Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og sjá má á þskj. 225, hefur meiri hl. n. leyft sér að bera fram tvær brtt. Er sú fyrri á þá leið, að 14. tölul. 1. gr. falli niður, en sú síðari er þess efnis, að á eftir 1. gr. komi ný gr., er verði 2. gr. og orðist svo: Heildarendurskoðun laganna skal hraða svo, að niðurstöður hennar liggi fyrir næsta reglulega Alþingi, þegar það kemur saman. - Er þetta í samræmi við það, sem lýst var yfir við umr. hér í gær, að þetta yrði leiðrétt í n. Legg ég til, að þessar brtt. verði samþ. og frv. afgr. þannig.



Herra forseti. Ég vil taka það fram, þar sem ég hef stýrt fundum fjhn. þessarar d., að þetta mál er flutt af fjhn. Ed. Það er prentvilla á þskj., og var það lagt þannig inn á skrifstofuna. Þar sem hæstv. fjmrh. er ekki við, vil ég segja örfá orð um málið, annars ber grg. það með sér, hvað um er að ræða. Enn hefur ekki unnizt tími til að vinna úr gögnum varðandi skattinn vegna þess, hve seint þau bárust. Í l. stendur, að á árinu 1948 skuli leggja á eignaraukaskatt, en það hefur ekki verið gert enn, og því verður að framlengja tímann fyrir framtalsnefnd. Af þessum ástæðum taldi fjhn. sjálfsagt að verða við óskum hæstv. fjmrh., og vil ég leggja til, að frv. verði vísað til 2. umr. Til n. þarf ekki að vísa því, þar sem það kemur frá n. Á frv. stendur Nd., en á að vera Ed., og vil ég biðja hv. þm. að breyta því.

Forseti (BSt): Ég vil benda á, að skrifstofunni hefur verið það ljóst, að þetta var mál Ed., því að á dagskránni stendur Ed. Ég ætla því, að þetta geti varla talizt formgalli, heldur tiltölulega meinlaus prentvilla.



Herra forseti. Eins og kunnugt er, liggur fyrir að afgr. ýmis mál í þessari hv. d. fyrir jólafrí, svo að ég býst við, að tími verði skammur til annarra starfa vegna fundarhalda í d. En vegna þess, hve mjög deildarfundir hafa verið illa sóttir að undanförnu, vildi ég spyrja hæstv. forseta, hvort hann sæi sér ekki fært að áminna suma hv. þm. um að mæta oftar í d. en þeir hafa gert hingað til. Í gær varð að hafa nafnakall um svo að segja hvert einasta mál, því að ekki sátu fundinn nógu margir menn.

Ég vildi, að hv. þm. dokaði ögn við, til þess að sem flestir geti hlustað á mál hans.

- - - Það eru tveir hv. þm., sem varla hafa sézt hér í d. síðan þing var sett, þ. e. hv. þm. Str. og hv. 7. landsk. Ég vildi alvarlega beina þeirri fyrirspurn til hæstv. forseta, hvort ekki væri viðeigandi að gera sérstakar ráðstafanir þar að lútandi, að menn sæki svo fundi, að halda megi áfram störfum hindrunarlaust. Forseti hefur stundum ávítt okkur, sem sitjum dag eftir dag og fund eftir fund, en mér fyndist hann hafa meiri ástæðu til þess að setja ofan í við hina, sem sjást því nær aldrei, og hafa viðurlög við. Fundurinn ætti að vera það mannmargur, að ekki þurfi að senda okkur sem mætum, út um alla þingsali til þess að leita að hinum, sem mæta ekki og vanrækja þannig störf sín, eins og hefur verið á þinginu undanfarið í haust.

Forseti (BSt) : Ég er hv. þm. sammála um það, að ekki sé einungis æskilegt, heldur sjálfsagt, að þm. sæki þingfundi og sinni þar þingstörfum. En hitt er annað mál, að með þeim þingsköpum, sem nú eru, þá getur forseti ákaflega litlar ráðstafanir gert til þess að sjá um, að þm. mæti, ef þeir finna ekki köllun til þess að inna þá skyldu af hendi. Áður gat forseti sett menn í þingvíti fyrir að mæta ekki. Ef þeir voru ekki mættir við atkvæðagreiðslu og höfðu ekki tilkynnt forföll, gat forseti svipt þá þingfararkaupi þann dag, en það ákvæði hefur nú verið afnumið úr þingsköpum. -Ég skal gera allt, sem ég get, til þess að hringja í menn, en get ekki verið eins og spretthlaupari um allt húsið að smala mönnum á fund. Ég skal geta þess, af því að hv. Str. var ekki kominn, að hv. þm. Barð. nefndi tvo þm., sem sérstaklega sæktu hér illa fundi, og annar þeirra var hv. þm. Str., en hinn hv. 7. landsk., en hann er sem stendur veikur.



Ég þakka forseta fyrir, að hann benti mér á þetta. Ég kom hér á réttum fundartíma, en þá voru ekki svo margir menn mættir, að hægt væri að setja fund, svo að ég skrapp fram til þess að sækja þskj. Sannleikurinn er sá, að viðvíkjandi fundarsókn hér á Alþingi þarf raunverulega aðra leiðréttingu en breytingu á þingsköpum, að mínu áliti. Það þarf breytingu á vinnuaðferðum í þinginu. Það eru ekki allir, sem hafa geð til þess að taka þátt í þeim störfum, sem stundum eru unnin hér á Alþingi, m. a. þeim störfum, sem fara fram á fundum Sþ., sem að mínu áliti hafa miklu fremur á sér þingmálafundasnið en það snið, sem Alþingi á að hafa á störfum sinum. Og þegar á dagskrá eru hvað eftir annað mál, sem eru slíkur leikaraskapur, eru ekki allir, sem telja sig hafa sérstaka ánægju eða skyldu til þess að taka þátt í því. En þegar eru á ferðinni mál, sem einhverju skipta, læt ég mig ekki vanta.

Forseti (BSt) : Út af þessu skal ég taka fram, að það stendur í þingsköpum, að þm. beri að sækja þingfundi, hvaða álit sem þeir hafa á þeim málum, sem þar eru til meðferðar. Ég lít svipuðum augum á nefnd mál og hv. þm. Str., einkum þau, sem eru í Sþ., en sæki þar þó jafnan fundi, ef forföll banna ekki.



Herra forseti. Ég vil taka fram, að ég hafði ekki hugsað mér að gera þetta að persónulegri ádeilu á hv. þm., heldur bendi ég á þessa staðreynd um tvo þm., sem hafa varla sézt hér á fundi í allt haust. T. d. var hér í gær mjög veigamikið mál, um miklar fjárgreiðslur úr ríkissjóði, og haldnir hér 3 eða 4 fundir, og varð þá að smala mönnum saman til atkvgr. Vildi ég beina til forseta, hvort ekki væri rétt að tilkynna þessum mönnum, sem hann veit, að mæta hér sjaldan, til þess að það sé staðfest, því að þeir heyra ekki þessar kvartanir, sem hér eru fram bornar.

Það er öllum þm. tilkynnt bréflega um fundi með dagskrá.



Ég verð að þakka hv. þm. Barð. fyrir að hafa hreyft þessu máli hér, það er ekki að ófyrirsynju. Ég ætlaði ekki að fara að tala um það, hverjir eru sekir sérstaklega, en það eru of mikil brögð að því, að menn sæki ekki þingfundi og ræki ekki skyldur sínar, einkum í þessari hv. d., og þetta virðist vera að ágerast, sérstaklega hjá vissum mönnum, en varðandi hv. 7. landsk. skal ég upplýsa, eins og hæstv. forseti hefur gert, að hann hefur legið rúmfastur og verið undir læknisaðgerð og þar af leiðandi ekki getað mætt síðustu daga, en ég geri ráð fyrir, að hann mæti á morgun. Ég vil segja það út af því, að hv. þm. Str. sagði, að þingstörfin væru með þeim hætti, að menn þyldu ekki að sitja undir þeim, og vitnaði þar í Sþ., að þá má vel vera, að hann og aðrir hafi svipaða skoðun um það. En það réttlætir ekki, að menn séu utan þingsalanna, því að í þingsalnum geta menn verið. Hins vegar rann mér til rifja í gær, þegar forsetinn hér varð að hafa nafnakall um hvert einasta atriði, sem hér þurfti að greiða atkvæði um, vegna þess, hve fáir voru þá í d., og sá ég hv. þm. Str. skömmu áður hér í þinghúsinu, þannig að hann var hér í þinginu. En þannig var nú ástandið, og það er alls ekki til sóma Alþingi, þegar fólk horfir á það, að hv. alþm. vanræki svo skyldur sínar, jafnvel þótt þeir vilji forðast umr., þegar svo ber undir, og vænti ég, að hæstv. forseti reyni með þeirri lipurð, sem hann hefur til að bera, að tala til þeirra manna, sem mest vanrækja skyldur sínar í þessum efnum, og ég og aðrir eiga erfitt með að þola þetta.



Ég skal ekki ræða þetta frekar, en náttúrlega verða mér og ýmsum öðrum settar reglur um þetta, meðan sú regla er ekki haldin, sem er frumreglan, þ. e. að störfum í þinginu sé hagað þannig, að sæmandi sé fyrir þingið, því að sannleikurinn er sá, að þessu er nú þann veg háttað, að t. d. í gær voru flokksfundir boðaðir á sama tíma og deildarfundir, svo að við framsóknarmenn urðum að skipta mönnunum hjá okkur milli flokksfundar og í Ed., þar sem rætt var um dýrtíðarráðstafanir.

Það var enginn flokksfundur í gær.

Það er rétt, hann var í fyrradag. En menn sjá, hve tilgangslaust það er að vera hér með mál, sem engu skiptir, til þess að halda fundi að nafninu til og láta líta svo út sem þingið starfi, er það hefur ekkert verið að starfa. Það koma inn mál rétt fyrir jólin, og það eru vinnubrögð, þegar þýðingarmikil mál eru til umr. hér í hv. Ed., að boða þá flokksfundi um leið. En hvaða mál hafa verið á dagskrá fram til þessa tíma, sem hafa haft þýðingu? Við skulum bara taka upp almennar umr. við þjóðina um þetta. Ég er fús til þess.



Ég stóð ekki upp til þess að bera af mér neinar sakir, því að ég þykist oftast hafa verið mættur, þegar þingfundir hafa verið. En ég tók eftir því, að hæstv. forseti sagði, að dagskráin væri borin til þm., og væri fjarvera þeirra því ekki vegna þess, að þeir vissu ekki um fundina eða hvað á dagskrá væri. Ég held, að þetta sé ekki með öllu rétt. Ég held, að mér hafi ekki verið borin dagskrá, hvorki í fyrravetur né það sem af er þessum vetri, svo að ég hef ekki haft hugmynd um það, fyrr en ég hef grennslazt eftir því sjálfur. Má vera, að svo sé um fleiri þm.

Forseti (BSt) : Það er lagt fyrir tilheyrandi starfsmenn þingsins að bera dagskrána til allra þm., og sé ekki hægt að boða þingfund með dagskrá, er hringt í alla þm. Nú skýrir hv. 3. landsk. frá, að hann hafi ekki fengið dagskrá, og skal reynt að bæta úr því. Ég mun taka þetta til greina og fyrirskipa, að þeir starfsmenn, sem um þetta eiga að sjá, beri dagskrána til hans, eins og annarra deildarmanna.