Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Í nóvember sl. gerði ég alvarlegar athugasemdir við svör félmrh. við fsp. minni um félagslega íbúðakerfið sem ég sagði að jaðraði við beina fölsun og jafna mætti við hreina valdníðslu. Ég bar þar fyrir mig svör Húsnæðisstofnunar til ráðherra við þessari fsp. sem ráðherra stakk undir stól, svör sem voru mjög hagstæð félagslega kerfinu. Ráðherra lét síðan verktaka úti í bæ reikna út svör sem þjónuðu lund ráðherrans, til þess eins gerð að sverta félagslega kerfið til að hafa stöðu til að slá félagslega kerfið af. Ég óskaði eftir að Ríkisendurskoðun svaraði þessum spurningum. Svör Ríkisendurskoðunar bárust mér seint í gærkvöldi. Þau staðfesta mjög alvarlega og ámælisverða embættisfærslu hæstv. ráðherra. Ráðherra staðhæfði í svörum sínum að alls staðar þar sem gerðir voru útreikningar væru félagslegar íbúðir dýrari en íbúðir á almenna markaðinum. Nefndar voru tölur um 22--108% hærra verð á félagslegum íbúðum en á almennum markaði. Ríkisendurskoðun segir að verð félagslegra íbúða sé að meðaltali 10--15% lægra en sambærilegra íbúða á almennum markaði á höfuðborgarsvæðinu og næsta nágrenni. Meðaltal fyrir landið allt er 3% lægra á félagslegum íbúðum en á almennum markaði. Ráðherra staðhæfði að greiðslubyrði af félagslegri íbúð eftir fimm fyrstu árin væri 85 þús. kr. hærri á ári en af íbúð á almennum markaði með húsbréfum. Ríkisendurskoðun segir að greiðslubyrði eftir fimm fyrstu árin í sambærilegu dæmi sé 318 þús. kr. lægri á ári en sambærileg íbúð á almenna markaðinum. Jafnvel þó vaxtabætur séu teknar með vegna íbúðarinnar á almenna markaðinum er greiðslubyrði 178 þús. kr. minni en í félagslega kerfinu. Þegar félmrh. var spurður um greiðslubyrði á hagstæðasta kostinum í félagslega kerfinu fyrir fólk sagði hæstv. ráðherra orðrétt: ,,Með tilliti til þess hversu óhagstæður þessi samanburður er fyrir félagslega íbúðakerfið er ekki talin ástæða til að setja hér upp dæmi.`` En hverju svarar Ríkisendurskoðun? Jú, Ríkisendurskoðun segir að á fyrsta ári sé greiðslubyrði í þessum valkosti 600 þús. kr. minni í félagslega kerfinu á ári en í húsbréfakerfinu. Ráðherra taldi enga ástæðu til að svara þessu af því þessi kostur væri svo óhagstæður fyrir félagslega kerfið. En í ljós kemur að greiðslubyrði er 600 kr. minni greiðslubyrði á mánuði í félagslega kerfinu í þessum kosti en í húsbréfakerfinu. Fleiri dæmi mætti nefna, hæstv. ráðherra, svo sem varðandi leigumarkaðinn þar sem ráðherra kom fram með mjög villandi upplýsingar og eins varðandi stöðu Byggingarsjóðs verkamanna sem ég hef ekki tíma til að fara út í. Þessi svör staðfesta svo grófa fölsun ráðherra við fsp. minni að það hlýtur að koma til álita að draga hæstv. ráðherra fyrir landsdóm en samkvæmt stjórnarskrá lýðveldisins getur Alþingi kært ráðherra fyrir embættisrekstur þeirra en landsdómur dæmir þau mál. Svo virðist sem til álita komi í þessu sambandi lög um ráðherraábyrgð en samkvæmt lögum um ráðherraábyrgð er ráðherra sekur samkvæmt þeim lögum ef ráðherra misbeitir stórlega valdi sínu enda þótt hann hafi ekki beinlínis farið út fyrir embættistakmörk sín. Hæstv. ráðherra Páll Pétursson, þá óbreyttur þingmaður á árinu 1992, vildi sjálfur skerpa á þessu ákvæði um ráðherraábyrgð og hann flutti frv. um breytingu á lögum um ráðherraábyrgð sem kvað á um að ef ráðherra gefur Alþingi rangar eða villandi upplýsingar eða um meðferð máls á Alþingi, leynir upplýsingum er hafi þýðingu, gerist hann sekur samkvæmt lögum um ráðherraábyrgð. Þetta á við ráðherrann sjálfan í dag. Hæstv. forseti. Ráðherra sem svo alvarlega hefur misboðið Alþingi og þinginu með grófri fölsun hlýtur að þurfa að sæta ráðherraábyrgð.

Herra forseti. Ég vísa á bug öllum ásökunum um valdníðslu og að ég hafi vísvitandi gefið þinginu rangar upplýsingar. Ég hef ekki haft tóm til að lesa vandlega svar Ríkisendurskoðunar, hvað þá að ræða það við Sigurð Þórðarson ríkisendurskoðanda né heldur sérfræðinga. Ég hef ekki haft tóm eins og menn hljóta að skilja til þess að fara yfir þá útreikninga sem þarna eru lagðir fram. En við fljótan yfirlestur sé ég ekkert sem mér kemur á óvart eða hnekkir málflutningi mínum. Það eru vangaveltur um hugmyndir sem þarna eru settar fram og mér kemur ekkert á óvart þótt Byggingarsjóður verkamanna verði gjaldþrota áður en lagt um líður ef ekkert er að gert. Það er enginn nýr sannleikur. Það stendur yfir endurskipulagning Húsnæðisstofnunar og ég bíð eftir áliti nefndar sem er að vinna að því verki um félagslega íbúðakerfið. Hún skilar af sér í næsta mánuði og ég vænti þess að geta í framhaldi af því starfi lagt fram frv. þegar við komum saman í haust. Ég held að óhjákvæmilegt sé að endurbæta félagslega kerfið. Hvers vegar eru flestir óánægðir með þetta kerfi? Það er sama hvar gripið er niður. Sveitarfélögin í landinu hafa ítrekað krafist breytinga á félagslega kerfinu og það er ekki hægt að daufheyrast við því, og færa sterk rök fyrir máli sínu. Þeir sem búa í félagslega kerfinu eru margir mjög óánægðir og það er kannski meginatriðið. Það verður að laga kerfið. Fulltrúaráð Sambands íslenskra sveitarfélaga hefur nýverið ályktað um málið og þeir leggja til og ég tek það fram að það er Samband íslenskra sveitarfélaga, það er ekki mín tillaga að svo komnu máli, þeir leggja til tvenns konar kerfi og með valfrelsi sveitarfélaganna hvort kerfið þau kjósa. Annað er um félagsleg íbúðarlán þar sem þeir sem færu inn í félagslega kerfið eða uppfylltu þau skilyrði til þess að vera þar fengju lánsloforð og færu síðan og keyptu íbúðir sínar á frjálsum markaði. Þeir leggja enn fremur til að núverandi kerfi verði endurbætt, einfaldað, og sveitarfélög eigi kost á því að halda því áfram. Þetta er mál sem er til meðferðar í nefndum á vegum ráðuneytisins og í ráðuneytinu sjálfu og í Húsnæðisstofnun. Ég vænti þess að geta lagt fram frv. í haust um endurbætur á félagslega kerfinu. Herra forseti. Varðandi þau dæmi sem hv. 13. þm. Reykv. lagði fram hef ég ekki haft tækifæri til þess að fara yfir þau en ég stend við hvert orð í því svari sem ég gaf í vetur við fsp. hv. þm. Það er tekið með öðrum hætti og með annars konar dæmum í svari Ríkisendurskoðunar og ég hef ekki haft tækifæri til þess að grandskoða þau.

Herra forseti. Hér hafa orðið atburðir sem hljóta að vekja mikla umhugsun og viðbrögð, ekki aðeins á Alþingi heldur utan þings. Samanburður á svörum hæstv. félmrh. annars vegar og Ríkisendurskoðunar hins vegar leiða í ljós ósamræmi í grundvallaratriðum og virðist augljóst að hæstv. ráðherra hafi a.m.k. hagrætt sannleikanum að ekki sé sterkara að orði kveðið. Það er nánast óhugsandi að þessir tveir aðilar hafi fengið svo mismunandi upplýsingar að byggja á að það sé skýringin á ósamræminu í svörum þeirra. Ég ætla ekki að rökstyðja þá niðurstöðu mína, hv. þm. hafa gögnin og geta borið þau saman og dregið síðan eigin ályktanir. Það hlýtur hver að gera fyrir sig en það kæmi mér verulega á óvart ef einhverjir telja sig geta lesið eitthvað annað út úr þeim gögnum en að sannleikanum hafi verið hagrætt. Maður spyr sig hvað hæstv. ráðherra hafi gengið til. Herra forseti. Það er illur kostur að fá þær fréttir og upplýsingar sem liggja fyrir við þessar aðstæður með þinglok á næstu grösum. Ég ætla ekki að kveða upp neinn dóm en þetta mál þarfnast athugunar. Ég vil ljúka máli mínu með því að vitna í niðurlag greinargerðar með frv. um ráðherraábyrgð sem hv. þm. Páll Pétursson flutti á 116. löggjafarþingi en þar segir, með leyfi forseta: ,,Það er mjög mikilvægt að Alþingi geti treyst því að upplýsingar, er ráðherrar gefa því, séu fullnægjandi og sannleikanum samkvæmar og að ráðherra leyni ekki upplýsingum er hafa verulega þýðingu við meðferð máls.``

Herra forseti. Það er grafalvarlegt mál ef þjóðin situr uppi með félagsmálaráðherra sem fer með húsnæðismál sem dreifir villandi upplýsingum um félagslegt íbúðarhúsnæði. Það er kannski of sterkt til orða tekið að tala um róg en þó er það þannig að það er afar erfitt að draga aðra ályktun af framgöngu hæstv. félmrh. en þá að hann hafi ætlað sér að koma óorði á félagslegt íbúðarhúsnæði. Það er afar erfitt. Munurinn er svo himinhrópandi á meðferð talna annars vegar í svörum hæstv. ráðherra og stórkarlalegum yfirlýsingum um ófremdarástand og kostnað í félagslegu íbúðarhúsnæði og niðurstöðu Ríkisendurskoðunar hins vegar að það er eiginlega ekki hægt að fá annan botn í það mál en það að fyrir hæstv. ráðherra hafi vakað pólitískur tilgangur. Sá pólitíski tilgangur getur þá tæplega verið annar en að koma óorði á félagslega húsnæðiskerfið. Nú er það vissulega svo að ýmislegt í því kerfi getur þarfnast og þarfnast endurskoðunar og þar á meðal og kannski ekki síst skuldbindingar sveitarfélaga vegna endurkaupaskyldu og sérstaklega fjárhagslega veikra sveitarfélaga á landsbyggðinni. En menn mega aldrei gleyma hinu í umræðum um þessi mál að þúsundir láglaunafjölskyldna í landinu búa í tryggu íbúðarhúsnæði vegna þessa kerfis en gerðu það ekki ella. Það skiptir mestu máli að menn rægi ekki kerfið þannig niður og rýri það pólitískum stuðningi að það verði síðan handavinna einhverra illra afla að ganga að því dauðu. Og ætlar hæstv. félmrh. Páll Pétursson að vera fótgönguliði í þeim leiðangri, að grafa þannig undan félagslega húsnæðiskerfinu að þeim öflum í landinu, sem hafa lengi viljað það feigt, verði loksins að ósk sinni.

Virðulegi forseti. Hér hafa mjög alvarlegar ásakanir verið settar fram á hendur hæstv. félmrh. og það eru ekki ásakanir sem eru í upphrópunarstíl heldur eru þær studdar mjög góðri greinargerð Ríkisendurskoðunar. Því er um mjög alvarlegar ásakanir að ræða en því miður þótti hæstv. félmrh. ekki tilefni til þess að svara þeim hér í ræðu sinni og þess vegna er ástæða til þess að skoða þetta örlítið betur. Mig langar í þessu sambandi að vitna til 10. gr. laga um ráðherraábyrgð sem hljóta að koma til skoðunar í þessu samhengi en þar segir svo í a-lið: ,,ef hann misbeitir stórlega valdi sínu, enda þótt hann hafi ekki beinlínis farið út fyrir embættistakmörk sín; ...`` Í greiningu Ólafs Jóhannessonar, lagaprófessors og fyrrv. formanns Framsfl., segir svo um þetta ákvæði, með leyfi forseta: ,,Í hann koma afbrot þar sem ráðherra hefur brotið á móti þeim reglum sem krefjast má að hver góður og samviskusamur embættismaður fylgi í embættisfærslu sinni enda þótt framkvæmd sé ekki beinlínis lögboðin eða framkvæmdaleysi bannað.`` Með öðrum orðum, virðulegi forseti, þær ásakanir sem hafa komið fram eru þess eðlis að þær virðast falla undir skýringu Ólafs Jóhannessonar fyrrverandi prófessors um að embættisfærsla ráðherrans falli undir 10. gr. a-liðar laga um ráðherraábyrgð. Hér verða ekki felldir neinir dómar í þessu sambandi en það er alveg ljóst að þær ásakanir sem fram eru bornar eru studdar það öflugum rökum að Alþingi hlýtur að þurfa að láta þetta mál til sín taka með frekari hætti en þeim einum að ræða það utan dagskrár svo alvarlegt er þetta mál. Hæstv. félmrh. hlýtur að þurfa að gera betri grein fyrir ásökunum en fram komu hér áðan en að benda á það að líklega muni hann flytja frv. um eitthvað allt annað í haust. Um það snýst málið ekki, virðulegi forseti.

Herra forseti. Þetta mál er tiltölulega einfalt. Það snýst um það að þingmaður biður ráðherra um upplýsingar um tiltekið efni. Ráðherrann biður þá undirstofnun hans sem fer með málið um þær upplýsingar en þegar þær hugnast honum ekki pólitískt stingur hann þeim undir stól og lætur útbúa fyrir sig svar úti í bæ sem síðan er dreift á Alþingi. Þingmaðurinn er ekki ánægður með þau svör enda veit hann betur og með tilstyrk forsn. er farið fram á að Ríkisendurskoðun úrskurði í málinu. Nú liggur sá úrskurður fyrir. Hann er einfaldur. Hann er sá að ráðherrann kom með rangar upplýsingar inn í þingið. Hann fór ekki rétt með. Mér finnst, herra forseti, að þau svör og sú framganga sem við urðum áðan vitni að hjá hæstv. ráðherra sýni að hann veit upp á sig sökina ella hefði hann ekki farið út í allt aðra sálma vegna þess að þessi umræða hér snýst alls ekki um félagslega húsnæðiskerfið. Hún snýst um allt aðra hluti og miklu alvarlegri þó að félagslega húsnæðiskerfið út af fyrir sig búi við ákveðinn alvarleika. Þess vegna hlýt ég að taka undir með þeim sem segja hér: Þetta er ekki síðasta orðið í málinu. Þetta er það stórt mál að ein utandagskrárumræða dugir hvergi. Þetta mál hlýtur að þurfa að fara mun lengra.

Virðulegi forseti. Ég tel að um mjög alvarlegt mál sé að ræða. Nú á tveim síðustu dögum hafa embættisfærslur tveggja ráðherra Framsfl. sætt gagnrýni og að mínu mati réttilega. Annar er sakaður um að hagræða sannleikanum eftir eigin skoðunum og stinga upplýsingum undir stól og hinn að fara ekki eftir lögum í sambandi við útgáfu á starfsleyfi vegna álversins á Grundartanga. Ég ætla ekki að ræða þessi mál efnislega enda er það ekki málið. Málið er auðvitað hvernig embættisfærslur þessara ráðherra eru og hvort þeir þurfa ekki að sæta ráðherra\-ábyrgð. Ég vil því nota tækifærið og spyrja hæstv. forsrh. hvort hann hyggist rannsaka þessi mál nánar og hvernig hann hyggst bregðast við gagnvart þessum hæstv. ráðherrum ríkisstjórnarinnar. Það er orðið með ólíkindum hvað viðgengst í þessum efnum hér á landi. Ég velti því fyrir mér hvort siðgætismat viðkomandi ráðherra eigi fyrst og fremst að ráða í svona málum eða hvort þau mál þurfa að lenda hjá dómstólum til þess að eitthvað verði gert. Hvert er mat forsrh. á því hvaða farvegir séu eðlilegir fyrir svona mál, samanber fyrirspurn málshefjanda um landsdóm?

Herra forseti. Ég hef fullt traust á þessum tveimur ráðherrum sem hér hafa verið bornir sökum mjög ómaklega. Mér finnst þessi málatilbúnaður núna gagnvart hæstv. félmrh. alveg fyrir neðan allar hellur. Þegar þingmenn Alþfl. koma hér upp og nota Ólaf Jóhannesson prófessor til að berja á félmrh. er það afskaplega óviðfeldið. Ég var hins vegar staddur í þessum sal, reyndar hér uppi, þegar þingmenn sama flokks veittust með svívirðilegum sökum að þessum sama manni, Ólafi Jóhannessyni. Það voru stórkostlegar ásakanir og hryllilegar og ég vildi ekki búa við þá sögu að hafa gert slíka hluti. Ef menn eru að vitna í landsdóm er rétt að menn gangi alla leiðina og beri fram tillögu og standi við það í þinginu. Mér finnst þetta vera svívirðilegar ásakanir langt úr öllu hófi.

Virðulegi forseti. Vissulega hafa verið bornar upp mjög alvarlegar ásakanir í garð eins hæstv. ráðherra. Það er þannig að við þingmenn sem hér störfum verðum að geta treyst því að þegar við berum fram fyrirspurnir séu þau svör sem við fáum unnin eftir bestu vitund og þau séu eins rétt og kostur er hverju sinni miðað við þær upplýsingar sem liggja fyrir. Þetta snýst í raun og veru ekki um hvort hæstv. forsrh. ber fullt traust til samstarfsráðherra sinna, það hlýtur hann að verða að gera. Hins vegar hljótum við að fara fram á að forsrh. taki málið til athugunar og jafnframt virðulegur forseti þingsins þar sem annars vegar er um að ræða svör frá hæstv. félmrh., hins vegar skýrslu frá Ríkisendurskoðun sem er stofnun sem heyrir undir Alþingi. Þarna er um verulegan mismun að ræða og auðvitað mjög erfitt að skýrsla eins og þessi skuli koma á allra síðustu tímum þingsins og leitt að síðustu mínútum af starfstíma þessa þings skuli þurfa að verja á þennan hátt. Engu að síður hljótum við að fara fram á að málið verði skoðað og þingmönnum síðan gerð grein fyrir niðurstöðu þeirrar athugunar.

Virðulegi forseti. Ég kveð mér hljóðs að nýju í þessu máli vegna þeirra ásakana sem hæstv. forsrh. bar fram á hendur þingmanna Alþfl. vegna þess að í málinu hafa aðeins verið dregin upp og borin saman svör hæstv. ráðherra og skýrsla Ríkisendurskoðunar. Þar kemur fram mikið ósamræmi. Í sambandi við það er vitnað til Ólafs Jóhannessonar og skýringar hans á þeirri grein sem hér getur átt við. Að hæstv. forsrh. skuli í framhaldi af þessu reyna að snúa málinu upp á þingmenn Alþfl. um að þeir séu hér að reyna að kasta ryki í augu fólks er fyrir neðan allar hellur og hæstv. forsrh. ekki samboðið. Fyrir utan það, virðulegur forseti, þá snýst málið alls ekkert um traust til þessara ráðherra. Þetta snýst um það hvort Alþingi ætli að láta þar við sitja að skoða málið ekki frekar og láta eina utandagskrárumræðu nægja eða taka með meiri festu á málinu vegna þess að það skiptir líka hæstv. félmrh. miklu máli að þetta sé skoðað. Það er ekki nægilegt að skilja við ásakanirnar einar. Þar kemur til ábyrgð Alþingis.

Herra forseti. Hæstv. félmrh. stendur við hvert orð sem hann hefur sagt og segir að skýrsla Ríkisendurskoðunar hreki í engu það sem hann hafi sagt í þessu efni. Samt segist hann ekki hafa kynnt sér efni skýrslunnar. Það er alveg ljóst að hæstv. ráðherra gengur erinda þeirra sem vilja kerfið feigt og auðvitað er hann að fela hve lítil ríkisframlög hann lætur í félagslega kerfið. Staðreynd málsins er sú að Húsnæðisstofnun og Ríkisendurskoðun ber saman um að svör ráðherra hafi nánast verið fölsuð. Það séu villandi upplýsingar sem hann hefur gefið þinginu. Hæstv. ráðherra vildi taka á þessu máli árið 1992 í lögum um ráðherraábyrgð og þá sagði hæstv. ráðherra: ,,Ráðherrar geta freistast til að gefa Alþingi rangar eða villandi upplýsingar eða leyna það mikilvægum upplýsingum. Það getur leitt til óvandaðrar meðferðar mála og orsakað fullkominn trúnaðarbrest Alþingis og ráðherra.`` Einmitt það er að gerast núna. Það er fullkominn trúnaðarbrestur nú þegar ráðherra er uppvís að því að veita Alþingi röng svör við fyrirspurn. Það er alveg ljóst að þetta mál er ekki búið. Auðvitað þarf að athuga eins og ég sagði hvort það komi til álita að skoða lög um ráðherraábyrgð eins og ráðherran sjálfur, þá þingmaður, vildi gera á sínum tíma. Við erum ekki að tala um það hér hvort breyta eigi félagslega kerfinu sem ráðherrann eyddi öllum sínum tíma í en ekki í að svara því sem um var spurt. Það kemur einmitt fram í skýrslu Ríkisendurskoðunar, sem ég hvet ráðherrann til að lesa, að það virðist varla vera gæfuspor sem hann er að stíga með að breyta félagslega kerfinu og koma upp félagslegu íbúðalánakerfi ef marka má þau orð sem þar eru sögð. En ég ítreka, virðulegi forseti, að þessu máli getur ekki verið lokið. Alþingi getur ekki látið bjóða sér upp á svör ráðherra sem eru svo óforskömmuð að það er sama hvort fyrir liggur skýrsla Húsnæðisstofnunar eða skýrsla Ríkisendurskoðunar en þeim ber saman í öllum aðalatriðum, ráðherrann ber hausnum við steininn og segir að hvert orð sem hann segi sé satt. Það er trúnaðarbrestur milli ráðherra og þingsins að því er þetta varðar. Það hefur komið fram hjá fulltrúum stjórnarandstöðunnar sem hér hafa talað. Herra forseti. Þessu máli er ekki lokið.

Herra forseti. Þetta var ágætisfrv. sem ég flutti þarna um árið. Ég get vel hugsað mér að greiða því atkvæði ef það yrði endurflutt.  Ég veit ekki upp á mig neina sök. Ég hef svarað eins og ég veit sannast og réttast miðað við þær upplýsingar sem ég hef haft í höndum. Ég mun að sjálfsögðu fara ofan í þær tölur sem fram koma í svari Ríkisendurskoðunar og þær tölur sem fram komu í svari mínu þó mér hafi ekki gefist tækifæri til þess enn þá. Ég hefði vonað að hv. stjórnarandstöðuþingmenn hefðu farið af þingi í léttara skapi en ég þakka þeim samt fyrir samstarfið í vetur.

Herra forseti. Það urðu nokkrar umræður um þetta mál í nótt og hef ég ekki í hyggju að endurtaka þær að öllu leyti, a.m.k. að því leyti sem ég hafði athugasemdir við málið. En ég vil þó draga saman ákveðna þætti þess sem mér finnast vera umhugsunarefni, þ.e. að í þessu máli er verið að gera breytingar á bótum til ákveðins hóps fólks á þann veg að ríkissjóður beri ekki kostnað af breytingunum. Það er gert á þann veg að hjá um það bil helmingi hópsins, framfærendum 900 barna, á að auka bótagreiðslurnar. Þar á að bæta bætur þeirra frá því sem nú er og er það vel. En hjá hinum helmingi hópsins, framfærendum 900 barna líka, á að draga úr bótum. Annar helmingur hópsins á að borga bæturnar til hins helmings hópsins. Það er efnisatriði þessa frv. Fram kemur í athugasemdum með frv. að kostnaður við það sé um 380 millj. kr. Ég hef spurt: Hvað er verið að færa mikla fjármuni á milli þessara tveggja hópa? Hvað á að auka bætur þeirra mikið sem eiga að fá viðbót og hvað á að skerða bætur þeirra mikið sem eiga að fá minna eftir lagabreytinguna en nú er? Niðurstaðan er sú að það eru engin svör til við spurningunni. Hvorki heilbr.- og trn. sem flytur málið né heilbrrh. sem biður nefndina fyrir málið getur svarað spurningunni. Það er auðvitað, herra forseti, alvarlegt mál þegar grundvallarstærðir í málinu liggja ekki fyrir. Skerðingin hjá helmingi hópsins á að verða tvenns konar. Annars vegar þannig að þeim á að fækka sem yfir höfuð fá bætur. Þeim á að fækka sem yfir höfuð eiga að fá bætur með þeim rökum að þeir hafi verið of margir til þessa sem hafa fengið umönnunarbætur. Í öðru lagi á líka að beita þá skerðingu sem eftir breytingu munu halda áfram að fá bætur. Skerðingin er því tvíþætt. Það á að fækka einstaklingunum sem fá þær og það á að lækka fjárhæðirnar hjá hverjum og einum. Ég spyr: Eftir hvaða reglum á að gera þetta? Við því eru engin svör. Það veit enginn. Niðurstaða mín í þessu máli er sú að það vantar upplýsingar, dæmið gengur ekki upp. Annaðhvort er verið að skerða umönnunarbætur verulega hjá um helming þess hóps sem málið varðar, eða hitt að upplýsingarnar í frv. um að ekki sé um að ræða neinn kostnaðarauka fyrir ríkissjóð eru rangar. Það eru ekki nema tvö svör við þessu máli. Mér finnst að hæstv. heilbrrh., sem er upphafsmaður málsins, verði áður en farið er af stað í þann leiðangur að fá fram lagabreytinguna að vita þessa hluti, þ.e. hvaða breytingar er verið að gera og fyrir hverja. Þetta finnst mér á skorta, herra forseti, og ég finn að því að málið er svona illa búið að það er ekki hægt að veita svör við þessum mikilvægu spurningum. Ég ætla ekki að endurtaka það sem ég sagði í gær um þá þróun sem mér finnst ekki vera æskileg, þ.e. að einstakar þingnefndir taka að sér að flytja þingmál í tímapressu undir lok þings, hvort heldur að vori eða fyrir jól og þau síðan keyrð í gegn athugunarlaust af hálfu þingsins á örfáum klukkutímum. Það er umhugsunarefni fyrir þingið og ég skora á hæstv. forseta að taka það mál til alvarlegrar athugunar nú í sumar.

Virðulegi forseti. Ég vil nota þetta tækifæri til að þakka hv. heilbr.- og trn. fyrir að taka upp það mál sem hér er um rætt. Það er rétt sem kom fram hjá hv. síðasta ræðumanni að málið kom mjög seint fram. Það hefur verið nefnd í gangi í Tryggingastofnun við að endurskoða umönnunarbætur. Með Tryggingastofnun hafa komið að þessari endurskoðun fulltrúar Þroskahjálpar og fulltrúar Umhyggju. Þessi nefnd hefur verið að störfum í rúmlega eitt ár og lauk störfum um það leyti sem þingi átti að ljúka. Ég kynnti öllum fulltrúum í heilbr.- og trn. þetta mál eins og það lá fyrir og sagðist ekki mundi ganga lengra með það nema full samstaða væri um það, ég teldi mjög mikilvægt að full samstaða væri um það, því ég er í grundvallaratriðum sammála hv. þm. Kristni H. Gunnarssyni, þegar hann segir að einstaka þingnefndir eigi almennt ekki að leggja fram mál. En þetta er réttarbót fyrir þúsund börn. Það hefur lengi verið beðið eftir þessu. Þetta mál hefur lengi verið í undirbúningi. Hann spyr um tölur í þessu sambandi. Það er algengast að bætur hækki úr 4.900 kr. í 13.800 kr. fyrir þau börn sem eru mest fötluð og mest sjúk, langvarandi sjúk. En það er eðlileg spurning hjá hv. þm. hjá hverjum skerðist í staðinn ef ekki koma til nýir fjármunir. Það er talið af þeim sem best þekkja, og þá eru það þeir sem ég hef áður rætt um og voru í þessari nefnd, að nauðsynlegt sé að fram fari þroskapróf varðandi minni háttar atferlistruflanir sem eiga sér stað hjá börnum, áður en þau fara á bætur. Og á einhverjum lengri tíma muni þeim fækka sem fá þessar bætur. En í staðinn þá fá þau svokallað lyfja- og lækniskort sem mun ekki síður koma þeim að góðu. Þetta eru þau svör sem ég get gefið hv. þm. Ég vona að þetta ágæta mál sem hér liggur fyrir verði afgreitt innan tíðar. Ég endurtek þakkir mínar til hv. heilbr.- og trn.