Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Það er til siðs, bæði hjá stjórn og stjórnarandstöðu, að sýna mikið umburðarlyndi og hjálpa til við afgreiðslu mála fyrir þinglok, en í þetta skipti finnst mér keyra um þverbak. Það er liðin rétt ein klukkustund síðan útbýtt var frv. til l. um jöfnunargjald, sem nú er búið að setja á dagskrá og á að hefja umr. um með afbrigðum. Það er, eins og atkvgr. hafa sýnt nokkrar síðustu mínútur, rétt helmingur dm. staddur í deildinni. Hinn helmingurinn er utan deildarinnar og hefur ekki hugmynd um að þetta mál hafi verið lagt fram, hvað þá að það eigi að taka til alvarlegrar umr. á þessum fundi. Ég vil beina því til hæstv. forseta, að þetta er einum of langt gengið og að ekki er hægt að bjóða löggjafarþingi svona afgreiðslu.

Forseti (Ragnhildur Helgadóttir) : Ég vil taka fram, að það eru 10 mál á dagskrá þessa fundar og þótt mál þetta sé sett á dagskrá fundarins er ekki þar með sagt að það komi til umr. nú þegar, því það eru ýmis verkefni önnur á fundinum. En rétt er sú ábending, að það er afar slæmt að ekki skuli vera fleiri þdm. hér inni. Ég mun biðja starfsmenn þingsins að gera svo vel að gera þeim þdm., sem eru í húsinu, en utan salarins, viðvari, svo að þeir megi koma inn í salinn og þeim verði þá ljóst hvaða mál hafi hér verið fram lögð. Ég vil taka fram að hv. þm. þarf ekki að hafa áhyggjur af því, að mál þetta komi strax til umr. á fundinum.

Karvel Pálmason Hæstv. forseti. Ég tek undir það sem fram kom hjá hv. þm. Benedikt Gröndal. Það er raunar ekki nýtt að í þinglok sé lagt mikið kapp á afgreiðslu mála, en ég hef ekki mikla reynslu eða langa af þingstörfum og man því ekki eftir því, að haldið hafi verið á málum með líkum hætti og hér hefur nú verið gert og er að gerast enn. Það er full ástæða til þess að vekja á því sérstaka athygli, að svo virðist vera að hæstv. ríkisstj., sem teljast verður ábyrg fyrir þinghaldinu og hvernig hagað er þingstörfum hér, virðist ganga á lagið og hrúga upp frv. á síðustu dögum þings, stórum lagabálkum, jafnvel svo að tugum skiptir, og ætla sér að fá þau afgreidd áður en þingi lýkur. Það ber líka að vekja á því athygli, eins og hér hefur komið fram, að varla er hægt að segja að hér geti átt sér stað eðlilegar atkvgr. um mál. Að sjálfsögðu er hugsanlega hægt að bæta úr því með því að gera þdm., þeim sem ekki eru hér, aðvart um að koma til starfa, en þessu verður ekki breytt nema því aðeins að hæstv. ríkisstj. og þeir, sem ferðinni ráða í störfum þingsins, breyti vinnubrögðum frá því sem verið hefur. Það er því full ástæða til þess að vekja sérstaka athygli á því, að einhverjar skorður hljóta að vera fyrir því hvað þm. almennt geti látið bjóða sér í vinnubrögðum í sambandi við þinghaldið. Vel má vera að það hafi ekki verið ætlun hæstv. forseta, að það mál, sem hér var gert að umræðuefni, að koma til umr. strax, en eigi að síður hlýtur það að hafa átt að koma til umr. á þessum fundi. Þess vegna hefur það verið á dagskrá tekið. Ég vil sem sagt mjög taka undir þau mótmæli, sem hér hafa komið fram um störf þingsins, og það, að þm. skuli ætlað að taka þátt í þinghaldi eins og hér er að staðið.

Forseti (Ragnhildur Helgadóttir) : Ég vil í tilefni af orðum hv. þm. taka fram, að ég hef ekki orðið annars vör en að hið besta samstarf hafi verið milli stjórnarliðs og stjórnarandstöðu um að koma áfram málum. Að því leyti tek ég undir orð hv. þm. En um það, sem hv. 2. landsk. þm. sagði áðan, að störf þingsins í dag hafi verið á nokkurn hátt óeðlileg, vil ég segja að það tel ég engan veginn rétt. Vissulega hafa mörg mál verið afgreidd hér með shlj. samþykki allra viðstaddra þdm., þeirra sem þátt tóku í atkvgr. Afbrigði voru veitt, ef ég man rétt, með 26 atkv. fyrir því, að öll dagskrármálin væru afgreidd við lokaafgreiðslu úr þd. Enginn einasti hv. þm. hreyfði mótmælum við því. Ég vil því algerlega vísa því á bug, að nokkur óeðlilegur hraði hafi verið við afgreiðslu mála, heldur hafi hann þvert á móti verið fullkomlega eðlilegur eins og á stendur. En út af umkvörtunum hv. þm. um þetta sérstaka stjfrv. vil ég taka fram að það skal ekki verða tekið til umr. fyrr en klukkan hálfsex nú í dag. Og ef menn óska þess, get ég ákaflega vel frestað atkvgr. um afbrigði. Mér sýndist það einungis vera til hagræðis fyrir alla hv. þdm., að afbrigðanna væri leitað strax, og er slíkt alltítt. Er þess óskað, að atkvgr. um afbrigðin verði frestað? 
            



Herra forseti. Inntakið í meginkvörtun minni var það, að þessu frv. var dreift hér í d. fyrir rúmlega klukkutíma. Stjórnarsinnar þekkja þetta frv. vafalaust vel, af því að okkur skilst af orðspori að þeir hafi verið að rífast um þetta í margar vikur - þess vegna er málið svona seint fram komið - en stjórnarandstæðingar hafa ekki séð málið og þekkja það ekki efnislega. Það hefur t. d. ekki verið hægt að taka afstöðu til þess í mínum flokki vegna þess að við vitum ekki hvað í frv. er. Það er hér um að ræða skattlagningu sem nemur rúmlega milljarði á ári, svo að þetta er ekkert smámál. Þess vegna óska ég eindregið eftir því, að þeir, sem ekki hafa séð þetta mál fyrr en núna fyrir einni klukkustund og hafa kannske verið að reyna að glugga í það meðan á öðrum og veigamiklum þingstörfum stóð, fái örlítið meiri tíma en 2–3 klukkustundir til þess að átta sig á málinu og taka afstöðu til þess.

Frsm. (Ellert B. Schram) : Virðulegi forseti. Hv. allshn. hefur haft þetta mál til meðferðar og hefur eftir að hafa athugað það ákveðið að mæla með samþykkt þess.

Flm. (Karvel Pálmason) Hæstv. forseti. Á þskj. 549 flyt ég frv. til l. um breyt. á l. nr. 87 24. des. 1971, um orlof, sbr. lög nr. 109 31. des. 1972. Hér er lagt til að breyta 11. gr. gildandi laga um orlof. Lagt er til að sú grein orðist svo: „Orlofsfé skal greitt á þann hátt, að tryggt sé að launþegi fái það í hendur, þegar hann tekur orlof. Félmrh. setur reglugerð um þetta atriði í samráði við Alþýðusamband Íslands, Vinnuveitendasamband íslands og Vinnumálasamband samvinnufélaganna. Einstök verkalýðsfélög hafa þó óskoraðan rétt til þess að semja við viðsemjendur sína um annað fyrirkomulag en reglugerðin gerir ráð fyrir.“ Þessi breyting, sem hér er um að ræða, er sú, að skotið er inn í 11. gr. þessu orðalagi, sem er viðbót: „einstök verkalýðsfélög hafa þó óskoraðan rétt til þess að semja við viðsemjendur sína um annað fyrirkomulag en reglugerðin gerir ráð fyrir.“ Með þessari breytingu, sem frv. þetta gerir ráð fyrir, er tilgangurinn að tryggja hinum einstöku verkalýðsfélögum rótt til þess að semja um framkvæmd á greiðslu orlofsfjár eins og þau telja heppilegasta. Það skal viðurkennt, að með orlofslögunum, sem sett voru 1971, urðu veruleg umskipti í þá átt, að miklu meira fjármagn kom inn vegna orlofsgreiðslna en verið hafði meðan orlofsmerkjakerfið var. En hitt fer ekki milli mála, að því fer víðs fjarri að svo vel hafi tekist til við þá löggjöf, sem þá var sett og nú er í gildi varðandi orlofsmeðferðina, að ekki sé ástæða til breytinga með tilliti til þeirrar reynslu sem fengist hefur af þessari löggjöf sem er nú búin að vera í gildi frá því 1971. Það hefur verið í langan tíma og er enn þó nokkuð gagnrýnt, með hvaða hætti þessi mál eru framkvæmd. Nú er það svo, að Póstur og sími hefur á hendi framkvæmd þessa. Allir fjármunir, sem inn koma vegna greiðslu orlofsfjár, fara til Pósts og síma í gegnum gírókerfi. Sú stofnun hefur það fjármagn því í veltunni svo og svo lengi og hefur eðlilega af því mikla hagræðingu fyrir rekstur sinn sem að vissu leyti er umfangsmikill. Komið hafa fram ýmis vandkvæði á þessari framkvæmd, m. a. þau, að mjög slaklega hefur í mörgum tilfellum verið staðið að innheimtu þessa fjár frá viðkomandi vinnuveitendum. Og líklega eru mýmörg dæmi þess, að sumir vinnuveitendur með mikil umsvif og háar fjárupphæðir, sem inn í þetta kerfi eiga að fara, liggja með þessa: upphæðir í veitu hjá sér eða með öðrum hætti í ávöxtun undir sinni hendi svo mánuðum skiptir án þess að þessar upphæðir séu greiddar inn í gírókerfið til þeirrar stofnunar sem þetta fjármagn á að fá og á að ávaxta það. Hefur verið slælega að innheimtunni staðið og er því full ástæða til þess, í ljósi þessarar reynslu, að breyta þessari framkvæmd og skipa málum á þann hátt, að betur sé fyrir þessu séð en nú er. Það má kannske segja, að ætlunin sé fyrst og fremst tvíþætt með flutningi þessa frv.: Í fyrsta lagi að gefa einstökum verkalýðsfélögum ótvíræðan og frjálsan rétt til að semja um þessi mál við viðsemjendur sína á þann veg sem þau telja, eða verkalýðshreyfingin og vinnuveitendur, best í hverju tilfelli. Það er löngu ljóst, að mörg verkalýðsfélög hafa óskað eftir þeirri breytingu, að þau fái óskoraðan rétt til þess að semja um það, á hvaða hátt verði farið með þetta fjármagn. Einnig er sá tilgangurinn með flutningi þessa frv. um breytingu á lögunum orlof, að ekki sé einvörðungu um það að ræða að þetta fjármagn fari allt til ríkisstofnunar, sem er Póstur og sími í Reykjavík, þar verði því safnað saman öllum þeim háu upphæðum, sem þar er um að ræða, og þeim aðilum, sem fjármagnið eiga, einungis greiddir tiltölulega litlir sem engir vextir af geymslu þess fjár. Það er ætlunin með þessu frv., ásamt því að félögin fái óskoraðan rétt til þess að semja um þessi mál, að það fjármagn, sem inn kemur á hverjum stað, sé ávaxtað í heimabyggð, en ekki flutt hingað suður til Reykjavíkur til ávöxtunar. Þetta eitt út af fyrir sig er ekkert smámál. Ég gæti t. d. trúað því, að í landshluta eins og Vestfjörðum hafi verið um að ræða einhvers staðar á bilinu frá 260–280 millj. sem greiddar voru í orlofsfé á árinu 1977. Hér er því um að ræða upp undir 300 millj. kr. sem safnast saman í þessum eina landshluta á ári. Það er því ekkert lítils um vert að það fé, sem greitt er í svo háum upphæðum, sé ávaxtað á þeim stöðum þar sem fjárins er aflað, en ekki flutt í sérstaka stofnun suður í Reykjavík til ávöxtunar og útdeilingar að hluta. Einnig er gert ráð fyrir með þeirri breytingu, sem hér er lagt til að gerð verði, að þetta fé sé ávaxtað á bankabók viðkomandi einstaklings sem orlofsféð er greitt inn vegna, ávaxtað á bankabók í þeirri stofnun í heimabyggð viðkomandi einstaklings sem hann sjálfur kýs, en að sjálfsögðu með þeim hætti að hér væri um að ræða eins árs bók sem yrði bundin á þann veg, að út úr þeirri bók fengist ekki tekið þetta fé nema á orlofsárinu, þegar viðkomandi einstaklingur óskar þess að fara í orlof. Með þessum breytingum, sem hér er verið um að tala, er ekki einungis horfið að því að ávaxta féð heima fyrir, heldur einnig því, og það er líka mikilvægt atriði, að viðkomandi einstaklingur geti með þessum hætti fengið miklum mun betri ávöxtun fjár síns með því að eiga það inni á bankabók í viðurkenndri fjármálastofnun, lánastofnun, og fengið af því hæstu vexti á hverjum tíma í stað þess að fá einungis í besta tilfelli líklega 5% vexti með því að greiða það Pósti og síma. Hér er því um mjög mikilvægt og nauðsynlegt mál að ræða að mínu viti og ætti að breyta í þá veru sem hér er lagt til. Ég hef leitað mér um það upplýsinga, að engin tæknileg vandkvæði eru á því að breyta í þá átt sem hér er lagt til að gert verði. Það hlýtur að teljast óeðlilegt, að löggjöf standi í vegi fyrir því, að verkalýðsfélögin og viðsemjendur þeirra semji um það fyrirkomulag, sem þau telja að best þjóni hagsmunum sinna umbjóðenda á hverjum tíma, en það er það sem hér er um að ræða að gert verði. Auk þess hefur það heyrst, án þess að ég vilji neitt fullyrða um réttmæti þeirra sagna, að framkvæmd sú eða hliðstæð því sem hér er lagt til að verði höfð varðandi þetta mál sé til sums staðar í kerfinu. Ég tel að hér sé um stórkostlegt byggðamál að ræða, ef fjármagnið yrði geymt á heimaslóðum í stað þess að flytja það til Reykjavíkur, en það yrði óneitanlega lyftistöng fyrir þær byggðir sem þess nytu á hverjum tíma. Í öðru lagi er stefnt að því að ávaxta féð á þann veg fyrir viðkomandi einstaklinga, sem það eiga, að þeir njóti bestrar og hagkvæmastrar ávöxtunar sem fyrir hendi er á hverjum tíma á fé sínu. Hér er um fullkomið réttlætismál að ræða. Þessi mál eiga að mínu viti að vera í höndum verkalýðsfélaganna og viðsemjenda þeirra og þau eiga að geta haft óskoraðan ákvörðunarrétt um það, með hvaða hætti þau telja best að haga meðferð þessara mála hverju sinni, sem þjóna fyrst og fremst sjónarmiðum þeirra umbjóðenda sem hér eiga hlut að máli. Ég skal ekki, herra forseti, hafa um þetta öllu fleiri orð. Ég held að hér sé um tiltölulega mjög einfalt mál að ræða, einfalda breytingu, en þó nauðsynlega, sem reynslan hefur sýnt að verður að gera. Ég vænti þess því, að þetta frv. fái jákvæðar undirtektir. Æskilegast þætti mér, þó langt sé liðið þinghalds, að það fengi afgreiðslu á þessu þingi. Hér er verið að ræða og á sjálfsagt enn eftir að ræða miklu, miklu flóknari frv. um breytingar á gildandi lögum og ný frv. til laga en hér er um að ræða, þannig að ekkert á að geta komið í veg fyrir að þess vegna sé hægt að afgreiða þetta mál. Ég vænti þess líka, að almennt séu þm. sammála um að þessa breytingu sé ekki einungis æskilegt að gera, heldur og að nauðsynlegt sé með hliðsjón af fenginni reynslu að breyta í þessa átt. Ég vænti þess því fastlega, að frv. þetta fái afgreiðslu á þessu þingi. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og félmn. Ég vil, áður en ég lýk máli mínu, aðeins víkja að brtt. sem hér er komin fram. Ég geri þó ráð fyrir því, að fyrir henni verði mælt sérstaklega á eftir. Ég vil fyrir mitt leyti taka það fram, að í mínum huga er ekkert óeðlilegt við að þessi breyting yrði gerð á frvgr., með þessu sé einungis verið hugsanlega að taka inn fleiri aðila úr launþegasamtökum og kæmu þeir til með að hafa þennan ákvörðunarrétt einnig. Það er a. m. k. mín skoðun, að sem flest stéttarfélög í landinu ættu að fá óskoraðan rétt til þess að ákvarða um þessi mál.



Herra forseti. Ég lýsi yfir stuðningi mínum við frv. sem hér er til umr. Það á fullan rétt á sér og er þarft frv. En það er enginn hlutur svo að ekki megi betrumbæta. Þess vegna hef ég leyft mér ásamt 5. þm. Suðurl., Garðari Sigurðssyni, að flytja brtt. við þetta frv., svo hljóðandi, að 3. mgr. 1. gr. orðist þannig: „Einstök stéttarfélög og samtök stéttarfélaga hafa þó óskoraðan rétt til að semja við viðsemjendur sína um annað fyrirkomulag en reglugerðin gerir ráð fyrir.“ Það er af sérstökum ástæðum, að ég og við flm. þessarar brtt. leggjum hana fram, og eins og kom fram í máli hv. flm. virðist hann vera á sömu skoðun. Það vill nefnilega þannig til, að þegar rætt er um verkalýðsfélög veldur það oft misskilningi að það er eins og eingöngu sé átt við landverkafólk. Þetta á sér orðið nokkra hefð í málinu, og þess vegna tel ég rétt að það sé kveðið þannig að orði að hér sé um stéttarfélög að ræða og samtök stéttarfélaga. Mér finnst rétt að benda á það, að þegar orlofslögunum var breytt og horfið var frá orlofsmerkjagreiðslunni yfir í póstgírógreiðslu til Pósts og síma og orlofsféð rann allt í gegnum þá stofnun, þá var leitað samþykkis tveggja aðila aðallega, Alþýðusambands Íslands og Vinnuveitendasambands Íslands, sem urðu sammála um þessa afgreiðslu málsins. Það var ekki leitað álits t. d. Farmanna- og fiskimannasambands Íslands. Ég vil geta þess hér, að á þessari breytingu, þó hún hafi haft ýmislegt jákvætt í för með sér, voru ýmsir annmarkar sem bitnuðu sérstaklega á sjómannastéttinni vegna hinna sérkennilegu aðferða við launagreiðslur til handa sjómönnum sem viðgengist hafa í áraraðir. Það voru gerðar lagfæringar á þessu seinna, en þær lagfæringar hafa ekki náð þeim árangri sem til var ætlast. Þess vegna endurtek ég, að ég álít að þetta frv., sem hér er flutt, sé til bóta og eigi fullan rétt á sér, því að það hlýtur að vera markmið löggjafans að koma ekki í veg fyrir að aðilar nái hagstæðari samningum um slík atriði, sem hér er um að ræða, heldur en lögin segja til um. Ég veit nokkur dæmi þess, að atvinnurekendur hafa ekki greitt orlofsfé inn á gíróreikning, heldur lagt það inn á bankabók, ýmist - ég segi: ýmist á nafni eigenda eða eigin nafni. Þetta er náttúrlega ekki forsvaranlegt. Þess vegna held ég að það sé fyllilega rétt, sem hér er lagt til að gert verði, að einstök stéttarfélög og samtök stéttarfélaga fái tækifæri til þess að semja á annan hátt og á hagkvæmari að sínu mati um greiðslu orlofsfjárins til umbjóðenda sinna heldur en lögin hafa heimilað hingað til.

Frsm. meiri hl. (Ingólfur Jónsson) Hæstv. forseti. Frv. þetta er stjfrv. Hæstv. iðnrh. gerði grein fyrir því við 1. umr. málsins og tel ég því ekki ástæðu til að rekja efni þess ítarlega. Iðnn. þessarar hv. d. hefur haft málið til meðferðar, sent það til umsagnar ýmissa aðila og fengið umsagnirnar sem eru að meiri hluta meðmæltar frv. N. varð ekki sammála um afgreiðslu málsins. Meiri hl. leggur til að frv. verði samþ., en um. áskilja sér rétt til þess að flytja eða fylgja brtt. Einn hv. nm., Benedikt Gröndal, skilar séráliti eins og sjá má á þskj. 667. Ég held að eðlilegt sé að gera nokkra grein fyrir þeim umsögnum sem borist hafa frá þeim stofnunum sem helst eiga hagsmuna að gæta í sambandi við lagasetningu um Tæknistofnun Íslands. Það hefur verið frestað að ræða frv. nokkuð vegna þess að í 9. gr. frv. er gert ráð fyrir tekjum af jöfnunargjaldi. Eins og kunnugt er eru engin lög um það, en í dag var útbýtt frv. um jöfnunargjald og tekið er fram í 3. gr. þess frv. að tekjum af jöfnunargjaldi skuli ráðstafað að hluta til eflingar iðnþróunar. Má ætla að það frv. verði að lögum. Hæstv. fjmrh. mun tala fyrir því frv. í þessari hv. d. Ég tel að það sé nú, eftir að frv. er komið fram, eðlilegt að ræða frv. um Tæknistofnun og þessa tekjuöflun, þar sem frv. gætu þá bæði orðið nokkurn veginn samferða út úr d. og það yrði séð, hvaða undirtektir frv. um jöfnunargjald fær. Frv. þetta var sent m. a. til Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins, en sú stofnun er ekki ánægð með frv. eins og það er, þar sem frv. gerir ráð fyrir að þrjár stofnanir, Iðnþróunarstofnun Íslands, Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og Rannsóknastofnun iðnaðarins verði allar sameinaðar í eina stofnun. Telur Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins það ekki henta og er mótfallin því, að svo verði gert. Ég held að það sé ekki ástæða til þess að vera að lesa upp rökstuðninginn fyrir því áliti sérstaklega. Hann er m. a. sá, að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins hafi starfað sjálfstætt og hún muni gera meira gagn á þann hátt heldur en ef hún sameinaðist hinum stofnununum. Hér er umsögn frá stjórn Rannsóknastofnunar iðnaðarins, sem er ekki eins afgerandi. Þar segir: „Stjórn Rannsóknastofnunar iðnaðarins hefur í dag rætt frv. til l. um Tæknistofnun Íslands. Í framhaldi af fyrri umsögn hefur stjórnin samþykkt að óska eftir því við hv. iðnn. Ed. Alþ., að stjórn Rannsóknastofnunar iðnaðarins verði gerð grein fyrir þeim breytingum sem verða kynnu á frv. áður en það fer frá nefndinni.“ N, gerði engar till. um breytingar á frv. og hefur þess vegna ekki haft frekara samráð við Rannsóknastofnun iðnaðarins. Þá er það Félag ísl. iðnrekenda. Það mælir ákveðið með frv. óbreyttu. Umsögn Rannsóknaráðs ríkisins er ekki afgerandi. Það er slegið úr og í, en frekar er umsögnin neikvæð, ef það væri vegið nákvæmlega. Umsögn Iðnþróunarstofnunar Íslands er jákvæð. Mælir hún eindregið með því, að frv. verði samþykkt óbreytt Félag ráðgjafarverkfræðinga hefur sent umsögn og gerir helst aths. við það, að í 9. gr. frv. er gert ráð fyrir hámarksþóknun. Þeir segja: „Ákvæði 9. gr. um hámark gjaldskrár verði breytt þannig að gjaldskrá verði aldrei lægri en svo, að tekjur af seldri þjónustu skili raunverulegum heildarkostnaði hennar vegna, að sett verði sérstök löggjöf um fjárstuðning af almannafé við einstök iðnfyrirtæki eða iðngreinar, ef slíks fjárstuðnings er almennt þörf, eða að frv. verði vísað frá að svo komnu máli.“ Þetta eru aðalaths. félags ráðgjafaverkfræðinga sem telja að ráðgjafarverkfræðingar geti annast það sem Tæknistofnuninni er ætlað að gera verði frv. að lögum. Áður var búið að segja frá umsögn stjórnar Rannsóknastofnunar iðnaðarins. en hér er umsögn sem framkvæmdastjórinn, Pétur Sigurjónsson. skrifar undir, „Þar sem iðntæknistofnun hefur tengsl við Rannsóknaráð ríkisins. sbr. 2. gr. l. nr. 64 21. maí 1965, er nauðsynlegt að stofnunin hafi einnig fulltrúa í stjórn Útflutningsmiðstöðvar iðnaðarins. Væru tengslin þá mun traustari. Sá þáttur, sem hvað mest hefur tregðað eðlilega þróun rannsókna og tækniþjónustu fyrir íslenskan iðnað, er hve fjárveitingar hafa verið naumt skammtaðar. Er því brýn nauðsyn að tryggja að ávallt sé nægilegt rekstrarfé fyrir hendi. Skal bent á að án nauðsynlegra tækja, aðstoðar og sérfræðiþjónustu er óhugsandi að auka þá þjónustu sem nauðsynleg er og áætlað er.“ Það má kannske segja að það sé leyfi til að bæta nokkuð úr þessu, ef 9. gr. frv. verður lögfest, og jöfnunargjaldið kæmi þar til góða, ef það yrði að lögum. Landssamband iðnaðarmanna hefur einnig nokkuð að segja um málið. Mælir það eindregið með frv. og vísar í samþykkt sem gerð var á iðnþingi Íslendinga er haldið var á Akureyri 25.–27. ágúst 1977. Það er beinlínis mælt með því, að þessar þrjár stofnanir, sem minnst var á áður, verði sameinaðar og frv. eins og þetta telja þeir að geti orðið iðnaðinum eða tækniþjónustu í landinu til framdráttar. Og svo kemur umsögn Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins. Framkvæmdastjórarnir skrifa undir hana. - það mun hafa verið stjórnin sem ég vísaði til áðan, - en fram koma eindregin mótmæli gegn því, að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins verði sameinuð hinum stofnununum. Þetta eru þær umsagnir sem n. fékk, og má segja að þær hafi komið margar, því að stuttur frestur var gefinn til umsagnar vegna þess hve þetta frv. var seint fram komið. Frv. hefur áður verið lýst og hv. þm. hafa haft það á borðinu hjá sér. Þar segir m. a. að það sé mikilvægur þáttur til uppbyggingar iðnaði í landinu að íslensk iðnfyrirtæki eigi aðgang að tækniþjónustu á borð við þá þjónustu sem látin er í té af stofnunum þeim er á Norðurlöndum bera heitið „teknologisk institut“, þ. e. a. s. fræðsluráðgjafar-, tilrauna- og þjónustustarfsemi. Að hluta til hafa tæknistofnanir iðnaðarins hér á landi, þ, e. Iðnþróunarstofnun Íslands, Rannsóknastofnun iðnaðarins og Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, látið slíka þjónustu í té. Á hitt er að líta, að starfsemi þessara stofnana hefur ekki verið nægilega samræmd gagnvart tækniþjónustuhlutverkinu og þaðan af síður hefur fjármagn þeirra og bolmagn leyft að þær gætu tekist á við fjölþættar þarfir iðnfyrirtækja varðandi tækni, rekstrarhagfræði og stjórnun. Frv. þetta miðar að endurskipulagningu og sameiningu fyrrgreindra stofnana þannig að þær myndi eina heild með sameiginlegum og markvissum tilgangi í samræmi við knýjandi þarfir þessa fjölmennasta atvinnuvegar landsmanna. Standa vonir til að með tilskildum mannafla og nægilegu fjármagni geti hin nýja stofnun á fáum árum náð því markmiði að stuðla svo að tækniþróun og framleiðni í íslenskum iðnaði að hann standi á sporði erlendum keppinautum. Það eru byggðar þær vonir á þessu frv. og þreyttu skipulagi iðnaðarins í samræmi við það, að það geti orðið til þess að efla tækniþróun í landinu. Gerist þess vissulega þörf, ef íslenskur iðnaður á að geta orðið samkeppnisfær við útlendan iðnað og ef við eigum að ná eitthvað svipuðum árangri á tæknisviðinu og nágrannaþjóðir okkar. Í 9. gr. frv. er, eins og áður er á minnst, tekið fram hvernig afla skuli fjár til rekstrar stofnunarinnar. Það er í fyrsta lagi framlag á fjárl. Þá er hluti af jöfnunargjaldi frá og með 1979, en þá er gert ráð fyrir að frv. það, sem hér var lagt fram í dag, verði lögfest. Í þriðja lagi er gert ráð fyrir tekjum fyrir selda þjónustu samkv. gjaldskrá sem iðnrh. staðfestir. Hámark gjaldskrár skal miðað við raunverulegan heildarkostnað vegna þjónustunnar, en heimilt er að taka tillit til aðstæðna viðtakenda og eðlis þjónustunnar. Fjórði liður er greiðslur frá aðilum vegna stórra verkefna samkv. samningi hverju sinni. Fimmti liður er framlög til sérstakra verkefna og aðrar tekjur. Við skulum vona að þessi tekjuöflun verði nægjanleg til þess að framfarir geti átt sér stað á þessu sviði umfram það sem verið hefur. Ég minntist á áðan, að hv. þm. Benedikt Gröndal hefði skilað séráliti. Gerir hann væntanlega grein fyrir því. Hv. 3. þm. Reykv., Vilborg Harðardóttir, hefur flutt brtt. á þskj. 710 og á þskj. 711. Ég ætla nú ekki að fara að mæla fyrir þeim eða segja neitt sérstakt um þær annað en það, að ég tel að nafnbreytingin eigi fullan rétt á sér. Ég tel að eðlilegt sé að stofnunin heiti Iðntæknistofnun Íslands frekar en Tæknistofnun Íslands, get vel fallist á það og mun greiða atkv. með þessari brtt. En nm. allir hafa frjálsar hendur um það, hvað þeir gera í því efni. Þá er brtt. við 3. gr., þ. e. í sambandi við deildaskiptinguna. Í brtt. hv. þm er upp talið hvernig hún skuli vera. Þetta var rætt í n. Það er tekið fram í frv. að deildaskiptingin skuli ákveðin í reglugerð. Taldi meiri hl. n. að það væri nægjanlegt. Þess vegna var ekki talið nauðsynlegt að flytja brtt. við 3. gr. í þá átt sem er á þskj. 710. Ég ætla svo ekki að gera brtt. frekar að umræðuefni og tel ekki nauðsynlegt á þessu stigi málsins að fara öllu fleiri orðum um málið. Það liggur alveg ljóst fyrir. En meiri hl. hv. iðnn. mælir með frv. í trausti þess, að það megi verða íslenskum iðnaði og tækniþróun til hagsbóta og megi líklegt telja að sú skipulagsbreyting, sem hér er fyrirhuguð, megi verða til bóta. Ég ætla svo ekki að svo stöddu að hafa fleiri orð um málið.

Frsm. minni hl. (Benedikt Gröndal) : Virðulegi forseti. Aðeins til skýringar er rétt að taka fram, að ég stend einn að minnihlutaáliti um málið, en hinir um. mynda meiri hl. og standa svo sumir að brtt. Ég er algerlega samþykkur meginefni og tilgangi þessa frv. í þeirri von, að öflug tæknistofnun verði íslenskum iðnaði stoð og stytta í framtíðinni. Því miður hafa þær stofnanir, sem hér á að sameina, ekki getað samþykkt það allar, en við skulum láta í ljós þá von, að engu að síður takist vel til um þessa stofnun og að sá ágreiningur leysist fljótlega. Nál. bæði meiri hl., og minni hl. um þetta frv. voru skrifuð og lögð fram um síðustu helgi. Þá stóðu sakir svo, að ekki hafði verið flutt frv. um jöfnunargjald, sem kom fram á fundinum í dag, fyrir nokkrum klukkustundum, en þetta gjald er veigamikið atriði í frv. um tæknistofnun. Ég sá mér því ekki fært annað en benda á þetta með sérstöku minnihlutaáliti, þar sem ég tel að það sé fráleitt að Alþ. samþykki sem þýðingarmikinn tekjustofn fyrir veigamikla stofnun skatt sem ekki er til og þá hafði ekki einu sinni verið lagt fram frv. um og stjórnarandstaðan a. m. k. hafði í einstökum atriðum ekki hugmynd um. Við þessar aðstæður var ómögulegt að mér fannst, að leggja blessun sína yfir 9. gr. Nú eru þessar aðstæður óðum að breytast, þó að ekki hafi verið langur tími til þess að átta sig á jöfnunargjaldinu þessar þrjár klukkustundir eða svo síðan frv. um það kom fram. Í sambandi við jöfnunargjaldið munu vakna margar spurningar. Ég mun leitast við að ræða það ekki nema bara í beinu samhengi við frv. um tæknistofnunina því að það verður frekar til umr. síðar. Í fyrsta lagi á jöfnunargjaldið ekki að ganga til tæknistofnunar eða iðntæknistofnunar, eins og ég vona að hún verði kölluð, fyrr en í byrjun næsta árs. Samt sem áður á að byrja að innheimta þetta gjald og munu koma inn um 678 millj. kr., að því er áætlað er, á þessu ári. Þá vaknar sú spurning, hvernig iðnaðurinn eigi að njóta þess eða hluta af því. Nú stendur í frv. um jöfnunargjaldið, að á þessu ári muni því fyrst og fremst verða varið til þeirra viðfangsefna á sviði iðnaðar sem upp eru talin í fjárl. fyrir árið 1978. Öll viðfangsefni á iðnaðarsviði, sem fé er veitt til í fjárl., þar með talið iðnaðar- og orkumálaráðuneytið, kosta 727 millj. eða eitthvað nálægt því, svo að ríkissjóður fær öll útgjöld sín, sem eru á iðnaðargreininni í fjárl., að heita má upp bætt með þessu gjaldi. Þá vaknar sú spurning, sem rædd er í grg. þessa sama frv., hvort ætlunin sé að greiða iðnaðinum uppsafnaðan söluskatt. Stendur þar, að það muni verða gert, svo að ætla má að þessir peningar, sem þarna renna inn í ríkissjóð, muni þá fara til þess. Það er kannske ekki tímabært að spyrja um, hvernig ætlunin sé að framkvæma það, fyrr en hitt frv. verður rætt. Þá vil ég benda á að jöfnunargjaldið á ekki að vera í gildi nema til ársloka 1980 og iðntæknistofnunin gefur því ekki notið þess sem tekjustofns nema í tvö ár. Að því leyti til finnst mér að tekjuöflunargreinin öll sé nokkuð völt og veiti stofnuninni ákaflega lítið framtíðaröryggi. Að vísu vitum við ekkert um það í dag, hversu mikið af þessu gjaldi stofnunin á að fá. Þær þrjár stofnanir, sem verið er að sameina í eina, fá ekki nema 276 millj. á þessu ári samkv. fjárl., en jöfnunargjaldið er áætlað að gefi um 1 milljarð á ársgrundvelli þegar það kemur til framkvæmda. Spurningin er þá: Á þessi skemmri skírn að duga eða hafa forráðamenn iðnaðarmála gert sér einhverja grein fyrir því, hvernig þessi stofnun á að halda áfram að vaxa í sama mæli eftir þessi fyrstu tvö ár? Ég verð að segja, að mér finnst þetta allt vera nokkuð laust í reipunum og væri ekkert óeðlilegt þó að iðnaðurinn væri ærið tortrygginn þegar ekki er betur um hnútana búið en þetta. Ég vil sem sagt benda á að þrátt fyrir þessar skýringar, sem fram hafa komið, koma margar spurningar upp í huga manns varðandi tekjuöflunina og þá sérstaklega jöfnunargjaldið, t. d. hvernig meðferð þess á að vera á þessu ári. Hér er ekki um neina smápeninga að ræða. Það á að taka af almenningi 678 millj. kr. á þessu ári í hækkuðu verði á innfluttri iðnaðarvöru. Ég er hins vegar alveg sammála því, að grundvallarreglan um áhrif söluskattsins á þessi mál er rétt, en það eru þessar tvær hliðar á málinu, að peningarnir verða teknir af almenningi í landinu og svo milljarður á næsta ári eftir þeirri áætlun sem hér er um að ræða. Virðulegi forseti. Ég hef áskilið mér rétt til þess að fylgja brtt. og hef raunar gerst meðflm. með hv. 3. þm. Reykv., Vilborgu Harðardóttur, að þremur till., sem hún mun gera hér grein fyrir á eftir og ég þarf því ekki að fjölyrða um. Ég vil taka það fram, að ég tel að nafnið eigi að vera Iðntæknistofnun Íslands, en ekki tæknistofnun, því að það er tækni víðar en í iðnaði. Ég tel að það sé til bóta, að deildaskiptingin sé skilgreind betur, og ég tei mjög þýðingarmikið að fulltrúi starfsfólks verði í stjórn þessarar stofnunar.



Forseti. Ég vil gjarnan byrja á að leiðrétta þann misskilning, að ég hafi staðið að minnihlutanál. Ég stóð einmitt að meirihlutanál. Það er vegna þess að ég er í meginatriðum samþykk stefnu frv. þótt ég hafi flutt nokkrar brtt. Eins og hv. þm. Benedikt Gröndal benti á, þá var svolítið vafamál hvort hægt væri að fylgja þessu frv. eins og að því var staðið í sambandi við tekjurnar. Ég vil því gjarnan gera fyrst grein fyrir brtt. minni á þskj. 711, um tekjurnar. Hún hljóðar svo: „Við 9. gr. Upphaf greinarinnar orðist svo: Tekjur stofnunarinnar skulu vera sem hér segir: a) Beint ríkisframlag á fjárlögum, sem skal nema 0.3–0 6% af áætluðu framleiðsluverðmæti íslensks iðnaðar (vergum tekjum á tekjuvirði) árið á undan fjárlagaárinu, enda hafi iðnrn. samþykkt starfsáætlun stofnunarinnar. Liðir c), d) og e) breytist aftur í b), c) og d).“ Það er rétt að segja frá því, að þessi till. um tekjuöflun er samhljóða því er var í frv. sem hv. þm. Magnús Kjartansson flutti fyrr í vetur, reyndar bæði á síðasta þingi og þessu, og upphaflega var flutt á 94. löggjafarþingi af iðnn. Nd. að beiðni þáv. iðnrh. og er 12. mál Nd. Ég bað um það við 1. umr. þessa máls, að n. athugaði þetta frv. um leið og hið nýja. Það hefur hún vinsamlega gert, eins og líka sjálfsagt er. En ég verð að átelja mjög þau vinnubrögð í þessu nýja frv. hæstv. ráðh., að þar er gert ráð fyrir sem tekjustofni hluta af jöfnunargjaldi sem er ekki í gildi, hvorki er í gildi né hafði séð dagsins ljós á Alþ. þegar frv. var lagt fram. ekki heldur þegar það var afgreitt í n. Við höfum fengið það hér á borðið hjá okkur í dag, og þó að ég hafi ekki athugað það náið, ekki haft tækifæri til að lesa mjög vel aths. við frv., þá þarf ekki annað en lesa 3. gr. þess til þess að sjá að þarna er allt mjög óráðið og ótilgreint. Það er sagt að tekjum af jöfnunargjaldi skuli ráðstafað í fjárl. ár hvert að hluta til eflingar iðnþróunar. Það er sem sagt ekki tiltekið að hvaða hluta né hvernig, og stendur ekkert um að ráðstafa eigi einhverju af þessum hluta til tæknistofnunarinnar. Þm. hafa því enn sem komið er ekki nokkra einustu hugmynd um hvernig gjaldið verður lagt á, hversu hátt það verður né hvernig því verður varið að öðru leyti. Mér finnst að ekki sé hægt að ætlast til þess, að Alþ. samþykki sem tekjustofn nýrrar stofnunar skattheimtu sem svona litlar upplýsingar liggja fyrir um. Þess vegna hef ég endurflutt till. frá fyrra frv., og ég vildi gjarnan fá að lesa úr grg. með henni á þskj. 12, en þar segir um þennan tekjustofn, sem ég tek til hérna, þ. e. a. s. beint ríkisframlag í ákveðinni prósentu af áætluðu framleiðsluverðmæti íslensks iðnaðar, - þar segir svo, með leyfi forseta: „Rétt þykir að tiltaka neðri mörk ríkisframlags til þess að tryggja stofnuninni eðlilegt rekstraröryggi. Jafnframt þykir rétt að gera í lögum ráð fyrir nokkrum sveigjanleika í stærð framlagsins, t. d með tilliti til breytilegs ástands í efnahagsmálum. Slíkur sveigjanleiki er annars ekki verulegur að því er varðar ríkisstofnanir yfirleitt, því að löggjöf leyfir mjög litið svigrúm til breytinga á starfsmannahaldi þeirra. Mörk þau, sem frv. gerir ráð fyrir um fjárveitingar hins opinbera, hafa fyrst og fremst stefnumarkandi gildi. Aðhald verður hins vegar áfram í höndum rn. og auk þess hjá iðnaðinum sjálfum vegna áhrifa hans í stjórn og í skorum.“ - Ég skal taka það fram, að gert er ráð fyrir sérstökum skorum í starfsemi stofnunarinnar í fyrra frv. - „Að öllu athuguðu tekur fjárveitingavaldið því ekki á sig meiri eða ósveigjanlegri skuldbindingar með samþykkt þessa frv. en með hefðbundinni lagasetningu um svipaðar stofnanir. Þar sem Iðntæknistofnun er ætlað að stuðla að íslenskri iðnþróun, sem birtist m. a. í framleiðslumagni, þykir eðlilegt að miða tekjur stofnunarinnar að einhverju leyti við það. Líklega væri eðlilegast að miða við virðisauka iðnaðarins (ratne added, verðmætasköpun). Sá hængur er þó á slíkri viðmiðun, að tölur um verðmætasköpun atvinnuvega á hverju ári liggja ekki fyrir fyrr en alllöngu eftir á. Þess vegna hefur sá kostur verið valinn að miða við framleiðsluverðmæti iðnaðar, en það er að sjálfsögðu nokkuð tengt verðmætasköpuninni. Nægilega áreiðanlegar tölur um framleiðsluverðmæti eiga að liggja fyrir í lok hvers árs, þ. e. áður en gengið er frá fjárlögum næsta árs, svo hægt sé að framkvæma ákvæði frv. snurðulaust “ Það er rétt að benda á að í þeim umsögnum um frv., sem n. hafa borist og form. n. hefur þegar gert grein fyrir, er yfirleitt lögð mjög þung áhersla á örugga fjármögnun stofnunarinnar og bent á víða að tekjuliðurinn sé alls ekki nægilega hugsaður og skýrari mörkunar fjármögnunar sé mikil þörf. Aðrar brtt., sem ég hef flutt ásamt hv. þm. Benedikt Gröndal, varða í fyrsta lagi nafn stofnunarinnar. Brtt, er svo hljóðandi og er við 1., 5. og 11. gr., ákvæði til bráðabirgða og fyrirsögn: „Nafn stofnunarinnar verði Iðntæknistofnun Íslands.“ Þar sem lagafrv. á að öllu leyti við iðnað, stofnuninni er ætlað að annast alhliða tækniþjónustu í þágu iðnaðar og hún heyrir undir iðnrn. teljum við að nafnið Tæknistofnun Íslands sé alls ekki nógu afmarkað. Og eins og hv. þm. Benedikt Gröndal benti á, þá nær tækni til margra annarra þátta en iðnaðar. Við 3. gr. frv. höfum við flutt svo hljóðandi brtt.: „Upphaf greinarinnar orðist svo: Stofnunin skiptist í aðaldeildir og sérdeildir. Aðaldeildir séu fyrst um sinn þessar: Iðntæknideild, sem annast tækniþjónustu við framleiðslu- og þjónustuiðnað. Byggingatæknideild, sem annast tækniþjónustu við byggingaiðnað. Stjórnunarmáladeild, sem annast þjónustu við allan iðnað á sviði stjórnunarmála og framleiðsluhagræðingar. Enn fremur sér deildin um skipulagningu og framkvæmd stöðlunarmála. Fræðsludeild, sem skipuleggur og hefur umsjón með fræðslustarfsemi iðntæknistofnunarinnar. Er þá m. a. meðtalin fræðsla og þjálfun iðnverkafólks og annars faglærðs og ófaglærðs iðnstarfsfólks, almennt námskeiðahald og útgáfustarfsemi, upplýsingaþjónusta og kynning á starfsemi stofnunarinnar. Fræðsludeild sækir kennslukrafta og sérfræðiþekkingu til annarra deilda og til aðila utan stofnunarinnar eftir ástæðum. Fræðsludeild hefur í starfi sínu náið samstarf við iðnskólana í landinu og aðra þá, sem kunna að vinna að svipuðum verkefnum. Tvær síðustu mgr. 3. gr. standi óbreyttar.“ Ég vil taka það fram, að í þessari till. er gert ráð fyrir að þrjár fyrst nefndu deildirnar taki í megindráttum við hlutverki þeirra þriggja stofnana sem þessari nýju stofnun, iðntæknistofnun eða tæknistofnun eða hvað sem hún kemur til með að heita, er ætlað að taka við af, þ. e. a. s. iðntæknideild tekur við hlutverki Rannsóknastofnunar iðnaðarins, byggingatæknideild tekur við af Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins og stjórnunarmáladeild af Iðnþróunarstofnun Íslands, sem hefur þó einnig gegnt væntanlegu hlutverki fræðsludeildar að nokkru leyti. Hlutverk fræðsludeildar verður þó mun víðtækara, enda ný eining. Það er rétt að vísa í þessu sambandi til grg. fyrra frv. um iðntæknistofnun sem áður var getið, en þar segir um fræðslustofnun m. a., með leyfi forseta: „Iðnskólar hafa að undanförnu ekki haft bolmagn til að sinna þjálfun iðnverkafólks og endurmenntun iðnaðarmanna sem skyldi. Ef Iðntæknistofnun reynist hins vegar þess megnug að bæta hér nokkuð úr, virðist óæskilegt að lagabókstafur verði því til hindrunar. Hér þarf þó að koma í veg fyrir tvíverknað og tryggja eðlilega samvinnu, og miðar síðasta ákvæði mgr. 8.4 einmitt að því. Til greina kemur að menntmrn. greiði hluta kostnaðar vegna þjálfunar iðnverkafólks. Telja verður eðlilegt, að fræðsludeild gangist fyrir námskeiðum úti um land eftir ástæðum.“ Ég vil leggja sérstaka áherslu á að þessi fræðsludeild verði tekin upp. Ég hef heyrt það á fólki, sem ég hef talað við um verkmenntun og um þessa stofnun, að það telur mjög mikilvægt að fræðsluhlutverkið falli ekki niður, en í þessu nýja frv., sem ráðh. hefur lagt fram, er mjög óverulega komið að þessari fræðslu. Það stendur að vísu í 2. gr. um hlutverkið, að „hlutverki sínu skal stofnunin gegna m. a. með því að vinna að ráðgjöf og fræðslu, öflun og dreifingu upplýsinga“ o. s. frv. En eins og mjög hefur komið fram nú á síðustu tímum, þá er mikill áhugi á því í þjóðfélaginu að efla verkmenntun alls konar og eins að stuðla að aukinni endurmenntun og fullorðinsfræðslu. Þarna held ég að þessi stofnun gæti hjálpað mjög til og þess vegna vil ég alls ekki láta falla niður í frv. að það komi beinlinís fram, að hún skuli sinna þessu fræðsluhlutverki og hafa til þess sérstaka deild. Ég vil taka fram að till. um byggingatæknideildina er að sjálfsögðu flutt með tilliti til þess, að í afgreiðslu iðnn. er enn þá gert ráð fyrir að stofnunin taki við starfsemi og eignum, réttindum og skyldum Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins. Falli það ákvæði hins vegar brott í meðförum deilda þingsins, eins og margt virðist benda til, fellur að sjálfsögðu einnig á brott sérstök byggingartæknideild innan hinnar nýju stofnunar. Þriðja brtt. okkar er við 4. gr. og er svohljóðandi: „Neðst í upptalningu fulltrúa í aðalstjórn bætist: einn fulltrúa starfsfólks stofnunarinnar samkv. tilnefningu sameiginlegs fundar.“ Þetta er einnig ákvæði sem var í hinu fyrra frv. Ég held að með því hafi verið stigið visst spori átt til atvinnulýðræðis og finnst vera afturför að fella það niður.



Herra forseti. Ég fagna hví, að þetta frv. skuli vera fram komið, þó seint sé. Það þarf ekki að fara mörgum orðum um nauðsyn tæknilegrar þjónustu í þágu iðnaðar, þýðing iðnaðar er orðin það mikil í atvinnulífi okkar. En hins vegar hefur tækniþjónusta við hann ekki þróast að sama skapi og iðnaðurinn hefur vaxið. Það eru að vísu þrjár stofnanir sem hafa það hlutverk að veita iðnaðinum þessa þjónustu, en bæði er það að fjármagn til starfsemi þessara stofnana hefur verið mjög takmarkað og lítillar samræmingar hefur gætt í starfi þessara stofnana, þannig að það fjármagn og þeir starfskraftar, sem við þetta hafa fengist, hafa ekki nýst iðnaðinum eins og skyldi. Hér hafa komið fram brtt. við frv., eins og það kemur frá iðnn. Nd., frá hv. þm. Vilborgu Harðardóttur og Benedikt Gröndal. Þar leggja þau til að nafninu sé breytt frá því sem það er í frv., að í stað þess að stofnunin sé nefnd Tæknistofnun Íslands sé hún nefnd Iðntæknistofnun Íslands. Ég er þessu andvígur. Mér finnst að tæknistofnunarnafnið sé að öllu leyti mikið þjálla og eðlilegra, sérstaklega með tilliti til þess, að hliðstæðar stofnanir á Norðurlöndum eru nefndar „Teknologisk institut“ og þessari stofnun er ætlað að gegna hliðstæðu hlutverki. Þess vegna sé ég ekki ástæðu til að í nafninu sé hún kennd sérstaklega við iðnað. Það fer ekki milli mála að hún muni þjóna iðnaðinum þar sem stofnunin heyrir undir iðnrn. og stjórn hennar er skipuð fulltrúum iðnaðarins, þ. e. a. s. bæði framleiðendanna og þeirra sem við framleiðsluna vinna. Þess vegna er ég andvígur till. um breytingu á nafninu. Þá er í brtt. líka lagt til að kveðið sé sérstaklega á um stofnun fræðsludeildar. Í frv. er sérstaklega tekið fram að stofnunin skuli fást við fræðslu. Það er svo, að hliðstæðar stofnanir stunda í mjög ríkum mæli námskeiðahald og fræðslu og þær stofnanir, sem hér á að slá saman, gera það nú reyndar þegar. Þar að auki fer ekki á milli mála að seta fulltrúa iðnverkafólks og iðnaðarmanna í stjórn stofnunarinnar muni tryggja að fræðslumál muni verða á öllum tímum ofarlega á starfsskrá slíkrar stofnunar. Það segir sig líka sjálft þar sem tækniþróun er ör og iðnaðinum er nauðsyn á vel þjálfuðu fólki sem fylgist með tækninýjungum. Þess vegna álit ég óþarfa að sérstaklega sé tekið fram í lögunum að þessi deild skuli sett á stofn frekar en aðrar deildir sem gert er ráð fyrir að verði við stofnunina. Um þriðju brtt., að starfsfólk stofnunarinnar skuli tilnefna mann í stjórn, vil ég segja það, að í stofnun eins og þessari, og reyndar í flestum íslenskum fyrirtækjum, þar sem starfsmenn skipta aðeins nokkrum tugum, álít ég óþarft að fulltrúar starfsfólks eigi aðild að stjórninni, þar sem dagleg samskipti starfsmanna og stjórnenda eru það náin að formleg stjórnaraðild er að mínu mati ekki til bóta. Um brtt. hv. þm. Vilborgar Harðardóttur um tekjustofn fyrir stofnunina get ég aftur á móti verið sammála. Það er grundvallarskilyrði fyrir svona stofnun, að hún hafi tryggan tekjustofn. Er þessari stofnun nauðsynlegt að vita hverju sinni hvaða fjármunum hún hefur úr að spila. Ég álít þess vegna að mjög eðlilegt sé að tekjur hennar séu miðaðar við framleiðslumagn eða framleiðsluverðmæti í iðnaði. Ég mun því fylgja þessari brtt. hennar. Hv. þm. Benedikt Gröndal minntist á jöfnunargjaldið, að þar væri um að ræða skattlagningu á neytendur. Ég vil benda hv. þm. á að hér er að mínu mati ekki um skattlagningu að ræða, þar sem á boðstólum eru hliðstæðar innlendar vörur sem ekki munu hækka í verði við þetta gjald, og náttúrlega munu þær, sem út eru fluttar, lækka. Þeim, sem vilja endilega kaupa erlendar vörur sem þó eru fáanlegar framleiddar hér á landi, er þá í sjálfsvald sett hvort þeir vilja borga þetta gjald í ríkissjóð. Ég álít því að hér sé ekki um skattlagningu á neytendur að ræða.



Virðulegi forseti. Eins og fram kom í framsöguræðu form. n. var hún ekki sammála um afgreiðslu málsins og nm. áskildu sér rétt til að flytja brtt. Ég hef ekki flutt brtt. við þetta mál, en vil samt með örfáum orðum gera ofurlitla grein fyrir afstöðu minni. Það, sem ég hafði einkum við að athuga, var í 13. gr. og í framhaldi af því í 15. gr. frv., um Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins. En ástæðan fyrir því, að ég flutti ekki í þessari d. ákveðna brtt., var að ég treysti því að þegar og ef til afgreiðslu kæmi í hv. Ed., þá yrði þetta mál tekið til betri athugunar en var gert hjá okkur, enda ekki mikill tími til. Ég vil ekki stuðla að því, að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins sé þarna talin með eins og gert er ráð fyrir. Í 13. gr. segir, með leyfi forseta: „Stofnunin tekur við starfsemi og eignum, réttindum og skyldum Rannsóknastofnunar iðnaðarins, Raunsóknastofnunar byggingariðnaðarins og Iðnþróunarstofnunar Íslands.“ Ég tel að ýmsar forsendur hafi breyst fyrir því, að ástæða sé til þess að þarna sé Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins með í dæminu. Þetta var sú aths., sem ég gerði í n., er ég áskildi mér rétt til að flytja brtt., sem ég þó eigi gerði. En ég vænti þess, eins og ég sagði áðan, að þegar til frekari afgreiðslu kemur verði þetta tekið mjög til athugunar. Að öðru leyti er ég tilbúinn að fylgja þessu frv. Einnig vil ég lýsa því yfir, að ég er tilbúinn að fylgja brtt. hv. þm. Vilborgar Harðardóttur og Benedikts Gröndals um breytingu á nafni stofnunarinnar og það verði Iðntæknistofnun Íslands. Ég vildi aðeins, vegna þess að brtt. kom ekki fram frá mér, gera grein fyrir þessari afstöðu. Ég vona að tillit verði tekið til hennar við afgreiðslu í hv. Ed. þegar þar að kemur.



Virðulegi forseti. Ég vil taka það fram, að ég hygg að hér sé um allgott frv. að ræða og mun að sjálfsögðu greiða því atkv. En eins og hv. 1. þm. Norðurl. e. hef ég vissar efasemdir um eitt atriði í frv., þ. e. a. s. ég dreg nokkuð í efa hvort heppilegt sé að leggja niður Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins í þeirri mynd sem hún er í nú og láta hana verða byggingardeild og mannvirkjadeild í Tæknistofnun Íslands. Ég hygg að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins. sem á sér orðið nokkra sögu, hafi þróast mjög heppilega og veiti byggingariðnaðinum mjög veigamikla aðstoð, mjög dýrmæta aðstoð. Ég óttast að með skipulagsbreytingu geti svo farið, eða það sé tekin a. m. k. nokkur áhætta með því að þjónusta í byggingariðnaðinum verði ekki eins góð. Auk þess sýnist mér að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins sé í sjálfu sér nógu stór stofnun, alveg nógu stór, og sé þetta sameinað allt undir einum hatti sé sett upp æðimikið bákn í tæknilegum efnum. Þetta frv. verkar þannig á mig, að mér sýnist að hér sé fremur um „teknologiska“ stofnun að ræða, þ. e. a. s. eins og nafnið bendir til, Tæknistofnun, og rannsóknaþátturinn, þó að hann sé að vissu leyti hafður hér með í upptalningu á verkefnum tæknistofnunarinnar, sé í hættu, hann verði út undan. Þá er illa farið, því að rannsóknaþátturinn hefur skilað mjög verulegum árangri einmitt hjá Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins. Það hefur komið fram líka í þessum umr., að Rannsóknaráð ríkisins mun vera á þeirri skoðun að tekin sé áhætta hvað varðar þennan rannsóknaþátt. Hins vegar mun ég eins og hv. 1. þm. Norðurl. e. greiða þessu frv. atkv. mitt. En ég mundi fagna því ef Ed. sæi sér fært að gera breytingu á þessu. Sjálfur mun ég ekki standa að brtt. úr því að n. sá sér ekki fært að hafa þar frumkvæði. Hvað varðar heiti stofnunarinnar get ég ekki verið samþykkur þeirri brtt. sem hér kemur fram, að kalla hana iðntæknistofnun. Mér finnst tæknistofnun í sjálfu sér ágætt orð og ástæðulaust að vera að rjála þar neitt við.



Forseti. Vegna þess, sem sagt hefur verið um Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins, held ég að ég geti ekki látið hjá líða að koma fram með það álit mitt, að mér býður í grun að þarna sé um svolítið valdatafl hinna og þessara smákónga að ræða. Í raun og veru er ég fylgjandi því, að allar þessar þrjár stofnanir, sem þarna er talað um, komist undir einn og sama hatt. Ég held að það væri affarasælast. En ég mun þó ekki standa á móti hinu, því að ég held að jafnvel þó að Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins væri ekki með, þá væri hitt svo mikilvægt, að þessi stofnun komist af stað í starfi sínu, að ég mun ekki standa á móti því þó hún yrði tekin þarna undan. En ég vildi gjarnan að þetta álit kæmi fram. Vissulega hefur Rannsóknastofnun byggingariðnaðarins unnið að mörgu leyti mjög þarft og gott starf. Fjárskortur hefur þó náttúrlega háð henni eins og ýmsum stofnunum af þessu tagi. En það er einn þáttur, sem mér finnst hún hafi kannske ekki sinnt eins og skyldi, og það er hinn félagslegi þáttur. Rannsóknastörf hennar hafa fyrst og fremst verið á hinu tæknilega sviði, sem er auðvitað alveg sjálfsagt og ágætt, en ef hún fengi nú e. t. v. meira fjármagn og ynni eins og henni var sett í upphafi, þá ætti hún auðvitað að sinna meira hinum félagslega þætti í sambandi við byggingar hér á landi.

Frsm. meiri hl. (Ingólfur Jónsson) : Hæstv. forseti. Frv. um Iðnþróunarstofnun Austurlands á þskj. 46 hefur legið nokkuð lengi í iðnn. Mætti ætla að n. væri ekki fljót að afgreiða mál þegar miðað er við það, hvenær þetta frv. kom til n. En ástæðan fyrir því, að dregist hefur að afgreiða málið, er einfaldlega sú, að nm. margir voru í vafa um hvort flm. kærði sig um að fá málið afgreitt miðað við þær umsagnir sem n. bárust um málið. N. óskaði eftir umsögnum frá ýmsum aðilum sem þetta mál snertir, og þær voru yfirleitt neikvæðar, nema frá Sambandi sveitarfélaga á Austurlandi sem mælir eindregið með því að frv. verði samþykkt. Þetta frv. gengur út á það að setja á stofn Iðnþróunarstofnun Austurlands sem vinni að eflingu iðnaðar á Austurlandi. Það út af fyrir sig gæti verið gott, þegar tímar líða, að setja á stofn iðnþróunarstofnanir í ýmsum landshlutum, en þó tæplega fyrr en meira fjármagn er til að spila úr en nú er eða hefur verið. Það er hætt við því, að það mundi leiða til aukins kostnaðar og minni afkasta ef farið væri að dreifa þessu á marga staði á meðan ekki er um meira fjármagn að ræða en raun ber vitni og flestum er nú kunnugt um. Þess vegna er ekki talið ráðlegt að lögfesta þetta frv., a. m. k. ekki að sinni. Rannsóknaráð ríkisins hefur þetta um málið að segja, með leyfi hæstv. forseta: „Framkvæmdanefnd Rannsóknaráðs telur mjög nauðsynlegt að auka rannsókna- og þjónustustarfsemi fyrir íslenska atvinnuvegi um land allt. Hins vegar getur framkvæmdanefndin ekki fallist á að rétt sé að skipta þeim tiltölulega litlu stofnunum, sem starfandi eru í landinu, með því að stofnsetja sjálfstæðar stofnanir fyrir hvern landshluta. Framkvæmdanefndin telur réttara að fara þá leið að setja á fót útibú í hinum ýmsu landshlutum, eins og gert hefur verið þegar á sviði fiskiðnaðarrannsókna og hafrannsókna. Framkvæmdanefnd Rannsóknaráðs getur því ekki mælt með samþykkt umrædds frv. eins og það er.“ Þá er umsögn frá Iðnþróunarstofnun Íslands. Hún mælir einnig gegn því, að frv. verði lögfest: „Ekki verður annað séð en í frv. þessu felist sú stefnumörkun, að iðnþróun verði sérmál einstakra landshluta eða kjördæma. Verður að telja slíka stefnu hæpna í þessu litla landi, einkum þegar haft er í huga að á yfirstandandi þingi verður fjallað um lagafrv. sem miðar að því að koma á fót tæknistofnun í þágu iðnaðar á landsvísu með heimild til að setja á stofn útibú. Virðist sú stefna eðlilegri en sú sem fólgin er í téðu frv., enda hætt við að einangruð landshlutaiðnþróunarstofnun yrði vart verkefni sínu vaxin.“ Umsögn Útflutningsmiðstöðvar iðnaðarins: „Við vísum til bréfs yðar, dags. 16. des. s. l., þar sem beðið er um umsögn: 1) um frv. til laga um Iðntæknistofnun Íslands, 2) um frv. til laga um Iðnþróunarstofnun Austurlands. Við teljum það ekki í okkar verkahring að gefa umsögn um frv. um Iðntæknistofnun Íslands frá tæknistofnunarsjónarmiði, enda mun um það fjallað af öðrum aðilum. Á hinn bóginn tökum við undir það sjónarmið, sem kemur fram í 11. gr., þar sem kveðið er á um að tengja skuli saman tækniþjónustu og markaðsstarfsemi með því að kveða á um að Útflutningsstofnun iðnaðarins eigi fulltrúa í framkvæmdanefnd iðntæknistofnunar. Hvað viðkemur frv. til laga um Iðnþróunarstofnun Austurlands, þá teljum við það ekki í okkar verkahring að gefa umsögn um það mál.“ Umsögn Félags ísl. iðnrekenda: „Stjórn Félags ísl. iðnrekenda fjallaði á fundi sínum um frv. til laga um Iðnþróunarstofnun Austurlands. Varðandi umsögn um frv. þetta vill stjórn félagsins vísa til umsagnar sinnar um shlj. frv. frá síðasta þingi, sem fylgir hjálagt í ljósriti. Stjórn Félags ísl. iðnrekenda vill nota þetta tækifæri til að koma því á framfæri við iðnn. Nd. Alþ., að n. beiti sér fyrir því að efld verði starfsemi þjónustustofnana iðnaðarins með því að samhæfa starfsemi þeirra og tryggja þeim fjármagn til þess að þær geti betur valdið hlutverki sínu.“ En umsögn Félags ísl. iðnrekenda frá fyrra ári endar svona: „Að því er varðar iðnþróun á landsbyggðinni sérstaklega gæti vel komið til greina, ef ástæða þætti til, að stofna sérstakar deildir eða útibú frá slíkri stofnun úti um land, sem hefði með höndum sérstök hlutverk í þessu sambandi, enda hefur verið gert ráð fyrir því í þeim frumdrögum um tæknistofnun, sem lögð hafa verið fram á Alþ.“ - En áður er búið að segja í þessu bréfi, að það sé ekki vænlegt til árangurs nema með stórauknu framlagi og fjármagni til starfseminnar. Þá er umsögn Rannsóknastofnunar byggingariðnaðarins um frv. um Iðnþróunarstofnun Austurlands. Þetta er nokkuð langt bréf. Það segir m. a.: „Ef stofnuninni er ætlað að sinna verkefnum af sama toga og Iðnþróunarstofnun Íslands, ætti að vera auðveldara og árangursríkara að byggja upp og þróa iðnað á Austfjörðum með aðstoð Iðnþróunarstofnunar Íslands í stað þess að setja á laggirnar nýja stofnun.“ Það eru sem sagt borin fram mótmæli í þessu bréfi, m. a. vegna fjárskorts. Fleiri umsagnir er nú ekki um að ræða. En ég held að það hæfi að segja að þetta er fremur neikvætt, þegar frá er tekin umsögn sveitarstjórnarsambands Austurlands. Meiri hl. iðnn. hefur þess vegna ekki treyst sér til þess að mæla með frv. Í meiri hl. eru Ingólfur Jónsson, Lárus Jónsson, Ingvar Gíslason, Pétur Sigurðsson, og Þórarinn Þórarinsson, en þessi meiri hl. vill afgreiða frv. eins og hér segir: „ N. hefur rætt frv. og fengið umsögn aðila, sem málið snertir sérstaklega, m. a. sveitarstjórnarsambands Austurlands og Félags ísl. iðnrekenda. Meiri hl., undirritaðir nm., leggur til að málinu verði vísað til ríkisstj. Vilborg Harðardóttir vill samþ. frv. og skilar séráliti.“ Hv. þm. Benedikt Gröndal er ekki með, ég held vegna þess að hann var fjarverandi þegar málið var afgreitt. Ég sé ekki ástæðu til, hæstv. forseti, að fara fleiri orðum um málið. Það má vel vera að þróunin verði sú, og verður vonandi sú, að ástæða þyki til að auka starfsemina með því. að færa hana út í landshlutana, en það verður tæplega fyrr en þjóðin í heild hefur treyst sér til þess að auka verulega og mjög mikið fjármagn til rannsóknastarfsemi og tækniþróunar í landinu.

Frsm. minni hl. (Vilborg Harðardóttir) : Hæstv. forseti. Ég hef mælt með samþykkt þessa frv. vegna þess að ég er fylgjandi þeirri stefnu að færa sem mest af stefnumótun og framkvæmdavaldi út í landshlutana sjálfa. En fyrst og fremst var ég þó á móti því að vísa málinu til ríkisstj., sem ég tel algjörlega gagnslaust og jafngilda því að henda málinu út í ystu myrkur, því það sem fer þangað, kemur aldrei aftur, því verður aldrei nokkurn tíma sinnt meira. Ég tel að það væri betra að fjalla um málið hér í deildinni. Ég geri ráð fyrir að flm. sjálfur mæli fyrir því, ef hann telur þörf á, umfram það sem hann gerði við 1. umr. og það sem fram kemur í grg. En ég legg alla áherslu á að mál séu afgreidd í d. af þm., því það er meiri von til að þau fái þá einhverja afgreiðslu heldur en ef þeim er vísað til ríkisstj. Og mér finnst það í raun og veru óheiðarlegt og sýndarmennska af meiri hl. að vilja afgreiða málið á þennan hátt í staðinn fyrir að leggja til þá frekar að það verði fellt hér.

Lúðvík Jósepsson Hæstv. forseti. Aðeins örfá orð í sambandi við málið, því að það hefur þegar verið rætt við fyrri umr. Reyndar hefur það verið rætt oftar en einu sinni, því það hefur verið flutt áður. Till. meiri hl. iðnn. um að vísa málinu til ríkisstj. er auðvitað aðeins leið til þess að fella frv. Það er greinilegt að meiri hl. er ekki við því búinn að vilja fara inn á þá braut sem mörkuð er í frv. Í sambandi við þær umsagnir, sem gerð var grein fyrir, frá nokkrum landsstofnunum sem hafa með iðnaðarmál að gera er alveg augljóst að þar er ríkjandi röng skoðun á því máli, sem hér er verið að ræða um. Auðvitað er ekki ætlunin með þessu frv., þó að það yrði samþ., að taka neitt verkefni af Iðnþróunarstofnun Íslands, Rannsóknaráði ríkisins eða öðrum slíkum stofnunum, heldur - eins og greinilega kemur fram bæði í frv. og grg. sem því fylgir - er hér gerð tilraun ti1 þess að finna leið sem mætti duga til þess að örva iðnaðaruppbyggingu í einum landsfjórðungi. Þó að frv. sé aðeins miðað við einn landsfjórðung, þá gefur það auga leið, eins og ég hef sagt áður, að fyllilega kæmi til mála síðar að sams konar stofnanir kæmu upp í öðrum landsfjórðungum. Það er vissulega vandamál, hvernig eigi að taka á því verkefni að landsbyggðin fylgi með í iðnaðaruppbyggingu. Eins og segir í grg. með frv., þá er það skoðun flm. að helst verði tekist á við það vandamál að efla iðnað á Austurlandi þannig að umtalsvert verði á þann hátt sem frv. gerir ráð fyrir, þ. e. a. s. með sameiginlegu átaki heimamanna og stuðningi ríkisins. Það er eðlilegt að samtök sveitarstjórnarmanna á Austurlandi skilji þetta mætavel, að þátttaka Austurlands í iðnaðarþróun í landinu verður ekki nema eitthvert afl komi til. Þau taka því undir stefnu frv. En auðvitað er þessu frv. ekki á neinn hátt ætlað að raska starfssviði Iðnþróunarstofnunar Íslands, en Iðnþróunarstofnun Íslands hefur starfað í allmörg ár og fleiri þessara landsstofnana og lítið hefur miðað áfram í iðnaðarþróun landsbyggðarinnar, nema aðeins í sambandi við þann þjónustuiðnað sem leiðir af rekstri annarra atvinnugreina. Ég skal ekki fara að endurtaka hér það sem ég hef sagt áður um þetta mál. Það er skoðun mín að mjög aðkallandi sé, ef menn meina eitthvað með því að við eigum að leggja verulega meiri áherslu í þjóðarbúskap okkar á iðnað og iðnþróun, að taka á þessum málum með sérstökum hætti varðandi þátt landsbyggðarinnar sem heildar. Annars verður þetta eins og það hefur verið, að landsbyggðin gefur sig eingöngu að landbúnaði og sjávarútvegi og þessum gömlu undirstöðugreinum. Hún getur ekki orðið með í neinni iðnþróun, ef ekki kemur til eitthvert sérstaki átak í þessum efnum. Ég hafði áður bent alveg sérstaklega á það sem fordæmi annars staðar frá, að þó að á landsbyggðinni séu margir staðir og smáir, þá er hægt með ákveðnu skipulagi og ákveðinni aðstoð ríkisvaldsins að virkja í sameiginlega iðnaðarframleiðslu starfskrafta margra byggðarlaga. Þetta er þekkt í Noregi og víðar annars staðar, þar sem mörg byggðarlög standa að einni sameiginlegri iðnaðarframleiðslu. Þannig gæti vinnuaflið nýst og væri í samræmi við aðstöðu. Hvort nákvæmlega er valin sú leið, sem lögð er til í þessu frv., það er annað mál. En ég held að það hljóti að koma að því, að hv. alþm. viðurkenni að brýn þörf er á því, að landsbyggðin geti verið með í iðnaðaruppbyggingu í landinu og það þurfi að gera sérstakt átak til þess að þar geti verið um eðlilegan iðnað eða iðnaðarframleiðslu að ræða. Það þarf að efna til samvinnu með þeim stöðum, sem þarna eiga hlut að máli, og hefja sameiginlega framleiðslu. Það er ekkert við því að segja, það verður að hafa sinn gang, þó að frv. finni ekki náð fyrir augum meiri hl. Alþ. En erfitt á ég með að trúa því, að meiri hl. Alþ. sé ekki sammála þeirri meginstefnu, sem kemur fram í frv., eða því, að reynt sé að finna ráð til þess að leysa þann vanda sem frv. er ætlað að leysa. Ég þakka svo fyrir afgreiðslu á málinu. Það gengur væntanlega undir atkv. Meiri hl. verður að ráða í þessu eins og öðrum málum.

Frsm. meiri hl. (Ingólfur Jónsson) : Hæstv. forseti. Ég ætla ekki að hafa mörg orð um þetta frekar en orðið er. En ég vil mótmæla því, að nokkuð sé óheiðarlegt við það að vísa máli til ríkisstj. Hv. 3. þm. Reykv. sagði áðan, að það væri óheiðarlegt. Þetta er gömul þingvenja.  Það er svo alltaf hægt að deila um það, þegar mál eru send til umsagnar, hvort umsagnirnar eru á rökum reistar, hvort þær skoðanir, sem koma fram í umsögnum, eru réttar eða rangar. Hv. 2. þm. Austurl. sagði áðan að það kæmi fram röng skoðun í umsögnunum. Sú er skoðun hv. þm., en ekki er alveg víst að sú skoðun sé rétt. Og ég fyrir mitt leyti tel að umsagnirnar séu að því leyti til réttar, að það sé alls ekki tímabært og alls ekki eðlilegt, meðan ekki er um meira fjármagn að ræða, að leggja í þann kostnað sem því fylgir að stofna svona útibú á Austurlandi og þá sennilega fljótlega annað á Norðurlandi og svo þar næst kannske það þriðja á Vestfjörðum, að dreifa kröftunum meðan fjármagnið, sem úr er að spila, er svo lítið, og leggja í mikinn stofnkostnað. Það getur ekki verið rétt á meðan málin standa þannig. Hv. 2. þm. Austurl. sagði að alls ekki væri ætlunin að taka verkefni af öðrum stofnunum, eins og Iðnþróunarstofnun Íslands. Það hljóta að vera skiptar skoðanir um það. Ef stofnun væri sett niður á Austurlandi, þó hún væri lítil, þá yrði hún að taka að sér verkefni sem Iðnþróunarstofnunin eða væntanleg tæknistofnun hefði annars tekið að sér. En það er ástæðulaust að vera að deila um þetta eins og sakir standa. Ég tel að það sé ekki tímabært og það sé ekki skynsamlegt, á meðan við erum ekki sterkari en þetta fjárhagslega og á meðan við treystum okkur ekki til að leggja miklu meira til þessara mála, að dreifa kröftunum og leggja í aukinn kostnað. Ég tel að við getum gert meira með því að bæta skipulagið og taka upp betri vinnubrögð á ýmsum sviðum. Ég vil þá taka undir það, sem hv. 2. þm. Austurl. sagði áðan, að landsbyggðin þarf að vera með í uppbyggingunni og í iðnaðarþróuninni og tileinka sér iðntæknina. Það þarf landsbyggðin að gera. En það getur hún jafnvel gert betur með því að leita til einnar stofnunar, þótt hún sé í Reykjavík, ef hún er öflug og vinnur skipulega, heldur en þótt hver landsfjórðungur hefði eigin stofnun sem væri vanmáttug og fjárvana.

Frsm. minni hl. (Vilborg Harðardóttir) : Forseti. Aðeins örstutt aths. Ég hef ekki enn þá sannfærst um gagnsemi að senda mál til ríkisstj., þrátt fyrir það sem hv. form. iðnn. sagði áðan. Mér sýnist að þau mál, sem hafa verið send þangað undanfarin ár, a. m. k. þau mál sem komið hafa frá þm. stjórnarandstöðunnar. hafi ekki fengið afgreiðslu, Hafi mér hins vegar orðið misskilningur á um áhuga n., þá vil ég biðjast afsökunar á því. Ég óska þess þá, að sá áhugi hennar á ýmsum málum, sem hún nú vill ekki afgreiða, megi koma fram í framtíðinni.