Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjármálaráðherra (JÞ): Þetta litla frv. er borið fram í þeim tilgangi aðallega, að ákveðið verði á löglegan hátt, að skiftimyntir þær frá Noregi, Danmörku og Svíþjóð, er þar hafa verið slegnar samkvæmt myntsamningnum frá 1873, megi hætta að vera löglegur gjaldeyrir hjer á landi, vegna þess að von er á því, að bráðlega verði því lokið að slá þá innlendu skiftimynt, sem þörf er á. Jeg þarf ekki að taka fleira fram viðvíkjandi þessu frv. Það má raunar skoða það sem einskonar framhald af lögunum frá í fyrra um innlenda skiftimynt. Að lokinni þessari umr. óska jeg, að frv. verði látið ganga til allshn.

Atvinnumálaráðherra (MG): Þetta frv. var í fyrra samþykt í Nd., en dagaði uppi hjer í þessari hv. deild sökum tímaskorts, og hefir stjórninni því þótt rjett að leggja það fyrir af nýju, enda verður því varla neitað, að þörf er á löggiltum endurskoðendum, að minsta kosti hjer í Reykjavík, því að hjer er nú orðið svo mikið um að vera og svo margir, sem telja sjer þörf á að nota endurskoðendur. Af þessu leiðir, að enginn efi er á, að endurskoðunarmanna er þörf, að minsta kosti hjer í bæ, en meðan engin löggjöf er um þetta efni, vantar algerlega tryggingu fyrir því, að þeir menn, sem við endurskoðun fást, sjeu vaxnir starfinu, hvort sem litið er ti1 mannkosta eða þekkingar. Frv. er í aðalatriðum eins og það var samþykt í Nd. í fyrra, en í athugasemdunum við frv. er gerð grein fyrir þeim breytingum, sem stjórnin hefir á því gert, og hirði jeg því ekki að fara frekar út í málið að sinni. Jeg legg það til, að málinu verði, að lokinni þessari umræðu, vísað til allshn.

Atvinnumálaráðherra (MG): Á þinginu í fyrra var vísað til stjórnarinnar till. til þál., sem fram kom, um að endurskoða sveitarstjórnarlögin og fátækralögin. Var fyrst í ráði að skipa milliþinganefnd í þessi mál, og væntanlegri nefnd var gert að skyldu að koma á þessu þingi fram með frv. um útsvör og kosningar í málefnum sveitar- og bæjarfjelaga. En hjer í hv. deild varð það ofan á að skipa ekki milliþinganefnd, heldur vísa málinu til stjórnarinnar. Þetta er ástæðan til, að frv. þetta kemur hjer fram, en frv. til laga um útsvör hefir þegar verið lagt fyrir hv.Nd. Jeg get ekki sagt, að mikið sje af nýjum ákvæðum í frv. þessu. Það, sem aðallega ávinst með frv. þessu, ef það verður að lögum, er það, að allra ákvæða um kosningar í málefnum sveitarfjelaga og bæjarfjelaga er þá að leita á einum stað. Það er þó alls ekki svo að skilja, að engin ný ákvæði sjeu í frv. þessu, því að vitaskuld varð að samræma hjer að lútandi ákvæði, sem voru dreifð í fjölda laga, 15 alls, og í ýmsum atriðum hefir verið breytt, t. d. lögunum frá 1915, um leynilegar kosningar í sveitum, og um borgarstjórakosningu í Reykjavík o. fl. Jeg vona því, að þótt frv. sje talsvert umfangsmikið, þurfi það ekki að taka mjög langan tíma í háttv. deild og að það geti orðið afgreitt á þessu þingi. Jeg legg til, að málinu verði vísað til allshn.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg hefi enga ástæðu til þess að vera óánægður með undirtektir hv. 2. þm. S.-M. (IP). Og þó hann gerði ofurlitlar athugasemdir við frv., þá þarf jeg ekki að svara því mörgum orðum. Jeg vil benda hv.þm. (IP) á það, að aldrei fyr, mjer vitanlega, hefir verið safnað í eitt öllum reglum um kosningar í málefnum sveitar- og bæjarfjelaga, því að í lögunum frá 1905 voru aðeins ákvæði um kosningar í sveitum, og þau giltu heldur ekki lengi, því 1909 voru sett ný lög um þetta efni. Aths. hv.þm. (IP) um tölu hreppsnefndarmanna mun vera rjett, og vona jeg, að hv.allshn. athugi það. En um leynilegar kosningar get jeg sagt það, að jeg veit líka til þess, að þær hafa verið viðhafðar og þótt rjettlátar, og tel jeg því varhugavert að nema þær burtu, ef hreppsnefndir vilja nota þær. En annars þykir mjer vænt um, að hv.þm. (IP) telur breytinguna á því atriði samkvæmt frv. til bóta, því jeg álít, að það sje óheppilegt, að menn geti látið jafnmörg atkvæði falla á einn mann við kosningu og mennirnir eru samtals, sem kjósa á. Gæti slíkt jafnvel orðið til þess, að aðeins einn maður yrði fyrir kjöri.