Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurður Kristjánsson) : Herra forseti. Sjútvn., sem flytur þetta mál, hefur athugað frv. á milli umr., en tíminn hefur reynzt of skammur til þess að leggja fram brtt., en n. mun nú bera fram skrifl. brtt., og mun ekki verða erfitt að átta sig á þeim. Í fyrsta lagi er lagt til, að aftan við 11. gr. bætist nýr málsliður, og er tilefni þess aths. hv. þm. V-Húnv., er umr. fóru hér fram um samábyrgðina, og þessum hv. þm. þóttu útistandandi iðgjaldagreiðslur óviðunandi. En hvernig má þá koma í veg fyrir, að menn trassi að greiða iðgjöld? Það er óþægilegt fyrir samábyrgðina, ef vanskil eiga sér stað, en það er skoðun okkar, að ekki beri að knýja fram skynsemina í þessum efnum nema að því leyti, að eitthvað lægi við gagnvart aðilum sjálfum og vátryggjendur misstu öll réttindi, ef þeir greiddu ekki iðgjöld. Það eru að vísu viðurlög um þetta í 11. gr. 7. tölulið, að tjón, sem kynnu að verða meðan áfallin iðgjöld eru ógreidd, verði ekki greidd, en þó megi félagsstjórnin víkja frá þessu. Þess vegna viljum við í stjórn félagsins nema þetta ákvæði í burtu, en nú viljum við bæta aftan við 9. málsgr. l1. gr., að þar komi nýr málsliður, er hljóði svo: Iðgjald skal greiða fyrir fram fyrir ákveðið tímabil í senn, eftir því sem ákveðið er í reglugerðum. Nú er iðgjald ekki greitt innan eins mánaðar frá gjalddaga, og skal þá ekki bæta tjón, sem verður eftir þann tíma, þar til iðgjald er greitt. - Ef þetta ákvæði kemst inn, þá má gera ráð fyrir því, að menn stæðu í skilum og að svo yrði þá á litið, að meðal rekstrarkostnaðar útgerðar séu vátryggingargjöld ávallt reiknuð þar með, en vátryggingarfélög hafa ekki viljað viðurkenna það og það er engin goðgá, þó að lögð sé áherzla á, að lánsveðin séu í gildi. Ég vil þó taka það fram vegna ummæla hv. þm. V-Húnv., um breytingu á l. um samábyrgðina, að fjárhæð endurtrygginga verður að skoðast í sérstöku ljósi, en gjalddagi hlýtur þar að verða allmismunandi. Þá leggjum við til, að við 30. gr. 3. málsgr. á eftir orðunum „Vátryggingarfélag hefur lögveð í skipi“ bætist inn í málsgr. orðin: og lögtaksrétt. - Við lítum svo á, að gjöld þessi skuli hafa lögtaksrétt, en ýmsir dómarar hafa ekki viðurkennt lögtaksrétt gjaldanna, og er því útlátalítið að bæta þessu inn í greinina. Og ég vil svo leyfa mér að afhenda forseta þessar skrifl. brtt. og vænti, að hann leiti afbrigða fyrir þeim.

Frsm. (Gylfi Þ. Gíslason) : Herra forseti. Heilbr.- og félmn. flytur þetta mál, en n. hefur enn ekki getað tekið það til meðferðar. Á síðasta Alþ. var samþ., er tryggingalögin voru á ferðinni, að taka framfærslulögin til ýtarlegrar athugunar og liggja þau nú hér fyrir í frv.-formi. Í frv., eins og það nú liggur fyrir, eru tvær breyt., og þó sérstaklega ein, þar sem fyrri ákvæði þessara l. um gagnkvæma framfærsluskyldu eru niður felld. N. hefur ekki enn rætt þetta mál, en ég vil leyfa mér að geta þess sem minnar skoðunar, að ég er í nokkrum vafa um það, hvort rétt sé að fella niður framfærsluskylduna. Ég tel mjög vafasamt, að ákvæði almannatryggingal., eins og þau eru nú, geti komið í stað framfærsluskyldu foreldra og barna. Aðrar breyt., sem ekki leiðir beint af almannatryggingunum, eru miklu þýðingarminni, og sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða um þær. Ég óska, að þessi hv. d. vísi málinu aftur til heilbr.- og félmn. og 2. umr. Mun þá n. lýsa skoðun sinni nánar við 2. umr.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Ég vil taka undir það með hv. frsm., 4. þm. Reykv., að þetta mál verði tekið til gaumgæfilegrar athugunar í hv. heilbr.- og félmn. Eins og grg. ber með sér, er frv. samið af sérstakri n., sem falið var að gera frv. Ég hef ekki átt þess kost þá fáu daga, sem ég hef haft þessi mál með höndum, að kynna mér frv. og hin nýju ákvæði þess né gera samanburð á því og löggjöfinni um almannatryggingar. En á þessu stigi vildi ég taka undir orð hv. frsm. Og ég fyrir mitt leyti er ekki reiðubúinn til þess, eins og hann lýsti yfir af sinni hálfu, að slá því föstu, að breytt skuli framfærsluskyldu, hvað snertir afstöðu barna til foreldra sinna, eins og lagt er til. Ég hygg, að þetta þurfi rækilegrar athugunar við. Ég óska eftir að hafa samráð við hv. heilbr.- og félmn. um athugun og meðferð þessa máls. Ég vona, að mér gefist kostur á að kynna mér málið nánar fyrir þann tíma.

Frsm. (Gylfi Þ. Gíslason) : Herra forseti. Það stendur eins á um þetta mál og það, sem var hér til umr. næst á undan (frv. til framfærslulaga). Heilbr.- og félmn. flytur það eftir beiðni hæstv. félmrh., og er það samið að tilhlutun hans af sérstakri n. Málið hefur ekki enn verið tekið til athugunar í n., og mun ég því að þessu sinni fylgja því úr hlaði með örfáum orðum. Frv. þetta er samið af sömu n. og frv. til framfærslulaga. Það er að langmestu leyti bein afleiðing af þeim breyt., sem gerðar voru á alþýðutryggingal. við setningu löggjafarinnar um almannatryggingar. Aðalviðfangsefnið við setningu þessa frv. var það, hvernig mætti tryggja meðlög til þeirra mörgu barna, sem hér hafa fæðzt, meðan erlendur her dvaldi í landinu, og erlendir menn hafa verið lýstir feður að. N. tók því inn í frv. nokkur ákvæði, sem beinlínis eru sniðin með þetta fyrir augum. Frv. gerir ráð fyrir, að í slíkum tilfellum skuli málið vera rannsakað með sama hætti og ef varnaraðili væri látinn eða farinn af landi burt og skuli valdsmanni heimilt að leyfa barnsmóður að staðfesta framburð með eiði, ef fram hafa komið þær líkur fyrir faðerninu, sem hann telur nægilegar. Þegar slíkur eiður hefur verið unninn, er valdsmanni skylt að úrskurða móður barnsins meðlag og kostnað á hendur Tryggingastofnun ríkisins. Þessa vildi ég láta getið við þessa umr. Annars vildi ég óska þess fyrir hönd hv. n., að þessu máli verði vísað til 2. umr. og n. gefi fyrirheit um að taka það til athugunar milli umr. Mun hún þá við 2. umr. flytja brtt.. ef hún æskir þess.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Ég vil aðeins óska eftir því, að hv. heilbr.- og félmn. hafi samráð við mig, er hún tekur mál þetta til athugunar á milli umr.



Ég vil aðeins í sambandi við þessi mál taka það fram, að bæði þessi frv. voru lögð fram meðan ég var erlendis, og hef ég því ekki haft tækifæri til að fylgjast með þeim til hlítar. En ég hafði rætt um aðalatriði frv. við n., sem hafði þessa lagaskoðun með höndum. Það er áríðandi, að bæði þessi frv. nái fram að ganga á þessu þingi, einkanlega má segja um annað frv., að það innifeli ýmsar lagfæringar á ástandi, sem hefur dregizt allt of lengi fyrir Alþ. að lagfæra. Ég vil í því sambandi beina því til hv. frsm., að hann beiti áhrifum sínum í n. til þess, að sú athugun, sem hann gaf loforð um, dragist ekki of lengi. Þessi frv. hafa legið hjá n. síðan í nóv. eða byrjun des., og kemur það mér því óvart að heyra, að n. skuli ekki hafa tekið þau til alvarlegrar athugunar.