Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (GíslJ): Með því að hér er um mjög mikið fjárhagsmál að ræða og þskj. hefur verið útbýtt nú á þessum fundi, þykir mér rétt sem forseta að gefa hv. þm. tækifæri til þess að kynna sér nokkru nánar innihald frv. og mun því fresta umr. til kl. 4 í dag, en þá verður fundi haldíð áfram.  Umr. er frestað þar til kl. 4 í dag, þá verður fundur settur að nýju og málið tekið fyrir. Fundarhlé.



Herra forseti. Ríkisstj. og meiri hl. fjvn. eru sammála um, að ekki sé mögulegt að afgreiða greiðsluhallalaus fjárlög nema með því að afla ríkissjóði viðbótartekna. Þetta frv. er lagt fram til þess að afia þeirra tekna, sem þessir aðilar eru sammála um að þurfi til þess að ná endunum saman á fjárlagafrv. Það eru um 47–49 millj. kr. Ég ætla ekki að fara að rekja hér innihald fjárlaganna, en vísa um þörfina á þessu fjármagni til fjárlagafrv. og þeirra skýringa, sem við það hafa verið fluttar, bæði í grg. þess og eins í nál. meiri hl. hv. fjvn. Ég ætla að víkja örfáum orðum að því, hvernig ætlazt er til samkvæmt þessu frv., að þessara fjármuna sé aflað. Fyrst er till. um, að vörumagnstollur verði innheimtur með 340% álagi í stað 250% álags. Ég hef látið athuga, hvað vörumagnstollurinn ætti að vera innheimtur með háu álagi, til þess að hann væri jafnhár í hlutfalli við framfærsluvísitölu og verðlag í landinu og hann var árið 1951, þegar hann var ákveðinn að grunni til. Hagstofan segir, að þá ætti álagið að vera 336%, en hér er stungið upp á 340% álagi, og verður vörumagnstollurinn þá því sem næst hlutfallslega jafnhár og hann var, þegar hann var lögfestur að grunni til, eins og ég sagði áðan. Gert er ráð fyrir, að þetta ákvæði gefi 6–7 millj. í tekjur yfir árið. Þá er lagt til, að verðtollsálagið verði hækkað úr 45% í 80%. Verðtollsálagið var í nokkur ár 65%, en var lækkað á þinginu 1950 niður í 45% og hefur staðið þannig síðan. Nú er stungið upp á, að þetta álag sé sett nokkru hærra en það var fyrir 1950, eða 80%. Er þetta gert vegna þess, hve brýn nauðsyn er á að afla tekna til ríkisins, og var komizt að þeirri niðurstöðu, að það væri ekki fært að gera það með öðru skárra móti til viðbótar öðrum þeim ráðstöfunum, sem í frv. greinir, en með því að hækka verðtollsviðaukann. Það er gert ráð fyrir því, að þetta ákvæði færi ríkissjóði yfir árið um það bil 35 millj. kr. tekjur. Þá er næst lagt til, að sérstakt innflutningsgjald af benzíni verði hækkað um 20 aura. Innflutningsgjald af benzíni hefur staðið óbreytt hér síðan árið 1949, 31 eyrir af hverjum lítra, en vörumagnstollur sem svarar 15 aurum af hverjum lítra og hefur líka staðið óbreyttur frá 1949. Ef benzínskatturinn ætti að færast til samræmis við breytt verðlag í landinu samkvæmt framfærsluvísitölu, ætti að hækka aðflutningsgjöld á lítra um 47 aura rúmlega, og yrðu þau þá jafnhá í hlutfalli við framfærsluvísitölu og þau voru árið 1949, þegar þau voru sett. En hér er þó aðeins lagt til, að innflutningsgjaldið hækki um 20 aura. Er gert ráð fyrir því, að 5 aurar af þessari hækkun renni í brúasjóð og mundu það verða um 2½ millj. kr. viðbótartekjur fyrir brúasjóð, og 5 aurar verði notaðir til að koma upp nýjum sjóði til þess að standa undir kostnaði við að leggja vegi á milli byggðarlaga. M. a. er gert ráð fyrir því, að Austurvegur njóti þar verulega góðs af. Sá sjóður mundi þá hafa árlegar tekjur nálægt 2½ millj. kr. Hinir 10 aurarnir eiga að renna til ríkissjóðs, og mundi það nema yfir heilt ár sem næst 5 millj. kr., sem til hans rynni. Rétt er að geta þess, að svo ört hækkar hér kostnaður við vegamálin, að á fjárlagafrv. mun kostnaður við vegamál, þegar það verður endanlega afgreitt, ekki verða undir 12 millj. kr. hærri en hann var á síðustu fjárlögum. Svo ört hækkar kostnaðurinn við þessi mikilsverðu mál. Og það er óhugsandi annað en að umferðin verði að bera meira en hún hefur borið hingað til af þeim kostnaði. Ég vil taka fram, að þótt þessar hækkanir séu gerðar á benzínskattinum, verður hann samt lægri hér en í nokkru nálægu landi, að undanskildu Hollandi, og miklum mun lægri en á Norðurlöndum. Þá er næsti liður eða sá fjórði og síðasti. Það er uppástunga um að hækka bifreiðaskatt og gjald af hjólbörðum og slöngum, en þau gjöld voru síðast ákveðin með lögum nr. 68 1949 og hafa staðið óbreytt síðan. Hér er gert ráð fyrir að tvöfalda þessi gjöld, og er m. a. við það miðað, að þá yrðu þau jafnhá að tiltölu, miðað við verðlag og framfærsluvísitölu, og þau voru, þegar þau voru sett, en þessi gjöld eru tiltekin í krónutölu og miðuð við þunga. Þau hafa ekki breytzt með breyttu viðhorfi í verðlagsmálum, heldur staðið föst í krónutölu og því raunverulega lækkað ár frá ári. Það er gert ráð fyrir að færa þau nú til samræmis við verðlagið og tvöfalda þau. Þó er sú undantekning frá þessu, að ekki er gert ráð fyrir, að skattur af vöru- og sérleyfisbifreiðum, sem nota annað eldsneyti en benzín, hækki nema um 50% frá því, sem hann er nú, og verða þó greiðslur af þessum bifreiðum ákaflega lágar til ríkisins og vegamálanna, samanborið við greiðslur af þeim bifreiðum, sem nota benzín til eldsneytis. Hér er því mjög vægilega farið í sakirnar, enda þá við það miðað, að dieselbifreiðar eru nú mjög tíðkaðar til vöruflutninga og afar áríðandi að hækka ekki meira kostnaðinn við vöruflutningana en minnst er hægt að komast af með. Því er þessi hækkun höfð helmingi minni en hækkun bifreiðagjaldsins á almennum bifreiðum. Bifreiðaskattur verður að teljast hér ákaflega lágur, enda staðið óhreyttur öll þessi ár þrátt fyrir þá gífurlegu verðhækkun, sem orðið hefur í landinu. Af 6 manna fólksbifreið, sem algeng er hér á landi, nemur skatturinn 504 kr. og verður eftir hækkunina 1008 kr. Til samanburðar er fróðlegt að geta þess, að skattur af sams konar bifreið í Noregi er 1256 kr. íslenzkar, eða um 25% hærri en hann verður hér eftir þessa hækkun. Það skal tekið fram, að bifreiðaskatturinn nær ekki til vörubifreiða, sem nota benzín, ekki til skólabifreiða og ekki til jeppabifreiða að því leyti, að eigendur þeirra eiga rétt á endurgreiðslu bifreiðaskatts, ef þeir sanna með vottorðum frá skattanefndum, að þeir hafi notað bifreiðarnar að mestu eða öllu leyti við framleiðslu- og jarðvinnslustörf. Gert er ráð fyrir, að bifreiðaskattsviðaukinn gefi um 6 millj. á heilu ári. Um gjaldið af gúmmíi og hjólbörðum gildir alveg sama og bifreiðunum sjálfum að því leyti, að það hefur staðið óbreytt jafnlengi og er með þessu fært til samræmis við verðlagið. Þegar við leggjum saman þær tölur, sem ég hef nefnt, sjáum við, að á heilu ári gæti þetta frv. gefið 51–53 millj. í tekjur. En nú er janúarmánuður liðinn og því ekki hægt að gera ráð fyrir, að þetta frv. gefi meira en 47–49 millj. kr. í tekjur á því ári, sem yfir stendur, og við það eru ákvæði þess miðuð. Eins og fram kemur af því, sem ég þegar hef sagt, eru þrjú af aðalákvæðum þessa frv. miðuð við að hækka gjöld, sem hafa verið miðuð við magn og því undanfarið staðið óbreytt að krónutali, til samræmis við verðlagshækkanir í landinn, og í engu falli þessara þriggja er gengið lengra en að færa þau til samræmis við það, sem verðlag er orðið nú, samanborið við það, sem það var, þegar þau voru sett á, en mun skemmra um benzínskattinn. Aftur á móti verður ekki þetta sama sagt um verðtollinn. Álagið á hann er hækkað, enda þótt hann hafi að sjálfsögðu breytzt í samræmi við breytingar á erlendu verðlagi. Samt sem áður hefur verðtollurinn vitanlega alls ekki hækkað að krónutölu að tiltölu við verðlag í landinu, vegna þess að verðlag í landinu hefur hækkað miklu meira en erlenda verðlagið. Að sumu leyti má því segja hið sama um hann og magntollana, að hann sé færður til samræmis við verðlag innanlands, en ekki verður sagt, að svo sé að öllu leyti, þar sem hann hefur þó verið miðaður við verðlag erlendra vara. Ég hef athugað, eftir því sem hægt er, hvað skatta- og tollalækkanir þær, sem núverandi stjórn og þingmeirihluti, sem hana styður, hafa beitt sér fyrir undanfarin ár, muni nema miklu árlega samanborið við þessar hækkanir, sem nú eru á ferðinni. Það er ekki gott að segja þetta með nákvæmni, en það er mín skoðun, að þær álögur, sem í þessu frv. felast, séu sáralltlu meiri en þær skatta- og tollalækkanir, sem núverandi ríkisstjórn hefur beitt sér fyrir á undanförnum árum. Það muni því láta nærri, að þegar búið er að samþykkja þessa tekjuauka, búi þjóðin við álíka skattabyrði til ríkissjóðs og hún bjó við 1950. Að lokum vil ég taka fram, að í þessu frv. eru ákvæði um, að benzínskattur og gjald af hjólbörðum og slöngum skuli greiðast af þeim verzlunarbirgðum, sem liggja í landinu. Það hefur ætíð verið haft svo, þegar breytt hefur verið álögum á þessar vörur, benzín, hjólbarða og slöngur. Það er engum vafa undirorpið, að ef ekki verður búið að ganga frá þessu máli, áður en viðskipti byrja á mánudag, hefjast óeðlileg innkaup á þessum vörum, á meðan væri verið að koma frv. í gegnum þingið. Af þessum ástæðum hef ég rætt það við forustumenn stjórnarandstæðinga, að mikil nauðsyn væri á því að tefja ekki afgreiðslu þessa máls, heldur að það gæti fengið lagagildi í kvöld eða nótt. Ég geri mér vonir um, að þeir muni ekkert gera til þess að tefja málið, og er ég þakklátur þeim fyrir það. Það hefur líka verið reynt að greiða fyrir því, að menn gætu áttað sig á málinu, með því að afhenda forustumönnum stjórnarandstæðinga þetta frv. sem trúnaðarmál í gær, til þess að þeir gætu kynnt sér það ýtarlega, áður en það kæmi fram, og undirbúið afstöðu sína sem bezt fyrir fram. Ég vona, að það takist að koma afgreiðslu málsins vel fyrir, og beini því til hæstv. forseta, að hann geri sitt til þess, að svo geti orðið. Ég hef raunar talað við hæstv. forseta um þetta og veit, að hann mun svo gera. Hinu sama beini ég til hv. n., sem fær þetta mál til meðferðar, sérstaklega vegna þess, að ég hef haft samband við nm. einmitt í dag um málið á ýmsa lund í því fundarhléi, sem var gert frá því kl. 1½ og til kl. 4. Finnst mér, að það ætti þess vegna að mega gera sér vonir um, að nefndin geti verið mjög fljót að ganga frá málinu. Ég óska eftir því, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari 1. umr.



Herra forseti. Það er varla hægt að tala um þetta frv. út af fyrir sig. Það er liður í hinum miklu skattahækkunarfrumvörpum ríkisstj., sem eru einhver hin mestu í þingsögunni. Þessari hæstv. ríkisstj. ætlar að takast að slá öll met. Ég bjóst ekki við góðu, en slík firn komu mér samt sem áður næstum á óvart. Alls verða skattahækkanir stjórnarinnar samkvæmt þessu frv. og frv. um framleiðslusjóð 200 millj. samkvæmt áætlun stjórnarinnar eða rösklega það. Í rauninni verða upphæðirnar miklu meiri. Það er margföld reynsla fyrir því, að áætlanir hæstv. fjmrh. eru alltaf allt of lágar, svo að hvergi er nærri sanni. Þegar þessir skattar hafa verið á lagðir, lætur nærri, að allir þeir skattar, sem á almenningi lenda, þar með ekki taldir stighækkandi skattar, verði um 27 þús. kr. að meðaltali á 5 manna heimili. Þetta er í fjórða skipti, sem vegið er í sama knérunn frá 1948. Fyrst kom hið mikla álag á verðtollinn og vörumagnstollinn, sem nú er verið að hækka, síðan gengislækkunin, þá bátagjaldeyririnn og svo þessir óskaplegu skattar. Þetta eru aðeins stóru skrefin. Við þetta bætast svo fleiri hækkanir. Og hver hefur árangurinn orðið? Meira en tvöföldun á verði allrar neyzluvöru nú þegar og margföldun húsaleigunnar. Allar þessar stóru ráðstafanir áttu að vera til þess að bjarga útgerðinni. Hefur það tekizt? Reynslan hefur skorið úr um það, svo að ekki verður um deilt. Þessi frv., sem nú eru lögð fram af hæstv. ríkisstj., eru bezta viðurkenning þess, hversu hrapallega það hefur mistekizt og hversu vanhugsaðar allar þessar ráðstafanir hafa verið. Verðlagið hefur verið skrúfað upp, svo að stuðningurinn við útgerðina hefur brátt étizt upp. Að vísu hefur tekizt að lækka kaupmátt launanna í landinu. En á móti því hefur komið æ skefjalausara gróðabrall og auðsöfnun, sem að lokum hefur lent á útgerðinni. Ég held, að allir séu sammála um það, að því meiri sem verðþenslan er, því ákjósanlegri skilyrði eru fyrir gróðabrallið. Það er ekki gott að reikna út, hvað þessir skattar samanlagt muni hækka verðlagið í landinu, en það hefði verið ákjósanlegt að fá einhverja áætlun um það frá hæstv. fjmrh. Og maður skyldi ætla, að það væri hið fyrsta, sem hæstv. ríkisstj. reyndi að gera sér einhverja grein fyrir, því að það er auðvitað aðalatriðið og mergurinn málsins. Það er ómögulegt að gera sér neina fullnægjandi grein fyrir því og það þegar af þeim ástæðum, að það er leyfð ótakmörkuð álagning, en mér virðist, að þegar þetta hefur undið upp á sig og álagning komin á tollana og skattana, þá sé varla hægt að gera ráð fyrir minna en um 20% almennri verðhækkun á erlendum vörum af þessum sökum auk stórkostlegrar verðhækkunar á innlendum vörum, ef til vill meira. En þar með er þeirri framvindu, sem búast má við að maður eigi í vændum, ekki lokið. Kaup hækkar samkv. vísitölu og þannig heldur skrúfan áfram. Raunar er sýnt, að kauphækkanirnar, sem stafa af því, að kaup hækkar samkv. vísitölu, geta aldrei orðið nema brot af því, sem þarf til þess að vega upp á móti verðhækkununum, og þar kemur hvort tveggja til, að hækkunin á kaupgjaldsvísitölunni kemur langt á eftir hækkunum á verðlagsvísitölunni og að aðeins lítið brot af verðhækkununum kemur yfirleitt inn í vísitöluna. Það er því augljóst, að verkalýðshreyfingin hlýtur þegar að fara að hugsa fyrir því að vinna þetta upp. Það væri óskandi, að það þyrfti ekki að gerast með verkföllum, heldur þannig, að hægt væri að koma þessari hæstv. ríkisstj. frá og mynda aðra, sem hefði náið samband við verkalýðssamtökin og gerði ráðstafanir til þess að bæta verkalýðnum það upp, sem af honum hefði verið rænt af þessari hæstv. ríkisstj. Það hlýtur því að vera hverjum manni ljóst, að með svona ráðstöfunum er ekki hægt að bjarga útgerðinni eða nálgast það að koma atvinnuvegum landsmanna á heilbrigðan grundvöll. Þegar fram í sækir, mun þetta skapa enn óviðráðanlegri vanda, eins og allar aðrar slíkar ráðstafanir hafa áður gert, enda mun það viðurkennt jafnvel af sjálfri ríkisstj., að þetta sé aðeins til bráðabirgða, á ég hér við þessar ráðstafanir í heild sinni. Hvaða frambúðarráðstafanir hefur hæstv. ríkisstj. þá hugsað sér? Er það gengislækkun og kaupbinding? Eða er það eitthvað annað? Það væri varla til of mikils mælzt að fara fram á upplýsingar um það. Þetta frv., sem nú er til umræðu í þessari hv. d., er aukageta, og þó hefur það enga smáræðishækkun í för með sér, álag á vörumagnstollinn á að hækka úr 250% í 340%, það mun vera 25% hækkun á tollinum eða nálægt því. Verðtollsálagið hækkar úr 45% í 80%, þ. e. langleiðis tvöföldun á álaginu og mun vera, að mér skilst, yfir 22% hækkun á tollinum. Svo kemur 20 aura hækkun á aðflutningsgjöldum á benzíni; það er hækkun um 2/3. Og síðan eru enn lagðir skattar á sjálfa tollana, sem sagt tollur á toll ofan. Enn fremur er tvöföldun bifreiðaskattsins og nýr skattur á bifreiðagúmmí. Samtals á þetta að gera samkv. áætlun hæstv. fjmrh. 48 millj. Þó held ég, að hann hafi þar ekki talið með hækkunina á gúmmíinu og tollálagið. Er það ekki rétt?

Hækkunin á gúmmígjaldinu er innifalin í því, sem ég kalla bifreiðaskatt, 6 millj.

Er áætlunin þá 48 millj. samtals á þessu öllu saman? 

Að undanskildu því, sem fer í brúasjóðinn o. fl., þ. e. það, sem ríkissjóður fær.

Samkvæmt reynslunni er hitt þó líklegra, að skattar þessir muni nema a. m. k. hátt á sjötta tuginn í rauninni, þegar maður aðgætir þær aðferðir, sem hæstv. fjmrh. hefur við áætlun skatta, og leggur svo ofan á nokkuð í samræmi við það, sem reynslan hefur sýnt. Við þetta bætist svo hækkun á póst- og símagjaldi um 5 millj. og aukaskattur á tóbak, sem lagður var á vegna Faxasíldarinnar og nemur 6.3 millj. og nú rennur í ríkissjóð, svo að alls verða þá skattahækkanirnar, sem renna í ríkissjóðinn, ekki 48 eða 49 millj., heldur yfir 60 millj., þó að farið sé eftir áætlun hæstv. ríkisstj. En það, sem er aðalatriði þessa máls, er það, að þessir skattar eru gersamlega óþarfir. Hæstv. ríkisstj. þarf ekki á auknum tekjum að halda í ríkissjóðinn; það er tilbúningur hæstv. fjmrh. Samkv. áætlun meiri hl. fjvn. er tekjuhallinn nú 45 millj. á fjárl., en samkv. áætlun minni hl. er enginn tekjuhalli. Minni hl. hafði áætlað, að tekjurnar væru a. m. k. 45 millj. kr. of lágt áætlaðar, og taldi þá áætlun þó gerða með hinni ýtrustu varkárni. Síðan hefur meiri hl. þó hækkað áætlunina um 8 millj. vegna nýrra upplýsinga. Tekjuskatturinn mun reynast allmiklu meiri en þá var gert ráð fyrir. Hefðu þær upplýsingar legið fyrir, mundi minni hl. einnig hafa hækkað sína áætlun um 8 millj. Við þetta bætist svo, að vegna hinna nýju verðhækkana, sem hlýtur að leiða af þessum frumvörpum, sem nú á að fara að samþykkja, er ljóst, að söluskatturinn verður miklu meiri en áætlað var. Nú hefur reynslan orðið sú, að tekjurnar hafa á hverju ári reynzt miklum mun meiri en minni hl. hefur áætlað, og alltaf hefur ríkissjóður komið út með stórfelldan greiðsluafgang, og nú leggur hæstv. ráðh. t. d. fram till. um ráðstafanir á greiðsluafgangi s. l. árs, sem mun vera yfir 50 millj. kr. Það er því alveg víst, að þetta skattafrv. er gersamlega óþarft. Þess vegna munum við sósíalistar ekki koma með neinar brtt. við það. Hið eina rétta er að fella það eins og það kemur fyrir. Rökstuðningurinn fyrir þessu frv. er mjög athyglisverður, fyrir nú utan þetta sama sem maður heyrir frá ári til árs, að hæstv. ráðh. heldur fram, að það þurfi að auka tekjur ríkissjóðs miklu meira en reynslan sýnir og hefur sýnt að þörf er á. Hæstv. ráðh. lætur hagstofuna reikna út, að þessar hækkanir séu aðeins í samræmi við hækkanir á framfærsluvísitölu. Það er alveg ný kenning, að tollar eigi að hækka samkv. framfærsluvísitölu eins og kaupgjald, alveg án tillits til þess, hvort þörf sé á hækkuninni eða ekki, og án tillits til þess, hvort tolltekjurnar hafi hækkað í raun og veru. Ætli það verði ekki næsta skrefið að setja lög um það, að tollar skuli innheimtir með vísitöluálagi, svona til þess að spara sér ómak? En þó tekur fyrst í hnúkana, þegar þessi röksemd er notuð um verðtollinn, sem auðvitað hækkar af sjálfu sér í hlutfalli við hækkun verðlags á aðfluttum vörum. En þetta á ekki að duga. Til viðbótar á að koma hækkun samkv. framfærsluvísitölu. Sem sagt, það er rétt eins og þessir skattar séu lagðir á af einhverri áráttu til þess að skattpína landsfólkið, og maður kemst ekki hjá að velta fyrir sér þeirri spurningu, hver sé tilgangurinn með þessu öllu saman. Er það sú undarlega hagfræðikenning, sem maður hefur heyrt, að það sé ráð til þess að draga úr verðþenslu að leggja á háa skatta til þess að safna í sjóði, enda þótt þessir sömu skattar skrúfi upp dýrtíðina í landinu? Eða er vitandi vits verið að skrúfa upp dýrtíðina til þess að nota hana sem röksemd fyrir öðrum aðgerðum? Við minnumst þess, að þegar skattarnir miklu voru lagðir á 1947 og 1948, var því haldið mjög á loft, að með þessu hefði gengi krónunnar raunverulega verið fellt og með gengisskráningarlögunum hefði ekki verið gert annað en að skrá rétt gengi á gjaldeyri, sem þegar hafi verið fallinn í verði. Ef þessi röksemd hefur verið rétt þá, gildir hún auðvitað líka um þessar ráðstafanir. Nú vildi ég spyrja: Verða þessar röksemdir að nýju bornar á borð til þess að réttlæta nýja gengisfellingu?



Herra forseti. Menn hafa nú beðið alllengi eftir að fá að vita um bjargráð ríkisstjórnarinnar, eins og það hefur verið kallað, og nú er loks svo komið, að þau eru sýnd hv. Alþingi og almenningi. Mikið hefur verið rætt um það manna á milli undanfarið, hversu miklu þær nýju álögur mundu nema, sem hæstv. ríkisstj. teldi sig þurfa að leggja á landsfólkið. Ég hef heyrt þar nefndar ýmsar upphæðir, 130 millj., jafnvel 150–160 millj., en það sýnir sig nú, að þegar tillögurnar koma fyrir Alþ., þá er um hvoruga þessa upphæð að ræða, heldur miklu hærri upphæð, a. m. k. 200 millj., samkvæmt áætlun hæstv. ríkisstj. sjálfrar. Hæstv. fjmrh. tók svo til orða í umr. um fjárlögin í gær eða fyrradag, þegar rætt var um það, hversu úthluta skyldi nú greiðsluafgangi ársins 1955, milli 50 og 60 millj. kr., að það færi hrollur um sig, þegar hann hugsaði til þess, hvernig farið hefði fyrir landsfólkinu, ef ekki hefði verið hægt að úthluta þessum 50 millj. þann veg, sem gert er ráð fyrir í till. hans til breytinga á fjárlögunum. Ég verð að segja það, að ef hugsun um slíkt hefur vakið hroll hjá hæstv. ráðh., þá skil ég ekki annað en það sé kominn hrollur í hann nú, þegar hann ásamt meðráðherrum sínum ungar út frumvörpum um nýja skatta ofan á það, sem fyrir er, rösklega 200 millj. kr., en það er eftir áætlun ríkisstjórnarinnar samanlögð upphæð þeirra álagna, sem á að leggja á landsfólkið samkv. þessu frv., sem hér er til umr. nú, og samkv. frv. um framleiðslusjóð, sem er til umr. í Nd. nú samtímis. Það er augljóst mál öllum og ekki sízt jafnglöggum manni og hæstv. fjmrh., að álagning slíkrar skattafúlgu ofan á það, sem fyrir er, hlýtur að hafa stórfelld áhrif í þjóðfélaginu, hlýtur að leiða til verðhækkana, hlýtur að leiða til aukins framleiðslukostnaðar, hlýtur að leiða til þess að rýra gildi íslenzku krónunnar. Og mig furðar mjög á því, ef hæstv. ráðh. kennir ekki hrolls, þegar hann leggur þessi frv. fram og mælir fyrir þeim, því að hann hlýtur að sjá, hverjar afleiðingarnar verða. Samkv. fjárlfrv., eins og það liggur nú fyrir, og tillögum meiri hl. fjvn. um breytingar á því, virðist séð, að fjárlögin verði afgreidd þannig, að gjöld og tekjur verði nokkurn veginn jafnt, eða eitthvað á milli 650 og 660 millj. króna. 652 millj. kr. ætla ég að það sé samkv. tillögum meiri hl. fjvn. Við þessi útgjöld má svo bæta, ef samþykkt verður frv. um framleiðslusjóð, sem mun nú vera ráðið, 153 millj. kr. Þar við má enn bæta bátagjaldeyrisálaginu, sem mun vera áætlað ekki minna en 110 millj. kr. Þessar álögur samtals nema þá rétt í kringum 915 millj. kr. samkvæmt áætlun hæstv. ríkisstj. sjálfrar. En öll þekkjum við „Eysteinsáætlanir“, ef ég mætti nota það orð. Öll þekkjum við, hversu varlega hæstv. fjmrh. hefur jafnan áætlað tekjur ríkissjóðs á undanförnum árum, þannig að óhætt mun að fullyrða, að hér sé vanáætlað um 1020 millj. kr., og er þá ljóst, að álögur á landsfólkið eru komnar eitthvað nokkuð á annan milljarð, eitthvað yfir 1000 millj. kr. Ég verð að segja það, að mig furðar, að hæstv. ríkisstj. skuli leggja þessar till. fram, ekki vegna þess, að mér sé ekki ljóst, að hér þarf að gera ýmsar ráðstafanir, sem nokkurt fé þarf til, þó að mat mitt á því sé annað en hæstv. ríkisstjórnar, heldur vegna hins, að ég sé ekki, að nokkrar ábendingar um ráðstafanir til þess að draga úr því, að þessi nýja skattabyrði margfaldist og auki verðbólguna í landinu og framleiðslukostnaðinn, séu gerðar eða gert ráð fyrir í frumvörpunum. Það er ekki með einu orði minnzt á það, að nokkuð skuli gert til þess að draga úr því eða koma í veg fyrir, að þessar nýju 200 millj. kr. í álögum verði gróðalind fyrir milliliði, sem vörurnar fara í gegnum hendurnar á og leggja á þessar upphæðir sömu álagningu eða hærri en þeir hafa lagt á aðrar vörur og annað fé, sem þeir hafa haft handa á milli. Sé gert ráð fyrir, að til uppjafnaðar sé álagningin eitthvað á milli 40 og 50% hjá milliliðum, sem vörurnar og féð fer í gegnum hendurnar á, þá er ekki um að ræða 200 millj. skatt, heldur upp undir 300 millj. skatt, sem er lagður á almenning í landinu, sumpart til ríkissjóðs og sumpart sem aukið fé til þeirra, sem annast dreifinguna, sem féð og vörurnar fara í gegnum hendurnar á, sem annast milliliðastarfsemi í landinu, að ótöldum þeim afleiðingum, sem hlýtur að leiða almennt af því, þegar verðlagið hækkar almennt, þeim áhrifum, sem það hefur á verð fasteigna og gildi peninga. Þetta er nú almennt um efni þessa frv. og hins frumv., sem nú er til umr. í hv. neðri deild. Í grg. þessa frv. er því haldið fram af hæstv. ráðh., að ástæðan til þess, að það er borið fram, sé sú, að ef samþykktar verða þær till. til hækkunar útgjalda fjárlaganna, sem meiri hl. fjvn. hefur lagt fram, verði halli á fjárlögunum milli 40 og 50 millj. kr., sem nauðsynlegt sé að jafna, og að þessu frumvarpi sé ætlað að sjá ríkissjóði fyrir tekjum til þess að tryggja jöfnuð á fjárlögunum. Ég er sammála hæstv. ráðh. um, að það sé nauðsynlegt, að fjárlögin séu afgreidd hallalaus. En ég er þeirrar skoðunar, að jafnnauðsynlegt og það sé hitt, að áætlunarupphæðir fjárlaganna séu settar svo nærri því, sem ætla má að þær verði, sem hægt er að gera á hverjum tíma. Og ég vil fullyrða það, að í fjárlfrv., sem nú liggur fyrir, er það ekki gert að því er snertir tekjuáætlun fjárlaganna. Ég vil fullyrða, að það er óþarft að sjá ríkissjóði fyrir nýjum tekjum með sérstakri löggjöf til þess að tryggja, að fjárlögin verði hallalaus. Til þess nægja þeir tekjustofnar, sem nú eru fyrir hendi samkvæmt gildandi lögum, ef ekki er gert ráð fyrir, að innflutningi hraki stórkostlega frá því, sem hann var á s. l. ári, og ef til þess er ætlazt, að hæstv. ríkisstj. fylgi ákvæðum fjárlaganna, en taki sér ekki sjálf fjárveitingavald í hendur. Ég skal nú leiða að þessu nokkur rök. Samkv. þessu frv. er gert ráð fyrir af hæstv. ríkisstj., að tekjur ríkissjóðs muni aukast um 49 millj. kr., og það telur hæstv. ríkisstj. að muni þurfa til þess að brúa bilið eða afgreiða fjárlögin hallalaus. Ég tel í fyrsta lagi fullvíst, að tekjur af samþykkt þessa frv. mundu verða stórum meiri en 49 millj. kr. Að þessu sinni skal ég láta mér nægja að benda aðeins á eitt atriði til að sýna fram á þetta. Verðtollurinn á s. l. ári reyndist vera 178 millj. kr., innborgað til 31. desember. Samkv. frv. á verðtollurinn að hækka um 25%. Fjórði hlutinn af 178 millj. kr. er nærfellt 45, eða 44½ millj. kr. Ég sé enga minnstu ástæðu til þess, eins og horfir, að áætla verðtollinn lægri á þessu ári, 1956, en hann hefur reynzt á árinu 1955, og lætur þá nærri, að þessi upphæð ein, verðtollshækkunin, svari til þess, sem hæstv. fjmrh. telur að þurfi til þess að jafna halla fjárlaganna. Hinir aðrir liðirnir í frv. gefa a. m. k. milli 15 og 20 millj. kr., og ætla ég, að skeiki þar ekki miklu við áætlun fjmrh. sjálfs, þannig að sýnt er, að það er óhætt að áætla þessar tekjur ekki minni en yfir 60 millj. kr. En það má segja, að það skipti ekki mestu máli í þessu sambandi. Aðalatriðið er það: Er þörf á því að hækka skattana til þess að fá jöfnuð á fjárlögunum að samþykktum þeim till., sem meiri hl. fjvn. ber fram um aukin útgjöld og telja má víst að verði samþykktar? Samkv. uppgjöri hv. fjvn. er talið, að það þurfi um 46 millj. kr., til þess að fjárlögin verði hallalaus. Ég lít hins vegar svo á, að margir veigamestu tekjuliðirnir séu stórum lægra áætlaðir í fjárlagafrv. en ástæða er til og rétt verður að teljast. Ég skal aðeins benda á nokkra stærstu liðina. Verðtollurinn er í frv. nú áætlaður 155 millj. kr. fyrir árið 1956, en innborgað var hinn 31. des. rösklega 178 millj. kr. Ég vísa til þess, sem ég fyrr sagði, að verðtollurinn hefur farið vaxandi ár frá ári og á hverju ári farið mikið fram úr því, sem hæstv. ráðh. hefur áætlað hann. Enn er eitthvað óinnkomið af verðtolli frá 1955, þann 31. des. Það er engin skynsemi, nema menn geri ráð fyrir stórkostlegum þrengslum og mikið minnkuðum innflutningi og vandræðum, að áætla verðtollinn lægri á næsta ári en hann hefur reynzt á s. l. ári. Næsti liður af stórliðum er söluskatturinn. Hann er í fjárlfrv. áætlaður 120 millj. kr., en hefur reynzt innborgaður 31. des. s. l. 130 millj., eða 10 millj. kr. meira en hann er áætlaður fyrir næsta ár. Það er sama að segja um þennan skatt og verðtollinn, að hann hefur jafnan farið stórkostlega fram úr áætlun hæstv. ráðherra. Um þennan skatt stendur svo á, að hann hlýtur að hækka með hækkandi verðlagi. Verðlagið er nú þegar hærra en það hefur verið að jafnaði árið 1955, og allt bendir til þess, að verðlagið verði enn hærra, svo að miklu munar, á árinu 1956, þannig að það er alveg fullvíst, að þessi skattur hlýtur að hækka, ekki aðeins verða jafn, 10 millj. kr. hærri en áætlað er á frv., heldur veruleg hækkun ofan á það. Um benzínskattinn og bifreiðaskattinn ætti ekki að þurfa að hafa mörg orð. Það liggur í augum uppi, að þegar fjölgar um 3000 bifreiðar í landinu á einu ári, eins og gerðist á s. l. ári, hlýtur benzínnotkun og benzínskattur að aukast stórkostlega. Bifreiðaskatturinn eykst einnig, þegar 3000 nýjar bifreiðar koma inn. Benzínskatturinn er áætlaður aðeins 11.5 millj. kr., hér um bil sama og hann reyndist innborgaður 31. desember. Og það er fullvíst, að hann hlýtur að verða stórum mun hærri á næsta ári, og slíkt hið sama er einnig um bifreiðaskattinn að segja án hækkunar. Þá er augljóst, að stimpilgjöldin hljóta að hækka með hækkandi verðlagi í landinn, eins og líka sýnir sig að þau hafa gert á s. l. ári, því að þau voru komin upp í 15 millj. kr. 31. des., en samt eru þau áætluð fyrir næsta ár aðeins 13½ millj. kr. Ég fullyrði, að ef ekki er gert ráð fyrir beinu hruni og vandræðum, má treysta því, að þessir tekjustofnar, sem ég hér hef nú nefnt, hljóta að hækka a. m. k. svo, að nægir til þess að jafna þann mismun, sem meiri hl. fjvn. telur nú að sé á gjöldum og tekjum fjárl. Það er því alveg óþarfi að minni hyggju að samþykkja þetta frv. Það er að ófyrirsynju gert, nema sá sé tilgangurinn einn að láta ríkisstj. enn hafa til ráðstöfunar stórar fjárfúlgur umfram fjárlög, sem hún geti ráðstafað eftir sínum geðþótta og leitað svo, eftir því sem henni sýnist, seint og síðar meir samþykkis Alþingis eftir á fyrir nokkrum hluta af greiðslunum. En slíkt á ekki að ske og engin ástæða til þess, síður en svo, að skapa nokkurri ríkisstj., allra sízt þeirri, sem nú situr, slíka möguleika. Niðurstaða mín af þessu verður því sú, að það sé óþarft að samþykkja þetta frv. til þess að tryggja jöfnuð á fjárlögunum, hér sé verið að veita ríkisstj. fé umfram þarfir, miðað við þau útgjöld, sem meiri hl. er búinn að koma sér saman um að bæta inn í fjárlagafrv. Ég skal ekki hafa þessi mín orð miklu fleiri að þessu sinni. Ef til vill gefst mér tækifæri til þess að fara nánar út í þetta við 2. umr. málsins. Ég hef ekki getað fallizt á þetta frv. og legg til, að frv. verði fellt, af þeim ástæðum, sem ég hér hef greint. Mér virðist, að þegar litið er til þess, hvað nú. er að gerast í Nd., og þess, sem telja má víst að samþykkt verði þar, þá sé alveg furðulegt í viðbót við það, sem þar er farið fram á, að ætlast til þess, að hækkaðir séu þeir skattar og tollar og þau gjöld, sem farið er fram á að hækkuð séu í þessu frv. Ég fæ ekki betur séð en að eftir því sem bezt er hægt að gera sínar áætlanir fyrir næsta ár, ef miðað er við, að atvinnuvegir landsmanna haldist í gangi, megi telja fullvíst, að tekjur ríkissjóðs að óbreyttum lögum nægi til þess að mæta þeim gjöldum, sem tekin verða upp í fjárlögin samkv. tillögum meiri hl. hv. fjvn. Hæstv. ráðh. drap á það, að æskilegt væri að geta afgreitt þetta frv. nú þegar á þessum degi. Ég mun ekki halda hér uppi neinu málþófi eða tefja framgang málsins. Stjórnarliðið verður að ákveða það sjálft fyrir sitt leyti, hvort það vill beita afbrigðum til þess að koma málinu í gegn. Ég vildi þó óska, áður en málið væri afgreitt, að færi gæfist á að útbýta því nál., sem ég fyrir kl. 4 var búinn að afhenda til prentunar, og vænti, að það lánist. En það vildi ég segja sem mína skoðun, að í raun og veru tel ég eðlilegast, að nokkurn veginn yrðu samferða þau tvö frumvörp um nýjar álögur, sem nú liggja fyrir sitt í hvorri deild. Þessi mál snerta hvort annað, og er því ekki óeðlilegt, að svo væri, en að sjálfsögðu er það á valdi hæstv. ríkisstj. og hennar stuðningsflokka, hvernig hún hagar afgreiðslu málsins.



Mér virðist hv. talsmenn stjórnarandstæðinga í deildinni hafa eina höfuðmótbáru gegn þessu frv. báðir sameiginlega og mun því ræða hana sérstaklega. Hún er sú, að það sé ófyrirsynju lagt til að leggja á þessa skatta og tollaviðauka, þar sem telja megi tryggt, að ríkisbúskapurinn mundi verða greiðsluhallalaus á þessu ári, þótt það væri látið undir höfuð leggjast. Þeir halda því sem sé fram, að tekjur ríkissjóðs af þeim skattalögum og tollalögum, sem nú eru í gildi, muni duga til þess að standa undir þeim útgjöldum, sem þingmeirihlutinn fyrirhugar samkv. þeim till., sem nú eru fram komnar um afgreiðslu fjárlaga. Ég vil ræða þessa mótbáru nokkuð, vegna þess að þetta er auðvitað mjög þýðingarmikið atriði. Þeir halda því fram báðir hv. talsmenn stjórnarandstöðunnar, einkum ræddi hv. 4. þm. Reykv. það nokkuð ýtarlega, að tekjuáætlun hv. meiri hl. fjvn. og ríkisstjórnarinnar í sambandi við meðferð fjárlagafrv. væri of lág, það mætti hiklaust gera ráð fyrir, að tekjurnar yrðu mun meiri en þar væri gert ráð fyrir. Hv. 4. þm. Reykv., sem fór nánar út í þetta, rökstuddi þetta fyrst og fremst með því, að það væri engin ástæða til þess að álita annað en verðtollur verði a. m. k. jafnmikill á þessu ári og hann varð á s. l. ári, að söluskattur verði meiri vegna hækkandi verðlags í landinn sjálfu og benzínskattur og bifreiðaskattur meiri en í fyrra og meiri en gert væri ráð fyrir í fjárlagafrv. Út af þessu vil ég fyrst benda hv. þingmönnum á, að það er ekki hægt að gera ráð fyrir því, að innflutningur til landsins verði jafnmikill á því ári, sem nú er að byrja, og hann var s. l. ár. Í fyrra hafði hver maður á Íslandi fulla atvinnu og vann yfirvinnu, og framleiðsla var hér óvenjulega mikil. Það er óhugsandi, að framleiðslan eða atvinnan geti aukizt á því ári, sem nú er að líða, að nokkru ráði a. m. k., frá því sem hún var í fyrra. Þrátt fyrir þessa gífurlega miklu framleiðslu og miklu tekjur var flutt inn á s. l. ári meira en hægt var að borga með þeim gjaldeyri, sem landsmenn fengu í aðra hönd fyrir vinnu sína. Það var gengið á gjaldeyrisbirgðir þjóðarinnar á s. l. ári þó nokkuð til þess að standa undir innflutningnum. Gjaldeyrisbirgðir landsmanna eru nú þrotnar, og það er ekki hægt að venda í það hús til þess að flytja inn á næsta ári meira en hægt er að borga með gjaldeyristekjum ársins. Þess vegna hlýtur að verða að gera ráð fyrir því, að innflutningur geti ekki orðið jafnmikill á þessu ári og hann varð s. l. ár. Hann verður að vera minni, ef það á að vera nokkur rökstudd von til þess, að við getum komizt hjá því að sökkva í botnlaust skuldafen út á við á þessu ári. Til viðbótar þessu kemur svo, að á s. l. ári voru fluttar til landsins bifreiðar fyrir marga milljónatugi, margfalt á við það, sem áður hefur verið um fjölda ára, og margfalt á við það, sem getur orðið á þessu ári. En fáir hlutir eru þyngra skattaðir en bifreiðar, þegar þær flytjast til landsins, það er ekki ofsögum sagt, að ríkissjóður hefur haft milljónatugi í aukatekjur á s. l. ári af bifreiðainnflutningi, sem ekki getur endurtekið sig á því ári, sem nú er að byrja. Kemur þetta fram bæði á verðtollsliðnum og söluskattsliðnum. Meginhluti söluskattsins er greiddur við innflutning, en aðeins lítill hluti söluskattsins er innheimtur af sölu innanlands eða þjónustu. Þar fellur sú röksemd hv. 4. þm. Reykv., að það megi vænta verulegrar hækkunar á söluskattinum, vegna þess að verðlag hækki í landinu á þessu ári. Það dregur sáralítið í söluskattinum um slíkar breytingar, en aftur á móti hefur bifreiðainnflutningurinn og hinn mikli innflutningur á síðasta ári haft stórfelld áhrif til hækkunar á söluskattinn. Þeir hv. þingmenn, sem flytja málin á þessa lund, sem hv. stjórnarandstæðingar gera hér í d., hafa ekki kynnt sér þetta til fullrar hlítar. Benzínskattur og bifreiðaskattur er sagður hækka af aukinni bifreiðaeign. Þar er um svo smáar fjárhæðir að ræða, þótt einhver hækkun yrði, 10–15% eða svo, að það er varla ástæða til þess að ræða það í þessu sambandi. Á hinn bóginn er einn tekjuliður, sem verður vonandi mun hærri á þessu ári en á s. l. ári, þ. e. beinu skattarnir, vegna þess, hvað tekjur manna voru miklar árið 1955. En það er búið að hækka mjög tekjuáætlunina á þessum lið í fjárlögunum og enn gert ráð fyrir að hækka hann um 8 millj. við 3. umr. til þess að koma saman endunum. Það er því búið að teygja tekjuskattsáætlunina stórkostlega frá því, sem hún var, þegar frv. var lagt fram, og gera þar ráð fyrir þeirri hækkun, sem í vændum er á þeim lið. Ef við litum á heildartölur, munu tekjur ríkissjóðs á s. l. ári verða einhvers staðar á milli 630 og 640 millj., en nú er búið að setja tekjuáætlun fjárlaganna upp fyrir 600 millj. með þeirri till., sem nú liggur fyrir um að hækka tekjuskattsáætlunina. Það munar því aðeins 30 millj. eða svo á áætluninni, eins og hún liggur fyrir núna, og tekjunum, eins og þær verða á s. l. ári. Við vitum upp á hár, að óhugsandi er að komast hjá talsvert verulegum umframgreiðslum. 30 millj. eru því svo lítið borð fyrir báru, að tæpast má teljast forsvaranlegt að afgreiða fjárlögin á þá lund. Hér við bætist, að því miður verður að gera ráð fyrir því, að vísitala sú, sem gert er ráð fyrir í fjárlagafrv., reynist of lág fyrir þetta ár og komi umframgreiðslur því til greina í því sambandi. Það er sannfæring mín, að það hafi aldrei á seinni árum verið farið óvarlegar um afgreiðslu fjárlaga en einmitt nú, þótt þessi tekjuauki verði samþykktur. Ég vil benda þeim mönnum, sem eru á móti frv., á, hversu háskalegt það væri, ef niðurstaðan yrði sú, að hallarekstur yrði á ríkisbúskapnum ofan á önnur vandkvæði, sem við eigum við að stríða í fjárhagsmálum. Það yrði sem olía í verðbólgueldinn, ef slíkt kæmi fyrir. Hingað til hefur það þó dregið úr verðbólguþróuninni, að ríkissjóður hefur fremur haft afgang en hið gagnstæða. Þetta vildi ég segja um höfuðmótbáruna, en skal láta þetta nægja um það þýðingarmikla atriði. Hv. 4. þm. Reykv. sagði, að það væru engin ákvæði í frv., hvorki í þessu frv. né frv. um framleiðslusjóð, sem hann ræddi nokkuð í leiðinni, til þess að draga úr því, að hinar nýju álögur yrðu beinlínis gróðalind fyrir milliliðina. Ég vil benda hv. þm. á, að samkv. frv. um framleiðslusjóðinn, sem verið er að ræða nú í hv. Nd., er bönnuð álagning á framleiðslusjóðsgjöldin, á sama hátt og bönnuð er álagning á söluskattinn í söluskattslögunum. Það er gert með því að vísa til þeirra ákvæða í söluskattslögunum, sem svo mæla fyrir. Enn fremur eru ákvæði um, að birgðir megi ekki hækka, og mönnum gert að skyldu að senda alla verðreikninga til verðlagseftirlitsins í heilt ár, til þess að hægt sé að hafa meira eftirlit með þeim málum en verið hefur nú um sinn. Í þessu sambandi ræddu báðir hv. frsm. stjórnarandstæðinga nokkuð um frv. til l. um framleiðslusjóð, sem lagt hefur verið fyrir hv. Nd., og bentu á, að með þessum frv. báðum væri gert ráð fyrir að leggja mjög miklar viðbótarálögur á þjóðina, sem er auðvitað alveg rétt. Ég hef rætt um þörfina á því að samþykkja það frv., sem hér liggur fyrir, en um frv. það, sem liggur fyrir Nd., vil ég aðeins fara örfáum orðum af tilefni frá þessum hv. þingmönnum. Ég gat ekki fundið það af ummælum þeirra, hvort þeir töldu það ófyrirsynju, að gert væri ráð fyrir að afla þess fjár, sem fjallað er um í frv. til l. um framleiðslusjóð, en mér fannst það skína í gegn, að þeir viðurkenndu, að það mundi þurfa mjög mikla fjáröflun í sambandi við framleiðslumálin. Ég vil aðeins segja það út af því frv., að það hefur verið athugað mjög gaumgæfilega, hvað mundi þurfa að gera til þess að koma af stað framleiðslunni við sjóinn án þess að grípa til gengislækkunar eða allsherjar niðurfærslu. Var það mat manna eftir miklar rannsóknir, að þau framlög, sem greinir í frv. um framleiðslusjóðinn, væru alveg óhjákvæmileg og þess vegna yrði að afla tekna til þess að standa undir þeim greiðslum. Þar er ekki verið að tala um það í raun og veru að styrkja sérstaklega sjávarútveginn eða útflutningsframleiðsluna, heldur er með þeim ráðstöfunum eingöngu verið að leggja til, að skilað verði aftur til útflutningsframleiðslunnar þeim verðmætum, sem af henni hafa verið tekin með öðrum ráðstöfunum umfram það, sem hún getur af hendi látið. Það eru gerðar tillögur um að skila þessum fjármunum til baka, til þess að framleiðslan stöðvist ekki, með þeim geigvænlegu afleiðingum, sem af því hlytu að verða. Auðvitað er þar um stórfelldar álögur að ræða, en þeir, sem eru á móti þeim, verða þá að benda á aðrar leiðir til þess að leysa þann vanda, sem þar óneitanlega var orðinn. Þetta læt ég nægja um frv. um framleiðslusjóð, enda kemur það til umr. síðar hér í hv. d., og þá verður sjálfsagt greint, hvaða úrræði hv. stjórnarandstæðingar hafa hugsað sér í því máli. Hv. 2. landsk. þm. minntist aðeins á, að það væri nýstárleg kenning og dálítið einkennileg, að tollar skuli hækka í samræmi við framfærsluvísitölu. Þetta er, finnst mér, byggt á nokkrum misskilningi. Það er sem sé alls ekki haldið fram þeirri kenningu í grg. eða nokkurs staðar í sambandi við frv., að tollar skuli hækka í samræmi við framfærsluvísitölu. Hins vegar er bent á, að það er ekki gengið lengra í þessum till. en svo, að þeir tollar, sem þar er um að ræða, hækka í hlutfalli við hækkun framfærsluvísitölu, frá því að þeir voru settir, og eru þess vegna í raun og veru álíka þungir eftir þessa breytingu og þeir voru, þegar þeir voru upphaflega lögleiddir. Og varðandi benzínskattinn er gengið miklu skemmra. Því er ekki haldið fram, að þeir skuli hækka, heldur aðeins bent á, að svona er þetta, og óneitanlega er nokkuð fróðlegt að sjá, að þótt afla þurfi nú talsvert mikilla tekna handa ríkissjóði, þá þarf þó ekki að ganga lengra í þessum atriðum en svo, að það nægir að færa þessi gjöld til samræmis við þær verðlagsbreytingar, sem orðið hafa. Ég vil minnast þess að lokum, að ástæðan til þess, að ríkisstj. og þingmeirihl. hafa ekki lagt til að hækka tekjuskattinn, þótt aflað sé nýrra tekna, er sú, að það er alveg augljóst, að svo að segja öll bæjarfélögin og sveitarfélögin þurfa að hækka mikið útsvörin, og beinu skattarnir eru eini skattstofninn, sem bæjar- og sveitarfélögin hafa. Þótti mönnum þess vegna alls ekki skynsamlegt að raska neitt tekjuskattinum, þegar svona stóð á. Þetta er ástæðan til þess, að þótt hér sé stungið upp á að lögleiða viðauka á nokkra tekjuliði ríkissjóðs, þá er ekki stungið upp á því að lögleiða viðauka á tekjuskatt. Enn fremur kemur til, að tekjuskattsstiginn er mjög hár, þótt lækkaður væri í hittiðfyrra frá því, sem áður hafði verið.



Herra forseti. Það leggst í mig, að þetta verði aðalumræðan um þetta frv., ef það er ætlun stjórnarinnar að fá það fram, svo að mér þykir rétt strax nú við þessa umr. að víkja nokkuð að svörum hæstv. fjmrh. Hann fullyrðir enn, að áætlun fjárlaganna um tekjur á næsta ári sé svo óvarleg, að ekki sé með nokkru móti gerandi að hækka áætlunina um tekjurnar. Ég má kannske minna hæstv. ráðh. á, að þetta sama hefur hann sagt, með sama þunga og sömu áherzlu, ég held a. m. k. 3–4 seinustu þing.

Það hefur ekkert minna gildi núna fyrir því.

Hæstv. ráðh. getur þó ekki komið í veg fyrir það, að eftir þær fullyrðingar, sem hann hefur borið fram í þessu efni og stutt með rökum undanfarin ár, sömu rökum og nú, leggi menn ekki trúnað á þessar fullyrðingar, þegar reynslan æ og ávallt sýnir, að stórfelldur afgangur verður á fjárlögunum, stórfelldar tekjur umfram það, sem hann hefur áætlað, þó að hann hafi fullyrt hverju sinni, að svo langt væri gengið í áætluninni sem með nokkru móti væri gerlegt og aldrei jafnóvarlega og í það skiptið, sem hann talar um. Ég skal aðeins minna á, að þegar fjárlögin voru afgreidd fyrir 1955, flutti hæstv. ráðh. nákvæmlega sömu ræðuna og með sömu áherzlum og sama þunga. Hvað sýnir reynslan fyrir þetta ár? Hún sýnir, að tekjurnar, sem voru áætlaðar 514 millj. kr. á árinu öllu, voru orðnar 626 millj. innborgaðar þann 31. des., og sjálfur segir ráðherrann, að þær muni alltaf verða eitthvað á milli 630 og 640 millj. Ég hygg, að nær sanni sé að segja nær 650 milljónir. Sama saga var 1955 um útkomu ársins 1954, og svo mætti lengi telja. Hæstv. ráðh. segir, að nú sé gjaldeyrisaðstaðan verri en hún var um síðustu áramót. Það ber nú ekki saman um þetta. Ég man ekki betur en að viðskmrh. sé alltaf að sanna okkur, að í raun og veru stöndum við okkur jafnvel, við eigum svo miklar birgðir nú, að þær jafna nokkurn veginn upp það, sem gjaldeyrisaðstaðan hefur versnað. Ég ætla þó ekki að leggja dóm á það, hvað verða kann í þessu efni. Hæstv. ráðh. fullyrðir, að útflutningur og innflutningsmöguleikar á liðnu ári hafi verið meiri en nokkurt vit sé í að áætla næsta ár. Má ég minna hæstv. ráðh. á það, að Vestmannaeyjar höfðust ekki að næstum tvo mánuði í byrjun ársins 1955 vegna stöðvunar á atvinnurekstrinum þar? Má ég minna hann á sex vikna verkfall hér í Reykjavík? Heldur hann ekki, að þetta hafi dregið eitthvað úr innflutnings- og útflutningsmöguleikum landsmanna? Heldur hann ekki, að þetta hafi skert eitthvað tekjur bæði fyrirtækja og einstaklinga? Ég held, að svo horfi nú, að ekki megi gera ráð fyrir slíku á þessu ári, ef deilan um fiskverðið leysist, svo sem menn gera sér vonir um að hún muni gera nú næstu daga. Ég man ekki betur en þá væri af honum sjálfum og stjórnarliðinu yfirleitt því lýst með mörgum orðum og að vissu leyti með nokkrum rétti, hversu stórfellt tap og áfall væri fyrir þjóðina sú langa vinnustöðvun, sem var hér á s. l. vetri, og hversu gífurleg skerðing það væri á tekjum einstaklinga og þjóðarinnar í heild. Ég endurtek það, sem ég áðan sagði, að nú horfir svo, að ekki komi til slíks að þessu sinni. Um aflabrögð getum við engu spáð, við erum þar báðir jafnóvitandi, hvað framtíðin geymir í skauti sínu. Ég verð því að álíta, að það þurfi ekki nema meðalár og laklega það 1956 til þess að jafnast á við árið 1955 hvað snertir innkaup og innflutningsmöguleika, ef ekki verða einhverjar stórfelldar breytingar, sem hvorki ég né hæstv. ráðh. getum séð fyrir. Ég vil líka mega skjóta því að hæstv. ráðh., að hafi hann raunverulega verið svo hræddur um útkomu ársins 1956 sem hann nú lætur í veðri vaka, þá var óréttlætanlegt af honum að ráðstafa öllum 100 millj. kr. tekjuafgangi ársins 1955 og nota ekki eitthvað af því til þess að mæta erfiðleikunum, sem hann sá fyrir árið 1956, því að það er að sjálfsögðu ætlunin, að ef tekjur fara fram úr áætlun eitt ár, þá sé hægt með því að komast hjá því að leggja á nýja skatta á næsta ári. Ég skal svo víkja að einstökum liðum, eins og t. d. verðtollinum. Ég sé ekki, hvaða ástæða er til þess að ætla, ef ekki verður stöðvun hér á framleiðslu og annað slíkt, að verðtollurinn verði lægri á næsta ári en hann hefur reynzt innborgaður til ársloka 1955. Mér er ekki kunnugt um neinar verðlækkanir erlendis, sem hafa áhrif á þetta, sem neinu nemi. Hæstv. ráðh. segir um söluskattinn, að hann breytist lítið með breytilegu verðlagi hér í landinu. Ég veit að vísu, að 6%, sem lögð eru á innflutning, breytast ekki eftir innlendu verðlagi. Þó fer það eftir því, hverjir skattarnir eru, sem búið er að leggja á áður, því að hann er lagður ofan á skattana og 10% fyrir væntanlegri álagningu, ef ég man rétt, og sama er gert ráð fyrir að verði gert samkv. frv. um framleiðslusjóð. En sá hlutinn, - ég hef ekki tölur um það, hversu mikill hann er, - en sá hlutinn, sem leggst á smásölu hér innanlands, ýmiss konar þjónustu og þess háttar, hlýtur að hækka með breytilegu verðlagi, breytilegu kaupi innanlands, og það er enginn vafi á því, að þær verðhækkanir, sem þegar eru komnar og fyrirsjáanlegar eru, hljóta að valda mjög verulegri hækkun á þessum liðum. Sama gildir að sjálfsögðu um benzínskattinn og bifreiðaskattinn, sem hækka með vaxandi fjölgun bifreiða o. s. frv. Ég hygg því, að það sé fullkomlega réttmætt, bæði með tilliti til þess, hversu horfir nú og hver reynslan hefur orðið undanfarin ár, fólkinn fjölgar í landinu um 3000 á hverju ári, eins og hæstv. ráðh. veit, - að gera ráð fyrir, að þessir tekjuliðir gefi ekki minna en ég gerði ráð fyrir hér í minni fyrri ræðu. Og ég veit, að hæstv. ráðh. játar þetta. Hann segir: Það verður alltaf að gera ráð fyrir, að einhver útgjöld falli á umfram það, sem fjárlögin segja. - Það er kappsmál fyrir fjvn. að ganga svo frá fjárlögunum, að það verði sem minnst. Hann spáir einnig vísitöluhækkun, og það kann vel að vera, að vísitalan hækki, en þar sem hæstv. ríkisstj. eða fjvn. hefur ekki talið ástæðu til að taka tillit til þess í sínum áætlunum, þá getur hann varla búizt við því, að stjórnarandstaðan fari að fara að hlaupa í skrápana og hjálpa upp á. Hæstv. ráðh. vék að því, að ég hefði sagt, að þessir nýju skattar, þessar nýju álögur, 200 millj. kr., mundu verða, ef ekki væru gerðar sérstakar ráðstafanir, nýr álagningarliður fyrir milliliðina og þá, sem fjármunir og vörur fara í gegnum hendurnar á. Mér virtist hann játa það, að tilhneiging mundi verða í þá átt að nota sér þetta til gróðabralls, en hæstv, ríkisstj. hefði sett þarna skörulega undir þennan leka, svo að maður þyrfti ekki að vera hræddur um, að úr þessum fyrirætlunum gæti nokkuð orðið. Hann skýrði frá því, að það verði bönnuð álagning á framleiðslusjóðsgjaldið í lögunum, það verði líka bannað að hækka þær vörubirgðir, sem væru til í landinu, þegar lögin öðluðust gildi, og enn fremur verði skylt að gefa skýrslur um álagninguna. Ég leyfi mér nú að spyrja hæstv. ráðh.: Hefur hann trú á því, að þessi ákvæði, sem öll eru nú í gildi, verði til þess að hindra álagningu milliliða á þessa nýju skatta? Eina ráðið til þess og sú eina viðleitni, sem ég sé að hægt væri að hafa í frammi, væri beinlínis að ákveða hámarksverðlag og hámarksálagningu á vörurnar. Það er að sjálfsögðu það eina, sem dugir, það eina, sem nokkurs árangurs er að vænta af. En að einhverjir tveir menn sitji uppi í innflutningsstofnun og safni skýrslum um álagningu, sem svo eru lagðar í bunka og geymdar og rifizt um, hvort séu réttar eða rangar og hvað þýði, og banna kaupmönnum að hækka vöru án þess að hafa nokkurt eftirlit, að þeir ekki geri það, eða banna þeim að leggja á þennan hlut af verðinu, en ekki hinn, hefur enga þýðingu, þegar þeir mega leggja á innkaupsverðið þeim mun hærra og leggja svo ekkert á innflutningsgjaldið. Þetta er ekkert annað en argasti hókus pókus, sem hefur enga minnstu þýðingu sem verðlagseftirlit, sem miði að því að halda verðinu niðri. Þetta veit hæstv. ráðh. mætavel sjálfur. Sé nokkur viðleitni eða vilji hjá hæstv. ríkisstj. til þess að fyrirbyggja, að þessir nýju skattar verði gróðalind fyrir milliliðina og þyngi enn meira á almenningi, þá ættu þeir að taka upp röggsamlegt eftirlit með verðlaginu, ákveða hámarksverð eða hámarksálagningu, eftir því sem við á, og setja röggsamlegt eftirlit með því, að þessum ákvæðum verði fylgt. Í þessu sambandi langar mig til að spyrja hæstv. ráðh., hvort ríkisstj. hafi ekki séð ástæðu til þess að láta hagstofuna reikna út, hvaða áhrif þessar nýju álögur muni hafa á framfærsluvísitöluna og þar með kaupgjaldsvísitöluna í landinu. Þegar rætt er um breytingar á kaupi verkamanna, er jafnan leitað til fróðra manna til þess að reikna út, hversu mikil áhrif þetta hafi á vísitöluna til hækkunar. Það er ekkert óeðlilegt. Ég skal ekki andmæla því, að það sé gert, síður en svo. En er ekki alveg sama ástæða - og ekki minni - til þess að láta reikna út og upplýsa Alþingi um, hversu mikið fer í súginn aftur af tekjum ríkissjóðs vegna hækkandi vísitölu, sem stafar af hækkuðum álögðum sköttum og tollum? Og ég vildi mælast til þess við hæstv. ráðh., áður en meðferð þessara mála lýkur hér í þinginu, - og meina ég þá ekki endilega þetta frv., heldur einnig það, sem er í Nd., - að hann léti liggja fyrir þinginu greinargott álit frá hagstofustjóra um það, hversu mikillar hækkunar mætti vænta á vísitölunni, sem stafi af þessum nýju tollaálögum. Hæstv. ráðh. sagði, að hann vænti þess, að stjórnarandstaðan, ef hún væri ekki ánægð með þetta frv, hér og frv. í Nd., mundi gera sínar till. og bera þær fram hér um það, hvernig ætti að leysa vanda útgerðarinnar, því að vanda ríkissjóðs er að minni hyggju ekki erfitt að leysa, eins og ég hef drepið á. Við hefðum gjarnan viljað fá aðstoð til þess að kynna okkur þessi mál betur en við höfum átt kost á, eða ég fyrir mitt leyti. Ég hef óskað eftir að sjá skýrslur sérfræðinga og starfsmanna ríkisstj. um ástand útvegsins og afkomu hans og þeirra fyrirtækja, sem skipta við útveginn, sem kaupa af honum afurðirnar, sem selja honum nauðsynjar hans, hvernig afkoma þessara fyrirtækja hefur verið, hver gróðinn er, hvað tapið er. Á því mætti væntanlega sjá, hvaða leiðir væru líklegastar til úrbóta. En okkur hefur verið neitað um þessar skýrslur. Hæstv. ríkisstj. eða forsrh. fyrir hennar hönd hefur sagt, að þar væru einkamál ríkisstj., fyrir hana eina gerðar, hún léti þær ekki öðrum í té, og látið það nægja sem ástæður fyrir neitun sinni. Mér finnst furðu langt gengið að krefjast till. til úrbóta af þeim sömu aðilum sem neitað er um þær upplýsingar, sem nauðsynlegt er að hafa til að mynda sér rökstudda skoðun um, hvaða leiðir séu líklegastar til að bæta úr. Ríkisstj. hefur kosið að gera að sínu einkamáli þær upplýsingar, sem hún hefur fengið um hag þessara fyrirtækja, og birta þær ekki, og þar með hefur hún tekið sér einkarétt á því að undirbyggja till. um framkvæmdir og aðgerðir í málinu. Ég skal svo aftur víkja að þessu frv., sem hér liggur fyrir þessari hv. deild. Ég er jafnsannfærður um það eftir ræðu hæstv. ráðh., að fari gjöld fjárlaganna ekki verulega fram úr því, sem þau verða samkvæmt till. meiri hl. fjvn., þá er óþarft að leggja á nýja skatta til þess að mæta þeim útgjöldum. Þeir skattstofnar, sem fyrir hendi eru, eru nægilegir, ef ríkisstj. fylgir ákvæðum fjárlaganna og ekki verður stöðvun í atvinnulífi landsmanna, sem ég vil ekki gera ráð fyrir að verði á þessu ári. Ráðherrann hefur sjálfur upplýst og staðfest hér, að þess megi vænta, að tekjurnar á árinu 1955 verði 630–640 millj. kr., eða yfir 120 millj. umfram það, sem þær voru áætlaðar á s. l. ári, og hann hefur sjálfur litið svo bjart á horfur og ástand á þessu yfirstandandi ári, að hann, auk þess að eyða 60–70 millj. kr. af þessum 120 millj. kr., leitar nú heimildar Alþingis til þess að ráðstafa til annarra hluta þeim 50–60 millj. kr., sem enn er óráðstafað af greiðsluafganginum. Þetta er rösklega sú upphæð, sem hann ætlar að fá með þessu frv., og ég sé ekki, að þar þurfi öllu gleggri sönnun fyrir því, að það sé óþarft að leggja þessi gjöld á.



Herra forseti. Mér sýnist, að skattarnir samkv. þessu frv. verði allmiklu meiri, þegar maður fer að athuga það, heldur en kom fram í ræðu hæstv. fjmrh. Hann áætlar hækkunina á vörumagnstollinum 6–7 millj., við skulum segja 7 millj., hækkunina á verðtollinum 35 millj. og á benzínskattinum 10 millj. kr. Þetta gerir til samans 52 millj., það mun vera miðað við 12 mánuði, og ætti þá að gera tæpar 48 millj. kr. á 11 mánuðum, aðeins þessir þrír skattar. En við þetta bætast síðan bæði bifreiðaskatturinn, hjólbarðarnir og 1% gjaldið á tollana til þess að byggja fyrir nýjar tollbúðir, og þetta verður varla minna á 11 mánuðum en 10 millj., ef borið er saman við það, sem þessir skattar hafa numið á s. l. ári, þannig að hér er alls ekki um að ræða 47–49 millj. kr. alls, þegar allt er meðtalið, heldur verður það nær 60 millj. kr. Þegar svo við bætast aðrir þeir nýju skattar, sem renna í ríkissjóð og ég minntist á í fyrri ræðu minni, þá verður þetta um 70 millj. kr. alls. Ég þarf ekki að svara röksemdum hæstv. fjmrh. um, að þetta frv. sé nauðsynlegt, að það sé nauðsynlegt að leggja á nýja skatta til þess að jafna halla fjárlaganna, nýja skatta, sem nema a. m. k. 50–60 millj. kr. Ég þarf ekki að fara út í það. Ég er algerlega sammála þeim rökum, sem fram komu hjá hv. 4. þm. Reykv. (HG), og ég held, að það verði mjög erfitt fyrir hæstv. fjmrh. að hrekja þau. Hæstv. fjmrh. sagði, að innflutningurinn mundi ekki verða jafnmikill á næsta ári. Ég man eftir, að nákvæmlega það sama sagði hann við umr. fjárl. s. l. ár, nákvæmlega það sama, og sjálfsagt árið þar á undan. Enn fremur sagði ráðherrann, að það væri ekki hægt að gera ráð fyrir því, að það yrði jafnmikil atvinna, það hefði verið full atvinna núna þetta ár og það væri ekki hægt að gera ráð fyrir því, að svo yrði áfram. Nákvæmlega þetta sama hefur ráðherrann sagt ár eftir ár. Og má ég spyrja: Gerir hæstv. ráðherra raunverulega ráð fyrir því, að atvinnan minnki? Hvaða rök hefur hann fyrir því? Gerir hann ráð fyrir atvinnuleysi á þessu ári?

Ég sagði, að það væri ekki hægt að gera ráð fyrir því, að hún ykist.

Nú, ekki hægt að gera ráð fyrir því, það var allt annað mál. Það þarf alls ekki að gera ráð fyrir því, að hún aukist. Það hefur enginn gert ráð fyrir því í þeim áætlunum, sem fyrir liggja. Hann sagði enn fremur, að það væri ekki hægt að halda áfram slíkum innflutningi sem verið hefði s. l. ár. Það væri nú kannske rétt að spyrja ráðherrann í því sambandi, hvort meiningin sé að koma á nýjum innflutningshöftum, því að ég sé ekki neinar líkur til þess, að innflutningurinn minnki, nema því aðeins að það verði með beinum stjórnarráðstöfunum komið í veg fyrir, að innflutningurinn verði eins mikill og verið hefur. Ráðherrann benti náttúrlega á það, að bifreiðainnflutningurinn mundi minnka, og það er enginn vafi á því, að það er rétt. Þar kemur á móti, að 100% leyfisgjaldið á bifreiðum er nú komið í áætlun hæstv. ríkisstj. ofan í svo að segja ekki neitt, sem vitaskuld getur ekki staðizt, því að það hlýtur óhjákvæmilega að verða svo mikill innflutningur á bifreiðum næsta ár, að það gefur miklu meira en þar er gert ráð fyrir. Og móti þessu kemur líka alveg óhjákvæmilega stórkostleg hækkun söluskattsins vegna þeirra verðhækkana, sem verða m. a. fyrir áhrif þessara laga, sem nú er verið að samþykkja, söluskattsins á öðrum vörum en bifreiðum, og svo hækkun tekjuskattsins, sem ráðherrann líka viðurkennir. En það, sem er aðalatriðið, er þó það, að áætlanir minni hlutans eru gerðar af alveg ýtrustu varkárni, og reynslan hefur sýnt, að þessar áætlanir hafa verið svo varkárar, að tekjur ríkissjóðs hafa alltaf undanfarin ár orðið mun meiri en áætlað var af minni hlutanum. Ég tek þess vegna algerlega undir það með hv. 4. þm. Reykv., að til þess að tekjurnar nægi ekki fyrir útgjöldum á fjárl., eins og þau eru nú, þarf beinlínis að koma eitthvað algerlega óvænt fyrir, beinlínis hrun. Hæstv. ráðherra minntist í þessu sambandi nokkuð á frv. um framleiðslusjóð og ráðstafanir ríkisins í heild, og hann spurði, hvort því mundi verða neitað af stjórnarandstöðunni, að það væri nauðsynlegt fyrir útgerðina að fá það fé, sem henni er ætlað í því frv. Ég neita því ekki, að útgerðinni veiti ekki af þeirri upphæð, sem hún á að fá samkvæmt þessu frv., þ. e. a. s. með þeim aðferðum, sem hæstv. ríkisstj. notar. Hæstv. ráðherra sagði, að með þessu væri í raun og veru verið að skila til baka því, sem tekið hefur verið af útveginum. Hverjir hafa tekið þetta af útveginum? Eru það neytendurnir í landinu? Hér er sem sagt verið að taka 200 millj. og verður þó, þegar öll kurl koma til grafar, talsvert miklu meira af neytendum í landinu handa útgerðinni. Hafa neytendur tekið 200 millj. eða á þriðja hundrað millj, af útgerðinni undanfarið? Eða skyldi það ekki nálgast það, þegar öll álagningin kemur á þetta, að neytendur þurfi að borga hátt á þriðja hundrað milljóna í hækkuðu vöruverði? Hafa neytendur tekið þetta af útgerðinni? Ekki hafa olíuhringarnir náttúrlega tekið neitt, þó að líklegt megi telja, að gróði þeirra sé varla minni en, ja, ákaflega varlega áætlað 40–50 millj., sennilega miklu meira, á ári, og ekki bankarnir, þar sem liggur nú fyrir, að gróðinn er 50–60 millj., ekki allir þeir, sem græða stórfé á þjónustu við útgerðina, ekki húsabraskararnir og okrararnir, sem hafa matað svo krókinn, að húsaleigan gleypir nú í mörgum tilfellum helming launanna, sem þýðir náttúrlega, að útgerðin verður að borga miklu hærra kaupgjald en ella. Það segir sig sjálft, hvaða áhrif það hefur á kauplagið í landinu, þegar svo er komið, að fjöldi fjölskyldna verður að greiða allt að helming launa sinna fyrir húsnæði. Það eru ekki þessir aðilar, sem hafa tekið af útgerðinni, því að ekki er verið að sækja féð í þeirra vasa. Nei, það eru neytendur, sem tekið hafa þessar 200–300 millj. af útgerðinni, og nú á að sækja aftur í vasa þeirra. Og nú er spurningin: Hvaða hjálp er þetta svo við útgerðina? Ég held, að þessar ráðstafanir muni, þegar til lengdar lætur, koma vandamálum útgerðarinnar í enn þá meiri hnút, eins og reynslan hefur sýnt um slíkar ráðstafanir áður. Og þá er spurningin: Hvað verður næsta skrefið? Ég spurði um það í minni fyrstu ræðu. Því svaraði hæstv. ráðh. ekki, en það er einmitt það, sem mestu máli skiptir. Hæstv. ráðh. sagði, að það væri ekkert lögmál, að tollarnir eigi að hækka samkvæmt framfærsluvísitölu, eins og honum verður svo mjög tíðrætt um í grg. fyrir þessu frv., sem hér er til umr. Ég segi bara: Mikið var. En hæstv. ráðh. virðist þetta a. m. k. eðlilegt, og þetta er í raun og veru eina röksemdin fyrir þessari skattahækkun, eina röksemdin, sem fram hefur komið, og það var þess vegna, að ég fór nokkrum orðum um hana, því að vegna afkomu ríkissjóðs er þetta frv. algerlega þarflaust.