Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hv. Nd. samþykkti síðdegis í gær með samhljóða atkvæðum eina smávægilega breytingu á þessu frv., bætti við einu ákvæði til bráðabirgða. Svo sem hv. dm. er eflaust kunnugt, hefur nú um nokkurra ára bil verið í gildi lagaheimild til handa fjmrh. til þess að fella niður aðflutningsgjöld af þeim bifreiðum, sem fluttar eru inn handa sjúklingum, sem eru fatlaðir eða lamaðir eða sjúkir með einhverjum slíkum hætti, og hefur heimildin verið bundin við 40 þús. kr. hámark í eftirgjöf og við 50 bifreiðar á ári. Sérstök nefnd hefur starfað, skipuð þremur læknum, að því að skera úr því, hvaða sjúklingar skyldu njóta þessara sérstöku fríðinda. Nú liggja fyrir þeirri nefnd mörg hundruð umsóknir um þessi fríðindi, en heimildin tekur aðeins til 50 bifreiða. Nefndin hefur því mjög eindregið óskað eftir því, að þetta hámark yrði hækkað allverulega. Ríkisstj. hefur því ákveðið að leggja til við Alþingi, að hámarkstalan 50 verði þrefölduð, þ.e.a.s. að heimilað verði að fella niður aðflutningsgjöld af allt að 150 bifreiðum á ári, á árunum 1960–61. Um þetta flutti ég f.h. ríkisstj. till. í hv. Nd. í gær, og var hún, eins og ég sagði áðan, samþykkt með samhljóða atkvæðum í deildinni. Brtt. kom að vísu fram um það að hækka töluna upp í 250, en hún var felld. Ég vildi mega vænta þess, að þetta mál verði ekki ágreiningsefni hér í þessari hv. deild og að þessi smávægilega breyting á frv. verði ekki til þess að tefja framgang þess hér í hv. deild, og vildi mega óska þess, að frv. með þessari breytingu verði afgreitt sem fyrst úr deildinni.



Herra forseti. Ég mun ekki ræða hér önnur efnisatriði þessa frv. en sú nýja brtt., sem hæstv. viðskmrh. hefur flutt hér, gefur tilefni til, enda þótt vissulega væru fullgildar ástæður til þess að gera það. En ég álít, að frekari umræður um málið en þegar hafa orðið séu tilgangslitlar, m.a. vegna þess, að hæstv. viðskmrh. hefur reynzt mjög ófús, bæði hér í hv. deild og í hv. Nd., til þess að svara fyrirspurnum, sem til hans hefur verið beint út af málinu eða aðalefnisatriði frv. yfirleitt, og hefur talið eðlilegast að láta þögnina tala sínu máli um fjölmörg veigamikil atriði. Þess mætti nú hins vegar vænta, að hæstv. ráðherra væri nokkru fúsari til þess að ræða þessa síðustu brtt. sína, einangraða frá öðrum atriðum í frv. En það er um hana að segja m.a., eins og hinar fyrri brtt., sem hann hefur flutt skriflega við frv., að hún á harla lítið skylt við sjálft frv. og snertir efni þess ekki, a.m.k. þá aðeins mjög óbeint. Hins vegar má segja hér sem oftar, að sama sé, hvaðan gott komi, og ekki skiptir það ýkjamiklu máli, þó að nauðsynjamáli sé hnýtt aftan í það óþurftarmál, sem um ræðir, þar sem vissa sé fyrir því, að það muni undir öllum kringumstæðum ná fram að ganga. En vissulega er það svo, að með þessari brtt., sem hér er flutt, er hreyft við stórmáli fyrir öryrkjana í landinu, þar sem er aðstaða þeirra til þess að eignast og eiga farartæki, sem geri þeim hægara um vik að gerast vinnandi menn eða jafnvel fullvinnandi þjóðfélagsborgarar. Svo langt sem þessi till. nær að þessu leyti, má segja, að um nokkra úrbót sé að ræða. Það hefur lengi legið fyrir, eins og hæstv. ráðherra tók hér fram, að það hafa verið miklu fleiri, sem hafa þurft á þessari aðstoð að halda, heldur en þeir, sem hana hafa fengið, þ.e.a.s. fengið eftirgefin að einhverju leyti aðflutningsgjöld af bifreiðum, og þau takmörkunarákvæði, sem um þetta hafa verið, um 50 bila, hafa verið allmikils til of þröng hvað fjölda snertir, og það hefur verið reynslan, að jafnvel hundruð öryrkja, fatlaðra manna, hafa orðið að bíða jafnvel áratugum saman til þess að fá þá þjónustu, sem þjóðfélagið veitir að þessu leyti. Ef allar ástæður væru nú í þessum efnum óbreyttar frá því, sem hefur verið, mætti ætla, að ef þessi heimild héldist eins og hún er nú fyrirhuguð, þá væri hér um sæmilega úrlausn að ræða. En því fer mjög fjarri, að fjöldi þeirra farartækja, sem aðflutningsgjöld eru gefin eftir af, sé eina atriðið, sem máli skiptir í þessu sambandi. Það, sem kannske skiptir höfuðmáli fyrir hina fötluðu menn, eru möguleikar þeirra til þess að eignast farartækin og til þess að reka þau, og ég ætla, að það sé sannast mála, að einmitt fyrir aðgerðir núv. hæstv. ríkisstj. sé nú svo komið, að aldrei hafi verið örðugra fyrir fatlað fólk eða aðra öryrkja að geta átt sæmileg farartæki en nú, jafnvel þótt eftirgjafirnar séu auknar að tölunni til, ef ekkert annað er gert samhliða. Að undanförnu, a.m.k. tvö s.l. ár, hefur þessi heimild í tollskránni verið framkvæmd á þann hátt, að það hafa verið gefnar eftir 30 þús. kr. af aðflutningsgjöldunum, og þeir, sem þessarar aðstoðar hafa þannig notið, hafa getað komizt yfir sæmilega, litla bifreið fyrir 60– 70 þús. kr. En nú með gengisfellingunni og hækkun söluskattsins í tolli hefur slík bifreið hækkað í verði um milli 30 og 40 þús. kr. Sé upphæð eftirgjafarinnar því ekkert aukin frá því, sem verið hefur, nær hún ekki til þess að mæta þeirri hækkun, sem orðið hefur nú á þessum vetri fyrir tilverknað hæstv. ríkisstj. og bifreið, sem félli undir eftirgjafarheimildina nú, mundi þá verða heldur dýrari en heilbrigður maður þurfti að greiða fyrir hana á síðastliðnu ári. Það má því með sanni segja, að hæstv. ríkisstj. bæði gefur og tekur, en á þann hátt, að sá, sem gjöfina á að fá, verður þó heldur verr settur en áður. Auk þess er svo þess að geta, að rekstrarkostnaður bifreiða hefur hækkað a.m.k. um 25% og útlit fyrir, að hann hækki miklu meira, og að sjálfsögðu torveldar það enn mjög öryrkjum og þeim frekar en öllum mönnum öðrum að eiga slík farartæki, sem þeim er þó brýnni þörf á en öðrum. Ég held því, að það sé ljóst, að enda þótt allir öryrkjar gætu nú fengið viðstöðulausar eftirgjafir á bifreiðum til sinna nota á þann hátt, sem verið hefur, þá sé aðstaða þeirra að þessu leyti mun lakari en áður og lakari en aðstaða heilbrigðra manna var fyrir nokkrum vikum. Ég tel því, að það sé alger lágmarksnauðsyn, að um leið og bifreiðum til öryrkja er fjölgað, þá séu eftirgjafirnar um leið hækkaðar um a.m.k. 100%. Jafnvel þó að það sé gert, fær ríkið nokkra tolla og aðflutningsgjöld af peningunum og hefur þess vegna engan skaða af því að úthluta þeim á þennan hátt. Og það er vissulega meira en nógur baggi fyrir fatlað fólk og öryrkja að bera þann aukna rekstrarkostnað á bifreiðar, sem nú hefur verið stofnað til. Í sambandi við þetta og til þess að sýna það enn betur, að fjöldi bifreiðanna er ekki eina atriðið, sem skiptir máli fyrir öryrkjana í þessu sambandi, vil ég leyfa mér að kynna hv. deild tillögur, ályktanir, sem Landssamband fatlaðra, Sjálfsbjargarfélögin, gerði á fundi sínum s.l. sumar hér í Reykjavík. Þar er skorað á hið háa Alþingi: 1) Að breyta heimildargrein í lögum nr. 27 29. maí 1957, um tollskrá o.fl., þannig, að eftirgjöf aðflutningsgjalda af farartækjum til öryrkja verði aukin í samræmi við þær hækkanir, sem orðið hafa á bifreiðum og mótorhjólum, og ég bið menn að hafa það í huga, að þar er átt við þær hækkanir, sem urðu á árinu 1958. 2) Að eftirgjöfin á aðflutningsgjöldum verði afskrifuð á fimm árum. 3) Að fellt verði niður á bifreiðum öryrkja 160–200% leyfisgjald. 4) Að fella niður þungaskatt af bifreiðum öryrkja. 5) Að öryrkjar fái að leggja farartækjum sínum án tillits til umferðarlaga, ef þörf krefur. 6) Að hækka um helming tölu þeirra bifreiða, sem árlega er úthlutað til öryrkja. 7) Að fulltrúi frá Landssambandi fatlaðra verði skipaður í nefnd þá, sem úthlutar farartækjum með tollaeftirgjöf. Nokkrum af þessum réttmætu óskum hinna fötluðu er unnt að fullnægja, án þess að lögum sé breytt. Þannig er upphæð eftirgjafanna, sem er eitt stærsta atriðið í þessu sambandi, algerlega á valdi hæstv. ríkisstj., sömuleiðis heimild til afskrifta á fimm árum. En fötluðu fólki hentar illa, bæði af fjárhagsástæðum og öðrum augljósum ástæðum, og mun verr en heilbrigðum að eiga og reka úr sér gengnar bifreiðar. Þess vegna er brýn nauðsyn á því, að því sé unnt að endurnýja þær tiltölulega oftar en öðrum. Ég mun ekki flytja brtt. um þessi efni nú, þar sem svo er ástatt, að hæstv. ríkisstj. og stuðningsmenn hennar mundu geta haft það sér til afsökunar að fella þær, að frekari breytingar á frv., eins og gangur málsins hefur verið hér á hv. Alþingi, mundi þýða, að það félli í heild sinni. Hins vegar kemst ég ekki hjá því að spyrja hæstv. ráðherra, hvað ríkisstj. ætlast fyrir um upphæð eftirgjafanna og hvaða aðrar ráðstafanir hann hyggst gera í þessu efni. Ef ekki verður um meiri eftirgjafir að upphæð til að ræða en áður, fer ekki hjá því, að það verði lýðum ljóst, að flutningur þessarar till. nú stafi ekki af öðru en að ríkisstj. er komin í klípu með bifreiðar, sem hún hefur fest kaup á, en hefur enga kaupendur að vegna þeirra verðhækkana, sem hún hefur jafnframt lögfest á þessum farartækjum, en að það sé ekki hugmyndin raunverulega að hjálpa öryrkjunum, svo að neinu gagni sé. Ég vil þó að svo komnu máli ætla, þó að ég viti, að þetta sé aðalástæða til flutnings þessarar tillögu, að þá sé hæstv. ríkisstj. þó ekki með öllu óljúft að nota tækifærið til þess, að þetta mætti verða að einhverju gagni fyrir öryrkjana. En það mun skýrast af þeim upplýsingum, sem ég vona að hæstv. ráðherra gefi um það, hvaða upphæðir ríkisstj. hyggst gefa eftir, hvort þarna er raunverulega um það að ræða, að öryrkjar fái bifreiðar ódýrari en áður, eða hvort það er um það eitt að ræða, að ríkisstj. sé að reyna að losa sjálfa sig úr leiðinlegri klípu, sem hún er komin í.



Herra forseti. Hv. 5. þm. Norðurl. e. spurði, hvað ríkisstj. hygðist fyrir varðandi eftirgjöf á aðflutningsgjöldum af biðreiðum, sem fluttar eru inn handa fötluðu eða lömuðu fólki. Því er til að svara, að í gildandi tollskrárlögum er tiltekið 40 þús. kr. hámark á eftirgjöfinni, eins og það er tiltekið hámark á tölu þeirra bíla, sem heimilt er að láta slíka eftirgjöf ná til, 50. Það er ætlun ríkisstj. að nota þessa heimild að fullu, þ.e. að allir þeir 150 bilar, sem væntanlega yrðu fluttir til landsins, mundu fá fulla eftirgjöf eins og lög frekast heimila, þ.e. 40 þús. kr. Lengra getur ríkisstj. ekki gengið að tollskrárlögunum óbreyttum, og það hefur ekki verið lagt til í brtt. við þetta frv., að efnisákvæðum tollskrárlaganna varðandi hámark eftirgjafarinnar verði breytt. Þetta vildi ég mega vænta að lægi alveg ljóst fyrir. Varðandi annað atriði, sem fram kom í ræðu hv. þm., um það, að ástæðan fyrir flutningi þessarar till. minnar í Nd. hafi verið sú að losa ríkisstj. úr klípu, sem hún væri komin í, vegna þess að hún hefði keypt bifreiðar, sem hún gæti nú ekki selt, þá er það að segja, að þetta er alger misskilningur. Ríkisstj. hefur engar bifreiðar keypt. Ríkisstj. er ekki bifreiðainnflytjandi og hefur því engar bifreiðar til sölu, sem hún er í vandræðum með að selja. Það, sem hv. þm. e. t. v. á þarna við, er, að ákveðinn innflytjandi, sem flytur inn bifreiðar frá Sovétríkjunum, telur þær bifreiðar vera of dýrar, til þess að hægt sé að selja þær hér á íslenzkum markaði, þótt vitanlegt sé, að sams konar bifreiðar frá öðrum löndum séu vel seljanlegar með þeim gjöldum, sem nú gilda á þeim bifreiðum. En ríkisstj. er hér enginn beinn aðili að, svo að það, sem hv. þm. sagði um þetta, var á algerum misskilningi byggt.



Herra forseti. Það má vera, að hæstv. viðskmrh. telji það algerlega fyrir utan sinn verkahring og hæstv. ríkisstj., hvort unnt er að standa við milliríkjaviðskiptasamninga eða ekki, en slík ummæli sem hann hefur um þetta, hafa ekki heyrzt áður af hendi ráðh. En viðvíkjandi bifreiðunum verð ég að vísu að segja, að það er vel, að ríkisstj. hyggst auka þetta ofur lítið eða upp í það hámark, sem nú er í lögum. En jafnframt lýsti ráðh. yfir, að mér skildist, að ríkisstj. mundi ekki afla sér neinnar frekari heimildar til eftirgjafar en þessum 40 þús. kr. næmi. Þessi hámarksákvæði um upphæð eftirgjafarinnar munu hafa verið sett í lög árið 1958, fyrir efnahagsaðgerðirnar þá. En þá munu bifreiðar elns og þær, sem nú mun meiningin að úthluta, hafa kostað milli 60 og 70 þús. kr., þ.e.a.s. að heimild hefði verið fyrir því að fella niður meira en helming af kaupverði bifreiðanna. Nú nemur þetta ekki 1/3 hluta. Mér virðist því, að það væri full ástæða til þess, ef ríkisstj. vill veita öryrkjunum svipaða fyrirgreiðslu og áður, að breyta þessum hámarksákvæðum, og ef ríkisstj. hefði haft hug á því, ætti hún áreiðanlega auðvelt með að afla sér heimildar til þess hér á hv. Alþ. Ég hygg, að engir þm. eða hvorug þd. mundi láta hjá líða að veita slíkri heimild fljóta afgreiðslu í gegnum báðar deildirnar. Það væri mjög auðvelt að gera það, þó að áliðið sé orðið þings. Ég er sem sagt að lýsa því sem minni skoðun, að ég tel þessa eftirgjöf, jafnvel þó að hún sé hækkuð um 10 þús. kr. frá því, sem hefur verið, vera algerlega ófullnægjandi og er naumast meiri en þær hækkanir, sem orðið hafa nú á þessum vetri.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð enn til leiðréttingar á ummælum, sem féllu hjá hv. 5. þm. Norðurl. e. Hann sagði eitthvað á þá leið, að e.t.v. teldi ríkisstj. sér það óviðkomandi, hvort staðið væri við gerða milliríkjasamninga eða ekki, og mun þar hafa átt við þau ákvæði í viðskiptasamningi við Sovétríkin, þar sem gert er ráð fyrir innflutningi á 500 bifreiðum til landsins. En svo sem þegar hefur áður borið á góma í umr., bæði hér í þessari hv. d. og Nd., telja innflytjendur þeirra bifreiða nokkur tormerki á því, að hægt verði að öllu óbreyttu að flytja inn það magn af bifreiðum frá Sovétríkjunum. Ég vil aðeins koma fram við hv. d. nokkurri skýringu, til þess að þessi ummæli hv. þm. standi ekki óleiðrétt. Viðskiptasamningurinn við Sovétríkin er svonefndur rammasamningur, og ákvæði hans, að því er Ísland snertir, um innflutning frá Sovétríkjunum skuldbinda íslenzka ríkið til þess elns að veita innflutningsleyfi fyrir því magni af vörum, sem í rammasamningnum er tilgreint. Skuldbindingin, sem á íslenzka ríkinu eða íslenzkum stjórnvöldum hvílir í sambandi við innflutning bifreiðanna, eða það ákvæði samningsins, sem fjallar um bifreiðarnar, felur það eitt í sér, að íslenzkum yfirvöldum er skylt samkv. samningnum að veita innflutningsleyfi fyrir 500 bifreiðum frá Sovétríkjunum, og engum hefur dottið annað í hug en standa við þetta ákvæði samningsins. Það er öllum aðilum ljóst, bæði yfirvöldum í Sovétríkjunum og öllum innflytjendum hér, að þau leyfi verða að sjálfsögðu veitt og hafa þegar verið veitt að mjög verulegu leyti. Vandinn, sem á höndum er í þessu sambandi, er sá, að þó að leyfi sé fyrir hendi, telja innflytjendur, að hæpið sé, að markaður sé hér á landi fyrir svo mikið magn af bifreiðum frá þessu landi vegna þess verðs, sem á bifreiðunum er. En það er að sjálfsögðu algerlega rangt að telja hinn takmarkaða markað hér einungis vera því að kenna, að innflutningsgjöldin af hálfu Alþingis eða íslenzkra stjórnvalda séu svo há, að bilarnir verði þess vegna litt seljanlegir. Alveg sama mætti segja, að orsökin sé sú, að innkaupsverðið frá Sovétríkjunum sé svo hátt, að það sé þröskuldurinn í vegi fyrir því, að bilarnir finni hér allir saman fúsa kaupendur. En svo sem kunnugt er, er innflutningsverðið á a.m.k. sumum tegundum þessara bifreiða frá Sovétríkjunum hærra hingað til lands en til annarra landa, eins og t.d. til Bandaríkjanna, og meira að segja mun hærra. Ég sé ekki ástæðu til að ræða þetta mál frekar. Ég vildi aðeins leiðrétta þetta atriði, sem fram kom í ræðu hv. þm., að að sjálfsögðu hefur aldrei komið annað til mála en að ríkisstj. standi að fullu og öllu við sérhverja þá skuldbindingu, sem hún hefur tekizt á hendur við gerð þessa milliríkjasamnings eins og annarra, sem íslenzk stjórnarvöld hafa gert. Að síðustu, fyrst þessi bílamál hefur borið á góma, vil ég aðeins láta þess getið, að ríkisstj. mun ekki við það eitt láta sitja að veita leyfi fyrir því magni bifreiða frá Sovétríkjunum, sem rammasamningurinn gerir ráð fyrir, heldur mun hún og kappkosta að finna einhverja skynsamlega lausn á því vandamáli, sem í því felst, að þessar bifreiðar hafa reynzt óeðlilega dýrar fyrir íslenzkan markað. Ríkisstj. vildi gjarnan geta stuðlað að því, að hér skapaðist eðlilegur markaður á Íslandi fyrir þessa vöru frá Sovétríkjunum, því að það mundi bæta aðstöðu okkar til útflutnings þangað, og ríkisstj. mun einskis láta ófreistað í því skyni að stuðla að því, að heilbrigður markaður skapist hér á Íslandi fyrir bifreiðainnflutning frá Sovétríkjunum.



Herra forseti. Fjhn. hefur haft þetta frv. til athugunar. Á fundi þeim, þar sem málið var tekið fyrir, mættu þeir Sigtryggur Klemenzson ráðuneytisstjóri og Unnsteinn Beck tollgæzlustjóri, og gáfu þeir n. ýmsar gagnlegar upplýsingar um hina tæknilegu hlið varðandi framkvæmd þá, sem fyrirhuguð er á þessum málum. Niðurstaða af athugunum n. er í stuttu máli sú, að n. fellst á þau rök, sem fram hafa verið borin fyrir því, að það að gera kleift að taka þetta fyrirkomulag upp muni í ýmsum dæmum geta haft í för með sér hagkvæmni og sparnað. Mælir n. því með því, að frv. verði samþ., en þó með tveimur minni háttar breyt., sem bornar eru fram á þskj. 485. Önnur brtt. n. er við 13. gr. frv. og er þess efnis, að heimildir til þess að setja á fót tollvörugeymslur eru ekki, eins og frv. í sinni upphaflegu mynd gerir ráð fyrir, bundnar við Reykjavík og Keflavíkurflugvöll. Það kom að vísu fram á fundi n. með áðurnefndum sérfræðingum, að sú breyt., sem n. leggur til að verði gerð í þessu efni, muni ekki í nánustu framtíð hafa raunhæfa þýðingu, en n. taldi þó rétt að binda þessa heimild ekki við þessa tvo staði, ef aðrir staðir á landinu að öðru leyti fullnægðu þeim skilyrðum, sem lögin gera ráð fyrir að fullnægt þurfi að vera til þess að koma slíkum tollvörugeymslum á fót. Hin brtt. n. er við 15. gr. og er þess efnis, að við upptalningu þá, sem er í 3. mgr. 15. gr., verði bætt þeim vörum, sem 2. mgr. 11. gr. fjallar um. Það mun nánast hafa verið af vangá, að þetta féll niður í frv., enda mjög eðlilegt, að þær vörur, sem um getur í 2. mgr. 11. gr., falli undir þessa upptalningu.



Herra forseti. Þessu frv., sem flutt er af hv. 4. þm. Vesturl. (JÁ), er ætlað að greiða fyrir bátasmíði hér innanlands, og efni þess er það að heimila Fiskveiðasjóði Íslands að veita eigendum innlendra skipasmíðastöðva bráðabirgðalán til smíði fiskiskipa, meðan á smíði stendur. Í gildandi lögum um fiskveiðasjóð er svo ákveðið, að fiskveiðasjóður láni í vissum hlutföllum til smíði báta, og sérstakar reglur um, hvernig þau lán skuli greidd af hendi. En til þess að hefja slíka smíði skortir oft fé hjá þeim, sem vilja láta smíða slíka báta, eða hjá skipasmíðastöðvunum, og er þessu frv. sem sagt ætlað að skapa heimild til að veita bráðabirgðalán þegar í upphafi, svo að smiði skipanna geti hafizt. Þetta er í beinu framhaldi af ákvæði í 22. gr. fjárlaga fyrir 1960, XVIII. lið, þar sem segir, að ríkisstj. sé heimilt að ábyrgjast allt að 10 millj. kr. lán fyrir skipasmíðastöðvar til bátasmíða innanlands, gegn þeim tryggingum, er hún metur gildar, enda greiðist lánið að fullu af stofnláni, sem Fiskveiðasjóður Íslands veitir. Ríkisstj. setur að öðru leyti nánari skilyrði um ábyrgðir þessar. Nú ætla ég, að hv. þm. séu á einu máli um það, að æskilegt og nauðsynlegt sé að greiða fyrir smíði skipa og báta innanlands, og bæði þetta frv., sem hér liggur fyrir, og umrætt ákvæði fjárlaga stefni því í rétta átt. Ég vil hins vegar leyfa mér að bera fram hér brtt. við niðurlag 1. gr. þessa frv., en þar segir, að slík bráðabirgðalán úr fiskveiðasjóði til smíði fiskiskipa skuli veitt gegn ríkisábyrgð. Í fyrsta lagi sýnist mér eðlilegra að stjórn sjóðsins meti hverju sinni, hverjar tryggingar hún telur nægilegar fyrir slíkum bráðabirgðalánum. Í langflestum tilfellum eru slík bráðabirgðalán áhættulaus, vegna þess að þau greiðast nokkru síðar, þegar smíði bátsins miðar áfram, af stofnlánum úr fiskveiðasjóði. Ef miðað er við eðlileg bankasjónarmið, má segja, að fremur eigi stjórn sjóðsins að meta það hverju sinni, hverjar tryggingar eru nægar. Það er ekki ástæða að mínu áliti til að gera það að skilyrði í hvert einasta skipti fyrir slíku bráðabirgðaláni, að ríkið komi með ríkisábyrgð, enda í flestum tilfellum, að ég ætla, engin þörf á slíku. Í annan stað er þess að gæta, að ef fiskveiðasjóður er búinn að veita slík bráðabirgðalán, 10 millj. kr., gegn ríkisábyrgð, þannig að fullnotuð er heimildin í 22. gr. fjárlaga, þá hefur fiskveiðasjóður samkv. orðalagi frv. nú ekki heimild til þess að veita fleiri bráðabirgðalán, vegna þess að það er skilyrði samkv. frv., að ríkisábyrgð sé fyrir hendi. Mér sýnist, að æskilegt sé því frá flestum sjónarmiðum séð að breyta þessu, og leyfi mér að leggja til, að í stað orðanna „gegn ríkisábyrgð“ í niðurlagi 1. gr. komi orðin: gegn þeim tryggingum, er stjórn sjóðsins metur gildar. - Þegar verið er að hefja smíði báta eða skipa og sótt er um bráðabirgðalán, sem hjálpa yfir byrjunarörðugleikana, þangað til stofnlán fiskveiðasjóðs kemur, og sótt er um slíkt bráðabirgðalán, þá yrði í fyrsta lagi stjórn sjóðsins að meta það hverju sinni, hvort hún hefur nægar tryggingar, sem aðili getur lagt fram, og ef hann hefur ekki nægar tryggingar, þá er hægt að grípa til ríkisábyrgðarinnar, sem heimild er til í fjárlögum. En jafnvel þótt búið væri að nota þessa 10 millj. kr. ábyrgðarheimild að fullu, gæti sjóðurinn engu að síður lánað til viðbótar, ef þessi brtt. verður samþ., en mundi ekki verða heimilt samkv. orðalagi frv., eins og það nú er. Ég hef rætt þetta við hv. fim., er hefur tjáð sig samþykkan þessari brtt., og vænti þess, að hún nái samþykki. Þessi till. er skrifleg, og vænti ég, að hæstv. forseti leiti afbrigða.



Herra forseti. Út af þeirri brtt., sem hæstv. fjmrh. flytur nú, þá sýnist mér málið liggja nokkuð öðruvísi fyrir en þegar það var lagt fyrir sjútvn., sem fjallaði um það. Mér sýnist í fljótu bragði, að það hafi í för með sér, að þar með sé fiskveiðasjóði veitt heimild til að veita lán, eftir því sem sjóðsstjórninni sýnist henta, til skipasmíða, en án alls tillits til þeirrar ríkisábyrgðar, sem er í fjárlögum. Um þetta út af fyrir sig skal ég ekki segja frekar á þessu stigi, en ég vildi mælast til þess, að umr. yrði frestað, svo að n. gæfist kostur á að bera sig saman um þetta atriði við sjóðsstjórnina. Það getur varla þurft að tefja málið neitt að ráði. En þegar n. hafði málið til meðferðar, fjallaði hún að sjálfsögðu um þessa heimild handa sjóðsstjórninni, að þar væri miðað við ríkisábyrgðina, sem er í fjárlögum, en nú á það ekki að verða samkv. brtt. hæstv. ráðh., og því teldi ég rétt, að n. gæfist kostur á að athuga þessa till. nánar, og fer því fram á það við hæstv. forseta.



Herra forseti. N. hefur komið saman og rætt till. hæstv. fjmrh. Það komu fram í n. eindregin tilmæli um, að till. væri send stjórn fiskveiðasjóðs til umsagnar, og hefur n. orðið ásátt um það og leggur til, að málinu verði frestað. Ég tel þó nauðsynlegt, að málið verði tekið á dagskrá aftur á mánudag, svo að því verði hraðað, eftir því sem kostur er.