Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Mál þetta er flutt af hv.fjhn.Nd. og stóðu að því 6 af 7 nefndarmönnum. Er þetta gert eftir tilmælum bankastjórnar Íslandsbanka í brjefi, sem sent var formanni bankaráðsins. - Ástæðurnar fyrir málaleitun þessari eru þær, að það þykir óhentugt, eins og sakir standa, að draga inn 1 milj. kr. af seðlum Íslandsbanka á yfirstandandi ári, og þá auka um leið að sama skapi víxlafúlgu Landsbankans, vegna endurkaupa hans á víxlum Íslandsbanka. Er það samkomulag milli bankastjóra Landsbankans og Íslandsbanka, að æskilegt sje að fresta inndrætti seðlanna nú.

Jónas Jónsson Mjer finst það bæði óviðkunnanlegt og vítavert af formanni bankaráðs Íslandsbanka að koma fram með svona mikilvægt mál næstsíðasta dag þingsins. Jeg býst við því, enda þótt það verði samþykt, að þá finni menn, að það hefir verið gerð tilraun til þess að láta frv. sæta óþinglegri meðferð með því að afgreiða það nú í flughasti. Hæstv. forsrh. getur að vísu afsakað sig með því, að honum hafi ekki borist brjef bankastjórnarinnar fyr, en þar sem hann er formaður bankaráðsins og þar með æðsti yfirmaður bankans, þá ætti honum að hafa verið kunnugt um, að slík beiðni gæti komið til mála. Jeg ber ekki neinar brigður á það, að Íslandsbanka komi vel þessi heimild, en mjer þykir það óneitanlega undarlegt, úr því að hæstv. landsstjórn lagði svo mikið kapp á það að koma seðlamálunum í fast horf á þessu þingi, að hún skuli svo daginn eftir að seðlamálinu hefir verið skipað með lögum gera stórfeldar ráðstafanir í gagnstæða átt um seðlaútgáfu landsins, þvert ofan í þessi lög. Jeg vil spyrja hæstv.forsrh. (JÞ), hvað hafi verið því til fyrirstöðu, að Íslandsbanki fengi þá þessari miljón meira lán hjá Landsbankanum, en hjeldi áfram að skila seðlunum reglulega. Það eru því miður litlar líkur til þess, að Íslandsbanki eigi hægra með að skila seðlunum næsta ár eða árið þar á eftir, en með þessu skapast það ástand, að seðlaútgáfan verður um óákveðinn tíma í tvennu lagi. Íslandsbanki getur ekki skilað þeim seðlum, sem hann á að skila, en þá hefir Landsbankinn ekki það húsbóndavald, sem seðlaútgáfunni ber að fylgja. Jeg ber ekki brigður á, að það þurfi að hjálpa Íslandsbanka, og það má ef til vill segja, að þetta sje það ódýrasta, sem Alþingi getur gert í því efni, ódýrara en nýtt lán. Þá vil jeg ennfremur spyrja hæstv.forsrh., hvort Íslandsbanki hafi fengið eina miljón af ameríska láninu án tryggingar. Jeg býst við, að þetta sje missögn, en af því að því er alment trúað, að hæstv. stjórn hafi ráðstafað þessu þannig, og af því að þetta, sem nú er farið fram á, er næsta miljónin til Íslandsbanka, þá hefi jeg leyft mjer að beina þessum spurningum til hæstv. ráðh.

1450Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Það er misskilningur hjá hv. 1. landsk. (JJ), að það sje vítavert af formanni bankaráðs Íslandsbanka að koma hvað eftir annað með slíkar málaleitanir til Alþingis, eins og hann komst að orði. Hann hefir aldrei komið með slíkar málaleitanir fyrr. Það kom slík málaleitan fram á síðasta þingi, borin fram af fjármálaráðherra, og tók hann það upp hjá sjálfum sjer. En þau tilmæli, sem hjer er um að ræða, komu til mín í lok aprílmánaðar, en þá var Landsbankafrv. til umr. í hv.Nd., og vildi jeg ekki tefja hv.fjhn. þar með því að senda henni þetta þá þegar, og að öðru leyti þurfti að bera þetta fram á annan hátt en nú er gert, ef Landsbankafrumvarpið hefði ekki verið samþykt. Jeg vildi ekki, að það þyrfti tvenn lög um þetta, og því vildi jeg ekki láta hv.fjhn. hafa þetta fyr en Landsbankafrv. væri samþykt. Þarf því nú ekki að fá framlengda eldri lagaheimild um bráðabirgðaseðlaútgáfu. Háttv. fjhn. fjekk svo málið í hendur 12. þ. m. Þar með hefi jeg svarað næsta athugasemd hv.þm., um að frv. var borið fram í þessu formi, því það þurfti svo að vera, til þess að það væri í samræmi við núgildandi Landsbankalög. Þá spurði hv.þm., hvað hefði verið því til fyrirstöðu, að Íslandsbanki fengi lán sem þessu svaraði. Því er til að svara, að bankastjórn Landsbankans áleit meira lán ekki hentugt. - Þetta er aðeins form, að Landsbankinn taki við viðskiftum Íslandsbanka með endurkaupum víxla hans, því Íslandsbanki er ábyrgðarmaður fyrir viðskiftamenn sína á víxlunum á eftir þeim. Landsbankastjórnin áleit ekki hentugt að veita Íslandsbanka meira lán, en áleit hentugra, að hann drægi ekki inn 1 miljón á yfirstandandi ári í staðinn. Nú hefir verið skipað bankaráð í Landsbankanum, er á meðal annars að fjalla um seðlaútgáfuna, og á hv. 1. landsk. sæti í því. Út af áhyggjum hans af því, að seðlaútgáfan verði föst við Íslandsbanka, þá vona jeg, að honum verði gefið vit til þess að rækja svo starf sitt í bankaráðinu, að hann geti ráðið fram úr því vandamáli. Hv. þm. viðurkendi, að þetta væri hið ódýrasta, sem Alþingi gæti gert til að rjetta bágstaddri atvinnugrein, sem Íslandsbanki skiftir við, hjálparhönd. Er það alveg rjett hjá háttv.þm., að þetta liggur hendi næst. Þá vjek hv.þm. að sögu um 1 milj. króna, sem landsstjórnin hefði afhent Íslandsbanka. Jeg veit ekki, við hvað hv.þm. á með þessu. Jeg veit ekki til þess, að landsstjórnin hafi látið Íslandsbanka fá neina 1 miljón. En ef sagan á við það, sem Íslandsbanki fjekk hjá Landsbankanum, þá þori jeg að fullyrða það, að Landsbankastjórnin hefir tekið tryggingu af Íslandsbanka fyrir því láni, en landsstjórnin blandaði sjer ekkert í það mál.

Magnús Kristjánsson Það hefði ef til vill verið hyggilegast fyrir mig að leggja ekkert til þessa máls vegna kosningaúrslitanna í gær í sameinuðu þingi, því að það kann að verða skoðað svo, að þau hafi haft einhver áhrif á afstöðu mína til málsins. En svo er þó ekki. Jeg hefi lýst því yfir áður hjer í þessari hv. deild, að vegna ráðstafana, sem þegar hafa verið gerðar af hálfu löggjafarvaldsins til styrktar Íslandsbanka, að jeg tel óhjákvæmilegt, að þing og stjórn sjái svo um, að starfsemi bankans geti farið fram á þann hátt, að viðskifti við hann verði landsmönnum ekki óbærileg. Úr því að landið hefir veitt Íslandsbanka svo mikinn stuðning á ýmsan hátt og Landsbankinn veitt honum stórlán, að sumu leyti fyrir tilhlutun þings og stjórnar, þá er ekki nema eðlilegt, úr því að landsstjórnin hefir umboð löggjafarvaldsins til þess að skipa 2 af 3 bankastjórunum, að litið verði svo á, að bankinn sje undir svo sterku eftirliti hins opinbera og hagsmunir hans svo nátengdir hagsmunum almennings, að þingið verði að sjá um, að starfsemi bankans geti haldið áfram á þann hátt, sem þjóðinni er fyrir bestu. Það þarf ekki að líta svo á, að með þessari undanþágu sje verið að veita bankanum lán; það er aðeins tilraun til þess að gera honum fært að veita viðskiftamönnum sínum greiðslufrest, svo að ekki hljótist stórtjón af vægðarlausri hörku við skuldainnheimtuna. Hvernig sem á þetta er litið, þá er það forsvaranlegt að veita bankanum þennan frest á að innleysa seðlana, til þess að varna því, að hann þurfi að ganga að mönnum, sem eiga skuldir að gjalda honum og við það mundu komast í mjög tilfinnanlega fjárþröng. Þetta er svo þýðingarmikið, að ekki verður komist hjá því að samþykkja þennan frest. Það er að vísu erfiðleikum bundið, hve seint málið er fram komið, en þó er ekki vonlaust um, að því megi bjarga við með góðum vilja. Jeg býst við, að gerðar verði aths. við það, sem fram hefir komið frá minni hálfu í þessu máli, en þá er jeg þess reiðubúinn að skýra nánar afstöðu mína til þess. Jeg skal geta þess í þessu sambandi, að á slíkum erfiðleikatímum sem þeim, er nú eru yfirstandandi, þá teldi jeg það ekki hneyksli, þó að til orða kæmi, að nauðsynlegt væri að samþykkja lög um skuldagreiðslufrest á ýmsum skuldum. Því er þetta lítillega í áttina til þess að bjarga mönnum frá yfirvofandi fjárhagsvandræðum.

Forseti (HSteins): Þar sem svo er áliðið fundartímans, þá vildi jeg leyfa mjer að biðja menn að geyma aths. sínar til 2. umr. málsins.

Björn Kristjánsson Það er öðru nær en að jeg vilji hleypa kappi í þetta mál, því að þó að það verði ekki samþykt nú, þá verður það gert á næstu þingum. Mál þetta virðist ekki vera mjög flókið. Hjer eiga í hlut tveir aðiljar, hreppsnefndin og settur og væntanlegur prestur á Mosfelli. Hreppsnefndin þarfnast heiðarlandsins, sem er langt frá heimajörðinni Mosfelli og sem Mosfell hefir lítil eða engin not af. En presturinn vill svo gott sem flytja heiðarlandið heim að túninu á Mosfelli, svo að jörðin geti haft not af því, sem gerist á þann hátt, að Mosfell nýtur söluverðsins og getur með því ræktað og stækkað jörðina heima fyrir, sem er augsýnilegur hagur fyrir hann, og þá líka fyrir landeiganda. Búskaparlagið í Mosfellssveit er nú orðið þannig, að menn leggja aðaláhersluna á kúabúin; gerir það lega sveitarinnar. Þó að nú land þetta verði selt frá Mosfelli, þá nýtur sú jörð heiðarlandsins eftir sem áður sem upprekstrarlands eins og aðrar jarðir í hreppnum. Að bera þessa sölu saman við söluna á Vallanesi nær engri átt. Frá þeirri jörð var seldur aðalkjarni jarðarinnar, eitt hið besta slægjulandið, sem kunnugt er. Óttinn fyrir því, að hreppurinn kunni að hafa einhver not af landinu til útgræðslu, er á litlum rökum bygður, í fyrsta lagi sökum þess, að hreppinn vantar upprekstrarland, en nýbýli myndu stórskaða það. Í öðru lagi sökum þess, að landið liggur svo hátt, að fáir myndu sækjast eftir því til nýbýlaræktar. Og þó svo væri, að eitthvað yrði þar ræktað, þá yrði það gert fyrir atbeina hreppsnefndarinnar, og yrði ræktun á því svæði áreiðanlega ekki ódýr. Í þriðja lagi væri mjög ólíklegt, að presturinn færi að koma ræktun þar á, eða jarðeigandinn. Landið myndi því halda áfram að verða arðlaust fyrir Mosfell eins og áður. Svona liggur málið fyrir mjer. Mjer finst það ofurljóst, og jeg trúi ekki öðru en hv.þdm. greiði atkv. með því, þegar þeir hafa áttað sig á því til fullnustu.

Guðmundur Ólafsson Jeg stóð í raun og veru fyr upp en jeg ætlaði. Jeg var nefnilega að búast við því, að hv.frsm. meiri hl. (JJós) myndi taka til máls, en úr því að bið verður á því, sá jeg mjer ekki annað fært en að segja nokkur orð. Háttv. 1. þm. G.-K. (BK) byrjaði ræðu sína vel. Honum fanst það ekki gera svo mjög mikið til, þó að þetta mál biði næsta þings. Hann talaði um að flytja landið heim að Mosfelli. Sömuleiðis sagði hann, að sveitin væri betur fallin til kúaræktar en sauðfjárræktar; þó vantaði hana nauðsynlegt afrjettarland. Jeg veit satt að segja ekki, hvernig á að skilja þetta. Maður skyldi helst ætla, að það væri afrjett fyrir kýrnar, sem þá vantaði þar í Mosfellssveitinni. 

Frsm. (Jóhann Jósefsson) Það er þegar búið að ræða þetta mál töluvert, og má segja, að þeir, sem fyrirfram hafa verið ákveðnir á móti því, hafi fengið góðar upplýsingar hjá hv.þm. Seyðf. (JóhJóh) og hv. 1. þm. G.-K. (BK). Háttv. þm. A.-Húnv. (GÓ) hafði margt við mál þetta að athuga. Meðal annars fanst honum undarlegt, að hreppsnefndin skyldi fyrst nú fara að vakna til meðvitundar um að fá land þetta keypt fyrir afrjettarland. En mjer finst það ekkert undarlegt. Það hefir verið upplýst, að land þetta hafi um langt skeið verið notað fyrir afrjettarland. En nú hefir sá kvittur komið upp, að landið yrði kannske girt. Er því ekki nema eðlilegt, að hreppsnefndin vilji tryggja sjer að eiga greiðan gang að landinu, en það er ekki hægt nema með því að festa kaup á því. Að farið verði að spekúlera með landið, getur ekki komið til mála, því að það er ekki eins og um einstakling sje að ræða, þar sem hreppurinn á í hlut. Annars segi jeg eins og háttv. 1. þm. G.-K., að jeg vil ekki fara að hleypa neinu kappi í þetta mál. En það má búast við, að það komi aftur á næsta þingi, verði það ekki samþykt nú. Verð jeg að telja rjettara að samþykkja það nú þegar.

Ingvar Pálmason Mjer skildist vera töluverður ágreiningur um þetta mál, og eftir því, sem jeg hefi kynst því af umr., þá get jeg ekki fallist á, að það nái fram að ganga. Það hefir komið fram í ræðum þeirra, sem fylgjandi eru sölu á landi þessu, að það sje lítils virði. En jeg held hið gagnstæða, eftir þeim upplýsingum, sem jeg hefi fengið. Því hefir verið haldið fram, að andvirði lands þessa eigi að ganga til þess að bæta heimajörðina og á þann hátt hafi hún meira gagn af því en að eiga það uppi á heiði. Þetta fæ jeg ekki skilið, því að jeg sje ekki betur en að auka megi notkun heimajarðarinnar með afgjaldinu eftir land þetta, sje það leigt. Jeg held því, hvernig sem málið veltist, að það eigi ekki fram að ganga á þessu þingi. Fæ jeg ekki sjeð, að hundrað sje í hættunni, þótt það dragist 1–2 ár, eða að Mosfellshreppi sje með því sá ógreiði ger eða tjón, er nokkru nemi, en hitt er varhugavert, að afgreiða málið án þess að fyrir liggi betri eða fleiri gögn en nú. Mun jeg greiða atkvæði gegn því, að frv. nái fram að ganga.

Jónas Jónsson Jeg vil fara fáeinum orðum um mál þetta, því að sumt mælir því í mót, en sumt með. Það, sem mest mælir í mót, er það, að hreppsnefndin í Mosfellshreppi hefir áður farið gálauslega og ráðlaust með samskonar eign, og mun mótspyrna manna aðallega stafa af því. Jeg álít því, að heppilegt hefði verið að setja hjer eitt skilyrði - sem vel má gera enn með skriflegri brtt. -, að ef landeign þessi er aftur látin úr eign hreppsfjelagsins, þá hefði ríkissjóður altaf forkaupsrjett að því, með sama verði og það nú er selt. Vil jeg hjer með skjóta þessu til hv. 1. þm. G.-K. (BK), og hygg jeg, að þótt seint sje, megi slá þennan varnagla. Með þessu móti yrði það tryggara, að heiðarlandið yrði ekki gróðabrallsmönnum að bráð. Á hinn bóginn er hreppnum nú þörf á þessu landi.

Björn Kristjánsson Jeg sje enga ástæðu til þess að verða við þeim tilmælum hv. 1. landsk. (JJ) að koma nú fram með skriflega brtt. við frv. þetta. Mjer sýnist, að komi nú fram brtt. við frv., þá sje það fallið vegna þess að komið er að þingslitum, og þá má eins fella það hreinlega með atkvgr. nú þegar, ef það á að falla.

Frsm. (Jón Baldvinsson) Þáltill. um skipun milliþinganefndar til að rannsaka hag bátaútvegsins var vísað til sjútvn. Nefndin hefir nú íhugað þetta mál og borið hjer fram aðra þáltill. um það, er henni þótti sjerstök ástæða til að rannsaka í þessu máli, og það er, hvernig megi verða auðveldara en nú er fyrir bátaútveginn að fá rekstrarlán, og þó með betri kjörum. Þetta fanst nefndinni ástæða til, að ríkisstjórnin rannsakaði, án þess að vísa því til milliþinganefndar; enda er verkefni hennar ærið fyrir því. Sjútvn. veit, að bátaútvegurinn á við afarmikla erfiðleika að stríða um rekstrarlán - vafalaust alstaðar á landinu, og ef ætti úr því að bæta að gagni, þyrfti mikið fje. Það er nú svo, að flestir útvegsmenn, smáir og stórir, þurfa lánsfjár við, og þau eru oft dýr og óhentug, t. d. kaupmannalán, eða þá víxlarnir, sem þeir fá hjá bönkunum, en verst af öllu er þó það, að bátaútvegsmenn eiga yfirleitt afarerfitt með það, að fá sjer lán til rekstrarins. Fyrir skömmu var ræktunarsjóðurinn stofnaður fyrir bændur, og byrjaði hann með stofnfje, sem nam alt að einni miljón króna. Auk þess voru ræktunarsjóðnum ætlaðar tekjur með sjerstöku gjaldi af útflutningsvörum, og það er vitanlegt, að allmikill hluti þess fjár kemur frá sjávarútveginum. Jeg verð að segja, að mjer fanst, þegar þessi skattur var lagður á, dálítið óeðlilegt, að hann rynni til ræktunarsjóðsins, og nær sýndist liggja, að honum hefðu verið ætlaðar tekjur beint úr ríkissjóði. Það virðist eðlilegra, að þessum tekjum af sjávarafurðum væri varið til að stofna eða styðja lánstofnun handa sjávarútveginum heldur en ræktunarsjóðnum, þótt jeg fullkomlega viðurkenni nauðsynina á lánsstofnun handa landbúnaðinum. En samkv. lögunum frá 1925, um að hækka útflutningsgjald úr 1% upp í 1½%, þá átti þessi auking á útflutningsgjaldinu árin 1925 og 1926 að ganga til ræktunarsjóðsins, en ¼ aukningarinnar gengur áfram til sjóðsins, þar til ræktunarsjóðurinn á þenna hátt hefir fengið 1 milj. kr. En nú getur hæstv. stjórn upplýst, hversu langt muni enn líða, þar til þessari fjárhæð er náð, og athugað með hliðsjón af því, hvort tiltækilegt þætti að fara svipaða leið, að því er snertir lánssofnun þá, er hjer um ræðir. Einnig þarf að rannsaka það, hvort ekki sje ástæða til þess að koma upp mörgum lánsstofnunum, er starfi sjálfstætt, hver í sínu hjeraði, og einnig má þá athuga, hvort ekki mætti hafa þær í sambandi við sparisjóðina út um landið. Líka er sú leið, að hafa aðallánsstofnun í Reykjavík með deildum eða útibúum út um land, og að hún fengi styrk frá ríkissjóði eða henni væru ætlaðar sjerstakar tekjur eins og ræktunarsjóðnum. Í góðum árum, eins og var 1924, gæti komið til mála að ákveða einhvern sjerstakan skatt af gróða á afla eða verði aflans, sem gengi til þessarar stofnunar. Það liggur vitanlega í augum uppi, að bátaútgerðin gæti gengið betur, ef menn ættu aðgang að betri lánskjörum en nú eru á rekstrarfje, til dæmis alls ekki hærra en 6% í stað þess, að nú verða menn að greiða 7½–8% af víxlum sínum í bönkunum hjer, sem að mestu eru framlengingarvíxlar og njóta því eigi hinna lægri vaxtakjara, sem þeir fá, er geta borgað víxla sína að fullu eftir fyrstu 3 mánuðina. Og svo er það, sem er mesta meinið: menn fá ef til vill alls engin lán til þessarar útgerðar, og annaðhvort geta ekki haldið úti bátum sínum, eða útgerðin verið þeim á ýmsa lund miklu dýrari, af því að þeir verða háðir viðskiftamönnum þeim, er lána útgerðarmönnum, og njóta því ekki bestu kjara. Þeir, sem þurfa t. d. að kaupa veiðarfæri á bátana, fá þau ódýrari, ef þeir hafa peninga í höndunum, og það munar meiru en því, sem þeir þurfa að greiða í vexti af þeim peningum. Og þó eru vextirnir svo háir, að nærri lætur, að tíunda hver króna fari í þá, og er því mjög skiljanlegt, að þessi atvinnuvegur eigi mjög erfitt uppdráttar. Það má vel vera, að finna megi aðrar leiðir til úrlausnar á þessu máli en jeg hefi bent á. En þetta mál þarf að rannsaka, í samráði við þá menn, sem því eru kunnugastir, og er sjálfsagt að hafa þar í ráðum stjórn Fiskifjelagsins. Þá vil jeg fyrir hönd sjútvn. taka það fram, að hún álítur bátaútveginn svo mikilsverðan þátt í atvinnulífi þjóðarinnar, að hann sje þess verður, að mikið sje á sig lagt hans vegna, svo að hann leggist ekki í rústir, vegna skorts á rekstrarfje og erfiðra vaxtakjara. Því sá arður, sem hann gefur af sjer, dreifist miklu víðar og kemur að betra haldi fyrir þjóðarheildina en afraksturinn af framleiðslu hinna stærri útgerðartækja. Jeg vænti svo, að hæstv. stjórn taki vel í þetta og athugi, hvort ekki er hægt að hrinda á stað framkvæmdum í þessu máli sem allra fyrst. Ekki má skiljast svo við þetta mál, að eigi sje minst á fiskiveiðasjóðinn, sem er lánsstofnun fyrir bátaútveginn. Að vísu er það einkum verkefni þessa sjóðs, að veita lán til kaupa á bátum: hann veitir engin rekstrarlán. Rjett er að athuga, hvort ekki megi auka og efla þessa lánsstofnun og gera hana færa um að inna af hendi það verkefni, sem í till. felst. Jeg þarf svo ekki að fara fleiri orðum um þessa till. En í sambandi við hana vil jeg að lokum geta þess, að erlendis stofna menn sumstaðar svonefnd lánsfjelög, til þess að útvega peningalán til atvinnurekstrar, og þykja þau hafa gefist vel, þar sem þau hafa verið reynd. Hygg jeg, að hæstv.forsrh. (JÞ) kannist við þau. Vil jeg benda á þetta sem rannsóknaratriði, og sjálfsagt er margt fleira, sem komið getur til mála í þessu sambandi.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Jeg vil fyrir hönd stjórnarinnar lýsa yfir því, að verði till. á þskj. 610, samþ., þá mun stjórnin hafa allan hug á því, að rannsaka þetta mál vandlega og athuga, hvort ekki er hægt að koma skipulagi á þessar lánveitingar, sem till. fjallar um. Stjórnin er alveg sammála hv.frsm. (JBald) um það, hve mikilsverður bátaútvegurinn er fyrir okkar þjóð, og ekki síst af þeim ástæðum, sem hann nefndi, nefnilega þeim, hve víða arðurinn dreifist, og svo vegna þess, hve aðgengilegt það er fyrir menn, að geta stundað þennan atvinnuveg ásamt öðru, t. d. landbúnaði. Í niðurlagi ræðu sinnar nefndi hv.þm. lánsfjelög, og er það rjett, að þau eru notuð víða annarsstaðar, þar sem svipuðu augnamiði á að ná, og verður það auðvitað með því fyrsta, sem kemur til athugunar, hvort ekki sje rjett að styðja samtök manna í þessu efni. Ástæðurnar leyfa ekki löng ræðuhöld, og jeg skal því ekki fara langt út í ræðu hv.frsm. (JBald), að því leyti sem hún ekki snertir efni till. beint. Hv. frsm. sagði, að það væri óeðlilegt, að útflutningsgjaldið af sjávarafurðum rynni til ræktunarsjóðsins. Um þetta er nú tæplega að ræða nú orðið, því að frá byrjun ársins 1927 fær ræktunarsjóðurinn ekki annað af útflutningsgjaldinu en það, sem áætlað var 1925 að mundi samsvara því, sem til fjelli af útfluttum landbúnaðarafurðum. Hinn hlutinn af útflutningsgjaldsaukanum gengur nú beint til ríkissjóðs, sem endurgjald fyrir það, að ríkissjóður kostar landhelgisgæsluna. Því, hvað langt sje komið með að greiða miljónina til ræktunarsjóðsins, get jeg ekki svarað nú. Jeg er ekki við því búinn, en það vantar enn mikið á, að hún sje að fullu greidd, og það tekur enn mörg ár, að greiða það, sem eftir er. Jeg hefi svo ekki meira að segja um þetta, en vil endurtaka það, að ef till. verður afgr., mun stjórnin taka henni hið besta.

Frsm. (Jón Baldvinsson) Jeg vil aðeins þakka hæstv. stjórn fyrir hinar góðu undirtektir undir þetta mál, og hefi jeg að öðru leyti engu að bæta við það, er áður var sagt.