Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég verð eindregið að mælast til þess, að atkvgr. verði frestað til næsta fundar. Ég sé, að enginn er viðstaddur af hæstv. ráðh., og eftir þeim upplýsingum, sem ég fæ, eru ekki líkur til, að þeir geti mætt á þessum fundi d., og það eitt út af fyrir sig er, hygg ég, ærin ástæða til, að málinu sé nú frestað.

Forseti (StgrSt): Út af tilmælum hv. þm. V.-Ísf. verður atkvgr. a. m. k. frestað um sinn. Það kann að vera, að þeir, sem vantar nú, komi síðar á fundinn.

Frsm. meiri hl. (Sigurður Kristjánsson) : Herra forseti. Það stendur þannig á með þetta mál. að hæstv. forsrh. þarf alveg nauðsynlega að vera við umr., og vil ég fara fram á það við hæstv. forseta að honum verði gert aðvart, áður en ég byrja mál mitt. Þetta er ekki nýtt mál í d., og get ég af þeirri ástæðu verið fáorður. Frv. samhljóða þessu lá fyrir síðasta þingi, en var nú lagt fyrir aftur í þingbyrjun. Það hefur orðið langur dráttur á, að n. skilaði málinu af sér, en það á sínar orsakir eins og margt annað. Frv. fékk þá meðferð á síðasta þingi að meiri hl. sjútvn. lagði til að það yrði fellt, en minni hl., að það yrði samþ. óbreytt. Þannig fór það til 2. umr., en þeirri umr. varð aldrei lokið. Um efni þessa máls þarf ég ekki að fara mörgum orðum. Það er hv. þm. vel kunnugt, þar sem frv. hefur legið fyrir tveimur þingum, því síðasta og þessu þingi. N. gat ekki orðið sammála um afgreiðslu málsins. Frv. var upphaflega sent til umsagnar þeim aðilum. sem mest eiga þarna hlut að máli, en það eru þeir, sem vinna á togurunum. og þeir, sem gera togarana út m. ö. o. sjómannafélögin í Reykjavík og Hafnarfirði og Landssamband útgerðarmanna. N. barst aldrei svar nema frá Landssambandi útgerðarmanna, sem andmælti frv., Sjómannafélag Hafnarfjarðar hefur ekki sent sitt svar til n., en minni hl. n. hefur skýrt frá, að það hafi verið lagt fram á lestrarsal, en n. hefur aldrei fengið það í sínar hendur. Nú hefur borizt svar frá starfandi sjómönnum á togaraflotanum, sem eindregið leggja með, að frv. verði samþ. Hér standa þess vegna tveir aðilar á öndverðum meiði. Sjútvn. hefur þess vegna álitið, að hér væri um nokkuð breytt viðhorf að ræða. Form. n. hefur rætt málið við hæstv. forsrh., sem þetta mál mun heyra undir, hvernig stj. mundi líta á það. ef því yrði vísað til stj. til athugunar, og mun hann hafa lýst yfir, að hann mundi láta slíka athugun fara fram, ef til kæmi. Þeir menn í sjútvn., sem lögðu til á síðasta þingt. að frv. yrði fellt, hafa nú fallizt á að málið fari til rannsóknar eða athugunar hjá ríkisstj., og af þeirri ástæðu hafa fjórir nm. skilað áliti, þar sem lagt er til, að málinu verði vísað til ríkisstj. Minni hl. mun gera grein fyrir sínu máli, og að sjálfsögðu, eins og fram er tekið í hans nál., leggur hann til, að frv. verði samþ., en að öðru leyti mun hann gera grein fyrir sínu máli. Ég hef því ekki annað fram að bera f. h. meiri hl. n. en að óska þess, að málinu verði vísað til ríkisstj.

Frsm. minni hl. (Áki Jakobsson) : Herra forseti. Ég get líka lofað því að vera stuttorður. Það fóru fram nokkrar umr., þegar málið kom úr n. í fyrra, þó að umr. yrði ekki lokið þá. Gerði ég þá grein fyrir minni afstöðu til málsins í allýtarlegu nál., sem ég skilaði þá og er ekki ástæða til að endurtaka það. en ég vil aðeins drepa á höfuðatriðin sem eru þau, að eins og nú standa sakir, eiga togaramenn að hafa 8 tíma hvíld á sólarhring, þ. e. a. s. þeir eru skyldir til að vinna 16 tíma á hverjum sólarhring. Höfuðrökin fyrir að leiðrétta þetta hvíla á þeirri staðreynd. að það eru engir aðrir menn í þessu landi, sem er upp á lagt að vinna annað eins og þetta. Þetta misræmi verður að leiðrétta. Því hefur verið haldið fram að sérstaklega stæði á með togaramenn, þó að þeir ynnu svo langan tíma, af því að þeir hefðu hlé á milli, og því væru togarasjómenn sjálfir ekki sérstaklega spenntir fyrir þessu máli, heldur væri verið að ýta málinu fram af pólitískum ástæðum. En eftir að málið var flutt á þingi í fyrra af sömu mönnum og flytja það nú, þá gekk bylgja um allan togaraflotann, og mikill hluti starfandi togaraháseta hefur sent áskorun til Alþ. um að lögfesta frv. um að hækka hvíldartímann úr 8 stundum í 12 stundir. Þar með er slegið föstu, að togaramenn telja þetta óhjákvæmilega nauðsyn og réttlætismál. Hitt þarf ekki að ræða, að það er óhæfa að ætlast til þess, að sjómenn á togaraflotanum vinni 16 tíma á sólarhring, þegar 8 tíma vinnudagur er viðurkenndur í landi, enda býst ég við, ef saman er borið það erfiði og vosbúð, sem fylgir þessu starfi, þá muni vera leitun á störfum hér á landi, sem eru jafnerfið og vosmikil eins og einmitt þessi störf eru. Gegn þessu hefur af hálfu útgerðarmanna, sem skrifuðu bréf til sjútvn. í fyrra, þegar þeir voru beðnir umsagnar um þetta mál, verið haldið fram, að þetta mundi íþyngja svo rekstri togaranna, að ekki væri hægt að leggja þetta á hann, eins og nú standa sakir. Í fyrsta lagi eru það ekki gild rök gegn málinu. Það er ekki enn þá reynt, hversu mörgum mönnum þyrfti að bæta við eða hvort það þyrfti að bæta mönnum við. Sumir draga í efa, að það þurfi að bæta við mönnum, vegna þess að vinnan nýtist betur, mönnum vinnist betur með 12 tíma hvíld en með 8 tíma hvíld. Ég býst við, að einmitt sá skriður, sem hefur komið á málið, síðan það var tekið upp í fyrra, hafi orðið þess valdandi, að ýmsir útgerðarmenn hafi farið að verða í mjög miklum vafa um, að rétt sé að hamast eins mikið á móti málinu eins og þeir virtust ætla sér að gera í fyrstu. Og þó að það þyrfti að fjölga á togurunum, sem getur ekki orðið nema 2–3 menn, þá er það atriði vitanlega ekki nægileg rök. Ef okkar útvegur þolir þetta ekki, þá verður að leysa það á annan hátt en að ætla þeim, sem þessi störf vinna, að leggja miklu meira á sig en aðrir gera. Það er því óhæfa að bera slíkt fram sem rök gegn 12 stunda hvíldartíma. Ég býst við að flestir séu sammála um, að það sé ekki hægt að létta rekstur útgerðarinnar með því að leggja verkafólkinu, sem við hana vinnur, þær skyldur á herðar að vinna lengur en aðrir og lengur en hæfilegt er. Þetta mál er því mannréttindamál, sem ekki er hægt að smeygja fram hjá sér. Það er ekki forsvaranlegt að búa þannig að mönnum, sem starfa við einn allra þýðingarmesta atvinnuveg þjóðarinnar, að þeir þurfi að vinna helmingi lengri tíma en almennt er viðurkennt við störf manna í landinu. Þetta er mannréttindamál, sem hlýtur að ná fram að ganga. Og ef maður ber saman undirtektir undir málið nú og í fyrra, þá sér maður að það hefur þegar nokkuð áunnizt. Og þeir, sem vilja standa gegn málinu nú, geta verið vissir um, að þó að það verði nú fellt, þá er það ekki búið að vera, það verður tekið upp aftur og aftur, og fylgi þess eykst, þar til gengið verður inn á þessa mannréttindakröfu sjómanna. Í fyrra afgr. sjútvn. málið á þann hátt, að ég var einn um að frv. yrði samþ. óbreytt. Sjálfstæðis- og framsóknarflokksmenn lögðu til, að það yrði fellt, en fulltrúi Alþfl., hv. þm. Ísaf., var ekki við því búinn að taka afstöðu til frv. Frv. hafði áður verið sent til umsagnar sjómannafélögunum í Reykjavík og Hafnarfirði. Sjómannafélagið í Hafnarfirði tók það fyrir á fundi og samþykkti að lýsa fylgi við það, þó að sú ályktun bærist ekki í hendur n. Í umr. hér á Alþ. um þetta mál talaði enginn af hálfu Alþfl. En þetta hefur málið þó þokazt áfram. að nú hefur hv. þm. Ísaf., sem er fulltrúi flokksins í sjútvn., gengið það langt að hann vill láta vísa málinu til ríkisstj. til athugunar. Hv. þm. Ísaf. kom þetta ráð ekki til hugar í fyrra. Þá taldi hann að málið væri þannig og undirtektir, að óhætt væri að fella það. Nú er honum ljóst, að sú alda, sem gengur yfir flotann út af þessu máli, er það þung, að ekki tjáir að streitast á móti. Og nú er allt í lagi með að segja: Við erum með þessu máli, en það verður að athugast betur. - Þeir menn sem í fyrra lögðu til, að málið yrði fellt og eru enn þá andvígir því, geta fallizt á þá leið að vísa málinu til ríkisstj. Þar með er því komið fyrir kattarnef a. m. k. í bili. Hér er því ekki um annað að ræða en það að breyta forminu á að fella málið. Þess vegna gat ég ekki fallizt á að vísa málinu til ríkisstj. Ég tel málið þrauthugsað. Sjómenn eru búnir að gera málið upp við sig og eru allir sem einn maður fylgjandi því. Hv. þm. eiga ekkert annað eftir að rannsaka en hug sinn um það, hvort þeir vilja synja sjómönnum um þau réttindi sem verkamenn í landinu hafa fengið almennt viðurkennd, og hvort sjómenn eigi þannig að sitja við skarðari hlut heldur en almenningur í landinu. - Það verður fróðlegt að heyra, hvernig með þetta mál verður farið og þótt svo fari enn, að þingmeirihlutinn vilji ekki fallast á að lögfesta 12 tíma hvíldartíma fyrir háseta á togurum, er ég viss um að hér er aðeins um tímaspursmál að ræða, þar til hann sér sér ekki lengur fært að ganga gegn því, að þetta réttindamál sjómannastéttarinnar verði lögfest.



Herra forseti. Það má segja, að l., sem sett voru um hvíldartíma háseta á íslenzkum botnvörpuskipum, séu nokkuð einstök í sinni röð og eigi sér í raun og veru ekki neina hliðstæðu í íslenzkri löggjöf, því að það finnst hvergi nema í þessum l., að stétt manna sé löghelgaður hvíldartími. En þessi l. voru sett, þegar sjómannasamtökin og verkalýðssamtökin í landinu voru mjög veik og þegar sjómenn voru ofþjakaðir á togurum. Nú hefur þetta breytzt ákaflega mikið að því leyti, síðan þessi l. voru sett, að vinnutíminn í landinu er ákveðinn með frjálsum samningum í flestöllum greinum þannig, að samningar eru gerðir milli atvinnurekenda og verkamanna eða annarra launþega um 8 tíma vinnu á sólarhring, en stundum meira. Hins vegar hefur ekki orðið veruleg breyting á vinnutíma sjómanna, hvorki togaraháseta né annarra á þessum sama tíma. Ég hefði því að mörgu leyti óskað þess að athugun sú, sem sett hefur verið í gang, hefði verið nokkuð víðtækari og næði til fleiri sjómanna heldur en togarasjómanna einna, vegna þess að á sama tíma sem vinnutími þeirra, er í landi vinna, hefur stytzt, hefur engin breyting orðið á vinnutíma sjómanna yfirleitt. Eins og sakir standa, stunda togarar ísfiskveiðar og það er vitanlegt, að verulegur hluti háseta af þeim eru í landi, meðan aðrir sigla út með fiskinn, eða aðeins hluti af þeirri áhöfn, sem þarf á togarann þegar hann er við veiðar hér við land, þannig að þeir geta þannig hvílzt á milli og kemur þetta nokkuð upp á móti styttingu vinnutímans hjá öðrum stéttum. Hins vegar er nokkur hætta á því að ef togarar ættu að sækja á löng mið eins og stundum kemur fyrir, þegar veitt er í salt, gæti vinnutíminn orðið nokkuð langur og því of mikil áreynsla lögð á sjómennina. Ég spurðist því fyrir um í sjútvn., hvort ekki gæti náðst samkomulag innan n. um það að n. flytti till. um skipun mþn. til þess að athuga yfirleitt vinnutíma og vinnukjör sjómanna, og undir þessa till. mína tók fulltrúi Framsfl. í sjútvn., hv. 2. þm. N-M. Þetta er orðið ákaflega mikið alvörumál, því að bæði lítur út fyrir að vinnutími sjómanna sé óvenjulega langur miðað við annarra stétta og vinnukjörin alls ekki þannig, að þau séu sambærileg. Um þessa till. mína náðist þó ekki samkomulag, því að hv. þm. Siglf. skarst úr leik, þar eð hann taldi óþarft að gera athugun á vinnutíma nokkurra annarra sjómanna en togaraháseta og vildi samþykkja frv. eins og það liggur fyrir. Fulltrúar Sjálfstfl. í n., hv. 5. þm. Reykv. (Sh) og hv. þm. Borgf. (PO), sem höfðu lagzt gegn málinu í fyrra, gátu hins vegar til samkomulags við okkur tvo aðra nm. fallizt á, að þessu máli yrði vísað til ríkisstj. til frekari athugunar ekki til að svæfa það, því að ég hef rætt þetta mál við hæstv. forsrh. og hann hefur lofað, ef óskir kæmu fram um það frá n., að þetta mál yrði athugað að það skyldi gert og þá væntanlega með skipun sérstakrar n. Nú er það svo, að fyrir þessu máli virðist vera allmikill áhugi meðal sjómanna og að þeir vilji fá Alþ. til þess að setja um þetta löggjöf, án þess að þeir hafi beitt fyrir sig sínum samtökum í þessu máli. Hins vegar eru mótmæli gegn þessu mjög ákveðin af hálfu togaraeigenda. og telja þeir tormerki mikil á, að hægt sé að koma slíkum vinnutíma í framkvæmd. - Við erum nú að eignast nýja og stóra togara, og má vel vera að sjósóknin breytist eitthvað af þeim ástæðum en reynsla af því fæst ekki strax. Þeir sem halda því fram, að nauðsynlegt sé að setja um þetta löggjöf, ættu því ekki að taka illa í, að þetta mál yrði tekið til sérstakrar athugunar. Ég vildi fyrir mitt leyti - án þess að ég tali þar fyrir munn n. eða meiri hl. hennar - mælast til þess við hæstv. forsrh., að hann gefi hér á þingfundi yfirlýsingu um það, á hvern hátt hann muni láta þessa athugun fara fram. Ég tel nauðsynlegt, að þetta mál sé mjög vel undirbúið og að reynt sé að komast að samkomulagi milli togaraháseta og togaraeigenda um fyrirkomulag á vinnutíma á hinum nýju togurum. Eins og hv. þdm. er kunnugt, eru þetta ákaflega stórvirk tæki og nauðsynlegt að þau séu rekin þannig að þau beri sig og gefi arð í þjóðarbúið. Í öðru lagi er nauðsynlegt að vinnutíma sé sem allra haganlegast fyrir komið með tilliti til heilsu þeirra, sem við þau vinna. Það er því síður en svo, að lagzt sé á móti málinu með því að vísa því til ríkisstj., heldur væri það því til mikils framdráttar, ef árangur þessarar athugunar yrði sá, að togarahásetar og togaraeigendur kæmu sér saman um vinnutilhögun á þessum stórvirku tækjum. Hv. þm. Siglf. komst þannig að orði, að afstaða mín í fyrra til þessa máls hefði verið þannig að ég vildi fella frv. Í það eina skipti, sem málið kom á dagskrá eftir að málið kom frá n., ef það kom þá nokkurn tíma þaðan, var ég ekki viðstaddur og lét enga skoðun uppi um málið. Þá sagði hv. þm., að málið hefði þokazt nokkuð fram á leið með þeirri afgreiðslu, sem hér er fyrirhuguð á því, en á hinn bóginn hélt hann því fram, að verið væri að drepa málið með því að vísa því til ríkisstj. Þetta er dálítið einkennilegur málflutningur. Annaðhvort er málið drepið og þá kemst það ekkert áfram. eða það fer til ríkisstj., og þar þokast það eitthvað áfram. Ég hef þá öruggu trú, að málinu sé betur borgið á þann hátt sem meiri hl. n. stingur hér upp á heldur en að láta frv. koma nú til atkv. og þannig stofna því í þá hættu að verða fellt. - Ég vil svo vænta þess, að hæstv. forsrh. gefi yfirlýsingu um það að hann muni láta fara fram þá athugun í málinu, sem meiri hl. n. hefur óskað eftir.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Herra forseti. Í nál. hv. meiri hl. sjútvn. á þskj. 405 er það réttilega eftir mér haft, að ég hafi lýst yfir að ég væri fús til, ef ósk um það komi fram, að láta fara fram nánari athugun á því máli, sem hér liggur fyrir og ég gat þess um leið - eins og tekið er fram í nál. -, að sú athugun yrði væntanlega framkvæmd með skipun sérstakrar n. - Ég skal staðfesta þessi ummæli, sem eftir mér eru þarna höfð, og skal bæta því við að ég skoða það svo, ef till. hv. meiri hl. sjútvn. yrði samþ. um að vísa málinu til ríkisstj., að það væri gert með þeim rökstuðningi sem fram hefur komið við umr. hér og í nál., að ríkisstj. léti fara fram á málinu nánari athugun. Ég mundi fyrir mitt leyti gera ráðstafanir til þess eins fljótt og unnt væri, að fulltrúar frá sjómannafélögunum og útvegsmönnum auk annarra viðkomandi aðila yrðu þar kvaddir til ráða og að reynt yrði að koma sér niður á þá lausn málanna, sem eftir þá íhugun þætti líklegust til, að málin yrðu á sem beztan hátt til lykta leidd fyrir alla aðila. Það er alls ekki tilætlun mín, ef máli þessu verður vísað til ríkisstj., að svæfa það heldur að láta fara fram á því þá athugun, sem ég hef hér á minnzt. Vildi ég vænta þess, að þeirri athugun lyki á þá lund, að annaðhvort yrði sett löggjöf um þessi atriði eða samkomulag næðist milli aðila, sem viðhlítandi væri fyrir sjómenn og ekki yrði til þess að stofna til óþæginda að nokkru leyti við rekstur sjávarútvegsins í landinu yfirleitt. Og að sjálfsögðu er þjóðfélagið sem heild og Alþ., sem á að gæta heildarhagsins, einnig áhugasamt um það, að lausn næðist í þessum málum, sem væri viðunandi fyrir alla. Virðist mér margt benda til þess að það stefni smám saman í þá átt að samkomulag fari stöðugt batnandi milli sjómanna og útvegsmanna um þessi mál, nú seinast þegar samið var um kaup og kjör sjómanna á flutningabátum, en þá sömdu fulltrúar sjómanna og útvegamanna um vissan vinnutíma sjómanna á þessum bátum. Ég vil mega vænta þess að góð lausn á þessum málum gæti fengizt upp úr þessari athugun og þá sem allra fyrst.



Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til þess að fara mörgum orðum um nauðsyn þess að stytta vinnutíma togaraháseta. Það hefur verið gert svo rækilega áður og einnig af frsm. minni hl., hv. þm. Siglf., að ekki þarf þar við að bæta. - Ég vil því aðeins segja örfá orð um störf n. og annað sem fram hefur komið í málinu á þessu þingi. Frsm. meiri hl., hv. 5. þm. Reykv., gat um það í upphafi máls síns, að málið hefði legið lengi hjá n. og að það hefði raunverulega orðið mjög langur dráttur á meðferð málsins þar. Þetta er hreinskilnisleg játning og það eru fleiri sammála honum um það. Þetta mál hefur legið lengur en góðu hófi gegnir hjá n., og þess vegna kemur það síðar en skyldi fyrir þingið. - Út af ræðu hv. 5. þm. Reykv. og þó sérstaklega út af nál. meiri hl. furðar mig stórlega á að hann skuli birta svo ósanna hluti sem hann gerir. Því er haldið fram af hv. meiri hl. að frv. hafi verið vísað til 3 aðila, þ. e. til sjómannafélaganna í Reykjavík og Hafnarfirði og Landssambands ísl. útvegsmanna og að svör hafi borizt frá Landssambandinu, en ekki frá sjómannafélögunum. En sannleikurinn er sá, eins og áður hefur verið tekið fram að sjómannafélag Hafnarfjarðar svaraði rækilega, enda neyddist frsm. meiri hl., hv. 5. þm. Reykv., til að viðurkenna, að rétt væri en að þetta plagg hefði ekki borizt í hendur n., heldur hefði það aðeins verið lagt inn á lestrarsal. Þetta er því alls ekki sök sjómannafélags Hafnarfjarðar, heldur hljóta hér að vera önnur öfl að verki. Sjómannafélag Hafnarfjarðar hefur svarað skilmerkilega og tekið skelegga afstöðu með frv., en Sjómannafélag Reykjavíkur hefur ekkert látið frá sér heyra, og skal það enn einu sinni sagt hér, að í þessu kemur fram alvarlegt sinnuleysi félagsins varðandi mál sjómannastéttarinnar, sem á engan hátt er verjandi, svo að ekki sé meira sagt. Hv. þm. Ísaf., sem á sæti í sjútvn. ræddi um orsakir þess, er l. voru sett í upphafi um hvíldartíma háseta. Kvað hann l. þessi einstæð í sinni röð, og að þau hefðu verið sett vegna þess, hve þessi stétt hefði verið illa sett og hversu vinnuþreki sjómanna á skipum hefði verið ofboðið. Ég vil nú ekki skilja ummæli hv. þm. á þann veg, að hann hafi viljað draga úr réttmæti þess, að þessum l. verði breytt, því að eins og hann kom síðar að, hafa orðið stórfelldar breytingar á vinnutíma þeirra er í landi vinna, síðan þessi löggjöf var sett og það svo að 8 stunda vinnudagur er nú almennt viðurkenndur. Það virðist því full ástæða til að þessum l. sé breytt og þau færð meira til samræmis við gildandi reglur hjá öðrum stéttum um þessi atriði og það var með hliðsjón af þessu, sem frv. var flutt í fyrra og nú aftur í ár. - Það hefur verið orðað hér, að nauðsyn beri til að endurskoða vinnutíma sjómanna almennt, en ekki aðeins togaraháseta. Þetta er að vísu rétt, en staðreyndin er sú að togarahásetarnir verða langharðast úti í þessum efnum. Önnur skip sem til greina koma, eru trollskip upp undir 10 smál. Þau verða að koma inn á 5 daga fresti. og bátar á línuveiðum helzt vikulega. - og þótt þeir stundi ekki þá veiði nú, er alls ekki þar með sagt, að svo verði ekki í framtíðinni. Hv. þm. Ísaf. minntist á nýju skipin og kvað nauðsynlegt að þau skiluðu arði og að ekki mætti heldur ofbjóða sjómönnunum. Það er auðvitað rétt að skipin verða að bera sig, en atriði nr. 1 er það, að sæmilega sé búið að þeim, sem á skipunum eru. Sjómennirnir sjá það bezt sjálfir, hvílík nauðsyn er að breyta hinu úrelta fyrirkomulagi um hvíldartímann á skipunum og með tilkomu nýju skipanna hafa þær línur skýrzt mjög. Þess vegna hafa áhafnir nýju skipanna ekki verið neinar undantekningar um það að skora á Alþ. að samþykkja þetta frv. Það hefur verið getið um það í þessu sambandi, að ekki sé þörf á að breyta til um hvíldartímann vegna þess að sjómenn á ísfiskveiðum fái nú alltaf annað slagið að vera nokkra daga í landi, á meðan skipin sigla út með afla sinn. En vinnutíminn á sjónum er jafnlangur eftir sem áður og verður þetta því ekki notað sem röksemd fyrir því að halda áfram í sama gamla farinu. Hv. þm. Ísaf. drap á það að togarasjómenn almennt mundu hafa sent áskorun til Alþ. um að samþykkja frv., en sú áskorun hafi ekki verið borin fram af samtökum sjómanna. Mér er ekki ljóst, hvað hv. þm. á við ef hann vill draga úr því, að frv. sé flutt vegna almenns áhuga fyrir þessu máli. Ég get t. d. bent á það, að á Alþýðusambandsþingum hafa verið samþykktar ákveðnar áskoranir til Alþ. um að beita sér fyrir því að stytta vinnutíma sjómanna. Það liggja því fyrir ákveðin tilmæli frá samtökum sjómanna um. að hvíldartíminn sé lengdur, enda þótt afstaða Sjómannafélags Reykjavíkur hafi verið sú, sem raun er á. Og ástæðan fyrir því, að frv. var flutt í upphafi er sú, að stéttarsamtök sjómanna voru þessu máli fylgjandi. Eftir að frv. kemur fram, hefur það sannazt að starfandi sjómenn eru einhuga um málið, því að fyrir Alþ. liggur áskorun allflestra togarasjómanna, sem starfandi eru í dag um, að frv. verði samþykkt. Það nál., sem hér liggur fyrir frá meiri hl. sjútvn., gerir ráð fyrir því að frv. verði vísað til ríkisstj. Það hefur áður verið skýrt, að sumir af þeim nm. sem nú vilja fara þá leið, eru sömu mennirnir sem fella vildu frv. í fyrra, - og óvænt slær það mann, að varla getur það verið til þess að flýta fyrir afgreiðslu þess nú að þeir vilja vísa því til ríkisstj. Hv. þm. Ísaf. komst að þeirri gáfulegu niðurstöðu, að annaðhvort yrði málið drepið eða ekki drepið. Það er nú svo! Hins vegar eru ýmsar aðferðir til þess að drepa mál. - Hvort þessi till. um að vísa málinu til ríkisstj. hefur þau áhrif, er erfitt um að dæma. Hv. þm. Ísaf. virðist helzt komast að þeirri niðurstöðu að málinu sé mestur greiði gerður með því að vísa frv. til ríkisstj. Ég er þar á annarri skoðun. Ég tel að málið liggi svo skýrt fyrir, að ekki þurfi enn að hafa um það miklar vangaveltur. Það liggja fyrir í því svo ákveðin tilmæli sjómanna og samtaka þeirra, að ekki verður um villzt. Hvað andmælum útgerðarmanna viðvíkur, er ekki við öðru að búast, þeir hafa alltaf verið á móti velferðarmálum sjómanna, ég minnist þess ekki, eftir að hafa lesið ræður samflokksmanna hv. þm. Ísaf. um þetta mál endur fyrir löngu, að þeir teldu þörf á að leysa það með samkomulagi útgerðarmanna og sjómanna. Ég skal ekki mæla á móti því, að æskilegt væri að slíkir samningar væru gerðir. En ég hef bara ekki trú á, að togarasjómenn hafi þessar kjarabætur sínar fram með samningum. Hæstv. forsrh. gaf þá yfirlýsingu, að honum skiljist að meiri hl. sjútvn. vilji með nál. fá því framgengt, að tími vinnist til að athuga málið betur og ríkisstj. mundi vinna að slíkri rannsókn, ef samþ. yrði. Það er sjálfsagt gott að fá þessa yfirlýsingu frá hæstv. forsrh., og væntanlega yrði þar ekki látið staðar numið við orðin tóm. En eins og áður er sagt þá liggur málið þegar svo ljóst fyrir, að þess vegna þarf það ekki til ríkisstj. að fara. Það hefur verið svo með mörg mál, sem fengið hafa þá afgreiðslu, að þau hafa lent í ruslakistuna og sofnað. Ég segi ekki að svo mundi fara um þetta mál. Það munu verða tök á að sjá svo um, að það fái önnur afdrif, - og hefur réttilega verið á það bent, að hér er um mál að ræða, sem ekki verður þagað í hel. Og það mun ekki verða stöðvað, fyrr en sjómenn hafa fengið hinar sjálfsögðu kjarabætur, sem þeir óska eftir svo einhuga, hvort sem nál. meiri hl. sjútvn. verður samþ. eða ekki. Ég vil leggja áherzlu á það ennþá einu sinni, að málið liggur svo ljóst fyrir, að það er engin ástæða til að tefja það með frekari vangaveltum, og vil því eindregið fara fram á það að frv. okkar Sigurðar Guðnasonar nái fram að ganga, en málinu verði ekki vísað til ríkisstj.



Herra forseti. Ég vil þakka hæstv. forsrh. undirtektir hans í málinu og láta í ljós þá skoðun, að í höndum ríkisstj. sé því vel borgið. Ég sé ekki, að flm. þessa frv. hafi mikla ástæðu til að ergja sig yfir till. n., þar sem líkur eru til, að frv. yrði fellt hér í d., og hlýtur því að vera betur borgið á þennan hátt. Ég held sem sagt að fyrir þá sem vilja ná árangri í málinu, þá sé þetta bezta afgreiðslan, sem það getur fengið. að fenginni þeirri yfirlýsingu. sem hæstv. forsrh. hefur gefið nú.