Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vildi aðeins lýsa því yfir, að ég tek aftur brtt. mína á þskj. 659.



Ég hafði skilið svo, að atkvgr. um þetta mál ætti að bíða.

Forseti (StgrA) : Ég hef ekki fengið tilmæli um það. - Þar sem fleiri hafa ekki kvatt sér hljóðs, þá er umr. lokið, og verður gengið til atkv.



Ég hefði talið rétt, að afgreiðsla þessa máls biði, en ég er samt ekki á móti því efnislega, tel það lýsa góðri hugsun og segi því já.



Ég tel frv. ekki gagnlegt nema það verði lagað á þessu þingi og segi því nei.



Því miður mun frv. þetta, ef að lögum verður, gera það að verkum að slíta kerfi það, sem íslenzka þjóðin hefur menntað börn sín við í þúsund ár. Ég vil hvergi nærri. þessu koma og segi nei.



Herra forseti. Fyrir hönd þess hluta landbn., sem ég hef framsögu fyrir, skal ég vera fáorður. Þetta mál hefur verið mjög rætt hér á Alþ. og annars staðar og með meiri ákafa en efni standa til. Hins vegar er ekkert hik um afstöðu mína til þess. Ég tel réttmætt, að fé búnaðarmálasjóðs renni til sambandanna til ráðstafana. Ég vil geta þess, að þegar búnaðarmálasjóður var stofnaður, þá var ég því mótfallinn að vera að þessu. Ég vildi láta bændur hafa óskipt umráð sem mynduga menn. Og því nær, sem ég sé, að heildarákvörðunarrétturinn er þeirra eiginn, því betur tel ég farið. Ég tel þetta frv., um að færa ráðstöfunarréttinn til bændanna eða nær þeim og þeirra verkahring, því spor í rétta átt. Og í trausti þess, vitandi að þeir verja þessu fé vel sem öðru, þá tel ég, að öllu sé óhætt með þessa ráðstöfun. Það væri að vísu einnig æskilegt að hafa fé til ráðstafana, beint eða óbeint í þágu bændastéttarinnar, t. d. ef fé fengist til byggingar á húsnæði hér í Reykjavík, en ég tel ekki rétt að verja þessu fé til þeirra ráðstafana, heldur senda féð heim í héruðin til bændanna til þeirra eigin ráðstafana. Það getur vel verið, að menn vilji vekja langar umr. um þetta, en ég vil ekkert gera til að lengja þetta, og legg því til, að frv. verði samþ.



Við, sem höfum undirritað nál. frá 2. minni hl. landbn., 1. þm. N.-M. og ég, höfum leyft okkur að koma fram með rökst. dagskrá um, að deildin vísi þessu frv. frá sér og stjórnin láti athuga það nánar í samráði við Búnaðarfélag Íslands. Fyrst og fremst er sú ástæða fyrir því, að við gerum þetta, að hér á þessu þingi munar litlu um það fylgi, sem er með eða móti þessari lagabreytingu. Og nú fara kosningar í hönd, og því rétt að bíða og sjá, hvernig alþingiskosningar fara, því að það gæti orðið fyrsta verk næsta Alþ. að breyta því, sem hér er verið að gera, ef andstæðingar frv. ná meiri hl. Ég geri ráð fyrir því, að bændur muni una því illa að vera svo sviptir umráðarétti yfir sjóðnum sem hér stendur til, og því komi fram kröfur um að afnema þetta eða hvert búnaðarsamband hafi óbundnar hendur um það, hvort það innheimtir þennan skatt eða ekki, og því réttast að veita búnaðarsamböndunum aðeins heimild til þess að innheimta gjaldið og leggja það á hverju í sínu umdæmi eftir nánari fyrirmælum. Ég býst nú við, að mörg búnaðarsambönd kæri sig ekki um að fá þetta fé úr höndum ríkissjóðs. Ég geri ráð fyrir, að réttast sé, að lögin verði látin standa óbreytt eða að gerðar verði á þeim miklar breytingar. Hv. 2. þm. Árn. kvað svo á, að ekki skyldi hér teygja lopann, en ég er ekki vanur því að vera margorður. Ég tel, að ekki hafi verið gerð öllu meiri árás á bændastéttina en með þessum breyt., er Nd. samþykkti. Þeir eru ekki aðeins sviptir forráðarétti sínum, heldu er gengið svo langt, að stofnun bænda, Búnaðarfélagi Íslands, er ekki trúað fyrir að vera reikningshaldari þessa fjár, en Búnaðarbankanum falið það. Án þess að ég sé sérstaklega fylgjandi stjórn Búnaðarfélagsins, þá held ég, að henni væri trúandi fyrir þessu fé. Og nú mega búnaðarsamböndin kasta þessu fé út í hvippinn og hvappinn, þar þarf engan umsjónarmann, þótt búnaðarþing þyrfti þess, En það þurfti bara að kippa þessu úr höndum Búnaðarfélagsins. Hér er illa farið að bændastéttinni og furða að slíkt skuli renna undan rifjum fyrrv. bónda. Ég get tekið það upp, sem ég hef áður sagt, að þeir, sem stóðu að þessari sjóðsstofnun, voru í þeirri trú, að hér væri verið að vinna fyrir bændastétt landsins og í hennar þágu, en áttu sér einskis ills von, að vélar væru að baki, og sjóður þessi yrði í höndum búnaðarþings og Búnaðarfélags Íslands. Og þótt þetta væri lamað með því, að tilsjónarmaður var settur, þ. e. landbrh., þá hefur þó allt verið kyrrara síðan. En nú er laumazt aftan að bændum og þeir og þeirra stofnun svipt yfirráðum þessum. Ég skal ábyrgjast, að ef bændur hefðu vitað, að þannig yrði að farið, þá hefðu þeir aldrei leitað á náðir Alþingis um sjóðstofnun þessa. Ég hef minnzt á það hér, að nú reynir á, hver er hugur bænda um þennan sjóð, sem hér er deilt um, því að nú kemur til þeirra kasta að velja sér búnaðarþingsmenn, og geta þeir því valið fulltrúa sína eftir því, hvaða hug þeir bera til þessa máls, og eftir það er ekki hægt að segja, að ekki sé farið eftir vilja bænda um úthlutunina, því að það er hægt að setja þessum fulltrúum reglur, sem þeir eiga að fara eftir. Ég tel þetta mikið mál fyrir heiður og sæmd bændastéttarinnar, og það verður áreiðanlega tekið tillit til þess við búnaðarþingskosningarnar, hver hugur manna er til þessa. Og ég er alveg undrandi yfir þeim mönnum, sem eru aldir upp í sveit og þykjast ekki vera angabrotnir eða rótarslitnir, að þeir skuli geta fylgt þessu frv., þar sem óhætt er að segja, að verið er að reyna að lama hið eina athvarf og málsvara bænda, sem er Búnaðarfélagið, og sýna þeim slíka óvirðingu, að þeir eru ekki aðeins sviptir umráðarétti sínum, heldur eru þeir einnig sviptir reikningshaldi þessa fjár. Ég ætla svo ekki að hafa þessi orð mín fleiri, en vona, að það séu það margir vinir og velunnarar hinnar fornu bændastéttar hér, að þeir láti ekki pólitíska lóuþræla villa sér sýn, er þeir fara að eins og Flatmýringurinn sællar minningar, sem stóð á því og tróð það niður í dýið, sem hann vildi draga upp úr því. En sá var munurinn, að hann var í góðri trú, að hann væri að bjarga, hver sem trú þeirra manna var, er breyttu frv. í Nd., en létu svo sem þeir væru að draga það upp úr.



Það er táknrænt fyrir þetta frv., að hvorugur þeirra hv. þm. úr landbn., sem hafa lagt til, að frv. yrði samþ. óbreytt, þolir að vera inni, á meðan málið er rætt. Það er eins og eitthvað brenni undir sitjanda þeirra, - eða eru þeir bundnir svo sterkum pólitískum aga, að þeir þora ekki að hlusta á rök í málinu? Ég vil benda á það, hvort hv. 7. landsk. hefur ekki átt sæti í Nd., þegar þetta mál var þar til afgreiðslu, og ef svo er, hvort hann hefur þá rétt til að greiða atkv. hér. Annars reikar þessi hv. þm. hér um eins og fló á skinni, og enginn veit, undir hvaða merki, en þetta skal verða rannsakað. Ég vil benda á það, að þegar þetta mál kom fyrst fram, þá var það borið fram af mér og hv. þm. Str., og átti að vera sárabætur fyrir þá rangsleitni, sem bændum var sýnd með orlofslögunum. Þeir fengu þessi fríðindi, að mega leggja þennan skatt á sjálfa sig, en síðan var þessu breytt eftir ósk bænda, svo að þeir mættu verja þessu fé til ferðalaga, menningarmála eða annars þess, sem þeim kæmi betur. Ég greiddi atkv. á móti því, að þetta yrði að heyra undir ráðh., en þó voru nokkur rök fyrir því, því að með þessu er sú skylda lögð á herðar ráðh. að innkalla þetta fé. En hér er um að ræða að leggja skatt á bændur, og því ætti ríkið ekkert að skipta sér af þessu, en lofa bændum að leggja á sig þessi útsvör til framkvæmda, sem Alþingi hefur viðurkennt, að því beri að styrkja, með jarðræktarlögunum. Það má nærri geta, hvort Búnaðarbankinn fari að reikna út, hvað hver bóndi á að fá. Þetta verður að vera í höndum Búnaðarfélagsins, en ekki Búnaðarbankans. Hér stendur í frv.: „Fé sjóðsins skal um næstu 10 ár skipt á milli búnaðarsambanda landsins í réttu hlutfalli við það, sem framlög reynast úr viðkomandi héruðum.“ Hvernig hugsa menn sér, að Búnaðarbankinn geti gert þetta? Ég er alveg undrandi yfir, að menn skyldu geta látið þetta þannig frá sér fara. Með þessu er verið að lögfesta útsvar á bændur í 10 ár. Ég fylgi ekki þessu frv. og tel það vansæmd fyrir Ed. að ganga frá þeirri hugmynd, sem var á bak við, er þessi sjóður var stofnaður. Það er að reka hnífinn í bak okkar, sem stóðum að þessu og bárum það fram til sigurs. Ég skal játa það, að hv. 2. þm. Árn. hefur alltaf verið fjandmaður þessa máls, ýmist sýnt því linju eða slepju, en langoftast fullan fjandskap. Ég mun svo ekki halda uppi þrefi um þetta, en mun greiða atkv. á móti frv., en get fylgt hinni rökstuddu dagskrá.

Frsm. meiri hl. (Ásmundur Sigurðsson) : Herra forseti. Ég vildi leyfa mér að gera nokkrar aths. við ræður hv. 6. þm. Reykv. og hv. þm. Barð. Ég ætla að snúa mér að því, sem hv. 6. þm. Reykv. hafði að athuga við það, er ég mótmælti brtt. hans. Ég vil benda á, að ef brtt. á þskj. 674 verður samþ., felur hún í sér samþykkt á 1. brtt. hv. 6. þm. Reykv., svo og samþykkt á því ákvæði í 2. brtt., að umráðarétturinn sé í höndum bæjarstjórnar, en úti á landi skuli hann vera í höndum skólanefnda. Í 3. lagi felst í þessu samþykkt á a-lið 3. brtt. um, að umráðarétturinn sé í höndum skólanefnda. Ég vil segja, að hér sé gengið á móti hv. 6. þm. Reykv. Þótt ég flytji ekki fleiri brtt., er ekki þar með sagt, að ég hafi ekki verið til viðtals, ef bara hv. 6. þm. Reykv. hefði verið til viðtals á nokkru sviði, einkum er um það er að ræða, sem flestir eru sammála um, að skólahúsin séu í höndum sveitarstjórna. Hann taldi, að ég vildi með þessu draga umráðin úr höndum sveitarstjórnanna. Fræðslumálin eru í höndum ríkisins. Hvernig er hægt að mæla með, að ríkið hafi minni ítök en að það skipi 1 mann af 5, sem hafa framkvæmdir í þessu máli, þar sem það greiðir ½ byggingarkostnaðar heimangönguskóla og 3/4 hluta heimavistarskóla svo og laun kennara? Það er og stórt atriði, og ég lít svo á og skólamenn þeir, sem samið hafa þetta frv., að hlutverk yfirkennara væri að hafa náið samstarf við skólastjóra. Hv. 6. þm. Reykv. lítur svo á, að yfirkennarinn eigi að vera fulltrúi bæjarstjórnar. En þeir, sem gegnt hafa yfirkennarastöðu, hafa litið á starf sitt eins og ég álít rétt vera. Hver maður sér, hvernig færi, ef farin yrði sú leið, sem hv. nm. sagði, að skólastjóri réði, hvað hann ynni með yfirkennara. En sé svo, þá er ekki hægt að ganga út frá því, að yfirkennarinn tæki við af skólastjóra, ef hann forfallaðist. Hv. þm. sagði, að einu sinni hefði fallið dómur um, að bæjarstjórnin ætti að skipa yfirkennara. Ég held þó, að ekki eigi að fella þetta atriði úr frv., því að þeir, sem samið hafa það, hafa viljað, að starf yfirkennara eigi að vera þannig, að hann sé aðstoðarmaður skólastjóra, en ekki fulltrúi bæjarstjórnar. Svo vildi ég svara hv. þm. Barð. Hann spyr, hvort menntamálanefnd hefði alls eigi athugað þetta frv. eða myndað sér skoðun um, hvort skólaskylda ætti að ná til 13 eða 14 ára aldurs. Þetta hefur nefndin vissulega gert. Það er meira að segja ekki langt síðan nefndin athugaði brtt. frá þessum hv. þm. um að börn skyldu aðeins vera skólaskyld frá 7–14 ára. Hv. þm. þarf tæplega að vænta þess, að nefndin hlaupi frá áliti sínu með því að fylgja öðru, sem fer í þveröfuga átt, og kippi grunninum undan öllu skólakerfinu. Menntmn. er samþykk þessu frv., og mun hún ekki samþ. till., sem fara í þveröfuga átt. - Þá talaði hv. þm. um brtt. við 17. gr. frv., um að fella burt ákvæði um, að hverju skólahúsi skuli fylgja íbúð fyrir skólastjóra. Ég vil benda hv. þm. Barð. á, að reynslan sýnir, að vandræði hafa verið um húsnæði fyrir skólastjóra og kennara, og er þetta því knýjandi ákvæði. Ég man ekki betur en þessi hv. þm. hafi nýlega greitt atkv. með frv. um bústaði fyrir héraðsdómara, og er það sízt nauðsynlegra en þetta. Hv. þm. talaði einnig um 18. gr. frv., um að kennslustundir skyldu vera 40 mínútur hver. Hann sagði, að hér væri farið fram á styttingu vinnutímans og að kennarar færu fram á og vildu hafa það rólegt og hugsuðu um það eitt að græða peninga fyrir litla vinnu. Ég vil nú leiðrétta hér nokkuð. Í gömlu lögunum er gert ráð fyrir, að kennslustundir séu 50 mín. hver, en í þessum lögum er gert ráð fyrir að fækka þeim í 40 mín., en fjölga aftur kennslustundum um eina stund á dag. Fyrir flestum kennurum er það svo, að þeir búa sig undir hverja kennslustund, og er það meira verk að búa sig undir 6 stundir en 5. Ég vil svo benda á, að starfstími kennara er mjög áþekkur starfstíma skrifstofufólks í Reykjavík, nema þeir þurfa þar að auki að búa sig undir tímana. Þessi fullyrðing hv. þm. Barð. er því dauð, eins og aðrar fullyrðingar hans, sem hann getur eigi staðið við, og verð ég að draga í efa, að það sé í þökk flokksbræðra hans. Þá er enn ein aths., sem greinir á um, það, hvort stofna eigi yfirlæknisembætti. Í sambandi við tryggingar hefur verið settur tryggingayfirlæknir. Sá háttur hefur verið tekinn upp í nágrannalöndum okkar, og heilbrigðiseftirlitið í þessum málum hefur verið hér alls ófullnægjandi.



Ég gerði fyrirspurn til hæstv. menntmrh. í gær varðandi það, hver ætti að standa undir kostnaði við skóla fyrir vandræðabörn. Hann gaf það svar, að um þessa skóla gilti hið sama og skóla almennt, eftir því ætti hvert sveitarfélag að geta haldið uppi tvenns konar skólum óskyldum. Ég hafði skilið þetta ákvæði svo, að komið yrði upp stofnunum til þess fyrir landið allt, en ef sú leið er farin, er ekki hægt að láta gilda sömu reglur um þær stofnanir og hina almennu skóla. Svar hæstv. ráðh. fær því að minni hyggju ekki staðizt. Það kynni að vera mögulegt, að mörg sveitarfélög stæðu saman um slík heimili, en það er óhugsandi, að hvert sveitarfélag rísi undir tvenns konar skólum. Þetta ætla ég, að sé enn ein sorgleg sönnun fyrir því, að þessi mál eru ekki eins vel undirbúin og skyldi. Þar með er ekki sagt, að meginhugsun og tilgangur þessara laga sé ekki góður. Og það er algerlega ástæðulaus árás hæstv. ráðh. á mig, þótt ég gagnrýndi nokkur atriði þessa máls, sem hann gat, ekki skýrt nægilega. Hann lét í það skína í gær, að hann hefði haft samráð við fræðslumálastjóra um skipun skólanefndarformanna, og þegar ég beindi til hans ákveðnum fyrirspurnum, þá taldi hann slíkt óviðeigandi. Ég tel þvert á móti skyldu mína að benda hæstv. ráðh. á þær misfellur, sem ég þykist sjá á stjórn hans, en hann lítur á þetta öðrum augum, eins og fram hefur komið. Hann hefur notað vald sitt sér til pólitísks framdráttar, og því fer fjarri, að hægt sé að taka hv. 1. þm. Reykv. til samanburðar í þessu efni. Þegar hann var menntmrh., voru einungis hans flokksbræður í skólanefnd t. d. hér í Reykjavík, en núv. hæstv. menntmrh. hefur rekið burtu sjálfstæðismenn og skipað sér geðþekk pólitísk peð í staðinn, svo að það er fullkomlega eðlilegt, að þm. reyni að gjalda varhug að sameina of mikið vald hjá núv. hæstv. menntmrh.

Væri ekki bezt að losna við þennan hæstv. ráðh.? - Menntmrh.: Já, væri það ekki bezt?

Það má nú vera, að það komi til athugunar áður lýkur, en það er nú svo í þessum heimi, að fáir menn eru án kosta og fáir án galla. Og ég er ekki þeirrar skoðunar, að loka beri augunum fyrir því, sem gott er, né heldur svo múlbundinn af nokkru málefni, að ég geti ekki metið það, sem vel er. Ég tel, að þessi hæstv. ráðh. hafi marga góða hæfileika, en sé samt ekki yfir það hafinn að sæta gagnrýni.

„Hvern hann elskar, þann agar hann.“

Já, það er mikið rétt. Ég vona, að hæstv. ráðh. taki aðfinnslum mínum vel og í réttum anda. Það er full ástæða til, að sveitarstjórnir og bæjarstjórnir hafi íhlutunarrétt um, hvernig farið er með það fé, sem veitt er til fræðslumála, þar sem viss hluti kostnaðarins hvílir á sveitarsjóðunum. - Þetta voru þau atriði, sem ég vildi einkum benda á. Varðandi aths. hv. frsm. skal ég geta þess, að þær þóttu mér lítilsverðar og utan við málið, og hirði ég því ekki að ræða þær.



Ég mun að mestu leiða hjá mér að ræða þetta mál, þangað til við næstu umr. Þó er eitt atriði, sem ég vil drepa á nú þegar. Því var haldið fram hér í gær af hæstv. ráðh. og nú í dag af hv. frsm., að ég færi með rangt mál, þegar ég sagði, að kennslumálaráðh. hefði gengið á vald skólanefnda: Ég vil nú svara þessu með því að lesa hér upp tvö bréf, sem mér hafa borizt og eru útdráttur úr gerðabók gagnfræðaskólans á Akranesi og hljóða svo: „Mánud. 9. júlí 1945 hélt skólanefnd Gagnfræðaskóla Akraness fund á skrifstofu bæjarstjóra .... Verkefni fundarins var að taka ákvörðun um meðmæli með skólastjóra við gagnfræðaskólann, er auglýst hefur verið af fræðslumálastjóra laus til umsóknar. . . . . Samþykkt var svo hljóðandi ályktun: Að vandlega athuguðu máli mælir skólanefndin einróma með því, að Magnúsi Jónssyni, settum skólastjóra, verði veitt skólastjórastaðan við Gagnfræðaskóla Akraness. Meðmæli þessi byggjast á þeim persónulegu kynnum, sem skólanefnd hefur haft af Magnúsi og starfi hans frá því hann kom að skólanum, og sérstaklega á þeirri reynslu, sem hún hefur haft af honum sem skólastjóra s. l. vetur. Bendir nefndin sér í lagi á umsögn séra Sigurjóns Guðjónssonar um hann, en umsögn þessa telur nefndin að öllu leyti mjög réttmæta.“ Undir þetta skrifa Arnljótur Guðmundsson, Guðmundur Björnsson, Hálfdán Sveinsson, Jón Sigmundsson og Egill Sigurðsson. - Áframhaldið af þessu hljóðar svo þannig: „Þriðjudaginn 31. júlí 1945 hélt skólanefnd Gagnfræðaskóla Akraness fund á skrifstofu bæjarstjóra. Form. skólanefndar, Arnljótur Guðmundsson. las upp bréf frá menntamálaráðuneytinu, þar sem tilkynnt er, að ráðuneytið hafi sett Helga Þorláksson skólastjóra frá 1. sept. þ. á. að telja. Samþykkt var í því tilefni svo hljóðandi ályktun: Skólanefndin mótmælir mjög eindregið því gerræði, sem fræðslumálastjórnin hefur sýnt við setningu í skólastjórastöðu gagnfræðaskólans. Þess munu ekki dæmi á Norðurlöndum, að veitingarvaldið hafi að engu einróma vilja og álit skólanefnda um veitingu eða setningu í slíka stöðu, og getur skólanefndin ekki sætt sig við þau vinnubrögð, sem hér hafa verið viðhöfð. Með skírskotun til framanritaðs, ákveður skólanefndin að biðjast lausnar og fer þess á leit við bæjarstjórn, að hún kjósi nýja skólanefnd.“ Undirritaðir eru: Arnljótur Guðmundsson, Guðmundur Björnsson, Hálfdán Sveinsson, Jón Sigmundsson, Egill Sigurðsson. Ég mun láta þetta nægja til að sanna, að ég hafi farið með rétt mál, en hæstv. ráðh. með ósatt. Að öðru leyti mun ég geyma að ræða þetta mál, þangað til við næstu umr.

Menntmrh. (Brynjólfur Bjarnason) : Það lítur út fyrir, að sumir hv. þm. séu í illu skapi og óski eftir að halda eldhúsdag yfir mér. - Viðvíkjandi upplestri þessa bréfs vil ég taka það fram, að ég sé ekki, að það komi því máli, sem hér er til umr., neitt við. Það hefur áður verið rætt og ritað um það í blöðum. Fræðslumálastjóri mælti í þessu tilfelli með öðrum manni en skólanefndin, og dæmi um svipuð málsatvik munu fjölmörg, ekki einungis á Norðurlöndum, heldur einnig hér á landi. Þetta bréf skólanefndarinnar er því hin herfilegasta vitleysa, sem ekkert mark er á takandi. Hin nýja skólanefnd, sem síðan var skipuð, komst að fullu samkomulagi við fræðslumálastjórnina, og ætti þetta mál þar með að vera útrætt. - Ég mótmælti þeirri alröngu fullyrðingu, sem fram kom hér í gær um, að skólanefndin hefði óskað þess, að núverandi skólastjóri yrði rekinn, það er fleipur eitt. Ég mun ekki gera hv. 6. þm. Reykv. það til geðs að svara honum. Það er sýnilegt, að hann notar þetta tækifæri til að halda uppi málþófi. Vætanlega hlýtur hv. 6. þm. Reykv. að sjá, að á meðan ekki eru sett sérstök lög varðandi skóla fyrir vangæf börn, gilda þessi lög, svo langt sem þau ná. Hitt er annað mál, að á sínum tíma gæti komið til greina að setja, í lög ákvæði varðandi slíka skóla. En það, sem hann færði fram, er engin sönnun fyrir því, að þetta frv. sé illa undirbúið. Vitanlega þarf að endurskoða slík lög, þar sem sífelld þróun á sér stað í þessum málum, og gildir það einnig um aðra löggjöf. Þetta veit hv. 6. þm. Reykv., þótt hann finni ástæðu til að ræða þetta, af því hann vill tefja málið.

Er hæstv. ráðh. hræddur um, að ég ætli að eitra fyrir hann?

Er hv. þm. orðinn svo taugaslappur, að hann geti ekki hagað sér eins og þm. sæmir? Annars kom það fram í ræðu hv. þm., að þessar till. hans sumar hverjar, eins og till., sem ég vil leyfa mér að nefna fáránlega, þ. e. till. um skipun fræðsluráðs, að formaður þess sé sjálfkjörinn, bæjarstjóri eða sýslumaður, koma til af því, að hv. þm. hefur megnt vantraust á þeim ráðh., sem fer með þessi mál. Þetta er borið fram sem vantraust á mig, vegna þess að hann heldur því fram, að ég hafi misnotað það vald, sem ég hef, til að skipa form. skólan., álítur, að ég hafi misnotað þetta vald til þess að skipa mína flokksmenn í stað sjálfstæðismanna. Hv. þm. sagði, að ég hefði farið allt öðruvísi að en fyrirrennarar mínir. Mér þætti fróðlegt, ef hv. þm. sýndi lit á því að sanna þetta. Áður en hægt er að taka nokkurt mark á orðum hans, verður hann að leggja fram skýrslu um pólitíska skoðun þeirra, sem áður voru form. skólanefnda, og þeirra, sem nú hafa verið skipaðir. Og það er áreiðanlegt, að það eru færri sósíalistar, sem nú hafa verið skipaðir, heldur en framsóknarmenn og sjálfstæðismenn áður. Fyrr en slík skýrsla liggur fyrir, þá er ekkert að marka orð hans. Þau eru aðeins fullyrðingar, sem hafa við ekkert að styðjast. Annars er það auðséð, hvers hv. þm. krefst, hann krefst þess, að ég skipi yfirleitt sjálfstæðismenn sem form. skólan., ef þeir hafa verið það áður. Ef ég hefði fylgt þeirri reglu og ekki skipt um form. skólan. nema þar sem nauðsynlegt var, þá er gefið mál, hversu skólan. hefðu verið pólitískt skipaðar. Formenn þeirra hefðu nær eingöngu verið framsóknarmenn og sjálfstæðismenn. En hvernig skyldi standa á því? Ætli það standi ekki í sambandi við það, að framsóknarmenn og sjálfstæðismenn hafa undanfarið farið með þessi mál? Meðan það fyrirkomulag er, sem nú ríkir, að ráðh. skipi formann skólan., þá verður það að vera á hans valdi. - Ég ætla svo ekki að fara fleiri orðum um þetta.