Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. þessarar hv. d. hefur haft frv. til l. um breytingu á tollskrá til meðferðar, en frv. er komið frá hv. Ed., sem gerði á frv. breytingar, er fjhn. Ed. flutti sem brtt. á þskj. 255 og 261. Við athugun málsins í hv. fjhn. þd. kom í ljós, að gera þyrfti breytingar við frv., þ. e. sér í lagi vegna brtt., sem samþykktar höfðu verið í Ed. Þær brtt., sem n. flytur á þskj. 290, eru einungis til leiðréttingar, og vegna þess, hvernig tollskráin er upp byggð, eru þær gerðar í samráði við - eins og fram kemur í nál. á þskj. 289 - þá Björn Hermannsson og Ögmund Guðmundsson, sem eru fulltrúar fjmrn. í tollskrárnefnd. A-liður brtt. fjhn. á þskj. 290 er, eins og ég sagði áðan, eingöngu til leiðréttingar og samræmingar við tollskrána. Þó er eitt atriði, sem ég vil sérstaklega benda á. Í hv. Ed. á þskj. 261 er lagt til, að borðbúnaður, sem sérstaklega er notaður í sambandi við hótelrekstur, verði lækkaður úr 100% tolli í 50% toll og var sú tillaga samþ. Það er talið, að hagkvæmara sé í alla staði að halda ákvæðum þessara liða óbreyttum, þ. e. tollinum í tollskránni óbreyttum, en veita hins vegar fjmrh. heimild til þess að lækka eða endurgreiða toll allt að 50% af því, sem brtt. á þskj. 261 átti við, og er það b-liður brtt. frá hv. fjhn. Ég sé ekki ástæðu til þess að fjölyrða meira um málið. N. leggur til, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 3. umr. og að gerðar verði á frv. þær breytingar, sem lagðar eru til á þskj. 290.



Herra forseti. Eins og hv. þm. er kunnugt, er þetta frv. flutt af ríkisstj. eða af fjmrh., og er tilefnið það, að í ljós hefur komið, að sú tollskrá, sem sett var á s. l. ári á síðasta þingi, fullnægir ekki að öllu leyti þeim skyldum, sem við tókum á okkur samkv. EFTA-samningi, þannig að nauðsynlegt hefur reynzt að lækka tolla á nokkrum vörum umfram það, sem þá var gert ráð fyrir. Þær breytingar, sem voru í frv. fjmrh., munu aðallega hafa fjallað um þessar leiðréttingar á tollskránni í samræmi við EFTA-samninginn, ef svo mætti segja. Við meðferð málsins í Nd. hafa hins vegar verið gerðar nokkrar eða allmargar breytingar til viðbótar, og yfirleitt má telja, að þær séu til bóta og stefni sérstaklega að því að lækka tolla á umsömdum tækjum, sem iðnaðurinn notar til rannsókna. Mér finnst rétt að láta það koma fram, að það var hv. form. iðnn. í Ed., Sveinn Guðmundsson, sem átti mestan þátt í því, að þessar breytingar voru gerðar, sem eru yfirleitt allar til verulegra bóta, frá því sem áður var. Eins og þm. vafalaust muna, þá var það aðalbreytingin, sem gerð var á tollskránni í fyrra, að lækkaður var tollur á iðnaðarvörum frá EFTA-löndunum um 30%, en jafnframt var tollur á hráefnum til iðnaðar lækkaður um 50% og tollur af vélum til iðnaðar lækkaður úr 15% í 7%. Enn fremur var gerð sú lækkun á tollum á vélum til landbúnaðarvara, að tollur á þeim var lækkaður í 7%. Við meðferð málsins þá var það till. okkar framsóknarmanna, að tollar á vélum til atvinnuveganna, þ. e. til iðnaðar, sjávarútvegs og landbúnaðar, yrðu alveg felldir niður. Einnig yrðu felldir niður tollar af hráefni til iðnaðarins, sem enn eru mjög verulegir, en þar sem erfitt var að koma þeim breytingum við á seinasta þingi, vegna þess að það þarf mikinn undirbúning, þá lögðum við til, að það bráðabirgðaákvæði yrði látið fylgja tollskránni í fyrra, að tollskrárnefnd ríkisins tæki málið til endurskoðunar með það fyrir augum, að felldir yrðu niður tollar á hráefnum til iðnaðar og breytingar á tollskránni samkv. því yrðu lagðar fyrir næsta þing. Þessar till. fengust ekki samþykktar þá, en okkur hefur eigi að síður þótt rétt að endurnýja þessar till. í því formi, að það ákvæði yrði látið fylgja þessum lögum, að tollskrárnefnd tæki tollskrána til nýrrar athugunar eða endurskoðunar í samráði við samtök sjávarútvegs, landbúnaðar og iðnaðar með það fyrir augum að endurskoða öll atriði tollskrárinnar, sem snerta vélar og efni til þessara atvinnuvega og í þeim tilgangi, að tollar á þessum vörum verði alveg felldir niður og till. um þetta efni verði svo lagðar fyrir næsta þing. Ég get að mestu leyti vísað til þeirra röksemda, sem við höfðum fyrir þessum till. okkar í fyrra, en þessar röksemdir eru m. a. þær, að það væri óhjákvæmilegt innan tiltölulega fárra ára að fella alla þessa tolla niður vegna EFTA-samningsins, því að að sjálfsögðu er það óeðlilegt, eftir að búið er að fella niður alla verndartolla, að áfram séu tollar á vélum til iðnaðarins eða hráefnum til iðnaðarins. Við lítum svo á, að fyrst þessi tollabreyting er fram undan á næstu árum, verði óhjákvæmilegt, að sjálfsagt sé að gera hana strax og skapa iðnaðinum þannig betri aðstöðu til að búa sig tækjum og búa sig á annan hátt undir það að mæta þeirri auknu samkeppni, sem af því hlýzt, ef verndartollarnir falla alveg niður. Þess vegna sé betra að láta þessa tollalækkun koma til framkvæmda nokkrum árum fyrr en seinna, þar sem hún er, hvort eð er, alveg óhjákvæmileg innan ekki mjög langs tíma. Það má líka minna á það, að af hálfu forráðamanna iðnaðarins hefur það hvað eftir annað komið fram, að hann telur það eðlilega afleiðingu af EFTA-aðild, að tollar af vélum til hans og hráefni til hans verði felldir niður nú þegar. Þar sem það er hins vegar allvandasamt mál og allflókið að gera breytingar á tollskránni, þannig að þessi stefna sé fullkomlega tekin til greina, og tíminn er naumur nú til afgreiðslu á tollskránni, þá höfum við ekki talið okkur fært að leggja fram beinar till. um það, heldur lagt til, að sú leið verði valin, að sett verði í lögin eða þetta frv. ákvæði til bráðabirgða á þann veg, sem ég áðan lýsti, þannig að málið verði undirbúið af tollskrárnefnd ríkisins fyrir næsta þing og að þá tekið til afgreiðslu. Ég sé ekki ástæðu til þess að gera nánari grein fyrir þessari till. að þessu sinni. Enda held ég, að efni hennar sé svo ljóst, að þess sé ekki þörf, en ég vænti þess, að hv. stjórnarsinnar telji eðlilegt og sjálfsagt að samþykkja þessa till. Því miður gafst ekki tækifæri til þess að leggja hana fyrir iðnn. vegna þess, hve mikill hraði var á störfum hennar, en ég vænti eigi að síður, að hún hljóti stuðning annarra iðnaðarnefndarmanna en okkar tveggja, sem stöndum að till.



Herra forseti. Ég tek enga efnislega afstöðu til þess, hvort rétt sé að fella niður tolla af vélum, eins og hér er stefnt að, eða ekki - um það er ekki að ræða nú af minni hálfu. Ég tel þessa till. á þskj. 291 alveg óþinglega og ekki sé viðeigandi að samþykkja slíka till. á þessu þingi. Hér er gert ráð fyrir, að n. embættismanna og tilnefndra manna athugi niðurfellingu tolla og síðan er sagt, að þær till. skuli lagðar fyrir næsta þing. Ég veit ekki, hver á að leggja þær fyrir næsta þing. Það er væntanlega ríkisstj., sem gert er ráð fyrir, að eigi að gera það, og með hliðsjón af því, að almennar alþingiskosningar fara fram í vor og ekkert er vitað um ríkisstj. að þeim loknum, þá finnst mér það í hæsta máta óþinglegt að vera að samþykkja slíka till., eins og hér er um að ræða. Af þeim ástæðum einum finnst mér, að það eigi ekki að samþykkja þessa till.



Herra forseti. Mér láðist í framsögu minni fyrir málinu að geta þess, að við prentun þskj. nr. 290, þ. e. brtt. frá n. urðu prentvillur - fjórar prentvillur, og þess vegna hefur þskj. verið sent aftur til prentunar. Hér er um að ræða eina niðurfellingu í texta. Í 6. tölul. a-liðar á að standa á eftir o. þ. h.: óáletrað, glært eða mattað gler. Í 8. tölul. á ekki að vera tollnr. 69.11 01, heldur 69.11 00. Í 30. tölul. er tollnr. ekki 30.29, heldur 90.29, og í textann við þá brtt. vantar orðið til. Þessar villur hafa engin efnisáhrif á brtt., en þskj. mun að sjálfsögðu prentað upp.



Herra forseti. Ég held, að það sé mesti misskilningur hjá hæstv. forsrh., að þessi till. okkar hv. 5. þm. Austf. sé nokkuð óþingleg. Ég held, að það megi finna þess fjölmörg dæmi í þingsögunni, að Alþ. hafi samþ. till., sem hafa falið það í sér, að ríkisstj. eða einhverjum ákveðnum aðila væri falið að fjalla um ákveðið verkefni eða undirbúa ákveðið mál og leggja það fyrir næsta þing. Það vannst að sjálfsögðu ekki tími til þess að finna þessi dæmi núna, vegna þess að umr. er að ljúka alveg í svipinn, en ég held, að færum við hæstv. forsrh. í það saman að blaða í þingtíðindum, þá mundum við finna æðimörg dæmi þess, að þetta hafi verið gert, þannig að það er hinn mesti misskilningur hjá honum, að fordæmi sé ekki fyrir þeim vinnubrögðum, sem lagt er til, að hér verði viðhöfð. Það er rétt, að ákveðinni embættismannanefnd er falið að vinna þetta verk, en það er alveg skýrt tekið fram í till., hvernig verkefnið skuli unnið og að hverju hún skuli stefna, þannig að hér er ekki um annað en hrein formleg vinnubrögð af nefndarinnar hálfu að ræða, en hún þarf ekki að taka neina afstöðu til mála, heldur eingöngu fara eftir því, sem sagt er í till., þ. e. að fella niður þá tolla, sem nú leggjast á efni og vélar til iðnaðarins. Það er ekki frambærileg ástæða til þess að vera á móti þessari till., að hún sé óþingleg, þ. e. ef menn eru á móti henni, þá eru aðrar ástæður, sem valda því.



Herra forseti. Það er alveg ástæðulaust að hefja deilur um þetta atriði. Það er auðvitað alveg ástæðulaust að vera með neinar getsakir um það, að annað liggi til grundvallar en formsatriðin, sem ég gerði grein fyrir áðan, þ. e. að mér fyndist óeðlilegt og óþinglegt að samþykkja þessa till. Það er alveg rétt hjá hv. þm., að það eru mýmörg dæmi þess, að þing leggi fyrir einhverja n. að undirbúa eitthvert mál og leggja fyrir næsta þing, en ég held, að það sé í langflestum tilfellum þannig - og ég sagði ekki, að það væri ekki neitt fordæmi fyrir þessu - að það er sama þing, sem ákveður þetta, og viðkomandi ríkisstj., sem í slíku tilfelli undirbýr mál fyrir næsta þing. Ég benti á það, að fyrir dyrum standa almennar alþingiskosningar og það eru aðrir þm., sem þá eiga að taka fyrir þessi mál og fjalla um þau, og það finnst mér ekki þinglegt. Það má auðvitað um það deila. Mér finnst ekki þinglegt, að þm. nú séu að segja þessum mönnum fyrir verkum - hvort sem það er þingið sjálft eða einstakir þm. eða ríkisstj. um það, hvaða mál þeir eigi að leggja fyrir það þing og með hvaða hætti. Það má sjálfsagt deila um þetta. Ég er ekki að segja það. Þetta er mín skoðun, og ég lít á það svona og vil þess vegna alls ekki taka efnislega afstöðu til þess máls, þ. e. hvort eigi að afnema tollana eða ekki. Við skulum ekki einu sinni hefja neinar umr. um það, en ég hef lagt það til, að þessi till. væri felld eingöngu af þessum formlegu ástæðum, sem ég hef nú áréttað hér í þessari ræðu minni.



Herra forseti. Með tilvísun til ályktunar aðalfundar Stéttarsambands bænda um þetta mál og til brtt., sem samþ. hefur verið við frv., segi ég já.