Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Magnús Pjetursson) Það mun nú vart hent að vera mjög langorður, eftir þeim glundroða, sem kominn er á hv.Nd., þar sem þau undur hafa gerst, að strandferðaskipið Esja ræður þingslitum, en eigi þingið sjálft eða þingstörfin. Frv. þetta til fjáraukalaga hefir enn aukist nokkuð í háttv.Ed., svo að munar um 35 þús. kr. á gjöldunum frá því, sem var er það fór hjeðan. Nú væntir fjvn.Nd. þess, að þær brtt. á þskj. 623, sem hún hefir gert við frv. nú, og eru hinar sömu eða svipaðar og áður hafa verið hjer til umræðu, fái sama fylgi hjer í háttv. deild og þær höfðu síðast, er þær voru á ferðinni. Væntir fjvn. þess, að frv. verði fært í sem líkast horf og það var í, er það var afgreitt hjeðan síðast. Fjvn. hefir fært styrkinn til Guðnýjar Jónsson niður í 1000 kr. Er það sú upphæð, sem vant er að veita til styrktar hjúkrunarnemum. Þá eru brtt. nefndarinnar undir tölul 1,2 og 1,6 a, sem jeg bið forseta að taka tillit til við atkvæðagreiðsluna, þannig, að þær verði bornar upp á eftir brtt. 1,6 b. Ætlast nefndin til, að allir utanfararstyrkir sjeu settir í eina upphæð, og þó þessi upphæð sje nú áætluð nokkru hærri, álítur hún, að stjórninni muni vart af veita, þar sem nógir verði til að sækja um þessa utanfararstyrki og nefndin telur eigi rjett að amast við þeim. Þá er 3. brtt undir tölul. I, um að lækka styrkinn til bifreiðaferðanna um 1 þús. kr., niður í 2 þús. kr. alls. Nefndin álítur þetta nóga upphæð meðan þetta nýja fyrirkomulag er að reyna sig og eigi er sýnt, hvernig gefst, enda hefir eigi komið beiðni um hærri upphæð en þetta frá þeim, sem eiga að njóta styrksins. Þá hefir fjárveitinganefnd og lækkað styrkinn til kvennaskólans í Reykjavík. Veit hún að vísu, að hann er skuldugur og fjeþurfi, en alveg sama máli er að gegna um kvennaskólann á Blönduósi, og álítur nefndin því samræmi vera í því, að þeir skólar báðir fylgist að. Þá er brtt. III,1 um að lækka styrkinn til björgunarskipsins Þórs í Vestmannaeyjum um 5 þús. kr. Fjvn var upphaflega mótfallin þessum styrk, en til samkomulags við háttv.Ed. vill nefndin ekki gera meira að en að lækka hann niður í 10000 kr. Þá er 2. brtt. undir tölulið III, um 30 þús. kr. lán til kembivjela á Húsavík. Fjvn. telur atkvgr. um þetta mál áður hjer í háttv. deild fremur óljósa, og vill því gefa háttv. deildarmönnum tækifæri til þess að sýna þá í annað sinn skoðun sína á því máli. Um IV. brtt. er það að athuga fyrst og fremst, að það er prentvilla, er þar stendur: frá Magnúsi Jónssyni. Á að vera frá Magnúsi Pjeturssyni. Vildi jeg gangast við þessum króga, til þess að hv. 4. þm. Reykv. (MJ) færi ekki að sverja fyrir hann, ef honum kæmi hann ókunnuglega fyrir sjónir, sem jeg þó vart vænti að verði. Jeg vonast svo eftir að þurfa ekki að fara mörgum orðum um þetta frumvarp frekar en jeg er búinn, og þrátt fyrir það, að talsverð heimþrá hefir þegar gripið allmarga háttv.þm., vænti jeg þó, að eigi sje hún svo mögnuð, að þeir greiði atkvæði þvert ofan í sjálfa sig nú á síðustu stundu, aðeins til þess að flýta fyrir, enda læt jeg þá ósagt, hvort þeim kæmi það að haldi, því margt getur enn orðið til tafar, Þá á jeg aðeins eftir að minnast styrksins til Einars Þorkelssonar, fyrv. skrifstofustjóra Alþingis, en tel þó óþarft að eyða þar um mörgum orðum. Það er þegar búið að veita svo marga sjúkrastyrki, að þessi ætti ekki að stranda af því að þetta væri eigi venja þingsins, og þessi maður er eigi síður verðugur sjúkrastyrks en nokkur hinna, er styrk hafa þegar hlotið á þessu þingi.

Gunnar Sigurðsson Það eru aðeins örfá orð um brtt. 1,3, frá fjvn., um lækkun á styrknum til bifreiðaferða austur um fjall. Jeg hefi ekki getað komið því við að hafa tal við háttv.fjvn. um þetta, en skal því nú gefa þær upplýsingar, að styrkur þessi var hækkaður í hv.Ed. af því, að styrkurinn til bátaferðanna til Stokkseyrar og Eyrarbakka var feldur niður. Upphaflega báðum við þm. Rang. um 3000 kr., og því vænti jeg, að háttv. deild sjái, að þetta er sanngirnismál, og lofi því þessum 3 þús. kr. sem háttv.Ed. ætlaði okkur, að standa óbreyttum.

Jón Baldvinsson Við 2. umr. þessa frv. bar hæstv. stjórn fram brtt. um 7500 kr. fjárveitingu til að styrkja ýmsa menn til utanfarar, enda lágu þá fyrir eigi fáar umsóknir um styrki í því skyni, en þetta var felt hjer í deildinni. Síðan hafa komist inn í þessi fjáraukalög nokkrir utanferðastyrkir, en nú vill háttv.fjvn. breyta þessu aftur og slá því öllu í eina upphæð, er stjórnin svo fari með og úthluti eftir geðþótta. Jeg tel þessa enga þörf, enda langt frá því, að sparnaður sje að þessari till.háttv.fjvn., sem fer fram á nokkra hækkun frá því, sem komið er inn í fjáraukalögin. Sje jeg því ekki, að ástæða sje til þess að breyta þessu aftur; þingið er þegar búið að sýna vilja sinn í þessu efni, hverjar styrkveitingar það vill taka til greina, og stjórnin hefir ærinn vanda á höndum, þótt eigi bætist þar við sá, að skifta þessu milli hinna mörgu umsækjenda, sem munu þá streyma til hennar, og ef til vill fleiri en þegar eru komnir. Að vísu hefir hæstv. stjórn ástæðu til þess að skoða sig bundna við þær upphæðir, sem þegar eru komnar inn í fjárlögin, og láta þá ganga fyrir, en þá er ekki eftir af fjárhæðinni nema einar 500 krónur. Jeg hefi heyrt á sumum, að þeim þætti styrkurinn í 6. gr. 9. tölulið fullhár, borinn saman við hina utanfararstyrkina. En þess er að gæta, að maður sá, sem hjer um ræðir, fer utan til þess að nema, og þarf því að dvelja lengur en þeir, sem fara til þess að sitja á fundi í nokkra daga. Vænti jeg fastlega, að háttv. deild sjái sjer fært að láta þetta standa óhaggað og breyti í engu frá sinni fyrri ákvörðun um þessa liði fjáraukalaganna.

Bjarni Jónsson Hjer hafa þau undur orðið nýlega, að háttv.Ed. hefir gert sjer það að ætlunarverki að vera einskonar yfirfjárhirðir alls þingsins, og hefir hún reynt að ná í sínar hendur úrslitaúrskurðarvaldi um alla? fjárveitingar Nd. Hefir háttv.Ed. sjerstaklega ráðist á styrkinn til Kristjáns Jónassonar í Borgarnesi, sem Nd. hafði ákveðið að bæta að nokkru skaða þann, er hann hafði beðið af einangrun gistihúss hans. Jeg veit ekki, eftir hvaða grundvallarreglum háttv.Ed. hefir farið í því að fella þennan styrk tvisvar niður, þó hann hafi jafnan aftur verið tekinn upp og samþyktur hjer í Nd. með allmiklum atkvæðamun í hvort skifti. (MP: Ætli það geti stafað af því, að háttv.þm. Dala. bar þetta fram?j. Það má einu gilda hver flytur; háttv.Nd. hefir margsinnis samþykt þetta, og gerir það væntanlega enn, enda hefir hjer aldrei verið viðurkend fjárhaldsmenska Ed., þrátt fyrir það, að hún sitji með þennan halaklepp, sem hún hefir og eru leifar hinna gömlu konungskjörnu þm. Hafa þeir aldrei verið ætlaðir til þess að draga fjárveitingarvaldið úr höndum Nd., þótt þeim sje ætlað að vera gætnir menn, en eigi byltingasinnaðir, sem jeg og vænti, að þar sjeu engir,- eða hvað ? Jeg hefi því leyft mjer að taka þennan í styrk enn þá upp, og þótt Ed. hreyki sjer í svo mjög, vænti jeg, að háttv.Nd. gefi þá þeim miklu mönnum í Ed. tækifæri til að fella þetta enn niður, ef þeir vilja. Þá vil jeg minnast nokkrum orðum á styrkinn til þess að sækja sagnfræðingafundinn í Gautaborg. Þessi fundur var síðast haldinn í Oslo, og var þá ákveðið, að þjóðskjalaverðir skyldu einnig sækja þessa fundi. Nú hefir þjóðskjalaverðinum hjer verið skrifað um þetta og honum boðið að sitja fundinn í sumar. Þótti sjálfsagt, að hann tæki með sjer sögukennarann við háskóla Íslands, og ætti það að vera auðvelt fyrir Íslendinga að halda sig til jafns við aðrar þjóðir í sagnfræði, þar sem þeir hafa skipað öndvegið síðan á dögum Snorra Sturlusonar. Það er hvort sem er ekki of margt, sem verður til þess að vekja athygli á slíku smáríki og Ísland er, og ætti þetta því ekki að dragast undan. Vegna þess, að mjer er kunn sparsemi háttv. þingmanna. ber jeg fram til vara, að aðeins fari annar þessara manna á fundinn, og eftir beiðni sögukennarans, próf. dr. Páls E. Ólasonar, læt jeg það óákveðið, hvor þeirra fari, þar sem hann vill eigi halda þessu fremur til sín en þjóðskjalavarðarins. Þá þarf jeg ekki að fara mörgum orðum um brtt. á þskj. 621, VII; mun hinn flutningsmaðurinn (JakM) mæla þar skörulega með henni. En jeg vil aðeins geta þess, að það var samþykt í fjvn., að Gísla Sveinssyni sýslumanni væri bættur upp sá kostnaður, sem hann hefir haft af embættinu, er hann hefir orðið að launa manni til þess að gegna því fyrir sig, og hefir sá kostnaður hans numið meiru en 3 þús. kr. Stjórnin hefði átt að endurgreiða honum þennan kostnað, en það hefir þó eigi orðið, sem er þó meira en sanngjarnt í samanburði við það, sem gert hefir verið við ýmsa aðra embættismenn. Þessar 3 þús kr. ættu því að fá að standa óbreyttar, þó Ed. vilji færa þetta niður í 2 þús. kr. Þykir mjer þetta því kynlegra hjá háttv.Ed., sem hún hefir bætt úr ranglæti Nd. og veitt styrk til Jóns Jónssonar læknis, en það getur aldrei komið til neinna mála, að Gísli Sveinsson borgi Jóni Jónssyni, en þó lítur helst svo út, sem Ed. ætlist til þess, og það eigi að alllitlu leyti. Þrátt fyrir þetta, er jeg samt þakklátur Ed., að hún tók upp styrkinn til Jóns Jónssonar, sem Nd. hafði felt, en vænti nú, að háttv.Nd. lofi honum að standa áfram, en hækki aftur styrkinn til Gísla Sveinssonar. Þá er enn lánveitingin til Sigurðar bónda Lýðssonar á Hvoli í Dölum sem Ed. hefir felt tvisvar, en af hvaða ástæðum, veit jeg ekki, þar sem sú hv. deild er staðin að því að hækka og bæta við ýmsar lánveitingar, og rekur þetta sig því hvað á annað. „Eitt rekur sig á annars horn, eins og búpening hendir vorn.“ Skil jeg ekki, hví háttv.þm. hafa eigi getað fallist á þetta, þar sem hjer er í boði veð í góðri jörð, en fasteignir slíkar hafa jafnan verið taldar bestu veðin fyrir lánum. Þá hefir og þingið hvatt menn mjög til nýbýlaræktar, og þetta ætti því að vera þeim þm. ljúft að samþykkja, sem þá hugmynd hylla. Þetta er og nýbýli, sem Indriði bróðir Gísla Konráðssonar bygði fyrstur og bjó þar lengi. Svínadalssel er sjálfsagt hæli ferðamönnum í illum veðrum, ef þar helst bygðin. Fyrir neðan selið eru lækir nokkrir og gil, ill yfirferðar í vondum veðrum, og því gott að geta haft þarna náttstað. Það er því tvent, sem sjerstaklega mælir með þessari lánveitingu, nýbýlahugmyndin og að þetta verður sæluhús ferðamönnum, þegar þeim er slíkra húsa mest þörf. Jeg á t. d. eigi gott með að skilja, að hjer hefir verið kostað miklu til úr ríkissjóði til þess að rífa niður land og tæta sundur til undirbúnings nýbýlaræktinni - og mun þurfa að kosta þar miklu meira til með beinum framlögum úr ríkissjóði áður en að gagni komi eða þetta verði að framkvæmdum, - en svo þora menn ekki að veita þetta lán til nýbýlisgerðar gegn ágætistryggingu. Er það af því að þetta er á Vesturlandi ? Jeg ætla nú enn að vænta þess, að háttv.Nd. samþykki þetta, þó Ed. hafi lengi þreytt þennan gráa leik og virðist seinþreytt til vandræða. Þá ætla jeg að fara nokkrum orðum um brtt. frá mjer og háttv. 1. þm. Reykv., (JakM) á þskj. 622, til þess að kaupa gagnhitunaráhald. Hafa oss borist í hendur meðmæli frá læknadeild háskóla Íslands og hljóða þau þannig: „Vjer undirritaðir teljum mjög æskilegt, að útvegað sje sem fyrst hingað til Reykjavíkur áhald til svokallaðrar „diathermi“, sem að sjálfsögðu verður keypt þegar landsspítalinn tekur til starfa. Þangað til mundi það geta komið að góðum notum í lækningastofu Jóns læknis Kristjánssonar. Reykjavík, 11/5 1923. Jón Hj. Sigurðsson. Guðm. Thoroddsen Guðm. Hannesson. Sæm. Bjarnhjeðinsson.“ Þetta er rafmagnsáhald, sem framleiðir hita með háspennu og háfrequens (hátíðleik mætti nefna það á voru máli í gamansamri þýðingu). Er það til margra hluta nytsamlegt, og veit jeg, að það er mikið notað við lækningu á eyrum, augum, nefi og taugum og til að ylja frumlur í vöðvum mannlegs líkama. Mætti margt enn taka fram áhaldi þessu til lofs, en bæði er það, að jeg er ekki sjerfróður maður á þessu sviði, og svo þykist jeg mega vænta þess, að hv.þm. Str. (MP), sem er læknir, muni hlaupa undir bagga og taka það fram, sem mjer hefir sjerstaklega láðst að geta um. Og sýnt er það, að þetta áhald verður að kaupa, þegar landsspítalinn verður reistur, og er ekki gerandi að láta það bíða, til þess eins að spara vextina af því fje, sem til þess fer fyr eða síðar. Og þó hv. deild telji mig auðvitað engan speking í þessum efnum, þá er þess þó að vænta, að hún taki þá menn trúanlega, sem frumkvæði eiga að þessu, sem eru ýmsir bestu læknar bæjarins, og veit jeg líka, að hv.þm. Str. (MP) muni sýna, að jeg fer hjer ekki með fánýtt hjal. Þá hafði jeg hugsað mjer að koma enn þá með tillögu um lánveitingu til Anderssons skradda, til að sauma landsforða af fatnaði úr íslenskum dúkum. Eins og menn vita, þá er þetta hvorki borið fram fyrir mitt kjördæmi sjerstaklega eða mig, heldur þykist jeg vita, að hjer er gott fyrirtæki á ferðinni og það sje besta leiðin til að bæta og tryggja ullarmarkaðinn og efla ullarverksmiðjurnar í landinu. Hefir mjer talist til, að það muni spara 1/2–1 milj. kr. á ári í erlendum gjaldeyri, þegar fyrirtækið er komið á fastan fót. Þeir einir geta greitt atkvæði á móti þessu, sem senda vilja ullina út óunna og kjósa fremur að hengja utan á sig erlenda, laust samanþrædda ómyndarfatnaði en ganga í haldgóðum og áferðarsnotrum íslenskum klæðum. Vona jeg því, að till. minni verði vel tekið og að hið háa Alþingi sýni enn þá, að það vilji hjálpa atvinnuvegum vorum.

Jakob Möller Jeg þarf engu við að bæta það, sem hv.þm. Dala. (BJ) sagði um styrkinn til Gísla Sveinssonar. Hefi hann áður verið samþyktur hjer í deildinni með yfirgnæfandi meirihluta, og hún látið þannig ótvírætt vilja sinn í ljós. Það var aldrei meiningin, að af þessari upphæð yrði tekið til annara, og segi jeg það ekki til að spilla fyrir þeim öðrum, sem samskonar styrks hafa leitað. Þá á jeg aðra brtt., undir tölulið VI á sama þskj., þar sem farið er fram á lítinn styrk handa Blaðamannafjelagi Íslands, til að senda fulltrúa á fund í Svíþjóð. Þessi styrkur hefir raunar verið feldur áður, en jeg geri ráð fyrir, að það hafi verið gert vegna þess, að feldir voru aðrir styrkir, sem fóru í líka átt, en nú hafa þeir flestir verið samþyktir, og vænti jeg því, að hv. deild láti þennan styrk verða þeim samferða. Þá kem jeg að 3. brtt., um uppbót til símastarfsfólksins. Jeg býst við, að frv. þurfi aftur að ganga til Ed., svo það þarf ekki að fæla menn frá að greiða atkvæði með því enn á ný. Veit jeg, að allir muni skilja, að full þörf sje á þessu nú, hvernig svo sem ástatt verður 1924. En svo virðist, sem hjer í þinginu sje einhverskonar metingur um laun starfsmanna ríkisins, þó hann muni alls ekki eiga sjer stað þeirra á meðal utan þings. Það er ljóst, að till. þessi á erfitt uppdráttar í Ed., en jeg vona, að hv.Nd., sem er skipuð tómum karlmönnum, reynist kvenfólkinu betur í þessu máli en fulltrúi kvenna reyndist því í Ed. Eina brtt. enn, á þskj. 623, III, vildi jeg minnast á fám orðum. Hún er um að lækkaður verði styrkurinn til Þórs. Mjer þykir leitt, að þessi tillaga skuli komin fram og vænti þess, að deildin felli hana og vilji veita því fyrirtæki allan stuðning. Svo sem kunnugt er, þá á það næsta erfitt uppdráttar og hefir orðið fyrir tilfinnanlegu áfalli, og því engu síður vert að styðja það heldur en flóabátana, sem veittur hefir verið fjárstyrkur, sökum þess, hve illa þeir hafa borið sig. Og þó þetta fyrirtæki sje einstakra manna eign, þá er það þó í eðli sínu nytsemdarfyrirtæki allri alþjóð og hefir bæði haft með höndum björgunartilraunir og strandvarnir, og hefir það orðið til að leiða það í ljós, sem afarmikilsvert var að fá fulla vissu fyrir, að strandvarnirnar eru best komnar í höndum Íslenskra skipa. Er það og kunnugt, að síðan Þór kom, hefir enginn bátur farist við Vestmannaeyjar, en áður venjulegast 1–3 á hverri vertíð. Geta því óteljandi mannslíf verið undir því komin, hvort fyrirtækinu er veitt sú hjálp, sem það þarfnast, eða það verður að gefast upp.

Benedikt Sveinsson Jeg flyt eina brtt. á þskj. 621, og er hún fram komin fyrir tilmæli Einars prests Friðgeirssonar á Borg á Mýrum. Hefir hann skrifað erindi til þingsins, þar sem hann fer fram á, að ríkið kaupi af sjer staðarhúsin á Borg, eða að honum gefist ella kostur á að kaupa jörðina. Nú eru 35 ár síðan hann settist þar að, og hefir hann bygt þar stórmannlega, en hús voru þar nær engin, er hann tók við jörðinni. En hann er enginn auðkýfingur og má illa við því að rífa húsin, en annars á hann ekki úrkostar, ef ríkið vill ekki kaupa þau af honum. En nú er það hvorttveggja, að það er viðurkent, að vel sómi að forn og fræg höfðingjasetur, slík sem Borg er, sjeu vel bygð, og í annan stað ekki skylda prestsins, heldur ríkisins, að húsa staðinn, þá er það sýnilegt, að ríkinu liggi það næst að kaupa húsin. Þá býst jeg og við, að mönnum finnist kaupverðið, sem ráðgert er að nemi 10–12 þús. kr., mjög sanngjarnt, enda mundi hæstv. stjórn trúandi til þess að leita hagfeldra samninga um verðið og greiðslu þess. Vænti jeg, að ekki sje þörf að tala frekar fyrir þessu.

Hákon Kristófersson*: Jeg á að þessu sinni nokkrar brtt. við fjáraukalögin, á þskj. 621. Um tvær þær fyrstu er það að segja, að jeg hefi nú, síðan þær komu fram, öðlast betri skilning á hlutaðeigandi mönnum, og tek þær því báðar aftur. Teldi jeg ómaklegt að svifta þá menn, sem þar ræðir um, styrknum. Um þriðja liðinn get jeg látið það um mælt, að jeg hefi ekki sjeð liggja fyrir læknisvottorð, er sýni, að sá maður sje sjúkur. Hitt veit jeg líka, að vel hefir verið með hann farið heima í hjeraði. Sýnist því lítil ástæða til að veita honum þennan styrk. Jeg hefði að vísu flutt fleiri brtt. við fjáraukalögin, en það er við ramman reip að draga. Er það enda svo, að um flestar brtt. við fjáraukalögin stendur flokkur manna, og á jeg þar t. d. við brtt.hv.fjvn., og sýnist ekkert soramark vera á þeim. Þá á hv.þm.N.-Þ. (BSv) brtt. á þskj. 621, sem hann hefir nú nýlega talað fyrir. Jeg vil ekki segja, að hún eigi ef til vill ekki rjett á sjer, en hitt er mjer ljóst, að sje hún samþykt, þá er með því gefið fordæmi, sem ekki er sjeð, hvað að hlýst að lokum. Get jeg ekki gengið inn á, að húsin sjeu keypt ómetin. Þætti mjer best við eiga, að sala þeirra færi fram, þegar presturinn fer af jörðinni, svo sem venja er til. Veit jeg um fleiri prestssetur, engu ver setin og um gengin, og mætti svo fara, að þau annars þættust eiga heimting á þessu sama. Auk þessa hefir mjer verið tjáð, að húsin á þessu prestssetri muni tæpast vera eins mikils virði og af hefir verið látið, en hæstv. stjórn býst jeg við að kunni því illa að fara að þrýsta niður verðinu. Yfirleitt finst mjer þetta óvanaleg aðferð og get ekki ljeð brtt. atkvæði mitt. Er það, eins og jeg áður tók fram, algengast, að presturinn fái bætur á húsinu við brottför sína. Hvað því viðvíkur, að selja þessa jörð, eins og hæstv. forseti (BSv) tók fram, að til mála gæti komið, þá býst jeg ekki við, að það verði ofan á, og því óþarft að fara frekar út í þá sálma. *) Þm. (HK) hefir ekki yfirlesið ræðuna.

Frsm. (Magnús Pjetursson) Brtt. nefndarinnar hefir ekki mikið verið mótmælt, og get jeg því verið stuttorður. Það var aðallega hv. 1. þm. Rang. (GunnS), sem varð til þess, þegar hann mótmælti lækkuninni á styrknum til bifreiðaferða. Jeg get búist við, að til lítils sje fyrir mig að andmæla háttv.þm., eftir því, sem mjer virðist honum ganga nú undir umræðunum, þar sem hann gengur hjer manna á milli í liðsbón. En þó að samgöngumálanefnd hafi lagt það til á bak við þingið, að styrkurinn til bátaferða austur á Eyrarbakka falli niður, getur fjvn. ekki tekið það til greina. Það er ekki lögfest með því. Stjórnin á að skifta styrknum og getur farið eftir sínum geðþótta: býst jeg við, að hæstv. stjórn hafi rekið sig á það, að tillögur háttv. samgmn. sjeu ekki svo heppilegar fyrir alla landshluta, að ástæða sje til að fylgja þeim undantekningarlaust. Þegar litið er á þetta, tel jeg ekki ósanngjarnt, að fjvn. haldi sjer við það, sem áður hefir verið samþykt í þessari háttv. deild, enda býst jeg við, að háttv. 1. þm. Rang. (GunnS) muni nú vilja láta bátastyrkinn halda sjer eftir sem áður. En jeg vil lýsa yfir sem frsm., að það var aldrei tilætlunin að veita styrk til þessara bifreiðaferða á kostnað sjóferðanna. Skil jeg ekki í því, að háttv.þm. skuli vilja vinna það til að taka fje frá Árnesingum til þess að styrkja bifreiðaferðir austur í Rangárvallasýslu.

Gunnar Sigurðsson Jeg ræð engu um það, hvort bátastyrkurinn verður tekinn af Árnesingum, en hitt þykist jeg vita, að háttv.Ed. muni halda fast við gerðir sínar í þessu atriði. Jeg skal taka það fram, að háttv.fjvn. er ekki óskift um þessa brtt.; 2 nefndarmenn voru ekki á fundi, og eru þeir báðir mótfallnir henni. Að ekki var farið fram á hærri upphæð en 3000 kr., stafar af því, að við hugðum, að hið háa Alþingi mundi verða við þessari sanngjörnu beiðni. Hefði verið farið fram á hærri upphæð, 5 eða 10 þús., er jeg sannfærður um, að þingið hefði veitt ríflegri upphæð en brtt. fer fram á. En einmitt af því, að þessi beiðni er svo hófleg og sanngjörn, ætti háttv. deild að veita þá upphæð, sem farið var fram á.

Benedikt Sveinsson Háttv. þm. Barð. (HK) fann hvöt hjá sjer til þess að vega á móti tillögu minni um heimild stjórnarinnar til að kaupa staðarhúsin að Borg á Mýrum, og þótti mjer hann þar óþarflega hlutsamur. Jeg hygg, að tillaga mín verði ekki talin ósanngjörn. Háttv. þm. (HK) vildi gefa í skyn, að 12000 kr. væri of hátt verð fyrir húsin. En þeir, sem komið hafa að Borg og sjeð hin stórmannlegu húsakynni þar, munu geta vottað, að slíkum húsum verður ekki komið upp fyrir það fje. Auðvitað sæta þau fyrningu sem önnur hús; annars mundi þetta verð ekki heldur ná nokkurri átt. Hjer er heldur ekki um ákveðna upphæð að ræða. Jeg gat þess, að presturinn hefði nefnt 10– 12 þús. kr. í brjefi sínu, en verðið fer auðvitað eftir mati óvilhallra manna, enda stendur „alt að 12000 kr.“ í tillögunni. Háttv. þm. (HK) taldi þó sjálfsagt að kaupa húsin, þegar presturinn færi frá kallinu. En svo gæti farið, að það yrði bráðlega. Háttv. þm. er því að nokkru leyti á mínu máli, að rjett sje að kaupa húsin, og skilst mjer hann líta svo á, að enga sjerstaka heimild þurfi til þess, þegar presturinn fer frá. Finst mjer þá, að það komi í einn stað niður, hvort kaupin eru heimiluð nú þegar, eða þau fara fram eftir stuttan tíma, því að vel má vera, að presturinn fari frá kallinu þegar á þessu ári.

Flm. (Eiríkur Einarsson) Jeg vil leyfa mjer að fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann taki málið af dagskrá.