Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Nú er að hefjast fyrirspurnafundur og þá eru þrír ráðherrar með boðuð forföll, auk hæstv. menntmrh. sem mun vera fjarverandi úr þinginu þessa daga. Það er ákaflega bagalegt, þá sjaldan þarf á ráðherrum að halda hér til að umræður geti gengið eðlilega fyrir sig, að þeir skuli ekki mæta á þingfundi. Sérstaklega er þetta alvarlegt í dag vegna þess að hæstv. heilbrmrh. hefur boðað forföll þegar fyrir liggur hér fsp. sem ég lagði fram í síðustu viku um kaup ríkisins á Borgarspítalanum. Fsp. er á þskj. 23? þar sem spurt er: "Mun heilbrmrh. beita sér fyrir því að ríkið kaupi Borgarspítalann? Hafa farið fram viðræður um kaup ríkisins á Borgarspítalanum eða öðrum sjúkrahúsum sveitarfélaga? Telur heilbrmrn. að auðveldara sé að tryggja vandaða heilbrigðisþjónustu ef fleiri sjúkrahús landsins verða í eigu ríkisins?" Ég tel að það sé ákaflega brýnt að svar hefði fengist við þessari fsp. strax í dag vegna þess að fyrir borgarráði Reykjavíkur liggur í dag tillaga frá borgarstjóra um að Reykjavíkurborg selji ríkinu Borgarspítalann. Ég tel að það sé nauðsynlegt að viðhorf hæstv. heilbrmrh., ríkisstjórnar og stjórnarflokka til þessa máls komi fram þegar í stað þannig að það sé unnt fyrir alla aðila, borgaryfirvöld og starfsmenn Borgarspítalans, að átta sig á því hvað hér er á ferðinni. Það hefur verið pukrast með þetta mál. Það hefur verið lokað inni og mér er kunnugt um að þó að fyrir liggi samningsuppkast um sölu á Borgarspítalanum hefur forstjóri Borgarspítalans ekki fengið að sjá það samningsuppkast enn þá. Hér er framkvæmd mála öll mjög í skötulíki þegar ljóst er hins vegar að nauðsynlegt er að taka fjármál spítalanna í landinu til alvarlegrar athugunar, m.a. vegna þess að hallinn á daggjaldaspítulum landsins var fyrstu níu mánuði þessa árs 500 millj. kr., 19,4%.  Ég tel að það sé óhjákvæmilegt að vekja athygli á þessu máli hér vegna þess að umræða verður að fást um þetta mál og niðurstaða áður en 2. umr. fjárlaga fer fram. Ætlar Sjálfstfl. að knýja ríkið til þess að kaupa eina tíu spítala í landinu á einu bretti næstu daga? Er þetta valddreifingarstefna Sjálfstfl.? Hæstv. heilbrmrh. hefur kosið að vera fjarverandi þegar þetta mál er á dagskrá. Ég vænti þess að hæstv. forseti sjái svo til að þetta mál verði rætt á fundi í Sþ. á þriðjudaginn kemur þannig að umræða geti farið fram hér um þessi mál og vandamál sjúkrahúsanna í landinu áður en fjárlög verða afgreidd. Ég fullyrði að ef standa á að þessum málum, sem snúa að spítalakerfinu í landinu, með þeim hætti sem uppi eru hugmyndir um mun það taka langan tíma í umræðum á hv. Alþingi við umræður um fjárlög fyrir árið 1987. Það verða öll ráð til þess að sjá fram úr því.



Herra forseti. Ég tek undir með hv. 3. þm. Reykv. Hér eru mál öll með ólíkindum að því er þetta varðar. N.k. föstudag mun vera ákveðið að 2. umr. fjárlaga fari fram. Ég veit ekki til þess að umræða hafi orðið um það t.d. innan fjvn. að ríkið kaupi Borgarspítalann. Það hafa engin erindi borist slík, það er ég best veit, til fjvn. Ég tel að það sé um seinan n.k. þriðjudag að ræða þessi mál á Alþingi því að þá er einvörðungu eftir 3. umr. fjárlaga. Ef af þessu á að verða á slík umræða að fara fram strax á Alþingi. Þingið á ekki að verða afskipt. Það á að ræða slík mál. Hér er um 600-700 millj. bita að ræða. Einhvern tíma hefði mönnum þótt æðimikið að kyngja slíku.  Ég ítreka að umræða um þennan þátt mála verður að eiga sér stað á Alþingi fyrr en n.k. þriðjudag. Það er lágmarkskrafa hjá þinginu að það fái vitneskju um það sem hér er á ferðinni ef rætt er á annað borð í alvöru um að ríkið kaupi Borgarspítalann.



Herra forseti. Ég hlýt að koma upp og ítreka þá beiðni sem hér hefur verið flutt. Efni fsp., sem ekki fæst rædd í dag vegna fjarvistar hæstv. heilbrmrh., varðar stefnubreytingu í heilbrigðismálum. Hún kemur mjög á óvart vegna þess að allir hafa verið leiddir til að trúa því að það væri stefna heilbrmrh. og flokks hennar að selja ríkisfyrirtæki en ekki að auka bákn ríkisins til rekstrar. Þess vegna er mjög nauðsynlegt að þingið fái að ræða þessi mál þegar um er að ræða svo stórar fjárhæðir og þegar um er að ræða líka slík vinnubrögð og hafa verið höfð í frammi við fyrirhugaða sölu þessa spítala. Ég vil ítreka beiðnina, sem kom hér fram áðan, að þessi mál fáist rædd helst fyrir næsta þriðjudag ef einhver leið er til þess eftir þingsköpum.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. forseta fyrir þær undirtektir sem beiðnir okkar hafa fengið og minni á að fyrirspurnatími er býsna knappur til að fjalla um það viðamikla mál sem hér er á ferðinni og auðvitað full ástæða til að kanna hvort ekki er hægt að láta fara hér fram ítarlega umræðu utan dagskrár um fjármál spítalanna á fimmtudaginn kemur. Mun ég ræða það við forseta og heilbrmrh. áður en næsti fundur verður haldinn í sameinuðu þingi.



Herra forseti. Ég sé mig tilknúinn til að vekja athygli hæstv. forseta á því að tveir mánuðir eru nú liðnir síðan lagðar voru fram hér í Sþ. þrjár fsp. til hæstv. menntmrh. varðandi tiltekin efni, um skólaakstur, gæslu í heimavistum og fjölda réttindalausra kennara við kennslustörf. Þessum þremur fsp. var útbýtt í Sþ. 14. okt. s.l. Síðasta mánuðinn hef ég margoft nefnt það við skrifstofu Alþingis að mig sé farið að lengja eftir svörum frá hæstv. ráðh. við þessum fsp. Sumar þessara fsp. og viss atriði í þeim tengjast fjárlagagerð þar sem farið er fram á upplýsingar frá hæstv. ráðh. um hverjar séu hans tillögur varðandi niðurskurð til þessara þátta af hálfu ríkisins. Svo og er þarna innt eftir afstöðu ráðherra varðandi ásakanir sem hann hefur borið fram gagnvart starfsmönnum í skólakerfinu, fræðslufulltrúum o.fl. Mér finnst það vera óhæfa að hæstv. ráðh. skuli ekki hafa svarað þessum fsp. fyrir löngu. Hér er auðvitað komið fram yfir öll eðlileg mörk í þessum efnum og 2. umr. fjárlaga er að hefjast í þessari viku þannig að ég hlýt að finna að því hvernig hér er staðið að málum. Nú er hæstv. ráðherra menntamála, Sverrir Hermannsson, vikinn af þingi í bráð og einhver í stjórnarráðinu gegnir þá væntanlega störfum fyrir hann. Ég hlýt að óska eftir því að hæstv. forseti sjái til þess að svar berist við umræddum fsp. næstu daga þannig að það geti legið fyrir við fjárlagaumræðu. Ég heyrði hér á hv. varaþm., sem er kominn til þings fyrir hæstv. menntmrh., að hann vilji hjálpa til að ýta á eftir svörum við þessum fsp. og þykir mér það út af fyrir sig góð liðveisla. Ég nefni það einnig hér, þó að það sé ekki jafnt ástatt um það, að 30. okt. lagði ég fram fsp. til hæstv. iðnrh. um raforkuverð til álversins í Straumsvík og svar hefur enn ekki borist við þeirri fsp., en skrifstofa Alþingis hefur gefið mér vonir um að fari að styttast í það. Þetta vildi ég nefna hér, herra forseti, vegna þess að ég veit að virðulegur forseti vill að það sé farið með skriflegar fsp. ekki ósvipað og með þær fsp. sem hér eru teknar á dagskrá og til umræðu og treysti því að hæstv. forseti veiti mér liðsinni í sambandi við þetta efni.



Hæstv. forseti. Ég þakka forseta fyrir þær skýringar sem hann gaf fyrir hönd iðnrn. á vöntun á svari til hv. 5. þm. Austurl. Þannig stendur á að svarið er tilbúið fyrir nokkuð löngu, en mislagðist í ráðuneytinu. Ég bið innilega afsökunar á því. Það er tilbúið og eins og kom fram hjá hæstv. forseta geri ég ráð fyrir að það verði sent í dag ef það hefur þá ekki tafist vegna lokunar ráðuneytanna eftir hádegið. En það er sem sagt tilbúið fyrir þó nokkru.



Herra forseti. Ég vil í tilefni af þessari umræðu benda á að ég hef lagt fram í þinginu fyrir löngu, tveimur mánuðum, fyrirspurnir með beiðni um skrifleg svör til hæstv. utanrrh. Annars vegar er fsp. á þskj. 42 til utanrrh. um varnarsvæði, sem svo eru kölluð, og hins vegar er um að ræða fsp. á þskj. 61 til utanrrh. um viðskipti íslenskra fyrirtækja við bandaríska herinn. Mér þætti vænt um ef hæstv. forseti Sþ. gæti greint frá því hvenær þess er að vænta að svör við þessum fyrirspurnum birtist Alþingi.



Herra forseti. Ég þakka forseta viðbrögð hans við ábendingum mínum og þau svör sem hann kom með og ábendingar sem hann reiddi fram varðandi þingsköp um þetta efni. Ég hygg að varðandi þær fyrirspurnir sem ég var að inna eftir svörum við gildi það ekki að þær séu á neinn hátt þannig fram settar eða flóknar að ekki ætti með tiltölulega skjótum hætti að vera unnt að reiða fram svör við þeim. Það varðar að vísu tölulegar upplýsingar sumpart, en þar á meðal tillögur sem hæstv. ráðh. hlýtur að hafa lagt fram varðandi viðkomandi mál við undirbúning fjárlaga. Nú er hins vegar að draga að afgreiðslu fjárlaga á Alþingi og það er alveg sérstaklega með tilliti til þess að ég tel mjög illt við það að búa að svör fáist ekki fyrir 2. umr. fjárlaga. En samkvæmt því sem fram kom hjá hæstv. forseta er engin vissa fyrir því að svör við 33. máli og 34. máli berist fyrir jól þó að vonir séu gefnar um að það geti gerst í næstu viku. Ég held í sambandi við skriflegar fsp. og það hversu algengt er að óeðlilegur dráttur verði á svörum við beiðnum um skrifleg svör við fsp. að skynsamlegt væri að það fylgdi dagskrá þingsins í fyrirspurnatíma Sþ. yfirlit yfir þær skriflegu fsp. sem óskað hefur verið eftir svörum við. Ég held að það mundi tryggja að þær fengju hliðstæða meðferð og fsp. þar sem óskað er eftir munnlegum svörum frá ráðherrum, mundi minna viðkomandi hæstv. ráðh. á fyrirspurnirnar því að vissulega getur verið um að ræða að þær falli í gleymsku, séu í vinnslu hjá embættismönnum í viðkomandi ráðuneyti og það sé tæpast við viðkomandi ráðherra að sakast þó að það dragist um einhverjar vikur að svara. Þetta er vinsamleg ábending frá minni hálfu jafnhliða því sem ég ítreka beiðni mína um að ýtt verði á eftir svörum við nefndum fyrirspurnum frá menntmrn. Einhver í Stjórnarráði Íslands hlýtur að gegna starfi menntmrh. í fjarveru hæstv. ráðh. Sverris Hermannssonar.