Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég verð að láta í ljós undrun yfir brtt. hv. þm. Ísaf., sérstaklega af því að hann veit, að þessu máli er löngu ráðið til lykta. - Er lögin voru sett, var ákveðið, að lagt skyldi þar gjald á sjávarútveginn. Það er heimilað í l. að láta þetta gjald niður falla, ef meðalafli á nót yrði minni en 3000 mál, en hluta af því, ef aflinn væri undir 6000 málum. Er S.R. voru að taka ákvörðun um, hvað þær vildu greiða fyrir síldina og eftir að ákveðið var að greiða 65 kr. fyrir málið, lýsti framkvstj. S.R. yfir, að ef aflinn yrði minni en 500 þús. mál til S.R., þá mundi atvmrh. fá heimild til að fella niður þetta gjald, og vildi hann, að það rynni til S.R. Ég sagði honum, að þetta kæmi ekki til mála, því að ef aflinn brygðist, þá mundi það renna til hallarekstrar á bátaútveginum og verksmiðjanna, og hefði það vakað fyrir okkur, að niðurfelling gjaldsins kæmi báðum aðilum til framdráttar. Framkvstj., Sig. Jónsson, rökstuddi sína málaleitan með því, að ef S.R. fengju ekki þessi 500 þús. mál, þá gætu S.R. ekki staðið undir þessu verði. Ég játaði það, að ef aflinn yrði ekki 500 þús. mál til S.R., þá gætu þær ekki staðið undir verðinu, en bar fram þau gagnrök, að afli bátanna væri þá ekki svo mikill, að þeim veitti af sínu, enda fór landssambandið fram á, að bátarnir fengju allt, en ég sagði, að gjaldinu yrði skipt, en vissi þá ekki, hvernig skiptingin yrði. Nú þegar aflabresturinn kom í ljós, þá reis þessi spurning að nýju, og ég hef ekki talað um það við neinn eins mikið og hv. þm. Ísaf., og er honum ljóst, að löngu er búið að ákveða þetta, og það, sem atvmrh. hefur gert í þessu, verður ekki tekið aftur. Mér finnst það ganga úr hófi fram, að hann skuli flytja þessa brtt. Það má færa fullgild rök fyrir því, að útgerðarmönnum veitti ekki af hverjum eyri, en einnig mætti færa fram jafngild rök fyrir því, að S.R. veitti ekki af gjaldinu heldur. Ég var á frumstigi þessa máls búinn að binda mig, en ég hef ekki gögnin við höndina og get ekki gefið skýrslu um, hvaða mánaðardag það var. En ég býst ekki við, að hv. þm. Ísaf. beri brigður á, að þetta var gangurinn í málinu. Þessu er ekki hægt að rifta, en ef menn vildu láta útgerðarmenn fá aukið fé, mætti ræða það sér. Ég verð að biðja menn afsökunar á, að ég verð að lesa þessa till. aftur, til þess að trúa því, að hún sé frá hv. þm. Ísaf. Mér virðist vera einhver misskilningur í henni, a.m.k. get ég ekki skilið hana. Ef hv. þm. á við það, að endurgreiða eigi það, sem búið er að innheimta, stenzt till. samt ekki, því að ef það hefur verið innheimt, ber að skila því til sömu aðila. Till. getur því ekki staðizt. Mér leikur forvitni á, hvað till. felur í sér, en ég heyrði ekki framsögu hv. þm., en þar getur skýringin e.t.v. hafa komið fram. Ég afhendi hæstv. forseta till. og bið hann um að koma mér til hjálpar og segja til um, hvað till. þýðir.



Herra forseti. Það var aðeins út af ræðu hæstv. viðskmrh., þar sem hann sagði síðast, að það, sem ég sagði um hraðfrysta fiskinn, stæðist ekki í sambandi við togarana. Þetta er misskilningur hjá hæstv. ráðh., ég nefndi hraðfrysta fiskinn aðeins í þessu sambandi, og stafar það af því, sem sagt er í grg. þeirri, sem fylgir þessu frv. og komið er frá hv. fjhn. þessarar hv. d. Viðvíkjandi því, sem hv. 2. þm. N-M. sagði um hraðfrysta fiskinn, þá vil ég ítreka það, sem ég sagði, að ef vilji hv. þingmanna og þess flokks, sem hann tilheyrir, er fyrir hendi um að tryggja hag hraðfrystihúsanna, þá er leiðin sú að tryggja þeim meiri lán úr stofnlánadeild sjávarútvegsins, eins og ég benti á í frv., sem ég flutti á þremur undanförnum þingum, ef slík breyting færi fram, þá væri það raunhæf aðgerð til að bæta hag þeirra. Ákvæði 11. gr. gengislækkunarlaganna hefur aldrei komið að haldi, en hitt væri raunhæft, ef sjóði stofnlánadeildarinnar væri komið upp í 100 millj. króna og síðan bætt við það fé eftir því, sem við væri hægt að koma. - Þetta er vilji þeirra manna, sem vilja bæta hag hraðfrystihúsanna á raunhæfan hátt og bera hag þeirra fyrir brjósti.



Herra forseti. Það má vera, að það hafi vantað eitt orð í till. mína, og bið ég velvirðingar á því, þar sem hún var skrifuð upp í flýti. Hins vegar vil ég leiða athygli hæstv. ráðh. að því, að till. er í tvennu lagi, þó að hann virðist ekki hafa séð nema seinni hlutann. Aðalatriðið, sem fyrir mér vakti, var að breyta till. svo, að öll 41. gr. félli niður. Ég vakti athygli á því í n.. að með því að samþ. till. viðskmrh., þá er í 11. gr. heimild til að innheimta framleiðslugjald af síldarútvegsmönnum, en ég taldi óviðeigandi að láta 4. málsgr. 14. gr. standa, eftir að búið væri að fella hinar þrjár niður. Nú höfum við hæstv. atvmrh. oft rætt um þetta mál, svo að honum var eins kunnugt um mína skoðun á þessu máli og mér er kunnugt um hans. En sé nú svo, að búið sé að endurgreiða þetta gjald, þá hefur mín till. reyndar litla þýðingu, en ef hins vegar ekki er búið að því, þá hefur hún mikla þýðingu. Það er augljóst mál, að þetta framleiðslugjald verður dregið frá síldarverðinu, - hins vegar talaði hann um það að endurgreiða útvegsmönnum aftur hluta af þessu framleiðslugjaldi. Mér skilst nú, að um leið og síldarverðið var ákveðið hafi verið ákveðið, hvort endurgreiða skyldi útvegsmönnum þetta gjald eða ekki. Ef nú hæstv. ráðh. gefur skýlausa yfirlýsingu um, að búið sé að endurgreiða þetta gjald, þá er ég fús til að taka aftur seinni hluta þessarar till., ef hann mælir með fyrri hluta hennar.



Herra forseti. Já, hv. þm. Ísaf. sagði, að ef ég vildi gefa yfirlýsingu um, að búið væri að endurgreiða þetta framleiðslugjald, þá skyldi hann taka till. sína til baka, enda mælti ég með því. Og hv. þm. veit, að það er löngu búið, strax í þingbyrjun var búið að svara þessu skriflega, og á fundi, sem báðir aðilar sátu, sagði ég, að ég teldi að þessi krafa væri óréttmæt, og með því hafði ég raunverulega bundið mig til þess, en hvort búið er að greiða hverjum manni það, sem honum ber, veit ég ekki, en hitt er augljóst mál, að með þessu hef ég raunverulega bundið mig til að sjá um, að svo verði gert, svo að það er enginn vafi um það efni. Nú varðandi þessa smáletursgrein, sem mér er nær að halda, að mér hafi yfirsézt um, en hv. þm. telur, að sé aðalefni till. sinnar og hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „1. efnismálsgr. orðist svo: 11. gr. laganna falli niður“, - þá er mér nú nær að halda, að hv. flm. hafi bætt henni inn á eftir, en hitt hafi upprunalega verið aðalefni till. Er ekki svo?

Nei.

En mikið má nú vera, ef svo er ekki. Og sannarlega er það nú miklu meira efni málefnalega séð, hvort Alþ. vill láta 4. málsgr. gefa ríkisstj. heimild til að fella niður þetta gjald, en þó með takmörkunum, en ef þetta gjald er fellt niður, þá er ekki síður ástæða til að fella það hjá síldarútvegsmönnum. Nú er það svo að mjög fá skip munu hafa yfir 5000 mála afla, hvað þá 6000 mála, og er þá heimild fyrir ríkisstj. að lækka þetta gjald, og þau ákvæði eru, að hún megi fella það niður, ef aflinn fer niður fyrir 4000 mál, en ég vil ekki kveða á um þetta án samráðs við ríkisstj. Nú stendur svo á um þessi 10%, sem lögð skulu á sjávarafurðir, að þeim skal varið til að standa straum af og endurgreiða skuldir ríkisins, sem myndazt hafa í sambandi við togarakaup, ábyrgðargreiðslur og framkvæmdir í þágu sjávarútvegsins á liðnum árum og því næst að greiða önnur gjöld ríkisins. Það verður því að viðurkenna, að það stendur öðruvísi á um þetta mál en framleiðslugjaldið að öðru leyti. Og mér finnst þetta varða svo miklu, að rétt sé að athuga það nánar. Að sönnu má taka þetta mál upp í Ed., en ég geri ráð fyrir, að hv. þm. Ísaf. þyki það skipta það miklu máli, að það sé tekið fyrir hér í þessari deild, svo að úr því fáist hér skorið.

Forseti (SB): Ég hef hugsað mér að hafa þann hátt á að ljúka umr. um þetta mál nú, en fresta atkvgr., svo að tími gefist til að prenta þær brtt., sem fram hafa komið, svo að hv. þm. gefist betri kostur á að átta sig á þeim.



Herra forseti. Ég vil aðeins svara þeirri aths. hæstv. ráðh., þar sem hann gaf í skyn, að ég hefði bætt inn í till. eftir að ég fékk hana til athugunar, eftir að honum hafði láðst að athuga fyrri hluta hennar. Og ég vil bera það undir forseta, hvort ég hafi breytt þar nema einu orði, sem af vangá hafði fallið niður. - Ég sé enga ástæðu til að gefa í skyn, að ég hafi fengið till. til þess að breyta henni eftir að hún hafði komið fram.

Forseti (SB): Út af ummælum hv. þm. Ísaf. vil ég taka það fram, að hann breytti till. í engu þann tíma, sem hann hafði hana að láni, enda skildi ég ekki orð hæstv. atvmrh. á þann hátt, og ég býst ekki við, að menn hafi almennt skilið þau svo.



Herra forseti. Ég þarf ekki að hafa mörg orð um þetta mál, því að það er þegar kunnugt, hve mikið nauðsynjamál hér er um að ræða, og nægir í því sambandi að vísa til grg. þeirrar, sem fylgir frv. Ég mun því ekki ræða þetta frekar á þessu stigi málsins, en mun gera það síðar, ef tilefni gefst til. - Ég óska svo eftir, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. félmn. og til 2. umr.