arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sigurður Sigurðsson Eg legg til, að þessu máli verði vísað til kenslumálanefndarinnar og að 2. umr. verði frestað.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jens Pálsson Eins og fyrirsögn frumvarpsins ber með sér, er hér farið fram á að fá lögleiddan nauðsynlegan viðauka við lög frá síðasta þingi, staðfest af konungi, um bæjarstjórn í Hafnarfirði. Þau atriði, sem þetta frumv. felur í sér, eru ekki að finna í lögunum um bæjarstjórn í Hafnarfirði, að öðru leyti en því, að 15. gr. laganna gerir ráð fyrir byggingarnefnd, og 16. gr. fyrir hafnarnefnd. En í lögunum er ekkert nánara ákveðið um, hver séu réttindi og skyldur þessara nefnda. Þetta frumv. inniheldur skýr og nauðsynleg ákvæði um þetta. eru nokkur ákvæði um þessar nefndir og þá nokkur ákvæði til hjálpar bæjarstjórninni, ef til framkvæmda kemur vatnsveita við hennar tilstuðlan. Nú er því þannig varið, að þar hefir verið komið á vatnsveitu í pípum neðanjarðar, en fyrirtækið er ekki svo stórvaxið, að það sé fullnægjandi öllum húsum og heimilum, því að fólkið og bygðin eykst. Nú getur hugsast, að bærinn taki þessi fyrirtæki að sér sjálfur. Þá vantar nauðsynlegar reglur, sem bæjarstjórnin gæti stuðst við, viðvíkjandi vatnsskatti og skyldum kaupstaðarbúa til að leggja land til undir vatnsveituna. Þetta frumv. hefir alt þetta að geyma, og ákvæðin eru nauðsynleg fyrir þetta unga og upprennandi bæjarfélag. Þar sem þetta frumv. er stórt og efnismikið, hefi eg ekki á móti nefnd í sjálfu sér. En af því að frumv. fyrir mér er ljóst og vel samið, finn eg ekki ástæðu til að stinga sjálfur upp á nefnd. En af því einn háttv. þingdm. hefir bent mér á einn stað í frumvarpinu, þar sem honum þótti ekki sem skýrast orðalag, er eg ekki móti nefnd.

Lárus H. Bjarnason Eg leyfi mér að stinga upp á 3 manna nefnd. Bæði er frumv. stórt, eitthvað 10 gr., og svo fer það fram á viðauka við eldri fög, er gæta verður, að falli vel við þau ákvæði, sem fyrir eru.

Jens Pálsson Nauðsyn þessa máls, sem kemur hér fyrir háttv. deild í frumvarpsformi, fyrir Hafnarfjörð er svo augljós, að eg tel það með öllu óþarft að leiða rök að því, það er að segja að efni til. Að því er til formsins kemur, er þetta frumv. sniðið eftir samskonar lögum um slökkvilið á Seyðisfirði, svo frá því eru engin veruleg afbrigði gerð. Aðeins er á einstöku stöðum viðhaft eðlilegra og liðlegra orðalag. Eg hygg að ekkert verulegt sé að athuga við þetta frumv., og að óhætt sé að láta það ganga greiðustu leið án þess áð setja nefnd í það. Með þessum litla formála leyfi eg mér að fela það velvilja háttv. deildar og óska að það megi ganga gegnum deildina.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Júlíus Havsteen Eg hafði gert mér von um, að þetta mál mundi ekki koma til umræðu aftur í deildinni eftir að það var tekið út af dagskrá fyrir alllöngum tíma, á meðan hæstv. forseti var fjarverandi. Við fyrstu umræðu hafði það eigi verið aðgætt, að frumv. kom í bága við stjórnarskrána. Eg leiddi við 2. umræðu athygli hinnar háttv. deildar að þessu, en úrskurður hins hæstv. millibilsforseta féll á þá leið, að mótmæli mín væru of seint fram komin. Nú á þó að gjöra út um frumvarpið að því leyti er efnið snertir, og þar sem það er svo, sem eg hefi vikið að, er ekki annað fyrir en fella frumvarpið. Slíkt frumvarp sem þetta, má ekki fara frá deildinni.

Kristinn Daníelsson Hvað sem liður ástæðum háttv. 1. kgk. þm., þá virðist mér frumvarp þetta ótímabært, og fyndist mér réttast að láta bíða þess tíma, að eftirlaunalögin yrðu endurskoðuð. Eins og nú stendur á, hugsa eg helzt að háttv. 5. kgk. þm. taki breyt.till. sína aftur. - Það liggur í augum uppi, að máli þessu liggur ekki á; eg vil því leyfa mér að styðja tillögu háttv. 1. kgk., þm. um málið.

Lárus H. Bjarnason Eg kann háttv.þm. V.-Ísf. engar þakkir fyrir það, sem hann er að gera mér upp, að eg muni taka breytingartillöguna aftur. Það nær engri átt, að hér sé að ræða um brot á stjórnarskránni, einsog háttv. 1. kgk. þm. heldur fram, enda er fram kominn beinn úrskurður forseta fyrir því, að svo er ekki.

Framsögumaður (Sigurður Sigurðsson) Við frv. þetta hefir háttv.Ed. aðeins gert nokkrar orðabreytingar, sem landbúnaðarnefndin telur flestar eða allar til bóta. Eg þarf því ekki að orðlengja um málið, og vænti þess, að það verði samþ. og afgreitt frá háttv. deild sem lög.

Björn Kristjánsson Úr því að framsm. er ekki viðstaddur, þá skal eg leyfa mér að gefa nokkrar skýringar á málinu. Nefndin hefir íhugað það og felst á stefnu þess með nokkrum breytingartill.; hún hefir lagt til að fella burt orðið »hérlendra«, með því að nefndin vildi láta þetta ákvæði ná til allra kaupmanna yfir höfuð. Í öðru lagi hefir nefndin bætt við því ákvæði, að tillagan nái einnig til þess að athuga stofnun og starfsemi hlutafélaga. Það er kunnugt, að slík félög eru nú rekin ýmislega, og ekkert eftirlit með, hvort stofnun þeirra er lögum samkvæm eða starfsemi þeirra rekin á lögmætan hátt. Eg vona, að háttv. deild fallist á breyt.till. og háttv.Ed. líka, þegar þangað kemur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Kristinn Daníelsson Eg leyfi mér að leggja til, að málinu sé vísað til nefndarinnar, er kosin var í frumvarpið um bygging, ábúð og úttekt jarða.

Eiríkur Briem Eg hefi ásamt háttv. 6. kgk. þm. leyft mér að koma fram með breytingartillögu. Eg afhenti hana á skrifstofu þingsins fyrir fund á laugardaginn var, en henni hefir ekki verið útbýtt fyr en nú, svo að hún verður eigi rædd, en það gerir ekkert til, ef málinu verður vísað til nefndar.

Lárus H. Bjarnason Eg leyfi mér að stinga upp á 5 manna nefnd að umræðu lokinni.

Framsögum. Gunnar Ólafsson: Eg gerði við fyrstu umr. þessa frumv. grein fyrir því og skýrði frá ástæðum til þess, að það er fram komið. Það mætti þá ekki mótspyrnu að ráði hér í deildinni. Nú hefir nefndin, sem í það var kosin, haft það til meðferðar, og orðið sammála um, að frumv. ætti fram að ganga. Það hefir ekkert nýtt fram komið í málinu, annað en það, sem nefndarálitið ber með sér og tekur fram. Eg sé því ekki ástæðu til að fjölyrða um málið að þessu sinni.

Framsögum. (Sigurður Stefánsson) Samkvæmt athugasemdum, er gerðar voru við 2. umr., hefir nefndin leyft sér að koma fram með þær br.tillögur, er hér liggja fyrir. 1. og 3. br.till. eru að eins orðabreytingar. 2. br.till., að orðið búendur í 3. línu falli burt, er fram komin til þess, að 2. og 3. gr. séu í samræmi hvor við aðra, og er átt við þá, sem kosningarrétt hafa til alþingis, í báðum greinum. 4. br.till. er á 6. gr. og fer fram á, að kostnaðurinn, sem greiða á úr sveitarsjóði, sé eigi sundurliðaður í greininni. Seinni setning greinarinnar er óbreytt, að efninu til, að eins gerðar á henni orðabreytingar.

Eiríkur Briem Það er að eins lítil fyrirspurn. sem eg vildi gera til nefndarinnar. Það er viðvíkjandi ákvæðinu í 3. gr. „fallist fundurinn“ o. s. frv. Mér sýnist liggja næst að skilja þetta þannig, að hér sé átt við alla hreppsmenn, er kosningarrétt hafa, en eigi að eins þá, er mæta á fundinum, og væri gott að fá það skýrt tekið fram í þingtíðindunum, hvað ætlast væri til í þessu efni.

Ráðherrann (Kr. J.) Nokkur orð hins háttv.þm. Barð. (B. J.) knýja mig til þess að taka til máls, þótt eg hafi eigi annars ætlað mér það. Hann sagði, að eg væri alráðinn í að setja gæzlustjóra neðri deildar inn, það væri fullráðin stjórnarathöfn af minni hendi. Þetta er rangt. Stjórnarráðið hefir enga ákvörðun tekið í þessu máli. Eg hefi litið svo á, að sjálfsagt væri að bíða eftir úrskurði þessarar háttv. deildar, það er hennar að segja, hver er löglegur gæzlustjóri og hver ekki. Þingið á einkadóm á því máli, hver er þjónn þess og hver ekki. Allir aðrir dómar um það mál eru þýðingarlausir. Eg skal ekki minnast á einstök atriði, þótt ræða háttv.þm. Barð. (B. J.) gæfi tilefni til þess. Eg býst við, að bæði hv. framsögum. og aðrir muni koma fram með allar nauðsynlegar upplýsingar og deildin svo kveða upp dóm sinn, eins og hún á að gera, stjórnarvöldunum til leiðbeiningar.

Frams.m. (Sigurður Stefánsson); Þetta kom til tals í nefndinni. Nefndin lítur svo á og ætlast til, að hér sé átt við þá sömu, sem talað er um í 2. gr., sem sé þá, er kosningarrétt hafa til alþingis.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Ráðherra (Kr. J.) Samkvæmt skipun konungs skal eg hérmeð leggja fyrir h. h. deild þessi frv.: 1. Frv. til laga um breyting á tíma, þeim er hið reglulega alþingi kemur saman. 2. Frv. til laga um ritsíma og talsíma kerfi Íslands. 3. Frv. til laga um heimild fyrir ráðherra Íslands til þess að gera samning um einkaréttarsölu á steinolíu um tiltekið árabil. 4. Frv. til laga um viðauka við tolllög fyrir Ísland 11. júlí 1911. 5. Frv. til laga um viðauka við lög um útflutningsgjald af fiski, lýsi o. fl., frá 4. nóvbr. 1881. 6. Frv. til laga um hagfræðisskýrslur um tóbaksinnflutning árið 1913. 7. Frv. til laga um að landsjóður kaupi einkasímann til Vestmannaeyja og símakerfið þar. Öllum þessum frv. var útbýtt meðal þingmanna. Færsla þingtímans. FRUMVARP til laga um breyting á tíma, þeim er hið reglulega alþingi kemur saman; (stj.frv. A. bls. 104). 1. umr. 19. júlí.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta frumvarp var hjer fyrir háttv. deild í fyrra, og var þá varið til þess mikilli vinnu og það allvel undirbúið, þó það næði þá ekki fram að ganga sökum tímaskorts. Jeg vil leyfa mjer að leggja til, að máli þessu sje að lokinni þessari fyrstu umræðu, vísað til fimm manna nefndar. Jeg vænti þess, að nefndarstörfin geti gengið svo fljótt, að málið geti nú náð framgangi, enda er þetta þriðja þingið, er hefur það til meðferðar.



Jeg vil leyfa mjer að leggja til, að kosin verði 3 manna nefnd til þess að fara með þetta mál, sem er nýmæli hjer í deildinni, og verði þeir kosnir, að þessari umræðu lokinni. Jafnframt skal jeg geta þess, að við deildarmenn, hjeldum prívatfund nú fyrir fundinn, og komum okkur saman um nefndarkosningu, bæði í þessu máli, og öðrum þeim málum sem eru á dagskrá, og mætti því skoða kosninguna sem listakosningu.



Jeg hef leyft mjer að afhenda forseta lista í þessu máli, og mun afhenda honum lista í málum þeim, sem eftir eru á dagskránni.



Jeg vil leyfa mjer að stinga upp á því, að frumvarpi þessu verði vísað til þriggja manna nefndar, að lokinni þessari umræðu.



Þetta frumv. mun vera komið fram eftir ítrekaðri beiðni frá Búnaðarfjélagi Íslands, því menn hafa mjög fundið til þess, að ákvæði vantaði um þessi efni, en á þessu stigi málsins þýðir ekki að fara langt út í þetta mál. Jeg vænti þess, að þetta mál fái að ganga áfram til 2. umræðu, og vil leggja til, að því sje vísað til fimm manna nefndar, að þessari umræðu lokinni, því málið er umfangsmikið.



Jeg vil leyfa mjer að leggja til, að kosin verði þriggja manna nefnd, til þess að fara með mál þetta hjer í deildinni, að þessari umræðu lokinni.



Jeg vil leyfa mjer að leggja til, að frumvarpi þessu verði vísað til þriggja manna nefndar, að lokinni þessari fyrstu umræðu.



Jeg vil leyfa mjer að leggja til, að þetta frumvarp fái hinni sömu meðferð, og hin önnur frumvörp, er við höfum haft í dag til meðferðar hjer í deildinni. Það þætti máske eðlilegast, að máli þessu væri vísað til siglinganefndarinnar, en jeg tel heppilegra, að það sje sett sjerstök nefnd, meðal annars vegna þess, að hjer kemur á morgun fyrir frumvarp, er yrði vísað til þeirrar nefndar. Jeg vil því leggja til, að máli þessu verði vísað til þriggja manna nefndar, að lokinni þessari umræðu.



Þó að þetta frumv. sje ekki langt, er rjettast að rannsaka það í nefnd, og leyfi jeg mjer að leggja það til, að þriggja manna nefnd sje kosin til að íhuga það, að umræðunni lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg tel sjálfsagt, að nefnd sje skipuð til að íhuga þetta mál. Af því að það er allumfangsmikið sting jeg upp á, að kosin sje fimm manna nefnd til að íhuga það, að 1. umræðu lokinni.



Þetta frumv. á að ýmsu leyti skylt við frv. um sjódóma og rjettarfar í sjómálum, og virðist einsætt, að sama nefnd fjalli um bæði málin. Jeg leyfi mjer því að leggja til, að þessu frumvarpi Verði vísað til nefndarinnar, er kosin var til að íhuga frumvarpið um sjódóma og rjettarfar í sjómálum.



Þetta mál er að því leyti skylt því máli, er hjer var til umræðu næst á undan, að það er komið frá málaflutningsmannfjelaginu í Reykjavík og borið fram samkvæmt tilmælum þess. Jeg leyfi mjer því að leggja það til, að því sje, að 1. umr. lokinni, vísað til nefndarinnar, er skipuð var til að íhuga það mál. ATKVGR.: Frv: vísað til 2. umr. í e. hlj. Till. Júl. Havsteen samþ. í e. hlj.



Jeg álit, að nauðsynlegt sje að skipa nefnd í þetta mál, og sting því upp á, að þriggja manna nefnd verði kosin í það, að 1. umr. lokinni.



Þetta frumv. er orðið til fyrir tilmæli síðasta alþingis, og það er víst almennings vilji, að einhverju skipulagi verði á komið í þessu efni. Jeg leyfi mjer að leggja til, að kosin verði þriggja manna nefnd. Án þess er naumast óægt, að taka málið til umræðu.



Jeg leyfi mjer að leggja til, að þessu máli verði, að 1. umr. lokinni, vísað til nefndarinnar, er kosin var í málið næst á undan.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það hefir verið venja á undanförnum þingum, alla tíð frá 1901 að minsta kosti, að skipa nefnd manna til að íhuga þau mál, er snerta landbúnaðinn og kynnu að vera borin upp í deildinni. Eg geri ráð fyrir, að á þessu þingi komi einnig fram ýms frumvörp eða tillögur, sem ástæða væri til að vísa til slíkrar nefndar. Eg skal ekki nefna nein sérstök frumv., sem eru á ferðinni, en að eins geta þess, að þegar hefir verið útbýtt hér í deildinni langri þingsál.till. um breytingu á ábúðarlöggjöfinni o. fl., sem sennilega verður vísað til nefndarinnar. Eg sé svo ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þessa till., en vænti að hún verði samþykt og nefndin kosin.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frumvarpið fer fram á að vegurinn frv Reykjavík til Hafnarfjarðar verði tekinn í tölu þeirra vega, sem í vegalögunum frá 22. Nóv. 1907 eru nefndar flutningabrautir. Orsökin til þess að farið er fram á þetta er annars vegar sú, að mikil þörf er á, að sæmilega góður vegur sé á þessum stað, og hins vegar sú, að ekki verður séð að úr þeirri þörf verði bætt með öðru móti en þessu. Það er ætlast til í vegalögunum, að flutningabrautir skuli vera þar sem mest flutningaþörf er. En nú vill svo til að sjálfsagt er ekki til sá vegarspotti á landinu, þar sem meiri umferð er en á þesssum stað, sem eðlilegt er, þar sem höfuðstaðurinn er annars vegar og einn af fjölmennustu kaupstöðum landsins hins vegar. Það líður ekki nokkur sá dagur, að ekki fari fjöldi af hlöðnum vögnum um þenna veg, og það er einmitt eitt ákvæðið í vegalögunum, að flutningabrautir skuli vera vel færar hlöðnum vögnum. Nú er þessi vegur venjulega svo - nema um hásumarið, þegar alstaðar eru vegir, þar sem vegir geta á annað borð verið, - að hann er í mesta máta ógreiðfær og til mikils trafala allri umferð. Viðhaldsskyldan hvílir á þeim sýslufélögum, sem mynda kjördæmi okkar flutningsmannanna, og þess vegna höfum við orðið til þess að bera þetta frv, fram, þó að það hafi ataðið öðrum eins nærri. Þetta sýslufélag, sem er ofhlaðið kostnaði af vegum og þarf nauðsynlega enn að leggja nýja vegi, hefir hingað til verið pressað tilað halda þessum vegi við. En því er gersamlega ómögulegt að halda honum við eins og þörf krefur. Hingað til hefir ofaníburði verið fleygt í hann við og við, en það er sama. sem að fleygja peningunum í sjóinn, því að veginn þarf að leggja af nýju og púkka hann, ef ofaníburður á, að koma að nokkuru haldi. En um það er sýslan ekki fær, auk allra annara byrða, sem á henni hvíla. Sérsklega stendur það landinu næst, að kosta þenna veg síðan Vífilsstaðahælið var sett á stofn, því að lang mest slit verða á vegnum í sambandi við það. Að vísu má segja, að Vífilsstaðahælið sé ekki landsstofnun, en þrátt fyrir það getur það ekki talizt rétt, að láta fátækt sýslufélag halda veginum við fyrir þá stofnun. Það stendur landinu miklu nær. Vegurinn er ekki svo langur, að hægt sé að líta svo á, að hér sé um svo þunga byrði að ræða, að hún sé landssjóði ofvaxin. Vegurinn er til þess að gera mjög stuttur. - Frumvarið fer jafnframt fram á, að viðhaldið sé kostað að öllu leyti úr landssjóði. Er það sérstaklega Vífilstaðahælið, sem gerir það eðlilegt. Eg skal svo ekki fjölyrða um þetta frekar, en vona að in háttv. deild taki málinu vel og byrji á því, að vísa því til nefndar. Vil eg leyfa mér, að gera það að tillögu minni að 5 manna nefnd verði kosin, að umræðunni lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti: Jeg hef boðað þingmenn á þennan fund vegna fráfalls ráðherrafrúarinnar. Ráðherrafrú Ragnheiður Hafstein andaðaðist kl. 2 í nótt. Þótt hún lægi rúmföst alllangan tíma, þá var fráfall hennar sviplegt. Þangað til síðustu tvo sólarhringana varði víst engan, að sjúkdómur hennar mundi hafa þennan enda. Sorgaratburður þessi verður því sárari, er þessari ágætiskonu er svift burtu að óvörum og á bezta aldri. Það er á allra vörum, að hjónaband hennar og ráðherra vors hafi verið svo gott, að ekki gat betra, og heimilislíf þeirra fyrirmynd. En þessi kona var ekki einungis í orðsins beztu merkingu góð kona og góð húsmóðir. Hennar hlutverk varð það um nokkur ár, að koma fram landsins vegna. Hygg eg það sannmæli, að hún hafi verið fremsta kona landsins ekki einungis vegna stöðu sinnar, heldur og fyrir hæfilegleika sakir og mannkosta. Það veit jeg og að er sannmæli þeirra, er til þektu, að hún hafi jafnan komið svo fram í hinni vandasömu stöðu sinni sem æðsta kona landsins, að því væri til sæmdar. Þessvegna vekur fráfall hennar sáran harm ekki einungis hjá hennar nánustu og í þessum bæ, þar er hún ól mestallan aldur sinn, heldur um alt land. Blessuð sje minning hennar. Ég mun þingsins vegna votta ráðherra og fjölskyldu hans samhrygð, og veit jeg að það er vilji allra þingmanna. Ennfremur gat forseti þess, að deildarforsetarnir hefðu ákveðið að láta deildarfundi falla niður í dag í tilefni af andlátinu. Þingmenn mættu viðhafnarklæddir á fundi þessum og hlýddu standandi á tölu forseta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Ráðherrann: Áður en gengið er til dagskrár, vil jeg leyfa mjer að votta háttvirtu alþingi beztu þökk mina fyrir þá miklu hluttekning, er það hefir sýnt mér í hinni þungu sorg minni við fráfall konu minnar, Ragnheiðar Hafstein, bæði með samhygðarskeyti og minningarorðum forseta í sameinuðu þingi, svo og með því að leggja silfurkranz á kistu hennar. Þessi hluttekning frá fulltrúum þjóðarinnar, er mér dýrmætur vottur þeirrar velvildar og virðingar henni til handa, er hún hefir áunnið sjer með lífsstarfi sínu. Jeg þakka alþingi í heild sinni og hverjum einstökum þingmanni fyrir þann þátt, er hann hefur í því átt, að þetta hefur verið í ljósi látið. Þingmenn hlýddu þakkarorðum ráðherra standandi. Var því næst gengið til dagsskrár og tekið til meðferðar.

Forseti: Samkvæmt reglugerð íslandsbanka átti að kjósa einn mann í bankaráð Íslandsbanka í byrjun þessa þings. Það virtist samt ekki til þess ætlandi, að það væri gert fyrstu daga þingsins, Eins og kunnugt er, var gert ráð fyrir, að kosning þessi færi fram fyr, en fyrir ýms atvik hefur hún dregizt þangað til nú. deg hef talið það rjett, úr því kosningin drógst svo lengi, að kjósa einnig þann mann annan í bankaráðið, er að sjálfsögðu á að kjósa í það. Þá hef jeg fengið tilmæli frá nokkrum hv., þingmönnum um það, að kjósa einnig 3. manninn í bankaráðið. Að ákveða um það nú, virðist samt of snemt, að minsta kosti meðan óvít er um forlög stjórnarskrárfrumvarpsins. - Við kosningarnar í dag vildi ég biðja hv. þingmenn, að tilgreina við nafn þess manns, er þeir vilja kjósa, stöðu hans eða eitthvað annað, er einkenni manninn svo, að ekki geti orðið um að villast. Kosningu hlaut Stefán skólastjóri Stefánsson með 28 atkv. Valtýr Guðmundsson hlaut 1 atkv. 9 seðlar voru auðir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Steingr. Jónsson, framsögumaður: Nefndin er samdóma hv. Nd. um það, að frv. þetta geti gert gagn, ef vel er áhaldið. Hún hefur því lagt það til, að samþykkja það óbreytt að efni til, en hefur komið fram með tvær orðabreytingar. Þær eru við 6. gr. Sú fyrri er um, að á eftir orðunum „innheimtu gjaldsins“ komi: „og reikningsskil.“ Nefndinni þótti rjettara, úr því að tekið er fram um innheimtu gjaldsins, að taka þá líka inn í lögin, að setja skuli í samþyktirnar reglur um reikningsskilin. Hin breytingartillagan er um það, að taka upp í lögin titil lögtakslaganna frá 16. des. 1885. Eins og það var í frumv., var það ógreinilega orðað, þar sem aðeins voru tiltekin lög frá 16. des.1885 án titils eða númers. Jeg hef svo ekki frekara um frv. að segja, en leyfi mjer að endurtaka tillögu nefndarinnar um, að frv. verði samþykt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Deildin hefir tekið þessu máli vel, svo að eg sé ekki ástæðu til að ræða það við þessa umræðu.



Herra forseti! Þetta er líklega allraatyzta frumvarpið, sem fram hefir komið. Það er engu lengra en þetta: »Verzlunarlóð Eskifjarðarkauptúns skal að innanverðu ná inn á innri takmörk túns jarðarinnar Eskifjarðar«. Með öðrum orðum, efni frumv. er að lengja lóðina inn á við um ámóta langt svæði eins og héðan úr miðbænum og vestur á granda. Ef þetta frumv. verður samþykt, verður Eskifjörður kauptún út af fyrir sig án þess að hafa bæ með fyrir utan kaupstaðinn. Eg hefi spurt hæstv. ráðherra, hvort nokkuð væri þessu til fyrirstöðu, og sagði hann það ekki vera. Eg hefi áður flutt sams konar frumv., t. d. í fyrra um Norðfjarðarlóðina, og eg man eftir fleiri frumv. af sama tæi, en ekki minnist eg þess, að þeim hafi nokkurn tíma verið mótmælt. Vona eg því að þetta litla frumvarp gangi fram mótmælalaust.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti: Jeg skal leyfa mjer að biðja hv. þingmenn, að kjósa 5 manna nefnd til að úrskurða þingfararkaup alþingismanna. Fjórir listar höfðu komið fram, A, B, C og D-listi, og voru sömu nöfn í sömu röð á öllum. Enn kom fram listi frá þingmönnum efri deildar, og var hann merktur E. Var þá gengið til kosninga, og fjell kosning þannig, að A-listinn fjekk 17 atkv., C-listinn 2 og E-listinn 10 atkv., en hinir listarnir ekkert. Hlutu því kosningu : Eggert Pálsson, A.- listi, með 17 atkv. Sigurður Sigurðsson, E-listi, með 14 atkv. Ólafur Briem, A-listi með 81/2 atkv. Steingrímur Jónsson, E-listi, með 61/3 atkv. Sigurður Stefánsson. A-listi, með 5 atkv. Í nefndinni var Sig. Stefánsson kosinn formaður og Ólafur Briem skrifari.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Steingr. Jónsson: Jeg skal aðeins leyfa mjer að leggja það til, að þessu máli verði vísað til hallærislaganefndarinnar, að umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þess er að eins að geta í sambandi við þetta mál, að efri deild hefir breytt frumvarpinu í því eina atriði, að hámark leigutímans á lóðarblettum og öðrum afnotum jarða, sem leiguliði getur ekki notað sjálfur, er fært úr 100 árum í 50 ár; að vísu álítur nefndin hér í deildinni að rétt væri að hafa leigutímann lengri, en af því að leigutíminn er ákveðinn 50 ár þegar um kirkjujarðir er að ræða, þykir nefndinni samt sem áður rétt að láta þetta haldast óbreytt samræmis vegna.



Eg sting upp á að málinu verði vísað til landbúnaðarnefndarinnar.



Mér finst að miklu fremur ætti að vísa þessu máli til nefndarinnar sem situr á rökstólum í hallærisvarnamálinu. Þetta eru náskyld mál. Eg geri það því að tillögu minni, að þessu frumv. sé vísað til þeirrar nefndar.



Mér er það ekkert kappsmál að málinu verði vísað til landbúnaðarnefndarinnar; eg hélt sannast að segja, að málin væru töluvert skyld. Stendur alveg á sama í hvaða nefnd það fer.