Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 331 hef ég flutt brtt. við brtt. á þskj. 299, þess efnis, að heimilað verði að selja Óskari Hjartarsyni bónda á Grjóteyri í Andakílshreppi jörðina Skógarkot í sama hreppi. Mál þetta hefur komið fram áður á þingi, en ekki fengið afgreiðslu. Til skýringar í sem fæstum orðum get ég - með leyfi hæstv. forseta lesið nokkur orð úr meðmælabréfi landnámsstjóra. Hann segir svo: „Skógarkotsland er á þrjá vegu aðliggjandi Grjóteyrarlandi ofan þjóðvegs. Land þetta er ekki hæft til að vera í sjálfstæðri ábúð. Verulegur hluti af landinu er blásið, gróðurlitið, þó að telja megi það vel nothæft beitiland. Þar sem Hvanneyri vart mun nota landið sem beitiland fyrir eigin búfénað, sé ég ekki, að neitt mæli gegn því, að orðið sé við óskum eiganda Grjóteyrar um, að hann fái heimild til að kaupa landið.“ Staðhættir eru þannig, að það er ekki líklegt, að aðrir en ábúendur Grjóteyrar geti hagnýtt þetta land. því mæla augljósar röksemdir með því, að sá bóndi fái að kaupa jörðina. Jarðeignadeild ríkisins hefur einnig mælt með því, að svo verði gert. Hins vegar hefur skólastjóri bændaskólans á Hvanneyri ekki viljað mæla með sölunni, og hygg ég, að það sé honum meira tilfinningamál, en nokkuð annað að láta ekki jörð ganga undan Hvanneyri, en röksemdirnar, sem bæði jarðeignadeild ríkisins og landnámsstjóri hafa séð og benda á, eru þær, að Hvanneyri muni ekki geta notað þetta land, sé mjög ólíkleg til þess, en hins vegar mundu bændur á Grjóteyri geta hagnýtt það, enda lega landsins slík. Þess vegna vil ég vænta þess, að hv. alþm. sjái sér fært að samþ. þessa brtt.



Herra forseti. Þessu máli um sölu þriggja jarða í Eyrarbakkahreppi var frestað við 2. umr. samkv. ósk frá hv. 1. þm. Reykv., og nefndin hefur nú athugað málið nánar og byrjaði á því að fara sjálf austur á Eyrarbakka og kynna sér allar aðstæður þar með eigin augum. Það var síðasta dag, sem þingið sat fyrir páskana. Síðan hefur ekki verið hægt að koma á nefndarfundi, vegna þess að einn nm. hafði verið fjarverandi og annar mun hafa verið lasinn, svo að nefndin er ekki enn búin að afgr. málið frá sér, og ég hef þess vegna ekki umboð til þess að tala hér fyrir hennar hönd. - Ég vildi aðeins geta þessa, og ég vildi um leið óska þess og tel það á engan hátt saka, þó að málið fengi að fara áfram til 3. umræðu.



Herra forseti. Á þskj. 354 flyt ég ásamt hv. 10. landsk. þm. brtt. við brtt. á þskj. 299 um heimild fyrir hæstv. ríkisstj. að selja tvær eyðijarðir í Snæfellsnessýslu. Önnur þessara eyðijarða er Hrafnkelsstaðir í Eyrarsveit, sem hafa verið í eyði síðan fyrir aldamót. Hreppsnefnd Eyrarsveitar hefur óskað eftir að fá eignarrétt á þessari jörð, aðallega með það fyrir augum að nota land hennar, sem mest er fjalllendi, sem afréttarland fyrir sveitina. Mér virðist öll sanngirni mæla með því, að Eyrarsveit fái jörð þessa til eignar. Hin jörðin er eyðieyjan Kiðey, sem Þorvarður Einarsson bóndi á Bakka við Stykkishólm hefur haft til ábúðar undanfarin ár. Hreppsnefnd Stykkishólmshrepps mælir eindregið með því, að Þorvarður fái þessa ábýlisjörð sína keypta, og virðist fátt mæla gegn því, að svo verði. Gerum við flm. ráð fyrir í till. okkar, að söluverð jarðanna skuli ákveðið af dómkvöddum mönnum. Vænti ég þess, að hv. þingmenn geti verið okkur sammála um það, að þessar jarðir verði seldar, eins og brtt. okkar fjallar um.



Herra forseti. Ég vildi óska eftir því fyrir hönd landbn., að hv. þm. Snæf. og hv. 10. landsk. sætti sig við það nú, þegar atkvgr. fer fram um frv. og brtt. núna við 2. umr., að taka sínar till. aftur til 3. umr., vegna þess að n. hefur ekki gefizt kostur þess að athuga málið og spyrja hlutaðeigandi aðila, þ.e. jarðeignadeild ríkisins og landnámsstjóra, um sjónarmið þeirra á þessum till. Að öðru leyti hefur n. aflað sér upplýsinga í þeim málum, sem hér liggja fyrir, og sé ég ekki ástæðu til, að frestað verði nema þessari einu till., og tel ég, að það þurfi ekki að vera neitt til tjóns fyrir málið.



Herra forseli. Það er sjálfsagt að verða við beiðni hv. formanns landbn. að fresta afgreiðslu þessa máls til 3. umr., en það eru þá einlæg tilmæli mín til hv. landbn., að hún taki betri tökum þetta mál nú, en þegar það var til umr. eða í meðferð hennar á síðasta þingi hvað snertir eyðijörðina Hrafnkelsstaði.



Herra forseti. Landbn. flytur frv. þetta eftir beiðni stjórnar Búnaðarfélags Íslands. Á undanförnum árum hefur verið um nokkurn útflutning hrossa að ræða, og hefur þá jafnan hrossaræktarráðunautur Búnaðarfélags Íslands séð um útflutninginn og annazt sölu hrossanna í samráði við atvmrn., og 1. gr. þessa frv. felur í sér að löggilda þann hátt, sem hefur verið hafður í þessum efnum á undanförnum árum, en yfirleitt miðar frv. þetta að því að rýmka nokkuð til um útflutning hrossa frá því, sem nú gildir í lögum. Það hefur t.d. ekki verið leyfilegt að flytja út eldri en 10 vetra hross, en í frv. er gert ráð fyrir, að þau megi vera allt að 12 vetra gömul. Enn fremur er samkvæmt þessu frv. óheimilt að flytja út kynbótahross nema með sérstöku leyfi frá atvmrn. og meðmælum frá Búnaðarfélagi Íslands. Sama máli gildir, ef um útflutning yngri hrossa, en þriggja vetra er að ræða. Þá þykir nú ekki ástæða til að binda útflutning hrossa eingöngu við mánuðina júní til október, og er samkvæmt frv. þessu gert ráð fyrir, að það megi flytja þau út á tímabilinu frá 1. júní til 15. des. ár hvert, en sé um útflutning að ræða á öðrum tímum árs, þarf til þess sérstakt leyfi frá atvmrn. og meðmæli frá Búnaðarfélagi Íslands. Að því er kunnugir telja, þá eru skipin, sem flytja hestana út, nú betur útbúin að öllu leyti en áður var og því betri líðan þeirra á sjónum. Í frv. er enn fremur gert ráð fyrir, að eingöngu dýralæknar skoði útflutningshrossin, enda þarf heilbrigðisvottorð til, svo að innflutningurinn í hlutaðeigandi löndum sé lögum samkvæmur. Þá er gerð sú breyting á í frv. þessu, að flytja megi út glaseygð hross, en það hefur verið bannað til þessa. Þá er loks gert ráð fyrir, að samin verði ný reglugerð varðandi útflutning hrossa, enda munu þær reglur, sem um þetta gilda, vera orðnar nokkuð gamlar, en atvmrn. setur reglugerðina, að fengnum till. frá Búnaðarfélagi Íslands, yfirdýralækni og Dýraverndunarfélagi Íslands. Sektarákvæði eru nokkuð hækkuð í frv. þessu frá gildandi lögum, enda hefur verðgildi peninga nokkuð breytzt, frá því að lögin um útflutning hrossa öðluðust gildi. Í sambandi við frv. þetta vil ég geta þess, að mikil eftirspurn er eftir íslenzkum hestum, ekki einungis í Þýzkalandi, heldur einnig í Austurríki, Belgíu, Hollandi, Sviss, Frakklandi og fleiri löndum. Frá því að þarfasti þjónninn okkar, hesturinn, var aðallega notaður við heimilisstörfin og til að færa björg í bú, hafa orðið stórfelldar breytingar á sviði tækninnar, og nú leysa bílar og dráttarvélar af hendi aðalstarf hestsins, sem áður var. En enn þá er íslenzki hesturinn yndi þeirra, sem eiga hann, og margir Íslendingar nota hann sér til ánægju og aðrir til gagns og gamans. Áður fyrr var talsvert flutt út af íslenzkum hestum, og þóttu þeir hentugir og góðir í kolanámum og við smábú erlendis. Nú bíða þeirra ekki dimmar kolagryfjur, því að þar er véltæknin komin sem víðar, en aftur á móti bíður fjöldi fólks eftir að eignast skemmtilegan og góðan félaga, þar sem íslenzki hesturinn er, því að hann hefur kynnt sig vel, og allir þeir, sem geta, vilja eignast hann og nota sem sporthest. Ég vænti því þess, að hv. alþm. ljái þessu máli lið sitt hér á þingi og greiði fyrir því, að rýmkað verði nokkuð til um útflutning hrossa frá því, sem verið hefur. Svo óska ég eftir, að þetta mál verði látið ganga áfram til 2. umræðu.