Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þeirri öld tækni og vísinda, sem upp er runnin, þarf hver þjóð, hversu smá sem hún er, að hagnýta sér vísindalegar rannsóknir til að skapa sér þau lífskjör, sem við allir viljum njóta nú á dögum. Um þetta erum við allir sammála. Hér á landi hafa verið stundaðar hagnýtar rannsóknir fyrir atvinnuvegi í mörg ár. Hins vegar hefur þurft að endurskipuleggja rannsóknarmálin og koma þeim í nútímahorf, þannig að við gætum í framtíðinni hagnýtt okkur ransóknir í þágu atvinnuvega eins og þarf á þeim breyttu tímum tækni og vísinda, sem við lifum á. Um langt árabil hafa nefndir starfað að undirbúningi þessarar endurskipulagningar. Eftir að þær luku störfum, kom málið inn í Alþ., og hér hefur það verið síðan 1962. En ekki hefur tekizt að ná því samkomulagi um málið, að hægt væri að afgreiða það. Þegar haft er í huga, að hér er fyrst og fremst um að ræða skipulagningu rannsóknarmála atvinnuveganna, verður ljóst, að við megum ekki láta slíkt mál vefjast fyrir okkur öllu lengur. Ef Alþ. vill gera frekari átök í rannsóknarmálum fyrir atvinnuvegina og það þarf vissulega að gera, verður fyrst að ljúka skipulagsmálunum og koma svo að kjarna málsins. En hversu erfitt sem mönnum kann að reynast að gera upp við sig slík mál sem þetta, megum við ekki dveljast við það öllu lengur. Menntmn. hefur fjallað um málið í þessum anda. Hún leggur á það mikla áherzlu, að Alþ. taki nú rögg á sig og afgreiði þetta mál. Í n. hafa verið mismunandi sjónarmið, en nm. hafa lagt sig fram um að finna þá sameiginlegu lausn, sem er í till. n. og hafa margir látið niður falla ýmsar hugmyndir sínar til að ná því samkomulagi. Eins og getur á þskj. 533, var hv. 3. þm. Reykv. andvígur þeirri skipan, sem höfð er á stjórnum rannsóknastofnana og hann flytur um málið eina brtt., en styður það eindregið, hversu sem henni reiðir af, að því er mér hefur skilizt. Þeir hv. 3. þm. Vestf. og 4. þm. Sunnl. eru andvígir einu atriði í 45. og 53. gr., sem fjallar um fjáröflun, en styðja málið í heild engu að síður. Brtt. þær, sem menntmn. hefur gert, eru á þskj. 507. Till. eru 37 talsins og 4 prentaðar síður. Ég vil benda mönnum á, að hér er fjallað um 5 rannsóknastofnanir og meginhlutinn af þessu prentmáli er sömu brtt., sem verður að prenta 5 sinnum í ákvæðum við hverja og eina af þessum stofnunum, svo að efni málsins er ekki eins fyrirferðarmikið og við fyrstu sýn kann að virðast. Skal ég nú í stuttu máli gera grein fyrir efni þessara till., sem prentaðar eru á þskj. 507. Fyrsta brtt. er við 2. gr., um rannsóknaráð. N. leggur til, að fjölgað verði úr 17 í 21 mann í rannsóknaráði. N. telur rétt, að í því séu 7 alþm., en ekki 5 og er það í samræmi við þróun hér á þingi, sem ég þarf ekki að orðlengja um. En vissulega mun það rannsóknaráði til styrks, að allir þingflokkarnir eigi þar fulltrúa og að flokkslegar deilur þurfi ekki í þess mál að dragast. Í öðru lagi er gert ráð fyrir því, að í ráðinu verði 5 forstjórar þeirra rannsóknastofnana, sem frv. fjallar um. Áður var gert ráð fyrir, að þessar stofnanir kysu sameiginlega aðeins 3 menn. Loks er gert ráð fyrir, að menntmrh. verði formaður rannsóknaráðs og þykir það heldur eiga að styrkja aðstöðu ráðsins. Dæmi eru þess í nágrannalöndum, að jafnvel forsrh. hafa farið með slíkt starf, en hér hefur orðið samkomulag um að leggja til, að menntmrh. verði formaður ráðsins. 2. brtt. er við 4. gr. Þar var ákvæði, sem hefði gert ómögulegt fyrir forstjóra stofnananna að komast í framkvæmdanefnd rannsóknaráðs, af því að talið var, að þar kynnu hagsmunir að rekast á. En að athuguðu máli þykir ekki rétt að útiloka þá frá setu í framkvæmdanefnd rannsóknaráðs, og því er brtt. 2 við 4. gr. flutt. Í brtt. við 6. gr. er gert ráð fyrir, að framkvæmdastjóri rannsóknaráðs þurfi ekki að hafa háskólapróf í raunvísindum, gæti vel verið, að menn með próf í öðrum greinum séu jafngóðir til þess starfs. 4. brtt. er við 11. gr. og kemur þar að fyrstu rannsóknastofnuninni, Hafrannsóknastofnuninni. Segir þar, að í stjórn stofnunarinnar skuli vera 3 menn skipaðir af sjútvmrh. til fjögurra ára í senn, þar af einn án tilnefningar, einn tilnefndur af stjórn Fiskifélags Íslands og einn tilnefndur af ráðgjafarnefnd stofnunarinnar. Þetta er sú till., sem gerð er um stjórn Hafrannsóknastofnunarinnar, og eru sams konar till. um allar hinar stofnanirnar síðar í þessu skjali. Í brtt. 5 segir, að stjórnin eigi að samþykkja, en ekki semja starfsáætlun. Í brtt. 6 segir, að forstjórinn skuli ráða starfslið. Báðar till. eru til að styrkja aðstöðu og ábyrgð forstjóra stofnananna. 7. brtt. er við 15. gr., en hún fjallar um ráðgjafarnefnd fyrir þessa rannsóknastofnun. Menntmn. leggur til, að það skuli ákveðið, að slíkar ráðgjafarnefndir verði við stofnanirnar, en samkv. frv. var það ekki nauðsynlegt og þurftu tilteknir aðilar að óska eftir því. N. leggur til, að forstjóri viðkomandi stofnunar eigi sæti í ráðgjafarnefnd, en telur ekki ástæðu til þess, að hann sé sjálfkrafa formaður. Þá er gert ráð fyrir, að viðkomandi rn. geti með samþykki stjórnar stofnunarinnar fjölgað mönnum í ráðgjafarnefnd og sett reglur um, hversu vali nm. skuli hagað. Þessar ráðgjafarnefndir eiga að gegna því hlutverki að skapa föst tengsl á milli rannsóknastofnananna og viðkomandi atvinnugreina. Sést það á því, hverjir eiga að tilnefna þar menn. Við 17. gr. er bætt nýjum lið varðandi verkefni Hafrannsóknastofnunarinnar, en það er fiskirækt og allt, sem að henni lýtur, áburður á sjó og fleira slíkt. Og enn fremur er bætt við 5. liðinn rannsóknum á hagkvæmustu gerð fiskiskipa og er þarna komið nokkuð til móts við sjónarmið hv. 3. þm. Reykv., sem hann raunar flytur í sérstakri tillögu. Frá 9. brtt. til 13. brtt. er fjallað um Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og eru till. efnislega hinar sömu og ég hef lýst. Frá 14. brtt. til 19. brtt. er fjallað um Rannsóknastofnun landbúnaðarins og eru brtt. þar einnig sama efnis og ég hef lýst. Þó er það til viðbótar, að Stéttarsamband bænda fær tvo menn samkv. till. menntmn. í tilraunaráð Rannsóknastofnunar landbúnaðarins. N. þóttu sérfræðingar og tilraunastjórar vera þar of einráðir og rétt, að tveir starfandi bændur kæmu þar til að jafna metin. 20. brtt. er við 38. gr. og kemur þar að fjórðu stofnuninni, Rannsóknastofnun iðnaðarins. Till. um hana eru hinar sömu og ég hef þegar lýst. Með 25. brtt. er komið að Rannsóknastofnun byggingaiðnaðarins, hinni fimmtu og síðustu, og enn eru skipulagtill. þær hinar sömu og ég hef áður lýst. Kemur þá að lokakafla frv.,og má staðnæmast við 30. brtt., sem er við 54. gr. Þar er lagt til, að ráðh. skuli ákveða deildaskiptingu í rannsóknastofnunum og skipa deildarstjóra að fengnu áliti forstjóra og stjórnar viðkomandi stofnunar. Þykir rétt, að heimilt sé fyrir ráðh. að ákveða deildaskiptingu og þar með stöður deildarstjóra, eftir því sem verkefni og önnur málefni þessara stofnana þróast og ástæða er til vegna þeirra sérfræðinga, sem þær hafa. Við 56. gr. er 32. brtt., sem ástæða er til að nefna. Þar er gert ráð fyrir, að húseign atvinnudeildar á lóð háskólans verði ráðstafað í þágu íslenzkrar vísindastarfsemi. Þetta hús er við hlið höfuðbyggingar Háskóla Íslands og menntmn. þykir eðlilegt, að það renni til háskólans eða vísindalegrar starfsemi á hans vegum eða kennslu, þegar ríkið sér rannsóknastofnunum atvinnuveganna fyrir öðru betra húsnæði, eins og þegar er byrjað á. Fyrr verður það að sjálfsögðu ekki. Samkv. 57. gr., sem 33. brtt. fjallar um, eiga forstjórar rannsóknastofnananna að koma saman ársfjórðungslega til að ræða sameiginleg mál. Hér er gert ráð fyrir, að framkvæmdastjóri rannsóknaráðs kalli þá saman og sitji fundi þeirra og hefur þá hvort tveggja verið gert, aðstaða forstjóranna í rannsóknaráði er verulega styrkt og framkvæmdastjóri rannsóknaráðs fær aftur forsæti á þessum ársfjórðungsfundum, sem þeir halda um sín mál. 34. brtt., við 58. gr., er um yfirumsjón á óráðstöfuðu landssvæði eða sameiginlegum byggingum og tækjum, sem rannsóknastofnanirnar kunna að fá. Er gert ráð fyrir, að rannsóknaráðið hafi þau yfirráð, þar til ákveðnum svæðum eða byggingum er úthlutað til einstakra stofnana. Þá falla öll yfirráð yfir þeim til viðkomandi stofnana. Loks er brtt. 35 við 63. gr. Þar er lagt til, að samkv. reglugerð megi heimila sérfræðingum rannsóknastofnananna að kenna við Háskóla Íslands. Þarna er látið að því liggja, að æskilegt gæti verið að hafa tengsl á milli háskólans og þessara stofnana til að nota krafta góðra vísindamanna. Þótti n. ekki rétt að gera þetta að skyldu og taldi heppilegast, að ráðh. hefði heimild til að setja um þetta ákvæði, enda verður það mjög að fara eftir einstökum mönnum og aðstæðum. Sumir vísindamenn, sem þessar stofnanir kunna að hafa í þjónustu sinni, leggja hug á að kenna eða þurfa að halda uppi kennslu í sambandi við starf sitt. Aðrir þurfa þess ekki og hafa ekki hug á kennslustörfum og verður að haga því nokkuð eftir aðstæðum. Ég hef þá farið mjög fljótlega yfir brtt. Kemur þar fram, hvaða skipulagsbreytingar menntmn. hefur orðið sammála um að mæla með. Ég vil ítreka það, að ef íslenzkum rannsóknarmálum á að þoka fram á veg á næstu árum, má Alþ. ekki lengur sitja og velta vöngum yfir skipulagsmálum - silkihúfunum - á þessu sviði. Við skulum því á grundvelli þess samkomulags, sem náðst hefur á milli flokkanna í menntmn., afgreiða þetta mál og taka svo að hugsa um kjarna málsins, hvað við getum gert til þess að hagnýta okkur rannsóknarstörfin betur í framtíðinni.



Herra forseti. Eins og hv. frsm. menntmn. hefur tekið fram, stendur öll menntmn. að þeim brtt., sem fluttar eru, og er öll n. sammála um að mæla með samþykkt frv., þó að smávegis ágreiningur sé um minni háttar atriði. Við hv. 4. þm. Sunnl., sem lögðum fram allmargar brtt. við frv. í n., höfum fengið tekið upp í brtt. meginefni þess, sem við fluttum og erum við því mjög ánægðir með það. En þó er eitt atriði í þessu frv., sem við getum ekki fallizt á og því höfum við skrifað undir nál. með fyrirvara. Skal ég gera grein fyrir, í hverju hann er fólginn. Ákveðið er í 45. gr. frv., svo og 53. gr. þess, að lagðir skuli á nýir skattar til þess að bera kostnað af rannsóknarstarfseminni. Í 45. gr. segir, að leggja skuli á iðnfyrirtæki, verksmiðjur og verkstæði gjald, sem nemur 2 af þúsundi af kaupi starfsfólks hvers slíks fyrirtækis. Þetta er gjald, sem fyrirtækin eiga að greiða, sem nemur þessum hluta af kaupgjaldi, og á að renna til Rannsóknastofnunar iðnaðarins. Undanþegin þessu gjaldi eru hraðfrystihús, síldar- og fiskimjölsverksmiðjur, hvalstöðvar og annar iðnaður úr sjófangi, sláturhús, kjötiðnaður, mjólkurbú og annar slíkur iðnaður, sem vinnur úr landbúnaðarafurðum svo og sements- og áburðarframleiðsla. Þetta er sá skattur, sem á að renna til Rannsóknastofnunar iðnaðarins. En í 53. gr. segir, að af öllu innfluttu timbri, sementi og steypustyrktarjárni skuli greiða 1/2% aðflutningsgjald og 1/2% framleiðslugjald af sementi, sem framleitt er hér á landi og þetta á að renna til starfsemi Rannsóknastofnunar byggingaiðnaðarins. Okkur er það fyllilega ljóst, að þessum stofnunum veitir ekki af þessum tekjum og þurfa auðvitað miklu meira en þetta. En við erum andvígir því að vera sífellt að leggja skatta á fyrirtæki og jafnvel einstaklinga, hvaða nýjung sem er á ferðinni og jafnvel þótt ekki sé um neina nýjung að ræða. Auk þess má benda á, að þarna á að skattleggja til tveggja þessara rannsóknastofnana af fimm. Nú sjá allir, að hinar þrjár rannsóknastofnanirnar þurfa sitt fé engu síður, en þessar og er þó ekki lagt til að skattleggja einn eða neinn til þeirra. Það er því ekki samræmi í þessu. En aðalatriðið er þó hitt, að við erum andvígir því að vera sífellt að fjölga þessum sköttum, það sé hreinlegra og eðlilegra, að ríkið leggi fé til þessara stofnana, eins og það verður reyndar að gera hvort sem er, en vera ekki að þessum sífelldu skattaálögum. Eins og menn vita, hefur verið talsvert að þessu gert, þessum skattaálögum, að undanförnu. Ég hef alls ekki yfirlit yfir það, hvað þeir eru orðnir margir, skattarnir, á síðustu árum. Ég man þó eftir skatti, sem var lagður á iðnfyrirtæki til iðnlánasjóðs, ég man eftir skatti á ríkisábyrgðalán, og þá held ég, að menn muni eftir launaskattinum á bændur, sem gengur til Stofnlánadeildar landbúnaðarins. Annar launaskattur var lagður á á s.l. ári, sem gengur til húsnæðismálanna. Fyrir þessu þingi liggur frv. um að hækka eignarskatt enn til húsnæðismála, sem er í raun og veru ekkert annað en nýr fasteignaskattur, því að hann lendir á þeim, sem eiga fasteignir í bæjum. Og þá má nú ekki gleyma benzínskattinum, sem er kannske ríflegastur af þeim öllum. Tekin var út úr fjárl. mestöll fjárveiting til samgöngumála á landi, en á lagður skattur á farartæki. Þetta virðist okkur vera farið að ganga alveg úr hófi fram og viljum því ekki samþykkja enn tvo nýja skatta, sem hér er lagt til, að á verði lagðir. Ég óska því eftir því, að hæstv. forseti beri upp sérstaklega þessar tvær gr. frv., 45. gr. og 53. gr., því að við munum greiða atkv. gegn þeim. Að öðru leyti erum við samþykkir þessu frv. með þeim brtt., sem n. flytur, og munum fylgja því.



Herra forseti. Ég vil taka undir með hv. formanni og frsm. n. um að leggja áherzlu á, að þetta frv. nái nú fram að ganga. É þeirri n., sem undirbjó þetta frv., atvinnumálanefnd ríkisins, var unnið að þessu í mörg ár. Síðan kom þetta frv. hér fyrir Alþ. og er nú búið að vera hér hjá okkur í 3 ár. Og svona má ekki til ganga. Þó er þetta aðeins ramminn utan um þær vísindarannsóknir, sem stofna skal til og öllum mönnum kemur saman um það, sem vit hafa á þessum málum nú, að vísindin séu sjálf að verða eitthvert allra þýðingarmesta framleiðsluaflið í þjóðfélaginu, þannig að það er alveg óhjákvæmilegt, að við reynum að stíga verulegt spor áfram til þess að efla þessa vísinda- og rannsóknarstarfsemi og til þess að skipuleggja hana betur en verið hefur. Með þessu frv., eins og frá því er gengið, er gerð verulega stórfelld tilraun í þessa átt og um leið reynt að tengja saman í sambandi við rannsóknaráð, sem er yfirstjórnin á þessu, ríkisstj., Alþ., háskólann og ýmsar áhugastofnanir í landinu, til þess að skapa sem allra víðtækastan áhuga og skilning á mikilvægi þessara mála. Ég vil þess vegna eindregið skora á og um það erum við allir sammála í menntmn., - skora á hv. þm. að greiða þessu frv, götu gegnum þingið, þótt nú sé orðið svona áliðið. Það er ekki vegna þess, að menntmn. hafi legið á þessu máli, heldur þvert á móti. Hún hefur unnið ákaflega mikið í þessu máli. Við höfum allir meira eða minna, meðlimir n., útbúið brtt. um þetta mál, rætt þessar brtt. okkar á milli og síðan gert að meira eða minna leyti samkomulag um að falla frá þessum brtt., jafnvel þótt okkar skoðanir væru óbreyttar. Ég lýsti því hér við 1. umr. málsins, að mín skoðun var sú, að í staðinn fyrir að hafa stjórn fyrir hverri einstakri rannsóknastofnun og þar að auki ráðgjafarnefnd, bæri að fella þessar stjórnir burt og hafa eingöngu ráðgjafarnefndirnar. Ég er á þessari skoðun enn þá. Hins vegar, ef ég ætti að fara að flytja brtt, um þetta, þýðir það svo margfaldar brtt. í sambandi við allar 5 stofnanirnar og brtt. í sambandi við ráðgjafarnefndirnar til þess að gefa þeim öðruvísi aðstöðu, brtt. í sambandi við, hvernig ætti að skipa forstjóra og annað slíkt, að það mundi vera allt of mikill ruglingur og þess vegna féll ég alveg frá því, án þess að falla frá minni skoðun, að flytja nokkrar brtt. í þessu efni. Hins vegar var í menntmn. tekið ýmislegt tillit bæði til þeirra till., sem ég kom þar með og eins aðrir þm. stjórnarandstöðunnar, þannig að samvinna hefur verið ágæt í n. um að reyna að taka tillit hver til annars á víxl og gera nokkurt samkomulag, sem verða mætti til þess að tryggja það, að allir flokkar þingsins gætu að þessu staðið. Þess vegna hef ég sem sé fallið frá öllum slíkum brtt. Ég flyt aðeins eina litla brtt. á þskj. 539, sem ég lét líka meðnm. mína vita um, að ég mundi flytja. Hún gengur út á það, að eftir 18. gr. komi ný gr. Í frv. er gert ráð fyrir tveimur rannsóknastofnunum, sem sjávarútvegurinn hefur með að gera. Önnur er Hafrannsóknastofnunin og hin er Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins. Ég legg til, að þarna sé sett upp þriðja stofnunin, með því að það sé tekið ákveðið verkefni út úr því, sem Hafrannsóknastofnunin nú hefur og falli til stofnunar, sem við köllum Tæknistofnun sjávarútvegsins. Það er nú þegar gert ráð fyrir því með samkomulagi, sem gert var í n., að það sé möguleiki á því að gera hin einstöku verkefni eða verksvið, sem um ræðir, að sérstakri deild, þannig að ráðh., Í þessu tilfeili sjútvmrh., hefur nú heimild til þess að skapa sérstaka deild, sem hafi með þessi tæknistofnunarmál að gera. Fyrri hluti minnar brtt. er þess vegna aðeins raunverulega ákvæði um, að það skuli setja upp þessa deild. Í öðru lagi er hins vegar seinni hluti till. um það, að á árinu 1967 sé ráðh. heimilt að gera þessa deild að sérstakri stofnun, þannig að ef ráðh. notar þessa heimild, yrðu það þrjár stofnanir, sem heyra undir sjávarútveginn þarna. Það er Hafrannsóknastofnunin, það er Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins og það er Tæknistofnun sjávarútvegsins, sem hefði þá með að gera allar vísindalegar rannsóknir og tilraunir í sambandi við veiðarfæri, veiðitækni, veiðiskip og annað þess háttar. Eins og menn sjá, er þetta það mikið aðgreint efni frá hafrannsóknunum annars vegar og fiskiðnaðinum hins vegar, að ég tel það mjög eðlilegt, en geng þó ekki lengra í þessu en að leggja til, að það skuli aðeins stofnuð sérstök deild fyrst innan Hafrannsóknastofnunarinnar fyrir þetta og það hefur ráðh. raunar samkv. þeim breytingum, sem gerðar voru á síðasta kafla frv., líka heimild til þess að gera, án þess að samþykkt sé gerð um þetta, en hins vegar fái hann heimild til þess að gera þessa deild að sérstakri stofnun. Það varð ekki samkomulag um þetta, en ég vildi engu að síður sýna þessa till.,og náttúrlega fylgi ég frv. alveg jafnt, hvernig sem henni reiðir af. En vafalaust tel ég, að það muni verða með tímanum, að þróunin verði í þessa átt og það hefur nú e.t.v. gert meira hjá mínum meðnm., að þeir vilji sem minnsta röskun gera á þessu frv., til þess að stofna því ekki í neina hættu og það skil ég líka vel og hef að mínu leyti viljað stuðla að því, að svo mætti verða. Ég er sem sé fylgjandi öllum þeim brtt., sem við flytjum hér sameiginlega í menntmn., og fylgjandi þessu frv. í heild og vil eindregið taka undir áskoranir um það, að við gerum mögulegt að koma þessu frv. nú gegnum þingið, þó að svona áliðið sé orðið. Menntmn. hefur lagt ákaflega mikið starf í þetta mál og ég vona, að það starf megi bera þann árangur, að mönnum þyki þetta frv. nú betra, en það upphaflega var, og samkomulag ætti að vera tryggt um það.



Herra forseti. Frv. þetta var flutt í Ed. að tilhlutan borgarráðs Reykjavíkurborgar. Þær breytingar, sem frv. gerir ráð fyrir að hafa í för með sér, ef samþykkt verður, eru í fyrsta lagi, að það er skorið úr eða gerð nánari skil á því, að húseiganda beri að sjá um, að hús sé tilkynnt til mats, og að allur vafi sé tekinn af um það atriði, og einnig, að tilkynningin um þetta sé skrifleg, og jafnframt, að vátryggjanda sé heimilt að taka hús í tryggingu, ef húseigandi vanrækir slíkt. Í 2. gr. frv. eru ákvæði þess efnis, að borgarstjórn er veitt heimild til þess að leysa til sín hús samkv. mati, ef brunatjón verður á því, sem nemur meira en helmingi matsverðs. Þetta er talið nauðsynlegt, til þess að ekki sé verið að verja fé til meiri háttar viðgerða eða endurbyggingar á húsi, sem annaðhvort stafar eldhætta af eða þarf á því stigi eða síðara stigi að víkja af skipulagsástæðum. Það er ekki ástæða til þess að fjölyrða frekar um þetta frv. Það hefur farið án breytinga gegnum Ed. Allshn. hv. Nd. hefur haft frv. til athugunar og allshn. mælir einróma með, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Þetta frv., sem er á þskj. 373, var lagt fram upphaflega í Ed. og flutt af heilbr.- og félmn. þeirrar hv. d. Aðalefnisinnihald frv. er það, að hundaskattur er hækkaður úr 15 kr., sem hann var áður, í 30 kr. Ég hefði nú talið og lét þess getið í n., þegar málið var þar til meðferðar, að það hefði verið eðlilegra, að þessi skattur væri reglugerðarákvæði og væri ákveðinn af ráðh. með reglugerð, heldur en hafa þetta bundið í lögum, því að eins og allir vita, er verðgildi peninga mjög óvisst og stendur ekki í stað og síðan upphaflega var gerð samþykkt í sýslunefnd Austur-Húnavatnssýslu um þetta mál árið 1963, hefur komið í ljós, að þessi skattur, sem ákveðinn er með frv., muni ekki nægja til þess, sem hann er ætlaður og sveitarfélögin verði áfram eins og hingað til að bera nokkurn hluta kostnaðarins. Hins vegar vildum við í n. ekki tefja málið, þar sem nú er liðið að þinglokum og nál. heilbr.- og félmn. er á þskj. 530, þar sem einróma er samþ. að mæla með samþykkt frv.



Herra forseti. Það eru nokkrir dagar síðan ég kvaddi mér fyrst hljóðs til að lýsa skoðun minni á þessu frv., sem hér er tekið til meðferðar og hefur raunar oft verið á dagskrá hér í hv. deild, en umræðunni ávallt frestað. Ég verð að játa, að ég er nokkuð undrandi yfir þeim umr., sem hér hafa spunnizt um þetta mál, því að það er engu líkara. en hér sé verið að gera ráðstafanir til að flytja minka inn til landsins, sem eigi að sleppa lausum og gera tjón á fuglalífi og öðru hér í okkar landi. Ég tel, að við höfum í huga, eða þeir menn, sem eru fylgjandi þessu frv., að hér eigi að taka upp sama hátt og með öðrum þjóðum, að gera minkaeldi að atvinnuvegi hjá þjóðinni og eins og hefur komið hér fram hjá ýmsum ræðumönnum, sem hafa mælt með samþykkt frv., þá segja þeir réttilega, að við Íslendingar höfum betri skilyrði, en flestar aðrar þjóðir til þess að hafa hér starfandi, minkabú með góðum árangri. Ég vil þakka flm. þessa frv. fyrir að hafa flutt það hér á hinu háa Alþ. og ég hef ekki trú á öðru en frv. verði samþ., því að ég tel af þeirri reynslu, sem ég hef af minkaeldi og loðdýrarækt, að fáar þjóðir hafi betri skilyrði til þess að gera þetta að jákvæðri atvinnugrein, en í okkar landi og það væri mjög illa farið, ef frv. yrði ekki samþ. á þessu þingi, sem nú stendur yfir og er senn lokið. En með miklum málalengingum hefur tafizt afgreiðsla á málinu, sem ég vona nú að nái fram að ganga og verði samþ. a. m. k hér í þessari hv. deild.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja brtt. ásamt 4. þm. Reykn. (JSk), sem hljóðar svo, það er breyt. á bráðabirgðaákvæði, að ákvæði til bráðabirgða orðist svo: „Ríkisstjórnin skal, áður en leyfi er veitt til minkaeldis, senda hæfan mann til Noregs, Danmerkur og Svíþjóðar til að kynna sér allt, sem við kemur minkaeldi og minkarækt. Að fenginni jákvæðri grg. frá þeim manni, þannig að sterkar líkur bendi til, að minkaeldi hér á landi muni reynast arðbær atvinnuvegur, er landbrh. heimilt að veita leyfi til að reisa og reka allt að 20 minkabú.“ Ég álít, að það eigi að vera undirstöðuatriði fyrir öllu, sem menn ráðast í, að kynna sér það rækilega fyrst. Nú hef ég heyrt ávæning af því, að þeir, sem ætla að reisa minkabú, ætli að fá erlenda menn til að leiðbeina sér í byrjun. En það liggur ekkert fyrir um það, að það sé tryggt, að þessir menn hafi fullkomið yfirlit yfir þetta, við þekkjum það ekki. En við vitum, að sjálfs er höndin hollust og þess vegna held ég, að Íslendingar ættu að senda mann til að kynna sér allt rækilega viðvíkjandi minkarækt, áður en ráðizt er í þetta. Í fyrsta lagi þarf að kynna sér fjárhagshliðina. Það er ekki nóg að vita, að hægt sé að selja skinn fyrir eitthvert verð og það geti verið nokkuð margar og jafnvel hundruð milljóna, sem vissar þjóðir selja minkaskinn fyrir. Það þarf að athuga, hvernig sá atvinnurekstur ber sig og það þarf að athuga þær verðsveiflur, sem hafa verið - við skulum segja undanfarna áratugi - á þessari vöru. Í öðru lagi þarf að athuga gerð minkagarða, því að það er ekki sama, hvernig þeir eru byggðir og hvort ekki er hægt að tryggja það, að litlar líkur séu til, að minkar þurfi að sleppa út. Í þriðja lagi þarf að athuga val dýra, því að það skiptir miklu máli, að við höfum góðar dýrategundir. Í fjórða lagi þarf að athuga fóðrun og hirðingu dýranna, því að það er ekki sama, hvernig það er gert, undir því er arðurinn kominn. Allt þetta þarf að athuga. Ég held því, að það sé ekki ástæðulaust, að einhver Íslendingur væri sendur út til að kynna sér öll þessi atriði og jafnvel fleiri atriði en þetta, og það væri eðlilegast, að sá maður, sem ætti að hafa umsjón með minkarækt og minkaeldi hér á landi, færi þessa ferð og ef það á að vera veiðistjóri, væri eðlilegt og sjálfsagt, að hann kynnti sér þetta rækilega fyrst, til þess að hann væri hæfari til að leiðbeina þeim, sem við þetta fást. Það voru fluttir hér inn silfurrefir og þeir, sem fluttu þá fyrst inn og seldu lífdýrin, græddu á þeim. Meiri og minni mistök urðu við refaeldið í byrjun, bæði með val dýranna og eins meðferð þeirra, af því að þeir, sem við þetta fengust, höfðu ekki nægilega þekkingu til þess. Ég rak refagarð í mörg ár og varð raunar ekki fyrir stórum áföllum, en það átti ég því að þakka, að ég spurði þá, sem reynsluna höfðu og kynnti mér það, áður en ég réðst í það. Og ég er sannfærður um, að þó að menn haldi, að þetta sé auðveldur hlutur, er margs að gæta viðvíkjandi þessu. Ég geri ráð fyrir, að ég greiði atkv. með þessu frv., hvort sem þessi till. verður samþykkt eða ekki og vitanlega gæti ráðh. látið framkvæma þessi atriði, án þess að það væri samþykkt hér á þinginu. En það er a.m.k. ekki okkar að þakka, ef það er gert, ef þessi till. er felld. Þessi till. ætti ekki að tefja neitt að ráði, því að minkar verða ekki fluttir inn, þó að frv. fari í gegn, fyrr en í fyrsta lagi í haust eða jafnvel síðar, því að það þarf að útvega ýmislegt og byggja garðana og margt fleira að gera. Það eru litlar líkur til, að dýrin verði flutt inn í ár, hvort sem þessi grein er samþykkt eða ekki, en ef hún er samþykkt, þá er tryggt, að eitthvað verður gert í því að rannsaka málið, áður en lagt er í þetta. Við vitum, að karakúlféð var flutt inn og það var enginn, sem hafði kynnt sér þetta mál rækilega áður og við höfðum ómetanlegt tjón af þeim innflutningi og við ættum að vera búnir að læra það að ráðast aldrei í neinar nýjungar án þess að kynna okkur það rækilega áður. Minkar voru hér áður, en þá virtust minkabúin ekki gefa neitt sérstaklega mikinn pening og refagarðarnir hættu að bera sig. Þegar stríðið kom og tekjurnar miðuðust eingöngu við seld skinn til annarra landa, þá hættu þeir að bera sig og allir lögðu niður refarækt. Ég dreg í efa, að það sé hægt að hafa eitthvað upp úr minkarækt, en þetta þarf allt að kynna sér rækilega. Hinu býst ég við, að það verði miklu minna, en þessar brúttótölur gefa vonir um, því að menn athuga ekki nóg kostnaðinn. Það er eins og með útgerðina, að þó að skipið afli fyrir allmikið fé, eru nettótekjurnar oft minni en engar. Við höfum enn fremur tekið fram í þessum bráðabirgðaákvæðum, að það sé heimild til þess að reka 20 minkabú. Ef það eru aðeins 5 bú, fá ekki nærri allir leyfi, sem biðja um þau. En það er alveg ljóst, að þeir, sem fyrst reisa búin, hafa mesta möguleikana til þess að græða, þannig að mönnum verður á þann hátt mismunað. Þeir, sem selja minka til lífs fyrsta árið, munu græða á því meira, en þeir gera, sem fara að framleiða skinnin eingöngu til að selja þau til pelsagerðar, þannig að ég held, að það verði dálítið erfitt fyrir ráðh. í framkvæmd, ef hann má aðeins leyfa að reisa 5 minkabú. Það er ekki ástæða til þess að kaupa svo mörg dýr, að garðarnir nái fullri stærð á 1., 2. eða 3. ári, því að menn geta fjölgað dýrunum, en ég sé ekki ástæðu til þess að takmarka eða binda töluna eingöngu við 5. Þar með væri þeim gefin einokunaraðstaða, þessum 5 aðilum, að selja lífdýr og á þann hátt yrði talsvert mikill munur á milli héraða. En það er nú mikið talað um í þessu sambandi, að þetta eigi að vera til þess að gera verðmætari fiskúrgang, sem hægt yrði að nota til minkafóðurs, að einhverju leyti, að minnsta kosti og þá yrði það mismunur milli héraða, það eru aðeins fá héruð, sem gætu fengið leyfi með því að hafa 5 bú. Ég sé ekki, að það sé auðvelt að gera þann greinarmun á héruðum. Þess vegna leggjum við til, að þessum brbákv. verði breytt og ég fyrir mitt leyti mun og raunar hvort sem er greiða atkvæði með þessu frv., því að ég vil ekki bregða fæti fyrir það. Ef þetta getur haft fjárhagslega þýðingu fyrir atvinnuvegina, þá er ekki rétt að vera á móti því, en við eigum að rannsaka þetta mál rækilega, áður en í þetta er ráðizt og það frá öllum hliðum.



Herra forseti. Ég á sæti í þeirri nefnd, sem fjallaði um þetta mál, en af sérstökum ástæðum gat ég ekki verið á lokafundi n., þegar málið var afgr. og þykir mér því rétt með örfáum orðum að gera grein fyrir afstöðu minni til málsins, því að hún er sú, að ég mun greiða atkv. á móti þessu frv. Rökin, sem færð eru fram fyrir því, að við eigum að taka upp minkaeldi, eru þau, að þetta geti verið ábatavænlegt, ef vel tekst til og skal ég ekki neita því, þó að reynsla af minkaeldi hér áður fyrr, leiddi ekki til neins stórgróða, þvert á móti mun mikið hafa tapazt á þessum búrekstri, og er sú reynsla ekki til uppörvunar, ekki einu sinni að því, er þessa hliðina snertir. Rökin, sem menn færa á móti því að taka upp minkaeldi aftur, eru aftur sú skaðsemi, sem hlotizt hefur af innflutningi minka hér áður fyrr og ótti manna við, að reynslan kynni að verða svipuð, ef minkaeldi væri tekið upp á ný. Og í viðbót við villiminkinn, sem nú með ærnum kostnaði er haldið nokkuð í skefjum, yrði þessi plága enn þá alvarlegri. Menn vitna til erlendrar reynslu um, að það sé hægt að verjast þessum vágesti og hafa af honum gróða. Ég vil í sambandi við það segja, að það er ekki alveg einhlítt að vitna til annarra landa, að því er þetta snertir. Okkar land er nokkuð sérstætt. Það er stórt og mikill hluti þess óbyggður og þar að auki er mikill hluti af yfirborði þess þakinn hraunum, sem eru alveg sérstaklega til þess fallin að vera felustaður fyrir slík rándýr sem þessi og þannig miklu erfiðara hér á landi um útrýmingu þessara dýra, en t.d. í Noregi. Ég bendi enn fremur á það einkenni á náttúru Íslands, að hér er mikið af fiskivötnum, margur lækurinn er fullur af silungi, mörg áin er full af silungi og laxi og að því er þessi náttúrugæði snertir, þá er minkurinn hættulegur skaðvaldur, auk þess sem hann gerir usla í fuglalífi í landinu. Ég játa, að það væri að vissu leyti ánægjulegt, að hægt væri að taka upp, eins og aðrar þjóðir gera, slíka búgrein sem þessa, en til þess þarf að beita vísindalegum vinnubrögðum, til þess að fyrsta flokks minkaskinn fáist og haga eldinu skv. vísindalegum reglum. Ég veit ekki, hvort Íslendingar hafa nokkuð tileinkað sér þau fræði, og í annan stað er hálfgerð skömm að því, að ekki skuli vera hægt að treysta þjóðinni fyrir því að gæta allra varúðarreglna, sem við þarf, til þess að reka slíkan búskap með sæmd. En því miður, trassaskapur Íslendinga vekur mér ugg um það, að mönnum sé ekki treystandi til þess að gæta þeirra varúðarráðstafana, sem hér þarf við að hafa. Annað kemur og til. Það var ekki eingöngu fyrir illan aðbúnað að minkabúum, sem minkar losnuðu og fóru út um hvippinn og hvappinn. Það kom fyrir, að hin vönduðustu minkabú, þar sem einskis hafði verið látið ófreistað til þess að byggja þau þannig, að þau væru örugg geymsla fyrir dýrin, fóru líka og dýrin sluppu. Ég þekki t.d. til þess, að eitt minkabú á Vestfjörðum splundraðist við það, að á það féll snjóflóð. Það hafði í sjálfu sér verið talið alveg fullnægjandi örugglega byggt. En þannig geta náttúruhamfarir komið og orðið til þess, að jafnvel tugir dýra sleppi í einu. Vatnsflóð, alveg eins og snjóflóð og skriðuföll, geta fallið á þann stað, þar sem minkabúinu hefur verið valinn staður og mætti þá segja, að þau slyppu ekki fyrir handvömm, heldur vegna þess, að ekki hafi verið rannsakað nægilega um staðsetningu slíks bús. Þannig tel ég margvíslegar hættur vera á því, að minkurinn sleppi og verði hér enn alvarlegri landplága, en hann hefur verið. En um gróðahliðina tel ég borna von. Ég greiði því atkvæði á móti frv. á þessu stigi.

Frsm. meiri hl. (Jónas Pétursson) : Herra forseti. Ástæðan til þess, að umr. var ekki lokið hér síðast, var sú, að þess var vænzt að fá umsagnir frá náttúruverndarráði og líklega forstöðumanni náttúrugripasafnsins, áður en þetta mál færi hér út úr deildinni. Þessar umsagnir eru ekki komnar enn þá, en ég vildi nú leggja það til, að það verði ekki beðið með að ljúka 2. umr. af þeim sökum. Ég tel víst, að þessar umsagnir séu væntanlegar nú alveg á næstunni og tel, að það sé nægilegt, að þær lægju fyrir við 3. umr. Það er búið að ræða þetta mál allmikið hér á nokkuð löngum tíma. Ég ætla ekki að fara mikið út í það, sem hér hefur komið fram. Ég benti á það í framsöguræðu minni fyrir nál., að þetta mál bæri sérstök merki þess að vera mikið tilfinningamál. Allar umr., sem hér hafa farið fram, hafa staðfest þetta svo sem verða má. Sumir hafa komið inn á það, að það vantaði rök eða sannfæringu fyrir því, að hér væri um mikinn fjárhagslegan ávinning að ræða, hér væri um atvinnurekstur að ræða, sem yrði mikill fjárhagslegur ávinningur að. Mér finnst það nú vera nokkuð langt gengið, að við getum ekki hafið nokkrar tilraunir í þessu, nema við teldum, að það væri sannað fyrir fram, að af þessu yrði mikill ávinningur. Sannleikurinn er sá, að í mínum huga verður það aldrei sannað á annan hátt en þann, að við hefjum minkaræktina sjálfir í landinu. Og eins og ég gat um í framsöguerindi mínu, þá höfum við viljað fara hægt af stað, eins og frv. ber með sér. Og það hefur meira að segja valdið nokkrum deilum, hvort það væri ekki of hægt farið af stað með því að leyfa aðeins 5 minkabú fyrstu 2 árin. Auðvitað má um þetta deila. En þetta er aðeins vottur þess, að við, sem að þessu máli höfum staðið, erum með það í huga, að það verði svarið, sem við fáum sjálfir, sem skeri úr um framtíð þessarar atvinnu hér á landi. Út af brtt. þeirra hv. þm. Björns Pálssonar og Jóns Skaftasonar verð ég að segja það, að ég fæ ekki séð, að það sé nokkur bót að samþykkt hennar. Það má vera merkilegur maður, sem veldist til þessa starfs, ef hans dómur eins ætti að vera slík véfrétt sem eiginlega virðist nú verða að vera skv. þessari till. Við vitum, að það er fjöldi manna hér á landi, sem hafa leitazt við að kynna sér þetta mál og fylgjast með minkaeldi erlendis og það er yfirleitt samhljóða eða a.m.k. dómur mjög margra, að það séu öll rök, sem mæli með því, að þessi atvinnugrein geti orðið arðbær hér og jafnvel arðbærari, en í flestum öðrum löndum, einmitt vegna þess, að við höfum það fóður, sem mest er notað til minkaeldis. Þess vegna tel ég ekki bót að þessari brtt. þeirra Björns Pálssonar og Jóns Skaftasonar. En ég sagði áðan, að þetta mál væri mikið tilfinningamál og ég verð að segja það, að einmitt vegna þess, að við vitum, að það er allmikið tilfinningamál, þá er í þessari tilfinningasemi fjölda Íslendinga fólgin ákaflega mikil trygging og mikið aðhald við framkvæmd málsins. Það verður án efa, miklu fremur en við flest önnur mál, fylgzt með því af fjölda Íslendinga, hvernig tekst til um framkvæmdina. Og er það í mínum huga einmitt mjög mikil trygging fyrir því, þegar kemur til með að setja reglugerð um framkvæmd málsins, að þá verði gætt hinnar ýtrustu varúðar, annars vegar við útbúnað búanna og hins vegar af þeim, sem stofna til þessa atvinnurekstrar, með það að afla sér allrar þeirrar sérþekkingar, sem hægt er, til þess að þetta megi fara vel úr hendi. Og mér þótti dálítið merkilegt að heyra það af munni hv. þm. Björns Pálssonar, að þessi lög væru allt of stutt, af því að það hefur verið meginuppistaða í krítik hans oft á löggjöf hér á Alþingi, að lögin væru allt of löng og út af fyrir sig er mjög mikið til einmitt í þessum röksemdum hv. þm. Nei, það má vissulega deila um það, hvort þessi lög séu æskilega ýtarleg. Það má deila um það. En hins vegar fela þau í sér, að það sé hægt að framkvæma allar þær varúðarráðstafanir, sem nauðsynlegar og skynsamlegar teljast, þegar til framkvæmda kemur með lögin. Ég tel ekki ástæðu til að fjölyrða meira um þetta. Ég sagði hér í framsögu minni fyrir nál. að ég hefði ekki staðið að flutningi slíks frv., ef villiminkurinn hefði ekki verið kominn til landsins. Og mér finnst í raun og veru verið að slá ákaflega mikið vindhögg í rökræðum um þetta mál, þegar verið er að tala um skaðsemi villiminksins, vegna þess að það breytir ekki því, að við höfum villimink hér í landinu og þurfum að halda uppi sömu baráttunni gegn honum, hvort sem við samþykkjum þetta mál eða ekki. En ég vil samt beina því til hæstv. forseta, að hann ljúki nú þessari umr. og atkvgr. fari fram eftir 2. umr. og við fáum umsagnir þær, sem beðið er eftir, áður en 3. umr. fer fram.

Frsm. minni hl. (Benedikt Gröndal) : Herra forseti. Ég skal ekki tala lengi um þetta, enda búinn að segja mína skoðun á því. Ég vil aðeins segja örfá orð út af því, sem hv. síðasti ræðumaður sagði. Hann vill fá svar um þetta mál með því að samþykkja frv., taka minkana inn í landið og sjá, hvernig það gefst. En ég vil spyrja: Hefur hann ekkert svar heyrt í þeim efnum enn þá? Hefur hann ekki orðið var við neina reynslu af nákvæmlega því, sem hann er að leggja til? Þarf að spyrja um það hér á Alþingi, hvort brennd börn séu hætt að forðast eldinn? Ég veit það vel, að hann er svo gæfusamur að vera í þeim landshluta, sem hefur minnst af minkaplágunni að segja enn þá og ég verð að vona, að skilningsleysi hans á því, hvernig þetta mál hefur verið í fortíðinni, stafi af því, að hann hafi ekki kynnzt því. Hann kallar það vindhögg að tala um skaðsemi villiminksins. Ég ætla að biðja Austfirðinga að fara vestur í eyjar á Breiðafirði og segja við bændur þar við Breiðafjörðinn, að það sé vindhögg. Þessi sami hv. þm. talar um það, að þeir, sem mótmæla þessu frv., geri það vegna tilfinninga, það sé tilfinningamál og það liggur í orðum hans, svo að ekki verður misskilið, að þess vegna eigi ekki að taka mark á því. Nú er mér það minnisstætt, að fyrir fáum vikum flutti þessi sami þm. ræðu um landbúnaðarmál og hann talaði um búskap okkar og viðhorf til landbúnaðarins sem einn af þeim, sem taka þátt í lífsbaráttunni á þeim vettvangi. Og það leyndist hér engum, sem heyrði það, að maðurinn talaði af mikilli tilfinningu. Þetta var honum tilfinninga-, hjartans- og áhugamál, sem hann var að fara með. Eigum við hinir að segja, að það sé ekkert að marka það, sem hann segir, af því að honum sé það tilfinningamál að gera ýmislegt fyrir landbúnaðinn? Nei, það er ekki hægt að bera þetta fram hér á Alþingi, af því að tilfinningar eru líka staðreyndir og stundum þær staðreyndir, sem mesta þýðingu hafa í mannlegu lífi. Annars ætlaði ég aðeins að skýra frá því, sem þegar kom fram hjá síðasta ræðumanni, að landbn. hefur tekið til greina þær skoðanir, sem hér hafa komið fram í umr. um, að þinginu beri að leita umsagnar náttúruverndarráðs. Nefndin hefur komið saman og óskað eftir þessari umsögn. 2. umr. er venjulega höfuðumræða um mál og eftir hana taka menn höfuðaðstöðu sína. Þess vegna vil ég, úr því að landbn. hefur séð ástæðu til að óska eftir þessari umsögn, leggja eindregið til, að þessu máli verði ekki lokið fyrr, en þessi umsögn liggur fyrir. Þar að auki er þetta ekki venjuleg umsögn um mál, því að það hefur verið bent á það hér í umræðunum, að skv. íslenzkum lögum getur þetta mál ekki náð fram að ganga, án þess að náttúruverndarráð segi til um það. Það er afar hæpið af Alþingi að samþykkja frv., sem kann að vera þess eðlis, að það standist ekki, nema við vitum, að náttúruverndarráð mæli með því. Málið liggur því þannig fyrir, að mér finnst vera óviðeigandi annað, en bíða enn nokkra daga, - það eru aðeins örfáir dagar síðan nefndin skrifaði þessum aðilum, - og láta þessar umsagnir liggja fyrir, áður en þess er óskað, að menn taki höfuðafstöðu til málsins.



Herra forseti. Ég vil mjög taka undir þá ósk, sem hér hefur komið fram og síðast frá hv. 5. þm. Vesturl., að þessari 2. umr. verði ekki lokið, fyrr en þær umsagnir, sem væntanlegar eru um frv. skv. beiðni landbn., liggja fyrir. Og ég vona fastlega, að hæstv. forseti taki þessa ósk til greina, að 2. umr. verði ekki lokið að þessu sinni.

Fram. meiri hl. (Jónas Pétursson) : Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð út af ræðu hv. 5. þm. Vesturl., þar sem hann kom inn á það, að ég hefði talað um, að andstaðan gegn þessu væri mest tilfinningamál. Ég er alveg ákveðið þeirrar skoðunar. Hins vegar er það alger misskilningur, að ég sé þannig gerður, að ég telji, að tilfinningar geti ekki haft lög að mæla, það er fjarri því og eins og hann vitnaði í, að ég hefði sjálfur flutt hér mál á þann veg, að það væri sýnilegt, að ég teldi, að í tilfinningum gætu einnig falizt rök. Hann vildi halda því fram, að ég hefði sýnt mikið skilningsleysi í þessu máli. Ég vil nú ekki deila um það. Ég fæ ekki séð, að það hafi nokkur áhrif á þá villiminkaplágu, sem við höfum fyrir í landinu, hvort við leyfum minkarækt í búrum, án þess þó að mér detti í hug að fullyrða, að það geti ekki hent, að einn og einn minkur sleppi úr vörzlu. Það mun vera staðreynd á Norðurlöndum, að þetta kemur einstaka sinnum fyrir. Og það er raunar algert matsatriði. Menn geta haft um það mismunandi skoðanir, hvort það sé líklegt, að það kunni að gerast hér í þeim mæli, að það hafi einhver áhrif á villiminkastofninn í landinu. Ég er þeirrar skoðunar, að það muni ekki verða, að það hafi teljandi áhrif eða jafnvel nokkur áhrif á þann villiminkastofn, sem við eigum fyrir í landinu. Ég heyrði sagt hér sem rök gegn þessu máli, að ef farið væri að leyfa ræktun minka hér í búrum, þá mundi það slæva, þá mundi það draga úr þeirri herferð, sem haldið er uppi um eyðingu villiminksins. Ég get ekki séð, að fyrir þessu geti verið nokkur rök. Ég lít svo á, að það hljóti að verða haldið áfram hér eftir sem hingað til af fullum krafti með allar hugsanlegar útrýmingarráðstafanir gegn villimink. Þá sagði hv. þm. út af umsögnum þeim, sem hafa ekki borizt frá náttúruverndarráði, að skv. íslenzkum lögum væri ekki hægt að framkvæma þetta mál nema bera það undir ráðið. Vitanlega er það rétt, að skv. íslenzkum lögum á að leita álits þess á innflutningi á dýrategundum. Og það er heldur ekkert því til fyrirstöðu, eins og gefur að skilja, að það verði gert eins og lög standa til, þó að þetta frv. nái fram að ganga. En hitt fæ ég ekki séð, að með löggjöf um náttúruverndarráð hafi því verið seldur allur réttur til að ráða um löggjöf hér á Alþingi, að því er snertir innflutning á dýrum. Ég skal ekki fara í neitt karp um það, hvort við óskum eftir, að þessar umsagnir liggi fyrir, áður en 2. umr. lýkur. Hins vegar taldi ég, að við gætum vel við það unað að fá þessar umsagnir fyrir lok 3. umr. En nú hafa komið fram mjög eindregnar óskir um það, að 2. umr. verði ekki lokið, fyrr en þessar umsagnir liggja fyrir, og ég skal ekki vera að fara í karp um það, en láta það í vald hæstv. forseta.

Forseti (SB) : Ég vil vekja athygli hv. þd. á því, að þetta mál hefur verið alllengi til meðferðar hér í hv. þd. og svo lengi til meðferðar hjá hv. landbn., að henni hefði verið í lófa lagið að hafa fengið þegar álit þeirra aðila, sem nú er beðið um frest til þess að heyra frá. Þrátt fyrir það, að hv. nefnd hefur ekki gert þetta, verður nú orðið við þeirri ósk að fresta um skeið, en aðeins um mjög skamma hríð, umr. um málið og mun ég freista þess, ef fundur verður á morgun, sem ég geri ráð fyrir, að taka málið þá fyrir, og treysti því, að hv. landbn. hafi þá fengið álit þeirra aðila, sem nú er talið svo mikið velta á.