Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Árið 1973 skipaði þáv. félmrh., Hannibal Valdimarsson, 9 manna n. til að endurskoða gildandi lög um byggingarmálefni og semja frv. til byggingarlaga sem gildi fyrir landið allt. N. var einnig falið að gera till. til breytinga á skipulagslögum ef hún teldi slíkt nauðsynlegt í sambandi við endurskoðun byggingarlaganna. Í þessa n. voru skipaðir fulltrúar frá Tæknifræðingafélagi Íslands og landbrn., frá Reykjavíkurborg og Arkitektafélagi Íslands, Verkfræðingafélagi Íslands, Byggingafræðingafélagi Íslands, Sambandi ísl. sveitarfélaga, skipulagsstjórn ríkisins, og formaður var ráðuneytisstjóri félmrn., Hallgrímur Dalberg. Nokkru síðar voru skipaðir til viðbótar í n. fulltrúi frá Meistarasambandi byggingarmanna og frá Sambandi byggingarmanna. Þessi n. vann mikið og merkilegt starf og skilaði frá sér einróma frv., til byggingarlaga. Það frv. var lagt fyrir síðasta þing og var vísað til 2. umr. í Nd. og til félmn. Félmn. Nd. sendi það til umsagnar allmargra aðila, en henni vannst ekki tími til að afgreiða málið frá sér áður en þingi lyki. Hins vegar var ákveðið að formaður félmn. Nd. og ráðuneytisstjóri félmrn. athuguðu allmargar umsagnir sem fram höfðu komið. Niðurstaðan af þeirri vinnu varð sú, að frv. var lagt fyrir þetta þing, fyrir hv. Nd. að nýju, með nokkrum breytingum sem gerð er grein fyrir í grg. frv. Málið hefur svo verið að nýju til meðferðar í félmn. Nd. og hún skilaði fyrir nokkru áliti þar sem hún mælti einróma með samþykkt frv. Málið hefur því gengið í gegnum Nd. og er nú komið hingað, og skal ég ekki rekja efni þess að þessu sinni, svo ítarlega sem það er gert í grg. frv. Hér er um að ræða sameiningu og samræmingu á dreifðum lagaákvæðum og að því stefnt að fá byggingarlög fyrir landið í heild. Ég legg til að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. félmn.



Herra forseti. Mig langar til að fá upplýst hjá hæstv. ráðh. hvort breyting verður á skipan formanna byggingarnefnda, t. d. eins og hér í Reykjavíkurborg, og því miður geri ég þessa fsp. vegna þess að ég hef trassað að kynna mér það mál eins og skyldi fyrir þessa umr. En þannig skipast mál eins og er, að borgarstjórinn í Reykjavík er lögum samkv. formaður byggingarnefndar í Reykjavík. Nú er það vitað mál að borgarstjórinn í Reykjavík mætir yfirleitt aldrei sem formaður eða nm. á byggingarnefndarfundi, en lög segja til um að staðgengill hans skuli þá mæta í hans stað. Nú er enginn varaborgarstjóri í Reykjavík samkv. lögum, og hefur það verið ágreiningsefni í borgarstjórn að ekki skuli heimilt að kjósa eða fela - skulum við segja - kjörnum fulltrúa, sem hefur tíma til þess að mæta á byggingarnefndarfundum, að gegna þar formannsstöðu, heldur er þar um embættismann eingöngu að ræða samkv. gildandi lögum. Mig langar til að fá það upplýst, hvort með samþykkt þessa frv. til byggingarlaga verði breyting á í þá átt að kjörnir fulltrúar geti orðið formenn byggingarnefndar, t. d. í Reykjavíkurborg.



Herra forseti. Í upphaflegum till. n., sem samdi frv., var gert ráð fyrir því að borgarstjóri í Reykjavík og bæjarstjórar væru formenn byggingarnefnda. Þessu breytti ég í frv. Segi svo í 1. mgr. 6. gr., að byggingarnefnd skuli „skipuð 3, 5 eða 7 mönnum eftir ákvörðunum sveitarstjórnar. Sveitarstjórn kýs menn í byggingarnefnd, aðalmenn og varamenn, samkv. ákvæðum sveitarstjórnarlaga. N. skiptir með sér verkum.“ Nefndinni er því frjálst að velja sér þann formann sem hún vill, en er ekki bundin við borgarstjóra eða bæjarstjóra eða staðgengla þeirra. Á bls. 12 í grg., nokkru fyrir neðan miðja síðu, segir: „Frv. þetta er óbreytt eins og það var afhent félmrn. af hálfu n., sem samdi það, að öðru leyti en því, að breytt hefur verið 1. mgr. 6. gr. frv. að því er varðar kosningu manna í byggingarnefnd.“ Ég held að með þessari breytingu sé gengið alveg til móts við ábendingu hv. þm.



Herra forseti. Í frv. til byggingarlaga er ein mgr. í 4. gr. sem mig langar til að vekja athygli á. Hún hljóðar svo : „Í byggingarreglugerð skal setja ákvæði varðandi umbúnað bygginga til þess að auðvelda ellihrumu og fötluðu fólki að komast leiðar sinnar.“ Mér þykir mjög vænt um að þessi setning er komin inn í frv. til byggingarlaga. Þessi setning er byggð á starfi n. sem var skipuð fyrir alllöngu og ég var formaður fyrir og átti að gera till. um hvernig fara skyldi að því að auðvelda umferð fatlaðra. Þessi n. starfaði alllengi og kynnti sér þessi mál hérlendis og erlendis og skilaði fyrir alllöngu áliti til félmrn. Þá var þetta frv. til byggingarlaga í undirbúningi og þótti þess vegna henta betur að setja ákvæði í lög og síðan yrði nánar kveðið á í reglugerðum hvernig þessu skyldi háttað. Að öllum sé auðvelduð umferð um byggingar og skipulögð svæði er mál sem hefur verið í sviðsljósinu nú á undanförnum árum um allan heim. Sameinuðu þjóðirnar héldu sérráðstefnu um þetta atriði fyrir tveim árum og komust að raun um að þessu væri mjög ábótavant víðast hvar í veröldinni. Þessi ráðstefna lagði áherslu á það, að ekki síst þar sem um nýja borgarhluta væri að ræða, þá yrðu gerðar sérstakar ráðstafanir í framtíðinni til þess að taka tillit til þeirra sem ættu erfitt í umferðinni. Það, sem liggur fyrst og fremst til grundvallar þessum óskum, er það, að víðast hvar þar sem eru þjónustubyggingar, byggingar sem allur almenningur þarf að nota, er fötluðum og ellihrumu fólki mjög torvelt að komast um þær byggingar, ýmist vegna stiga eða af öðrum ástæðum. Oft má bæta úr þessu með tiltölulega litlum tilkostnaði ef það er haft í huga þegar byggingar eru hannaðar. Enn fremur er það, að víða er sú stefna uppi nú að leggja árlega fram nokkurt fjármagn til þess að lagfæra eldri byggingar í þessu sama skyni. Allt þetta er ætlað að komi fram í reglugerðum, sem verða samdar að þessu frv. samþykktu. þess vegna er það, að um leið og ég þakka hæstv. félmrh. fyrir að hafa látið taka þetta ákvæði hér inn, þá er það ósk mín að m. a. með tilliti til þessa ákvæðis verði reynt að koma þessu frv. í gegnum þingið núna þótt stutt sé eftir, vegna þess að þetta er atriði sem búið er að vera lengi í undirbúningi og mikil þörf er á að komist í lög.



Herra forseti. Það er aðeins eitt atriði í frv. sem ég vildi koma að nú þegar, og það var fyrst og fremst það sem hv. þm. Oddur Ólafsson ræddi um áðan, það sem lýtur að tilhögun bygginga á þá lund að fatlað fólk geti komist um þjónustubyggingar. Því er náttúrlega ekki að leyna, ég tek undir það með honum, að mér finnst vera til stórbóta að fá þetta inn í frv. En þetta eitt nægir náttúrlega ekki, og um það veit ég að hv. þm. Oddur Ólafsson er mér sammála, að þetta er gott svo langt sem það nær, en við verðum að gera miklu betur. Við erum með í gangi fjölmargar opinberar byggingar, bæði hér í Reykjavík á vegum ríkisins og á vegum opinberra aðila, þar sem fatlað fólk getur alls ekki borið sig um. Húsið, sem við störfum í, alþingishúsið, er e. t. v. gleggsta dæmið um þetta. Það er gersamlega ómögulegt fyrir fólk, sem bundið er við hjólastóla, að komast inn í þetta hús eða hér á milli hæða. Það getur ekki einu sinni komist upp á áheyrendapallana til þess að geta fylgst með hví álengdar sem rætt er um í þingsölum þessa húss. Slík hús eru ákaflega mörg hér í Reykjavík á vegum hins opinbera þar sem fatlað fólk kemst alls ekki um. Lausleg úttekt, sem gerð hefur verið á vegum landssamtaka fatlaðra, hefur leitt í ljós að hér í Reykjavík eru á vegum hins opinbera, að því er mig minnir, rétt 27 hús þannig úr garði gerð að fatlað fólk kemst alls ekki inn í þau, þ. e. a. s. af eigin rammleik, og misjafnlega að vísu ástatt um þau. Ég tel sem sagt nauðsynlegt að við berum það í sinni, að hér er aðeins náð örlítið í áttina til þess sem þarf að ná með því að taka þetta ákvæði inn í byggingarlögin. Við þurfum að gera miklu betur, kveða á um það að opinberum byggingum verði breytt, þeim sem fyrir eru, í það horf að fólk komist um þær í hjólastólum og sé þar sjálfbjarga. Síðan er að minni hyggju alveg bráðnauðsynlegt að kveða á um það í byggingarsamþykktum, að hús séu yfirleitt hönnuð þannig að þau séu veðhæf með tilliti til þarfa fatlaðs fólks. Það er óneitanlega mikils í misst fyrir þetta fólk með tilliti til hins almenna íbúðamarkaðar, hversu mörg af þeim húsum, sem eru til sölu á frjálsum markaði, margar íbúðir eru þannig, að þær koma ekki til greina fyrir fatlað fólk eða fólk í hjólastól, það getur ekki notað þær, ekki bara vegna stiganna, heldur vegna herbergjaskipunar og gáttastærðar eða dyrastærðar, t. d. inn á snyrtingu eða á milli stofa. Ég held að það kæmi mjög svo til greina að það yrði fært í lög, að til þess að íbúð sé veðhæf þurfi hún að uppfylla ákveðin lágmarksskilyrði til þess að fatlað fólk geti notað þær - geti búið í þeim.



Herra forseti. Þetta mál fer nú til þeirrar n. sem ég á sæti í, svo að ég fæ e. t. v. eitthvert tækifæri til þess að fjalla þar um það þó að það hljóti að verða mjög takmarkað. Ég veit hins vegar að hæstv. forseti þessarar d. mun áreiðanlega afgreiða þetta mál sem allra best frá n., og ég treysti honum í hvívetna til þess að við getum áttað okkur betur á því en við höfum gert með tilliti til þeirra aðila sem hér um hafa fjallað utan þings og veitt sínar umsagnir. Hér er um viðamikinn bálk að ræða, og mér hefur ávallt fundist að þegar um slík frv. væri að ræða sem eru jafnviðamikil og þessi og ætlunin er að afgreiða þau á tiltölulega stuttum tíma, þó að þetta frv. hafi komið fram í fyrra líka, þá sé í raun og veru nauðsyn á því að nefndir beggja deilda starfi saman að úrvinnslu málsins. Þetta hefði ég kosið að hefði verið gert í sambandi við þetta mál, þó að ég viðurkenni það, að áreiðanlega er til bóta flest af því sem í þessu frv. er nýtt, þær breytingar, sem gerðar hafa verið á frv. frá því í fyrra, eru að mínu viti til bóta. Hér er um ýmsa samræmingu að ræða sem án efa er mesta nauðsyn að nái fram að ganga og þá ekki hvað síst víða úti á landi. Ég hnaut mjög um það í fyrra, þegar ég leit yfir þetta frv., hið mikla valdsvið byggingarstjórna svokölluðu sem V. kaflinn fjallar um. Mér sýnist að nú hafi verið dregið þannig þar úr, að það sé e. t. v. hægt við það að una, og mun ekki gera um það nú frekari ágreining. Í 12. gr. þessa frv. segir að aðaluppdrættir og séruppdrættir að húsum og öðrum mannvirkjum skuli gerðir af arkitektum, byggingarfræðingum, tæknifræðingum og verkfræðingum, hverjum á sínu sviði, svo og af búfræðikandídötum úr tæknideildum búnaðarháskóla, að því er landbúnaðarbyggingar varðar, og öðrum, sem hlotið hafa til þess rétt áður en lög þessi gengu í gildi. Starfssvið markast af staðfestri tveggja ára starfsreynslu þessara manna. Nú er ekkert út af fyrir sig við það að athuga, að reynt sé að vanda til uppdrátta af húsum og öðrum mannvirkjum. Síst hef ég á móti því. En einhvern veginn vil ég hafa nokkurn fyrirvara á því, að þessir aðilar einir megi teikna hús og önnur mannvirki, það verði fyrst og fremst að vera háð því, hvað byggingarnefnd á hverjum stað vill staðfesta. Ef teikning er lögð fyrir byggingarnefnd, sem í alla staði uppfyllir þær kröfur sem hún gerir, þá er það í raun og veru ósköp eðlilegt að hún hafi til þess heimild að staðfesta þá teikningu og skrifa upp á hana þó að það séu ekki arkitektar, byggingarfræðingar o. s. frv. sem hafa gert þessa uppdrætti. Aðeins til gamans get ég sagt frá því, að kona ein austur á landi, sem hefur aldrei lært neitt í teikningu nema í barnaskóla, teiknaði hús nú fyrir skömmu og fékk arkitekt hér í Reykjavík til þess að fullkomna teikningu sína og skrifa upp á hana, því að auðvitað treysti byggingarnefndin á staðnum ekki þessari konu fyrir svona vandasömu verki. Arkitektinn breytti ekki einni einustu línu í þessari teikningu konunnar, og það sem meira var, fyrir undirskriftina tók hann nákvæmlega sama gjald og hann hefði tekið fyrir að teikna húsið og það alveg frá grunni. Og enn til viðbótar þessu, svona til gamans, þá bætti hann þessari prýðilegu teikningu í safnið sitt og mun nú vera með hana á boðstólum og hafa boðið a. m. k. einum aðila að nýta þessa prýðilegu teikningu sem hann þarna fékk í hendur. Þetta er saga sem á ekki beint skylt við þetta, en ég sem sagt vil hafa fyrirvara um að þessir menn megi einoka þetta alveg. Það eru byggingarnefndirnar á hinum einstöku stöðum sem verður að treysta til þess að staðfesta ekki aðrar teikningar en þær sem standast allar kröfur, og síðan kemur húsnæðismálastjórn og tæknideild hennar inn í málið einnig. Það er einnig sama í sambandi við 21. gr., þar segir: „Byggingarfulltrúi skal vera arkitekt, byggingarfræðingur, byggingartæknifræðingur eða byggingarverkfræðingur.“ En þó er sagt hér: „Í dreifbýli er heimilt að ráða búfræðikandídata úr tæknideild búnaðarháskóla í stöðu byggingarfulltrúa.“ En síðan kemur að vísu: „Fáist ekki maður í stöðu byggingarfulltrúa, sem fullnægi skilyrðum 1. mgr., getur sveitarstjórn að fengnum tillögum byggingarnefndar ráðið húsasmíða- eða múrarameistara til starfans.“ Álíka fyrirvari hefði kannske mátt vera í 12. gr. og þarna er, því að ég veit að víða úti um land er þetta atriði, sem er tekið fram í 1. mgr., gersamlega óframkvæmanlegt, þar er gersamlega óframkvæmanlegt að ráða byggingarfulltrúa sem væru eitthvað af þessu. En ég treysti sem sagt á meðferð í þessari n., sem ég á sæti í, að hún verði þó nokkur, eftir því sem tækifæri gefst til, og treysti þar á hinn sanngjarna og ágæta forseta okkar, að hann muni lofa okkur að hafa þetta frv. til þeirrar skoðunar sem mögulegt er, þó að ég harmi það að félmn. beggja deilda skyldu ekki vinna saman að þessu máli, eins og ég tel að þurfi að gera í miklu fleiri málum, um það séu ekki nema kannske tveir eða þrír dagar eða svo sem önnur þn. fær til þess að skoða frv. í ljósi umsagna um það.



Herra forseti. Ég vil eins og aðrir ræðumenn, sem þegar hafa tekið til máls um þetta frv., taka skýrt fram að ég fagna að sjálfsögðu framkomu þess, enda hefur það hlotið langan og vandaðan undirbúning. Ég fagna þeim ákvæðum sérstaklega sem eflaust eru með stærstu viðurkenningum er lamaðir og fatlaðir hafa til þessa fengið vegna sérstöðu sinnar í íslenskri löggjöf með ákvæðunum sem fram koma í 4. gr. frv. En eitt af meginverkefnum þeirrar mþn., sem hér er að skila störfum í formi frv., mun þó hafa verið um V. kafla frv. sem er algert nýmæli í íslenskri byggingarsögu og hefur sína kosti og galla. Þó er erfitt að spá um gallana annað en það sem maður getur farið nærri um í ljósi þeirrar reynslu sem fengin er af skipun þessara mála á undanförnum árum. Það hefur töluvert verið yfir því kvartað af almenningi, sem í byggingarframkvæmdum stendur hverju sinni, að þurfa að eiga við tvo eða jafnvel þrjá og fleiri byggingarmeistara um ábyrgð á tilteknum atriðum eða framkvæmdum byggingarinnar. Hér er sá kostur valinn, sem mun vera erlend fyrirmynd, að gera einn aðila ábyrgan, þ. e. a. s. byggingarstjórana. Þetta hefur þá kosti að viðkomandi húsbyggjandi á að geta leitað sama réttar síns hjá þessum eina og sama manni, en ekki, eins og áður var eða nú er, tveimur eða fleiri byggingarmeisturum. Í sambandi við það form, sem í gildi er enn um byggingarmeistaraábyrgðina á því sem miður fer, hefur jafnvel gengið svo langt, að menn hafa legið árum eða jafnvel áratugum saman í gröf sinni þegar dánarbú þeirra hafa verið lögsótt fyrir galla á byggingu sem komið hafa fram eftir svo og svo mörg ár. Um þessa ábyrgð vilja byggingarstjórarnir, en þar munu eiga frumkvæði að arkitektar og verkfræðingar og jafnvel tæknimenntaðir menn umfram venjulegt iðnskólanám, einnig eiga nokkurn hlut að máli. Þar er kjarninn með fyrirmynd erlendis frá í þessu efni. Mér finnst eðlilegt að reynt sé að fara nýjar leiðir í þessu efni, og á það legg ég mikla áherslu, að mjög rækilega verði vandað til þeirrar ábyrgðar og hún skýrt mörkuð, að byggingarstjórarnir, sem sett eru hér ákveðin menntunarskilyrði um, axli þar með í raun og veru þá ábyrgð sem til er ætlast með lögum og nánar skal útfærð í reglugerð, - þeir axli hana á svo ótvíræðan hátt að húsbyggjendur þurfi ekki að vera þar í neinum vafa að hverjum á að snúa sér. Þar á ég við það, að byggingarstjórarnir geti ekki fleytt af sínum bökum yfir á bök samstarfsmanna sinna þeirri ábyrgð sem sýnilega er ætluð þeim með orðalagi V. kafla þessa frv., það verði eins skýrt markað og í mannlegu valdi stendur að undan þessari ábyrgð geti þeir ekki skotist. Þeir hafa óskað eftir þessari skipan, og það er því eðlilegt að fullnægingu þeirra óska fylgi sú krafa almennings, sem nú stendur og mun væntanlega um ókomin ár standa í byggingarframkvæmdum, að geta snúið sér ótvírætt og með fullum rétti að svonefndum byggingarstjóra hverrar byggingar. Eigi umræddir byggingastjórar hins vegar að koma til viðbótar núgildandi fyrirkomulagi, þá er aðeins verið að bæta einni silkihúfunni við og auðvitað að auka byggingarkostnað. Vandamálin við útfærslu þessa kafla koma svo fram, eins og þegar hefur verið minnst á í umr., þegar kemur til hinna dreifðu byggða, enda mun ásókn þeirra manna, sem mest hafa sóst eftir að fá þennan kafla inn, fyrst og fremst miðast við þéttbýlustu staðina. Þar er mesta atvinnuvonin og mestu möguleikarnir til framtíðarstarfa og mannlegt frá þeirra sjónarmiði að miða óskir sínar við hin nýju viðbótarstörf eingöngu eða að mestu leyti a. m. k. við störf á þéttbýlustu svæðunum. En í dreifbýli er engu minni ástæða til vandaðra og vel undirbúinna bygginga. Og þó að vinna þar gefi kannske ekki alveg eins mikið í aðra hönd og hún gefur á þéttbýlli svæðunum, þá verður að gera þar sömu kröfur, og sér í lagi það sem hv. síðasti ræðumaður minntist á, 7. landsk. þm., að síðar meir komi ekki fram þeir ágallar á byggingum úti á landi, sem geta nánast e. t. v. verið óbætanlegir vegna skorts á nauðsynlegum undirbúningi bygginganna, og að tryggilega verði fyrir því séð, að það sé ekki verið að lána út á nein annars flokks hús úti á landi, þ. e. í öðrum gæðaflokki en hús í þéttbýlinu, en ábyrgð byggingarstjóra komi þar til í jafnríkum mæli og á hinum þéttbýlli stöðum. Ég legg á þetta áherslu vegna þess, að það var stundum talað um það á árdögum Húsnæðismálastofnunarinnar að við, sem þar áttum þá sæti, værum of linir í kröfum um teikningar og nauðsynlegar kostnaðaráætlanir, laushentir á lán með jafnófullkomnum undirbúningi og þar var oft að sjálfsögðu. En þá gátum við með góðu móti borið fyrir okkur, að skortur var almennt í landinu, ekki aðeins úti á landi, heldur og hér á þéttbýlli stöðunum, á sérhæfðu fólki til þessara starfa. En með tilkomu lagasetningar í anda V. kafla þessa frv. verður ekki lengur undan því vikist að sama regla verði látin gilda um land allt, enda nú mun meira framboð á slíku vinnuafli heldur en var fyrir nálega 20 árum. Ég legg á það áherslu, að við förum ekki inn á þá braut að gera mismunandi kröfur til bygginga, hvort sem þær eru í þéttbýli eða strjálli byggðum landsins. Mesta áherslu af öllu legg ég þó á það, að reglugerðin, sem um er rætt í V. kafla, verði svo skýr og ótvíræð að þeir, sem leita þurfa réttar síns vegna framkominna galla á byggingum, verði ekki í neinum vafa um hvaða aðilar þeir eiga að snúa sér að og menn megi í friði hvíla í gröf sinni, hvað þá að dánarbú þeirra geti verið í hættu stödd, ef einhverjir gallar koma fram mörgum árum síðar. En þessa ábyrgð virðast byggingarstjórarnir eiga að taka á sig. Og það verður að vera alveg skýrt og ljóst öllum þeim sem byggja, að til þeirra eigi húsbyggjendur að snúa sér ef fram komi gallar sem ekki verða séðir við lúkningu byggingarinnar. Þeir, sem taka gjald fyrir eftirlit og ráða tilhögun framkvæmda, verða jafnframt að standa undir þeirri ábyrgð fjárhagslega og eiga ekki að geta komið henni yfir á aðra, ef um útgjöld er að ræða.



Herra forseti. Vegna orða hv. 5. þm. Norðurl. e. vil ég taka undir það með honum, að það er að sjálfsögðu rétt að þessi ákvæði eru út af fyrir sig ófullkomin og ófullnægjandi, en þau eru grundvöllurinn sem við þurfum til að byggja á. N. lagði fram í smáatriðum sundurgreindar till. um hvað gera þyrfti og hvaða kröfur þyrfti að setja fram, og það varð að samkomulagi við m. a. skipulagsstjóra ríkisins, að flest af þessum ákvæðum væru betur komin í byggingarsamþykktum og reglugerðum, en grundvöllurinn þyrfti að vera í lögum, og það er hann sem kemur hér inn. Ég held að við eigum tiltölulega auðvelt með að fá þessi ákvæði í byggingarsamþykktir og að við getum síðan einfaldlega með breytingu byggingarsamþykkta fylgst með tímanum, vegna þess að þessir þættir eru í mikilli mótun víða um heim og okkur er alger nauðsyn að fá þetta inn í byggingarsamþykktirnar og geta svo breytt því auðveldlega ef ástæða er til. Það er líka komið vel á veg að taka saman sérstakan bækling um þarfir fatlaðra í umferðinni og í byggingum. Þessi bæklingur á að vera tiltækur öllum þeim sem að hönnun bygginga vinna þannig að þeir eigi hægara með að átta sig á því sem nýjast er að gerast í þessum málum á hverjum tíma.



Herra forseti. Ég hef ekki haft aðstöðu til að fara nákvæmlega yfir þetta frv., en vildi gera örstutta aths. við V. kafla. Það er ljóst að það er þessi kafli sem e. t. v. skiptir mestu máli í sambandi við þær breytingar sem verða. En hitt er svo annað mál, að ekki er ljóst í öllu hversu miklar þær breytingar verða. M. a. er óljóst hvaða réttindi og skyldur byggingarstjórar skulu fá. Það skal ákveðið í reglugerð. Það hefði að mínum dómi verið æskilegra að það hefði legið ljósar fyrir þegar við lagasetninguna, en ég geri mér hins vegar ljóst að það þarf að fást ákveðin reynsla í þeim efnum. Það stendur í 17. gr., að byggingarstjóri skuli ráða iðnmeistara í upphafi verks í samráði við eiganda eða samþykkja ráðningu þeirra. Ég vil leyfa mér að fara þess á leit, að það yrði kannað hvort ekki sé nægjanlegt að byggingarstjóri samþykki ráðningu iðnmeistara, því að mér finnst á allan hátt eðlilegra að eigendur annist ráðningu iðnmeistara sjálfir ef þeir óska eftir því. Og það er nú svo með iðnmeistara, að þeir hafa ákveðin réttindi og ákveðnar skyldur og eiga að vera hæfir til að uppfylla þær kröfur sem þau réttindi skapa þeim, þannig að það ætti í sjálfu sér hver einasti iðnmeistari að vera hæfur til þess verks. Hins vegar er eðlilegt að byggingarstjóri samþykki ráðningu þeirra með tilliti til þeirrar ábyrgðar sem hann hefur á verkinu í heild. En ég er dálítið hræddur við þetta ákvæði, að byggingarstjóri skuli í reynd fá mestu um það ráðið hverjir þessir iðnmeistarar verða. Mér finnst eðlilegt að það sé fyrst og fremst í höndum eigenda.



Herra forseti. Félmn. hefur tekið þetta frv. til athugunar og mælir með samþykkt þess. Þetta frv. er ákaflega einfalt í sniðum. Það gerir ráð fyrir að það sé einu orði breytt í gildandi lögum, að í staðinn fyrir „karlmenn“ komi: menn. En þetta þýðir það, að ef frv. verður að lögum, þá má skipa konur í slökkvilið, en samkv. gildandi lögum má það ekki. Þessi breyting mundi að sjálfsögðu vera fagnaðarefni fyrir karlmennina, að eiga þess kost að fá konur í slökkviliðið með sér, og ekki þarf að spyrja að því, að konur munu fagna jafnréttinu einnig. Það hefur enginn ágreiningur verið um þetta mál og það var ekki heldur í félmn. sem mælir eindregið með samþykkt þess. Síðan n. skilaði áliti hefur komið fram brtt. á þskj. 545 frá hæstv. félmrh. Ég geri ráð fyrir að hæstv. ráðh. mæli fyrir þessari tillögu. Till. var ekki tekin fyrir á fundi félmn., en ég vil nota þetta tækifæri til þess að lýsa fylgi mínu við þessa till.



Herra forseti. Ég flyt hér viðaukatill. við þetta frv. á þskj. 545. Í gildandi lögum er svo ákveðið, að stjórn Brunamálastofnunar ríkisins skuli skipuð 5 mönnum til fjögurra ára í senn. Ráðh. skipar formann án tilnefningar, einn mann eftir tilnefningu Sambands ísl. sveitarfélaga, einn eftir tilnefningu Reykjavíkurborgar, tvo menn eftir tilnefningu Sambands ísl. tryggingafélaga. Nú hafa komið tilmæli frá Landssambandi slökkviliðsmanna um að fá fulltrúa í stjórn Brunamálastofnunar. Í Landssambandinu eru alls um 1400 slökkviliðsmenn, og virðist mér eðlilegt og sanngjarnt að verða við þessari beiðni Landssambandsins. Brtt. mín á þskj. 545 felur því í sér að bæta einum manni við í stjórn Brunamálastofnunar og að hann verði skipaður samkv. tilnefningu Landssambands slökkviliðsmanna. Ég vænti þess, að hv. dm. geti fallist á að rétt sé að verða við þessari ósk og að till. fái góðan byr.



Herra forseti. Þetta frv. til l. um breytingu á skipulagslögum er samferða frv. til byggingarlaga sem hér var rætt áðan. Það er samið af hinni sömu n. og felur í sér nauðsynlegar breytingar í samræmi við það frv. Þetta frv. hefur einnig gengið í gegnum Nd. og verið samþ. þar, og legg ég til að því verði vísað til 2. umr. og félmn.