Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Nd. hefur gert þá hreyt. á frv. um landshöfn í Þorlákshöfn, að við 4. gr. komi: 7 menn,- þ.e. jafnmargir varamenn í hafnarnefndina. Nm. fjhn. Ed. mæla með þessari breytingu.



Herra forseti. Efni þessa frv. er í sem stytztu máli það, að tiltekið landssvæði, sem er innan Gerðahrepps og er að nokkru leyti eign ríkisins, mundi, ef frv. yrði samþ., verða innan lögsagnarumdæmis Keflavíkur. Ef samkomulag næst ekki innan 6 mánaða um þessi atriði, mundi gerðardómur kveða á um málalok. Í dóminn mundi hver aðili tilnefna einn mann og Hæstiréttur oddamann. Frv. var flutt af þm. úr öllum þingflokkum í hv. Ed. eftir beiðni bæjarstjórnar Keflavíkur. Helztu rök fyrir þessari beiðni virðast mér vera þessi: Í fyrsta lagi, að mestallt land innan lögsagnarumdæmis Keflavíkur er nú þegar svo til uppbyggt. Í öðru lagi má nefna það, að 5/7 hlutar af landi Keflavíkur voru á sínum tíma teknir undir Keflavíkurflugvöll, enda þó nokkrum hluta þess lands hafi verið skilað aftur, en hann er líka að mestu leyti fullbyggður. Að fá meira af landsvæði flugvallarins er talið óhugsandi vegna hávaða frá flugvélum, og hefur flugmálastjórnin sent bréf þar að lútandi, sem er prentað með frv., fskj. 2. Það landsvæði, sem hér er um að ræða, er um 350 ha, og af því eru 300 ha eign ríkissjóðs og óbyggt, en um 50 ha eru eign Keflavíkur h.f., og þar eru um 70 íbúar, sem eru þó í mestum tengslum við Keflavík vegna legu þess svæðis. Skortur landsvæðis í lögsagnarumdæmi Keflavíkur virðist því hefta vöxt bæjarins, og forsvarsmenn málsins telja, að þetta yrðu mjög alvarleg höft innan fárra ára. Fskj. 1. með frv. er bréf frá skipulagsstjóra ríkisins dags. 7. marz s.l. Hann segir m.a. í þessu bréfi sínu, með leyfi hæstv. forseta: „Að gefnu tilefni skal tekið fram, að af skipulagslegum ástæðum hefur lengi verið þörf á að rýmka um mörk Keflavíkurkaupstaðar, sem síðan 1945 hefur verið landþrengsti kaupstaður á öllu landinu. Hafa þessi landþrengsli m.a. orsakað það, að ekki hefur verið unnt að gera skynsamlegar skipulagsáætlanir nokkra áratugi fram í tímann, svo sem lög mæla þó fyrir um.“ Síðan rökstyður hann, hvers vegna ekki er hægt að stækka með öðrum hætti en ganga inn á land Gerðahrepps, og hann segir: „Núverandi stærð Keflavíkurkaupstaðar er um það bil 200 ha, og mundi sú landsstærð vart leyfa nema 6–7 þús. manna byggð miðað við hóflega nýtingu. Með þeim stækkunum á lögsagnarumdæmi Keflavíkur, sem hér er mælt með, verður stærð kaupstaðarins alls rúmlega 660 ha, og mundi sú landsstærð með hóflegri nýtingu nægja fyrir um 15–20 þús. manna byggð. Tel ég ekki goðgá með hliðsjón af vexti Keflavíkur undanfarna áratugi, að hún nái þessari stærð á næstu 50–60 árum, og því tel ég nauðsynlegt, að kaupstaðnum séu tryggðir þessir stækkunarmöguleikar sem fyrst, svo unnt sé að miða skipulagsáætlanir við það mark.“ Þetta segir skipulagsstjórinn. Frv. þetta kom til þessarar hv. d. í gær. Heilbr.- og félmn. hefur því eðlilega haft ósköp lítinn tíma til að grandskoða þetta mál, eins og hefði þó þurft að gera. Hins vegar hefur málið verið alllengi til meðferðar í hv. Nd., og n. hefur kynnt sér eftir því sem tök hafa verið á, þau gögn, sem þar hafa komið fram í málinu. Hér er um mikið ágreiningsmál að ræða milli Keflavíkurkaupstaðar og Gerðahrepps. Keflavíkurkaupstaður telur sér bráðnauðsynlegt að fá þetta aukna landrými, en hreppsnefnd Gerðahrepps hefur enn ekki séð sér fært að koma til móts við þær óskir með því að láta af hendi neitt af sínu landi. Þeir vilja mótmæla algerlega, að málið sé afgr. hér á hv. Alþ. Sýslunefnd Gullbringusýslu og Samband ísl. sveitarfélaga hafa sent umsagnir til heilbr.- og félmn. Nd. og telja sig ekki geta mælt með frv. Mér virðist það aðallega vera vegna þess, að þessir aðilar telja það ekki þrautreynt, hvort unnt sé að ná samkomulagi. En raunar finnst mér það ósköp skiljanlegt, að þessir aðilar hiki nokkuð við það að taka ákveðna, ótvíræða afstöðu í máli, sem hlýtur að vera mjög viðkvæmt bæði fyrir Gullbringusýslu og Samband ísl. sveitarfélaga. Og því er það, að þeir telja báðir í sínum umsögnum, þeir mótmæla frv. ekki, en telja sig ekki geta mælt með því. Hæstv. Alþ. getur hins vegar, held ég, tæpast skotið sér undan að taka afstöðu til málsins með þeirri einföldu aðferð að fresta því. Hv. Nd. afgreiddi þetta mál í gær með 24:1 atkv. Sú hv. d. hefur þannig orðið svo til alveg sammála um afgreiðslu málsins, og þar hafa talsverðar athuganir og umræður átt sér stað í heilbr.- og félmn. þeirrar d. En heilbr.- og félmn. þessarar hv. d. gat hins vegar ekki náð samkomulagi um að afgreiða málið nú, og töldu þeir hv. þm., sem standa að minni hl., rétt að fresta afgreiðslu málsins og reyna að gera enn frekari tilraunir til samkomulags. Við sem stöndum að áliti meiri hl. á þskj. 695, að vísu tveir með fyrirvara, teljum hins vegar ósennilegt og raunar vonlaust, að áframhaldandi sáttaumleitanir muni bera árangur. Þann 2. þ. m. skrifaði félmrn. bréf til heilbr.- og félmn. Nd., og vil ég leyfa mér að lesa það, með leyfi hæstv. forseta. „Með vísun til bréfs ráðun. dags. 27. f.m. til hv. heilbr.- og félmn. Nd. Alþ., sem fylgdi endurriti úr fundargerðarbók bæjarráðs Keflavíkur dags. 22. f.m., vill ráðun. taka fram, að það telur fullreynt, að ekkert samkomulag geti tekizt milli bæjarstjórnar Keflavíkur og hreppsnefndar Gerðahrepps um breytingu á mörkum milli Keflavíkurkaupstaðar og Gerðahrepps á grundvelli frv. til l. um stækkun lögsagnarumdæmis Keflavíkurkaupstaðar, sem lagt hefur verið fram á yfirstandandi þingi.“ Hér fer ekki á milli mála, að félmrn. telur vonlaust, að samkomulag milli þessara aðila geti tekizt. Fyrst rn. tekur svona tvímælalausa afstöðu í þessu máli, þykir mér afar ósennilegt, að hægt sé yfirleitt að þoka þessu máli í samkomulagsátt milli aðila. En hér við bætist, að í fundargerð þess fundar, sem ég nefndi áðan og hefur verið eins konar sáttafundur í ráðun., í þessari fundargerð bæjarráðs Keflavíkur segir svo: „Hallgrímur Dalberg spurðist fyrir um, hvort hreppsnefnd Gerðahrepps gæti fallizt á fyrirhugaða stækkun, ef bætur kæmu fyrir, sem hreppsnefndin gæti sætt sig við. Björn Finnbogason lagði til, að afgr. frv. yrði frestað, en viðræður færu fram í sumar um málið. Hins vegar taldi hann hreppsnefndina ekki reiðubúna til að svara, hvort landið færi falt, ef viðunandi bætur fengjust fyrir. Bæjarráð getur ekki fallizt á, að afgr. frv. verði frestað né heldur, að landsvæði það, sem fyrirhugað er að leggja undir lögsagnarumdæmi Keflavíkur, verði minnkað. Þá ítrekar bæjarráð fyrri samþykkt sína um að gerðardómur verði látinn kveða á um bætur fyrir tekjurýrnun, sem leiða kann af útfærslunni. Fulltrúar Gerðahrepps lýstu yfir, að enginn grundvöllur væri fyrir samkomulagi um málið á grundvelli frv. þess, sem nú liggur fyrir Alþ. Enn fremur gæti hreppsnefnd Gerðahrepps ekki fallizt á, að gerðardómur kvæði á um bæturnar. Sýslumaður lýsti yfir, að hann hefði kallað saman aukafund í sýslunefnd til að afgreiða fsp. heilbr.- og félmn. Alþ., sem sendi sýslunefndinni frv. til athugunar.“ Undir þetta hafa skrifað: Alfreð Gíslason, Valtýr Guðjónsson, Ragnar Guðleifsson, Sveinn Jónsson, og mættir á fundinum: Hallgrímur Dalberg, Þórður Guðmundsson, Björn Finnbogason, Einar Ingimundarson. Mér virðist þessi fundargerð bera það ótvírætt með sér, að það séu litlar vonir til þess og raunar engar að ná um þetta mál samkomulagi. Og þá er ekkert annað eftir en að hv. Alþ. taki hér af skarið, og það leggur meiri hl. heilbr.- og félmn. til að gert sé með samþykkt þessa frv.



Herra forseti. Þó þetta mál sé hitamál í Keflavík og Gerðahreppi, geri ég ekki ráð fyrir, að það verði gert að hitamáli hér í þessari hv. d., þó lítilsháttar ágreiningur sé innan n., sem um það fjallaði í gær. Að afloknum deildarfundi hér í hv. d. í gær var skotið á nefndarfundi til að taka afstöðu til þessa máls. Þetta var skyndifundur og þar af leiðandi ekki hægt að gjörkanna málið, sem er mikið ágreiningsmál, eins og ég gat um áðan, og á einum stuttum nefndarfundi er ákaflega örðugt að taka afstöðu til máls, sem er víðtækt, og venja er að hafa fleiri fundi um slíkt mál í n. og oft marga. Þetta fannst mér vera of hröð afgreiðsla í fyrsta lagi. Ljóst er af gögnum, sem fyrir liggja, að sveitarfélag það, Gerðahreppur, sem skerða á mjög, ef frv. nær fram að ganga, er þessu frv. alveg andvígt. Hins vegar virðist lagt allmikið kapp á það, að Keflavíkurkaupstaður nái að seilast til landvinninga hjá nábúa sínum, Gerðahreppi, og skerða um leið verulega byggð þess sveitarfélags. Það er um harkalegar aðgerðir að ræða að lögbinda þetta og mjög eðlilegt, að þetta sé viðkvæmt mál þar. Þó geta verið ástæður fyrir því, að þetta verði að gera, en á þeim fundi, sem heilbr.- óg félmn. hélt um þetta mál í gær í 10 eða 15 mín., lágu þær ástæður alls ekki íjósar fyrir. Oddviti Gerðahrepps hefur óskað þess, að málið verði ekki afgr. með hraða, vegna þess að hann telur möguleika á því, að samkomulag náist um málið á grundvelli þeim, sem sveitarstjórnarlög gera ráð fyrir í slíkum málum. Eins og fram kemur hér í nál. minni hl., leggjum við til, að málið verði afgr. með rökstuddri dagskrá: „Þar sem mál þetta hefur ekki enn fengið nægilegan undirbúning telur d. ótímabært að samþ. frv. og tekur því fyrir næsta mál á dagskrá.“ Hv. frsm. meiri hl. gat þess hér áðan, að ósennilegt og raunar vonlaust sé, að um þetta mál náist samkomulag á milli þessara sveitarfélaga, og las hann í því tilefni kafla úr bréfi eða ályktun frá félmrn. Hins vegar liggja fyrir fleiri skjöl um þetta mál og þar á meðal bréf frá oddvita Gerðahrepps, það er dags. í Reykjavík 2. maí 1966. Með leyfi hæstv. forseta vil ég lesa þetta bréf: „Í tilefni af þeirri staðhæfingu, sem sett er fram í bréfi félmrn., um að fullreynt sé, að ekkert samkomulag geti tekizt milli bæjarstjórnar Keflavíkur og hreppsnefndar Gerðahrepps um breytingar á mörkum milli Keflavíkurkaupstaðar og Gerðahrepps, vil ég fyrir hönd hreppsnefndar Gerðahrepps taka fram, að slíkt er síður en svo fullreynt, þar sem boðið hefur verið upp á umræður um afhendingu lands til Keflavíkur að því tilskildu, að fram komið frv. um breytingu á fyrrgreindum mörkum verði stöðvað.“ Þetta hefur oddvitinn um þetta að segja því til stuðnings, að hann óski eftir, að samkomulagsumræður verði enn reyndar um þetta mál. Þá hefur þessu máli verið skotið til umsagnar Sambands ísl. sveitarfélaga, og ég vil til skýringar á málinu leyfa mér að lesa hér kafla úr því bréfi, með leyfi hæstv. forseta: „Bréf hv. n. var lagt fyrir fund í stjórn sambandsins 18. þ.m. og var þar rætt. Stjórn sambandsins fylgir mjög fast þeirri reglu um mál sem þessi að láta ekki í té neitt álit, nema sveitarfélög þau, sem hlut eiga að máli, hafi áður rætt málið sín á milli og fyrir liggi skriflegt álit beggja aðila. Þá afstöðu eina telur stjórn sambandsins vera í fullu samræmi við l. gr. 2. mgr. sveitarstjórnarlaga, nr. 58 1961, þar sem segir, „að eigi skuli neinu máli, sem varðar sérstaklega hagsmuni sveitarfélags, til lykta ráðið án umsagnar sveitarfélagsins“. Ekki verður séð af grg. með frv., að þetta hafi verið gert, og ef trúa má bréfi oddvita Gerðahrepps, sem hér með fylgir í ljósriti, virðist svo ekki vera. Þá ber og á að líta, að ekki væri óeðlilegt, að umsagnar sýslun. Gullbringusýslu væri leitað um mál þetta, þar sem hér er ekki aðeins um að ræða að breyta mörkum tveggja sveitarfélaga, heldur einnig tveggja lögsagnarumdæma. Stjórnin lítur svo á, að frv. þetta sé ekki svo vel undirbúið sem lög mæla og getur því ekki á þessu stigi tekið afstöðu til þess. Undirskrift Jónasar Guðmundssonar formanns Sambands ísl. sveitarstjórna. M.ö.o., sambandsstjórnin lítur svo á, að málið sé ekki nægilega undirbúið og ekki sé einu sinni fullnægt lagaskyldum að því er snertir undirbúning málsins. Þá hefur enn fremur verið skotið á aukafundi í sýslunefnd út af þessu máli, þ.e. sýslunefnd Gullbringu- og Kjósarsýslu. Ályktun þess aukafundar er undirrituð af sýslumanni, Einari Ingimundarsyni, og bréfið dags. 27. apríl. Ég vil leyfa mér enn fremur að lesa þetta bréf, með leyfi hæstv. forseta, til skýringar á málinu: „Á aukafundi sýslunefndar Gullbringusýslu, sem haldinn var í Hafnarfirði 26. þ. m. varðandi frv. til l. um stækkun lögsagnarumdæmis Keflavíkurkaupstaðar, var gerð eftirfarandi ályktun: „Aukafundur sýslunefndar Gullbringusýslu, haldinn í Hafnarfirði 26. apríl 1966, gerir sér ljósa nauðsyn þess, að Keflavíkurkaupstað verði sköpuð eðlileg og nauðsynleg aðstaða til stækkunar og vaxtar. Hins vegar telur fundurinn æskilegt, að fulltrúar kaupstaðarins og Gerðahrepps reyni til þrautar að ná samkomulagi sín á milli um lausn þess máls, sem hér um ræðir, en telur naumast, að slík lausn hafi enn verið reynd til hlítar. Getur fundurinn því ekki lagt til, að fram komið frv. um stækkun lögsagnarumdæmis Keflavíkurkaupstaðar úr landi Gerðahrepps verði samþ. að svo stöddu.“ Ályktun þessi var samþ. með 8 shlj. atkv.“ M.ö.o., bæði sýslunefnd og stjórn Sambands ísl. sveitarfélaga telja, að samkomulag um þetta efni hafi ekki verið reynt til hlítar. Ég álit skynsamlegt að verða við beiðni oddvita Gerðahrepps um það að afgreiða ekki þetta mál fyrr en reynt hefur verið til þrautar að ná samkomulagi í þessu viðkvæma máli. Ég held, að það geti á engan hátt skaðað, vegna þess að mér er ekki kunnugt um, að neitt sérstakt kaíli að með það að afgreiða málið í hasti og miklu æskilegri sú lausn, ef samkomulag gæti náðst. Vil ég á þessari stundu segja það, að ég mundi vilja athuga það vandlega, þegar allar samkomulagsleiðir hafa verið reyndar, hvort svo gild rök séu fyrir því að gera l. um þetta efni, að það sé réttlætanlegt. En á þessu stigi tel ég skynsamlegast að samþ. dagskrártill. og fresta málinu til næsta þings.



Herra forseti. Það eru aðeins fáein orð í tilefni af því frv., sem hér liggur fyrir. Ég ætla ekki að gera það að umtalsefni, sem er efnisatriði þessa máls, sjálfsagt mæla ýmis rök með því, að Keflavíkurkaupstaður fái aukið landrými, þar sem hann getur skipulagt framtíðarbyggð, en það, sem ég vil gera að umtalsefni, er aðeins málsmeðferðin. Það liggur nú þegar fyrir eftir framsöguræðu meiri og minni hl., að hér er um verulegt ágreiningsmál að ræða milli stjórnenda Keflavíkurkaupstaðar annars vegar og hreppsnefndar Gerðahrepps hins vegar, og ég vil taka eindregið undir það, sen frsm. minni hl. heilbr.- og félmn. sagði, að ég tel af þeim gögnum, sem fram eru komin í málinu, að þá skorti enn á þann undirbúning, sem eðlilegur og æskilegur má teljast: Undirbúningurinn er að mínu viti og ekki heppilegur. Ég tel það engan veginn fullreynt, og það kemur raunar fram í bréfi, sem hér var lesið frá oddvita Gerðahrepps, ég tel það engan veginn fullreynt, að ekki geti náðst samkomulag í þessu máli. Mér virðist, að forráðamenn Keflavíkurkaupstaðar sæki þetta mál af helzt til miklu kappi, og ég vil aðeins segja það, að mér finnst, að þó að fjölmenni sé í Keflavík, sem á að fá þarna aukið landrými, en miklu færra fólk í Gerðahreppi, sem ætlunin er að svipta þarna allstóru landssvæði, þá má það ekki verða til þess, að Alþ. hrapi að því að knýja fram úrslit í þessu máli án þess að til þrautar hafi verið reynd sú eðlilega málsmeðferð, að samninga sé til þrautar leitað á milli aðila. Mér þykir það satt að segja miður farið, að þetta mál skuli bera að með þeim hætti, sem það hefur borið hér að. Það var í sjálfu sér ekkert við því að segja, þó hér væri lagt fram frv. um málið til að kynna það og koma því á aukna hreyfingu, fyrst forráðamönnum Keflvíkinga virtist, að það væru nokkrir erfiðleikar á því að ná samkomulagi við Gerðahrepp. En að ætla að knýja þetta mál fram, ég vil segja með nokkru offorsi núna í þinglok, knýja það fram með margföldum afbrigðum, jafnvel sérstökum þingfundum um þetta eina mál, finnast mér miður heppileg vinnubrögð. Ég held, að það sé ekkert, sem þrýstir á um úrslit endilega nú. Það er, held ég, einsætt, að þetta mál ætti að bíða, til þess að enn gefist tóm til að reyna samningaleiðina til þrautar, og ég vil vara við því, að þetta mál sé knúið fram hér á hv. Alþ. með hálfgerðu offorsi. Með slíkum hætti sýnist mér, að til þess kunni að verða stofnað jafnvel að þarflitlu, að þessi skipting landa á milli Keflavíkur og Gerðahrepps valdi sárindum og jafnvel úlfúð milli tveggja nágrannasveitarfélaga, sárindum, sem ef til vili þyrfti ekki til að koma, ef samningaleiðin tækist. Sambúð þessara sveitarfélaga hefur yfirleitt verið góð, að því er ég bezt veit, og það er ekki gott verk að vera valdur að því, að hún spillist að þarflausu. Slíkt getur vissulega orðið varanlegt, og það getur lengi eymt eftir af sárindum, sem gjarnan verða, þegar sá, sem er minni máttar og á kannske formælendur færri en hinn stærri, telur á hlut sinn gengið að ósekju. Ég held, að það liggi ekkert á í þessu máli. Það gerist ekkert stórvægilegt, þó að því verði ekki ráðið til lykta fyrr en til að mynda á næsta þingi, og þess vegna tel ég rétt, að afgreiðslu þess verði frestað nú. Ég held, að mér sé óhætt að fullyrða það, að það er ekki neinn sérstakur áhugi almennt hjá Keflvíkingum nú fyrir því, að þetta frv. verði endilega samþ., áður en þessu þingi lýkur. Ég held, að þeir líti ekki svo á almennt, að það sé nein knýjandi nauðsyn fyrir sitt bæjarfélag. Mér virðist, að sá ákafi, sem fram hefur komið í sambandi við afgreiðslu þessa máls og birtist til að mynda með því, að það er verið að reyna að drífa það hér í gegn án þess að eðlileg athugun fáist í n. og með margföldum afbrigðum nú í þinglok, sá ákafi sé sprottinn af einhverjum metnaði fáeinna ráðamanna í Keflavík um það, að þetta þurfi endilega að komast í gegn nú á þinginu. Það er vissulega miður farið, að ekki skuli hafa náðst samkomulag um málið milli Keflavíkur og Gerðahrepps, áður en það kom til kasta Alþ. Ég er þó engan veginn vonlaus um, að slíkt samkomulag geti náðst og kunni að nást, ef nægilegt tóm væri gefið til að kanna það til þrautar. Þetta á að reyna enn í sumar að mínum dómi. Á næsta Alþ. er svo að sjálfsögðu hægt að taka afstöðu til þessa máls, eins og það þá liggur fyrir. Ég held, að frestun málsins nú sé í rauninni affarasælust fyrir báða aðila, og þess vegna mun ég greiða þeirri rökstuddu dagskrá atkvæði, sem nú hefur komið fram frá minni hl. hv. heilbr.- og félmn.

Frsm. meiri hl. (Pétur Pétursson) Herra forseti. Ég get alveg skrifað undir ýmislegt af því, sem hv. síðasti ræðumaður sagði að því er varðar meðferð þessa máls hér í hv. d. Málið var einfaldlega ekki afgreitt í hv. Nd. fyrr en síðdegis í gær, en það var líka afgreitt þar með 24:1 atkv., eins og ég sagði, eða svo til alveg einróma. Sú hv. d. hafði haft nokkrar vikur til að fjalla um málið og komizt að þeirri niðurstöðu að þeirri athugun sinni lokinni, að það væri nauðsynlegt að afgreiða málið nú á þessu þingi, og gerði það svo til samhljóða, enda eru flm. allir þm. úr Reykjaneskjördæmi, og mér dettur ekki í hug eitt augnablik að ætla þeim það, að þeir hafi verið að fara þarna eftir einhverjum duttlungum framámanna í Keflavík, eins og mér fannst hálfpartinn koma fram. Forráðamenn Keflavíkur eru náttúrlega framsýnir menn, sem þurfa að fá sitt skipulag, skipulagsstjóri telur sig ekki geta skipulagt staðinn nema hann hafi land til umráða, og ósköp finnst mér ég geta skilið það vel, að þessir forráðamenn kaupstaðarins vilji einfaldlega koma málinu áfram nú, svo þeir þurfi ekki að standa í þeim ósköpum, sem þeir hafa þurft að gera, að hafa ekki land undir bæinn sinn. Það er nú ekki, held ég, hægt að segja, að Alþ. mundi hrapa að neinu, þó það yrði afgreitt nú, vegna þeirrar athugunar, sem gerð hefur verið, og þeirra gagna, sem liggja fyrir í málinu, og ekki sízt þar sem félmrn. hefur talið fullreynt, að ekki sé hægt að ná samkomulagi. Það er alveg eðlilegt, að oddviti Gerðahrepps skrifi bréf, eins og hann hefur gert. Hann vill náttúrlega með öllum ráðum reyna að fresta málinu, en sér fram á, að hann getur ekki gert út af við það og þá er það eðlilegast að reyna að fresta því. Hvort þau ummæli hans í bréfi hans um það, að það kunni að nást samkomulag síðar, séu svo pottþétt, að við getur treyst því, að þetta verði allt í lagi í haust, finnst mér nú ekki vera eins mikið og það álit ráðun., að fullreynt sé um samkomulagsleið. Varðandi sýslunefnd og Samband ísl. sveitarfélaga finnst mér alveg eðlilegt, að þeir aðilar gefi svona loðna umsögn, þar sem þeir eiginlega geta ekki mælt með frv., en mér finnst ég nú ekki lesa það út heldur, að þeir séu á móti. Þetta eru aðilar í báðum þessum samtökum, og eðlilega veigra þau sér við eins lengi og þau geta að taka afstöðu í því. Það er þess vegna Alþ., sem hlýtur að þurfa að taka þessa afstöðu og hefur gert einróma í hv. Nd., en svo kemur ágreiningurinn fram hér, en að því er mér finnst hafa engir, sem enn hafa talað, verið á móti málinu beint, en þeir vilja fresta því í þeirri afar veiku von, að það kunni að nást samkomulag yfir sumarið. Þrátt fyrir það að ég viðurkenni, að þessu sé hraðað mjög gegnum þingið, finnst mér nú ekki rétt orðalag, að það sé knúið áfram með hálfgerðu offorsi. Það er að vísu mjög lítill möguleiki fyrir heilbr.- og félmn. þessarar hv. d. að fjalla um málið eins og hún hefði þurft, það viðurkenni ég hreinlega, en engu að síður tel ég þau rök, sem fram hafa komið í þessu máli, svo veigamikil, bæði frá skipulagsstjóra, frá félmrn. og frá þeim fundi, sem haldinn var um málið, að ég sé enga ástæðu til að bíða, og því leggjum við til, að málið sé afgr.



Herra forseti. Það er aðeins í tilefni af þeim orðum hv. síðasta ræðumanns, að þm. allra flokka úr Reykjaneskjördæmi hafi flutt þetta mál í hv. Nd., sem ég vildi segja þetta: Það er rétt, að það eru þm. frá öllum flokkum í kjördæminu, sem fluttu málið inn á þingið, og mér er kunnugt um það, að því er suma þeirra snertir að minnsta kosti, og skal ég þá sérstaklega nefna þar hv. 10. landsk. þm., Geir Gunnarsson, að þeir stóðu að flutningi málsins til að kynna það og til þess að það kæmist frekari skriður á þá samninga, sem virtust torveldir við Gerðahrepp, en það er t.a.m. ekki vilji hv. 10. landsk. þm., það er mér kunnugt um af samtali við hann í gær, það er ekki samkv. hans ósk eða allra flm. málsins, að það sé knúið fram með ákafa nú. Hv. 10. landsk. þm. er sammála mér um það, að það muni engum, ekki Keflvíkingum heldur, vera neinn greiði gerður með því að knýja málið fram endilega nú. Það eigi að reyna samningaleiðina í sumar, og síðar verði þá málið tekið upp að nýju á næsta þingi samkv. því, sem þá liggur fyrir í málinu.



Herra forseti. Ég ætla ekki að ræða frv. efnislega að þessu sinni að minnsta kosti, en vil ítreka það, sem raunar hefur verið bent á hér við þessa umr., hvernig málið liggur fyrir þessari hv. d. Það kemur til hv. Ed. síðdegis í gær. Það er þegar í stað tekið á dagskrá til 1. umr. og henni lokið Síðan er hv. heilbr.-og félmn. kvödd á skyndifund og skal þá þegar gert út um þetta mál. Það var ljóst á þeim fundi, að ágreiningur var ekki verulegur um afstöðu til frv. efnislega, heldur varð sá ágreiningur, sem í ljós kom, eingöngu um meðferð málsins, og þess vegna klofnaði n. Nú er málið komið til 2. umr. hér í dag, og það kemur í ljós í þeirri umræðu, að hv. Ed. er mjög klofin í afstöðu sinni til málsmeðferðarinnar og með því til frv., eins og það liggur fyrir nú. Það er því ekki aðeins um að ræða klofningu í málinu í hv. n. heldur og í hv. d. Nú hygg ég, að ætlunin sé að knýja þetta mál áfram, þrátt fyrir deildar meiningar á tveim fundum í dag, afgreiða þetta mál á 2 dögum með einum skyndifundi í þeirri n., sem um það á að fjalla. Þetta tel ég gjörsamlega óhæf vinnubrögð, vinnubrögð, sem eru langt fyrir neðan virðingu þessarar hv. d. Hér er um að ræða mál, sem er viðkvæmt deilumál tveggja sveitarfélaga í landinu. Hér er um að ræða mál, sem ekki hefur verið bent á, að sé mjög brýnt að afgreiða núna á þessu vori. Þvert á móti, allar líkur benda til þess, að það komi engum að sök, þótt málið bíði afgreiðslu hér á Alþ. til næsta hausts. Með tilliti til þessa finnst mér sök hv. Ed. enn meiri, ef hún hespar þetta mál af á þann veg, sem fyrirhugað virðist vera, gegn mótmælum svo og svo margra hv. þdm. Ég hef orð á þessu í því skyni að skora hér með á hæstv. forseta, sem á að sjá um, að mál séu athuguð nægilega í þessari hv. d. og ber ábyrgð á því að vissu leyti, að málefnum séu gerð skil af fullri sanngirni, ég skora á hæstv. forseta að íhuga það, hvort ekki sé rétt, að hann noti sitt vald, hver sem afstaða hans er til málsins persónulega, að hann noti sitt vald til þess að boða ekki til sérstaks fundar í dag um þetta mál til 3. umr.



Herra forseti. Út af ummælum hv. frsm. meiri hl. um það, að hann vilji ekki líta svo á, að það sé pottþétt, eins og hann orðaði það, að samkomulag náist um þetta mál, svo sem á er bent í bréfi oddvitans í Gerðahreppi, vil ég segja það, að ég tel það alls ekki heldur vera, að það sé pottþétt, en ég tel, að það séu möguleikar á því og þá leið á að reyna, og ég vil einnig taka fram, að í sjálfu sér er ég ekki beint á móti málinu. Ég hygg, að þarna verði e.t.v. að taka eitthvert land, ef ekki næst samkomulag, þá með l. til handa Keflavík, þó ég telji, að í það eigi að fara ákaflega varlega jafnan að taka lönd undan sveitarfélögum og leggja undir önnur. Þó eitt sveitarfélag græði á slíku, þá er hitt eins víst, að annað sveitarfélag tapar á því. En sem sagt, það geta verið þau málefni, að þetta sé nauðsynlegt að gera. Þetta frv. var lagt fram snemma á þessu þingi og hefur verið til meðferðar í hv. Nd. lengi. Ég tel, að nú hafi það gegnt miklu hlutverki, sem sé að kynna málið og koma af stað samningatilraunum um það, sem ekki hafa enn tekizt. Full rök eru fyrst fyrir að knýja málið fram, þegar það er alveg útséð, að ekki næst samkomulag, en það er ekki útséð enn. Af þessum orsökum álít ég, að það sé öllum fyrir beztu, að dagskrártill. verði samþykkt og málið fái að hvíla sig, þangað til fram hafa farið frekari umr. milli hlutaðeigandi sveitarfélaga. Þá fyrst er ástæða fyrir Alþ. að taka til valdboðs, þegar samningaumleitanir eru fullreyndar.