arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þessu næst voru kosnir skrifarar deildarinnar, að viðhafðri hlutfallskosningu. Fram komu tveir listar. Á A-lista var BK, á B-lista EE. Samkvæmt því lýsti forseti yfir, að kosnir væru án atkvgr.: Eiríkur Einarsson, 2. þm. Árn., og Björn Kristjánsson, þm. N-Þ.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að bera þá ósk fram, að veitt verði afbrigði frá hlutkesti um sætaskipun.

Forseti (BSt): Ég get ekki veitt afbrigði frá þingsköpum. Hæstv. ríkisstj. verður að leyfa þau og d. að samþ. Mun ég nú leita þeirra afbrigða.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JPálm): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf frá forseta Nd. „Reykjavík, 12. okt. 1948. Formaður Sameiningarflokks alþýðu - Sósíalistaflokksins hefur í dag sent mér svolátandi bréf: „Með því að herra alþingismaður Lúðvík Jósefsson verður fjarverandi næstu vikur sökum annríkis, hefur hann óskað þess, með skírskotun til 144. gr. l. nr. 80 1942, um kosningar til Alþingis, að varamaður, Arnfinnur Jónsson skólastjóri, taki sæti hans á Alþingi í fjarveru hans.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt til athugunar með tilliti til þess, að fundur í sameinuðu þingi verður á undan fundi deildarinnar í dag. Barði Guðmundsson. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Þetta er tilkynning, sem ber að taka til greina. Kjörbréf þessa hv. varaþm. hefur áður verið rannsakað, svo að ég geng út frá því sem sjálfsögðu, að hann taki sæti á Alþingi.



Það væri æskilegt að fá upplýst, hvers konar annríki þetta er.

Forseti (JPálm) : Það hefur ekki verið upplýst, en þetta hefur verið venja áður hér á þingi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti: Þetta frv. er flutt til staðfestingar á brbl. frá 16. júlí s.l. um að heimila innflutning á skipi til síldarbræðslu. Orsakirnar til þess, að brbl. þessi voru sett, eru þær, að um mánaðamótin júní–júlí s.l. bárust ráðuneytinu tilmæli frá stjórn Hærings h.f. þess efnis, að félaginu væri leyft að flytja inn skip, til síldarbræðslu, sem keypt var í Ameríku, enda þótt skipið væri eldra en lögin um skipaeftirlit gera ráð fyrir, að leyft sé að flytja inn. Málinu var því vísað til umsagnar skipaskoðunarstjóra, sem taldi sig ekki að athuguðu máli geta mælt með innflutningi skipsins, að lögunum óbreyttum. En með því að skip þetta verður ekki í förum, heldur keypt til að setja í það síldarverksmiðju, þá þótti ekki ástæða til að stöðva kaupin, heldur voru gefin út þessi brbl., sem veita undanþágu frá lögunum um skipaeftirlit, og var sú aðferð talin heppilegust til þess að skapa ekki fordæmi um innflutning gamalla skipa síðar meir. Ég tel, að eftir atvikum hafi þetta verið það eina, sem hægt var að gera, og óska því staðfestingar Alþingis á þessum brbl. Ég legg til, að að þessari umr. lokinni verði málinu vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í gildandi löggjöf um Menningarsjóð er svo ákveðið, að lágmarkstekjur sjóðsins séu 50 þús. kr., en annars renna til hans áfengissektir. Í l. stendur ekkert um það, að á þessa fjárhæð skuli greiða verðlagsuppbót, og því hefur það ekki verið gert, þannig að Menningarsjóður hefur aðeins fengið áfengissektir, en þær hafa verið nokkru meiri en 50 þús. kr. á ári. Menntamálaráð skrifaði í fyrra menntmrn. og gerði grein fyrir því, að mjög erfitt væri að halda uppi starfsemi Menningarsjóðs með því fé, sem til hans fæst á þennan hátt, og stakk upp á, að sett yrði í l. ákvæði, er tryggði sjóðnum 75 þús. kr. lágmarkstekjur á ári auk verðlagsuppbótar. En í þessu frv. er gert ráð fyrir aðeins 60 þús. kr. á ári auk verðlagsuppbótar, er mundi nema um 180 þús. kr. lágmarkstekjum. Ég hef það því miður ekki hér, hvað sjóðurinn hefur fengið s.l. ár, en 1945 fékk hann 107 þús. kr., - það mun hafa verið nokkru meira, sem hann fékk s.l. ár. Það mun væntanlega þurfa að greiða af tekjum áfengisverzlunarinnar, ef þetta frv. verður að l. Ég vil leyfa mér að benda á, að þegar 50 þús. kr. lágmarkstekjur voru ákveðnar á sínum tíma, var engin verðlagsuppbót til, og fjárhagslegt viðhorf í landinu var þá mjög ólíkt því, sem nú er, og þess vegna er það áreiðanlega ekki ríflegar tekið til, en þá var gert, þótt ákvæði þessa frv. verði samþ. af Alþ. nú. Um starfsemi Menningarsjóðs leyfi ég mér að vísa til grg., sem fylgir frv. Ég leyfi mér að stinga upp á, að frv. verði vísað til menntmn. að lokinni þessari 1. umr. og til 2. umr.



Ég geri að till. minni, að frv. verði vísað til fjhn., þar á það betur heima.



Ég vil benda mönnum á, að eftir venju fara til fjhn. mál, sem tilheyra skattalöggjöf og lántöku fyrir ríkissjóð, en venjulega ekki önnur mál, þótt um einhver útgjöld sé þar að ræða, heldur fer þar eftir eðli málsins, til hvaða n. þau fara, þannig að þetta mál á heima hjá menntmn. eftir þingvenju.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hæstv. sjútvmrh. er veikur, og bað hann mig um að mæla nokkur orð fyrir þessu frv., svo að það kæmist nú fyrir hv. d. Ég tel, a.m.k. á þessu stigi málsins, að ekki þurfi að hafa um þetta langar umr., en þykir þó rétt, að málið gangi áfram til nefndar. Eins og hv. d. er kunnugt, gerðist Ísland á síðastliðnu ári aðili að hinum alþjóðlega hvalveiðasamningi, en eftir að Ísland hafði gerzt þar aðili, þótti nauðsynlegt að fá nýja löggjöf í samræmi við þann alþjóðasamning, sem Ísland varð þátttakandi í. Frv. þetta er byggt á þessari nýju aðild Íslands í alþjóðasamningnum. Þar að auki var það svo, að löggjöf sú, sem áður var í gildi um hvalveiðar, frá 1928 og jafnvel 1896, var orðin nokkuð úrelt, og þótti nauðsynlegt að setja nýja löggjöf um þetta málefni, ekki hvað sízt vegna þess, að hafnar hafa nú verið á ný hvalveiðar hér við land með þátttöku íslenzks fyrirtækis, og hefur það þegar borið verulegan árangur. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um frv. sjálft, er enda ekki málinu mjög kunnugur, en óska, að málið fari að lokinni þessari umr. til sjútvn., en tel víst, ef sú n. óskaði eftir frekari skýringum, að hæstv. sjútvmrh. mundi fúslega gefa þær skýringar og þá einnig við 2. umr. málsins, þegar frv. kæmi úr nefnd. Ég læt því nægja að þessu sinni að óska, að málið fari að lokinni þessari umr. til 2. umr. og sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er gamall kunningi frá síðasta þingi, en var þá ekki útrætt. Í grg., sem því fylgdi, er skýrt frá aðalbreytingunum, sem í því eru fólgnar frá núgildandi lögum, og skal ég ekki fjölyrða um þær, en stikla aðeins á stóru. Gildandi lög eru frá 1933, og er þeim í ýmsu alláfátt, einkum vegna þess, að í þeim er miðað við mat til útflutnings aðallega, en ekki við innlendan markað. Nú hefur sú breyting orðið, að lítið sem ekkert er flutt út, en nærri allt kjöt selt á innlendum markaði, en engin ástæða er til að taka léttar á mati fyrir innlendan markað, og aðalbreytingin hnígur því að því að samræma matið á báðum mörkuðum. “Sumarið 1947 fól ég kjötmatsmönnum og Kristjóni Kristjónssyni fulltrúa að gera þær breyt. á l., er þeir teldu þurfa. Þeir komust að þeirri niðurstöðu, að svo miklu þyrfti að breyta, að réttast væri að semja ný lög og það frv. liggur nú hér fyrir. - Höfuðbreytingin sem, sem sagt sú að bæta hið innlenda kjötmat og fá heimild til að löggilda kjötskoðunarmennina og skipa einn kjötmatsformann úr þeirra hópi. Með lögunum frá 1933 er aðeins gert ráð fyrir þremur kjötmatsmönnum, en reynslan er sú, að það hefur orðið að skipa fjóra, og fjölgun þeirra er þannig aðeins viðurkenning á núverandi þörf, en auk þess ætlazt til, að skipaður verði einn kjötmatsformaður til þess að vinna að samræmingu matsins um land allt og að laun hans verði þá ofurlítið hærri. Þetta er þá aðalefni frv., og vona ég, að það fái afgreiðslu á þessu þingi, og legg til, að því verði að loknum umr. vísað til 2. umr. og landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Vegna þess að fjmrh. er ekki kominn, vil ég að nafninu til gera grein fyrir þessu frv. Eins og menn sjá, var nauðsynlegt að setja brbl. um skattheimtu þá, sem hér um ræðir, vegna þess að það beinlínis gleymdist að framlengja heimildina til að innheimta gjald þetta, en hins vegar er þó gert ráð fyrir þessum tekjum í sjálfu lagafrv. Það var því nauðsynlegt að setja brbl. um þetta, og er þetta frv. flutt til staðfestingar á þeim.



Herra forseti. Það er tími til þess kominn, að til séu hér á landi lög um kyrrsetningu og lögbann. Þær reglur, sem um það gilda, eru frá 17. öld, ásamt síðari viðbótum frá 18. öld og fyrri hluta 19. aldar. Þessi lög eru ekki miðuð við íslenzka staðhætti og geta ekki átt til hlítar við þá. Þar að auki eru þau óljós og ekki miðuð við nútímastaðhætti, þar sem þau eru svo gömul. Ég réðst því í að fá Einar Arnórsson dr. juris til að semja frv. um þessi efni, og liggur hér fyrir ávöxturinn af því starfi. Það er, eins og ég sagði, samið af dr. juris Einari Arnórssyni og hefur svo verið athugað af mér og öðrum, og loks af borgarfógetanum í Reykjavík, sem hefur mesta reynslu í framkvæmd þessara mála. Með þessu frv. eru bæði settar reglur, fært í nútímahorf og skorið úr um ýmis vafaatriði, sem áður hafa um þetta verið. Í því er ef til vill sitt hvað, sem deila má um og betur mætti fara, því að svo er með flest mannanna verk. En ég efast ekki um, að það sé mjög mikil bót frá því, sem verið hefur. Ég vona, að ég geti í næstu viku lagt fram frv. um nauðungaruppboð, og ef það nær fram að ganga ásamt þessu og frv. um meðferð opinberra mála, þá hygg ég, að muni vera komnar verulegar bætur á okkar réttarfar frá því, sem verið hefur. Hér er um tæknilegt frv. að ræða í raun og veru, sem hv. þm., að þeim ólöstuðum, munu ekki vera fróðir um né dómbærir á. Ég sé því ekki ástæðu til að fjölyrða um einstök atriði frv. Það er flókið lögfræðilegt efni og naumast á færi annarra en lögfræðinga, sem staðið hafa í framkvæmd þessara mála eða kynnt sér þau fræðilega, að segja, hver hátturinn sé beztur um þessi efni. Ég vil því leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. og allshn., og ég álit rétt, að hún afli umsagnar sérfróðra manna um málið, til þess að það verði gaumgæfilega athugað. Ég skal játa, að þó að ég hafi í allmörg ár kennt þessi fræði við háskólann, er engan veginn svo, að ég vilji taka að mér að gera grein fyrir, hvernig öllu verður í þessu efni haganlegast fyrir komið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég tel hæpið að bera þetta upp allt í einu og greiði því ekki atkv.



Ég mun greiða atkv. á móti þessum fyrirspurnum, og er það ekki af hræðslu við þær, heldur vegna þess, að ég tel, að tíma þingsins sé um of eytt í fyrirspurnir. Ég segi því nei.



Já, þó að Gylfi sé hræddur.



Ég vil ekki greiða atkv. Vil bíða, svo að skoðanir manna komi fram.



Já. Það er sjálfsagt að lofa mönnum að spyrja, svo að allt komi fram.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, hefur verið afgr. frá hv. Nd. og er um heimild fyrir ríkisstj. til lántöku handa ríkissjóði. Í grg. er skýrt frá því, hvað því veldur, að farið er fram á þessa heimild nú, og þarf ég ekki að fjölyrða um það eða endurtaka það, sem þar stendur. Happdrættislánið, sem reynt var með á þessu hausti, reyndist góð leið, svo langt sem hún náði, til þess að fá lánsfé handa ríkissjóði, en þess er honum næsta mikil þörf. Á þessa leið til lánsfjáröflunar var aðallega bent af þjóðbankanum og þá færð þau rök að því, hve vel þetta hefði gefizt í nágrannalöndum okkar. Nú er það svo, að þetta annað happdrættislán, sem ríkisstj. hefur ákveðið að biðja um heimild til að taka, þyrfti að vera komið svo fljótt í gang, hvað framkvæmd lántökunnar snertir, að happdrættismiðarnir gætu verið til sölu í desember. En það tekur ákaflega langan tíma að prenta happdrættismiðana. Það er ekki hægt að koma fram prentun þeirra á skemmri tíma, en hálfum mánuði, og undirbúningur er talsverður undir það, áður en hægt er að koma af stað prentun miðanna. Ríkisstj. er því mjög hugleikið að biðja hæstv. forseta og hv. þdm. að stuðla til þess, ef hv. þd. vill samþ. þetta frv., að afgreiðslu þess verði hraðað svo, að frv. verði afgreitt héðan í dag. Mál þetta var flutt af hv. fjhn. í Nd., og þess vegna var því þar ekki vísað til n. Og ég tel, að ef þingvilji er fyrir því, að málið nái fram að ganga, þá sé í raun og veru ekki ástæða til að vísa því til n. hér í hv. d., og væri greiðast, ef það gæti farið til 2. umr. nefndarlaust að lokinni þessari umr. En vitaskuld er það á valdi hv. þdm.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með skírskotun til þess, sem ég hef áður sagt í sambandi við staðfestingu á bráðabirgðal. um happdrættislán ríkissjóðs, segi ég nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er nú auðvitað ekki neitt stórmál, en ég vil þó hér við 1. umr. þess koma með athugasemdir, sem ég hreyfði í hv. Nd. í gær, en menn gerðu þar ekki mikið með. Efni frv. er það, að ætlazt er til, að lögreglustjóri taki við úrskurði nokkurra mála, sem hafa heyrt undir sakadómara, og ásfæðan, sem færð er fram fyrir þessari breytingu, er talin sú, að framkvæmd laganna, eins og þau hafa verið frá 1944, sé of seinvirk og að það sé einfaldara í framkvæmd, að sakadómari fjalli ekki um þessi mál. Málið er flutt af borgarstjóranum í Reykjavík, hv. þm. Snæf. og er skýrt frá því í grg., að það sé gert í samráði við lögreglustjóra, sakadómara og byggingarfulltrúa Reykjavíkur, og þar sem þessir aðilar, sem um þetta eiga að fjalla, eru málinu hlynntir, mætti sýnast ástæðulaust fyrir aðra að vilja annað í þessu efni. En hér kemur til greina, að samkvæmt eðli sínu varðar þetta mál meginstefnu, þá stefnu, hvort dómsstörf skuli heyra undir lögreglustjóra eða ekki. Að undanförnu hefur sú stefna ráðið, að greina á milli dómsstarfa og framkvæmdarvaldsstarfa, og frv. það, sem nú er flutt hér á Alþ., um meðferð opinberra mála, gengur enn þá lengra í sömu stefnu og tekur af sakadómara þau mál framkvæmdarvaldsins, sem undir hann hafa heyrt. En þetta frv. gengur í öfuga átt. Þar ræðir um dómsstörf, sem á að taka af dómaranum. Úrskurði sakadómara í þessum efnum er heimilt að áfrýja til hæstaréttar, og það væri ekki hægt, nema um dómsstörf væri að ræða. Það er því hæpið að taka hrein dómsstörf af dómara og fá þau í hendur framkvæmdarvaldsmanni. Hv. flm. benti á það í Nd., að nokkur framkvæmdarvaldsstörf væru falin dómurum í hæstarétti og benti á í því sambandi, að með þau dæmi fyrir augum væri ekkert óttalegt við það, að lögreglustjóra væru fengin nokkur dómsstörf í hendur. En því er til að svara, að hér er um frávik að ræða, sem ég tel ástæðulaust, og ég tel það beina afturför í réttarfari, að fá lögreglustjórum dómsstörf, ekki sízt þar sem mig skortir sannfæringu um það, að þessi breyting, ef samþykkt yrði, mundi leiða af sér greiðari afgreiðslu viðkomandi mála en nú er. Ég veit, að afgreiðsluhraða þessara mála er ábótavant, en mig skortir rök fyrir því, að sá galli sé því að kenna, að sakadómari fjallar um málin, og jafnvel rök fyrir því, að þau gætu ekki einnig strandað hjá lögreglustjóra. Ég skal þó játa það, að ef hv. flm. eða aðrir gætu sannfært mig örugglega um það, sem enn hefur ekki tekizt, að þessi breyting mundi greiða mjög fyrir meðferð mála, að þá tel ég ekki frágangssök að samþykkja þetta frv. þrátt fyrir fræðilegan ágalla. Og nú vildi ég biðja þá nefnd, sem fær þetta mál til athugunar, að kynna sér eftir föngum, hverjar líkur eru til þess, að samþykkt þessa frv. greiddi fyrir framgangi mála. Ef n. fær um það öruggar heimildir, að þessi breyting muni leiða til skjótari málsmeðferðar, mun ég ekki beita mér gegn henni. En ef svo reynist ekki munu verða, er ástæðulaust að samþykkja þetta frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í byrjun ársins 1944 voru 6 söfnuður starfandi í Rvík. Samkvæmt lögunum um kirkjugarða eiga að vera í kirkjugarðsstjórn 5-7 menn, og ef 6 söfnuðir eru starfandi, skipar ráðherra 7. manninn í kirkjugarðsstjórn. Þetta var gert 1944, og varð það að samkomulagi, að fulltrúi frá Bálfarafélagi Íslands fengi sæti í kirkjugarðsstjórninni. Nú eru aðeins 5 söfnuðir starfandi í Rvík, og þá er samkvæmt lögum ekki heimilt að hafa nema 6 menn í stjórn. En eins og kunnugt er, hefur verið reist hér bálstofa, að miklu leyti fyrir fjárframlög frá Bálfarafélagi Íslands. Hefur félaginu verið afhent til umráða og skipulagningar nokkuð stórt svæði, er nota skal sem duftgarð. Nú er kirkjugarðsstjórnin því fylgjandi, að Bálfarafélagið fái fulltrúa í stjórninni, enda eðlilegt, þegar því hefur verið falin umsjón með vissum hluta kirkjugarðsins. Og verði þetta að lögum, verður að sjálfsögðu af ráðherra skipaður 7. maður í kirkjugarðsstjórnina. Ég tel það fulla sanngirniskröfu, að þetta nái fram að ganga, og legg til, að frv. verði vísað til 2. umr., og geri ráð fyrir til félmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa langa framsögu fyrir þessu máli, því að það er gamall kunningi, og n. leggur til, að það verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég get með leyfi hæstv. forseta vakið athygli hv. deildar á þessu máli með örfáum orðum. - Það er vitaskuld samkvæmt gildandi löggjöf, að farin var sérstök leið til, að koma þessari verksmiðju til landsins, og var það gert með því, að hæstv. viðskmrh. gaf út bráðabirgðalög þau, sem hér eru nú lögð fyrir þingið. Það er með öllu óþarfi að fjölyrða meira um þetta, svo kunnugt sem það er. Verksmiðjan er svo að segja að verða tilbúin, og vona nú allir, að hún fái nóg að gera, bæði hér syðra og aftur fyrir norðan, er þar að kemur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er upphaflega gefið út sem brbl. til þess að gera kleift að framfylgja þeim reglum, sem settar voru um erlendan gjaldeyri ferðamanna. Þessar reglur voru settar eftir ósk tollstjóra og bankanna. Leggur n. til í einu hljóði, að frv. verði samþ.

Á 54. fundi í Sþ., 25. marz, var útbýtt: Till. til þál. um endurskoðun Keflavíkursamningsins [175. mál] (A. 495).
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mál það, sem hér liggur fyrir, er um staðfestingu á bráðabirgðalögum frá 23. sept. s.l. Málið hefur þegar legið fyrir Nd. og verið samþykkt. Iðnn. þessarar deildar hefur haft það til meðferðar og leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt. - Efni frv. er eins og sjá má af grg., sem þó er nokkru fyllri í nál. iðnn. Nd. - Það virðist liggja ljóst fyrir, að þessa breytingu þurfi að gera samkvæmt gerðum samningum, og tel ég óþarft að fjölyrða um þetta. N. leggur sem sagt til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Frv. þetta er komið frá Nd. og fjallar um breyt. á l. um innflutning á niðursoðinni mjólk. Er ekki þörf á að fara um það mörgum orðum. Þessi lög eru frá 19. júní 1933, en síðan hefur nú risið upp í landinu þurrmjólkurgerð - á Blönduósi, og þennan nýja atvinnuveg er nauðsyn að vernda. Á s.l. sumri voru flutt inn í landið 17,4 tonn af þurrmjólk, og hefur sá innflutningur valdið því, að legið er með mikið af hinni innlendu þurrmjólk, sem erfitt er að selja. Aðalbreytingin á 1. gr. er sú, að á eftir orðunum „niðursoðna mjólk“ er bætt við „og þurrmjólk“. Í 2. gr. laganna skal það aftur tekið fram, að ef vöntun verði á niðursoðinni eða þurrkaðri mjólk, geti atvmrh. veitt undanþágu frá ákvæðum 1. gr., ef framleiðsluráð landbúnaðarins mælir með því. - Þetta atriði, að framleiðsluráð landbúnaðarins mæli með því, er vitanlega sett vegna þess, að það ráð hefur mikið með það að gera, hvernig salan gengur á mjólkinni. Ég vil geta þess, að þó að allir nm. hafi mælt með frv. í aðalatriðum, þá var þó einn nm., hv. 7. landsk., fremur á móti þessu atriði, og gerði hann ráð fyrir að flytja brtt., en ég hef ekki séð, að hún hafi komið hér fram.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við 1. umr. þessa frv. gerði hv. frsm. meiri hl. heilbr.- og félmn. ráð fyrir því að geta við 2. umr. gefið nánari upplýsingar um það, hve vænta mætti mikillar lækkunar á áhættuiðgjöldum samkv. 113. gr. laganna, og vil ég leyfa mér að óska frá honum upplýsinga um það mál.



Herra forseti. Það er rétt, sem hv. þm. V-Húnv. sagði, að ég gaf vilyrði fyrir því, að við 2. umr. mundu liggja fyrir nánari upplýsingar um það, sem hann talaði um. En ég bjóst ekki við því í gær, að þetta mál yrði tekið á dagskrá í dag. En ég vissi, að fundur yrði í tryggingaráði á miðvikudag, og mun hann væntanlega ganga frá þessu. Það er búið að senda gæzlustjóra Tryggingastofnunarinnar tilmæli um það að leyfa lækkun á iðgjöldum um 25% að meðaltali. Um sjómannatrygginguna er ekki búið að taka að þessu leyti ákvörðun enn þá. En það verður sennilega tekið fyrir á fundi í tryggingaráði á morgun. Og hef ég ekki meira að segja um þetta að svo komnu máli.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BSt): Útbýtt er nú þskj. 197, sem er frv., sem hér liggur. Ég skal taka það fram um þetta þskj., að það er í raun og veru, sama þskj. eins og þskj. 190, en hefur verið leiðrétt skriflega, samkvæmt því, sem því var breytt við 3. umr. í hv. Nd., og er því þannig útbýtt hér nú í hv. þd., eins og frá því var gengið í hv. Nd., en breyt. er ekki annað en að í 5. gr. koma fimm í stað þriggja. Ég vildi nú óska þess, af því að kvöld er komið, án þess að ég ætli að beita þar neinu forsetavaldi, að menn gætu sætzt á það að láta nú málið ganga greiðlega til n. og tækju þá til óspilltra málanna, frekar að ræða málið, þegar n. hefur athugað það.



Herra forseti. Ég vil gjarna verða við ósk hæstv. forseta um það að gera það, sem ég get, til þess að mál þetta gangi greiðlega til n. Og með því að umr. hafa nú orðið í hv. Nd. um þetta mál og mörgum, ef ekki öllum, hv. þdm. hér hefur gefizt kostur á að heyra þar um málið rætt og frv, í sjálfu sér liggur afar ljóst fyrir, tel ég ekki þörf á að hafa hér neina sérstaka framsögu, ef ekki verður tilefni gefið af öðrum til þess, að ég skýri einstök atriði málsins. Ég tel það bezt vinnubrögð, að málið komist sem fyrst í nefnd, og vildi mælast til þess, að því yrði að lokinni þessari umr. vísa ð til hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JPálm): Með því að mikið liggur fyrir í deildum og samkv. ósk hæstv. ríkisstj. vil ég leita afbrigða um að fresta um óákveðinn tíma umr. um fyrirspurnirnar á þskj. 177.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Enda þótt það sé til skammar fyrir hæstv. ríkisstj. að þurfa að láta leggja þetta frv. fyrir þingið og til skammar fyrir meiri hl. Alþ. að samþ. það í fyrra, að þingið skyldi ekki koma saman fyrr en 11. okt., svo að ekki væri hægt að afgr. fjárl. fyrir nýár, þá held ég, að ég verði samt sem áður að neyðast til þess að segja já, eftir að komið er í það óefni sem nú er.

Forseti (BSt): Ég held, að það séu óviðeigandi ummæli um Alþ. að segja, að ákvarðanir þess séu til skammar.



Ég vil ekki gera hæstv. ríkisstj. skömm, þegar hún er ekki viðstödd, og greiði ekki atkv.



Enda þótt ég telji þau vinnubrögð, sem hafa leitt til þess, að nauðsynlegt sé að setja þessi l., alveg óviðunandi, þá sé ég samt sem áður, að ekki verður hjá því komizt að samþ. þetta frv., og segi já.



Þegar þingsetningardagurinn var ákveðinn, var þegar auðséð, að ekki yrði hægt að afgr. fjárl. fyrir áramót. Einu sinni var Alþ. sett 1. okt. og þá tókst að afgr. fjárl. fyrir áramót, en það er það stytzta raunverulega þing, sem ég hef setið á. Ég lít því svo á, að þessi ákvörðun hafi verið tekin, þegar þingsetningardagurinn var ákveðinn í fyrra, og segi já.



Það er að vísu ágætt, að ráðherrastólarnir tómir geti veitt samþykki til afbrigða, en þeim gengur illa að halda framsöguræðu fyrir máli.

Það eru beztu ræðurnar.

- Nú langar mig til að vita, hvað líða mundi því, sem skýrt er frá 1. gr. þessa frv., hvort vonir standi til þess, að þeim viðræðum verði lokið á árinu, og hvaða mál í sambandi við skilnaðinn milli Íslendinga og Dana verði tekin með í þeim samningum.

Forseti (BSt): Þetta er nú 1. umr. málsins, og ég býst við, að hægt verði að fá þessar upplýsingar á seinna stigi málsins. En ef hv. þm. heldur fast við það að fá þær upplýsingar nú við þessa umr., mun ég ekki sjá mér annað fært en að taka málið af dagskrá.

Ég ætla að lifa í voninni, að þær upplýsingar komi síðar.



Ég skal fylgja þessu frv. til 2. umr. og n., en ég óska, að þegar þetta mál kemur úr n. og verður rætt við 2. umr., verði hæstv. utanrrh. viðstaddur, vegna atriða, sem ég vildi hreyfa í sambandi við frv.