Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar umr. um þetta málefni, frv. til laga um Búnaðarbanka Íslands, var frestað fyrir hálfum mánuði, þá þótti mér ég þurfa að gera nokkrar athugasemdir við mál nokkurra hv. þm. sem hér höfðu tekið þátt í umr. Þegar liðin er páskahelgin og páskafríið, þá sýnist mér að þær athugasemdir séu ekki jafnstórvægilegar og mér fannst þurfa að gera þegar umr. fóru fram, en þó eru hér einstök atriði sem mig laugar að koma lítillega að. Hv. þm. Bragi Sigurjónsson hafði orð á því, að það væri eðlilegt að ríkisbankarnir störfuðu eftir sömu reglum allir, og taldi að því leyti eðlilegt að lög um Búnaðarbanka Íslands væru samræmd lögum hinna bankanna. Þetta er að sjálfsögðu það sem er meginmál. að hér er verið að færa lög um Búnaðarbanka Íslands til samræmis við starfsemi og reglur annarra ríkisbanka. Virðist vera á því full þörf því að eldri lög um Búnaðarbankann eru frá árinu 1941, en um hina ríkisbankana gilda lög frá 1962. Það er því ekki undarlegt þó að hér sé nokkurt misræmi á. Ég hygg að með þessum lögum náist það samræmi sem ætlast er til, og því vildi landbn. hv. d. mæla með því að frv. yrði samþ. Það er einnig vert að geta þess, sem kom fram í ræðu minni þegar ég mælti fyrir nál. landbn., að það er ekki talin þörf á að setja inn í lögin um Búnaðarbankann ákvæði um gjaldeyrisverslun eða verslun með erlendan gjaldeyri, þar sem þeim ákvæðum í lögum hefur verið breytt á þann veg, að í lögum um Seðlabanka Íslands er gert ráð fyrir ákveðnum leiðum um skipan þeirra mála, og er það gert eftir till. Seðlabankans. En áður en þau ákvæði um gjaldeyrisverslun voru sett í gildi voru sérstök lög um þetta og sérstök ákvæði í lögum hinna ríkisbankanna vegna þess að þau eru eldri en lög um Seðlabanka Íslands. Sumir þeirra manna sem hér töluðu, m.a. hv. þm. Bragi Sigurjónsson, höfðu orð á því að bankakerfið íslenska væri útblásið og margþætt og þetta mundi leiða til þess að sú þróun héldi áfram. Þetta er að sjálfsögðu matsatriði, hvað menn telja um það að bankakerfið sé útblásið og margþætt. Ég verð að segja það, að mér sýnist að almenningi virðist vera full þörf á allri þeirri bankastarfsemi sem hér er fyrir hendi í landinu, og ég álít að það sé ekki nema eðlilegt að geta dreift bönkum og peningaafgreiðslum sem víðast um landið til þess að létta undir hjá fólki að hagnýta sér þá þjónustu sem bankakerfið veitir. Það er ánægjulegt að vita til þess hins vegar, að bankarnir hafa með sér samvinnu um vissa þætti starfseminnar sem trúlega mun verða til þess að draga úr þeim kostnaði sem þeir hafa. Og ég hef miklu meiri trú á því að ganga lengra í því efni heldur en endilega að leggja niður eða fella saman banka sem fyrir eru, því að fyrir mér hefur ekki verið sannað að það mundi draga úr kostnaði við bankastarfsemina í landinu. Ég er þeirrar skoðunar, að svo lengi sem í landinu er framkvæmdahugur eitthvað í svipuðum mæli og nú er og ég tala nú ekki um ef hann fer vaxandi, þá sé full þörf fyrir þá bankastarfsemi, sem fyrir er í landinu, og að hún muni ekki dragast saman á næstu tímum.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umr., hefur hv. félmn. fjallað um. Frv. þetta kveður svo á að Húsnæðismálastofnun ríkisins skuli starfrækja eitt útibú frá stofnuninni á Vestfjörðum, á Norðurlandi tvö útibú og á Austurlandi eitt. Skulu útibúin veita alla sömu þjónustu og stofnunin sjálf veitir hvað snertir upplýsingar, teikningar og fyrirgreiðslu hvers konar. Í frv. er svo gerð nokkru nánari grein fyrir hlutverkum þessara útibúa. Félmn. þótti hér hreyft merku máli, en taldi rétt að leita umsagnar hjá Húsnæðismálastofnun ríkisins. Barst n. umsögn Húsnæðismálastofnunar ríkisins sem er á þessa leið, með leyfi hæstv. forseta: „Um þessar mundir starfar n. sú að endurskoðun húsnæðislöggjafarinnar er félmrh. skipaði til þess á s.l. ári. Eðlilegast er að fjallað verði um framangreinda hugmynd um starfrækslu útibúa frá Húsnæðismálastofnuninni í tengslum við alla aðra umfjöllun húsnæðismálanna. Því vill húsnæðismálastjórn leggja til að meginefni lagafrv. þessa verði komið á framfæri við framangreinda n. og hún taki það þar til meðferðar ásamt öðrum þáttum húsnæðislöggjafarinnar. Stjórnin vill jafnframt láta í ljós þá skoðun, að komi til þess að Alþ. heimili stofnsetningu útibúa væri væntanlega æskilegast að samræmd yrði eða felld saman slík starfsemi fleiri ríkisstofnana, að svo miklu leyti sem það væri unnt og talið heppilegast. Að öðru leyti vill húsnæðismálastjórn taka fram í þessu sambandi, að hún telur nauðsynlegt að tækniþjónusta úti á landsbyggðinni verði aukin með einhverjum hætti.“ Ég sagði áðan að félmn. hefði þótt hér hreyft merkilegu máli, en n. komst að þeirri niðurstöðu að þó væri ekki rétt að rasa um ráð fram í þessu efni, heldur fara að þeim ábendingum sem húsnæðismálastjórn gaf n. og ég vitnaði til hér áður. Með tilliti til þessa er það till. félmn. að þessu frv. verði vísað til ríkisstj. Einn nm., hv. 7. landsk., hafði fyrirvara á þessari afgreiðslu, en fjarstaddir afgreiðslu málsins voru Eggert G. Þorsteinsson og Steingrímur Hermannsson.



Herra forseti. Ég skrifaði undir þetta nál. með fyrirvara. Ég hefði að sjálfsögðu sem fyrri flm. þessa frv. kosið að fá það samþ. Ég geri mér hins vegar ljóst og hef tekið það skýrt fram, þegar ég hef flutt framsögu fyrir þessu máli, að hér er um veigamikla breytingu að ræða og áreiðanlega ekki að henni hlaupið. Ég fagna því hins vegar að þetta er í fyrsta sinn sem þetta mál fæst afgr. héðan úr d., þó með þessum hætti sé. Það stafar auðvitað af því að þetta er í fyrsta sinn, sem húsnæðismálastjórn hefur svarað félmn. og afgr. frá sér sitt álit til hennar um þetta frv. Ég hlýt að fagna því að húsnæðismálastjórn hefur þarna vaknað til umhugsunar um þetta mál. Ég segi: vaknað, vegna þess að það kemur í ljós af því, sem formaður félmn., hv. þm. Þorv. Garðar Kristjánsson, las hér upp áðan, að húsnæðismálastjórn er út af fyrir sig jákvæð gagnvart hugmyndinni sem slíkri, og ég veit reyndar öllu meira um það en það sem segir í þessu bréfi, því að ég veit að uppi eru mjög ákveðnar hugmyndir hjá húsnæðismálastjórn um a.m.k. tvö útibú frá stofnuninni sem tilraun, þó að þau yrðu ekki í sama formi og ég gerði ráð fyrir og yrðu miklu takmarkaðri. Ég vil hins vegar segja það varðandi þá endurskoðun sem hér er vitnað í, að hún hefur nú gengið ansi hægt fyrir sig og ég hef ekki trú á því að henni verði lokið fyrir næsta þing og þá er auðvitað alltaf möguleiki á að vekja þetta mál upp að nýju. En reyndar sáum við það nú í bréfi félmrh. í morgun, að þar var gert ráð fyrir því, að mig minnir, að þessari endurskoðun yrði lokið í sumar eða í haust. Við skulum vona að það verði og húsnæðismálastjórn hafi þá sent þetta mál það jákvætt til þessarar endurskoðunarnefndar og hún svo aftur verði það jákvæð gagnvart þessari útibúahugmynd að eitthvað a.m.k. komi út úr till. n. sem ég og aðrir, sem höfum barist fyrir þessu máli, getum sætt okkur við. Ég vil aðeins taka það fram, þar sem kom fram ábending frá húsnæðismálastjórn um að það væri eðlilegt að tengsl yrðu við aðra opinbera þjónustu, að það hef ég vitanlega alltaf talið sjálfsagt. Ég tel að þessi útibú ein sér standi sig ekki nægilega vel, skipulagsmál og ýmislegt fleira þurfi þarna að koma inn líka. Það er einmitt tekið fram í frv. sjálfu og í grg. með frv. að þetta skuli framkvæmt þannig, svo að ég held að húsnæðismálastjórn þurfi engar áhyggjur af því að hafa að við höfum hugsað okkur þetta sem einangruð fyrirbæri sem ynnu að húsnæðismálunum eingöngu, heldur yrðu alveg sérstaklega skipulagsmálin og verkfræðiþjónusta ýmiss konar tekin þarna inn í um leið. Ég sem sagt fagna því út af fyrir síg að n. hefur afgr. málið frá sér. Ég þekki góðan hug formanns n. til málsins og þykist vita þegar, ef þetta mál kemur jákvætt frá endurskoðunarnefndinni, að þá muni hann verða fyrstur manna til að greiða fyrir því að þetta mál náist í gegn hér á þingi. Ég sem sagt mun sitja hjá við atkvgr. um málið. Ég hefði að sjálfsögðu viljað fá frv. samþ., en sá ekki ástæðu til þess að óska eftir því í sérstöku nál.