Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og kunnugt er, hafa kjarasamningar vegna verkalýðsfélaganna og vegna þeirra sjómannafélaga, sem semja fyrir farmenn, verið lausir nú á fjórða mánuð og samningar fiskimanna á þriðja mánuð. Milli flestra samningsaðila hafa átt sér stað nokkuð stöðugar samningaviðræður, en eftir því sem aðilar skýra sjálfir frá, þokast lítið í samkomulagsátt. Frá þessu eru þó þýðingarmiklar undantekningar, sem ég kem síðar að. Nú hljóta allir að sjá, hver vá er fyrir dyrum, ef til nær allsherjarverkfalls kemur síðari hluta þessa mánaðar. Verður það að teljast uggvænlegt á að horfa á okkar helsta bjargræðistíma, ef verksmiðjur og frystihús lokast, meginhluti fiskiskipaflotans stöðvast, samgöngur á sjó, í lofti og á landi stöðvast, auk þess sem verslanir munu lokast og öll þjónusta á spítölum, elliheimilum og öðrum heilbrigðisstofnunum stórlamast eða stöðvast með öllu. Ég held, að tímabært sé, að hæstv. forsrh, gefi Alþ. skýrslu um, hvað hæstv. ríkisstj. hefur gert til þess að greiða fyrir því, að samningar megi takast við þær tugþúsundir launþega, sem nú heyja varnarbaráttu gegn óðaverðbólgu og síþverrandi kaupmætti. Það er kunnugt, að ríkisstj. bauð fram í upphafi deilunnar að koma til móts við óskir launþegasamtakanna um breyt. á skattal., svo og umbætur í húsnæðismálum, sérstaklega hinna efnaminni. Ekki er kunnugt um önnur afrek ríkisstj. í skattamálum en að bætt hefur verið við nokkrum viðbótarskattpinklum á íbúðareigendur, og tilboð mun hafa verið lagt fram um viðræðunefnd Alþýðusambandsins um skattamál, sem mun þó algerlega hafa verið hafnað eftir nánari athugun. - Væri fróðlegt og nauðsynlegt fyrir Alþ. að fá að heyra og sjá, hvað till. ríkisstj. um skattbreytingar, sem foringjar Alþýðusambandsins höfnuðu, þýða fyrir skattgreiðendur. Ekki mun almenningi kunnugt um frekari efnisatriði till. á þessu sviði. Um úrbætur í húsnæðismálum liggur ekkert fyrir. Lán húsnæðismálastjórnar eru nú 500 þús. kr., en ættu að vera samkv. reglum stofnunarinnar 1260 þús. kr. Þá hafa verið uppi vangaveltur hjá ríkisstj. um breytingar á vísitölukerfinu, þeirri heilögu kú, sem talin var í tíð fyrrv. ríkisstj. Ekkert hefur enn komið fram opinberlega um þetta mál utan það, sem rætt var á ráðstefnu Alþýðusambands Íslands á s.l. vetri. Það væri að sjálfsögðu rangt af mér, ef ég héldi því fram, að hæstv. ráðh. hefðu ekkert gert til lausnar vandamálum vinnumarkaðarins nú á síðustu mánuðum. Það má t.d. benda á snilld hæstv. sjútvrh., er hann leggur fyrir Alþ. frv. til l., sem í raun er ekki annað en breyting á hlutaskiptum á loðnubátunum, en til bjargar þó, það skal viðurkennt, öðrum hluta flotans vegna olíuhækkunarinnar. Enn fremur má benda á frábæra snilld hæstv. fjmrh., sem leysti tveggja mánaða verkfall þjóna í deilu þeirra við veitingahúsaeigendur með því að stórhækka verð á brennivíni og öðrum áfengum drykkjum. Ég tel þó ekki, að sú lausn verði til fyrirmyndar í öðrum deilum. Ég minntist í upphafi máls míns á þýðingarmiklar undantekningar frá hinni almennu deilu, sem nú stendur yfir, og á það við þá samninga, sem nú hafa verið gerðir. Ég hef minnst á snilldina samfara lausn þjónadeilunnar. En þýðingarmiklir samningar voru gerðir við opinbera starfsmenn þar að auki. Þeir voru gerðir m.a. á grundvelli hækkunar olíuverðs, að því er sagt var, og þeir voru á þann veg, að um tiltölulega litla kauphækkun var að ræða, ef miðað var við fyrri kröfur þessara sömu samtaka. Þá má og geta þess, að þessi samtök fylgdu í einu og öllu stefnumörkun Alþýðusambands Íslands varðandi mestu hækkun til láglaunafólks, sem jafnframt var stefna ríkisstj., en þessu fylgdi, að um væri að ræða skertar vísitölubætur á laun hinna hæstlaunuðu. Ég geri ráð fyrir því, vegna þess að öllu gamni fylgir nokkur alvara, að ef önnur stéttarfélög ættu að fylgja skoðunum opinberra starfsmanna og stórlækka kröfur sínar vegna olíuhækkunar til okkar frá Rússum, þá ættu meðlimir þeirra stéttarfélaga, sem kenndir eru við neyslu áfengis, að falla frá öllum sínum kröfum vegna hækkunar þess hjá hæstv. fjmrh. Ég vil benda á samningana, sem gerðir voru við flugfreyjur, sem fóru langt fram úr þeim samningum, sem gerðir voru við BSRB, enda þær að vísu allar í láglaunaaðstöðu. Þá hafa matsveinar gert þolanlega samninga, eins og flugfreyjur, þótt mér sé ekki kunnugt um breytingar á vísitölugreiðslu né grundvelli hennar í þeim. Kem ég þá að síðustu samningunum, sem gerðir hafa verið, svokölluðum álsamningum. Í þeim er gert ráð fyrir meiri launahækkun en í öðrum kjarasamningum, sem ég hef minnst á. Auk þess er samningsbundið í þeim samningum, að engin breyting eigi að verða frá fyrri samningum í sambandi við vísitölugreiðslur, þannig að með þeim samningum er hrundið vilja ekki aðeins ríkisstj. Íslands, heldur og Alþýðusambandsins um það að skerða vísitölugreiðslur á laun þeirra, sem hærra launaðir eru. Nú tel ég, að beint liggi við, sérstaklega þó eftir að ríkisstj. Íslands hefur tekið út úr Vinnuveitendasambandi Íslands ákveðin stórfyrirtæki, að ríkisstj. Íslands semji við þessi stórfyrirtæki, eins og Sementsverksmiðjun, Áburðarverksmiðjuna og aðra aðila, sem falla undir sömu mörk og þeir, sem í Álverksmiðjunni vinna. En ég hafði ekki látið hæstv. forsrh. vita, að ég mundi taka til máls um þetta efni utan dagskrár í dag, enda komið fast að helgi, og ég teldi nægjanlegt, ef hæstv. forsrh. mundi vilja gefa okkur þm. skýrslu um stöðu þessara mála, þegar við komum saman eftir næstu helgi. Og ég held, að allir hljóti að viðurkenna, eins og ég hef þegar sagt, að hér séu svo alvarleg mál á ferðinni, að það sé ekki hægt að fljóta sofandi að feigðarósi öllu lengur.



Herra forseti. Hv. alþm. hreyfði hér miklum alvörumálum, og ég ætla nú ekki að fara að ræða um þau í sama tón og hann. Það er auðvitað öllum áhyggjuefni, að kjarasamningar hafa ekki tekist, bæði þeir almennu kjarasamningar og eins hinir sérstöku sjómannasamningar. Að þessum kjarasamningum hefur þó verið unnið og er unnið, unnið sleitulaust. Ríkisstj. hefur auðvitað ekki haft tök á því og er ekki heldur til þess ætlast, að hún hafi nema takmörkuð afskipti af þessum deilum. Það, sem hún getur gert, er auðvitað að hafa samband við deiluaðila og ræða við þá. Það hefur hún gert. Það hefur af ríkisstj. hálfu verið rætt við fulltrúa Alþýðusambandsins, og það er rétt, sem hv. þm. sagði, að við þá hefur verið hreyft ýmsum breyt. á skattalögum og settar fram hugmyndir í því efni, sem virtust ganga í þá átt, sem álíta mátti, að þeir hefðu hug á samkv. þeirra samþykktum. Það er hins vegar ekki rétt hjá hv. þm., að þessum hugmyndum hafi verið hafnað af Alþýðusambandsforsvarsmönnum. Þær hafa verið teknar til athugunar og eru í athugun, og hefur verið sett nefnd Alþýðusambandsins og fulltrúa frá ríkisstj. til að athuga þessi mál. Í öðru lagi hefur verið haft og ég hef sjálfur haft samband við atvinnurekendur. Og þó að þessi mál hafi gengið hægt, samningarnir á milli vinnuveitenda og Alþýðusambandsins, hefur þó verið nokkur hreyfing á þeim frá því, sem lengi vel leit út fyrir. Síðast í gær, hygg ég, að atvinnurekendur hafi gert tilboð, og mun verða fundur aftur í dag eða á morgun, og þá verður auðvitað athugað, hvort þessir aðilar geti ekki nálgast hvorir aðra. Ríkisstj. hefur skipað sáttanefnd ríkissáttasemjara til aðstoðar. Hún hefur enn fremur skipað sérstakan aðstoðarsáttasemjara, þar eð svo stendur á, að varasáttasemjari er erlendis í veikindafríi, og ég geri ráð fyrir því, að hann muni alveg sérstaklega hafa skipti af sjómannasamningunum, og vona, að það verði tekin lota i þeim nú um þessa helgi. Þó að þar beri að vísu sitthvað á milli, held ég þó, að það sé ekki meira en svo, að ef laglega er að staðið, þá vanti þar kannske ekki nema herslumuninn, til þess að þetta geti náðst saman. Og ég veit, að hv. alþm. allir óska þess af heilum hug, að það megi takast. Það ber að vísu enn verulega á milli í hinum almennu kjarasamningum. Þær kröfur, sem Alþýðusambandið setti fram, hafa þó verið lækkaðar, og má gera ráð fyrir því eftir þeim gangi, sem venjulega er á þessum málum, að aðilar muni smám saman nálgast hvor annan. Það má til sanns vegar færa, að ríkisstj. hafi fyrir sitt leyti viljað móta ákveðna stefnu í þessum kjarasamningamálum að þessu sinni, og sú stefna var skýr og var í því fólgin, að þeir lægst launuðu fengju tiltölulega meiri kjarabót en aðrir. Þeirri stefnu var fylgt og á henni byggt í kjarasamningunum við opinbera starfsmenn. Hins vegar skildi ég alls ekki, hvað hv. þm. var að tala um, þegar hann var að ræða um það í sambandi við þá kjarasamninga, að það hefði verið samið um eitthvað skerta vísitölu. Það held ég að sé alveg út í bláinn. Hins vegar var samið um sömu krónutöluhækkun á laun þeirra, sem hærra eru launaðir, þegar komið er upp í ákveðinn launaflokk. Það gefur auga leið, að það er æskilegt, að hægt væri að halda sig í þeim almennu kjarasamningum nokkuð við þá línu, sem lögð var í samningunum við opinbera starfsmenn, því að vitaskuld væri ekki skemmtilegt, ef það væri hægt að segja, að þeir, sem þó sömdu þannig fyrst og að mínum dómi gengu inn á skynsamlega leið í þessu efni, yrðu seinna að horfa á það, að aðrir hefðu farið fram úr þeim. Viðvíkjandi því, sem hv. þm. sagði um álsamningana, þá er þess að geta, að ég held, að það sé staðreynd, að taxtar þar og samningar hafi verið alltaf frá fyrstu tíð mun hærri en annars staðar. Það er að sjálfsögðu hægt að taka þessi mál til umr. eftir helgina, og e.t.v. liggja þau þá eitthvað skýrar fyrir, og mætti gefa nánari skýringu á þeim. Vonandi er, að það geti miðað mjög verulega í áttina til sátta í þessum málum einmitt nú yfir helgina, því að það er mjög farið að nálgast eindaga í þessum efnum.



Herra forseti. Ég get verið sammála hæstv. forsrh. um, að það væri æskilegast, að samningar milli launþega og vinnuveitenda ættu sér stað þeirra á milli og hið opinbera, ríkisvaldið, þyrfti að láta sem minnst til sin taka. Hins vegar er það staðreynd, að við samningana 1971 greip núv. hæstv. ríkisstj. fram fyrir hendur launþegasamtakanna og vinnuveitenda með Iagasetningu, og raunar eru önnur dæmi þess líka frá tíð viðreisnarstjórnarinnar, að ríkisstj. á hverjum tíma hefur talið sér skylt að greiða fyrir samningum. Það er af hinu jákvæða. Hins vegar tel ég, að afskipti hæstv. ríkisstj. af samningunum 1971 hafi verið neikvæð miðað við árangur þeirra í heild. Þegar á þetta er litið, verður að minnast þess, að ein af helstu kröfum launþegasamtakanna í þessum samningum var um lækkun beinna skatta og aðgerðir í húsnæðismálum. Og það kom skýrt fram af hálfu launþegasamtakanna, að þau mundu meta aðgerðir í skattamálum til jafns við kauphækkanir. Eins og fram kom hjá hv. 10. þm. Reykv., lét ríkisstj. í ljós, að hún mundi vilja athuga lækkun beinna skatta, og hún mun hafa komið fram með einhverjar till. þar að lútandi nokkru fyrir jól í vetur, en síðan ekki söguna meir. Hún hefur ekkert unnið frekar að tilt. í skattamálum í samningum eða viðræðum við launþegasamtökin eða aðila vinnumarkaðarins fyrr en núna, daginn eftir að verkfall er boðað. Nú er komið að eindaga, eins og hæstv. forsrh. sagði, og 31/2 mánuður hafa farið til einskis vegna aðgerðaleysis hæstv. ríkisstj. Það má álykta sem svo, að báðir aðilar vinnumarkaðarins, launþegar og vinnuveitendur, hafi haldið að sér höndum, þar til ljóst væri, hvað ríkisstj. hygðist gera í þessum tveim hinum veigamestu málum, sem gætu orðið til lausnar yfirstandandi launadeilu. Og það er mikill ábyrgðarhluti hjá ríkisstj. að gefa í skyn og veita fyrirheit um aðgerðir í málum, en láta svo sitja við orðin tóm. Aðgerðaleysið hefur einkennt ríkisstj. í þessum kjarasamningum. Það stendur nú fyrir dyrum ákvörðun um, hvort stöðvuð verður löndun á loðnu næstu daga, vegna þess að verksmiðjurnar treysta sér ekki til að taka við meiri loðnu en unnt verður að vinna, áður en verkfall skellur á. Nú byggjum við íslendingar ekki síst á yfirstandandi ári mjög á afkomu sjávarútvegsins vegna loðnuveiðanna, en áætlað er, að loðnuafurðir muni nema um 20–25% af útflutningsverðmæti yfirstandandi árs. Það er ábyrgðarhluti, ef vegna aðgerðaleysis ríkisstj. verður verkfall á hábjargræðistíma íslensku þjóðarinnar, en sú ábyrgð hvílir á hæstv. ríkisstj., eins og málin standa nú.



Herra forseti. Út af því, sem hv. 2. þm. Reykv. sagði hér um aðgerðaleysi ríkisstj., að ekki hafi verið haldinn fundur um skattamálið frá því fyrir jól þangað til daginn eftir að verkfall hafði verið boðað, vil ég segja þessum hv. þm. það, að þetta er byggt á ókunnugleika, því að það er búið að halda nokkra fundi, ég hef það nú ekki hjá mér, hvað þeir eru margir. M.a. var búið að afhenda þeim Alþýðusambandsmönnum frv. um breytingar á skattal. fyrir þann fund, sem hann vitnaði til. Fundurinn, sem haldinn var núna á þriðjudaginn, var til þess að heyra svör þeirra við frumvarpstill., sem við höfðum afhent þeim á næsta fundi áður, sem var haldinn í vikunni þar áður, ég man nú ekki nákvæmlega daginn. Það er misskilningur, að það hafi ekki verið haldnir fundir frá áramótum fyrr en á þriðjudaginn. Sá fundur var framhald af fyrri fundum, og þá var ákveðið að setja tvo fulltrúa, eins og forsrh. upplýsti áðan, frá hvorum aðila fyrir sig til þess að vinna betur þær upplýsingar, sem aðilar töldu sig þurfa að veita. - Þetta vildi ég upplýsa hér.



Herra forseti: Ég skal ekki tefja fundinn lengur en nauðsynlegt er. Ég vil þakka hæstv. forsrh, fyrir þær undirtektir, sem hann hafði við mál mitt, og sérstaklega taka undir óskir hans, sem við hljótum auðvitað öll að gera, að hægt verði að ræða þetta alvarlega mál eftir helgina á bjartsýnni hátt en ég máske geri núna. En því miður er ég ekki jafnbjartsýnn og hæstv. ráðh. og hef þá kannske í huga það, að ég á sjálfur sæti í einni samninganefndinni, sem samninga þarf að gera á verslunarflotanum fyrir undirmennina. Frá 14. des. s.l., þangað til komið var fram í febrúar, þó nokkrir dagar, var aldrei við þessa aðila talað. Ég held, að það sé mikil bjartsýni að ætla, að það verði einhver sérstök lausn, þótt „laglega er að staðið“, eins og hæstv. ráðh. orðaði það, og þótt hægt verði að skáskjóta einhverjum samningum aðeins við þá, sem á bátaflotanum starfa, nú á næstunni. Ég er hræddur um það, að ef ekki verður samið við verkalýðshreyfinguna í heild og þau félög, sem innan Alþýðusambandsins eru, þá verði jafnvel ekki staðið upp af þeim, sem þó hafi kannske náð samningum, ef ekki takast heildarsamningar. Ég held, að það sé þýðingarlaust fyrir hæstv. ríkisstj. að beita brandi sínum að kannske einni grein þeirra, sem nú standa frammi fyrir því að boða verkfall síðari hluta þessa mánaðar, því miður. En við skulum vona og ég tek undir þær óskir hæstv. forsrh., að það megi verða meiri árangur yfir þessa helgi heldur en verið hefur á þann fjórða mánuð, sem samningar hafa verið lausir hjá þessum aðilum.



Herra forseti. Fyrst vinnudeilurnar og verkfallsmálin ber hér á góma, tel ég rétt að láta I ljós þá skoðun, að ég er einn af þeim, sem harma það mjög, hversu seint viðræður milli vinnuveitenda og verkalýðsfélaga hafa gengið. Er óvenjulegt og sannarlega varhugavert, að þær skuli hafa staðið hátt á fjórða mánuð, án þess að mögulegt sé að sjá fyrir endann á þeim, enda nú svo komið, að boðað hefur verið til verkfalls, sem ætla má, að verði allt að því allsherjarverkfall, eftir tæpan hálfan mánuð, hálfa aðra viku. Það hefur komið fyrir áður, að launþegum og vinnuveitendum hefur gengið illa að ná saman. En það, sem er sérstaklega athyglisvert við ástandið núna, er, að það er ekki aðeins, að ríkisvaldið hafi brugðist sjálfsagðri skyldu sinni að reyna að miðla málum af góðvild og sanngirni milli deiluaðila, heldur hefur nú í þetta skipti beinlínis staðið á till. og aðgerðum af hálfu ríkisstj., sem þó er vitað, að greiða mundu fyrir samningum eða a.m.k. auka samkomulagsvilja af beggja hálfu. Á þessu ber sérstaka athygli að vekja, og þetta ber sérstaklega að harma. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að launþegasamtökin hafa óskað eftir tilteknum breyt. á skattheimtu, á innheimtu tekjuskatts, og sérstökum breytingum í húsnæðismálum, en hvort tveggja þetta er löggjafaratriði. Þetta hefur ríkisstj. verið kunnugt, allt frá því að samningaviðræður hófust, og samt hefur hún látið meira en þrjá mánuði líða án þess að hafast nokkuð raunhæft að í þessum efnum. Þetta vil ég alveg sérstaklega harma og skora mjög eindregið á ríkisstj. að láta það ekki dragast lengur. Það er ekki nóg að hafa lauslegar viðræður og sýna frv., heldur verður sá aðili, sem eftir breyt. óskar, að fá það á tilfinninguna, að hugur fylgi máli, að það sé raunverulegur vilji til þess af fullri alvöru að greiða fyrir því, að samningar geti tekist og lausn fáist á þessari viðtæku og vandasömu kjaradeilu. Ég vil mjög eindregið beina því til hæstv. ríkisstj. að sýna af sér meiri röggsemi, meiri stjórnsemi og meiri athafnasemi en átt hefur sér stað fram til þessa. Ég er sannfærður um, að það mundi geta stuðlað að því, að þessi deila leystist, enda verður það hvorki meira né minna en þjóðarógæfa, ef nú kæmi til mjög víðtæks verkfalls á Íslandi, ekki hvað síst eins og nú horfir í íslenskum sjávarútvegi og ekki síst loðnuveiðunum. Ég endurtek því tilmæli mín til hæstv. ríkisstj. um að láta málin til sín taka í miklu ríkara mæli en hún hefur gert fram að þessu.



Herra forseti. Það er að sjálfsögðu gott að heyra, að hv. síðasti ræðumaður ber traust til ríkisstj. og vill láta hana skerast meira í leikinn en gert hefur verið. En ég hélt samt sem áður, að höfuðstefna hans væri sú, að þeir aðilar, sem með þessi mál fara, aðilar vinnumarkaðarins, ættu fyrst og fremst að eigast þar við og hafa frjálsar hendur um samninga. En eins og hér hefur komið fram, hefur ekki í neinu efni staðið á ríkisstj. að þessu leyti til. Og ég spyr nú hv. síðasta ræðumann: Hefði hann talið það eitthvert þjóðráð að fara að skella fram einhverjum frv. um breyt. t.d. á tekjuskatti, án þess að nokkuð væri vitað um það, hvort verkalýðsstéttin eða þeir, sem standa í þessum samningum, vildu sætta sig við þær breyt. eða ekki? Auðvitað er því aðeins vit í því og auðvitað geta slíkar breyt. því aðeins greitt fyrir samningum, að þær séu gerðar í samráði við launþegasamtökin. Það er þetta, sem hefur verið leitað eftir, og það hefur enn ekki fengist svar frá þeim, þau hafa ekki hafnað hugmyndum, en þau hafa ekki heldur játað þeim hugmyndum, sem lagðar hafa verið fyrir þau, og hefur verið sett nefnd af beggja hálfu, ríkisvaldsins og launþegasamtakanna, til að athuga þetta. Þetta held ég, að séu réttir starfshættir, og ég held, að aðrir starfshættir stefndu til hins verra og gerðu ógagn, en ekki gagn.



Herra forseti. Ég dró ekki í efa, að ríkisstj. hefði lagt fram hugmynd um breyt. á kerfi beinna skatta, og mér er sagt, að þessi hugmynd, sem ríkisstj. bar fram fyrir hátíðar í vetur, hafi borið með sér till. um lækkun beinna skatta um 2500 millj. kr. En í staðinn vildi ríkisstj. fá leyfi til að hækka söluskattinn um 5 stig eða hækka óbeina skatta um nokkuð á 4 milljarð kr. Það er ekki von, að þessar till. hafi verið grundvöllur til lausnar yfirstandandi kjaradeilu, og launþegasamtökin munu litt hafa undir slíkar till. tekið. En það, sem ég gagnrýni, er bæði að láta frá sér fara slíkar till., sem svo ólíklegar eru til lausnar kjaradeilunni, en ekki síður að hafa ekki haldið áfram viðræðum við launþegasamtökin og gengið úr skugga um það, sem hæstv, forsrh. réttilega sagði, að ætti að vera grundvöllur þess, að gagn yrði að slíkum till. frá ríkisstj. hálfu, að launþegasamtökin mundu meta slíkar till. einhvers. En alveg burtséð frá þessari kjaradeilu er vitað mál. að við búum við óviðunandi kerfi beinna skatta, og þegar af þeirri ástæðu bar ríkisstj. að bæta úr fyrri yfirsjónum, sem áttu sér stað með skattalöggjöfinni 1972, og endurbæta núv. skattakerfi. Við sjálfstæðismenn höfum borið fram till. hér á Alþ. um breyt. á beinum sköttum, og ég vil skora á þá þn., sem hefur það frv. til meðferðar, að flýta afgreiðslu þess, um leið og ég tek undir þær áskoranir, sem hv. 7. þm. Reykv. bar fram, á ríkisstj. að flýta tillögugerð sinni í skattamálum og í húsnæðismálum, svo að aðilar vinnumarkaðarins viti, hvar þeir standa, en hvor tveggja þessi mál hafa launþegasamtökin sett á oddinn og talið sig skipta höfuðmáli að því er kjör snertir á næstunni.



Herra forseti. Það er nokkuð athyglisvert að mínu áliti, að hv. þm. Geir Hallgrímsson og Gylfi Þ. Gíslason, báðir fyrrv. forustumenn í viðreisnarflokkunum, skuli ganga fram fyrir skjöldu og krefjast þess, að núv. ríkisstj. taki upp sömu vinnubrögð gagnvart launþegasamtökunum og þeir flokkar viðhöfðu, sem stjórnuðu, meðan „viðreisn“ var við völd. Það er rétt, sem hér var sagt af hæstv. forsrh., að það er eðlilegastur gangur mála, að launþegasamtökin annars vegar og vinnuveitendur hins vegar leysi mál sín án utanaðkomandi aðildar annarra. En ef til þess kemur, að ríkisvaldið þarf að grípa inn í samningagerð, þá verður það að gerast á eðlilegan hátt og á eðlilegum tíma. Það hefur ekki að mínu mati verið ástæða til þess enn sem komið er, að ríkisvaldið grípi inn í samningagerð hjá þessum aðilum í yfirstandandi deilu. - En að lokum þetta: Ég held, að hv. 2. þm. Reykv., núv. form. Sjálfstæðisfl., hefði átt að sleppa því að vera að minna hér á það frv. til breyt. á skattalöggjöfinni, sem þeir sjálfstæðismenn hafa lagt fram á Alþ. Það greiðir ekki götu fyrir samningum við launþegasamtökin, eins og það er úr garði gert. Það er öruggt mál.



Herra forseti. Það er nú með hálfum huga, að ég kveð mér hljóðs hér í hinu háa Alþ, eftir ræðu hæstv. forsrh., þar sem mér skilst, að það verði að tala í einhverjum sérstökum tón til þess að mega taka hér til máls um verkalýðsmál. En ég held ég hætti samt á það. Ég vil segja það út af því, sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að einhvern tíma hefði nú verið sú tíð hér á Alþ., að form. þess stjórnmálaflokks, sem hann tilheyrir, hefði ekki setið þegjandi undir umr. um verkalýðsmál og kjör almennings í landinu og hefði talið ástæðu til að spyrja um eitthvað í því efni. Ég held því, að hann ætti að huga að sínum eigin málum, áður en hann fer að hafa áhyggjur af okkur sjálfstæðismönnum í þessum efnum, sem höfum, síðan núv. ríkisstj. tók við völdum, verið eini stjórnmálaflokkurinn í landinu, sem hefur staðið með hinum vinnandi stéttum að nokkru marki. Ég kvaddi mér nú hljóðs til þess að fagna þeim skilningi, sem kom fram hjá hæstv. forsrh. um, að það eigi ekki að gera breyt. á tekjuskattinum nema í samráði við vinnustéttirnar og atvinnurekendur, sem ekki var gert með síðustu skattalagabreytingu, og af því sýpur þjóðin seyðið nú með þeim drápsklyfjum, sem hið opinhera leggur á allt almennt launafólk í landinu. Það er í fyrsta skipti nú fyrir þessa kjarasamninga, sem allir launamenn eru sammála um, að grundvöllurinn að því, að það náist samkomulag, sem sé aðgengilegt, sé, að ríkisstj. slaki á í sambandi við tekjuskattinn, og er áreiðanlega rétt sú gagnrýni, sem hér hefur komið fram, að í þessu efni hefur hæstv. fjmrh. ekki staðið sig nógu vel. Hann hefur ekki gert það. Ég sé, að hann hlær. Hann er nú skapgóður maður og tekur því með léttlyndi, þegar rætt er hér um skattana, enda hefur hann breitt bak til að bera þá, en ég hygg, að lykilorðið núna sé lækkaðir skattar. Það er lykilorðið. Við sjáum, hvernig verðbólgan hefur farið með okkur. Það munar kannske ekki svo miklu, hvort launin hækka um 2 eða 3% meira eða minna einhver mánaðamótin. Aðalatriðið er að minnka drápsklyfjarnar, gefa fólkinu næði fyrir skattheimtuseðlunum og öllum pinklunum, sem verið er að leggja á almenna borgara í landinu. Þetta er aðalatriðið. Svo vil ég að síðustu aðeins varpa þeirri fsp. til hæstv. fjmrh.: Er það stefna hans í sambandi við kjaramál opinberra starfsmanna, sem nú er að falla dómur um, - er það stefna ríkisstj., að það séu sömu laun fyrir sömu vinnu? Mun hæstv. fjmrh. beita sér fyrir því innan ríkiskerfisins, að menn fái sömu laun fyrir sömu vinnu? Svo hefur ekki verið, og það er tímabært, að þessi spurning komi fram.