Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JörB): Eins og sjá má af þessu yfirliti, hefur Alþingi haft mörg mál til meðferðar að þessu sinni. Allmörg þeirra frv., er afgreiðslu hafa hlotið og að lögum orðið, eru þýðingarmikil og merkileg og taka til hagsmuna fjölda þegna þjóðarinnar, nú þegar sum þeirra, en önnur marka stefnu í framtíðinni,er stuðla mun að bættum og betri þjóðarhag. Vil ég nú stuttlega víkja lítið eitt að störfum þingsins: Sett hafa verið lög um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Er með þessari löggjöf loks komið á nýrri og fastari skipan um þessi mál heldur en verið hefur til þessa. Sett voru ný lög um brúargerðir. Sú lagasmíð ber glöggt vitni þess, að Alþingi hefur hug á að greiða fyrir því, eftir því sem unnt er, að brúa vatnsföll landsins. Samþykkt voru lög um að auka við fé veðdeildar Búnaðarbanka Íslands rúmlega einni milljón króna. Hæstv. ríkisstj. gaf fyrirheit um það m. a., er hún tók við völdum, að hún mundi beita sér fyrir því á næsta þingi - þingi því, sem nú er að ljúka - að sett yrðu ný skattalög og með þeirri lagasetningu linað á skattheimtu til ríkisins, einnig, að verulegum fjármunum yrði varið til smáíbúðabygginga fyrir tilstuðlan hins opinbera og að á næstu árum yrði varið miklu fé til raforkuframkvæmda og dreifingar raforkunnar út um byggðir landsins. Löggjöf um þessi efni hefur nú verið sett á þessu þingi. Samkvæmt ákvæðum hinna nýju skattalaga er gert ráð fyrir, að tekjuskatturinn á einstaklingum lækki að jafnaði um 29% og á félögum um 20%. Þá var og gerð allmikil breyting á tollskránni. Hafa verið lækkaðir verulega tollar frá því, er áður var, á þeim vörum, er iðnaðinn varða miklu. Í fyrra var lækkaður kaffi- og -sykurtollur. Slík almenn lækkun skatta og tolla hefur aldrei átt sér stað fyrr. Þingið samþykkti lög um heimild handa ríkisstj. til að taka allt að 20 millj. kr. lán til smá íbúðabygginga. Húsnæðisvandamálið er eitt af þeim erfiðustu vandamálum þjóðarinnar, er leysa þarf, og þó að þessi fjárhæð sé minni en þing og stjórn hefði kosið að geta veitt í þessu skyni, þá er þess að vænta, að nokkur hjálp geti að þessu orðið ýmsum þeim, - er erfitt eiga með að afla sér húsaskjóls. Samþykkt voru lög um viðauka við raforkulögin frá 1946. Samkvæmt þessum lögum er ákveðið að verja á árunum 1954–1963 250 millj. kr. til raforkuframkvæmda frá hinu opinbera, auk framlags frá hlutaðeigandi héruðum. Fjárframlög ríkissjóðs til þessara framkvæmda hefur ríkisstj. tryggt. - Þá voru sett lög um orkuver á Vestfjörðum. Samkvæmt þeim er ríkisstjórninni heimilt að taka lán fyrir hönd ríkissjóðs eða ábyrgjast lán allt að 60 milljónum króna til þeirra framkvæmda. Enn fremur voru samþykkt lög um breyting á lögum frá 1952, um ný orkuver og nýjar orkuveitur rafmagnsveitna ríkisins, um heimild til að virkja Lagarfoss á Fljótsdalshéraði og leiða orkuna til notkunar í sveitum þar og til kauptúna á Austfjörðum. Með þessum lögum er og heimilað að virkja Haukadalsá í Dalasýslu fyrir fimm syðstu hreppa sýslunnar. Enn fremur er heimild til þess að virkja Múlaá í Geiradalshreppi handa nálægum hreppum. Til ofantalinna framkvæmda eru heimildir til fjárframlaga hækkaðar samtals um 33 millj. kr. frá því, sem áður var ákveðið. Loks voru sett lög um viðauka við lögin frá 1946 um virkjun Sogsins. Er með þessum lögum stjórn Sogsvirkjunarinnar heimilt að taka lán til virkjunar Efra-Sogsins, allt að,100 millj. kr., með samþykki ríkisstjórnarinnar. Eins og sjá má af þessu stutta yfirliti um fyrirhugaðar raforkuframkvæmdir, er til þess ætlazt, að varið verði miklu fé á okkar mælikvarða á næstu árum til þeirra. Mun það greiða fyrir margháttuðum framförum í ýmiss konar störfum og bæta aðbúð og afkomu fjölda þegna þjóðarinnar. Er vel farið og ber að fagna því, að markvisst er unnið að stórfelldum framkvæmdum í þessum málum, svo fljótt sem kostur er á. Íslenzka þjóðin hefur öldum saman átt í harðri baráttu við myrkur og kulda. Ég vona, að óhætt sé að fullyrða, að hún geti nú litið björtum augum til framtíðarinnar, að innan ekki langs tíma verði sigur unninn á því böli, sem skortur á ljósi og yl hefur löngum bakað þjóðinni. Mér sýnist sem starf háttvirts Alþingis, þótt stuttlega hafi nú aðeins verið að því vikið, hafi mótazt af stórhug og bjartsýni á þjóðina og framtíð hennar. Ég vil vona og óska, að allir þegnar íslenzku þjóðarinnar leggi sig fram um það að vinna sem ötullegast að frama og heiðri þjóðarinnar á komandi tímum. Megi allar hollar vættir styðja og styrkja íslenzku þjóðina og vernda ættjörð vora. Um leið og ég kveð hv. þm. að þessu sinni og þakka þeim innilega fyrir ágæta samvinnu, góðgirni og umburðarlyndi í minn garð, óska ég þeim alls hins bezta og utanbæjarþingmönnum fararheilla og góðrar heimkomu: Hittumst, allir heilir á næsta þingi. Starfsmönnum þingsins vil ég einnig þakka fyrir vel unnin störf.



Ég vil leyfa mér fyrir hönd hv. þm. að þakka hæstv. forseta góðar óskir í vorn garð. Hæstv. forseti, sem einnig er aldursforseti þings vors og varð sjötugur að aldri nú á þessu þingi, hefur nú lengur en nokkur annar núlifandi Íslendingur gegnt forsetastörfum í þingi voru. Í meira en tvo áratugi hefur alltaf öðru hverju forsetastarfið, einkum í neðri deild, hvílt á hans herðum. Meira en 20 þingum hefur hann stjórnað, lengstum í neðri deild, oft á stormasömum tímum. Við þm., sem með honum höfum starfað, geymum góðar endurminningar frá liðnum árum um gott samstarf og dugnað hans og röggsemi í forsetastóli. Ég vildi mega nota þetta tækifæri í tilefni af þeim tímamótum, sem á þessu þingi hafa orðið í hans lífi, að flytja fyrir hönd hv. þm. okkar beztu árnaðaróskir til hans, óska honum langra og farsælla lífdaga, óska honum góðrar heimferðar og heimkomu, þegar við höldum nú frá þessu þingi, og að við megum sjá hann heilan aftur, þegar við hittumst á nýhaust. Ég vil biðja hv. þm. um að taka undir árnaðaróskir mínar til hæstv. forseta með því að rísa úr sætum. - 
            

Forseti (JörB): Ég vil þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir einkar góðar árnaðaróskir mér til handa og hv. þm. fyrir að taka undir þær. Ég endurtek svo heillaóskir mínar til hv. þm.



Herra forseti. Hv. alþm. - Eysteinn Jónsson fjármálaráðherra mun verða frá störfum um nokkurra mánaða skeið sakir sjúkleika. Á ríkisráðsfundi í dag var Skúli Guðmundsson alþingismaður skipaður til þess að gegna störfum fjármálaráðherra í fjarveru Eysteins Jónssonar. Ég veit, að allir hv. alþm. taka undir óskir okkar samstarfsmanna hæstv. fjmrh. í ríkisstjórninni um, að við megum hitta hann hið allra bráðasta heilan heilsu. Vegna fjarveru forseta Íslands hafa handhafar valds forseta Íslands gefið út svo hljóðandi bréf á ríkisráðsfundi í dag: „Handhafar valds forseta Íslands samkv. 8. gr. stjórnarskrárinnar, forsætisráðherra, forseti sameinaðs Alþingis og forseti hæstaréttar gera kunnugt: Að vér veitum hér með forsætisráðherra, Ólafi Thors, umboð til þess í voru nafni að slíta Alþingi, 73. löggjafarþingi, er það hefur lokið störfum. Gert í Reykjavík, 14. apríl 1954. Ólafur Thors. Jörundur Brynjólfsson. Árni Tryggvason. Ólafur Thors. Bréf handhafa valds forseta Íslands um þinglausnir.“ Alþingi hefur lokið störfum að þessu sinni. Samkvæmt umboði því, er ég nú hef lesið, segi ég Alþingi slitið.

Forseti (JörB): Ég vil biðja hv. þm. að rísa úr sætum og hrópa ferfalt húrra fyrir forseta vorum og fósturjörð. Þingheimur stóð upp, og forseti, Jörundur Brynjólfsson, mælti: „Heill forseta vorum og fósturjörð.“ Tók þingheimur undir þau orð með ferföldu húrrahrópi. Var síðan af þingi gengið.