Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Til að gera ljósan aðdraganda þessa máls, er nauðsynlegt að renna augunum aftur í tímann. Síðastliðinn vetur sáu menn fram á, ef allir þeir ynnu áfram hjá setuliðinu, sem þar höfðu unnið, að þá mundi óhjákvæmilega vanta fólk til framleiðslunnar í landinu á næsta sumri. Þetta leiddi til þess, að stj. tók að athuga að semja við setuliðið um takmörkun í vinnunni. Í samninganefnd voru til kvaddir Sigurjón Jónsson og Jón Árnason. Samkomulag um þetta var undir skrifað af stj. 1. maí. Ætlunin var, að verkamenn í setuliðsvinnunni væru komnir niður í 2000 í júní. Aftur á móti ætlaði ríkisstj. að skera niður allar óþarfar framkvæmdir, og með þessum tveimur ráðstöfunum var áætlað að losa um 1200 menn, sem áttu að geta farið yfir í framleiðslustörfin frá minna þörfum störfum. Af einhverjum ástæðum, sem hér skal ekki greina, þá kom fækkunin í setuliðsvinnunni ekki til framkvæmda, og eins var haldið áfram með óþarfar innlendar framkvæmdir, svo sem að byggja kvikmyndahús og því um líkt. Og afleiðingin varð auðvitað sú, að þetta verkafólk kom aldrei inn í framleiðslustörfin og fólk vantaði bæði til sjós og lands. Síldarverksmiðjurnar gátu ekki starfað með fullum afköstum vegna fólkseklu, nokkrar þeirra stóðu allt sumarið. Þó biðu skip afgreiðslu, og er tapið við það talið í milljónum króna. Í sveitunum byrjaði sláttur seint og sums staðar mjög seint og var rekinn með miklu minni afköstum en áður vegna fólksfæðar. Þetta leiddi svo til þess, er túnasláttur var að verða búinn, að nú þurftu bændur að fara að panta fóðurmjöl. Þá fyrst tók samvizka stj. eitthvað að vakna. Búnaðarfélagið tók málið upp seint í júlí og ritaði ríkisstj. 5. ágúst og áætlaði, að bændur mundu þurfa um 6500 tonn síldarmjöls, eða nokkru meira en áður hafði verið keypt, til þess að vera birgir með fóður í meðalvetri. Um þetta var stj. svo skrifað, að ég held 5. ágúst. Daginn eftir bar stj. svo fram till. um, að bændum skyldi selt síldarmjölið við sama verði og í fyrra, eða á 32 kr. tunnuna. Í umræðum um þetta mál benti ég á, að bændur mundu þurfa um 10 þús. tonn af síldarmjöli og auk þess um 8 þús. tonn af erlendum fóðurbæti, sem þegar væru fest kaup á í Ameríku. Alþ. samþykkti síðan till. um áskorun til stj. að greiða fyrir innflutningi fóðurbætis í samræmi við þetta og að verð síldarmjölsins yrði 32 kr. frá verksmiðjunum til bænda. Þetta lága verð á mjölinu til bænda var ákveðið með tilliti til þess, að reynt yrði með þessu að halda niðri framleiðslukostnaðinum, og var litið á þetta sem sams konar ráðstöfun í eðli sínu eins og verið hafði með sölu áburðar veturinn áður. En tiltölulega fljótt eftir að samþykkt till. þessarar var gerð, var horfið frá þeirri stefnu og verðlag hækkað mjög og síður en svo, að á móti því væri staðið af ríkisstj. Þess vegna var það, að verð síldarmjöls komst í allt annað hlutfallsverð við aðra hluti en verið hafði. M.ö.o., það borgaði sig fyrir bóndann að fara úr heyskapnum í daglaunavinnu og kaupa síldarmjöl fyrir laun sín, og þá auðvitað reiknað með því, að nóg yrði til af því. Það var því í sjálfu sér ekkert undarlegt, þótt sumir hyrfu að þessu ráði, ekki sízt þar sem stærsti bóndi landsins sló einnig yfir í annað og ýmsir aðrir, þar á meðal einn ráðh., hafa oft prédikað það m. a. hér á Alþingi, að menn ættu að vinna að því, sem bezt borgaði sig þá stundina, án þess að hugsa um framtíðina. Þess vegna unnu margir utan búa sinna, og aðrir fækkuðu fólki og hugðust kaupa síldarmjöl fyrir peningana. Og nú tók síldarmjölspöntunum að rigna yfir. Í byrjun september var búið að panta allt mjöl, sem til var í landinu, og 14. sept. var búið að panta meira en eftir var skilið, þegar síldarmjölið var selt úr landi. Þó var enn lítið gert til úrbóta, alveg eins og stj. vissi ekki, hverju fram fór. Þá kom það fyrir, að kaupfélagsstjóri nokkur hringdi til stj. og sagði, að hann gæti ekki fengið 40 poka af mjöli hjá verksmiðjunum af þeirri einföldu ástæðu, að það væri ekki til. Þá var farið að athuga þetta mál fyrir alvöru af ríkisstj. Þá var farið að fá lista hjá verksmiðjunum um loforð, afgreiðslu og pantanir: Þessir listar báru með sér, að sum félög, verzlanir og einstaklingar höfðu fengið allar sínar pantanir afgreiddar þá þegar, en aðrir fengið litið, og enn aðrir höfðu ekkert fengið. Listarnir báru einnig með sér, að pantanir námu 3000 tonnum meira en hægt var að afgreiða, því að síldarmjölið var ekki til í landinu. Þá sendi ríkisstj. stj. Búnaðarfélagsins bréf, þar sem spurt var um eftirfarandi: Hvort hægt mundi að framkvæma skömmtun, hvort sumir mundu hafa fengið of mikið, þ.e. meira en þeir þyrftu, ef svo væri, þá hvort hægt mundi að láta þá skila því aftur. Enn fremur var frá því skýrt í bréfinu, að til væru í landinu 2500–3000 tonn af beinamjöli, sem nota mætti til fóðurbætis hjá þeim, er ekki gætu fengið síldarmjöl. Búnaðarfélagið áleit þessa skömmtun útilokaða, þar sem sumir hefðu fengið allar sínar pantanir, en aðrir ekkert. Þá taldi það mjög miklum erfiðleikum bundið að rannsaka, hvort einhverjir hefðu fengið meira en þeir þyrftu. Einkum var það af þeirri ástæðu, að mikið af mjölinu hafði verið afhent úr verksmiðjunum í viss skip og báta, án þess nokkur vissi, hvert farið var með það eða hvar það átti að nota til fóðurs. Hins vegar taldi Búnaðarfélagið, að beinamjölið gæti verið talsverð úrbót og menn gætu nokkurn veginn fengið upp í pantanir sínar af því. Um þetta skrifaði Búnaðarfélagið stj. 16. okt., en þá kom annað bréf frá stj. Þar kveður hún bæði beinamjölið minna og pantanir meiri en frá var greint í fyrra bréfinu. Jafnframt var Búnaðarfélaginu falið að úthluta beinamjölinu til þess að fullnægja þörfum manna. Þegar Búnaðarfélagið síðan fór að rannsaka þetta mál, þá voru aðeins til 500 tonn af þessu beinamjöli. Síðan hafa 200 tonn bætzt við. Þá eru bein til í 800–1000 tonn. Beinin í það, sem á vantar, eru enn í sjónum, og enginn veit, hvenær þau koma og verða að beinamjöli, nothæfu til fóðurs. Þannig er þá málum háttað, að sumir bændur hafa fengið allt, sem þeir pöntuðu, allt að 50–60 poka, sem er venju fremur mikið af einstökum bónda. Aðrir hafa ekkert fengið, þó að þeir stæðu í þeirri trú, að þeir mundu fá allt, sem þeir pöntuðu, og höfðu gert ráð fyrir því, er þeir settu á fóður sitt. Það er þó ekki beint hægt að álasa þeim, er pöntuðu mjölið fyrir bændurna, þó að það hati skipzt misjafnt milli manna, nema ef vera skyldi fyrir það að trúa stj., trúa því, að nóg mjöl væri til. Samhliða þessu ástandi er á hitt að líta, að í ágúst í sumar voru gerð kaup á fóðurbæti í Ameríku og stj. falið að sjá um flutning á honum til landsins. Þetta hefur ekki verið betur framkvæmt en svo, að aðeins 2505 tonn af þeirri pöntun eru komin til landsins, en eftir eru 6275 tonn, sem enn eru í Ameríku. 300 tonn eru nú á leiðinni eða e.t.v. komin til landsins. Nú er því svo komið, að hvorki er til erlendur fóðurbætir né síldarmjöl til að hlaupa upp á og ekkert er fyrir dyrum nema fjárfellir, ef veturinn verður mjög harður. Á hverju hausti hafa verið til 2–4000 tonn af síldarmjöli sem varaforði í landinu. Nú er ekki því til að dreifa. Ekkert hefur verið gert 'til þess að bæta úr þessu, ekki einu sinni verið fluttur inn sá fóðurbætir, sem búið er að kaupa í Ameríku. Við skyldum nú segja, að ís lokaði norður- og austurströndinni. Ætla ég þá, að fullerfitt yrði að koma fóðurbæti til þeirra landsfjórðunga, enda þótt hann væri til í landinu. Einnig mundi þá of seint að verið, ætti að fá hann frá Ameríku. Það fóðrar enginn búpening sinn á fóðurbæti, sem liggur vestur í Ameríku. Hann þarf að komast hingað heim og dreifast hér. Það, sem vakir fyrir mér í þessu máli, er að fá þegar ráðstafanir gerðar til þess, að fá fóðrið flutt til landsins. Það þarf nú þegar að flytja inn fóðurbæti, sem gæti verið varaforði, ef á þarf að halda síðari hluta vetrar. Þá er líka ástæða til að athuga það, hvort ekki ætti að láta þá menn, sem ætluðu að kaupa síldarmjöl, en fengu það ekki og þurftu svo að kaupa maísmjöl á 80 kr. pokann, fá uppbót úr ríkissjóði, svo að þeir ekki verði fyrir óréttlátum útgjöldum móts við hina, er síldarmjölið fengu. Hve mikið fé kann hér að vera um að ræða, er ég ekki fær um að leggja dóm á. Ég ætla, að það þurfi að athuga og ákveða svo, hvort gerlegt er að greiða þeim bændum uppbót, sem þannig urðu fyrir óréttmætum kostnaði. Mér er ljóst, ef ekki er gert eitthvað í þessa átt, að þá muni þeir telja sig hafða út undan, þar sem ríkissjóður hleypur undir bagga, svo að bændur geti fengið síldarmjöl lágu verði, en þeir, sem ekki fengu síldarmjöl, verða að kaupa fóðurbæti, sem er meira en tvöfalt dýrari. Svo er þriðja atriðið, en það er nú orðið aukaatriði fyrir mér, það er að rannsaka, hvernig stendur á því, að sumir fengu ekkert síldarmjöl, en aðrir helmingi meira en þeir þurfa og miklu meira en þeir hafa nokkurn tíma fengið. Í sambandi við það ganga ýmsar sögur, sem ég skal ekki hreyfa hér, en þær eru allt annað en velviljaðar í garð fyrrv. ríkisstj. Það er þá þetta, sem ég vil leggja aðaláherzluna á. Það er nauðsynlegt að fá þegar gerðar ráðstafanir til þess, að fluttur verði inn allverulegur hluti af þessum 6000 tonnum af maísmjöli, sem búið er að kaupa og búið er að bíða síðan í ágúst eftir flutningi. Það var minni þörf að flytja hingað epli handa mér og öðrum að borða á jólunum. Ég ætla ekki að álasa ríkisstj. fyrir það, sem hún hefur vel gert, en aðeins að minna á, að það er líka þörf á því, að búpeningurinn hafi nóg, og því aðeins getum við keypt okkar þarfir, að fyrir því sé séð. Þá vil ég líka gera till. um, að kosin sé sérstök n., er setji sig í samband við núv. ríkisstj., sem ég vona, að taki á málinu af meiri skilningi en sú fráfarandi, og sé það hlutverk þessarar n. að sjá um, að sá fóðurbætir, sem nú bíður í Ameríku, sé fluttur hingað strax og að athugað sé, hvernig mæta skuli kröfum þeirra bænda, sem ónóg síldarmjöl fengu, en orðið hafa að kaupa fóðurbæti dýrum dómum. Um hitt, hverjum mistökin á úthlutun síldarmjöls í haust voru að kenna, skal ég ekki ræða. Það er orðið mér minna atriði en hitt, og ég vil ekki leggjast á náinn og skal ekki gera það frekar en orðið er.



Herra forseti. - Ég mun ekki leggja það á hæstv. Alþ. að svara orði til orðs ræðu hv. 2. þm. N.-M. Ég læt það nægja á þessu stigi málsins að staðhæfa, að fæst af því, sem hann hefur sagt, er sannleikanum samkvæmt. Ég tel rétt, að lögð verði fram á Alþ. þau skjöl, sem þetta mál áhræra og eru fyrir hendi. Ég geri ráð fyrir, að hv. fyrrv. viðsk.- og atvmrh. leggi fram þau gögn, sem eru í hans fórum og þessi mál snerta. Ég mun sanna með rökum, að ríkisstj. hefur ekki aðeins farið að till. Búnaðarfélags Íslands um skömmtun á síldarmjöli, heldur farið langt fram úr þeim. Búnaðarfélagið gerði skriflega áætlun um 6500 smálestir, eftir að landbrn. hafði áætlað 6000 smálestir. Búnaðarfélagið gat þess sérstaklega í bréfi sínu, að sér væri kunnugt um, að gert væri ráð fyrir að beita heimild Alþ. og selja fóðurmjölið óvenju lágu verði, og taldi Búnaðarfél. eða stj. þess, að þetta mundi leiða til vaxandi eftirspurnar. En ríkisstj. gekk langtum lengra en Búnaðarfélagið. Hún lét bæði halda eftir óseldu síldarmjöli í landinu og gera ráð fyrir að klófesta fyrir hönd ríkisins það síldarmjöl, sem lá í landinu og var meira en hv. frsm. gerði sér grein fyrir. Ég skal ekki ætla hv. 2. þm. N.-M. það að fara vísvitandi með rangt mál, en það verð ég að segja, að þær upplýsingar, staðhæfingar og ályktanir, sem hann hefur farið með, eru fjarri sanni, eftir þeim gögnum, sem fyrir liggja. Ég óska eftir að fá að leggja fram þau gögn, áður en málið fer í n. Ef það þykir þá ekki liggja nógu skýrt fyrir, þá er hægt að gera ráðstafanir til nánari rannsóknar. En ég hygg, að það sé álitamál, hver skylda hvílir á ríkisstj. í þessu máli. Lög segja svo fyrir um, að bændur geri pantanir sínar á síldarmjöli, svo er því úthlutað eftir reglum, sem þó eru ógreinilegar. Ég skil ekki í því, að hægt sé að staðhæfa, að ríkisstj. hafi haft skyldu til að gera meira en gert er ráð fyrir í þessum lögum, þótt ógreinileg séu, en ríkisstj. hefur gert miklu meira, eins og öll gögn bera með sér, og skal ég eftir atvikum fá afrit af þeim í stjórnarráðinu, svo að hv. alþm. geti fengið tækifæri til að kynna sér þau. En ég man nægilega gang málsins til að geta staðhæft, að skýrsla hv. frsm. er mjög villandi. Ég vænti þess, að hann mundi, virðingar sjálfs sin vegna og Alþ., sjá sóma sinn í því að leggja fram nokkurn veginn réttar upplýsingar, en eftir að hafa heyrt mál hans, hef ég komizt á þá skoðun, að það sé nauðsynlegt að láta öll plögg koma fram, og mun gera ráðstafanir til þess, að það geti orðið sem fyrst.



Það er lítið að segja við því, sem hv. þm. G.-K. hefur sagt. Ég hlakka til að sjá gögnin, sem hann talar um. Hann fór lítið út í það eða ekkert að athuga, af hverju misfellurnar á útbýtingu síldarmjölsins í haust stöfuðu. Að ekki hafi verið um misfellur að ræða, þarf enginn að láta sér detta í hug, þegar sumir bændur fengu 50–60 sekki, sem ekki voru vanir að fá nema 30, en aðrir fengu ekki einn einasta. Hv. þm. G.-K. segir, að ég fari með rangt mál, en hann segir bara ekki, hvað sé rangt af því, sem ég sagði. Ég skal ekki segja, að stj. hafi lifað eftir þessari kenningu hv. fyrrv. atvmrh. að hugsa ekkert fyrir morgundeginum, heldur lifa eins og fuglar loftsins og láta hverjum degi nægja sína þjáningu. Ég skal ekki segja, að svo hafi verið, en það lítur út fyrir það. Það er ekki sýnilegt, að hún hafi munað, að ef það kemur harður vetur, þá er fellir fyrir dyrum. Og það var margur, sem lagði minni áherzlu á það að afla heyja í sumar, af því að hann stóð í þeirri meiningu, að hann gæti fengið nægilegt síldarmjöl ódýrara verði en hann gat aflað heyja. En bændur voru ekki látnir vita það fyrr en daginn eftir kosningarnar í haust, að þeir fengju ekki það síldarmjöl, sem þeir höfðu beðið um. Fyrir kosningarnar hafði verið birt tilkynning um, að nóg væri til í landinu af síldarmjöli og fiskimjöli. En fiskimjölið var bara enn í lifandi fiskum í sjónum. Þetta var nú ástandið. Það er ekki von, að hv. þm. G.-K. vilji mikið um þetta tala.



Ég heyri, að hv. flm. þessarar þáltill. er móðgaður, af því að ég tók ekki að mér á þessu stigi málsins að rekja og hrekja rökvillur hans lið fyrir lið. Ég vildi ekki gera það, af því að ég vildi ekki taka upp tíma þingsins til þess, enda fátt í ræðu hans, sem hafði við rök að styðjast. Ég held það sé bezt, að ég komi með gögnin og lesi þau upp og láti þau tala fyrir sig sjálf. Hv. 2. þm. N.-M. er hér að hefja árás á stj. fyrir það, að hún skuli ekki hafa látið síldarmjölsverksmiðjurnar standa við þau loforð, sem hann telur, að bændur hafi haft um síldarmjöl. Ég býst ekki við, að hann hafi vit á, hvað séu störf og skyldur ríkisstj. Þegar verksmiðjustj. neitaði að taka á móti frekari pöntunum, þá mæltist ríkisstj. til, að verksmiðjurnar hlýddu lögunum og tækju á móti pöntunum til 1. október. En ríkisstj. á ekki að standa þar eða þar og afhenda síldarmjölið poka fyrir poka. En hún á að reyna að sjá um, að hlýtt sé þeim ákvæðum, sem sett hafa verið. Þessi þm. er í þjónustu Búnaðarfélagsins. Ég veit ekki, hvort Búnaðarfélaginu er nokkur greiði ger með þeirri árás á það eða stjórn þess, sem felst í því, sem hann hefur sagt. Ég mun svo ekki svara orðum hans frekar. Staðhæfingar hans eru svo þekktar, að þær eru fæstar teknar alvarlega. Ég mun, eins og ég hef áður sagt, leggja fram þau gögn, sem að þessu máli lúta, og láta þau vera svar mitt.



Aðeins örstutt mál, að gefnu tilefni frá hv. 1. flm. þessarar till. Mér virtist eins og hann vilja gefa í skyn, að það hefði verið að ástæðulausu, eða a.m.k. ástæðulitlu, að fyrrv. ríkisstj. flutti till. um að selja síldarmjölið á þessu hausti því verði, sem það var selt. Í öðru lagi virtist mér hv. flm. gefa í skyn, að bændur hefðu tekið þessu þannig, að þeir hefðu hlaupið frá heyskap sínum til annarra starfa og vanrækt að afla heyja í von um að geta fengið svo mikið af síldarmjöli sem þeir vildu fyrir þetta lága verð. Ég held, að fá eða engin dæmi séu til þess, að bændur hafi hlaupið frá heyskap eða slegið slöku við hann á síðast liðnu sumri, enda mætti segja, að þetta væri ekki hyggilega að ráði farið. Ég vildi því ekki hlusta á þessi ummæli hér án þess að mótmæla því, að þetta gæti verið tilfellið. Kannske hv. þm. þekki einhver dæmi? En ég vil ekki una því, að slíkur dómur sé felldur um bændastétt landsins yfirleitt. Eins og hér hefur komið fram og reynslan hefur sýnt, varð miklu meiri eftirspurn eftir síldarmjöli nú á þessu hausti en áður hafði verið. Stjórn Búnaðarfélags Íslands, sem leitað var til af ríkisstj. um það, hvað hún áliti, að þyrfti á miklu af síldarmjöli að halda, svaraði því, eftir að hafa kynnt sér skýrslur undanfarinna ára, að 6500 smálestir mundu vera hámark þess, sem bændur þyrftu. Síldarmjölið skiptist öðruvísi milli bænda en venja er til, en það er ástæðulaust að ráðast á ríkisstj. fyrir það. Hún hafði ekki aðra tilhögun á úthlutuninni en þá, sem fylgt hefur verið, sem sagt, engar reglur settar fremur en áður hefur verið um það, hvað mikið hver mætti panta. Það er þá að snúa sér að Búnaðarfélagi Íslands um, en ekki til ríkisstj., að gera þurfi till. um, að settar séu reglur um úthlutun á síldarmjöli, til að tryggja, að það skiptist jafnt. Þar getur hv. 2. þm. N.-M. gengið fram fyrir skjöldu. Ég held það sé þess vegna ákaflega óréttmætt að kveða upp áfellisdóm yfir ríkisstj. út af því, að þetta áætlaða síldarmjölsmagn hefur ekki reynzt nægilegt. Það er því síður ástæða til að áfella ríkisstj., þar sem hún gerði ráð fyrir enn meira til þessara þarfa en stjórn Búnaðarfélagsins taldi hámarksþörf. Það er alveg rétt, sem hv. þm. G.-K., þáv. landbrh., sagði, að ásakanir hv. flm. till. eru fyrst og fremst árás á stjórn Búnaðarfélags Íslands. Svo er annað atriði í þessu sambandi. Ef hv. 2. þm. N.-M. var á þeirri skoðun, að eftirspurnin mundi aukast svo mjög, ef síldarmjölið yrði selt við vægu verði, þá hefur hann ekki hreinan skjöld að hafa ekki lagt fram í tíma sínar tillögur í þessu efni. Sem kunnugum manni á þessu sviði stóð honum opið að gefa bendingu um, að þetta magn mundi ekki duga, eða í öðru lagi, að taka þyrfti upp aðrar reglur um úthlutun mjölsins. Hvorugt af þessu gerði hv. 2. þm. N.-M., sem honum hefði þó borið skylda til að gera samkv. stöðu sinni og starfi hjá Búnaðarfélagi Íslands, ef hann hefði gert sér gleggri hugmyndir um það en raun ber vitni, að þessa var þörf. Mér virðist því, að hv. 2. þm. N.-M., í þeirri aðstöðu, sem hann var, þegar ákvörðun um þetta var tekin, ætti sízt að vekja hér ádeilu út af því, að svona skyldi takast til. Honum hefði þá verið nær að rumska fyrr í þessu máli og gefa bendingar í tæka tíð til Búnaðarfélags Íslands, sem hefði getað orðið til þess, að betur hefði tekizt til í þessu máli heldur en verið hefur, nær heldur en nú að rísa upp með bægslagangi og reyna að skeyta skapi sínu á þeim ráðh., sem með þessi mál fór í ríkisstj. og sýndi bændum þá hugulsemi að bera fram till. um það í þinginu, að bændur fengju hverja tunnu af síldarmjöli fyrir verð, sem væri 20 kr. undir því verði, sem fékkst fyrir síldarmjölið á erlendum markaði. Þessi framkoma hv. 2. þm. N.-M. er ómakleg, af því að þessi hv. þm. er fulltrúi bændanna á hæstv. Alþ., þó að hann finni ástæðu til að þjóna sinni eigin lund með því að nota þetta tækifæri til þess að skeyta skapi sínu á fyrrv. hæstv. ríkisstj., sem hann e.t.v. þykist eiga einhverjar útistöður við út af því, sem er óskylt þessu máli. Þetta vildi ég láta koma hér fram og það m.a. af því, að hér er verið að beina skeytum til stj. Búnaðarfélags Íslands. En náttúrlega er það vitanlegt, að stj. Búnaðarfélags Íslands verður að viðurkenna, að henni hefur yfirsézt í till. sínum hér. Hún gerði ekki ráð fyrir því - og hefur áður skrifað um það í þeim bréfum, sem farið hafa frá henni til ríkisstj. -, að það mundi verða svo miklu meiri eftirspurn eftir síldarmjöli nú heldur en áður hefur verið, eins og þó raun hefur á orðið. Og afleiðingin af því varð þá sú, að ekki var fyrir því séð, að settar yrðu reglur um úthlutun síldarmjölsins, svo að hún hefði orðið jafnari. Þannig hefur úthlutunin farið miður en skyldi. Ég minnist þess, að stj. Búnaðarfélags Íslands kynnti sér nokkuð um það, hvernig ástatt var í haust um innflutning á maísmjöli eða innflutning á fóðurvörum frá útlöndum. Átti hún í þessu sambandi tal við þann mann, sem fyrir hönd ríkisstj. hefur eftirlit með því í stjórnarráðinu, hvernig hagnýtt er það skiprúm, sem til er til flutninga til landsins. Þessi maður er skrifstofustjóri í viðskmrn., Jón Guðmundsson. Hann tilkynnti stj. Búnaðarfélags Íslands um það, hve mikið magn búið væri að kaupa af síldarmjöli og hvað líkindi væru til, að flutt yrði til landsins af maísmjöli, og hvað líkindi væru til, að flutt yrði mikið til landsins fyrir áramót af þessum forða. Lét hann falla orð um það, að að sjálfsögðu yrði hraðað innflutningi maísmjölsins og hagnýtt skiprúm til þeirra flutninga, eftir því sem föng væru á, til þess að tryggja í tæka tíð innflutning á þessum fóðurvörum. Ég vildi líka láta þetta koma hér fram í sambandi við það, að stj. Búnaðarfélags Íslands hafði líka leitazt við að kynna sér, hvernig ástatt væri í þessu efni, og lagði hún á það megináherzlu við ríkisstj., að hún beitti sér fyrir því, að sem fyrst og örugglegast væru gerðar ráðstafanir til þess, að þessar fóðurvörur yrðu fluttar til landsins.