Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mál þetta er nú komið aftur frá hv. Nd., og hafa verið gerðar nokkrar breytingar við 2. gr. frv. Við flm. erum eftir atvikum samþykkir þessum breytingum og viljum því leggja til, að deildin samþykki frv. eins og það nú liggur fyrir.



Herra forseti. Þetta mál, frv. til l. um iðnfræðslu, er gamall kunningi hér í deildinni, því að það lá hérna 1946 og 1947, og í janúar 1947 var það afgr. til hv. Nd. Á frv. voru þá gerðar ýmsar breytingar, sem iðnn. gat fallizt á, og náðu þær brtt. allar samþykki deildarinnar, en auk þess voru þá brtt., sem n. gat ekki öll komið sér saman um, og voru þær samþ. sumar hverjar a.m.k. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er samið af milliþn., en í henni áttu sæti fulltrúar frá atvinnurekendum eða meisturum og fulltrúar iðnsveina og auk þess fulltrúi ríkisstj., og má segja, að frv. sé byggt á samkomulagi þessara aðila. Nú hefur þetta mál verið tekið upp af ráðh. og flutt af iðnn. Nd. Frv. var flutt að mestu eins og 1946, og voru þá ekki teknar með breyt. þær, sem iðnn. Ed. hafði gert á því þá. Hins vegar hefur nú iðnn. Nd. tekið upp í frv. flestar af þeim breyt., sem iðnn. Ed. hafði gert 1946, og náðu þær samþykki Nd. Eftir því sem málið liggur nú fyrir, þá er aðeins ein till., sem flutt var í Nd., sem samkomulag náðist ekki um og var felld þar. Það er sams konar till. og nú er flutt hér í deildinni af minni hl. iðnn., hv. 1. þm. N–M. Annars ætla ég ekki að fara að rökræða þá till. hér, en vil aðeins geta þess hér, að ef hún verður samþ., þá þykir mér það sennilegt, að það muni þýða sama og það, að frv. mundi daga uppi. Í fyrsta lagi af því, að Nd. hefur þegar fellt till. um sams konar efni og er því líklegt, að hún mundi gera slíkt hið sama aftur, þó að hún yrði samþ. hér, og í öðru lagi af því, að mjög skammt er nú til þingloka og líkur til þess, að frv. mundi daga uppi, því að ef Ed. samþykkir þessa till., þá er nokkurn veginn vissa fyrir því, eftir því sem ég hef komizt að hjá iðnn. Nd., að ráðh. óski ekki eftir því, að það fram kemur í brtt. En burtséð frá þessu þá telur meiri hl. iðnn., að full þörf sé á því að fá frv. samþ. á þessu þingi og vildi þess vegna ekki taka undir till. minni hl. n., því að það mundi þýða það, að frv. dagaði uppi. Ég dreg enga dul á það, að iðnaðarstéttin muni vera orðin langeyg eftir þessari löggjöf, sem að ýmsu leyti er frábrugðin þeirri löggjöf, sem nú gildir í þessum málum. Og það er almenn krafa stéttarinnar, að Alþ. samþ. þessar breyt., og undir þær kröfur vill meiri hl. taka. Ég ætla hér ekki að fara að gera grein fyrir þeim breyt., sem hafa orðið frá því, sem er í núgildandi löggjöf, því að það var gert, þegar málið var hér til umr. í deildinni 1946 og 1947, og öllum deildarmönnum er kunnugt um það, nema e.t.v. einum, hv. 1. þm. Reykv. (BÓ). En ég vildi aðeins með þessum orðum sýna fram á það, að n. vildi orka á það, að frv. yrði samþ. óbreytt, en ella mundi það daga uppi, því að ég hef fært fram rök fyrir því áliti mínu. að ég tel ekki fært, að gerðar verði breyt. á frv., nema eiga það á hættu, að málið dagi uppi. Get ég svo lokið ummælum mínum um málið að þessu sinni.



Herra forseti. Ég vil í fyrsta lagi benda hv. frsm. meiri hl. og reyndar öllum þdm. á það, að því fer svo víðs fjarri, að þetta frv. sé byggt á samkomulagi milli iðnnema og meistara, að 168 iðnmeistarar í Reykjavík, Hafnarfirði, Akranesi, Borgarnesi og fleiri stöðum hér í kring hafa sent skjal til Alþ., þar sem þeir óska eftir margháttuðum breyt. á þessari löggjöf. Þetta skjal hafa allir þm. fengið, svo að ég skal ekki þreyta þm. á að lesa það hér upp. Þeir hafa þar farið fram á það, að breytingar séu gerðar á þann veg, að lagðar séu þar skyldur á menn, að þeir skuli vera búnir að ganga gegnum iðnskólann, áður en þeir hefji verklegt nám. Þrátt fyrir þessar óskir þeirra hef ég lítið tillit tekið til þeirra í þessum brtt. mínum. Breyt. þær, sem ég legg til, að gerðar verði, á þskj. 602, hafa allar sézt hérna áður, því að þetta er í þriðja sinnið, sem málið er hér til meðferðar. Í þessum brtt. mínum legg ég það til, að tekinn verði upp annar háttur við það, hvernig reiknaður skuli námstíminn, sem nemendurnir vinna hjá meistara, heldur en sá, sem er í frv. eins og það kom frá Nd., en þar segir í 11. gr., með leyfi hæstv. forseta: „Þegar meistari eða iðnfyrirtæki tekur nemanda til iðnnáms, skal gera um það skriflegan námssamning í samræmi við lög þessi og reglugerðir, er settar verða samkv. þeim. Iðnfulltrúar skulu staðfesta námssamninga með undirskrift sinni, og eru þeir ógildir ella. Nú neita iðnfulltrúar að staðfesta námssamning, og má þá áfrýja því til iðnfræðsluráðs. Námstími telst ekki hafinn, fyrr en námssamningur hefur hlotið staðfestingu iðnfulltrúa.“ Nú er mér kunnugt, seinast af atviki, sem ég heyrði um í gær, að nemandi byrjaði að vinna hjá meistara og það dróst í meira en ár, að samningurinn væri undirskrifaður. Ef það ætti nú að fara eftir þessum l. eins og þau nú hljóða, þá mundi það lengja námstíma nemandans um heilt ár. Í staðinn fyrir þetta legg ég til í minni brtt., að námstíminn byrji á þeim degi, sem nemandi byrjar að vinna hjá meistara, enda þótt samningurinn sé ekki staðfestur fyrr en síðar. Þetta er sjálfsögð réttarbót fyrir nemendur, enda er þetta ein af þeim till., sem við bárum fram og fluttum síðast er málið var hér til umr., en hefur ekki fengið náð fyrir augum þeirra, sem vilja líta á nemendurna sem eins konar vinnuvélar fyrir meistarana, en það virðist hæstv. iðnmrh. helzt gera. Önnur brtt. á sama þskj. er líka kunn hér í d. áður. Það er svo við allt nám hér á landi, nema við iðnnám, að menn fá að ganga undir próf, þegar þeir telja sig til þess hæfa, þó að þeir séu ekki búnir að vera í skóla einhvern ákveðinn námstíma. T.d. mun nú vera að ganga undir próf í lagadeild háskólans maður, sem búinn er að vera þar aðeins 3 ár, þó að námstíminn sé þar almennt miklu lengri, allt upp í 6 ár. Það hefur ekki nokkur maður á móti því, að maðurinn sýni, hvort hann er búinn að fá þá heildarmenntun, sem þarf til að standast prófið. Ef hann hefur það, fær hann prófið, þó að hann hafi ekki verið þar við nám nema stuttan tíma eða jafnvel ekki neitt. Menn geta tekið stúdentspróf, þó að þeir hafi aldrei í menntaskóla verið. Þetta gildir alls staðar nema í iðnfræðslunni. Þar þarf að gera námssamning og vinna hjá meistara ákveðinn árafjölda. Og það er sama, hvort maðurinn þarf mörg ár til að læra iðngreinina eða getur lært hana á einu ári, hann verður að vera við námið þann ákveðna tíma. Tíminn er miðaður við það, sem meðalmaður þarf að vera, eða eitthvað fyrir neðan það. Það er sanngjarnt, en hitt er ekki sanngjarnt, að menn megi ekki ljúka náminu á skemmri tíma, ef þeir hafa dugnað til, eða fengið að sýna kunnáttu og fá þau réttindi, sem viðkomandi próf veitir, ef þeir hafa kunnáttu til að standast það. Um þetta er 2. brtt. mín. Eins og menn muna frá því, er þetta mál var til umr. áður hér á Alþingi, þá bar ég mikinn kvíðboga fyrir því, fyrst þegar þessi till. kom fram, hvort það mundi hægt að koma þannig fyrir prófum í verklegum efnum, sem menn eru prófaðir í í ýmsum iðngreinum, að það yrði eftir þeim dæmt um kunnáttu þeirra. Ég var þá, eins og ég er enn, ákveðinn í því að vilja reyna að láta menn hér fá sömu réttindi og þeir hafa við annað nám og geta sýnt kunnáttu sína og fá skírteini, þegar þeir telja sig hæfa til þess. Ég talaði þess vegna um þetta við ýmsa iðnaðarmenn, m.a. Einar Gíslason og skólastjóra iðnskólans, Helga Hermann Eiríksson, o.fl. Þeim kom saman um, að það yrði að haga nokkuð öðruvísi prófum slíkra manna, það mundi taka lengri tíma, en það væri vandalaust að koma prófunum þannig fyrir, að það mætti að fullu dæma um kunnáttu þeirra er undir þau gengju. Eftir að hafa fengið þessar upplýsingar, og ég tek þær trúanlegar, því að þetta voru menn, sem ég tel fullkomlega dómbæra um þessa hluti, hef ég ákveðið haldið þessari till. fram. Ég flyt hana því aftur nú. Hún var samþ. í þessari d. fyrir tveimur árum, þegar málið var hér til meðferðar. Frv. strandaði í Nd., kannske að einhverju leyti fyrir þetta ákvæði, því að þótt undarlegt megi virðast, þá virtist hæstv. viðskmrh. aldrei vilja viðurkenna rétt iðnnemanna til að sýna kunnáttu sína, fyrr en meistararnir væru búnir að hafa þá hæfilega lengi að hans dómi, en hæfilega lengi að hans dómi er allan þann tíma, sem ákveðið er í reglugerð, að iðnnám skuli standa, nám, sem miðað er eitthvað fyrir neðan meðallag námshæfileika. Þessi grein er orðuð eins og síðast, þegar málið lá hér fyrir, en síðan eru 2 ár. Hv. frsm. meiri hl. taldi, að þessa till. mætti ekki samþ. inn í frv. hér, því að þá væri hætta á, að það mundi verða svæft eða breytt aftur í Nd., því að þar hefur ekki fengizt meiri hluti fyrir henni. Till. hafi verið flutt þar af tveimur þm., hv. þm. A-Sk. og hv. 2. þm. Rang., en felld. Þetta er rétt, till. var felld í Nd., en hún var felld með litlum atkvæðamun og ekki nema liðlega helmingur deildarmanna á fundi. Hún var felld með 12 atkv. á móti 9 eða 10. Þó fullyrði ég ekki alveg þær tölur, en það var eitthvað því líkt. Þessi atkvgr. sýnir því ekkert, hvernig Nd. mundi nú verða við till., ef hún væri fullskipuð og menn væru þar mættir til að taka þátt í atkvæðagreiðslu. Hinar brtt., 3., 4. og 5., eru afleiðing af tveimur þeim fyrstu, og þarf ég ekkert sérstakt um þær að segja. Ég hafði upphaflega ekki hugsað mér að flytja aðrar brtt. en þær, sem eru á þskj. 602, en ég hef einnig flutt brtt. á þskj. 617, og geri ég það eftir ósk manna, ekki allra, heldur margra af þeim 164 iðnmeisturum, sem hafa sent Alþingi þetta skjal, sem hv. þm. hafa fengið, þar sem þeir vilja breyta ýmsu í þessum l. C-liðurinn í þessari till. er settur af misgáningi, og er hann, herra forseti, tekinn aftur. Hinar brtt., sem ég ber þar fram, eru við 22. gr., í tveimur liðum, a og b. Í 22. gr., eins og hún er nú, er gert ráð fyrir, að ef kemur verkfall hjá iðnsveinum, svo að stöðva verður vinnu hjá þeim, sem veita þessum nemum kennslu, þá séu meistarar skyldir til að borga nemum fullt kaup allan tímann, sem verkfallið kann að standa. Þetta er ekki réttmætt. Þetta er kennaranum alveg óviðkomandi. Hann hefur ekki getað gert ráðstafanir til að aftra því, að þetta verkfall yrði, og hann getur ekki, meðan á því stendur, látið nemana vinna, fær það ekki. Nú er það að vísu svo, að ósk þeirra er helzt sú, að þeir fái, þótt verkfall sé, að láta nemana vinna, en það vil ég ekki taka upp, en þetta fannst mér fullkomlega sanngirniskrafa, að meistarar þyrftu ekki, meðan verkfall stæði, að borga nemum kaup, og það er a-liðurinn, sem að því beinist. B-liðurinn orðar síðan 2. málsgr. um. Eins og hún er nú, er gert ráð fyrir því, að iðnráð fái leyfi til þess að lengja vinnutíma hjá iðnnemum fram yfir umsaminn samningsbundinn tíma, sem nemur því, sem það telur, að nemar hafi misst úr vegna vinnustöðvunar hjá meistara. Í minni brtt. er gert ráð fyrir því, að þetta sé nokkuð öðruvísi. Það er gert ráð fyrir, ef vinnustöðvun er mjög lengi, þá geti samningurinn rofnað af sjálfum sér og þá sé nema heimilt að fara á annan stað og halda sínu námi áfram. T.d. ef vinnustöðvun er í Reykjavík hjá bókbandsmeisturum, þá geti nemar í þeirri grein, þegar verkfallið er búið að standa nokkurn tíma, farið til meistara í Hafnarfirði og haldið þar áfram námi sínu, svo að hann tefjist ekki á sínum námsferli og verði kannske ókleift að halda námi sínu áfram. Þetta eru þær brtt., sem ég hef flutt við þetta frv. Ég skal að endingu endurtaka það, sem ég hef áður sagt, að ég tel, að það væri langbezta afgreiðsla, sem þetta mál gæti fengið nú, að það yrði ekki að l. á þessu þingi, heldur yrði athugað, að hve miklu leyti hægt væri að koma á móti meisturum og óskum þeirra og þeim brtt., sem tiltölulega nýlega eru fram komnar og hafa ekki verið athugaðar af n., því að þær voru ekki fram komnar, þegar n. var að athuga málið. Jafnframt hefur það skeð, að nú er fram komið í Nd. frv. um iðnskóla, þar sem ætlazt er til, að menn fái í iðnskóla ekki aðeins bóklega kennslu, heldur og verklega, og komi hún þá í staðinn fyrir iðnmeistara og verkstæðin, sem nú veita þessa fræðslu. Er ætlazt til, að iðnskólinn geti prófað menn frá meisturum og þar með létt mjög mikið framkvæmd 2. brtt. minnar á þskj. 602, því að það er dálítið erfitt og tekur dálítinn tíma að koma því prófi fyrir, eins og nú hagar til. En eftir að kominn væri þessi iðnskóli, sem hefði möguleika til að kenna verklegt iðnaðarnám og prófa menn í því, væri þetta allt annað. Ég teldi því þetta beztu lausnina, þó að ég geri ekki till. um það, að bæði þessi mál, iðnfræðsluna og iðnskólana, dagaði uppi á þessu þingi, en yrðu samræmd og lögð fram bæði í nýrri og breyttri mynd á næsta þingi og að þau hefðu þá verið borin undir meistarana, svo að þeir þyrftu ekki 164 að senda þessi skjöl og mótmæli gegn samþykkt frv. eins og það er nú eða óska eftir breyt. á því. Ég hef þó ekki viljað leggja þetta til, heldur flytja þessar brtt., sem ég tel mikið til bóta og ég veit frá því fyrir 2 árum, að hafa meiri hl. d. með sér, því að ég geri ekki ráð fyrir, að menn séu hér eitt í dag og annað á morgun. Till. voru samþ. með nafnakalli fyrir 2 árum síðan, og eins vona ég að fari nú, hvað sem kann að verða í Nd. En þótt spádómur hv. 1. landsk. rættist, að frv. dagaði uppi, þá teldi ég, að þar væri enginn skaði skeður, því að frv. liggur ekki á meira en svo, að heppilegast væri, að það væri látið fylgjast með frv. um iðnskóla, sem nú hefur verið lagt fram í fyrsta sinn. Gæfist þá tækifæri til að samræma þessi tvö frv. og sniða af þessu frv. ýmsa þá annmarka, sem meistarar eru nú óánægðir með. Ég vil geta þess, að einn nm., hv. 1. þm. Reykv., gat ekki verið á tveimur fundum þar sem þetta mál var til meðferðar, en ég veit, að þótt hann sé ekki kominn fram með brtt., þá er hann með till., sem fara meira í þá átt, sem iðnmeistarar óska eftir í sínu bréfi til þm., og vil ég mælast til þess, þar sem hann er nú ekki á fundi, að málinu. verði ekki hraðað það, að honum gefist ekki tími til að koma fram með sínar brtt., því að ég veit, að hann ætlar sér það. Ég skal svo ekki eyða fleiri orðum um þetta, en ég vænti þess, að eins og þessi d. á sínum tíma var með 1. og 2. brtt. minni, sem nú eru fram bornar á þskj. 602, eins verði sömu menn með því nú og eins að till. á þskj. 617 verði samþ.



Herra forseti. Sjútvn. hefur klofnað um afgreiðslu þessa máls. 4 nm., sem skrifa undir nál. á þskj. 600, vilja láta samþ. frv. óbreytt eins og það kom frá Nd. Hv. 1. þm. Reykv. (BÓ) hefur skrifað undir með fyrirvara, og mun hann sjálfsagt gera grein fyrir, í hverju það liggur. Form. sjútvn. hefur hins vegar ekki viljað fallast á þessa afgreiðslu málsins og vill fella niður allt úr frv. nema ákvæðin í 18. gr. um endurskoðunina. Þær breyt. við l. um siglingar, sem felast í frv., eru þrenns konar: Frv. felur í fyrsta lagi í sér aukin réttindi handa þeim mönnum, sem lokið hafa meira námskeiði Fiskifélags Íslands, þannig að nú fá þeir réttindi til þess að fara með 900 ha. vélar í stað 600 ha. véla áður. Skilyrði fyrir þessu eru ekki aukið skólanám, en aukinn siglingatími. Í sjútvn. varð ágreiningur út af þessu og einnig varð ágreiningur um þetta milli vélstjóra, sem stunda nám á námskeiðum Fiskifélags Íslands, og svo hinna, sem stunda nám við vélstjóraskólann. Af þessari tvískiptingu í náminu myndast togstreita milli þessara aðila, og af því myndast líka ágreiningur um, hvort veita skuli þessi auknu réttindi. Forsvarsmenn og nemendasambönd vélstjóraskólans telja rangt að auka réttindi hinna svo sem hér er farið fram á, en þrátt fyrir það hefur meiri hl. n. fallizt á þetta, að vel athuguðu máli, enda hefur verið mælt með þessu af Mótorvélstjórafélagi Íslands. Meiri hl. n. vill því samþ. frv. og þá um leið þessa réttindaaukningu; en á móti henni komi aftur lengri siglingatími. Í 2. gr. frv. er sagt, að í stað „15“ í 30. gr. skuli koma: 25. Þar er verið að auka réttindi manna, sem aðeins þurfa að fá vottorð um það, að þeir séu hæfir til þess að fara með vélar. Réttindi minna námskeiðsins eru svo aukin frá 50 upp í 75 ha. Aðrar gr. eru svo þessu til samræmingar. Auk þess, að réttindin eru aukin, felst einnig sú breyt. í 16. gr., að ráðh. má veita undanþágu til skipstjórnar- og vélstjórnarstarfa, ef skortur er á mönnum til þeirra starfa. Undanfarið hafa slík leyfi verið veitt, án þess að fyrir því væri lagaheimild, þar sem skortur á mönnum til þessa starfa hefur verið svo mikill. Og þar sem málum er enn þá svo háttað, þá hefur ráðh. talið nauðsynlegt að taka þetta í lög, svo að hann geti stuðzt við einhverja lagaheimild. Þriðja meginbreyt. með þessu frv. er sú, að í 18. gr., síðari málsgr., er tekin sú ákvörðun, að endurskoða skuli fyrir næstu áramót öll lög og reglugerðir um nám og réttindi vélstjóra. Ég vil leggja áherzlu á, að þessar námsreglur verði endurskoðaðar og samræmdar. Sjútvn. hefur rekið sig á það, að þessi tvískipting í námi er mjög óheppileg. Það þarf að skipa þessu námi í eitt kerfi, og ef námskeið Fiskifélagsins verða haldin áfram, virðist eðlilegast, að þau séu felld inn í nám vélstjóraskólans. Með því móti er hægt að samræma nám gufuvélstjóra og mótorvélstjóra. Það hefur verið þannig undanfarið, að á námskeiðum Fiskifélagsins hefur eingöngu verið kennd mótorvélfræði, en í vélstjóraskólanum hefur gufuvélanámið algerlega verið látið sitja fyrir. Þetta þarf að samræma, og því er nauðsynlegt, að þessari endurskoðun verði hrundið í framkvæmd sem fyrst. Um þetta hefur n. verið sammála, og mér skilst, að það eina, sem formaður n. vill halda eftir af frv., séu þessi ákvæði um endurskoðunina. Meiri hl. n. vill því, að frv. verði samþ. óbreytt, og telur, að í því felist engin áhætta fyrir þau skip, sem þarna koma til greina, því að þótt ekki sé krafizt aukins skólanáms, eiga allir þessir menn að hafa öðlazt næga praktíska reynslu, þar sem þeir þurfa að hafa siglt í 3 ár eftir að hafa öðlazt minni réttindin. Ég vil því fyrir hönd meiri hl. mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt.

Frsm. minni hl. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Það er afskaplega einkennilegt, hve fáir af hv. þdm. eru hér viðstaddir til þess að hlusta á röksemdafærslu í þessu máli, en þessu máli er þannig varið, að menn verða að setja sig alveg sérstaklega vel inn í það, til þess að komast að kjarna málsins. Ég geri ráð fyrir, að þegar menn almennt lesa yfir frv., finnist mönnum lítill munur vera á þeim breyt., sem það felur í sér, finnist það vera nokkurn veginn sama, hvort stendur 15–25 eða 25–50 hestöfl, eða hvort heldur stendur 25–50 ha. eða 50–75 ha., eða fyrir 600 komi 900. En sannleikurinn er sá, að það er reginmunur á, hvort þetta verður samþ. eða ekki, og það er svo mikill reginmunur á þessu, að ég veit ekki, hvort hv. þm. gera sér grein fyrir þeirri ábyrgð, sem þeir eru að taka á sig með því að samþ. það. Og ég get ekki skilið það kapp hjá meiri hl. að geta ekki sameinazt um það og fresta ekki afgreiðslu þess, þar til endurskoðun hefur farið fram, en samkvæmt l. átti hún að fara fram um þetta leyti. En í þess stað er þetta tímabil notað til þess að veita á annað hundrað manns rétt, sem þeir annars hafa ekki samkv. núgildandi l., og rétt, sem þeir ekki fengju, ef l. væru endurskoðuð af kunnáttumönnum í faginu. Það er ekkert annað en ótti við endurskoðun, framkvæmda af fagmönnum, sem veldur því, að þessu er hraðað þannig í gegn. Það er ekkert annað en sá ótti, sem þessu veldur, hræðsla við, að þessir menn fái ekki réttindin, sem þeir eiga ekki að fá. N. taldi sjálfsagt að senda frv. til umsagnar þeirra manna, sem mest berjast fyrir því, að þetta verði samþ., og þeirra, sem því eru mótfallnir, og sömuleiðis til hlutlausra aðila, eins og skipaskoðunarstjóra ríkisins, en hann hefur engra hagsmuna að gæta í þessu máli. Í þessu bréfi bar n. fram ákveðnar spurningar, sem hún óskaði, að yrði svarað af þessum aðilum. Fyrsta spurningin var svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: „Teljið þér, að frv. þetta, ef að lögum verður, veiki eða styrki öryggi skipaflotans yfirleitt?“ Þetta er raunverulega sú spurning, sem hver þm. ætti að hafa í huga og hver og einn að gera upp við sig að athuga, áður en málið er afgr. Nú hefur hv. frsm. meiri hl. og meiri hl. raunar allur talið, að þetta veiki ekki öryggið. En þá skulum við athuga, hvernig svörin hafa fallið við þessari fyrstu spurningu n. Fjórir aðilar, skipaskoðunarstjóri ríkisins, Vélstjórafélag Íslands, Skólafélag vélstjóraskólans og skólastjóri vélstjóraskólans, hafa svarað þessu á þá leið, að þeir álitu allir, að frv., ef það yrði samþ., mundi veikja öryggi skipanna og skipverja. Einn aðili er auk þess alveg hlutlaus og álitur, að það mundi hvorki gera að auka öryggið né veikja, en Mótorvélstjórafélag Íslands er eini aðilinn, sem telur, að það muni auka öryggið. En hverjir eru það þá, sem sækja þetta mál fastast? Það eru þeir menn, sem halda, að það yki öryggi skipaflotans, ef þetta verður samþ., það eru þeir menn, sem skv. frv. mundu fá stórkostleg réttindi fyrir ekkert nám, sem áður tók allt að 7 árum, og eiga nú að fá réttindi til þess að gæta véla allt að 900 hestafla. Þetta er eini aðilinn, sem mælir eindregið með frv. og álítur, að það styrki öryggi skipaflotans, ef það verður samþ. Allir aðrir aðilar álíta, að það mundi veikja öryggið, nema Fiskifélagið, sem álítur, að það mundi hvorki veikja né styrkja. Nú skal ég viðurkenna, að skipaskoðunarstjóri ríkisins er eini aðilinn, sem er alveg hlutlaus, en þar fyrir þykir mér það afar einkennilegt, að hv. samnm. mínir í sjútvn. skuli ekki geta fallizt á. að svona ætti ekki að afgreiða mál, jafnprýðilegir menn og aðgætnir og þeir eru. Ég skal vel viðurkenna, að það má deila um það, hvort skólastjóri vélstjóraskólans sé hlutlaus aðili, því að það er hægt að hugsa sér þann möguleika frá sálfræðilegu sjónarmiði, að hann muni draga taum skólans og nemenda hans, og einnig má segja það sama um Skólafélag vélstjóraskólans, en það má segja það sama um þá menn líka, sem hafa fengið menntun sína frá mótornámskeiði Fiskifélagsins, að þeir séu ekki hlutlausir. Annars er þetta kapp milli vélfræðinámskeiðs Fiskifélagsins og vélstjóraskólans mjög óheppilegt. Í staðinn fyrir að sameina kraftana og fá sem mest úr þeim, þá keppa þeir um að útunga sem flestum og reyna að ná í sem flesta nemendur til sín; hvor í sínu lagi. Af þekkingu minni á þessum málum, sem ég hef bæði fengið með námi mínu og starfi og einnig af umsjón með þessum málum erlendis, er mér það vel ljóst, hvernig ég á að vera í þessu máli, og þess vegna skil ég ekki, hvernig þm. geti afgr. þetta gegn áliti skipaskoðunarstjóra, sem álítur, að þetta mundi verða til þess að veikja öryggi skipa og skipverja. Og sízt af öllu skil ég í þeim mönnum, sem telja sig vera fulltrúa sjómannastéttarinnar, að þeir skuli samþ. þetta frv. Ég vil nú beina þeirri ósk til hæstv. forseta, að hann fresti umr. um þetta mál, því að hæstv. ríkisstj. hefur boðað mig á fund sinn kl. 4.30, og ég þarf að kalla fjvn. saman á fund núna strax. Vænti ég þess, að umr. um þetta mál verði frestað. [Frh.]