Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta frv. er flutt sem stjfrv., eins og hv. þdm. vita, að lokinni endurskoðun á löggjöfinni um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, sem framkvæmd var af hendi stjórnar lífeyrissjóðsins. Það var á sínum tíma leitað samkomulags við stjórn Bandalags starfsmanna ríkis og bæja um þetta mál. Það var ekki óeðlilegt, að það væri haft samband við bandalagsstjórnina um þetta efni, þar sem þetta snertir mjög kjör opinberra starfsmanna, og bandalagsstjórnin var meðmælt frv. eins og það var lagt fyrir hv. Alþingi. Það voru að vísu ákvæði í því, sem samtök opinberra starfsmanna töldu vera heldur til hins lakara frá því, sem verið hafði fyrir opinbera starfsmenn, en þá önnur, sem að þeirra dómi vógu þar á móti. Nú tel ég mér skylt að láta hv. þd. vita, að þær breytingar, sem gerðar hafa verið hér á frv. í hv. deild að tillögu meiri hl. fjhn., eru þannig vaxnar, eftir því sem stjórn bandalags opinberra starfsmanna hefur ritað ríkisstj., að stjórn bandalagsins, sem var meðmælt frv., mundi fara fram á það, að þetta frv. yrði ekki gert að lögum, ef það fæst ekki fært í upphaflegt horf. Leyfi ég mér að lesa bréf bandalagsstjórnarinnar til að skýra viðhorf hennar: „Á Alþingi því, er nú situr, voru að tilhlutan hæstv. Ríkisstjórnar flutt frumvörp til laga um breyting á lögum um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, lífeyrissjóð barnakennara og lífeyrissjóð hjúkrunarkvenna. Í tilefni af brtt. við frv. þessi, sem hv. fjhn. Ed. hefur flutt á Alþingi, leyfum vér oss að rita yður, hæstv. fjármálaráðherra, eftirfarandi til skýringar á afstöðu bandalagsins til þessa máls. Í gildandi lögum nm lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins og lífeyrissjóð barnakennara er sú regla, að starfsmenn eiga rétt á að hætta störfum með fullum eftirlaunarétti, þegar þjónustutími þeirra og lífsaldur er samanlagt 95 ár, enda greiða þeir ekki iðgjöld lengur en til þess tíma. Í frv. þeim, sem lögð voru fram að tilhlutan ríkisstj., er regla þessi felld niður, en bandalagið taldi sig geta fallizt á, að svo yrði gert, þó fyrst og fremst vegna þess, að í frv. var mælt svo fyrir, að enginn skyldi greiða iðgjöld lengur en 30 ár, en við þann greiðslutíma miðast hámarkslífeyrir, en samkvæmt núgildandi lögum getur greiðslutími orðið allt að 381/2 ár. Brtt. fjhn. Ed. er á þá leið, að menn mundu greiða iðgjöld meðan þeir gegna starfl. Yrði þá greiðslutími manns, sem kemur í þjónustu hins opinbera 18 ára gamall, 47 ár, miðað við, að hann starfi til 65 ára aldurs, en lífeyrisréttindi hans aukast ekki fyrir síðustu 17 árin, sem hann greiðir. Vér leyfum oss að taka hér upp orðrétt það, sem segir í grg. frv. um þetta atriði, eins og það var upphaflega lagt fyrir: „Samkvæmt 12. gr. laga nr. 101 1943 er hámarkseftirlaunarétti náð, þegar iðgjöld hafa verið greidd í 30 ár. Nú getur staðið svo á, að sjóðfélagi hafi lokið 30 ára iðgjaldagreiðslu nokkrum árum áður en hann öðlast rétt til að hætta störfum og fá eftirlaun. Engin réttindi fást fyrir þau iðgjöld, sem greidd eru eftir að 30 ára iðgjaldagreiðslu er lokið. Iðgjaldagreiðsla, sem engin réttindi veitir, er óréttlát, og er því lagt til, að iðgjaldagreiðslan standi aldrei lengur en 30 ár.“ Verði brtt. samþykkt, leiðir það af sér, að starfsmaður, sem kemur ungur í þjónustu ríkisins og vinnur allt ævistarf í þágu þess, kaupir eftirlaunarétt sinn miklum mun hærra verði en sá, sem byrjar á nær miðjum starfsaldri. Er vissulega ekki fráleitt að ætla, að starfsmenn fyndu hvöt til að hætta störfum í þágu ríkisins að loknum 30 ára greiðslutíma, þá á bezta starfsaldri, og gegna öðrum störfum til aldursmarks, en geyma eftirlaunarétt sinn þangað til. Ástæðan til brtt. fjhn. getur naumast verið önnur en að auka tekjur sjóðsins, en vegna misréttis þess, sem af henni leiðir, má benda á, að sé miðað við nokkuð stöðuga launahæð um árabil, nýtur sjóðurinn vissulega miklu meiri arðs af iðgjöldum þess, sem greiðir þau ungur, svo að þau standa lengi í sjóðnum. Um lífeyrissjóð hjúkrunarkvenna gildir sama og hér hefur verið sagt, að öðru en því, að hámarkslífeyrir er þar miðaður við 25 ára greiðslutíma. Þá var í hinu upphaflega frv. lagt til, að eftirfarandi málsgr. yrði lögfest: „Enginn skuldheimtumaður í dánarbúi eða þrotabúi hefur rétt til að skerða kröfurnar á nokkurn hátt, og eigi má halda lífeyrisfé eftir til greiðslu opinberra gjalda.“ Málsgr. þessi átti að vera til viðbótar svo hljóðandi grein í lögum allra sjóðanna: „Óheimílt er að framselja eða veðsetja lífeyriskröfur samkvæmt lögum þessum, og ekki má leggja á þær löghald né gera í þeim í járnám eða lögtak. Enginn skuldheimtumaður í dánarbúi eða þrotabúi hefur rétt til að skerða kröfurnar á nokkurn hátt.“ Í tilefni af þessari brtt. leyfum vér oss að taka hér upp orðrétt þann hluta grg. frv., sem fjallar um þetta atriði: „Orð 20. gr. l. 101 1943 eru svo viðtæk og ótvíræð, að augljóst er, að vilji löggjafans hefur verið að undanskilja kröfur um lífeyri öllum skuldheimtumönnum kröfuhafans til þess að tryggja það, að hann fái sjálfur persónulega að njóta lífeyrisfjárins. Þrátt fyrir þetta hefur það átt sér stað, að skuldheimtumenn hafa látið halda eftir af lífeyrisfé til greiðslu opinberra gjalda. Þetta er a.m.k. andstætt anda laganna, og þykir rétt að taka fyrir það með skýlausu ákvæði.“ Það er álit bandalagsins, að verði framangreindar brtt. samþykktar,“ - sem nú hefur verið gert, ef ég hef ekki misskilið, hvernig ástatt er, - „sé stigið stórt spor aftur á bak í eftirlaunamálum opinberra starfsmanna, og með þeim er brostin aðalforsenda bandalagsins fyrir því, að það, er álits þess var leitað, féllst á frumvörpin eins og þau upphaflega lágu fyrir. Er bandalagið því algerlega andvígt lagafrumvörpunum eins og þau nú eru orðin í meðferð hins háa Alþingis og telur óæskilegt, að þau verði þannig samþykkt. Eru það því eindregin tilmæli vor til yðar, hæstv. fjármálaráðherra, að þér beitið áhrifum yðar til þess, að frumvörpunum verði breytt í sína upphaflegu mynd að því er varðar framangreind atriði eða að öðrum kosti stöðvuð.“ Þessi efni hafa verið rædd í ríkisstjórninni í morgun, og það er skoðun ríkisstjórnarinnar, að fáist þessu ekki breytt frá því, sem það hefur verið samþykkt hér í deildinni, þá muni vera rétt að gera þessi mál ekki að lögum á þessu þingi, því að við teljum, að það væri ekki góð framkoma gagnvart Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja, sem hefur verið haft samband við um málið, að breyta því í þessa átt á síðasta stigi og afgreiða það þannig. Ég vildi láta hv. þd. vita af þessu nú strax, og svo er það náttúrlega á hennar valdi, hvort hún vill taka nokkurt tillit til þess, sem hér hefur verið sagt, og íhuga málið að nýju eða hvort hún vill afgreiða frá sér málin eins og þau liggja fyrir núna, en þá mundi ég gera tilraun til að fá málunum breytt í hv. Nd. í sama horf og áður var og reyna að ganga á milli deilda um, að málið gæti orðið afgreitt þannig, a.m.k. í höfuðatriðum. En ef ég sæi fram á, að það tækist ekki, þá mundi ég óska eftir því, að málið yrði ekki gert að lögum á þessu þingi.

Forseti (GíslJ): Út af ræðu hæstv. ráðh. vil ég leyfa mér að upplýsa, að hv. frsm., 4. þm. Reykv., var ekki viðstaddur, þegar ráðherra byrjaði að lesa bréfið, en hann er sammála efni þess, eins og komið hefur fram í hans ræðum, þótt hann hafi ekki sett sig á móti þeirri afgreiðslu, sem hér hefur verið gerð á. Hins vegar hefur meiri hl. nefndarinnar haldið fast við þetta. Og í upplýsingum, sem koma fram í bréfinu, eru margar raunverulegar villur og skakkt sagt frá, eftir því sem okkur hefur verið tjáð og við vitum. 



Herra forseti. Til viðbótar brtt. samgmn. á þskj. 527, sem áður hefur verið lýst, við frv. það, sem hér liggur fyrir til framhalds 2. umr., flytur n. nú brtt. á þskj. 571 um það, að nú skuli Vestmannaeyjakaupstaður og Keflavík koma til viðbótar þeim kaupstöðum, sem heimildinni um takmörkun leigubifreiða er ætlað að ná til samkv. frv. eins og það var samþykkt frá hv. Nd. En því flytur samgmn. þessar brtt., að henni barst nú milli umræðna símskeyti frá Bifreiðarstjórafélaginu Ekill í Vestmannaeyjum og bréf frá Bifreiðarstjórafélaginu Fylki í Keflavík, þar sem stjórnir þessara félaga fara eindregið fram á, að n. flytji brtt. við frv. í þá átt, að ákvæði þess nái einnig til þessara kaupstaða. Nefndin sá ekki ástæðu til annars en verða við þessum tilmælum félaganna, og því er brtt. á þskj. 571 - að fyrir orðin „og á Siglufirði“ komi: á Siglufirði, í Keflavík og Vestmannaeyjum - flutt. Ég held ég þurfi ekki að fara fleiri orðum um þessa brtt. nefndarinnar. Hún skýrir sig að öðru leyti sjálf. Ég vil þá fara nokkrum orðum um málið í heild vegna þeirra ummæla og fsp., sem fram komu við fyrri hluta þessarar umræðu og ég lofaði þá f.h. samgmn. að athuga nokkuð. Nefndin hélt einn fund um málið og varð sammála um að breyta ekki fyrri brtt. sinni, en flytja þá brtt., sem ég nú hef lýst, um Keflavík og Vestmannaeyjar. Það kom fram við umr., að vafasamt gæti verið, hvað langt það næði, sem talað er um í brtt. nefndarinnar á þskj. 527, að við ráðstöfun ökuleyfa skuli þeir sitja fyrir, sem áður hafa stundað akstur leigubifreiða, - hvort leigubifreið í þessu sambandi næði til 6–8 manna fólksbifreiða eingöngu. Í þessu sambandi vil ég skýra frá því, að það er álít nefndarinnar, að leigubifreið í þessu sambandi, sem hér er átt við, nái til venjulegra stöðvarbíla, strætisvagna og annarra fólksflutningabíla á sérleyfis- og langleiðum, svo að þeir, sem aka þessum bílum, missa ekki nein réttindi við það, þó að frv. sé samþ. Hv. 4. þm. Reykv. þótti ekki nægilega skýrt kveðið á um það í brtt. nefndarinnar, að öryrkjar skyldu sitja fyrir um úthlutun ökuleyfa, en um þetta segir í brtt., að úthluta skuli eftir starfsaldri, nema sérstakar ástæður mæli því í gegn. Ég vil taka fram, að þegar nefndin vék þarna frá skilyrðislausri starfsaldursreglu, þá hafði hún í huga, að menn, sem hefðu skerta starfshæfni til annarra starfa en bifreiðaaksturs, ættu að öðru jöfnu að sitja fyrir um stöðvarréttindi. Ef til vill hefði mátt orða þetta eitthvað á annan veg í till., en n. áleit nú ekki ástæðu til að breyta þessu. En ég vil að þessu gefna tilefni lýsa því, hvað fyrir nefndinni vakti með þessu ákvæði. Þá var nokkuð minnzt á, hvernig nefndin hefði hugsað sér að koma í veg fyrir, að stöðvarleyfin gengju kaupum og sölum, en um það eru ákvæði í frv. Stöðvarleyfin eru nú seld háu verði. Í þessu sambandi vil ég skýra frá því, að n. hefur nokkuð athugað, hvernig þessu er nú háttað eins og stendur. Þeir bifreiðarstjórar, sem öðlazt hafa rétt til stöðvarpláss, en láta það af hendi einhverra orsaka vegna, virðast ráða því sjálfir, hver við tekur og við hvaða verði, en stöðvarplássin eru eftirsótt og því margra peninga virði, 15–20 þús. kr., eftir því sem upplýst hefur verið hér við þessa umr. Eru nokkuð skiptar skoðanir um, hversu heppilegt þetta ástand sé, og viðurkennt af mörgum, að það þurfi lagfæringar við. En ef athugað er, á hvern hátt þetta gæti lagazt, mætti hugsa sér, að eftir að frv. þetta væri orðið að lögum, yrði sett ákvæði í væntanlega reglugerð, þar sem tekið væri fram t.d., að leyfishafa .væri óheimilt að láta af hendi afgreiðsluleyfi sitt nema til viðkomandi stéttarfélags eða bifreiðastöðvar. Væri það þá t.d. framkvæmt á þann hátt, að þegar leyfishafi hætti að hafa bifreið í leyfi sínu og segði því upp, þá gæfi hann yfirlýsingu þar að lútandi, sem maður gæti hugsað sér að skráð yrði á leyfið, og það siðan afhent viðkomandi bifreiðastöð, sem strax afhenti það stéttarfélaginu, sem síðan úthlutaði því eftir reglugerðarákvæðum þar að lútandi. Þetta er aðeins bending um, á hvern hátt mætti koma þessu máli fyrir, eftir að þetta frv. væri orðið að lögum. Þá vil ég enn leggja áherzlu á það, sem felst í síðari málslið 1. gr. frv., þar sem segir: „Óheimilt er þó að skerða atvinnuréttindi þeirra manna, sem á lögmætan hátt stunda leigubifreiðaakstur, þegar lögin taka gildi.“ Á þetta að sjálfsögðu við alla, sem þennan atvinnurekstur stunda nú, bæði þá, sem aka eigin bíl, og þá, sem eiga fleiri bíla og hafa bílstjóra upp á kaup. Er það fyrst og fremst bifreiðastöð Steindórs, sem þannig er ástatt um, þó að aðeins sé dæmi um fleiri, en í smáum stíl. Atvinnuréttindi þessara aðila skal eigi skerða eftir þessu frv. Þá skal ég að lokum koma að því, sem fram kom hjá hv. þm. Barð., þar sem hann skýrði frá því, að stjórn Bifreiðarstjórafélagsins Hreyfils hefði ekki öll staðið að því að fá frv. þetta flutt, þó að sagt sé í grg. fyrir frv. á þskj. 278, að það sé flutt samkvæmt ósk stjórnar Bifreiðarstjórafélagsins Hreyfils, og bréf, sem prentað er sem fskj. með frv., sé undirritað f.h. stjórnar félagsins. Eins og ég drap á við fyrri hluta þessarar umræðu og ég hef aflað mér gleggri upplýsinga um síðan, starfaði Bifreiðarstjórafélagið Hreyfill í þremur deildum, sjálfseignarmannadeild, launþegadeild og strætisvagnstjóradeild. Þessar þrjár deildir höfðu hver sína stjórn, sem fóru með sérmál deildarinnar. Í V. kafla félagslaganna, sem er um verkefni deilda, segir: „Sjálfseignardeild skal fara með og taka ákvarðanir um þau mál, er varða hagsmuni sjálfseignarbifreiðarstjóra sérstaklega.“ Það var stjórn þessarar deildar félagsins, sem bað um, að frv. yrði flutt, og er ekki annað að sjá en að hún hafi verið í sínum fulla rétti með að biðja um, að frv. yrði flutt. En þótt svo væri, að hinar tvær deildir félagsins hefðu átt rétt á að vera með í ráðum um þetta mál, þá er það þó að athuga hvað snertir strætisvagnstjóradeildina, að þegar hér var komið sögu, voru strætisvagnstjórar orðnir fastir starfsmenn Reykjavíkurbæjar og þá þegar sýnt, að þeir mundu ekki halda áfram að vera í stéttarfélagi bifreiðarstjóra, enda nú svo komið, að þeir eru ekki lengur í því. Samkvæmt nýjum lögum félagsins, sem samþykkt voru á félagsfundi 24. marz s.l. og staðfest af Alþýðusambandi Íslands 30. s.m., starfar það nú í tveim deildum, sjálfseignarmannadeild og launþegadeild, en strætisvagnstjóradeildin er víkin úr félaginu. Virðist því vera, að fram komin skrifleg mótmæli þeirra sem bifreiðarstjóra í strætisvagnstjóradeild Bifreiðarstjórafélagsins Hreyfils séu ekki á réttum grunni reist. Mótmælaskjal þeirra, sem hér liggur fyrir og rætt var um við fyrri meðferð þessa máls, er ódagsett, undirritað af 69 bifreiðarstjórum, afhent mér sem formanni samgmn. af þeim sjálfum 28. f.m., en 24. s.m., eða fjórum dögum áður, víkja þeir úr félaginu. Þó hefst skjalið á þessum orðum: „Við undirritaðir bifreiðarstjórar í strætisvagnstjóradeild Hreyfils mótmælum“ o.s.frv. Af þessu, sem ég hef nú sagt um þetta, er ljóst, að þessir menn geta ekki mótmælt frv. sem félagar í stéttarfélaginu, en geta það vitanlega sem almennir borgarar eða sem bifreiðarstjórar utan félagsins. Umkvörtun þeirra um það, að stjórn sjálfseignardeildarinnar leitaði ekki til þeirra um þetta mál, virðist því vera nokkuð út í bláinn. Það eru, sem skiljanlegt getur verið, nokkuð skiptar skoðanir um þetta mál. Sumir hv. þm. benda á, að verið sé að skerða atvinnurétt manna í þeirri stétt, sem hér á hlut að máli, loka þessari atvinnugrein o.s.frv.; með þessu sé öðrum stéttum gefið fordæmi um að fara eins að. Ég vil í þessu sambandi benda á, að það, sem hér um ræðir, er ekki neitt nýtt. Eins og bent hefur verið á áður, var félagi vörubifreiðarstjóra í Reykjavík veitt takmörkunarheimild með lögum 1953 og sett um það reglugerð sama ár, sem nú er farið eftir, svo að það er ekki að öllu leyti rétt, sem kom fram hjá hv. 1. þm. N–M. í síðustu umræðu, að þessum lögum hefði ekkert verið framfylgt. Þessi reglugerð hefur verið gerð, og eftir henni er nú farið. Þá má benda á, að langferðaleiðir, hinar svonefndu sérleyfisleiðir, eru allar bundnar samkv. lögum um skipulag fólksflutninga með bifreiðum. Í stjórn þessara sérleyfisleiða eða þeirri nefnd, sem fer með þessi mál samkvæmt lögunum, á hv. 1. þm. N–M. sæti. Ég verð nú að segja það, að þessar ferðir eru allar skipulagðar, sem kunnugt er, á þann hátt, að einum eða fleiri aðilum er veitt leyfi fyrir vissum leiðum, og þar fá ekki aðrir að koma til. Á þeim leiðum, sem ég þekki til, virðist þetta ganga vel. Þeir einstaklingar og félög, sem leyfin hafa, virðast kappkosta að hafa góð ökutæki, góða bílstjóra og leggja á það áherzlu að inna þessa þjónustu vel af hendi, þrátt fyrir það að þeir hafa einkarétt á sínum leiðum, og enginn talar um atvinnuskerðingu, þó að öðrum en sérleyfishöfum sé bannað að flytja fólk á þessum leiðum. Ég á t.d. hluta af bíl, sem við rekum eða okkar verzlun. Hann gengur daglega milli Reykjavíkur og Selfoss. Hann er þannig, að hann getur flutt tvo farþega, en við höfum ekki neitt leyfi til þess að flytja farþega með honum og taka gjald fyrir, vegna þess að hann gengur á sérleyfisleið bifreiðastöðvar Steindórs og Kaupfélags Árnesinga. Ég bendi á þetta í því sambandi, að það er ekki neitt nýtt, sem fram kemur í þessu frv., og mér finnst ákvæði þess hliðstæð sérleyfislögunum, þar sem í báðum tilfellum er um skipulagningu og atvinnutakmarkanir að ræða. Ég vil svo að síðustu enn minna á rökin fyrir máli þessu, sem er að finna í bréfi stjórnar bifreiðarstjórafélagsins, sem prentað er sem fskj. með frv., og minna á, að hugmyndin með frv. þessu er sú að skerða ekki atvinnurétt þeirra manna, sem hér eiga hlut að máli, heldur að gera þessa atvinnu tryggari fyrir þá menn, sem hana stunda nú og framvegis og að gera þjónustu þeirra betri við almenning en hún annars mundi vera.



Herra forseti. Ég hef víst ekki nema stuttan tíma og skal þá líka reyna að vera stuttorður. Ég var búinn að benda á það áður, að ég tel þetta frv., sem hér liggur fyrir, vera brot á stjórnarskránni. Ég var búinn að benda á það áður, hvernig þjóðin skiptist í flokka eftir atvinnu og að sá flokkur, sem vinnur að samgöngumálum í landinu, er ekki það fjölmennur, að það virðist vera ástæða til þess sérstaklega að skerða hann. Meðan ýmsir aðrir eru til muna fjölmennari, virðist meiri ástæða til þess að fækka þeim, eins og t.d. þeim, sem vinna að verzlun, sem er orðið níundi hver maður í þjóðfélaginu hér um bil, og þeim, sem vinna að opinberri þjónustu og orðnir eru nærri því 12% af þjóðinni. Ég skal þess vegna ekki fara meira út í það. En það, sem ég nú sérstaklega vil benda á og biðja menn að athuga í þessum till., sem hér liggja fyrir, er það, að til viðbótar við það að brjóta stjórnarskrána og svipta menn atvinnufrelsi leggur n. til á þskj. 527, í b-lið, að sett sé hér á landi á bifreiðarstjóra - ja, ég vil kalla það átthagafjötur. Það er sett það ófrávíkjanlega skilyrði, til þess að bifreiðarstjóri megi komast að og keyra á stöð hér í Reykjavík, að hann sé í stéttarfélagi bifreiðarstjóra í Reykjavík. Sá maður, sem hefur verið suður í Keflavík, fæddur þar, uppalinn þar og hefur keyrt bíl þar, hefur enga möguleika til þess að komast að bílkeyrslu í neinum öðrum kaupstað í landinu. Hann er ekki í viðkomandi stéttarfélagi. Hann er ekki í stéttarfélagi norður á Akureyri, þó að hann vildi flytja þangað, og hann er ekki í stéttarfélagi manna í Reykjavík, þó að hann vildi flytja þangað. Hann getur það ekki, þó að aðstæðurnar séu þannig, að hann af einhverjum ástæðum þurfi þess, t.d. af því, að hann þurfi að vera undir stöðugri læknishendi sérfræðings, sem ekki er til nema hér, en geti þó keyrt bíl. Honum er það ekki hægt, ef b-liðurinn í till. á þskj. 527 yrði samþykktur. Það nær þess vegna ekki að mínum dómi nokkurri átt að vera bæði að svipta menn leyfi til þess að stunda sína atvinnu, þá atvinnu, sem þeir vilja stunda og hafa stundað, og enn síður hitt, að binda þá við það, að þeir megi ekki vera nema á þeim stað, sem þeir hafa verið á og eru fæddir á og uppaldir á og byrjuðu að aka á. Það kemur náttúrlega ekki til nokkurra mála. Þess vegna vænti ég þess, að b-liðurinn verði undir öllum kringumstæðum felldur. Hann á engan tilverurétt. Það er alveg nóg a.m.k. að svipta menn atvinnu, skerða atvinnufrelsi manna, sem er nú vafasamt hvort er hægt eftir stjórnarskránni, þó að það hafi verið gert í fyrra á Alþingi, þó að það sé ekki líka farið að setja á þá átthagafjötur, eins og gert er með tillögunni. Svo vil ég einungis segja það viðvíkjandi því, sem frsm., 2. þm. Árn., sagði, að þetta, sem hér er verið að gera, á náttúrlega ekkert sambærilegt við áætlunarferðirnar að neinu leyti. Áætlunarferðirnar eru á Íslandi nákvæmlega sama og járnbrautaferðirnar í öðrum löndum. Það er skipulag, til þess að fólk geti ferðazt. Það er eins og skipsferðir á milli fjarða, elns og járnbrautir annars staðar og eins og strætisvagnarnir í Reykjavík. Munurinn er bara sá eini, - og þó er það nú ekki alls staðar, það eru víða „prívat“járnbrautir annars staðar, og það fá ekki aðrir að keyra járnbrautir á þeirri leið en þeir, sem hafa þær, - að það er ríkisvaldið, sem gefur einstaklingunum leyfi til þess að keyra eftir þessum brautum gegn því, að þeir skuldbindi sig til að gera það eftir vissum áætlunum og flytja alla farþega, sem eftir þeim leiðum vilja fara. Þetta er því ekkert sambærilegt við það að takmarka bílafjöldann í kaupstöðum yfirleitt. Náttúrlega er ég á móti lögunum. En ég vænti þess, þó að menn séu nú með því að fara að skipta sér af því, hvað einstaka menn geri hér á landi, og byrji á bílstjórunum, taki svo líklega næst kaupmennina og ákveði, að ekki megi vera fleiri búðir í Reykjavík en núna er, - það er núna 12% hér um bil af Reykvíkingum, sem lifa á verzlun, það er alveg nóg náttúrlega og mætti koma með frv. á eftir og ákveða, að ekki megi fleiri búðir opna í Reykjavík en nú eru og enginn geti byrjað á verzlun, nema þegar einhver hætti, - þá verði menn ekki með því að fara að setja á bílstjórana líka átthagafjötur, því að það kórónaði alveg vitleysuna, ef það væri gert.