Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frú forseti. Varðandi þær útbýtingar sem hér hafa verið lesnar upp á fundinum er um flestar þeirra það eitt að segja að það er eðlileg afgreiðsla á málum úr nefndum. Í sjálfu sér er ekkert við það að athuga að haldinn sé útbýtingarfundur þannig að slík mál megi þá koma á dagskrá strax eftir helgi án þess að taka þurfi þau fyrir með afbrigðum. Hið sama gildir ekki um a.m.k. þrennt á þessum lista, ef mér heyrðist rétt, og þá á ég við í fyrsta lagi það að hér sé verið að útbýta gögnum til 3. umr. fjárlaga. Það er mjög skrýtið því að ég vissi ekki til þess að fjárlaganefnd hefði tekið fjárlagafrumvarpið fyrir milli 2. og 3. umr. eins og alltaf hefur verið gert. Ef til vill er hér um misskilning að ræða og sé svo leiðréttist það. Varðandi hins vegar tvö frumvörp sem þarna voru á listanum er annars vegar um að ræða frumvarp um Matvælastofnun ríkisins hf. Það er auðvitað athyglisvert að nú skuli lagt af stað með opinberar stofnanir af því tagi sem hlutafélög. Enn þá meiri athygli mína vakti þó frumvarp til laga um að breyta Rafmagnsveitum ríkisins í hlutafélag. Ég vil spyrja forseta, bara til að það sé á hreinu, hvort ekki sé öruggt og því megi treysta að það mál verði ekki tekið fyrir hér fyrir jólahlé. Ef slíkt stæði til vildi ég mótmæla því strax og láta koma í ljós að það ylli miklum deilum ef menn ætluðu á allra síðustu sólarhringum þinghaldsins fyrir jól að fara af stað með slíkt eldfimt og mjög umdeilt mál. Ég held að hæstv. forseti hljóti að sjá í hendi sér að svo er málið vaxið og þess vegna vildi ég gjarnan fá það staðfest, sem ég vona, að ekki standi til að gera annað en að dreifa þessu máli fyrir jól.

Forseti vill taka fram að það er misskilningur hjá hv. þingmanni að verið sé að dreifa gögnum sem snerta 3. umr. fjárlaga. Varðandi þau tvö stjórnarfrumvörp sem hann nefndi, annars vegar Matvælarannsóknir hf. og hins vegar stofnun hlutafélags um Rafmagnsveitur ríkisins, stjórnarfrumvarp, getur forseti sagt að honum er ekki kunnugt um að ósk liggi fyrir um að þessi mál verði afgreidd fyrir jólahlé.

Frú forseti. Það væri óskandi að fá frekari upplýsingar um störf þingsins á næstu dögum. Nú er verið að dreifa skýrslu um að gera Rafmagnsveitur ríkisins að hlutafélagi en hér liggur fyrir raforkuskýrsla hæstv. iðnaðarráðherra og mér leikur forvitni á að vita hvort eigi að ræða þá skýrslu áður en menn fara að ræða um að breyta einhverjum fyrirtækjum og rekstrarformi þeirra. Á að gera það? Einnig hef ég beðið um að rædd verði sú hækkun sem hefur orðið á rafmagnsverði til þeirra sem hita hús sín með slíkri orku. Mér finnst svolítið sérstakt að svo virðast sem keyra eigi þessi mál í gegn, að breyta fyrirtækjum í hlutafélög, og síðan fáum við ekki að ræða þau mál sem brenna á fólki, t.d. hækkað orkuverð þeirra sem hita hús sín með rafmagni og síðan þá skýrslu sem var dreift hér fyrir um 10 dögum. Ég hef ýmsar athugasemdir fram að færa við þá skýrslu, sérstaklega það að í henni kemur ekki fram, frú forseti, sú heildarhækkun sem varð á rafmagnsverði í landinu við þessar breytingar. Mér finnst ótækt að ræða t.d. breytingu á Rarik í hlutafélag án þess að við höfum rætt áður þær breytingar og þær hækkanir sem hafa orðið á rafmagnsmarkaðnum í landinu.

Forseti vill upplýsa að engin áform eru um að taka þessa skýrslu til umræðu nú en ítrekar það sem hann sagði áðan að ekki stendur til að stjórnarfrumvarp um stofnun hlutafélags um Rafmagnsveitur ríkisins verði afgreitt fyrir jólahlé.

Frú forseti. Í fyrsta lagi vil ég fá að heyra hjá forseta hvernig háttað sé almennt varðandi frumvarp til fjárlaga. Það var afgreitt við 2. umr. fyrir nokkru og kemur síðan til 3. umr. Á fundi í fjárlaganefnd í morgun var tilkynnt að frumvarpið kæmi ekki inn í nefndina fyrir 3. umr., heldur yrði afgreitt til 3. umr. án þess að það færi til fjárlaganefndar aftur. Ég mótmælti því, taldi bæði marga efnisflokka vera eftir og að gögn sem hefði verið beðið um hefðu verið að skila sér fram á síðasta dag. Auk þess er þetta eitt af stærstu málum þingsins og væri eðlilegt að það kæmi inn í nefndina með formlegum hætti fyrir 3. umr. og að nefndarmenn, meiri eða minni hluti eftir atvikum, gætu skilað nefndarálitum með eðlilegum hætti. Við þessu var ekki orðið og málið látið ganga áfram til 3. umr. Ég ritaði formanni nefndarinnar bréf þar sem ég spurði hvort það væri löglegt og lyti almennum vinnuhefðum þingsins að afgreiða fjárlagafrumvörp svona. Ég óskaði einnig eftir að fá skilgreinda málaflokka sem hafði verið um rætt að yrðu á dagskrá nefndarinnar og um fjallað áður en frumvarpið færi til 3. umr. Ég spyr því hæstv. forseta hvort það sé lögleg meðferð á málum eins og fjárlagafrumvarpi að vísa því til 3. umr. án þess að það komi inn í nefnd.

Forseta er kunnugt um að til stendur að kalla saman fund í fjárlaganefnd nk. mánudagsmorgun. Það er líka í samræmi við þingsköp, sbr. 25. gr., en í lok 1. mgr. segir: „Frumvarpi til fjárlaga skal að nýju vísað til fjárlaganefndar að lokinni 2. umræðu.“

Frú forseti. Ég þakka þessar upplýsingar. Þá verður þeim væntanlega komið til forsvarsmanna fjárlaganefndar. Þeim hlýtur að hafa verið ókunnugt um að það væri ekki einungis hefð, heldur líka beinlínis bundið í þingsköpum að fjárlagafrumvarp gengi formlega til nefndar einnig milli 2. og 3. umr. Það sem ég vil hér ræða, frú forseti, er það að hér eru boðuð, og var útbýtt á þessum fundi, tvö hlutafélagafrumvörp hæstv. ríkisstjórnar og í fréttum hefur verið að undanförnu að væntanleg séu fleiri hlutafélaga-, einkavæðingar- eða markaðsvæðingarfrumvörp frá ríkisstjórninni, svo sem eins og mögulega um Ríkisútvarpið og hlutafélög í opinberri eigu. Ég held að það sé algerlega óumflýjanlegt að á Alþingi fáist umræða um stefnumörkunina í þessum efnum og að færi gefist á að ræða við hæstv. ríkisstjórn um það einkavæðingarfár eða -æði sem hér er greinilega skollið á. Ríkisstjórnin verður auðvitað að gera grein fyrir stefnu sinni í þeim efnum. Það þýðir ekki að tína inn málin eitt af öðru og kasta sem sagt sprengjunum þannig. Ég held að það væri miklu skilvirkara að við tækjum formlega umræðu um stefnumörkun í þessum efnum og að ríkisstjórnin reyndi þá að rökstyðja framgöngu sína í þeim. Ég óska hér með formlega eftir því að fá umræðu utan dagskrár um stefnu ríkisstjórnarinnar í þessum einkavæðingarmálum öllum saman hvað varðar það einkavæðingaræði sem greinilega er skollið á. Varðandi rafmagnsmálin sem slík sérstaklega tek ég undir með hv. þm. Sigurjóni Þórðarsyni að það eru full efni til að ræða um þau, um hækkun á raforkuverði og um allt sem hefur verið að gerast í þeim efnum í kjölfar markaðsvæðingar hæstv. iðnaðarráðherra, áður en menn fara að taka einstök mál fyrir, ég tala nú ekki um stór deilumál eins og það augljóslega verður ef á að fara að breyta Rafmagnsveitum ríkisins í hlutafélag.

Frú forseti. Ég þakka fyrir þær upplýsingar sem komu fram hjá hæstv. forseta, að þingsköp kvæðu á um að fjárlagafrumvarp skyldi fara inn til fjárlaganefndar milli 2. og 3. umr., fá þar efnislega umfjöllun og að þar kæmu á dagskrá þau mál sem nefndarmenn teldu nauðsynlegt að væru rædd milli 2. og 3. umr., enda koma gögn til nefndarinnar á milli 2. og 3. umr., gögn sem meira að segja nefndin hefur beðið um til að hafa til stuðnings við yfirferð og frágang fjárlaga. Ég fagna því, frú forseti, og veit að þessum skilaboðum verður komið á framfæri. Hitt vil ég svo taka undir með hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni og Sigurjóni Þórðarsyni varðandi það hvernig einkavæðingarmál ríkisstjórnarinnar koma núna inn hvert af öðru. Það er ekki aðeins það að boðuð sé hlutafélagavæðing á almannaþjónustu í fyrirtækjum. Líka eru boðuð lög um hlutafélög í eigu ríkisins. Væri ekki rétt röð að taka þá umræðu fyrst ef nauðsynlegt er að breyta almannafyrirtækjum í hlutafélög, ef það sýnist svo og ríkisstjórnin er með á prjónunum frumvarp þess efnis? Eigum við ekki að taka þá umræðu áður en genginn verður þessi einkavæðingarvegur? Ég man ekki betur en að hæstv. forsætisráðherra segði eftir einkavæðingu og sölu Símans að nú yrði hlé á einkavæðingunni og að hann sæi ekki fyrir sér stórfellda einkavæðingu á næstunni. Þeim orðum er ekki fyrr sleppt en allt er sett á fullt, einkavæðing á vatninu, einkavæðing á Rarik, einkavæðing á Ríkisútvarpinu. Frú forseti. Eigum við ekki að taka