Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. hefur athugað þetta frv. á ný og farið yfir það og borið það saman við gildandi lagaákvæði og við það, sem telja má föst framkvæmdaratriði. - N. hefur orðið sammála um að samþykkja það óbreytt. - Þess skal getið, að hv. þm. Seyðf. var ekki á nefndarfundi, er málið var afgreitt. Hinn hluti nefndarinnar mælir með því, að það verði samþ.



Herra forseti. Hv. frsm. fjhn. lýsti hér afstöðu n. til þessa máls á síðasta fundi deildarinnar. En meðferð fjhn. á þessu máli, sem mundi kosta ríkissjóð um 800 þús. kr., ef samþ. yrði, er algert einsdæmi. Og mig furðar enn meira á þessu, að fyrir þessu stendur hv. forseti deildarinnar. Þegar vitað er, hversu réttlátlega hann tekur á málum yfirleitt hér í deildinni, vekur þessi málsmeðferð hans enn meiri undrun. Það var vitað, að mál þetta, ef það yrði samþykkt, mundi draga á eftir sér þann dilk, sem baka mundi ríkissjóði milljóna útgjöld. Þess vegna hefur þessu máli verið vísað frá Alþ. áður, því að það kæmu þá aðrar kröfur á eftir. - En nú hefur hæstv. forseti deildarinnar leyft sér að afgreiða þetta mál á einum fundi í nefndinni, þar sem aðeins eru viðstaddir 2 nefndarmenn; að vísu er þetta Þó kallað minnihlutaálit. - Mál þetta hefur ekki verið rætt við aðila, sem vissulega hefði átt að ræða það við, eins og t. d. fjmrh. Ég veit ekki, hvers konar málsmeðferð hefur verið viðhöfð hér á þessu máli. Ég er ekki með þessu að ávíta hér beinlínis form. n., heldur hlýtur hér að vera einhver sérstök ástæða fyrir hendi, því að þetta er ekki venja hv. form. n. Hann hefur lýst því yfir, að ef till. kæmi til atkvgr., muni hann greiða atkv. á móti henni. Þetta sannar, að hann er efnislega á móti þessu frv., en jafnframt sannar þetta líka, að hann er knúður til að fylgja þessu máli, þótt hann sé annars á móti því. Nú er þetta einnig gagnstætt venjulegri framkomu hv. þm., og er þetta því enn furðulegra. Hér hlýtur að liggja eitthvað meira á bak við. Það væri gaman að fá að vita, hvaða afl þetta er, sem knýr hv. þm. til að berjast fyrir máli gegn sinni eigin sannfæringu, Hann segir, að það hafi verið sett í lög að endurgreiða toll af tilbúnum timburhúsum, sem flutt hafa verið inn 1946 og 1947, og þess vegna treysti hann sér ekki til að standa á móti þessum endurgreiðslum. Ríkissjóður ætti að standa við sínar skuldbindingar alveg eins og einstaklingar. Þetta er algerlega rangt. Það hefur aldrei verið sett í lög, að ríkissjóður eigi að endurgreiða þennan toll. Hins vegar er það rétt, að ríkissjóði hefur verið veitt heimild með bráðabirgðaákvæðum til þess að endurgreiða þennan toll. Og er nú ekki munur á lögum eða heimild í lögum? Nú er það enn fremur vitað, að þessi heimild í lögum hefur ekki verið notuð, því að viðkomandi ráðh., sem kynnti sér málið betur, fullvissaði sig um, að það væri ekki rétt að endurgreiða tollinn. Nú er það vitanlegt, að á þeim árum var fé til, svo að hægt hefði verið að endurgreiða tollinn, en ráðh. taldi það ósanngjarnt. Hann mun hafa leitað umsagnar tollstjóra o. fl., er bezt gátu um þetta sagt. Hv. frsm. er ljóst, að ríkissjóður þolir ekki að taka á sig þessi útgjöld, og því bætir hann gráu ofan á svart og vill heimila ríkisstj. að taka lán til að endurgreiða tollinn. Þetta hefði mátt segja mér tvisvar, ef ég hefði ekki hlustað á orð hv. frsm. með eigin eyrum. Ég veit ekki, hvaða afl þetta er, sem knýr hv. þm. til að fylgja þessu máli. - Hann segir, að aðalástæðan til þess, að hann fylgi þessu máli, sé, að gefinn hafi verið ádráttur eða loforð til að endurgreiða þennan toll. En þetta er ekki rétt. Það hefur aldrei verið gefinn neinn ádráttur og því síður loforð um að endurgreiða tollinn, heldur hefur það aðeins verið heimilað, veitt heimild til þess í lögum, og á þessu er reginmunur. Ég vil spyrja hv. 1. þm. Eyf., hvers vegna hann tekur ekki þessa afstöðu í öðrum málum einnig. Hann hefur verið form. fjhn. í mörg ár og haft til meðferðar skattalöggjöf, sem samþykkt hefur verið hér. En hversu oft hefur hann ekki verið með í því að taka til baka loforð, sem gefin hafa verið í skattalögum undanfarinna ára? Oft hefur skattalögunum verið breytt, og þau eru látin verka aftur fyrir sig. Hefur hv. þm. þá ekki reynt að fá þessu breytt? O-nei. Hér skýtur einhverju skökku við. Hann ætlast til, að ríkissjóður geti ekki breytt neinu í sambandi við útgjöld sín. Hann hefur gleymt þessu, að skattalögin fá ekki staðizt frá ári til árs. Þessu er öllu breytt, og það af þeim ástæðum, að þarfir ríkisins krefjast þess. Og hvenær hafa þarfir ríkisins verið einmitt meiri, en nú? Ég vil upplýsa hv. deild, að í öll þau skipti, sem þetta mál hefur verið hér til meðferðar, hefur legið frammi krafa um það að endurgreiða toll af Svíþjóðarbátunum, og núv. fjmrh. hefur sótt það fast, að hann verði endurgreiddur. Ef þessi till. verður samþ. nú, tel ég einnig rétt að samþykkja að endurgreiða tollinn af Svíþjóðarbátunum. Það má ætla, að þessar tollaendurgreiðslur yrðu þá á 2. millj. kr. Ef þetta mál verður samþ., koma einnig kröfur frá þeim mönnum, sem smíðuðu hér báta innanlands og töpuðu á flutningi timbursins vegna gerræðis ríkisstj., þ. e. a. s., þeir töpuðu vegna þess, að þeim var neitað um innflutning á timbri á þeim tíma, sem þeim var hagkvæmast. Fyrir þessari endurgreiðslu mundi því liggja enn rökfastari krafa. Þá má enn minna á það, að 1947 hvatti ríkisstj. menn til að salta sinn fisk í því augnamiði að létta á freðfiskmarkaðinum. Það var betra að jafna magninu og hægara að selja saltfiskinn. Ríkisstj. gekkst sem sagt fyrir því að taka upp söltun fisksins. Hún lofaði þá að greiða með ákveðnu verði. Síðan var fiskurinn látinn liggja 1947–48 með þeim árangri, að hann rýrnaði stórlega við geymsluna. Af þessum sökum töpuðu fiskframleiðendur millj. kr. Þess vegna hafa líka fiskframleiðendur krafizt þess að fá þetta tjón bætt upp. Og þetta get ég fallizt á að sé réttmæt krafa. En Alþingi vildi ekki samþ. að greiða neina uppbót, m. a. vegna þess, að þessi mál héngu öll saman, og því ekki hægt að taka eitt út úr og veita þeim aðila uppbót, en öðrum ekki. Nú skulum við líta hér á 3 atriði, er snerta þetta mál og sérhver þarf að gera sér ljós: 1) geymsla saltfisksins, 2) tollurinn af Svíþjóðarbátunum og 3) smíði bátanna innanlands. Ég álít, að kröfurnar varðandi þessi 3 atriði eigi allar meiri rétt á sér en krafan um endurgreiðslu á tollum timburhúsanna. Ég hygg, að þeir, sem samþykkja þetta frv., gætu ekki staðið sig við að fella aðrar kröfur um hliðstæðar uppbætur, og það m. a. s. uppbætur, sem ég tel, að eigi miklu meiri rétt á sér. Þá er komið að alvarlegustu hlið þessa máls, en hún er sú, að þetta mundi baka ríkissjóði nokkurra milljóna kr. útgjöld. Hv. þm., sem fylgja þessu frv., ættu að gera sér þetta ljóst. 2. minni hl. fjhn. hefur gefið út annað nefndarálit, og virðist það ekki hafa verið rætt á fundi nefndarinnar, heldur virðist það hafa verið samið sérstaklega. E. t. v. mun ég ræða nánar síðar það atriði, að ekki er hægt að taka þetta mál þannig út úr, en neita að taka til greina aðrar uppbætur. Ég vil vænta þess, að hv. alþingismenn sjái nauðsyn þess að fella þetta frv. Hér hafa ekki verið gefin nein loforð frá ríkisins hálfu, sem þurfi að undirstrika með þessari lagasetningu. - Ég greiði atkv. á móti þessu frv., en áskil mér rétt til að bera fram brtt. við 3. umr., ef frv. verður samþ. til 3. umr.



Herra forseti. Ég hef ekki miklu að bæta við þetta mál fram yfir nefndarálitið á þskj. 425, einnig það, sem ég hef áður sagt í þessu máli, og nú það, sem fram hefur komið í ræðu hv. þm. Barð. Nú geta menn séð hina réttu hlið á hv. 1. þm. Eyf., sem ber þetta mál fram. Hvað það er, sem fær hann til að fylgja þessu máli, er fleirum en mér ráðgáta. - Ég vil þó nú biðja afsökunar, hversu nefndarálitið frá mér var seint tilbúið. Ég verð líka hér að taka upp hanzkann í einu atriði fyrir hv. 1. þm. Eyf. viðvíkjandi þeirri ádrepu hv. þm. Barð., að fáir hefðu verið viðstaddir, er mál þetta var afgr. á nefndarfundi. Það er rétt, að ég var boðaður á þann fund, er mál þetta var afgreitt í nefndinni, en þá stóð svo á hjá mér, að ég þurfti að vera við jarðarför eins ágæts bónda í Dalasýslu, er áður fyrr var framsóknarmaður. Ekki vildi ég svo skilja við þennan sæmdarmann, að hann væri ókvaddur, og því gat ég ekki mætt á nefndarfundinum. Þegar ég kom aftur á fundinn, var búið að ljúka honum, og tveir nm. höfðu undirbúið að koma saman nál., auk forseta vors hæstv., en sá 3. gaf ekki upp neina afstöðu. Þegar svo var komið, gerði ég atrennu til að ná tali af hv. 4. þm. Reykv., en þar var ekki önnur gögn að fá, en eins og þm. vita, þá var það heimilað ríkisstjórninni 1946, með till., sem samþ. var í Sþ., að hún mætti endurgreiða toll af þessum húsum. Ég hef nú farið í gegnum þau gögn, sem formaður nefndarinnar útvegaði, en ég get ekki fylgt þessu máli. Eitt af þeim skjölum, sem ég hef séð í sambandi við þetta mál, er undirskriftaskjal eitt mikið, sem undirritað hefur verið með 31 þingmannsnafni, innan og utan þings, og mun bankamaður nokkur hafa staðið fyrir þessari undirskriftasmölun fyrrverandi og núverandi þm. Að vísu kom þessi sendiherra ekki á minn fund til þess að segja mér að skrifa fyrir fram undir, en undirskriftafargan sem þetta er hreinn ósómi og nær engri átt, að þm. sé ætlað að binda sig þannig fyrir fram með undirskriftum varðandi fjárgreiðslur úr ríkissjóði. Það eru ekki innanþingsmenn, sem staðið hafa fyrir þessu, heldur aðkomandi menn, en þó er því svo varið, að ég sá í afriti, að af þeim 31 manni, sem undirritað hafa þetta skjal, hafa 8 aðeins einhvern tíma átt sæti á Alþingi. Það kann að vera, að hér sé aðeins um fyrstu leit að ræða á skjalið og meira eigi eftir að bætast við í annarri og þriðju leit. Þá gæti komið enn meira á þetta smölunarskjal í þeim atrennum. Það er nú æði langt um liðið síðan fyrsta krafan kom um endurgreiðslu á þessum tolli, og sú elzta er víst 6 ára, en það var 1945, og eru því sex ár liðin, og nú á því herrans ári 1950 er seilzt svo langt til baka, en slíku hljóta alltaf að vera nokkur takmörk sett, og ekki hvað sízt í máli sem þessu. Það er talað um, að því fólki, sem byggt hafi þessi hús, sé vorkunn, að það hafi þurft að greiða þennan toll, en þó er það nú svo, að það mun vera í alla staði betur sett að hafa lagt í að byggja þau heldur en að það hefði látið það vera. Þessar húseignir hafa nú mun meira verðgildi en á þeim tíma, sem þau voru byggð, og er ekki ósanngjarnt að álíta, að eigendur þeirra gætu haft mikinn fjárhagslegan hagnað af sölu þeirra, því byggingarkostnaður allur hefur mjög aukizt frá því þau voru byggð, en eftirspurn mikil eftir húsnæði. Hafa þessir menn því grætt mikið við framtak sitt. Alþingi er heldur ekki bundið neinu loforði í þessu máli, en ályktunin frá 1946 er aðeins heimild fyrir ríkisstjórnina að endurgreiða þennan toll, ef hún sjáí sér það fært. Inn í þessar umr. hafa að nokkru verið dregnir bátar þeir, sem keyptir voru frá Svíþjóð. Raddir hafa verið um það, að eðlilegt væri að endurgreiða þann toll, sem greiddur hafi verið af þessum skipum. Menn gengu til þessara kaupa fyrir það, að ekki var hægt að smiða hér á landi þá stærð báta, sem menn vildu festa kaup á, og hins vegar var málum svo háttað, að þær skipasmíðastöðvar íslenzkar, sem tóku að sér smíði hinna minni skipa, höfðu svo mikið að gera, að ekki var viðlit fyrir menn að komast þar að, fyrr en þá seint og síðar meir. En menn vildu fá báta sína strax, og ekki stóð á fjármagninu á þeim tíma. Hér er því um nokkurn eðlismun að ræða, því að það er kunnara en frá þurfi að segja, að með innflutningi sænsku húsanna var nokkur atvinna tekin frá innlendum iðnaðarmönnum, og ekki munu þessi hús hafa verið neitt ódýrari upp komin, en venjuleg steinhús. Samkvæmt þeim upplýsingum, sem fyrir liggja um þetta, munar 30 kr. á hverjum m3 hvað sænsku húsin voru ódýrari, en venjuleg steinhús. Nánar tiltekið kostaði rúmmetrinn í steinhúsi á þeim tíma, sem sænsku húsin voru byggð, kr. 293,00, og í þeim sænsku kr. 264.00. Hér er því ekki mjög mikill munur á. Ég verð nú að beina því til þeirra manna, sem staðið hafa með þessari endurgreiðslu á tollinum 1946 og samþ. þáltill. þá, að nú er nokkur munur á ástandinu. Nú er svo komið, að varla finnst eyrir í ríkiskassanum, og það er tómahljóð á þeim kassabotni. Það er sitt hvað að hlaupa undir bagga á góðæris- og fengsælum tímum, en þegar svo gerólíkt viðhorf hefur skapazt, eins og raun ber vitni um, að hefur gerzt í fjármálum ríkisins. Það gæti dregið slæman dilk á eftir sér að fara nú að samþ. frv. sem þetta og bæta þannig einum pinkli enn á hana gömlu Skjónu, sem er orðin söðulbökuð af þungri byrði.



Virðulegi forseti. Ég skal ekki tala langt mál að þessu sinni. Ræður þeirra hv. þm. Barð. og hv. 11. landsk. þm., frsm. 2. minni hl., skiptast í 2 kafla. Í öðrum kaflanum ræddu þeir um vinnubrögð fjhn., en í hinum um sjálft frv., sem hér liggur fyrir. Hv. þm. Barð. talaði um vinnubrögðin í nefndinni og taldi þau hafa verið með endemum. Ef afgreiðsla þessa frv. er með endemum af hendi fjhn., þá vil ég ekki ganga undir það, að ég eigi þar alla sök. Ég sem formaður n. boðaði fund um málið og það skriflega, afhenti það verði í þinginu, sem kom aftur með tilkynninguna, þar sem staðfest var, að allir nm. höfðu séð fundarboðið og enginn þeirra hafði tilkynnt fjarvist á væntanlegum fundi, nema hv. 11. landsk., sem ekki gat mætt af ástæðum, sem hann nefndi. Hv. þm. Barð. sagði, að málið hefði verið afgr. á fundi, þar sem aðeins 2 nm. hafi verið viðstaddir. Þetta er rangt hjá hv. þm. Málið var rætt á tveim fundum með viku millibili, og það voru ekki 2 mættir, heldur 3, eða löglegur meiri hluti nefndarinnar. Ég get enga ábyrgð tekið á því, þótt þriðji nm. hafi ekki viljað taka afstöðu til málsins, hvorki með né móti. Ég held því, að meðferð þessa máls í fjhn. hafi verið eftir öllum atvikum forsvaranleg. Hv. þm. Barð. hneykslaðist yfir því, sem ég lét uppi við 1. umr. málsins, og sagði, að afstaða mín væri hvergi eins nú, því ég hefði þá verið á móti, en vildi nú samþykkja. Hann virtist vera að grafast eftir því, hvað hefði þvingað mig til slíkrar afstöðu. Því lýsti ég yfir í framsöguræðu minni. Ég er ekki svo kristilega sinnaður maður, að ég taki að mér að greiða skuldir fyrir aðra menn að ástæðulausu, en ef ég skrifa upp á víxil fyrir mann og hann getur ekki greitt hann, þá greiði ég hann umyrðalaust. Mér finnst, að Alþingi hafi í þessu máli skrifað upp á víxil, sem það hafi ekki siðferðislegan rétt til að hlaupa frá. Ég lít svo á, að það sé siðferðisleg skylda Alþingis að standa skil á þeim víxli, engu síður en einstaklinganna. Það er rétt, að í ályktun þingsins fólst ekki skipun, heldur heimild, en ég hygg, að slíkar heimildir í lögum séu almennt skoðaðar sem loforð. Þetta loforð var gefið, og knýr það mig til að mæla með framgangi frv. Alþingi verður að standa við loforð sín. Hv. þm. Barð. talaði um, að ég tæki ekki sömu afstöðu í öðrum málum, sem svipað væri háttað um. Það kannast ég nú ekki við. Ég man t. d. ekki eftir því, að það hafi verið gefið neitt loforð af þingsins hálfu um að endurgreiða toll af Svíþjóðarbátunum, eins og gert var varðandi tollinn af þessum húsum. Nú, hvort Svíþjóðarbátarnir eða annað ætti meiri rétt á því í raun og veru, burtséð frá þessu, er svo annað mál, sem ég ætla ekki að ræða. En mín afstaða til þessa máls byggist á því, að Alþingi hefur gefið ádrátt, sem aðilarnir skoða sem loforð og hafa treyst, ekki sizt vegna þess, að það er, eins og hv. 11 landsk. lýsti, að alþm. óskuðu þess skriflega, að heimildin yrði notuð, og kemur það ekki málinu við, þótt sumir þessara hv. þm. séu nú farnir af þingi. Og þótt till. væri felld, að mig minnir með jöfnum atkv., í Sþ., þá voru margir fjarverandi, og þessar undirskriftir voru einmitt gefnar til áréttingar á þessu.

Tveim árum seinna.

Það skiptir ekki máli. Þar sem hv. þm. Barð. fór að tala um, að hv. 2. minni hl. hefði ekki haft tækifæri til að ræða málið í n., þá vil ég aðeins skírskota til þess, sem ég hef áður sagt í því sambandi. Þar að auki hefur hv. 11. landsk. viðurkennt í sinni ræðu, að ég hafi verið honum mjög hjálplegur hvað snertir þetta mál. Þá er það eitt atriði, sem fram hefur komið hjá báðum þessum hv. þm., sem á móti frv. hafa talað, og þó sérstaklega hjá hv. 11. landsk., og það er, að hægt hefði verið að smíða þessi hús í landinu og því hafi verið tekin af mönnum vinna með innflutningi þeirra og því sízt ástæða til þess að veita þeim sérstök hlunnindi, sem þau fluttu inn. En þegar við rennum huganum aftur til þess tíma, man ég ekki betur en þá hafi ekki verið hægt að fá iðnaðarmann af nokkru tagi til nokkurs hlutar. Allir virtust hafa nóg að gera og vera alveg uppteknir. Meðfram þess vegna var því farið að hugsa um innflutning á þessum húsum. Á þeim tíma þurfti ekki fjárfestingarleyfi eins og nú. Það vantaði þá menn til bygginga og allra mögulegra hluta, svo að ég held, að það fái ekki staðizt, að margir hafi verið sviptir atvinnu sinni við þennan innflutning. Einnig má svo minna á, að almenningur var hvattur til þess, með góðu samþ. hæstv. þáv. ríkisstj., að flytja inn þessi hús. Að ég tók nú til máls, var aðallega til þess að bera af mér sakir sem form. fjhn., en ekki til þess að ræða efni frv.; það býst ég við, að hv. flm. sé fullfær um að gera.



Herra forseti. Ég sé mér ekki annað fært, en að hrekja nokkuð af því, sem hefur nú komið fram í málinu, og einnig hygg ég, að það sé nauðsynlegt að fara nokkuð yfir málið almennt, því að langt er nú liðið síðan það var til 1. umr. Forsaga þess er sú, að hér á Alþingi var farið að ræða um möguleikana á því, að menn gætu byggt ódýrari hús, en hér hafði þekkzt, vegna hins mikla húsnæðisskorts, sem þá var. Komu þá til umr. þessi sænsku timburhús, sem hægt væri að flytja inn í tilbúnum flekum. Var og mikið mælt með þessu af ýmsum hv. þm. N. var sett í málið, til þess að rannsaka, hve mikill ávinningur væri að þessu, og voru menn jafnframt hvattir til að kaupa þessi hús og flytja inn. En það kom í ljós, er farið var að athuga, að efnið í þessum húsum var alls ekki eins vel unnið og ætlað hafði verið og jafnvel mikið af því óunnið. En þrátt fyrir það var það sett í tollskrána undir unnið efni og tollur heimtur af þeim eftir því. Svo var það litlu síðar og eftir að aðeins nokkur hús höfðu verið flutt inn, að sú heimild, sem hér um ræðir, var veitt og þar með samþ. að endurgreiða tollinn af þessum húsum. Þessi heimild var því að mestu leyti veitt fyrir fram, og í trausti þess, að hún yrði notuð, fluttu menn svo húsin inn. Það er nú kannske rétt að staldra svolítið við heimildina, því að mér hefur heyrzt á tveim hv. þm., að þeir teldu hana einskis verða. En ég vil geta þess, að almenningur lítur öðruvísi á það atriði. Þegar Alþingi samþykkir heimild til hæstv. ríkisstj., er og hefur almennt verið lítið svo á, að það sé sama og skipun frá Alþingi til ríkisstjórnar. En um það, hvort þessi skilningur sé réttur, mun nú atkvgr. í hv. d. skera úr. En sem sagt, strax í byrjun er það ákveðið af Alþingi, að ríkisstj. skyldi endurgreiða þennan toll. Þeir tveir hv. þm., sem talað hafa hér á móti málinu, hafa mikið lagt upp úr því, að þessi endurgreiðsla á tollinum sé talin svo ósanngjörn, að þess vegna komi hún ekki til greina. En í bréfi því frá tollstjóra, sem hv. þm. Barð. var að lesa upp úr máli sínu til stuðnings, koma hvergi fram þau gögn, sem geri það óeðlilegt að endurgreiða þetta. Hitt liggur fyrir, að skýrslusöfnun um málið er fyrst framkvæmanleg, þegar lög sem þessi hafa verið samþ. Um það, hve mikið falli í hlut hvers manns af þessu, var rætt hér við 1. umr. Nú segir hv. 11. landsk., að það muni verða 20, 30 eða jafnvel 40 þús., en ég vil upplýsa hv. þm. um, að það verða aðeins 7–8 þús. kr. Ég vil einnig upplýsa; að margir þessara manna hafa orðið að taka stór og þungbær lán, og þótt peningamennirnir telji þessa endurgreiðslu á tollinum ekki miklu varða fyrir hvern einstakan, þá er það nú svo, að þeir binda við hana miklar vonir. Um störf n. vil ég segja það, að hún komst fljótt að þeirri niðurstöðu, að þessi hús mundu ekki verða eins góð og þetta eins mikil happakaup og sagt hafði verið, en hæstv. þáv. ríkisstjórn gerði ekkert til þess að stöðva innflutning húsanna þrátt fyrir þessa niðurstöðu nefndarinnar. Má því segja, að hún hafi með því bundið sér nokkurn siðferðislegan bagga. - Ég vil svo undirstrika það, sem hv. fyrri þm. Eyf. sagði viðvíkjandi ræðum þeirra hv. 11. landsk. og hv. þm. Barð. Einnig vil ég undirstrika, að hér er um að ræða greiðslu, sem mennirnir, er keyptu húsin, áttu ekki von á að þurfa að greiða og Alþingi hefur lofað að endurgreiða, og því loforði munu þeir treysta, þótt seint sé orðið, þar til annað kemur fram. Ég vil og taka það fram, að það voru fleiri en eigendur húsanna, sem töldu fyrrgreinda heimild vera loforð af hálfu Alþingis. Það gerðu einnig nokkrir hv. þm. í Sþ., er þeir gerðu þá grein fyrir atkv. sínu, þegar það kom til atkv. við fjárlagaumr. að setja þessa heimild á heimildargrein fjárlaganna, að þeir teldu þessa heimild þegar vera fyrir hendi. Þeirra skilningur var sá sami og almennings, að undirrituð áskorun rúml. 30 þm. væri heimild, sem bæri að framkvæma, og vona ég, að sá skilningur verði framvegis lagður í heimildarsamþ. Alþingis, eins og hingað til.