Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Samgmn. hefur fjallað um þetta mál á nokkrum fundum, og hefur hún ekki getað orðið sammála um afgreiðslu þess. Hv. 6. landsk. þm. (StgrA) hefur skilað sérstöku áliti, og mun hann sjálfsagt gera grein fyrir því. En meiri hl. n. vill leggja til. að frv. verði samþ.. en þó með breyt. á 1. gr. Sú breyt. var undirbúin af ríkisstj., og hefur hún náð samkomulagi um, að 1. gr. orðist á þann hátt, sem þskj. 830 ber með sér. Það er öllum kunnugt, að flugmálin eru þau mál, sem líklega hafa mest fært út kvíar á síðustu árum. Ég held, að mig minni rétt, að á ríkisreikningi árið 1942 er kostnaður við flugmál ekki nema 83 þús. kr., en 184 þús. árið 1943, og á fjárl. 1947 er kostnaðurinn áætlaður 4.259.700 kr., og má þó búast við, að hann fari fram úr áætlun, að frádregnum tekjum, um 600 þús. kr. Þegar löggjöf um flugmál var sett árið 1945, var gert ráð fyrir, að ráðh. setti á stofn stjórn flugmála, en stjórnin hefur að mestu leyti verið hjá flugmálastjóra. Hefur hann haft hina daglegu stjórn og einnig stjórn flugmannvirkja. Nú hafa Íslendingar eignazt allmargar flugvélar og er flugið orðið veigamikill þáttur í lífi okkar. Við erum aðili í flugmálakerfi heimsins og höfum gert samning um flugsamgöngur. Af þessu leiðir, að flugmálin eru orðin mun meiri, en verið hefur, og meira í húfi nú en áður, að ekki séu stigin víxlspor. Það er algengt í ríkisbúskapnum, að fjölga hefur þurft mönnum, og því er ekki undarlegt, þótt þörf sé á því einnig hér. Í þessu frv. er gert ráð fyrir stofnun 5 manna flugráðs, sem stjórni undir umsjá ráðh. Þá skuli og verða skipt embætti flugmálastjóra í tvennt, þannig að undir annan, sem heitir flugmálastjóri, skuli falla nýbygging flugvalla, loftferðaeftirlit og öryggisþjónusta, en hinn, flugvallastjóri, skal annast rekstur og viðhald flugvallanna undir stjórn flugráðs. Gert er ráð fyrir, að 3 af 5 meðlimum ráðsins séu kosnir af Alþingi með hlutfallskosningu til fjögurra ára í senn, en hins vegar skuli ráðh. skipa tvo sérfræðinga, annan til 8 ára, og er hann form. ráðsins. en hinn til fjögurra ára. Á sama hátt skal kjósa þrjá varamenn og skipa tvo varamenn, annan til fjögurra ára, en hinn til 8 ára, og skal hann vera form. ráðsins. Þetta, að formaður flugráðs er skipaður til helmingi lengri tíma, er sjálfsagt til að skapa meiri festu í störfum flugráðs. Þá er önnur brtt., sem er bráðabirgðaákvæði um það, að þó að ráðið sé nú skipað á miðju ári, þá er kjörtímabil þess ekki úti á miðju ári, heldur er miðað við áramót, og segir, að starfstímabil skuli vera til ársloka 1951 og form. til ársloka 1955. Ég er á þeirri skoðun, að flugmálin séu orðin það umfangsmikil, að of mikil verkefni séu fyrir flugmálastjóra einan til að stjórna þeim, og þarf því að kveðja fleiri til, svo að vel fari, og fer þess vegna betur, að stjórnin sé í höndum fimm manna flugráðs, sem hefur verkaskiptingu með sér. Ég skal svo ekki hafa þessi orð fleiri, en vænti, að menn geti fallizt á, að hér er ekki verið að fjölga mönnum að ófyrirsynju. Ég hygg, að kostnaður í sambandi við þetta verði hverfandi og skiptir meira máli, að málin fái tryggari afgreiðslu undir umsjá sérfræðinga og að ekki séu hér stigin víxlspor.

Forseti (GÍG): Útbýtt hefur verið á fundinum brtt. frá minni hl., þskj. 850. Þarf afbrigði til þess að brtt. megi komast að.



Herra forseti. Ég hef ekki getað orðið hv. samnm. mínum sammála um afgreiðslu þessa máls, eins og sést á nál. á þskj. 850, sem nú hefur verið útbýtt. Þau nýmæli, sem felast í þessu frv. á þskj. 590, eru varðandi stjórn flugmála. Í frv. felst, eins og hv. frsm. meiri hl. er búinn að gera grein fyrir, að setja á stofn sérstakt flugráð fimm manna, sem skipað er eingöngu af ráðh., sem fer með þessi mál, en samkvæmt brtt., sem meiri hl. n. flytur, á Sþ. að kjósa þrjá, en ráðh. að skipa hina tvo. Þetta flugráð á samkvæmt frv. að vera næst ráðh., sem fer með flugmál, og flugmálastjóri, sem skipaður hefur verið samkvæmt eldri l., á að vera undirmaður þessa ráðs, og jafnframt á að skipta embætti hans í tvennt, eins og gert er ráð fyrir, þannig að hann á aðeins að hafa nokkurn hluta þeirra starfa, sem hann hefur gegnt, en settur sérstakur embættismaður við hlið hans, flugvallastjóri, sem á að annast rekstur flugvalla, sem ríkið á, og sömuleiðis viðhald þeirra. Ég tel, að þessi skipun á stjórn flugmála sé að ýmsu leyti bæði óviðfelldin og óheppileg, og ég held sérstaklega, að sú skipting, sem gert er ráð fyrir á embætti flugmálastjóra, sé ekki aðeins ástæðulaus, heldur óheppileg og það muni síðar í framkvæmdinni verða erfitt í ýmsum tilfellum að skilja milli þeirra valdsviða, sem þar er verið að reyna að draga upp, og muni verða til að torvelda framkvæmd þessara mála og sízt af öllu greiða fyrir henni, eins og hv. frsm. meiri hl. gerði ráð fyrir, að verða mundi. Ég tel mjög óviðfelldna vægast sagt þá valdasviptingu, sem raunverulega er framkvæmd með þessu frv. gagnvart núverandi flugmálastjóra. Ég held, að ef það er borið saman við valdssvið þeirra embættismanna, sem helzt má telja hliðstæða honum, vegamálastjóra, vitamálastjóra og raforkumálastjóra, þá verði því ekki neitað, að það sé mjög óviðfelldið að setja hann þannig skör lægra á sínu valdssviði en þessa embættismenn, sem telja má hliðstæða honum. Varðandi vega- og vitamál þá eru engin ráð hvorki yfir vegamála- eða vitamálastjóra eða þeim til ráðuneytis, heldur eru þeir undir viðkomandi ráðh. og einu valdamennirnir hvor á sínu sviði. Í rafmagnsmálunum hefur verið komið á þeirri skipun með raforkul. frá síðasta þingi, að raforkuráð er alls ekki sett yfir raforkustjóra, eins og nú er talað um að setja flugráð yfir flugmálastjóra, heldur er raforkuráð til ráðuneytis viðkomandi ráðh. og raforkumálastjóra. Og ef talin er þörf að setja slíkt ráð varðandi stjórn flugmála, sem ég get fallizt á, að gert sé, þá álit ég, að eigi að hafa hliðstæða skipun á því og í raforkumálum, þannig að fyrst sé ráðh. að sjálfsögðu, síðan flugmálastjóri og síðan komi þá þetta flugráð til ráðuneytis flugmálastjóra og þeim ráðh., sem með þessi mál fer, ef það er talið tryggara við undirbúning þeirra framkvæmda, sem eru þannig varðandi flugmál, að stjórn þeirra sé tryggari en ella, ef kemur til fleiri manna yfirsýn. Ég get fallizt á, að slíkt ráð sé sett upp, en þeim málum sé þá skipað hliðstætt því, sem er í raforkumálum, og ég hef miðað mínar brtt. við það, að slíkri skipun sé á komið. Hins vegar get ég ekki fallizt á, eins og ég þegar hef getið um, að embætti flugmálastjóra sé skipt í tvennt á þann veg, sem frv. gerir ráð fyrir. Ég held, að það sé alveg ástæðulaust, þó að þessi mál séu orðin talsvert umfangsmikil, svo að erfitt sé fyrir einn mann að komast yfir stjórn þeirra. Bæði vega- og vitamálastjóri og ekki sízt raforkumálastjóri hafa allir hver um sig mjög umfangsmikil störf, og hefur þó ekki verið talin ástæða til að framkvæma slíka skiptingu þar, eins og hér er gert ráð fyrir, heldur hafa þeir verið látnir fá sér til aðstoðar ýmsa sérfræðinga. Vega- og vitamálastjóri hafa sína verkfræðinga og sömuleiðis raforkumálastjóri, og það er gefið mál, að flugmálastjóri þarf líka að fá starfsmenn sér til aðstoðar. Fjölda þeirra starfsmanna og þeirra kunnáttu þarf að miða við, að þeir geti leyst af hendi þau störf undir yfirstjórn flugmálastjóra, sem þarf að leysa af hendi á hverjum tíma. Þessi mál er hægt að leysa á fullnægjandi hátt án þess að kljúfa embættið í tvennt. Ég held þess vegna, að það, sem vakir fyrir með flutningi þessa frv., og þá væntanlega fyrst og fremst fyrir hæstv. flugmrh., sem að sjálfsögðu stendur fyrir flutningi frv., sé ekki það, að verið sé að tryggja fyrst og fremst betri framkvæmd, því að það er hægt að gera með því að fá flugmálastjóra nægilega starfsmenn til að annast þessar framkvæmdir, heldur sé annað, sem þarna liggur til grundvallar, sem ég hef nokkuð komið að í nál. mínu á þskj. 850. Ég held nefnilega, að þær breyt., sem fyrirhugaðar eru í þessu frv. á stjórn flugmálanna og á valdsviði þeirra embættismanna, sem eiga með framkvæmd flugmála að gera, standi í sambandi við flugvallarsamninginn, sem gerður var við Bandaríkin s.l. haust, og þær framkvæmdir, sem fyrirhugaðar eru á honum nú og á næstu árum, meðan hann stendur í gildi. Það hefur náttúrlega komið í ljós nú þegar og á sennilega eftir að koma betur í ljós, eftir því sem tímar líða, að framkvæmd þessa flugvallarsamnings er ekki á þá leið, sem mjög var túlkað af forsvarsmönnum hans, þegar verið var að fá hann samþ. á Alþingi. Það hefur komið fram í umr. hér á þingi ekki fyrir löngu og viðurkennt af hæstv. utanrrh., að eins og hann orðaði það, væri framkvæmd samningsins ekki komin í það horf, sem til hefði verið ætlazt. Það er sem sé viðurkennt, að þeir útlendingar, sem fara raunverulega með stjórn flugvallarins, fari allmikið eftir eigin geðþótta. Ég ætla ekki að telja upp þau atriði, sem nefnd hafa verið um vanefndir samningsins hvað þetta snertir, en skal þó geta þess, að það hefur jafnvel ekki verið hirt um það af hálfu útlendinga, sem starfa þar, að framkvæma þau fataskipti, sem áttu að vera til að breiða yfir stjórn þeirra á flugvellinum, og annað er svo eftir því. Ég held þess vegna, að þetta frv. og sú breyt., sem með því er gerð á stjórn flugmála í landinu, standi einmitt í sambandi við þá framkvæmd, sem nú lítur út fyrir, að gerð verði í sambandi við rekstur Keflavíkurflugvallarins, sérstaklega gerð með tilliti til þess að rýra vald flugmálastjóra með því að setja á stofn þetta flugráð og velja það þannig, að hægt sé að útiloka, að Sósfl. eigi þar fulltrúa og koma í veg fyrir, að Sósfl. og sá starfsmaður, sem í þessu tilfelli er sósíalisti, geti fylgzt með og haft það „kontrol“, sem hann annars hefði getað í sambandi við rekstur flugvallarins, og þess vegna sé ekki aðeins sett þetta flugráð til þess að segja flugmálastjóra fyrir verkum og takmarka valdsvið hans, heldur sé embætti hans skipt þannig, að hann hafi ekki lengur með rekstur flugvallarins að gera, heldur sé það falið sérstökum manni til að útiloka, að hann geti skipt sér af rekstri Keflavíkurvallarins. Ég slæ því föstu, að þetta er raunverulega ástæðan fyrir flutningi þessa frv. og það sé þess vegna eins konar framhald af þeirri þjónustu við erlent vald, sem hafin var með samþ. flugvallarsamningsins á sínum tíma, og nú sé verið að tryggja þeirra vald yfir flugvellinum, svo að þeir geti farið þar sínu fram óáreittir af andstæðingum samningsins og þeirra, sem mest hafa barizt gegn þeirri afgreiðslu, sem var viðhöfð í sambandi við þá samningsgerð. Ég mun þess vegna fyrir mitt leyti standa algerlega gegn þeirri breyt., sem hér er verið að gera á yfirstjórn flugmála, en legg hins vegar til, að yfirstjórn þessara mála verði komið í það form, sem sé algerlega hliðstætt því, sem nú er komið á í rafmagnsmálum, þ.e.a.s. að næst þeim ráðh., sem fer með flugmál, komi flugmálastjóri og verði embætti hans á sama hátt og verið hefur og hann annist undir yfirstjórn ráðh. alla stjórn flugmála, en honum til aðstoðar verði sett fimm manna flugráð, en ekki skipað af flugmálaráðherra og ekki heldur með þeim hætti, sem meiri hl. n. gerir ráð fyrir, heldur sé það að öllu leyti kosið hlutbundinni kosningu af sameinuðu Alþingi, eins og gert er með raforkuráð. Þetta er það, sem felst í brtt. á þskj. 850, að í stað tveggja fyrstu gr. frv., sem ákveða bæði um flugráð og valdsvið þess og eins um skiptingu milli flugmálastjóra og flugvallastjóra, komi þær 3 gr., sem hér eru á þskj. 850 og fela í sér þá skipun, sem ég hef lýst, að fyrst komi ráðh., síðan flugmálastjóri og síðan fimm manna flugráð kosið hlutfallskosningu af sameinuðu Alþingi. Sú skipun er, eins og ég er búinn að taka fram, hliðstæð því. sem er á raforkumálum. Ég sé ekki, að hægt sé með nokkrum rökum að mæla gegn því, að það eigi að vera á annan hátt með stjórn flugmála okkar miðað við okkar eigin hagsmuni og „interessur“, og það er það eina, sem ég vil taka tillit til, en ekki hlaða undir völd þeirra útlendinga, sem illu heilli ráða nú á Keflavíkurflugvellinum, eða hindra, að Íslendingar geti á hverjum tíma haft fullkomið „kontrol“ á því, sem fram fer þar á hverjum tíma, svo að við getum búið okkur undir að losna við þessa útlendinga, sem þar eru, þegar samningstíminn er runninn út.



Ég skal ekki skipta mér af þeirri pólitísku hlið þessa máls, heldur láta hv. frsm. meiri hl. um að svara fyrir það, en ég vil segja nokkur orð um þær breyt., sem gerðar eru í frv. Það er föst venja, a.m.k. í þessari d., þegar verið er að ræða stór og smá mál, að venjulega eru ekki margir aðrir til að hlusta á mál manna, en frsm. meiri og minni hl., og það hvílir þá sú skylda á frsm. að taka til athugunar í sinni n. þau atriði. sem fram koma, því að þm. koma ekki að afgreiðslu málsins nema til að taka þátt í atkvgr. Það hvílir þá enn meiri skylda á þeim, sem eru í n., að athuga málin. En þegar nm. mega ekki einu sinni vera að, að vera í d. við umr. um mál, þá vil ég vænta þess, að hv. frsm. ræði um þær aths., sem ég geri, síðar við sína nm., að svo miklu leyti sem það kann að hafa ekki verið rætt í n. áður. Fyrst vil ég spyrja: Hefur þessi breyt., sem fram kemur á þskj. 830, verið gerð í samráði við hæstv. ríkisstj.?

Já.

Þá má búast við, að erfitt verði að fá því breytt. Ég vil leyfa mér að benda á í sambandi við þetta mál, að hér virðist önnur aðferð vera viðhöfð en sú, sem tekin var upp í stjórnmálum á síðasta Alþ. Ég skal t.d. benda á í sambandi við raforkumálin, þá var því slegið föstu, að það ætti að beita í þessum málum ýtrustu lýðræðisreglum. Það var viðurkennt þá, að kjósa skyldi slík ráð til fjögurra ára hlutbundinni kosningu af Alþingi. Og það var gengið lengra, en þetta. Þessi kosning átti ekki að gilda nema til næstu almennra alþingiskosninga, svo að eftir næstu kosningar átti ný kosning að fara fram, svo að þar ríkti sama stefna og væri hverju sinni á Alþ.og meðal þjóðarinnar. Hér á að gerbreyta þessu. Mér þykir ákaflega mikið fyrir því, að hæstv. flugmrh. skuli vera með þessari brtt. Hér er ekki verið að skapa neina stefnu, heldur aðeins það, að sá, sem valdið hefur á hverjum tíma, beitir því valdi, og tel ég það mjög óheppilegt í slíku máli, og getur það eins vel komið síðar gegn þeim, sem nú beita því, áður en þeir vita. Ég mun því bera fram brtt. um að breyta frv. í það horf, sem var viðurkennt á síðasta Alþingi. að væri réttlátt. Hér er farið inn á í brtt., að flugráðið skuli skipað fimm mönnum, hvar af þrjá á að kjósa á Alþ. Ég vil benda á það, að einmitt af því, að nú eru fjórir flokkar á Alþ., þá þýðir þetta það, að einn flokkurinn á ekki lengur fulltrúa í ráðinu, og tel ég það ekki rétt. Ég er ekki að mæla þar fyrir munn Sósfl., ég elska hann ekki svo mikið, en ég vil benda á, að þetta er ekki samkvæmt lýðræðisreglum, ef þannig er ákveðið í þessum l. og það í jafnviðkvæmu máli og þetta er, auk þess sem það er stórt fjárhagsmál annars vegar og utanríkismál og sjálfstæðismál hins vegar. Í brtt. meiri hl. er lagt til, að formaður sé skipaður til átta ára, og er það stórum til hins verra frá því, sem er í frv. Það er engin ástæða til að skipa formanninn til átta ára. þegar ráðsmennirnir eru ekki nema til fjögurra ára. Ég vil því leyfa mér að bera fram skrifl. brtt., að 1. málsgr. 1. gr. orðist svo: „Sameinað Alþingi kýs hlutbundinni kosningu fimm manna flugráð til fjögurra ára í senn, og skulu að minnsta kosti tveir þeirra hafa sérþekkingu á flugmálum. Ráðherra skipar formann einn hinna kjörnu ráðsmanna. Jafnmargir varamenn skulu kosnir á sama hátt.“ Ég vil svo leyfa mér að afhenda hæstv. forseta þessa skriflegu brtt. Mér þætti eðlilegt, að hv. frsm. ræddi um þetta á ný við n., nema því aðeins, að það sé þrautrætt eða útilokað, að þessu fáist nokkuð breytt, þá er ekkert við því að segja, en það verður þá óvandari eftirleikurinn um kosningu í önnur trúnaðarráð síðar meir, ef það á að marka þá stefnu, að menn taki valdið af Alþingi. og það lengri tíma, en þeir kunna sjálfir að hafa nokkurn hlut um málin að segja, en það er það, sem verið er að gera hér.

Forseti (GÍG): Mér hefur borizt skrifl. brtt. frá hv. þm. Barð., sem hann hefur nú lýst. Þarf tvöföld afbrigði til þess að hún megi komast hér að.



Ég gat því miður ekki verið við þessar umr. frá byrjun, af því að í Nd. var mál á dagskrá, sem nokkur ágreiningur var um, þar sem ég varð að vera viðstaddur, og bið ég að afsaka það. Ég hef séð nál. minni hl. og hefur nokkuð verið sagt af því, sem hv. frsm. hefur haldið fram í sambandi við þetta mál. Það er auðséð, að hann vill draga þetta inn í þá samninga, sem gerðir voru við Bandaríkjastjórn um afnot af Keflavíkurflugvellinum, og reyna að nota tækifærið til að kveikja tortryggni í sambandi við það málefni. Viðvíkjandi því, sem hann mun hafa sagt um framkvæmd samningsins, þá er ekki svo ýkja margt að segja, nema að framkvæmd hans, að því er snertir samstarfið við Bandaríkjamenn, er aðallega í höndum utanrrn., og hefur það þá samráð um málið við yfirmenn flugmála. Það er augljóst mál, að þegar á að fara að framkvæma samning eins og þennan, þá koma mjög mörg atriði, sem vafi er á, hvernig eigi að koma fyrir. Það var sett á fót af fyrrv. stjórn n., sem stóð í sambandi við fulltrúa Bandaríkjastjórnar um það, hvernig ætti að koma fyrir samstarfinu á Keflavíkurflugvellinum. Sú n. hefur unnið í sambandi við íslenzku stjórnina, og þannig hefur verið reynt að fikra sig áfram stig af stigi og móta þannig samstarfið og fá fastar reglur um þau atriði, sem álitamál var, hvernig ætti að fara með. Þegar ég tók við því starfi, sem ég hef nú, lágu engar till. fyrir eða hugmyndir um, hvernig þessum málum skyldi fyrir komið, og hefur það ekki flýtt fyrir að fá fastan grundvöll um þetta mál. Ég geri ráð fyrir, að samdar verði og settar ákveðnar reglur um ýmislegt varðandi rekstur flugvallarins, og um það fer nú undirbúningur fram í þeirri n., sem hefur málið með höndum og starfar að því að halda uppi málstað Íslendinga í sambandi við það, hvernig þessum málum skuli fyrir komið í einstökum atriðum. Mér er óhætt að fullyrða, að það, sem n. hefur látið frá sér fara um þetta efni, um það hefur verið samkomulag. Ég verð að fara fram á að fá að fresta ræðu minni, meðan atkvgr. fer fram í Nd. - Ræðumaður vék af fundi stundarkorn. Ég hef nú áður skýrt frá, hvernig störfum er komið um framkvæmd flugvallarsamningsins. Ég hef ekki orðið var við, að í n. þeirri, sem hefur málið með höndum fyrir hönd ríkisstj., hafi verið nokkur ágreiningur um það, sem hún hefur haldið fram í sambandi við framkvæmd flugvallarsamningsins, og þessu starfi er enn haldið áfram í n. Enn hafa ekki verið settar reglur um afnot og starfrækslu flugvallarins, og þær munu ekki settar strax, því að n. þarf að gera sér grein fyrir nokkrum atriðum í sambandi við framkvæmd samningsins, áður en þær reglur eru settar. Ég sé ekki ástæðu til að segja fleira um þetta efni. Nú hefur þetta frv. valdið nokkrum ágreiningi í n., og mér skilst, að það sé ekki sízt ágreiningur um skipun flugráðsins, sem segja má, að sé annað aðalatriði frv. Það má náttúrlega kannske nokkuð lengi deila um það, hvernig heppilegast sé fyrir komið yfirstjórn þessara mála. Mér skilst, að allir séu sammála um það, að heppilegt sé að hafa flugráð, en nokkur ágreiningur er um það, hvort ráðið skuli skipað af ráðh. eða Alþ. Ég lagði til, að ráðh. skipaði þetta flugráð á sama hátt og gert er ráð fyrir t.d. að ríkisstj. skipi fjárhagsráð, nýbyggingarráð, viðskiptaráð o.fl. ráð. Nú hefur hins vegar sú skoðun komið fram bæði innan ríkisstj. og í þinginu, að þetta væri hægt að vefengja og eðlilegt væri, að Alþ. ætti þarna líka hlut að máli, og var þetta byggt á þeirri skoðun, að þarna væri um hluta af framkvæmdarvaldinu að ræða, og eðlilegt, að ríkisstj. skipaði framkvæmdarvaldinu, en óeðlilegt, að þingið skipaði því, með því að fara með hluta af framkvæmdarvaldinu, sem ætlað er ráðherrunum. og þær till., sem fyrir liggja, eru eins konar miðlunarleið, sem meiri hluti samgnm. leggur til í samráði við ríkisstj., og er gert ráð fyrir, að 3 menn í ráðinu verði kosnir með hlutfallskosningu af þinginu, en 2 menn verði skipaðir af ráðh. til þess að tryggja það, að ráðh. sá, sem um þessi mál fjallar. hafi nokkuð um það að segja, hverjir veljast í ráðið, og einnig til þess að tryggja það, að sérfróðir menn í flugmálum komi í þetta flugráð. Það er ekki hægt að tryggja það, að þingflokkarnir sem slíkir kjósi sérfróða menn í flugmálum í ráðið. Nú heldur hv. frsm. minni hl. því fram, að þetta sé gert til þess að útiloka einn þingflokkinn frá því að hafa nokkuð að segja í ráðinu. Þetta er á mesta misskilningi byggt, því að það er aðeins sú ákvörðun í till., að 3 skuli hlutfallskosnir, en auðvitað veit enginn fyrirfram, hverjir yrðu kosnir, og mætti eins segja, að öll slík ákvæði um, að 3 menn í slíkum nefndum skuli vera kosnir af þinginu, séu þannig sett til þess að útiloka einn flokkinn gersamlega. Nú eru margar n. skipaðar þannig, að 3 menn eru kosnir af þinginu, svo sem síldarútvegsnefnd, og mér vitanlega hefur því aldrei verið haldið fram, að það hafi verið gert til þess að útiloka einhvern einstakan flokk sérstaklega frá áhrifum í þeirri n. Það er sem sagt ekki meiningin með þessu, heldur hitt, að finna miðlunarleið milli þeirra, sem halda því fram, að eðlilegast væri, að þetta ráð væri allt stjórnskipað. og hinna, sem halda því fram, að ráðið ætti allt að vera þingkjörið, og þessi millileið var farin til þess, að þeir 2, sem skipaðir væru af ráðh., væru sérfróðir menn, en hinir 3 kosnir af þinginu. Ég vænti þess, að þetta nægi til þess að mótmæla því, sem hv. frsm. minni hl. heldur fram í sínu nál., sem er næsta fáránlegt, að meiningin sé sú að koma þessu þannig fyrir, að Sósfl. geti ekki einu sinni vitað, hvað gerist í ráðinu. Í því sambandi nægir að taka það fram, að starf flugmálastjóra á að haldast, að vísu allmjög breytt. Ég hef ekki ætlazt neitt fyrir um það að skipta um mann í því starfi. og minni hl. n. treystir augljóslega þeim manni, sem nú gegnir þessu starfi. Enginn hefur betri skilyrði til að fylgjast með öllu, sem gerist í þessum málum, en einmitt flugmálastjóri, því að hann á að hafa eftirlit með öllum flugmálum í landinu. Og til þess að ná burtu öllum mönnum frá flugmálunum, sem hv. frsm. minni hl. hefur traust á, verður að ganga miklu lengra í þessum efnum á þann hátt, sem óhugsanlegt væri öðruvísi, en að víkja frá starfi þeim manni, sem hv. frsm. minni hl. nefnir í nál. sínu. sem sagt flugmálastjóra. Ég vil nú víkja nokkrum orðum að ræðu hv. þm. Barð., þar sem hann sagði, að með þessu frv. væri einn flokkurinn útilokaður frá því að fylgjast með um þessi stórkostlegu fjárhagsmál og mjög svo viðkvæmu. Hv. þm. Barð. fór um þetta mörgum og talsvert hörðum orðum í minn garð. Ég hef skýrt frá því, sem hefur verið stungið upp á. Það er gert til þess að sameina þessi tvö sjónarmið, sem ég gat um. Það er ekki gert til þess að útiloka einn eða neinn frá þessu, heldur til þess að finna í þessu þann jafnvægisgang, að ráðh. skuli hafa nokkuð um þetta að segja, en þó hafi þingið einnig talsvert um þetta að segja. Þessi hv. þm. hefur lagt fram brtt. um, að 5 þingskipaðir menn fari með þessi mál, og verði þeir í flugráðinu, tveir af þeim skuli vera sérfróðir. Þetta getur varla staðizt, því að það verður þá að standa í till.. hvaða þingflokkum sé skylt að uppfylla þetta ákvæði um kosningu sérfróðu mannanna, því að annars yrði undir hælinn lagt, hvort þeir væru nokkrir í ráðinu, þegar kosið væri af listum. Ég sé nú ekki ástæðu til þess að fara um þetta fleiri orðum, hygg, að ég hafi drepið á helztu atriðin í þessu máli. Þó má búast við, að ég eigi einhverju ósvarað af því, sem komið hefur fram, af því að ég var ekki viðstaddur til þess að hlusta á ræðu hv. frsm. minni hl. n., en ég veit ekki, að hve miklu leyti henni var beint til mín.



Herra forseti. Hæstv. flugmrh. hefur nú svarað ýmsu af því, sem til mín var beint í tilefni af framsöguræðu minni. Ég hafði ekki séð þetta nál. minni hluta n. fyrr en nú á fundinum. og sé ég, að þar eru bornar fram getgátur um það, hvað vaka muni fyrir ríkisstj. með flutningi þessa frv., og það sé í fyrsta lagi verið að lítilsvirða núv. flugmálastjóra, en megintilgangurinn muni þó vera sá að útiloka Sósfl. frá eftirlitsaðstöðu um framkvæmd á Keflavíkursamningnum. Ég hygg, að þetta sé á of mikilli viðkvæmni og hugarflugi byggt, og styðst, sem betur fer, ekki við gild rök. Viðvíkjandi því fyrra, að verið sé að lítilsvirða flugmálastjóra með því að skipta embættinu, þá er það engin ný bóla, að skipt sé starfi embættismanns. Þegar t.d. bæjarfógetaembættinu í Reykjavík var skipt - ekki í tvennt, heldur í þrennt -, mun það þá hafa verið gert til þess að lítilsvirða þáverandi bæjarfógeta, Jóhannes Jóhannesson? Nei, svo var ekki, heldur var ástæðan sú, að heppilegra þótti að skipta embættinu, af því að það var orðið of umfangsmikið fyrir einn mann. Þá er t.d. sagt, að hér sé tekið upp skipulag, sem ekki hefur verið tekið upp í vegamálum, vitamálum og raforkumálum, sem allt eru mjög umfangsmikil störf. Ég held, að ekki veitti af að skipta t.d. embætti vegamálastjóra, og mætti gjarnan setja vegamálaráð í þessu landi, því að það er ekki svo röskleg framkvæmd á þeim málum. Nú hefur vegamálastjóri verið veikur um 3–4 vikna skeið, eins og hendir alla dauðlega, en fyrir bragðið hefur allt staðið fast á skrifstofunni, og allan þann tíma hefur ekki verið hægt að fá gengið frá á skrifstofunni litilli áætlun um litla brú. Þó að leitað hafi verið til verkfræðinga þar, þá hafa þeir ekki getað afgreitt þetta mál, og þegar þessi eini maður veikist, fæst ekkert afgreitt. Þannig lítur út fyrir, að ekki sé hægt að hefja framkvæmdir, sem annars hefði verið hægt, svo að okkar stutta sumar styttist við þetta, og er það hvergi nærri gott. Ef hér væri vegamálaráð, sem hefði getað ráðstafað þessum málum með því að ná til vegamálastjóra, þá hefði ekki þurft að skapast slíkt ástand. Hið sama gildir hvað snertir vitamálaembættið. Ég hygg, að það sé svo umfangsmikið, að ég álít, að af því að það mæðir á einum manni, þá sé meiri dráttur á undirbúningi stórframkvæmda í þessum efnum hjá ríkinu, og má þar t.d. nefna sleifarlagið á undirbúningi við framkvæmdir á brimbrjótnum í Bolungavík. Þar er búið að spilla bezta mánuði ársins, vegna þess að framkvæmdir drógust og lentu fram á haust, svo að mannvirkið brotnaði og aftur verður að gera við það fyrir hundruð þúsunda á þessu ári til þess að komast í sömu spor og það var í, áður en viðgerðin hófst. Þá var embætti raforkumálastjóra á síðasta ári skipt í tvennt, og hygg ég, að engum hafi til hugar komið, að þessi tvískipting væri nein lítilsvirðing við Jakob Gíslason, og ég held, að þessi breyting hafi orðið til bóta. Mér dettur ekki annað í hug, en að ástæðan fyrir tvískiptingu embættis flugmálastjóra sé sú, að starfið sé orðið of mikið fyrir einn mann. Hæstv. flugmrh. hefur gert grein fyrir því, að framkvæmd Keflavíkursamningsins heyri að mestu leyti undir utanrrh., eins og sakir standa, með núverandi fyrirkomulagi í flugmálum, og verður það auðvitað alveg óbreytt. Hv. frsm. minni hlutans sagði, að enn væri mjög slæleg framkvæmd á Keflavikursamningnum og að liðið, sem þarna væri, hefði varla skipt um föt, og þetta gerðist, meðan flugmálastjóraembættið var bara einskipt, og það má líka benda á það, að sú niðurstaða, sem varð á síðasta hausti um Keflavíkursamninginn, varð þrátt fyrir það, þó að flugmálastjóri með sitt víðtæka vald væri næsti maður við flugmálarh. hvað flugmál snertir. Þegar því er slegið föstu, að þetta sé meðal annars til að auka vald útlendinga við rekstur flugvalla í landinu, þá vil ég segja, að ekki þykir mér hlýða, að neinn íslenzkur ráðherra vilji útlenda sérfræðinga til að stjórna þessum málum. Og ekki er líklegt, að Alþ. kjósi neinn útlending meðal þessara þriggja í flugráð. Ég hygg það verði allt Íslendingar, og vænti, að það verði góðir Íslendingar, sem Alþ. kýs og ráðh. vill í það sem sérfræðinga. Ég get sem sagt ekki trúað öðru, en að það eitt vaki fyrir ríkisstj. að setja nægilega marga menn og með nægilega sérþekkingu yfir stjórn flugmálanna í landinu. Er ekki ótrúlegt, að þess þurfi við, þar eð þessi mál hafa margfaldazt, svo sem þau hafa gert á undanförnum árum. Hv. þm. Barð. spurði að því, hvort brtt. á þskj. 830 væru með ráði ríkisstj. gerðar. Var því svarað, að ég hygg, á þá leið, að breyt. séu að mestu eða öllu leyti undan rifjum ríkisstj. runnar. Og ég veit ekki betur, en að frá þeim sé gengið af ríkisstj. í heild. Og sennilegt þykir mér, að þær séu fyrst og fremst runnar undan rifjum hæstv. dómsmrh., flokksbræður hv. þm. Barð. Ef þær eru ólýðræðislegar, er rétt, að hann sakist við hann um það. En svo fórust hv. þm. orð um þær. En ég vil segja, að það, að Alþ. kjósi þrjá af meðlimum flugráðs, er ekki ólýðræðisleg aðferð að velja menn í trúnaðarstöður, þó að flokkarnir séu fjórir, en eigi að kjósa þrjá. Nú vil ég benda á það, sem vitanlegt er mönnum í samgmn., að þegar hæstv. ráðh. mætti hjá okkur, tók hann fram, að það væri sín ætlun, að flugmálastjóri væri sá sami og verið hefur. Nú er vitað, að hann er sósíalisti. Hann yrði einn meðlimur þessa ráðs. Þá er tryggt þetta kjörtímabil, að Sósfl. er ekki útilokaður.

Þessu er hvergi slegið föstu.

Fyrir þessu liggja orð hæstv. ráðherra á nefndarfundi.

Ég sagði. að hann yrði áfram flugmálastjóri.

Já, og yrði þá annar sérfræðingurinn.

því er ekki slegið föstu.

En lágmarkið er, að það verði tveir sérfræðingar. Það getur náttúrlega komið fyrir, að þeir verði fleiri, og ekki er það verra. Ég býst við, að hann verði að teljast einn af okkar aðalsérfræðingum í þessum málum, maður, sem er búinn að gegna þessum málum árum saman. Ég skildi a.m.k. hæstv. ráðh. þannig, að tryggt væri, að þessi maður yrði þarna með, en yrði ekki sviptur aðstöðu til að hafa áhrif á þessi mál. En hæstv. ráðh. leiðréttir, ef hann hefur meint eitthvað annað. Mér fannst reyndar hið sama koma fram í ræðu hans áðan. Ef á að tryggja það, að sérfræðingar séu í flugmálaráði, dugar ekki að láta kylfu ráða kasti um það, hvort það yrðu slíkir menn, sem kosnir yrðu af Alþ. því sýnist mér hentugt, að þeir séu skipaðir af ráðherra. Þá kem ég að því, sem hv. þm. Barð. sagði, að ólýðræðislegt væri að skipa slíka menn til lengri tíma, en fjögurra ára. Annar þeirra á að vera skipaður til átta ára. En ég hygg, að fáir sérfræðingar léðu sig í svona embætti, ef þeir ættu aðeins fjögurra ára skipun fram undan, og jafnvel þó að um átta ár væri að ræða. Mér finnst, að val sérfræðinga eigi ekki að vera pólitísk ráðstöfun. Og það er mjög eðlilegt, að jafnvel sérfræðingarnir báðir væru skipaðir til lengri tíma, en einn pólitískur ráðh. hefði líkur fyrir að sitja í sínu sæti. þ.e. kjörtímabilið. Hvernig er með aðra sérfræðinga. svo sem sérfræðing í vegamálum, vegamálastjóra, sérfræðing í hafnarmálum, vitamálastjóra, sérfræðing ríkisstj. í heilbrigðismálum, landlækni? Allt eru þetta embættismenn upp á lífstíð. Mér virðist athugandi, hvort þeir sérfræðingar, sem hér er um að ræða, ættu ekki að vera embættismenn með veitingu. Þegar maður er búinn að starfa fjögur til átta ár sem sérfræðingur í flugmálum, efast ég um, að heppilegt sé að skipta um og taka nýjan mann. Það gæti náttúrlega ráðherra fundið upp á að gera, ef pólitísk afstaða réði. Ég hygg ég geti sagt fyrir hönd n. allrar, að menn muni ekki ganga inn á brtt. hv. þm. Barð. Og hitt er mér algerlega ljóst, að n. gengur ekki inn á brtt. hv. 6. landsk., því að hans sjónarmið voru beint rædd í n.. og skiptust skoðanir annars vegar í samræmi við brtt. á þskj. 830 og frv. í heild, og hins vegar þær skoðanir, sem hv. 6. landsk. túlkar og nú eru mótaðar í till.-formi á þskj. 850. Hv. þm. Barð. mæltist til, að hans sjónarmið yrði tekið til athugunar í n. En ég hef talað við formanninn, og hefur okkur komið saman um, að óþarft sé þess vegna að skjóta málinu til nýrrar athugunar í n., að það séu ekki minnstu líkur til þess, að n. fallist á þær brtt. Enda hefur hv. þm. Barð. fengið vitneskju um, að þessar brtt. á þskj. 830 eru fyrst og fremst brtt. stjórnarinnar við þetta stjfrv., sem hér liggur fyrir.



Vegna þess að hv. frsm. blandaði mínu nafni inn í umr., þykir mér rétt að gera grein fyrir því, að hann hefur töluvert misskilið mína afstöðu í málinu, eins og raunar málið allt í heild. Þó að ég sé honum sammála um niðurstöðuna, gat engum blandazt hugur um, að hv. þm. hefur ákaflega ófullkominn skilning á stöðu þeirra manna, sem eiga sæti í þessu ráði. Hæstv. ráðh. gerir sjálfsagt grein fyrir því atriði. En ég vil benda á, að þessir sérfræðingar eiga ekki að hafa störf sín í flugmálaráði sem aðalstörf, heldur eingöngu sem aukastörf, og þess vegna getur ekki komið til neinna mála að gera það að ævistarfi. Hitt finnst mér vera mjög heppilegt, sem stungið er upp á í brtt., sem fyrir liggja, að þeir séu skipaðir til misjafnlega langs tíma og sérstaklega séð fyrir því, að formaður ráðsins sitji þar lengur en aðrir, til þess að skapa samhengi í störfum ráðsins. Og ég skal játa, að að svo miklu leyti sem orðun þessarar till. kann að vera frá mér persónulega, þá er það helzta atriðið, sem ég hef lagt til, að ég hef lagt áherzlu á, að úr því að þessi háttur er hafður á skipuninni, sem ofan á varð, þá sé einnig tryggt, að sérfræðingarnir væru skipaðir til misjafnlega langs tíma og tryggt samhengi í starfi þeirra og að ekki væri stillt svo til, að það hlyti að vera sami ráðherra, sem fengi vald til skipunar þeirra beggja. Varðandi það, sem hv. frsm. sagði um skipun ráðsins að öðru leyti, að hún mundi vera frá mér komin, er það alger misskilningur 

Ég sagði það um afstöðu hv. þm. Barð.

Jú, og hann gat mín sérstaklega í því sambandi. En þó að forsendur okkar séu misjafnar, þá erum við sammála um niðurstöðuna. Og allt er gott, þegar endirinn allra beztur verður, svo að ég held við megum vel við una.



Aðeins örfá orð út af því, sem féll hjá hv. frsm. meiri hl. Ég tók fram í n. að gefnu einhverju tilefni, að það væri meining mín að skipa núverandi flugmálastjóra áfram. Hef ég ekkert farið dult með það og sagt honum það. Hins vegar er það nú svo, að ekkert stendur um það í l., hvort flugmálastjórar skuli vera í flugvallarráði eða ekki. Það er opið að skipa annan eða báða í það, ef ráðh. þykir heppilegt. Ég tek ekki neina endanlega ákvörðun í því efni fyrr en ég sé, hverjir eru kosnir af þinginu. Það getur sem sagt fullkomlega komið til mála að skipa í þau sæti, sem ráðh. á að skipa í, bæði flugvallarstjóra og flugmálastjóra eða annan hvorn þeirra, eftir því hvað ráðh. álítur rétt, þegar þar að kemur. En um þetta hef ég enga ákvörðun tekið og ekki gefið neina yfirlýsingu um það atriði, en að gefnu tilefni greint frá, að ég mun skipa flugmálastjóra í þetta embætti, sem er að sumu leyti nýtt.



Ég vil byrja með því að þakka hæstv. utanrrh. fyrir þær upplýsingar, sem hann veitti í þessu máli. Mér þótti ákaflega einkennilegt, ef það væri satt, sem hv. frsm. hélt fram, og skal færa fyrir því nokkur rök. Þegar var rætt um skipun í raforkuráð í fyrra, var það á svipuðum grundvelli og hér á að gera, eða sambland af kosningu Alþ. og skipun ráðh. Og þá var það einmitt núverandi hæstv. utanrrh., sem beitti sér fyrir því, að 50. gr. yrði breytt á þann hátt. sem nú er í l. þ.e. að sameinað Alþ. kýs með hlutfallskosningu fimm manna raforkuráð. Var það gert með þeim sömu rökum, sem ég hef nú fært fram, að eðlilegt sé, að jafnstórkostlegt fjárhagsatriði og þar er á ferð og snertir allan landslýð, krefjist þess, að Alþ. skipi þessa menn. Það kom sjálfsagt aldrei til greina að setja raforkumálastjóra sem einn mann í það ráð frekar en t.d. eftirlitsmann hjá rafmagnseftirlitinu sem forstjóra hjá rafmagnseftirlitinu. Það var bent á þetta sama og nú, að ekki væri hægt að búast við sérfræðingum í þetta, ef Alþ. ætti að kjósa mennina. Ég viðurkenni ekki, að það sé gildandi regla hjá Alþ., að kjósa pólitíska snápa í slík störf.

Það er ekki tryggt.

Kannske hjá flokki menntmrh., en ekki er þetta svo hjá þeim flokki, sem ég tilheyri, að gengið sé fram hjá þeim mönnum, sem þekkinguna hafa, en teknar einhverjar pólitískar „trillur“, aðeins til að fara með atkvæðið.

Þm. er sjálfur pólitísk „trilla“.

Hann hefur aldrei verið eins mikil pólitísk „trilla“ og menntmrh., sem hefur nú opinberað sig sem slíkur svo rækilega, að hann getur ekki hugsað sér að skipa nema helzt einhvern slíkan í þetta ráð. Ég vil benda á annað mál, l. um almennar tryggingar. Í frv. um almennar tryggingar kom fram frá ráðh., sem fór með það mál, að það ætti að hafa átta menn í ráðinu, þar af 3 sérfræðinga eftir till. landlæknis. 4 menn voru skipaðir af ráðh., 1 af Alþ., svo að tryggt væri, að ráðh., sem færi með þessi mál, fengi 5 menn. Þá var tekin upp baráttan fyrir því að breyta þessu í lýðræðishorf. Það endaði með því, að 5 menn voru kosnir af Sþ. Sú stefna er því mörkuð á síðasta Alþ. í tveimur stórum málum, að Alþ. skuli kjósa slíka menn með hlutfallskosningu. Og það er alveg auðsjáanlegt, af hverju á að breyta þessu nú, - af því að Framsfl. vill kúga menn inn á aðra braut, og ráðh. Sjálfstfl. hefur látið af stefnu sinni í þessu máli. Enda hefur hæstv. menntmrh. viðurkennt, að um samkomulag sé að ræða, og hæstv. utanrrh. upplýst, að samkomulag hafi orðið, af því að hann hafi ekki fengið öðru framgengt. Hann fékk ekki framgengt réttlætinu í þessu máli fyrir Framsfl. Það er sannleikurinn í málinu. Það kann að verða skammgóður vermir fyrir menn að beita slíku í Alþ., því að ekki er víst, að völdin endist um aldur og ævi, og þeir gætu vissulega seinna orðið fyrir því sama. Hvað um kosningu í utanrmn., ef hún væri framkvæmd á sama hátt? Ég veit ekki, hvort hennar mál eru að öllu leyti viðkvæmari, en þetta stóra öryggismál. Hæstv. menntmrh. sagði, að ekki væri hægt að tryggja sérfræðinga, ef samþ. er mín till. Fyrst og fremst er alveg ákveðið, að tveir af mönnunum skuli vera sérfræðingar. Og þá er ekki kjörgengt í ráðið, ef ekki eru tveir sérfræðingar á listum, sem koma fram. Þá mundi forsetinn, sem lætur fara fram kosninguna, vísa listunum frá. Að flokkar geti ekki komið sér saman um að útnefna sérfræðinga í ráðið, er slík fjarstæða um Alþ. yfirleitt, að ekki er berandi á borð. Það má nefna kosningu sérfræðinga í raforkuráð. Steingrímur Jónsson rafmagnsstjóri er formaður þess, kosinn af ákveðnum flokki sem sérfræðingur. En ef menn geta ekki hugsað sér annað en að flokkshagsmunirnir eigi að vera efstir og þekkingin á eftir, er eðlilegt, að þeir haldi slíku fram, eins og hæstv. menntmrh. gerði. Minnir þetta á það, sem einn þingbróðir og flokksbróðir hæstv. menntmrh. sagði eitt sinn, að það væri ekki hægt að nota einn flokksbróður sinn sem dómara, af því að hann léti sömu dóma ganga yfir flokksmenn og andstæðinga. Þá sagði hæstv. ráðh., að það væri opið að hafa flugmálastjóra og flugvallastjóra í flugmálaráði. Aldrei hef ég heyrt aðra eins firru. Þetta ráð á alveg sérstaklega að vera sem stjórn yfir framkvæmdastjóra, sem er að sjálfsögðu flugvallastjóri. Svo á framkvæmdastjórinn að sitja sjálfur í ráðinu! Hvað mundi Eimskipafélagsstjórnin segja og eigendur í því félagi, ef Guðmundur framkvæmdastjóri ætti að vera formaður stjórnarinnar, og síðan ætti einhver fulltrúi að vera með honum í stjórninni? Það væri ekki ólögulegt. Það verður að sjálfsögðu að krefjast þess fyrst og fremst, að hvorki flugvallastjóri né flugmálastjóri sitji í þessu ráði. Ráðsmennirnir eiga að vera þeim til aðstoðar, en flugvallastjóri og flugmálastjóri eiga sannarlega ekki að vera í ráðinu. Ég held það væri ágætt fyrir stjórnina að beizla svolítið gandreið þessa hæstv. ráðherra, áður en hann fer lengra. Hv. frsm. gat um ýmis embætti hér, sem væru orðin nokkuð umfangsmikil, eins og t.d. embætti vegamálastjóra. Ég vil mjög taka undir þetta. Þetta starf, sem veitir nú 20–30 milljónum króna gegnum hendur eins manns, er orðið það umfangsmikið, að sannarlega er tímabært að athuga, hvort ekki skuli gera breytingu á, annaðhvort setja fjórðungs-vegamálastjóra í landinu, verkfræðinga eða sérstaka meðstjórn með þessum framkvæmdum. Og það er sannarlega vert að athuga, hvort ekki á að hafa sérstaka stjórn yfir Skipaútgerð ríkisins. Ég get ekki hugsað mér, að nokkrum manni þætti heppilegt, að framkvæmdastjóri Eimskipafélagsins réði einn því félagi, a.m.k. hefur ríkisstj. á hverjum tíma gert kröfu til að eiga sinn fulltrúa þar. Nú hefur Skipaútgerð ríkisins haft milljónarekstur og líka milljónatöp, og sum slík töp er ekki hægt að verja. Samt sem áður má ekki minnast á að setja neina stjórn með þeim mönnum, sem þar ráða. Landssmiðjan hefur haft milljónatöp, og það svo, að vafasamt er, hvort ekki verður að gera fyrirtækið upp sem gjaldþrota. Það hefur ekki borgað skatta og sótt verkalaun í ríkissjóð iðulega. Hverjir eru þar nú í stjórn? Vegamálastjóri, maður yfirhlaðinn störfum, vitamálastjóri, líka yfirhlaðinn störfum, forstjóri fyrir skipaútgerð ríkisins, sem líka er yfirhlaðinn störfum. Þessir menn eru settir til að stjórna þessu fyrirtæki og eru um leið langstærstu viðskiptamenn fyrirtækisins. Það er ekki að furða, þó að fyrirtækið sé komið eins og komið er. Það getur ekki farið neina aðra leið. Það er orðið tímabært fyrir stjórnina að taka þetta mál til athugunar. Ég er algerlega á móti því að skipa menn til átta ára. Ég vil láta kjósa menn til slíkra starfa, sem hér um ræðir. Það virðist vera, að nefndin hafi sýnt stjórninni meira traust í þessu máli, en 3. landsk. hefur stundum gert áður. Ég tel mig styðja stjórnina fullkomlega, en þó leyfi ég mér hiklaust að benda henni á það, sem ég tel miður fara, eins og það, sem hér liggur fyrir. Ég sé svo ekki ástæðu til að ræða þetta frekar, en mun greiða atkv. á móti till. á þskj. 830.



Herra forseti. Hæstv. flugmrh. vildi ekki kannast við það, að þessi skipan, sem hér er gert ráð fyrir, ætti rót sína að rekja til flugvallarsamningsins. Þess var heldur ekki að vænta, að ráðh. viðurkenndi það. Ég er samt engu að síður sannfærður um, að svo er, m.a. vegna þess, að það liggja engar aðrar orsakir fyrir, sem gefa tilefni til slíks fyrirkomulags, og ráðh. hefur heldur ekki reynt að færa nein rök fram, sem réttlæta þetta. Og þess vegna leitar maður að skýringum, og sú eina finnanlega er flugvallarsamningurinn. Hæstv. flugmrh. vildi halda því fram, að vegna þess að starf flugráðs væri hluti af framkvæmdarvaldinu, þá væri eðlilegt, að ráðh. skipaði það, og hann bar þetta saman við nýbyggingarráð og viðskiptaráð, en hér er bara um annað að ræða, ef ég skil málið rétt, því að þetta flugráð á aðeins að vera ráðgefandi, en ekki hafa framkvæmdarvald. Hins vegar, ef orð ráðh. eru rétt, þá er lengra gengið með að rýra vald flugmálastjóra, en ráðgert er í frv. Annars er augljóst, í hvaða tilgangi það er gert, að Alþ. kjósi 3 menn. Þar er sama á bak við og við kosningu í stjórn síldarverksmiðjanna. Það á að útiloka Sósfl. frá því að eiga fulltrúa í ráðinu og þar með að útiloka hann frá því að geta fylgzt með gangi þessara mála, en það er auðvitað líka gert í ákveðnum tilgangi. 3. landsk. var að andmæla því, að þessi skoðun mín hefði við rök að styðjast, og taldi það aðeins getgátur. Í því sambandi vil ég benda á, að hvað viðkemur flugmálastjóra, þá liggur þetta ljóst fyrir og eru þess vegna ekki getgátur, því að flugráðið á ekki einungis að vera yfir honum, heldur á að svipta hann starfi. Þá var 3. landsk. að tala um, að þetta starf væri svo umfangsmikið, en þó er það miklu umfangsminna, en ýmis önnur opinber störf, eins og t.d. starf vegamálastjóra og starf raforkumálastjóra. Ef þetta lægi til grundvallar, þá væri byrjað á að skipta þessum embættum, en það er bara ekki þetta, sem liggur til grundvallar. Þetta, sem 3. landsk. hefur haldið fram, eru því ekki rök gegn mínum till. og ekki heldur annað, sem fram hefur komið í þessum umr. Ég óska því eftir, að þær verði bornar undir atkv. og læt skeika að sköpuðu, hvernig með þær fer.