Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Hæstv. forsrh. hélt því fram í umræðum á hinu háa Alþingi í fyrradag að upplýsingar sem millistjórnandi hjá Símanum veitti fjölmiðli réttlættu að fullu brottvikningu hans. Þar vorum við hæstv. forsrh. ósammála. Látum það þó liggja á milli hluta í bili. Í sexfréttum Ríkisútvarpsins í gær kom fram að stjórnarformaður Símans og forstjóri hefðu sameiginlega komið á framfæri upplýsingum úr bókhaldi Símans um fyrrv. forstjóra fyrirtækisins. Þótt enginn eðlismunur sé á þessum upplýsingum er talsverður munur á tilgangi þeirra. Annars vegar er um að ræða upplýsingar sem voru veittar sökum þess að réttlætiskennd manns var misboðið en hins vegar var komið á framfæri upplýsingum um sérstakan áhuga fyrrv. forstjóra á trjárækt og fjarskiptum. Í Kastljósi í gær lýsti hæstv. forsrh. því yfir að margt í rekstri Símans væri honum ekki að skapi. Má í því sambandi nefna hlutafjárkaup, lántöku og jarðasölu, auk þess að hann fann samkomulagi stjórnarformanns og hæstv. samgrh. um laun þess fyrrnefnda ýmislegt til foráttu. Þá lýsti hæstv. forsrh. því enn fremur yfir að hann væri argur og pirraður yfir því að ýmsir menn sem hann hefði bundið vonir við hefðu komið óbragði í munn þjóðarinnar með störfum sínum. Því vil ég beina þeirri spurningu til hæstv. forsrh., sitjandi samgrh., sem hefur verið ósínkur á traustsyfirlýsingar við stjórnarformann Símans og hæstv. samgrh. hingað til hvort það traust sé enn að fullu til staðar.

Herra forseti. Hv. þm. lagði mér ýmis orð í munn sem ég kannaðist ekki við. Hann gerði það strax í upphafi ræðu sinnar, lagði mér orð í munn og sneri reyndar út úr vissum ummælum mínum í Kastljósi í gær. Ég veit ekki af hverju hann þarf að gera það en það gerði hann að ástæðulausu. Samgrh. situr í ríkisstjórn með mínum atbeina. Ég hef fullt traust á honum. Aðrir sem nefndir voru sitja ekki í stjórnum fyrir minn atbeina.

Herra forseti. Hæstv. forsrh. hefur með skýrlega lýst trausti á samgrh. og þar með á störfum hans og verkum sem tengjast Símanum. Það er merkileg yfirlýsing, ekki síst í ljósi viðtalsins við hæstv. forsrh. í Kastljósi í gær. Af því gátu sjónvarpsáhorfendur ekki skilið annað en að mörg þau atriði sem misfarist hefðu við stjórn Símans mætti rekja til sjálfs samgrh. Þessu munum við halda til haga. Ég vil hins vegar árétta þá spurningu sem hv. 6. þm. Suðurl. lagði einnig fyrir hæstv. ráðherra og varðar stöðu stjórnarformanns Símans og stjórnenda hans. Þau mál eru á borðum hæstv. forsrh. um þessar mundir. Hann er sitjandi samgrh. og mitt mat er að ekki megi langur tími líða þangað til hreinsað verður út í Símanum og gert hreint fyrir dyrum á þeim vettvangi. Hæstv. forsrh. lét þess getið í nefndu Kastljóssviðtali að hann væri maður sem tæki á hlutunum og hreinsaði til. Hann kvartaði raunar yfir slettuganginum og hneykslismálunum hjá Símanum og að af hálfu stjórnarandstöðunnar hefði verið gerð sérstök tilraun til þess að klína einhverju á hann. Herra forseti. Stjórnarandstaðan þarf ekkert að koma þar að málum. Veruleikinn er þessi: Sérstakir trúnaðarmenn Sjálfstfl. og forustu hans, hvort heldur þar er um að ræða fyrrv. formann einkavæðingarnefndar, núv. stjórnarformann Símans, fyrrv. framkvæmdarstjóra og forstjóra Símans ellegar samgrh., hafa algerlega séð um sléttuganginn einir og óstuddir. Hafi slest á einhvern í þessari orrahríð allri verður hæstv. forsrh. að líta sér nær. En eftir stendur spurningin: Hvað hyggst forsrh. gera í þessum málum? Hvar ætlar hann að láta til sín taka næst?

Herra forseti. Eins og hv. þm. veit þarf töluvert til þess að ég falli frá trausti á mínum ráðherrum þó að þeim sé sótt. Ég geri það mjög seint. Ég tel að menn eigi að standa með sínum mönnum en ekki grafa undan þeim, sérstaklega þegar að þeim er sótt. Það hefur verið venja hjá mér og ég held þeirri venju eins og hv. þm. þekkir. Að öðru leyti er það svo að ég er um hríð starfandi samgrh. Því lýkur á morgun. Ég hef beðið um að kannað verði hvort ekki megi hafa aðalfund í fyrirtækinu fyrr, t.d. 8. mars í stað 19. mars. Það er verið að kanna það og ég vænti að það geti gengið eftir.

Virðulegi forseti. Svör hæstv. ráðherra voru skýr. Hann hefur fullt traust á hæstv. samgrh. en vildi síðan ekki tjá sig um aðra sem ekki heyra undir hann. Hins vegar hélt hann því fram í ræðu sinni að ég hefði í upphafi snúið út úr orðum hans. Ég mótmæli þessu harðlega. Í fyrsta lagi sagði hæstv. ráðherra í umræðu í fyrradag að ef hlutir eins og þeir sem um var rætt hefðu komið fyrir í einkareknu fyrirtæki, hæstv. ráðherra tilgreindi sérstaklega Dagblaðið, væri viðkomandi ekki starfandi þar deginum lengur. Það voru þessi orð sem ég túlkaði þegar ég sagði að hæstv. ráðherra hefði ekkert við brottvikningu starfsmanns Símans að athuga. Í öðru lagi, virðulegi forseti, hef ég útprentun úr Kastljóssþættinum þar sem viðtal var við hæstv. forsrh. Þar sagði hann, með leyfi forseta: ,,Auðvitað er ég argur og sár --- þó menn eigi ekki að láta það stjórna sér --- þegar menn sem maður batt vonir við gera svona hluti, svona skelfilega hluti og koma þessu óbragði í munn þjóðarinnar.`` Virðulegi forseti. Þessar tvær tilvitnanir í orð hæstv. forsrh. stend ég að fullu við og mótmæli því harðlega að hér hafi verið um einhverja útúrsnúninga að ræða.

Herra forseti. Vegna orða hæstv. forsrh. áðan, um að hann væri þeirrar gerðar að hann styddi sína ráðherra þegar hann bæri til þeirra traust, þá skal ég skrifa undir það. Ég tel að hæstv. forsrh. sé maður að meiri í þeim efnum. Ég vakti hins vegar athygli á því hér að þetta mál er allt þannig vaxið að það er ekki eingöngu samgrh. heldur einnig hæstv. forsrh. sjálfur og Sjálfstfl. sem bera ábyrgð á þeim axarsköftum sem gerð hafa verið. Það er engin tilviljun og enginn tilbúningur af hálfu stjórnarandstöðunnar að lykilmenn í öllum þessum farsa eru einstaklingar, sem hafa verið handvaldir úr innstu klíku Sjálfstfl. og hafa gengið þannig um dyr og ganga sem alþjóð er kunnugt um. Það er veruleikinn sem við blasir. Á hinn bóginn var það merkileg yfirlýsing og út af fyrir sig, ákvörðun sitjandi samgrh. sem ég fagna í sjálfu sér, að hann skuli hafa beitt er fyrir því að ekki líði á löngu þar til gerðar verða upp sakir í Landssímanum á aðalfundi sem þar verður haldinn. Ég vænti þess að þá gangi eftir það sem gefið hefur verið til kynna, að þá renni upp hinn stóri D-dagur og þá verði nauðsynleg hreinsun gerð til að þetta stóra og mikilvæga þjónustufyrirtæki verði starfhæft á nýjan leik. Þar má engan tíma missa.