Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. hefur haft frv. til athugunar, en ekki getað orðið sammála um afgreiðslu þess. Leggur meiri hl. n. til, að það verði samþ. óbreytt, en minni hl. hefur skilað sérstöku áliti. Jónas Haralz hagfræðingur, forstjóri Efnahagsstofnunarinnar, mætti á fundi hjá n. og svaraði fsp. einstakra nm. og veitti þær upplýsingar, sem óskað var eftir varðandi málið og innan hans verkahrings eru. M.a. var óskað upplýsinga um útreikning fyrirhugaðra verðlagsuppbóta 1. des. n.k., og taldi hann þær vera, eins og fram kemur í grg. með frv., til að mæta auknum útgjöldum launþega til kaupa á vörum og þjónustu á því tímabili, sem þar um ræðir, eða hækkun samkv. nýja vísitölugrundvellinum vegna kaupa á vörum og þjónustu, en óbreytt að því er varðar fjölskyldubætur, nefskatta og húsnæðiskostnað. Þá kom og fram fsp. varðandi vísitölu hinna svokölluðu húsnæðismálastjórnarlána veðdeildar Landsbankans. Forstöðumaður Efnahagsstofnunarinnar taldi sig ekki réttan aðila að svara því, en lét það í ljós, að sér sýndist, að sú kaupgjaldsvísitala, sem í gildi væri, t.d. 1. des., mundi einnig eiga við þar. Samkv. 1. gr. frv. er gert ráð fyrir því, að laun og aðrar vísitölubundnar greiðslur að meðtalinni verðlagsuppbót hækki frá 1. des. n.k. í hlutfalli við þá hækkun, sem verður á útgjöldum launþega til kaupa á vörum og þjónustu, eins og fyrr er sagt, á tímabilinu frá 1. ágúst til 1. nóv. s.l. og mun það nema um 31/2%, og er þá miðað við hinn nýja grundvöll kaupgreiðsluvísitölunnar. Að öðru leyti er efni frv. um nýjan vísitölugrundvöll framfærslukostnaðar, sem taki gildi í byrjun næsta árs, og að núgildandi lög um verðtryggingu launa verði numin úr gildi og sömuleiðis þau lagaákvæði, sem í gildi eru um útreikning núgildandi vísitölu framfærslukostnaðar. Með þeirri gengisbreytingu, sem þegar hefur komið til framkvæmda, hafa óneitanlega skapazt ný viðhorf. Gerir frv. þetta ráð fyrir, að verulega sé gengið til móts við það sjónarmið launþegasamtakanna, að verðlagsuppbót skuli greiðast 1. des. vegna þeirra verðhækkana, sem átt hafa sér stað á undanförnum mánuðum, og gerir frv. ráð fyrir, að verðlagsuppbót þessi gildi þar til annað kann að verða ákveðið með samningum stéttarfélaga og samtaka vinnuveitenda. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa þessa framsögu lengri, en eins og ég sagði í upphafi mælir meiri hl. fjhn. með, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Eins og þegar hefur hér fram komið, varð fjhn. ekki sammála um afgreiðslu málsins. Við erum þrír, sem skipum minni hl. fjhn., ég og tveir fulltrúar Framsfl. í fjhn., þeir hv. 5. þm. Austf. Vilhjálmur Hjálmarsson og 1. þm. Norðurl. v. Jón Kjartansson. Við erum andvígir frv. og viljum fella það, ef ekki fást gerðar á því mjög verulegar breytingar. Það hefur ekki unnizt tími til að prenta nál. okkar eða útbýta því hér, en það hefur verið vélritað og ég vil því leyfa mér, með leyfi hæstv. forseta, að lesa þetta nál., sem er á þessa leið: „Með frv. þessu gerir ríkisstj. tvær aðaltill. til breyt. á gildandi l. um verðtryggingu launa. Í fyrsta lagi leggur hún til, að verðlagsuppbótum á laun og aðrar vísitölubundnar greiðslur verði breytt þannig 1. des. n.k., að þær miðist við nýja vísitölugrundvöllinn, þó með nokkrum breytingum. Skv. því munu verðlagsuppbætur á laun hækka um 3.39% 1. des. n.k. Hefði eldri vísitölugrundvöllurinn verið áfram í gildi, hefði verðlagsuppbótin orðið rúmlega 6%. Í öðru lagi leggur ríkisstj. til skv. þessu frv., að eftir 1. des. verði hætt að reikna út kaupgjaldsvísitölu og fellt verði úr 1. ákvæði um vísitölubætur umfram það, sem ákveðið verður 1. des. Frv. gerir þó ráð fyrir, að stéttarfélög og vinnuveitendur geti gert samninga um breytingar á kaupi og einnig um vísitöluuppbætur á kaupgreiðslur. Frv. miðar því í þá átt, að tekin verði upp sömu vinnubrögð af hálfu ríkisstj. varðandi kaupgjaldsmál og hún tók upp í upphafi viðreisnarinnar árið 1960, þegar hún beitti sér fyrir, að bannað var með l., að launagreiðslur væru bundnar við verðlagsvísitölu. Afleiðingar þeirrar stefnu urðu fyrst þær, að kaupmáttur launa fór síminnkandi, en síðar upphófust miklar vinnudeilur og framleiðslustöðvanir. Á miðju ári 1964 var svo komið, að verðlag í landinu hafði hækkað um 87% frá febr. 1960 og viðurkenndi ríkisstj. þá loksins, að kauplækkunarstefna hennar og bannið við vísutöluuppbótum á laun fengi ekki staðizt. Það má því furðulegt teljast, að ríkisstj. skuli enn á ný reyna að taka upp sömu stefnu í kaupgjaldsmálum og í upphafi viðreisnar, svo hörmulega sem sú stefna reyndist í framkvæmd. Minni hl. fjhn. er algerlega andvígur þessu frv. og vill fella það, fáist ekki á því mjög verulegar breytingar. Minni hl. flytur nokkrar brtt. við frv. á sérstöku þskj. Meginefni þeirra er það, að upp verði tekin í frv. ákvæðin um vísitölubætur á laun og lífeyrisgreiðslur úr l. um verðtryggingu launa frá 1964.“ Brtt. þær, sem við flytjum síðan við frv. á sérstöku þskj., eru þessar, sem ég nú skal gera grein fyrir; en það hefur auðvitað ekki unnizt tími til að prenta þessar brtt. og útbýta þeim, og verður því að nægja, að þær séu hér lesnar upp. Við leggjum til, að tvær breyt. verði gerðar á 1. gr. frv. Í fyrsta lagi, að síðasti málsl. 1. gr. falli niður, en þar stendur nú: „Gildir þetta, þar til annað hefur verið ákveðið með samningum stéttarfélaga og samtaka vinnuveitenda.“ Í öðru lagi leggjum við til, að ný mgr. bætist við þessa 1. gr., svo hljóðandi: „Frá 1. des. 1967 skulu lögboðnar bætur lífeyristrygginga skv. l. nr. 40 30. apríl 1963, um almannatryggingar, og síðari breytingum á þeim l. hækka um 7% umfram bætur skv. 1. mgr. Hækkun fjölskyldubóta skal þó bundin við bætur vegna barna umfram eitt í hverri fjölskyldu.“ Ég vil gera nokkra grein fyrir þessari till. nú um leið. Eins og hv. alþm. hafa áttað sig á, er gert ráð fyrir í 1. gr. frv., að launamenn fái verðlagsuppbætur á laun sín 1. des. n.k., sem talið er að muni nema 3.39%. En það er greinilegt, að hér er um minni bætur að ræða en sem svarar þeim verðhækkunum, sem munu ganga yfir nú á næstunni eða fram til 1. marz, því að talsvert miklar hækkanir hafa þegar verið boðaðar auk þeirra hækkana, sem munu síðan leiða af gengislækkuninni sjálfri. Þegar hið fyrra frv. ríkisstj. um sérstakar ráðstafanir í efnahagsmálum var hér til umr. og var komið til 3. umr., hafði meiri hl. fjhn., sem styður ríkisstj., fallizt á að gera þá breyt. við það frv. að ætla lífeyrisþegum, ellilaunafólki og öryrkjum nokkuð meiri bætur en almennum launþegum var ætlað skv. því frv., en þá var þar talað um 5% uppbætur til þessa fólks. Okkur þykir því réttmætt að ákveða það hér, að um leið og almennir launþegar eiga að fá skv. þessari gr. launauppbót, sem nemur 3.39%, þá sé jafnframt ákveðið, að ellilaunafólk og öryrkjar og aðrir þeir, sem svipað er ástatt um, skuli fá aukauppbætur, sem nemur 7%. En um það fjallar sem sagt þessi till. okkar. Þá gerum við í öðru lagi till. um, að á eftir 2. gr. komi þrjár nýjar gr. Í fyrsta lagi komi ný gr., svo hljóðandi: „Greiða skal verðlagsuppbót á laun og aðrar greiðslur fyrir unnin störf skv. nánari fyrirmælum þessara laga. Sama gildir um bætur greiddar í peningum skv. l. nr. 40/1963, um almannatryggingar, með áorðnum breytingum bótaupphæða, svo og um bætur skv. l. nr. 29/1956, um atvinnuleysistryggingar. Enn fremur skal greiða verðlagsuppbót á greiðslur til einstaklinga á 18. gr. fjárlaga og á lífeyri úr lífeyrissjóðum, sem ríkissjóður sjálfur eða ríkisfyrirtæki greiða iðgjöld til. Skal hlutaðeigandi lífeyrissjóður greiða verðlagsuppbótina gegn endurgreiðslu úr ríkissjóði og frá stofnunum þeim, er lífeyrisþegi tók laun sín hjá. Verðlagsuppbót greiðist ekki á lífeyrisgreiðslur, er sjálfkrafa fylgja breytingum launa, sem verðtryggð eru skv. fyrirmælum þessara laga. Fyrirmæli þessara l. taka til kauptrygginga bátasjómanna og til vinnulauna, sem greidd eru skv. uppmælingar- og öðrum ákvæðisvinnutöxtum, enda séu þeir ákveðnir í kjarasamningum stéttarfélags, sem í hlut á, eða miðaðir við kjarasamninga sömu starfsgreina annars staðar. Fyrirmæli þessara laga taka ekki til launa, sem greidd eru í öðru en peningum, og ekki heldur til fjárhæða, sem launþegar fá greiddar vegna útgjalda, sem fylgja starfi þeirra. Sama gildir um laun, sem ákveðin eru sem hundraðshluti af afurðaverði, veltu eða öðru verðmæti.“ Það skal tekið fram um þessa till. okkar, að hún er orðrétt ákvæðin úr l. um verðhagsbætur á laun frá 1964. Við viljum sem sagt, að tekið sé hér upp í þetta frv. meginatriðið úr þeirri löggjöf, sem slær því föstu, að greiða skuli verðlagsuppbætur á laun og launakjör og á lífeyrisgreiðslur og bætur úr tilteknum tryggingasjóðum, eins og atvinnuleysistryggingasjóði og öðrum slíkum. Þá leggjum við til, að enn verði bætt við nýrri gr., sem þá yrði 4. gr. frv., svo hljóðandi: „Kauplagsnefnd skal reikna kaupgreiðsluvísitölu eftir vísitölu framfærslukostnaðar skv. 2. gr., þó á þann hátt, að miðað sé við útgjöld launþega til kaupa á vörum og þjónustu, sbr. 1. gr. Kaupgreiðsluvísitala sú, sem um ræðir í fyrri mgr. þessarar gr., reiknast eftir vísitölu framfærslukostnaðar 1. nóv., 1. febr., 1. maí og 1. ágúst og gildir við ákvörðun verðlagsuppbótar á laun næstu 3 mánuði, frá byrjun næsta mánaðar eftir að hún var reiknuð, í fyrsta sinn frá 1. marz 1968.“ Skv. þessari gr. viljum við slá því föstu, að útreikningur á kaupgjaldsvísitölu skuli vera með þeim hætti, að hún skuli miðuð við hinn nýja vísitölugrundvöll framfærslukostnaðar, þó með því fráviki, sem miðað er við í 1. gr. frv., eins og það liggur hér fyrir. Og síðan leggjum við til, að kaupgjaldsvísitalan, þannig útreiknuð, komi fyrst til framkvæmda 1. marz 1968. Við göngum sem sagt út frá því, að verðlagsuppbót yrði nú 1. des. eins og gert er ráð fyrir í frv. á almenn laun, en síðan tæki við kaupgjaldsvísitala 1. marz á næsta ári miðuð við nýja vísitölugrundvöllinn með sama fráviki og gert er ráð fyrir í 1. gr. frv. Þá leggjum við til, að enn bætist við ný grein, sem verður þá 5. gr. frv., og sú grein sé þannig: „Vinnuliðir verðlagsgrundvallar landbúnaðarvara skulu hækka eða lækka skv. breytingum vísitölu eftir sömu reglum og um ræðir í 2. og 4. gr. og afurðaverð til bænda breytast um leið til samræmis. Þó skal slík breyting á vinnuliðum verðlagsgrundvallar ekki eiga sér stað, nema skv. ósk fulltrúa framleiðenda eða fulltrúa neytenda í Sexmannanefnd.“ Þessi gr. er svo til eins og hliðstæð gr. er í gildandi l. Þetta eru þær brtt., sem við leggjum til, að samþykktar verði við frv. Ég vænti nú, að hv. alþm. hafi áttað sig á þessum breytingum, þó að þær hafi ekki verið prentaðar og þeim ekki útbýtt, en meginatriðin eru: Við viljum ganga inn á, að verðlagsuppbót á laun verði reiknuð á þann hátt, sem gert er ráð fyrir í 1. gr. frv. Við viljum þó ekki slá því föstu, eins og er í 1. gr., að það ástand skuli standa áfram, þar til kaupgjaldssamningar hafa breytt því ákvæði. Við teljum, að það atriði eigi aðeins að standa þetta verðlagstímabil, sem er frá 1. des. til 1. marz. Við teljum réttmætt að ákveða nokkru hærri bætur en gert er ráð fyrir í 1. gr. til lífeyrisþega, sem búa við lág laun, og síðan viljum við á eftir því, sem ákveðið er í frv., að hinn nýi framfærsluvísitölugrundvöllur verði lögfestur, slá því föstu, að skv. honum eigi eftirleiðis að reikna út kaupgjaldsvísitöluna með sama fráviki og er frá honum ákveðinn í 1. gr. frv. Og við viljum slá því föstu í frv., að það sé skylda að greiða verðlagsuppbætur á kaup og launagreiðslur alveg á svipaðan hátt og því var slegið föstu í l. frá 1964 um þetta efni. Og við viljum, að sömu ákvæði verði í gildi í sambandi við hreyfingu á launalið bóndans í verðlagsgrundvelli landbúnaðarins, eins og hefur verið í l., að hann sem sagt breytist skv. vísitölu eins og önnur laun. Þetta eru nú meginatriðin í þessum till. okkar. Ég vil svo leggja fram þessar brtt., sem verða að leggjast fram skriflegar, þegar svona stendur á, og afhenda þær hæstv. forseta. Og þá einnig um leið nál. það, sem við höfum lagt fram. Örfá fleiri orð vildi ég segja hér. Jónas Haralz mætti á fundi fjhn. til þess að gefa nokkrar upplýsingar um þessi mál og reyndar um meira en það, sem felst beint í þessu frv., nokkur atriði varðandi gengislækkunarmálið sem heild. Þótt þær upplýsingar, sem hann gat gefið okkur, væru mjög takmarkaðar, komu þar fram nokkur atriði, sem rétt er, að hér komi fram. Jónas Haralz var að því spurður, hvað hann byggist við, að miklar verðlagshækkanir leiddi af gengislækkunarákvæðunum. Taldi hann, að búast mætti við því, að verðlagshækkanir yrðu, eins og hann orðaði það, a.m.k. 8%. Kemur því hér í ljós það, sem ég og fleiri höfðum sagt hér fyrr í umr. um þetta mál, að það mundi heldur vægilega til orða tekið eða útreiknað, að verðhækkanirnar yrðu aðeins 6–7%. Nú telur Jónas sem sagt, að afleiðingarnar yrðu ekki minna en a.m.k. 8%, en játaði þó, að hér væri auðvitað um vandasama útreikninga að ræða og mjög erfitt að segja með nokkru öryggi fyrir um það, hverjar afleiðingarnar yrðu í verðlaginu. Ég hygg því, að allt bendi til þess, að hér verði a.m.k., eins og Jónas Haralz sagði, um 8% almenna verðhækkun að ræða, en sennilega þó mun meiri. Það kom líka fram, að ráðgert er, að haldið verði áfram við allar fyrri till. ríkisstj. um efnahagsráðstafanir, nema aðeins farmiðaskattinn. Reiknað er með því, að öll önnur atriði verði lögfest, einnig fasteignaskatturinn, og er þá alveg sýnilegt, að það er gert ráð fyrir því skv. þessu, að tekjur ríkissjóðs muni aukast á næsta ári vegna þeirra till. um það bil um 700 millj. kr. Og þar sem einnig er gert ráð fyrir því, að ríkið taki nú til sín um 300 millj. kr., sem áttu skv. fyrri till. að renna til sjávarútvegsins, er augljóst mál, að tekjur ríkissjóðs munu aukast skv. þessu um ekki minna en 1000 milljónir króna eða 1 milljarð. Og þá koma enn þar til viðbótar þær tekjur, sem ríkissjóði munu leggjast til vegna gengislækkunaráhrifanna, þ.e.a.s. vegna þess að tolltekjurnar munu verða meiri, söluskattstekjurnar meiri, en um þetta atriði er ekki gott að segja, því að Jónas Haralz upplýsti, að enn væri alveg óvíst um það, að hve miklu leyti tollstigum skv. tollskrá yrði breytt, en unnið hefði verið að athugun á þeim málum. Einnig sagði hann, að alveg væri óvíst, hvað gert yrði með söluskattinn, hvort honum yrði haldið óbreyttum að hundraðshluta til eða hvort þar gæti verið um einhverja breytingu að ræða. Hins vegar taldi Jónas, að rýmri fjárhagur ríkissjóðs mundi veita aðstöðu til þess að lina eitthvað áhrif verðlagshækkunar af völdum gengislækkunarinnar. Það er sem sagt alveg óráðið mál, hvað í því verður gert, um það hafa ekki fengizt neinar upplýsingar. En þó hefur það verið sagt hér áður við alþm., að talið sé svo til útilokað að greiða niður vöruverð eftir hinum nýja vísitölugrundvelli. Talið er, að niðurgreiðsla á hverju vísitölustigi muni kosta 127 millj. kr., en þó má vera, að til slíks verði gripið, en fleiri ráð geta hér auðvitað komið til greina. Þá skal ég einnig upplýsa það, að það kom fram í viðtali í n. við Jónas Haralz, að hann taldi fyrir sitt leyti, að það væri mjög eðlilegt, að ráðstafanir yrðu gerðar til þess, að kjör framleiðenda þeirra, sem framleiða vörur eftir gengisbreytingardag, yrðu ekki verri en kjör þeirra, sem framleitt hafa vörur fyrir gengisbreytingardaginn. Og hann taldi, að gera þyrfti sérstakar ráðstafanir með l. til þess að draga úr þeim aukakostnaði, sem þeir yrðu fyrir með hækkuðum flutningsgjöldum og með auknum rekstrarkostnaði. Það yrði sem sagt að taka tillit til þess arna, enda er alveg augljóst mál, að ef ekki verða gerðar ráðstafanir í þá átt, munu framleiðendur draga að sér höndina, ef þeir eiga að búa þar við miklu lakari kjör en áður hefur verið, eins og mundi koma út í sumum tilfellum með þá framleiðslu, sem um er að ræða nú í desembermánuði. Þar sem t.d. umbúðir og annar tilkostnaður er stór liður í framleiðslunni og þær verða að greiðast á hinu nýja gengi, gæti beinlínis verið um hreinan og stórfelldan taprekstur að ræða, ef það ætti að halda sér við það orðalag á þessu, sem enn er fest í lögum. Ég skal svo, held ég, ekki orðlengja frekar um þetta. Ég tel, að allgreinilega komi fram hér sá skoðanamunur, sem er á milli meiri og minni hl. um afgreiðslu málsins, og hér hafa þegar farið fram allmiklar umræður um málið, og ég sé því ekki ástæðu til að orðlengja um málið frekar.



Herra forseti. Af því að frsm. minni hl. fór að vitna í þær viðræður, sem áttu sér stað við forstjóra Efnahagsstofnunarinnar á fundi fjhn., hygg ég, að ekki hafi verið um slíkar fullyrðingar frá hans hendi að ræða, að hann hafi ætlazt til, að það yrði gert hér að staðhæfingum af hans munni, því að hann hafði á því ýmsan fyrirvara. M.a. benti hann á það í sambandi við verðhækkunina, að þetta færi vissulega eftir því, hvort breyting yrði á því, hvaðan vörur yrðu keyptar til landsins. Ef meira magn yrði eftirleiðis flutt inn frá þeim löndum, sem fylgt hafa sterlingspundinu einvörðungu, kæmi það að vísu til álita líka og hefði sín áhrif. En ég skildi þetta þannig, að þarna væri ekki um neinar fullyrðingar eða yfirlýsingar frá hans hendi að ræða, heldur væru þetta aðeins almennar umr., sem ýmislegt gat haft áhrif á, eftir því sem orð féllu þarna, bæði þetta og annað fleira. Ég gat þess einnig, að ég hefði átt viðræður við fjmrh. varðandi efnahagsfrv. og framkvæmd þess og gat þess, að hann hefði tjáð mér, að það mál væri allt í athugun og ekkert hægt um það að segja á þessu stigi. Þetta kom einnig fram á fundi nefndarinnar.



Herra forseti. Svo sem oftsinnis hefur verið tekið fram hér á hinu háa Alþ. af hálfu ríkisstj., er það stefna hennar að hafa samráð við verkalýðshreyfinguna í því skyni, að gengislækkunin, sem nýlega var ákveðin á íslenzku krónunni, rýri hlut launþega ekki meira en brýnasta nauðsyn er á eða algerlega óhjákvæmilegt reynist. Fyrir nokkrum dögum var af hálfu Alþýðusambands Íslands borin fram sú ósk við ríkisstj., að fulltrúar ASÍ fengju aðild að verðlagsákvörðunum, þ.e.a.s. fulltrúar ASÍ fengju sæti í verðlagsnefnd, þeirri opinberu n., sem um verðlagsmál fjallar og tekur ákvarðanir um verðlagsmál, en samkv. gildandi l. verður hún kosin af Alþ. hlutfallskosningu auk þess, sem í henni á sæti sem formaður ráðuneytisstjóri í viðskmrn. Ríkisstj. hefur að vandlega athuguðu máli og að höfðu samráði við ASÍ ákveðið að verða við þessum óskum. En jafnframt þykir þó eðlilegt, að Vinnuveitendasambandið, Verzlunarráð Íslands og Samband ísl. samvinnufélaga fái hliðstæða aðild að verðlagsnefndinni og að embættismaðurinn, sá, sem verið hefur formaður, gegni áfram formennsku í n. Það hefur þótt rétt að hafa þessa skipun tímabundna, þ.e.a.s. láta hana gilda til ársloka 1968, þar eð tilgangurinn með þessu er fyrst og fremst sá að veita fulltrúum ASÍ aðild að verðlagsnefndinni, meðan áhrifa gengislækkunarinnar er að gæta. En gera má ráð fyrir því, að full áhrif gengisbreytingarinnar verði komin fram í verðlagi innanlands fyrir lok næsta árs. Ef meiningin væri að gera endanlega breytingu á skipun verðlagsnefndarinnar í þá átt, sem hér er um að ræða, þ.e.a.s. ef meiningin væri sú, að Alþ. kysi framvegis ekki verðlagsnefnd með sama hætti og gert hefur verið undanfarið, heldur skyldu samtök eða aðilar, sem verðlagsmál skipta miklu, eiga fulltrúa í n., væri eðlilegt að athuga það mál vandlegar, vegna þess að fleiri aðilar gætu þá verið taldir með réttu eiga að koma til greina. Þess vegna er þessi breyting ekki gerð til frambúðar, heldur til árs eingöngu. Þeir aðilar, sem hér er fengin aðstaða til þess að hafa áhrif á verðlagsákvarðanirnar fyrir hönd launþega eða neytenda í landinu, eru í fyrsta lagi stærstu launþegasamtök landsins, Alþýðusamband Íslands. Hinir aðilarnir, sem valdir eru, eru annars vegar Vinnuveitendasambandið, sem er höfuðsamningsaðili ASÍ um kaup og kjör, og hins vegar þeir aðilar, sem telja má, að geti skoðazt fulltrúar verzlunarstéttarinnar, þ.e.a.s. Verzlunarráðið og Samband ísl. samvinnufélaga. Þar eð n., sem kosin var fyrir nokkrum dögum á Alþ., hefur þegar tekið til starfa til þess að fjalla um ákvarðanir, sem nauðsynlegt er að taka vegna gengisbreytingarinnar, tel ég mjög æskilegt, að þetta frv. geti átt sem greiðastan gang gegnum Alþ. Fyrst á annað borð hefur verið tekin ákvörðun um það, að fulltrúar þessara samtaka, sem hér er um að ræða, skuli fara með verðlagsákvörðunarvaldið, þá tel ég nauðsynlegt, að þeir fjalli um öll veigamikil atriði, sem upp kunna að koma í framhaldi af gengisbreytingunni. Fram til þessarar stundar hafa engar stórar ákvarðanir verið teknar í þessum efnum. Um þær ákvarðanir, sem hafa verið teknar fram að þessu, mætti segja, að þær séu frekar tæknilegs eðlis og mér vitanlega hefur ekki orðið neinn teljandi ágreiningur um neina ákvörðun, sem enn hefur verið tekin. En ég mundi segja í síðasta lagi á miðvikudag þarf að taka þýðingarmiklar ákvarðanir, sem ég þá óska mjög eindregið eftir, að sú n., sem hér er gert ráð fyrir, að skipuð verði, fjalli um, ef Alþ. fellst á þessa breyttu skipun n., sem ég vona fastlega, að það geri. Þess vegna eru það mjög eindregin tilmæli mín, herra forseti, að málinu verði hraðað gegnum þessa d. nú í kvöld og það geti orðið samferða hinu frv., sem á dagskrá er, til Ed. að loknum umr, hér í þessari hv. d. Að svo mæltu leyfi ég mér að leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Ég skal ekki fara að tefja fyrir þessu máli, en það er aðeins eitt atriði, sem ég vildi koma hér á framfæri. Ég sé það í þessu frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 89, að það er ekki gert ráð fyrir því, að Bandalag starfsmanna ríkis og bæja fái aðild að verðlagsnefndinni. Nú er það svo, að BSRB hefur tekið þátt í umr. við hæstv. ríkisstj. með ASÍ og hér er um landssamtök að ræða. Mér hefði því fundizt eðlilegt, að það ætti einn fulltrúa í verðlagsnefndinni og hefði óskað eftir því, að það gæti orðið samkomulag um það, að sú breyting yrði á, að ASÍ hefði 3 fulltrúa, en BSRB 1 og að öðru leyti mun ég ekki óska eftir breytingu á þessu frv. Og ég vil leyfa mér að fara fram á það við hæstv. viðskmrh., að hann athugi það í sambandi við þá n., sem fær þetta mál til meðferðar, að þessi breyting verði gerð.



Herra forseti. Þessi breyting á skipun verðlagsnefndarinnar er gerð samkv. ósk Alþýðusambands Íslands um það, að það fái fulltrúa í n., og við þeirri ósk hefur verið orðið.