Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. á þskj. 45, sem ég hef leyft mér að bera fram, er um breyt. á 2. málsgr. 62. gr. l. um alþýðutryggingar. Í þeirri lagagr., eins og hún nú er, er ákveðið, að sjóðfélagar í eftirlaunasjóði starfsmanna Landsbanka Íslands og sjóðfélagar í eftirlaunasjóði Útvegsbankans skuli vera undanþegnir iðgjaldagreiðslum til Lífeyrissjóðs Íslands. En í mínu frv. er lagt til, að sjóðfélagar í Lífeyrissjóði Sambands íslenzkra samvinnufélaga skuli einnig vera undanþegnir iðgjaldagreiðslum til Lífeyrissjóðs Íslands. Þessi lífeyrissjóður Sambands íslenzkra samvinnufélaga tók til starfa fyrir um það bil 4 árum. Samkv. reglum hans geta starfsmenn sambandsins, fyrirtækja þess og sambandsfélaganna orðið sjóðfélagar. Auk starfsmanna sambandsins hafa nú starfsmenn 4 kaupfélaga gerzt félagar í þessum sjóði. Þeir greiða ákveðinn hundraðshluta af launum sínum til lífeyrissjóðsins, en þau félög, er þeir vinna hjá, leggja fram jafnháa upphæð. Samkv. reglum sjóðsins veitir hann meiri rétt til lífeyris en lífeyrissjóður Íslands. Á l. um alþýðutryggingar er ákveðið, að allir landsmenn á aldrinum frá 16 til 67 ára séu tryggingarskyldir hjá Lífeyrissjóði Íslands, og ber þeim að greiða iðgjöld til þess sjóðs. Sú ein undantekning var þó frá þessari gjaldskyldu gerð 1936, að embættismenn og barnakennarar, sem þá borguðu iðgjöld í sérstaka lífeyrissjóði, gátu verið undanþegnir greiðslu í Lífeyrissjóð Íslands, með því að halda áfram að greiða iðgjöld til þessara sérstöku lífeyrissjóða. En nokkru seinna var þessu breytt með l., sem sett voru 1937. Þá var samþ., að starfsmenn bankanna, sem einnig greiða til sérstakra eftirlaunasjóða og hafa tryggingu í þeim, skyldu einnig undanþegnir greiðslu til Lífeyrissjóðs Íslands. Þar sem hæstv. Alþ. hefur tekið upp þá stefnu að undanþiggja þannig frá greiðsluskyldu til Lífeyrissjóðs Íslands einstaka hópa manna, sem mynda sérstaka lífeyrissjóði, þá tel ég, að ekki verði á móti því staðið, ef fleiri verða til þess að mynda slíka sjóði og greiða iðgjöld til þeirra, að þeir fái þá sams konar undanþágu frá greiðslu iðgjalda til Lífeyrissjóðs Íslands. Ég veit, að skiptar skoðanir hafa verið um það, hvort rétt væri að veita slíkar undanþágur. En fyrst meiri hl. Alþ. hefur talið það rétt, verður ekki á móti því staðið, að fleiri heldur en starfsmenn bankanna og starfsmenn þess opinbera njóti slíkra undanþágna, ef þeir greiða iðgjöld til sérstakra sjóða á sama hátt og hinir. Ég sé ekki ástæðu til að hafa um þetta fleiri orð að sinni, en vil leggja til, að málinu verði, að lokinni þessari umr., vísað til 2. umr. og til hv. allshn. til athugunar.



Herra forseti. Aðeins örfá orð. Það kann kannske ekki að vera neitt undarlegt, þó að þetta frv. komi fram, sem hv. síðasti ræðumaður var nú að lýsa, um það, að starfsmenn Sambands íslenzkra samvinnufélaga fái að vera undanþegnir frá greiðslu í Lífeyrissjóð Íslands. Samkv. l. frá 1937 um alþýðutryggingar, 49. gr., er gert ráð fyrir, að allir þeir, sem eftir þeim l. eru tryggingarskyldir í Lífeyrissjóði Íslands, greiði vissa upphæð í lífeyrissjóðinn, eins og ákveðið er í þessari 49. gr., en þó er gert ráð fyrir, að stofnun, félag eða fyrirtæki, sem stofnað hefur fyrir starfsfólk sitt eða meðlimi eftirlaunasjóð, sem veitir sjóðfélögum meiri réttindi til elli- eða örorkulífeyris en Lífeyrissjóður Íslands veitir, geti sótt um viðurkenningu Tryggingarstofnunar ríkisins á starfsemi sjóðsins. Og þegar sú viðurkenning sé fengin, fái sérhver sjóðfélagi endurgreiðslu á lífeyrisiðgjaldi sínu, sem nemur meðaliðgjaldi til Lífeyrissjóðs Íslands fyrir sjóðfélaga og konu hans á þeim tíma og á sama stað, sem sjóðurinn starfar, þó aldrei hærri upphæð en nemur greiddum iðgjöldum þeirra. Skilyrði fyrir slíkri viðurkenningu eru þó, að sjóðurinn skuldbindi sig til að greiða af iðgjaldainnlögum hvers sjóðfélaga, sem úr sjóðnum kann að fara, jafnmikla upphæð til Lífeyrissjóðs Íslands sem hann hefur fengið frádrátt á fyrir hlutaðeigandi sjóðfélaga, ásamt vöxtum. Sá mismunur, sem þarna getur orðið á lífeyrisiðgjaldi í einstökum tilfellum og því meðaliðgjaldi, sem endurgreitt yrði úr Lífeyrissjóði Íslands, sem gjaldandinn greiðir meira í lifeyrissjóðinn en hann fær endurgreitt, rennur þannig til Lífeyrissjóðs Íslands sem skattur til trygginganna. En 1937 var gerð breyt. á þessu, þannig að starfsmenn bankanna fengu einnig undanþágu frá því að greiða iðgjöld í Lífeyrissjóð Íslands. Ýmsir mæltu þá á móti þeirri breyt., sögðu, að hér væri rangt að farið, en fengu sínu máli ekki framgengt. Þeir sögðu, að aðrir, sem eitthvað hliðstætt stæði á um, mundu koma á eftir og fara fram á að fá undanþágur fyrir hópa manna frá því að greiða iðgjöld í Lífeyrissjóð Íslands, - eins og nú er hér komið á daginn. Nú má búast . við, ef þetta frv. verður að l., að komi hér á eftir . fjölmörg félög og stofnanir, sem fara fram á að fá slík réttindi, og allir sjá, hvað það mundi hafa í för með sér fyrir lífeyrissjóðinn. Það mundi enda með því, að til hans greiddu ekki iðgjöld nema ófélagsbundnir menn, sem hafa óvissar árstekjur. Og þá hlyti að reka að því, að Lífeyrissjóður Íslands yrði alveg óstarfhæfur til þess, sem honum er ætlað að inna af hendi. Ég vil vænta þess, að n., sem fær málið til athugunar, yfirvegi vel allt þetta mál. Og ég get búizt víð, að það komi fram á þinginu síðar meir, að þetta atriði l. verði endurskoðað. Ég vænti, að n. leiti upplýsinga hjá Tryggingastofnun ríkisins um það, hvernig haganlegast muni vera að koma þessum málum fyrir í framtíðinni.



Ég get tekið undir ósk hv. 1. þm. Rang. (HelgJ) um það, að n. athugi þetta mál vel. Eins og ég veik að í fyrri ræðu minni, hefur hæstv. Alþ. tekið upp þessa stefnu, að undanþiggja vissa hópa greiðsluskyldu til Lífeyrissjóðs Íslands, ef þeir greiða iðgjöld til sérstakra lífeyrissjóða og eru þar tryggðir. Þarna er vitanlega um tvær leiðir að ræða. Önnur er sú að láta þessa reglu gilda áfram og láta þá, sem hafa sams konar sjóði, fá þessi réttindi. En hin er að hafa engar undanþágur, þannig að allir séu tryggðir hjá Lífeyrissjóði Íslands eða a.m.k. fái ekki undanþágu frá greiðsluskyldu til þess sjóðs, þó að þeir kunni að mynda sérstaka lífeyrissjóði. Og þá yrði líka að afnema slíkar undanþágur, sem nú er búið að veita, ekki aðeins starfsmönnum bankanna, heldur einnig starfsmönnum ríkisins. Því að það er ekki rétt að láta þá sleppa við að greiða til Lífeyrissjóðs Íslands, en láta aðra, sem eins stendur á um í þessu tilliti, borga iðgjöld þangað. Þarna er, sem sagt, um tvær leiðir að ræða. Og ég vil leggja áherzlu á, að verði ekki breytt um stefnu í þessu efni, þá verði þeim mönnum, sem tryggðir eru hjá lífeyrissjóði Sambands íslenzkra samvinnufélaga, veitt sams konar undanþága frá greiðslu til Lífeyrissjóðs Íslands eins og starfsmenn ríkisins og starfsmenn bankanna hafa nú.