Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jón Sigurðsson) Eins og kunnugt er, hefir hv.Ed. gert nokkrar breytingar á frv. þessu, sem eru í því fólgnar, að Ed. gerir ráð fyrir, að ákveðnum útgjöldum sje jafnað niður á ákveðinn hátt. En hvorki í frv. hæstv. stjórnar nje í tillögum nefndarinnar hafði verið gengið inn á þá braut. Landbn. Ed. lítur svo á, að þetta hafi mikla þýðingu fyrir kynbótastarfsemina. Nefndin hjer er því velviljuð þessum breytingum, en af þessu leiðir, að inn í frv. þurfa að koma ný ákvæði, einkum viðvíkjandi reikningsskilum kynbótanefndarinnar. Um það verða að vera ákveðnar reglur. Að öðru leyti liggur mál þetta svo augljóst fyrir, að ekki þarf að skýra það nánar. Breytingin við 3. gr. er eðlileg afleiðing af brtt. nefndarinnar í Ed. Nefndin hjer leggur til, til þess að komast hjá vandræðum, að yfirleitt sje fylgt þeirri reglu, að þeir hestar, sem valdir eru af kynbótanefnd, sjeu teknir á leigu til afnota fyrir hrossaeigendur sveitarinnar, gegn hæfilegu gjaldi. Hefir landbn. Ed. gert um það smáorðabreytingu. Sje jeg svo ekki ástæðu til að orðlengja frekar um þetta.

Árni Jónsson Jeg bar fram brtt. við þetta frv. við 2. umr. þess, en samkvæmt ósk samgmn. tók jeg hana aftur til 3. umr., og kemur hún hjer endurnýjuð á þskj. 263. Jeg hefi átt tal við nefndina um þessa brtt., og vænti jeg þess, að þeir agnúar, sem á henni þóttu vera, sjeu nú sniðnir af og hv. deild geti látið hana ganga fram í því formi, sem hún nú er í. Það er einkum eitt ákvæði, sem hjer skiftir máli, sem sje það, að lögin komi ekki til framkvæmda fyr en atvinnumálaráðuneytið auglýsi viðurkenningu á tryggingarfjelagi eða fjelögum, og er þar með lagfært það, sem haft var á móti brtt. við 2. umr.

Pjetur Þórðarson Jeg á brtt. við þetta frv. á þskj. 236, sem hnígur í sömu átt og aðalfrumvarpsgreinin, þó að hjer sje um nokkuð annað atriði að ræða. Mjer hefir verið bent á það, og enda farið fram á það af bifreiðarstjórum, að ákveða ætti í lögunum lágmark hvíldartíma í sólarhring fyrir bifreiðarstjóra, með hliðsjón af hættu, sem stafað gæti af ofþreytu eða svefnleysi, og jeg hefi ekki sjeð mjer fært að setja þetta sem beint lagaákvæði inn í frv. eða búa það í annan búning en þann, að koma að heimild til þess að slík ákvæði geti orðið sett inn í reglugerðina. Annars er brtt. þannig vaxin, að hún getur ekki komið að ógagni. Hún er í hæsta lagi gagnslítil, en hitt er þó líklegra, verði hún samþykt, að heimildin verði notuð, og þá oft komið að gagni, svo að jeg vænti þess að hv.þdm. samþykki tillöguna.

Frsm. (Jón Kjartansson) Samgmn. hefir athugað þær brtt., sem komið hafa fram við þetta frv. Um brtt.hv. 2. þm.N.-M. (ÁJ) er það að segja, að hún hefir tekið miklum stakkaskiftum til bóta. Nefndin getur eftir atvikum felt sig við hana eins og hún er nú, en hinsvegar dylst henni ekki, að mál þetta er enn illa undirbúið, og vill hún því skjóta því til hæstv. stjórnar að athuga það nákvæmlega áður en hún auglýsir tryggingarskylduna. Það hvílir alt á hæstv. atvrh. hvernig fer um framkvæmd þessa máls. Nefndin vill láta rannsaka vel, hversu há iðgjöldin þurfa að vera. Um brtt.hv.þm. Mýr. (PÞ) skal jeg ekki eyða mörgum orðum. Nefndin álítur hana óþarfa, þar sem hún veit ekki til, að nokkurntíma hafi hlotist slys af ofþreytu eða svefnleysi bifreiðarstjóra. Annars legg jeg enga áherslu á, hvort þessi tillaga verður feld eða ekki, en vil aðeins taka það fram, að nefndin álítur hana mjög óþarfa.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg skal lýsa því yfir, að jeg er ekki á móti því, að tillagan á þskj. 263 verði samþykt, en jeg slæ þann varnagla, að það er ekki hægt um það að segja, hvenær tryggingin kemur til framkvæmda. Hv. frsm. nefndarinnar (JK) er hræddur um, að iðgjöldin verði of há og vill láta tryggja, að þau verði ekki hærri en í nágrannalöndunum. Þetta mun verða tekið til athugunar, en getur vitaskuld seinkað málinu. Hin leiðu bifreiðarslys koma því miður alstaðar fyrir, og þeir, sem bera ábyrgð á þeim, ef um ábyrgð er að ræða, eru oft þannig efnum búnir, að þar er engar bætur að fá. En með frv. er fyrir þetta bygt, og tryggingarupphæðin er svo há, að sjaldan eru greiddar hjer á landi hærri skaðabætur en þetta. Jeg veit ekki, hvort leitað hefir verið álits bifreiðafjelaganna hjerna. Það er reyndar ekkert afgerandi fyrir mjer, en þetta gæti leitt af sjer hækkun á töxtunum, þó að iðgjöldin sjeu að vísu svo lág, að varla sje um það að ræða.

Árni Jónsson Jeg vil leyfa mjer að þakka hæstv. atvrh. fyrir undirtektir hans í þessu máli. Það hefir ekkert verið rætt um þetta við bifreiðafjelögin, en það þarf ekkert að vera þessu máli til fyrirstöðu, því að þetta er líka trygging fyrir þau. Hvað viðvíkur hækkun á töxtunum, þá held jeg, að þetta geti ekki valdið hækkun að neinum mun.

Pjetur Þórðarson Hv. frsm. nefndar innar ljet þess getið, að brtt. mín væri óþörf og færði fyrir því þá ástæðu, að aldrei kæmi neitt slys fyrir, eða nein hætta, vegna svefnleysis eða ofþreytu bifreiðarstjórans. Þessi rök verð jeg nú að kalla heldur ljettvæg, enda þykist jeg sjá af þessu, að nefndin hafi lítilla upplýsinga aflað sjer til stuðnings skoðun sinni, eða á annan hátt grenslast eftir því, hvort það muni svo fjær sanni, það sem jeg hefi haldið fram. Jeg veit með vissu, að það hefir oft komið fyrir, að bifreiðarstjóri hefir verið ófær til að stjórna bifreið vegna svefnleysis og ofþreytu, engu síður en vegna drykkjuskapar. Og þó þetta hafi ekki komist svo langt enn, að upplýst sje, að slys hafi af því hlotist, þá á fyrir það að byggja í tíma, svo það geti ekki komið fyrir. Enda þykist jeg vita, að oft og einatt muni erfitt að greina milli áhrifa svefnleysis og áfengis, því áhrifin eru svipuð eins og þau venjulega koma fram og mundu koma í ljós hjá þeim manni, sem undir slíkum kringumstæðum á að hafa stjórn á bifreið. Og þar sem nefndin telur ekki, að brtt. mín sje til hins lakara, finst mjer, að sú till. hennar, að fella hana hafi við lítil rök að styðjast. Heimildin, sem brtt. fer fram á, að komist inn í lögin, er aðeins til þess sett, að til hennar megi grípa þegar þörf gerist. Vona jeg því, að hv.þdm. skilji, að hjer er aðeins um varúð að ræða, sem undir öllum kringumstæðum hlýtur að teljast fremur til bóta heldur en hitt. Þess vegna tel jeg óþarft að hafa þessi orð fleiri, en vænti hinsvegar að brtt. hafi það fylgi að hún nái fram að ganga.

Frsm. (Klemens Jónsson) Á öndverðu þingi bar hv.þm. V.-Húnv. (ÞórJ) fram frv. á þskj. 29, um nýja símalínu í Vestur-Húnavatnssýslu, frá Hvammstanga, um Stóra-Ós, Lækjamót, Breiðabólsstað, Ós og Tjörn, að Illugastöðum, með hliðarlínu að Víðidalstungu, og um aðra línu frá Melstað að Núpdalstungu, og var frumvarpi þessu vísað til samgöngumálanefndar. Hún hefir nú haft það til umræðu og athugunar og meðal annars átt tal um það við landssímastjóra, sem er því meðmæltur, að frv. verði samþykt, eins og líka sjest á greinargerð þeirri, sem því fylgir. Samgmn. er honum sammála og leggur til, að frv. verði samþykt. Þá hafa nefndinni borist tvö erindi um nýjar símalínur, og er annað þeirra frá háttv.þm. A,-Húnv. (GuðmÓ), um línu frá Hnausum, um Hnjúk og Eyjólfsstaði, að Ási í Vatnsdal. Er sú vegalengd um 19 km. og kostnaður við að leggja þessa línu áætlaður 12 þús. kr. með núgildandi verðlagi. Einnig þessi lína telur landssímastjóri rjett, að verði lögð með tíð og tíma og er því meðmæltur, að hún sje tekin upp í símalögin, og sama er um nefndina að segja. Þá er hitt erindið frá sjálfum mjer, um nýja símalínu í kjördæmi mínu, Rangárvallasýslu. Er ætlast til, að sú lína liggi frá Efra-Hvoli, um Hof og Kirkjubæ, að Geldingalæk. Í nál. á þskj. 210 er sagt, að sú vegalengd muni vera um 17 km., en nú hefi jeg fengið vissu fyrir því, að hún sje ekki nema 15 km. Stafar þetta af því, að í óstaðfestu eftirriti af umsögn landssímastjóra hafði verið skrifað 17 km. ofan í 15 km., og áleit jeg það því rjettara, en það er svo ekki, vegalengdin er 15 km., og er þessi skekkja hjer með leiðrjett. Jeg vona, að háttv. deild taki mjer það ekki illa upp, þó að jeg fjölyrði dálítið um þessa fyrirhuguðu símalínu og minnist þá um leið á ýmislegt fleira í því sambandi. Eins og kunnugt er hefir Rangárvallasýsla orðið talsvert útundan með síma. Að vísu liggur símalína í gegnum þvera sýsluna, en það er lína sú, sem liggur hjeðan og austur í Skaftafellssýslu, altsvo aðallína, og svo lína frá henni út í Vestmannaeyjar. Einstakar hliðarlínur út frá þessari aðallínu hafa enn ekki verið lagðar nema til Hallgeirseyjar og á einum stað undir Eyjafjöllum, en þann spotta hafa einstakir menn kostað. Það símasamband, sem Rangárvallasýsla hefir orðið við að búa, er því alveg ófullnægjandi; einkum er það miklum erfiðismunum bundið fyrir afskektu sveitirnar að notfæra sjer þetta símasamband, sem nú er eins og t. d. Landsveit. En um það ætla jeg ekki að ræða, því lína upp á Land er komin inn í símalögin, og vonandi rekur að því áður en langt um líður, að hún verði lögð. En þegar þessari Landlínu sleppir, liggur mest á að leggja línu upp um Rangárvelli, og er jeg þá kominn að þessu erindi mínu, sem hjer er borið fram á þskj. 210, um nýja símalínu frá Efra-Hvoli, um Hof, Kirkjubæ og með endastöð á Geldingalæk. Og þar sem ætla má, að kostnaður við hana fari aldrei fram úr 12 þús. kr., þá vænti jeg, að hv.þdm. telji það enga óhæfu, þó að hún sje tekin upp í símalögin. Annars skal jeg taka það fram, bæði um þessa og hinar aðrar nýjar símalínur, sem farið er fram á að sjeu teknar upp í lögin, að það er ekki meiningin, að þær á nokkurn hátt eigi að tefja fyrir lagningu þeirra símalína, sem þegar eru komnar inn í lögin. Allar eldri línur ganga að öllu jöfnu fyrir þeim, sem á eftir koma, svo með því að samþykkja brtt. okkar er alls ekki ætlast til að grípa fram fyrir hendur landssímastjóra eða laganna í þessu efni. Nefndin mælir því eindregið með því, að frv. á þskj. 29, að viðbættum þeim breytingum, sem nefndar eru í nál. á þskj. 210. verði samþykt. Hv. flm. (ÞórJ) hefir kallað frv. sitt breytingu á lögum nr. 52, 28. nóv. 1919. En það eru til yngri lög, nr. 26 frá 20. júní 1923, um símalínu frá Þórshöfn til Skála, og ennfremur lína til Gunnólfsvíkur. Nú hefir nefndinni þótt rjett, til þess að allar nýjar símalínur sjeu í sömu lögunum, að taka upp í þetta frv. línuna frá Þórshöfn til Skála, auk Gunnólfsvíkurlínunnar, og nema þar með lögin frá 1923 úr gildi. En verði frv. og brtt. nefndarinnar ekki samþykt, standa þessar línur vitanlega eftir sem áður. Um allar þessar línur er það sama að segja, að landssímastjórinn miðar kostnaðaráætlun sína við það, að hlutaðeigandi sveitir verði að taka þátt í flutningakostnaði o. fl. og leggja fram hæfilegt tillag. Þá hafa hjer komið fram viðaukatillögur frá einstökum hv.þm. á 4 þingskjölum. En þar sem það er venja, að frsm. nefndar minnist ekki á brtt. einstakra þm. fyr en flm. hafa talað fyrir þeim, þá geymi jeg mjer að ræða um þær að svo stöddu. Þó get jeg ekki stilt mig um, í sambandi við þennan urmul af brtt., að minna á, hve hjer er líkt ástatt og um vegalagabreytingarnar, sem drífa að úr öllum áttum undir eins og leiðin er opnuð en enda að lokum flestar í einni og sömu gröfinni. Þó að mjer sje málið skylt og jeg beri hjer fram brtt. í þessu efni, af því að brýn nauðsyn mælir með því, þá er ekki þar með sagt, að allar þessar línur sjeu nauðsynlegar, eða jafnnauðsynlegar. En við bíðum og sjáum, hvað setur, enda býst jeg við, að þeir hv.flm., sem viðaukatillögur hafa borið fram, komi með ástæður sínar og geri grein fyrir þeim. Að lokum skal jeg geta þess, að um þrjár af brtt. þessum hafa skjöl legið fyrir nefndinni. En um brtt. á þskj. 272 hefir nefndinni ekkert borist, og veit hún því ekkert, hvernig það mál horfir við.

Ingólfur Bjarnarson Viðvíkjandi brtt. minni á þskj. 271, sem er í þrem liðum og miðar að því að ákveða símalínur um Bárðardal og Fnjóskadal, vildi jeg leyfa mjer að segja fáein orð. A.-liðurinn er um nýja símalínu frá Ljósavatni og fram Bárðardal. Þó að hjer kunni að þykja óljóst til orða tekið, þá er það gert eftir till. landssímastjóra, sem áleit heppilegra, að endastöðin væri ekki ákveðin nú þegar. Hreppsbúar í Bárðardal hafa óskað eftir línu frá Ljósavatni fram Bárðardal, um Stóruvelli að Sandvík. En eins og jeg drap á fyr, þótti landssímastjóra rjettara að orða brtt. eins og hún er hjer fram borin. Um kostnaðinn við að leggja þessa línu vil jeg taka það fram, að landssímastjóri hefir lauslega áætlað hann og talið líklegt, að hann mundi ekki þurfa að fara fram úr 15 þús. kr., með því að leggja til grundvallar áðurnefnda leið að Sandvík, sem vera mun fullir 20 km. En frá endastöðinni mun vera jafnlangt til fremstu bæja í dalnum. Auk þess er fjöldi bæja á Mývatnsheiði, sem liggur austan Bárðardals, svo það er stórt og víðáttumikið svæði, sem hafa mundi gagn af þessum síma. Þá er það b.-liðurinn, um símalínu frá Hálsi fram Fnjóskadal, að Fjósatungu, en þangað eru um 10 km. frá Háls, og þó 15 km. betur til fremstu bæja. Á þessu svæði eru um 20 bæir, sem nota mundu símann. Lausleg áætlun landssímastjóra um kostnað við að leggja þessa línu er um 7000 kr. Þá kem jeg að e.-liðnum og þeim síðasta, sem er um símalínu frá Laufási og upp í Fnjóskadal. Það er ætlast til, að sú lína liggi upp í gegnum Dalsmynni, með stöð á Þverá í Fnjóskadal, fram að Draflastöðum eða Veisu. Hjer er heldur ekki ákveðin endastöð og er það gert eftir bendingu frá landssímastjóra. En hann hefir bygt kostnaðaráætlun um lagningu þessarar símalínu á því, að endastöð hennar yrði á Víðivöllum. Þykist jeg mega fullyrða, að viðkomandi hreppsbúar hafa ekki hugsað sjer, að línan lægi lengra fram en í Draflastaði eða Veisu, svo telja má, að línan verði fjórðungi styttri en landssímastjóri byggir áætlun sína á, og ætti þá kostnaður við lagningu línunnar ekki að fara fram úr 10 þús. krónum. En eins og jeg hefi fyr drepið á, eru þessar áætlanir landssímastjóra aðeins lauslegar. Jeg þarf ekki að taka fram, að þörfin á þessum símalínum er afarmikil. Þessar sveitir, sem hjer eiga hlut að máli, eru víðlendar mjög, veglausar svo að segja og samgöngur því slæmar. Sjerstaklega eru þó erfiðleikarnir miklir í snjóavetrum, þegar fannfergjan liggur yfir alt. Einkum er læknisvitjun tilfinnanlega erfið oft og tíðum, enda mörg dæmi þess, að tjón hefir af því hlotist á lífi manna og heilsu. Það er því mikil þörf að stytta fjarlægðirnar, og það er einmitt það, sem síminn hjálpar til. Og þó að þessar línur fáist, verður nógu langt fyrir þá, sem fjarstir búa, þó eitthvað styttist fyrir fótinn frá því, sem nú er. Þessar símalínur, þegar þær verða lagðar, mundu bæta mikið úr þeim samgönguvandræðum, sem þessar strjálbygðu sveitir hafa við að búa. Síminn mundi mikið notaður af hjeraðsbúum sjálfum. En auk þess má nefna, að á sumrum er töluvert fjölfarin ferðamannaleið frá Akureyri um Bíldsárskarð og Vallafjall, áleiðis til Mývatnssveitar og Sprengisands, einkum af skemtifararfólki, sem fer mjög vaxandi og langferðafólki, sem „fer fjöll“. Mundi mörgum þessum ferðamönnum koma vel að geta náð í síma án þess að leggja langan krók á leið sína. En leið þessi liggur um Fjósatungu og Stóruvelli, þar sem eru fyrirhugaðar símastöðvar eftir breytingartillögu þeirri, sem jeg hefi flutt hjer. En aðalástæðan er þó vitanlega sú að ljetta undir samgöngurnar fyrir þeim mönnum, sem á svæði þessi búa, og gera afskektu sveitirnar byggilegri. Það hefir líka viljað tíðkast, að fremstu bæirnir og þeir afskektustu hafa týnt tölunni vegna samgönguerfiðleikanna. Og jeg vil bæta því við, að alt of oft hefir hlotist manntjón af, að ekki náðist í lækni vegna þess, að um langan veg var að fara eftir honum. Síminn styttir fjarlægðirnar og lengir lífdaga einyrkjanna, sem verst eru settir í samgönguleysinu. Landssímastjóri hefir haft þessi erindi til athugunar og talið líklegt, að hjeruðin, sem hlut eiga að máli, legðu eitthvað af mörkum upp í kostnaðinn við að leggja línurnar. Jeg tel víst, að þau muni ekki hliðra sjer hjá að greiða framlag fyrir sitt leyti á svipaðan hátt og venja hefir verið um slíkar símalínur. Og vil líka taka það - fram, eins og hv.frsm. (KlJ) gerði, að hjer er ekki farið fram á, að línur þessar verði lagðar fyr en sanngjarnt þykir að veita fje til lagningar þeim í fjárlögum. Þessi hjeruð hafa um langan tíma beðið róleg á meðan þau sáu, að önnur fengu síma, sem talið var, að ekki mætti fresta. En þau hafa líka vonað, að síðar kæmi að sjer, og í því trausti, að þær vonir rætist áður en langt um líður, hafa þau skotið þessari málaleitun sinni til hins háa Alþingis. Jeg ætla ekki að orðlengja frekar um þetta, en vænti hins, að hv.þdm. sjái og skilji, að hjer er um rjettmæta kröfu að ræða, og geti því greitt atkvæði með þessum brtt. mínum.

Jón Sigurðsson Jeg á hjer litla brtt. á þskj. 227 um símalínu að Selnesi á Skaga. Fyrir stuttu síðan, eða við 2. umr. fjárlaganna hjer í hv. deild, var rætt um nýja símalínu til Loðmundarfjarðar, og það talið svo mikið nauðsynjamál, að taka yrði upp í fjárlögin allríflega upphæð, svo að símalína þessi yrði lögð á næstu árum. Eftir þeim upplýsingum, sem gefnar voru þá, virðist liggja í augum uppi, að aðstaða Skagabúa sje að engu betri, nema síður sje, heldur en Loðmfirðinga. Hjer er um fjölmennan hrepp að ræða, sem er sjerstaklega illa settur vegna þess, að heita má, að hann sje afskorinn frá hjeraðinu, þannig, að Tindastóll gengur þverhnýptur í sjó fram og því ekki fært með, og t. d. að vetrum verður að fara snjóþunga heiði að fjallabaki, ef komast á inn í hreppinn. Reynist því oft ókleift að ná í lækni eða meðul, enda hefir komið fyrir, að manntjón hefir hlotist af, að ekki var komist á braut til að leita bjargar. Þá má og geta þess, að talsverð útgerð er í Selvík, enda talin þar góð höfn, þó lítil sje, svo að ef sími yrði lagður þangað, mundi það allmikill ljettir fyrir útgerðina, sem eflaust mundi þá aukast. Að endingu vil jeg benda á það, að á vestanverðri Skagaströnd er komin símalína alveg út á Skagatá, en að austanverðu er ennþá engin lína. Er ekki sýnilegt, hvers þeir eiga að gjalda, sem búa að austanverðum Skaganum, því að áreiðanlega er þar engu minni búsæld en að vestanverðu og möguleikar til lands og sjávar eins miklir. Loks vil jeg geta þess að tillagan hefir verið send landssímastjóra til umsagnar, og bendir hann á það, að rjettara sje að orða hana á annan veg en jeg hafði gert. Landssímastjóri telur 4 leiðir geta komið til mála, og hefir þar farið eftir korti herforingjaráðsins danska, en okkur, sem kunnugir erum þarna, er ljóst, að um 2 af þessum leiðum getur ekki verið að ræða, því að þær liggja um óbygðir, svo að viðhald þeirra yrði ómögulegt að framkvæma og ekki hægt að hafa afnot af þeim nema að litlu leyti. Um hinar 2 leiðirnar, hvort línan ætti að liggja frá Kálfshamarsvík að Skagatá eða frá Sauðárkróki að Selnesi, vil jeg segja það, að þær geta legið á milli hluta, og vil jeg, með leyfi hæstv. forseta, lesa upp úr brjefi landssímastjóra það, sem hann segir um þetta: „Framangreindar leiðir eru ennþá órannsakaðar með tilliti til símalagningar, og er því ekki unt nú sem stendur að segja með vissu um, hverja leiðina beri að velja. Jeg verð því að líta svo á, að svo framarlega sem lína þessi verður tekin inn í ritsímalögin, sem jeg frekar mæli með, beri að orða hana þannig:“ - og svo kemur orðalagið eins og jeg hefi tekið það upp í hinni endurprentuðu tillögu minni. Landssímastjóri hefir frekar mælt með henni, enda er það öllum ljóst, að þessi stóra sveit er illa sett að hafa ekki síma og getur alls ekki án hans verið. Ætla jeg svo ekki að tala lengur og vona, að hv. deild líti á þetta með velvildaraugum.

Pjetur Ottesen Það liggja nú fyrir á 6 þskj. tillögur um að taka upp nýjar símalínur, og á þessum þskj. eru ýmist tillögur um að bæta við einni eða fleiri línum. Það sem er sameiginlegt um allar þessar tillögur. Eru óskirnar um að auka símakerfið og að þörfin er brýn fyrir símann, sem kemur fram í því, að þegar þingið gengur inn á þá braut að leyfa að færa út símasambandið, þá koma hvaðanæfa að óskir um að fá síma. Eftir þeim upplýsingum, sem fyrir liggja, af viðtali við landssímastjóra og svo eftir því, sem þeir menn segja, sem kunnugir eru á þeim stöðum, þar sem leggja á þessar línur, þá er það nokkurnveginn ljóst, að hjer er um mismunandi en þó hliðstæða þörf að ræða. Sje jeg ekki ástæðu til að tala ítarlega um hverja þessara till., en ætla að drepa á tvær línur á þskj. 228, sem við háttv.þm. Mýr. (PÞ) flytjum saman. Það er sameiginlegt um þessar tillögur, að þær fara fram á að leggja símalínur til afskektra staða, upp í afskektar sveitir, þar sem vegir eru líka slæmir, og gerir það þörfina fyrir síma ennþá brýnni. Þessar 2 till. eru um það, að bætt sje við tveimur símalínum í Borgarfjarðarsýslu, og nær önnur þeirra inn í Mýrasýslu. Önnur línan er frá Stórakroppi um Reykholt, Stóra-Ás í Hálsasveit að Bjarnastöðum í Hvítársíðu. en hin línan er frá Hesti fram Lundarreykjadal. Var upphaflega ætlast til þess, að línan næði fram að Hóli í Lundarreykjadal með tilliti til þess, að símastöð á Hóli gæti komið að notum bæði fyrir Lundarreykjadal og Skorradal, þar sem aðeins er mjór háls á milli þessara dala. Annars er, ef um það er að ræða að leggja línuna með hagsmuni Lundarreykjadals eins fyrir augum, ef til vill heppilegra að hafa endastöðina á Lundi, því að þar er samkomuhús og fundastaður sveitarinnar og kirkja, og þess vegna hefði verið heppilegra að ákveða stöðina þar, en þar sem ennþá er óákveðið, hvort þannig skuli lögð ein lína um báða dalina eða báðir dalirnir komast í sjálfstætt símasamband, þá hefi jeg ráðið það af að láta þetta óákveðið, enda nægur tími að taka ákvörðun um þetta, þegar til þess kemur að framkvæma verkið. Það er sameiginlegt fyrir þessar sveitir, að þær eru nú með öllu símasambandslausar, nema að símastöð er á Grund í Skorradal, næstneðsta bænum í dalnum. Vegalengdin frá Hesti að Lundi í Lundarreykjadal er um 12 km., en dálítið lengra að Hóli. Kostnaður áætlaður 8500 kr., auk kostnaðar við flutning á efni, sem hlutaðeigandi sveitir sæju um. Um hina línuna, sem er frá Stórakroppi, um Reykholt, Stóra-Ás í Hálsasveit að Bjarnastöðum í Hvítársíðu. er það að segja, að 3 hreppar koma til með að hafa not af henni, sem sje Reykholtshreppur, Hálsasveit og Hvítársíða. Hvað Hálsasveit snertir, þá er eins ástatt um hana og Lundarreykjadal, að þar er slæmt vegasamband, ljelegir vegir. Þessi hreppur liggur upp til fjalla og á erfitt með allar samgöngur og á líka mjög erfitt með að ná til síma. Um Hvítársíðuna er það að segja, að meginhluti hennar liggur einnig fjarri símasambandi, og nær bygðin þar fram til jökla, og er henni því mikil nauðsyn, eins og hinum sveitunum, að fá símasamband. Landssímastjóri segir, að þessi vegalengd sje 22 km. og kostnaðurinn sje áætlaður 15500 kr., sem væri sömu skilyrðum bundinn og hin línan. Um tekjur af þessum símalínum er ekki gott að segja; en jeg hygg þó, að þær yrðu nokkrar; bygðin er mikil þar, sem þær eiga að liggja, og síminn yrði mikið notaður, því að línan frá Stórakroppi að Bjarnastöðum liggur um 3 hreppa, þar sem er mikill ferðamannastraumur, sem mikið myndi nota símann. Það er alveg eins um þessar línur og hv.þm. S.-Þ. (IngB) sagði, að þær kæmu að miklu haldi fyrir hlutaðeigandi sveitir til að ná í lækni, þar sem hann situr á Kleppjárnsreykjum og læknishjeraðið er afarvíðlent, nær yfir alla Borgarfjarðarsýslu ofan Skarðsheiðar og auk þess efstu hreppana í Mýrasýslu. Er hjer því um miklar vegalengdir að ræða og gæti í mörgum tilfellum komið að góðu liði að ná símasambandi við lækni, þar sem nú þegar er símasamband við læknisbústaðinn. Um símasamband um Borgarfjörðinn eins og það er nú er það að segja, að Borgfirðingar ofan Skarðsheiðar hafa ekki aðrar línur en aðallínuna til Norðurlandsins, með nokkrum stöðvum á. Aðrar línur er ekki um að ræða, nema línuspotta að læknisbústaðnum. Jeg ætla svo ekki að fara fleiri orðum um þessar tillögur og vona, að hv. deild lofi línum þessum að fljóta með inn í símalögin.

Halldór Stefánsson Jeg ætla að gera grein fyrir viðaukatillögum okkar þm.N.M. á þskj. 272, um línu frá Hjaltastað að Kirkjubæ og línu frá Egilsstöðum að Birnufelli. Jeg skal þó áður leiðrjetta það, sem hv. 2. þm. Skagf. (JS) sagði víðvíkjandi Loðmundarfjarðarsímanum, sem samþ. var við 2. umr. fjárlagafrv. Hann sagði, að þessi sími væri ekki í símalögunum. Þetta er ekki rjett. Hann er þegar kominn í símalögin 1917. Þar er hann talinn 3. flokks símalína. Ástæðan til þess, að við flytjum þessa till., er sú, að á þingmálafundi að Kirkjubæ 18. jan. síðastl. var skorað á Alþingi að veita fje til þessara síma. En þar sem þessar línur eru ekki ákveðnar í lögum, þótti okkur ekki fært að bera fram tillögur um fjárveitingu, en berum þá aftur fram þessa viðaukatillögu við frv. það, sem nú er til umræðu. Hinar almennu ástæður fyrir þessum tillögum eru þær sömu og fyrir hinum öðrum tillögum, sem bornar hafa verið fram, og fram hafa verið teknar af flm. þeirra, og vil jeg ekki þreyta háttv. deild á því að endurtaka þær. En hvað við kemur staðháttum og hinum sjerstöku þörfum og ástæðum fyrir till. okkar, þá vil jeg víkja stuttlega að þeim. Báðar hinar fyrirhuguðu stöðvar eru milli Lagarfljóts og Jökulsár; en alt frá efstu bygð Fljótsdalshjeraðs til sjávar er engin stöð milli þessara stórvatna. Á Kirkjubæ er prestssetur og almennur samkomustaður og fundastaður sveitarinnar. Prestakallið er þrjár kirkjusóknir, sem eru víðáttumiklar og illar yfirferðar vegna vatna og vegleysu. Er því mikil þörf á að ljetta viðskifti prests og safnaða með símasambandi; einnig að greiða fyrir sambandi við lækni. Hvað viðkemur Birnufelli, þá er þar almennur fundastaður og samkomustaður fyrir Fellahrepp, og stöð þar fjelli mjög eðlilega við þörf sveitarinnar og einnig annara til að ná til þessa svæðis. Jeg tel líklegt, að báðar þessar stöðvar myndu bera uppi kostnaðinn við símalagningar þessar, því að símanotkunin myndi aukast á öllu þessu svæði milli Lagarfljóts og Jökulsár. Á hinn bóginn eru báðar þessar línur stuttar, ca. 10–12 km. hvor; jeg get ekki sagt nánar um það, þar eð hvorug leiðin hefir verið mæld. Kostnaðurinn myndi verða 6–8 þús. kr., auk flutnings, sem hlutaðeigandi hreppar myndu annast, eftir því sem áætlað er um aðrar línur, miðað við vegalengdir. Skal jeg svo ekki frekar fjölyrða um þetta. Vænti, að hv. deild sjái, að sjálfsagt sje að hafa stöðvar á þessu stóra svæði í miðju hjeraði, og þess vegna sje eðlilegt, að þessar tillögur, ásamt hinum öðrum tillögum, sem fyrir liggja, nái fram að ganga.

Þórarinn Jónsson Jeg vil með örfáum orðum minnast á þetta mál, sem upphaflega var borið fram af mjer. Mjer hefir þótt hv. samgmn. hafa haft þetta mál nokkuð lengi til meðferðar, eða 8 vikur. Verður sá dráttur með einföld smámál naumast annað en víttur, ef ekki á að svæfa málið. Hefir þetta leitt til þess, að fram eru komnar margar nýjar tillögur, meira og minna nauðsynlegar. Vil jeg enn benda á það, sem jeg tók fram í upphafi, að undirbúningur þessa máls er alveg sjerstæður, þar sem þarna er ákveðið framtíðarfyrirkomulag í heilu hjeraði. Þetta mál hefir í 3 ár verið til álita milli sýslunefndar Húnavatnssýslu og landssímastjóra, og eftir hans tillögum var frv. mitt borið fram, og gat jeg ekki búist við, að nein breyting yrði gerð á þessu. Þetta er alt annað en að taka fyrir stuttar línur um eina eða tvær sveitir, því að það er vitanlegt, að meira þarf að gera fyrir þær en þetta síðar, og ef til vill kemur það í bága við heppilegra fyrirkomulag, er síðar kæmi í ljós. Þess vegna er hjer ólíku saman að jafna. Jeg tek þetta fram vegna ummæla hv.þm. Borgf. (PO), sem taldi sjálfsagt, að ef símalögin væru opnuð á annað borð, þá mætti alveg eins samþykkja tillögur hans, ef nokkuð yrði samþykt. Þó að þessar tillögur sjeu ef til vill ekki komnar fram til þess að drepa málið, þá líta hv.þm. ekki á það, hve þessar tillögur eru misjafnlega vel undirbúnar og hve misjafnan rjett þær eiga á sjer, og væri því leitt til þess að vita, ef þær yrðu til þess að fella þetta frv., sem á fullkominn rjett á sjer. Samt vænti jeg þess, að þótt einhver þessara tillagna falli, þá verði það ekki til þess, að þeir háttv.þm., sem þær ættu, greiði atkv. á móti frv. Jeg vil ekki vjefengja það, að þessar tillögur sjeu að ýmsu leyti nauðsynlegar, en jeg álít, að það geri ekki svo mikið til, þótt þær komi ekki inn í símalögin nú, því að línur þessar verða ekki svo fljóttlagðar. Það er alveg víst, að það tekur fjöldamörg ár uns þær verða lagðar. Mjer finst vanta upplýsingar frá hv.frsm. (KlJ) um það, hve mikla og rækilega áherslu landssímastjóri leggur á það, að frv. verði samþ., og um það, hvort hann álítur, að hinar línurnar eigi að koma inn jafnsnemma. Annars ætla jeg ekki að fjölyrða meira um þetta. Jeg sje, að nefndin hefir tekið upp í brtt. sínar að fella úr gildi lög nr. 26, 20. júní 1923. Jeg gat þess þegar jeg flutti frv., að þetta væri sjálfsagt, þó jeg tæki það ekki upp, því þetta eru einu lögin síðan 1919 um þetta efni, og það því fremur, sem aðeins ein lína er í lögunum frá 1923. Jeg ætla svo ekki að segja meira um þetta mál. Jeg vona, að hv. deild lofi frv. mínu að lifa, og það því fremur, sem hv. samgmn. telur það á rökum bygt.

Atvinnumálaráðherra (MG): Af öllum hinum mörgu brtt. við frv. það, sem hjer liggur fyrir, sjá menn það greinilega, hve mikil þörf er fyrir síma og hve mikil löngun manna er á þessu landi til þess að fá hann. Mjer þykir vænt um, að hv. deild fær nú að sjá þetta. Jeg hefi mikið fundið til þess undanfarið, hve mikið hefir verið beðið um síma og hve mikil rök hafa jafnan verið fyrir þeim beiðnum. Það er nú komið það lag á, að í fjárlögum hvers árs er tekin upp ákveðin upphæð til símalagninga, og stjórnin velur um, hverjar línur sje nauðsynlegast að leggja fyrst. Nú er það af hinum stærri línum línan um Barðastrandarsýslu og línan frá Vík í Mýrdal til Hornafjarðar, sem einkum beinist athyglin að. Meðan þessar línur eru ólagðar, má búast við því, að ekki verði mjög mikið lagt annarsstaðar. En þegar þessar línur eru búnar, þá ætti að vera tóm til lagningar minni lína. Þess vegna lít jeg svo á, að verði þessar línur, sem hjer eru til umræðu, samþyktar, sje um einskonar fyrirheit að ræða um það, að þessar línur verði lagðar síðar. Jeg get því ekki verið á móti þeim, því að þær verða fyr eða síðar lagðar, og jafnvel enn fleiri línur. Jeg sje, að þótt þær verði feldar nú, þá verði síðar samþykt að taka þær upp. Er því engin ástæða til þess að vera á móti því að taka þær upp í símalögin nú þegar, því að með því er ekkert um það sagt, hvenær þær verði lagðar, enda eru í eldri lögum línur, sem ólagðar eru ennþá. Það gildir alt annað um síma en um þjóðvegi, því að með því að taka einhvern veg upp í þjóðvegatölu fylgir skylda til þess að gera hann vel reiðfæran og að halda honum við á kostnað ríkissjóðs. En með því að taka upp símalínu er aðeins það sagt, að hún verði lögð þegar Alþingi veitir fje til þess. Þess vegna legg jeg ekki móti neinum af þessum tillögum, þótt mjer annars blandist ekki hugur um það, að þær eigi misjafnan rjett á sjer, en jeg treysti síðari tímanum til þess að leggja þær línur fyrst, sem rjettlátast er að sitji fyrir. Greiði jeg því atkvæði með öllum þessum tillögum.

Frsm. (Klemens Jónsson) Jeg vil byrja með því að taka það fram, að jeg býst við, að það sje rjett, að þessar nýju símalínur eigi ekki allar jafnan rjett á sjer. Þar kemur til kasta landssímastjóra að gera upp á milli þeirra. Hæstv. atvrh. skýrði frá því, að í ráði væri að leggja sem fyrst línuna í Barðastrandarsýslu og á sínum tíma línuna frá Vík í Mýrdal til Hornafjarðar. Það mun vera meiningin, að Barðastrandarlínan verði lögð þegar að sumri, en hvað snertir línuna Vík–Hornafjörður, á hún að leggjast á þrem árum. Mun það vera meining hæstv. ráðherra, að flestar línur verði að bíða þangað til þessar tvær línur eru fullbúnar: En það eru margir aðrir orðnir langeygðir eftir framkvæmdum á þessu sviði, og þar á meðal ekki síst þeir, sem eiga línur ákveðnar í ritsímalögum, sem þó hafa ekki verið lagðar enn. Og jeg álít, að það megi ekki dragast að leggja sumar af þessum línum, einkum afdalalínurnar, þangað til báðum þessum stóru línum er lokið. Háttv. aðalflm. mintist á það, að þetta mál hefði verið lengi á leiðinni í nefnd. Það er satt, en ástæðan er sú, að samgmn. hefir fundi á morgnana frá 10–12 og getur ekki haft þá á öðrum tímum, vegna þess að nefndarmenn eru bundnir við önnur störf. Hinsvegar er heilsu landssímastjóra svo farið, að hann getur ekki sótt fundi nefndarinnar á morgnana, og varð hún því að halda aukafundi til þess að geta haft tal af honum; en eins og jeg hefi tekið fram, voru örðugleikar á því. Af þessum ástæðum hefir þetta nú dregist svona lengi. En hvort það hefir haft mikil áhrif á það, að brtt. hefir fjölgað, það tel jeg mjög vafasamt. Hv. flm.brtt. hafa nú talað fyrir þeim, og álít jeg erfitt að gera upp á milli þeirra. Jeg skal þó geta þess, að þeim till., sem nefndin mælir með, hefir landssímastjóri mælt með; en hinum hefir hann að minsta kosti ekki mælt með, þó hann hafi ekki lagst á móti þeim. Ennfremur skal jeg geta þess, að jeg hefi nú, eftir að þessi fundur byrjaði, átt tal við landssímastjóra í síma, og hefir hann tjáð mjer, að hann geti verið meðmæltur þrem fyrstu till., á þskj. 227, 228 og 271, og skal jeg nú minnast á þær hverja fyrir sig og ekki vera langorður. Hv. 2. þm. Skagf. (JS) flytur vatill. á þskj. 227, um nýja línu að Selnesi á Skaga, og hefir hann nú gert grein fyrir henni. Hv. þm. (JS) skýrði frá því, að af þeim 4 leiðum, sem landssímastjóri hefði talið, að um væri að velja, gætu 2 ekki komið til mála, vegna þess að þær lægju um óbygð svæði og ófær. Hinar tvær, sem hv.þm. telur færar og að álitamál geti verið um, eru frá Sauðárkróki að Tindastóli, sem mun vera um 35 km. og kostnaður um 21 þús. kr., eða frá Kálfshamarsvík að Skagatá, sem er um 36 km. og kostnaður áætlaður um 25500 kr. Landssímastjóri hefir hinsvegar ekkert um það sagt, hverja leið skuli velja, með því að það sje alveg órannsakað enn. Þá er vatill. á þskj. 228, og hefir hv.þm. Borgf. (PO) skýrt frá henni og tekið fram, að landssímastjóri leggi til, að línan verði lögð frá Hesti og fram Lundarreykjadal, en að hitt verði ákveðið síðar, í samráði við hlutaðeigandi hjeraðsstjórnir, hvort endastöðin verði á Hóli eða Lundi. - Viðvíkjandi hinni línunni, sem hv.þm. Borgf. fer fram á, að lögð verði fram í Hvítársíðu, hefir hann upplýst, að þarna er mikil þörf á síma, vegna þess, hve hjeraðið er afskekt. Nefndin er því samþykk, að þessar línur verði lögteknar. Sama má segja um línur þær, sem hv.þm. S.-Þ. (IngB) fer fram á á þskj. 271. Það er skiljanlegt, að menn, sem búa í afskektum afdalahjeruðum, hafi mjög brýna þörf fyrir síma. Allar þessar beiðnir um nýjar símalínur sýna það hvorttveggja mjög vel, bæði hve þörfin er víða mikil og svo hitt, hve vænt mönnum alment þykir um þetta ágæta samgöngutæki. Og það er ekki nema eðlilegt, að óskir komi fram í þessa átt. - Viðvíkjandi símalínum þeim, sem hv.þm. S.-Þ. fer fram á, hefi jeg skilið landssímastjóra svo, að engin kostnaðaráætlun hafi enn verið gerð um þær. Sjálfur hafði hv.þm. (IngB) það eftir honum, að línan frá Ljósavatni fram Bárðardal mundi kosta um 15 þús. kr. og línurnar undir b- og e-lið á þskj. 271 um 20 þús. kr. Jeg skal geta þess, að jeg hefi átt tal við landssímastjóra um þessar línur, og leggur hann til, að línurnar undir b- og c-liðum í brtt. frá hv.þm. S.-Þ. verði settar saman í eitt sem lína fram Fnjóskadal, og vænti jeg þess, að hv.þm. hafi ekki neitt á móti því, að þessu verði breytt þannig að vilja landssímastjóra. Þá kem jeg að síðustu viðaukatill., á þskj. 272, frá hv.þm.N.-M. (ÁJ og HStef). Hv. 1. þm.N.-M. (H Stef) hefir talað fyrir henni og lýst nauðsyn þess að fá síma á þessum svæðum. Jeg skal geta þess, að um þetta hafa engin skrifleg gögn legið fyrir nefndinni, en jeg hefi heyrt, að nú væri búið að ráðstafa línu frá Egilsstöðum að Birnufelli, og ætti þá till. að vera óþörf, en um það getur væntanlega hv.l.þm.N.-M. betur sagt. Jeg skal taka það fram, að það er auðvitað ekki meining mín á nokkurn hátt að mæla á móti, línunni frá Þórshöfn til Skála, enda er hún í lögunum frá 1923. Hún er nú orðin 3 ára gömul í lögunum og ætti að öðru jöfnu að ganga fyrir. Jeg vil svo enda mál mitt með því, að jeg treysti því fastlega, að hæstv. stjórn og landssímastjóri vinni að því að koma þeim línum, sem samþyktar verða, í framkvæmd svo fljótt sem verða má og eftir því sem nauðsyn er til. Og jeg vil skjóta því til hæstv. atvrh., að það er hreint ekki rjett að draga á langinn að leggja þær línur, sem ákveðnar hafa verið með lögum, og jeg vil leyfa mjer að skora á hann að taka ritsímalögin til gagngerðrar endurskoðunar og koma fram með breytingar á þeim eftir að leitað hefir verið umsagnar hlutaðeigenda. Það gæti orðið til þess að spara umr. á þingi um þetta á næstunni. 1424

Atvinnumálaráðherra (MG): Mjer skildist á hv.frsm. (K1J), að hann legði þá meiningu í orð mín, að ekki ætti að leggja neinar nýjar símalínur fyr en þessum tveim stóru línum væri lokið. Það var auðvitað ekki meiningin. Heldur hitt, að meðan þær væru ólagðar gæti tæplega verið að ræða um miklar aðrar framkvæmdir í þessu efni, en það fer auðvitað eftir því, hvað þingið sjer sjer fært að veita mikið til símalagninga. Jeg skal geta þess, að í sumar verða lagðir talsvert margir smáspottar. Næst verður svo tekin þessi stóra lína í Barðastrandarsýslu sumarið 1927. Út af því, sem hv.frsm. (KlJ) skaut til mín, hvort það væri rjett að endurskoða ritsímalögin, þá er jeg í dálitlum efa um það. Jeg held sem sje, að það verði besta endurskoðunin, að þm. komi með till. sínar og landssímastjóri segi svo álit sitt um þær. Jeg er hræddur um, að ef sýslunefndir og sveitarstjórnir væru spurðar ráða um þetta, þá mundi koma nokkuð mikið af beiðnum.

Ingólfur Bjarnarson Jeg skal taka það fram, að jeg er mjög fús til að breyta orðalagi till. minnar á þá leið, sem hv.frsm. (KlJ) benti mjer á, að væri ósk landssímastjóra. En jeg skal geta þess, að mjer kom dálítið á óvart, að brtt. mín skyldi að orðalagi til koma í bága við vilja hans. Jeg ætlaði einmitt að orða hana í samræmi við það, sem mjer skildist á brjefi hans til hæstv. stjórnar, að vera mundi að hans skapi. Jeg vil, með leyfi hæstv. forseta, lesa upp kafla úr brjefinu, þessu til skýringar. Þar segir svo: „Og verði línur þessar teknar inn á ritsímalögin, álít jeg heppilegast, að línurnar eða stöðvarnar verði ekki bundnar við ákveðna bæi, heldur ákveði landssímastjóri það á sínum tíma, í samráði við viðkomandi hjeraðsstjórnir. - -“ Og síðar segir hann, þar, sem hann talar um kostnaðinn: „Lína frá Laufási að Víðivöllum í Fnjóskadal og frá Hálsi að Fjósatungu mundi auk flutnings kosta um kr. 20 þús. úr 4 mm. einföldum járnvír. -“ Þetta bendir til, að landssímastjóri hafi ætlast til, að línurnar yrðu 2 um Fnjóskadalinn, og þess vegna orðaði jeg brtt. mína þannig. Það var einmitt meiningin, að brtt. gengi í þá átt, sem landssímastjóri lagði til. En sem sagt, eftir því, sem nú er fram komið, hefi jeg ekkert á móti því að breyta þessu, og mun jeg því leggja fram skriflega brtt. við mína fyrri till., um að í stað b- og c-liða koma: Lína um Fnjóskadal. Jeg held, að það hafi svo ekki verið annað, sem jeg þurfti að athuga, og vil jeg leyfa mjer að afhenda forseta þessa till.

Halldór Stefánsson Út af því, sem hv.frsm. (KlJ) sagðist hafa heyrt, að búið sje að ráðstafa línunni frá Egilsstöðum, skal jeg segja það, sem við þm.N.-M. vitum um það. Þegar samningar stóðu yfir milli stjórnarinnar og hjeraðsbúa, gerðu Fellamenn það að skilyrði fyrir því, að þeir yrðu með, að þeir fengju línustúf um leið. En jeg veit ekki til, að hægt hafi verið að verða við þessum óskum þeirra. Við höfum talað við hæstv. landsstjórn og ekki fengið góð svör um þetta. Það er þess vegna ekki líklegt, að hægt sje að gera Fellamönnum þessa úrlausn, til þess að fá þá í samtökin. Annað veit jeg ekki um þetta mál.

Hákon Kristófersson Jeg skal ekki lengja umr. mikið. Jeg vildi aðeins beina þeirri spurningu til hæstv. atvrh., hvort hann lítur svo á, að þær línur, sem nú verða samþyktar hjer, eigi að ganga fyrir þeim, sem síðar koma. Jeg fyrir mitt leyti álít, að svo eigi alls ekki að vera, heldur eigi, að fara eftir þeirri nauðsyn, sem á þeim er. Jeg er alls ekki að mæla á móti þessum till., en mjer þykir undarlegt, að hv., nefnd sje að rokka frá, sínum fyrri till., og virðist svo sem hv.frsm. (KlJ) hafi átt í einhverju baktjaldamakki eftir að þessi fundur byrjaði. Eiginlega finst mjer hv.frsm. alls ekki hafa talað fyrir hönd nefndarinnar, enda upplýsti hann það sjálfur, að hann hefði fengið nýja vitrun eftir að fundur byrjaði. Það er ekki ný bóla, þegar komið er fram með breytingu á þessum lögum, að fleiri koma á eftir, alveg eins og heilt fjall losni við það, að litlum steini er komið á stað. - Annars væri æskilegt, að alt símakerfið væri athugað í heild, og ætti hæstv. stjórn að gangast fyrir því. Um þetta atriði vildi jeg einnig fá yfirlýsingu frá hæstv. atvrh.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg tók það fram áðan skýrt og greinilega, að jeg lít svo á, að þó að þessar símalínur, sem frv. ræðir um, verði samþyktar nú, þá væri ekki þar með ákveðið, hvenær eða í hvaða röð þær yrðu lagðar. Jeg hafði þannig áður svarað því, sem hv.þm. (HK) spurði um.

Frsm. (Klemens Jónsson) Jeg skal ekki þreyta hv. deild á langri ræðu. Hv. þm. Barð. (HK) sagði, að jeg hefði rokkað frá því, sem samþykt hefði verið á fundi samgmn. Jeg veit ekki, hvort hv.þm. (HK) hefir komið á fund nefndarinnar í morgun; hann var þar ekki þegar jeg kom, og þá var búið að bóka það, sem þar gerðist, og hygg jeg, að hann geti ekki sagt, að jeg hafi rokkað frá því. Landssímastjóri hefir nú gefið nýjar upplýsingar um ýms atriði, og gerir það nokkurn mun. Það er að nokkru leyti rjett hjá hv.þm., að nefndin hefir óbundnar hendur. Mjer virtist hv.þm. Barð. vera því meðmæltur, að lögin yrðu tekin til athugunar og endurskoðunar í heild, en hæstv. atvrh. óttast, að þá mundu koma fram of margar beiðnir. Þetta getur verið, en jeg vildi þó mælast til þess, að hæstv. stjórn skrifaði þetta bak við eyrað og athugaði, hvort það væri ekki rjett. Mjer er ekki kunnugt um, hvernig ástatt er með línuna frá Egilsstöðum að Birnufelli; jeg hefi ekki átt tal við landssímastjóra sjálfan um þetta, en var sagt af öðrum, að þeirri línu mundi þegar vera ráðstafað. Annars hefir ekkert skriflegt legið fyrir samgmn. um þetta og hún ekki haft tækifæri til að kynna sjer málið, og vildi jeg því mælast til þess, að hv.flm. taki brtt. aftur til 3. umr.

Hákon Kristófersson Það eru aðeins örfá orð. Jeg vil benda á það, að meiri hl. samgmn. átti fund í morgun, en jeg varð að fara burtu og átti því ekki þátt í því, sem þar gerðist. Viðvíkjandi því, að það sje alls ekki ákveðið, hvenær línurnar verði lagðar, þó þær verði samþyktar nú, skal jeg geta þess, að ef svo er, þá sje jeg ekkert á móti því að samþykkja þær.

Þórarinn Jónsson Út af ummælum hv.þm. Barð, skal jeg segja það, að jeg veit ekki, eftir hverju á að fara, ef ekki eftir því, hvenær nauðsynin knýr þessar línur inn í lögin. Jeg held, að svo verði að líta á, að því fyr sem það verður, því nauðsynlegri eru þær. Þá vil jeg víkja ofurlítið að öðru. Mjer skildist það á hæstv. atvrh., að það hlyti að dragast að leggja 3. flokks línur, því að það þurfi að leggja aðrar línur. En ef því væri fylgt fram, sem símalögin ákveða, að leggja 3. flokks línur fyrir tekjuafgang símans, þá mætti leggja margar 3. flokks línur líka. Jeg álít, að hægt hefði verið að leggja meiri áherslu á þessar línur en gert hefir verið, því hitt hefir verið venjan, að taka ekkert tillit til þessa lagaákvæðis.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg vil aðeins geta þess, að orð mín í dag voru sögð út frá þeim hugleiðingum, að ekki væri brugðið frá venju undanfarinna ára, að leggja ekki símalínur fyrir meira fje en til þeirra er veitt í fjárlögunum. Það er kunnugt, að tekjuafgangur símans hefir verið tekinn til þess að borga með skuldir, en aldrei verið farið með hann samkvæmt símalögunum. Jeg hefi skilið nál.fjvn. svo, að ekki yrði tekið lán til línunnar frá Vík til Hornafjarðar. Jeg skil þess vegna ekki í ræðu hv.þm. V.-Húnv., sem jafnframt er frsm.fjvn.