Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Sjútvn. hefur rætt þetta mál og sent það til umsagnar til stjórnar Samábyrgðar Íslands á fiskiskipum, og er svar stjórnarinnar birt sem fskj. með nál. á þskj. 381. - N. lítur svo á, að lögin um vátryggingarfélög fyrir fiskiskip eigi að ná til allra skipa, enda mun það hafa verið hugsun löggjafans á sínum tíma, því að bráðabirgðaákvæðin um Vestmannaeyjar eru sett með það fyrir augum, að samræma megi þessi mál innan skamms. Það hefur enn ekki tekizt, og undanþágan fyrir Vestmannaeyjar hefur verið framlengd árlega. En n. lítur svo á, að stefna beri að því að samræma þetta. Eftir því, sem n. hefur fengið upplýst, munu tryggingargjöld í Bátaábyrgðarfélagi Vestmannaeyja vera lægri en hjá öðrum bátaábyrgðarfélögum, þar með og talin endurtryggingargjöld, en hins vegar mun matið á skipunum og bótaskyldurnar ekki að öllu leyti sambærilegt. Enn fremur er upplýst, að það hefur verið erfiðleikum bundið að fá bátaábyrgðarfélagið til að taka við öllum skipum til ábyrgðar, sem þeim var jafnvel skylt að gera, og munu dæmi til þess, að þau skip hafi orðið að leita til Samábyrgðarinnar. N. þykir rétt, að samræma beri starfsemi þessara aðila, þannig að fullt tillit verði tekið til hagsmuna heildarinnar annars vegar og sérstöðu Vestmannaeyja hins vegar, og í trausti þess, að það verði gert, þá hefur n. lagt til, að frv. breytist þannig, að 1. gr. orðist svo: „Í stað orðanna „til ársloka 1948“ í bráðabirgðaákvæði komi: til ársloka 1949, - en 2. gr. leggur n. til, að falli niður. Er þá ætlazt til þess, að viðkomandi aðilar hafi 2 ár til að skipuleggja málið og koma á samræmi um allt land. - Ég vil benda á, að lögunum hefur verið breytt nýlega og vátryggingarsvæðin stækkuð að mun, og enn fremur hefur verið ákveðið, að ríkissjóður leggi fram 11/2 milljón kr. til Samábyrgðarinnar. Bendir þetta allt til þess, að þetta eigi að vera aðalábyrgðarfélagíð í landinu, og því er ekki eðlilegt, að starfsemin sé klofin sundur. - N. leggur því til, að frv. verði samþ. með þeim breyt., sem um getur á þskj. 381.



Herra forseti. Enda þótt ég hefði kosið, að frv. yrði samþ. eins og ég flutti það, hlýt ég að sætta mig við afgreiðslu n., því að ég hef ekki afl við hv. n. og tek því, sem að höndum ber.

Fram. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Máli þessu var vísað til iðnn. þann 23. okt. s.l., og hefur það síðan legið til athugunar hjá n. N. hefur haldið fimm fundi um málið og sent það til umsagnar Landssambandi iðnaðarmanna, Félagi ísl. iðnrekenda. Landssambandi útvegsmanna, Búnaðarfélagi Íslands, rannsóknaráði ríkisins og fjárhagsráði. Allar þessar stofnanir voru beðnar að segja álit sitt um málið, og hafa þær allar sent n. álit og umsagnir um málið, að undanteknum tveim aðilum. Landssambandi ísl. útvegsmanna og fjárhagsráði. Ég var satt að segja alveg hissa á því, að fjárhagsráð skyldi ekkert segja um þetta mál. Það kann að vera að það, sem þessu veldur, sé að þessi stofnun hefur geysilega mikið að starfa og margt kalli þar að sem brýnni nauðsyn sé að afgreiða og athuga en þetta mál. En allir þeir aðilar sem sent hafa álit og umsagnir um málið, ljúka upp einum munni um málið og mæla með frv., en leggja til. að nokkrar smábreytingar verði á því gerðar. N. hefur talið rétt að láta umsagnir þessara aðila fylgja nál. Þrátt fyrir það að allir þessir aðilar, sem ég nefndi legðu eindregið til, að frv. yrði samþ., gat n. ekki orðið sammála um afgreiðslu þess. Minni hl. iðnn., hv. þm. N-M. (PZ) og hv. 6. landsk. þm. (StgrA). hefur skilað séráliti. Meiri hl. vill afgreiða frv. með þeim breytingum, sem prentaðar eru á þskj. 346, en hér er um að ræða samræmingu vegna óska nokkurra aðila, sem sendu álit á málinu og óskuðu breytinga á frv. Það verður ekki um það deilt, að iðnaðurinn er nú þegar stór þáttur í atvinnulífi þúsunda manna á Íslandi, sem byggja afkomu sína á þessari atvinnugrein: Það má nú telja, að iðnaðurinn vegi salt á móti hinum aðalatvinnuvegum þjóðarinnar, og hann vex og eykst með árunum. Því er vart hægt að neita, að það er mjög aðkallandi, að þessum atvinnuvegi sé sýnd meiri rækt af hálfu þess opinbera en hingað til og að hann sé settur á bekk með landbúnaði og sjávarútvegi og virðist svo vera, að sjálfsagt sé, að skipaður verði iðnaðarmálastjóri. Engu síður en búnaðarmálastjóri og fiskimálastjóri. Ég rakti þetta allýtarlega í framsöguræðu minni með málinu, og sé ég ekki ástæðu til þess að fara að endurtaka það hér, og skal ég ekki fara út í það hér að nýju. En ég bendi hér á það, að þeir menn, sem með iðnaðarmálin fara í landinu, telja það brýna nauðsyn, að frv. þetta verði samþ. Þær breyt., sem meiri hl. n. hefur gert á frv., eru: 1. Við 2. gr. a. Í stað orðsins „vélaverkfræðingur“ í 1. mgr. komi verkfræðingur. Það þótti of þröngt sniðið að einskorða þetta við vélaverkfræðinga, að þeir einir gætu hlotið starf iðnaðarmálastjóra, en hér koma til greina vélaverkfræðingar og efnaverkfræðingar. Till. hefur og borizt frá Landssambandi iðnaðarmanna um það, að væntanlegur iðnaðarmálastjóri hafi sérþekkingu í iðnaði, en skipun hans verður á valdi ráðh., sem gefur út reglugerð um málið, og er ekki ástæða til þess að binda þetta ákvæði frekar. b. 2. málsl. 2. mgr. orðist svo: Skal það skipað til 4 ára í senn: einum að fengnum tillögum frá Landssambandi iðnaðarmanna, öðrum að fengnum tillögum frá Félagi ísl. iðnrekenda og þeim þriðja án tilnefningar, og er hann formaður ráðsins. Þetta er önnur skipan en gert var ráð fyrir í frv., en þar var gert ráð fyrir, að ráðh. skipaði 3 manna framleiðsluráð iðnaðarmálastjóra til aðstoðar, einn samkvæmt tilnefningu Landssambands iðnaðarmanna, annan skv. tilnefningu rannsóknaráðs ríkisins, og þann þriðja án tilnefningar. Þessi breyting virðist vera eðlileg, að hver fyrr greindra aðila fái að hafa fulltrúa í ráðinu, því að málið snertir þá mjög mikið. Ég hef sem flm. frv. rætt þessa breytingu við rannsóknaráð ríkisins, og hefur það fallizt á þessa breytingu, enda er það á valdi ráðh. að skipa formann ráðsins úr rannsóknaráði ríkisins. Meiri hluti er því með þessari breytingu. 2. Við 5. gr. a. Upphaf 1. tölul. orðist svo: Að stuðla að rannsóknum á skilyrðum. - í stað þess „Að annast rannsóknir á skilyrðum, “ eins og segir í frv. Er gert ráð fyrir, að Atvinnudeild háskólans annist slíkt sem hingað til og að hún hafi áhrif á, hvað rannsakað er á hverjum tíma. b-. c- og d-liðirnir eru breyt., sem miða í þá átt, að skilja í sundur hugtökin iðja og iðnaður. Landssamband iðnaðarmanna hefur ef til vill mjög réttilega bent á, að þessi hugtök séu ekki nægilega skilgreind í frv., og hefur n. því þótt rétt að gera þessar orðalagsbreytingar. e. Töluliður 3. d orðist svo: Að hvetja til tilrauna til endurbóta á hinum ýmsu sviðum iðju og iðnaðar. f- og g-liðurinn eru til samræmingar við þessa breytingu. 3. Við 7. gr. Þar er aðeins um umorðun að ræða, en hún er um hlutverk framleiðsluráðs að hafa heildaryfirlit yfir iðju- og iðnaðarmálin í landinu. og þótti n. rétt að umorða gr. 4. brtt. n. er efnisbreyting, að við 8. gr. frv. bætist ný mgr., er orðist svo: Upplýsingar um tæknilegt fyrirkomulag og skipulagningu einstakra fyrirtækja, er iðnaðarmálastjóri. starfsmenn hans eða framleiðsluráð kunna að komast að í starfi sínu, en ekki hefur verið opinbert almenningi, skal fara með sem einkamál og gæta þagnarskyldu um. - Meiri hluti iðnn. varð sammála um að setja þetta inn í n. Ég hef átt viðtöl við hæstv. iðnmrh. um frv. þetta, og hefur hann lagt eindregið til, að það nái fram að ganga. Hann er og sammála þeim mönnum, sem telja að frv. þetta verði til bóta iðnaðinum, nái það fram að ganga, og að með því sé fengið skipulag um framtíðarlausn þessara mála. Ég sé ekki ástæðu til þess að orðlengja frekar um málið. Hv. minni hl. n. mun gera grein fyrir sinni sérstöðu, og gefur það mér kannske tilefni til að ræða málið nokkru nánar. En fyrir hönd meiri hl. iðnn. legg ég til, að frv. verði samþ. með þeim breyt., sem meiri hl. n. gerir ráð fyrir á þskj. 346. Frsm. minni hl. (Páll Zóphóníasson) : Þegar iðnn. fór að athuga þetta frv., þá kom það greinilega í ljós, að töluvert miklum hluta og jafnvel mestum hluta af þeim málefnum, sem frv. þetta fjallar um og framleiðsluráði og iðnaðarmálastjóra er ætlað að fjalla um eftir frv., er nú eftir öðrum l. ætluð önnur meðferð. Og það, sem við í minni hl. n. höfum alveg sérstaklega við þetta frv. að athuga, er það, að það sé ekki nógu vel undirbúið að því leyti til. að það er ekki samið í samræmi við önnur l. eða ekki lagt til, að öðrum l. sé breytt til samræmis við það, eftir því sem þessi l. yrðu, ef frv. væri samþ. Á ég þar við tvenn lög. Annars vegar ákvæði 1. um rannsóknaráð ríkisins. sem er II. kafli í l. um náttúrurannsóknir. - Og réttast væri að leiðrétta það í dagskrártill., að þar eru l. nefnd l. um rannsóknaráð ríkisins. en ætti að standa þar l. um náttúrurannsóknir. - En rannsóknaráð ríkisins á að vinna að eflingu rannsókna á náttúru landsins, samræma slíkar rannsóknir og safna saman niðurstöðum þeirra. Undir starfsemi þessa ráðs heyrir það að hafa eftirlit með öllum rannsóknum, sem gerðar eru á náttúru landsins, og öllu þar að lútandi. Og undir iðnaðardeild, sem er undirdeild Atvinnudeildar háskólans, heyrir að annast rannsóknir í þágu iðnaðar, svo sem rannsóknir hráefna og annars þess háttar hér á landi. Ef ætlazt er svo til, að komið sé upp nýrri stofnun, eins og gert er ráð fyrir í þessu frv., sem fyrir liggur, sem sjái um þetta að öllu leyti og taki þetta í sínar hendur, þá þarf að skipa rannsóknaráð ríkisins með öðrum hætti og breyta verkefni þess. Hér virðist mér eiga með ákvæði þessa frv. að taka af rannsóknaráði ríkisins talsvert af því verkefni, sem því samkv. gildandi l. er ætlað að hafa. Og ég fæ ekki séð, að það sé nokkur meining í því að setja þannig tvenn l., sem gert ráð fyrir, að það séu tveir aðilar, sem hafi þessi verkefni með höndum. - Hin l., sem mér finnst þetta frv. rekast á, eru l. um fjárhagsráð. En með þeim l. er búið þegar að taka fram fyrir hendurnar á rannsóknaráði ríkisins, þar sem það á nú ekkert að gera, að því er mér skilst, nema fjárhagsráð vilji, því að fjárhagsráð á að hafa yfirumsjón með því, að innflutningur til landsins og stofnun nýrra fyrirtækja í landinu sé í fullu samræmi við áætlun, sem það gerir um það, hvernig þjóðarbúskapnum sé bezt fyrir komið. Það segir sig sjálft, að ef sett er rannsóknaráð eða framleiðsluráð, sem hefði þau verkefni, sem frv. talar um að framleiðsluráð eigi að hafa, en ekki fengi svo að flytja inn þau efni, sem þyrfti, fyrir fjárhagsráði. sem væri þar eitthvað á öðrum línum, þá mundi þar koma fram „konflikt,“ svo að ekkert væri hægt að gera. - Við í minni hl. n. teljum, að það þurfi að skipa iðnaðarmálunum sterkari og starfsamari yfirstjórn heldur en nú er. Og vil ég í því sambandi benda á það, að þessi hugsun að skipa iðnaðarmálastjóra er ekki ný. Hún hefur komið fram áður. En að samþykkja ákvæði frv. að þessu lútandi er hið sama og að skapa fleiri en einn tígulkóng í sömu spilum, og þá er ekki víst hvernig fer. Þess vegna er það okkar till., sem erum í minni hl. iðnn., að ríkisstj, taki þetta mál allt til meðferðar og láti endurskoða þetta frv. með hliðsjón og tilliti til þessara tveggja laga, sem ég hef nefnt, annars vegar l. um náttúrurannsóknir og hins vegar l. um fjárhagsráð og samræmi þetta þrennt þannig að ekki komi fram árekstrar, þegar á að fara að framkvæma öll þessi l. Ég gæti lesið upp gr. bæði úr l. um náttúrurannsóknir og úr l. um fjárhagsráð og svo gr. úr þessu frv., sem hér liggur fyrir, sem sýna, að öllum þeim aðilum. sem þessi þrenn ákvæði taka til er ætlað í raun og veru að vinna það sama verk. Og í því er ekkert vit. Þess vegna leggjum við til. að málið verði afgreitt með rökst. dagskrá. sem prentuð er á þskj. 349. - En eins og ég áðan sagði er þar vitnað í II. kafla í l. um náttúrurannsóknir, sem heitir „Um rannsóknaráð ríkisins,“ og í dagskrártill. er orðalagið þannig, að þessi kafli er nefndur lög um rannsóknaráð ríkisins, sem þyrfti að leiðrétta og setja þar í staðinn: lögum um náttúrurannsóknir. Ég vil leyfa mér að skjóta því til hæstv. forseta, hvort ekki mætti skoða það sem leiðréttingu að setja þarna inn „náttúrurannsóknir“ í staðinn fyrir „rannsóknaráð ríkisins“. Ég get alveg búizt við því, að einhverjir segi, að ég sé að fjandskapast við iðnaðinn með afstöðu minni í málinu. En slíkt læt ég mér alveg í léttu rúmi liggja. Það eina, sem fyrir okkur vakir, sem viljum láta athuga þetta mál betur er að koma á þetta framtíðarskipulagi að vel athuguðu máli.

Frsm. minni hl. (Páll Zóphóníasson) : Þegar iðnn. fór að athuga þetta frv., þá kom það greinilega í ljós, að töluvert miklum hluta og jafnvel mestum hluta af þeim málefnum, sem frv. þetta fjallar um og framleiðsluráði og iðnaðarmálastjóra er ætlað að fjalla um eftir frv., er nú eftir öðrum l. ætluð önnur meðferð. Og það, sem við í minni hl. n. höfum alveg sérstaklega við þetta frv. að athuga, er það, að það sé ekki nógu vel undirbúið að því leyti til. að það er ekki samið í samræmi við önnur l. eða ekki lagt til, að öðrum l. sé breytt til samræmis við það, eftir því sem þessi l. yrðu, ef frv. væri samþ. Á ég þar við tvenn lög. Annars vegar ákvæði 1. um rannsóknaráð ríkisins. sem er II. kafli í l. um náttúrurannsóknir. - Og réttast væri að leiðrétta það í dagskrártill., að þar eru l. nefnd l. um rannsóknaráð ríkisins. en ætti að standa þar l. um náttúrurannsóknir. - En rannsóknaráð ríkisins á að vinna að eflingu rannsókna á náttúru landsins, samræma slíkar rannsóknir og safna saman niðurstöðum þeirra. Undir starfsemi þessa ráðs heyrir það að hafa eftirlit með öllum rannsóknum, sem gerðar eru á náttúru landsins, og öllu þar að lútandi. Og undir iðnaðardeild, sem er undirdeild Atvinnudeildar háskólans, heyrir að annast rannsóknir í þágu iðnaðar, svo sem rannsóknir hráefna og annars þess háttar hér á landi. Ef ætlazt er svo til, að komið sé upp nýrri stofnun, eins og gert er ráð fyrir í þessu frv., sem fyrir liggur, sem sjái um þetta að öllu leyti og taki þetta í sínar hendur, þá þarf að skipa rannsóknaráð ríkisins með öðrum hætti og breyta verkefni þess. Hér virðist mér eiga með ákvæði þessa frv. að taka af rannsóknaráði ríkisins talsvert af því verkefni, sem því samkv. gildandi l. er ætlað að hafa. Og ég fæ ekki séð, að það sé nokkur meining í því að setja þannig tvenn l., sem gert ráð fyrir, að það séu tveir aðilar, sem hafi þessi verkefni með höndum. - Hin l., sem mér finnst þetta frv. rekast á, eru l. um fjárhagsráð. En með þeim l. er búið þegar að taka fram fyrir hendurnar á rannsóknaráði ríkisins, þar sem það á nú ekkert að gera, að því er mér skilst, nema fjárhagsráð vilji, því að fjárhagsráð á að hafa yfirumsjón með því, að innflutningur til landsins og stofnun nýrra fyrirtækja í landinu sé í fullu samræmi við áætlun, sem það gerir um það, hvernig þjóðarbúskapnum sé bezt fyrir komið. Það segir sig sjálft, að ef sett er rannsóknaráð eða framleiðsluráð, sem hefði þau verkefni, sem frv. talar um að framleiðsluráð eigi að hafa, en ekki fengi svo að flytja inn þau efni, sem þyrfti, fyrir fjárhagsráði. sem væri þar eitthvað á öðrum línum, þá mundi þar koma fram „konflikt,“ svo að ekkert væri hægt að gera. - Við í minni hl. n. teljum, að það þurfi að skipa iðnaðarmálunum sterkari og starfsamari yfirstjórn heldur en nú er. Og vil ég í því sambandi benda á það, að þessi hugsun að skipa iðnaðarmálastjóra er ekki ný. Hún hefur komið fram áður. En að samþykkja ákvæði frv. að þessu lútandi er hið sama og að skapa fleiri en einn tígulkóng í sömu spilum, og þá er ekki víst hvernig fer. Þess vegna er það okkar till., sem erum í minni hl. iðnn., að ríkisstj, taki þetta mál allt til meðferðar og láti endurskoða þetta frv. með hliðsjón og tilliti til þessara tveggja laga, sem ég hef nefnt, annars vegar l. um náttúrurannsóknir og hins vegar l. um fjárhagsráð og samræmi þetta þrennt þannig að ekki komi fram árekstrar, þegar á að fara að framkvæma öll þessi l. Ég gæti lesið upp gr. bæði úr l. um náttúrurannsóknir og úr l. um fjárhagsráð og svo gr. úr þessu frv., sem hér liggur fyrir, sem sýna, að öllum þeim aðilum. sem þessi þrenn ákvæði taka til er ætlað í raun og veru að vinna það sama verk. Og í því er ekkert vit. Þess vegna leggjum við til. að málið verði afgreitt með rökst. dagskrá. sem prentuð er á þskj. 349. - En eins og ég áðan sagði er þar vitnað í II. kafla í l. um náttúrurannsóknir, sem heitir „Um rannsóknaráð ríkisins,“ og í dagskrártill. er orðalagið þannig, að þessi kafli er nefndur lög um rannsóknaráð ríkisins, sem þyrfti að leiðrétta og setja þar í staðinn: lögum um náttúrurannsóknir. Ég vil leyfa mér að skjóta því til hæstv. forseta, hvort ekki mætti skoða það sem leiðréttingu að setja þarna inn „náttúrurannsóknir“ í staðinn fyrir „rannsóknaráð ríkisins“. Ég get alveg búizt við því, að einhverjir segi, að ég sé að fjandskapast við iðnaðinn með afstöðu minni í málinu. En slíkt læt ég mér alveg í léttu rúmi liggja. Það eina, sem fyrir okkur vakir, sem viljum láta athuga þetta mál betur er að koma á þetta framtíðarskipulagi að vel athuguðu máli.

Frsm. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Ég skal undirstrika það, að ég tek rökst. dagskrána ekki sem neinn fjandskap við iðnaðinn. Ég læt mér yfirleitt ekki detta í hug, þó að menn hafi mismunandi skoðanir á málum, að það skapist af neinum fjandskap, svo að það var ekki ástæða til þess fyrir hv. þm., sem síðast talaði, að gera ráð fyrir neinu slíku frá mér. Ég sný mér þá að því sem hv. 1. þm. N-M. færði fram sem aðalástæðu fyrir því að hann gæti ekki verið með þessu frv., að ákvæði þess gripu svo mikið inn í verksvið fjárhagsráðs annars vegar og hins vegar inn í verksvið rannsóknaráðs ríkisins. En ég vil spyrja þennan hv. þm. að því hvað það sé yfirleitt af lögum hér á landi nú, sem ekki grípa inn í verksvið fjárhagsráðs. Ég held að það gangi jafnvel svo langt að fjárl. sjálf grípi svo inn í verksvið fjárhagsráðs og geti skapað slíka árekstra við starfsemi fjárhagsráðs, að það sé alveg vafasamt, hvort Alþ. verður ekki að lúta vilja þessarar stóru og miklu stofnunar, sem fjárhagsráð er.

Það er ekki vafi á því, að það verður að gera það

. Ef því 1. um fjárhagsráð standa óbreytt, þá verður erfitt að semja lög, sem ekki rekast eitthvað á ákvæði l. um fjárhagsráð. Ég býst jafnvel við, að það væri óhætt að afnema allt Búnaðarfélagið ef til vill, ef það ætti að ganga út frá því, að fyrirmæli í l. mætti ekki rekast á l. um fjárhagsráð, ef það vildi beita þeim til hins ýtrasta. - Að sjálfsögðu á þessi stofnun, framleiðsluráð, að starfrækjast í því fulla trausti, að samkomulag verði við fjárhagsráð um viturlegar framkvæmdir. Og ég er viss um, að ef árekstur yrði út af því að fjárhagsráð beitti um of sínu valdi eftir l. um það ráð hvort sem það væri viðvíkjandi afgreiðslu fjárlaga eða öðru, þá yrði sannarlega að breyta l. um fjárhagsráð, svo að þeir sem í því ráði væru. gætu ekki lagt dauða hönd á málefni og framkvæmdir í landinu. - Ég álít því þessa röksemd hv. 1. þm. N-M. ekki koma til greina. - Við skulum hugsa okkur t. d. raforkuráð. Ef þessi hugsun, sem hv. 1. þm. N-M. var með, ætti að ganga eins og rauður þráður í gegnum það, hvaða lagaákvæði ættu að gilda í landinu, hvort þau l. gripu að einhverju leyti inn í 1. um fjárhagsráð eða ekki, þá yrðu lagaákvæði um raforkuráð fremur hart úti, því að raforkuráð verður að gera till. um verklegar framkvæmdir á raforkumálasviðinu, og þessar till. verða allar að leggjast fyrir fjárhagsráð. Fjárhagsráð getur neitað um framkvæmd á þessum till. En ég er ekki viss um. að hv. 1. þm. N-M. vilji þrátt fyrir það afnema 1. um raforkuráð. Kannske hann vildi það? En ég veit þó, að meiri hl. hæstv. Alþ. vill ekki gera það. Nákvæmlega sama á að gilda um framleiðsluráð. - Ég tel því að þessi mótbára hv. 1. þm. N-M. hafi ekki við nein rök að styðjast. Þá kem ég að því, hvort þetta frv. rekst á ákvæði laga um rannsóknaráð ríkisins. Hér er í brtt. frá meiri hl. n. gert ráð fyrir, að breytt verði orðalagi á frv. til þess að fyrirbyggja, að þessi skilningur verði á l., ef frv. verður samþ., enda er annars staðar tekið fram að samvinna eigi að vera ekki aðeins við þessa stofnun. heldur margar aðrar stofnanir landsins svo sem hagstofuna. Ég verð að halda, að hv. frsm. minni hl. iðnn. hafi ekki kynnt sér frv. þó að hann sé búinn að hafa það til athugunar alllangan tíma. Verkefni iðnaðarmálastjóra á að vera tvíþætt samkv. frv. Í fyrsta lagi á hann samkv. 4. gr. að undirbúa till. og áætlanir um ný iðjuver. sem ríkissjóður lætur reisa eða leggur fram styrk til að koma upp svo og um endurbætur eða stækkanir iðjuvera, sem starfrækt eru af ríkissjóði eða hann styrkir með lánum, framlögum eða á annan hátt. Nú vildi ég leyfa mér að spyrja hv. minni hl. n.: Hefði hann talið það alveg einskis virði að slíkur aðili hefði verið fyrir hendi, þegar verið var að undirbúa byggingu síldarverksmiðjanna á vegum ríkisins? Ætli það hefði ekki verið hægt að beina skeytum sínum til hans um sígandi lýsisgeyma, um fallandi geymslur o. fl., sem kostað hefur ríkissjóð milljónir? Ætli það hefði ekki verið meiri trygging fyrir því, að slíkar framkvæmdir hefðu verið vel undirbúnar; ef það hefði verið gert af manni, sem hefði haft eitthvert vit á þessum málum og ábyrgð gagnvart ríkissjóði, heldur en með því að afhenda þennan undirbúning sem aukavinnu til manna, sem voru, ef ekki fullkomlega hlaðnir störfum, þá áreiðanlega fullhlaðnir launum úr ríkissjóði fyrir ýmis störf? Ætli það hefði ekki verið réttara að fela þetta aðila, sem bæri ábyrgð gagnvart ríkissjóði á sinn hátt eins og húsameistari ríkisins ber ábyrgð á sínu sviði?

Ábyrgð hans er ekki mikils virði

. Svo mikils virði þó, að ekki hefur þótt ástæða til að vilja honum úr embætti. Svo hefur hann verið verðlaunaður í fimm ár með 10 þús. kr. aukagreiðslu fyrir ákveðið verk. Og hvað sem út af fyrir sig má segja um verk húsameistara ríkisins, þá verður því ekki neitað, að húsameistari ríkisins hefur á þeim tíma, sem hann hefur starfað fyrir landið, gert mikið og unnið mörg verk, sem hefði kostað miklu meira að láta vinna, ef það hefði átt að kaupa þá vinnu út með öðrum hætti, enda þótt húsameistari sé sjálfsagt breyskur eins og við allir og ekki almáttugur. En ég álít miklu heppilegra að fela þetta manni, sem hefur það fyrir ákveðið lífsstarf, heldur en að fela það manni, sem annan daginn kannske blandar tóbak í nefið á þjóðinni og hleypur svo í annað starf og hefur svo mjög takmarkaða ábyrgð gagnvart þjóðinni. Þar að auki er ætlazt til þess, að iðnaðarmálastjóri hafi yfirumsjón með öllum framkvæmdum viðkomandi iðjuverum fyrir hönd ríkisins. - Það gæti verið, að þetta ákvæði mundi fyrirbyggja það, að menn hefðu 6 stunda vinnu á sólarhring. - Þessi maður á enn fremur að veita bæjar- og sveitarfélögum og einstaklingum aðstoð viðkomandi sömu framkvæmdum eins og hann á að hafa yfirumsjón með fyrir hönd ríkisins. Einn einstaklingur, sem ekki hafði möguleika til að snúa sér til svona aðila, varð fyrir því óhappi, að sá maður sem hann sneri sér til, hafði gert þau mistök, sem kostuðu hlutaðeiganda hálfa millj. kr. á einu ári. - Ég hygg að það sé mjög mikil skammsýni að halda, að það fé sem færi í að launa svona embættismann, ef þetta yrði að l., margborgaði sig ekki fyrir þjóðina, þó að ekki væri vegna annars en þessa síðast talda þáttar af starfinu. Svo er einn þáttur hinna sameiginlegu verkefna iðnaðarmálastjóra og framleiðsluráðs að annast rannsóknir á skilyrðum til fullkominnar hagnýtingar á öllum þeim hráefnum, sem landið hefur yfir að ráða. Það má segja, að þetta sé að nokkru starf rannsóknaráðs. En eins og lagt er til að gr. þessari verði breytt, þá er ekki verið að taka þetta af rannsóknaráði, heldur miklu frekar að stuðla að því, að þetta verði gert í samráði við þann mann, sem á að bera ábyrgð á þessum málum öllum og hafa heildareftirlit um þessi mál í landinu. Þetta tel ég til bóta. Síðan eiga iðnaðarmálastjóri og framleiðsluráð að gera árlega till. til ríkisstj. um heildartilhögun á sviði iðnaðarmála með það fyrir augum, sem tekið er fram hér í gr. En í sambandi við þetta bendi ég á, að að því leyti sem þetta snertir fjárhagsráð, þá held ég að þetta sé styrkur fyrir fjárhagsráð við störf, því að vitanlega yrðu þessar till. að fara til fjárhagsráðs, alveg eins og till. frá raforkuráði ganga nú til fjárhagsráðs, áður en þær eru samþ. af Alþ. Og ég vil benda á, að fjárhagsráð hefur þegar ákveðið að taka slíkan mann í sína þjónustu, án löggjafar og án nokkurrar ábyrgðar. Ég veit ekki betur en að fjárhagsráð hafi sett upp sérstaka deild til þess að vinna algerlega fyrir sig, einmitt um þessi mál, til að athuga, hvernig eðlilegast sé að skipta bæði byggingarefni og vinnuafli til bygginga. Ég átti síðast tal við þennan mann í morgun, og hann sagði, að það væri fullt starf fyrir sig að gera þetta, svo að ég sé ekki að það sé mikill aukakostnaður, sem yrði við það í þessu efni, þó að frv. væri samþ. En það veltur náttúrlega alveg á því, hve góður maður og hæfur væri valinn í stöðu iðnaðarmálastjóra, hvernig starfið væri leyst af hendi, alveg eins og gildir um t. d. búnaðarráðunauta. Í ráðunautarstarf getur valizt handónýtur maður. en hins vegar getur líka valizt í það maður, sem vinnur á við tvo eða kannske marga. Eftir frv. ber iðnaðarmálastjóra og framleiðsluráði að stuðla að umbótum á vinnslu og meðferð framleiðslunnar með því, sem sagt er í a-, b-. c. og d-liðum 3. gr. frv. Ég veit ekki til, að þetta heyri undir rannsóknaráð í dag. Ég held, að það geri það ekki, og ég álít, að þessi ákvæði kæmu ekki til með að rekast á ákvæði l. um rannsóknaráð ríkisins. Ég hef haft náið samband við rannsóknaráð um samningu þessa frv., og þar hafa ekki komið fram þau sjónarmið, sem fram komu hjá hv. frsm. minni hl. n., nema síður sé. Þar að auki liggur hér fyrir umsögn frá ráðuneytinu. Og ég skora á hv. minni hl. n., ef hann getur, að benda á eitthvað, ef það finnst í þessari umsögn, sem styðji hans sjónarmið í málinu. Samkv. 4. gr. frv. eiga iðnaðarmálastjóri og framleiðsluráð að stuðla að því, að ekki sé fluttur inn fullunninn varningur, ef unnt er og hagkvæmt að vinna hann hér á landi, heldur sé hann fluttur inn á því stigi, sem hann er ódýrastur, en þó hæfur til að vinnast að fullu í íslenzkum iðjuverum. Þetta eru verkefni, sem ekki heyra undir rannsóknaráð ríkisins á nokkurn veg. Og mér skilst, að þetta heyri ekki undir neina stofnun, nema ef það er innflutningsnefnd. En að sjálfsögðu hefði innflutningsnefnd alveg stórkostlegan styrk að því að hafa aðila eins og hér er gert ráð fyrir til ráðuneytis um þessi mál. Þessi þáttur starfsemi þessara aðila, sem frv. gerir ráð fyrir yrði einn veigamesti þátturinn í að skapa gjaldeyri fyrir landið ásamt því, ef hægt væri að selja okkar framleiðsluvörur sem mest unnar út úr landinu, að flytja inn í landið vörur, sem við þyrftum að borga sem minnst fyrir, til þess að geta unnið þær hér heima til fullnustu. - Ég er undrandi yfir því, ef hv. minni hl. iðnn. vill halda fram, að þetta heyri undir starfssviði rannsóknaráðs. Í fimmta lagi eiga iðnaðarmálastjóri og framleiðsluráð eftir frv. að fylgjast með framleiðslu. eftirspurn og sölu á íslenzkum iðnaðarvörum á hverjum tíma, svo og með innflutningi á samskonar vörum, gæðum þeirra og verði. - Ég veit ekki til þess, að nein sérstök stofnun hafi með höndum að fylgjast með þessu, ekki heldur rannsóknaráð. - Og í sjötta lagi eiga þessir aðilar að vinna að aukinni hagnýtingu markaða fyrir íslenzkar iðnaðarvörur utan lands og innan. Ég veit ekki heldur til þess, að þetta heyri undir rannsóknaráð ríkisins. Í sjöunda lagi eiga eftir frv. verkefni þessara aðila að vera að gera tillögur til ríkisstj. um ný iðjuver, sem hagkvæmt þykir að reist verði á kostnað ríkissjóðs. Ég hygg, að það sé ekki lítið verkefni að sjá um, að ekki verði flanað út í að reisa ný iðjuver að óathuguðu máli. En sannleikurinn er, að það hefur verið gert ákaflega mikið að því. Um það hafa ráðið sérhagsmunasjónarmið einstakra héraða, hvar settar hafa verið síldarverksmiðjur niður í landinu. Fleira má telja. Nú er reipdráttur um það, hvar setja beri upp fiskiðjuver í landinu. Og ég held, eftir því, sem fram hefur komið, að um það hvar hafi verið settar verksmiðjur, hafi ekki alltaf ráðið það sjónarmið, hvar hentugast væri að setja þessar stofnanir upp heldur hitt, hverjir hafa sótt það fastast að fá þetta sett upp hjá sér vegna sérhagsmuna héraðanna. - Ég vil leyfa mér að benda á að það er komið upp nú, sem einhvern tíma hefði þótt merkilegt mál, og það hefur verið mjög um talað, að ekki sé víst, að rétt sé að setja upp síldarverksmiðjur með þeim vélaútbúnaði sem nú er notaður, heldur taka upp allt aðrar og breyttar aðferðir. Það væri kannske ekkert lítið atriði í málinu, að maður væri eins og iðnaðarmálastjóri, sem hefði það fyrir lífsstarf m. a. að kynna sér hinar beztu aðferðir á þessu sviði og öðrum slíkum. Sannleikurinn er sá, að verkefnin eru svo margvísleg að enginn einn maður kemst yfir það, sem þessum aðilum er eftir frv. ætlað að inna af höndum. En hitt er annað mál, hvort ekki er hægt að byrja þetta starf með einum manni, en auka svo við starfsliði eftir því, sem þætti borga sig fyrir landið sjálft. En slíkt verður að vera undir mati Alþ. og ríkisstj. á hverjum tíma. Enn fremur eiga þessir aðilar að hafa með höndum eftir frv. að gera till. um söluiðjuvera ríkisins, ef hagkvæmara þykir, að þau séu starfrækt af öðrum aðilum. Það má segja að þetta, að selja iðjuver ríkisins, heyri undir ráðuneytið á hverjum tíma. En það er ekki hægt að ætlast til þess, að ráðuneytið hafi sérþekkingu á þessum málum, heldur yrði það að styðjast við till. þeirra manna, sem ráðh. á hverjum tíma velja til þess að segja álit sitt um þessi mál. Og ég álit heppilegra, að ákveðin stofnun og ákveðinn umboðsmaður hafi með það að gera að gera þessar till., heldur en að hafa það þannig að leitað sé í þessum efnum til einnar stofnunar í dag og annarrar á morgun. sem kannske hafa þá sérstakra pólitískra hagsmuna að gæta. Svo á það eftir frv. að vera hlutverk iðnaðarmálastjóra og framleiðsluráðs að athuga ársreikning og fjárhagsáætlanir iðjuvera ríkisins og gera till. til úrbóta, ef sýnt er, að fyrirtækin séu starfrækt með tapi. Mér finnst þetta ekki alveg einskis virði. Ekkert af þessu gerir rannsóknaráð ríkisins. Sé það nú t. d. raunverulega svo að þau stórkostlegu iðjuver sem síldarverksmiðjur ríkisins eru, séu rekin með tapi, og ef það skyldi nú vera þriðja árið, sem þær eru reknar með stórtapi, þá álít ég ekki ástæðulaust að gera gangskör að því að reyna að koma þeim í hagkvæmari rekstur. Reikningar þeirra benda til þess, að rekstri þeirra þyrfti að haga á annan hátt, af hverju sem það stafar. Ekki þarf að tala um landssmiðjuna. Hefði kannske ekki verið hagur að því að hún hefði verið undir sterkari stjórn heldur en verið hefur? Ég tel algerlega röng rök hv. minni hl. n., sem hann færir fram til stuðnings því, að samþykkja beri rökst. dagskrána. og algerlega byggð á röngum forsendum. Ég vænti þess því. að hún verði felld, en frv. samþ.



Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að fara mjög mikið út í að ræða efnt þessa frv. í einstökum atriðum, heldur en ég aðeins segja nokkur orð til þess að undirstrika af minni hálfu það, sem að vísu kom mjög greinilega fram í framsöguræðu hv. frsm. minni bl. nefndarinnar (PZ). Sá ágreiningur. sem er fyrir hendi innan n., stafar engan veginn af því. að nm. séu ekki sammála um það, að ástæða væri til og réttmætt að veittur væri meiri stuðningur af hálfu ríkisvaldsins til iðnaðarmála í landinu heldur en gert hefur verið. Það fór beinlínis fram atkvgr. um það í n. að frumkvæði form., hvort n. væri ekki „principleit“ með því, að slíkur stuðningur yrði veittur, sem frv. gerir ráð fyrir, og ég man ekki betur en að allir nm. greiddu atkv. með því. Ágreiningur er því aðeins um það, að þótt nm. telji að það sé rétt að veita þessari vaxandi atvinnugrein meiri stuðning heldur en gert hefur verið, þá álítum við í minni hl., að það sé ekki sama með hverjum hætti það sé gert. Og það því síður sem þetta mál er svo þýðingarmikið. Og við álítum, að iðnaðinum sé gerður meiri greiði með því að láta það dragast um eitt ár að koma heildarskipun á þessi mál heldur en ef nú yrði sett um þau ný löggjöf, sem mundi sýna sig í framkvæmd, að væri slíkum annmörkum háð, að gagn af henni yrði ákaflega lítið eða jafnvel ekki neitt. Eins og hv. frsm. minni hl. hefur þegar bent greinilega á eru í þessu frv. ákvæði, sem rekast mjög á aðra löggjöf, sem þegar er sett og mundi slíkt leiða til þess að þegar iðnaðarmálastjóri og framleiðsluráð iðnaðarins færu að starfa samkv. þessum l., ef frv. yrði samþ., yrðu störf þessara stofnana áreiðanlega mjög torveld, og mér er nær að halda, að þeir árekstrar, sem hlytu að koma í ljós milli þessarar stofnunar og þeirra annarra stofnana sem þegar eru fyrir hendi og þó sérstaklega fjárhagsráðs, mundu leiða til þess, að sáralítill árangur - eða miklu minni árangur heldur en æskilegt hefði verið - næðist af starfsemi þessarar stofnunar. Hins vegar er það alveg augljóst, ef frv. verður samþ. og farið yrði að framkvæma ákvæði þess, að sett yrði upp stofnun, sem yrði mjög umfangsmikil, og mér finnst alveg fráleitt það, sem hv. frsm. meiri hl. sagði í sinni ræðu, að hægt mundi að byrja þetta með einum starfsmanni, þ. e. iðnaðarmálastjóra. Vil ég t. d. benda á það, sem talað er um, hvað eigi að verða sameiginleg verkefni iðnaðarmálastjóra og framleiðsluráðs samkv. 2. tölul. 5. gr. frv., - en þar segir svo - með leyfi hæstv. forseta: „Að gera árlega tillögur til ríkisstjórnarinnar um heildartilhögun á sviði iðnaðarmála með það fyrir augum: a. að eðlileg og holl hlutföll haldist á milli atvinnuvega þjóðarinnar um skiptingu á vinnuafli, rekstrarfé, fjárfestingu og opinberri aðstoð, b. að framleiðslunni sé beint að þeim greinum, sem hagfelldastar eru fyrir þjóðina og samrýmast bezt þörfum hennar á hverjum tíma.“ Er þetta aðeins nokkur hluti af þeim verkefnum, sem þessari stofnun eru ætluð - og sé ég ekki, að hægt sé að gera þetta nema með fjölda starfsmanna, bæði skrifstofufólki og alls konar tæknilegum ráðunautum, enda benti hv. frsm. meiri hl. á það og vildi færa það sem rök fyrir því, að þetta yrði ekki kostnaðarsamt, að fjárhagsráð hefði þegar sett upp sérstaka deild skipaða fagmönnum til þess að annast m. a. þessa hluti. En þrátt fyrir þetta mundi verða sett upp annað skrifstofubákn ef frv. verður samþ., til þess að framkvæma þau verkefni, er þeirri stofnun eru ætluð, er frv. fjallar um, en eiga að miða að sama marki og fjárhagsráði er ætlað. Það eru einmitt slíkir árekstrar sem þessir, sem við í minni hl. teljum að reyna beri að sneiða hjá, þegar sett yrði löggjöf um yfirstjórn iðnaðarmálanna, og að forðast með því þann aukakostnað, sem af því yrði að hafa þessi sömu verkefni á mörgum höndum og á mörgum skrifstofum. Hins vegar teljum við að stefna beri að því, sem felst í dagskrártill. okkar, að ríkisstj. láti semja frv. um heildarskipun iðnaðarmálanna og aðstoð ríkisins við þau er lagt verði fyrir næsta Alþ. Meining okkar með þessu er ekki sú að fella niður úr þessu frv. öll þau verkefni, sem það ætlast til að iðnaðarmálastjóri og framleiðsluráð eigi að hafa með höndum, heldur að reynt verði að finna heppilega verkaskiptingu milli þessarar nýju stofnunar og þeirra stofnana, sem nú starfa að þessum verkefnum samkv. eldri 1., til þess að tryggja, að þessi starfsemi geti gengið með sem eðlilegustum hætti og ná sem beztum árangri fyrir atvinnuvegi landsmanna. Ég álit að það sé síður en svo rétta leiðin, sem kemur fram í brtt. hv. meiri hl. n., sem miða allar að því að draga úr völdum hins væntanlega framleiðsluráðs, heldur eigi að skapa því sterkari aðstöðu til þess að leysa þessi verkefni af hendi heldur en í frv. felst, en til þess verður að breyta öðrum l., þ. á m. l. um fjárhagsráð og tel ég nauðsynlegt að gera það. Hins vegar er það ekki á valdi n. að fara út í slíkt, enda þarf til þess meiri undirbúning heldur en hægt væri að framkvæma áður en þessu þingi lýkur.

Frsm. minni hl. (Páll Zóphóníasson) : Herra forseti. Það er út af ræðu hv. þm. Barð., frsm. meiri hl. n., sem ég vil reyna að leiðrétta ofurlítið og koma honum í skilning um hið rétta. Hann sagði, að það væru eiginlega engin l. til í landinu, sem fjárhagsráð gripi ekki inn í á einn eða annan veg og vildi með því réttlæta samþykkt þessa frv., sem hann þó viðurkenndi að feli í sér ákveðin fyrirmæli um framkvæmd l., sem í meginatriðunum eiga að vera hin sömu og fjárhagsráði eru ætluð nú eftir lögum. Það er reginmismunur á þessu og hann er sá, að þegar l. um fjárhagsráð voru sett þá eru til mörg l., sem ráðið gripur inn í, en þá gilda síðustu l., en ef við aftur á móti samþykkjum þetta frv., þar sem m. a. er ætlazt til að iðnaðarmálastjóri og framleiðsluráð iðnaðarins geri áætlun um, hvað eigi að flytja inn til þarfa iðnaðarins, sem l. um fjárhagsráð mæla fyrir að það ráð eigi að sjá um nú þá eru komnir tveir tígulkóngar í spilin, sem rekast hvor á annan. Og ef þessi yrði raunin á, væri hægt að segja, að þetta frv. væri samþ. í þeim tilgangi að gera fjárhagsráði ómögulegt að starfa að þeim verkefnum sem því eru ætluð samkv. gildandi l. Þetta gerir að verkum, að það er algerlega útiloka að samþykkja þetta frv. eins og það liggur fyrir, nema eitt af tvennu vaki fyrir þeim, sem eru því samþykkir, sem sé að þeir geri það í þeim tilgangi að grafa undan fjárhagsráði og gera það óstarfhæft af því að þeir vilja láta annan aðila taka við verkefnum þess. Hinn tilgangurinn gæti verið sá, að menn treysti því ekki að ríkisstj. verði við þeim tilmælum sem felast í rökst. dagskránni, að láta samræma ákvæði þessa frv. gildandi l. fella úr þeim, ef á þarf að halda og skipta verkefnum milli viðkomandi stofnana, sem ætluð eru meira og minna sömu verk, þannig að þær rekist ekki á. Hv. þm. Barð. var að tala um að þörf sé á að fá iðnaðarmálastjóra, er verði ábyrgur maður og ráði yfir ýmsu á þessu sviði. Ég verð nú hins vegar að segja það, að ég legg ósköp lítið upp úr slíkum ábyrgðum. Ég geri t. d. lítið úr þeirri ábyrgð, sem hægt er að koma fram á hendur vegamálastjóra fyrir það að eyða fé úr ríkissjóði til þess að byggja brú, sem er eingöngu til afnota fyrir einn einasta mann og hans konu til þess að komast í sumarbústað þeirra. Og ég býst við, að hv. þm. Barð. sé sammála mér um það, að byggðar séu brýr í tugatali, sem lítil eða engin þörf er fyrir, samtímis því sem látið er ógert að byggja brýr, sem margfalt meiri þörf er á. Hver reynir að koma fram ábyrgð á hendur viðkomandi embættismanni, þ. e. vegamálastjóra fyrir þetta? - Hver reynir að koma fram ábyrgð á hendur vitamálastjóra fyrir það, að bryggjugerð norður í landi, sem búið var að verja stórfé til, hafi mestöll molnað upp og orðið ónýt, af því að verkið var svo illa unnið? Þarna hafa fátækir menn verið blekktir til að ráðast í þessa bryggjugerð, og vitamálastjóri hefur lagt fyrir þá kostnaðaráætlun. Þeir hafa lagt fram 250 þús. og er þá komið helmingi hærra en áætlað var og mun þó enn eftir. Og síðan er viðbúið, að þeir verði nú að leggja fram fé til þess að gera við skemmdirnar. sem orsakazt hafa vegna vanrækslu opinberra starfsmanna. - Hver kemur fram með ábyrgð á hendur húsameistara ríkisins, sem rífur niður og eyðileggur fornar minjar úr kirkjunni á Bessastöðum og eyðir síðan hundruðum þúsunda í viðgerð á henni? Ég geri því ekkert úr ábyrgð opinberra embættismanna. Hitt er svo annað mál, að ef hv. þm. Barð. vill vera með í því að leggja vinnu í að koma fram með frv. um ábyrgð á hendur þeim verkfræðingum og öðrum opinberum starfsmönnum, sem gerast sekir um að gera rangar áætlanir um framkvæmdir og leika sér þannig að því að blekkja menn til að leggja fram fé til þeirra, sem svo krefjast margfalt hærri fjárframlaga heldur en ætlazt var til í fyrstu. - þá vil ég gjarnan vera með í samningu slíks frv. Það, sem frá mínu sjónarmiði er hér um að ræða, er ekkert annað en það, hvort við viljum reyna að gera l. þannig úr garði, að þau komi að gagni í framtíðinni og verði árekstralaus við eldri l. eða gerum þetta frv. nú að l., þannig að um þau verði sífellt rifizt, og mætti segja mér, að kannske vilji sumir samþykkja frv. í þeim tilgangi einum að reyna að grafa undan fjárhagsráði.

Frsm. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Herra forsett. Ég vil mótmæla þeim ummælum hv. frsm. minni hl., að það vaki fyrir þeim sem vilja samþykkja þetta frv., og þá fyrst og fremst flm. þess og meiri hl. iðnn., að þeir vilji grafa undan fjárhagsráði og fæ ég ekki skilið, hvaðan hv. þm. hefur ástæðu til slíkra fullyrðinga. Þetta telur hann, að sé önnur ástæðan fyrir flutningi málsins. - Hin ástæðan sagði hann að væri sú, að þessir menn mundu ekki treysta ríkisstj. til að greina í sundur og undirbúa nýtt lagafrv. um þetta efni og samræma ákvæði þess gildandi l. fyrir næsta Alþ. Ég vil sömuleiðis eindregið mótmæla þessu. Ég treysti ríkisstj. fullkomlega til þess að gera þetta, en vil benda á. að ég hef rætt þetta við iðnmrh., sem taldi að engin ástæða væri til að afgreiða málið þannig, því að hann telur málið nægilega undirbúið til þess að bera það fram í því formi, sem frv. er nú, þar sem búið sé að senda það til þeirra aðila, sem hann mundi snúa sér til, ef rökst. dagskráin yrði samþ. og þeir hafi haft það svona langan tíma til athugunar. Ég vil svo aðeins segja það í sambandi við ræðu hv. 6. landsk. þm. (StgrA). að ég hygg að þar gæti nokkurs misskilnings hjá honum um það atriði, að það þurfi að rekast á t. d. það, sem á að framkvæma samkv. 2. tölul. 5. gr., því að tekið er fram í 8. og 9. gr. frv., hvernig samstarfið skuli vera milli þessarar stofnunar og þeirra sem fyrir eru í landinu, einmitt til þess að þær þurfi ekki að vinna sömu verkin og ekki verði árekstrar milli þeirra. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta atriði, en er hissa á því að hv. l. þm. N-M. eða hv. 6. landsk. þm. skuli ekki hafa komið fram með ýmis af þessum atriðum í n., t. d. óskað eftir að breyta eða fella niður einhver ákvæði úr frv., en ég hefði að sjálfsögðu verið og er reiðubúinn að ræða um slíka hluti. Mér dettur ekki í hug að halda, að hv. 6. landsk. þm. hafi andúð á málinu sjálfu, en hins vegar mætti segja mér, að eitthvað slíkt lægi á bak við hjá hv. 1. þm. N-M. Ég vil svo að lokum benda hv. 1. þm. N-M. á það, að ég er sammála honum um að ýmislegt þurfi að gera til að tryggja frekari ábyrgð á hendur embættismönnum landsins heldur en nú er, ekki aðeins fyrir mistök í verkum, heldur einnig fyrir að koma ekki nálægt verkum, sem þeim hafa verið falin og þeir taka fyrir full laun af ríkinu.

Forseti (BSt): Mér hefur borizt svohljóðandi skrifleg brtt. við rökstuddu dagskrána á þskj. 349, að í stað orðanna: „rannsóknaráð ríkisins“ komi náttúrurannsóknir. - og þarf afbrigði fyrir till., þar sem hún er skrifleg.

Frsm. minni hl. (Páll Zóphóníasson) : Herra forseti. Ég skal ekki vera langorður. Ég vil aðeins minna hv. frsm. meiri hl. n. á það, að það var óskað eftir því. að hæstv. iðnmrh. og hæstv. fjmrh. mættu á fundi í n., því að ef frv. verður samþ., þá hefur það mikinn kostnað í för með sér fyrir ríkissjóð og ekki sjáanlegt, að nein vinna sparist í fjárhagsráði þrátt fyrir það. Þetta fékkst ekki, og það var ekki upplýst, hvað fjmrh. hefði sagt um fjáröflunarmöguleika. Hins vegar voru flutt meðmæli, munnleg þó, frá iðnmrh. Þó að ég hafi ekki farið inn á það og ætli mér ekki að gera nema að litlu leyti, þá er það augljóst að ef setja á á stofn skrifstofu, sem á að ráða innflutningi iðnaðarvara og hvaða iðnaðarverksmiðjur skuli reistar og hafi enn fremur eftirlit með þeim verksmiðjum o. s. frv., þá er það ekki eins manns verk að sjá um það allt, heldur kemur þetta til með að verða stór skrifstofa með miklu starfsliði. Á henni getur verið full þörf, en þá á ekki að láta fjárhagsráð gutla við sömu störf og taka skrifstofumenn til þess. Það má vera, að ætlunin sé, að ákvæði fjárhagsráðsl. um þessi efni falli úr gildi en þá á að láta slíkt koma greinilega fram.

Frsm. meiri hl. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Ég vildi aðeins láta hæstv. forseta vita það, að hv. 1. þm. Reykv., sem ekki er við, hefur beðið mig að láta sig vita, er atkv. yrðu greidd um þetta mál. Hann er nú einn bankastjóri Landsbankans, þar sem hinir bankastjórarnir eru erlendis. og mun því ef til vill ekki hafa getað fylgzt með umr.

Forseti (BSt) : Ég get ekki tekið tillit til þess, þótt menn séu að inna af hendi önnur störf í bænum. Þeir menn eru á sama kaupi hér og aðrir og skv. þingsköpum eru þm. skyldir til að mæta á fundum og taka þátt í atkvgr. Á þessu vill nú verða misbrestur, og á þetta ekki við um þennan hv. þm. sérstaklega, en seint mundi ganga afgreiðsla mála, ef þannig þarf að eltast við einstaka hv. þm. Ég skal þó í þetta sinn fresta atkvgr. um stund. [Atkvgr. frestað um stund].

Fjmrh. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti. Ég kvaddi mér hljóðs til þess að fara fram á frest fyrir að taka 2. dagskrármálið (Menntaskólar) fyrir í dag. Ég sé, að hæstv. utanrrh. flytur brtt. við það mál, en hann er nú enn ekki kominn úr ferð sinni til útlanda, en von er á honum á morgun. Ég vil því eindregið mælast til þess við hæstv. forseta, að hann taki út af dagskrá 2. dagskrármálið.

Forseti (BSt): Út af ummælum hæstv. fjmrh. vil ég upplýsa, að hæstv. utanrrh. talaði við mig um málið, áður en hann fór í för sína til útlanda, og ráðstafaði hann, hvað gera skyldi vegna brtt. þeirrar, sem hann á við frv. Samt sem áður tel ég, að það sé eðlilegast, að hæstv. ráðh. sé sjálfur við 2. umr. málsins. Ég setti málið á dagskrá í dag vegna þess, að ég gerði fastlega ráð fyrir, að hæstv. ráðh. yrði hér við í dag. Mál þetta hefur dregizt alllengi hjá hv. menntmn., og er því nauðsynlegt, að hv. d. skeri úr um það hið bráðasta. En þar sem eindregin ósk hefur hér fram komið frá starfsbróður hæstv. utanrrh., mun ég verða við þeim tilmælum að taka 2. dagskrármálið út af dagskrá til mánudags.