Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það urðu all-langar umræður um þetta mál í gær. Eg get því lofað því, að verða stuttorður núna. Skal aðeins segja örfá orð út af þeim breyt.till., sem komið hafa fram frá háttv. 2. þm. Árn. (E. A.) á þskj. 384 og háttv. 1. þm. Rvk. (Sv. B.) á þskj. 385. Breyt.till. á þskj. 384 fer fram á það, að aldurstakmark það, sem sett er fyrir því, að menn megi stjórna bifreið, sé fært úr 18 árum í 21 ár. Eg veit ekki, hvað nefndin álítur um þessa till., því að ekki hefir unnist tími til að ræða hana þar. Fyrir mitt leyti get eg sagt, að eg tel hana harla meinlausa og læt mér á Sama standa, hvort hún er samþykt eða ekki. Breyt.till. á þskj. 385 fer fram á það, að orðin í 14. gr., 2. liður, falli burt. Eg get hugsað mér, að nefndin kæri sig ekki um, að þessi breyttill. verði samþykt, því að það kom til orða í nefndinni, hvort ekki væri rétt, að breyta 14. gr., en það varð ofan á, að réttast væri að láta hana »passera« eins og hún var í frv. Annars skal eg ekkert fullyrða um þetta. Mér er það ekki kappsmál, en mun þó greiða atkvæði á móti brt., vegna þess, sem á undan var gengið í nefndinni.



Eg á dálitla breyt.till. við 14. gr., sem eg bjó til í flýti í gær. Tilgangurinn með breyt.till. er sá, að reyna að kippa burtu úr frv. verstu vitleysuákvæðunum um skaðabótaskylduna. En vegna þess, að hún var í flýti samin og getur orðin misskilin, þá tek eg hana aftur. Út af ræðu háttv. 2. þm. Rang. (E. P.), þá vil eg negla fast þau orð, sem hann viðhafði um 14. gr., svo að þau gleymist ekki. Hann sagði, að nefndin hefði orðið sammála um það, að láta greinina »passera«, lofa henni að slarka. Er það ekki hart í svona mikilsverðu máli, að »láta slarka«. En þessi er afstaða nefndarinnar í ekki lítilvægara máli. Viðvíkjandi breyt.till. háttv. 2. þm. Árn. (E. A.) skal eg geta þess, að eg veit ekki, hvað hann meinar með því, að bera hana fram. Jú! Hann sagði í gær, að lítil trygging væri í því, að láta 18 ára stráka stjórna bifreiðum. Þess vegna vill hann færa aldurstakmarkið upp í 21 ár. Eg fæ ekki séð, hvað vinst með þessu. 18 ára gamall maður er kominn svo til vits og ára, að honum er vel trúandi fyrir þessu verki, auk þess, sem slíkir menn eru oftast fljótari til athugunar og röskvari en þeir sem eldri eru. Eg verð að segja það, að ætti eg að velja á milli 18 ára manns, til að stjórna bifreið, og gamals og ráðsetts prófessors, þá kysi eg heldur 18 ára manninn. Eg býst við, að hann væri bæði hæfari til starfans og minna viðutan. Eg vænti þess því, að þessi breyt.till. verði feld.



Það eru örfá orð út af ummælum háttv. 1. þm. Rvk. (Sv. B.). Það er óvefengt af honum, að meiri hluti nefndarinnar var þeirrar skoðunar, að 14. gr. ætti að standa óbreytt. En það var eg, en ekki meiri hluti nefndarinnar, sem notaði áðan í ræðu minni orðið að »passera« yfir þetta. Auðvitað geta verið nokkuð skiftar skoðanir um, hvernig þetta orð skuli þýða. Eg fyrir mitt leyti álít það rangt þýtt með orðunum að »láta slarka«, og að minsta kosti notaði eg það ekki í þeirri merkingu. Eftir minni meiningu merkir orðið hér í þessu sambandi »að láta sitthvað ósnert«, láta það fara fram hér í sama gervi og það hefir. Og eg held að það sé ekkert hneykslanlegt að segja um þær greinar, sem standa óbreyttar, óáreittar, að þær »passeri«, nema frá málfræðilegu sjónarmiði skoðað. Við það skal eg fúslega kannast. En þar sem háttv. 1. þm. Rvk. (Sv. B.) hefir nú lýst yfir því, að hann taki breyt.till. sína við 14. gr. aftur og þetta er þó 3. og síðasta umræða málsins, þá skal eg benda á það, að hann er þar með sjálfur kominn á þá sömu skoðun eða stefnu, sem hann vítir svo harðlega hjá meiri hluta nefndarinnar, að láta 14. gr. »passera« óbreytta. Eða með öðrum orðum: Hann vill nú - svo eg brúki hana eigin orð - alt í einu láta hana slarka.



Eg heyrði minst af því, sem háttv. 1. þm. Rvk. (Sv. B.) sagði um þessa meinlausu br.till. mína um það, að færa aldurstakmark bifreiðastjóra upp í 21 úr 18 árum. Hann virtist ekki skilja það, að 21 árs maður væri líklegur til þess að gæta meiri varúðar, virtist jafnvel ætla, að 21 árs gamall maður væri fremur utan við sig en 18 ára piltungur. Eg held þvert á móti, að búast megi við meiri gætni af mönnum, þegar þeir hafa náð þeim þroska. Eg hefi að minsta kosti aldrei heyrt annað. Hér er um talsvert þýðingarmikið mál að ræða - það er skamt á milli þess, sem má gera og ekki má gera, og stundum ekki nema hársbreidd milli lífs og dauða. Eg nefni sem dæmi bifreiðarferð í Kömbum. Þessi breyt.till. mín miðar að því, að auka trygginguna.  (Sveinn Björnsson: Því ekki að heimta 30 ára aldur)  . Því þá ekki eins 25 ára aldur, eins og heimtað er við kosningar? Það verður alt af að setja einhver takmörk í lögunum, þótt þau ef til vill eigi ekki við um ella menn, og 21 ár hygg eg næst því rétta. Hitt er auðvitað, að ekki væri rétt að setja aldurstakmark um það, hvenær menn megi taka prófið, enda er mönnum ekki meinað það með þessari tillögu þótt þeir sé yngri en 21 ára. Það var ekki spurt um aldur háttv. 1. þm. Rvk. (Sv. B.) þegar hann tók lagapróf, en þegar hann sækir um leyfi til að reka yfirréttarmálafærslumannsstörf, þá er spurt um aldur hans. Auðvitað er mér þetta ekkert kappsmál, en það miðar til þess að auka trygginguna, og þess vegna mæli eg með, að breytingartill. verði samþykt.

Sigurður Sigurðsson : Eg stend að eins upp til þess að spyrjast fyrir um það hjá háttv. flutningsmönnum frv., hvað þessi flutningur muni kosta. Í annan stað, hvar geyma eigi þessi listaverk og hvað það muni kosta, eða hvort ætlast sé til að smíða hús yfir þau og hvað það muni kosta. Eg skal engan dóm leggja á þessi listaverk, enda brestur mig skynbragð á þá hluti, eins og raunar alla, sem hér sitja inni. Mér er vandfarið við manninn, og eg vil ekki gera neitt það hana hlut, er honum geti orðið að skaða. En þessum spurningum vænti eg að verði svarað, svo að það komi glögt fram, hvað þetta muni kosta.



Að þeirra manna ætlun, sem skyn bera á, kostar flutningurinn 3–4 þús. kr. Í vetur getur stjórnarráðið fengið ókeypis vörugeymsluhús til að geyma listaverkin í. Síðan er ætlast til að gerður verði skúr úr bárujárni yfir þau, er kosti um 400 kr. Aðalatriðið er það, að skúrinn sé fjúkheldur, því að gifsmyndir þola alt, nema veður og regn. Þannig má varðveita þessi listaverk alveg eða sama sem að kostnaðarlausu, þangað til mönnum lízt að reisa veglegt hús yfir þau og önnur listaverk, sem landið á.

Flutningsm. (Jóhann Eyjólfsson) : Eg þarf ekki að tala langt mál fyrir þessu frumv. Nú nýlega kom eg með þingsályktunartillögu, sem var líks efnis, en sem ýmsir þingmenn vildu ekki greiða atkvæði sitt, en mér hefir skilist á sumum af hinum sömu mönnum, að þeir mundu heldur vera með því í þessum búningi, og eg treysti nú, að svo muni reynast. Um málið urðu svo miklar umræður síðast, að ekki þarf að skýra það nú. En nafnakalls vil eg óska um frumv.



Eg stend ekki upp til að spilla fyrir þessu frumvarpi, síður en svo. Eg álít, að það eigi eins mikinn rétt á sér eins og hin heimildarlögin, sem á ferðinni eru. En mér finst það mótsögn hjá háttv. þingmönnum, að vilja ekki taka fjárveitingar á fjáraukalög, en veita þó stjórninni tiltölulega takmarkalitla heimild til fjárveitinga. Þetta þykir mér undarlegt háttalag. Og enn meiri mótsögn er það, að veita stjórninni heimild til fjárgreiðslu, sem ekki er brýn, þegar búið er með sérstökum lögum að heimila henni að spara sum lögmælt útgjöld, sem standa á sjálfum fjárlögunum. Og því léttúðarlegra er þetta nú undir þinglok þegar enginn umhugsunartími er og þingmenn svo stopulir og óþolnir orðnir, að kannske 2/3 aðeina eru viðstaddir og 10 þar af greiða máske ekki atkvæði. Eg segi þetta ekki til þess að spilla fyrir þessu litla frumvarpi, heldur í sambandi við sum heimildarlagafrumv. sem á undan eru gengin í deildinni.



Eg skil ekki, að það sé mótsögn, að þingið vill ekki veita fjárveitingar á fjáraukalögum þótt , þótt það hins vegar vilji veita stjórninni heimild til fjárveitinga í nauðsynleg fyrirtæki, svo framarlega sem fé er fyrir hendi.

Frams.m. (Matthías Ólafsson): Breyt.till. mína á þskj. 284 tek eg hér með aftur. Þá er önnur breyt.till. við þetta frv: komin fram frá háttv. 2. þingm. S.-Múl. (G. E.). Nefndin hafði vonað, að hann mundi taka hana aftur, en á síðustu stundu tók hann því mjög fjarri að gera það, og kemur breyt.till. hans þar af leiðandi til umræðu. Breytingin er í því fólgin, að síldveiði með nót, sem umgetur í 1. gr. frumv. verði látin heyra undir ákvæði 2. gr. að því er útsvars skyldu snertir. Á þetta gat meiri hluti nefndarinnar ekki fallist, og þar sem hann telur nokkra réttarbót í frv. eins og það kom frá Ed., en hins vegar hæpið að Ed. samþykki það ef breyting verður gerð á því, þá leggur hann til að breyt.till. háttv. 2. þm. S.-Múl (G. E.) verði feld, en frv. samþykt óbreytt. Að öðru leyti sé eg ekki neina ástæðu til að fjölyrða um frumv. Það er svo stutt og óbrotið, að það hlýtur að liggja ljóst fyrir hverjum manni.



Að háttv. meðnefndarmenn mínir vilja ekki ganga inn á brtill. mína, kemur af því, að þeir gáfu sér ekki tíma til að athuga hana, og þess vegna skilja þeir ekki, hvert hún stefnir. Nefndin flaustraði svo af störfum sínum, að nefndarálitið var skrifað á 1½ mínútu. Er því sízt að furða, þó að störfin sé ekki sem rækilegast af hendi leyst. Það er mín skoðun, að þegar menn reka sig á óskýrt ákvæði í lögum við það að nota þau, þá sé skylt að bæta úr þeim ágalla þegar ný lög eru samin um sama efni. Þetta er svo sjálfsagður hlutur, að um það ætti ekki að þurfa að fara mörgum orðum. Nú hefir það reynst svo, að ákvæði í núgildandi lögum að því er snertir útsvarsskyldu þeirra manna, er veiða síld í öðrum hreppum en þeim, sem þeir eiga heima í, eru óljós. En úr þessu er á engan hátt bætt, í þessu frumv. er hér liggur fyrir. Að ákvæði núgildandi laga um þetta efni eru óljós, sést á því, að það hefir komið fyrir, að maður hefir farið í annan hrepp, sem þó var innan sama sýslufélags og hans eigin hreppur og veitt þar síld í nót. Hreppurinn sem hann veiðir síldina í leggur á hann útsvar. Maðurinn telur sig ekki skyldan til að borga það, eftir gildandi lögum. Undirréttur lítur svo á að honum beri ekki skylda til þess, en yfirréttur úrskurðar hið gagnstæða. Hvernig hæstiréttur lítur á málið er enn ekki kunnugt. Þegar það er nú vitanlegt, að núgildandi lög eru svona óákveðin um þetta atriði, þá virðist það nokkurn veginn sjálfsagt, að úr því ætti að bæta í nýjum lögum er þetta atriði snertu. En það er einmitt ekki gert í þessu frumv., svo að þótt það verði samþykt, þá getur sama tilfellið komið fyrir aftur, því að það má heita að frumv. sé eins orðað að þessu leyti eins og gömlu lögin, nema hvað það er tekið hér fram, að þessi atvinnugrein, síldveiði með nót, sé útsvarsskyld þó að hún sé rekin »enn styttri tíma« en 8 vikur. Spurningin er þetta, getur það talist að reka atvinnu, ef maður bregður sér í annan hrepp en sinn eigin, kastar þar einu sinni nót og veiðir svo sem tvær tunnur af síld?  (Matth. Ólafsson: Já)  . Eg hefi borið þetta atriði undir einhvern bezta lögfræðing landsins, og hann kvaðst ekki vera í vafa um, að þetta gæti ekki heitið að reka atvinnu, og er þetta sama niðurstaðan og undirrétturinn komst að í tilfellinu, sem eg gat um áðan. Eg vil taka af allan vafa og bæta við á eftir orðinu »útvegsmenn« í 3. málslið 2. greinar: »þar með taldir þeir, er síldveiði reka«. Þá væri spurningin klár, og gæti ekki orkað tvímælis. Þá skal eg athuga lítið eitt aðra hlið málsins, sem sé þá, hvort ósanngjarnt er að bæta þessu inn í frumv., sem eg legg til. Til þess að sýna, hvort svo er, ætla eg að leyfa mér að taka dæmi úr mínu eigin sýslufélagi. Maður af Reyðarfirði heldur úti mótorbát frá Búðum. Hann veiðir 100 skpd., sem gera má 5000 kr. virði. Eftir frumv. er hann ekki útsvarsskyldur í Búðahreppi, og er ekkert við það að athuga, því að hrepparnir eiga ekki að vera sem sérstök ríki innan sýslunnar. Nú kemur maður, sem er búsettur á Búðum, til Reyðarfjarðar, leggur þar einu sinni nót og veiðir í hana 4 tunnur af síld, svo sem 90 kr. virði. Sá maður verður að borga útsvar í Reyðarfjarðarhreppi. Eg sé ekki hvaða sanngirni mælir með því, að maðurinn sé útsvarsskyldur ef hann veiðir síld, hversu lítið sem það er; en ef hann veiðir annan fisk, hversu mikið sem það er, þá þarf hann ekkert útsvar að borga. Þá verður að athuga það í þessu sambandi, að það er mjög undir hælinn lagt, á hvaða firði síldin gengur það og það árið. Í fyrra gekk hún t. d. á Eskifjörð, en í ár á Reyðarfjörð. Nú er það venjulegast síðustu árin, að sjómenn veiða síld að eins sér til beitu, stunda ekki síldveiðina sem sérstakan útveg. Eg sé því ekki, að það geti haft neina ósanngirni í för með sér að því er hreppana snertir, þó að breyt.tillaga mín verði samþykt, einkum þar sem hún nær ekki til annarra hreppa en þeirra, sem eru innan sama sýslufélagsins. Einnig vil eg benda nefndinni á, að þar sem í frumv. stendur að eins »síldveiði með nót«, þá getur það verið vafa undirorpið, hvort við er átt síldveiði með stauranót, eða nót sem kastað er og dregin á land eða hvorttveggja. Væri æskilegt, að þetta væri tekið til athugunar. Eg held, að það væri ekki úr vegi, að nefndin skrifaði ítarlegra nefndarálit en hún hefir gert, því að eg vona, að eg hafi sýnt fram á, að frumv. er ekki þannig úr garði gert, að það mætti ekki takast að gera það betra. Og eg skil ekki að þingið geti látið sér sæma, - þegar það hefir fengið upplýsingar um að eitthvert lagaatriði er svo óskýrt, að yfirréttur og undirréttur leggja mismunandi skilning í það - að láta það atriði fara jafnóskýrt frá sér, þegar það gefur út ný lög um það.



Það er misskilningur hjá háttv. 2. þm. S.-Múl. (G. E.), að nefndin hafi flaustrað nefndarálitinu af.  (Guðmundur Eggerz: Það var samið á tveimur mínútum)  . Það er af því að nefndin er fljótvirk, en háttv. þm. (G. E.) verður að gæta að því, að hún er vandvirk að sama skapi. Háttv. þm. (G. E.) gaf nefndinni þessar sömu skýringar og hann hefir nú gefið háttv. deild. En nefndin gat þá ekki frekar en nú fallist á breyt.till. hans, með því að hún áleit frumv. svo gott eins og það kom frá Ed., að því væri ekki stofnandi í tvísýnu með því að gera á því ekki þýðingarmeiri breytingu, en hann fer fram á. Háttv. þm. (G. E.) segir, að það sé upp og niður hvernig síldin gangi, eitt árið sé hún á þessum firðinum og annað á hinum. En hann gætir ekki að því, að þetta mælir einmitt á mót br.till. hans. Ef síldin væri alt af á sama firðinum væri miklu meiri ástæða til að leyfa mönnum að sækja sér þangað slatta og slatta af síld, án þess að þurfa að greiða útsvar fyrir það. En úr því að áraskifti eru á því, hvar síldin er, þá kemst meiri jöfnuður á, einn hreppurinn hefir tekjur af síldinni þetta árið, annar hitt. Þeir sem síldveiði stunda hafa venjulega stórkostlegan hag af því. Það kemur oft fyrir, að menn ausa á stuttum tíma upp úr sjónum síld svo nemur þúsundum króna. Væri því leitt, ef sá hreppur, sem þeirra auðæfa er aflað í, fengi engar tekjur af því. Þetta var nefndinni ljóst, og var það því af ráðnum hug, að hún ásetti sér að leggja á móti þessari breytingu, að færa útsvarsskyldu þeirra manna, er síldveiði stunda með nót, undir ákvæði 2. gr. frumv. Það má reyndar segja, að ekki sé ástæða til að leggja útsvar á þá menn, er ekki veiða nema tvær tunnur af síld, og ef háttv. 2. þm. S.-Múl. (G. E.) hefði komið fram með breyt.till. um að undanskilja þá menn, þá .hefði það verið sök sér. En þess er að gæta, að útsvarið fer vitanlega eftir því, hvað veiðin er mikil, svo að það verður aldrei sú upphæð, er nokkru nemi, sem þeir þurfa að gjalda, er einar tvær tunnur veiða. Þess er líka að gæta, að engin lagaákvæði eru svo úr garði gerð, að þau sé sanngjörn í öllum hugsanlegum tilfellum. Þá sagði háttv. þm. (G. E.), að síld væri venjulegast veidd að eina til beitu. Þetta getur satt verið, að svo sé sumstaðar á landinu. En þá er aðgætandi, að hvergi borgar nótveiði sig eins vel og þar, sem síldin er seld til beitu. Eg þekki ekki það verð á síld, sem seld er til útlanda, að það jafnist á við það verð, sem fæst fyrir beitusíld. Á Vesturlandi kostar tunnan stundum 30–40 kr., og mjög sjaldgæft, að hún sé undir 24 kr. Þrátt fyrir undirdóminn, sem háttv. þm. (G. E.) nefndi, þá skil eg ekki, að það geti verið vafamál, að núgildandi lög ætlast til að útsvar megi leggja á síldveiðimenn, hvað stuttur sem veiðitíminn er. Háttv. þm. (G. E.) segist hafa spurt einhvern bezta lögfræðing landsins, sem mér skildist vera einhver annar en hann sjálfur, um þetta atriði, og hann hafi litið á það eins og undirdómarinn. En samt sem áður fæ eg ekki séð, að þetta megi misskilja, og skil ekki, að eg væri það skilningssljórri þó að eg væri lögfræðingur, að mig henti sú villa, að misskilja það. Eg hefi svo engu við þetta að bæta. Eg vona, að breyt.till. verði feld, en frumv. verði samþykt óbreytt. Eg vil þó vekja athygli háttv. breytingartill.flutningsm. (G. E.) og háttv. deildar á einu atriði, og það er það, að ef br.till. verður samþykt, þá er við því að búast, að frumv. í heild sinni nái ekki fram að ganga. Eg hefi átt tal við mann úr Ed., og hann taldi mjög efasamt, að frumv. gengi aftur gegnum þá deild, ef nokkur breyting væri gerð á því. En það álít eg skaða og til alt of lítils að vinna, að hleypa frumv. til skipbrota með því að samþykkja þessa breytingartillögu.



Eg verð að vera þeirrar skoðunar, að háttv.2. þm. S.-Múl. (G. E.) hafi rétt fyrir sér í þessu máli, og hygg eg að nefndin hafi tæplega athugað það sem skyldi. Eg verð að álíta breyt.till. háttv. þm. (G. E.) á þskj. 358 mjög nauðsynlega. Raunar er mér næstum óskiljanlegur þessi málarekstur sem hann skýrði frá, og að undirréttur og yfirréttur skyldi leggja mismunandi skilning í lögin að þessu leyti, því að eg álít, að þau gefi naumast tilefni til slíka. En enn þá er ekki unt að segja, hvernig hæstiréttur lítur á þetta mál, því að hans úrskurður er ekki kominn. En hvað sem þessu liður, þá get eg ekki talið það heppilegt fyrirkomulag, að menn geti naumast komist út af heimilinu til þess að reka atvinnu sína, án þess að vera eltir með gjöldum, næstum því eins og hverjum einum þóknast. Þetta er þvert á móti afleitt og ekki til annars, en að vekja glundroða og óvissu á ýmsan hátt, og er merkilegt að það skuli einungis gilda um þenna eina atvinnurekstur. Þeir sem við hann fást mega altaf vera við búnir, eg vil ekki segja ofsóknum, heldur að vera lagðir í einelti, að þessu leyti, undir eins og þeir fara út af heimilinu. Eg verð því að álíta breyt.till. háttv. 2. þm. S.-Múl. (G. E.) nauðsynlega, því að það getur hvorki talist eðlilegt né sanngjarnt, að maður, sem stundar síldveiði utan síns hrepps nokkra daga eða svo sem vikutíma, sé útsvarsskyldur í þeim hreppi sem hann veiðir í þenna stutta tíma. Það mundi í langflestum tilfellum vera mjög ranglátt. Hreppurinn sem veitt er í fær venjulega ýms hlunnindi af veiðinni án þess, atvinnu o. fl. Eg vil bæta því við, að ákvæðið um, að menn megi ekki fara út fyrir sýslutakmörkin til síldveiða, án þess að verða útsvarsskyldir, í öðrum hreppi eða hreppum en sínum eigin, er í rauninni hæpið líka, og erfitt að koma því við. Því hagar víða svo til, að firðir skifta sýslufélögum, og er þá ilt við það að búa, að mega ekki fara þvert yfir fjörðinn í síldarleit án þess að verða útsvarsskyldur, ef til vill á fleiri stöðum. Eftir frv. eins og það er, getur sami maðurinn átt á hættu, að verða útsvarsskyldur á 10–12 stöðum á sama gjaldári. Eg hygg, að ef menn athuga málið vel, þá þyki þeim varhugavert að fella breyt.till. á þskj. 358, því að þó að hún komi ekki í veg fyrir ýmisleg óþægindi, sem fyrir geta komið í þessu efni, þá bætir hún þó talsvert úr ákvæðum frumv. Eg vil því eindregið skora á deildina, að hugsa sig vel um, áður en til atkvæða er gengið um breyt.till. og frumvarpið.



Eg verð að álíta, að það sé óþarfi, að koma með ónot í svona máli, eins og háttv. framsögum. (M. Ól.) gerði í ræðu sinni. Hann hefir nú étið ofan í sig breyt.till. þá, sem hann kom fram með við frumv. og er það ekki framar venju, því að hann hefir jafnan haft þann sið, að taka það aftur deginum á eftir, sem hann hefir haldið fram deginum áður. En þó að þetta sé hans venja, þá þarf hann ekki að undrast, þó að aðrir geri ekki hið sama. Þá var talsvert öðruvísi blær á ræðu háttv. þm. Ak. (M. Kr.) heldur en á ræðu háttv. framsögum. (M. Ól.) og kom það ekki flatt upp á neinn, sem þekti mennina báða. Háttv. þm. Ak. (M. Kr.) er því vanur að tala með greind og þekkingu um þau mál, er hann lætur til sín taka, en það verður ekki sagt um háttv. framsögum. (M. Ól.). Hann sagði, að því að mér skildist, að á Austfjörðum eins og annarsstaðar væri síldinni ausið upp úr sjónum svo að skifti mörgum þúsundum króna. Ef hann ætlar að finna þeim orðum stað, þá verður hann að fara svo sem 25 ár aftur í tímann, því að síðan hefir það aldrei komið fyrir, að einu ári undanteknu, að á Austurlandi hafi veiðst meiri síld en ríflega til beitu. Er hörmulegt til þess að vita, að fiskiveiðaráðunauturinn, sem á að leiðbeina sjómannastéttinni og gæta réttar hennar, skuli ekki hafa meiri þekkingu á sjávarútvegi en þetta. Eg vildi að satt væri, að Austfirðingar veiddi eins mikla síld og háttv. þm. (M. Ól.) segir, en því miður er því ekki svo farið. Þessi tvö ár, sem eg hefi verið fyrir austan, hefir mönnum þótt gott ef þeir hafa veitt nægilega síld til beitu, og svo hefir það verið síðastliðin 25 ár, að einu ári undanteknu, eina og eg gat um áðan. Vil eg leyfa mér að vitna til þeirra háttv. þm. sem kunnugir eru á Austfjörðum, hvort eg fer ekki með rétt mál. Þessi tvö atriði, sem eg gat um áðan, að ákvæðið í núgildandi lögum um útsvaraskyldu síldveiðimanna, væri óskýrt og hefði orkað tvímælis, og að óréttlátt væri að leggja þyngri kvaðir á þá menn er síldveiði stunda, heldur en á þá sem stunda annan útveg, hefir háttv. frsm. (M. Ól.) ekki getað skilið enn þá. Eg sé ekki, að það sé til nokkurs hlutar að vera að endurtaka það, sem eg sagði áðan um þetta, því að mér mun naumast takast að koma háttv. framsögum. (M. Ól.) í skilning um það, hér eftir. Hins vegar vænti eg þess, að aðrir hv. deildarmenn hafi skilið hvert breyt.till, mín stefnir og að þeir greiði henni atkvæði.



Á síðasta þingi varð eg til þess, að flytja frumv. um líkt efni og þetta, sem sé um það, að verzlunarmönnum væri skylt að greiða útsvar, þó að þeir ræki ekki verzlun nema í 4 vikur utan síns sveitarfélags. Þegar þetta frumv. hafði verið rætt í nefnd og óskir komu fram um ýmsar fleiri breytingar á sveitarstjórnarlögunum var það afgreitt með nefndaráliti til stjórnarinnar með 15 shlj. Eg bjóst þess vegna við því, að stjórnin mundi leggja fyrir þetta þing frumvarp um breytingar á sveitarstjórnarlögunum, þess efnis, sem í nefndarálitinu var bent á. Þetta hefir nú ekki orðið og þessvegna gladdi það mig, er efri-deildarmenn höfðu samskonar óskir fram að bera og afgreiddu frumv., þar sem tekið var tillit til helztu breytinganna, sem nefndarálitið frá því í fyrra hafði vikið að. Þær breytingar, sem þetta frumv. fer fram á, eru að vísu ekki alveg samhljóða þeirri breytingu, er eg flutti áður í frumvarpinu, því að það kveður svo á, að verzlun þurfi að hafa verið rekin minst í 8 vikur, til þess að útsvör megi leggja á hana, en áður ákveðnar í frv. 4 vikur. Þetta virðist mér líka vera í dálitlu ósamræmi við 2. gr. frumv., þar sem svo er ákveðið, að ef aðkomumaður stundar bátfiski í 4 vikur eða lengur, á útveg annars manna en þarsveitarmanna, þá skuli hann vera útsvarsskyldur í þeim hreppi, er hann stundar veiðina. Eg sé ekki við hvað það miðast, að kaupmaður, sem rekur verzlun í 4 vikur og græðir á því máske margar þúsundir króna, þurfi ekkert útsvar að borga., en maður sem stundar bátfiski á sama tíma, verður aftur á móti útsvarsskyldur, jafnvel þó að hann hafi ekki nema nokkurra króna hag af vertíðinni. Þó að þessu sé nú þannig fyrir komið í frumv., hefi eg samt getað felt mig við það eftir atvikum og skrifað undir nefndarálitið fyrirvaralaust. Mér dylst reyndur ekki, að verzlunarmanninum er gert hærra undir höfði en útvegsmanninum, en vel að merkja, þetta er einnig eftir eldri lögum, svo að það er að því leyti engin breyting til hina verra. Viðvíkjandi 4. gr. frv. skal eg taka það fram, að eg álít hana verulega réttarbót, því að það er öllum mönnum auðsætt hvað það er óeðlilegt, að sýslumaður, sem auðvitað er ekki fulltrúi neins sveitafélags, hafi tvöfaldan atkvæðisrétt við aðra sýslunefndarmenn, standi atkvæði þannig, að atkvæðatala sé jöfn, að sýslumannsatkvæði meðtöldu. Eg skal ekki að neinu leyti blanda mér inn í deilurnar milli háttv. framsögum. minni- og meiri hl., en það held eg verði að teljast heppilegt í allflestum tilfellum, að önnur lagaákvæði gildi um Síldveiði, en þorskveiði, þar sem síldveiðin er svo geysimiklum mun fljótteknari. Eg vænti þess fastlega, að þetta frv. nái fram að ganga nú á þessu þingi, og að þær sjálfsögðu réttarbætur, sem í frv. felast, komi til framkvæmda sem allra fyrst.

Framsögum. meiri hl. (Matth. Ólafsson) : Eg verð að segja það, að eg skildi lítið í lestri háttv. 2. þm. S.-Múl. (G. E.), en það skildi eg þó, að hann var reiður, og það við mig. Eg er viss um það, að enginn í þessari háttv. deild trúir því, sem hann sagði, að hann hefði meira vit á sjávarútvegsmálum en eg, og er viss um, að hann er ekki svo heimskur sjálfur, að hann haldi það í alvöru. Það mætti líka vera meira en lítill munur á vitsmunum okkar, ef hann væri betur að sér í því, sem lýtur að sjávarútvegi en eg, því að eg hefi frá blautu barnsbeini fengist við sjómensku og það sem að henni lýtur, en hann hefir aldrei, svo eg viti, fengist við neitt þess konar. Hann vill gera þá breytingu á frv. að síldveiði með nót verði látin heyra undir ákvæði 2. gr., að því er til útsvarsskyldu kemur. Eg verð að halda því fram, að þetta sé ekki rétt, því að síldveiði er oft afararðsöm atvinna, og altaf miklu arðsamari heldur en bátfiski. Á einni nóttu má taka mörg þús. tunnur af síld, ef vel gengur. Eg vissi t. d. að fyrir vestan náðust einu sinni 11 þús. kr. virði af síld á einni nóttu. Það er því sanngjarnt að taka þennan atvinnuveg undan, þegar um það er að ræða, hve mikið skuli goldið til sveitar af hverjum atvinnuveg. Það er að vísu rétt, sem háttv. þm. sagði, að bátur er notaður við síldveiði, en eg hélt að hann skildi það, að bátfiski er alt annað og gefur minna í aðra hönd. Eg skil ekki í því, að háttv. þm. vilji endilega halda þessu til streitu, því að það má hann vita, að fengi hann breytingartillögu sína á þskj. 358 samþykta, þá mundi alt frv. falla. Háttv. þm. Ak. (M. Kr.) sagði, að með frumv. væri verið að leggja síldarútvegsmennina í einelti. Ef þetta er að leggja í einelti, þá getur flest verið það. Ef Síldarútvegsmennirnir hafa meiri ágóða af sinni atvinnu en aðrir, þá eiga þeir líka að borga meira en aðrir. Ef þeir eru svo miklir atorkumenn, að þeir geti rekið atvinnu sína á 10–12 stöðum á einu ári, þá eiga þeir líka að borga meira en aðrir. Það er blessun fyrir hvert land að eiga sem flesta atorkumenn, því að það eru þeir, sem fjárhagalega halda landinu uppi. En það verður lítil blessun að atorkumönnunum, ef þeir borga ekki meira en aðrir í landssjóðinn.



Eg vona að menn athugi það nákvæmlega, að hér er að eins um það að tala að breyta frv. þannig, að það verði nokkurn veginn skýrt, hvað meint sé með því. Það er um það að ræða, hvort síldveiði á bátum sé talin með bátfiski eða ekki. Eg skil ekki, hvernig háttv. framsögum. meiri hl. fer að halda því fram, að síldveiði á bátum sé ekki bátfiski. Þegar um það er að ræða, hvort brt. á þskj. 358 skuli ganga fram eða eigi, þá er það sama sem að ræða um, hvort fyrirbyggja eigi vafninga og málaferli, sem risið geta út af frv. eða ekki. Mér finst háttv. frams.m. meiri hl. (M. Ól.) geri of mikið úr gróðanum af síldveiðinni. Eg er ekki viss um, að hann sé eina mikill og háttv. frams.m. virðist halda. Eg hygg að háttv. framsögum. m. hl. hafi fyrr meir fengist við þann veiðiskap, og eg hygg, að hann hafi ekki haft hagnað af honum. Síldarútgerð hefir stórkostleg útgjöld í för með sér, svo að þótt talsvert fáist í aðra hönd, þá sýnist hagnaðurinn oft meiri en hann er. Og eg hygg, að hreppsnefndir sé yfir höfuð ekki færar að dæma um, hve mikill hagnaðurinn er í raun og veru. Þetta er aðalástæðan til þess, að eg er andvígur þessu ákvæði frv. Eg vona því að brt. á þskj. 358 verði samþ.



Eg gleymdi að minnast á það áðan, að eg tel það sjálfsagt, að ákvæði frumv. snerti einnig stauranætur. Eg get þessa að eins út af orðum háttv. 2. þm. S.-Múl. (G. E.). Hvað því viðvíkur að brt. á þskj. 358 sé nauðsynleg, til þess að skýra frv., þá skal eg taka það fram, að eg sé engar líkur til þess, að lögin verði misskilin, þótt þetta frv. yrði að lögum, án þess að þessi brt. verði samþykt.



Eg ætla að eins að taka það fram, af því að mér skauzt yfir það áðan, að munurinn á síldveiði og öðru bátfiski er sá, að hreppurinn, sem veiðin er rekin í, fær landshlut af síldveiði, ekkert af þorskveiði. Það virðist því vera ósanngjarnt, að ofan á þetta sé bætt því, að leggja meira á síldarútgerðarmenn en aðra. Eg vona að brt. mín verði samþ., því að við það jafnast þetta óréttlæti.



Eg ætla ekki að halda langa ræðu um þetta mál. Við minni hl. í nefndinni höfum ekki séð neina ástæðu til þess að skrifa sérstakt nefndarálit, og eg ætla aðeins með fáeinum orðum að skýra frá því, hversvegna við erum á móti frv. Verði sala jarðarinnar ákveðin gegn mótmælum sýslunefndar, þá getur það ekki þýtt annað en það, að atkv. sýslunefnda getur ekki verið því til tryggingar, að jarðir, sem eru heppilegar til þarfa landsins eða sveitafélagsins, væri ekki lógað. Þeirra atkvæði er að vettugi virt. Og til hvers er þá þetta ákvæði í lögunum, að álits sýslunefndar, sem er kunnug, skuli leitað, þegar alþingi, sem er ókunnugt staðháttum, þarf ekki að taka neitt tillit til þess. Nei, álit og atkvæði sýslunefndar á að vera trygging gegn því, að stjórnin selji þær þjóðeignir einstökum mönnum, sem skaði er að farga úr eign hins opinbera. Sama ætti að gilda gagnvart alþingi sjálfu. Það þekkir ekki til á hverjum stað. Og sé breytt út af þessari reglu, álít eg miklu spilt. Viðvíkjandi þessari jörð, sem hér er um að ræða, þá skal eg geta þess, að nú eru ekki eftir nema tvær þjóðjarðir í hreppnum, sem ekki er búið að farga, Ærlækur og Núpur, og eg tel það illa farið, ef nú verður farið að selja aðra þeirra. Eg tel óþarft að ræða meira um þetta - en vænti þess, að frv. verði felt.



Eg ætla ekki að vera langorður, en vegna þess að frsm. meiri hl , háttv. þm. N.-Þing. (B. Sv.) er ekki viðstaddur, skal eg í fáum orðum skýra frá því, hvað fyrir meiri hl. vakti í þessu máli. Það er tekið fram í nefndaráliti meiri hl., að það, sem á milli ber, er það, hve mikið vald sýslunefnd hefir í þessu efni. Á því veltur alt. Meiri hl. álítur, að það sé ekki ótakmarkað, heldur verði sýslunefnd að gera einhverja skynsamlega grein fyrir því, hversvegna ekki megi selja þjóðjörðina. Það hefir sýslunefnd Norður-Þingeyjarsýslu ekki gert. Að vísu segir hún, að jörðin sé vel fallin til þess að nota hana sem læknissetur. Þetta væri nú fullkomin afsökun, ef læknisseturs þyrfti með. En nú er það upplýst, að læknissetur er þegar ákveðið í þessu héraði, á Kópaskeri. Og ekki er hætt við, að læknir fari að flytja þaðan, því að bæði hefir verið bygt þar yfir hann, og sömuleiðis er verið að leggja síma þangað. Þessi afsökun sýslunefndar er því aðeina til, málamynda. Ekki kemur heldur til greina, að jörðin verði notuð undir skólahús, þareð hún, eftir því sem upplýst. hefir verið, liggur í öðrum enda hreppsins, og er því illa fallin til þeirrar notkunar. En það sem mælir einna mest með sölu þessarar jarðar er hagnaður sá, er hreppsbúar gæti haft af sölunni. Þeir hafa nfl. í hyggju að koma sér upp heyforðabúri, og gefst þá kostur á slægjum til þess í engjum ábúanda, verði hann eigandi, en hafa hinsvegar enga von til þess að fá þær slægjur, ef jörðin heldur áfram að vera í landsleigu. Þetta hefir ráðið mestu um það, að eg er með frv. og svo mun einnig vera um suma aðra meðnefndarmenn mína. Ennfremur lít eg þannig á spurninguna um sölu þjóðjarða - hvort hún sé heppileg eða ekki - að eg tel það lítið gagn fyrir landasjóð að halda eftir örfáum jörðum, fyrst ekki er hægt með neinu móti að fá allar jarðir í landinu í þjóðareign. Væri nokkur sýnilegur vegur til þess, þá væri öðru máli að gegna. En að halda fast í þessar örfáu jarðir, sem landssjóður á sér til skaða meir en ábata, sé eg ekki til neins, ef sæmilegt verð er á annað borð fáanlegt fyrir þær.



Eg hefi engu við það að bæta, sem eg sagði áðan. Ástæður mínar haggast í engu við það, þótt ekki þyrfti að nota þessa jörð fyrir læknissetur. En eg skal benda mönnum á, hvers vegna þessi jörð ekki var gerð að læknissetri. Það var vegna þess, að ábúandi tekst ekki til að leyfa það, að læknisbústaður væri reistur á jörðinni, þótt honum hefði verið það meinfangalaust, þar sem bæði var nóg pláss og hann barnlaus maður og kominn á efri ár. Þó að nú sé læknissetur á Kópaskeri og menn hafi unnið það til að reisa þar læknishús, þá er eg helzt á því, ef Núpur losnar úr ábúð, að læknirinn vildi setjast þar að, vegna þess, að hann er þar miklu betur settur en á Kópaskeri, þar sem ekki eru einusinni hagar fyrir hesta, enda væri hann þá nær miðju læknisdæmis. Þetta þyrfti heldur ekki að vera neinum örðugleikum bundið vegna þess, að læknishúsið, sem nú er, stendur á verzlunarstað, og yrði því að líkindum auðselt. Viðvíkjandi hinni ástæðu háttv. 2. þm. Rang. (E. P.) að heppilegt sé að selja jörðina, vegna þess að hreppsmenn þurfi að koma sér upp heyforðabúri og fá slægjur þarna, þá sé eg ekki betur, en að það sé alhægt, þótt jörðin sé landasjóðseign áfram. Slægjurnar eru þarna svo miklar, að ábúandi hefir ekki komist yfir að nota þær til fulls, og hefir venjulega sótt um leyfi hjá mér, sem umboðsmanni, til þess að mega ljá þær út. Og eg er þess fullviss, að honum verður heimilað engu síður að ljá slægjur hreppnum en einstökum mönnum, nema fremur sé, hvort sem eg eða aðrir verða umboðsmenn. Þar að auki væri það stórum betra, að hreppurinn fengi þessi hlunnindi föst til frambúðar og því væri hægt að koma í kring, ef jörðin yrði gerð að læknissetri.



Eg hefi skrifað undir nefndarálitið með háttv. þm. S.-Þing. (P. J.), ekki vegna þess, að eg hafi mikla kunnugleika á þessum stöðum, heldur vegna hins, að mér finst það ekki geta komið til mála, að þingið geri sig að yfirdómara í svona málum. Sýslunefnd er þessu mikið kunnugri og það er ólíklegt, að málið liggi ekki betur skýrt fyrir henni en alþingi. Auk þess er miklu hægara að koma slíkum málum fram með kappi á alþingi, svo að það kveði upp ranglátan dóm. Sýslunefndum er gefið þetta vald vegna þess, að þær hafa bezt vit á því, hvað er holt og óholt í þessum málum. Og þar sem eg þekki til, hefir sýslunefnd aldrei lagt á móti sölu jarða, nema beinn óhagur gæti verið að því fyrir sýsluna, eða landið. Það er hart, ef alþingi ætlar sér að fara að taka þetta vald af sýslunefndunum og gera sig sjálft að yfirdómara. Hér er um bindandi reglu að ræða, sem ekki má víkja frá. Frumv. tekið út af dagskrá.



Eins og nefndarálitið ber með sér, þá hefir nefndin ekki getað orðið á eitt mál sátt, því að meiri hl. vill láta fella frv. Eg vil ekki tefja hv. deild með langri ræðu, en eg get þó ekki komist hjá að minnast á nefndarálit hv. minni hluta, þar sem að sagt er, að eg ráðist á þann garðinn, sem eg ætti að verja, og er þar líklega átt við það, að eg er fiskiveiðaráðunautur, en till. um það að hækka botnvörpusektirnar er komin frá fiskiveiðafélaginu. Þar til er því að svara, að ef eg hefði einhverja skoðun sem þingmaður, þá mundi eg halda henni fram, jafnvel þótt sjómannastéttin teldi hana óheppilega, því að eg mundi að sjálfsögðu álíta mína skoðun réttari. Í nefndinni var bent á, að líkindi eru sáralítil, að vér fáum nokkurar tekjur af botnvörpusektum á meðan ófriðurinn stendur yfir. Það eru lítil líkindi til þess, að nokkurir útlendir botnvörpungar verði að veiðum hér við land, og því fáum vér heldur engar tekjur af botnvörpusektum á meðan. En þegar ófriðnum léttir af, þá mun ekki lengi þurfa að bíða eftir því, að þing komi saman aftur, og væri þá hægt að samþykkja lög í þessa átt, ef ekkert verður því þá til fyrirstöðu.  (Sigurður Sigurðsson: Því lá nefndin ekki á frumvarpinu?)  . Eg tel það ekki vel ráðið, að nefndir taki sér það vald, að drepa frumvörpin upp á eigin spýtur, en vilji deildin ekki fallast á frumvarpið, þá er henni innanhandar að fella það. Eg sé, að hér er verið að meinbægjast við ísl. botnvörpungunum í frumvarpinu. Meiri hluti nefndarinnar var á þeirri skoðun, að ekki væri rétt að afnema undanþágu þá, er íslenzkir botnvörpungar hafa haft að undanförnu, um meðferð á veiðarfærum innan landhelginnar. Og telur hann slíkt enga ívilnun gagnvart útlendingum, þótt Íslendingum yrði sett jafnerfið skilyrði og þeim, því að útlendingar munu sætta sig allvel við þau ákvæði. Annara sé eg ekki ástæðu til að halda langa ræðu að sinni og skal því láta úttalað um þetta mál nú.



Eg skal geta þess, að það var ekki í móðgunarskyni við háttv. framaögum., að eg setti það í nefndarálit mitt, að mér fyndist hann höggva þar, er hann skyldi hlífa, heldur var það að eins til þess að minna hann á, að draga ekki ofmikið taum íslenzku botnvörpunganna gegn öðrum fiskimönnum. Svo stendur á um þetta mál, að sjómenn hafa kvartað undan því, að þessum botnvörpungum sé hjálpað til þess að brjóta landslögin. Þessi umkvörtun hefir komið fram á þingmálafundum í Gullbringu- og Kjósarsýslu, og efast eg ekki um, að hún sé á rökum bygð. Það er því ekkert ranglátt, að menn nemi þessa undanþágu úr gildi. Í öðru lagi finst mér það sjálfsagt vegna alþjóðaréttar, að íslenzkum botnvörpungum sé í þessu efni ekki gert hærra undir höfði en öllum öðrum. Það liggur í augum uppi, að því fyrr sem landhelgissjóður vor vex, því fyrr getum vér tekið landvarnirnar í vorar eigin hendur, og því fyrr verða þær að verulegu gagni. Á því virðist mér engin hætta, að aðrar þjóðir styggist við, að botnvörpungasektirnar verði hækkaðar, því að þær hafa aldrei verið þyrnir í þeirra augum. Hitt vegur líka margfaldlega upp á móti því, að allir eru gerðir jafnir fyrir lögunum. Þessi undanþága var í upphafi veitt, af því að menn héldu, að botnvörpungar vorir mundu eigi brjóta landslögin; en síðan hefir komið í ljós, að þeir eru ekki hóti betri en aðrir, og er óþarfi að ein lög geri þeim auðveldara að brjóta önnur lög. Það er og ekki einskisvert, að menn megi vera óhultir fyrir yfirgangi. Þá skal eg taka það fram, að mér virðist þetta frumvarp vera til bóta að því leyti, að yrði það samþykt, yrði lögin á tveim stöðum orðin skýrari en áður var. Að öllu þessu athuguðu finst mér einsætt, að láta frumvarpið halda áfram gegnum þingið. Annað mál er hitt, að ef mönnum lízt ekki að taka þessa undanþágu af íslenzkum botnvörpuskipum, þá má koma að brtill. um það við 3. umr. Það er réttara, en að fella frv., því að það felur í sér öll ákvæði, sem til eru um botnvörpuveiðar, en þau eru nú í fernu lagi.



Oft hefir háttv. þm. Dal. (B. J.) tekist betur en nú, enda eðlilegt, þar sem hann er ekki kunnugur málinu. Málið er ekki kappsmál, en nefndin hefir tekið það fram, að hún telur óvænlegt, eins og sakir standa, að herða á sektaákvæðunum, sérstaklega vegna Englendinga, sem hér eiga svo marga botnvörpunga, eins og kunnugt er. Enn fremur telur nefndin, að lítil líkindi sé til, að lögin komi að nokkuru gagni fyrr en á næsta þingi. Um hitt atriðið, undanþágu íslenzkra botnvörpunga, er það að segja, að það er engum til meins, en mörgum til gagns, því að það er afarmikil vinna og umstang, eins og háttv. þm. N.-Þing. (B. Sv.) tók fram í nefndinni, sem er því samfara að hafa alla hlera innan borðs. Íslenzkir botnvörpungar eiga öðrum skipum framar erindi um landhelgina og þurfa um hana að fara án þess að hafa sviksamlegan tilgang. Þegar nú þessa er gætt, að frumv. getur orðið til þess að vekja óhug og óvild annara þjóða til vor, í annan stað, að frumvarpið getur ekki að gagni komið fyrr en á næsta þingi og í þriðja lagi, að frumvarpið er til ógagns fyrir íslenzka botnvörpunga, þá ræður nefndin deildinni til að fella frv. Í áliti minni hlutans er vikið að því, að mikil vinna hafi verið lögð í frumv. og að henni sé spilt með því að fella frumv. Eg vil benda á það, að vinnan er alls ekki ónýt; athuganir þær, sem nú hafa verið gerðar, eru góðar og gildar á næsta þingi, ef málið verður þá tekið fyrir, sem líklegt er, ef sorti sá, sem nú vofir yfir, er úr lofti liðinn, og mundi eg þá greiða atkvæði með hækkun sektanna, ef eg ætti þá sæti á alþingi.



Eg er að flestu leyti sammála háttv. þingm. Dal. (B. J.) um, að þetta frumv. sé heldur til bóta, og frá því sjónarmiði sé því ástæða til að samþykkja það. Eg skil ekki röksemdaleiðslu háttv. framsögum. meiri hl. (M. Ó.). Hann vill láta fella frumv. nú, en gerir hina vegar ráð fyrir, að það verði samþykt á næsta þingi. Hví hefir nefndin þá ekki dregið að koma með álit sitt og tept málið þannig? Eg held nú, að þetta smávegis »koketteri« í nefndarálitinu við Englendinga fari alveg fyrir ofan garð og neðan. Eg hefði kunnað betur við, að nefndin eða þá stjórnin ekki síður, hefði gert alvarlega gangakör að því, að komast í heppilegt viðskiftasamband við Englendinga. Það er vit í því. Hitt held eg að hafi sára lítið að segja fyrir tilverurétt vorn, hvort vér hækkum botnvörpuveiðasektirnar eða ekki. Helzt hefði eg kosið, að frumv. væri tekið út af dagskrá, og ekki svo látið fara lengra að þessu sinni.



Eg vil benda háttv. 1. þingm. Árn. (S. S.) á, að málið er ekki dautt, þótt tekið væri af dagskrá. Háttv. þingmaður gerir lítið úr góðvild Englendinga. En svo mikið veit eg, að Englendingar hafa vakandi auga á, hvernig þeim er tekið, jafnvel hjá smáþjóðunum. Væri vel, að vér Íslendingar hefðum eins gát á því, sem oss varðar í löggjöf annarra þjóða. En um frumvarpið er það að segja, að illa fer á því, að mælast til vingunar og velvildar Englendinga með öðru munnvikinu, en vera þó með reiddan hnefann gegn þeim, ef svo má að orði kveða.