Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta var flutt í Nd. af þm. Ak. samkv. beiðni bæjarstjórnar Akureyrar. Í hafnarl. fyrir Akureyrarkaupstað eru eigi eins og í hafnarl. annarra kaupstaða nein ákvæði um framlag úr ríkissjóði til hafnargerðar né heimild fyrir ríkisstj. til þess að ábyrgjast lán handa kaupstaðnum til hafnargerðar. Með framangreindum breyt. verður úr þessu bætt og fengið samræmi við hafnarl. þau, sem sett hafa verið á síðari árum. Það virðist því ekki nema eðlilegt, þegar Akureyri hefur hafið undirbúning að nýjum hafnarframkvæmdum, að farið sé fram á, að slík ákvæði nái til þeirra framkvæmda. Sjútvn. Nd. taldi sjálfsagt að taka slík ákvæði inn í hafnarl. fyrir Akureyri, og sjútvn. þessarar d. hefur einnig orðið sammála um, að sjálfsagt sé að gera það. Hins vegar var í Nd. tekið upp í frv. af sjútvn. breyt. eftir tilmælum vitamálastjóra um það, að hafnarsjóður skyldi eiga allt land við höfnina, sem flyti yfir með stórstraumsflóði. Meiri hl. sjútvn. þessarar d. vildi ekki fallast á þetta ákvæði, með því að þá væri gengið á eignarrétt þeirra manna, sem lönd ættu að höfninni. Og Akureyri á ekki landið, þar sem hafnarframkvæmdirnar eiga að vera. Ég fyrir mitt leyti get samþ., að slík ákvæði væru sett inn í frv. Það væru aðeins ný ákvæði um skiptingu landamerkja milli sjávar og upplands. Aðalatriðið er, þegar bæjarfélög koma upp dýrum mannvirkjum, sem eiga að koma almenningi í bæjunum að gagni, að nokkuð sé gert til þess, að þau verði ekki dýrari en óhjákvæmilegt er. Þetta var einnig deiluatriði í fyrravetur við afgreiðslu hafnarl. fyrir Siglufjörð, og varð það þá að samkomulagi, að þetta atriði væri fellt úr frv. Og þar sem ég vil ekki stofna til deilna um hafnarl. fyrir Akureyri, hef ég fallizt á, að n. legði einróma til, að þetta ákvæði félli úr frv. Flytur hún því brtt. 578 um, að 2. gr. frv. falli niður, þar sem hún fjallar um þetta atriði. Að öðru leyti var n. sammála um að fá frv. samþ., þar sem það felur ekki í sér annað en það, að Akureyrarkaupstaður njóti sömu réttinda um fjárframlög og ábyrgð ríkissjóðs til nýrra hafnarframkvæmda og aðrir kaupstaðir, sem hafa fengið samþ. hafnarl. á seinni árum. Vona ég, að hv. d. geti samþ. frv. með þeirri breyt., sem sjútvn. leggur til.



Þegar l. um olíugeyma komu til framkvæmda, samdi stjórn Fiskifélags Íslands reglugerð fyrir neytendafélögin, og sú reglugerð var hliðstæð samvinnul. vegna þess, að l. bera með sér, að tilætlunin er, að þessi fél. séu samvinnufél. Nú hefur komið í ljós, að þegar þessi fél. eru stofnuð, hefur oft ekki verið hægt að uppfylla ýmis ákvæði samvinnul. Það eru sérstaklega tvö ákvæði, sem erfitt hefur verið að uppfylla. Annað er það, að meðlimir verða að vera minnst 15, og svo hitt, að ekki geta aðrir en einstaklingar verið meðlimir í samvinnufélagi. Nú hefur það sýnt sig, að á sumum stöðum, þar sem þarf að mynda olíusamlag, er ekki hægt að ná í 15 meðlimi, og veit ég af tveimur dæmum um þetta, og á báðum stöðunum hafa verið gerðar ráðstafanir til þess að smíða hæfilega olíugeyma. Þessi fél. er ekki hægt að skattleggja sem samvinnufél., heldur sem hlutafél. Á einum stað a.m.k. eru stærstu notendurnir í samlaginu frystihús og kaupfélag. Það samlag samrýmist ekki samvinnul. frekar en hin, en þar er einnig svo ástatt, að öllum undirbúningi er lokið og það tekur til starfa á næstu vertíð. Þar sem það er augljóst, að sum þessara samlaga verða skattlögð sem samvinnufél., en önnur sem hlutafél., er hætt við, að myndist ósamræmi um aðstöðu þessara fél. að því er snertir álögur. Þess vegna samþ. stjórn Fiskifél. Ísl. frv. þetta og óskaði, að það yrði flutt á Alþ. Frv. gerir þá einu breyt. við 4. gr. l., að við hana bætist ný málsgr., sem hljóðar eins og segir í frv. og er að efni til þannig, að þótt olíusamlög séu skoðuð sem hlutafél., njóti þau sömu hlunninda við álagningu skatta og samvinnufél. Ég hygg, að um þetta mál ætti ekki að standa mikill styr hér á þ. Það er vitað, að mjög víða hefur l. um olíugeyma verið vel tekið, undirbúningur víða hafinn og Fiskifél. Ísl. hefur stutt að stofnun ýmissa samlaga. Ég held, að öll sanngirni mæli með því, að þetta litla frv. nái samþykki í þ. Það veldur engri byltingu í þjóðfélaginu, en gerir það að verkum, að þessi olíusamlög þurfa ekki að búa við misjafnar aðstæður. Legg ég svo til, að frv. verði vísað til sjútvn., þótt það heyri frekar undir fjhn., vegna þess að l. heyrðu undir sjútvn., þegar þau voru hér á ferð.