arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Ingvar Pálmason): Frv. þetta er flutt að tilhlutun síldarútvegsnefndar, eins og getið er um í grg. þess. Það fer fram á, að lögfest verði mat á matjessíld og skozkverkaðri síld. Sjútvn. hefir athugað þetta frv., og er hún sammála um, að nauðsyn beri til að lögfesta mat á þessum tegundum saltsíldar. Ég vil geta þess, að ég lit þannig á, að það sé mjög til athugunar, hvort ekki ætti að lögbjóða mat á allri útflutningssíld. Hinsvegar hefi ég ekki ástæðu til að bera fram brtt. við þetta frv. um það efni, vegna þess, að það gæti tafið fyrir því, að þetta frv. næði fram að ganga, en ég vil ekki vera valdur að því. Ég hefi því afráðið að gera enga brtt. við frv. Hvað einstakar gr. frv. snertir, þá er n. sammála um að gera engar brtt. við þær nema 3. gr. Það er tilætlunin með þessari löggjöf, að síldareigendur greiði kostnaðinn við matið. Meiri hl. n. lítur þannig á, að það beri að tryggja það í upphafi, að svo verði að fullu. Meiri hl. n. álitur, að 20 aurar af hverri útfluttri tunnu sé tæplega nóg, og því flytur n. brtt., þar sem lagt er til, að þetta hækki upp í 23 aura á tunnu. Sumir menn líta kannske þannig á, að ekki sé ástæða til að íþyngja síldarútveginum með gjöldum. En ég hefi þá trú á matinu, að það verði síldareigendum og síldarútflytjendum að svo miklum notum, að það gefi þeim miklu meiri tekjur af framleiðslunni. Þess vegna tel ég það sanngjarnt, að þeir kosti það. Ég verð að segja, að þeir menn hafa ekki mikla trú á matinu, sem halda, að það verði þeim ekki meira virði en 25 aurar á hverri tunnu. Ég þykist líka sannfærður um, að verðhækkunin á þessari vöru verður meiri heldur en sem því svarar, ef þetta frv. verður að l. Ég skal geta þess, að til tals kom í n. að breyta 3. gr. frv. meira heldur en meiri hl. n. fer fram á. Það kom til tals að setja inn í 3. gr. föst laun matsstjóra. Um þetta varð þó ekki nein föst niðurstaða, en það er vel hugsanlegt, að það komi frá elnstökum nm. eða n. í heild till. þess efnis. Þó þetta sé ekki stórt atriði. þá má vel svo fara, að n. þyki rétt að gera þessa breyt. Að öðru leyti hefi ég ekki fyrir n. hönd neitt frekar um þetta frv. að segja. Ég vænti þess, að hv. d. líti á þetta mál elns og sjútvn. gerir óskipt, að það beri nauðsyn til að lögfesta mat á þessum tegundum saltsíldar. Ég geri líka ráð fyrir, að um þá litlu brtt., sem meiri hl. n. flytur, geti ekki heldur orðið sá ágreiningur, að hún þurfi að tefja framgang þessa máls.



Herra forseti! Ég geri ráð fyrir að þetta frv. fari til iðnn., en áður en það fer til hennar, vildi ég gjarnan benda á, að frv. um sama efni lá fyrir Nd., þegar ég átti þar sæti. Iðnn. þar, rannsakaði málið þó nokkuð, og virtist þá líta út fyrir, að birgðir af hreinni hrafntinnu hér á landi væru töluvert takmarkaðar, og gæti því verið vafi á, þó hægt væri að skapa útflutningsverðmæti í bili, hvort rétt væri að veita þetta einkaleyfi, sem gengi út yfir þann forða, sem til er. En það er vafasamt, hvort hann er það mikill, að af honum megi taka í þessu skyni, ef hugsað er til þess, að hann eigi að endast landsmönnum sjálfum nokkuð lengi. Ég vil benda á þetta og biðja n. að athuga þetta atriði málsins vel.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Magnús Jónsson): Ég gerði grein fyrir brtt. á þskj. 162 við 2. umr., svo að ég get að mestu leyti sparað mér að tala fyrir henni nú. Þessi brtt. við 13. gr. gengur út á það, að auk hæstaréttar- og héraðsmálaflutningsmanna skuli þeir lögfræðingar, er hafa í 3 ár gegnt embætti eða stöðu, sem lögfræðipróf þarf til, hafa réftindi til að stunda þessa atvinnu. Þetta virðist sjálfsagt, og er sennilega ekki annað en athugaleysi, er frv. var samið, að þetta skyldi ekki tekið fram. N. mælir því með því, að brtt. verði samþ. Brtt. hefir engin áhrif á gang málsins, því að hvort sem er verður málið að ganga til Nd., þar sem önnur brtt. er komin fram við frv. hér í d. Ég hefi að vísu ekki talað við marga úr allshn: Nd., en ég hygg þó, að sú n. muni verða samþykk þessari brtt.



Frv. þetta barst allshn. fyrir skömmu frá hæstv. forsrh. með tilmælum um, að n. flytti það, þar sem l. um skrifstofufé sýslumanna og bæjarfógeta féllu úr gildi 1. jan. þ. á. Þótti n. rétt að verða við þessum tilmælum, en hinsvegar hefir hún ekki enn athugað einstaka liði 1. gr. frv. og áskilur sér því rétt til að koma fram með brtt. Ég geri ráð fyrir, að n. taki frv. til rækilegrar athugunar milli 1. og 2. umr., og vil ég því mælast til þess við hæstv. forseta, að hann taki ekki málið á dagskrá til 2. umr. fyrr en n. hefir athugað það.



Ég hefi litið yfir frv. og finnst nokkurrar ósamkvæmni gæta í því. T. d. er ekki tillit tekið til þess erfiðis, sem nú er orðið á því að innheimta skatta og tolla. Þetta er nú orðið meiri erfiðleikum bundið fyrir sýslumenn en áður var. Ég verð að segja, að ég vænti brtt. frá hv. allshn. til lagfæringar á þessu. Ég hefi ekki ástæðu til að vænta annars en að hv. n. sýni þar fulla sanngirni, enda hefir mér heyrzt á henni, að hún vilji gjarnan heyra hljóðið í þeim mönnum hér á þingi, sem mesta reynslu hafa í þessu efni. Mun ég því ekki koma með neina brtt., fyrr en ég hefi séð, að n. muni ekki ætla sér að kippa því í lag, sem aflaga fer í þessum málum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil tilkynna hæstv. Alþ., að mér hefir nú í dag borizt símskeyti frá Hans Hátign konunginum, þar sem mér er skýrt frá því, að konungurinn hafi í dag fallizt á þá tillögu mína, sem ég áður hefi tilkynnt hér á hæstv. Alþ., að Skúli Guðmundsson taki sæti í ríkisstjórninni sem atvmrh. Þessi tillaga hefir verið staðfest í dag, og Skúli Guðmundsson hefir tekið sæti í ríkisstj. sem atvmrh. En verkaskipting í ríkisstj. verður nánar tilkynnt síðar, eftir að úrskurður hefir verið gefinn út um það efni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Bjarni Bjarnason): Fjvn. hefir nú skilað brtt. sínum og nál., og mun þessu verða útbýtt hér, áður en þingfundir verður slitið. N. hefur ekki lokið öllu, sem nú þarf að leysa af hendi, og mun hún koma með fleiri brtt. fyrir 3. umr. N. gerði sér far um að afgreiða sem flesta till., sem snerta einstök kjördæmi og einstaka þm., til þess að betri tími væri fyrir þá að athuga þetta og koma með sínar brtt. Það, sem eftir er, er meira almenns efnis og svo mörg erindi um persónulega styrki. Ég vil aðeins geta þess að lokum, að það, sem sagt er hér í nál. um tekjubálkinn, er nokkuð á annan veg en ég hefði viljað, og mun ég leiðrétta það, þegar ég mæli fyrir brtt. n. - Ég óska svo eftir, að frv, verði vísað til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þótt það sé slæmt, verð ég að fara fram á það, að málið verði tekið út af dagskrá nú. Fjhn. hefir að vísu haldið einn fund um þetta mál, en þar gat ekki orðið neitt samkomulag að sinni um þau atriði, sem fyrir liggja, og mig langar til að reyna annan fund. En sökum þess að þetta er fyrri deildu, sem frv. þarf að komast gegnum, þyrfti það náttúrlega að fá afgreiðslu héðan á morgun.

Forseti (EÁrna): Ég hefi tekið þetta mál á dagskrá í dag samkv. beiðni fjmrh. En þar sem hv. form. fjhn. gerir ráð fyrir að málið geti aftur komið fyrir á morgun, mun ég taka það af dagskrá að sinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Hv. Nd. hefir gert nokkra breyt. á þessu frv. frá því, sem það var afgr. hér í þessari hv. d. Allshn. hefir athugað þessa breyt. og telur, að hún geti staðizt, og mun n. því ekki gera till. um neinar breyt. á frv. eins og það nú er. Mælir allshn. með því, að frv. verði samþ.



Það hefir einn hv. þm. óskað eftir því, að þetta mál kæmi ekki til umr. fyrr en á morgun. Og ég vildi mælast til þess við hæstv. forseta, að hann verði við þeirri ósk.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Þessi till., sem hér liggur fyrir á þskj. 351 og sjútvn. flytur, miðar að því að ætla rannsóknarnefndinni að leita upplýsinga hjá stéttarfélögum togarasjómanna og félagi togaraeigenda. Í frv-. er gert ráð fyrir, að þessi n. hafi heimild til þess að heimta öll skjöl og skilríki, sem hún óskar hjá útgerðarmönnum. En hinsvegar verður að lita svo á, að ýmiskonar fróðleikur geti verið, sem n. þurfi að vita og þeir, sem vinna á togurunum, geti látið í té, ekki sízt viðvíkjandi tilhögun við fiskveiðar og því, hvað megi spara í því efni á einn eða annan hátt. Þessi till. miðar að því, að n. þessi sé bundin við að leita upplýsinga hjá þessum mönnum. Það má einnig búast við, að félagsskapur togaraeigenda hafi eitthvað það fram að leggja í þessum málum, að hann geti veitt n. einhverjar þarfar upplýsingar. Þetta vakir fyrir sjútvn. með þessari till., sem kemur þá í staðinn fyrir þá till., sem hér hefir verið borin fram um að ákveða eitt einstakt félag til þess að láta þessar upplýsingar í té. - Ég hygg, að þefla ætti ekki að vera neitt þessu máli til tafar, því að það getur varla orðið neinn styr um svo einfalda till. og þá, sem hér er á ferð. Vænti ég þess, að hv. þd. geti fallizt á að samþ. till.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Páll Hermannsson): Í þessu frv. er steypt saman tveimur I. um byggingarsamvinnufélög, þ. e. l. nr. 71 frá 1932 og 1. nr. 41 frá 1933. Auk þess eru hér gerðar nokkrar breytingar frá ákvæðum núgildandi l., sem ég skal nefna þær helztu. Fyrst er sú breyting, að það er gert ráð fyrir, að framvegis verði aðeins eitt byggingarsamvinnufélag með réttindum eftir l. um byggingarsamvinnufélög í hverjum kaupstað, þar sem slíkur félagsskapur er. En nú er það svo eftir gildandi l., að þau mega vera fleiri. Þetta fyrirkomulag, sem hér er gert ráð fyrir, þykir heppilegra, og ég verð líka að lita svo á, vegna þess að þá má búast við áframhaldandi starfsemi slíks félagskapar og meiri vaxtarmöguleikum heldur en ef smáfélög risa upp í þessu augnamiði og leggjast svo niður, um leið og fullnægt hefir verið þörfum ákveðins hóps manna, sem í þeim eru. Í öðru lagi er gert ráð fyrir, að slík byggingarsamvinnufélög í kaupstöðum skuli vera í deildum, þannig að þeir, sem hafa sameiginlega sérhagsmuni eru í lánaflokki saman, séu deild í félaginu út af fyrir sig. Í þriðja lagi er gert ráð fyrir, að ákveðið gjald, sem nú á eftir 1. að renna í stofnsjóði byggingarsamvinnufélaganna, skuli falla niður, sem sé 1 kr. af hverjum þúsund kr. af kostnaðarverði byggingar. Þetta ákvæði er óþarft, vegna þess að fyrst og fremst er gert ráð fyrir, að félagsmenn myndi í stofnsjóði inneign sína, sem gengur til bygginga og ekki má vera minni en 1/5 hluti af andvirði þess húsnæðis, sem ákveðið verður að koma upp fyrir þá hvern fyrir sig, og í öðru lagi er það óþarft vegna þess, að með öðrum ákvæðum frv. er séð fyrir fé til að greiða kostnað við stjórn byggingarsamvinnufélagsskaparins. Þá er loks gert ráð fyrir því, að framvegis verði þeir tekju- og eignaminni menn látnir sitja fyrir þeim hlunnindum, sem þessum félagsskap yrðu veitt. Þetta er tekið fram í D-lið 7. gr. frv., en þó er þannig gengið frá því, að svo er að sjá sem þessara hlunninda geti orðið aðnjótandi allir þeir, sem ætla má, að hafi einhverja þörf fyrir þær réttarbætur, sem þetta frv. veitir. Á síðasta þingi var breytt samvinnul. nr. 36 frá 1921 og meginmál samvinnul. frá 1921 var fellt inn í það lagafrv., sem þá var samþ. Í þessu frv., sem hér liggur fyrir, er vitnað í samvinnul., og þau eru kölluð 1. nr. 36 frá 1921. En þetta er ekki svo. Samvinnul., sem nú gilda, eru l. nr. 46 frá 1937. Hv. Nd. hefir sézt yfir þetta, og í frv. er vitnað í l. frá 1921, sem er rangt. Allshn. hefir athugað þetta frv. og leggur til. að það verði samþ. með þeirri breyt., sem hún flytur. Hv. Nd. samþ. frv. mótmæla- og mótatkvæðalaust. En allshn. þessarar d. leggur aðeins til, að breytt sé nokkrum gr. frv., þannig að tilvitnunin í samvinnul. sé rétt. Og vegna þess að þessa breyt. verður að gera á frv., hefir n. auk þess lagt til í nál. sínu, að niðurlagi 8. gr. frv. verði breytt að orðalagi; en það er ekki efnisbreyt. Aðeins er hér fært til betra og viðfelldnara máls. Ég held, að ég þurfi ekki að fjölyrða meira um þetta frv., en allshn. leggur til, að það verði samþ. með þeim breyt., sem eru í áliti n. á þskj. 369.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Að sönnu er ég þeirrar skoðunar, að deilur í atvinnumálum geti komizt á það stig, að þær geti ekki orðið leystar á siðaðan hátt, nema með gerð. En vegna þess að þetta mál er mál stjórnarflokkanna og hefir algerlega að tilefnislausu verið gert af þeim báðum að árásaretni á Sjálfstfl., en það er hinsvegar vitanlegt, að þessir sömu flokkar hafa hingað til kynt undir og hvatt til ófriðar um vinnu í landinu, þá segi ég: „Ber þú sjálfur fjanda þinn“, og greiði ekki atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti! Mér finnst vera nokkuð langt liðið frá því að ég bar hér fram frv. um uppeldisheimili fyrir vangæf börn og unglinga. Ég vildi því bera fram þá fyrirspurn til allshn., hvort hún hafi ekki séð ástæðu til þess að kynna sér málið. Ég spyr um þetta af því, að ég álít, að þetta sé svo þýðingarmikið mál, að athugavert sé fyrir n. að skila engu áliti um það.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Þetta mál hefir legið hjá allshn. síðan snemma á þessu þingi, eins og hv. fyrirspyrjandi hefir bent á. Málið hefir verið lítilsháttar rætt í n., en ég veit ekki um afstöðu allra nm. Málið er nauðsynlegt, en töluverðan kostnaðarauka fyrir ríkissjóð myndi leiða af því að byggja slíkt heimili. En ég get lofað hv. 2. landsk., að hún geti fengið úr því skorið, hvort málið hefir fylgi í n. og hvort nokkur von sé um, að það geti gengið fram á næsta fundi n., og hvort n. leggur til, að það verði afgr. í þeirri mynd, sem það liggur fyrir. Ég býst ekki við, að það verði afgr. á þessu þingi, en hv. 2. landsk. skal fá að vita, hvort n. sér nokkra möguleika til að afgr. málið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Erlendur Þorsteinsson Hv. frsm. er ekki viðstaddur, og vil ég því hlaupa í skarðið fyrir hann. Ágreiningur er enginn í n. um frv., og hefir hún öll komið sér saman um að mæla með, að það verði samþ., m. a. vegna þess, að n. vill gjarnan, að þessi tilraun sé gerð. Annars eru í 3. gr. svo ströng ákvæði um útflutningstímann, að n. taldi enga hættu stafa af því, að frv. yrði gert að l. N. hefir ekki sett nein ákvæði um, að útflutningsgjald skuli lagt á þessa vöru, en það verður eflaust gert og þá lagt á 11/2 % gjald, eins og á aðrar útflutningsvörur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Meðal annars vegna þess, að ég tel till. óframkvæmanlega, segi ég nei.



Ég segi já, af því að ég tel, að vel sé hægt að framkvæma till.



Af því að mér þætti gaman að sjá, hvort ekki væri hægt að framkvæma till., segi ég já.



Herra forseti! Með því að till. yrði sennilega til þess, ef hún yrði samþ., að kartöflur, sem eru af útlendum uppruna, yrðu seldar ódýrari en innlendar kartöflur og yrði þannig til skaða fyrir innlenda kartöfluframleiðendur, segi ég nei. Brtt. 400,128 samþ. með 25:4 atkv. - 444,XIX.1 samþ. með 26:10 atkv. - 444,XIX.2 samþ. með 29:6 atkv. - 400,129.1 samþ. með 36 shlj. atkv. - 400,129.2 samþ. með 33 shlj. atkv. - 400,129.3 samþ. með 26:6 atkv. - 400,129.4 samþ. með 28:1 atkv. – 400,129.5 samþ. með 25:1 atkv. Brtt. 400,129.6 samþ. með 33:4 atkv. - 425,XI samþ. með 25:7 atkv. - 400,129.7 þar með ákveðin. - 425,XXXVII samþ. með 31 shlj. atkv. - 425,XXXVIII samþ. með 25:19 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: StgrSt SvbH, VJ, ÞorbÞ, ÁÁ, BJ, BSt BÁ, BjB, EÁrna, EmJ, ErlÞ, EystJ, FJ, HelgJ, HermJ, IngP, JJ, JörB, PHerm, PZ, PHann, SÁÓ, SkG, HG. nei: TT, ÞBr, ÞÞ, ÁJ, BSn, EE, GÞ, GSv, GL, HV, JakM, JPálm, MJ, ÓTh, PHalld, PO, SEH, SK, StSt. BrB EOl, ÍslH, JJós greiddu ekki atkv. 1. þm. (GG) fjarstaddur. Brtt. 425,XXXIX samþ. með 26:4 atkv. - 425,XLI felld með 26:18 atkv., að viðhöfðu nafnakalli og sögðu já: HV, ÍslH, JakM, JJós, MJ, ÓTh, PO, SEH, TT, ÞBr, ÁJ, BSn, BrB, EOI, EE, GÞ, GSv, G L. nei: HelgJ, HermJ, IngP, JPálm, JJ, JörB, PHerm, PZ, PHann, PHalld, SK, SkG, StSt, StgrSt SvbH VJ ÞorbÞ, ÞÞ, Á Á, BJ, BSt, BA, EÁrna, EmJ, EystJ, FJ. SÁÓ, BjB, ErlÞ, HG greiddu ekki atkv. 1. þm. (GG) fjarstaddur. Brtt. 444,XX samþ. með 25:22 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: ÞBr, ÞÞ, ÁJ, BSn, BrB, EOl, EE, GÞ, GSv, GL, HV, IngP, ÍslH, JakM, JJós, JPálm, JJ, MJ, ÓTh, PHalld, PO, SEH, SK, StSt, TT. nei: ÁÁ, BJ, BSt, BÁ, BjB, EÁrna, EmJ, ErlÞ, EystJ, FJ, HelgJ, HermJ, JörB, PHerm, PZ, PHann, SÁÓ, SkG, SvbH, VJ, ÞorbÞ, HG. StgrSt greiddi ekki atkv. 1 þm. (GG) fjarstaddur. Brtt. 460,IX felld með 26:18 atkv. Frv., svo breytt, samþ. með 28:4 atkv. og afgr. sem lög frá Alþingi (A. 565). Almennar umræður. Á 23. fundi í Sþ., 2. maí, hófust almennar umræður (útvarpsumr.), sem orðið hafði samkomulag milli þingflokka um að láta fara fram við 3. umr. fjárlagafrv.

Frsm. (Helgi Jónasson) N. hefir farið yfir þetta frv. og beorið það saman við ríkisreikninginn , og hefir ekkert fundið við það að athuga. En þó hafa fulltrúar Sjálfstfl. skrifað undir nál. með þeim fyrirvara, að þeir vísi til aths. endurskoðenda ríkisreikningsins fyrir árið 1936. Leggur n. til að frv. verði, að þessari umr lokinni, vísað til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Pétur Halldórsson: Herra forseti! Eins og hv. þdm. sjá, hefir nokkur breyt. verið gerð á frv. í Ed. Niðurlagi 1. gr. hefir verið breytt. Ég vil því leyfa mér að gera brtt. við 1. gr., þannig, að í stað orðanna „allt að 6,3 millj. króna“ til enda greinarinnar komi: allt að 7 milljónum króna, eða jafngildi þeirrar fjárhæðar í erlendri mynt. Ég skal ekki tefja málið með langri ræðu um þetta. Þetta er í samræmi við það, sem ákveðið var, þegar frv. var sent frá d. í gærkvöldi, og vona ég, að vilji sé í d. fyrir því, að gr. sé orðuð á þennan hátt.

Forseti (JörB): Mér er tjáð, að 2 hv. þm. vanti, og hefir komið ósk um, að atkvgr. verði frestað um stund vegna þess. Ég mun verða við þeirri ósk, og er nú fundi frestað þar til kl. 12.55. Fundarhlé.

forseti (JörB): Þetta er síðasti fundur þessrar hv. d. að þessu sinni. Forseti sameinaðs Alþingis mun gera grein fyrir störfum þingsins, og læt ég það því niður falla. Ég vil þakka hv. þdm. fyrir einkar góða samvinnu og hvað þeir hafa gert mér auðvelt að hafa fundarstjórn. Ég vil ennfremur óska þeim árs og friðar og utanbæjarþingmönnum góðrar heimferða og heimkomu.



Ég vil aðeins þakka hæstv. forseta fyrir hans ágætu og í alla staði réttsýnu fundarstjórn, sem hann að þessu sinni hefir haft, eins og raunar alltaf frá því hann settist í forsetastól. Ég þakka góðar óskir hans í garð okkar þdm. og árna honum allra heilla, og veit ég, að e'g mæli það fyrir hönd allra þdm.

forseti (JörB): Ég vil þakka hin hlýju orð hv. þm. G.-K, og vil árna honum alls góðs, og endurtek heillaóskir mínar til hv. þdm. Segi ég svo fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (HG): Störfum þessa Alþingis er nú lokið. Það er 53. löggjafarþing frá því er Alþ. var endurreist, en 1008 ár eru liðin frá því að Alþ. var sett á stofn. Störf Alþ. hafa að þessu sinni, eins og á síðastu árum, mótazt mjög af þeim sérstöku erfiðleikum, sem tveir höfuðatvinuvegir þjóðarinnar eiga viðað búa. Vegna Landbúnaðarins hefir Alþ. sett fjölþætta löggjöf um varnir gegn fjárpestinni og stuðning til þeirra, sem harðast hafa orðið úti af hennar völdum. Ofan á markaðstöð sjávarútvegsins hefir bætzt óminnilegur aflabrestur á þorskvertíð, nú þriðja árið í röð. Hefir þetta Alþ. sett löggjöf um skattaívilnanir til stórútgerðarinnar, og margháttaðan stuðning til sjávarútvegs í heild, svo sem styrk og lán til kaupa á fiskibátum og lán til framlags til kaupa á nýjum togurum, til viðbótar þeim framlögum til ýmiskonar nýbreytni í framleiðslu og verkun aflans og tollaívilnunum, er síðasta þing samþykkti. Jafnframt hefir þetta Alþ. ákveðið, að fram skuli fara rannsókn á hag og rekstri togaraútgerðarinnar, með það fyrir augum, að leitast við að koma þessum atvinnuvegi á öruggari grundvöll en nú er. Þá hefir og framlag til verkamannabústaða verið aukið nokkuð og reynt að leggja svo ríflega til verklegra framkvæmda og atvinnuaukningar sem fært hefir þótt. Á þessu Alþ. hefir í fyrsta sinn verið til þess gripið að setja l. um gerðardóm til þess að úrskurða um ágreining verkamanna, þ. e. sjómanna, og atvinnurekenda um kaup og kjör. Er hér um að ræða nýmæli í íslenzkri löggjöf, sem æskilegt verður að telja, að ekki verði fyrirboði fleiri slíkra. Þá hefir þetta þing og afgr. merkilega löggjöf um réttindi verklýðsfélaga og afstöðu þeirra til atvinnurekenda og meðferð deilumála þessara aðilja. Með lögum þessum eru stéttarfélög verkafólks loks viðurkennd sem lögformlegur samningsaðili og réttindi þeirra tryggð á ýmsan hátt. Enn má nefna löggjöf um ábyrgð fyrir láni Reykjavíkurbæjar til hitaveitu, sem er einn vottur hinnar ríku og sjálfsögðu viðleitni, sem nú er uppi með þjóðinni til þess að hagnýta upp,prettur auðs og afls okkar gagnauðuga lands. Þess er að vænta, að dómar um störf þessa Alþ. verði margir og ærið misjafnir, eins og tíðast áður. En það tel ég vafalaust, að allir geti tekið undir þá ósk mína, að störf þess megi verða þjóðinni allri til gagns og aukinnar farsældar, og að lýðræði og þingræði verði jafnan í heiðri haft með þjóðinni. Að svo mæltu vil ég þakka öllum hv. þingmönnum góð, samvinnu á þessu þingi og árna þeim og landsmönnum öllum árs og friðar og farsæls sumars. heim hv. þingmönnum, sem heima eiga utan Reykjavíkur, vil ég óska góðrar ferðar og heimkomu, og vænti þess, að við hittumst heilir á næsta Alþ.



Það eru nú liðin 1008 ár síðan Alþingi Íslendinga var stofnað, og þetta er 53. löggjafarþingið síðan Alþingi var endurreist. Ég leyfi mér í umboði konungs og í hans nafni að segja Alþingi slitið. Ég vil biðja alþingismenn að minnast ættjarðar vorrar, Íslands, og svo konungs vors með því að rísa úr sætum sínum. [Tóku þingmenn undir þau orð með ferföldu húrrahrópi.] Var síðan af þingi gengið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Flm. (Jónas Jónsson): Ég held, að ég þurfi ekki að fjölyrða um till. Ég hefi skýrt greinilega, hvað fyrir mér vakir, í grg. Ég treysti Sjálfstfl. til að geta verið sammála Framsfl. um að láta rannsaka þetta með áhugamönnum. Vona ég, að þessi till. verði samþ. og verði valdir duglegir menn í þetta, svo það geti borið góðan árangur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (EÁrna): Gerðabækur frá síðast fundi eru ekki tilbúna, en ef hv. þm. hafa ekkert við það að athuga, munu þær verða athugaðar síðar og undirritaðar. - Fyrir þessum fundi liggur ekki annað, verefni en að tilkynna, að störfum Ed. er hér með lokið. Vil ég nota tækifæri til að þakka öllum hv. deildamönnum ánægjulegt samstarf á þessu þingi og sérstaklega prúðmannlega framkomu þeirra í minn garð. óska ég þeim öllum góðs farnaðar á hinu nýbyrjaða sumri, og þeim, er nú leggja af stað til heimkynna sinna, góðrar ferðar og ánægjulegrar heimkomu.



Ég vil þakka hæstv. forseta fyrir hans hlýlegu orð í garð okkar deildarmanna. Geti hann sagt, að hér hafi ef til vill ekki verið mjög erfitt að stjórna fundum, þá á hann sjálfur sinn mikla þátt þar í, og sú nærgætni og lipurð, sem hann hefir sýnt okkur í hvívetna. Forseti hefir oft vandasamara starf en margan grunar. Hann verður eðlilega að þoka fram málum þeim, er ríkisstj. og hans flokkur óskar eftir, að afgr. verði, þar sem hann er jafnan valinn í samræmi við þann flokkinn, er ræður lögum og lofum, eins og komizt er að orði, í það og það skiptið. En forseti okkar hefir þó haft lag á að gera þetta þannig, að það særði okkur sem allra minnst eða kæmi illa við okkur. Vil ég þakka honum hans ágætu fundarstjórn og lipurð í okkar garð, og ég vil endurgjalda óskir hans til okkar með því að óska honum sjálfum gleðilegs sumars og góðrar heimferðar og heimkomu.

forseti (EÁrna): Ég þakka hv. 1. þm. Reykv. hans hlýlegu orð í minn garð. Vil ég endurtaka árnaðaróskir mínar til hv. deildarmanna og að svo mæltu segja þessum fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JörB) : Fram hefir komið ósk um það af hálfu hv. þdm., að frestað yrði að hluta um sæti. Í 7. gr. þingskapa er að vísu svo ákveðið, að það skuli fara fram á fyrsta fundi, en mér skilst. að þar sem um svona lagað ákvæði er að ræða, megi veita undanþágu, og mun ég bera það undir hv. deild.