Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. til l. um veitingu ríkisborgararéttar var samþ. hér í þessari hv. d. fyrir ekki mjög löngu, en frv. var flutt hér í þessari d. Síðan fór það til Nd. og er nú komið aftur, þar sem allmörgum nöfnum hefur verið bætt við. Ég vil aðeins til skýringa, sem formaður allshn., sem fjallaði um þetta frv. benda á það, að eftir að málið var afgreitt hér í Ed., komu fram ærið margar umsóknir um ríkisborgararétt, sem Nd. hefur tekið til greina, og í öðru lagi voru nokkrar umsóknir um ríkisborgararétt, sem ekki voru teknar til greina hér í Nd., þegar málið var fyrst til meðferðar, vegna þess að það vantaði fullnægjandi skilríki, sem í sumum tilfellum hefur verið bætt úr, þannig að þessi viðbót við frv., þessi fjölgun nafna, er alls kostar eðlileg, að því er ég hygg.



Herra forseti. Það voru aðeins örfá orð til þess að skýra hv. þd. frá því, að í Nd. voru gerðar smávægilegar breyt. á frv. Þetta frv. hefur, eins og mjög vel er kunnugt þm. í þessari hv. d., legið hér áður fyrir á tveimur þingum, og hv. Nd. fannst vera nokkuð naumur tími fyrir sig til þess að athuga málið, af því að það hefði legið í bæði þessi skiptin fyrir hv. Ed. og fengið hér mjög vandlega íhugun og athugun, eins og öllum hv. dm. hér er mætavel kunnugt um, og var hér samstaða um málið, þegar það var afgr. Engu að síður féllst Nd. á það á tiltölulega skömmum tíma að afgreiða málið, og var það einnig með samstöðu fjhn. þeirrar d., en með nokkrum breyt., sem að vísu eru sjö að tölu, en í þeim var ekki fólgin nein grundvallarbreyting á þeim atriðum, sem máli skipta. Þar er yfirleitt um orðalag að ræða, og má kannske segja, að í fljótu bragði virðist veigamest fyrsta breyt., en þar er tekið skýrt fram, að flokkun framkvæmda, svo sem segir í 4. gr., skuli ekki vera tekin inn í fjárlagafrv. sjálft, þegar það kemur frá rn., heldur fylgja með í fskj. Það var sannast sagna aldrei ætlunin að taka það beint inn í fjárlagafrv., heldur láta það fylgja með í fskj., svo sem hefur verið með till. á undanförnum árum og mönnum er vel kunnugt um, bæði varðandi skólamál hafnir og sjúkrahús. Það hefur aldrei verið ætlunin, að það komi röðun á því frá rn., og ég tók fram í Nd. og var margítrekað hér, að með þessu frv. væri ekki verið að taka vald af Alþ. á einn eða annan hátt, heldur aðeins að tryggja það, að rétt hefði verið að undirbúningi þessara mála unnið, en allir, er létu skoðun í ljós um þetta mál hér í þessari hv. d., töldu, að það væri til bóta að koma á slíkum skipulagsvinnubrögðum. Hinar brtt. skipta engu máli efnislega um það kerfi, sem hér er lagt til að taka upp, og hafa þær allar verið athugaðar, þannig að hér er á fullt samræmi við það, sem felst í meginhugsun frv. Þetta vildi ég aðeins láta koma fram, en sé ekki ástæðu til þess að orðlengja meira um þessar till., þar sem þær, eins og ég sagði, hagga í engu þeirri meginstefnu, sem mörkuð var hér í þessari hv. d., þegar frv. var afgr. hér.



Herra forseti. Frv. til l. um breyt. á l. um hægri handar umferð hefur ekki hlotið einhuga meðmæli allshn. Meiri hl. mælir með frv. óbreyttu, eins og það kom frá hv. Nd. Minni hl. er tvískiptur, og munu þeir gera grein fyrir sínum sjónarmiðum. Frv. þetta kveður á um að framlengja gjald það, sem lagt var á ökutæki vegna kostnaðar við breytingu í hægri akstur. Upprunalega var gert ráð fyrir, að kostnaður við breytingu í hægri handar akstur yrði um 50 millj., en upplýst er hins vegar, að þessi upphæð hefur numið um 70 millj. Ekki er hægt að lýsa sérstakri ánægju um, hve áætlaður kostnaður hefur farið langt fram úr áætlun, en það hefur þó sínar skýringar. Varið var 10 millj. kr. samkv. sérstakri heimild til fræðslu- og upplýsingarstarfsemi. Segja má, að því fé hafi verið vel varið, en auk þess er talið, að gengisbreytingin síðasta hafi aukið kostnað við breytingar á ökutækjum um 3 millj. Hins vegar hafi breytingar á sérleyfisbifreiðum utan þéttbýlis farið 5 millj. kr. fram yfir áætlun. Hér hefur auðsjáanlega verið slælega áætlað í byrjun, en við því verður auðsjáanlega ekkert gert. Upprunalega var gert ráð fyrir því í frv., eins og það var lagt fyrir Nd., að framlengja gjaldið af ökutækjum vegna breytingar í hægri akstur til ársloka 1972. Nd. breytti þessu hins vegar og skar niður tímann um eitt ár eða til ársloka 1971. Meiri hl. fjhn. er þessu samþykkur og mælir með frv. óbreyttu, eins og það liggur fyrir hér í þessari hv. þd.



Herra forseti. Það er að vísu dálítið óhægt um vik að mæla fyrir því nál., sem ég vil hér mæla fyrir, með því að ég er ekki einasta alveg viss um, hvaða nr. er á þskj., en hins vegar vil ég ekki tefja störf þingsins með því að krefjast þess, að það sé leitað uppi, heldur mun ég efnislega greina frá því, hvaða till. þar liggur fyrir og í hverja átt frv. fer. Á nefndarfundi í morgun í allshn. var þetta frv. afgr., og eins og frsm. hv. meiri hl. hefur gert hér grein fyrir, mælir meiri hl. n. með samþykkt þess, eins og það liggur fyrir. Ég hef hins vegar skilað séráliti sem 1. minni hl. allshn., en álit mitt er efnislega þannig: Ég legg að vísu til, að frv. verði samþ., en á því gerð ein breyting. Í frv. segir, að gjald þetta skuli renna til þess að greiða upp það, sem á vantar, að fengizt hafi með gjaldi á bifreiðar, vegna kostnaðar, sem varð við framkvæmd umferðarlagabreytingarinnar úr vinstri handar akstri í hægri handar akstur á árinu 1968. En ég legg til, að ríkissjóður taki á sig þennan kostnað, þegar gjaldið hefur verið innheimt í tvö ár, en að það, sem inn kemur fyrir gjaldið, renni framvegis til þess að leggja þann hluta af hringveginum umhverfis Ísland, sem oft hefur verið hér á dagskrá í Alþ., en af honum er ólagður um það bil 50 km langur kafli úr Öræfasveit yfir í Fljótshverfi í Vestur-Skaftafellssýslu, og til brúargerðar á þau vötn, sem þarf að brúa til þess að leggja akfæran veg þessa leið. Með þessari breytingu, ef samþykkt yrði að láta gjaldið renna til þess arna, á meðan þessi vegur er í byggingu, þá legg ég til, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Eins og fram hefur komið hjá fyrri ræðumönnum um mál þetta, varð allshn. ekki sammála um afgreiðslu þess. En ég hef sömu sögu að segja og síðasti ræðumaður um það, að nál. hefur enn ekki verið lagt fram hér af hálfu 2. minni hl., sem ég skipa ásamt hv. 11. þm. Reykv. En í stuttu máli leggjum við til, að frv. verði fellt. Við teljum, að frá upphafi hafi ekki verið eðlilegur grundvöllur að þessari skattálagningu og skattheimtu, þar sem eigendum bifreiða skyldi gert að greiða skatt til þess að standa undir kostnaði þeim, sem varð vegna umferðarlagabreytingarinnar frá 1968. Og þegar löggjöfin var til meðferðar um þetta hægri handar akstursgjald, þá a. m. k, greiddi ég atkv. gegn því og taldi rétt og eðlilegt og annað ekki réttlátt en að þessi kostnaður yrði greiddur úr sameiginlegum sjóði landsmanna, ríkissjóði. En samt sem áður var skatturinn samþykktur og hefur verið innheimtur hjá bifreiðaeigendum síðan. Það frv., sem hér liggur fyrir, gengur út á það, að þessari skattálagningu og innheimtu verði fram haldið um skeið. Og eins og ég hef sagt, lítum við þannig á, að þetta sé með öllu óeðlilegt og því beri að fella þetta frv. Hv. frsm. 1. minni hl. allshn. gat í ræðu sinni um till., sem hann flytti í sambandi við þetta frv., á þá leið, skildist mér, að gjaldið skyldi halda áfram að greiðast úr hendi bifreiðaeigenda um ótakmarkaðan tíma, en gjaldið skyldi renna til að standa undir kostnaði við lagningu hringvegar um landið. Að því er varðar þessa till., erum við í 2. minni hl. á móti því, að þessi skattálagning verði með þessum hætti og henni ætlað að standa undir þessum kostnaði. Við teljum, að ríkissjóður eigi að standa undir þessum kostnaði eins og kostnaði við aðra vegalagningu í landi okkar og brúargerðir. Ég vil geta þess, að á gildandi vegáætlun, þ. e. a. s. áætlun þeirri, sem gildir um vegaframkvæmdir á tímabilinu 1969–1972, er veitt fé, hartnær 8 millj. kr., til rannsókna á Skeiðarársandi í sambandi við þann mesta farartálma, sem er í vegi þess, að fullkominn hringvegur megi verða lagður í landi okkar. Og ég tel einmitt, að þær framkvæmdir, sem verið er að gera á vegum vegamálaskrifstofunnar á þessum slóðum, þ. e. a. s. á Skeiðarársandi og í sambandi við Skeiðará og Brúará þar, séu rétta leiðin, og kostnaður greiddur með þeim hætti, sem gert er ráð fyrir í vegáætluninni, og svo eigi að verða framvegis. Mér hefur verið tjáð, að rannsóknir eða athuganir hafi verið gerðar á þessum slóðum undir stjórn vegamálaskrifstofunnar, og nú sé beðið eftir því, að flóð komi, jafnvel hlaup í Skeiðará, til þess að fá úr því skorið, hvernig eigi að standa að framkvæmdum þarna og verkfræðingar vegamálastjóra gera ráð fyrir því, að nægilegt flóð komi á þessu tímabili, sem eftir lifi til ársins 1972, þannig að á því ári verði með nokkurri vissu hægt að gera áætlun um það, hvort með viðráðanlegu móti sé hægt að byggja brú á Skeiðarársandi, svo að yfirvinna megi þennan mikla vegartálma. Mér sýnist það vera alveg rétt aðferð, sem við hefur verið höfð, þ. e. að málið eigi að leysa á vegum ríkissjóðs og vegagerðarinnar eins og önnur brúa- og vegamál í þessu landi yfirleitt. Og einnig með hliðsjón af þessu leggjum við til, að till. 1. minni hl. nái ekki samþykki hv. deildar. Þá vil ég geta þess í þessu sambandi, að framsóknarmenn hafa lagt fram í Sþ. fyrir ekki alllöngu till. til þál. um lagningu vandaðrar hringbrautar um landið. Og þar er að sjálfsögðu gert ráð fyrir því, að ríkið hafi þar alla forgöngu og þá um það fyrst og fremst að gera áætlanir um nauðsynlegar framkvæmdir á þessari leið, framkvæmdakostnað og áætlaðan framkvæmdatíma, og enn fremur að athuga um lánsöflunarleiðir til þess að standa undir þeim mikla kostnaði, sem hér hlýtur óumflýjanlega til að falla. Ég sé ekki ástæðu, herra forseti, til þess að lengja mál mitt öllu frekar og læt því þess vegna lokið.



Herra forseti. Frsm. 1. minni hl. allshn., 6. þm. Sunnl., Karl Guðjónsson, ber fram brtt. um, að gjald vegna hægri breytingar verði fast gjald á bifreiðaeigendur. Ég undra mig stórlega á þessari brtt. Það liggur fyrir frá umr., þegar þessu gjaldi var komið á, að því var aðeins ætlað að standa undir kostnaði við breytingu í hægri akstur. Það var ekki svo létt fyrir margan bifreiðareiganda að sætta sig við þetta nýja gjald á sínum tíma. Það reið þó baggamuninn, að hér var um tímabundið gjald að ræða. Nú vill þessi hv. þm. samkv. brtt. hans gera þetta að föstum skattstofni. Ég lýsi mig algerlega mótfallinn frekari framlengingu á þessu gjaldi en meiri hl. allshn. leggur til, þ. e. út árið 1971, enda á þá að vera að fullu greiddur kostnaður við hægri handar breytinguna. Vitað er, að skyldutryggingar bifreiða hækka verulega nú þegar á þessu ári. Iðgjald hækkar líklega um 35%, og ætti það að vera meira en nóg fyrir bifreiðaeigendur að bera að sinni. Ég mundi halda, að þeir, sem verst mundu sætta sig við þá till., sem þessi hv. alþm. ber fram, séu einmitt atvinnumenn við bifreiðaakstur. Það undrar mig því hvað mest, að einmitt þessi hv. þm. skuli bera fram slíka till. um ósanngjarna skattlagningu einmitt á þessa aðila, atvinnubílstjórana. Ég vænti þess, að hv. þm. taki til greina þessa aths. mína og felli þessa brtt. nú þegar við þessa umr.



Herra forseti. Ég vildi í fyrsta lagi mælast til þess við forseta, að hann láti athuga það, hvort þessi þskj. með nál. mundu vera tilbúin þegar. Að öðru leyti er það, sem ég hef að segja, að hér hefur stórkostlegur misskilningur komið fram í ræðum tveggja hv. ræðumanna, þar sem þeir gera ráð fyrir því, að till. mín sé um að gera þetta að föstum skatti til langframa. Svo er ekki. Till. mín, ef menn vildu draga fram þskj., þ. e. a. s. frv., sem málið er um, 13. mál, frv. til l. um breyt. á 1. nr. 65 13. maí 1966, um hægri handar umferð. Þar segir í 1. gr.: „Á árunum 1967–1972 skal greiða í ríkissjóð sérstakan skatt“ o. s. frv. Ég geri enga brtt. við þetta, þannig að skattgreiðslan lengist ekkert við þá till., sem ég hef gert, þó að hún yrði samþ. Brtt. mín er eingöngu við stafl. b, sem er síðar í gr., þar sem segir: „Skatti þessum skal varið til að greiða kostnað, sem leiðir af framkvæmd laga þessara, svo og kostnað vegna starfsemi umferðarmálaráðs.“ Það er þessi gr., sem ég legg til að falli niður, en önnur komi í staðinn, sem efnislega er um það, að skatti þessum skuli varið til að leggja þann hluta af hringveginum um Ísland, sem enn er ólagður. Ég vildi bara leiðrétta það, að till. mín er ekki um að gera þennan skatt lengri en frv. gerir ráð fyrir.



Herra forseti. Það kom fram hjá hv. 6. þm. Sunnl., sem lýsti till., sem hann hygðist flytja og nú hefur verið útbýtt rétt á þessari stundu, að ýmsir þdm. mundu hafa byggt afstöðu sína til þessarar breytingar á miklum misskilningi. Ég verð að játa, að mér hefur ekki tekizt að setja mig vel inn í þetta mál, hef ekki um það fjallað í n., og það er nú mikill hraði á afgreiðslu mála, svo að vel má vera, að það, sem ég segi, sé byggt á misskilningi. En ég ætla nú að leyfa mér samt sem áður út af þessari till. að segja örfá orð og leita þá upplýsinga hjá þeim mönnum, sem um þetta mál hafa fjallað í nefnd. Í frvgr. segir, að á árunum 1967–1971 skuli greiða í ríkissjóð sérstakan skatt, umferðarbreytingargjald af bifreiðum, eins og hér segir. Nú liggur það í augum uppi, að gjald þetta fyrir árin 1967, 1968 og 1969 hefur þegar verið innheimt og þeim peningum ráðstafað. Nú er lagt til að framlengja þetta gjald og sú skýring gefin, að kostnaður við hægri handar umferð hafi farið fram úr áætlun. Hann hafi verið áætlaður 56 millj. kr., en gert er nú ráð fyrir því, að heildarkostnaður vegna umferðarbreytingarinnar verði nálægt 71 millj. kr. Og mér skilst, að vegna þessa raunverulega kostnaðar umfram áætlun sé frv. þetta fram borið um nokkra framlengingu á þessum skatti. Mér skilst, að þetta séu þegar áfallin gjöld, sem verða með einhverjum hætti að greiðast, því að hægri handar umferðin hefur þegar komið til framkvæmda. Og ef þetta er ekki á misskilningi byggt, að hér sé um að ræða áfallin gjöld, sem verði með einhverjum hætti að greiða, þá fæ ég ekki séð, hvernig hægt er að ráðstafa þessu fé til allt annarra verka, til brúagerða á Skeiðarársandi. Ef þetta er á misskilningi byggt, þá vænti ég þess, að þeir menn, sem mest hafa fjallað um þetta mál, leiðrétti það. En fyrir mér virðist málið vera þannig. Og ef ætti að ráðstafa þessu fé af þessum skatti í vega- og brúagerðir, þá skilst mér, að það verði að greiða áfallinn kostnað við hægri handar umferðina úr ríkissjóði, þá af einhverjum öðrum tekjum. Hér yrði aðeins um tilfærslu að ræða, en hér er ekki um það að ræða að ráðstafa í raun og veru handbæru fé. Nú er það svo, að það er mitt áhugamál og hefur lengi verið, að hraðað verði mannvirkjagerð á Skeiðarársandi, þannig að akvegur opnist um þann kafla, sem nú telst ófær, og þar með hringvegur um landið. Þetta mál er enn þá á athugunarstigi. Allmiklar athuganir hafa þegar verið gerðar á Skeiðarársandi, og eins og drepið var á, eru í vegáætlun samtals á fjögurra ára tímabili rúmar 7 millj. kr. lagðar fram til þessara rannsókna. En ég hef kynnt mér það nú í vetur, að þeir, sem um þetta fjalla af hálfu vegamálaskrifstofunnar, telja, að þessum rannsóknum sé ekki lokið og það sé þess vegna ekki grundvöllur fyrir því að hefja framkvæmdir á Skeiðarársandi á þessu sumri. Ef hér væri um skattgjald að ræða, sem ætti að standa til frambúðar, eins og sumir þdm. höfðu álitið, fyrst er þetta mál kom hér inn í d. til umr., þá mundi náttúrlega safnast í sjóð, þannig að þetta mundi vega nokkuð til að standa straum af þeim kostnaðarsömu framkvæmdum í vegagerð, sem þarna þarf að gera. En nú er búið að takmarka þetta skattgjald við árin 1970 og 1971, og til viðbótar því, að þetta á nú, eins og ég sagði, að ganga til þess að greiða áfallin gjöld við hægri handar umferðina, kemur það, að það, sem innheimtist á þessum stutta tíma, mun hvergi nærri nægja til þess að greiða kostnað við þau mannvirki, sem á Skeiðarársandi þurfa að koma. Eins og þetta liggur því fyrir, þá held ég, að ég sjái mér ekki fært að greiða atkv. með brtt. á þskj. 792, þó að ég vilji leggja á það áherzlu, að það er enn sem fyrr áhugamál mitt, að með sem mestum hraða verði unnið að vegaframkvæmdum á Skeiðarársandi.



Herra forseti. Þá eru komin fram þskj. um þetta mál, svo að það er nokkru hægara um þau að tala en þegar menn verða að renna svolítið blint í sjóinn um það, hvað fyrir liggur. Um þetta mál er í skemmstu máli það að segja, að til þess að akvegurinn umhverfis Ísland nái saman og myndi heilan hring, vantar um það bil 50 km kafla yfir erfitt svæði, þar sem vegagerð er ekki annmarkalaus og hlýtur að koma til nokkurrar brúargerðar. Það er langt síðan farið var að hreyfa þessu máli hér í þingi, og allir hafa, hvenær sem á það hefur verið minnzt, viðurkennt, að það væri hin mesta nauðsyn að koma þessu í verk. Og sannast að segja er nú liðinn svo langur tími miðað við það, að tæknilega getur það ekki talizt til neinna verulegra stórvirkja að koma því í kring að gera hringveg um Ísland. Það eru að vísu ýmsar leiðir í því hugsanlegar, og þó eru tvær helztar: Annars vegar að þarna verði byggðar yfir fljótin á Skeiðarársandi og Núpsvötnin svo traustar og varanlegar brýr, að þær komi ekki til með að haggast í jökulhlaupum. Um jökulhlaupin er hins vegar það að segja, að býsna erfitt er að rannsaka þau, því að þau hafa farið mjög minnkandi á síðustu árum, en auðvitað eru menn ekkert vissir um það, nema þau geti komið í stækkaðri mynd, svipað og áður var, hvenær sem vera skal. Það geta þess vegna orðið ár og aldir að bíða eftir því, að fullrannsakað sé eitthvað í þessum efnum, því að hér eru svo breytilegar aðstæður, að þær verða máske aldrei fullrannsakaðar. Á hinn bóginn hefur komið upp sú hugmynd, og hún mundi einfalda málið verulega, að byggja þarna ódýrar brýr og lofa þeim þá að fara lönd og leið, þegar stór jökulhlaup kæmu, því að það er engan veginn svo stórkostlegt mál að endurbyggja slíkar brýr að einhverju eða öllu leyti, þegar úr jökulhlaupi hefði fjarað, að réttlætanlegt sé af þeirri hugsanlegu hættu einni saman að láta það dragast árum og jafnvel áratugum saman að ljúka þessari hringleið, þ. e. a. s. að fullbyggja þessa hringleið, þannig að hún verði fær, a. m. k. að sumarlagi, en mestar líkur eru nú til þess, að hún yrði fær árið um kring. Það hafa ýmsir verið að gera því skóna, að þessi till. mín, þótt hún hljóði ekki upp á það, mundi verða til þess að festa þetta gjald í sessi um óákveðinn og þá væntanlega nokkuð langan tíma. En ég vil nú spyrja: Eru einhverjir hv. alþm. svo bjartsýnir að halda það, að það verði nokkurn tíma létt af þeim skatti, sem búið er að leggja á í nokkur ár? Ég tel frekar litlar líkur til þess, og ég tel heldur ekki, að það sé endilega nauðsynlegt að leggja allt kapp á að afnema þennan skatt, ef honum er varið til þeirra hluta, sem bifreiðaeigendum á Íslandi og vegakerfi Íslands er til mestra nytja. Og það held ég, að sé óumdeilanlegt, að þessi ráðstöfun, sem lögð er til í þessari till., taki flestu því fram, sem landsmenn hafa verulegan áhuga fyrir, að verði betrumbætt í íslenzka þjóðvegakerfinu á næstu árum. Þess vegna tel ég, að það væri illa farið, ef menn sæju ekki nauðsynina á því að grípa einmitt þetta gjald, sem engin réttlæting er fyrir, að tekið verði sem skattur af bifreiðaeigendum. Úr því að heildarkostnaður við breytinguna í hægri handar akstur reyndist hærri en áætlað var, þá er ekki sanngjarnt að leggja það gjald á bifreiðaeigendur, heldur á það að borgast úr sameiginlegum sjóði, ríkissjóði, eins og bent hefur verið á. En það væri hins vegar til mikils hagræðis, ef skattur þessi, sem mér skilst, að muni nema einhvers staðar á milli 20 og 30 millj. kr. á ári, rynni óskiptur til þess að hraða þessari vegaframkvæmd, sem ekki hefur komið fram neinn ágreiningur um, að vert sé að leggja allt kapp á. 



Herra forseti. Frv. til l. um breyt. á umferðarlögum, 12. mál, hefur verið til athugunar hjá allshn. þessarar hv. þd. N. mælir samhljóða með þessu frv. Frv. þetta kveður á um, að umferðarfræðslu verði komið á og í ákveðið horf undir forsjá umferðarráðs. Einnig komi hér inn ákvæði um umferðarnefndir í sveitarfélögum. Eins og segir í grg. með frv., er talið, að sú samræmda umferðarfræðsla, sem fram fór í sambandi við breytingu í hægri akstur, hafi reynzt svo vel og komið í veg fyrir svo mörg slys, að sjálfsagt sé að halda sem víðtækustu samstarfi áfram til að fyrirbyggja umferðarslys, eftir því sem frekast er unnt. Borizt hafði n. erindi frá dómsmrn. um, að hún flytti brtt. við frv. Þessum till. hefur nú ekki verið útbýtt, en þær eru tiltölulega einfaldar. Ég skal skýra frá, hverjar þær eru. N. er sammála um að flytja þessar brtt. Það er við 77. gr. frv., a-liður, þar sem upp eru talin félagssamtök, sem að umferðarráði standa. Þessi upptalning er óbreytt síðan 1962, en þar eru inni tvö Reykjavíkurfélög, sem nú hafa verið gerð að landssamtökum. Það er Bandalag ísl. leigubifreiðastjóra og Landssamband vörubifreiðastjóra. Þetta voru áður Reykjavíkurfélög. Ég vænti þess, að allir geti verið sammála um að samþykkja þessa brtt. Hún er sem sagt orðin staðreynd nú þegar. Svo er við sömu gr., 77. gr., b-liður. Aftan við 2. mgr. bætist ákvæði, þar sem endurskoðendum samtakanna er bannað að hafa með höndum önnur störf ósamrýmanleg endurskoðunarstarfi þessu. Í ljós hefur komið, telur rn., að ástæða sé til þess, að þessu ákvæði verði bætt í lögin. Hv. Nd. gerði samkv. beiðni dómsmrn. einnig breyt. á þessu frv., m. a. um eðlilegar ákvarðanir á skyldutryggingu. Enn fremur breytti hún nafni á stofnuninni úr umferðarmálaráð í umferðarráð. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um frv. N. varð sammála um, að þessar breyt. eigi rétt á sér, og mælir með þeim við hv. þd.



Herra forseti. Frv. þetta tekur til breyt. á l. nr. 66 frá 1917, um gjöld til holræsa og gangstétta á Akureyri. Hér er um að ræða þmfrv., sem flutt var í Nd. og samþykkt þar shlj. að ég hygg. Efni frv. er að breyta 2. gr. þessara laga frá 1917, þ. e. ákvæði um að kostnaður við holræsagerð í götum bæjarins, sömuleiðis við steinlímdar, hellulagðar og aðrar jafnvandaðar gangstéttir, greiðist úr bæjarsjóði. Í frv. er hér bætt við: „gerð varanlegs slitlags“, og í framhaldi af þessu segir í 2. gr. l. frá 1917, að bæjarstjórninni sé heimilt að leggja á holræsa- og gangstéttagjald, en hér er bætt við orðinu „gatnagerðarskatt“. Bæjarstjórn Akureyrar leggur áherzlu á, að þetta frv. nái fram að ganga hér á Alþ., og einnig hefur þetta frv. verið sent til umsagnar Sambands ísl. sveitarfélaga, sem mælir með samþykkt þess, en stjórn sambandsins bendir á, að hún telur eðlilegt, ef þetta frv. verður að lögum, að þá verði ákvæði þess felld inn í lög um tekjustofna sveitarfélaga við heildarendurskoðun þeirra laga, ásamt öðrum hliðstæðum lögum um holræsa- og gangstéttagjöld. Þessu frv. var vísað til heilbr.- og félmn. Nál. er því miður víst ekki komið fram enn þá, en menn voru þar sammála um að mæla með því, að þetta frv. yrði samþykkt. Einn nm., hv. 1. þm. Vesturl., var þó fjarstaddur, þegar málið var afgreitt.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umr., er um breyt. á l. um almannatryggingar, nr. 40 frá 1963. Þetta er þmfrv., komið úr Nd. Þar var þetta frv. samþ. með lítils háttar breytingum. Með endurskoðun og breytingum, sem gerðar voru á sjómannalögunum frá 1963, var allmjög aukinn réttur til handa sjómönnum til greiðslu úr hendi útgerðarmanna í slysa- og veikindatilfellum. Það er vegna þessara auknu greiðslna, sem útgerðarmenn telja æskilegt að geta tryggt sig hjá almannatryggingunum. Aðalefni þessa frv. mun vera að heimila slíkar tryggingar. Samtök útvegsmanna hafa lagt mikla áherzlu á, að þetta frv. næði fram að ganga. Sömuleiðis hefur Sjómannasamband Íslands eindregið mælt með frv. Það lagði að vísu til, að gerðar yrðu á því dálitlar breytingar, og þær voru teknar til greina og gerðar í Nd. Hins vegar hefur Tryggingastofnun ríkisins lýst sig andvíga þessu frv. Niðurstaðan í heilbr.- og félmn. Ed., sem fékk þetta mál til meðferðar, var sú að mæla með samþykkt frv., en einn hv. nm., 1. þm. Vesturl., var þó fjarstaddur við afgreiðslu málsins.



Herra forseti. Frv. þessu var vísað til landbn. eftir 1. umr. N. hefur ekki getað komið á formlegan fund, en við höfum talazt við og athugað frv. og þau gögn, sem því fylgja, og er n. sammála um að mæla með, að þetta frv. verði samþ. óbreytt. Málið er að því leyti til einfalt og ætti að vera fljótlegt að átta sig á því, því að í gildi eru lög, sem heimila ríkisstj. að selja þessa ákveðnu jörð bóndanum á Engimýri, en sú heimild er bundin við nafn annars manns, sem þá var eigandi að Engimýri. Af einhverjum ástæðum varð ekki af því, að sá maður keypti eyðijörðina, en hinn nýi eigandi hefur óskað eftir að fá heimild til að fá hana keypta og er því þetta frv. flutt. Sem sagt, nm. eru allir sammála um að mæla með því, að þessi heimild verði veitt bóndanum á Engimýri.