Það er fátt til skemmtunar fyrir ungt fólk á fámennum sveitabæjum að vetrarlagi. Á móti þessu þarf að vinna. Það þarf að skapa ánægju fyrir fólkið í sveitunum. Það þarf að gera því fært að njóta þar þeirra menningartækja, sem fólkið sækist eftir. Ég held, að raforkunni verði bezt komið út í sveitirnar þar, sem þær verða þéttbýlastar, og geta þær helzt orðið það þar, sem mjólkurframleiðsla er aðalatvinnuvegurinn, og ef við ætlum að koma raforkunni út í sveitirnar, þá þurfum við einmitt að hraða því sem mest að ummynda búskapinn og koma honum í það horf, að unnt verði að færa byggðina saman. Það er ekki heppilegt að eyða stórfé í það að leggja vegi og síma inn á afskekkta bæi, sem hljóta að leggjast í eyði innan skamms. Það er sóun á fé, sem kemur niður á bændum eins og öðrum. Það er heppilegast að geta leitt raforku út í sveitirnar með tilliti til samfærslu byggðarinnar, og það er hyggilegast, að þetta tvennt verði tekið fyrir á sama tíma. Það er ekki heppilegt að reyna, nú að koma raforku út á hvern sveitabæ á landinu, þegar það er séð fyrir, að fólkið muni samt sem áður ekki fást til þess að vera kyrrt á þessum stöðum. Hvað snertir frv. sjálft, sem nú er minnst rætt um, vil ég aðeins ítreka það, sem ég áður sagði, að ég álít, að með því sé alveg horfið frá því samkomulagi, sem gert var 1943 og sem gerði álit sex manna n. gildandi. og að þau bráðabirgðaákvæði. sem hér á að setja inn, breyti 2. gr. l. alveg öfugt við allar þær forsendur, sem lágu fyrir hinu upphaflega samkomulagi. Og það er alveg gengið í öfuga átt við tilgang dýrtíðarl. frá 1943 um það að tryggja, að kaupgjald og verðlag landbúnaðarafurða lækki í samræmi hvað við annað, því að hér á að halda verðlagi landbúnaðarafurða uppi til 15. sept. n.k., þótt kaupgjald kunni að lækka. Ég vildi því óska eftir því. að fjhn. athugaði þetta frv. betur, en ef það verður ekki gert, þá mun ég verða að bera fram brtt. við 3. umr.



Herra forseti. - Það eru aðeins nokkrar aths. út af ræðu hv. 2. þm. Rang. í gær, þar sem hann var að tala um verðuppbæturnar. Varðandi þetta frv. er það að segja, að það þykir svo öruggt, að það nái fram að ganga, að það var samþ. sérstök þál., til þess að ekkert hlé yrði á uppbótagreiðslunum á milli. Hv. þm. sagði, að þessar uppbætur væru greiddar til þess að halda dýrtíðinni niðri, til þess að útgerðin gæti gengið áfram. Hann sagði, að ef vísitalan fengi að hækka óhindrað. Þá yrði það til þess, að allur rekstur útgerðarinnar stöðvaðist. Það hefur líka heyrzt hjá þessum bændafulltrúum hér á Alþ., að vísu ekki í þingræðu, heldur í einkaviðtölum og hér á göngunum, að það væri allt í lagi með landbúnaðinn, hann gæti gengið áfram, þótt vísitalan hækkaði, en það væri útgerðin, sem þyldi það ekki. Það er rétt, að þessir fulltrúar bændanna eru búnir að koma upp svo fullkomnu kerfi af verðlagsn. með einkaaðstöðu, að þær geta lengi haldið verði landbúnaðarafurða nægilega háu fyrir landbúnaðinn, en það er öðru máli að gegna með útgerðina, og því er henni hætta búin. En ef verið er að gera þetta fyrir útgerðina, hvers vegna er þá ekki farin sú eðlilega leið að hafa vísitöluna rétta og borga útgerðinni þessar 100 millj. kr. til þess að hún geti gengið? Ég er viss um það, að útgerðarmenn hafa ekki beðið bændafulltrúana að fara þessa leið til hjálpar útgerðinni. En þetta er ekki gert fyrir útgerðina, og það er svo merkilegt, að það kemur henni að sáralitlu gagni. Laun hjá útgerðinni eru að mestu greidd með aflahlut, en ekki nema að sáralitlu leyti eftir vísitölu nema helzt hjá togaraútgerðinni, og þó er þar einnig mikill meiri hluti launanna greiddur með aflahlut. Nei, það þýðir ekkert fyrir bændafulltrúana hér að reyna að halda því fram, að þetta sé gert fyrir útgerðina, þetta er gert til þess að reyna að leyna því, hve landbúnaðurinn er langt á eftir tímanum. Þessir menn eru orðnir hræddir við sín eigin verk og eru að reyna að fela þau fyrir þjóðinni. Það, sem þeir telja sér ekki fært að láta neytendur borga beint fyrir afurðirnar, láta þeir ríkissjóð borga í uppbótum og taka það svo aftur af neytendunum með sköttum, og ástæðan fyrir því er sú, að það er nauðsynlegt til þess að tryggja nægilega sölu á afurðunum hér innan lands. En verðlag á þessum vörum er nú svo hátt, að það er hreint brjálæði, sem verður ekki þolað lengur, það er svo fráleitt. Nú er ég sannfærður um það, að bændafulltrúarnir standa hér upp á eftir mér og segja það, að ég vilji láta bændur búa við sult og seyru. Ef fundið er að þessu verðlagsnefndafargani, þá er rokið upp til handa og fóta og sagt, að þetta sé fjandskapur í garð bænda. Ég veit ekki, hve lengi þessi áróður þeirra getur gengið, en hann byggist á mannfyrirlitningu þessara fulltrúa, á þeirri von þeirra, að bændur séu svo illa upplýstir, að þetta geti gengið í þá. Hv. 2. þm. Rang. sagði, að það væri rangt hjá mér, að kaupgjald hefði fjórfaldazt, og hann nefndi eitt dæmi um vegavinnuna. Það mun vera rétt hjá honum. að kaup í vegavinnu hafi verið 90 aurar á tímann einhvers staðar á landinu fyrir stríð. En þetta var ekki þannig alls staðar á landinu, heldur mun það aðeins hafa verið á fáum stöðum. Hann tekur svo þetta einstaka tilfelli og fær þannig út, að kaupið hafi sexfaldazt. Þetta er ekki rangt hjá hv. þm., en það er hægt að fara svo með rétta tölu, að útkoman verði lygi. Ég gæti farið alveg eins að með landbúnaðarafurðirnar og fengið þannig út, að verð á þeim hefði ekki sex- til sjöfaldazt, heldur áttfaldazt. T.d. mun mjólkurlítrinn ekki hafa kostað nema 20 aura í Neskaupstað fyrir stríð, en nú kostar hann 1,70 kr. Það er þannig 81/2 sinnum hærra verð. Ef ég hefði nú farið eins að og þessi hv. þm., þá hefði ég því fengið út, að framleiðslukostnaður mjólkurinnar hefði margfaldazt með 8,5. Þetta er auðvitað jafnrangt eins og hitt, en hið rétta er, að kaupið hefur fjórfaldazt. en framleiðslukostnaður landbúnaðarafurða hefur sex- til sjöfaldazt. Þetta er meira að segja reiknað út af stofnun, sem ætti síður en svo að vera hlutdræg í garð bænda, en það er búreikningaskrifstofa ríkisins. Þessi skrifstofa gefur upp, að framleiðslukostnaður mjólkur hafi vaxið úr 18 aurum upp í 1,32 kr. á líter frá því fyrir stríð og að framleiðslukostnaður kjöts hafi á sama tíma vaxið úr 1,00 kr. upp í 6,82 kr. á kg. þannig að það er rétt, sem ég segi, en þessi hv. þm. fer með rangt mál. Við ættum að geta verið hreinskilnir og leyft okkur að segja sannleikann hér í þingsölunum, þar sem enginn bóndi hlustar á okkur. Annars er það reglan hjá þessum flokkum bændanna, að þeir hafa lagt allt kapp á það að ná í útúrsnúningsmenn, og þeim hefur verið skjótur frami búinn í þeim flokki, og það er eðlilegt, að þeir flokkar, sem þurfa að bjarga sér á útúrsnúningum, þurfi mjög á þessum mönnum að halda, sem leika sér að því að fara þannig með réttar tölur að lygi komi út. Hv. þm. talaði einnig mjög um stóla og fatasaum til þess að sýna árangurinn af kaupskrúfu kommúnista, sem hann kallaði svo. Það mun vera rétt hjá honum, að fatnaður sé dýrari. ef hann er framleiddur hér en ef hann er fluttur inn tilbúinn frá útlöndum. Þá er það einnig dæmið, sem hann tók um stólana. Það er mjög skemmtilegt að athuga það ofur lítið betur. Það mun vera rétt, að mikill hluti af verði stólanna liggur í vinnulaunum, en þessi vinnulaun eru svona há vegna þess, hve hátt verðið er nú á landbúnaðarafurðum. Segjum, að einn stóll kosti t.d. 500 kr. og að 400 kr. af því verði liggi í vinnulaunum, þá mun óhætt að fullyrða, að helmingur þeirra sé greiddur vegna þess, hve hátt verðið er nú á landbúnaðarafurðum.

Væri þá ekki hægt að gefa stólana, ef landbúnaðarvörurnar kostuðu ekkert?

Það væri áreiðanlega hægt að selja þá mjög miklu ódýrari. ef skaplegt verð væri á landbúnaðarvörum.

Vill þá ekki hv. þm. útvega fólk við landbúnaðinn fyrir ekki neitt?

Það er ekki vandamálið, heldur hitt að koma framleiðslunni í það horf, að búrekstur geti borið sig á sæmilegan hátt. Já, það er þetta dæmi með stólana, sem er mjög fróðlegt. Segjum, að við hinir svonefndu kaupkröfumenn teldum það eins mikla nauðsyn að framleiða stóla eins og fulltrúar bændanna telja kjötframleiðsluna. Þá myndum við, ef við færum að hætti bændafulltrúanna, bera okkur þannig að, að við myndum segja við húsgagnasmiðina: „Framleiðið þið stóla og ekkert nema stóla. Svo myndum við selja þá stóla innan lands. sem þörf væri fyrir, og við því verði, sem við teldum nauðsynlegt að fá fyrir þá. Afganginn myndum við svo láta flytja út og láta ríkissjóð borga nauðsynlegar uppbætur á þá til þess að tryggja stólasmiðunum nægilega hátt verð fyrir sína framleiðslu. Þannig er það haft með kjötið. Bændur eru látnir framleiða kjöt, og svo erum við látnir borga uppbætur úr ríkissjóði til þess að tryggja bændum það verð fyrir kjötið, sem talið er, að þeir þurfi að fá. Annars er þetta sífellda tal um of hátt kaupgjald einungis byggt á fjandskap við alla menningu. Þegar verkafólk hækkar kaup sitt. þá er þar með stuðlað að þjóðfélagslegri breytingu í átt til aukinnar menningar, þannig að fólk, sem ekki hefur getað lifað menningarlífi, það hefur nú fengið tækifæri til þess. En þá þykir einmitt mjög áríðandi að pressa þetta niður aftur. En það er tilgangslaust að ætla sér að reyna að lækka lífskjörin aftur. þegar þau eru einmitt að hækka og þau eiga að hækka. En það er auðskilið, að þetta sé eðlilegur tilgangur þeirra manna, sem eru að reyna að hylja það. hve landbúnaðurinn sé rekinn með úreltum tækjum og aðferðum. En það gengur ekki lengur, og fólkið í bæjunum er tilbúið til þess að leggja fram milljónir kr. til þess að hjálpa bændunum upp á sama sig og það stendur á sjálft. Það er sagt, að bændafulltrúarnir fyrirlíti bæjafólkið, og það kemur oft fram í ræðum þeirra og ritum. Þar er m.a. talað um neytendastyrki og annað slíkt. Og þeir eru orðnir dauðhræddir um, að hrunið sé að koma yfir þessa bændur. sem þeir telja sig bera fyrir brjóstinu. Ég er sannfærður um það, að ef þessi fyrirlitning á bændum væri ekki svona rík hjá þeim, þá mundu þeir taka höndum saman við okkur og breyta skipulaginu á landbúnaðinum, svo að fólkið geti unað við það. Það er mikill vilji til þess að gera stórfelldar ráðstafanir í þá átt að skapa sveitaþorp, sem gætu veitt öll þægindi kaupstaðanna. En framkvæmdir í þessum málum hafa hingað til strandað á bændafulltrúunum. Þeir vilja hafa það þannig, að sveitafólkið sjái ekkert ókunnugt andlit nema einu sinni í mánuði og að það þurfi ekki að hagnýta sér þann hæfileika að tala, þá væri ekki hætt við, að það tæki þátt í pólitík öðruvísi en þeir vildu vera láta, því að þeir geta ekki unnt fólkinu þess að lifa eins og menn. Til þess að geta haldið þessu öllu í klemmu áfram eru þeir að reyna að skapa öfund hjá bændum til bæjafólksins, en þeir vinna ekkert með þeirri öfund. Það kemur að því, að bændur sjá gegnum blekkingavefinn og snúa baki við þessum herrum. Hv. 2. þm. Rang. sagði, að ég vildi lækka vöruverðið á landbúnaðarafurðum strax, áður en bændur væru búnir að rækta, og láta þá svelta á meðan. Þetta er hinn herfilegasti útúrsnúningur. Ég tók það fram, að þessa tugi millj., sem nú væru veittir til landbúnaðarins, ætti einmitt að nota til þess að fyrirbyggja það, að bændur þyrftu að svelta á meðan verið væri að breyta skipulaginu. Ástandið er nú orðið þannig, að unga fólkið fæst ekki til að vera í sveitunum nema tíma og tíma, það neitar að þola það að geta ekki verið í samfélagi við annað fólk. Það er alveg sama, hvað við köstum mörgum millj. í landbúnaðinn, eins og hann er nú skipulagður, fólkið fæst ekki til að vera þar. Það á að skipuleggja og hjálpa bændum til þess að byggja sveitaþorp. Það er það, sem gæti rétt landbúnaðinn við. Það er haft eftir einum hv. þm. (þm. Dal.), að hann hafi sagt í samtali við menn, að það væri nauðsynlegt til þess að halda fólkinu í sveitunum að byggja bíó og danssali. Þetta er líka alveg rétt. Það er ekki nema eðlilegt, að unga fólkið í sveitunum vilji lifa menningarlífi, eins og annað fólk, og það verður að búa þannig að því, að það geti það. En bændafulltrúarnir hafa hindrað, að þetta væri hægt. Það hefur verið tekið fram, að þær millj., sem nú er kastað í landbúnaðinn, fara að því leyti til einskis, að þeir, sem fátækastir eru í sveitunum, fá minnst. Hins vegar hinir, sem hafa stórgrætt, fá 100 þús. í viðbót. Svona er farið að því að skipta þessu fé niður. Við höfum farið fram á að fá upplýst, hvernig fénu er skipt, en þá risa bændafulltrúarnir upp og reyna með öllum ráðum að koma í veg fyrir, að verið sé að hnýsast í það, hvernig þessu fé sé skipt. Það kom sér vel, að til skyldu vera ríkisbú á Íslandi, það virðist hafa komið sér sérstaklega vel fyrir bændafulltrúana. Þessir bændafulltrúar, sérstaklega framsóknarmenn. hafa í rauninni verið ráðandi fram á þennan dag s.l. 20 ár, og þeir hafa ekki haft áhuga á því, að ríkisbúin skiluðu arði, því að þá hefði ekki verið hægt að beita þessari röksemdafærslu og segja: Þarna er ríkisbú með fullkomnustu tækjum. Það ber sig ekki betur en svona. - Ríkisbúin eru þess vegna heppileg fuglahræða fyrir þessa bændafulltrúa til þess að vara bændur við því að leggja eyrun við öðru en því, sem þeir leggja til. þ.e. að engu verði breytt, allt verði látið sitja í sama horfinu og verið hefur. Við sósíalistar viljum, að bændur ákveði sjálfir, hvort þeir vilja hafa einkarekstur á búum sínum eða hvort þeir vilja reka þau í samvinnu við aðra bændur. Það er útilokað, að nokkur samvinna eða samyrkja geti átt sér stað um framleiðslu í sveitum eða blómgazt, nema því aðeins að bændurnir séu sjálfir sannfærðir um, að það sé það rétta. Það hefur því aldrei komið annað til greina af hálfu okkar sósíalista en að þessu yrði hagað á þennan veg. Því hefur hins vegar verið haldið fram af bændafulltrúunum, að við vildum taka af bændum jarðirnar og pína þá inn í ríkisbú, en þetta er hin mesta fjarstæða. En ég er sannfærður um það, að þegar bændur færu að búa við sömu félagslegu staðhættina og bæjarbúar; þá mundu þeir reka sig á það, að það er heppilegt að standa saman, og það er einmitt þetta, sem bændafulltrúarnir sjá. Þess vegna vilja þeir reyna að koma í veg fyrir, að þessi áform takist. Því hefur verið haldið fram hér, að burtstreymið úr sveitunum sé orðið fyrir ráð okkar kommúnista. Ég veit það, að bændafulltrúarnir trúa þessu ekki sjálfir. Þeir vita, að bæirnir, sem aldrei sjá önnur blöð en „Tímann“, tæmast alveg eins og hinir bara fyrir það, að fólkið vill ekki sætta sig við þann steinaldarhátt, sem ekki er samboðinn siðuðum mönnum. Unga kynslóðin neitar að sætta sig við þetta. Íslendingar hafa áður gert uppreisn. Fólkið gerði uppreisn, þegar það flýði til Ameríku. Þá var ekki neinn staður til á Íslandi, sem fólkið gat f,úið til, en nú getur fólkið farið til kaupstaðanna. En það var flóttinn frá atvinnuleysinu, sem neyddi fólkið til að flýja til Ameríku fyrir aldamótin. Það stóð ekki á því hjá hv. 2. þm. Rang. að benda á úrlausn. Hann vildi þétta byggðina að mér skildist, og mér skildist, að þéttunin ætti að fara fram með þeim hætti að klessa niður nýbýlum hér og þar milli afdalakotanna, sem nú berjast fyrir tilveru sinni, oft með útslitnum gamalmennum. En þetta er einmitt það, sem þeir hafa verið að reyna að gera s.l. 20 ár. Þessir hv. bændafulltrúar hafa reynt svo margt til þess að bjarga landbúnaðinum, en það hefur allt snúizt öfugt í höndum þeirra. Það er rétt að minnast á karakúlhrútana. Hvað ætli þeir séu búnir að kosta landið margar millj.? Nú seinast hefur orðið að skera niður féð í þrem sveitum í Þingeyjarsýslu, og það eru afleiðingar af innflutningi karakúlhrútanna. Sömu söguna er að segja um allar umbótatillögur Framsfl. og bændafulltrúanna yfirleitt. Þeir hafa reynt að berjast á móti þróuninni, en þeim mun lengur sem þeim tekst að hindra þróunina, þeim mun tilfinnanlegra verður hrunið, þegar það kemur, þegar þróunin brýzt fram. Ég vil ekki láta hjá líða við þessar umr. að taka það skýrt fram enn þá einu sinni, að þetta er engin lausn á málinu, þvert á móti hlýtur það að leiða til hruns fyrir landbúnaðinn. En þessir bændafulltrúar eru ekki viðmælandi, nema þeir fái 25 millj. í viðbót. Það verður að taka því eins og það er, og þó að við hefðum heldur viljað borga 25 millj. til þess að tryggja varanlega atvinnu, viljum við þó heldur greiða þessar 25 millj. til þess að reyna að skapa samstarf, sem er mjög nauðsynlegt til þess að skapa varanlega atvinnu. En eins og frv. þetta er nú mun ég ekki greiða því atkv., ég tel þó ekki ástæðu til að flytja brtt. á þessu stigi málsins, vegna þess að hv. fjhn. hefur frv. enn til meðferðar og athugunar, áður en það kemur til 3. umr., en þá mun ég flytja brtt. á nál. En eins og nú er komið málum, hef ég ekki talið ástæðu til að flytja brtt. og greiði því ekki atkv. með frv., eins og það er.



Herra forseti. - Mér koma þessar umr. nokkuð kynlega fyrir. Hér er verið að ræða um brtt. við l. um dýrtíðarráðstafanir, en í þeim felst það að láta þá verðhækkun, sem átti að verða á landbúnaðarvörum 16. sept. s.l., sem nam 9,4% á mjólkinni og mjólkurvörum, en nærri 14% á kjötinu, ekki koma til framkvæmda til 16. sept. næsta árs, og koma með því í veg fyrir, að framfærsluvísitalan hækki í 302 stig strax og síðan áfram í 330–340 stig. hað er upplýst, að fulltrúar bænda á búnaðarþingi skildu til fulls, hver afleiðing þess yrði, ef vísitalan yrði nú látin hækka, svo að tilkostnaðurinn við framleiðsluna hækkaði það, að útflutningsframleiðslan stöðvaðist, og þess vegna mæltu þeir með því, að hæstv. Alþ. breytti dýrtíðarl. að efni til, eins og lagt er til í frv. a.m.k. í aðalatriðum. Ég hef sagt hér í umræðum áður, að ég héldi, að bændur fengju ekkert í staðinn, því að þær útflutningsuppbætur, sem talað er um að tryggja þeim, mundu engar verða, því að vörurnar, kjöt- og mjólkurvörurnar, mundu seljast innan lands. En ég veit, að ég er mikið til einn um þessa skoðun, og tíminn verður að leiða í ljós, hvort ég hef rétt fyrir mér eða ekki. En hitt er auðvitað, að það eru um 7 millj. kr., sem bændur hefðu alls átt að fá meira fyrir vörur sínar, ef hækkunin hefði verið látin koma til framkvæmda, og þeirri hækkun eru þeir sviptir með frv. Samhliða, en af alþjóðarnauðsyn, og þá fyrst og fremst til þess að útflutningsframleiðslan geti haldizt áfram, er lagt til að halda áfram að greiða nokkurn hluta af útsöluverði varanna úr ríkissjóði, svo að neytendur fái þær ódýrari og þurfi ekki að fá kauphækkun til að greiða þær með. Það má því að nokkru leyti líta á niðurgreiðslu varanna úr ríkissjóði sem kaupgreiðslu ríkisins til handa neytendum varanna, hverjir svo sem þeir eru. En nú bregður svo kynlega við hér í hv. d., að umr. virðast að miklu leyti snúast um það, hvort réttara hefði verið að verja útflutningsuppbótum fyrri ára til þess að bæta aðstöðuna við framleiðslu landbúnaðarvara, svo að framleiðsla þeirra nú hefði orðið ódýrari, og í sambandi við það er bændum legið á hálsi fyrir það, hve litla tækni þeir noti og hve langt þeir þar séu á eftir útgerðinni í framleiðsluháttum sínum. Í sambandi við þetta er svo talað um samfærslu byggðarinnar og margt fleira, sem ekkert kemur þessu máli við, eins og það liggur hér fyrir. En fyrst talað er um málið á þessum grundvelli, er ekki úr vegi að líta ofur lítið á staðreyndir. Því miður höfum við ekki nema á 10 ára fresti, og þegar ártalið stendur á heilum tug, skýrslur um það, hvernig þjóðin skiptist eftir atvinnu. Úr síðasta fullkomnu manntali, sem fram fór 1940, er ekki lokið við að vinna, en ýmsar tölur liggja þó þegar fyrir. 1920 lifðu 42,9% þjóðarinnar á landbúnaði eða 40614 manns, en 1940 voru það 30,6% þjóðarinnar, sem lifðu á landbúnaði, eða 37123 manns. Þeim, sem á landbúnaði lifðu, hafði því á 20 árum fækkað um 3491 manns- eða liðug 8%. 1920 lifðu 17947 manns eða 18,9% þjóðarinnar á fiskveiðum, en 1940 lifðu 19270 manns eða 15,9% þjóðarinnar á fiskveiðum og 5593 á síldveiði og fiskiðnaði, sem varla var til 1920. Hér hefur því það öfuga átt sér stað, fólkinu, sem vann að fiskveiðum, fjölgaði um 1323 eða 6916, ef síldveiðin og fiskiðnaðurinn er tekinn með, eða tæp 8 eða 39%, ef síldveiðin er með. 1920 vann fólkið í sveitinni fyrir 578768 sauðfjár, 23497 nautgripum og 50645 hrossum. Töðufengurinn var þá 595 þús. hestar, útheyið 1411 þús. hestar og garðmatur allur um 40 þús. tunnur. Nú vinnur þetta færra fólk, sem enn er í sveit, fyrir 627941 sauðkind, 39732 nautgripum, og 55876 hrossum, og uppskera garðávaxta er um 100000 tn., og að auki gróðurhúsaræktunin. Kjötmagnið hefur aukizt um 28% og mjólkurmagnið 98 %. 8% færra fólk afkastar því miklu meir en áður, hverju svo sem hv. þm. Siglf. og hv. Z. þm. Reykv. vilja þakka það, en þeir segja, að allt hafi staðið í stað og öll umbótaviðleitni Framsfl. engan árangur borið. Kannske vilja þeir nú reyna, að reikna, hvað afurðirnar þyrftu að kosta, ef afköstin væru söm og fyrir 20 árum. En hvaða breytingar hafa svo orðið á sjávarútveginum? Þar segja þeir tæknina notaða. og þar segja þeir afköstin mikil. Tonnatal fiskiskipanna hefur aukizt úr 13681 í 24430 eða um 78%. Fiskaflinn hefur aukizt úr 69996 tonnum af nýjum, flöttum fiski, í 136263 eða 94,6 % og því hvorki eins mikið og taðan né mjólkin, og þó fækkaði fólkinu, sem vann að landbúnaðinum um 8%, en fjölgaði því, sem vann að fiskframleiðslunni. Til viðbótar hefur svo komið síldveiðin, en hún hefur nær tífaldazt að magni á þessum 20 árum, enda vinna nú að henni um hálft sjötta þúsund manns. Mér sýnast tölur þessar benda á það, þótt enn vanti mikið á, að sú tækni sé viðhöfð, er við óskum við landbúnaðarframleiðsluna, og kemur það meðal annars fram í því, að það er bara tæpur helmingur af túnum landsins véltækur og um 1/3 af engjunum, - að framfarir landbúnaðarins síðustu 20 árin þoli samanburð við framfarir sjávarútvegsins. Og sérstaklega virðist mér þetta augljóst, þegar þess er gætt, að með auknu töðufalli um 122% og hærri meðalkýrnyt um ca. 17% er sköpuð undirstaða, er léttir lífsbaráttu þeirra, er síðar vinna að landbúnaði. Á þessum tíma hafa fiskveiðarnar verið greinileg rányrkja, þar sem næstu fiskimiðin munu nú því nær upp urin og þar með þeim gert erfiðara fyrir, er síðar kunna að stunda þann atvinnuveg. Má hér glöggt sjá eðlismun þessara atvinnuvega. Ég held því, að hér sé ekki af neinu sérstöku að státa og sé bezt fyrir alla að láta allan meting um afköstin í hvorri framleiðslugrein fyrir sig falla niður, en reyna heldur að standa .saman að því að auka afköstin og gera framleiðsluna ódýrari. En leiðin til þess er ekki sú að fella frv. eins og jarðræktarbreytingar þær, er lágu fyrir Ed. á síðasta þingi og bæjaþingmennirnir vísuðu frá, heldur samþykkja þær og standa síðan dyggilega saman að framkvæmdunum. Og ég er nú að vona, að þeir, sem mest hafa talað hér um þörf á að gera framleiðsluna ódýra, séu nú orðnir það vitrari en á síðasta þingi, að þeir nú verði með þeim tveim frv., sem liggja fyrir þessu þingi og hafa í aðalatriðum það sama að innihalda og breytingin á jarðræktarlagafrv., er vísað var frá í fyrra í Ed. Með þessu hef ég, í þótt óbeint sé, svarað ýmsum rangfærslum og getsökum, er beint var að landbúnaðinum og þeim, er hann stunda. Ég vona nú, að menn sjái, hve óréttmæt sú ásökun háttv. þm. Siglf. er, að allar tilraunir Framsfl. til að bæta og gera framleiðsluna ódýrari í sveitunum hafi að engu gagni komið, vegna þess að byggðin var ekki færð saman. Um samfærslu byggðarinnar út af fyrir sig skal ég ekki ræða. Hún kemur þessu máli ekki við, en um hana má ræða í sambandi við framtíðina og hvað helzt þurfi að gera til að vinna enn fljótar að því að lækka framleiðslukostnaðinn en nú er gert. En til að ræða það atriði gefast tækifæri í sambandi við frv. þau, er liggja nú fyrir þessu þingi. Þegar þm. Siglf. talaði hér í gær, lét hann svo um mælt, að bændur hefðu notað klæki til að fá greiðslur úr ríkissjóði á eigin framleiðslu til eigin nota. Þetta sama var borið á bændur í fyrrahaust hér á Alþ. Nú vita þessir menn vel, að hér er um hrein ósannindi að ræða, og er það fyrst og fremst vegna þess, hve langt þeir búa frá sláturstað yfirleitt, að þeir sem heild gætu það ekki, þótt þeir vildu. Hins vegar er eðlilegt, að þm. Siglf. haldi, að bændur geri þetta, því að verkamenn í kaupstöðum og kauptúnum, sem kindur eiga, gera þetta í allstórum stíl. Á Norðfirði er t.d. félag, sem kallað er „Pan“. Í því eru eingöngu Norðfirðingar. Þeir fengu í fyrra sláturleyfi og slátruðu eigin fé, keyptu það út á 6 kr. pr. kg í heilum kroppum, en lögðu það inn á 6,82. Fengu með öðrum orðum 82 aura pr. kg fyrir að leggja þetta inn hjá félaginu. Hér í Reykjavík eru nokkrir fjáreigendur. Þeir gerðu ýmist hér áður að fá Sláturfélagið til að slátra fyrir sig eða þeir slátruðu hér úti á nesi í skúr, sem þar var. Og þeir tóku sjálfir sitt kjöt, til þess að þurfa ekki að greiða 10 aura pr. kg í verðjöfnunargjald. Nú er slátrunin á nesinu horfin, kjötið lagt inn hjá Sláturfélaginu og keypt þaðan aftur. Líkar sögur get ég sagt víðar að. En til þess að leiða athyglina frá þessum staðreyndum, er talað um, að bændur geri þetta almennt, þótt vitað sé, að þeir hafa enga aðstöðu til þess. Þá er það alger misskilningur, að innanlandsverðið sé fellt niður vegna bænda. Slíkt má segja með útflutningsbæturnar með, nokkrum rétti, en engum um niðurgreiðslurnar innanlands. Ég vil að vísu heldur ekki segja, að þær séu gerðar fyrir neytendur. Þær eru gerðar af alþjóðarnauðsyn til þess að atvinnuvegirnir, og þá sérstaklega sjávarútvegurinn, stöðvist ekki. Þetta veit ég, að eins skynsamir menn og 2. þm. Reykv. og þm. Siglf. skilja. Sósíalistar hafa lagt sig fram til þess að koma á metingi milli þeirra bænda, er reka kúabú, og hinna, sem aðallega stunda fjárrækt. En ég vænti, að þetta takist ekki. Reynslan mun sýna, að útflutningsuppbæturnar verða litlar og ekki kaupandi háu verði, enda vitanlegt, að það var fyrst og fremst til þess að láta atvinnuvegina ekki stöðvast, að bændur samþykkja fyrir sitt leyti að falla frá verðhækkuninni, sem átti að verða 16. sept. á vörum þeirra. Það er talað um stór- og smábændur og að þeir, sem lítil hafi búin, ættu að fá útflutningsuppbætur, en hinir ekki. Þetta er byggt á miklum misskilningi. Sannleikurinn er sá, að það eru fyrst og fremst þeir bændur, sem litlu búin hafa, sem fengið hafa kauphækkun á vinnu sína með hækkuðu afurðaverði. Hinir, sem hafa stærri búin og hafa meira og minna af verkafólki, hafa tiltölulega minna netto en þeir, sem einyrkjar eru. Undantekningar eru á þrem landssvæðum. Þar eru bændur, sem hafa allmargt fé, en fátt fólk, ætla fénu lítið fóður, af því að hagar eru oftast nægir, enda kindinni oft, ekki gefið nema 22 kg yfir veturinn. Vegna þess að undanfarnir vetur hafa verið góðir, hafa þeir, sem fjármargir eru í þessum landshlutum, grætt allverulega, en þegar aftur kemur vetur eins og 1936, tekur hann sinn skatt, eins og sá vetur gerði. Búskapur þessara bænda er þess vegna einungis „lotteri“, sem má græða mikið á, en tapið getur líka orðið mikið. En burt séð frá þessum undantekningum eru það búin, þar sem bóndinn sjálfur án aðkeypts vinnuafls kemst yfir bústörfin, sem bezt hafa borið sig síðustu árin. Háttv. þm. minntist einnig á karakúlhrútana, og vildi hafa, að allar umbætur á landbúnaðinum hin síðustu ár væru í líkingu við það gagn, er þeir hefðu gert. Í þessu sambandi er mér ánægja að minna háttv. þm. á það, að hefði mínum ráðum verið fylgt, þá hefðu karakúlhrútarnir verið hafðir í eyju með öðru fé og þar reynt, hvaða árangurs mætti vænta af notkun þeirra, áður en þeim hefði verið hleypt á land, og má hann því kenna öðrum en mér um þær pestir, er með þeim eiga að hafa komið. Hefði mínum ráðum verið fylgt, þá hefði ekki farið sem fór. Og svo að lokum aðeins þetta: Ég fylgi þessu frv. eingöngu vegna þess, að ég sé ekki sem stendur aðra leið til að fyrirbyggja, að atvinnuvegirnir stöðvist, en það ætti sízt að koma fyrir nú. Slíkt er þjóðarnauðsyn, og fyrir henni verður hagur einstakra stétta að víkja.



Herra forseti. - Aðeins nokkrar athugasemdir við ræðu hv. 2. þm. N.-M., sem hann flutti hér í dag. Það kom fram hjá þessum hv. þm., eins og svo oft áður hjá honum og verða vill hjá bændafulltrúunum hér á Alþ., að hann lagaði til orð mín, til þess að geta betur ráðið við þau í ræðu sinni. Hann sagði, að ég hefði haldið því fram, að allt væri í afturför hjá landbúnaðinum. Þetta er ekki rétt. Ég sagði, að framfarirnar hjá landbúnaðinum hefðu verið svo litlar í hlutfalli við aðra atvinnuvegi þjóðarinnar, að þar væri næstum því um afturför að ræða. Að vísu er um nokkrar framfarir að ræða í landbúnaðinum, en þær eru hlutfallslega minni en í öðrum atvinnugreinum þjóðarinnar, ef við miðum t.d. við það, sem var fyrir 20 árum. Afköst manna, sem vinna að landbúnaði, eru orðin óhagstæðari, borið saman við sjávarútveginn, heldur en þá var. Þetta er töluverð breyting frá því sem hv. þm. hafði þetta eftir mér og rök hans því úr lausu lofti gripin, og hann hefur áður verið staðinn að því að fara mjög rangt með tölur og grípa þær úr lausu lofti. Þessi hv. þm. hélt því fram, að einu upplýsingarnar um það, hve margir taka þátt í íslenzka sjávarútveginum, sé að hafa í manntalinu, sem fram fór 1940. En þetta er ekki .rétt. Fiskifélag Íslands heldur nákvæma skýrslu um báta og skip, sem eru á veiðum, og hve margir menn eru á hverjum bát og hverju skipi. Þessa skýrslu er hægt að fá hjá Fiskifélaginu, og samkvæmt henni voru hér starfandi sjómenn um 5 þús. á s.l. ári. Þessir sjómenn vinna við ýmsar fiskveiðar, línufiskirí á bátum og á trollbátum á vertið á Suðurlandi og siglingum til útlanda, en aðra tíma á síldveiðum. Og þar að auki eru svo togarasjómenn. Þetta eru um 5 þús. menn, samkvæmt þeim upplýsingum, sem ég hef fengið hjá Fiskifélagi Íslands, og þær upplýsingar eru öruggari en þær upplýsingar, sem hægt er að fá hjá manntalinu. Við vitum, hvernig manntalið er framkvæmt, þannig að menn ganga í hús og taka skýrslu af mönnunum sjálfum, en Fiskifélagið getur fengið miklu öruggari skýrslur um þessa hluti heldur en manntalið. Ef við tökum til dæmis fiskimagnið 1923, þá var það 70 þús. tonn, og berum það saman við fiskimagnið eins og það er nú, sem er 200 þús. tonn, þá sjáum við, að sjávarútvegurinn hefur um það bil þrefaldað magn sitt á þessum árum samkvæmt skýrslum Hagstofunnar. En hv. þm. sagði, að fiskveiðarnar hefðu hækkað um 97%. Þarna hef ég þó ekki reiknað með síld, en það magn er um 200 þús. tonn. Þannig hefur sjávarútvegurinn í raun og veru aukizt úr 70 þús. tonnum upp í 400 þús. tonn, því að það er engin ástæða til að undanskilja hér síldveiðarnar. Ég vil í sjálfu sér ekki gefa tilefni til þess að fara út í meting milli sjávarútvegsins og landbúnaðarins, en ég vildi aðeins leiðrétta þessar röngu tölur, sem hér hefur verið farið með. Við höfum tölur landbúnaðarins í sex manna nefndar álitinu, og þær sýna okkur, að framleiðsluhættir landbúnaðarins samrýmast ekki nútíma tækni, en eru orðnir úreltir og aftur úr. Það er líka svo. Og ef ekki tekst að lækka verð framleiðslunnar, þá er fyrirsjáanlegt, að illa muni ganga að selja okkar vörur á erlendum markaði. Tölurnar í sex manna nefndar álitinu sýna okkur betur en nokkuð annað, að þetta ástand er með öllu óhæfilegt. Það er t.d. að taka verð á smjöri, sem kemur hingað frá Suður-Ameríku, og íslenzku bændasmjöri. Við getum selt Ameríkusmjörið á 7,00 kr. kg, en íslenzka smjörið verður að selja á 20,00 kr. hvert kg. Þó er ameríska smjörið flutt hingað með stríðsfrakt, og sjálfsagt hefur Eimskipafélagið fengið sæmilegan hagnað þar af.

Hvað er kaupið í Suður-Ameríku?

Já, hvað er kaupið í Suður-Ameríku? Ég hygg, að þessi munur byggist á því, að þar eru notuð önnur tæki og framleiðsluaðferðir. Það þýðir ekki heldur að horfa aftur í tímann til þess, er fólk bauð vinnu sína fyrir léleg föt og fæði. Það eru framfarir, að fólk vill fá að lifa almennilegu lífi, og það þarf að skaffa því verkfæri til þess að geta lifað almennilegu lífi. Það þýðir ekki að einblína alltaf á kaupið og krefjast þess, að það verði lækkað. Það er engu líkara en bændafulltrúarnir telji, að ef kaupið sé lækkað um helming, þá sé þjóðinni borgið með öll sín mál. En þetta er bara misskilningur, málin eru ekki svona einföld. Þó að slíkt væri gert, væru vandræðin engu síður, en þá væri líf fólksins, íslenzku þjóðarinnar, á lægra menningarstigi, af því að menning þjóðarinnar stendur í hlutfalli við tekjur almennings. Nei, það þýðir ekki fyrir bændafulltrúana að berja höfðinu við steininn. Það er ekki hægt að fá fólkið til þess að vinna í sveitunum fyrir sama kaup og kjör og fyrir 40–50 árum, og það væri böl, ef nokkur maður gæfi sig til þess. Það verður að leysa málin eins og við sósíalistar höfum bent á, að kenna bændum að hagnýta sér nýtízku vélar til þess að gera framleiðsluna ódýrari. Hv. 2. þm. N.-M. sagði, að ég hefði borið það á bændur, að þeir notuðu alls konar klæki til þess að fá greiðslur úr ríkissjóði.

Tekið orðrétt upp.

Ég sagði það aldrei, að þeir hefðu notað klæki. Ég sagði, að þannig væri þetta útbúið, að auðvelt væri fyrir þá að kaupa sama smjörkílóið og leggja það inn aftur og aftur og fá á það uppbótagreiðslur úr ríkissjóði. Hv. 2. þm. N.-M. vildi halda því fram, að það væru eingöngu verkamenn, sem mundu gera þetta, en ég er hræddur um, að það mundu fleiri gera það. Það versta er, að þetta skuli vera hægt. Það kom hér fram í fyrirsp. frá Jónasi Jónssyni, að hann taldi það eðlilegt, að bændur legðu inn kjöt sitt og tækju það út aftur til þess að fá uppbætur greiddar á það, og virtist honum það vera sjálfsagður hlutur. Það er afskorið mál, að hægt sé að fá kjöt beint frá bændum. Ég veit um bónda, sem vildi kaupa kjöt hjá nágranna sínum, en fékk það ekki, vegna þess að hann gat fengið miklu hærra verð fyrir það hjá sláturhúsinu. Ég álasa þeim, sem búa til svona skipulag, en ekki þeim mönnum, sem kynnu að hagnýta sér svona vitlaust skipulag. Hv. þm. nefndi nokkur dæmi frá Norðfirði. Ég er ókunnugur á Norðfirði, en ég veit, að menn nota sér þetta víða. Ef einhverja nóttina væri dreift hundraðkrónuseðlum um Austurstræti, ætli það yrði ekki nokkrum á af þeim, sem um götuna færu, að taka einn og einn seðil? Það, að við erum komnir út í svona vitleysu, sýnir, í hvílíkt öngþveiti þessir vesalings bændafulltrúar eru komnir. Já, engir sjá það betur en þeir sjálfir, og svo reyna þeir að skella skuldinni á verkamenn og segja, að þeir eigi alla sökina. Ég er orðlaus yfir slíkri málfærslu. Hv. 2. þm. N.-M. vildi skilja það, sem ég minntist á karakúlhrútana frægu, þannig, að það væri meint til sín. Nei, hann er að vísu mikil stoð til þess að lyfta upp íslenzkum landbúnaði, en hann á þó ekki alla sök á því, hvernig komið er. En þetta með karakúlhrútana er lítið dæmi um mistökin í íslenzkum landbúnaði. Það eru fluttir hingað 6–10 hrútar til kynbóta, en þá þarf að haga framkvæmdum þannig, að við höfum nú af því þrjár landbúnaðarpestir, sem kosta landið milljónir króna á hverju ári. Féð hefur verið skorið niður, og þó halda pestirnar áfram að breiðast út um landið, og enginn ræður við neitt. Það eru alltaf sömu vettlingatökin, sem höfð eru við að reyna að hefta útbreiðslu pestarinnar og hér hafa einkennt bændafulltrúana á Alþingi.