arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 31. jan. 1967. Skúli Guðmundsson, 1. þm. Norðurl. v., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna veikinda, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþ. að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v., Jón Kjartansson forstjóri, taki sæti á Alþ. í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Sigurður Bjarnason, forseti Nd. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Varamaður hv. 1. þm. Norðurl. v., Jón Kjartansson, hefur áður setið á þingi og kjörbréf hans verið rannsakað. Tekur hann nú sæti á þinginu í forföllum Skúla Guðmundssonar, og býð ég hann velkominn til þingstarfa.



Herra forseti. Hinn 23. janúar 1967 var gefið út svo hljóðandi forsetabréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Ég hef ákveðið, samkv. till. forsrh., að Alþingi, 87. löggjafarþing, skuli koma saman til framhaldsfundar miðvikudaginn 1. febrúar 1967, kl. 14.00. Gjört að Bessastöðum, 23. janúar 1967. Ásgeir Ásgeirsson. Bjarni Benediktsson. Forsetabréf um, að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfundar.“ Samkv. þessu hefjast nú framhaldsfundir Alþingis. Ég leyfi mér að óska hæstv. forseta og hv. alþm. og starfsfólki Alþ. gleðilegs árs og þakka þeim fyrir liðna árið, um leið og ég býð þá velkomna til þingstarfa á ný og læt í ljós þá ósk og von, að störf okkar megi verða landi og lýð til blessunar.

Forseti (BF): Samkv. forsetabréfi því, sem hæstv. forsrh. hefur nú kunngjört, hefjast fundir Alþingis að nýju. Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forsrh. fyrir góðar óskir hans í minn garð og hv. alþm., og ég óska honum og þingheimi öllum velfarnaðar á nýbyrjuðu ári.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BGr): Borizt hefur bréf: „Samkv. beiðni Hannibals Valdimarssonar, 5. þm. Vestf., sem verður erlendis næstu vikur í opinberum erindum, leyfi ég mér að óska þess með skírskotun til 138. gr. 1. um kosningar til Alþingis, að 1. varamaður Alþb. í Vestfjarðakjördæmi, Steingrímur Pálsson símstöðvarstjóri, taki sæti á Alþ. í fjarveru hans. Lúðvík Jósefsson, formaður þingflokks Alþb.“ Steingrímur Pálsson hefur áður undirritað eiðstaf og kjörbréf hans verið samþ. Býð ég hann velkominn til starfa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og segir í aths. við lagafrv. þetta, segir í 35. gr. stjórnarskrárinnar, að reglulegt Alþ. skuli koma saman ár hvert 15. febr. eða næsta virkan dag, ef helgidagur er, hafi forseti lýðveldisins ekki tiltekið annan samkomudag fyrr á árinu, og þessu megi þó breyta með lögum. Ríkisstj. hefur lagt til, að reglulegt Alþ. skuli koma saman ár hvert 10. okt. eða næsta virkan dag, ef helgidagur er, hafi forseti Íslands ekki tiltekið annan samkomudag fyrr á árinu. Og eins og fram kemur um samkomudag reglulegs Alþ., hefur sú hefð skapazt, að Alþ. hefur komið saman í októberbyrjun og nú í seinni tíð 10. okt., og telur allshn. eðlilegt, að þessi breyting verði gerð, og leggur einróma til, að frv. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er samið eftir ríkisreikningnum fyrir árið 1965, og er þar farið fram á, að Alþ. samþykki þær niðurstöður, sem orðið hafa á reikningnum. Svo sem í aths. með lagafrv. segir, er gert ráð fyrir, að reikningurinn sé lagður fyrir þingið samtímis frv., sem að sjálfsögðu er eðlilegt. Reikningurinn var lagður fram nú í haust, en án aths. yfirskoðunarmanna. Þeir hafa lokið sínum aths., og var ætlunin, að reikningnum yrði með aths. þeirra útbýtt hér í dag, en því miður hefur orðið á því dráttur í prentsmiðju, að hann væri til. Að sjálfsögðu er ekki nema eðlilegt, ef einhver hv. þdm. óskaði þess að fresta þessari umr. þangað til reikningurinn liggur fyrir með aths. Hins vegar held ég að það hafi aldrei orðið umr. um reikninginn við 1. umr. málsins, heldur eftir að hann er kominn frá hv. fjhn. og ef ekki koma fram andmæli gegn því frá hv. þdm., mundi ég leggja til, að þessari 1. umr. yrði lokið og frv. yrði vísað til 2. umr. og hv. fjhn. og reikningurinn þá að sjálfsögðu ekki tekinn til meðferðar, fyrr en hann liggur hér fyrir með eðlilegum hætti og þm. hafa haft nægan tíma til þess að athuga hann, enda kemur frv. auðvitað ekki til athugunar í hv. fjhn., fyrr en reikningnum hefur verið hér útbýtt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þm. eru vanir því nú í mörg ár, að um þetta leyti ársins er flýtt í gegnum þingið frv. um að breyta samkomudegi þingsins það ár, færa hann frá 15. febr. fram til októberbyrjunar. Þetta varð til þess, að í haust ákvað ríkisstj. að breyta til, að bera fram till. um að breyta því ákvæði stjskr., sem heimilt er að breyta með lögum, að samkomudagurinn skuli vera 15. febr., ef ekki verður öðruvísi ákveðið, og færa það aftur til 10. okt. Málið hefur því miður tafizt nokkuð í hv. Nd., en þar voru allir sammála um afgreiðslu þess, - einungis fyrir vangá, að því var ekki hraðað meir. Þess vegna kemur þessi till. nú, ef svo má segja, á síðustu stundu fyrir þessa hv. d. Ég hygg, að að athuguðu máli geti enginn haft á móti því, að það sé betra að spara sér þessa árlegu löggjöf, og því sé skynsamlegra að fallast á frv. í því formi, sem það er nú, heldur en að hafa það með þeim hætti, sem undanfarið hefur verið og hefur leitt til þess, að þessa breyt. hefur þurft að gera á hverju einasta ári um langan tíma. Ég sé ekki ástæðu til þess að fjölyrða um þetta. Um málið var enginn ágreiningur í Nd., þó að það hafi tafizt, en það þarf í síðasta lagi að afgreiðast frá þessari hv. d. á morgun. Hvort hún vill skipa í það nefnd og þá með það fyrir augum, að hún ljúki störfum í dag, eða afgreiða það nefndarlaust, það læt ég út af fyrir sig afskiptalaust. Í Nd. var það hv. allshn., sem hafði um málið að fjalla, og ef málið yrði sent hér til nefndar, þá væri eðlilegt, að það væri sent til hinnar sömu nefndar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er komið frá Nd., og er efni þess það, að reglulegt Alþ. skuli koma saman ár hvert 10. okt. eða næsta virkan dag, ef helgidagur er, hafi forseti Íslands ekki tiltekið annan samkomudag fyrr á árinu. Í 35. gr. stjórnarskrárinnar er sagt, að reglulegt Alþ. skuli koma saman ár hvert 15. febr. eða næsta virkan dag, ef helgidagur er, hafi forseti lýðveldisins ekki tiltekið annan samkomudag fyrr á árinu, en þessu megi þó breyta með lögum. Hins vegar hefur um allmörg undanfarin ár samkomudagur Alþ. verið ákveðinn með sérstökum lögum fyrir eitt ár í senn, oftast 10. okt., en frv. gerir ráð fyrir, að sá dagur verði lögfestur til frambúðar, enda þykir reynslan hafa sýnt, að sá samkomutími sé heppilegur. Allshn. hefur athugað frv. og mælir einróma með því, að það verði samþ., en einn nm. var fjarstaddur, þegar n. afgreiddi málið, hv. 1. þm. Vestf., Hermann Jónasson.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það frv., sem hér er til umr., er flutt til staðfestingar á brbl., sem gefin voru út á s.l. sumri. Þegar afgreidd voru á síðasta þingi lög um vernd barna og ungmenna, höfðu verið felld niður ákvæðin um hámarksaldur í ýmsum tilvikum, sem verið höfðu í frv., þegar það var lagt fyrir þingið. Í niðurlagi 1. mgr. 12. gr. l. segir, að formaður barnaverndarráðs skuli vera embættisgengur lögfræðingur, en í því felst að sjálfsögðu m.a. aldurshámark. Breyting sú, sem hér er lagt til að gerð verði á l., er einfaldlega sú, að niður falli orðið „embættisgengur“, sem segja má að sé til samræmingar við það, sem ég áður rifjaði upp, afnám aldurshámarksákvæða í meðförum þingsins á l. um vernd barna og ungmenna. Menntmn. hefur athugað frv. og leggur einróma til, að það verði samþ. Tveir nm., þeir 1. þm. Norðurl. e. og 5. þm. Reykn., voru fjarstaddir, þegar málið var afgreitt í nefndinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við samningu þessa frv. hefur þess ekki verið gætt að taka fram, hvenær lögin öðluðust gildi, ef frv. yrði samþ., og ekki heldur að taka fram, að niður falli önnur lög, þ.e.a.s. l. um búreikningaskrifstofu ríkisins, sem eru úr gildi, ef þetta frv. yrði samþ. Landbn. hafði ekki gætt að því að laga þetta og ekki heldur aðrir að benda á það. En þar sem þetta er aðeins formsatriði, sá ég ekki ástæðu til þess að kalla saman nefndarfund út af því og setti því inn í nafni landbn. brtt. þá, sem hér liggur fyrir, og náði ekki nema í suma nm. til að segja þeim frá þessu. Ég tel, að þetta hafi ekki verið það atriði, að ástæða væri til að kalla saman fund, og tók því á mig að ganga frá þessu á pappírunum.



Herra forseti. Efni þess frv., sem hér liggur fyrir, er það, að aðilar að Lífeyrissjóði barnakennara, sem verið hafa í þjónustu ríkisins 15 ár eða lengur, en hætt störfum, áður en hámarksaldri var náð, skuli njóta sams konar lífeyrisréttinda og aðrir meðlimir lífeyrissjóðsins, þannig að eftirlaun þeirra miðist við launin, eins og þau eru á hverjum tíma. Eins og nál. á þskj. 337 ber með sér, mælir fjhn. einróma með því, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Frv. þetta um breyt. á l. um Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins er að efni til samhljóða frv. því, sem hér var til umr. næst á undan, og vísa ég til grg. fyrir því. En fjhn. flytur brtt. við frv. á þskj. 338, og efni þeirrar brtt. er það, að starfsmenn sjálfseignarstofnana, sem aðild hafa að lífeyrissjóðnum, njóti í þessu efni sams konar réttinda og aðrir sjóðfélagar. Þessar stofnanir eru m.a. Tryggingastofnun ríkisins, Búnaðarfélag Íslands, Fiskifélag Íslands og Verzlunarskólinn. Má vera, að þær séu einhverjar fleiri, þó að stjórn lífeyrissjóðsins væri ekki kunnugt um aðrar stofnanir en þessar. En fjhn. hefur talið, að eðlilegt væri, að þessir sjóðfélagar nytu í þessu efni sömu réttinda og aðrir. Enn fremur vil ég segja frá því núna við aðra umr. málsins, að áður en þessi deildarfundur hófst hélt fjhn. fund, þar sem ég skýrði frá brtt., sem samkomulag hefur orðið um á milli hæstv. fjmrh. og stjórnar Bandalags starfsmanna ríkis og bæja, að flutt yrði, en till. er þess efnis, að stjórn sjóðsins sé heimilað að taka í tölu sjóðfélaga starfsmenn bæjar-, sýslu- og hreppsfélaga og stofnana, sem heyra þeim til og hafa sérstakan fjárhag, og enn fremur starfsmenn Bandalags starfsmanna ríkis og bæja. Hvað þetta síðasta snertir munu vera einn eða tveir fastir starfsmenn í þjónustu Bandalags starfsmanna ríkis og bæja, en þeir hafa ekki aðgang að neinum öðrum lífeyrissjóði. Þeir, sem viðstaddir voru á þessum fundi fjhn., hafa samþ., að brtt. í samræmi við þetta samkomulag hæstv. fjmrh. og stjórnar BSRB yrði flutt af fjhn. fyrir 3. umr. þessa máls, og mun henni þá verða útbýtt fyrir 3. umr. Að öðru leyti leggur n. til, að frv. verði samþ. með þeirri breyt., sem ég hef gert grein fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Forseta hefur borizt svo hljóðandi bréf: Reykjavík, 5. apríl 1967. Björn Fr. Björnsson, 4. þm., Sunnl., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna embættisanna heima í héraði, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Suðurlandskjördæmi, Óskar Jónsson fulltrúi, taki sæti á Alþingi í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Benedikt Gröndal, forseti Nd. Til forseta Sþ.“ Óskar Jónsson fulltrúi, varamaður Framsfl. í Suðurlandskjördæmi, hefur áður átt sæti á Alþingi og kjörbréf hans verið rannsakað. Hann tekur nú sæti 4. þm. Sunnl. í forföllum Björns Fr. Björnssonar, og ég leyfi mér að bjóða hann velkominn til þingstarfa.

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík 5. apríl 1967. Gunnar Gíslason, 2. þm. Norðurl. v., hefur ritað mér á, þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna sérstaka anna heima fyrir, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Sjálfstfl. í Norðurl. v., Jón Ísberg sýslumaður, taki sæti á Alþingi í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um að þér látið fram fara í Sþ. rannsókn á kjörbréfi varamanns. Benedikt Gröndal, forseti Nd.“ Kjörbréf Jóns Ísbergs liggur einnig hér fyrir og vil ég leyfa mér að biðja kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert 10 mín. fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur rannsakað kjörbréf Jóns Ísbergs, varaþingmanns Sjálfstfl. í Norðurl. v., en kjörbréfinu hefur verið vísað til n. Kjörbréfanefnd mælir einróma með því, að kosning varaþingmannsins verði tekin gild og kjörbréfið samþykkt.

Forseti (BF): Jón Ísberg hefur nú undirritað eiðstaf og tekur sæti á Alþingi sem 2. þm. Norðurl. v. Leyfi ég mér að bjóða hann velkominn til þingstarfa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Tveir af hv. þm. Austf. óskuðu eftir því, að landbn. tæki til athugunar, hvort hún gæti flutt brtt. við þetta frv., sem er í því fólgin að tengja við frv. ákvæði um að heimila einnig sölu á einni eyðijörð í Vopnafirði, sem heitir Rjúpnafell. Þessir fulltrúar Austurlands munu hafa óskað eftir þessu til þess að stytta leið þessarar till. gegnum þingið, þar sem nú er liðið mjög að þinglokum. Landbn. tók þetta til athugunar í morgun á fundi. Hv. 4, þm. Austf. skýrði fyrir n., hvað í þessari till. felst. N. varð sammála um það, að rétt væri að verða við þessum tilmælum, þar sem fyrir lágu upplýsingar um það, að enginn ágreiningur mundi vera um það, að þetta næði fram að ganga, hvorki í hópi þm. Austf. né hjá öðrum aðilum, sem þetta snertir eitthvað. Í fyrsta lagi má geta þess, að fyrir liggur ósk eða meðmæli frá sveitarstjórn í Vopnafjarðarhreppi, dags. 27. okt. 1963, þar sem hreppsnefndin samþykkir samhljóða að mæla með því, að Val Guðmundssyni, Fremri-Hlíð, yrði seld jörðin Rjúpnafell í sama hreppi. Fyrir liggja einnig meðmæli frá fulltrúa landbrh. í jarðeignadeildinni, Sveinbirni Dagfinnssyni, sem mælir með þessari jarðarsölu. Í þriðja lagi er svo álit landnámsstjóra, Pálma Einarssonar, um þetta mál og held ég, að málið skýrist bezt í fáum orðum með því að lesa kafla úr áliti hans, sem er dags. 17. febr., með leyfi hæstv. forseta: „Rjúpnafell féll úr ábúð fyrir rúmum 20 árum og er algerlega húsalaus jörð. Tún á jörðinni er 4 ha, hefur síðustu ár gefið af sér 120 hestburði heys. Meðan búið var á jörðinni var heyjað á engjum, sem gáfu allt að 300–400 hesta. Ræktunarskilyrði eru mýrar með góðri framræsluaðstöðu og aðliggjandi túni jarðar. Beitiland er gott, laxveiðiréttur í Vesturárdalsá, en hefur ekki til þessa gefið miklar tekjur. Jörðin liggur 18 km frá Vopnafjarðarkaupstað. Bílvegur að undanskildum ½ km kafla næst að bænum. Það mun vera álit hreppsyfirvalda, að þau telja, að jörð þessi ætti að endurbyggjast, en þar sem skortir veg og aðstöðu til rafmagns í náinni framtíð tel ég litlar líkur til, að sótzt verði eftir ábúð á jörðinni. Jörðin Fremri-Hlíð er næsta byggða jörð norðan Rjúpnafells og er þriggja km loftlína milli bæjanna og aðstaða til að nytja báðar jarðirnar saman. Telja má líklegt, verði báðar jarðirnar eign sama aðila, að jarðir þessar geti setið tveir ábúendur annað tveggja með félagsrekstur á báðum jörðum eða Rjúpnafell endurbyggist sjálfstætt af skyldmennum þeirra, er nú eiga Fremri-Hlíð. Tel ég því ekkert til fyrirstöðu, að samþ. verði að heimila sölu á þessari jörð.“ Að þessu öllu athuguðu varð landbn. sammála um það að leggja fram skrifl. brtt. við það frv., sem hér liggur fyrir til 3. umr., svo hljóðandi: „1. við 1. gr.: 2. málsgr. falli burt. 2. Á eftir 1. gr. komi tvær nýjar greinar (greinartala breytist samkv. því): a. (2. gr.) Ríkisstj. er heimilt að selja Val Guðmundssyni, Fremri-Hlíð, jörðina Rjúpnafell í Vopnafjarðarhreppi. b. (3. gr.) Verð jarðarinnar, sbr. 1. og 2. gr., fer eftir því, sem um semst, ella skal það ákveðið með mati dómkvaddra manna.“ Ég sé ekki ástæðu til að ræða þetta mál frekar og bið hæstv. forseta að taka við þessari skrifl. brtt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð hans í garð þm. og árnaðaróskir. Ég flyt hæstv. forseta beztu þakkir fyrir ágætt samstarf á fundum Sþ. og góða samvinnu við þinghaldið. Ég flyt einnig hæstv. forseta og fjölskyldu hans hinar beztu árnaðaróskir okkar allra, óska honum góðrar heimferðar og gleðilegs sumars. Ég veit, að ég mæli þessi orð fyrir munn allra, hv. alþm., og ég vil biðja þá að staðfesta það með því að risa úr sætum. - 
            

Forseti (BF): Ég þakka hv. 1. þm. Austf. fyrir hlý orð og vinsamleg í minn garð og minnar fjölskyldu og öllum hv. alþm. þakka ég þeirra undirtektir. Ég endurtek óskir mínar um gæfu og gengi þingheimi til handa á komandi sumri og um alla framtíð. Nú tekur til máls forseti hæstaréttar, Gizur Bergsteinsson, fyrir hönd handhafa forsetavaldsins.



Handhafar valds forseta Íslands hafa gefið út svofellt bréf: „Handhafar valds forseta Íslands samkv. 8. gr. stjórnarskrárinnar, forsrh., forseti sameinaðs Alþingis og forseti hæstaréttar, gjöra kunnugt: Þar eð Alþ. það, er nú situr, 87. löggjafarþing, hefur samþ. frv. til stjórnarskipunarlaga um breyting á stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, nr. 33 17. júní 1944, ber samkv. 79. gr. stjórnarskrárinnar að rjúfa Alþingi nú þegar og stofna til almennra kosninga að nýju. Samkv. þessu er Alþingi hér með rofið frá og með 11. júní 1967. Jafnframt er ákveðið, að almennar kosningar til Alþingis skuli fara fram nefndan dag, sunnudaginn 11. júní 1967. Alþingi, er nú situr, mun væntanlega ljúka störfum 19. þ. m. Veitum vér hér með forseta hæstaréttar, Gizuri Bergsteinssyni, umboð til þess í voru nafni að slíta Alþingi, 87. löggjafarþingi, er það hefur lokið störfum. Gjört í Reykjavík, 19. apríl 1967. Bjarni Benediktsson, Birgir Finnsson, Gizur Bergsteinsson. Bjarni Benediktsson. Bréf handhafa valds forseta Íslands um þingrof, almennar kosningar til Alþingis og þinglausnir.“ Samkv. þessu bréfi, sem ég nú hef lesið, lýsi ég yfir því, að þessu þingi, sem nú hefur lokið störfum, er slitið. Ég óska þingmönnum velfarnaðar, þjóðinni allra heilla og bið alþm. að minnast forseta Íslands og fósturjarðar vorrar, Íslands, með því að rísa úr sætum. Þingheimur stóð upp, og forsrh., Bjarni Benediktsson, mælti: „Heill forseta vorum og fósturjörð. Ísland lifi.“ Tóku þm. undir þau orð með ferföldu húrrahrópi. Var síðan af þingi gengið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hinn 21. september 1967 var gefið út svo hljóðandi bréf: Forseti Íslands gerir kunnugt: Ég hef ákveðið samkv. till. forsrh., að Alþingi skuli koma saman til fundar þriðjudaginn 10. október 1967. Um leið og ég birti þetta, er öllum, sem setu eiga á Alþingi, boðið að koma nefndan dag til Reykjavíkur, og verður þá Alþingi sett að lokinni guðsþjónustu í dómkirkjunni, sem hefst kl. 13.30. Gert í Reykjavík 21. september 1967. Ásgeir Ásgeirsson. Bjarni Benediktsson. Forsetabréf um, að Alþingi skuli koma saman til fundar þriðjudaginn 10. október 1967.“ Samkv. því bréfi, sem ég nú hef lesið, lýsi ég yfir því, að Alþingi Íslendinga er sett. Ég árna Alþingi allra heilla í störfum, að þau megi verða landi og þjóð til trausts og halds, gæfu og gengis. Bið ég alþm. að minnast ættjarðarinnar með því að rísa úr sætum. [Þingheimur stóð upp, og forsætisráðherra, Bjarni Benediktsson, mælti: „Heill forseta vorum og fósturjörð. Ísland lifi.“ Tóku þm. undir þau orð með ferföldu húrrahrópi.] Samkv. 1. gr. þingskapa ber nú aldursforseta að stjórna þingfundi, þangað til kosning forseta sameinaðs þings hefur farið fram. Bið ég því aldursforseta, Sigurvin Einarsson, 1. þm. Vestf., að ganga til forsetastóls.



Þar sem landskjörstjórn lýsti yfir því í upphafi kosningabaráttunnar, að atkv. l-listans í Reykjavík yrðu lögð við atkv. Alþb. við úthlutun uppbótarþingsæta, og þar sem málsvarar og málgögn stjórnarflokkanna beggja og Framsfl. lýstu samþykki við þá niðurstöðu fyrir kosningar, tel ég kjósendur eiga siðferðilega og lýðræðislega heimtingu á því, að við þau fyrirheit verði staðið í verki að kosningum loknum og segi því já, jafnframt sem ég ítreka þá afstöðu, að óhjákvæmilegt sé að endurskoða kosningalög, svo að jafnfráleitir atburðir endurtaki sig ekki.



Herra forseti. Mér var eiginlega um og ó að stuðla að því að þröngva vinum mínum í Alþb. til að taka við þingsæti, sem pólitísk hófsemi þeirra hannar þeim að gera kröfur til, þótt ég telji lagaréttinn vera þeirra megin, og því hafði ég heldur hallazt að því að fylgja þeim hópi, sem ekki greiðir atkv.; en hinn skýri málflutningur hv. 6. þm. Reykv. í gær hefur opnað augu mín fyrir ótvíræðum rétti kjósenda til þess, að þingsætum sé úthlutað í samræmi við það, hvernig atkv. féllu á kjördag á löglega auglýsta framboðslista, og því hlýt ég að segja nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 14. okt. 1967. Björn Pálsson, 5. þm. Norðurl. v., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu tvær vikur, vegna sérstakra anna heima fyrir, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v., Jón Kjartansson forstjóri, taki sæti á Alþingi í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Nú er það upplýst, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v., Jón Kjartansson forstjóri, dvelur erlendis og það liggur fyrir frá 2. varamanni flokksins í sama kjördæmi svo hljóðandi símskeyti: „Er forfallaður frá að mæta á Alþingi. Óska eftir, að Guðmundur Jónasson, Ási, verði til kvaddur í minn stað. Magnús Gíslason.“ Í framhaldi af þessu liggur svo fyrir kjörbréf Guðmundar Jónassonar bónda, Ási í Vatnsdal, sem 3. varaþingmanns Framsfl. í Norðurl. v., og vil ég biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Eins og þm. hefur verið birt, hefur Björn Pálsson, 5. þm. Norðurl. v., óskað eftir því, að varamaður tæki sæti sitt á Alþingi um skeið. 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v. er Jón Kjartansson forstjóri. Það er kunnugt, að hann er erlendis um þessar mundir og ekki væntanlegur alveg næstu daga. 2. varaþm. Framsfl. í Norðurl. v. er Magnús Gíslason bóndi á Frostastöðum. Hann hefur sent hingað skeyti, þar sem hann tilkynnir, að vegna forfalla geti hann ekki mætt á Alþingi. 3. varaþm. Framsfl. í þessu kjördæmi er Guðmundur Jónasson bóndi í Ási, og er hann mættur hér. Hefur kjörbréfanefnd nú athugað kjörbréf hans og ekkert fundið við það athugavert og leggur því einróma til, að kosning hans sé tekin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta var samþ. á síðasta Alþ., og í kosningunum í sumar varð ekki vart neins ágreinings um efni þess. Má því telja ljóst, að kosningarnar hafi sýnt þann þjóðarvilja, að sú breyting á stjórnarskránni skuli ná fram að ganga, sem í frv. felst. Ég tel því sjálfsagt, að frv. verði samþ. á því Alþ., sem nú er hafið. Ég legg til, að frv. verði að aflokinni 1. umr. vísað til hv. allshn. Það er ljóst, að í kjölfar þessa frv. verður að fara fram bæði breyting á kosningalögum og eins nokkrum öðrum lögum varðandi stöðu ungs fólks. Óeðlilegt er að veita þeim kosningarrétt, nema aldurshámark sé lækkað í nokkrum öðrum tilfellum, og er það til athugunar í ríkisstj. að semja slík frv. og bera þau fram, jafnskjótt og tími vinnst til.