Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í frv. þessu er lagt til, að innheimta megi á næsta ári sama álag á skemmtanaskatt og innheimt hefur verið um langt skeið undanfarið. Þetta eitt er efni frv. Það breytir í engu upphæð skemmtanaskattsins, eins og hann er nú, heldur gerir aðeins ráð fyrir heimild til áframhaldandi innheimtu á þeim viðaukum, sem nú eru á skattinum. Ég vona, að um málið verði ekki ágreiningur og það geti átt greiðan gang í gegnum þessa hv. d. Ég leyfi mér að óska þess, að málinu verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr, og hv. fjhn



Herra forseti. Það er að sjálfsögðu eðlilegt og sjálfsagt að framlengja skemmtanaskattsviðaukann, eins og hér er lagt til, að gert verði. Ég kvaddi mér hins vegar hljóðs út af aths., sem ég vildi koma á framfæri hér í sambandi við skemmtanaskattinn. Mér sýnist, að það geti verið mikil þörf á því að taka til endurskoðunar þær reglur, sem gilda um skemmtanaskatt. Það er ekki víst, að í því efni sé bein þörf nema að takmörkuðu leyti á beinum lagabreytingum. En í sambandi við það, að það er sýnilegt, að ýmsar tilraunir eru gerðar til þess að komast undan skemmtanaskatti, þá virðist vera óumflýjanlegt að taka það mál til athugunar. Ég á hér fyrst og fremst við það, að það gerist nú í æ ríkara mæli, a.m.k. hér í Reykjavík, að samkomuhús séu hætt að halda dansleiki, heldur séu þau höfð opin þar til kl. eitt að nóttu eða þann tíma, sem er hinn venjulegi tími, sem dansleikir standa. Þetta leiðir eðlilega til þess að enginn skemmtana: skattur er greiddur af þessum samkomum. Ég skal ekki segja um, hvaða áhrif þetta hefur á skemmtanaskattinn, en þó má ætla, að þau áhrif séu allmikil, vegna þess að ég hygg, að meginhluti skattsins sé af samkomum hér í Reykjavík og stærstu kaupstöðunum og þá náttúrlega bróðurparturinn héðan úr Reykjavík. Ég hygg sannast sagna, að sú tilhögun á samkomum, sem hér hefur tíðkazt að undanförnu í veitingahúsum, þ.e.a.s. þeim veitingahúsum, sem vínveitingaleyfi hafa, að hafa opið svo lengi sem raun ber vitni um án þess að selja aðgang, brjóti í bága við ákvæði áfengíslaga um þetta efni. En hvernig sem því er háttað, þá hefur þetta þó verið liðið átölulaust, að því er virðist vera. Fyrst munu það hafa verið fá hús, sem þetta gerðu, en að sjálfsögðu hlaut þetta að draga þann dilk á eftír sér, að það yrðu fleiri hús, sem inn á þessa braut færu, og niðurstaðan mun vera sú, að flest þeirra samkomuhúsa, sem hafa vínveitingaleyfi, munu að töluvert miklu leyti hafa horfið frá því að halda dansleiki og hafa opið í þess stað, eins og ég gat um, venjulegan dansleikjatíma, en taka engan aðgangseyri. Ég vildi í tilefni þess, að hér er til umræðu mál um skemmtanaskattinn, sem að sjálfsögðu er þess eðlis, að þetta kemur ekki beint til athugunar í sambandi við það frv., engu að síður beina því til hæstv. menntmrh., að hann tæki þetta mál til athugunar og þá framkvæmd á dansleikjahaldi, sem hér hefur verið upp tekin, því að ég er mjög hræddur um það, að ef svo heldur áfram sem hér hefur verið byrjað og í ríkara mæli, þá muni skemmtanaskatturinn sem tekjustofn rýrast svo stórkostlega, að þær stofnanir og sú starfsemi, sem lögum samkvæmt í ýmsum greinum á að byggja afkomu sína á þessum skatti, muni verða fyrir þungum áföllum af þeim sökum. Ég er viss um það, að hæstv. menntmrh. hefur fullan hug á að tryggja það, að þessi tekjustofn rýrni ekki. En ég vildi aðeins vekja athygli á þessu með það í huga, að tekið yrði til athugunar, hvort hugsanlegt væri að finna einhver úrræði í þessu efni, annaðhvort beinlínís með því að stöðva þá tilhögun á samkomuhaldi, sem hér hefur veríð tekin upp og ég hygg að sé ekki lögum samkvæm, eða þá að farið verði inn á aðrar brautir til þess að tryggja, að skemmtanaskatturinn rýrni ekki af þessum sökum.



Herra forseti. Hv. 6. þm. Norðurl. e. hefur vakið athygli á atriði varðandi innheimtu skemmtanaskattsins, sem nauðsynlegt er að taka til rækilegrar athugunar. Það eru raunar ýmis atriði í sambandi við innheimtu skemmtanaskattsins, sem full þörf væri á að endurskoða. Einna stærst er einmitt þetta atriði, sem hv. þm. nefndi í ræðu sinni, að það hefur farið að tíðkast mjög undanfarin ár, að samkomur, sem áður var seldur aðgangseyrir að, eru nú ókeypis, en aðgangseyrir í raun og veru tekinn sem líður í verði þeirra veitinga, sem fram eru reiddar. Er nauðsynlegt að láta fara fram sérstaka athugun á því, með hverjum hætti unnt sé að koma í veg fyrir slíka sniðgöngu við skemmtanaskattinn, og mun menntmrn. efna til slíkrar athugunar nú á næstunni og flytja frv. um breyt. á skemmtanaskattsl., ef sérfróðum mönnum um þessi efni sýnist nauðsyn bera til lagabreytingar. Það eru raunar fleiri atriði í sambandi við skemmtanaskattinn, sem ég fyrir mitt leyti tel fulla ástæðu til þess að breyta, svo sem því atriði, að skatturinn tekur nú ekki til alls landsins, nær ekki til allra landsmanna, heldur aðeins til bæja, sem eru fyrir ofan vissa stærð. Það er ekki eðlilegt að mínu viti, að menn séu þannig að vissu leyti ekki jafnir fyrir skattalögum, og skuli það, hvort menn greiða skatt eða ekki, fara eftir því, hvort menn búa í bæ, sem er fyrir ofan ákveðna lágmarksstærð eða undir henni. Annað atriði í sambandi við skattinn vildi ég nefna, og það er, að mér sýnist tími til kominn að endurskoða þau ákvæði, að greiða skuli skemmtanaskatt af öllum leiksýningum. Í nokkrum stærstu bæjunum eru starfandi leikfélög, sem greiða skemmtanaskatt af sýningum sínum, eins og um dansleiki eða söngskemmtanir og því um líkt væri að ræða. Þessi starfsemi berst í bökkum fjárhagslega. Í sambandi við hana er unnið mikið sjálfboðastarf og starfsemin yfirleitt með þeim hætti, að það ætti að koma til athugunar, hvort ekki væri ástæða til þess að undanþiggja hana skemmtanaskatti, eins og leiksýningar sjálfs þjóðleikhússins eru undanþegnar skemmtanaskatti. En öll þessi atriði er nauðsynlegt að athuga, og mun ég að gefnu tilefni frá hv. 6. þm. Norðurl. e. sjá svo um, að slík athugun fari fram, og þá skýra þessari hv. d. frá niðurstöðu hennar síðar.