Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. meiri hl. fjh.- og viðskn. (Guðmundur Ágústsson): Virðulegi forseti. Ég mæli hér fyrir nál. á þskj. 804 um frv. til laga um breytingu á lögum nr. 34/1988, um bifreiðagjald. Þetta er álit meiri hl. fjh.- og viðskn. Þetta mál var tekið út úr nefndinni í gær eftir nokkrar umræður. Þrátt fyrir það var ákveðið undir lok fundarins að ræða við Guðmund J. Guðmundsson nú í morgun til að fá nánari skýringar og hans álit á því frv. sem hér um ræðir og þá sérstaklega hvaða skoðun Verkamannasamband Íslands hafi á þeim skattalagabreytingum sem hér koma fram. Þetta frv. gerir ráð fyrir hækkun bifreiðagjalds en þó ekki eins mikið og upphaflega stóð til. Upphaflega stóð til að hækka bifreiðagjaldið um 91% á þessu ári. Síðan var horfið frá því í tengslum við kjarasamninga sem gerðir voru í febrúarmánuði sl. þannig að hækkunin er ekki nema upp undir 50% í staðinn fyrir 91% eins og gert var ráð fyrir í frv. eins og það var lagt fyrir í Nd. Meiri hl. fjh.- og viðskn. leggur til að mál þetta verði afgreitt eins og það kom frá Nd. Undir álitið rita Guðmundur Ágústsson, Jóhann Einvarðsson, Skúli Alexandersson og Eiður Guðnason.

Frsm. 1. minni hl. fjh.- og viðskn. (Halldór Blöndal): Hæstv. forseti. Var það einhver misskilningur hjá mér að hæstv. forsrh. hafi mælst til þess að ráðherrar sætu þingfundi, a.m.k. ef til umræðu væru mál sem undir þá heyra? Ég hélt að skattlagningin heyrði undir hæstv. fjmrh. Ég sé hann hvergi hér.

Ég mun láta athuga hvort hann er í húsinu.

Ég óska eftir að gera hlé á ræðu minni þangað til hann kemur hér.

Hæstv. fjmrh. er ekki kominn í húsið svo að ég mun verða við ósk hv. 2. þm. Norðurl. e. og taka fyrir annað mál á dagskrá.

Frsm. menntmn. (Eiður Guðnason) Herra forseti. Menntmn. hefur fjallað um frv. til laga um breytingu á lögum um Háskóla Íslands sem er 420. mál á þskj. 732. Á fund nefndarinnar komu háskólarektor, dr. Sigmundur Guðbjarnason, Þórólfur Þórlindsson, prófessor við Háskólann, og Jónas Fr. Jónsson, formaður stúdentaráðs. Á fundum nefndarinnar var ítarlega farið yfir efni frv., m.a. með tilliti til þeirra athugasemda sem fram komu hér í þessari hv. deild. Við 1. umr. málsins komu m.a. fram athugasemdir við stöðunöfn, þ.e. að breyta skyldi þeim nöfnum sem notuð hafa verið til þessa eins og byggingarstjóri sem verða skyldi framkvæmdastjóri byggingar- og tæknisviðs, kennslustjóri sem yrði framkvæmdastjóri kennslusviðs o.s.frv. Þetta ræddu nefndarmenn allítarlega við fulltrúa Háskóla Íslands. Í þeim umræðum kom m.a. fram að hinar gömlu nafngiftir, þó styttri séu og að sumu leyti kannski þjálli í notkun, eiga ekki lengur við, eru að sumu leyti úreltar og að öðru leyti beinlínis rangnefni. Nefndarmenn ræddu þennan þátt málsins töluvert við þá háskólamenn sem einnig höfðu í sínum hóp fjallað ítarlega um þetta mál en ekki fundið aðrar lausnir betri en frv. gerir ráð fyrir, þ.e. að gera þessa menn alla jafnsetta í nafngiftum og kalla þá framkvæmdastjóra vegna þess að það er það sem þeir í eðli sínu eru. Það var fyrst og fremst af sögulegum, og tilfinningalegum ástæðum kannski, sem nafngiftin háskólaritari er látin halda sér yfir framkvæmdastjóra fjármálasviðs. En annars kom fram í umræðunum svo að ég nefni dæmi að kennslustjóri stjórnar ekki kennslu. Byggingarstjóri stjórnar ekki byggingum, hans verksvið er miklu víðtækara. Því var það samdóma niðurstaða í nefndinni að fallast bæri á þessi rök í ljósi þess að okkur brast líka hugmyndaflug eða orðgnótt, orðauðgi til að búa til ný nöfn. Enda held ég að þetta skipti ekki meginmáli. Tilgangurinn með þeim almennu breytingum sem þetta frv. gerir ráð fyrir, og auðvitað eru aðalatriði þessa máls, er að staðfesta í ýmsum greinum fyrirkomulag sem þróast hefur innan Háskólans varðandi stjórnun og skipulag og hefur gefist vel í ljósi reynslunnar. Í öðru lagi að gera deildirnar ábyrgari hverja á sínu sviði. Í þriðja lagi að skapa með ýmsum hætti skýrari verkaskiptingu innan Háskólans og í fjórða lagi að fá stjórnsýslu og kennara til að vinna saman í ríkari mæli en verið hefur til þessa. Allar þessar breytingar teljum við í menntmn. til verulegra bóta. Þetta frv. hefur hlotið vandaðan undirbúning og um það ríkir góð samstaða innan Háskólans milli stúdenta, það kom sérstaklega fram á fundinum, stjórnenda og kennara. Við í menntmn. höfum ekki athugasemdir við frv. að gera og leggjum því til, herra forseti, að það verði samþykkt óbreytt.

Þorv. Garðar Kristjánsson Herra forseti. Ég hef ekki mikið að segja fram yfir það sem ég var áður búinn að tjá mig um við 1. umr. þessa máls. Ég vék mér frá áðan en ég tók eftir því þegar ég gekk í þingsalinn að hv. frsm. menntmn. var að tala um nafngiftir á stjórnsýsludeildum Háskólans. Ég kom lítillega inn á það mál við 1. umr. og taldi að betur færi á því að nota þau nöfn sem áður hafa verið nefnd yfir framkvæmdastjóra hinna ýmsu sviða, sem nú eru svo kölluð í þessu frv. Ég ætla ekki að endurtaka það sem ég sagði þá. En ég hjó eftir því að hv. frsm. menntmn. sagði að hin gömlu nöfn ættu ekki við, þau væru úrelt og þau væru rangnefni. Ég tók ekki eftir því að færð væru veigamikil rök fyrir þessu. Helst þótti mér bitastætt í því sem hv. frsm. sagði að verkefni þau sem um væri að ræða í hverri stjórnsýsludeild væru víðtækari en hin eldri nöfn gæfu til kynna. Skal ég ekki neita því. En það er mjög algengt þegar um stöðuheiti er að ræða að þau gefa ekki til kynna öll þau verkefni sem undir þau heyra. Ég nefni bæjarfógeta sem dæmi. Undir bæjarfógeta heyrir fjöldi mála sem ekki eru fógetaréttarmál. Ég vek aðeins athygli á þessu. Ég tek undir það sem hv. frsm. nefndarinnar sagði að það sem við ræðum hér um er ekkert höfuðmál í þessu sambandi.

Frsm. fjh.- og viðskn. (Guðmundur Ágústsson): Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir nál. á þskj. 808 frá fjh.- og viðskn. um frv. til laga um ábyrgðadeild fiskeldislána. Þetta mál var rætt á fundi nefndarinnar í gær og voru allir nefndarmenn sammála um afgreiðslu málsins. Undir nefndarálitið rita allir nefndarmenn. Það mál sem hér um ræðir var töluvert ágreiningsmál þegar það kom til umræðu í Nd. Niðurstaðan varð þó sú að menn náðu þar samkomulagi um afgreiðsluna, enda er hér um mjög mikilvægt málefni að ræða. Ætla ég ekki að fjölyrða um það frekar þar sem menn hafa eflaust kynnt sér efni þess. Menn eru almennt sammála um nauðsyn þess að flýta afgreiðslu málsins. Ég ætla ekki að fara mörgum orðum um einstaka efnisþætti þess, en legg áherslu á, með tilliti til þeirrar bágu stöðu sem þessi atvinnugrein, fiskeldið, er í, að frv. þetta nái fram að ganga og verði afgreitt eins fljótt úr deildinni og kostur er.

Halldór Blöndal Herra forseti. Það er óhjákvæmilegt að rifja það upp að fyrir rúmu ári, eða strax og þing kom saman í byrjun árs 1989, lagði ríkisstjórnin fram frv. um Tryggingasjóð fiskeldislána. Svo mikill var bægslagangurinn og svo mikil voru gönuhlaupin að stjórnarandstöðunni var í stuttu máli sagt meinað að athuga frv., hvað þá að fá nauðsynlegar upplýsingar um hvað raunverulega fælist í því og hvernig hæstv. landbrh. og ríkisstjórnin hygðust standa að afurðalánum til fiskeldisstöðva. Ég held að ég þurfi heldur ekki að rifja það upp að það liðu um tveir mánuðir frá því að lögin voru samþykkt þangað til hæstv. landbrh. gaf sér tíma til að gefa út reglugerð sem var forsenda þess að sjóðurinn gæti tekið til starfa. Ég held það sé líka óþarfi að rifja það upp, herra forseti, að slíkar voru álögurnar á Tryggingasjóð fiskeldislána að í stuttu máli fóru öll fyrirtæki á höfuðið sem áttu viðskipti við þann sjóð eða stóðu svo höllum fæti að nauðsynlegt var að grípa til hlutafjáraukningar og margvíslegra fjárhagslegra aðgerða til þess að reyna að tryggja áframhaldandi og frekari rekstur. Fjöldi manns hefur orðið fyrir verulegu eignatapi af þessum sökum. Nú er hér á ferðinni nýtt frv. vonum seinna. Enn liggur ekki fyrir með hvaða hætti framkvæmdin verður. Það er líka eftirtektarvert, herra forseti, að hæstv. landbrh. lætur ekki sjá sig hér í deildinni meðan verið er að ræða þetta mál. Það kemur fyrir lítið þó hæstv. forsrh. biðji um að ráðherrar séu hér í deildinni. Þetta er auðvitað merki um það hvernig komið er. Ég veit ekki hvort það er ástæða til að vera að tala neitt meira um þetta. Fiskeldisstöðvarnar standa höllum fæti. Opinberir sjóðir og bankar hafa tapað verulegum fjárhæðum. Ef við tölum um önnur atvinnufyrirtæki sem hér eru rekin, ef við tölum um það hvernig staðið hefur verið við loforð til loðdýrabænda, þá vitum við hvernig það er. Ef hæstv. iðnrh. væri hér inni væri hægt að spyrja hann um það hvernig staðið hafi verið við loforð hans um það að tryggja Slippstöðinni á Akureyri fjármagn til þess að hún gæti staðið við samning um sölu á raðsmíðaskipi, samning sem nú er dottinn upp fyrir, o.s.frv. En það er auðvitað ekki hægt, herra forseti, að ræða þessi mál hér í deildinni nema með mikilli fyrirhöfn. Ráðherrarnir sem málin varða láta ekki sjá sig, hundsa þingið algerlega, hlaupa síðan út í bæ og gefa þar yfirlýsingar sem þeir geta ekki staðið við. Þannig er nú ástandið. Ég held að það sé óhjákvæmilegt, herra forseti, að óska eftir því að hæstv. landbrh. láti sjá sig hér við 3. umr. til þess að það sé hægt að tala við manninn.

Frsm. 1. minni hl. fjh.- og viðskn. (Halldór Blöndal) (frh.) : Herra forseti. Það er notalegt að sjá að hæstv. fjmrh. skuli kominn í þinghúsið. Kannski hæstv. forsrh. Steingrímur Hermannsson hafi hringt í hann og minnt hann á að hann var nýbúinn að áminna hann um að vera hér og gegna þingskyldu sinni. Notalegt að sjá einn ráðherra hér í salnum jafnvel þó hann sé ekki þingmaður. Það er notalegt. Vafasamt að hæstv. ráðherra auðnist að vera oftar kjörinn á þing nema hann fari kannski fram fyrir þennan nýja vettvang sem hann styður í hjarta sínu þó hann sé formaður fyrir öðrum stjórnmálaflokki. En það er auðvitað ekki kjarni málsins í þessu sambandi heldur hitt að hæstv. fjmrh. er hér að leggja fram enn eitt frv. um hækkun á sköttum. Það sem er alvarlegt í þessu er að þjóðin ætlaðist til þess þegar hún gekkst inn á þá kjarasamninga sem fólu í sér kjararýrnun að ríkisstjórnin héldi að sér höndum, að ríkisstjórnin drægi úr eyðslunni, að ríkisstjórnin drægi úr skattheimtunni. En það er síður en svo að hæstv. ríkisstjórn sé að hugsa um það. Þvert á móti hefur ríkisstjórnin haldið sömu atvinnustefnu og áður. Það liggur ljóst fyrir að t.d. er ekkert lát á gjaldþrotahrinunni sem gengið hefur yfir. Það liggur fyrir að tvo fyrstu mánuði þessa árs varð að greiða 40 millj. kr. vegna ríkisábyrgðar á launum við gjaldþrot. Og það liggur fyrir að þeim mönnum sem fengu atvinnuleysisstyrk fjölgaði töluvert í febrúarmánuði nú borið saman við febrúarmánuð fyrir ári. Og það liggur í síðasta lagi fyrir að erlendir menn sem hingað hafa komið, m.a. frá Efnahagssamvinnustofnun Evrópu, hafa lokið miklu lofsorði á ríkisstjórnina fyrir það að hún skuli nú beita því stjórnunartæki, þeirri svipu sem sárast svíður undan, atvinnuleysinu, til þess að reyna að koma einhverri stjórn á landið. Frá sjónarmiði okkar sjálfstæðismanna er það auðvitað ekki undarlegt, herra forseti, að hér skuli vera félagshyggjustjórn við völd í góðæri þegar atvinnuleysið er orðin mikil vofa yfir heimilunum, öryggisleysi víða, kæruleysi fyrir einstökum atvinnugreinum. Ég minnti áðan í öðru samhengi á skipasmíðaiðnaðinn í þessu sambandi. En um leið og við stöndum frammi fyrir meiri skattheimtu en áður vegna þess að fyrirtækin í landinu skila minna til sameiginlegra þarfa en áður vegna þess samdráttar sem verið hefur lætur hæstv. fjmrh. skattahækkanirnar dynja á þjóðinni. Það er ekki aðeins haft orð á þessu hér á Alþingi, það er ekki aðeins talað um þetta á vinnustöðum heldur rignir lesendabréfum yfir dagblöðin, og hefur gert lengi, þar sem vakin er athygli á þessari skattgleði hæstv. fjmrh., þessari ógnarlegu skattgleði. Í Dagblaðið skrifar Þórarinn Jónsson og segir svo í bréfi hans, með leyfi hæstv. forseta: ,,Vegna fréttar í Morgunblaðinu, þar sem fram kemur að lagt hafi verið fram stjfrv. um 50% hækkun bifreiðagjalds fyrir árið 1990, langar mig sem bifreiðareiganda og skattborgara að koma eftirfarandi spurningum á framfæri til fjmrh.`` --- og ég hlýt, herra forseti, að gera spurningar þessa skattborgara og bifreiðareiganda að mínum og inna hæstv. fjmrh. eftir svörum við þessum spurningum. 1. Telur ráðherrann, sem kennir sig við félagshyggju, það vera láglaunafólki til gleði og ánægjuauka að þurfa að borga 50% hærra bifreiðagjald í ár þegar sýnt er að kaupmáttur þessa fólks mun rýrna umtalsvert vegna erfiðleika í efnahagslífi þjóðarinnar, eins og ráðherra er að sjálfsögðu fullkunnugt um? 2. Telur ráðherrann það vera munað að eiga bíl nú þegar báðir foreldrar þurfa að vinna úti til að eiga fyrir lífsnauðsynjum og til að geta greitt skatta og gjöld sem á þá eru lagðir af ríki og sveitarfélagi? Þetta fyrirkomulag kallar á að fólk þarf að eiga bifreið til að komast til vinnu, keyra maka til vinnu og börn á dagheimili, svo að dæmi úr daglega lífinu sé tekið. 3. Telur ráðherrann það gott fyrirkomulag að fólk borgi jafnháa upphæð fyrir bifreið hvort sem hún er 200 þús. kr. eða 2 millj. kr. virði, einungis ef þyngdin er sú sama? Þetta eru spurningarnar. Jafnframt er þess getið í tengslum við þetta bréf að lesendasíða DV hafi haft samband við upplýsingafulltrúa fjmrh. sem hafi fúslega gengist inn á það að senda svör við þessum spurningum. Nú verður þetta prófsteinn á það sem ég hef oft sagt hér, að þýðingarlaust sé að spyrja þennan hæstv. ráðherra spurninga, hann svari ekki. Nú verður fróðlegt að sjá hvort hæstv. fjmrh. svarar spurningunum hér í þingsal sem blaðafulltrúi hans hefur lofast til að svarað verði á lesendasíðu Dagblaðsins. Hvort hæstv. fjmrh. telji sig skuldbundinn til að svara einföldum spurningum þingmanna. Málið horfir ekki aðeins svo við að ég ætlist til þess að fá svar við þessum einföldu spurningum, heldur hlýt ég jafnframt að vekja athygli á því, herra forseti, að það er ekki nóg með að bifreiðagjaldið sé hækkað hinn 1. apríl, heldur stendur til að hækka bifreiðagjaldið um 15% 1. okt. eða úr 3,40 kr. í 3,91 kr. Og aðrar hækkanir sem gert er ráð fyrir í frv. eru raunar ívið meiri. Þannig að þær hækkanir sem verða á grunngjöldum bifreiðagjalds og lágmarksgjalds munu nema um 15--20% frá miðju ári í ár til haustsins. Ef við tölum um að gjald hækki frá 1. apríl til 1. okt. um 15% erum við að tala um hækkun sem nemur 30% á ársgrundvelli. En á sama tíma og hæstv. fjmrh. ætlar að hækka bifreiðagjaldið um 30% á ársgrundvelli, frá apríl fram í októbermánuð, er gert ráð fyrir því að kaupgjald í landinu standi í stað að verðgildi og verðbólga verði kannski rétt um 3% eða tíundi þess sem talað er um á ársgrundvelli. Ef við horfum á málið út frá öðru sjónarhorni má kannski rifja upp, herra forseti, að hæstv. ríkisstjórn er þegar farin að hafa þungar áhyggjur af þessari litlu hækkun sem orðið hefur á fiskverði, ofan í fimm milljarða sem sjávarútvegurinn er búinn að tapa á þessari ríkisstjórn, ríkisstjórnin er þegar farin að tala um að nauðsynlegt sé að gera eitthvað af þessu: hækka vexti, hækka skatta eða hækka gengið. Ríkisstjórnin er þegar orðin hrædd um að atvinnuleysi fari kannski minnkandi og fólkið geti orðið sæmilega öruggt um afkomu sína, fólkinu kunni jafnvel að detta í hug að það sé aftur kominn möguleiki til þess að bæta lífskjörin. Og auðvitað má slíkt ekki koma fyrir. Auðvitað verðum við að standa á móti því. Þrjú þúsund manns á landinu atvinnulaus, atvinnuleysi hjá konum t.d. á Austurlandi yfir 7%, mörg þúsund hafa farið úr landi og ríkisstjórnin talar um hættu á þenslu. Þegar fólk af landsbyggðinni sem ekki fær atvinnu kemur til Reykjavíkur í atvinnuleit, fær hér ekkert að gera en dýrt húsnæði, leitar til félmrn. um atvinnutækifæri, aðallega í Svíþjóð og fer þangað, getur ekki verið í sínu ástkæra fósturlandi, þá talar ríkisstjórnin um að nauðsynlegt sé að herða enn ólina, að fyrirtækjunum, að fólkinu og þyngja skattana. Stjórna með því að stjórna með atvinnuleysi. Stjórna með því að halda fólki í óvissu og hækka svo, sem er kannski að bíta höfuðið af skömminni, að ætla að halda áfram sömu skattahækkununum fram eftir öllu árinu, líka í október. Það sýnir líka eitt með öðru hversu illa við erum staddir Íslendingar að mörgu leyti þegar jafnvel kunnir verkalýðsleiðtogar eru farnir að gefa flokksbræðrum sínum í ríkisstjórninni syndakvittun fyrir þessar hækkanir. Sjaldan hefur niðurlæging verkalýðshreyfingarinnar orðið meiri en þegar slíkar yfirlýsingar eru gefnar. Ég vil svo að síðustu spyrja hæstv. fjmrh. hvort hann geri ráð fyrir því að leggja orkuskattinn á. Hvað verður um frv. um orkuskattinn? Hæstv. viðskrh. gaf yfirlýsingu um það, eftir að við höfðum sýnt fram á það sjálfstæðismenn að sú skattlagning mundi hafa í för með sér a.m.k. 30% hækkun á almennu raforkuverði til heimilanna í haust, að frv. hæstv. fjmrh. væri svo vitlaust að ekki væri hægt að samþykkja það. Hann talaði um að frv. fjmrh. hefði í för með sér verulega og almenna hækkun á raforkuverði en hann lét þess jafnframt getið, viðskiptaráðherrann, að ekki væri hægt að láta þar við sitja, það yrði að leggja á aðra skatta í staðinn eða breyta frv. Er hæstv. fjmrh. að hugsa um það að reyna að blása lífi í frv. um orkuskattinn? Ólafur Ragnar segir satt sem er ljúft að torga. Hann ætlar að leggja á orkuskatt sem enginn þarf að borga. Hann sagði að það væri auðvelt að ná sér í svona hálfan milljarð, einn og tvo milljarða frá ríkisstofnunum og fyrirtækjum án þess að nokkur þyrfti að standa undir þeim, ár eftir ár, peningamaskína bara sem enginn þyrfti að standa undir, ekki bitna á nokkrum einasta manni í þjóðfélaginu. Hvað ætlar hann að gera við þetta? Ég skal svo ekki hafa þessi orð fleiri. Það væri fróðlegt að sjá hvort fjmrh. svarar þeim spurningum sem blaðafulltrúi hans hefur boðist til þess að svarað verði á lesendasíðum Dagblaðsins.

Frsm. 2. minni hl. fjh.- og viðskn. (Guðrún Agnarsdóttir): Hæstv. forseti. Ég mæli hér fyrir nál. á þskj. 815 frá 2. minni hl. fjh.- og viðskn. 2. minni hl. er í sjálfu sér ekki andvígur þeirri tekjuöflun að leggja gjald á bifreiðar en hefur þó margt við framkvæmd þessarar skattlagningar að athuga og ekki síst það hvernig þessum skattpeningum skal varið. Reyndar tek ég undir það sem komið hefur fram í umræðunni, þessi hækkun er mjög erfið fyrir þá sem hafa fengið mjög óverulegar bætur í kjarasamningum og glíma við þær hækkanir sem dynja yfir fólk á almennum vettvangi. Það kom fram í viðræðum við tvo fulltrúa Verkamannasambandsins í morgun að það væru ýmsar hækkanir sem virtust fara fram úr því sem ætlað var og gengur erfiðlega að ná sambandi við menn til að knýja fram lækkanir á ýmsum sviðum. Þetta er auðvitað ein af þeim hækkunum sem við bætist. Kvennalistakonur hefðu kosið að bifreiðagjald ákvarðaðist ekki einungis af þyngd bifreiða heldur einnig verðmæti. Með því væru tekjujöfnunaráhrif meiri en með því fyrirkomulagi sem nú er boðað. Þetta kom reyndar fram einnig að hafði verið rætt af hálfu Verkamannasambandsins, það væri mun eðlilegri viðmiðun að miða við verðmæti bifreiðar en þunga. Annar fulltrúi þess tók dæmi af þeim sem ætti Volvo-bifreið og væri jafnþung Lada-bifreið. Það væri auðvitað ekki sambærilegt hvað Lada-bifreiðareigandinn þyrfti að endurnýja sína bifreið oft miðað við þann sem ætti Volvo-bifreið af sama þunga. Þess vegna væri þetta ósanngjörn viðmiðun í raun. Einnig telja kvennalistakonur hæpið að leggja bifreiðagjald með fullum þunga á bifreiðar sem eru atvinnutæki, þar sem skattlagning er ærin fyrir. En það sem vegur þó þyngst er að þrátt fyrir hækkun allra bifreiðaskatta er dregið úr framlögum til vegamála. Samkvæmt nýjum upplýsingum frá fjmrn. eru áætlaðar heildartekjur af bifreiðasköttum 5 milljarðar 395 millj. kr. árið 1990, eins og sést á fskj., þar sem þessar heildartekjur eru sundurliðaðar. Á fjárlögum fyrir árið 1990 eru framlög til vegamála 4 milljarðar 575 millj. kr. Í fjáraukalögum fyrir árið 1990 var sú upphæð lækkuð um 79 millj. kr. en framlög til vegamála eru nú 4 milljarðar 496 millj. kr. Og síðan kemur í þessu nál. útlistun á dæmi, þar sem áætlaðar heildartekjur af bifreiðasköttum eru 5 milljarðar 395 millj. kr., en framlög til vegamála árið 1990 eru 4 milljarðar 496 millj. kr. og mismunurinn er því 899 millj. Þegar áætlaðar tekjur af bifreiðagjaldi eru um 100 millj. kr. hærri en þessi mismunur þykir 2. minni hl. fráleitt að styðja þetta frv. um bifreiðagjald þar sem ekkert af innheimtunni mun renna til vegamála heldur fara beint í ríkissjóð. Kvennalistakonur munu því greiða atkvæði gegn frv. Undir þetta nál. ritar Guðrún Agnarsdóttir sem fulltrúi Kvennalistans í fjh.- og viðskn.

Fjármálaráðherra (Ólafur Ragnar Grímsson) Virðulegi forseti. Vegna þeirrar ræðu sem hv. þm. Halldór Blöndal flutti hér vil ég aðeins ítreka það sem ég sagði í framsöguræðu fyrir þessu máli, að það gjald sem ég mæli hér fyrir, bifreiðagjald, er hluti af forsendum fjárlaga sem afgreiddar voru hér fyrir áramót. Í því felst ekki nein viðbót varðandi skattlagningu frá því sem þá hafði verið ákveðið. Þvert á móti er hér verið að lækka þá upphæð sem í fjárlögunum fólst í samræmi við ákvæði síðustu kjarasamninga, að ríkisstjórnin skuldbindi sig til þess að lækka útgjaldatilefni og hækkunartilefni á ýmsum sviðum í ríkiskerfinu, sem næði 0,3% í framfærsluvísitölu. Þetta kemur jafnframt fram í sérstakri yfirlýsingu forseta Alþýðusambandsins sem birt var með fskj. málsins í hv. Nd. Hv. þm. vék síðan að lesendabréfi DV þar sem bornar voru fram þrjár spurningar og mér er í sjálfu sér alveg ljúft að svara þeim. Í fyrsta lagi, þar sem spurt er um 50% hærra bifreiðagjald vek ég athygli á því að hækkun bensíngjalds verður allnokkru minni á þessu ári en í fyrra þannig að útgjöld vísitölufjölskyldunnar af bensíni minnka hlutfallslega frá því sem var í fyrra. Þess vegna er ekki hægt að mæla útgjöld láglaunafjölskyldu eða vísitölufjölskyldu til bifreiðar eingöngu út frá bifreiðagjaldinu heldur verður að taka bensíngjaldið einnig með í myndina. Og það er alveg ljóst að sé þetta hvort tveggja tekið er ekki verið að hækka útgjöld almennra fjölskyldna til bifreiða. Auðvitað má alltaf um það ræða hvort það eigi að vera í formi bensíngjalds eða bifreiðagjalds, það er annar hlutur, en í spurningunni liggur kannski sá misskilningur að það sé í heild verið að hækka skatta á bifreiðum. Það er ekki verið að gera það og allra síst um 50%. Í öðru lagi er spurt að því hvort ég telji það munað fyrir fjölskyldu, þar sem báðir foreldrar vinna úti, að reka bifreið. Svarið er eindregið nei, ég tel það ekki vera munað og þarf í sjálfu sér ekki að rökstyðja það sjónarmið. Í þriðja lagi er spurt að því hvort það sé skynsamlegt kerfi að jafnhá upphæð sé borguð í bifreiðagjald eftir því hvað bifreiðin er þung, óháð því hvað hún kostar. Ég er alveg sammála því sjónarmiði að það væri æskilegt að tengja verðmæti bifreiðarinnar við gjaldstofninn. Það hefur verið athugað hvað eftir annað í fjmrn. að finna aðferðir til þess vegna þess að mér finnst, eins og fyrirspyrjanda, að það væri réttlátara fyrirkomulag. Það hefur hins vegar ekki enn tekist að finna aðferðir sem allir sætta sig við varðandi það og þess vegna hef ég fylgt því, sem fyrri ríkisstjórnir hér ákváðu, að nota þyngdina sem mælikvarða og flokka bifreiðarnar í ýmsa gjaldflokka eftir þyngd þó mér sé ljóst að annað fyrirkomulag gæti verið heppilegra.

Halldór Blöndal Ég þakka hæstv. ráðherra svörin. Ég vil vekja athygli á því að í minnisblaði frá fjmrn. um aðgerðir til að lækka framfærsluvísitölu segir: ,,Þessar breytingar þýða í reynd að bifreiðagjaldið hækkar um tæplega 50% á árinu en í forsendum fjárlaga var reiknað með 98% hækkun.`` Í lesendabréfi er talað um 50% hækkun á bifreiðagjaldi þannig að þessum upplýsingum ber saman. Þó segir í minnisblaði fjmrn. ,,minni og léttari bílar hækka nokkru minna eða nálægt 40% að meðaltali``, en hitt er sem sagt aðalreglan. Kjarni málsins er ekki sá hvort ríkisstjórnin hafi ætlað sér að þyngja skattbyrðina svo og svo mikið á sl. ári og hafi raunar gert það. Það er engin vörn fyrir hæstv. fjmrh. þó hann segi að hann hafi í forsendum fjárlaga gert ráð fyrir verulegri hækkun á bifreiðagjaldi, um það snýst ekki málið. Það vita allir menn að hæstv. fjmrh. vildi hækka bifreiðagjaldið um 98%. Vildi tvöfalda bifreiðagjaldið. Það er þess vegna engin skýring, engar upplýsingar í sjálfu sér og ekki áhugavert þótt hæstv. fjmrh. endurtaki það. Hitt er raunalegt að ríkisstjórnin skuli ekki láta sitja við hækkunina nú, 1. apríl, heldur hyggist hækka bifreiðagjaldið enn um 15% frá 1. apríl til 1. okt. og sumt meira af þeim gjöldum sem fjallað er um í frv. Það sýnir að ríkisstjórnin vill ekki taka tillit til kjarasamninganna, ríkisstjórnin vill ekki taka á sig sömu byrðar og fólkið í landinu og kann ekki að meta það langlundargeð sem launþegar sýna ríkisstjórninni. Þetta er það hörmulega í málinu. Ég hygg að enginn atvinnurekandi komist upp með að hækka að tilefnislausu gjaldskrár sínar, hvort sem það er þjónusta eða vörur, um 15% frá aprílmánuði fram í október, það mundi engum sveitarstjórnarmönnum detta þvílíkt í hug. En ríkisstjórnin kemst upp með það. Og ég get ekki betur séð en að þögn einstakra stuðningsmanna ríkisstjórnarinnar hér í deildinni bendi til þess að þessar hækkanir allar saman séu með þeirra góða samþykki og þeir séu ánægðir yfir því.

Halldór Blöndal Herra forseti. Ég var fjarverandi þegar þetta mál var tekið fyrir í fjh.- og viðskn. og gat þess vegna ekki komið athugasemdum mínum þar á framfæri og vil af því tilefni spyrja formann nefndarinnar, svo og hæstv. fjmrh. hvað átt sé við með orðalagi 4. gr. en þar segir: ,,Það er skilyrði fyrir veitingu sjálfskuldarábyrgðar að viðkomandi fiskeldisfyrirtæki fái samningsbundin eldislán frá banka eða öðrum lánastofnunum án ríkisábyrgðar og að fyrirtækið hafi þær tryggingar sem fullnægja skilyrðum lánastofnunarinnar.`` Nú standa mál svo hér á landi að við erum með tvo ríkisbanka, Búnaðarbanka og Landsbanka, og eru þess vegna eðli sínu samkvæmt með ríkisábyrgð. Sömuleiðis erum við hér með nokkra sjóði sem eru með ríkisábyrgð. Ég get tekið Byggðasjóð sem dæmi. Eins og setningin stendur hér virðast orðin ,,án ríkisábyrgðar`` eiga að gilda jafnt við orðið banki sem aðrar lánastofnanir og auðvitað alveg ljóst eftir orðanna hljóðan að ábyrgðadeildin getur ekki tekist á hendur sjálfskuldarábyrgðir vegna fiskeldisfyrirtækja ef þessu orðalagi verður haldið. Það vekur athygli ef athugasemdir við 4. gr. frv. eru lesnar að þar er ekki fjallað um þetta atriði, ,,án ríkisábyrgðar``, og virðist sem þessi orð hafi verið sett inn í texta frv. eftir að það var samið og alls ekki af þeirri nefnd sem samdi frv. heldur sé það leiðrétting eftir á sem stendur þannig af sér, að hún hlýtur að taka jafnt til banka sem lánastofnana, og verður þá ekki séð annað en fiskeldisfyrirtækin verði að snúa sér til Íslandsbanka eða sparisjóða eða ég veit ekki hvaða lánastofnana annarra, til þess að fá þau samningsbundnu eldislán sem hér er verið að tala um. Þetta er fyrsta athugasemd mín. Í öðru lagi vil ég spyrja hæstv. fjmrh. og jafnframt beina þeirri spurningu til hæstv. landbrh. hvort undirbúningur að reglugerð sé kominn það vel á veg að búast megi við því að hún geti komið út fyrir páska a.m.k., þannig að sjóðurinn geti þegar í stað tekið til starfa. Ég held að það sé nauðsynlegt. Nógu lengi hefur þetta mál verið látið danka. En ég ítreka hina fyrri athugasemd mína, eins og textinn er í 4. gr. í þessu frv. og einkanlega þar sem fjh.- og viðskn. hefur ekki fjallað um málið, er óhjákvæmilegt að taka þetta mál til athugunar á nýjan leik í fjh.- og viðskn. Ég óska eftir því að hlé gert verði á þessari umræðu þannig að nefndinni verði gefið tækifæri til þess að taka málið aftur til athugunar með hliðsjón af þeim athugasemdum sem ég hef gert við 4. gr.

Fjármálaráðherra (Ólafur Ragnar Grímsson) Virðulegi forseti. Ég vil aðeins geta þess að í 2. gr. frv. eiga orðin ,,án ríkisábyrgðar`` við lán, en ekki við orðin ,,bankar eða lánastofnanir`` og í 4. gr. eiga orðin ,,án ríkisábyrgðar`` við aðrar lánastofnanir án ríkisábyrgðar, en ekki við bæði orðin ,,bankar og aðrar lánastofnanir.`` Ég vona að þetta nægi til þess að málið geti fengið afgreiðslu hér í hv. deild og vil geta þess að ég lagði þetta frv. fram hér á Alþingi sem stjfrv. í desembermánuði sl. Það hefur ekki staðið á stjórnvöldum hvað snertir afgreiðslu málsins. Það hefur verið um það bil þrjá mánuði hér til meðferðar á hv. Alþingi. Það hefur ákveðin vinna verið lögð í að undirbúa reglugerð. Hins vegar hefur frv. tekið breytingum í meðferð málsins á Alþingi og nauðsynlegt að taka mið af því þegar endanlega verður gengið frá forsendum reglugerðarinnar.

Frsm. fjh.- og viðskn. (Guðmundur Ágústsson): Virðulegi forseti. Það mál sem hér er til umræðu var tekið fyrir í fjh.- og viðskn. í gær og ræddar þær breytingar sem á því voru gerðar í Nd. Menn voru almennt mjög ánægðir með það hvernig frv. liti út og engar athugasemdir voru gerðar við einstakar greinar þess. Hins vegar er það rétt að hv. þm. Halldór Blöndal mætti ekki á þennan fund, ekki fyrr en fundi var lokið og gerði þá engar athugasemdir við einstakar greinar þess né orðalag greinanna. Hins vegar mætti annar fulltrúi Sjálfstfl. og var mjög áfram um það að frv. færi í gegn eins og það lítur út og ýtti raunar á það að við afgreiddum málið miðað við þá umræðu sem varð í nefndinni. Ég hef í sjálfu sér ekkert á móti því að boða til nýs fundar til þess að ræða þetta mál nánar. En ég sé ekki að þær athugasemdir sem komu fram hér hjá hv. þm. Halldóri Blöndal breyti í einu eða neinu afstöðu nefndarinnar til frv. Þetta mál, eins og hæstv. fjmrh. lýsti hér yfir, er búið að fá mjög gaumgæfilega athugun í Nd. og hefur verið tekið fyrir á nefndarfundi í Ed. og menn lýst ánægju sinni með það. Ég held að það verði ekki málefnum fiskeldis til framdráttar ef við förum að draga málið öllu frekar, en þeir hafa lýst því yfir sjálfir að þeir geti fallist á frv. eins og það lítur út núna. Ég mundi leggja áherslu á það að hv. þm. Halldór Blöndal drægi þetta til baka, en ef hann krefst þess mun ég ekki standa í vegi fyrir því að það verði haldinn fundur og helst þá núna á eftir þar sem við getum rætt þetta mál og klárað það út úr deildinni í dag.

Halldór Blöndal Herra forseti. Ég verð nú að láta í ljósi mikla undrun yfir ræðu formanns fjh.- og viðskn. Hann er lögfræðingur að mennt, kom hér upp án þess að hafa textann í höndum sem ég gerði athugasemd við og var með alls konar hugleiðingar út í bláinn í staðinn fyrir að reyna að tala hér sem fræðimaður í sinni grein og íhuga þann frumvarpstexta sem liggur hér beint fyrir framan hann ef hann mundi láta svo lítið að lesa frv. yfir. Ég vil vekja athygli á því, herra forseti, að hæstv. fjmrh. upplýsti í sinni ræðu að vinna við reglugerð og annað þvílíkt væri það skammt á veg komin að ekki hefði áhrif á það hvenær frv. færi að verka, hvort það yrði samþykkt á þessum fundi eða síðar. Það liggur ljóst fyrir að þetta frv. hefur verið samþykkt hér við 2. umr. og án mótatkvæða. Það er ekki um það sem málið snýst, einstök efnisatriði frv., heldur er ég eingöngu að ræða um textann sjálfan hvort hann sé í samræmi við þann vilja sem ég tel að þingmenn hafi. Ég stend því fast við það að ég tel óhjákvæmilegt að þetta mál verði tekið til athugunar á fundi fjh.- og viðskn. og ég tel nauðsynlegt, vegna ummæla bæði hæstv. fjmrh. og formanns nefndarinnar, að ég geti haft svigrúm til þess að athuga þennan texta og borið hann saman við og athugað minn gang eftir að hafa ráðfært mig við menn sem ég treysti í þeim efnum. Það er alveg ljóst mínum huga, samkvæmt minni málkennd að orðin ,,án ríkisábyrgðar`` eiga jafnt við orðið ,,banka eða öðrum lánastofnunum.`` Eldislán frá banka eða öðrum lánastofnunum án ríkisábyrgðar. Það er alveg ljóst að þessi orð eiga saman. Þetta myndar eina efnislega samfellda heild og það er raunar næsta sorglegt að formaður fjh.- og viðskn. skuli ekki gefa þessu gaum. Ég þakka hins vegar hæstv. forseta fyrir að hann skuli hafa fallist á beiðni mína um það að 3. umr. verði frestað. Ég hef ekki tök á því að taka oftar til máls við þá umræðu, nema e.t.v. gera stutta athugasemd á næsta fundi eða eftir helgi eftir atvikum þegar frv. kemur aftur hér til meðferðar. Hitt finnst mér vera, ég vil segja til skammar fyrir formann fjh.- og viðskn., að koma aftur með þau rök sem beitt var hér fyrir rúmu ári að enginn mætti hafa skoðanir á því hvernig ætti að standa að því að tryggja að fiskeldisfyrirtæki fengju eldislán. Hvernig gekk með Tryggingasjóðinn, hvernig gekk það? Þá var talað um það hér í deildinni að við værum að tefja og tefja og tefja, þegar við vildum fá að ræða í einn dag um málið, einn dag. Og nú er byrjaður sami söngurinn. Þó liggur það fyrir frá hæstv. fjmrh. að það stendur ekkert á ríkisstjórninni. Jafnfráleitt var hjá hæstv. fjmrh. að tala um að þetta frv. hefði verið lagt fram fyrir jólin og þess vegna mættum við í Ed. ekki skoða það í eina viku. Það er náttúrlega alveg úti í himinblámanum að halda slíku fram.  því það skiptir engu máli, til þess að við gætum skoðað textann í ró og næði.

Fjármálaráðherra (Ólafur Ragnar Grímsson) Virðulegi forseti. Það er misskilningur hjá hinum ágæta þingmanni Halldóri Blöndal að ég hafi verið að færa rök að því að vegna þess að þingið hefur tekið sér þrjá mánuði til að fjalla um þetta mál megi ekki skoða það atriði hér í Ed. sem hann er að nefna. Ég var eingöngu að vekja athygli á þeirri staðreynd að það hefði ekki staðið á ríkisstjórninni í sjálfu sér í þessu máli því hún lagði þetta frv. fram fyrir tveimur mánuðum síðan. Hins vegar finnst mér sjálfsagt að taka málið til nánari skoðunar fyrst þingmaðurinn hafði ekki tækifæri til þess að mæta í hv. nefnd. Vil ég nú, virðulegi forseti, fyrir söguna og þær heimildir sem þingtíðindin eru, geta þess að hv. þm. Halldór Blöndal hefur vikið inn í hliðarherbergi og er að tala í símann, --- hefur nú lokið símtali sínu og er genginn í salinn á nýjan leik. Vona ég að hv. þm. hafi numið það sem ég sagði en mér finnst sjálfsagt mál að hann fái tækifæri til að kanna þetta atriði í fjh.- og viðskn. Það er af minni hálfu, sem flutningsmanns málsins, allt í góðu lagi þó það verði tekið fyrir hér aftur á morgun þannig að þingmaðurinn hafi tækifæri til þess að skoða málið og geti lokið símtölum sínum í ró og næði.

Frsm. fjh.- og viðskn. (Guðmundur Ágústsson): Virðulegi forseti. Eftir að hafa hlýtt á ræður hv. þm. Halldórs Blöndals og hæstv. fjmrh. get ég fyrir mitt leyti sem formaður nefndarinnar fallist á að fresta þessari umræðu og halda nefndarfund á morgun. Nefndir eru mjög þétt bókaðar í fyrramálið. Ekki er laus tími nema kl. 1 en ef hv. þm. Halldór Blöndal vill fallast á það að halda nefndarfund kl. 1 á morgun þá skal ég taka þetta mál þar fyrir ásamt kannski fleiri málum sem stendur á að afgreiða úr hv. fjh.- og viðskn. En ég vil ítreka það sem ég sagði áðan að í fjh.- og viðskn. hefur verið unnið á þann veg að öll sjónarmið hafa fengið að njóta sín. Hafi einhver aðili verið beðinn að koma til nefndarinnar eða hafi einhver haft eitthvað um málefni að segja hefur hann haft fullt frelsi til að koma skoðunum sínum að. En til þess að svo geti orðið verða þingmenn að mæta á nefndarfundi til þess að geta komið þeim skoðunum og athugasemdum sem þeir hafa að. Þetta mál var, eins og ég sagði áðan, til umræðu í gær á nefndarfundi. Ég fann ekki nein andmæli við einstakar greinar en það kann að vera að fram hjá mér hafi farið eitthvert orðalag sem mætti túlka á tvennan eða þrennan hátt. Ef svo er og ef menn telja að tvírætt orðalag sé í lagatextanum skal ég í fullu samráði við þingmenn halda nefndarfund til þess að fara yfir það. Og, ef vilji er til þess, kalla fyrir aðila til að útkljá þau mál. Ég vil leggja til við forseta að við frestum þessari umræðu og halda nefndarfund kl. 1 á morgun.

Halldór Blöndal (um þingsköp) : Herra forseti. Ég kunni ekki við tóninn í formanni fjh.- og viðskn. hér áðan og sé ástæðu til þess að gera athugasemdir við nefndarstörf af því tilefni. Ég gekkst inn á það fyrir áramótin að greiða fyrir málum hér í deildinni og þá var mér heitið því að frv. sem ég á í fjh.- og viðskn. yrði afgreitt strax eftir jólin, eftir hátíðar. Það frv. hefur ekki verið afgreitt enn úr fjh.- og viðskn. Þess vegna skildi ég ekki alveg þá sneið sem hann gaf mér um það að ég hefði komið of seint á fund fjh.- og viðskn. Ég efast um að aðrir þingmenn hafi setið lengur á fundi fjh.- og viðskn. síðan eftir síðustu alþingiskosningar sem þar hafa átt sæti. Ég er ekki viss um að aðrir hafi verið þaulsætnari í þeirri nefnd og tek ég þá formann fjh.- og viðskn. með í þeirri upptalningu.

Landbúnaðarráðherra (Steingrímur J. Sigfússon) Herra forseti. Ég mæli fyrir frv. til laga um breytingu á sjómannalögum, lögum nr. 35/1985, á þskj. 777, 445. mál. Frv. felur í sér þá einföldu breytingu á sjómannalögunum að brott falli 81. gr. laganna og að lögin öðlist þegar gildi. En í 81. gr. sjómannalaga segir svo, með leyfi forseta: ,,Ef skipverji rís upp á móti skipstjóra eða þeim manni sem er í skipstjóra stað eða skorast undan hlýðni við þá en beitir þó eigi ofbeldi eða ógnar með því sætir hann sektum með varðhaldi ef sakir eru miklar. Hið sama gildir ef skipverji óhlýðnast réttmætum fyrirmælum hvers þess yfirmanns sem segja má honum fyrir verkum.`` Þetta ákvæði byggist fyrst og fremst á því ríkjandi viðhorfi í íslensku samfélagi að tryggja beri öryggi sjófarenda svo sem unnt er og að skipstjórnarmenn þurfi í því skyni að hafa víðtæka stjórnunar- og valdsmöguleika. Ákvæðinu var ætlað af höfundum laganna, eða frv., á sínum tíma að treysta og styrkja aðstöðu skipstjóra eða skipstjórnarmanns við að koma skipi í örugga höfn eða þegar hættu bæri að höndum eða bjarga að öðru leyti mönnum eða skipi úr háska. Samkvæmt áliti formanns nefndarinnar sem samdi gildandi sjómannalög kemur fram að í viðurkenndum lögskýringarviðhorfum yrði greinin ekki látin ná til venjulegra starfa undir venjulegum kringumstæðum. Ákvæðið eigi því ekki skylt við nauðungarvinnu eða bann við henni í alþjóðlegum sáttmálum. Þetta vildi ég byrja á að taka fram, herra forseti, vegna þess að það sem á eftir kemur snýr síðan að því að Ísland fullgilti árið 1960 alþjóðasamþykkt Alþjóðavinnumálastofnunarinnar nr. 105 frá 1957 um afnám hvers kyns nauðungarvinnu. Í skýrslu sérfræðinganefndar stofnunarinnar hefur nefndin um árabil gert athugasemdir varðandi Ísland vegna þessa ákvæðis 81. gr. og óskað eftir niðurfellingu þess. Nefndin telur framangreindar skýringar íslenskra stjórnvalda, sem ég gerði grein fyrir í upphafi, á tilurð og tilgangi ákvæðisins ekki réttlæta tilvist þess þar sem gildissvið ákvæðisins sé ekki takmarkað við atvik sem hafa í för með sér hættu fyrir skip eða líf og heilsu sjófarenda. Út af fyrir sig er það rétt að á þeim stað laganna sem 81. gr. er og eins og hún hljóðar er hún ekki sett í beint samhengi við ákvæði um öryggi skips eða líf og heilsu sjófarenda. Í ljósi framangreindra athugasemda Alþjóðavinnumálastofnunarinnar og Evrópuráðsins hefur félmrn. sem fer með vinnulöggjöfina farið þess eindregið á leit að umrædd grein verði felld niður. Og þar sem þetta umrædda ákvæði er af sérfræðingum Alþjóðavinnumálastofnunarinnar talið brjóta gegn þessari nefndu samþykkt sem Ísland hefur fullgilt og þar sem önnur ákvæði sjómannalaga tryggja mjög rækilega agavald skipstjóra þegar skip er statt í háska eða þegar nauðsynlegt er í öðrum tilvikum að halda góðri reglu á skipinu, enn fremur með tilliti til þess að umræddri 81. gr. laganna hefur ekki verið beitt, er lagt til með frv. þessu að greinin verði lögð niður og þar með leyst þetta mál sem hlotist hefur af árlegum kvörtunum eða klögunum Alþjóðavinnumálastofnunarinnar og Evrópuþingsins í garð okkar Íslendinga af þessum sökum. Ég vil að lokum, herra forseti, undirstrika það, og nauðsynlegt er að það liggi mjög skýrt fyrir, að með flutningi þessa frv. eru íslensk yfirvöld ekki á nokkurn hátt að játast undir það að fullyrðingar eða kvartanir Alþjóðavinnumálastofnunarinnar hafi átt rétt á sér. Út af fyrir sig er því ekki haldið fram að nokkurn tíma hafi verið beitt ákvæðum af hálfu íslenskra yfirvalda sem haft hafi í för með sér efnislega brot á þessari alþjóðasamþykkt. En tilvist heimildarinnar í lögum er engu að síður þyrnir í augum Alþjóðavinnumálastofnunarinnar og óeðlileg að þeirra mati, sbr. margnefnda alþjóðasamþykkt nr. 105. Með hliðsjón af öllu þessu, herra forseti, getur samgrn. fallist á það að sjómannalögum verði breytt á þennan hátt sem ég hef hér gert grein fyrir. Að lokinni þessari umræðu, herra forseti, legg ég svo til að frv. verði vísað til hv. samgn. deildarinnar.