Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Steingrímur Steinþórsson) Fjhn. hefir haft þetta frv. um stríðstryggingafélag íslenzkra skipshafna til meðferðar og orðið ásátt um að leggja til, að það verði samþ. óbreytt. Frv. kom frá hv. Ed., en var fyrst bráðabirgðal., sem ríkisstj. setti í haust, eftir að ófriðurinn brauzt út, sem voru síðan í frv.formi lögð fyrir Ed., og tóku þau þar nokkrum breyt. Fjhn. þessarar d. hefir kynnt sér frv. en hefir ekki séð ástæðu til að gera neinar breyt. við það og leggur því til, að það verði samþ. óbreytt.

* Frsm. (Sigurður Kristjánsson) : Þetta mál er komið frá Ed. og var afgr. þar ágreiningslaust. Fjhn. þessarar d. hefir haft málið til meðferðar. og er hún sammála um málið og leggur til, eins og nál. greinir, að það verði samþ. Þetta var að sönnu nokkuð ágreiningsmál áður, en er það ekki lengur. Sá ágreiningur var sérstaklega um það, hvort ríkið ætti að ganga í ábyrgð fyrir fullri upphæðinni eða nokkrum hluta hennar, og var brtt. borin fram í Ed. um það, að ríkið ábyrgðist aldrei meira en 90% af lántökuheimildinni. Sú breyt. náði ekki fram í Ed., og þó að tveir af nefndarmönnum fjhn. hafi nú áskilið sér rétt til að bera fram brtt. um sama efni, geri ég ráð fyrir, að slík brtt. hafi ekki nein áhrif á samþykkt málsins. Ég vil ekki fara að rifja upp nein ágreiningsatriði málsins, heldur flytja þau boð frá n., að hún óskar að frv. verði samþ.

*Steingrímur Steinþórsson: Ég skal ekki lengja umr. að óþörfu. Frsm. fjhn. hefir skýrt rétt frá áliti n. og einnig tekið réttilega fram, eins og vikið er að á þskj. 577, að ég og hv. 1. þm. Rang. höfum áskilið okkur rétt til þess að bera fram brtt. við frv. Það, sem fyrir okkur vakir, er að vísu gamalt ágreiningsmál, það, hvort ríkissjóður eigi að bera ábyrgð á öllu láninu til hitaveitunnar eða að nokkuð yrði að leggja fram án slíkrar ábyrgðar. Við 3. umr. munum við bera fram brtt. um, að ábyrgðin nemi aldrei meira en 90% af því, sem til hitaveitunnar verður varið. Læt ég þessi orð nægja að svo stöddu.

*Fjmrh. (Jakob Möller) : Út af fyrirvara í nál. og ummælum hv. 2. þm. Skagf. um brtt. við 3. umr. skal ég taka fram, að í Ed. gerði ég grein fyrir því, að þessi ábyrgð nær ekki til alls stofnkostnaðar við hitaveituna, heldur munu fyllilega 10% af honum vera þar fyrir utan. Samkv. upplýsingum frá bæjarverkfræðingi eru það um 1400 þús. kr., sem gert er ráð fyrir, að aflað verði öðruvísi til hitaveitunnar. Eftir því, sem málin hafa staðið til skamms tíma, má gera ráð fyrir, að ef þessi 90% takmörkun yrði sett, þá gæti það orðið til að skapa erfiðleika við samninga, sem ekki er fullgengið frá, um lánið. Ég vildi mega vænta þess, að þessir tveir hv. þm. athuguðu vel fyrir 3. umr., hvort þeir geta ekki fallið frá brtt., og er ég að sjálfsögðu reiðubúinn að gefa allar upplýsingar.



Við vildum gjarnan hafa tal af hæstv. ráðh. um málið fyrir 3. umr., til þess að vita, hvernig í þessu liggur.

* Frsm. (Emil Jónason) : Nefndin hefir athugað málið og leggur til, að frv. verði samþ. með nokkrum viðaukatillögum, sem sjá má á þskj. 529. Þær till. eru að miklu leyti komnar frá iðnaðarfulltrúunum, þeim 3 mönnum, sem með síðustu breytingum á l. voru settir til eftirlits með samningum meistara við iðnaðarmenn og nemendur, og er einn valinn af ríkisstj., annar af landssambandi iðnaðarmanna og þriðji af iðnráðinu. Þessir menn eru nú búnir að starfa eitt ár og hafa rekið sig á ýmsa galla eða agnúa, sem þeir leggja til að reyna að losna við með breyt. á l. Sumar þessar brtt. eru aðeins orðabreytingar. Þannig er hin fyrsta (l.a), að í staðinn fyrir: „Þegar iðnaðarmenn taka nemanda - komi: „Þegar meistarar í iðnaði taka nemanda -. Þetta verður skýrara. Líkt má segja um 1.c., um að upphaf 3. málsgr. 1. gr. laganna orðist svo: „Árlega skulu iðnaðarfulltrúarnir leita álits - . Þó er ofurlítil efnisbreyting í því, að nægja skuli að leita árlega álits aðila, en þurfi ekki í hvert sinn, sem nýr nemandi er tekinn. Nýtt varúðarákvæði er hinsvegar b-liðurinn, um að einstök félög geti ekki með samþykktum sínum ákveðið, hverjir meistarar taka nemendur til kennslu, og að óheimilt sé að torvelda á nokkurn hátt framkvæmd námssamninganna. Það hefir komið fyrir, að samtök meistara hafa ívilnað einstökum meisturum um nemendur, en meinað öðrum meisturum að taka við nokkrum nemendum. Þá er brtt. um, að upphaf 2. málsl. 55. gr. l. breytist þannig, að heimilt sé að segja upp námssamningi hvenær sem er á því 3. mánaða reynslutímabili, sem báðir aðilar hafa nú til að ákveða hvort þeir noti uppsagnarmöguleikann. Það virðist ekkert eðlilegra að binda uppsögnina við lok þess tíma en að leyfa meistara og nemanda að skilja fyrr, ef þeir eru búnir að komast að raun um, að þeir eiga ekki saman. II. og IV. brtt. leiðir af sjálfu sér, en þá er ótalin III. brtt. um nýja málsgr. í 10. gr. l. svo hljóðandi: „Aldrei má meistari hafa fleiri nemendur að vinnu en fullgilda iðnaðarmenn“. Þetta ákvæði kemur varla að sök fyrir nemendur. ef á það er litið, að nú er ekki nema einn nemandi á móti fjórum sveinum hjá meisturum í Reykjavík. Þess vegna hefir nefndin gengið inn á þetta, svo sem hún hefir gengið inn á frv. í aðalatriðunum eins og það kom frá hv. flm., sem sé að nemendum skuli bannað að vera í sveinafélögum. Hv. flm. hefir og fallizt á brtt. n., og innan n. hefir ekki verið mikill ágreiningur um afgreiðslu þeirra. Vil ég því mælast til þess fyrir hennar hönd, að frv. verði samþ. með þessum breytingum.