Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta um breyt. á l. nr. 19 frá 10. maí 1965, um húsnæðismálastofnun ríkisins, er flutt í samræmi við yfirlýsingu þá, sem ríkisstj. gaf á liðnu sumri í sambandi við lausn á samningum verkalýðsfélaga og atvinnurekenda um kaup og kjaramál. 1. gr. frv. felur í sér, að ríkisstj. er heimilað að láta byggja hagkvæmar, ódýrar íbúðir í fjölbýlishúsum í samvinnu við hlutaðeigandi sveitarfélög. Um 2. gr. frv. er það að segja, að í hinu svonefnda júnísamkomulagi á árinu 1964 var ákveðið, að ríkissjóður skuli árlega leggja byggingarsjóði ríkisins eða húsnæðismálastjórn til 40 millj. kr., sem aflað væri með skatti á fasteignir eða á annan hátt. Í framhaldi þessarar yfirlýsingar var sú ákvörðun tekin, að þessu framlagi úr ríkissjóði, að fjárhæð 40 millj. kr., skuli varið til húsnæðismálastofnunarinnar, og til þess að mæta þessum útgjöldum skal miða eignarskatt við gildandi fasteignamat þrefaldað, eins og segir í 4. gr. l. um húsnæðismálastofnun ríkisins frá 10. maí 1965. Í ljós hefur komið, að með þreföldu fasteignamati kemur þessi skattur til með að gera í tekjur aðeins 16–19 millj. kr., og vantar því 21–24 millj. kr. til þess að ná því framlagi, sem upprunalega var ákveðið, og er því í frv. lagt til, að í stað þrefaldaðs fasteignamats komi sexfaldað, og er með því talið, að þá verði þessar tekjur um 40 millj. kr. 3. gr. frv. er um það, að lánsfjárhæð til íbúða að upphæð 280 þús. kr. er miðuð við vísitölu byggingarkostnaðar 1. júlí 1964 og skal framvegis hækka eða lækka, eftir því sem vísitalan kann að breytast. Samkv. þessu verður vísitöluákvæði reiknað á hverja árgreiðslu lántakanda, og það má segja, að eðlilegt sé, að vísitölureikningur sé tekinn upp í sambandi við þessi lán, þar sem á ný hefur verið tekinn upp vísitölureikningur á allar launagreiðslur. Enn fremur mætti ætla, að ef verðhækkanir ættu sér stað hefði ráðstöfunarfé byggingarsjóðs orðið sífellt minna, þar sem árlegar tekjur sjóðsins, eins og skyldusparnaðurinn, sem hækkaði á s.l. ári úr 6% í 15% eru verðtryggðar. Þá er það ákvæði, að láglaunafólk í verkalýðsfélögunum skuli hafa forkaupsrétt að íbúðum þeim, sem byggðar verða samkv. 1. gr. þessa frv., og jafnframt skuli veita þessu fólki lán, sem nemur allt að 80% af verðmæti íbúðanna. Í 4. gr. frv. eru nánari ákvæði um lán, sem veitt eru meðlimum verkalýðsfélaganna, svo sem að lánstíminn sé 33 ár og lánin afborgunarlaus fyrstu 3 árin. Í þau 10 ár, sem húsnæðismálastofnunin hefur starfað, hafa lán til íbúða tekið miklum breytingum. Fyrst var lánað almennt 70 þús. kr. á íbúð, síðan voru lánin hækkuð í 100 þús. kr., og eftir 1. ágúst 1961 voru þau hækkuð í 150 þús. kr. og giltu þau hámarkslán til íbúða, sem byrjað var á fram til 1. apríl 1964, en þá voru hámarkslán hækkuð í 200 þús. kr. En frá síðustu áramótum er hámarkslánið komið í 280 þús. kr. Í ákvæðum til bráðabirgða í þessu frv. segir, að næstu 5 árin skuli lánsfjárhæðir samkv. 7. gr., 280 þús. kr., hækka um eigi lægri fjárhæð á ári hverju en 15 þús. kr., þó að vísitala byggingarkostnaðar valdi ekki svo mikilli hækkun lánsfjárhæðarinnar, og jafnframt, að þeir, sem hófu byggingarframkvæmdir á tímabilinu frá 1. apríl til 31. sept. 1964, skuli eiga kost á viðbótarláni hjá húsnæðismálastofnun ríkisins, sem nemur 50 þús. kr. Það verður ekki annað sagt en lánsfjárupphæðir og öll lánskjör lána húsnæðismálastofnunarinnar hafi tekið miklum breytingum til þess betra fyrir þá, sem eru að byggja og koma sér upp íbúðarhúsnæði. Heilbr.- og félmn. hefur rætt þetta frv. á tveimur fundum og er sammála um að mæla með því, að það verði samþ., en 3 nm., Hannibal Valdimarsson, Jón Skaftason og Ágúst Þorvaldsson, áskilja sér rétt til að flytja eða fylgja brtt., sem þeir hafa þegar flutt og munu að sjálfsögðu skýra, en allir nm. lýstu yfir samþykki sínu við frv., en gerðu þessar tilteknu aths., sem fram koma í þeirra brtt. Persónulega hefði ég gjarnan viljað flytja brtt. við þetta frv. eða sérstaklega við l. um húsnæðismálastofnunina frá síðasta þingi, en þar segir, að húsnæðismálastjórn geti enn fremur veitt sveitarfélögum og Öryrkjabandalagi Íslands lán til byggingar leiguhúsnæðis í kaupstöðum og kauptúnum. Það kemur á daginn, að í hinum smærri sveitarfélögum hafa þau ekki forustu um það að byggja leiguhúsnæði, og hefði verið mjög eðlilegt, að það væru byggingarfélög, t.d. atvinnufyrirtæki á þeim stöðum. En ég vil ekki tefja fyrir þessu máli, af því að það er komið svo nærri þinghléi og það þyrfti þá að fara aftur til Ed., en vil mjög mælast til þess við hæstv. félmrh., að við næstu endurskoðun þessara l. yrði tekið meira tillit til þessara sjónarmiða gagnvart hinum smærri sveitarfélögum og atvinnufyrirtækjum á þeim stöðum, þar sem annar hvor aðilinn getur ekki ráðizt í slíkar byggingar, heldur þurfi í þessu tilfelli að hafa samvinnu og samstarf milli þessara aðila. Ég ætla svo ekki að fjölyrða frekar um þetta mál. en legg til, að því verði vísað til 3. umr. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Eins og þegar hefur verið greint frá, skilaði heilbr.- og félmn. d. sameiginlegu nál. um þetta frv., en ég og tveir aðrir nm. áskildum okkur rétt til þess að flytja eða fylgja brtt., sem fram kynnu að koma. Niðurstaðan af þessu er sú, að ég hef fyrir mitt leyti ákveðið að flytja eina brtt. við þetta frv. Hún er við 3. málsgr. 3. gr. frv. og er á þessa leið, með leyfi hæstv. forseta, - hún er á þskj. 168: „Láglaunafólk í verkalýðsfélögum skal hafa forkaupsrétt að íbúðum þeim, sem byggðar eru samkv. 3. málsgr. 3. gr. laga þessara, og eiga meðlimir verkalýðsfélaga rétt á lánum til kaupa á íbúðunum, og skal upphæð þeirra nema 4/5 hlutum af verðmæti íbúða og sé gatnagerðargjald þá talið með verðmæti íbúðanna. Lánin séu ekki vísitölubundin.“ Þetta frv. er byggt á yfirlýsingu, sem hæstv. ríkisstj. gaf í sambandi við samninga við stéttarfélög á s.l. vori. Yfirlýsingin er ekki byggð á samkomulagi, sem varð um þau mál, sem hún fjallar um, heldur um hugmyndir, sem fram voru bornar af sérstakri nefnd frá hálfu verkalýðsfélaganna. Yfirlýsingin fjallar því eingöngu um það, sem hæstv. ríkisstj. féllst á af þessum hugmyndum, og má segja, að yfirlýsingin sé alveg eins og ríkisstj. lofaði að beita sér fyrir, þegar samningarnir voru undirritaðir. En hún er vitanlega ekki í samræmi við þær kröfur, sem samningamenn verkalýðsfélaganna í sambandi við þessar hugmyndir gerðu. Lánin skulu vera allt að 80% af kostnaðarverði íbúða, og er það í samræmi við orðalag í yfirlýsingunni. en þar segir, með leyfi hæstv. forseta: „Þeir meðlimir verkalýðsfélaga, sem fá kost á að kaupa þær 200 íbúðir á ári, sem að framan greinir, skulu eiga kost á allt að 80% láni út á verðmæti íbúðanna að meðtöldu gatnagerðargjaldi.“ En síðan segir: „Útborgun sé þannig hagað, að 5% greiðist ári áður en inn er flutt, en síðan 5% á ári í 3 ár. Lán húsnæðismálastjórnar út á íbúðir þessar sé afborganalaust meðan á útborgun stendur. Samið verði við atvinnuleysistryggingasjóð um lánveitingar út á þessar íbúðir, er komi til viðbótar lánum frá húsnæðismálastjórn. Í samningum þessum sé tryggt, að lán út á þessar íbúðir geti orðið a.m.k. til 33 ára, þ.e.a.s. 3 afborgunarlaus ár, en endurgreiðsla á 30 árum. Að öðru leyti séu kjörin þau sömu og á lánum húsnæðismálastjórnar á hverjum tíma.“ Af þessu sjá menn, að þarna er í raun og veru slegið föstu, hvernig þessi 20%, sem byggjendurnir eiga að leggja fram, skuli greiðast: 5% ári áður en inn er flutt, en síðan 5% á ári í 3 ár. Það byggist eiginlega á því, að það sé ekki hámarkstala, 80%, heldur sé 80% lán og 20% framlag frá einstaklingum, þó að það sé að hinu leytinu orðað sem hámark. Í samræmi við þetta er mín brtt. um, að kaupendur íbúðanna skuli eiga rétt á 4/5 hlutum af verðmæti íbúða að meðtöldu gatnagerðargjaldi. En það, sem er nýtt, og það, sem var ein af kröfum samningamanna verkalýðsfélaganna í vor, var, að þessi lán, eins og lán til íbúða í sveitum og eins og lán samkv. l. um verkamannabústaði, sem hafa verið endurskoðuð af hæstv. ríkisstj., eftir að júnísamkomulagið var gert, og vísitölukvöðin þar með lögð á hin almennu húsnæðismálalán, skuli vera óvísitölubundin. Það er kannske meginatriði þessarar brtt. minnar, af því að ég tel það sanngjarnt, vegna þess að hér er um sérstakar aðgerðir til lausnar á húsnæðismálum láglaunafólks í verkalýðsfélögum að ræða, og þá megi þau lán á engan hátt vera óhagstæðari en lán samkv. l. um verkamannabústaði.



Herra forseti. Eins og fram kemur í nál. og hv. frsm. n. gat um réttilega, höfum við fulltrúar Framsfl, í heilbr.-og félmn. skrifað undir nál. og viljum láta frv. ná fram að ganga. Hins vegar viljum við gera á því nokkrar breytingar og höfum lagt fram um það till. á sérstöku þskj. Við viljum ekki, að fasteignamat til álagningar eignarskatts verði sexfaldað, og teljum það hafa verið nógu mikið, sem gert var að því í fyrra að hækka fasteignamatið með því að þrefalda það, - viljum ekki láta ganga lengra í því efni. Í fyrra var sett ákvæði í löggjöf um húsnæðismálastofnun ríkisins til breytinga á eignarskattsl., eins og kunnugt er, og við viljum ekki láta ganga lengra í því efni en að fasteignamatið sé þrefaldað. Þá vil ég líka geta þess, að ég tel, að sveitarfélög landsins hafi ástæðu til þess að telja, að þeim hafi fyrir ekki löngu verið gefin fyrirheit um að mega sitja að fasteignaskatti, en með þessari innheimtu finnst mér, að það fyrirheit sé sniðgengið. Þess vegna leggjum við til, eins og fram kemur í till. okkar á þskj. 177, að 2. gr. verði felld niður úr frv. Í 6. gr. frv. er ákvæði um, að húsaleigul. falli úr gildi. Það er rétt, að þessi húsaleigulög munu yfirleitt ekki mikils virt, enda hefur margt breytzt síðan þau voru sett. Þó hef ég heyrt, að Reykjavíkurborg muni fara eftir þessum l. og selja hús á leigu samkv. ákvæðum l. Við teljum. að það fari illa á því að afnema l., en teljum hins vegar, að það væri nauðsynlegt, að það færi fram endurskoðun á þessum l. og breytingar í samræmi við það, sem breyttir tímar kunna að krefjast. Okkur skilst, að ákvæðið um afnám þessara l. núna, án þess að hafa nokkurt tækifæri til endurskoðunar á þeim, sé sprottið af því, að það þurfi að gera strax löglegt að setja í reglugerð sérstök ákvæði vegna leiguhúsnæðis, sem sveitarfélög og Öryrkjabandalag Íslands reisa fyrir lán frá húsnæðismálastjórn samkv. 7. gr. húsnæðismálastofnunarl., og gert ráð fyrir endurskoðun húsaleigl. Eins og ég þegar hef tekið fram, byggjum við þessar brtt. á þeim skoðunum okkar, og eru brtt. skráðar á þskj. 177. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að hafa um þetta fleiri orð.



Herra forseti. Hér er rætt um breytingar á húsnæðismálalöggjöfinni. Margir þurfa að leita eftir byggingarlánum, og þeir eru dreifðir um land allt, en heimili húsnæðismálastjórnar er hér í Reykjavík, svo sem eðlilegt má þykja. Þangað þurfa menn hvaðanæa af landinu að senda lánaumsóknir og þau mörgu skjöl, sem þar með þurfa að fylgja. Þegar svo húsnæðismálastjórn hefur úthlutað lánum, skilst mér, að þau séu öll afgreidd á einum stað, í einum banka í Reykjavík. Hvar sem menn eru búsettir á landinu, þurfa þeir að koma til Reykjavíkur til að veita lánum sínum móttöku eða hafa þar umboðsmenn til að taka á móti lánunum. Mér kemur í hug, að með þessu fyrirkomulagi séu mörgum mönnum gerð óþarflega erfið viðskiptin við húsnæðismálastjórn. Bankaútibú eru nú starfandi mjög víða um land. Gæti það ekki verið hentugt, að húsnæðismálastjórn semdi um það við bankaútibúin, að þau veittu viðtöku lánaumsóknum hver á sínu viðskiptasvæði og þau afgreiddu einnig lánin, eftir að húsnæðismálastjórn hefði samþykkt lánveitingarnar? Starfsmenn bankaútibúanna eru sjálfsagt eins færir um að ganga frá lánsskjölum og starfsbræður þeirra í höfuðborginni. Mér sýnist, að ef þessi háttur væri upp tekinn, mundi það auðvelda mönnum víða um land að ná í byggingarlánin. Ég vildi nú leyfa mér að mælast til þess við þá hv. n., sem hefur fjallað um þetta frv., að hún íhugi fyrir 3. umr., hvort hún gæti ekki fallizt á að flytja till. um ákvæði í frv. um þessa milligöngu bankaútibúanna, sem ég hér hef nefnt.



Herra forseti. Ég lagði hér fram eina litla brtt. fyrir nokkru og vænti þess nú reyndar, að n. mundi taka hana upp og gera að sinni. Þetta hefur ekki orðið, en þetta er aðeins um eitt orð, sem ég lagði til að félli niður úr 1. gr., þar sem sagt er: „án óþarfa íburðar.“ Mér finnst þetta „óþarfa“ ekki eiga þarna að vera, vera eiginlega mjög til lýta. En nú er ætlunin, að þetta frv. verði lögfest fyrir jól, og það er mjög liðið á þingtíma, og enn fremur, þar sem mér hefur verið tjáð, að fyrir liggi enn heildarendurskoðun á þessari löggjöf, hef ég ákveðið að taka þessa till. aftur í góðu trausti þess, að þetta verði tekið til greina, þegar heildarendurskoðun á löggjöfinni fer fram.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn, d. mælir einróma með samþykkt þessa frv. og telur þær breytingar, sem í því felast, vera til bóta. En þær eru einkum tvenns konar: Í fyrsta lagi, að sjúkrasamlögunum verði skylt að greiða verulegan hluta af óhjákvæmilegum ferðakostnaði lækna, þegar ferð læknis til sjúklings er lengri en 10 km, og í öðru lagi, að Tryggingastofnun ríkisins annist styrkveitingar til örkumla manna eða fatlaðra, sem þarfnast gervilima, umbúða eða annarra þess háttar tækja, en slíkir styrkir hafa áður verið greiddir af ríkisframfærslunni. Báðar þessar breyt. er heilbr.- og félmn. sammála um að séu til bóta, og í einstökum atriðum hefur n. ekkert við frv. að athuga. Það kom þó fram við umr. í n. í sambandi við 2. gr., i-lið, að einhver kynni að misskilja orðalag niðurlagsins á gr., þar sem stendur svo: „Óhjákvæmilegan flutningskostnað sjúks samlagsmanns í sjúkrahús innanlands að 3/4 hlutum, enda sé flutningsþörf svo bráð og heilsu hins þjáða svo varið, að hann verði ekki fluttur eftir venjulegum farþegaflutningaleiðum að dómi samlagslæknis og sjúkrasamlagsstjórnar.“ Um það var rætt í heilbr.- og félmn., að þetta mætti ekki skilja svo, að þegar þyrfti að flytja fársjúkan mann, væri nauðsynlegt að kalla saman sjúkrasamlagsstjórn hverju sinni. Það gæti orðið þungt í vöfum. Hins vegar voru nm. sammála um að leggja þann skilning í þetta orðalag, að það væri fyrst og fremst læknirinn, sem tæki ákvörðunina um flutning sjúklingsins, þegar með þyrfti, en sjúkrasamlagsstjórnin, sem úrskurðaði síðar um greiðsluna, þótt þetta sé orðað í frv. í einni setningu. Með þessum skilningi á þessari tilvitnuðu gr. mælir heilbr.- og félmn. eindregið með því, að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. hefur fjallað um þetta frv. Það stendur í flestum atriðum í beinu sambandi við það frv., sem hér var áðan afgr. til 3. umr. Frv. felur það í sér, að horfið verði frá efnahagsviðmiðun í sambandi við ríkisframfærslu sjúkra manna og örkumla, enn fremur er lagt til, að niður verði felldir styrkir þeir, sem ríkisframfærslan hefur veitt til örkumla fólks, þar sem almannatryggingar taka nú við því hlutverki samkv. hinu frv. Það má geta þess, að í sambandi við bæði þessi frv. hefði e. t. v. verið ástæða til að færa þær upphæðir, sem um er að ræða, á milli liða á 17. gr. fjárl., en í fjvn. var horfið frá því, þar sem sundurliðanir á þeim upphæðum, sem um er að ræða, annars vegar hjá Tryggingastofnuninni, en hins vegar hjá ríkisframfærslunni, eru ekki á 17. gr. fjárl. En fjvn. treystir fullkomlega þeim aðilum, sem um þetta fjalla, til þess að færa þessar upphæðir á milli í réttum upphæðum samkv. þessum tveimur frv., sem nú er verið að afgreiða frá þinginu. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta mál. Heilbr.- og félmn. leggur einróma til, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Fjhn. hefur haft þetta frv. til meðferðar, en ekki orðið sammála um afgreiðslu þess, sem kemur fram í því, að fram hafa verið lögð 3 nál., frá meiri hl., þar sem lagt er til, að frv. verði samþ. óbreytt, og tvö minnihlutaálit, þar sem lagt er til, a.ð frv. verði fellt. Hér er um að ræða heimild til að innheimta gjald af allri gjaldeyrissölu bankanna, er nemi ½%, og er þetta einn líður í þeirri meginstefnu, sem fram hefur komið við afgreiðslu fjárl., að afgreiða fjárlög hallalaus. Tekjur af þessu ½% gjaldi skulu renna að mestu leyti í ríkissjóð, og nú fyrir nokkrum mínútum hefur verið samþ. hér í Sþ. í fjárl. liður, sem svarar til þeirrar upphæðar, sem hér er gert ráð fyrir að innheimta af gjaldeyrissölu. Meiri hl. fjhn. leggur því til, eins og ég hef þegar skýrt frá, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Eins og fram kemur í nál. fjhn. gat hún ekki orðið sammála um afgreiðslu þessa máls. Það hafði reyndar komið fram við 1. umr. málsins, að skiptar skoðanir mundu vera um þetta mál. Með frv. er lagt inn á þá braut að leggja sérstakan gjaldeyrisskatt á allan seldan gjaldeyri, og þó að þessi skattur sé ekki ýkjahár í fyrstu, er mjög hætt við því, að hann verði hækkaður fljótlega. Og þegar það er svo aftur haft í huga, að þegar er komið upp það ástand að það þykir orðið þurfa að greiða þeim einnig vissar bætur, sem afhenda gjaldeyrinn bönkunum, sýnist mér, að það styttist óðum í það, að gripið verði til beinnar gengislækkunar. Af þeim ástæðum vara ég fyrir mitt leyti við því að fara inn á þessa braut og tel, að einmitt till. um það að taka upp þennan skatt ættu að verða til þess, að menn íhuguðu betur ráð sitt og reyndu í fullri alvöru að finna leiðir til þess að sleppa út úr þeim vanda, sem komið er í varðandi verðlags- og dýrtíðarmálin í landinu. Ég sé ekki ástæðu til þess að ræða þetta frekar en ég gerði við 1. umr. Málið er tiltölulega einfalt og glöggt og liggur ljóst fyrir öllum þm. Hér er um „prinsip“-ákvörðun að ræða, hvort á að fara inn á þessa braut eða ekki, og við Alþb.-menn tökum afstöðu gegn þessu frv. og leggjum til, að það verði fellt.



Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa langa framsögu um álit okkar hv. 1. þm. Norðurl. v. um þetta frv. N. hefur ekki orðið sammála, eins og komið hefur hér fram, og við stöndum að nál., sem lagt hefur verið fram á þskj. 174. Þegar málið var til 1. umr., gat ég með örfáum orðum um þá afstöðu okkar Framsfl.-manna, að við mundum verða á móti þessu frv., og ég get að langmestu leyti vísað til þess, sem ég þá sagði um þær ástæður, sem því valda, ég ætla ekki að endurtaka það hér. Við erum mótfallnir þessum skatti vegna þess, að hann eykur dýrtíðina. Við teljum, að nú sé þörf á sterkum ráðstöfunum til þess að draga úr verðbólgunni, en ekki heppilegt að gera ráðstafanir slíkar sem þær, sem þetta frv. leiðir til, að auka verðbólguna. Það er sagt, að þetta frv. muni ekki hafa mikil áhrif, ½% þykir ekki há tala, og það má vissulega til sanns vegar færa á þessum tímum. En þó stefnir það í þá áttina, sem við teljum óheillavænlega. Það hefur verið talað um, að gjaldið mundi gefa 35 millj. kr. í ríkissjóð, en þegar ég talaði hér við 1. umr., óskaði ég eftir upplýsingum um það frá hæstv. ráðh., hvaða heildartekjur ríkissjóður mundi hafa af þessu gjaldi, þ.e.a.s. þegar búið væri að reikna þær tekjur af söluskatti, sem óhjákvæmilega leggjast ofan á þetta gjald, að því er til innflutningsins tekur. Þessari fsp. hef ég ekki fengið svarað þrátt fyrir nokkrar eftirgrennslanir. En ég tel, að það sé eiginlega lágmarkskrafa fyrir hv. alþm. að vita, hvað þeir eru að samþykkja, þá sem það ætla að gera. Þess vegna vildi ég mælast til þess, ef það þætti ekki ofverk, að það yrði upplýst um þær áætlanir, sem um þetta hafa verið gerðar, því að þær hljóta að hafa verið gerðar. Þá er enn fremur augljóst, að skatturinn kemur til með að hafa hækkandi áhrif á vöruverðið, einnig að því er snertir það, að álagning mun leggjast á hærri stofn. Það eru að vísu ekki ríkistekjur, en það eykur framfærslukostnaðinn, og mér finnst, að það ættu einnig að liggja fyrir einhverjar athuganir á því, hvaða heildarafleiðingar setning þessara laga mundi hafa fyrir vöruverðið, og ég tel, að þm. þurfi að vita þetta. Ég mundi a.m.k. mjög gjarnan vilja vita þetta, ef ég ætlaði mér að ljá þessu máli lið. Þessi tekjuöflun kemur í staðinn fyrir ferðaskatt, sem ráðgerður var og var afturkallaður vegna þess, hve hann var óvinsæll og hversu mikið af mótmælabréfum gegn honum barst til hæstv. ríkisstj. Ég er ekki frá því, að móttökur þessa skatts verði eitthvað svipaðar. Það er ekki langt síðan hann sá dagsins ljós hér á hv. þingi, en þó hygg ég, að nú þegar hafi borizt hæstv. ráðh. mótmæli gegn honum, og mér er a.m.k. kunnugt um það, að samtök íslenzkra námsmanna erlendis hafa sent mótmæli gegn þessum skatti, og mér er alls ekki grunlaust um, að fleiri muni á eftir koma. Ég talaði um það við 1. umr., að þessi mundi geta orðið raunin á, og leyfði mér að vara hæstv. ráðh. við því að halda áfram með þennan skatt, taldi mig hafa ástæðu til þess að vonast til, að hann yrði einnig afturkallaður eins og farmiðaskatturinn, þegar sýnt yrði, hvaða móttökur hann fær. Nú er séð, að svo verður ekki gert, þar sem talið er, að óhjákvæmilegt sé að afla þessara tekna til þess að afgreiða greiðsluhallalaus fjárlög, þrátt fyrir það að hér er um hreina smámuni að ræða samanborið við heildarniðurstöðutölur fjárl. þessu sinni, og því er sýnt, að haldið verður áfram með þessa tekjuöflun, og við framsóknarmenn munum verða á móti þessu frv.



Herra forseti. Þetta frv. var upphaflega borið fram í hv. Ed. og var flutt þar af landbn. þeirrar hv. d. samkv. beiðni landbrn. Ed. samþ. frv. svo til óbreytt, gerði þá einu breyt., að hún lengdi tímabilið, sem brenna má sinu á, frá 1. marz til 1. maí í tímabil frá 1. des. til 1. maí, því að það mun vera margra álit, að hentugast sé að brenna sinu einmitt á þeim tíma árs, ef jörð er auð og frosin. Við vorum sammála um það í landbn. þessarar d., að það væri eðlilegt, að það væru sett l. um sinubrennur, því að vitaskuld geta þær alltaf leitt til þess, að tjón verði af, ef ekki er farið að með gát. Þær reglur, sem bændum er ætlað að fara eftir, er einkum að finna í 2. gr. frv. l. gr. frv. gerir ráð fyrir því, að það sé bannað að kveikja í sinu og brenna innan kaupstaða, en aftur á móti sé það leyft í sveitum með þeim skilyrðum, sem eru sett í 2. gr. frv. Ég vil taka það fram, að okkur barst bréf frá Dýraverndunarfélagi Íslands, þar sem þess var óskað, að undanþáguákvæðin í 6. gr. frv. yrðu felld niður, en þar segir, að það sé leyfilegt að brenna sinu til 15. maí á svæðum norðan Ísafjarðardjúps og yfirleitt um norðanvert landið, því að svo getur hagað þar til, að snjór liggi þar á jörðu í byrjun maímánaðar, svo að ekki sé hægt að brenna sinu á þessum svæðum, en ég vil taka það fram, að aðalreglan á að vera sú, að sinubrennur séu ekki leyfðar eftir 1. maí nema nauðsyn beri til. Það var skilningur okkar í hv. landbn. En hreppstjórum er ætlað að hafa eftirlit með þessum málum öllum, og menn verða að sækja um leyfi til þeirra, ef þeir ætla sér að brenna sinu á jörðum sínum. Ég sé ekki ástæðu til þess að ræða frv. frekar. Landbn. leggur til, að það verði samþ. eins og það kom frá hv. Ed.