Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við kosningu í Framkvæmdastofnun var óskað eftir að kosið yrði um aðalmenn sérstaklega, en forseti lýsti þá yfir að kosning færi fram um bæði aðalmenn og varamenn. Þegar svo forseti lýsti kosningu varamanna hljóp hann yfir þann mann á A-lista, þ.e. lista Sjálfstfl., sem var nr. 3, og tók þá tvo sem voru í 1. og 2. varasæti. Ég hefði haldið, að þar sem aðeins tveir menn af þessum lista voru kosnir, 1. og 2. maður, þá væru eðli málsins samkv. 3. og 4. maður á listanum kosnir 1. og 2. varamaður þess lista. Þegar stillt er upp þremur aðalmönnum og þremur varamönnum, þá sé ég ekki hverju það skiptir að sett sé orðið varamaður eða varamenn á undan þeim þremur síðari. Ef stillt hefði verið upp sex nöfnum, þá voru samkv. öllum venjulegum reglum þeir, sem voru nr. 1 og 2, kosnir aðalmenn, þeir, sem voru nr. 3 og 4, kosnir varamenn. Ég vildi mega mælast til þess við forseta, að þetta mál verði athugað og leiðrétt ef það sjónarmið, sem ég hér kem fram með, sýnist vera réttara en sú niðurstaða sem hann kynnti áðan.



Vegna ábendingar hv. 1. þm. Reykn. um varamenn í stjórn Framkvæmdastofnunar vil ég geta þess, að ég fór eftir því, að nöfnum á A-lista er stillt upp í tvennu lagi, aðalmenn og varamenn sitt á hvorum miðanum. Tók ég tvo efstu menn af hvorum miða í samræmi við atkvæðamagn. Hins vegar mun það vera rétt ábending hjá hv. þm., að raunverulega eigi að vera í einni röð aðal- og varamenn. Mun því rétt vera, ef þessari röð er haldið, að varamenn af A-lista séu Ólafur G. Einarsson og Halldór Blöndal.



Herra forseti. Þriðja þingmál á haustþingi 1978 var till. til þál. um landgrunnsmörk Íslands til suðurs, sem flutt var af átta sjálfstæðisþingmönnum, einum úr hverju kjördæmi. Þegar till. var flutt var hún orðuð þannig: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að mótmæla nú þegar öllum tilraunum Breta til að reyna að slá eignarhaldi á klettinn Rokk (Rockall). Alþingi lýsir því jafnframt yfir, að ákvörðun ytri landgrunnsmarka Íslands til suðurs miðast við, að engri þjóð beri tilkall til Rokksins.“ Í grg. örstuttri segir, með leyfi forseta: „Ríkisstjórn Stóra-Bretlands hefur gert tilraun til að slá eignarhaldi Breta á klettinn Rockall í þeim tilgangi að teygja yfirráð þeirra út á hafsbotnssvæði, sem tilheyrir Íslendingum eftir þeim þjóðréttarreglum, sem nú eru í mótun. Öllum slíkum tilraunum ber þegar í stað að mótmæla, enda þótt sker þetta mundi ekki fá sjálfstæða efnahagslögsögu eftir þeim reglum, sem nú eru skráðar í uppkasti að hafréttarsáttmála. Þegar fiskveiðilögsaga Íslands var loks færð út í 200 mílur, var þess að sjálfsögðu gætt, að engin skerðing yrði á henni vegna Rokksins. Bretar viðurkenndu síðan fiskveiðitakmörk Íslands samkv. reglugerð frá 15. júlí 1975 með Oslóarsamkomulaginu 1. júní 1976 og staðfestu þar með, að engin efnahagslögsaga ætti að vera út frá Rokknum, þótt þeir teldu klettinn tilheyra sér. Ljóst er því, að nibba þessi getur ekki skert ytri landgrunnsmörk Íslands, fremur en efnahagslögsöguna.“ Samkomulag varð um það hér á hinu háa Alþingi að afgreiða till. þessa hinn 22. des. 1978 með nokkuð breyttu orðalagi, og var hún afgreidd þannig orðuð: „Alþingi lýsir því yfir, að ytri landgrunnsmörk Ístands til suðurs verði ákveðin án tillits til klettsins Rockall og að samvinna verði höfð við Færeyinga til að tryggja sameiginleg réttindi á landgrunnssvæðinu utan 200 sjómílna marka landanna.“ Formaður utanrmn., Einar Ágústsson, sagði í ræðu nefndan dag, m.a.: „Undir þetta skrifar öll utanrmn. og ég mun ekki hafa fleiri orð um þessar till., aðeins segja það í lokin, að ég tel að með samþykkt þeirri og afgreiðslu undirstriki Íslendingar einu sinni enn samstöðu sína í landhelgismálinu, sem hefur verið órofa alla tíð.“ Því miður hefur ekki miklum sögum af því farið, hvað gert hafi verið til að framfylgja þessari ályktun Alþingis, þótt eftir hafi verið gengið. Þess vegna hef ég leyft mér að bera fram fyrirspurnir um það mál, sem hafa nú verið á dagskrá alllengi. En af ástæðum, sem þm. og þjóðinni allri raunar eru kunnar, hafa hugir manna snúist um annað nú að undanförnu og skal ég út af fyrir sig ekki ásaka neinn fyrir það, að dregist hefur að svara þessum fyrirspurnum, þótt ég hyggi að hitt muni verða talið ámælisvert, hve lengi hefur dregist að aðhafast eitthvað í málinu. En nánar fáum við að vita um það nú þegar hæstv. utanrrh. svarar spurningum mínum. Þær eru í þremur liðum: 1) Hvað hefur verið unnið að því að ákveða ytri landgrunnsmörk Íslands til suðurs í samræmi við ákvörðun Alþingis 22. des. 1978? 2) Hefur ríkisstj. mótmælt aðgerðum Breta til að reyna að helga sér klettinn Rokk og þá með hverjum hætti? 3) Hefur verið mótmælt í orði eða á borði tilraunum Breta til að koma einhliða á 200 mílna fiskverndarsvæði umhverfis Rokkinn eða eru uppi um það fyrirætlanir, t.d. að senda íslensk fiskiskip til veiða á þessu svæði? Ég hygg að þessar fyrirspurnir séu nægilega skýrar þannig að ég þurfi ekki að hafa fleiri orð um þær nú, en fæ væntanlega tækifæri til að ræða málið örlítið nánar í stuttum ræðutíma eftir að hæstv. ráðh. hefur svarað þessum spurningum.



Herra forseti. Svör þau við fyrirspurnum hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar, sem ég les hér upp á eftir, eru undirbúin og samantekin í utanrrn. í tíð forvera míns þar. Hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson hefur borið fram tvær fyrirspurnir, aðra þá sem hann vék að hér áðan og hina varðandi samstarf við Færeyinga. Svörin hafa verið þannig útbúin í hendur mér, að báðum þessum fyrirspurnum er svarað í einu lagi, og ég mun lesa svörin upp þannig ef hv. fyrirspyrjandi hefur ekki við það að athuga. Þetta byrjar nú í rauninni á endurtekningu á því sem hv. fyrirspyrjandi var að rekja sjálfur áðan. Svarið er svo hljóðandi: Á 100. löggjafarþingi lagði fyrirspyrjandi ásamt öðrum fram þáltill. um landgrunnsmörk Íslands til suðurs. Í því tilefni gerði utanrrh. á fundi í Sþ. hinn 24. okt. 1978 grein fyrir ýmsum atriðum sem varða þetta mál. Umrædd þáltill. fékk ítarlega meðferð í utanrmn., en náði ekki fram að ganga, heldur var henni samkvæmt till. n. vísað til ríkisstj. svo breyttri: „Alþingi lýsir því yfir, að ytri landgrunnsmörk Íslands til suðurs verði ákveðin án tillits til klettsins Rockall og að samvinna verði höfð við Færeyinga til að tryggja sameiginleg réttindi á landgrunnssvæðinu utan 200 sjómílna marka landanna.“ Rétt er að minnast á þau orð, sem frsm. n., hæstv. fyrrv. utanrrh., Einar Ágústsson, lét falla við það tækifæri, eins og hv. fyrirspyrjandi gerði grein fyrir, að með afgreiðslu þeirri, sem till. hlaut, undirstrikuðu Íslendingar enn einu sinni samstöðu sína í landhelgismálinu. Síðan þessari till. var vísað til ríkisstj. hafa gengið í gildi lög nr. 41 frá 1. júní 1979, um landhelgi, efnahagslögsögu og landgrunn, og er í þeim lögum m.a. að finna ákvæði um skilgreiningu landgrunnsins, um afmörkun þess gagnvart nærliggjandi ríkjum og um landgrunnsrannsóknir. Á sama hátt og við ákvörðun fiskveiðilögsögu Íslands 1975 var við ákvörðun landgrunnsmarka í lögunum ekki tekið tillit til Rockall. Mörkin hafa ekki verið sett utan 200 mílna, og var m.a. tekið tillit til þess, að enn var ólokið könnun á ýmsum hliðum þessa máls á Hafréttarráðstefnunni. Að því er varðar samvinnu við Færeyinga þarf varla að taka það fram, að Íslendingar leitast ávallt við að styðja Færeyinga þar sem um sameiginlega hagsmuni er að ræða, hvort sem er á hafréttarsviði eða öðrum sviðum. Er þetta sjálfsagður liður í íslenskri utanríkisstefnu. Skal nú fjallað um einstaka liði fyrirspurnanna. Ég byrja á þeirri sem varðar samvinnu við Færeyinga: 1) Sendinefnd Íslands á Hafréttarráðstefnunni hefur haft stöðugt samband við fulltrúa Færeyinga þar og hefur stutt sjónarmið þeirra gegn kröfum Breta og Íra til víðtækra réttinda á svæðinu á þeim grundvelli að um sé að ræða landgrunn lands og/eða Bretlands, hvort sem Rockall er með í myndinni eða ekki. 2) Engir formlegir fundir hafa verið haldnir með fulltrúum landsstjórnar Færeyja. 3 ) Ég tel óhætt að fullyrða að Færeyingar meta stuðning íslensku sendinefndarinnar og verður samvinnu haldið áfram. 4) Um viðræður við Breta og Íra skal tekið fram að Hans G. Andersen, formaður sendinefndar Íslands, og Guðmundur Pálmason hafa rætt málin við fulltrúa Breta og Íra og hafa haldið fram þeirri afstöðu sem grein var gerð fyrir. Og þessar upplýsingar varðandi þessa fyrirspurn eru einmitt fengnar sérstaklega frá Hans G. Andersen, formanni sendinefndarinnar á Hafréttarráðstefnunni, og stuðst við upplýsingar frá honum. Varðandi hina fyrirspurnina skal þetta tekið fram: 1) Stöðugt er unnið að málinu á Hafréttarráðstefnunni. Verður áhersla lögð á að móta grundvöll til ákvarðanatöku af Íslands hálfu með hliðsjón af viðhorfum á næsta fundi ráðstefnunnar í mars. Iðnrh. hefur einnig skýrt frá ýmsum hliðum landgrunnsrannsókna, nú nýlega að ég hygg, eða nánar tiltekið á fundi Sþ. 29. jan. 2) Samkvæmt 121. gr., 3. málsgr., hafréttaruppkastsins á Rockall ekki að fá efnahagslögsögu eða landgrunn. Að því er varðar landgrunnsréttindi er aðalatriðið hvaða ríki hafsbotninn á svæðinu er talinn tilheyra án tillits til Rockall. 3) Svo sem kunnugt er hefur enn ekki náðst samkomulag á Hafréttarráðstefnunni um reglur varðandi afmörkun landgrunns strandríkja og eru þessi mál því öll enn í deiglunni. Það er hlutverk sendinefndar Íslands að fylgjast með þessum málum og undirbúa grundvöll fyrir ákvarðanatöku af Íslands hálfu sem ekki er tímabær að svo stöddu. Ég vænti þess, að sú stutta greinargerð, sem ég hef hér flutt, gefi hugmynd um aðalatriðin í þessu máli. Og ég get lýst því yfir, að landhelgisnefnd mun fjalla um þessi atriði, en þess mun hafa verið óskað á sínum tíma, að landhelgisnefnd fjallaði um þau eða rætt yrði um þau á landhelgisnefndarfundi. Ég bið svo hv. fyrirspyrjanda afsökunar á því, að ég hef tekið hér í einu lagi þessar fyrirspurnir, og verður það að reiknast honum til tekna við mál hans hér á eftir, að hann hefur ekki gert sérstaklega grein fyrir síðari fyrirspurninni. Ég vil svo aðeins endurtaka það, að frá þessu svari var að sjálfsögðu gengið áður en ég tók sæti í utanrrn. og þó að ég hafi lesið þessi svör hér yfir og sé þeim sammála, þá hefði ég í sjálfu sér kosið að hafa rýmri tíma til þess að geta sett mig inn í þessi mál áður en fyrirspurninni var svarað, en þau verða rædd á næstunni, bæði í landhelgisnefnd og að sjálfsögðu einnig í utanrmn., eftir því sem við á.



Herra forseti. Ég er hæstv. utanrrh. að sjálfsögðu þakklátur fyrir að hafa lesið þessi svör upp, þótt ég sé á hinn bóginn mjög óánægður með efni þeirra. Og þar sem var í niðurlagi sagt að þessi svör gæfu hugmynd um aðalatriði málsins, þá verður ekki hægt að skilja þau orð öðruvísi en svo, að aðalatriði í framkvæmd þessara tillagna af hálfu hæstv. síðustu ríkisstj. hafi verið þau að gera ekki neitt, gæta hagsmuna Íslands ekki í einu eða neinu. Svörin voru nánast útúrsnúningar eða beinlínis farið fram hjá efni málsins og skal ég rökstyðja það. Vík ég þá að þeirri fsp. sem ég hafði ekki rætt hér, en ég hafði að sjálfsögðu ekkert við það að athuga að þær yrðu teknar hér saman til umræðu. Það er byrjað á því að segja að till. hafi ekki náð fram að ganga á Alþ., heldur verið vísað til ríkisstj. Formlega er þetta rétt. En ég las upp ummæli þáv. formanns utanrmn. um það, að utanrmn. hefði orðið sammála um að breyta till. og leggja til að hún yrði afgreidd með þeim hætti sem þarna varð niðurstaðan. Ég vil leyfa mér af þessu tilefni að vitna til ummæla í hörðum umræðum sem urðu á Alþ. 6. febr. 1979, þar sem þáv. utanrrh. hélt þessu fram, að það hefði ekki verið ákvörðun Alþingis, ekki samstaða Alþingis um að framfylgja ætti þessu máli. Þá kom til liðs við mig hv. þm. Stefán Jónsson, sem ofbauð þetta eins og fleirum, og sagði þá orðrétt: „Fallist var á það af hálfu 1. flm. að vísa þessum till. til ríkisstj. Það var sátt af hans hálfu. Það var komið að lokadegi í afgreiðslu fjárlaga. Hann hótaði því þá, hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson, og hafði raunar stuðning þingmanna úr fleiri flokkum á bak við þá hótun, að ef þessar þáltill. þeirra sjálfstæðismanna hlytu ekki afgreiðslu fyrir jól vegna þess hversu brýnt væri að afgreiða þær, þá skyldi verða haldið uppi þess háttar umræðum um einstaka liði fjárlaga, að fjárlagaafgreiðslan drægist fram yfir jól af þeim sökum. Reyndar var þá viðbúið að fjárlagaafgreiðslan drægist fram yfir jól af öðrum sökum. En forustumenn stjórnmálaflokkanna sömdu um það við 1. flm. þessara þáltill., að þær yrðu afgreiddar með þessum hætti. Það var það sem kallast á enska tungu „gentlemen's agreement“, sem var á vitorði - ég vil segja: allra þm. og hann féllst á í því trausti að með till. yrði farið eins og þær hefðu hlotið þinglega meðferð. Þetta vissi hver maður sem var hér í þingsölunum þá.“ Og þetta vita allir sem hér eru enn á þingi og þá voru á þingi. Það átti að stöðva málin, þ. á m. Jan Mayen-málið. Það var ekki hægt að koma því inn í kollana á mönnum, - það tók raunar heilan meðgöngutíma að fá menn almennt til að skilja það, - að við ættum fersentimetersréttindi á Jan Mayen-svæðinu. Það var ekki fyrr en í júní í fyrra sem menn almennt fóru að gera sér grein fyrir því. Og það átti sem sagt að drepa allar þessar tillögur. Það varð að beita þessari hótun, sem hv. þm. Stefán Jónsson hefur upplýst með hvaða hætti var. Og enn í dag er sagt: Tillagan náði ekki fram að ganga. En Bretar, okkar andstæðingar í þessu máli, þeir eru þó ekki svo skyni skroppnir að halda að þetta hafi ekki verið þingleg afgreiðsla, því að í bréfi breska utanrrn. eða öllu heldur breska sendiráðsins í Reykjavík, sem dagsett er 8. jan. 1979, þar sem mótmælt er afgreiðslunni hér á Alþ., er talað um „the resolution taken by the Althing“ - ályktun Alþingis, sem verið er að mótmæla. Auðvitað var þetta ályktun Alþingis - einróma ályktun Alþingis. En þó að hún hafi verið hér afgreidd, þá hefur ekkert verið gert í málunum, ekki nokkur skapaður hlutur. Það er að vísu skrifað eitt bréf til að mótmæla þessum ummælum breska sendiráðsins 1979, það er dagsett 2. febr. 1979, og þar er það eina, sem um þetta er sagt: „Iceland does not intend to revise the regulations of 1975 in this respect.“ - Ísland ætlar sér sem sagt ekki að breyta um línu, en engin mótmæli af neinu tagi, engin bein mótmæli. Þetta er það eina sem mér kunnugt um að hæstv. fyrrv. ríkisstj. hafi gert í málunum. Nú vil ég halda því fram, að það mál, sem hér er til umræðu, sé ekki þýðingarminna en Jan Mayen-málið. Það er orðið tímabært að íslenskir ráðamenn fati að gera sér grein fyrir því, að við eigum að gæta réttinda okkar þarna suður í höfum, þótt ekki væri af neinu öðru en því, að við ætlum okkur að koma í veg fyrir að jarðrask verði þarna framið sem gæti stofnað fiskimiðum okkar og auðæfum Atlantshafsins í voða. Þarna er um geysilega þýðingarmikil réttindi að ræða sem samkvæmt þeim uppköstum, sem nú eru á Hafréttarráðstefnu, tilheyra Íslandi að verulegu leyti. Og það er með öllu óverjandi að taka ekki upp samvinnu við Færeyinga, ekki til þess að hjálpa þeim einum, þeir eru ósköp þakklátir fyrir að við þá hafi verið rætt, það hefur verið rætt við þá eitthvað yfir kaffibolla, ekki eftir neinum fyrirmælum frá utanrrn., á Hafréttarráðstefnu. Engin fyrirmæli voru um það svo mér sé kunnugt um. Þó skrifaði ég utanrrn. svo hljóðandi bréf, áður en ég fór á næstsíðasta fund Hafréttarráðstefnunnar og leyfi mér að lesa það hér upp: „1) Verður strax útvegað fjármagn til að afla upplýsinga um hafsbotninn? 2) Verður strax tekið upp samstarf við Færeyinga til að gæta sameiginlegra réttinda á Rockall-svæðinu? 3) Verður haldið fast við þá kröfu, að Íslendingar eigi réttindi á Jan Mayen-svæðinu a.m.k. til jafns við Norðmenn? 4) Verður orðsendingu Breta frá 8. jan. 1978“ - þeirri sem ég gat um áðan - „mótmælt eindregnar en með bréfi utanrrn. 2. febr. 1979? Svör óskast við þessum spurningum áður en undirritaður ákveður hvort hann fer á fund Hafréttarráðstefnu.“ Það kom að vísu loðin svör við þessu, en þó þess eðlis að ég taldi rétt að ég sem aðrir reyndi að fara á Hafréttarráðstefnuna og gera þar tilraunir til að gæta íslenskra hagsmuna. Varðandi það að við höfum stutt Færeyinga, er það að sjálfsögðu rétt, að við höfum stutt Færeyinga, en tillögurnar fjalla bara ekkert um það, að við eigum að styðja Færeyinga, þær fjalla um það, að við eigum að gæta sameiginlegra réttinda Íslendinga og Færeyinga. Það er stuðningur fyrir Færeyinga vegna þess að hagsmunir okkar fara saman. En ég er ekki að biðja um að gefa Færeyingum eitt eða neitt á okkar kostnað. Ég er að biðja um að við höfum sameiginlega réttargæslu gagnvart Bretum og Írum, að við sjáum um að þau réttindi, sem hugsanlega - við skulum ekki orða það sterkar eiga að tilheyra okkur, verði ekki frá okkur tekin vegna gáleysis okkar, afskiptaleysis, umhirðuleysis, sinnuleysis, aumingjaskapar. Og varðandi það að Færeyingar meti okkar stuðning, auðvitað meta þeir okkar stuðning, en hann hefur bara ekki verið neinn nema smávegis orðagjálfur yfir kaffibolla, eins og ég áðan sagði. Allir vita að ekki hefur náðst samkomulag á Hafréttarráðstefnunni. En það er einmitt vegna þess að nú er að byrja fundur á Hafréttarráðstefnu sem er algjörlega nauðsynlegt að íslenskir ráðamenn - og þá Alþingi Íslendinga, því að illa treysti ég hæstv. ríkisstj. í því efni - taki af skarið um það, hvaða stefnu við eigum að marka okkur í þessum málum, þannig að fulltrúar Íslands á Hafréttarráðstefnunni, sem eru oft æðimargir, viti hvað þeir eigi að gera, hvernig þeir eigi að haga sér, hvað þeir hafi á bak við sig og hvernig afstaða annarra þjóða sé, t.d. hve langt við getum komist í samningum við Norðmenn, vegna þess að ef við gætum náð hagstæðum samningum við Norðmenn mundum við auðvitað ekkert vera að berjast gegn 121. gr. um eyjar. Þá mundum við samþykkja hana. Það væri þá okkur í hag að samþykkja hana, ef við vissum að við gætum náð góðum samningum við Norðmenn. Ef hins vegar ekkert liggur fyrir um það, þá hljótum við að berjast fyrir breytingu á þeirri grein, hvort sem okkur tekst það eða ekki, vegna þess að hún óbreytt mundi auðvitað styrkja hagsmuni Norðmanna. Alveg á sama hátt eigum við að ræða við Íra og Breta og ekki bara líka yfir kaffibolla, heldur formlega, enda er um það spurt, hvort beinar viðræður hafi verið teknar upp Hvað eigum við að gera til að kanna þeirra viðhorf? Ég er ekki kominn til með að segja að þessar fjórar þjóðir, Írar, Bretar, Færeyingar og Íslendingar, gætu ekki í sameiningu skipt þessu á milli sín, haft sameiginlegt yfirráðasvæði, eins og ég teldi kannske eðlilegast og mest í anda hafréttarsáttmálans, uppkastsins að honum, þar sem menn semdu í bróðerni og eftir sanngirnissjónarmiðum um mál eins og þessi. Æskilegast væri sjálfsagt að reyna að ná slíkum samningum. Við gætum kannske verið liðlegir í þeim samningum. Ég held að réttindi okkar þarna séu út af fyrir sig ekkert minni en hinna þjóðanna. Kannske eiga Bretar og Írar alls engin réttindi á Rockall-svæðinu vegna þess - eins og margsinnis hefur verið frá skýrt - að hin upphaflega gliðnun, þegar Atlantshaf varð til, varð þar sem nú heitir Rockallsund eða Rockall-dýpi, sem er á milli Rockall-svæðisins, Írlands og Bretlands. Þess vegna er þetta sokkna land ekkert eðlilegt framhald af Bretlandi og Írlandi, heldur er það hluti af því svæði sem Ísland og Færeyjar standa á. Og það var áfast við Grænland og rak þaðan fyrir um 60 milljónum ára, en fyrir 110 milljónum ára sprakk það frá Bretlandi og Írlandi. Við eigum þarna mjög mikilla réttinda að gæta. Sumir brosa að þessu. Það var líka hlegið að því, að við ætluðum að fara að ásælast eitthvað á Jan Mayen-svæðinu, Jan Mayen væri norsk eiga. Það var tal.að um landvinningastefnu, heimsvaldastefnu jafnvel, og margir hlógu að þessu. Það var þvælst fyrir þessu í þinginu, þannig að það varð að beita hótunum, eins og ég gat um áðan, til að koma málinu í gegnum Alþingi. Þess vegna bjóst ég nú við að fá eitthvað skýrari svör en þetta. Ég varð fyrir geysilegum vonbrigðum með það. Svörin eru sem sagt fólgin í því, að engri spurningunni er beint svarað, hins vegar sagt: ja, það hefur verið spjallað um þetta fram og til baka. Ég ætla að lesa núna upp síðari fyrirspurnina sem hæstv. ráðh. svaraði með fyrri spurningunum. Hún er í fjórum liðum: 1. Hefur samvinna verið höfð við Færeyinga til að tryggja sameiginleg réttindi á landgrunnssvæðinu utan 200 mílna marka landanna í samræmi við ákvörðun Alþingis 22. des. 1978, og þá með hverjum hætti? Svarið við þessu var sem sagt: Íslendingar hafa verið að styðja Færeyinga, stöðugt samband við Færeyinga á Hafréttarráðstefnunni. Við höfum reynt að halda smávægilega fundi, þeir eru nú ekki margir þar Færeyingarnir, einn og tveir venjulega. Danir eru þarna. Þeir hafa kvartað mjög undan því, að við skyldum ekki hafa nánara samband okkar á milli. Við höfum ekkert umboð haft til annars en að bjóða þeim upp á kaffi eða bjórglas. 2. Hafa verið haldnir formlegir fundir með fulltrúum landsstjórnar Færeyinga? Það fékkst svar við því, að það hefði ekki verið gert, því miður. Auðvitað hefði átt að gera það fyrir 11/2 ári, þegar mönnum, a.m.k. sumum, var ljóst að þarna var um mikilvæg réttindi að tefla. 3. Hvern árangur hefur samvinna við Færeyjar í þessu efni borið? Auðvitað engan, það hefur ekkert verið gert. 4. Hefur afstaða Breta og Íra til krafna Íslendinga og Færeyinga verið könnuð með beinum viðræðum? Mér er sagt að tíminn sé búinn. Ég hefði getað talað hér miklu lengur og langað til þess, en það, sem fyrir mér vakir, er þó ekki að hefja illdeilur. Ég hef reynt að komast hjá því í þessum málum og það höfum við flest borið gæfu til að gera hér á Alþingi. Það, sem fyrir mér vakir, er að brýna fyrir mönnum að nú má ekki lengur láta staðar numið. Við verðum að taka höndum saman um að marka okkur skynsamlega stefnu og halda á íslenskum réttindum alveg jafnt þarna suður í höfum eins og á Jan Mayen-svæðinu. Og þó að ég treysti illa núv. hæstv. ríkisstj., eins og ég sagði áðan, kannske verr en flestum stjórnum sem á Íslandi hafa fram til þessa setið, þá treysti ég fólki hér í Alþ. til að taka þessi mál í sínar hendur. Og hins og hæstv. ráðh. gat um, þá er landhelgisnefnd þegar farin að starfa og utanrmn. reyndar líka, og ég hygg að hæstv. utanrrh. muni einmitt gera utanrmn. grein fyrir málinu á morgun. En þessi mál verður núna að fara að skilja og taka föstum tökum. Um það skulum við reyna að sameinast.



Herra forseti. Hæstv. utanrrh. var ekki öfundsverður af því að lesa upp þau svör sem samin höfðu verið í tíð fyrrv. utanrrh., Benedikts Gröndals. Ég ætla að vona að hæstv. núv. utanrrh., Ólafur Jóhannesson, taki upp í þessu máli allt önnur vinnubrögð en fyrirrennari hans, hv. þm. Benedikt Gröndal. Staðreynd er sú, að því miður er sú ádeila sem hv, þm. Eyjólfur Konráð Jónsson flutti hér á fyrrv. utanrrh., í fyllsta máta réttmæt og eðlileg, þótt í henni séu stórir og þungir dómar. Við talsmenn Alþb. höfum, eins og hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson lýsti áðan, ætíð stutt að því, að hér væru tekin upp miklu myndarlegri vinnubrögð og haldið af meiri einurð á hagsmunum Íslendinga í þessu máli. En staðreyndin virðist einmitt vera sú, eins og hv. þm. Eyjólfur Konráð gat um áðan, að það er eins og sumir menn, þar með talinn fyrrv. utanrrh., hafi ekki skilið hagsmuni Íslendinga í þessu máli. Ég óttast að það sé einmitt kjarninn, sem við erum hér að glíma við, að við erum í 11/2 ár búin að hafa utanrrh. sem ekki hefur viljað eða ekki hefur haft skilning eða manndóm til að fylgja fram hagsmunum Íslendinga í þessu máli. Ég vil mælast af fullri vinsemd til þess við hv. þm. Eyjólf Konráð Jónsson, að hann hætti nú að kenna hæstv. fyrrv. ríkisstj., þ.e. þeirri sem sat næstsíðast, um þessa málsmeðferð.  Ég vil þakka þm. Eyjólfi Konráð Jónssyni sérstaklega fyrir að hann hefur haldið vöku þingsins í þessu máli. Það hefur enginn annar þm. tekið sig sérstaklega fram um að gera það. Í málum af þessu tagi, sem varða þjóðarhag og langtímahagsmuni þjóðarinnar jafnríkulega, á þingið að virða það að innan þingsala skuli vera maður sem sleitulaust heldur vöku þingsins í þeim málum. Staðreyndin er sú, að bæði í Jan Mayen-málinu og í þessu máli varð þingið annaðhvort formlega í þingsölum eða í þeim nefndum, sem þingflokkarnir tilnefndu, bæði í viðræðunefnd um Jan Mayen og í landhelgisnefnd, hvað eftir annað að reka á eftir hv. þm. Benedikt Gröndal og taka fram fyrir hendurnar á honum til að koma í veg fyrir að hagsmunum Íslands væri glutrað niður. Það segir kannske langa sögu um áhuga hv. þm. Benedikts Gröndals á þessu máli, að hann skuli ekki sjá ástæðu til að vera hér viðstaddur þegar þessi umræða fer fram. Ég vil að lokum, vegna þess að tími minn er skammur í umræðum í fyrirspurnatíma þótt fyllilega væri ástæða til að ræða þetta mál ítarlega, lýsa yfir fullum stuðningi við þá gagnrýni, sem hv. þm. Eyjólfur Konráð flutti hér, og beina þeirri árnaðarósk til hins nýja utanrrh., Ólafs Jóhannessonar, að hann taki nú upp öflugri og kröftugri vinnubrögð í þessu máli sem og Jan Mayen-málinu en fyrirrennari hans, að ganga hans verði önnur í embætti en að fylgja fram þeim texta sem Benedikt Gröndal lagði grundvöll að, eins og gert var áðan. Það eru miklir þjóðarhagsmunir til langs tíma í veði. Hæstv. núv. utanrrh. verður að taka myndarlega forustuhlutverkið í þessu máli einmitt vegna þeirrar vanrækslu sem málið hefur hlotið á síðustu misserum.



Herra forseti. Ég harma þau stóryrði sem tveir síðustu hv. ræðumenn létu falla í garð fyrrv. utanrrh. (EKJ. Ég hafði engin stóryrði í garð hans. Ég talaði um ríkisstj. Ólafs Jóhannessonar.) Já, ég tók samt svo eftir að því væri beint að hæstv. fyrrv. utanrrh. og hann nafngreindur í því sambandi. En það má vera sem vill. Ég ætla ekki að fara út í rökræður um þessi mál á þessu stigi. Ég tel eðlilegra að þau séu undirbúin og rædd í þeim nefndum sem eðlilega hljóta um þau að fjalla, landhelgisnefnd og auðvitað utanrmn. sem er fulltrúi þingsins til að fylgjast með utanríkismálum almennt og skal vera til ráðuneytis í þeim. Ég álít ákaflega mikils vert fyrir mál sem þessi, og alveg sérstaklega Jan Mayen-málið, að þau séu sett ofar þröngum flokkslegum sjónarmiðum og menn hugsi um að fyrst og fremst í sambandi við þau mál að vera Íslendingar og vinna að málunum á þeim grundvelli. Það hefur verið styrkur okkar í landhelgismálinu að undanförnu, og af þeim sökum höfum við unnið sigra, að við höfum staðið saman. Þeirri stefnu eigum við að mínu áliti að fylgja áfram. Ég vonast til þess að enginn láti freistast til að láta nokkur ímynduð þröng flokkshagsmunasjónarmið hafa áhrif í efnum sem þessum. Ég mun reyna að fylgja fram þeirri stefnu að láta þessa aðila, sem ég nefndi áðan, landhelgisnefnd og utanrmn., fylgjast með í málinu og hafa aðstöðu til að láta uppi álit og tillögur í þeim efnum, þ. á m. að móta þá stefnu sem fylgt verður fram á Hafréttarráðstefnunni. En það er rétt, að eftir er, að nokkru a.m.k., að fjalla um það efni og þarf sjálfsagt að móta þá stefnu ákveðnar en gert hefur verið. Hins vegar verður það náttúrlega og hlýtur að falla nokkuð í hlut þeirra fulltrúa, sem fara á Hafréttarráðstefnuna, að fylgjast þar nákvæmlega með frá degi til dags og taka afstöðu í því máli. Að sjálfsögðu hafa þeir samband við utanrrn., a.m.k. eftír því sem nokkur kostur er. En hitt vita þeir sem hafa verið þar, eins og hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson, að það geta komið þar upp, kannske á hverjum degi, einhver mál sem þarf að taka afstöðu til. Við erum svo heppnir að við höfum þann formann sendinefndarinnar sem nýtur alveg sérstaks álits í þessum málum og er í hópi þeirra manna á Hafréttarráðstefnunni sem e.t.v. er tekið hvað mest tillit til við þá ákvarðanatöku sem þar kemur til greina. En matsatriðin í þessu efni eru mörg og hagsmunirnir rekast á hjá hinum ýmsu ríkjum. Þeir rekast t.d. á varðandi 121. gr. Þarf að meta hvaða stefna í þeim efnum samrýmist best hagsmunum Íslands. Þetta þarf að meta út frá því sjónarmiði, sem ég hef minnst á, að við verðum að reyna að standa saman í þessu efni. Það viðhorf mun reynast okkur best. Ég leyfi mér að fullyrða að fyrrv. utanrrh. hafi unnið í þeim anda.



Herra forseti. Það eru í meira lagi furðulegar umræður sem hér hafa átt sér stað. Hv. 5. landsk. þm. óskar svars við tveimur fsp. og fær svar við þeim, samþykkir að hæstv. utanrrh. svari þeim báðum í einu, sem eðlilegt var. Utanrrh. kom með svör frá embættismönnum, sem höfðu verið útbúin í tíð fyrrv. utanrrh. Hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson segist vera óánægður með þau svör og bendir á fyrri gerðir sinar og reyndar um leið fyrri aðgerðir sjálfstæðismanna, bæði utan þings og innan, að þeir hafi verið í fararbroddi fyrir því að benda á aðgerðaleysi tveggja síðustu ríkisstj. Það kom skýrt fram í máli hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar, að hann var ekki eingöngu að gagnrýna störf síðustu ríkisstj., heldur miklu frekar störf ríkisstj. Ólafs Jóhannessonar, sem var húsbóndi Benedikts Gröndals þegar Benedikt gegndi utanríkisráðherraembættinu í stjórnartíð hans. Ég fæ því ekki séð hvað á að þýða þetta upphlaup hjá hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni, þegar hann kemur upp og liggur við að hann flaðri upp um Eyjólf Konráð Jónsson til að hrósa honum fyrir forgöngu hans í málinu. Að vísu má hann vel gera það, en það er ekki þar með sagt að nein ástæða sé til að draga úr sök vinstri stjórnarinnar og getuleysi í stjórnartíð hennar. Að vísu sprengdu kratarnir ekki ríkisstj. vegna þessa máls. En ef það var svona þungt og mikið fyrir brjósti Ólafs Ragnars Grímssonar í stjórnartíð þeirrar stjórnar sem hann studdi hefði hann líklega getað sprengt þá ríkisstj. sjálfur vegna þessa máls.



Herra forseti. Ég kveð mér hljóðs til að árétta það, sem raunar hefur komið fram í umr. áður hjá hv. þm. Eyjólfi Konráð Jónssyni, að á fundi utanrmn. í fyrramálið munu þessi mál verða á dagskrá samkv. ósk hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar á utanríkismálanefndarfundi s.l. mánudag. Vænti ég þess, að ritari utanrmn., ráðuneytisstjórinn í utanrrn., hafi óskað eftir því við hæstv. utanrrh. að vera þar innan handar og fjalla um málið ásamt henni. Ég skildi orð hæstv. utanrrh. ekki þegar hann var að tala um málflutning hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar í hálfgerðum dylgjutón sem einhvers konar flokkshagsmunamálflutning. Ég segi: Ég skildi ekki málflutning hæstv. utanrrh. vegna þessa dylgjutóns. Ég vonast til þess, að ég fari villur vegar þegar ég geri því skóna að hann hafi með þessum dylgjum átt við málflutning hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar þegar hann talaði um að við mættum ekki setja flokkshagsmuni ofar þjóðarhagsmunum í þessu máli. Ég held að það sé viðurkennd regla, að þm. hafi rétt til að flytja till., að þm. hafi rétt til þess að spyrjast fyrir um hver orðið hafi framkvæmd þeirra till. sem þeir hafi flutt hér á Alþ. og fengið samþykktar. Ég hygg líka að það sé réttur þm. að gagnrýna ef þeim finnst áfátt um framkvæmdina, - það sé ekki eingöngu réttur þm., heldur og skylda þm. Ég vonast til þess að umræður í utanrmn. og landhelgisnefnd séu til þess fallnar að undirbúa málsmeðferð þessara mikilvægu mála í samningaviðræðum við aðrar þjóðir. Það er í þeim tilgangi sem till. hv. þm. Eyjólfs Konráðs hafa verið fluttar. Það er í þeim tilgangi sem spurt er um framkvæmd till. Og það er í þeim tilgangi sem beðið er um frekari umfjöllun í utanrmn. og landhelgisnefnd áður en næsti þáttur Hafréttarráðstefnunnar er haldinn. Ég vænti þess, að hæstv. utanrrh. fallist á að þetta sé mjög eðlileg málsmeðferð, og mælist til þess fyrir hönd utanrmn. að farsæt og góð samvinna takist við hann um þessi mál sem önnur.



Herra forseti. Aðeins örfá orð vegna hinnar furðulegu ræðu sem hv. þm. Pétur Sigurðsson flutti áðan. Hann var að vísu ekki á þingi síðasta kjörtímabil og hefur sjálfsagt verið önnum kafinn við sjómennskustörf og annað sem honum er talið til tekna í Sjálfstfl. Á þessum tíma hafa þm. Alþb. og þm. Sjálfstfl. t.d. átt mjög gott samstarf um þennan málaflokk, eins og hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson rakti áðan. Við áttum verulegan hlut að því að knýja fram þá afgreiðslu og það „gentlleman“-samkomulag sem hér var gert 1978.  En staðreynd málsins er sú, án þess að það sé ástæða til að rekja það, að hér hafa fulltrúar bæði stjórnar og stjórnarandstöðu, og það hefur verið óháð því hvaða ríkisstj. hefur setið, reynt að taka höndum saman um að setja hagsmuni Íslendinga á oddinn. Þannig unnum við t.d., ég og hv. þm. Matthías Bjarnason, að því á s.l. sumri að ná samkomulagi um stefnu Íslendinga í Jan Mayenmálinu, vegna þess að við vorum ekki ánægðir með þann tillögugrundvöll sem þáv. hæstv. utanrrh., Benedikt Gröndal, lagði fram. Það er ekkert nýtt að þm. Alþb. og Sjálfstfl. hafi í þessum málum sett þjóðarhagsmuni ofar flokkshagsmunum og verið meginaflið í að skapa þá þjóðarsamstöðu og þá þjóðareiningu sem náðst hefur í þessu máli og á vonandi eftir að ríkja áfram. Ég vona að næst þegar hv. þm. Pétur Sigurðsson fer að fordæma slík vinnubrögð með þeim hætti sem mér fannst hann gera áðan hafi hann kynnt sér vel þá sögu. Það má vel vera að hv. þm. svíði að einn flokksmanna hans, eins og ástandið er nú í þeim flokki, Eyjólfur Konráð Jónsson, skuli fá að njóta slíks sannmælis í þingsölum. Ég hef löngum talið, og þess vegna hafði ég þessi orð áðan, að mikill fjöldi þm. hafi annaðhvort haft skilning á eða vanmetið það frumkvæði sem hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson hefur haft í þessu máli.



Herra forseti. Það er undarleg árátta hjá hv. síðasta ræðumanni þegar hann telur að enginn megi mynda sér skoðanir um eitt eða neitt í þessu þjóðfélagi nema hann eigi sæti á Alþingi og ég tala nú ekki um helst í kommúnistaflokknum. Við sjálfstæðismenn byggjum upp málefnastefnu okkar þannig, að við leitum út fyrir raðir þm. til að fá fram skoðanir þeirra, sem hagsmuna eiga að gæta, og mótum stefnu okkar m.a. í þessu máli á grundvelli þess sem þaðan kemur. Og þótt ég hafi ekki átt sæti á síðasta Alþ. vil ég benda hv. þm. á að það fóru ekki svo litlar fréttir af þeim ósköpum sem hér gengu á, m.a. af hans völdum, að það færi fram hjá mér eða öðrum, alla vega ekki læsu fólki eða þeim sem höfðu fulla heyrn því það kom líka í hljóðvarpi. Ef hv. þm. dregur í efa að við gerum þetta langar mig til að spyrja hann á móti: Hvern fjandann var hann að þvælast á fundi hjá farandverkamönnum fyrir ekki alls löngu? Var hann ekki að leita að skoðunum þess fólks? Var hann ekki að kynna sér hvað það hefði fram að færa í vandamálum sínum og hagsmunamálum? Mér er ekki kunnugt um, eins og ég hef áður orðað það á hv. Alþ., að hv. þm. væri farandverkamaður. Hins vegar hef ég haft orð á því, að hann væri mesti farandriddari sem íslensk stjórnmál hefðu haft sögur af fyrr og síðar. Ég skal hins vegar ekki taka undir það, og ég vil leiðrétta það hjá hv. þm., að við sjálfstæðismenn eða ég séum að gagnrýna Eyjólf Konráð. Við höfum einmitt verið hrifnir af þeirri forgöngu, sem hann hefur haft um stefnumótun okkar sjálfstæðismanna í þessum málum, og þá ekki síður þeirri miklu vinnu sem hv. þm. Matthías Bjarnason hefur lagt fram. Þessir menn hafa aldrei tekið neinar ákvarðanir á eindæmi sitt, heldur haft fullt samráð við flokksbræður sína - og systur að sjálfsögðu - og hagsmunaaðila sem hlut eiga að máli. Við erum hreyknir af því. Það er m.a. vegna þess, sem ég tek undir gagnrýni hv. þm. Eyjólfs Konráðs Jónssonar þegar hann gagnrýnir þá stjórn sem hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson studdi og gat sjaldan fundið að þessum málum opinberlega -gat ekki fundið að þeim fyrr en Benedikt Gröndal varð forsrh. og utanrrh. Alla vega sá hv. þm. ekki ástæðu til að segja af sér eða sprengja stjórnina eins og kratarnir gerðu þó út af öðru máli síðar.



Herra forseti. Það er út af fyrir sig ekkert nýtt í íslenskri pólitík þó að menn deili hart innbyrðis og beri hver annan ýmsum sökum, bæði sönnum og lognum, um afstöðuna í innanlandsmálum. Hitt held ég að hafi aldrei gerst fyrr en á s.l. ári, að þm. á Alþingi hafi brigslað samþm. sínum um landráð vegna afstöðu þeirra til deilumáls sem Íslendingar áttu í við aðrar þjóðir. Það hefur hingað til verið styrkur okkar Íslendinga og kannske Alþingis fyrst og fremst, að við höfum átt innan dyra á Alþingi menn sem kunnað hafa að gæta sóma síns, jafnvel þó svo að þeir hafi oft verið ósammála. Maður, sem heldur því fram um andstæðing sinn í stjórnmálum að hann sé að selja landsréttindi Íslands fyrir erlent gull, á hingað ekki neitt erindi, alveg sama hvað honum sjálfum kann að finnast. Ísland verður aldrei sterkt í glímu við andstæðinga um hagsmunamál þjóðarinnar ef þm. ætla að fara að taka upp á þeim sið að berjast með slíkum vopnum. Ég vil frábiðja mér að þurfa að taka þátt í slíkum umræðum. Ég trúi því um samhaldsmenn mína sem andstæðinga í stjórnmálum, að fyrir þeim vaki að gera Íslandi sem mest gagn sem þeir geta, það hafi þeir allir, jafnt andstæðingar mínir sem flokksbræður, að leiðarljósi í samskiptum sínum við erlenda aðila um deilumál sem upp kunna að koma milli okkar og þeirra. Ég vorkenni þeim alþm. sem telja sér til sóma að setja landráðastimpil á andstæðinga sína og halda því fram innan veggja Alþingis og utan að hluti af þeim 60 mönnum, sem kjörnir voru hingað á Alþingi til að gæta hagsmuna þjóðarinnar, sé að selja þá hagsmuni fyrir erlent gull.



Herra forseti. Ég vona að mér fyrirgefist að gera hér örstutta aths. Ég harma að hæstv. utanrrh. skyldi halda því fram, að ég hefði í ræðu minni verið með stóryrði, eins og hann orðaði það, í garð fyrrv. utanrrh. Það leiðrétti ég úr sæti mínu, ég hafi aldrei nefnt hann, heldur hafi ég talað um ríkisstj. Ólafs Jóhannessonar. En ég geri honum tilboð: Þegar ræða mín kemur úr vélritun mun ég afhenda honum hana í ljósriti og óska þess, að hann greini mér frá í hverju þessi stóryrði eða ósanngirni hafi verið fólgin. Ég gat ekki tekið það öðruvísi en svo, að það væru líka dylgjur í minn garð um að ég hefði látið þröng flokkssjónarmið ráða gerðum mínum. Því mótmæli ég alfarið. Það segir hæstv. utanrrh. þvert um hug sinn. Hann veit betur. Ég ætla ekki að láta hjá líða, úr því að atburðirnir haustið 1978 koma hér til umræðu, að geta þess, að hæstv. forsrh. hjálpaði þá mjög til að koma á samkomulagi. Hann sýndi fullan drengskap í því og stuðlaði að því að tillögurnar fengjust afgreiddar á hinum örlagaríka degi. Ég er honum ævinlega þakklátur fyrir það. Ég hafði ekki hugsað mér að gera neina persónulega árás á hann. Ef ég hef eitthvað hallað á hann persónulega er það mesti misskilningur. Hitt stendur því miður eftir og verður aldrei umflúið, að ríkisstj. Ólafs Jóhannessonar gerði bókstaflega ekkert í málunum fyrr en í Jan Mayen- málinu, eins og ég sagði í frumræðu minni, að níu mánaða meðgöngutíma liðnum. Þegar Norðmenn komu hingað til samningaviðræðna, þá fyrst var það sem kviknaði aðeins á mönnum. Allt, sem ég sagði í frumræðu minni, skal ég standa við og óska að hæstv. utanrrh. tilgreini eina setningu sem verði talin til stóryrða eða ósanngirni. Nú á þetta mál auðvitað að vera langt hafið yfir þröng flokkssjónarmið, eins og ráðh. sagði. Vissulega er það rétt, að Hans G. Andersen nýtur gífurlega mikils trausts á hafréttarráðstefnum og hefur unnið okkur ómetanlegt gagn. En það er ekki það, hvað við getum gert á hafréttarráðstefnum og þá fyrst og fremst hann. Ég var að tala um að heima fyrir hefði ekkert verið gert. Það vantar óteljandi upplýsingar. Það vantar að teknar séu upp beinar formlegar samræður við Færeyinga, Íra og Breta til að kanna málin, og kannske vantar númer eitt, tvö, þrjú og fjögur að mótmælt sé þeim tilraunum sem Bretar eru að gera, ekki til að slá eignarhaldi eingöngu á Rokkinn, heldur á allt hafsvæðið umhverfis með því að færa sig upp á skaftið jafnt og þétt án þess að íslensk stjórnvöld hreyfi legg eða lið. Þetta ætti a.m.k. að vera kunnugt um. Og ég vitna t.d. sérstaklega til greinar eftir Brown, prófessor við Walesháskóla í alþjóðarétti. Þetta er stór og mikil tímaritsgrein þar sem hann færir að því gild rök, bæði lögfræðileg og eins jarðfræðileg, að það sé mjög hæpinn réttur Breta og Íra á Rockall-svæðinu, og telur jafnvel að Færeyingar eigi þar meiri réttindi. Hann víkur að þessum þremur aðilum vegna þess að þar hafi mótmæli gengið á víxl og kröfugerðir, hann talar um ekkert annað en það sem fram hefur komið í dagljósið. Íslendingar hafa ekki enn til þessa dags gert formlega neitt tilkall til þessa svæðis. Og við vitum öll að sveltur sitjandi kráka en fljúgandi fær. Sá, sem er að teygja sig lengra áleiðis vinnur réttinn. Og það er m.a.s. þjóðarregla að hann vinnur rétt „de facto“. Þó að hann hafi ekki nein lög með sér eignast hann þessi réttindi. Og þannig hefði farið með Jan Mayen-svæðið, það er ekki nokkur minnsti vafi á því, ef Alþ. hefði ekki tekið það mál upp. Það er ekki nokkur minnsti vafi á að Norðmenn væru þá búnir að taka það allt saman og við hefðum ekkert getað gert. Og eins fer þarna suður frá ef ekkert er að gert. Við skulum þess vegna ekki vera að deila, heldur sameinast um að halda nú til haga réttindum okkar og hvika hvergi.