Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þar sem allt er í óvissu um þinghaldið nú að þessu sinni, hvenær þinghlé verður gert, treysti ég því, að hæstv. landbrh. svari fyrirspurn, sem ég ætla að gera til hans, þó að hún sé ekki borin fram á formlegan hátt. Eins og kunnugt er, hefur Búnaðarbankinn eða þeir sjóðir hans, sem lána til stofnlána, þ.e. ræktunarsjóður og byggingarsjóður, aðallega lánað að haustinu frá miðjum nóv. til miðs des. Það er ljóst, að þessir sjóðir geta ekki innt af hendi eðlilega lánastarfsemi, ef afgreiðsla lána á sér stað eftir þann tíma eða getur a.m.k. ekki hafizt upp úr þessum mánaðamótum, sem nú standa yfir, þar sem ársuppgjör bankanna fer fram strax um áramótin, og er því útlánastarfsemi ekki framkvæmanleg, ef hún hefst ekki a.m.k. strax í byrjun des. Á s.l. vori, þegar láni því, sem vinstri stjórnin hafði undirbúið að tekið yrði í Bandaríkjunum, var skipt, var ákveðið, að ræktunarsjóður fengi af því láni 25 millj. kr. Þrátt fyrir þetta liggur nú ekkert fyrir um það, svo að mér sé kunnugt um, að bankinn geti hafið lánastarfsemi. A.m.k. var svo fyrir helgina, að ekki var það mögulegt, vegna þess að ekkert fé var fyrir hendi. Af þeirri ástæðu vil ég nú leyfa mér að spyrja hæstv. landbrh, og treysti honum til þess að svara þessu, eins og ég tók fram áðan, þó að fsp. sé borin fram á þennan hátt: 1) Fær ekki ræktunarsjóður nú þegar þær 25 millj. kr. af bandaríska láninu, sem honum voru ákveðnar skv. 22. gr. yfirstandandi fjárlaga? 2) Fær ekki ræktunarsjóður þær tekjur, sem honum eru ætlaðar úr mótvirðissjóði, einnig nú þegar? 3) Verður byggingarsjóði Búnaðarbankans ekki séð fyrir fé, svo að hann geti afgreitt þær lánsbeiðnir, sem fyrir liggja hjá bankanum, sem munu nú vera ca. 10 millj. kr., og afgreiðslan geti farið fram fyrir áramót? Ég treysti hæstv, landbrh. til þess að gefa þessar upplýsingar nú þegar, enda þótt fsp. sé borin fram á þennan hátt.



Herra forseti. Það hefur verið venjan undanfarin ár, að Búnaðarbankinn hafi veitt lán úr ræktunarsjóði og byggingarsjóði í byrjun des., frá 1.–15. des. Að þessu sinni mun bankinn vera að vinna að því, að lánastarfsemin geti farið fram á sama hátt og áður. Í sambandi við fsp. hv. 3. þm. Vesturl. vil ég segja þetta, að Bandaríkjaláninu hefur seinkað, að enn hafa ekki verið teknar nema 3 millj. dollara í stað 6. Búnaðarbankinn hefur þess vegna ekki enn fengið 25 millj. kr. En ég get upplýst það, að 12½ millj. kr. verður bankinn búinn að fá ekki seinna en 10. des. Hann fær, að ég ætla, 1. des. 6½ millj. kr. og fyrir 10. des. 6 millj. kr. Ég get upplýst, að af mótvirðisfé, sem ræktunarsjóði er ætlað, hefur hann fengið á þessu ári 22 millj. kr., að ræktunarsjóðurinn á enn inni hjá Framkvæmdabankanum af þessu fé 5–7 millj. kr., og standa vonir til, að þetta fé verði greitt fyrir áramót, að bankinn hefur talsverðar vaxtatekjur af útistandandi ræktunarsjóðslánum, að Búnaðarbankinn fær til viðbótar þessu 12½ millj., þegar seinni hluti Bandaríkjalánsins hefur verið tekinn, og geri ég mér vonir um, að það þurfi ekki að dragast mjög lengi, með því að það mun verða reynt að fá Seðlabankann til þess að hlaupa undir bagga í bili. Ég geri mér þess vegna vonir um, að ræktunarsjóður geti hafið lánastarfsemi sína í næsta mánuði á sama hátt og áður. Það hafði verið gert ráð fyrir því, að bankastjóri Búnaðarbankans gæfi mér skýrslu um lánsþörf ræktunarsjóðs að þessu sinni og kæmi til mín í morgun, en vegna þess að ég var á stjórnarfundi, gat ekki af því orðið. Í sambandi við byggingarsjóð Búnaðarbankans er rétt að upplýsa það, enda þótt hv. 3. þm. Vesturl. hljóti að vera það ljóst, að byggingarsjóður Búnaðarbankans hefur búið við slæman hag að undanförnu. Og svo er einnig nú. Sérstaklega hefur aðstaða þessara sjóða, ræktunarsjóðs og byggingarsjóðs, versnað við það að þurfa að taka á sig yfirfærslugjaldið, 55% af erlendum lánum, sem bankinn hefur tekið. Það fara þess vegna talsverðar tekjur af þessum sjóðum árlega í það fram yfir það, sem gert var ráð fyrir, þegar þessi erlendu lán voru tekin. Ég vil einnig upplýsa, að það mun verða gert, sem unnt er, til þess að sjá svo um, að byggingarsjóðurinn geti innt hlutverk sitt af hendi nú ekki síður en áður. Ég vænti þess, að hv. fyrirspyrjanda nægi þessi svör, um leið og ég segi, að það mun verða gert það. sem unnt er, til þess að þessir sjóðir geti hafið lánastarfsemi sína í byrjun næsta mánaðar.

Þórarinn Þórarinsson Hæstv. forseti. Það er vegna þeirra fyrirætlana ríkisstj. að fresta fundum Alþ. á næstunni, sem ég vil bera þá fsp. fram til hæstv. forseta, hvernig hann hefur hugsað sér fundarhöld í Sþ. fyrir þingfrestunina. Ég ber þessa fsp. fram vegna þess, að ég hef lagt fram ásamt nokkrum þm. öðrum till. um fjáröflun til byggingarsjóða, till., sem er þannig vaxin, að a.m.k. nokkur hluti hennar er miðaður við það, að till. fái afgreiðslu fyrir áramót. Þess vegna vildi ég spyrja hæstv. forseta að því, hvort hann telji ekki möguleika á því, þrátt fyrir þá þingfrestun, sem ráðgerð er, að hægt sé að taka þessa till. fyrir hér í Sþ. og stuðla að því, að hún fái þinglega afgreiðslu, áður en þinginu verður frestað. Ég held, að það sé óhætt að segja, að þessi tillaga sé þannig vaxin, að hún ætti ekki, þó að hún væri tekin fyrir hér í þinginu, að verða til þess að valda töfum á störfum þingsins. Efni hennar er þannig, að allir þm. eiga að geta verið sammála um hana. Hún fer í stuttu máli fram á það, að gerðar séu sérstakar ráðstafanir til þess að afla fjár handa umræddum sjóðum, byggingarsjóði ríkisins og byggingarsjóði Búnaðarbankans, til þess að bæta úr brýnustu þörfum þeirra, sem eiga lánbeiðnir hjá þessum sjóðum. Ég held, að þm. sé yfirleitt svo kunnugt um þær þarfir, sem hér er um að ræða, að óþarft sé að rökstyðja þær sérstaklega, og þeir hljóti að hafa fullan áhuga á því að bæta úr þeim eins fljótt og auðið er. Þess vegna ætti það ekki að verða til þess að valda neinum töfum á störfum þingsins, þó að þessi till. væri tekin til þinglegrar afgreiðslu fyrir þingfrestun. Af þeim ástæðum vil ég bera fram þá spurningu til hæstv. forseta og endurnýja hana, hvort hann telji ekki mögulegt, að hægt verði hér í Sþ. að afgreiða umrædda till. um fjáröflun til byggingarsjóða, áður en þinginu verður frestað.

Forseti (FS): Ég get því miður ekki svarað fsp, hv. 7. þm. Reykv. (ÞÞ) með öðrum hætti en þeim, að afgreiðsla þessa máls, sem hann spyrst fyrir um, veltur á því í fyrsta lagi, hvort þinginu verður frestað, í öðru lagi, hvenær því verður frestað. Um hvorugt þetta er vitað í dag.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. ráðh. fyrir þær upplýsingar, sem hann gaf hér, og það gleður mig stórum, ef þannig verður á málum haldið, sem hann gaf í skyn, að það þyrftu ekki að verða neinar tafir á útlánastarfsemi ræktunarsjóðs eftir þeim leiðum, sem hann upplýsti, og ég treysti því, að hæstv. ráðh. verði ekki eftirbátur fyrirrennara sinna um fyrirgreiðslu í sambandi við lausn þessa máls. Út af því, sem hann sagði um byggingarsjóðinn, þá var það ekki ætlun mín að fara hér út í deilur, hvorki um yfirfærslugjald né annað. Hitt er vitanlegt, að byggingarsjóður Búnaðarbankans hefur til þessa getað leyst starfsemi sína af hendi þannig, að þeir, sem hafa sótt þar um lán, munu í flestum eða öllum tilfellum hafa fengið þau. Og ég treysti því einnig, að það verði svo í framtíðinni eins og verið hefur hingað til. Ef hæstv. ráðh. tekst svo vel til í sambandi við afgreiðslu efnahagsmála síðar, að það komi ekki við almenning í þessu landi, ber að fagna því, þegar það sést, en fyrr ætla ég ekki að ræða um það mál.

Þórarinn Þórarinsson Hæstv. forseti. Mér virtust svör hæstv. forseta vera á þá leið, að það sé hæpið, hvort umrædd till. um fjáröflun til byggingarsjóða verði tekin til meðferðar eða afgreiðslu, áður en þingi verði frestað. Af þeim sökum vil ég beina þeirri fsp. til hæstv. félmrh., hvort ríkisstj. hafi í undirbúningi einhverjar sérstakar ráðstafanir um fjáröflun til byggingarsjóðs ríkisins og hvort vænta megi einhverra framkvæmda á því sviði nú hið allra fyrsta og þá helzt fyrir áramót, - hvort í ráði sé t.d. að afla fjár handa byggingarsjóðnum, þannig að verulegt fjármagn geti komið til úthlutunar fyrir næstu áramót, og hvort ríkisstj. hafi í undirbúningi einhverjar frekari aðgerðir í því sambandi. Ég tel æskilegt, ef svo fer, eins og nú virðist horfa, að sú tillaga, sem ég minntist á áðan, komi ekki til afgreiðslu hér fyrir þingfrestunina, að þingið fái þá upplýsingar frá ríkisstj. um þessi efni, og þess vegna vænti ég þess, að félmrh. verði við því að svara þeim fsp„ sem ég hef nú beint til hans.



Herra forseti. Út af fsp. hv. 7. þm. Reykv. (ÞÞ) get ég aðeins upplýst það, að ríkisstj. hefur haft þessi mál til meðferðar og mun freista að reyna að ráða fram úr þeim á þann veg, sem húsbyggjendum mætti að gagni koma. En á þessu stigi get ég ekki fullyrt neitt um það, hvenær þær umþenkingar munu bera árangur.



Herra forseti. Á þskj. 1 hef ég borið fram till. til þál. um ráðstafanir til fjáröflunar fyrir byggingarsjóð ríkisins. Ég hafði því einmitt haft hug á því að beina sams konar fsp. til hæstv. forseta og hv. 7. þm. Reykv. (ÞÞ) bar hér fram áðan til hæstv. forseta og hefur nú fengið svör, sem geta þá að vissu leyti gilt viðvíkjandi því málefni að því er mig snertir einnig, að nú er sagt, að það sé allt í óvissu um, hvort þinginu verði frestað, og í annan stað, hvenær því þá kynni að verða frestað. Þar með var allt í óvissu um það, hvort þessi þál., sem hér er um að ræða, fái afgreiðslu fyrir jól eða ekki. Ég sá það fyrst í blöðum stjórnarflokkanna, Morgunblaðinu og Alþýðublaðinu, áður en ég hafði haft af því nokkurn ávæning hér á Alþ. og ég hygg áður en nokkrir alþm. fengu nokkuð um það að vita, að það væri ákveðið af ríkisstj., að þinginu yrði frestað annaðhvort á laugardag eða mánudag, þ.e.a.s. nú fyrir helgina, ellegar þá í síðasta lagi nú í dag. En nú er sem sé upplýst af hæstv. forseta sameinaðs þings, að það sé í óvissu, hvort þinginu verði frestað. Ég vildi nú beina þeim fsp, til hæstv. ríkisstj., ef svo skyldi fara, að þinginu yrði frestað fyrr en á eðlilegum tíma, þegar jólafrí væri tekið, hvort hæstv. ríkisstj., sem húsnæðismálin heyra undir, ef þáltill. mín, 1. mál þessa þings, fær ekki afgreiðslu fyrir jól, muni þá sjá sér fært að hlutast til um, að veðdeild Landsbankans gefi nú þegar út vísitölutryggð bankavaxtabréf, B-flokks bréf, fyrir a.m.k. 20 millj. kr. eða einhverja þá upphæð, sem verulega þýðingu hefði fyrir starfsemi byggingarsjóðsins, nú helzt fyrir þessi áramót. Og í annan stað, hvort hún mundi eiga hlut að því, að Seðlabankinn tryggði sölu á B-flokks bankavaxtabréfum, t.d. fyrir tvöfalda upphæð þá, sem ég nefndi áðan. Í þriðja lagi, hvort hún mundi ekki sjá sér fært að beita sér fyrir því, að það mál verði tekið upp við atvinnuleysistryggingasjóðinn, að hann keypti annaðhvort A-flokks bréf, t.d. fyrir allt að 10 millj. kr., eða ef hann treystir sér ekki til þess, hvort þá mættu ekki takast samningar við stjórn sjóðsins um að leita samningsbundins bráðabirgðaláns til skemmri tíma. Ég veit ekki, hvort það er ástæða til þess að ætla hæstv. ríkisstjórn, ef hún losar sig nú við þingið, að hún hefði uppi áform um það, en það væri þá ástæða til að fá vitneskju um það, að fá jafnvel erlent lán, sem yrði endurlánað byggingarsjóði ríkisins, en sú till. hefur oftar en einu sinni verið uppi af hendi hv. sjálfstæðismanna, og væri því ekki óeðlilegt að ætla, að sú till. um úrlausn á lánsfjárskorti byggingarsjóðsins væri hæstv. núv. ríkisstj. hugstæð úrlausn, og e.t.v. gæti það verið svo, að það mál væri í undirbúningi hjá ríkisstj. eða hún hefði þegar komið sér niður á það að fara þá leið til þess að bæta úr hinum tilfinnanlega fjárskorti byggingarsjóðs ríkisins. Ég tel, að þetta mál sé svo aðkallandi, að það sé eitt þeirra mála, sem sjálfsagt hefði verið að Alþ. afgreiddi til hæstv. ríkisstj. sem framkvæmdaratriði, ef það fær að starfa með eðlilegum hætti, og tel víst, að þessi till. hefði þá fengið afgreiðslu fyrir áramót og ríkisstj. fengið þetta verkefni í hendur að vinna að vilja Alþ. fyrir áramót. Hins vegar fýsir þingmenn auðvitað að vita, hvað verði um úrlausn þeirra mála, ef hún sendir þingið frá sér, sem þingið áreiðanlega hefði falið henni að vinna fyrir áramót, ef það starfaði áfram. Ég beini þessum fsp. til hæstv. félmrh., sem ég hygg að húsnæðismálin heyri undir.



Herra forseti. Ég hef ekki miklu við að bæta það, sem ég sagði áðan, öðru en því, að úr þessum málum hefur ekki verið ráðið enn, og ég get ekki gefið neinar tæmandi upplýsingar um, hvort það mundi geta orðið fyrir áramót. Hins vegar sýnist mér, að þó að till. hv. þm. yrði samþ. einhvern tíma í desembermánuði, þá væri hún í sjálfu sér ekki trygging fyrir því, að úr þessu rættist, þannig að ég sé ekki, að þingfrestunin í sjálfu sér hafi nokkurn skapaðan hlut að segja um afgreiðslu þessa máls. Ríkisstj. mun vera það, sem í hennar valdi stendur, til þess að fá þetta mál leyst, hvort sem till. hv. þm. kemur til afgreiðslu eða ekki. Ég get fullvissað hann og hv. þm. um það, að ríkisstj. mun gera það, sem í hennar valdi stendur, til þess að bæta úr þessu, hvort sem það verður eftir þeim leiðum, sem hv. þm. hefur hér bent á, eða það verður eftir öðrum leiðum. Útgáfa vaxtabréfa í sjálfu sér er ekki nein trygging fyrir því, að fé fáist. Fé fæst ekki öðruvísi en einhver banki taki að sér útvegun á því, og það eina raunhæfa, sem hér er bent á í till., væri það, ef atvinnuleysistryggingasjóður gæti látið eitthvert fé af hendi. Það er vitað, að hann hefur það. En ég skal ekki inn á það fara hér. Það er náttúrlega samningsatriði við hann, þegar þar að kemur. En ég vil aðeins taka það fram, að samþykkt þessarar till. út af fyrir sig hefur enga úrslitaþýðingu í málinu, vegna þess að stjórnin mun gera það, sem í hennar valdi stendur, til þess að leysa það á þeim grundvelli eða svipuðum eins og till. fer fram á.



Herra forseti. Það kom fram hjá hv. 4. landsk. þm. (HV) í ræðu hans áðan, að hann teldi möguleika á því eða a.m.k. þess vert, að það yrði reynt að semja um við atvinnuleysistryggingasjóðinn að fá allt að 10 millj. kr. lán til ráðstöfunar fyrir byggingarsjóð ríkisins. Af þessu tilefni vil ég aðeins taka það fram, að húsnæðismálastjórn hefur s.l. 3 mánuði gert ítrekaðar tilraunir til þess að semja við sjóðsstjórnina um lán til þessara hluta, en nú nýlega hefur form. húsnæðismálastjórnar fengið þau svör, að það væri ekki talið fært af hálfu sjóðsstjórnar atvinnuleysistryggingasjóðs að lána neina peninga í þessu skyni. Ég vil aðeins, að þetta komi fram nú þegar, til þess að þm. vaði engan reyk í þeim efnum og til þess að sá „möguleiki“ liggi ljós fyrir af hálfu þeirra, sem halda, að þetta sé úrlausn, eins og nú stendur á. Hvað hins vegar kann að áorkast um þessa hluti í framtíðinni, get ég ekki um sagt, en svör sjóðsstjórnar atvinnuleysistryggingasjóðs eru þessi í dag eftir 3 mánaða bið af hálfu húsnæðismálastjórnar að fá endanleg svör við þessari beiðni.



Herra forseti. Mér þykir það í hæsta máta kynleg kenning, sem hæstv. sjútvmrh. heldur hér fram frammi fyrir þingheimi, að það skipti litlu máli, hvort Alþ. fái tóm til að afgreiða þingmál í hendur ríkisstj. til framkvæmda eða ekki. Það skiptir meginmáli frá mínu sjónarmiði. Ríkisstj. hefur auðvitað skyldu til þess að framfylgja þeim verkefnum, sem Alþ. gefur henni fyrirmæli um, og það skiptir mjög miklu máli, að Alþ. fái aðstöðu og tóm til þess. Það skiptir nokkru máli, hvort við gætum fengið það á hreint fyrir jól, áður en þingið væri sent í jólafrí, að ríkisstj. ætti að hlutast til um, að veðdeild Landsbankans tryggði sölu á bankavaxtabréfum, t.d. allt að 40 millj. kr., A- og B-flokks bréfum. Og við höfum enga tryggingu fyrir því, að ríkisstj. leggi sig í silann til þess að knýja það fram, nema því aðeins að Alþ. hafi falið henni að leysa það mál. Ég veit ósköp vel, að bankastjóri Seðlabankans hefur ekkert verið ginnkeyptur fyrir því að fá fyrirmæli ríkisstj. um slíka hluti. En hann þarf sannarlega að fá þau, ef það ætti að vera von á því, að Seðlabankinn gerði eitthvað í þessu. Það er kannske hægt að segja, að það sé ekki nein fullnægjandi trygging fyrir því, að peningarnir fáist, þó að Seðlabankanum væri falið að gera allt, sem hann gæti, til að tryggja sölu á slíkum bankavaxtabréfum. En vonirnar eru þó nokkrar, og ég veit ekki betur en stjórn Sogsvirkjunar hafi nú fest nokkrar vonir við það, að það væri kannske leið til lausnar á hennar fjárhagslegu vandamálum að bjóða út verðbréf til sölu. Ég gæti bezt trúað því, að ef hæstv. ríkisstj. legði fast að Seðlabankanum um að kaupa slík vaxtabréf úr eigin sjóði, þá væri hann nokkurs megnugur í því. Það er vitað, að Seðlabankinn sjálfur hefur viljað leggja í stórkostlegar fjárfestingar fyrir tugi milljóna og er kannske að því, er ef til vill búinn að fá samþykki ríkisstj. fyrir því. En ég álít, að úrlausnir í húsnæðismálunum séu svo aðkallandi, að það hefði verið full ástæða til þess, að ríkisstj. gæfi honum fyrirmæli um að láta sínar stórkostlegu tugmilljóna fjárfestingar bíða og leggja heldur eitthvað af sínum árlega ágóða til þess að kaupa bankavaxtabréf til húsnæðismála. Bæði hans fasteignabrask hér í höfuðborginni, kaup á fasteignum fyrir stórupphæðir, og byggingarplön Seðlabankans hefðu heldur átt að bíða, að mínu áliti, heldur en að hafast ekkert að í fjárútvegunum fyrir íbúðarhúsnæðismál í borginni og í landinu. Viðvíkjandi því, sem hv. 10. þm. Reykv. (EggÞ) sagði hér áðan, að það þyrfti ekki að fela ríkisstj. að leita eftir láni hjá stjórn atvinnuleysistrygginganna, því að húsnæðismálastjórnin væri búin að reyna það án árangurs, þá legg ég ekkert að jöfnu aðstöðu húsnæðismálastjórnar, þótt voldug sé, og hæstv. ríkisstj. um það að ræða þau mál við stjórn atvinnuleysistrygginganna. Ég tel alls ekki fullreynt um það, hvort það fé fæst eða ekki, fyrr en hæstv. ríkisstj. hefur lagt sig í sila um það. Hún gæti e.t.v. gefið atvinnuleysistryggingasjóðsstjórninni fyrirheit um það, að þó að þetta fé væri nú lánað, þá skyldi svo séð um, að það yrði greitt, ef til þess kæmi, að atvinnuleysistryggingarnar þyrftu á fénu að halda, vegna t.d. aðsteðjandi atvinnuleysis, sem hún yrði auðvitað að láta sína sjóði sitja í fyrirrúmi um að leysa. Það getur húsnæðismálastjórnin aftur á móti engin fyrirheit gefið um. Í sjóði atvinnuleysistrygginganna eru stórar fjárupphæðir, en ég skil ósköp vel, að sjóðsstjórnin þorir ekki að binda það fé, nema hún geti fengið tryggingar fyrir því, að það verði greitt, ef atvinnuleysi bæri svo að höndum, að hún yrði félaus og gæti ekki innt af hendi sínar skyldur skv. þeim lögum, sem sjóðsstjórnin á að starfa eftir. Það er hæstv. ríkisstj. og hæstv. ríkisstj. ein, sem getur gefið slíkar tryggingar, þannig að stjórn atvinnuleysistrygginganna kynni kannske að fengnum slíkum tryggingum að geta veitt lánið, þó að hún gæti alls ekki svarað húsnæðismálastjórninni játandi um sama efni. Ég tel, að það sé höfuðnauðsyn, að hv. Alþ. fái frið til að starfa, til þess að leysa þetta mál og mörg önnur mál, og að það nái ekki nokkurri átt að senda þingið heim frá svona málum óleystum. Það eru einmitt svona mál, í viðbót við þau mál, sem hér voru rædd undanfarna daga, t.d. út af verðlagsmálum landbúnaðarins, sem Alþ. þarf að leysa og fela ríkisstj., á hvern hátt skuli leysa. Það er alveg furðuleg kenning, sem hér var haldið fram fyrir nokkrum dögum, að ríkisstj, þyrfti að losna við þingið, svo að hún fengi frið til að starfa. Hvenær þarf Alþ. að starfa, ef ekki þegar vandamál eru fyrir hendi, sem leysa þarf? Þá á Alþ. að vera ríkisstj. til aðstoðar um lausn málanna og segja henni í sumum tilfellum fyrir um og að öðru leyti að vera ríkisstj. til samráðs um, hvernig skuli snúizt við aðkallandi vandamálum. Hitt nær ekki nokkurri átt, að halda því fram, að Alþ. sé verkefnalaust, einmitt þegar vandamál steðja að. Þá hefur það fangið fullt af verkefnum, og nú er einmitt svo, bæði um verðlagsmál landbúnaðarins, að því er snertir þau brbl., sem sett voru á s.l. hausti, um þetta mál, um að koma fjárlögunum a.m.k. til fjvn., - allt þetta á auðvitað að gerast nú fyrir áramót, ef nokkurt lag er á vinnubrögðum þings og ríkisstj. Nú höfum við sem sé enga vitneskju um það, hvort Alþ. fær frið til að starfa. En hitt dylst engum alþm., að verkefnin eru mörg og mikil, sem Alþ. á að leysa, ber skylda til að leysa með ríkisstj., og það væri gerræði gegn þingræðinu að senda Alþ. heim frá þessum málum óleystum, og það er sýnt, að hvorki forsetar þingsins né hæstv. ríkisstj. getur gefið neina vitneskju um það, hvaða lausn hin aðkallandi mál fái, ef þingið verði sent heim.



Herra forseti. Ég vildi aðeins segja nokkur orð í tilefni af svörum hæstv. félmrh. við þeirri fsp., sem ég beindi til hans hér áðan. Satt að segja fannst mér heldur litið á svörum hans að græða og varð þess vegna fyrir vonbrigðum af þeim, vegna þess að það kom ekkert ákveðið fram um það, hvað ríkisstj. væri að gera í þessum efnum, heldur aðeins loforð, sem fólu ekki neitt ákveðið í sér, og það alveg sérstaklega tekið fram, að það væri mjög vafasamt, að ríkisstj. mundi gera nokkuð fyrir næstu áramót. Það teldi ég mjög miður farið, ef niðurstaðan yrði sú, vegna þess, hve fjölmargir þeirra, sem hafa sótt um lán til húsnæðismálastofnunarinnar, eiga örðuga aðstöðu og þurfa skjóta hjálp til þess að komast úr þeim vanda, sem þeir eru staddir í. Margir þeirra, sem hafa lagt mikið fé í íbúðabyggingar, sumt lánsfé, sem þeir þurfa að borga af háa vexti, eru strandaðir með þær og verða þess vegna að standa þarna undir miklum skuldum eða útgjöldum án þess að fá nokkuð í aðra hönd. Aðstaða annarra er jafnvel enn þá verri að því leyti, hve lélegt húsnæði þeir hafa eða jafnvel ekkert húsnæði, og þurfa þess vegna að hraða þessum byggingum. Þess vegna má það ekki dragast, að það séu einhverjar raunhæfar ráðstafanir gerðar hið allra fyrsta til að bæta úr þörfum þeirra, sem hafa verstu aðstöðuna, og að því þarf að stefna, að það verði gert nú þegar eða fyrir áramót. Þess vegna vænti ég þess, að þó að svör ráðh. væru nú ekki ákveðnari en þetta, þá sé þó vonandi meiri vilji hér á bak við en þar kom fram og það verði þess vegna eitthvað gert nú strax fyrir áramótin til að bæta úr þörfum þeirra, sem búa við lökustu aðstöðuna. Ég vil líka benda á það í þessu sambandi, vegna þess að hæstv. ríkisstj. telur það eitt af sínum mestu og stærstu verkefnum að vinna að lausn dýrtíðarmálanna, að það er ekkert þýðingarmeira í sambandi við lausn dýrtíðarmálanna en það að hraða íbúðarhúsabyggingum í bæjunum. Ef við lítum á það, hverjar eru helztu orsakir dýrtíðarinnar hér á landi samanborið við önnur lönd, þá er stærstu orsökina fyrst og fremst að finna í húsnæðisskortinum og hinum mikla kostnaði við húsbyggingar og húsaleigu, sem er miklu hærri hér en í nokkru landi öðru. Úr þessu verður ekki bætt á raunhæfari hátt en þann að auka íbúðarhúsnæði svo mikið, að húsnæðisskortinum verði útrýmt, og ekkert vinnur betur að lausn málsins á þessu sviði en það að auka fjármagn byggingarsjóðs ríkisins og stuðla þannig að því, að það sé komið upp sem allra flestum íbúðum af hóflegri stærð. Þess vegna tel ég, að ef ríkisstj. hefur fullan áhuga á því að leysa dýrtíðarmálin, eins og hún talar um, þá eigi hún að beita sér meira að þessu verkefni en nokkru öðru, eigi sem sagt að láta það ganga fyrir öllu öðru, sem hún gerir í þessum málum, vegna þess að hér er um að ræða langsamlega stærstu meinsemdina í dýrtíðar- og verðbólgumálunum. Í áframhaldi af þessu, sem ég hef nú sagt, vil ég þess vegna vænta þess, að hæstv. ríkisstj. láti hendur standa fram úr ermum, sýni það, að hún vilji raunverulega eitthvað gera í þessum málum, eitthvað annað en það að gefa teygjanleg loforð, og þess vegna verði þannig haldið á þessum málum, að eitthvert verulegt átak verði gert til lausnar þeim nú fyrir áramótin og það verði ekki dregið einhvern ótiltekinn tíma að gera eitthvert sérstakt átak í þessum málum. Ég vil líka minna hæstv. félmrh. á það, vegna þess að hann var formaður í ríkisstj., sem nýlega lét af völdum, að ég man ekki betur en sú ríkisstj. gæfi mjög ákveðin fyrirheit um það, að hún vildi gera einhverjar sérstakar ráðstafanir til að afla aukinna tekna handa byggingarsjóði ríkisins. Ég minnist þess ekki, - hæstv. ráðh. getur upplýst það, ef það er rangt hjá mér, - að sú ríkisstj., sem hann veitti forstöðu, hafi gert nokkurn skapaðan hlut til þess að auka fjárráð byggingarsjóðs ríkisins umfram það að láta hann fá þær takmörkuðu tekjur, sem hann átti að fá lögum samkvæmt. Þess vegna er það eiginlega tvöföld skylda hæstv. félmrh. að vinna vasklega að þessum málum, skylda hans til að efna loforð, sem ríkisstj. hans gaf, og svo skylda hans sem félmrh. að vinna nú að því alveg á næstu dögum að gera raunhæft og stórt átak í þessum málum með það fyrir augum, að það sé samkv. tillögum húsnæðismálastjórnar bætt úr þörfum þeirra, sem hafa lökustu aðstöðuna í þessum efnum og þurfa á skjótastri aðstoð að halda. Ef það fást ekki skýrar yfirlýsingar af hálfu hæstv. ráðh. og ríkisstj. um þessi efni, er það náttúrlega ný hvatning til þingsins um það að vera ekki neitt að hraða sínum störfum að óskum hæstv. ríkisstj., heldur reyna að vinna að því, að þingið sitji sem lengst til þess að hrinda þessu máli og öðrum nauðsynjamálum áfram. Hins vegar lítur þetta allt öðruvísi út, ef ríkisstj. tekur þessu máli vel og öðrum, sem um er að ræða, og lofar því að vinna vel og myndarlega að lausn þeirra. Ég get a.m.k. sagt það hvað mig snertir, að ég hefði aðra afstöðu til þingfrestunartillögu ríkisstj., ef ég hefði tryggingu fyrir því, að hún ætlaði að vinna vel og ötullega, meðan þingfrestunin stæði yfir, að lausn mála eins og þessara. Ef hins vegar fást ekki skýr svör um þetta efni frá ríkisstj., er það náttúrlega ærin hvatning til þm. um að stuðla að því, að þingið sitji sem lengst og reyni á þann hátt að hafa áhrif á það, að hægt sé að þoka þessum og öðrum nauðsynjamálum áleiðis.