arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Jón Þorláksson) Till. þessi er flutt til þess að gera tilraun til að flýta fyrir störfum þingsins, með því að gera það mögulegt að vinna að stjskrfrv. og kosningalagafrv. hér í d. á meðan þau frv. eru enn til meðferðar í Nd., svo að það geti tekið styttri tíma að afgr. frv. hér í deildinni eftir að þau eru komin til okkar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eysteinn Jónsson) Eins og nál. ber með sér, er n. sammála um að leggja til, að frv. verði samþ. óbreytt. Er sú afstaða n. í beinu framhaldi af því samkomulagi, er um afgreiðslu stjórnarskrármálsins varð á síðasta þingi. N. vill, að nú verði bundinn endir á þetta mikla deilumál, en það getur því aðeins orðið, að frv. verði samþ. óbreytt, eins og n. leggur til. N. hefir þó bent á eitt atriði í nál. sínu, sem hún telur, að betur mætti fara. Hún telur, að í stað orðanna „fjár síns ráðandi“ í 2. mgr. 4. gr. hefði átt að standa „fjárráð“. Tekur n. þetta fram í nál. til að sýna skilning sinn á þessu atriði. En í 1. er gerður munur á þessu tvennu. T. d. má taka, að maður, sem framselt hefir bú sitt til gjaldþrotaskipta, er „fjárráður“, enda þótt hann sé ekki „fjár síns ráðandi“ meðan á skiptum stendur. Er ætlazt til, að þeir menn, sem svo er ástatt um, haldi sínum kosningarrétti. N. vildi benda á þetta til athugunar, en leggur annars til, að frv. verði vísað óbreyttu til 3. umr.

Hannes Jónsson [óyfirl.]: Mér þykir vera komið annað hljóð í strokkinn hjá hv. 1. þm. S.-M. en var á síðasta þingi, enda er nú efnið í honum, girði og stafir úr öðru efni en áður var. Ég býst við, að engum kæmi það á óvart, þó ég gerði nokkrar aths. við það frv., er hér liggur fyrir, áður en það fær fullnaðarafgreiðslu hér á þingi. En málið liggur þannig fyrir að þessu sinni, að ekki er nema um tvennt að velja: annaðhvort að samþ. frv. óbreytt eða fella það. Af þessu tvennu vel ég hiklaust síðari kostinn og mun haga atkvgr. minni í samræmi við það. - Þetta stjórnarskrárskoffín, sem skauzt undan værðarvoðum í fleti jafnaðar- og sjálfstæðismanna meðan blíðuatlotin voru sem innilegust í tilhugalífinu, sem stofnað var til vorið 1931, hlaut móðurlega meðferð hjá meiri hl. framsóknarmanna hér á þingi, og hefir síðan verið fætt og uppalið á því stóra kærleiksheimili. Mun því erfitt um að þoka úr þessu. En þó vil ég enn vona það, að augu manna opnist svo fyrir hinum mörgu og stóru göllum, sem á frv. þessu eru, að úr þeim verði reynt að bæta svo sem unnt er, með kosningal. þeim, sem samin verða nú á þinginu. Um leið og ég skírskota til þess, er ég sagði á síðasta þingi um þetta frv., læt ég mér lynda þá afgreiðslu, sem því er fyrirbúin, án þess að fara frekari orðum um það nú. En rétt minn geymi ég um að ræða nánar um galla þess, þegar kosningalagafrv. verður hér til umræðu.

Frsm. (Eysteinn Jónsson) Út af ræðu hv.þm. V.-Húnv. vil ég taka það fram, að ég er síður en svo ánægður með sum ákvæði frv. - En eftir samkomulag það, sem varð um þetta mál á síðasta þingi, þykir mér þó ekki vert að koma fram með till., sem miða að því að taka upp deiluna á sama grundvelli og áður var. Ég vildi því ekki skerast úr leik um það samkomulag, sem orðið var um þetta mál, þótt ég hefði haft persónulega löngun til að frv. þetta hefði orðið öðruvísi, enda mundi það hafa komið í ljós, ef ég hefði átt setu á síðasta þingi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mér þykir rétt að taka það fram þegar við þessa umr., að það eru ákvæði í kosningalagafrv., sem ég geri mig alls ekki ánægða með. T. d. að dagurinn, sem valinn er til kosninga, er sunnudagur. Ég tel það óviðeigandi fyrir löggjafarþingið að staðfesta þá gr. l., sem er um þetta, svo framarlega sem það vill taka nokkurt tillit til þeirra manna í landinu, sem ennþá bera nokkra lotningu fyrir kirkjugöngu og vilja ekki láta skerða helgi sunnudagsins með jafnmiklum hávaða og gauragangi eins og alltaf hlýtur að vera kosningum samfara. Og ég sé ekki betur en það brjóti í bág við helgidagalöggjöfina, því að þar stendur skýrum stöfum, með leyfi hæstv. forseta: „Almenna fundi má eigi halda um veraldleg efni á helgidögum þjóðkirkjunnar fyrr en um nónbil. Þá og þar, er guðsþjónusta fer fram eftir nón, er þó því aðeins heimilt að halda almenna fundi samtímis, að þess sé gætt, að fundurinn sé eigi haldinn svo nálægt kirkju eða bænahúsi, að guðsþjónustan verði trufluð af því“. Nú mun í ráði að setja kjörfund ekki síðar en kl. 10 árd. í kaupstöðum, en kl. 12 í sveitum, og þá er það einmitt á þeim tíma, sem siður hefir verið, a. m. k. til sveita, að hafa guðsþjónustu. Ég sé ekki annað en annaðhvort verði að víkja, en sé hinsvegar ekki nokkra ástæðu fyrir þá, sem eiga að stjórna þessu landi, að skerða helgi sunnudagsins með því að lögbinda hann sem kosningadag. Því að það er öllum ljóst, að í sambandi við kosningarnar fer margt fram, sem er ekki í samræmi við helgi sunnudagsins. Ég vil því taka það fram, að ég sé mér ekki annað fært en að koma með brtt. viðvíkjandi þessu atriði.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég lýsti því yfir við 1. umr.. að ég væri ekki ánægð með það, að sunnudagur væri ákveðinn kjördagur, og tók ég þá það fram, sem mér virtist ekki hvað sízt mæla á móti því, en það var það, að þetta væri brot á helgidagalöggjöf þjóðarinnar. Þar við vil ég bæta því nú, að margir landsmenn líta svo á, að það séu hrein helgidagsspjöll að halda slíkan fund á sunnudegi; því að eins og allir vita, þá fylgir þessum fundum mikill hávaði og læti, ekki sízt hér í Rvík. Það er því alls ekki sæmandi fyrir þingið að lögleiða slík helgidagsspjöll. Þess vegna hefi ég leyft mér að bera fram þessa brtt., að í staðinn fyrir, að kosning skuli fara fram síðasta sunnudag í júní, verði hún ákveðin síðasta laugardag í júní. Hvað tímann snertir skiptir þetta engu máli, og að öðru leyti má segja það um laugardaginn, að þá er fólk oft lausara við vinnu heldur en þegar vinnuvikan er að byrja. En hvað sem því líður, þá sé ég ekki, að það geti gengið, að lög séu samin, sem brjóta lög, sem þegar eru til. Ég sé nú, hvernig fer um atkvgr. um þessa till. Ég veit fyrir víst, að ég stend hér sem fulltrúi fjölda manna, sem álítur, að þetta sé ekki eingöngu tilfinningamál, heldur sé það sanngjarnlegt áhugamál, sprottið af lotningu fyrir helgi hvíldardagsins, en hún byggist ekki fyrst og fremst á eintómum tilfinningum.

Guðrún Lárusdóttir Hv. 2. þm. S.-M. hefir nú mælt á móti þessari brtt., en hann kom ekki neitt inn á það, sem er aðalatriði þessa máls, sem er það, að þetta ákvæði í frv. brýtur í bága við núgildandi helgidagalöggjöf, og meðan það er ekki hrakið, sé ég ekki betur en brtt. mín eigi fullan rétt á sér. Allt annað er í rauninni þessu óviðkomandi, og hugleiðingar hv. þm., hvernig menn þjónuðu bezt guði, koma því þessu máli ekkert við. Svo er líka það, að það er í mesta máta óviðkunnanlegt að hafa kjörfund á sunnudegi. Ég man, þegar kosið var á sunnudegi næstsíðast, þá bar kjördag upp á trinitatishátíð, og þá var margt fólk mjög óánægt með það, og var hreyft öflugum andmælum gegn því. Ég veit, að það er ekkert óguðlegt athæfi að kjósa; ég veit, að það er borgaraleg skylda að kjósa, en þar fyrir sé ég ekki, að sú skylda sé rýrð, þótt einhver annar dagur en sunnudagurinn sé valinn til að inna þá skyldu af hendi. Hv. þm. sagði, að það kæmi úr hörðustu átt frá mér, að leggja til að hafa kjörfund á laugardegi, því að sá dagur væri mesti annadagurinn fyrir húsmæður, a. m. k. En ég man í sveitinni eftir því frá því að ég var í sveitinni, að þá höfðu húsmæður einmitt aldrei meira að gera en á sunnudögum, vegna gestkomu, sem var allajafnan tíðust á sunnudögunum. Ég heyrði húsmæður oftsinnis segja, að þær væru aldrei þreyttari heldur en á sunnudögum. Annars þýðir ekkert að vera að rasa um þetta, heldur láta atkv. skera úr um það, hvort menn vilja nota hvíldar- og helgidag til kosningaærsla, eða hlynna að kyrrð þeirra og helgihaldi, svo sem lög mæla fyrir og sérhverjum manni er fyrir beztu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Grundvallarskoðun mín er sú, að áfengi sé skaðlegt, og get ég því ekki léð atkv. mitt til þess að auka á framleiðslu þess, hvort heldur sem er fyrir innlendan eða útlendan markað. Ég lít svo á, að ef ekki er hægt að mæla með vörunni við nokkurn, þá eigi heldur ekki að greiða fyrir tilbúningi hennar. Sumir álíta, að öl sé óskaðlegur drykkur, en ölið hefir þó kennt mörgum manninum að drekka sterkari drykki, ölkrúsin hefir mörgum manninum vísað leiðina inn að ölturum Bakkusar. Ég hefi nýlega lesið það einhversstaðar í ensku tímariti, að konur nokkrar, sem stofnað hafa hæli fyrir ofdrykkjukonur í Lundúnum, þeim til bjargar og viðreisnar, hafi kynnt sér það, hvað það var fyrst og fremst, sem leiddi konur þessar til ofdrykkju og út í allt það volæði, sem af henni hlýzt. Hælið gat hýst 200 konur í einu. Við rannsóknina kom það í ljós, að af þessum 200 konum höfðu 175 byrjað á að drekka öl, og við neyzlu þess fengið tilhneigingu til að drekka sterkara vín, unz tilhneigingin varð að óviðráðanlegri ílöngun, sem leiddi af sér allskonar eymd og lesti. Með þetta og ótal margt fleira af sama tægi fyrir augum hlýt ég að leggjast á móti frv., sem hér liggur fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með skírskotun til grg. hv. þm. Borgf. segi ég já.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JBald): Það er rétt að lýsa listum þeim, sem komnir eru. Á A-lista eru nöfnin: Jónas Jónsson, Héðinn Valdimarsson, Bjarni Ásgeirsson, Stefán Jóh. Stefánsson. Á B-lista: Ólafur Thors, Magnús Jónsson, Pétur Magnússon. Á C-lista: Magnús Torfason. Á D-lista: Ásgeir Ásgeirsson. Þar sem komin eru fram fleiri nöfn en kjósa á í nefndina, en komið hefir til orða að veita afbrigði til að fjölga í nefndinni, ákveð ég fundarhlé í 15 mínútur.

forseti (JBald): Mér hefir verið skýrt frá, að flokkarnir hafi fallizt á, að fjölgað verði mönnum í utanríkismálanefnd úr 7 upp í 9. Ég leyfi mér því að stinga upp á, að þessi afbrigði frá þingsköpum verði leyfð.

Magnús Guðmundsson Þetta er fjórði dagur þingsins, og hefir þó enn hér um bil engu verið útbýtt af þskj., aðeins þeim 3 skjölum, sem útbýtt hefir verið í dag. Vildi ég beina þeirri fyrirspurn til hæstv. forseta, hvernig á þessu stendur. Þm. hafa nú ekkert að gera, svo að þeir hefðu góðan tíma til þess að setja sig inn í málin. Ég man og ekki betur en að stjskr. mæli svo fyrir, að fjárlagafrv. a. m. k. skuli lagt fyrir þingið strax. Vildi ég skora á hæstv. forseta að stuðla að því, að frv. verði útbýtt strax og auðið er, svo að þm. gefist kostur á að kynna sér þau.

Forsrh. (Hermann Jónasson) Hv. 1. þm. Skagf. spurðist fyrir um það, hvernig á því stæði, að stjfrv. hefði ekki verið útbýtt enn. Skal ég svara þessu. Svo stendur á þessu, að skipið, sem frv. voru send með til konungs, varð á eftir, seinkaði því um 3 daga, vegna þess að það var látið taka lykkju á leið sína til Osló, sem því hafði ekki verið ætlað í áætlun. Nú hefi ég frétt, að skipið muni koma til Kaupmannahafnar í dag, svo að konungsskeyti um frv. ætti að geta komið á morgun, og verða frv. þá strax lögð fyrir þingið. - Vænti ég, að hv. 1. þm. Skagf. geti fallizt á það, eftir þessar upplýsingar, að það er ekki stj. sök, þótt þessi dráttur hafi orðið á útbýtingu frv. að þessu sinni.

Magnús Guðmundsson Ég get ekki fallizt á það, þrátt fyrir upplýsingar hæstv.forsrh., að hæstv. stj. eigi ekki sökina á því, að stjfrv. hefir ekki verið útbýtt enn. Það er bert af því, sem hæstv.forsrh. sagði, að þessi dráttur stafar af því, að stj. hefir teflt á fremsta hlunn með ferðir. Ég sé því ekki betur en að sökin sé stj. Og a. m. k. hefði verið hægt að senda frv. strax frá Osló til Kaupmannahafnar, í stað þess að láta þau bíða í skipinu í Osló.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Hannes Jónsson Það er nokkurnveginn víst, að fyrir þessu þingi liggja mörg mál, er varða landbúnaðinn. Það mun því verða mikið verkefni, sem þessi n. hefir með höndum. Ed. hefir viðurkennt þetta með því að fjölga um 2 menn í n., til þess að Bændafl. gæti fengið þar sæti. Ég fer nú fram á það fyrir hönd Bændafl., að fjölgað verði í n. um 2 menn til þess að flokkurinn geti fengið þar sæti. Ég leyfi mér að biðja hæstv. forseta að leita atkv. d. um þetta.

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Út af þessari ósk hv.þm. V.-Húnv. vil ég segja það, að við framsóknarmenn sjáum ekki neina ástæðu til að fjölga í landbn. þessarar d. Það hefir verið fjölgað í landbn. Ed., eins og hv.þm. tók fram, en það mun vera vegna þess, að þar áttu stjórnarandstæðingar aðeins 1 sæti í n., og þess vegna gat Sjálfstfl. ekki gefið Bændafl. kost á að eiga mann í n., nema þar yrði fjölgað. Í landbn. þessarar d. eiga að vera 5 menn, og ef Sjálfstfl. villi sýna Bændafl. eins mikla umhyggju hér eins og í Ed., þá getur hann látið flokkinn hafa annað þeirra sæta, sem hann hefir ráð á í n. En við framsóknarmenn sjáum ekki ástæðu til að fjölga í landbn. þessarar d. upp í 7. Hún virðist vera starfhæf með 5 mönnum, en ef Sjálfstfl. endilega vill hafa þennan litla bróður sinn með í n., þá getur hann látið hann hafa annað sitt sæti.

Ólafur Thors Ég þakka hæstv. fjmrh. fyrir viturlegar till. um einhvern litla bróður, sem þessi stóri maður var að tala um. En Sjálfstfl. þarf ekki að fá neinar ráðleggingar frá honum, hvorki í þessu máli né öðru. Að öðru leyti vil ég segja það, að ég fyrir mitt leyti hefi ekkert á móti því að verða við þessari ósk Bændafl., en það hygg ég að Sjálfstfl. muni ekki aðhyllast, enda er ekki farið fram á það af neinum réttum aðila, að afhenda öðrum flokki, hvorki Bændafl. né öðrum, neitt af sínum sætum í þessari n.

Hannes Jónsson Ég vil taka það fram, að ég ætlast ekki til, að nokkur flokkur þurfi að missa af nokkrum rétti, sem hann hefir til þátttöku í þessari eða öðrum n., en fer aðeins fram á það við d., að hún fallist á þessa ósk okkar Bændaflokksmanna um að fjölga í n., til þess að við getum tekið þátt í störfum hennar ásamt öðrum flokkum.

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Ég vil taka það fram, að ég sé ekki, hvernig Bændaflokksmenn ættu að koma manni að í þessari n., því að þó að fjölgað væri þar upp í í menn, þá skilst mér, að Sjálfstfl. verði að gefa þeim sæti frá sér, og ég sé ekki ástæðu til að fjölga í n. til þess, því ef hann ætlar sér að gefa sæti, þá getur hann gefið annaðhvort þeirra tveggja, sem hann hefir, því þetta verður gjöf hvort sem er.

Hannes Jónsson Það er nokkur munur á því, hvort flokkurinn veitir heimild til þess, að viðbótarsæti, sem fást í n., verði veitt öðrum flokki, eða hvort hann tekur mann úr n., sem hann áður var búinn að ákveða þangað. Það er því ólíkt á komið, að bætt sé við 2 mönnum í n. og Sjálfstfl. afsali sér rétti til þessarar uppbótar eða hann kippi manni til baka úr n. Ég ætla ekki að fjölyrða frekar um þetta, og læt þá skeika að sköpuðu, hvernig það fer.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB): Það er rétt hjá hv.þm., að búið er að tölusetja sætin við ytri borðin og þingmenn hafa dregið um þau. Ég hefi tekið eftir, að nokkrir hv.þm. hafa tekið sér sæti annarsstaðar, og hefi ég bent á ákvæði þingskapanna um það, að þegar þm. kveðja sér hljóðs, skuli þeir tala frá sætum sínum eða ræðustóli. Enn sem komið er hafa hv.þm. ekki talað annarsstaðar en frá sætum sínum, og geri ég ráð fyrir, að áður en til þess kemur verði búið að koma þessu í lag.

Flm. (Bjarni Ásgeirsson) Þetta mál er bæði einfalt og auðskilið, og má segja, að það hafi verið gleymska á síðasta þingi, þegar ýmsar breyt. voru gerðar á l. um þingsköp, sem nauðsynlegar voru vegna þeirrar starfsbreyt. á Alþingi að flytja afgreiðslu fjárlaga og fjáraukalaga í sameinað þing, að þessi breyt. var þá ekki einnig gerð. Eins og kunnugt er, hafa jafnan verið lengstir og erfiðastir fundir um afgreiðslu fjárlaga, og má búast við, að það verði ekki síður svo, þegar öllum þingmönnum slær saman í einni málstofu. Samkv. þingsköpunum er ekki nema einn varaforseti í sameinuðu þingi, og fari svo, að annarhvor, forseti eða varaforseti, veikist, þá kemur það á einn mann að stjórna ef til vill mjög löngum fundum, en það virðist vera óþarfi, þar sem um nóga menn er að velja til þessa starfa. Ég hefði ekki óskað eftir því, að frv. þetta færi til n., þar sem það er svo auðskilið, en af því vel getur verið, að hv. d. sjái ástæðu til þess að gera fleiri breyt. á l. um þingsköp, óska ég, að frv. verði vísað til allshn. og 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og menn sjá, hefi ég skrifað undir nál. með fyrirvara. Fyrirvari minn táknar það fyrst og fremst, að ég hygg, að það muni ekki vera til bóta, að tilhögun við ráðningu manna í útvarpsráð verði breytt á þann hátt, sem frv. gerir ráð fyrir. Ég held, að þjóðin sé ánægð með það fyrirkomulag, sem nú er, og ennfremur, að hún líti svo á, að útvarpið sé almenningseign og sú menntastofnun, sem allur almenningur á aðgang að. Og þess vegna held ég, að þjóðinni þyki það viðeigandi, að þessir menn, sem mætti kalla kennara þjóðarinnar, séu skipaðir af þeim aðilum, sem hingað til hafa haft það mál með höndum, til þess að þær menntastofnanir og andlegar stofnanir, sem má segja um, að valdi mestu um þá andlegu strauma, sem um landið fljóta, ráði miklu um starfsemi og dagskrá útvarpsins. Ég held, að það sé mjög misráðið að fá Alþingi þetta í hendur. Ég veit, að hv. þdm. er kunnugt um, að það, sem sérstaklega hefir verið fundið að starfsemi útvarpsins, er hinn mikli pólitíski blær, sem mönnum hefir fundizt bera á við útvarpið. Þetta hefir maður heyrt, og ekki sízt á síðastl. vetri, þegar rætt var um þetta í útvarpinu sjálfu dag eftir dag. Ég hygg, að yfirleitt sé þjóðin að verða leið á öllu þessu pólitíska rausi og þrasi og krefjist þess fyrir sitt leyti, og þessari mestu og beztu menntastofnun landsins barna verði haldið sem mest utan við stjórnmál. Það er tæplega hægt að halda því fram, að svo geti orðið, ef Alþ. á að skipta sér af þessu og kjósa þessa menn. Ég legg mikla áherzlu á það, að menn athugi þetta mál vel, áður en þeir greiða atkv. með því, að þessu verði breytt frá því, sem áður var. Hitt atriðið get ég aftur á móti vel fallizt á, að útvarpsnotendur fái að kjósa fyrir sitt leyti 2 menn í útvarpsráð, og tel ég það til bóta. Það annað, sem ég hafði í huga, þegar ég skrifaði undir nál. með fyrirvara, var ákvæðið um laun útvarpsstjóra, sem eru ákveðin 7500 kr., auk dýrtíðaruppbótar. Mér virðist það ekki réttlátt gagnvart þeim embættismönnum, sem lengi hafa starfað í þjónustu ríkisins, að nýir embættismenn ríkisins fái miklu hærri laun en hinir, sem lengur hafa starfað hjá ríkinu, og það samtímis því, þegar talað er um að fella niður dýrtíðaruppbót þeirra embættismanna, sem komnir eru að vissu hámarki, sem þó er að krónutali miklu lægri en byrjunarlaun þeirra, sem síðar koma. En aðaláherzluna legg ég á það, að þessi menntastofnun landsins verði varðveitt frá því, að pólitíkin fái að smeygja sér þar inn, því að það teldi ég til mikils tjóns fyrir þjóðina í heild sinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það er að vísu langt síðan þetta mál var borið fram, og hefir því gefizt nægur tími til að ræða um það, en ég sé, að ef afgreiðsla málsins fer á þann veg, að dagskráin, sem því fylgir, verður samþ., þá er það þar með úr sögunni. En þrátt fyrir það vonast ég til, að málið komi til umræðu, annaðhvort nú eða seinna.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Minning Lárusar H. Bjarnasonar. Aldursforseti (SigfJ): Áður en tekið verður til starfa, vil ég með nokkrum orðum minnast eins fyrrverandi þingmanns. sem látizt hefir frá því er síðasta þingi sleit. Þessi maður er Lárus H. Bjarnason, fyrrum hæstaréttardómari. Hann var fæddur í Flatey á Breiðafirði marz 1866, sonur Hákonar kaupmanns Bjarnasonar og konu hans, Jóhönnu Þorleifsdóttur. Hann varð stúdent árið 1885, en kandidat í lögfræði frá Kaupmannahafnarháskóla 1891. Gegndi síðan málflutningsstörfum við landsyfirdóminn rúmlega eins árs skeið, en var þá settur sýslumaður í Ísafjarðarsýslu, og tveim árum síðar. 1984 skipaður sýslumaður í Snæfellsnes,- og Hnappadalasýslu. því embætti gegndi hann í 14 ár, til 1908, er hann var skipaður forstöðumaður lagaskólans, sem þá var nýstofnaður, og við stofnun háskólans, 1911, varð hann þar prófessor í lögum. Því embætti gegndi hann þar til hann var skipaður dómari í hæstarétti, í árslok 1919. Frá dómaraembætti sínu fékk hann lausn 1931. - Hann andaðist 30. des. f. á. Lárus H. Bjarnason var þingmaður Snæfellinga 1901–1908, konungkjörinn þingmaður 1909–1911, og 1. þm. Reykvíkinga 1912–13. - Hann átti sæti í kirkjumálanefndinni frá 1904, í millilandanefndinni 1907 og í sparnaðarnefndinni 1924, átti um hríð sæti í bæjarstjórn Reykjavíkur og gegndi auk þess fjölmörgum trúnaðarstörfum um æfina. Eftir hann liggja ýmsar bækur og ritgerðir um lögfræðileg efni og stjórnmál, og einnig var honum falinn undirbúningur ýmsra merkra lagabálka fyrir stjórninni. Með Lárusi H. Bjarnasyni er hniginn í valinn einn af mestu atkvæðamönnum þjóðarinnar. Í sýslumannsstörfum sínum þótti hann reglufastur og hið skörulegasta yfirvald. Á þingi var hann með áhrifamestu mönnum, prýðilega máli farinn, harðskeyttur og fylginn sér, og hins mikla og góða starfs hans í þarfir íslenzkrar lögvísi, fyrst sem brautryðjanda í lagakennslu og síðan sem dómara í æðsta dómstóli landsins, mun lengi minnzt verða. Vil ég biðja háttv.þm. að votta virðingu sína minningu þessa merkismanns með því að rísa úr sætum sínum. Allir þingmenn stóðu upp úr sætum sínum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Frv. þetta fer fram á framlenging laganna um verðtoll, og ennfremur laganna um bráðabirgðaverðtoll. Frv. er byggt á því, að ekki þykir fært að skerða tekjur ríkissjóðs frá því, sem þær eru áætlaðar 1935. Áður hafa lög þessi verið framlengd hvor um sig með sérstökum lögum, en þetta þykir einfaldara, að framlengja þau með einu frv. bæði. Sé ég svo ekki ástæðu til þess að fjölyrða um þetta frekar og legg til, að frv. verði vísað til fjhn. að umr. lokinni.

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) [óyfir.]: Ég hygg, að hv.þdm. muni kannast við flest ákvæði þessa frv. Í því eru dregin saman í eitt ákvæði, sem áður hafa verið í nokkrum l. um að innheimta ýms gjöld með viðauka, þ. e. heimild til að leggja á þessa viðauka. Fært þykir ekki að leggja til, að felld verði niður heimildin til þess að leggja á þessa viðauka, og mun ástæðan til þess koma fram, þegar farið verður að ræða fjárlagfrv. fyrir árið 1936, sem útbýtt hefir verið í þinginu og hv.þm. hafa þegar kynnt sér. Sjá hv.þm., að í því frv. er gert ráð fyrir, að viðaukarnir haldist, og ástæðan fyrir því liggur fyrir í fjárlagafrv. sjálfu. Það þótti rétt að draga saman þessi ákvæði, sem áður var að finna í ýmsum l., og koma þeim sem mest í eitt, eins og hér hefir verið gert, til þess að menn gætu fengið betra yfirlit yfir þessi l. um álagningu viðaukagjalds þessa, sem gilt hafa og hér með er lagt til, að gilda skuli fyrir árið 1936. Ætla ég svo ekki að fara lengra út í þetta mál að sinni, en legg til, að frv. verði vísað til fjhn. að umr. lokinni.