Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Magnús Jónsson) : Ég fór fram á það á fundi í gær, að umr. væri frestað þangað til n. gæti verið búin að athuga brtt. þær, sem fyrir lágu, og segja álit sitt um þær, áður en gengið væri til atkv. Ég skal í fáum orðum skýra frá áliti n. Ég nefni fyrst brtt. á þskj. 431, frá hv. 1. þm. N.-M. N. hefir ekki getað fallizt á neina af þeim brtt. Að vísu hefir n. getað fallizt á, að ástæða væri til að breyta bæði a- og b-lið, ef fullnægja ætti allri eftirspurn, sem verður eftir fé á þeim liðum. En það er nú svo með þessi l., „bandorminn“, að þau höggva inn í eftirspurnina, svo að segja alltaf, og það mætti í raun og veru ganga í gegnum alla liði þessara bráðabirgðabreyt. og sjá, að hver einasti liður hefir skorið niður ákveðnar þarfir og eftirspurn, sem var fyrir hendi fyrst þegar liðirnir voru settir. Ef maður tekur t. d. liðinn um byggingar- og landnámssjóð, þá er það auðvitað, að ekki verður hægt að fullnægja allri þeirri eftirspurn, sem kann að verða á árinu. Upphæðin nær ekki lengra en það, að sumir þeir, sem þar eiga hlut að máli, verða að eiga skuldir sínar hjá kónginum, ef svo má segja; þeir verða að bíða til næsta árs, og maður vonar, að það þurfi ekki að skera niður allt framlagið þá. Ég held einmitt, að það sé heppileg leið, að draga úr þessu smátt og smátt, fyrst litið eitt, svo dálítið meira og loks, ef svo hörmulega fer, að halda verður þessari löggjöf áfram, að taka alveg fyrir þessar fjárveitingar. Ég býst nú ekki við, að það þyki fært á þessum liðum, en það má tilfæra liði í þessum l., þar sem mjög er skert fjárveitingin, en þó ekki alveg tekið fyrir hana. N. hefir aftur á móti fallizt á brtt. frá sama þm. við síðustu brtt. á þskj. 431, að aftan við 17. liðinn komi það skilyrði, sem þar er tekið fram, og það er vegna þess, að það er ekki heilbrigt á neinn hátt, að lánsstofnun, sem gefur út skuldabréf, þurfi að greiða áframhaldandi meira af þeim bréfum en vextina, sem hún fær. Það er ekki annað en peningadæla út úr þeirri stofnun, sem hefir bréfin í umferð, enda er með því búið að víkja frá þeim grundvelli, sem slík verðbréfaverzlun upphaflega byggðist á. N. hefir því fallizt á þessa brtt. hv. þm., en getur ekki lagt með hinum. Ég held, að það þýði ekki, þar sem öllum hv. þdm. er ljóst, hvað um er að ræða, að hafa mjög langar umr. um þetta, og það sé rétt að láta. atkv. skera úr um það. Brtt. á þskj. 402 hefir n. fallizt á, að undanskilinni 4. brtt., um að fella niður heimildina fyrir ríkisstj. til þess að veita 400 þús. kr. til fiskimálasjóðs, samkv. l. tölul. 13. gr. l. nr. 75 frá 31. des. 1937. Um þá brtt. get ég sagt það, að n. fellst á þá hugsun, sem er þar á bak við, að það beri að leitast við að spara þessa upphæð fyrir ríkissjóðinn, þannig að það megi reikna honum þessa upphæð til tekna. En hinsvegar þótti meir] hl. n. rétt að koma þannig á móti óskum þeirra, sem ekki vilja eiga á hættu, að það þurfi að stöðva alveg þá starfsemi, sem þarna er um að ræða, að styðja mótorbátaútveginn og koma upp frystihúsum, heldur væri þó til heimild, svo framarlega sem tekjur fiskimálasjóðs hrökkva ekki til þeirrar starfsemi, að veita allt að 100 þús. kr. í þessu skyni. Það er mitt álit, að það sé rétt að afgr. fjárl. þannig, að það sé eins og þessi upphæð verði ekki veitt, enda tel ég mjög ósennilegt, að hún verði veitt. Ég álít rétt, að ráðh. veiti ekkert af þessari upphæð, svo framarlega sem aðrar tekjur sjóðsins hrökkva til. Mér hefir skilizt, að menn vilji, að trygging sé fyrir því, að hægt sé að veita úrlausn í þessu efni, ef tekjur sjóðsins reyndust ekki það miklar, sem útlit er nú fyrir. Þess vegna hefir n. mælt með þessu. Ég held ég þurfi svo ekki að segja fleiri orð fyrir mína og n. hönd að svo komnu.

*Jónas Jónsson: Ég ætla að segja fáein orð út af einum af þessum gömlu liðum í frv., sem staðið hefir síðan 1932. Ég ætla ekki að tala um aðalatriðið, að þjóðleikhúsið var svipt öllum sínum tekjum, eða koma með brtt. í því efni. Ég ætla aðeins að láta hv. þd. vita, að það getur skeð, þó að þetta verði samþ., að það komi fram brtt. við fjárl. um að verja 45 þús. kr. til þess að laga neðstu hæðina í þjóðleikhúsinu fyrir þjóðminjasafnið. Ég ætla ekki að þreyta hv. þd. með umr. um þetta nú. Ég vil aðeins benda á, að fjölda manna stendur stuggur af því að hafa þjóðminjasafnið uppi á lofti undir timburþaki, þar sem það gæti brunnið á 10 mín. Ég hefi fengið húsameistara ríkisins til þess að athuga, hvernig á þessu mætti taka. Hann álítur, að það mætti fá á neðstu hæð þjóðleikhússins sal fyrir þjóðminjasafnið, sem yrði nokkuð miklu stærri en það húsrúm, sem það hefir nú. Þar að auki ætti það að vera óhugsandi, að það brynni þar. Þessi viðgerð, sem hann álítur, að megi framkvæma þarna fyrir 45 þús. kr., inniheldur líka hitaleiðslur fyrir væntanlega hitaveitu. Ég vil svo að lokum segja, að það er alveg óforsvaranlegt að hafa þessa dýru hluti þar, sem þeir nú eru. Það hefir stundum verið talið, að það mætti selja Valþjóðsstaðarhurðina fyrir millj. kr., þó ekki sé fleira talið.

*Bernharð Stefánsson: Eins og hv. dm. munu sjálfsagt hafa tekið eftir, þá er brtt. á þskj. 520 frá meiri hl. fjhn., en ekki n. allri. Ég sá ekki ástæðu til að vera með flutningi þessarar brtt., því ég álít, að þessi till. sé óþörf, þó að síðasta brtt. á þskj. 402 verði samþ., um það að fella niður heimild ríkisstj. til að greiða af úflutningsgjaldi 400 þús. kr. til fiskimálasjóðs, því ég hefi haldið, að þó þessi sérstaka heimild verði felld úr gildi, þá sé ekki hægt að binda hendur þingsins, ef það vill með fjárl.ákvæði verja upphæð í þessu skyni. Ég álít því, að það eina, sem gert er með þessu, ef þessi till. verður samþ., eða brtt. á þskj. 402, að þá sé það einungis undir ákvæðum fjárl. komið, hvort nokkru fé verður varið í þessu skyni, eða hvað hárri upphæð verður varið. Hinsvegar má segja, að brtt. frá meðnm. mínum sé skaðlaus, svo ekki er beinlínis hægt að leggja á móti henni, því hún er þannig orðuð, að þetta verður undir ákvæðum fjárl. komið hvort sem er, að öðru leyti en því, að ekki megi verja hærri upphæð en 100 þús. kr. í þessu skyni. Að vísu mætti segja, að ef till. meðnm. minna verður samþ., þá fái stj. heimild til þess að verja af útflutningsgjaldinu allt að 100 þús. kr. til fiskimálasjóðs, án þess að heimild fjárl. komi til. En í fjárl. er útflutningsgjaldið fært sem tekjur og þar frá er dregið það, sem fiskimálasjóður á að fá, og svo er afgangurinn færður út í tekjudálkinn. Útflutningsgjaldið er, ef ég man rétt, áætlað 450 þús. kr., og ef sú afgreiðsla verður á fjárl., að allt útflutningsgjaldið, sem er áætlað 450 þús. kr., er fært út sem tekjur ríkissjóðs og þar er ekkert ætlað til fiskimálasjóðs, þá tel ég heimild ríkisstj. mjög hæpna til þess að taka af útflutningsgjaldinu samt sem áður 100 þús. kr., jafnvel þó brtt. á þskj. 520 verði samþ. Það er þá þannig, að ég tel fremur litlu máli skipta, hvort heldur verður, en ég álít þó réttara að samþ. till. á þskj. 402, því þá hefir eftir mínum skilningi þingið óbundnar hendur í afgreiðslu fjárl. um það, hvernig það vill haga þessu. Þingviljinn kemur þá alveg í ljós um þetta í Sþ. Ég tel það réttari afgreiðslu heldur en að þessi d. fari að láta í ljós sitt sérstaka álit um það, hvað mikil þessi upphæð eigi að vera. Það gæti síðar rekizt á þingviljann í Sþ.

* Frsm. (Magnús Jónsson): Hv. 1. þm. Eyf. taldi þessa till. meiri hl. n. í raun og veru alveg óþarfa og sagði um leið, að hún væri meinlaus. Ef hún breytir í raun og veru engu, þá gerir hún náttúrlega ekki mikið. Mér skildist, að honum þætti eðlilegra það, sem stungið er upp á í hinni upphaflegu till., að fella heimildina niður, en áætla í fjárl. útflutningsgjaldið eins og nú er gert, og setja svo ákvæði þar um það, að heimilt sé að veita af því 100 þús. kr. til fiskimálasjóðs. Mér er ómögulegt að koma auga á, að það sé eðlilegri aðferð að byrja fyrst á að að gera l. um að afnema heimildina. Ég álít, að það sé þá eðlilegri afgreiðsla að láta l. standa óbreytt, en setja í fjárl. ákvæði um, að það megi veita 100 þús. kr. Það væri í sjálfu sér ekki óeðlileg afgreiðsla. Mér finnst, að það sé eðlilegri afgreiðsla. sem meiri hl. n. fer inn á, að segja sem svo, að ef í nauðir rekur og fiskimálasjóður fær ekki þær tekjur, sem hann þarf að fá, þá megi hlaupa þarna inn á smáupphæð. Ég álít, að þetta væri réttari aðferð, því útflutningsgjaldið er hvort sem er, eins og allar aðrar tekjuupphæðir fjárl., ekkert annað en áætlunarupphæð. Ef það er tvímælalaus heimild í l. fyrir því, að það megi veita þetta, þá er hún þannig, að hver ríkisstj. er vitalaus af að nota hana, hvort sem hún stendur í fjárl. eða ekki. Menn vita, að þó gleymzt hafi á fjárl. að áætla einhvern tekjulið ríkissjóðs, þá kemur hann inn eftir skattal. Sannleikurinn er því sá, að fjárl.ákvæði eru í mörgum atriðum miklu réttlægri að því leyti en ákvæði almennra l. Ég álít því óeðlilegt að afnema heimildina, en veita hana svo að nokkru leyti í fjárl. Hv. þm. færði líka þá ástæðu fram, að það kæmi þá fram vilji í Sþ. um þetta. En vitanlega er það eins með þetta og önnur l., að þau verða að ganga undir samþykki beggja d. Fjárl. sæta að því leyti minni meðferð en önnur l., að þau ganga í gegnum 3. umr., þar sem önnur ganga í gegn 6 umr. Ég hefi því ekki getað sannfærzt af rökum hv. þm., að það væri eðlilegri afgreiðsla, sem hann stingur upp á.

*Erlendur Þorsteinsson: Herra forseti! Ég get verið stuttorður um þetta, því hv. 1. þm. Reykv. hefir tekið fram þau rök, sem þurfti, til þess að andmæla skoðun hv. 1. þm. Eyf. Ég vil þó segja, að það, sem fyrir okkur vakir, er að tryggja það, að úr ríkissjóði sé hægt að verja allt að 100 þús. kr. til að styðja mótorbátaútveginn og viðhalda og byggja frystihús. Ef fiskimálasjóður fær nægilegar tekjur annarstaðar frá, þá þarf ekki til þess að grípa, að fé sé veitt úr ríkissjóði. Ég vil endurtaka það, sem hv. 1. þm. Reykv. drap á, að ef skilningur hv. 1. þm. Eyf. er réttari, þá er eðlilegt, að 4. brtt. á þskj. 402 sé tekin aftur og ákveðið sé í fjárl. um þessar 100 þús. kr. Þegar verið var að ræða um þetta í gær í fjhn., þá taldi hv. 1. þm. Eyf. varasamt að slíta þetta í sundur, því í l. stæði, að greiða skyldi árlega 400 þús. kr., en ekki allt að 400 þús. kr. Það væri því vafasamt, hvort ekki bæri að líta á þetta sem fyrirskipun til ríkisstj. um að greiða 400 þús. kr. í fiskimálasjóð, en við, sem að till. stöndum, höfum fallizt á, að nægilegt væri að veita 100 þús. kr. í þessu skyni. Mér hefir því skilizt á því, sem fram kom áðan, að hv. 1. þm. Eyf. hafi skipt um skoðun, og það sé því hin eðlilegasta afgreiðsla, að báðar þessar till. séu teknar aftur.

*Þorsteinn Þorsteinsson: Ég hefi ekki margt að segja í þessu máli, en það er aðeins um brtt. á þskj. 520, sem ég vildi fara örfáum orðum. Ég get tekið undir það með hv. 1. þm. Eyf., að mér er frekar ógeðfellt, að þessi till. verði samþ., án þess þó að ég telji, að hún breyti nokkru til hins verra, ef hún er í góðra manna höndum. En ég sé ekki, að hægt sé að taka þetta upp í fjárlög, því að hér er ekki um að ræða neina áætlunarfjárhæð til greiðslu, heldur er heimilt, ef sérstaklega stendur á, að verja þessari takmörkuðu upphæð til fiskimálasjóðs. Ég mun því leggja til í fjvn., að þessar 450 þús. kr., sem talað var um áður og ætlaðar fiskimálasjóði, verði felldar niður jafnt fyrir þessu. Ég vænti, að ekki komi til þess, að þetta verði greitt, og þar af leiðandi er ég ekki að setja mig neitt ákaflega á móti brtt. - En út af því, sem hv. þm. S.-Þ. minntist á, að varið væri af skemmtanaskatti einhverri fjárhæð til þess að breyta þjóðleikhúsinu þannig, að hægt væri að flytja þjóðminjasafnið þangað, þá er ég honum samdóma um það, að eitthvað þurfi að gera til þess að koma gripum safnsins á alveg öruggan stað fyrir eldhættu. Seinasta búnaðarþing beindi þeirri áskorun til Alþ., að gera ráðstafanir til að koma þessum hlutum á óhultan stað, því að hér er um óbætanlegt tjón að ræða, ef illa fer. Hinsvegar er ég ekki viss um, að endilega sé rétt að flytja þessa muni í kjallara þjóðleikhússins. Ég sé enga ástæðu til þess, að þessi brtt., sem ég gat um á þskj. 520, sem er mjög meinlaus, komi til framkvæmda nema alveg sérstaklega standi á. Mun ég því ekki leggja á móti henni.



Herra forseti! Ég vil þakka hv. fjhn., að hún skyldi þó gefa sér tíma til að athuga einn lið af mínum tili. og með því komast að raun um, að hann var réttmætur, og mælir n. með honum. Hinsvegar er ég óánægður yfir, að n. skuli ekki ennþá hafa haft tíma til þess að fá búnaðarmálastjóra á sinn fund og ræða við hann um b-liðinn í mínum brtt. Til eru tvenn l. hjá okkur, sem gera ráð fyrir styrk til landbúnaðarins, - þar sem styrkurinn fer eftir því, hve miklar framkvæmdir eru gerðar. Þessi tvenn l. eru jarðræktarl. annarsvegar og búfjárræktarl. hinsvegar. Menn vita aldrei fyrirfram, hve mikið fé þarf til að standast greiðslur samkv. þessum l. Engum hefir því dottið í hug að setja hámark á jarðræktarstyrkinn og hugsa sér, að aldrei yrði eytt samkv. l. nema einhverri tiltekinni upphæð, enda er slíkt ekki hægt, þar sem allir eiga rétt á styrk eftir l. Aftur á móti hefir mönnum dottið slíkt í hug í sambandi við búfjárræktina, og eitt árið var ákveðið að fella niður styrkinn til vissra atriða samkv. þeim l. En þetta varð svo óvinsælt, að menn þorðu ekki að samþ. slíkt aftur. Nú er hinsvegar ekki gert ráð fyrir nema 62 þús. kr., þótt vitað sé, að greiðslurnar muni nema upp undir 70 þús. kr. Vil ég því spyrja hv. fjhn., hvernig hún hugsar sér að láta framkvæma þennan lið. Það er sagt, að búnaðarfélagsstjórnin eigi að ráða því, en hún hefir ekki heimild til að breyta landslögum. Ég veit ekki til þess, að hún geti sagt við bændur, að þótt þeir eigi samkv. l. að fá ákveðinn styrk, þá ráði hún því, að þeir skuli ekki fá nema að vissu marki í þetta sinn. Ef þetta er ætlunin hjá hv. d. - en þetta er síðasta umr. um málið hér - og ef menn samþ. ekki mína till., en hún verður áreiðanlega tekin upp í Nd., þá verður ekki hjá því komizt, að málið þurfi að fara í Sþ. Þingið þarf að segja til um, hvernig á að ná þessum sparnaði. Á að framkvæma hann með sama hætti og síðast, með því að ákveða, að einhver viss liður, sem styrkhæfur er samkv. l., eigi ekki að njóta styrks? - Það voru sýningarnar, sem felldar voru niður síðast. - Eða á að ná honum með því að segja við þau félög, sem eru að byrja starfsemi núna um áramótin: Þið fáið engan styrk. Við látum ekki félagsskapinn aukast þetta ár. Þið eruð að vísu búnir að kosta menn til náms til þess að takast á hendur eftirlit með félögunum, en þið fáið engan styrk. - Á að ná honum með því að segja við heildina: Við höfum ekki svo mikið fé til umráða, að við getum veift fullan styrk, - sennilega verður styrkurinn um 1/7 minni en vant er, og við munum lækka styrkinn hjá öllum aðilum „prósentvís“. - Ef Alþ. ekki veitir nægilegt fé til þess að greiða styrkinn, þá verður það jafnframt að ákveða, hvaða liðir, sem styrkja her samkv. l., skuli falla niður. En Alþ. getur ekki sagt eins og stendur í gr., að búnaðarfélagsstjórnin skuli ákveða það, að hve miklu leyti l. skuli ekki framfylgt. Mér þykir mjög leitt, að fjhn. skyldi hafa átt svo annríkt í gær, að hún gat ekki talað við búnaðarmálastjóra, úr því að hún fékk málinu frestað til að leita upplýsinga. Búnaðarmálastjóri kom tvívegis inn til n., en hún mátti ekki vera að því að tala við hann, og afgr. svo málið án þess. Mér líka ekki þessi vinnubrögð.

* Frsm. (Magnús Jónsson) : Ég ætla aðeins að svara fyrirspurn till. manns. Hann spurðist fyrir um, hvernig ætti að framkvæma þetta ákvæði frv. Það stendur þar skýrt, að landbrh. ákveði í samráði við Búnaðarfélag Íslands, hvernig þessum sparnaði skuli náð. Ég hefi engu öðru að svara en þessu, og finnst satt að segja, að það lægi næst hæstv. landbrh. að koma hér og mótmæla þessu ákvæði frv., ef það er að hans dómi óframkvæmanlegt. Þetta tel ég fullnægjandi svar.

*Bernharð Stefánsson: Það er ekki rétt hjá hv. 1. þm. N.-M, að fjhn. hafi ekki gefið sér tíma til að athuga allar till., sem fyrir lágu. Það gerði hún, enda tók hún afstöðu til þeirra allra, þótt hitt sé rétt, að það fórst fyrir, að búnaðarmálastjóri ætti tal við n. Hann hafði þó verið boðaður á fundinn, sem n. hélt um þetta mál, en það stóð svo á þegar hann kom, að hæstv. fjmrh. var þá til viðtals hjá n., og búnaðarmálastjóri kom ekki aftur. En ég geri ráð fyrir, að hv. 1. þm. N.-M. sé þessu máli eins kunnugur og hann. Ég býst við, að rök búnaðarmálastjóra séu svipuð og við höfum nú heyrt færð fram í þessu máli. Það er alrangt, að við höfum ekki gefið okkur tíma til að athuga þær till., sem fyrir lágu. Að öðru leyti ætla ég ekki að tala fyrir hönd n., því að það gerir hv. frsm. Það er misskilningur hjá hv. 10. landsk., að ég hafi skipt um skoðun síðan í gær. Ég játa, að í fyrstu virtist mér, að 4. till. á þskj. 402 mætti falla niður, þar sem aðeins sé um heimild að ræða í l. um fiskimálasjóð. En ég vona, að hv. 10. landsk. muni það, að þegar við lásum þau l. og veittum því athygli, að þar er einungis talað um 400 þús. kr., en ekki „allt að“ 400 þús. kr., þá virtist mér, að það gæti orðið árekstur úr því, ef þetta ákvæði stæði í l. um fiskimálasjóð, en svo væri felld niður úr fjárl. þessi heimild. Þess vegna var það, að við nánari athugun á fundi í fjhn., sem haldinn var í gær, sýndist mér ekki ráðlegt að taka till. aftur. Allt öðru máli er að gegna um þá till., sem meðnm. mínir bera fram, þar sem þeir segja „allt að“ 100 þús. kr. Vitanlega er alveg frjálst, hvort greidd er 1 kr. eða 100 þús. kr., ef þeirra till. verður samþ. Þess vegna álít ég, að það sé svipuð afgreiðsla á málinu í sjálfu sér, hvor till. er samþ., því að í raun og veru er öll skylda til þess að verja af útflutningsgjaldi til fiskimálasjóðs burtu fallin, hvor till. sem verður samþ. Þetta er nú mitt 19. þing, svo að hv. 1. þm. Reykv. þarf ekki að fræða mig á því, að þegar mál, sem kemur frá Nd., tekur breyt. hér í d., þá þarf það að fara aftur til Nd., en það er aðeins hitt, að það er tafsamara, ef ágreiningur yrði milli deilda um þetta atriði, og gæti farið svo, að málið þyrfti að fara í Sþ. En mér þykir nú líklegt, að bráðum sé komið að þinglokum. Það var einu sinni talið sjálfsagt mál, að þingi yrði lokið fyrir jól. Nú eru víst orðnar litlar vonir um það. En mér þætti trúlegt, að því yrði a. m. k. lokið fyrir áramót. En ef menn fyrir smávægileg atriði og eiginlega þýðingarlaus vilja stofna til þess að þvæla málum milli d., þá gæti svo farið, að brygði til beggja vona um, að þingi lyki á þessu ári.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Þetta frv. hefir tekið þeirri breytingu í hv. Nd., að tíminn, sem útsvörin eiga að greiðast á, er styttur úr 10 mán. í 7 mán., og að fyrri mán., sem undanskilinn er útsvarsgreiðslu, verði júní í staðinn fyrir júlí. Þetta getur staðizt, þótt ég teldi æskilegast að hafa það óbreytt. Hitt get ég ekki sætt mig við, að stytta tímann úr 10 mán. í 7. Ég færði rök fyrir því atriði hér í d. um daginn, og hún féllst á það. Ég vil því prófa það, hvort deildin hefir skipt skoðun, og ber fram brtt. á þskj. 516. Ég tel, að frv. hafi verið skemmt með breytingunni.

* Frsm. (Magnús Gíslason): Eins og hv. 2. landsk. gat um, hefir hv. Nd. breytt frv., og er aðalbreytingin að stytta greiðslutímann úr 10 mán. í 7. Það tel ég til bóta og legg til, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir. Það var mjög mikill ljóður á frv., þegar komið var í það horf, að greiðslurnar færu að standa yfir allt árið, - síðustu mánaðargreiðslurnar mundu þá fara fram um það bil sem verið er að leggja næstu útsvör á. Nú er svo frá gengið í frv., að útsvarsgreiðslum sé lokið í febrúar árið eftir álagninguna. Það skiptir mjög miklu máll úti um land, að þær dragist ekki lengur. Til þess að afgreiðslu frv. sé ekki stefnt í voða, vildi ég mælast til þess við hv. 2. landsk., að hann tæki brtt. sína aftur.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Ég get ekki orðið við þeim tilmælum að taka brtt. aftur, því að hún á fullan rétt á sér. Nd. hefir fallizt á það princip, að útsvarsgreiðslu þurfi ekki að vera lokið fyrir áramót. Og þá skiptir það ekki miklu, þótt greiðslur skiptist á tíma, sem er 2–3 mán. lengri en nú er gert ráð fyrir, ef atvinnurekandi heldur þessu eftir, svo að greiðsla sé örugg. Hinsvegar hefir reynslan verið sú, að sveitarfélög nota ekki þessa heimild. Þau hafa heimild til að hafa gjalddaga útsvara tvo, og það nægir þeim flestum. Þessi breyting á l. er gerð fyrir bæina fyrst og fremst, enda þaðan komin krafan um hana. - Ég mun láta atkvgr. fara fram um brtt.

*Páll Hermannsson: Það varð nokkur úlfaþytur hér um daginn yfir því, ef nokkur hluti útsvara þyrfti ekki að greiðast fyrr en í maí árið eftir álagninguna, og nú hefir þessu atriði verið breytt í Nd. - Mér er ljóst, að þessi regla gildir alls ekki hjá þeim mönnum, sem reka atvinnu sjálfir. En þetta mundi hinsvegar þýða dálitla tilhliðrun við fátæka verkamenn, ef greiðslurnar dreifðust meir, og mættu þó bæjarsjóðirnir þakka fyrir, ef það yrði svo í reynd, að öll útsvör væru að fullu greidd í maí. Hinsvegar skal ég geta þess, að mér er þetta ekki það mikið kappsmál, að ég vilji fyrir það hrekja þetta frv. út í Sþ., og af þeim ástæðum mun ég greiða atkv. á móti brtt. hv. 2. landsk. og láta frv. fyrir mitt leyti sitja við þá meðferð, sem það nú hefir fengið.



Herra forseti! Nefndin hefir orðið sammála um að leggja til, að frv. verði samþ., en þó með tveim smáefnisbreytingum. Í frv. er farið fram á það, eins og hv. þd. er kunnugt, að heimila ríkisstj. að selja bóndanum á Þórisstöðum, sem flutt hefir bæ sinn að landamerkjum Saurbæjar, allt að 30 ha. spildu úr Saurbæjarlandi. Ábúandi Saurbæjar getur tiltölulega lítil not haft af því landi vegna fjarlægðar, og hefir núv. prestur í Saurbæ gefið leyfi sitt til sölunnar, þó með því skilyrði, að andvirðinu sé varið til túnbóta heima á staðnum, og ætlar hann að vinna þannig upp, eða vel það, þær nytjar, sem staðurinn missir við söluna. Fyrri efnisbreytingin er á þá leið, að spildan, sem seld er, megi ekki ná inn fyrir Vatnaskógargirðinguna. Skógræktarstjóri vill ekki færa hana, sem vonlegt er. En sanngjarnt er að selja bóndanum allt annað, sem þarna er um að ræða af góðu ræktunarlandi. - Þegar túnbætur þær, sem gerðar verða í Saurbæ, eru kostaðar að öllu leyti af ríkinu með andvirði hins selda lands, virðist ekki rétt, að ábúandi Saurbæjar fái ræktunarstyrk út á þær. Seinni breytingin, sem n. leggur til, er því sú, að jarðabætur þær, sem gerðar eru fyrir andvirði hins selda lands, njóti ekki styrks samkv. jarðræktarlögunum. Ég vænti þess, að hv. þdm. geti samþ. þessa brtt. og frv. í heild sinni.



Þann 22. nóv. síðastl. var vísað til fjhn. frv. um stríðsslysatryggingu sjómanna, sem ég flutti hér í þessari hv. d. Ég vildi nú spyrjast fyrir um, hvort n. hefði í hyggju að skila nál. áður en þingi lýkur, eða hvort það er meining n. að láta ekki uppi neitt álit um frv. Ég geri mér í sjálfu sér ekki mikla von um, að málið gangi fram á þessu þingi, en vildi samt, að álit n. sæist um það, hvort hún er mótfallin frv. eða ekki.

Bernharð Stefánsson Fjhn. hefir sinnt þessu máli, sem um er spurt, mjög fljótt, eftir að það kom til n., því að eftir að því var vísað til n. var það sent til stjórnar trygginganna til umsagnar, og ekki eru nema fáir dagar síðan n. barst svar hennar. En n. hefir haft ýmsu að sinna og ekki getað komið því við að taka þetta mál fyrir til afgreiðslu enn. En ég a. m. k. sem formaður n. hefi í hyggju, og það kannske strax í dag að taka þetta mál fyrir á nefndarfundi.