Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (GunnG): Svofellt bréf hefur borizt: „Reykjavík, 21. marz 1973. Þar sem Ingvar Gíslason, 3. þm. Norðurl. e., dvelur erlendis, óska ég þess fyrir hönd þingflokks framsóknarmanna, að Jónas Jónsson, 1. varamaður flokksins í kjördæminu, taki sæti hans á Alþingi. Halldór E. Sigurðsson.“ Jónas Jónsson hefur áður tekið sæti á þingbekk á þessu kjörtímabili, og býð ég hann velkominn.



Herra forseti. Hinn 17. okt. var útbýtt hér í deildinni frv. til l. um breyt. á lögum nr. 25 22. apríl 1987, um Landhelgisgæzlu Íslands, og daginn eftir eða 18. okt. var þessu máli vísað til allshn. Efni þessa frv., sem ég skal ekki ræða nú, er, að ríkissjóður leggi landhelgissjóði ákveðið framlag árlega. Ég innti eftir afgreiðslu þessa máls í sambandi við afgreiðslu fjárl. og þá hafði ég skilið menn svo, að það mundi verða tekið eitthvað inn á fjárl. til eflingar landhelgissjóði, sem ekki varð nú, að ég hygg, utan heimildar, til lántöku. Þegar frv, var hér til 1. umr., tók hæstv. forsrh. mjög vel í málið og taldi mikilsvert, að landhelgissjóði, svo miklu og vandasömu hlutverki sem hann hefur að gegna, yrði ákveðið árlegt framlag. Og í umr. við fjárlagaafgreiðsluna rétt fyrir jólin kom þessi afstaða hæstv. forsrh. ítrekað fram og að frv. mundi verða afgreitt á þessu þingi. Með hliðsjón af því og einnig von um, að nokkurt tillit yrði tekið til þess við afgreiðslu fjárl., féll ég frá tillöguflutningi við afgreiðslu sjálfra fjárl, um framlag á þessu ári til landhelgissjóðsins. Það er ekki ætlunin að fara að ræða frv. núna efnislega. En ég tel með öllu óverjandi að frv., sem lagt er fram 17. okt. og strax við 1. umr. lögð áherzla á, að það verði afgreitt fyrir áramót, fyrir afgreiðslu fjárl., þannig að tekið sé tillit til ákvæða þess við afgreiðslu fjárl., sé ekki komið úr n. 5 mánuðum síðar. Ég tel, að n. geti ekki haft nokkra afsökun fyrir slíkri meðferð málsins. Ég vil láta þess getið, að frv. efnislega mjög líkt þessu var flutt á síðasta Alþ. og hlaut þá ekki náð hjá hv. þingmeiri hl. og dagaði uppi. Þá var einnig flutt af mér og hv. 2. þm. Reykv. þáltill. um byggingu varðskips og áætlanagerð fyrir landhelgisgæzluna og uppbyggingu hennar. M. a. var rökstuðningur fyrir þeirri áætlanagerð, að landhelgissjóður yrði að geta byggt á einhverjum árlegum, vissum tekjum, sem hann getur ekki nema hann hafi eitthvert ákveðið framlag frá ríkissjóði. Slík meðferð á málum, sem snerta landhelgisgæzluna, eins og nú háttar, er að mínum dómi alveg óverjandi, og ég mælist eindregið til þess, að hv. allshn. afgreiði þetta mál tafarlaust, þannig að það fái þinglega meðferð. Ef ekki verður af því án tafar, vil ég leyfa mér að beina þeim tilmælum til hæstv. forseta, að hann hlutist til um, að hv. n. gegni þingskyldu sinni í máli sem þessu.



Herra forseti. Þar sem ég er formaður allshn., hljóta menn að skilja orð hv. 1. þm. Reykv. sem gagnrýni á störf mín kannske fyrst og fremst. Ég vil þá fyrst rifja það upp, að ég var fjarverandi vegna setu á þingi Sameinuðu þjóðanna og gegndi því ekki formennsku, þegar mál þetta var lagt fram. Hins vegar fékk ég þær upplýsingar, þegar ég kom aftur og tók við störfum, að beðið væri eftir umsögn frá forstjóra Landhelgisgæzlunnar, Pétri Sigurðssyni. Sú umsögn er ekki enn komin, og ég hygg, að það sé ekki einsdæmi, að bíða þurfi vikum saman eftir umsögnum, því miður. Hitt er rétt, að það hefur ekki verið rekið á eftir því. Hins vegar var þetta mál til umr. á síðasta fundi allshn., eins og hv. þm., Ólafur G. Einarsson, hefði getað upplýst flokksformann sinn um. Hann bað þá um, að málið yrði tekið til umr. En á þeim forsendum, að ég hafði ekki verið viðstödd upphaflegar umr. n. um málið, bað ég um vikufrest. Ég get upplýst hv. 1. þm. Reykv. um það, að allshn. hefur að undanförnu haldið tvo fundi í viku. Það hefur aldrei fallið niður fastur fundartími, og það mun heldur ekki gerast næst. Og eins og ég hef þegar sagt, þá bað ég um þann frest, sem ég þurfti til þess að kynna mér, hvernig þetta mál stæði, og lofaði nm. því, að málið yrði tekið til umr. næsta mánudag kl. 10 fyrir hádegi.



Herra forseti. Ég þakka hv. formanni allshn. fyrir þær upplýsingar, sem nú eru gefnar, að málið verði tekið fyrir næstu daga í allshn. og þá væntanlega til afgreiðslu. Auðvitað beinist ekki þessi aðfinnsla mín persónulega gagnvart þessum hv. þm., því að þegar þm. er forfallaður vegna annarra starfa í þágu ríkisins, þá er auðvitað einhver annar, sem hlýtur að hafa gegnt formannsstörfum í þessari n. á meðan. Það, sem ég er að finna að, er, að nú er svo langur tími liðinn, 5 mánuðir, í sambandi við afgreiðslu þessa máls, að það er algerlega óverjandi. Mig furðar á því, ef Landhelgisgæzlan hefur látið standa á einhverjum umsögnum frá sér, sem hún hefur verið beðin um, og þá er það hennar sök að því leyti. Um n. í þinginu og starfsemi þeirra finnst mér almennt, að við verðum að gera okkur grein fyrir, að sendi n. mál sín til umsagnar, eins og þær gera að jafnaði til tiltekinna aðila, þá væri auðvitað langeðlilegast að hafa jafnan einhvern fyrirvara á því, að svör berist á tilteknum tíma, og ég tala nú ekki um, ef það dregst von úr viti, að þá sé innt eftir svörum. Eins og mál þetta liggur nú fyrir, vænti ég, að þess verði skammt að bíða, að það hljóti afgreiðslu í n., og við getum þá einnig hert á framgangi málsins hér í d. og í þinginu.