Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég ætla ekki að setja á langa ræðu um þetta mál. En ég vildi sér staklega vekja athygli á því, að þessi rök hv. þm. Mýr., að málið hafi ekki verið tekið sem flokksmál í hv. Ed. og þess vegna eigi það að ná fram að ganga hér, þau met ég fyrir mitt leyti einskis. Ef menn líta rétt á þetta mál, þá sjá menn, að það er einn af þeim leiðinlegu sleikjuháttum, sem hv. þm. sýna við kosningar. Og þegar á það uppboð er komið, þarf ekki nema einn gikk í þeirri veiðistöð, því að þá koma aðrir og vilja einnig láta vingjarnlega framan í hv. kjósendur. Ég átti tal um þetta mál við tvo menn ofan úr sveit alveg nýlega. Þeir fóru að spyrja mig um málið. Og ég verð að játa, að ég gat mjög lítið sagt um það. Annar maðurinn hafði litið svo á, eins og hv. þm. Mýr. kom að í upphafi ræðu sinnar, að þetta væri eitthvað sams konar eins og l., sem eru nýafgr. um orlof, og hafði lesið þetta lauslega yfir og hélt, sem eðlilegt var, að þetta fé eða þessi orlofsstyrkur væri til starfsfólks í sveit, vinnufólks og kaupafólks og þess háttar fólks, en ekki vinnuveitenda. Og hann hélt, að vinnuveitendur ættu að leggja eitthvað fram á móti þessum ríkisstyrk. En þetta frv. á ekkert skylt við l. um orlof, heldur er það óféleg tilraun til atkvæðakaupa. Hitt (l. um orlof) er beinlínis hækkun á kaupgjaldi starfsmanna með því skilyrði, að þeir noti það til þess að létta sér upp. Þetta frv. er aftur um ríkisstyrk til ferðalaga, sem á sem sagt ekkert skylt við orlofsfé. En einkennilegt var, að báðir þessir menn, sem ég talaði við, þeir höfðu hálfgerða skömm á þessu. Og ég er hræddur um, að það fari svo, að þetta slái alveg í baksegl, þannig að í staðinn fyrir að hafa einhver atkvæði upp úr þessu, þá muni það vekja andúð út um sveitir. Ég tek ekki þátt í þessum leik. Og ég veit, að ég fæ einskis manns ámæli fyrir það, þó að ég greiði atkv. á móti þessu frv.



Fyrirsögn þessa frv. er mjög óákveðin. Það er ekki sama, hvaða sveitafólk er um að ræða. Það er munur á því, hvort stórbændur eiga að njóta styrksins, eða aðeins á að styrkja þá efnaminnstu. Eftir till. Búnaðarfélagsins er gert ráð fyrir regluger ð um fjárskiptinguna. Ég treysti því, enda þótt það komi ekki glöggt fram í þessum till., að skiptingin verði á þá leið, að styrkur verði aðeins veittur til smábænda. Í trausti þessa mun ég verða með frv., því að fullvíst er, að þörf er þeim á styrknum. Hins vegar er þetta frv. ekki hliðstætt orlofsfrv., eins og einn hv. þm. kvað þó að orði. Það nær aðeins til launþeganna, en þetta frv. fer inn á þá braut að styrkja bændur eða smáframleiðendur. En samhliða því er ekki nema sjálfsagt að styrkja smáframleiðendur við sjávarsíðuna. Það sjá allir, að ekki skiptir það neinu máli í þessu tilliti, hvort smáframleiðandinn býr við sjó eða í sveit. Hann hlýtur að hafa hliðstæðan rétt í báðum tilfellum. Ég mun flytja brtt. við þetta frv., er gengur í þessa átt, og vona ég, að hv. flm. líti á hana með velvild og geti léð henni fylgi sitt.



Eins og hv. frsm. landbn. skýrði frá, þá skrifuðu sumir nm. undir nál. með fyrirvara og hafa rétt til að flytja brtt. eða fylgja þeim. Ég var einn þeirra nm. Ég vil nú gera grein fyrir þeim fyrirvara. Því var haldið fram af hv. frsm., að samkomulag hefði verið um það í Ed., að þetta frv. og orlofsfrv. skyldu fylgjast að, þannig að bæði skyldu ná fram að ganga, ef annað næði fram að ganga. Mér er ekki kunnugt um þetta. En annars vil ég segja, að mér finnst allt öðru máli gegna um þetta frv. en orlofsfrv. Með orlofi tel ég tryggt það meginatriði, að fólk fái að komast undir bert loft, það fólk, sem annars vinnur mest inni eða í óhollu lofti. Þessu atriði er t.d. ekki til að dreifa hjá sveitafólkinu, er mestmegnis vinnur úti. Þá er það annað, að orlofið er beint atriði milli atvinnurekendanna og launþeganna. Með þessu frv. er aftur á móti ákveðið, að veita skuli fé úr ríkissjóði í líku skyni, sem er allt annað mál. Ég er ekki á móti þessum styrk, en ég er sammála þeim hv. þm., er síðastur talaði, um það, að um hann þurfi að setja ákveðnari reglur en gert er hér í frv. Ég hafði fyrirvara í því skyni að flytja brtt. í þessa átt. Þessi ákvæði vantar í frv., svo að það nái þeim tilgangi, er ég vil láta það ná, og mun ég flytja brtt. eða vera með till., er gengur í þá átt að kveða nánar á um skiptingu styrksins. Svo vil ég halda því fram, að greinilegur eðlismunur sé á þessum tveimur frv. og engin ástæða til að spyrða þau saman.