Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Eins og hv. alþingismönnum er kunnugt verður athöfn á vegum Alþingis hér í húsinu kl. 4 síðdegis í tilefni þess að út kemur á vegum Alþingis ritverkið Kristni á Íslandi og til hennar er boðið öllum alþingismönnum. Af þessum sökum mun þingfundi ljúka eigi síðar en stundarfjórðungi fyrir kl. 4 og þingflokksfundir ættu að geta hafist klukkustundu síðar.

Hæstv. forseti. Með þessari tillögu er í raun verið að styðja það að fyrirkomulagið sem gildir við veiðar úr norsk/íslenska síldarstofninum haldi áfram. Við í Samfylkingunni erum alfarið á móti þessu fyrirkomulagi og höfum mótmælt harðlega þeim aðferðum sem hafa verið notaðar til þess að koma eignarhaldi á íslensku síldina sem er auðvitað í samræmi við það sem þeir sem vilja viðhalda þessu eignarhaldi á fiskstofnunum hafa verið að reyna að koma á hvað varðar veiðar á öllum fiski við Ísland. Þess vegna ætlum við að sitja hjá við þessa atkvæðagreiðslu um tillögu.

Herra forseti. Fyrir Alþingi liggur nú tillaga þingflokks Samfylkingarinnar um að undið verði ofan af svokölluðu gjafakvótakerfi og að veiðiheimildir verði boðnar út þannig að allir hafi jafnan rétt þegar kemur að aðgangi að sameiginlegri auðlind þjóðarinnar. Sú brtt. sem við nú greiðum atkvæði um og lýtur að úthlutun veiðiréttar í norsk/íslenska síldarstofninum er í samræmi við meginhugmyndir Samfylkingarinnar um jafnræði við aðgang að auðlindinni og að menn eigi ekki að hafa rétt til að selja eða leigja það sem þeir hafa ekki greitt fyrir. Ég er því samþykk þessari tillögu.

Herra forseti. Tillaga ríkisstjórnarinnar sem nú er til atkvæðagreiðslu gengur út á það að úthluta 90% veiðiréttarins í norsk/íslenska síldarstofninum ókeypis miðað við reynslu þriggja tiltekinna ára og að eftir slíka úthlutun megi viðtakendur síðan selja frá sér allan veiðiréttinn. Þessi tillaga, herra forseti, gengur í þveröfuga átt við það sem Samfylkingin leggur til varðandi aðgang að sameiginlegri auðlind og ráðstöfun veiðiheimilda. Við greiðum því atkvæði gegn þessari tillögu.

Herra forseti. Hér er á ferðinni umdeilt lagafrv. og stöndum við sameiginlega að þeirri tillögu að því verði vísað til ríkisstjórnarinnar, ég og hv. þingmenn Jóhanna Sigurðardóttir og Margrét Frímannsdóttir. Við treystum því að reynt verði að ná sátt við samtök launafólks um efni frv. En verði ekki samþykkt á þessu stigi að vísa málinu til ríkisstjórnarinnar þá munum við að öðru leyti sitja hjá við afgreiðslu málsins.

Herra forseti. Vinstri hreyfingin -- grænt framboð er því fylgjandi að bandarískur her hverfi af landinu og höfum við lagt fram tillögur í þinginu um hvernig staðið skuli að þeim brottflutningi og viljum við hefja viðræður um brottflutning hersins. Við munum ekki greiða atkvæði um þennan samning að öðru leyti en því sem snýr að hagsmunum íslenskra sjómanna. Brtt. hv. þm. Guðmundar Hallvarðssonar snúa að því og einnig tillaga frá hv. þm. Sighvati Björgvinssyni og munum við sitja hjá við frv. í heild sinni en greiða atkvæði með brtt. 982, 983 og 988.

Virðulegi forseti. Meginefni þessa frv., að frátöldu ákvæði til brb. II, er að leiða í lög reglur og samninga, framkvæmd, sem þegar hefur skapast venja fyrir og hefur verið samið um. Við í Samfylkingunni höfum ekki gert neinn ágreining við hæstv. ríkisstjórn um efni málsins að öðru leyti en bráðabirgðaákvæði II, en teljum ekki ástæðu til þess að setja nein sérstök lög um hluti sem eru helgaðir af venju eða samningum og munum því ekki taka þátt í atkvæðagreiðslunni að öðru leyti en kemur fram í atkvæðagreiðslu á eftir um tvo tiltekna efnisþætti í þessu frv.

Virðulegi forseti. Þessi stafliður fjallar um það að gera miklu strangari kröfur til þeirra fyrirtækja íslenskra sem eiga að taka þátt í forvali vegna varnarliðsframkvæmda en til nokkurra annarra íslenskra fyrirtækja. Það er ekki nóg að þau séu skráð á Íslandi, ekki nóg að þau greiði skatta og skyldur á Íslandi, ekki nóg að þau lúti almennum íslenskum lögum heldur eru gerðar sérstakar og miklu strangari kröfur til slíkra fyrirtækja. Mér þykir þetta óeðlilegt í því frjálsa samkeppnisumhverfi sem við þykjumst lifa í og greiði því atkvæði gegn þessum staflið.

Herra forseti. Ákvæði til brb. II í þessu frv. fjallar efnislega um að grípa inn í samningaferli í miðjum klíðum og setja forsendur fyrir forvali verktaka sem ekki voru fyrir hendi þegar til samninga var gengið og koma þannig í veg fyrir að hægt sé að framlengja gerða samninga þó svo ákvæði séu í samningum undirrituð af báðum aðilum fyrir því að framlagningarheimild sé fyrir hendi. Þetta nær ekki nokkurri átt. Breytingartillaga sú sem hér er verið að greiða atkvæði um er eingöngu á þá leið að mönnum skuli gefast einhver frestur til þess að aðlaga sig að hinum nýju kröfum áður en gengið verður á rétt þeirra. Verði sú tillaga felld munum við greiða atkvæði gegn bráðabirgðaákvæðinu í heild sinni.

Herra forseti. Ég vil byrja þessa atkvæðaskýringu á því að gera athugasemd við afgreiðslu þessa máls því að eins og kunnugt er var þetta mál á dagskrá um miðjan dag í gær. Umræðan var ekki kláruð og þegar það var tekið út af dagskrá voru a.m.k. fjórir á mælendaskrá. Síðan var málinu kippt á dagskrá, ég vil meina án fyrirvara í nótt eða þegar klukkan var um það bil 3 og ég var ein af þeim sem var á mælendaskrá. Málinu var kippt á dagskrá og það afgreitt um miðja nótt að þeim fjarverandi sem þó voru á mælendaskránni fyrr um daginn. Ég vil sömuleiðis gera athugasemd við það að þingmannamál af þessu tagi skuli afgreitt úr nefnd með miklum hraða og mikilli harðfylgni hv. varaformanns umhvn. og eftir stendur að Alþingi er að greiða atkvæði um það hvernig Veðurstofu Íslands sé uppálagt að segja veðurfréttir í fjölmiðlum. Ég tel þessa tillögu stangast á við yfirlýsta stefnu ríkisstjórnarinnar þess efnis að auka beri faglegt sjálfstæði stofnana og ég tel hana stangast á við yfirlýsingar hv. flm. í annan tíma um að vinna gegn forræðishyggju. Ég segi, tungunni er borgið þó að þessi tillaga sé felld og segi nei.

Herra forseti. Hvort vindur er mældur í metrum á sekúndu, með hári á höfði, fingri á lofti eða huglægri orðanotkun einstaklinga, þá breytir það ekki þeirri einföldu staðreynd að vindur mun áfram blása og fólk mun áfram ræða um vind eftir aðstæðum og hugarástandi. Stjórnsýsluaðgerð breytir engu þar um. Ég tel þess vegna að þáltill. sé í raun óþörf. Hitt er svo annað mál hvort ágætt starfsfólk Veðurstofunnar geti tekið þetta brýna vandamál til úrlausnar. Það er mér að meinalausu. Það kann að hafa skemmtanagildi og skerpa tunguna en ég mun ekki greiða tillögunni atkvæði.

Herra forseti. Hvar mundi það enda ef Alþingi færi að álykta um málfar og hugtakanotkun hjá ríkisstofnunum og yfirleitt í þjóðfélaginu í hverju einstaka tilviki ef breytingar verða? Málið hlýtur að hafa frelsi til að þróast og það mun gera það hvað sem Alþingi kemur til með að álykta. En í trausti þess að Veðurstofa Íslands átti sig á því að þjóðinni er ekki sama um þetta, þá segi ég samt sem áður nei við þessari tillögu.

Herra forseti. Þessi þáltill. er eins laus við flokkspólitík og veðrið, enda fjallar hún um veður og veðurlýsingar. Hún er vel til þess fallin að stuðla að því að viðhalda fjölbreytileika íslenskrar tungu jafnframt notkun alþjóðlegra skilgreininga. Ég styð því þetta mál.

Herra forseti. Hér er ekki verið að skipa einum né neinum fyrir heldur er hér um tilmæli að ræða frá hv. Alþingi um að viðhaldið sé fjölbreytileika íslenskrar tungu. Fram að þessu hefur það verið talið eitt af hlutverkum Alþingis að gæta íslenskrar tungu og varðveislu hennar. Að þessu leyti til erum við ekki að gera neitt meira en fram að þessu hefur verið gert og ég vil ítreka að ekki er verið að skipa neinum fyrir heldur eru þetta tilmæli. Ég vil einnig benda á að 21 aðili gaf álit á þessu máli, 17 þeirra mæltu með því að tillagan yrði samþykkt. Meiri hluti umhvn. hefur einnig lagt til að tillagan verði samþykkt.

Herra forseti. Ég fæ með engu móti séð að þetta eigi eitthvað skylt við frjálsa þróun um málfar. Þetta er álíka eins og einhver stofnanaþrællinn tæki upp á því að segja 100 sm í staðinn fyrir metra eða 1.000 mm.

Herra forseti. Það er mjög eftirtektarvert að meiri hluti Alþingis hefur lýst vilja sínum til að Veðurstofan hafi í heiðri hin gömlu nöfn um veðurlýsingar eins og hún hefur gert frá dögum Jóns Eyþórssonar. Er það sérstaklega ánægjulegt í ljósi þess að þeir veðurstofumenn bera nafn hans og minningu mjög fyrir brjósti og er tíðrætt um hversu mikill íslenskumaður Jón Eyþórsson var. Ég hygg að það sé mikill misskilningur sem sumir hv. alþm. halda að það sé ekki hlutverk Ríkisútvarpsins að stunda málrækt. Auðvitað er það hlutverk ríkisins og svo mjög að það er í lögum frá Alþingi að virðing fyrir íslensku máli skuli vera einn af hornsteinunum í þeirri byggingu sem Ríkisútvarpið er. Af þeim sökum segi ég já.