Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frumv. það, sem hjer liggur fyrir, felur í sér breytingar á ákvæðum siglingalaganna 22. nóv. 1913, um árekstur og um björgun. Að slíkrar breytingar þarf nú, svo skömmum tíma eftir að siglingalögin eru gengin í gildi, stafar af því að stjórninni þykir nú tími til kominn að fullgera samninga um þetta efni, sem ýmsar þjóðin gerðu með sér í Brüssel árið 1910. Þessir samningar, sem í raun og veru eru tveir samningar, annar um árekstur og hinn um björgun, skuldbinda ekki hinar einstöku þjóðir, nema þeir verði staðfestir eða fullgiltir heima fyrir hjá hverri þjóð fyrir sig. En til þess að þetta sje hægt hjá oss, þarf að breyta ákvæðum siglingalaganna um þetta efni. Og það er einmitt það, sem þetta frumvarp gerir, ef það verður að lögum; það inniheldur ákvæði, sem gera stjórninni mögulegt að fullgilda tjeða samninga. Annars ætla jeg ekki að orð lengja frekar um frumvarpið. Það er vel undirbúið frá stjórnarinnar hálfu, nema hvað nefndinni virtist 1. gr. ekki í fullu samræmi við ákvæði samninganna, og hefir hún því lagt það til að á henni verði gerðar nokkrar breytingar, til þess að gera orðalag hennar skýrara; sbr. 6 brtill. fyrstu á þgsk. 45. 7. br.till. nefndarinnar, br. till. við 3 gr., er af sömu rótum runnin. Vil jeg svo fyrir hönd nefndarinnar leggja það til, að hin háttvirta deild samþykki frumvarpið með þeim breytingum, sem nefndin hefir lagt til að á því verði gerðar.



Jeg verð fyrst að geta þess, að það er ekki tilgangur minn að gjöra eins mikinn usla í 66. gr. sveitarstjórnarlaganna eins og frv. þetta bendir til. Það er einungis fyrri málsgrein lagagreinar þessarar, sem jeg óska að breytist. Tilgangur minn með frv. er ekki annar en sá, að fá numin úr 66. gr. sveitarstjórnarlaganna þessi orð : „Ef atkvæði eru jöfn, ræður atkvæði oddvita“. Ástæðan til þessa er fyrst og fremst sú, að þetta ákvæði hefir verið skilið á tvo vegu, bæði af löglærðum og ólöglærðum. Sumir sýslumenn og aðrir lögfræðingar hafa skilið það þannig, að sýslumaður hafi ekki atkvæðisrjett, nema þegar atkvæði hreppsfulltrúanna eru jöfn. Með öðrum orðum, að sýslumaður hafi einungis úrskurðaratkvæði á sýslunefndarfundum. Hin skýringin er sú, að sýslumaður hafi fyrst og fremst atkvæðisrjett sem aðrir sýslunefndarmenn, eg ef atkvæði eru jöfn, að hans atkvæði meðtöldu, þá hafi hann síðan einnig úrskurðaratkvæði. Eftir þeim skilningi getur oddviti sýslunefndar haft tvöfalt atkvæði. Nú hefir stjórnarráðið með úrskurði dags. 21. mars þ. á., staðfest þennan síðari skilning á sveitarstjórnarlögunum. Sýslumaður fær þannig tvöfalt atkvæði. Þetta tel jeg óheppilegt og ekki rjettlátt. Það má gjöra ráð fyrir að sýslunefnd sje venjulega skipuð færustu mönnum sýslunnar, og það er ekki ástæða til að ætla að sýslumenn yfirleitt hafi þeim mun betur vit á málum sýslunnar, að rjett sje þess vegna að gjöra þá tvígilda á við fulltrúa hreppanna. Hagsmunir hreppanna geta og illa rekist á. Er það þá ekki alveg óhugsandi, að sýslumaður hefði tilhneiging til að fylgja að málum þeirri sveitinni, er hann býr i, og gæti þá sá hreppur þannig öðlast 3 atkv. Það getur verið, að sumum sýslumönnum þyki þetta hart og finnist það rýra vald sitt, en þar sem þeir eftir sem áður samkv. áður nefndum úrskurði hafa atkv. til; jafns við fulltrúa hreppanna, þá álít jeg það sannarlega fullmikið. Því eftirlitsvald hafa þeir hvort sem er nægilegt, samkv. 81. gr., svo óþarft virðist þess vegna að auka valdssvið þeirra. Af því að jeg leyfi mjer að stinga upp á 3 manna nefnd að þessari umr. lokinni, þá ætla jeg ekki að fjölyrða frekar um þetta að sinni, en vona að hv. deild sýni frv. þann velvilja að leyfa því fram að ganga.



Jeg skal játa það, að jeg hefi komið fram með þessa tillögu mína um breytingu á tolllögunum með hálfum huga. En jeg hefi ráðist í það vegna þess, að mjer sýnist nauðsyn til að löggjafarvaldið láti, eins og nú er komið, að einhverju leyti til sín taka um tollmál landsins. Hingað til hefir mest verið hugsað um það eitt, að auka tekjur landsins með því að auka tollana, og fjölga tollstofnunum gegndarlaust. En eftir því sem þeim vörum er fjölgað, sem tollskyldar eru, verður meiri nauðsyn á tollgæslu. Því að þótt jeg vilji ekki gjöra verslunarstjett okkar neinar getsakir, þá á þó þar, sem annarsstaðar, við hinn forni málsháttur, að „misjafn er sauður í mörgu fje“. Og það er nauðsynlegt að löggjöfin gjöri eitthvað til þess að tryggja það, að landssjóður fái þær tekjur, sem honum ber lögum samkvæmt. Og þörfin á þessu veg með hverju ári, eftir því sem tollstofnum og kaupmönnum fjölgar. Jeg býst samt við, að þingið muni hugsa sig tvisvar um áður en það eykur tollgæsluna, vegna þess kostnaðar, sem af því mundi leiða. En mjer hefir komið til hugar, hvort það mundi ekki hjálpa nokkuð, ef þyngd væri sú refsing, sem við tollsvikum er lögð. Mjer er sagt, að nú sjeu 7–8 kaupmenn hjer í Reykjavík undir ákæru fyrir tollsvik, og virðist mjer það vera mjög ískyggileg tala. Bæjarfógetum og sýslumönnum er ómögulegt að hafa fullnægjandi eftirlit með að tollskyldum vörum sje ekki smyglað inn í landið. Það gengur hjer nú sú saga, að lögreglan hjer í bæ hafi nýlega slegið upp 7 kassa, sem áttu að fara út um land. Í einum kassanum, sem merktur var „Kekkengods“, fundust 12 vindlakassar; í öðrum, merktum „Regulatorer“,4, og hinum þriðja, merktum „Saumavjelar“, 2, allir í miðjum kössunum. Í þremur af þessum kössum fanst þannig meira og minna af tollskyldum vörum. Þetta og margt fleira af líku tægi sýnir, að nauðsyn ber til að reynt sje að stemma stigu fyrir þeim ófögnuði, sem hjer er um að ræða. Það er óþolandi, þegar þingið ár eftir ár er að íþyngja landsmönnum með nýjum tollum, að ekkert sje jafnframt gjört til þess að sjá um, að tollarnir renni í landssjóðinn en ekki í vasa miður ráðvandra manna. Jeg býst við því, að mönnum þyki þessi ákvæði, missir verslunarleyfis, sem farið er fram á að bætt verði í tolllögin, nokkuð hörð, en mjer finst þó þetta vera reynandi. Sektir þær, sem í tolllögunum eru lagðar við tollsvikum, eru hæstar 1000 kr., en sjaldan er dæmt í svo háar sektir, heldur í nokkur hundruð króna, og þessa háu herra, sem svíkja tollinn, munar ekki mikið um að snara því út. Þeir hlæja bara að þessum sektum, því að þeir græða margfalt meira á tollsvikunum heldur en sektinni nemur. Jeg vil benda á að missir verslunarleyfis, sem refsing fyrir slík brot, er ekki neitt nýtt í lögum vorum. Sama ákvæði er í lögum um verslun og veitingar áfengra drykkja frá 11. nóv. 1899. Þar er atvinnumissir lagður við því, ef unglingi innan 16 ára aldurs eru veittir áfengir drykkir eða manni, er sviftur hefir verið fjárforræði vegna drykkjuskapar eða sem er skertur á geðsmunum sökum drykkjuskapar. Þessi lög eru sannarlega hörð, en jeg get hugsað, að þessi hörðu ákvæði hafi dregið úr brotum á þeim lögum. Það er þó óneitanlega minna beint fjárhagslegt tjón fyrir þjóðina, þó að unglingi innan 16 ára aldurs sje gefið í staupinu, heldur en að landssjóður sje sviftur mörgum þúsundum af þeim tekjum, sem honum bera. Því er það ekki ástæðulaust, þó refsingarákvæði tolllaganna sjeu enda harðari en vínsölulaganna, enda er til þess ætlast, því að hjer er refsað með atvinnumissi, þegar brotið er í fyrsta sinn gegn lögunum, en í vínsölulögunum ekki fyr en brotið er í þriðja sinn. Vænti jeg þess, að háttvirt deild athugi þetta mál og skipi nefnd til að íhuga það.

Ráðherra (Hannes Hafstein) Háttv. flutningsmaður (S. St.) tók það fram, að. missir verslunarleyfis væri hörð hegning, og er það rjett. En það er sök sjer. Hitt er verra, að sú harða hegning getur ekki gengið jafnt yfir alla, sem toll svíkja. Sú harða hegning getur vitanlega ekki; náð til annara en þeirra, sem hafa verslunarleyfi. En það eru ekki þeir einir, sem beitt geta tollsvikum. Það geta allir gjört, umboðssalar, vörubjóðar og privatmenn, og það menn, sem á engan hátt njóta minna opinbers trausts en til þess þarf, að fá alment verslunarleyfi. Þetta getur leitt til mikils ójafnaðar. Hugsum oss tvo menn; annar er heiðarlegur kanpmaður, sem verður það á að segja ekki til einhvers lítilræðis af tollvöru, er hann hefir fengið. Hinn er glæframenni, sem beint leggur það í vana sinn að augðast á tollsvikum, en hefir ekki verslunarleyfi. Eftir þessum lögum fengju báðir sektir. En annar slyppi með það; hinn misti auk þess löglega atvinnu sína og alla fjárhagslega aðstöðu, yrði að losa sig við vöruforða sinn, gjöra upp öll viðskifti sín o. s. frv., er gæti orðið honum til hins mesta tjóns. Frumvarpið gæti því að vísu orðið til að hræða kaupmenn frá að svíkja toll á vörum, er þeir flytja inn sjálfir, en það gæti ekki varnað því, að þeir samt hefðu hag af tollsvikum annara, ef þeir vildu svo við hafa, að fá menn, sem ekki eiga nein verslunarrjettindi í húfi, til þess að nálgast vörurnar. Það gæti jafnvel orðið til þess að koma upp sjerstakri tollsmyglastjett í landinu. Þó að mjer detti ekki í hug að mæla tollsvikum bót, og viðurkenni góðan tilgang frumvarps þessa, þá er þó þess að gæta, að tollsvik - þrátt fyrir nafnið eru annars eðlis en önnur venjuleg svik, enda er svo talið í almenningsálitinu. Þau eru líkari tíundarsvikunum alkunnu, undandráttur í því, að greiða lögboðin, opinber gjöld, er mörgum þykir þungbær. Gott eftirlit er rjettlátara og haldbetra gagnvart slíku en mjög gífurlegar hegningar.



Jeg gæti vel fallið frá orðinu, því að hæstv. ráðherra hefir tekið flest það fram, sem jeg ætlaði að segja. En úr því jeg er staðinn upp, vil jeg með örfáum orðum minnast á það, að þessi ákvæði, sem hjer er farið fram á að leiða í lög, eru óhæfilega ströng. Maður getur hugsað sjer, að ef einhverjum kaupmanni hefði orðið á að segja ekki alveg rjett frá tollskyldum vörum, sem hann hefði fengið, þá gæti hann sloppið með 10 króna sekt, en jafnframt yrði hann að missa algjörlega atvinnu sína. Það gæti verið að fátækum manni með fjölskyldu sína yrði þannig varpað út á klakann fyrir mjög litla yfirsjón, og það er óhæfilegt. Það er yfir höfuð undarlegt, að hegning við lögreglubrotum er nú í seinni tíð höfð strangari en hegning gegn brotum á hinum almennu hegningarlögum, sbr. lög um skilorðsbundna hegningardóma frá 16. nóv. 1907. Samkvæmt þeim geta þjófar vel sloppið hjá allri hegningu, en fyrir lög reglubrot fá menn svo svæsnar sektaupphæðir, að annað liggur ekki fyrir en afplánun sektanna eða fangelsi um langan tíma. Vil jeg í þessu efni sjerstaklega benda til bannlaganna. Vona jeg að nefnd sú, sem væntanlega verður skipuð í þetta mál, vilji athuga þetta.

Flutningsm. (Sigurður Stefánsson) : Það er að vísu rjett athugað hjá hæstv. ráðherra, að kaupmenn verða harðara úti fyrir tollsvik, ef frumvarp þetta verður að lögum, en þeir menn, sem ekki eru kaupmenn og svíkja toll; en það liggur í hlutarins eðli, að ekki er hægt að svifta þá verslunarleyfi, sem ekkert verslunarleyfi hafa, sektirnar eru hinar sömu fyrir báða, og að því leyti eru þeir jafnir fyrir lögunum. Háttv. 1. kgk. (Júl. H.) þótti það hart, að þyngri hegning væri löð við lögreglubrot, en brot gegn hegningarlögunum. En hjer er því naumast til að dreifa. Æru og mannorðsmissir er þó óneitananlega þyngsta og tilfinnanlegasta hegning, sem nokkur maður getur orðið fyrir, og þá hegning getur maður bakað sjer fyrir stuld, þótt ekki sje nema á einum málsverði, þótt í sárri hungursneyð sje tekinn, þar sem þeir herrar, sem með tollsvikum stela hundruðum og jafnvel þúsundum króna frá þjóðfjelaginu, sleppa með litlum sektum og vilja láta telja sig, og eru enda taldir, velmetnir heiðursmenn eftir sem áður.



Það er samkvæmt áskorun frá kjósendum úr kjördæmi mínu, að jeg flyt þetta frumvarp. Jeg býst við, að háttv. þingdeildarm. sje eigi ljóst, hver ástæða er til þessa frumvarps og hver nauðsyn er á því. Jeg ætla því að fara um það fáeinum orðum, málinu til skýringar. Á seinustu 7–8 árum hafa refaskinn hækkað þrefalt í verði. Áður voru þau seld fyrir 25–30 kr., nú ekki fyrir minna en 75–100 kr. Þetta hefir vakið menn til athugunar á, hvort menn gætu ekki gjört sjer meiri not að refum en áður. Þetta hefir leitt til þess, að menn hafa lagt kapp á að ná í yrðlinga að vorinu, ala þá upp til næsta vetrar og selja síðan skinnin af þeim. Viðleitni þessi hefir farið í vöxt nú upp á síðkastið. Og mjer er kunnugt um, að allmikið hefir kveðið að þessu í Ísafjarðar- Stranda- og Dalasýslu, svo að þar hafa á þennan hátt tvo síðustu vetur verið aldir upp á þriðja hundruð refa. Haldi þessum góða markað áfram, liggur í hlutarins eðli, að fleiri og fleiri fást við þessa atvinnugrein. og það er fyrirsjáanlegt, að með slíku kappi verður refunum útrýmt innan skamms. En þá kemur sú spurning, hvort heppilegt sje að útrýma þeim, þar sem þá er loku skotið fyrir þann hagnað, er landsmenn geta haft af þeim, hvort það eigi ekki að reyna að finna ráð til að halda refunum við, en þó svo, að viðhald þeirra verði ekki sauðfjárrækt landsins hættulegt. Og ráðið er að koma á tófurækt. Og þá er tvent unnið: Refunum haldið við, en hættan, sem af þeim stafar, minni. Síðastliðið vor voru mórauð refaskinn seld á 75–90 kr. og enda meira og hvít á 30–40 kr. Hjer er því um álitlega tekjugrein að ræða. Og mjer er kunnugt að stöku menn hafa nú stóran hag af yrðlingauppeldi. Og hrepparnir þurfa nú ekki að greiða refaskyttunum ærið fje sem áður - skotmennirnir sækjast eftir að fá að vinna greni fyrir alls ekkert -, svo að refatollur er nú að hverfa úr sögunni. Jeg skal geta þess, að jeg las í einhverju blaði, að einhver Norðmaður hefði í Vesturheimi keypt „eitt par“ af silfurrefum til að flytja þá til Noregs og galt fyrir þá ærið fje. Af þessu gjörðist þytur nokkur í Vesturheimi og þar haft á orði, að rjett væri að banna útflutning á þeim. Og líkt stendur á hjer heima. Útlendingar hafa falað hjer refi til að koma á tófurækt heima hjá sjer. Mjer virðist svo sem landsmenn megi ekki láta þessa atvinnugrein ganga úr greipum sjer. En það er auðsætt, að það spillir markaðinum fyrir okkur Íslendingum, ef aðrar þjóðir koma á tófuklaki hjá sjer. Okkar refar, pólarrefarnir, eru mjög verðmætir þótt eigi fái þeir jafnast við silfurrefana. Mjer er kunnugt, að víða á Vestfjörðum er gengið vasklega fram í að eyða refum með eitri, en það ber minni árangur en áður. Menn leiða þá ályktun af þessu, að tófan sje tekin að vara sig á eitrinu. Menn eru því farnir að slá slöku við eitrunina. En hitt er samt víst. eins og jeg drap á, að ef refum verður eytt eins mikið og gjört hefir verið á Vestfjörðum síðustu árin með yrðlingatökunni, verður þeim að líkindum að mestu útrýmt innan skams tíma. Frumvarp þetta fer eigi fram á annað en girða fyrir samkepni af hálfu útlendinga við landsmenn í þessari tekjugrein, og slíkt er varla óviðeigandi. Það leikur enginn efi á, að mikið má græða á þessari atvinnu, er hjer á að hlynna að. Ef jeg t. d. vildi taka ey mína, Vigur, til tófuræktunar, er enginn vafi á, að jeg, eins og markaður er nú fyrir tóuskinn, hefði stóran hagnað af slíkri ráðabreytni, en mannúðlegt væri það ekki að eyðileggja mikið æðarvarp á þann hátt og er það eitt ærið nóg fyrir mig til að gjöra það ekki. Jeg skal að síðustu bæta því við, að ef til vill væri rjett að bæta inn í frumvarpið ákvæði, þar sem stjórnarráðinu væri; leyft að gjöra undantekningar frá ákvæðum frumvarpsins og það mætti leyfa að flytja út refa til dýragarða og í þarfir vísindalegra rannsókna.

Karl Finnbogason : Þetta frumvarp er stutt og ætti að ræðast sem stytst. Markmið þess er að hlynna að refarækt - refaeldi - og auka arð af henni. Sennilega er það gott frá því sjónarmiði. En frá mínu sjónarmiði er frumvarpið athugavert, og jeg býst við að svo sje einnig frá almennu sjónarmiði. Refarækt er stunduð og verður að líkindum stunduð að eins eða einkum á eyjum og afviknum stöðum, þar sem búfje. manna stafar lítil eða engin hætta af refunum. Nú er það öllum kunnugt, að refarnir fæðast og alast fyrstu daga æfinnar á afrjettum landsins og upp til fjalla. Þar stafar búfje manna hætta af þeim. En þaðan verða refaræktarmennirnir að fá þá - fyrst um sinn að minsta kosti. Ef nokkrir eiga rjettilega skilið að hafa arð af refunum, þá eru það þeir, sem bíða. tjón af tilveru þeirra, og leggja á sig vökur og vosbúð til að handsama þá. Verði þetta frumvarp að lögum, er loku skotið fyrir, að óháð samkepni útlendra og innlendra manna geti hækkað svo verð á yrðlingum, sem framast má verða. Atvinna þeirra fáu, sem eru svo vel í sveit settir, að þeim er auðgjört að stunda refarækt, er vernduð, og arður af henni aukinn á kostnað hinna mörgu, sem bíða. tjón af refunum og kosta til að veiða þá. Þetta er órjettlátt. Því er jeg á móti frumvarpinu. En auk þessa er þetta frumvarp, eins og svo margt annað, sem fyrir þingið er lagt, ekki komið fram fyr en eftir að þing er sett. Jeg hefi hvergi sjeð neitt nje heyrt um þetta mál fyr og veit ekki til, að þjóðinni hafi verið gefinn neinn kostur á að athuga það. Þó snertir það almenning, svo að skylt væri að lofa mönnum að athuga það eitthvað, áður en frumvarpið yrði að lögum, enda sje jeg ekki að hjer sje um neina nauðsyn að ræða. Jeg legg því til, að frumvarpinu verði ekki vísað til 2. umr.

Ráðherra (Hannes Hafstein) : Jeg get verið samdóma hinni háttvirtu nefnd um breytingar þær, er hún leggur til að gerðar verði á frumvarpinu. En jeg get ekki sjeð að þær sjeu annað en orðabreytingar; jeg get ekki sjeð að þær sjeu efnisbreytingar að neinu leyti eða setji frumvarpið í nánara samræmi við ákvæði samningsins í Brüssel. 6 fyrstu br. till. nefndarinna eru allar um eitt og hið sama, að nota orðin : „hinir seku“ í staðinn fyrir „hin seku skip“, sem stóð í frumv., og má vel vera að orðalag það, sem nefndin vill hafa, fari fult eins vel. Um 7. og síðustu br. till. nefndarinnar, að setja „árekstur“ í staðinn fyrir „tjón af árekstri“ er sama að segja. Jeg sje ekki betur en það komi út á eitt. Annars er jeg þakklátur hv. nefnd fyrir ummæli hennar um undirbúning frumvarpsins og meðmæli hennar með því, og vona jeg að það nái fram að ganga.

Flutningsm. (Sigurður Stefánsson) : Þessar mótbárur háttv. þm. Seyðf. (K. F.) hafa við töluvert að styðjast, og jeg gat búist við þeim. En það er varla rjett, að aðrir en eyjaskeggjar hafi ekki hag af þessu frumvarpi. Hagur sauðfjáreigenda, sem einkum bíða tjón af refunum, versnar alls ekki við frumvarp þetta, heldur batnar, eykst mjög við þetta. Refatollurinn hverfur smámsaman, eftir því sem fjallarefunum fækkar; fyrir þessu er þegar fengin nokkur reynsla. Í öðrum hreppnum í mínu prestakalli var hann kominn upp í alt að 300 kr. fyrir nokkrum árum. Nú nemur hann að eins fáum krónum og svo er víðar. Það er ekki rjett, að eyjamönnum stafi engin hætta af refum. Þeir eiga líka fje, sem gengur á afrjettum, þar sem refar hafast við og geta bakað þeim tjón sem öðrum fjáreigendum. Jeg sje ekki neitt ranglæti í því, þótt þeim, sem færi hafa til að njóta hags og hlunninda af refaveiðum, sje leyft það. Með því móti vex þeim gjaldþol. Ný atvinnugrein myndast í landinu. Jeg álít, að landsins börn eigi að verða þessara hagsmuna aðnjótandi, án samkepni frá útlendingum. Jeg skal geta þess, að jeg býst við, að svo fari, að ekki að eins refatollur hverfi úr sögunni, heldur og hitt, að hreppsnefndir selji rjett til refaveiða, svo að það, sem hafði í för með sjer mikil útgjöld fyrir sveitirnar, verði innan skamms álitleg tekjugrein.

Karl Finnbogason : Háttv. flm. (S. St.) lagði áherslu á þann hagnað, er megi hafa af þessari atvinnugrein. En ef svo færi nú, að t. d. 10 menn í landinu næðu þessari atvinnugrein á vald sitt, þá gætu þeir tekið saman höndum og ráðið verðinu á vörunni, er hjer ræðir um (yrðlingunum). Þannig gæti það orðið lægra en ef útlendingar væru til samkepni og kæmi það niður þar sem síst skyldi, á þeim, sem hafa tjón og fyrirhöfn af refunum. Jeg tel víst, að fáir muni hafa gagn af því, að frumvarp þetta verði að lögum, en margir ógagn, og slíkt mun jeg aldrei styðja. Og ef þessi atvinnugrein getur ekki staðist án verndar laganna, fæ jeg ekki sjeð, að hún sje svo mikils virði sem háttv. flutningsm. (S. St.) lætur í veðri vaka.

Flutningsm. (Sigurður Stefánsson) : Jeg get enn ekki verið á sama máli og háttv. þm. Seyðf. (K. F.). Með frjálsri samkepni getur svo farið, að útlendingar geti boðið hærra verð en landsmenn fá gjört, og að landsmönnum verði þannig bolað burt frá henni, er þeir sjá sjer eigi fært að keppa við þá. Auk þess getur tófurækt með íslenskum refum komist á erlendis og gjört hinn mesta skaða þeim Íslendingum, er þessa tekjugrein stunda.



Jeg vil styðja að því, að þetta frumvarp nái fram að ganga. Í mínu kjördæmi er tófueldi talsverð atvinnugrein. Þar er að vísu ekki tófuklak, en tófueldi allmikið, og jeg vil benda á það, út af því, sem háttv. þm. Seyðf. (K. F.) sagði, að tófueldi þarf alls ekki að fara eflir landsháttum. Menn í mínu kjördæmi eru farnir að ala tófur í húsum og gefst það oftast vel, og jeg hefi spurnir af að hið sama sje að fara í vöxt víðar um land. Og að ala tófur í húsum er þó ekkert bundið við staðhætti. Tófueldi er altaf að færast í vöxt, svo að jeg óttast ekki, að samkepnin verði ekki nóg, þótt útlendingar gangi frá.



Mjer virðast breytingar þær, sem nefndin leggur til að gerðar verði á frumvarpi stjórnarinnar, ekki einungis orðabreytingar, heldur og efnisbreytingar. Í frumvarpi stjórnarinnar virðist mjer að eins gert ráð fyrir því, að tvö skip rekist á, en í br. till. nefndarinnar að fleiri skip en tvö geti rekist á. Sje þetta rjett, get jeg greitt atkvæði með tillögum nefndarinnar, því þá eru þær ti1 bóta. Annars eru þær þýðingarlausar.

Framsm. (Karl Einarsson) : Það er rjett, sem háttv. þm. Seyðfirðinga (K.F.) hefir tekið fram, að meining nefndarinnar með br.till. sínum er sú, að láta það koma skýrt fram, að reglur frumvarpsins nái einnig til þess, er mörg skip lenda í þvögu saman. Að því er 7. br.till. snertir þá held jeg að rjettara og nákvæmara sje að hafa „árekstur“ en „tjón af árekstri“, því að það eru aðrar og fleiri reglur um árekstur í lögunum heldur en um tjón af árekstri. En eins og jeg tók fram, þá er jeg sammála hæstvirtum ráðherra um að það er að mestu um orðabreytingu að ræða, að því er fyrstu 6 breytingartill. snertir, því að það verður að skilja lögin, þótt þau yrðu eins og stjórnin gekk frá frumvarpinu, eins og hjer er ætlast til að þau verði skilin, en orðalagið gæti þó ef til vill valdið misskilningi eins og það er í frumvarpinu.