Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Eðvarð Sigurðsson Hæstv. forseti. Hér er mjög veigamikið frv. á ferðinni sem sannarlega hefði þurft að fá nákvæmari og betri skoðun heldur en nú hefur unnist tími til. Í hv. landbn. var ákaflega naumur tími til að skoða þetta mál. Lokafundurinn og kannske mætti segja eini reglulegi fundurinn um málið var boðaður kl. 8.30 í gærmorgun og þá höfðu menn ráðstafað tíma sínum. Ég fékk ekki fundarboð fyrr en á sunnudagskvöld nokkuð seint, og ég tel að það hafi verið engan veginn vel að því staðið eða nægur tími gefinn til þess að skoða jafnveigamikið mál og hér um ræðir. Hins vegar hefur þetta mál áður verið til umfjöllunar. Ég átti þess þá kost að fylgjast nokkuð með skoðun þess. Ég tel að þetta frv. hafi ýmsa ágalla sem ég út af fyrir sig ætla ekki að fara að telja hér upp, en m.a. komu vísbendingar um það á þskj. í hv. Ed. þegar málið var þar til umfjöllunar, þskj. frá flokksbróður mínum. En þrátt fyrir marga ágalla sem eru á þessu frv., og ég tel að bað gangi allt of skammt í þá átt að gera landið frjálsara og meira tillit yrði tekið til allra hagsmuna þjóðarheildarinnar en gert er í þessu frv., - þrátt fyrir það felur þetta frv. þó í sér mjög veigamiklar lagfæringar frá því sem nú er í lögum um sama efni, og þess vegna mun ég styðja frv. við lokaafgreiðslu þess hér úr hv. Nd. Ég held að það væri ekki til bóta á þessu stigi að fara að vísa málinu til ríkisstj. Ég ber satt að segja ekki það traust til þeirrar ríkisstj. sem nú situr að ef Alþ. sendi málið nú til hennar, þá kæmi það til baka í betri búningi heldur en það nú er. Því miður held ég að það mundi verða í lakara búningi, ef eitthvað er. Ég hef hlustað með athygli á ræðu hæstv. forseta okkar hér í dag. Ég er í veigamiklum atriðum sammála þeirri gagnrýni sem hún hefur komið fram með á vinnubrögð við alla vinnslu þessa máls. Hins vegar er ég algerlega andstæðrar skoðunar um margt af því sem ég tel að hún hafi verið að reyna að færa hér rök fyrir. Ég ætla ekki að tefja hér með neinum ræðuhöldum, en lýsi því yfir að ég mun fylgja frv. nú við lokaafgreiðslu þess.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að gera úrslitatilraun til þess að forða Alþ. frá því að gera alvarleg mistök í mannréttindamáli. Það hryggir mig mjög að við atkvgr. eftir 2. umr. þessa máls samþykktu hv. alþm. ýmsar lagagr. sem að mínu viti mundu þýða, ef þær yrðu samþykktar við lokaafgreiðslu frv., lögfestingu á verulegu misrétti í þjóðfélaginu. Það er lögfesting á forréttindum einnar stéttar fram yfir aðra. Það er lögfesting á því sem aldrei hefur gerst í íslenskri löggjöf, að einstaklingar fái að taka eignir annarra manna eignarnámi. Og það er lögfesting á því að Alþ. afsali sér úrskurðarvaldi um það hvað sé almannaþörf, svo brýn að eignarnámsákvæði í samræmi við stjórnarskrána geti þar um gilt. Með samþykkt brtt. við 13. og 14. gr. frv. afsalaði löggjafinn því valdi í hendur sveitarstjórnanna í landinu án þess að tilgreint væri nánar í hvaða skyni eða á hvaða sviði sú almannaþörf þyrfti að vera. Einungis er þarna um að ræða geðþóttamat hinna ýmsu hreppsnefnda og sveitarstjórna í landinu. Það kom fram hér við 2. umr. málsins að það væri svo sannarlega fordæmi fyrir þessu í sambandi víð skipulag Reykjavíkur t.d., að þá væri heimild til þess að taka lóðir eignarnámi. Slíkar heimildir eru í sérstökum lögum, skipulagslögum. Ég veit engin dæmi til þess að slík almenn heimild sé gefin sveitarstjórnum í landinu né yfir höfuð neinum öðrum aðila en lög gjafanum sjálfum sem ber sú heimild að ákveða hvað sé almannaþörf. Ég vara við því að hér er verið að ganga frá máli sem augljóslega kemur til með að valda miklum deilumálum milli einstaklinga í þjóðfélaginu. Menn skulu hugsa til allra þeirra vandamála meðal vina og fjölskyldna og sameigenda sem samþykkt þessa máls veldur. Ég ætla ekki að halda langa ræðu við þessa umr. málsins. Ég flutti langa ræðu hér við 2. umr. Ætlun mín er ekki að halda uppi málþófi. Ég vil gera í ítrustu tilraun til þess að vekja athygli hv. þm. á því hvað hér er raunverulega að fara fram. Með þessu væri Alþ. að skapa hættulegt fordæmi fyrir því að slíkar heimildir yrðu samþykktar öðrum stéttum til handa. Ég held að í þessu máli séu hv. alþm. á hálli ís en þeir hafa haft tíma til þess að gera sér grein fyrir. Þess vegna tek ég undir þær röksemdir, sem komu fram í máli hv. 7. þm. Reykv., að það hefði verið mikil nauðsyn á því að betri tími gæfist til þess að athuga þetta mál og leiðrétta hina alvarlegu ágalla. Ég veit vel að við hv. 7. þm. Reykv. erum ekki sammála að því er varðar eignarrétt einstaklinga almennt. Sú stefna, sem Sjálfstfl. hefur í þeim málum, er allt annars eðlis en stefna flokks hv. 7. þm. Reykv., mér er það vel ljóst. En þó held ég að við séum bæði í raun og veru og að ég held allir hv. þdm. sammála um það að stefna a.m.k. að því eftir bestu vitund að ná sem mestu jafnrétti meðal þegna þjóðfélagsins. Ég trúi því ekki að við viljum raunverulega lögfesta misrétti. Þetta, sem Alþ. er hér komið á fremsta hlunn með að lögfesta, gengur að minn mati í berhögg við anda okkar stjórnarskrár, eins af hinum mikilvægu mannréttindaákvæðum þar, og það gengur einnig nærri því ákvæði sem fjallar um meðferð dómsvaldsins vegna hins víðtæka úrskurðarvalds sem landbrh. er falið með þessu frv. Ég ætla ekki að tíunda alla hina gallana sem einnig eru á þessu frv. og ég gerði að umtalsefni í ræðu við 2. umr. málsins. Ef ég hefði komist að til að halda aðra ræðu við þá umr. hefði ég borið fram þá till. sem ég ætla að gera nú. En með þeirri till. skal ítrasta tilraun af minni hálfu vera gerð til þess að afstýra þeirri hneisu sem ég tel að samþykkt þessa máls sé. Ég vil taka fram að ég held að við getum bjargað þessu máli og látið endurbæta það með því að samþykkja till. mína. Ef hún verður ekki samþykkt mun ég greiða atkv. gegn frv., eins og ég hef áður sagt. Ég er á móti þessu frv. sem þm. Sjálfstfl. Það gengur í berhögg við hugsjónir Sjálfstfl. Ég er á móti þessu frv. sem þm. Reykv. Það gengur í berhögg við hagsmuni og áhugamál reykvíkinga og annarra þéttbýlisbúa, yfir höfuð allra sem ekki stunda landbúnað. Ég er á móti þessu frv. vegna hins viðtæka afsals á ýmsum hlutum landsins sem það getur haft í för með sér. Og ég er á móti þessu frv. sem alþm. vegna þess að ég tel mér skylt að haga mínu atkv. svo að það sé í samræmi við það sem ég tel vera anda stjórnarskrár lýðveldisins Íslands. Frávísunartill. mín hljóðar svo: „Þar sem viss ákvæði frv. ganga í berhögg við anda stjórnarskrárinnar og frv. hefur auk þess aðra alvarlega ágalla í veigamiklum greinum er lagt til að því sé vísað aftur til ríkisstj. til frekari umfjöllunar.“



Herra forseti. Það er með mig eins og hv. þm. Eðvarð Sigurðsson, ég hef hlustað hér með andakt í dag á ræðu hæstv. forseta okkar við 2. umr. þessa máls. Ég skal ekkert segja hvað hefði gerst hefði hv. þm. Ragnhildur Helgadóttir tekið til fyrr og haldið jafnhjartnæmar ræður við hverja umr. málsins hér í hv. d. En hvað sem því líður, enn er ég ekki sannfærður. En nú hefur gerst sá atburður að fram er komin frávísunartill. á stjfrv. frá einum hv. stjórnarþm. Og mér hefur fundist aðalröksemd hjá hv. þm. Ragnhildi Helgadóttur gegn þessu frv. vera sú að sumar gr. þess og ákvæði gangi í berhögg við stjórnarskrá lýðveldisins. Hún hefur hér talað til þess að reyna að sannfæra hv. þdm. um að verði þetta frv. gert að lögum í þeirri mynd sem það nú er, þá hafi sómi Alþ. beðið hnekki. Hér er því um það að ræða að einn af aðalforustumönnum annars stjórnarflokksins hér á hv. Alþ. hefur með ummælum sínum lýst því yfir að með þessu stjfrv. sé hæstv. ríkisstj. að beita sér fyrir brotum á stjórnarskrá lýðveldisins. Og það, sem mér þætti fróðlegt að fá inn í umr. eða afstöðu til þessa máls, er það, hvort hv. þm. Ragnhildur Helgadóttir getur hugsað sér það, eftir að slík hneisa hefur verið unnin á hv. Alþ. ef samþykkt verður þetta frv. fyrir atbeina hæstv. ríkisstj., - hvort hún getur áfram hugsað sér að styðja þá menn í hæstv. ríkisstj. sem beita sér fyrir slíkum málum á hv. Alþ. Ég fyrir mitt leyti mundi vart treysta mér til þess, hefði ég talað á svipaðan hátt og þessi hv. þm. hefur gert um sum ákvæði þessa frv. sem algert brot á stjórnarskránni, þá hefði ég vart treyst mér til þess að styðja þá hina sömu menn, sem ætla sér að framkvæma slík brot, til áframhaldandi valda innan ríkisstj. Mér þætti því fróðlegt að fá um það vitneskju hjá hv. þm. hvort hún þrátt fyrir þetta, ef það gerist, sem mér þykir líklegt, að frv. nái fram að ganga eins og það nú liggur fyrir, hvort þessi hv. þm. geti samt sem áður hugsað sér að styðja þá hæstv. ríkisstj. sem beitir sér fyrir slíkum vinnubrögðum.



Herra forseti. Ég tel óhjákvæmilegt að taka aftur til máls vegna þess að hv. 5. þm. Vestf. fór hér orðum um það að ég teldi að hér hefði verið framið stjórnarskrárbrot. Þetta er nærri því rétt, en ekki alveg rétt. Sannleikurinn er sá, að ef ég teldi að þetta væri stjórnarskrárbrot, þá hefði ég vísað þessu máli frá sem deildarforseti. Ég taldi, áður en það hér fór til n., að í því fælust viss ákvæði sem hefðu valdið frávísun ef ekki strax hefði komið leiðrétting frá hæstv. ráðh. sem bar að líta á eins og part af frv. í raun og veru, en það var ákvæði í 26. gr. sem fól það í sér að fullt verð yrði ekki greitt eiganda við eignarnám. Við 1. umr. málsins benti hæstv. ráðh. á að það ákvæði hefði raunar verið tekið orðrétt upp úr lögum frá 1948 um kauprétt jarða og taldi þar með að þetta ákvæði væri á grænni grein. Ég er hins vegar ekki þeirrar skoðunar, að jafnvel þótt stjórnarskrárbrot finnist í lögum í lagasafni Íslands, þá sé þar með búið að helga það hér á Alþ., að þá eigi bara að endurtaka slíkt. Því miður hefur það komið fyrir stundum í þingsögunni að slæm lög hafa slæðst í lagasafnið. Það er það sem ég er að reyna að koma í veg fyrir núna. Ég er að reyna að koma í veg fyrir að mjög slæm lög bætist í lagasafnið. Ég er að reyna að fá hv. þdm. til að sjá með mér um það að ríkisstj. fái tækifæri til þess að athuga þetta mál að nýju og Íeiðrétta á því gallana. Ég vil skýra svolítið nánar þetta sem ég sagði, að væri nærri því rétt, en ekki alveg rétt. Það, sem stendur í minni frávísunartill., er að viss ákvæði þessa máls gangi í berhögg við anda stjórnarskrárinnar. Eftir því sem ég hef lesíð mér til um skyldur forseta Alþ. þegar svona stendur á, þá hef ég komist að þeirri niðurstöðu að ef um skýlaust og bókstaflegt stjórnarskrárbrot er að ræða beri forseta að vísa málinu frá, en þótt ákvæði gangi í berhögg við anda stjórnarskrárinnar sé það ekki frávísunarsök, heldur beri Alþ. að skera úr um það hvað það telji vera anda stjórnarskrárinnar að þessu leyti. Þess vegna er það mikilvægt í þessu máli að hér sé ekki kastað til höndum. Það er ekkert gamanmál og það er ekkert skyndiafgreiðslumál þegar Alþ. á að ákveða það hvort mjög tvísýnt ákvæði samrýmist anda stjórnarskrárinnar. Það, sem ég á hér við, er tilgangurinn á bak við mannréttindaákvæðin, og það, sem ég á hér líka við, er ákvæðið um meðferð dómsvaldsins. Ég álít að þessi atriði séu þess eðlis að Alþ. eigi að skera úr um þetta sjálft. Ég tel mig nú hafa skýrt enn betur þá afstöðu sem ég hef til þessa frv. að því er varðar samband þess við stjórnarskrána. Hv. þm. spurði hvort ég treysti mér eftir þau orð, sem ég hef hér viðhaft um þetta frv., til þess að styðja hæstv. ríkisstj. sem stendur að svo afleitu máli. Ja, ég geri ráð fyrir að flestir, sem hér eru inni, hafi staðið andspænis því að sjá einhvern, sem þeim er ákaflega annt um, gera hörmuleg mistök. Ef þetta frv. verður samþykkt, þá er afstaða mín slík til hæstv. ríkisstj. Ég mun styðja ríkisstj., en ég mun gera bað með hryggum huga að því er þetta mál varðar. 



Herra forseti. Ég vil vísa til þess að í grg., sem ég flutti með atkv. mínu þegar gengið var til atkv. um 1. gr. þessa frv. að viðhöfðu nafnakalli við lok 2. umr., þá lagði ég í upphafi máls míns sérstaka áherslu á það að ég teldi að nauðsynlegt hefði verið að þessi hv. d. hefði fengið meiri tíma til þess að athuga frv. þetta heldur en hún fékk. Hér er um að ræða 257. mál þessa þings, - mál sem upphaflega var flutt í Ed., en þessi hv. d. fékk ekki til athugunar fyrr en fyrir fáum dögum, og svo hratt hefur sú afgreiðsla gengið að við lokaafgreiðslu málsins úr n. fyrir fáum klukkutímum gafst fulltrúum stjórnarandstöðunnar í þeirri n. ekki ráðrúm til þess að vera viðstaddir. Ég tel að það hefði þurft meiri tíma til þess að fjalla um þetta mál, m.a. til þess að gera tilraun til þess að bæta úr ýmsum ágöllum frv., og vísa ég í því sambandi sérstaklega til till. sem fluttar voru í Ed. á þskj. 683 og 692. Þrátt fyrir þetta, þegar ég stóð frammi fyrir því að lokinni 2. umr. að taka afstöðu með eða móti frv., þá valdi ég þann kost að greiða frv. atkv. mitt því að þó að því væri að mörgu leyti ábótavant og ýmislegt í frv. orkaði tvímælis, þá taldi ég þó að í því væru það mikilvæg efnisatriði í samræmi við þær till. sem þingflokkur Alþfl. hefur flutt um svipuð mál hér á þinginu að þegar um það væri að ræða að greiða annaðhvort atkv. með eða móti slíku máli, þá hlyti ég að meta kostina meira en gallana. Nú hefur það hins vegar gerst að komið hefur fram till. sem nær yfir fyrsta atriðið í grg. minni hér fyrr í kvöld, frávísunartill. frá hv. þm. Ragnhildi Helgadóttur. Ég er sömu skoðunar og ég var þegar ég flutti grg, með atkv. mínu fyrr í kvöld, að þessi hv. þd. og hæstv. ríkisstj. eigi að hafa meiri tíma og rýmri tíma, m.a. í ljósi ábendinga sem komið hafa fram hér á Alþ., til þess að athuga þetta mál. Ég vil sérstaklega í því sambandi benda á það að hv. þm. Ragnhildur Helgadóttir, forseti þessarar d., hefur í ræðu hér í kvöld flutt mál með talsverðum rökum að mínu viti þar um, að það kunni að vera að ýmis ákvæði frv. geri það að verkum að það kunni að leika vafi á því hvort sé um þinghæft mál að ræða, eða réttara sagt, hvort hér sé verið að ganga í berhögg við anda stjórnarskrárinnar, eins og orðað er í frávísunartill. hennar. Ég vek sérstaklega athygli á því að þessari ræðu hv. þm. Ragnhildar Helgadóttur hefur ekki verið svarað í umr. um þetta mál hér á þinginu og þær ábendingar og aths., sem þessi hv. þm. kom með, hafa ekki verið bornar til baka, leiðréttar eða upplýstar frekar. Áðan sagði einhver hv. þm., að mig minnir hv. þm. Karvel Pálmason, að hann hefði hlýtt með mikilli athygli á ræðu hv. þm. Ragnhildar Helgadóttur, en hefði þó ekki alveg látið sannfærast af málflutningi hennar. Spurningin er að sjálfsögðu ekki um það. Spurningin er um það, að ef það er einhver vafi á því í hugum þm. að frv. eða till., sem þeir eru að samþykkja, gangi í berhögg við anda sjálfrar stjórnarskrárinnar, ef það er einhver minnsti vafi í hugum þm. um slíka hluti, þá eiga þeir að hugsa sig tvisvar um áður en þeir greiða því máli atkv. Hér er ekki um það að ræða hvort hv. þm. Ragnhildur Helgadóttir hefur sannfært menn eða ekki, heldur hitt, hvort ræða hennar hefur gert það að verkum, að vafi leiki á því í hugum þm. hvort hún hafi haft rétt fyrir sér eða ekki. Ef sá vafi ríkir í hugum einhverra þm., þá eiga þeir að sjálfsögðu að greiða atkv. með frávísunartill. hv. þm. Ragnhildar Helgadóttur.



Herra forseti. Ég skal nú ekki lengja þessar umr. öllu frekar. Það eru aðeins örfá orð út af því sem kom fram hjá hv. þm. Ragnhildi Helgadóttur. Mér fannst hún nú draga heldur í land miðað við þann málflutning sem hún hafði hér uppi fyrr í dag. Hún sagði að vísu að ég hefði ekki farið alveg rétt með það sem ég viðhafði um hennar málflutning. En ég held að það fari ekkert á milli mála að þessi hv. þm. slær því föstu í upphafi þessarar frávísunartill. að viss ákvæði frv. gangi í berhögg við anda stjórnarskrárinnar. Það er fullyrt. Það er fullyrðing um að viss ákvæði frv. gangi í berhögg við anda stjórnarskrárinnar. Og í sambandi við þetta kom hún inn á mannréttindaþátt stjórnarskrárinnar. Ef það er skoðun þessa hv. þm. að víss ákvæði þessa frv. gangi í berhögg við anda mannréttindaþáttar stjórnarskrárinnar, hvað þá? Er kannske ekki einhver mikilvægasti þátturinn að því er varðar stjórnarskrána mannréttindaþátturinn? Ég gat ekki betur skilið ummæli hv. þm. áðan, þegar hún tók sérstaklega mannréttindaþáttinn til umr. í áframhaldi af sínu máli, þá a.m.k. mátti skilja það svo að hún hefði í huga mannréttindaþáttinn þegar hún fullyrti að viss ákvæði frv. gengju í berhögg við anda stjórnarskrárinnar. Ég skildi þetta svona. Og sé þetta réttur skilningur hjá mér, þá þykir mér það furðu gegna ef þessi hv. þm. eða hvaða hv. þm. sem væri gæti hugsað sér að styðja þá menn til áframhaldandi valda sem gerðu tilraun og meira en tilraun, sem tækist að brjóta þennan mikilvægasta þátt stjórnarskrár lýðveldisins sem er mannréttindaþátturinn, þótt ekki sé nú sagt á annan hátt heldur en það gangi í berhögg við anda þessa þáttar.  Ég sem sagt hef greitt atkv. með frv., jafnvel þessum umdeildu vissu ákvæðum, þannig að það fer ekkert á milli mála hver mín afstaða er, enda mun það sjaldnast vera svo að hún fari neitt á milli mála. Sem sagt, mér finnst að hv. þm. hafi heldur dregið í land, þó að mér finnist þó enn, þegar ég lít á upphafsorð frávísunartill., að hér sé um slíka fullyrðingu að ræða, að slegið sé föstu að ákvæði frv. gangi í berhögg við anda stjórnarskrárinnar. Þá a.m.k. gæti ég ómögulega hugsað mér að styðja þá menn til áframhaldandi valda sem vísvitandi gera sér far um að meðhöndla mál að því er varðar stjórnarskrána sjálfa með þeim hætti sem þar er lýst. En nú er það upplýst að hv. þm. ætlar sér eftir sem áður að styðja hæstv. ríkisstj., þannig að það er spurning a.m.k. í mínum huga hvort það er í raun og veru, a.m.k. í öllum atriðum, sem hugur hefur fylgt máli í þeim efnum sem hér voru til umr. í dag af hálfu hv. þm.



Herra forseti. Ég hefði verið tilbúinn að styðja þetta frv. ef verstu vankantarnir hefðu verið sniðnir af við 2. umr. hér áðan, svo sem ákvæði í 3. gr. og 13. gr. Þar sem það tókst ekki, þá hlýt ég að styðja þessa frávísunartill., enda treysti ég ríkisstj. til þess að lagfæra frv. fyrir næsta þing. Ég segi því já.



Herra forseti. Um leið og ég segi já við þessari frávísunartill., þá mun ég samt enn um sinn leitast við að styðja hæstv. ríkisstj.



Herra forseti. Sjútvn. hv. d. hefur tekið til athugunar og umr. frv. til l. um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands í þeim búningi sem hv. Ed. veitti því. Því ber ekki að neita að víð fyrstu sýn þótti ýmsum sér í lagi í hv. sjútvn., sem heldur gæfi á að líta þegar þeir sáu hinar fjölbreyttu brtt. sem hv. Ed. hafði gert við frv. Það kom þó í ljós að þær voru velflestar ekki mjög alvarlegs eðlis eða leiddu til mjög róttækra breytinga á frv. Þó er það svo að sjútvn. treysti sér ekki til að fallast á frv. í þeirri gerð sem hv. Ed. afgreiddi það og flytur því brtt. við frv. í núverandi búningi. Ég vil nú reyna að gera í sem stystu máli grein fyrir því í hverju brtt. eru fólgnar. Ég skal geta þess að það hafa kannske orðið sjútvn.- mönnum ýmsum til enn meiri undrunar hinar fjölbreyttu breytingar af því að hún eða meginhluti hennar hafði unnið lengi að samningu frv. með ýmsum þeim sem í hv. Ed. höfðu nokkra forustu um breytingarnar sem gerðar voru. 5 af nm. sjútvn. Nd. áttu sæti í fiskveiðilaganefndinni sem endurskoðaði lögin sem í dag gilda, en nú er verið að gera breytingu á, ásamt með tveimur hv. Ed.-mönnum sem báðir eiga sæti í sjútvn. Ed. Það hafði tekið óhemjutíma og í raun og veru mikla vandvirkni fyrir þessa þm. að verða á eitt sáttir um gerð frv. eins og það var lagt fram á sínum tíma í hv. Nd., enda kom það á daginn að í hv. Nd. var um mjög veigalitlar breytingar að tefla frá því sem frv. var upphaflega lagt fram. Í fiskveiðilaganefndinni lögðu þm. hið mesta á síg til þess að ná samkomulagi af því að þeim bauð í grun að ella yrði mjög erfitt um vik að ná samstöðu á hinu háa Alþ. þegar málið kæmi þar til umfjöllunar. Á hitt ber að líta, að þetta er viðamikið og flókið mál, og eins og ástæður íslendinga í þessum efnum eru nú er ekki að undra þótt menn hafi stríðar meiningar í málinu og margvíslegar. Sjútvn. Nd. hefur nú í dag lagt sig í framkróka um að hafa samráð við hv. nm. í sjútvn. Ed. Ætla ég að vænta að það hafi borið þann árangur að gera megi ráð fyrir því að nokkurn veginn sæmileg samstaða náist og í öllu falli að þetta lagafrv. nái lagagildi, því að með öllu væri það óviðeigandi á þessum tímum ef hið háa Alþ. næði ekki saman um lagaramma þann sem nýta á fiskveiðilandhelgi okkar eftir. Eins og ég hafði áður tekið fram margsinnis, þá er vitanlega hér um lagaramma að tefla og miklu meira undir því komið hvernig framkvæmdin fer úr hendi þegar til kastanna kemur. Ég vil svo í sem stystu máli, eins og ég segi, gera grein fyrir brtt. okkar, en nauðsynlegt er tel ég, að bera þær saman jafnóðum við þær breytingar sem áttu sér stað í Ed. Sjútvn. vill fallast á fyrstu brtt. hv. Ed. um það að nema brott nýjan viðmiðunarstað, Gölt eða Hellna-Gölt á Snæfellsnesi, og þess í stað að hverfa til þess sem áður var, Malarrifs. Auðvitað veldur þetta þeim breytingum að viðmiðunarlínan færist allmiklu utar þegar að Snæfellsnesi kemur, þannig að togveiðar verða ekki leyfðar á allvænni sneið eða geira sem liggur frá Garðskaga og að Snæfellsnesi, svo að þetta er frekar í friðunarátt, án þess þó að það sé rétt, sem fram kom í hv. Ed. í gær, að Gölturinn sé í sjálfu sér neitt vandfundinn staður, heldur að öllu leyti ágætur viðmiðunarstaður að álíti sjófarenda. 2. brtt., sem samþykkt var í hv. Ed., um frekari opnun svæðisins frá Fonti að Glettinganesi treystir sjútvn. Nd. sér ekki til að fallast á. Við afgreiðslu í hv. Nd. á sínum tíma var samþykkt að heimila ekki neinar togveiðar fyrir öllu Austurlandi frá Fonti og að Hvítingum. Breyting varð á einmitt á þessu svæði sem hér um getur að því leyti sem valinn var nýr viðmiðunarstaður á Skálatáarskeri, á Digranesi, þannig að heimilt var að veiða með botnvörpu og flotvörpu á allvænni sneið til viðbótar á Digranesflaki. Er þó þess að geta að Digranesflak og Bakkaflóadýpi og þær slóðir hafa orðið fyrir mjög mikilli áníðslu breskra veiðiþjófa um langa hríð þannig að svæðið má ekki við miklu. Enn fremur er á það að líta að ekki er hægt að fallast á þessa breytingu frá hv. Ed., þar eð fiskifræðingar álíta að svæðið frá Fonti og suður að Glettinganesi og þaðan á haf út eigi allsammerkt með svæðinu frá Hraunhafnartanga og að Fonti sem nú er friðað allt út í 200 sjómílur, þannig að með engu móti verður fallist á að rýmka veiðiheimildir á þessu svæði þótt aðeins sé um að tefla skip undir 39 metrum, enda eru það mjög öflug skip sum hver til togveiða. Fallist er á till. Ed. um lokun fyrir togveiði frá Hvítingum og vestur að 18. lengdarbaug. Í afgreiðslu Nd. áður hafði einvörðungu verið miðað við Ingólfshöfða, þannig að lokunin nær allmiklu vestar eða að Skarðsfjöruvita þar sem greindur lengdarbaugur liggur nokkurn veginn um, og ég tek það fram að í mjög mörgum atriðum er af sjútvn. Nd. fallist á brtt. hv. Ed. Þá er ekki fallist á að í lög verði sett lokun fyrir togveiðum á svæði sem er réttvísandi suður af Hvalnesi, 6 mílur frá landi og nær að lengdargráðu 15 gráðum 45 mínútum vestur lengdar. Þetta hefur í máli manna gengið undir nafninu ánamaðkur, það er hlykkjótt svæði sem þarna var lokað fyrir togveiðum á tímabilinu 1. maí til 1. okt. Á þessa breytingu er ekki fallist. Hins vegar er það mál kunnugra manna að oft gangi á þetta svæði smáfiskur, og ég vænti þess að hæstv. sjútvrh. muni í máli sínu hér á eftir koma til móts við vilja áhugamanna sem beitt hafa sér fyrir þessari breytingu, enda minni ég á að hér er sú nýbreytni tekin upp í þessum lögum að hallast að beitingu skyndilokana og þar af leiðandi náttúrlega auknu eftirliti og þess vegna ætti ekki að þurfa eins að njörva þetta niður í lögum. Hins vegar er samkomulag að fallast á að á litlu svæði, sem afmarkast réttvísandi austur frá Hvítingum og suður frá Hvalnesi 6 mílur frá landi, þar verði öllum skipum heimilt að veiða á tímabilinu 1. maí til 31. des. Þarna hafa togarar náð allgóðum árangri undanfarin ár og þarna er um stórfisk að tefla yfirleitt. Þess vegna þótti mönnum ástæða til, þar sem yfirleitt er nú mjög þrengt að togskipum, að gefa þeim kost á þessu veiðisvæði og á það er fallist. Síðan er enn fremur fallist á takmörkun veiða á svæði vestur frá Grindavík og austur fyrir Krýsuvíkurbjarg, að það verði ekki heimilt að veiða þar frá 20. júní til 1. ágúst, styttur tíminn. Enda þótt ég fyrir mitt leyti hafi ekki fengið að heyra neinar röksemdir sem að þessu hníga, þá þótti samt ekki ástæða til að fetta fingur út í það. Hins vegar er ekki samkomulag um það að fallast á nýja reglu varðandi Faxaflóa- og Reykjanessvæðið sem samþykkt hafði verið í hv. Ed., þar sem í 3. gr. E-lið 1 þar sem miðað hafði verið við að utan línu, sem dregin er 5 sjómílur utan við Geirfugladrang úr punkti í 5 sjómílna fjarlægð réttvísandi suður frá Geirfugladrang í punkt í 6 mílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Skálasnaga o.s.frv., þessu hefur verið breytt á þann veg að miðað var við 10 sjómílur réttvísandi vestur frá Skálasnaga. Till. n. er að hverfa aftur til ákvæða um 6 mílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Skálasnaga eins og áður hafði staðið. Á breytingu í hv. Ed. samkv. 2. brtt. er fallist. Sömuleiðis 3. brtt. um orðalag 8. gr. eftir þær umbætur sem á henni voru gerðar við 3. umr. í hv. Ed. Þá er enn fallist á að þrengja heimildir til dragnótaveiða. Áður hafði verið heimilt að veita þær til 20. des., en þessu var breytt í hv. Ed. þannig að þær verða ekki leyfðar eftir 30. nóv. Á þetta er fallist Enn fremur - og ég legg mikla áherslu á það og það er mjög mikilvægur liður og óhætt að tala um það upphátt í þeim samkomulagstilraunum sem gerðar hafa verið til þess að menn nái höndum saman að lokum um þetta frv. - er ekki gerð brtt. við þá ákvörðun hv. Ed. að útiloka leyfi til dragnótaveiði í Faxaflóa. Á þetta vil ég leggja alveg sérstaka áherslu. Hér er auðvitað ekki verið að versla með eitt eða neitt, heldur eru menn að leggja sig í framkróka við að ná samkomulagi. Það sýnist sitt hverjum í þessu efni, einnig hér á hinu háa Alþ. En það verður varla ofgert í friðunarmálum og þess vegna er fallist á þessa grundvallarbreytingu sem ég vil nefna. Þá vil ég geta þess sérstaklega að mjög veruleg breyting hafði verið gerð á Breiðafjarðarsvæðinu í hv. Ed. - breyting sem er fjarri öllu lagi að nokkurt samkomulag geti orðið um, en það var um orðalag Breiðafjarðarsvæðisins sem er í 3. gr. undir F-lið, orðalag F 1, þar sem samþykkt var að togveiðar með botnvörpu og flotvörpu skyldu ekki leyfðar innan svæðis sem takmarkaðist 18 sjómílur réttvísandi frá Malarrifi og síðan í punkt dreginn í 12 mílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Bjargtöngum. Sjútvn. Nd. varð sammála um að hverfa til sömu reglu sem áður hafði verið gert ráð fyrir í frv. og gilti í lögunum frá 1973. Ég veit að hér er um allmikinn ásteytingarstein að tefla, en ég vænti þess einnig að hæstv. sjútvrh. muni í máli sínu hér á eftir koma að einhverju leyti til móts við tillögumenn eða þá sem forustu hafa haft um stóraukna friðun fyrir togveiðum á þessu svæði og hafa raunar, þótt miklu vægilegar sé farið í sakirnar, flutt till. um breytingar á þessu svæði við þessa einu umr. hér í hv. d. sem er að finna á þskj. 933. Ég tek skýrt fram, þótt það sé kannske ekki viðfelldið að taka hana til sérstakrar umr. áður en fyrir henni hefur verið mælt, að það er ekkert samkomulag um samþykkt þeirrar till. En eins og ég sagði, þá kann að vera að það megi sættast á aðra tilhögun um aðgæslu og verndun á þessu sviði sem ég vænti þá að hæstv. sjútvrh. láti í ljós hér í umr. á eftir. Það er í sjálfu sér mjög lítilvæg breyting sem gerð er till. um við 15. gr. Þar hafði því einu verið breytt í hv. Ed. að þegar slíkar tilraunir, vísindalegar tilraunir og rannsóknir erlendra aðila, fara fram, þá hafði upprunalega verið ráð fyrir gert að þær færu fram undir eftirlíti Hafrannsóknastofnunarinnar, svo sem sjálfsagt er. En hv. Ed. bætti þar inn í undir eftirliti og í umsjá Hafrannsóknastofnunarinnar. Þetta þykir of í lagt því að þetta mætti túlka sem svo að eftirlitsmann yrði að skipa í hvert skipti um borð í þessi skip. En alveg er óþarft í því samstarfi sem hlýtur að vera á milli rannsóknaraðila innlendra og erlendra að leggja svo stórt undir í þessu efni og þess vegna till. um að þessi orð: „í umsjá“ falli brott. Breytingarnar frá Ed. við 16. gr. eru samþykktar, sömuleiðis við 17, um löghald o.s.frv. við 19. gr. og við ákvæði til bráðabirgða. Þá hef ég lokið að fara yfir þær brtt. sem sjútvn. þessarar hv. d. leyfir sér að leggja fram, og ég hef borið þær saman við þær breytingar, sem gerðar voru í Ed., og upplýst að að verulegu leyti hefur sjútvn. hv. Nd. fallist á þær breytingar sem gerðar voru í hv. Ed. Að sjálfsögðu er ekkert við því að segja þótt verulegar breytingar séu gerðar á þessu frv. En ef menn nú á þessari stundu ná ekki höndum saman um lagasmíðina, þá er örvænt um að takist að setja þessa rammalöggjöf, og það yrði að mínum dómi alveg ófyrirgefanlegt og óforsvaranlegt af hinu háa Alþ. ef því tekst ekki að setja nú lög um þetta lífshagsmunamál sitt. Þess vegna er það, þótt mér sé kunnugt um að allir hv. þm. gangi ekki hlæjandi til þessa leiks eða glaðir í sinni og þurfi e.t.v. að heygja af leið, þá álít ég, eins og komið er málum, að það séu svo miklu minni hagsmunir sem þar verði að víkja fyrir meiru að ég skora á þá að líta til hinnar miklu nauðsynjar sem okkur er á að ná saman höndum um málið. Enda þótt þetta mál gangi að sjálfsögðu, ef breytingar verða samþykktar sér, til hv. Ed., ef við nú tökum enn til við að kasta málinu á milli d., þá er alveg augljóst mál, að það nær ekki fram að ganga á þessu þingi. Ég leyfi mér að treysta því að til þess dragi ekki, eins og ég segi, svo mikil nauðsyn sem okkur er á að koma þessum lögum á.



Herra forseti. Á þskj 933 hef ég leyft mér að flytja brtt. við brtt. á þskj. 926 við frv. um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands. Brtt þessa flyt ég ásamt hv. 6. þm. Vesturl., hv. 2. landsk. þm, og hæstv, landbrh. Brtt. hljóðar svo: „Við 1. d. F 1 orðist svo: Utan línu, sem dregin er úr punkti í 12 sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur af Dritvíkurtanga, þaðan í punkt 12 sjómílur réttvísandi vestur frá Skálasnaga og þaðan í punkt í 12 sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Bjargtöngum, er heimilt að veiða með botnvörpu og flotvörpu allt árið.“ Eins og kunnugt er gerði hv. Ed. allvíðtæka breytingu á þessu ákvæði eins og það var í frv. upphaflega, eins og sjá má á þskj. 885, efst á bls. S. En þar er sú lina, sem ég ræddi um, dregin úr punkti í 18 sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Malarrifi í punkt í 12 sjómílna fjarlægð réttvísandi vestur frá Bjargtöngum o.s.frv. Mörgum þótti, þegar þessi till. hafði verið samþ. í Ed., að fulllangt væri gengið. Að vísu eru um það skiptar skoðanir. En vegna þess að flm. þeirrar brtt., sem ég nú lýsti, vilja reyna að leysa þetta mál með friðsamlegu máti og okkur er nauðsyn að gera það, ráða fram úr því án stórdeilna og átaka, þá höfum við mótað þessa brtt. sem gengur mun skemur heldur en brtt. sú sem samþ. var í hv. Ed. Ég vænti þess að hv. þm. Nd. virði þetta sjónarmið. Við teljum nauðsynlegt að auka friðun á þessu svæði, eins og oft hefur komið fram bæði af máli mínu og annarra sem að þessari till. standa, m. a. við umr. sem urðu hér á hv. Alþ., mig minnir að það hafi verið í des, 1973. Við berum þessa brtt. á þskj. 933 fram sem sáttatill. og málamiðlunar til þess að leysa það viðkvæma vandamál sem þarna er um að ræða og væntum þess að við fáum stuðning meiri hl. dm.



Herra forseti. Ekki get ég tekið undir þá frómu ósk sem kom fram hjá hv. síðasta ræðumanni, heldur óska ég eftir því að mikill meiri hl. þessarar hv. d. verði á móti þessari till. því að með samþykkt hennar er að vísu verið, eins og margt hefur skeð í sambandi við þennan frumvarpsflutning, verið að veita ákveðið einkaleyfi til ákveðinna staða sem hafa um langt árabil vanist við og notað ákveðin veiðarfæri, það er veríð að gefa þeim einkaleyfi meðan lokað er fyrir aðra. Og það kom fram á fundi sem ég var á fyrir nokkru, það sem stjórnar t.d. þessu furðulega tiltæki, að geta ekki verið með fiskifræðingum og hagfræðingum þegar það passar þeim ekki sjálfum, en verið alltaf með þeim ef það passar þeim eða þeirra heimabyggð, eins og kemur fram í sambandi við dragnótina í sunnanverðum Faxaflóa og innanverðum um leið. Ég álít að þeir menn, sem eru bundnir þessu óskaplega kvalræði, að vera ofsatrúarmenn gagnvart ákveðnum veiðarfærum, þeir ættu frekar að hugsa um fiskinn sjálfan. Við skulum ekki gleyma því að á þessu svæði, þótt lokað verði fyrir botnvörpu og dragnót, þá er hægt að drepa þar smáan fisk líka, nákvæmlega sama smáa fiskinn og Akurnesingar hafa drepið undan Snæfellsnesi á uppeldissvæðunum þar á undanförnum árum og komið með hingað til borgarinnar til þess að selja. Sá fiskur er talinn veiddur á færi. En hver segir það og hverjum dettur það í hug, sem til þekkir, að það megi ekki drepa smáfisk á linu og færi? Við stöndum frammi fyrir þeirri staðreynd að við þurfum að minnka ásókn okkar í þorskstofn um kannske nokkuð á annað hundrað þús.tonn. Hvað á að koma á móti? Ég spyr. Ætli það það verði kolmunninn? Ég efa að það verði á þessu ári. En skyldi það vera það sem fiskifræðingar segja, að það sem við veiðum of mikið af sé skarkoli? Ég veit að við fáum framan í okkur gagnrök frá þeim sem hafa nokkuð til síns máls, og ég skal viðurkenna fúslega að þegar leyft var síðast að veiða með dragnót í Faxaflóa, þá var of langt gengið, þá voru of mörg skip og það var of mikill afli veiddur og um leið var möskvinn of smár í dragnótinni. En nú er búið að stækka hann - ég víl leyfa mér að segja samkv. því sem fram kom í þessu frv. - um nær þriðjung, sem þýðir að það er ekki nema stærsti göngufiskur hér í Faxaflóa sem mundi ásamt stærri skarkola festast í þessu neti. Og ég vil undirstrika það sem ég sagði: göngufiskur hér í flóanum. Látið ykkur ekki detta í hug að ekki sé göngufiskur á ferðinni í Faxaflóa. Það hefur verið frá því að byggð hófst hér á Íslandi, þá gengur fiskur hér á milli ála, inn allan Faxaflóa og inn á innstu firði. Eigum við að standa frammi fyrir því hér við innanverðan Faxaflóa, eins og ég kem þá að aftur, að einn af forvígismönnum þeirra skagamanna sem veiða á sportveiðitæki, hafði í mín eyru fyrir ekki allmörgum dögum þau orð að hér væri ekki nema um smáan fisk að ræða? En þetta er að sjálfsögðu alrangt. Hann hafði það sem aðalröksemd að Faxaflóinn fæði alla ströndina, hann fæði allan hringinn. Fiskurinn fer úr Faxaflóanum og gengur vestur og norður með landi, sem hárrétt er, austur með og suður með aftur og kemur svo í flóann aftur, þá kemur hann bara sem fullvaxinn fiskur. En þetta eigum við allt í einu að viðurkenna sem sjálfsagða staðreynd fyrir þá skagamenn og aðra sem veiða á sportveiðarfæri meðan við þurfum að reka hin stærri fiskiðnfyrirtæki sem þjóðin lifir á. Við höfum viðurkennt og ég fúslega og manna helst þegar t.d. vestmanneyingar eiga í hlut og reyndar aðrir sem þurfa að fara á ákveðin mið til ákveðinna veiða, eins og þegar hefur verið hafist handa um fyrir nokkrum árum, að úthluta sem einkarétti til ákveðinna hópa eða ákveðinna byggðarlaga ekki aðeins ákveðnu veiðimagni, heldur og ákveðnum veiðisvæðum. Af okkur reykvíkingum er hins vegar tekinn þessi hluti, hann afhentur, vegna þess að hann þarf að vera til staðar fyrir aðra aðila, og þá tala ég líka um þá í þeim byggðum sem hafa vanist við og verið með önnur veiðarfæri heldur en við hér í Reykjavík sem þróum mjög fljótt okkar fiskimenn í það að nota fullkomnustu tækni sem hægt er að nota. Og þá var ekki aðeins um litlu bátana að ræða, heldur líka hin stærri skip sem sóttu á fjarlægari mið, og á ég þar við togarana. En það má segja að allir fái nokkuð í sambandi við þetta frv. nema við í Reykjavík. A.m.k. veit ég að þeir á Akranesi hafa fengið sitt því að þeir hafa bryggjupláss til þess að binda togara sína við, og þá er ekki annað eftir fyrir þá heldur en að fylla þá með brotajárni og sigla svo öllu í næsta járnbræðsluofn sem mun vera í Englandi. Ég minnist þess þegar það furðulega frv. sem bannaði dragnótaveiðar í Faxaflóa, sem hafði þó, eins og ég hef tekið fram, nokkuð til síns máls, - þegar það var samþykkt, þá var hér fjöldi báta af þeirri stærð sem þessar veiðar stunduðu. Ekki einn einasti þeirra fékk skaðabætur fyrir það að vera sviptur þessari atvinnu sinni. Og það er staðreynd að þeim, sem fluttust til annarra verstöðva hér, bæði við Reykjanesið og Suðurlandið og þar á ég við Þorlákshöfn, - þeim var meinuð hafnaraðstaða þar og lá við stórslysum í tveim tilfellum sem mér er kunnugt um, því að þeim var bannað að koma þar að landi og urðu að fara fyrir Reykjanes með sinn afla til þess að landa í Reykjavík. Á þetta hefur ekki verið minnst og er þó um að ræða landshöfn og hafnir sem albjóð hefur lagt til stórfé. Auk þessa endurtek ég aftur þetta sem ég sagði, að þeim var meinuð hafnaraðstaða á þessum stöðum og er ljótt til þess að segja á Íslandi í dag. Það er eins og kom fram hjá hv. frsm. og ég vil benda á, að ég skrifa ekki, þótt ég sé formaður í virðulegri sjútvn. þessarar d., þá skrifa ég ekki undir nál. vegna þess að ég hef aðrar skoðanir en meiri hl. þm. á því hvernig okkar veiðimálum á að skipa. Ég er hins vegar samþykkur þeim brtt., sem meðnm. mínir hafa lagt fram, og mun styðja þær. Það var verið að reyna að ná samkomulagi til þess að við sýndum ekki sömu skömmina og Ed. hv. Alþ. að gera það á síðustu stundu að henda frá sér þessu máli með stórkostlegum breytingum, jafnvel án þess að tala við nm. úr sjútvn., a.m.k. ekki flm. frv., og um leið að gera það að verkum að við hefðum getað staðið frammi fyrir því nú á síðasta degi þingsins, eftir að hafa fært út fiskveiðilögsöguna í 200 mílur, að við hefðum enga löggjöf um þetta mál. Við það er ég ekki sáttur. Og það er þess vegna sem ég dreg til baka þá ætlun mína að flytja brtt. við frv. eins og það er og mun í heild styðja að það nái fram að ganga, vegna þess að ég tel að það sé ekki sæmandi fyrir okkur að láta þetta frá okkur fara, allra síst kannske vegna þess sem fram undan er í viðskiptum okkar við aðrar þjóðir og reyndar enda þótt svo hefði ekki verið. En þetta virtist ekki vera uppi hjá þeim félögum okkar í hv. Ed., heldur var þeim alveg sama um það þótt þetta frv. hefði rekið á sker á síðustu dögum, enda geri ég fastlega ráð fyrir því að það mundi ekki skaða neitt þótt við vísuðum þessu frv. til ríkisstj. til frekari athugunar, því að það virðist vera ákaflega mikill ágreiningur enn um það hvað eigi að gera við ákveðin veiðisvæði landsins, þannig að ef slík till. kæmi fram, þá gæti ég fúslega stutt hana. Við mundum þá bara í þeirri rökvísun með slíkri till. til rökst. dagskrár óska eftir því, að hæstv. sjútvrh. stjórnaði í anda þeirra laga sem ekki voru samþykkt, og ég skyldi fúslega treysta honum til þess og mundi ekki verða verra en láta þá ráða sem nú hafa tekið ráðin og telja sig allt vita og allt geta bara vegna þess að þeir eru með grá hár á sínum kolli, sem er mikill misskilningur. En eins og ég segi, ég mun ekki flytja neinar brtt. sjálfur við frv., en ég áskil mér allan rétt til þess að fylgja þeim ef fram koma.



Herra forseti. Mál það, sem hér er nú til umr., er eitt af þeim sem enginn hægðarleikur er að ræða hér með góðu móti á hv. Alþ., og það stafar að nokkru leyti af því að hér er um talsvert tæknilegt mál að ráða þar sem ræða þarf um ýmsa hluti sem ekki er auðvelt að setja sig inn í nema þá með allstaðkunnugum mönnum og einnig með kort af viðkomandi svæðum fyrir framan sig. Ég ætla mér ekki hér að fara í neinar ítarlegar umr. um þetta mál, allra síst úr því sem komið er, þar sem hér er aðeins um lítinn tíma að ræða enn þá af þingtímanum. Ég tel að það frv., sem hér liggur fyrir, þurfi að ná fram að ganga, það sé mjög brýnt, og við eigum ekki að ljá máls á því á neinn hátt að fresta afgreiðslu málsins. En þó vil ég segja það, að ég sé á þessari afgreiðslu verulega annmarka enn þá og því miður hefur þannig tekist til að enn eru á lagasmíð þessari svo augljósir gallar að það er ekki einu sinni hægt að framkvæma lögin eins og frv. er nú, nema hér verði gerðar á nokkrar breytingar. Það er enginn vafi á því að þeir, sem að þessari tillögugerð standa, hafa ekki ætlað sér að standa þannig að þessum málum eins og raunin er þó á. Ég skal koma hér fyrst að þremur atriðum sem snerta þessa löggjöf varðandi það svæði þar sem ég er kunnugastur, þ.e.a.s. Austurland og Suðausturland. Það er þá í fyrsta lagi í kaflanum um veiðiheimildir fyrir Austurlandi, þ.e.a.s. í 3. gr. frv., í B-kaflanum um Austurland, þar byrjar sú grein þannig: „Frá línu réttvísandi norðaustur frá Langanesi að línu sem dregin er“ o.s.frv. Á þessu er galli vegna þess að það er þegar búið fyrir alllöngu að gefa út reglugerð um að það skuli draga línu beint í austur frá Langanestá, réttvísandi austur, og friða síðan allt árið fyrir togveiðum allt svæðið þar fyrir norðan, þ.e.a.s. Þistilfjarðarsvæðið. Nú er hins vegar lagt til með þessu að heimila bátum að veiða að línu sem gengur í norðaustur frá Langanestá eins og áður var. M.ö.o.: það er verið að minnka friðunarsvæðið á Þistilfirði um nokkurn geira á þessu svæði, því að ég tel engan vafa á því að lagasetning nú um heimild til þess að veiða á tilteknu svæði mundi breyta þeirri reglugerð sem í gildi er. Ég hafði bent á það áður að það þyrfti að breyta þessu, en annað eins hefur svo sem sést hér þó við jafnvel samþykktum lög með svona feilstrikum í, og ég mundi frekar samþykkja frv. þó að þetta stæði áfram. En ég vil nú skjóta því sérstaklega til sjútvn. að það á að breyta þessu þannig að það sé í þessari löggjöf miðað við línu réttvísandi austur frá Langanestá, en ekki í norðaustur eins og var í eldri löggjöf.  Þá er annað atriði sem fær ekki heldur staðist. Hv. Ed. gerði breytingu á veiðiheimildum báta og skipa yfirleitt fyrir Suðausturlandi. Á svæðinu frá Hvítingum og að Ingólfshöfða hafði verið við það miðað fyrst í till. Nd. að það skyldu ekki heimilaðar togveiðar á þessu svæði yfir netaveiðitímabilið í mars og aprílmánuði, en Ed. gerði breytingu og færði þessi mörk frá Ingólfshöfða og að 18° v.lg. eða nokkru vestar og heimilar ekki veiðar á þessu svæði öllu frá Hvítingum og að 18° yfir mánuðina mars og apríl. En af þessu leiðir að bað þarf að breyta einnig næstu gr. þar á eftir, því að það dugar ekki að segja, eins og kom í till. frá Ed. og enn stendur í C 6, þar stendur, að á svæðinu frá Ingólfshöfða að Lundadrang sé heimilt að veiða allt árið. En þarna er um nokkur svæði að ræða, þ.e.a.s. frá ca. 161/2% suður frá Ingólfshöfða og að 18°, það er þegar búið að ákveða að það megi ekki veiða með togveiðarfærum á þessu svæði í mars og aprílmánuði og af því þarf að breyta næstu grein þar á eftir. Þeim í Ed. hefur sést yfir þetta og Nd. hefur enn ekki athugað þetta, en nú er enn tækifæri að laga það. Það var einnig það atriði að í lið C 7 í þessum kafla er enn haldið áfram þeirri ritvillu að tala um línu sem er í austur frá Ingólfshöfða. Það var búið að laga þetta í kafla C 6, en þetta á augljóslega að vera í suður frá Ingólfshöfða því að það verður engin viðmiðunarlína sem dregin er í austur frá Ingólfshöfða, hún dugar ekki í þessu falli. Nú vil ég sem sagt biðja hv. sjútvn. að athuga þessi þrjú atriði sem öll eru aðeins að lagfæra villur sem þarna hafa slæðst inn. Ég held að fyrir utan þessa villu, sem kannske má telja sem ritvillu í C 7, þá megi raunverulega breyta kaflanum C 6 þannig að þar verði aðeins bætt við: „sbr. þó ákvæði í C 4 og C 5,“ þ.e.a.s. það er búið að gera þar breytingu sem er miðuð við 18° v.lg. Þetta er allt hægt að leiðrétta enn þá. En það er mjög hætt við því, eins og hefur verið staðið að þessu máli, að það séu fleiri villur í þessu sem gætu komið sér illa, en það verður þá að hafa það og hefur svo sem gerst hjá okkur fyrr. En svo er að minnast aðeins á aðrar breytingar sem hv. sjútvn. Nd. leggur til að gera á frv. eins og það kom frá Ed. Í fyrsta lagi leggur Nd: nefndin til að ákveðið svæði fyrir sunnan Langanes og einkum á Héraðsflóasvæðinu þar sem var veiðiheimild fyrir togveiðibáta á ákveðnu svæði sunnan Langaness og upp á Héraðsflóann, þetta verði afnumið eða þessu verði breytt. Það er ekki rétt að segja að hér sé um það að ræða að með þessari breytingu sé verið að auka sérstaklega friðun, vegna þess að um leið og dregið er úr veiðiheimildum báta á þessu svæði, þá eru auknar veiðiheimildir stórra togara á þessu svæði. Þeir urðu að vera þarna enn þá utar en nú er lagt til. Ég fyrir mitt leyti tel að það sé afar hæpið að taka þetta svæði af þeim togbátum, sem enn eru á Austurlandi, neita þeim um þetta svæði sem togsvæði, þegar á það er litið að fyrir öllu Austurlandi megi þeir hvergi koma nær til þess að toga en upp að 12 mílum og þegar einnig er á það litið að það er búið að loka hjá þeim öllu Þistilfjarðarsvæðinu, ekki aðeins í tvo mánuði eins og áður var, heldur í 12 mánuði, og þar er ekki um neitt smáræðissvæði að ræða. Þetta bitnar auðvitað á veiðimöguleikum þeirra, og það getur ekkert annað gerst með þessu, að taka á þennan hátt fyrir veiðiheimildir bátanna á þessu svæði, en að þeir hrekjast enn meira suðaustur fyrir landið og þar verður enn meiri átroðningur. Sú till., sem hv. Ed. gerði í þessum efnum, heimilaði bátum áfram, eins og áður hafði verið, að halda nokkru veiðisvæði fyrir sunnan Langanes og Héraðsflóasvæðinu. Hún er að vísu að mínum dómi dálítið gölluð. Hún er verri en sú heimild sem var í gildi í eldri lögum vegna þess að hún heimilar aðeins veiðar nær landinu á allviðkvæmu svæði út af Vopnafjarðarflóa og út af Bakkafirði, en hún hins vegar dregur úr veiðiheimildum bátanna frá því sem áður var út af Héraðsflóasvæðinu þar sem minna gerir til. En þó er það svo að ég vildi heldur hafa það, sem kom frá Ed. í þessum efnum, heldur en það sem hér er lagt til af sjútvn. Nd. Ég mun því greiða atkv. gegn því að liðurinn B 3 falli niður. Ég tel að hann ætti ekki að falla niður, þó að ég hefði gjarnan viljað standa að breytingum á því orðalagi sem kemur frá Ed. En um það er ekki að fást því að það er ekki hægt að eltast við þetta mál fram og tilbaka á milli deilda úr því sem komið er. Hv. Ed gerði þær breytingar á suðaustur- og austursvæðinu að hún heimilar áfram togurum að veiða á litlu svæði sunnan við Hvítinga, og Nd: nefndin fellst á það. Ég álít að þetta sé rétt. Það er búið að þrengja svo gífurlega mikið frá því sem áður var að togurum á austursvæðinu öllu að það er auðvitað ástæðulaust að taka af þeim þetta litla svæði sem hefur reynst þannig, eins og hv. frsm. sjútvn. sagði hér, að þarna hefur yfirleitt veiðst mjög vænn fiskur. Því álít ég að það sé rétt að gera þessa breytingu sem hv. Ed. gerði og Nd: nefndin vill fallast á. Þá er um það að ræða að hv. sjútvn. Nd. leggur til að felld verði niður ákveðin friðun á svæðinu bæði nokkuð í austur og vestur frá Hornafirði, en í gildandi lögum var þarna nokkurt svæði sem sett var inn eftir till. skipstjórnarmanna á Austurlandi, þar sem þeir lögðu til að ákveðnu svæði þarna væri lokað í 5 mánuði ársins, frá 1. maí til 1. okt., fyrir öllum togveiðum, vegna þess að að þeirra áliti var á þessu svæði tvímælalaust mikið af smáýsu og smáum fiski og þannig hefur þetta verið í gildi í fyrri lögum. Hv. Ed. tók þetta atriði upp og vildi halda þessari friðun. Það kemur mér mjög á óvart að hv. sjútvn. Nd. vill endilega opna þetta aftur. Hún getur ekki fallist á þessa friðun sem Ed. hefur þó lagt til. Það er að vísu gert með því fororði að sagt er að hæstv. sjútvrh. muni gefa yfirlýsingu um að beita valdi sínu til þess að fríða þetta svæði. Ég hefði talið miklu einlægara að leyfa þessu að vera í lögum eins og það var og eins og það var komið inn í lögin, ef menn fallast á sjónarmið þeirra sem þarna eiga mest undir og hafa stundað þessar veiðar. Ég gef ekkert fyrir það eða sáralítið þó að loforð sé gefið um að lokað skuli á þessu svæði eftir skyndifriðunarreglunni. Ég hef ekki mikla trú á henni þarna. Henni hefur verið beitt gagnvart togurunum, en ekki gagnvart togbátum. Og ég hef ekki mikla trú á því, miðað við athafnir Hafrannsóknastofnunarinnar á þessu svæði, að hún geri ýkjamiklar till. um það hvernig þarna eigi að standa að þessum málum. því álít ég að þetta friðunarsvæði eigi að standa og ég mun greiða atkv. á móti því að þetta verði fellt niður, ég sé enga ástæðu til þess, þó að ég játi að það er auðvitað miklum mun betra, ef þetta verður fellt niður, að hafa þó yfirlýsingu hæstv. ráðh. um að hann muni beita þessu varlega. Þá er eitt atriði enn sem hv. sjútvn. Nd. hefur tekið upp eftir minni ábendingu og ég tel að sé stórum betra en það var áður í frv. í frv., eins og það var komið, var sagt í 8. gr. frv. orðrétt á þessa leið: „Hvenær sem skipstjórar eftirlitsskipa, leiðangursstjórar rannsóknaskipa Hafrannsóknastofnunarinnar eða sérstakir trúnaðarmenn, sbr. 2, mgr.,“ þ.e.a.s. trúnaðarmenn sem skipaðir eru í einstaka fiskibáta og einstök fiskiskip, allir þessir aðilar geti tekið sjálfstæða ákvörðun um það að loka veiðisvæðum. Ég tel það alveg fráleitt að einstakir trúnaðarmenn, sem kunna að vera úti í fiskibátum og geta verið margir tugir manna, þeir geti tekið ákvörðun um það að loka ákveðnum veiðisvæðum. Ég álít að það sé algerlega nóg að þetta vald sé hjá skipstjórum eftirlitsskipanna og þetta sé hjá skipstjórum á fiskirannsóknaskipunum og get vel fallist á það að þetta sé einnig hjá öðrum trúnaðarmönnum sem ráðh. getur þá skipað sérstaklega sem trúnaðarmenn með slíku valdi. En það væri auðvitað alveg fráleitt, þegar komnir eru trúnaðarmenn í mörg veiðiskip, að láta þá hina einstöku trúnaðarmenn fá þetta mikla vald, að þeir geti lokað heilum veiðisvæðum sem skyndilokun. Við skulum gæta að því að það er ekkert grín að gera út skip sem kosta orðið um millj. kr. á dag og það er ekkert grín fyrir skipshafnirnar heldur að vera komnar á miðin og láta einhvern einn mann úr kannske 50 manna hópi ákveða það að nú verði allir að fara í burtu af því að hér sé lokað. Það er sjálfsagt að hafa ákvæðin um skyndilokun fyrir hendi í lögum. En ég álít að þetta mikla vald eigi að takmarkast við tiltölulega fáa menn sem eru í þessu eftirliti og mynda mjög fasta reglu í þessum efnum. Við getum ekki látið alls konar eftirlitsmenn, sem kunna að verða skipaðir og eru skipaðir, jafnt á landi og sjó, til þess að að hafa eftirlit með þessu öllu saman, fá leyfi til þess að loka heilum hafsvæðum. Ég tel sem sagt þessa breytingu, sem hv. sjútvn. hefur þarna tekið upp við þetta ákvæði í 8. gr., mjög til bóta og styð það. Ég þarf svo ekki að orðlengja frekar um þetta og skal ekki gera það vegna tímaskorts hér. Mér sýnist að þetta sé æðiseint á ferðinni allt saman hér hjá okkur og komið mjög í eindaga. Ég vænti þess að sjútvn. fái tíma til þess, það verði eitthvert smáfundahlé gert til þess að lagfæra alla þá smágalla sem ég hef komið auga á og bent hér á, og einnig vil ég lýsa afstöðu minni til þessara brtt. að því leyti til sem mér sýnist að þessar brtt. séu heldur til óhagræðis í sambandi við Austur- og Suðausturlandssvæðið. Ég vil svo einnig benda á það, að það er augljóst að þetta frv. er þannig að það gerir ráð fyrir, því miður, vil ég segja, verulegri togveiðiaukningu fyrir Suðausturlandi, einkum í Meðallandsbugtinni. Þar er um það að ræða að það er verið að auka allverulega heimildir togbáta frá því sem verið hefur, en það átti í rauninni ekki að vera höfuðatriðið. En þar er um allverulegar aukningar á heimildum að ræða frá því sem verið hefur á því svæði. En hins vegar er, eins og till. standa hér, um mjög stórfellda friðun að ræða sem búið er að skipa fyrir um áður á Austurlandssvæðinu, á Norðaustursvæðinu og Suðaustursvæðinu, þá er búið að gefa út reglugerðir um mjög verulega friðunaraukningu frá því sem áður var. Ég skal svo ekki lengja þessar umr. frekar.



Herra forseti. Það er rétt, sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að þetta mál er hér seint á ferðinni. En ekki verð ég sakaður um það að hafa ekki í tæka tíð skipað n. til þess að undirbúa þetta mál og ræða það mjög ítarlega víðs vegar um landið. Jafnframt því að þar voru fulltrúar hagsmunaaðila sjávarútvegs, þá var þar bætt við n. 7 alþm. og ekki var slegið slöku við fundarhöld í þeirri n. En þetta mál er, eins og hann og fleiri ræðumenn hafa sagt, mjög erfitt mál og erfitt að koma saman þessu máli og ná samkomulagi um þessi viðamiklu og flóknu mál. Þau taka breytingum frá degi til dags í meðförum manna. En eitt er það sem er höfuðatriði, og það er að þetta mál nái fram að ganga, því að ég tel að það sé Alþ. til mikillar vansæmdar að ljúka svo störfum að þetta frv. verði ekki að lögum. Það er eins með þetta frv. og öll önnur, það má setja út á ýmislegt í því. Það er margt í því sem má betur fara, og það er líka margt í þessu frv., eins og það var lagt fyrir þing og einnig þær breytingar sem það hefur tekið í meðförum þingsins, sem ég fyrir mitt leyti hefði viljað hafa á nokkuð annan veg. En það er þannig að það getur enginn einn ráðið gerð og afgreiðslu þessa máls. Hér verður að koma til mjög víðtækt samkomulag til þess að þetta mál fái endanlega afgreiðslu. Ég tel bæði rétt og skylt að hæstv. forseti gefi nokkurt hlé til þess að n. geti gert tilteknar leiðréttingar, þær sem hv. síðasti ræðumaður benti á, ákaflega lítilfjörleg atriði í sjálfu sér, en það er alveg hárrétt að hér verður að leiðrétta áttavitann í þremur tilfellum, og það finnst mér að n. geti vel gert á örfáum mínútum ef hlé er gert. Ég ætla ekki að fara að ræða efnislega um frv., það hef ég áður gert. Ég tel að það sé mikill ágreiningur við afgreiðslu í Nd. og í Ed. og til þess að jafna þann ágreining verðum við að ná saman. Sjútvn. þessarar hv. d. hefur tekið tillit til allmargra breytinga sem hv. Ed. gerði á frv., og ég var samþykkur þeim brtt. öllum. Ég vil út af orðum hv. frsm. sjútvn. og fleiri lýsa því yfir að ég mun með reglugerð loka svæðinu réttvísandi suður af Hvalnesi ok að línu sem hugsast dregin að vestan að 15° 45' og innan 6 sjómílna frá landi á tímabilinu 1. maí til 1. okt. Slíkri reglugerð verði beitt þar til eftirlit er komið í það horf að skyndilokunum megi beita á svæðinu vegna göngu smáfisks á fyrrgreindu tímabili. - Reglugerðinni verði beitt þangað til að við teljum að það sé komið í viðunandi horf. Vegna till. um frekara bann við veiðum með botnvörpu og flotvörpu á Breiðafjarðarsvæði vil ég taka fram að ég er þeirri brtt. andvígur þó að hún gangi ekki eins langt og brtt. þær sem samþykktar voru í Ed. En það er ekki af fjandskap við snæfellinga, heldur er hér um að ræða lokun veiðisvæða fyrir togurum sem gerir það að verkum að togaraflotinn þyrpist meir og meir og í vaxandi mæli sérstaklega á tvö tiltekin svæði. Og það er rétt sem hv. síðasti ræðumaður gat um, það er á Suðausturlandi, en þó fyrst og fremst á Vestfjarðasvæðinu, og þess vegna er ég andvígur till. En verði þessi till. sjútvn. samþ., þá mun ég beita mér fyrir því að yfir hávertíðina verði neta- og línusvæða á Breiðafjarðarmiðum gætt líkt og verið hefur nú tvö undanfarin ár, fyrst í Víkurál og síðan á öðru svæði út af sunnanverðum Vestfjörðum. Ég held að það sé ekki allt fengið með reglugerðum. Það hefur hvort tveggja verið reynt og með misjöfnum árangri. En með því að beita sér fyrir því að ná samkomulagi við Landhelgisgæsluna og á þann hátt að virða línu- og netasvæði á viðkvæmasta tíma, þá tel ég að sé komið mjög til móts við óskir snæfellinga í þessum efnum, En í 5. gr. þessa frv. segir að ráðh. sé heimilt að skipta veiðisvæðum milli veiðarfæra og takmarka þannig veiðiheimildir þær, sem veittar eru í lögum þessum, með því að banna notkun ákveðinna gerða af veiðarfærum á tilteknum veiðisvæðum í takmarkaðan tíma. Sú tilraun, sem gerð var í hittiðfyrra og á síðustu vertíð tókst vel. Það urðu engir teljandi árekstrar á milli togveiðiskipa og línu- og netabáta og eiginlega engir árekstrar á síðustu vertíð. Ég hygg að ef þetta kæmi til, þá verði reynslan ekkert síðri á miðum snæfellinga heldur en á þessum miðum. Ég sagði í upphafi að ég legði mikla áherslu á að þessi löggjöf næði fram að ganga. Jafnvel þó að hinn ágæti formaður sjútvn. Nd. telji að það megi alveg eins láta vísa þessu frv. til ríkisstj. og ég gæti þá stjórnað og sjútvrn. þessum málum í anda þess frv. sem ekki verður samþykkt, þá vona ég að slíkt komi ekki fyrir. Ég vek athygli hv. alþm. á því, sem ég raunar þarf ekki að gera, að ef þetta mál dagar hér uppi, þá verði lítið svo á að við íslendingar eða Alþingi íslendinga hafi ekki eftir að hafa fært fiskveiðilandhelgina út í 200 mílur haft samstöðu um að koma á skynsamlegri hagnýtingu fiskveiðilandhelginnar og ég mundi telja það frekar vatn á myllu andstæðinga okkar í þessu máli.



Herra forseti. Ég skal ekki ræða þetta mál neitt á við og dreif eða eyða löngu máli í þessar umr., en mig langar að vekja hér athygli á tilteknum greinum eða einni grein einkum og er það raunar það sama sem hv. 2. þm. Austurl. minntist á hér sérstaklega ásamt ýmsu öðru, en það er till. hv. sjútvn. um að liðurinn B 3 fyrir Austurland falli brott. Mig langar til þess að vekja athygli á þessari till. og benda á að ég tel að það væri mjög óheppilegt ef sú till. yrði samþykkt. Það, sem hér er um að ræða, er að hafa nokkra ræmu sunnan við Langanes eða frá Langanesi og suður undir Gletting fyrir togbátana sem gerðir eru út, bæði af Norðurlandi og frá Austurlandi. Ég held að ég hafi í huga alveg töluna um það hvaða bátar það eru sem hér er um að ræða. Þetta eru 5 skip sem hér hafa sérstakra hagsmuna að gæta. Það er Sigurbjörgin frá Ólafsfirði, Þórður Jónasson og Ólafur Magnússon frá Akureyri, sem eru nú raunar gerðir út að mestu frá Seyðisfirði, og svo Emelie frá Seyðisfirði og Bjarni Ásmundar frá Húsavík. Þessi 5 skip hafa mikilla hagsmuna að gæta af því að þessu svæði sé ekki lokað, og það var einmitt vegna þessara báta sem breytingin var gerð í Ed. Ég teldi mjög miður farið ef Nd. féllist á þá till. sjútvn. þessarar d. að fella það niður sem Ed. samþykkti í þessu tilfelli. Ég vil því, eins og hv. 2. þm. Austurl. gerði áðan í ræðu sinni, beina því mjög ákveðið til sjútvn. og þá sérstaklega til frsm. n. að hann og n. taki þetta til sérstakrar athugunar. Ég vil líka taka undir það með hæstv. sjútvrh. að það verði gert stutt fundarhlé til þess að reyna að samræma þessar skoðanir þannig að menn geti nokkurn veginn orðið sammála um það hvernig þetta mál verði afgreitt. Mér er alveg ljóst að það er mikill vandi að setja þessar reglur svo að öllum líki. Ég fæ ekki séð að miklar aths. hafi verið gerðar við verk þeirrar n. sem samdi þetta frv., og persónulega hef ég ekkert við hennar verk að athuga, hygg að hún hafi innt af hendi mjög gott starf og að hér sé um að ræða væntanlega löggjöf sem er ekki einasta brýn, heldur er nauðsynjamál fyrir fiskveiðar okkar og fyrir verndun fiskstofnanna. Um þetta erum við allir sammála. Hins vegar held ég að það sé nauðsynlegt, að hv. sjútvn. og þeir menn, sem hafa einkum staðið að samningu þessa frv., hafi þolinmæði til þess að hlusta á raddir einstakra þm. þannig að þeir fái tækifæri til þess að koma að sínum sjónarmiðum og að n. virði þau sjónarmið sem hér koma fram. Ég held að mér sé óhætt að fullyrða að ég tala hér fyrir munn allra þm. Norðurl. e. þannig að það hefur verulegan stuðning norðlendinga að þetta máli nái fram að ganga, þ.e.a.s. þetta ákvæði sem kom í frv. í Ed. að það fái að standa. Þess vegna vil ég enn á ný beina því vinsamlegast til sjútvn. að hún taki þessar aths. til vinsamlegrar skoðunar og þá þannig að hún taki aftur a-liðinn í 1. till. á þskj. 926. Ég held að ég hafi ekki fleira um þetta að segja. En ég vænti þess eindregið að hv. n. taki þessar aths. til greina.



Virðulegi forseti. Enda þótt það hafi komið fram í máli tveggja hv. þm. að þeir eru ekki sammála þeim niðurstöðum sem sjútvn. komst að, þá er það nú ekki í svo veigamiklum atriðum að það út af fyrir sig geri mikinn mun eða komi á óvart. En ég þakka fyrir ábendingar hv. 2. þm. Austurl. sem eru réttar. Þarna eru villur sem ekki eru auðvitað af neinum ásetningi gerðar. Og ég sé að hv. Ed. hefur orðið hið sama á þegar hún bætti inn í B 3, að hún miðar við 6 sjómílur réttvísandi norðaustur frá Langanesi svo sem hafði verið gert óvart og staðið löngum í B-liðnum um Austurland. Ég vil leyfa mér að flytja hér skrifl. brtt. við 3. gr., B-liðinn og C 6 og C 7. Ástæðan fyrir því, að ekki var numinn brott Ingólfshöfðinn sem viðmiðun og 18° v. lg. sett í staðinn, var sú, að ég þráaðist alllengi við að fallast á þessa breytingu og á ystu nöf. Þegar ég gekk til þess leiks, þá var það mikið umleikis að ekki gafst tóm til þess að gaumgæfa þetta atriði. En ég vil biðja hæstv. forseta um að leita afbrigða fyrir þessari till. minni, en hún er við 3. gr. Í fyrsta lagi við B 1, að upphaf gr. orðist svo: „Frá línu réttvísandi í austur frá Langanesi.“ Í öðru lagi við C 6: Í stað „Frá línu réttvísandi suður frá Ingólfshöfða“ komi: Frá 18° v. lg. Brott falli það sem innan sviga stendur: (vms 22). Og í þriðja lagi við C 7: Í stað „Frá línu réttvísandi austur frá Ingólfshöfða“, sem var auðvitað kórvilla, komi: Frá 18° v. Ig. og brott falli það sem segir í svigunum um viðmiðunarstað 22. Hér hefur svo aðallega verið rætt um svæðið á milli Fonts og Glettinganess. Ég kom að því í minni framsögu fyrir brtt. að mér er mjög umhendis að fallast á þessa breytingu ekki vegna þess að ég skilji ekki vel nauðsyn þessara skipa á svæðinu, 5 skipa, sem ég hygg að sé rétt hjá hv. þm. Ingvari Gíslasyni að eigi hlut að máli, heldur vegna þess sem fram kom í viðræðum okkar við fiskifræðinga sem héldu því fram, eins og ég sagði raunar fyrr í ræðu minni, að allt svæðið réttvísandi norður frá Hraunhafnartanga og allar götur í austur réttvísandi frá Glettinganesi væri sama eðlis með tilliti til uppvaxtarstöðva þorskins. Ég vil þó taka fram að ég er þeirrar skoðunar að það megi ekki lengi rígskorða þetta svæði sem mikið verndarsvæði. Það þarf að stórauka rannsóknir á því og fylgjast með fiskigöngum, því að tíðum, segja sjómennirnir, gengur þarna yfir fullvaxta fiskur sem að öðru jöfnu má sækja í. Auðvitað er fyrir Norðurlandi öllu og Austurlandi, um verulegar skerðingar að tefla, ekki er því að neita, þetta hafsvæði milli 9 og 12 mílna línanna frá Horni og að Langanesi, fyrir utan stóraukin verndarsvæði í kringum eyjarnar Kolbeinsey og Grímsey. Það er auðvitað mjög mikil skerðing, einkum og sér í lagi fyrir þessa millistærð skipa sem áður höfðu veiðiréttindi á þessu svæði. Og þannig er það nú, að langmesta skerðingin, sem verður, er hjá bátastærðinni sem áður var frá 105 tonnum upp í . 350 tonn. Þetta á alveg sérstaklega við um Selvogsbankasvæðið og Suðvesturland. En við frágang laganna frá 1973 er ekki fyrir það að synja að þessum bátastærðum, í hverjum eru mörg gífurlega öflug togskip, voru veittar ótrúlega miklar togveiðiheimildir, t.a.m. eins og á Selvogsbanka, að því er mig minnir frá 16. maí og til áramóta, öllum Selvogsbankanum að heita má eins og hann lagði sig. Á ekki dýpra vatni toga þessi skip að sjálfsögðu með næstum því jafnmiklu afli og árangri og áníðslu, ef svo má segja, eins og sérsmíðuð skuttogskip. Vélarafl þessara skipa sumra hverra slagar upp í það sem er hjá minnstu gerð togara. Vitanlega felur þetta frv. í sér gífurlega aukna friðun. En þar fyrir utan hefur hæstv. sjútvrh. tekið margar ákvarðanir í kjölfar ýmissa ábendinga og samþykkta fiskveiðilaganefndarinnar og þar fyrir utan auðvitað af sjálfsdáðum um stóraukna verndun og friðun allt í kringum landið. Þetta er einn snarasti þátturinn og raunar upphafsþátturinn í því verkefni sem vinna verður nú að vernda fiskistofnana, sér í lagi þorskstofninn. Og það er alveg útilokað að setja þessi lög án þess að við einhvern komi og hagur hans þrengist. Víða þrengist stórlega, sérstaklega á þeim svæðum sem fiskifræðingar tjáðu n. og hafa raunar skrifað um skýrslur og víða birt, - sér í lagi á þeim svæðum þar sem eru uppeldisstöðvar ungfisksins fyrir Norðvestur-, Norður- og Norðausturlandi. Það er skoðun mín sem hefur áður komið fram að aðalmálið sé að hindra dráp á ungfiski og einnig hrygningarfiski. Ef þetta heppnast okkur, þá mun e.t.v. langstærsta skrefið vera stigið í þá átt að ná því sem við verðum að ná, að þeir vaxi aftur, fiskstofnarnir við strendur landsins. Hins vegar vil ég láta þess getið, að ég vil gjarnan, ef hæstv. forseta sýnast tök á því, ræða við hv. sjútvn. um þau tilmæli sem fram hafa verið sett hér um þetta svæði, að hverfa að þeirri breytingu sem hv. Ed. gerði við liðinn B, um Austurland, þ.e. svæðið frá Fonti að Glettinganesi  (Grípið fram í: Frá 15 mínútum.)  Nei, frá Fonti að Glettinganesi.  Fundarhlé. Virðulegi forseti. Sjútvn. hefur orðið sammála um að draga til baka till. við 3. gr., a-liðinn. Til baka er dregin till. um B 3, sem samþ. var að bæta við B-liðinn, Austurland, í hv. Ed., að sá liður falli brott, sem þýðir að fallist er á af n. hálfu að sú breyting verði gerð á frv., eins og það var upphaflega, að skipum 39 metrar að lengd eða minni er heimilt að veiða allt árið með botnvörpu og flotvörpu utan línu sem dregin er úr punkti 6 sjómílur réttvísandi austur, - en ekki norðaustur eins og segir í samþykkt hv. Ed., - austur frá Langanesi (vms 10) í punkt 6 sjómílur réttvísandi austur frá Glettinganesi (vms 13). Ég vil geta þess, hæstv. forseti, að ég hafði lagt hér fram skrifl. brtt. sem að vísu fjallaði einvörðungu um stafsetningu, ef svo má segja, en starfsmaður þingsins greip hana úr höndum mér til frekari meðferðar í vélritun, þannig að mér er umhendis að leggja þá skriflegu brtt. fram og mundi vilja fara fram á andartakshlé á meðan ég leitaði uppí gögn mín þannig að ég fengi þann veginn náð vopnum mínum.



Herra forseti. Nú þykir mér flest fara úrskeiðis ef þeir ágætu menn, sem unnið hafa í þessu máli drengilega og vel, eru nú búnir að tapa tækjum sínum og koma ekki á framfæri þeim till. sem þeir þurfa á að halda til þess að koma þessu furðulega máli áfram með þeim furðulegu ráðstöfunum sem gerðar ern til þess að gera svo. Ég var búinn að taka það fram áður í kvöld að ég mundi ekki verða flm. brtt. þótt ég áskildi mér rétt til þess að fylgja þeim ef fram kæmu. En ef þetta, sem mér skilst af máli hv. frsm. n., að línan við friðunarsvæðið við Norðausturland ætti að stefna í réttvísandi austur, en ekki í norðaustur, þá mun ég fylgja þeirri till. þegar hún fram kemur. En ég vænti þess að formaður og aðrir í n. finni tæki sin til þess að koma þessu á framfæri.