Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jón Baldvinsson) : Það voru ekki nema 2 nm. á fundi, þegar málið var afgr., en ef 3. nm., hv. 1. þm. Reykv., hefir eitthvað við það að athuga, þá segir hann til þess. Við teljum það sjálfsagt, að þetta frv. verði samþ., en erum ennþá þeirrar skoðunar, sem við vorum, þegar það var hér síðast á ferðinni. að tímatakmark beri að setja í l., svo að þetta gildi ekki um aldur og æfi, því að sjálfsagt ber að stefna að því, að skjöl, sem ganga manna á milli, séu stimpluð, svo sem skylt er samkv. l. En með þessum l. er það játað, að oft standi þannig á, að það sé ekki af ásetningi hjá mönnum að stimpla ekki skjöl sín heldur blátt áfram ókunnugleika. En að sjálfsögðu verður fjmrh., sem fer með þessi mál, að gæta þess vandlega, að ekki séu veittar undanþágur í öðrum tilfellum en þeim, sem augsýnilega hefir ekki verið um neina hrekkvísi að ræða, til þess að komast hjá því að greiða þetta gjald. - Hinsvegar er það kunnugt, að manna á milli er í gangi mikið af víxlum og veðskuldabréfum, einkanlega til stutts tíma, sem ekki eru stimpluð, og verður að sjálfsögðu að reyna að koma í veg fyrir að slíkir hlutir geti viðgengizt, eftir því sem unnt er. Þess vegna þykir okkur rétt að láta þetta koma til kasta Alþ. við og við, því að þegar menn eru búnir að venjast þessum stimpilgjaldalögum í hæfilegan árafjölda, þá á hverjum manni að vera vorkunnarlaust að vita, að það ber að stimpla skjöl, og gæti því farið svo, að Alþ. þætti rétt að nema þessa heimild úr gildi og láta allt varða sektum. Fyrir þessa sök leggjum við nm. til, svo sem segir á þskj. 203, að frv. verði samþ. með þeirri einu breyt., að aftan við 1. gr. þess bætist: til 1. júlí 1940. - Kemur þá til kasta Alþ. að framlengja þessi 1., eða fella heimildina alveg úr gildi, eftir því hvað mönnum þá sýndist um það. En það er hætt við, að frekar gleymdist að taka málið upp aftur, ef nú yrði veitt nokkurskonar eilífðarheimild handa stjórnarráðinu til þess að lækka sektir samkv. l. þessum, eða jafnvel láta þær alveg falla niður.



Ég vil aðeins geta þess, af því að ég var ekki staddur á fundinum, þegar þetta mál var afgr., að ég er sammála hinum nm. um það, að þetta frv. beri að samþ. - Hitt atriðið, hvort brtt. n. verður samþ. eða ekki, finnst mér aukaatriði. Ég hefði getað verið með málinu óbreyttu eins og það lá fyrir, en sé hinsvegar ekkert á móti því, að þetta tímatakmark verði sett.



Ástæðan til þess, að þetta litla frv. er hér borið fram, er tekin fram í grg. þess, og þarf ég þar sáralitlu við að bæta. Eins og þar greinir, er fyrir allmörgum árum byrjað á bryggjubyggingu í Grímsey, og hefir enn ekki náðst samkomulag við eiganda þess lands, sem bryggjan stendur á, um kaup á landinu. Þetta er hreppnum mjög bagalegt, og er því farið fram á það hér, að fá landið tekið eignarnámi samkv. l. - Hér ætti ekki að vera um mikilsvert atriði að ræða fyrir landeiganda, því að landspilda sú, sem samkv. frv. á að taka eignarnámi, er um flóð mikið til í sjó, og því sjálfsagt til lítilla nota fyrir eigandann, þó að hún hinsvegar sé nauðsynleg hreppnum vegna bryggjunnar.



Þann 19. okt. var útbýtt hér í d. frv., er ég bar fram, um að reisa nýja síldarverksmiðju á Raufarhöfn. Var málið tekið á dagskrá 3 dögum síðar og vísað til 2. umr. og sjútvn. Fyrir viku kom málið svo loks frá minni hl. n., og ég hefi síðan beðið eftir því, að það kæmi frá meiri hl. En það er ekki komið enn. Ég hefi talað við form. sjútvn. um það, hvenær ég geti átt von á málinu, en hefi ekki fengið skýr svör. Þó hefir hann tjáð mér, að hann og n. muni tilbúin til að láta málið koma fyrir. Vildi ég því mælast til þess við hæstv. forseta, að hann taki málið á dagskrá á næsta fundi, sem er á morgun.



Út af orðum hv. þm. Hafnf. vil ég geta þess, að ég mun innan skamms skila nál. um málið, en á því hefir orðið nokkur dráttur, sem m. a. hefir stafað af því, að leitað var umsagnar stj. síldarverksmiðjanna, en sú umsögn er nú nýlega komin okkur í hendur.



Þetta álit, sem hv. 3. landsk. minntist á, er komið til sjútvn. fyrir vikutíma, án þess að nokkuð hafi bólað á gerðum hennar. Er þetta óhæfilegur dráttur, þegar öll skjöl eru komin fram í málinu. Hv. 3. landsk. lofaði að skila nál. innan skamms, en ég mælist samt til þess, að málið verði tekið á dagskrá þegar á morgun, því að ég get gert ráð fyrir, að með sama drætti og orðið hefir, geti enn orðið langt að bíða þess frá hv. þm.

Forseti (EÁrna) : Ég sé mér ekki fært að taka málið á dagskrá næsta fundar, því að dagskráin er þegar fullskipuð, og eru það svo stór mál, að varla er von þess, að þetta mál komist að. Hinsvegar hefir verið lýst yfir því, að von sé á afgreiðslu málsins frá n. fljótlega, og mun það þá þegar verða tekið á dagskrá. Sé ég mér ekki annað fært en að bíða eftir málinu enn um stund a. m. k., en komi það ekki, mun ég auðvitað taka það á dagskrá bráðlega.

* Flm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Herra forseti! Ég hefi ásamt hv. þm. Vestm. leyft mér að flytja þessa till., sem sjá má á þskj. 176. Eins og till. liggur fyrir, felur hún ekki neitt annað í sér en það, að fela ríkisstj. að undirbúa þá byggingu, sem till. ræðir um. Ég skal geta þess, að fyrir okkur flm. vakir, að ríkisstj. vinnist tími til á næsta ári að undirbúa málið svo, að hægt verði að hefja þessa byggingu á árinu 1939. Ég geri ráð fyrir, að það þurfi m. n. að gera fullkomna teikningu að þessari byggingu og leggja fyrir hlutaðeigandi menn. Ennfremur þarf ríkisstj. að ætla þessum framkvæmdum nokkurt fé á fjárl. - Í sambandi við þetta skal ég geta þess, að þegar hefir verið boðin fram lóð undir þetta hús, vegna þess að menn, sem áhuga hafa á þessu máli, eru farnir að sjá, að svo aðþrengt er í skólahúsinu, að það trufli blátt áfram kennsluna, og ennfremur, að staðurinn sé orðinn svo aðkrepptur með húsabyggingum allt í kring, að ekki sé hægt að koma við ýmsu, sem fram þarf að fara í sambandi við kennsluna, svo sem mælingum o. fl. Þessi staður, sem fram er boðinn ókeypis, er talsvert utanvert við bæinn og mun sennilega vera talinn mjög heppilegur. Ég skal taka það fram, að þetta mál er ekki alveg nýtt, þótt það sé það fyrir þessari d. Með árinu 1931 var hafin hreyfing fyrir þessu máli af skipstjórum og vélstjórum og ýmsum stéttarfélögum hér í bæ. Sjómannafél. Rvíkur skoraði t. d. á ríkisstj. að hefjast handa um byggingu þessa skólahúss, og virðist þá nokkur undirbúningur vera hafinn af ríkisstj., sem afturkippur kom svo í með fjárkreppunni. Síðan hefir verið ýtt undir málið með skrifum til ráðuneytisins, og eins var borin fram þáltill. í Sþ. 1936, sem aldrei kom til umr. Sjómannastéttinni finnst - og er það að vonum -, að hið háa Alþingi veiti þessu máli nokkuð daufar undirtektir og að meiri gaumur sé gefinn að, þegar um er að ræða skólabús fyrir önnur ungmenni, sem búa sig undir sitt lífsstarf. En tilefnið til þess, að menn leggja svo mikla áherzlu á að fá þetta skólahús, er eins og drepið er á í grg., að húsið er orðið gamalt og litt nothæft, miðað við það, sem nú tíðkast um skólahús; og ekki nóg með það, heldur er húsið orðið allt of lítið, vegna þess að nú er farið að starfrækja þar kennslu fyrir vélfræðinema og rafvirkja, og svo hefir deildaskiptingu í skólanum verið fjölgað frá því, sem áður var, þannig að nú eru þar 3 deildir. Eins og nú er komið, er allt útlit fyrir, að útrýma verði vélfræðiskólanum úr húsinu, eftir þeim upplýsingum, sem ég hefi fengið frá skólastjóranum. Það má því öllum ljóst vera, að hér er full þörf aðgerða, þar sem húsið er orðið allt of lítið fyrir þá starfsemi, sem þar er rekin. Samkv. þessari till., sem hér liggur fyrir, er gert ráð fyrir, að í hinn fyrirhugaða skólahúsi verði reynt að sameina kennslu fyrir allar þær stéttir, sem á sjónum vinna, eins og skipstjóra, stýrimenn, vélamenn og loftskeytamenn, ennfremur matreiðslumenn, sem enn sem komið er eiga engan fastan skóla til þess að búa sig undir sitt mikilsverða starf. Við flm. teljum heppilegt, að þessi starfsemi öll sé innan sömu veggja, enda þótt okkur sé kunnugt um það, að í nágrannalöndum vorum, t. d. Noregi, þar sem fjölmennið er meira. hafa allar bessar sérgreinar sitt sérstaka skólahús. - Um nauðsynina á kennslu fyrir matsveina er það að segja, að reynslan hefir sýnt manni, að það veltur ekki á litlu, að þeir séu vel undir sitt starf búnir, en á því hefir hingað til þótt nokkur ljóður, og með það fyrir augum er hér gert ráð fyrir, að þetta skólahús verði þannig útbúið, að kennsla fyrir matsveina geti farið þar fram. Ég held, að ég hafi nú tekið fram allt það, sem mestu skiptir í sambandi við þetta mál, og vænti þess, að hv. d. geti fallizt á að samþ. þessa till., sem ekki fer lengra en það, að fela ríkisstj. að undirbúa málið, svo að þar komist skriður á.

* Atvmrh. (Haraldur Guðmundsson): Ég er sammála hv. flutningsmönnum um það, að gild ástæða sé fyrir þessari þáltill. en þó eru nokkur atriði í sambandi við þetta mál, sem athugunar eru verð. Eftir ósk farmanna- og fiskimannasambandsins og fleiri félaga sjómanna hér í bæ var sett á stofn n. til að athuga stað fyrir skóla þennan. Í n. voru húsameistari ríkisins, skólastjórar sjómannaskólans og vélstjóraskólans og 2 menn frá farmanna- og fiskimannasambandinu. Komu þeir sér saman um að hafa hann uppi í Skólavörðuholti, nálægt Leifsstyttunni, nærri stað þeim, sem upphaflega var ætlaður undir stúdentagarðinn. Þetta mun vera góður staður, enda þótt ég hafi haft augastað á öðrum, á Valhúsahæð á Seltjarnarnesi. Sá staður er að vísu í nokkurri fjarlægð frá bænum, en það getur þó ekki talizt mikill galli eins og samgöngum er nú háttað í bænum, ekki sízt, ef þar yrði jafnframt heimavist. Það er víst, að húsrúm það, sem nú er notazt við, er orðið mjög takmarkað. Í stýrimannaskólanum munu nú vera starfandi 5 deildir. Húsið er því þrautnotað, og mun jafnvel vera kennt í útihúsi einu. Hinsvegar hlýtur þessi nýja bygging að verða dýr, og verður að leggja til hennar talsvert fé. En ef till. þessi nær samþykki, mun ég láta ákveða stað og ganga frá teikningum, svo að það yrði tilbúið fyrir næsta þing.