Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég sé, að bætt hefur verið „flutningaskip“ inn í 1. gr. í Ed. til viðbótar við það, sem hér var samþ., en ég vildi leggja til, að þetta yrði afgr. eins og við höfðum samþ. það. Ég vil leyfa mér að leggja fram skrifl. brtt., þar sem fellt er niður „flutningaskip“.

Félags- og dómsmrh. (Finnur Jónsson) : Herra forseti. Ég vildi aðeins segja mína skoðun í þessu máli. Ég er í sjálfu sér samþ. þessari brtt., en þar eð fundi er lokið í Ed., mundi samþykkt hennar sama og stöðva málið. Í sambandi við nýsköpunina hefur verið lofað afskriftum, og væri það brigðmælgi, ef það loforð væri ekki efnt.



Herra forseti. Ég tel ekkert í vegi fyrir því, að fundur verði í Ed., þó að forseti hennar hafi óskað þm. góðrar heimferðar. En þessi breyt. í Ed. er gerð án samkomulags, og vil ég, að málið verði afgr. eins og samkomulag varð um. Það gæti meira að segja komið saman fundur þar fyrir hádegi í dag.

forseti (BG): Nú þegar slíta skal síðasta fundi þessarar hv. deildar, er mér bæði ljúft og skylt að þakka varaforsetunum, þingriturunum og öllum hv. þingdeildarmönnum fyrir samstarfið á þessu þingi. Sérstaklega vil ég færa þakkir fyrir þá þolinmæði og það umburðarlyndi, sem hv. þdm. undantekningarlaust hafa sýnt, þegar mistök hafa orðið á fundarstjórn minni, sem allt of oft hefur komið fyrir. Ég vil svo óska öllum utanbæjarmönnum góðrar heimferðar og þeim og öllum öðrum góðrar framtíðar.



Ég veit, að ég mæli fyrir munn allra þdm., þegar ég að þinglokum færi hæstv. forseta þakkir fyrir góða stjórn á deildinni, lipurð hans og réttlæti í hinu vandasama starfi. Og ég vil biðja hv. þdm. að rísa úr sætum sínum og votta þar með hæstv. forseta þökk og virðingu. - Dm. risu úr sætum.



Herra forseti. Ég hef lagt fram brtt. í þessu máli á þskj. 1018. Frv. var afgr. úr Nd. fyrir viku og sent til Ed. Þar fékk það fljóta og illa afgreiðslu, eins og sést á þskj. 1003. Ed. hefur fellt úr frv. 18 menn, sem væru hverju ríki til sóma að hafa sem ríkisborgara. Allir vita, hver styrkur hverju ríki er í góðum þegnum. Ég veit ekki, hvort Ed. telur hvern þegn sem byrði á ríkinu. Það er ekki hægt að ætlast til þess, að maður þekki alla þá, sem hér eru, en margt af því er ágætt fólk. Hér er t. d. Róbert Abraham söngstjóri, nokkrar Jósepssystur, nokkrir ungir námsmenn, rakari frá Ísafirði, húsgagnasmiður, tungumálakennari o. fl. Ég skora nú á d. að sýna ekki þann illvilja í garð mætra manna að samþ. ekki brtt. mína.



Herra forseti. Ég sé ekki betur en komið sé í fullt óefni með þetta frv. Og ég tel ótækt, að búið sé að loka annarri deild, þannig að hægt sé að stöðva mál. Í Ed. voru felld niður úr frv, nöfn þau, sem eru á þskj. 1018. Ég vil láta 10 menn, sem til þess hafa siðferðislegan rétt, fá ríkisborgararétt, heldur en 29 fái hann ekki, og mun ég því greiða atkv. með frv., úr því að búið er að stöðva málið.



Herra forseti. Það er seint að tala um mál, þegar útrætt er um það í annarri deild. Bæði þetta mál og 1. dagskrármál eru sama eðlis. Hv. Ed. rýkur frá því, sem búið er að gera í Nd., og lokar síðan deildinni. Ég greiði atkv. á móti frv., ef því verður breytt frá því, sem búið var að samþ. áður í Nd. Ég vil mótmæla svona gerðum Ed., því að þetta er móðursjúkt. Nú standa fyrir dyrum stjórnlagabreytingar, og er þá ástæða til þess að leggja Ed. niður, og ætti þetta að vera ný áminning um það.



Herra forseti. Ég vil mjög taka undir orð hv. 7. þm. Reykv. að það er fullkominn tími til kominn að afnema þessar leifar hinna konungskjörnu. Það er ósvífið af Ed. að fara að afgreiða svona ranglæti í lok þingsins. Ég álít, að Ed. hafi haldið skammarlega á þessu frv. og níðzt á þessum mönnum, sem um er að ræða, og unnið þjóðinni tjón í ofanálag. Og ég verð að segja, að ég get alls ekki sætt mig við þetta. Mér finnst það hart, að menn, sem orðnir eru Íslendingar og hafa unnið hér alla sína ævi, séu beittir þessum órétti, þegar feður þeirra hafa látið lífið, vegna þess að föðurland þeirra var kúgað. Mér finnst óeðlilegt, að Nd. sætti sig við svona ofríki Ed. Þessi deild hefur áður stöðvað hin nýtustu mál eða stórskemmt frv. Svo tefur þessi deild þinghaldið. Ég tel sjálfsagt, að Nd. reyni að bæta úr mistökum sínum, og neita því alveg, að Nd. beygi sig undir vilja Ed. Við eigum að láta Ed. breyta þessu. Og ef brtt. á þskj. 1018 verður ekki samþ., mun ég greiða atkv. á móti frv. Ég tel enga ástæðu til þess, að meiri hl. þings sætti sig við að láta hv. efri deild setja úrslitakosti í þessu máli. Ef hún vill ekki venja sig á að hlíta venjulegum þingræðislegum reglum, hljótum við að kenna henni það, þar sem augljós er vilji þingmeirihlutans í þessu máli.



Ég er í rauninni samþykkur þessari brtt., en ég óttast, að hún verði til að eyðileggja málið eins og á, stendur, en í trausti þess, að þeir menn, sem niður hafa verið felldir, fái landsvistar- og atvinnuleyfi áfram, þá segi ég nei.



Ég er óánægður með afgreiðslu málsins frá Ed. En með því að forseti Ed. hefur lýst því yfir, að síðasti fundur hafi verið haldinn í hv. Ed., sé ég mér ekki fært að samþ. þessa brtt. Og með tilvísun til greinargerðar hv. þm. V.-Húnv. varðandi atvinnuleyfi viðkomandi manna segi ég nei.

Atvmrh. (Áki Jakobsson) : Með því að mér er kunnugt um, að hæstv. forseti Ed. er reiðubúinn að boða fund að nýju, ef þörf krefur, þá, segi ég já.

Jörundur Brynjólfsson Allshn. Nd. hafði lagt til, að þeir menn fengju ríkisborgararétt, sem hv. Ed. felldi burt. Og þótt vafi sé á, að málið nái fram að ganga, vil ég heldur hætta á það, að þeir bíði síns réttar, sem nú eru eftir orðnir, en að þannig sé gert upp á milli þessara manna og segi því já.



Með tilvísun til greinargerðar hv. þm. V.-Húnv segi ég nei.



Með skírskotun til greinargerðar hv. þm. V.-Húnv, segi ég nei.



Eins og ég tók hér fram áðan, þá tel ég þessu máli stefnt í hættu með samþykkt þessarar brtt. Og þótt það sé ekki samhljóða fyrri samþykkt þessarar hv. deildar, þá neyðist ég nú til að segja nei.



Það er vitað, að meiri hl. Alþingis er með því, að öllum þeim mönnum, sem hér um ræðir, verði veittur ríkisborgararéttur. En nú hefur hv. Ed. neitað þingmeirihlutanum um þann rétt sinn að fé, málið í sameinað þing með því að loka deildinni. Ég álít, að hv. Ed. hafi með þessu brotið stjórnskipunarlög landsins og tel, að samþykkt þessarar brtt. veiti henni nokkra og verðuga áminningu, og segi því já.