Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Áður en ég byrja á því að mæla fyrir þessu frv. langar mig til að geta þess við hv. dm., að þetta er talsverður merkisdagur í lífi mínu að því leyti til, að ég hef átt sæti á Alþingi í 19 vetur, en þetta er í fyrsta skipti sem ég stend í ræðustól í Ed. Herra forseti. Þetta mál, sem hér er til umr., frv. til l. um breyt. á lögum um grunnskóla, var flutt í Nd. og hefur verið afgreitt þaðan nú í dag. Er það von mín, að hv. Ed. sjái sér fært að afgreiða þetta mál sem fljótast. Þetta frv. er satt að segja ekki stórt í sniðum, það er aðeins tvær greinar. Hins vegar má segja að efnisatriði þessa frv. sé ekki ómerkt eða lítið, en frv. fjallar um það, eins og segir í 1. gr., að stefna skuli að því, að ákvæði laga um síðasta ár skólaskyldu komi til framkvæmda samtímis á landinu öllu 7 árum eftir gildistöku laganna. En þannig er, að í grunnskólalögunum, eins og þau eru, er gert ráð fyrir að skólaskyldan, 9 ára skólaskylda, komi til framkvæmda 6 árum eftir gildistöku laganna. Þá ættu þau af sjálfu sér að taka gildi að þessu leyti nú í haust, haustið 1980. En eins og menn þekkja var almennt gert ráð fyrir að það tæki 10 ár að framkvæma grunnskólalögin að öðru leyti en því, að þetta sérstaka ákvæði í 88. gr. var að koma skyldi á fullri skólaskyldu samkv. lögunum á 6 árum. Nú er það ljóst, að það er mjög erfitt að framkvæma 9 ára skólaskyldu við þær aðstæður sem við búum nú við. Sérstök nefnd hefur verið að endurskoða grunnskólalögin. Í henni sitja þrír menn undir forsæti Jónasar Pálssonar skólastjóra. Þessi nefnd hefur ritað mér bréf fyrir nokkru og bent á að hún hafi ekki lokið endurskoðunarverki sínu, en bendir jafnframt á að eðlilegt væri að fresta því um ár að 88. gr. laganna taki að fullu gildi. Einnig má segja það, að ævinlega sé nokkur ágreiningur um þetta mál. Það er nokkur ágreiningur, bæði í Alþingi og eins meðal skólamanna og úti um landsbyggðina, um það, hversu hratt skuli stefnt að því að 9 ára skólaskylda verði tekin upp. Þá held ég að sé einnig rétt að minna á það, sem reyndar er nú lögð hvað mest áhersla á í grg., að það er skynsamlegt að tengja afgreiðslu fullrar skólaskyldu við umr. og ákvörðun um nýja skipan á framhaldsskólastiginu, en ljóst er að nýskipan á því sviði verður ekki afgreidd sem lög á þessu þingi. En eins og ég segi, þá er þetta ekki umfangsmikið mál eða stórt í sniðum. Það hefur gengið í gegnum Nd., menntmn. þar fjallaði um málið og varð einróma sammála um aðleggja til að málið gengi fram eins og það var lagt fyrir, og þannig var það samþykkt í Nd. Herra forseti. Ég held að það þurfi ekki öllu frekari skýringar á þessu frv. Ég legg til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér er flutt, hefur gengið í gegnum Nd. Það var flutt þar nú fyrir nokkrum dögum og hefur verið um það fjallað í menntmn. Nefndin varð sammála um að leggja til að frv. yrði samþ. með breytingu, sem fram kemur á þskj. 456 og er efnislega mjög svipuð því sem gert var ráð fyrir í upphaflegu frvgr., og þetta mál var afgreitt í dag frá Nd. til hv. Ed. En efni þessa frv. er það, að menntmrn. og Reykjavíkurborg er heimilt að gera með sér samning um að skólahald í samræmi við 1.–5. gr. laga um fjölbrautaskóla fari fram í tveimur sjálfstæðum skólastofnunum. En þannig stendur á, að í lögum um fjölbrautaskóla er heimildarákvæði um það, að stofna megi í hverju sveitarfélagi einn fjölbrautaskóla. Þetta gildir um Reykjavík að sjálfsögðu eins og önnur sveitarfélög. En nú er svo komið, að fjölbrautaskólinn í Breiðholti er orðinn ákaflega fjölmennur. Þar munu nú vera um 1300 nemendur. Auk þess er angi af þessum skóla, svokallaður Ármúlaskóla, með 600 nemendur. Þetta þykir orðið allt of viðamikið skóla- og stjórnunarbákn, enda hefur Ármúlaskólinn verið í reynd rekinn sem sjálfstæður skóli nú undanfarið skólaár. Í þessu frv. felst það að opna möguleika til þess að Ármúlaskólinn verði rekinn sem sjálfstæð skólastofnun. Það er ekki miklu meira um þetta að segja annað en það, að ég hef flutt þetta frv. samkv. sérstakri beiðni frá fræðsluráði Reykjavíkur sem hefur lagt mikið upp úr því að þetta mál fengi framgang á þessu þingi. Ég held að ég þurfi ekki, hæstv. forseti, að hafa um þetta öllu fleiri orð. Grg. með frv. skýrir það og ég bendi á að málið gekk í gegnum Nd. umræðulítið og án þess að nokkur ágreiningur væri um efnisatriði þess. Því legg ég til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. menntmn., en ég vænti þess, að hv. n. treysti sér til að ljúka afgreiðslu málsins eins fljótt og við verður komið.