Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta litla frv. á þskj. 5 inniheldur tvö atriði. Hið fyrra er það, að með því er gert heimilt að flytja til landsins öl, sem hefur inni að halda minna en 21/4% af vínanda að rúmmáli. Annað atriði er það, að felld eru niður þau ákvæði í áfengislögunum, sem enn segja, að áfengissektir og andvirði upptæks áfengis skuli renna í menningarsjóð. Um fyrra atriðið er það að segja, að frá því að áfengislögin nr. 58 1954 voru sett, hefur með öllu verið óheimilt að flytja inn öl til landsins. En áður en þau áfengislög voru sett, gilti hins vegar sú regla samkvæmt áfengislögunum frá 1935, að heimilað var að flytja öl til landsins, ef það hefði ekki inni að halda meiri vínanda en hér er gert ráð fyrir. En ástæðan til þess, að þetta ákvæði er nú flutt og till. gerð um að skjóta þessu ákvæði á ný inn í áfengislög, er eingöngu vegna EFTA-aðildar. Það er talið nauðsynlegt að taka þetta ákvæði inn í áfengislöggjöf, til þess að hægt sé að fullnægja samkomulagi sem gert hefur verið á grundvelli EFTA-aðildar og nánari grein er gerð fyrir í aths. með frv. Um síðara atriðið er það að segja, að lengi vel var það svo í áfengislögum og í lögum um menningarsjóð, að áfengissektir og andvirði upptæks áfengis rann í menningarsjóð, en þessu var breytt með lögum nr. 35 frá 14. apríl 1971, um breyt. á lögunum um menningarsjóð. Þá er fellt niður, að þessar áfengissektir og andvirði þess áfengis renni í menningarsjóð, heldur er þar gert ráð fyrir því, að menningarsjóður fái fé með beinni fjárveitingu. Það þótti af einhverjum ástæðum ekki viðeigandi eða eðlilegt, að hann byggði afkomu sína á þessum tekjustofnum lengur. En þegar þessi lög nr. 35 frá 1971 voru sett og afgreidd hér á Alþ., var þess ekki gætt, að í áfengislögunum voru ákvæði um þetta efni, sem mæltu svo fyrir, að áfengissektir o.s.frv. skyldu renna í menningarsjóð. Þessi ákvæði standa því enn í áfengislögunum, þrátt fyrir það að búið sé að fella þau niður í lögum nr. 35 1971, sem eiga að öðlast gildi nú 1. jan. n.k. Þetta er eingöngu leiðrétting, breyting formlegs efnis, sem rétt þótti að leggja hér til um leið. Herra forseti. Ég sé nú ekki ástæðu til þess að fara fleiri orðum um þetta mál. Ég held, að skýring á því sé gefin nokkuð glögg í aths., og ég leyfi mér að óska þess, að því verði vísað til 2. umr. og til hv. allshn.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er flutt til staðfestingar á brbl., sem sett voru í tíð fyrrv. ríkisstj. Frv. fjallar um það að veita heimild til þess, að keyptir verði átta skuttogarar, eins og rætt er um í viðkomandi lögum, í staðinn fyrir sex, sem þar voru tilgreindir. Ég veit, að allir hv. þdm. kannast vel við efni þessara laga, og þarf því ekki að hafa mörg orð um þetta frv. Eins og kunnugt er, eru allir þessir átta togarar þegar í byggingu eða hafa verið gerðir byggingarsamningar um þessi skip. En vegna þess að upphaflegu lögin, sem um þetta fjölluðu, gerðu aðeins ráð fyrir því, að keypt yrðu sex skip, en síðar bættust tvö við, þá varð að samþykkja þessi brbl. og síðan er þetta frv. flutt hér til staðfestingar á þeim. Ég óska eftir, að frv. þetta gangi til hv. sjútvn., en sé svo ekki ástæðu til þess að hafa fleiri orð um málið á þessu stigi.



Herra forseti. Ég vil strax taka það fram, að ég er efni þessa lagafrv. algerlega sammála. Hér er, eins og hæstv. ráðh. tók fram, um staðfestingu á brbl. að ræða, sem sett voru að tilhlutan fráfarandi ríkisstj., annars vegar til þess að Akureyringar, Útgerðarfélag Akureyringa, hefðu möguleika til þess að endurnýja togaraflota sinn, og hins vegar til þess að auðvelda Slippstöðinni á Akureyri og Útgerðarfélaginu að ná samningum sín á milli til þess að styðja að íslenzkum skipasmíðaiðnaði og því fyrirtæki sérstaklega á Akureyri. En ég kveð mér hljóðs einnig til þess að spyrja hæstv. ráðh. um það, hvort hann mundi ekki vera hliðhollur því að sú n., sem fær þetta mál til meðferðar, taki til athugunar, hvort ekki sé ástæða til þess að rýmka þessa heimild umfram það, sem gert er ráð fyrir í brbl. Mér er kunnugt um það, að tveir aðilar hér í Reykjavík, reyndir útgerðaraðilar, hafa hug á því að festa kaup á skuttogurum, ef sams konar stuðningur fæst af hálfu ríkisvaldsins og sveitarfélagsins eins og gert er ráð fyrir í þeim lögum, sem hér er um að ræða. Hér er um þá útgerðarmennina að ræða, Einar Sigurðsson og Ingvar Vilhjálmsson eða félög þeirra, sem ýmist með samvinnu sín á milli eða eitt sér hafa hug á að kaupa þrjá skuttogara, og eru fulltrúar af þeirra hálfu í Póllandi, að því er ég bezt veit, til að kanna þessa möguleika. Ég þykist vita, að hæstv. ráðh. viti um þessar fyrirætlanir þessara útgerðarmanna. Ég vil aðeins lýsa áhuga mínum á því, að fyrirætlanir þessar komist í framkvæmd, og þess vegna væri mikils vert, ef hæstv. ráðh. treysti sér til þess að gefa í skyn, hvort hann styddi þessar fyrirætlanir og að hv. þn. tæki til athugunar, hvort ekki væri ástæða til þess að rýmka enn frekar en brbl. gera ráð fyrir heimildir lagafrv. í þessu efni.



Herra forseti. Út af fsp. hv. 2. þm. Reykv., sem hér kom fram, um það, hvort ekki væri rétt, að sú n., sem fjallar um þetta frv., athugaði möguleika á því að rýmka heimildir laganna enn frekar en gert er með þessum brbl., þ.e. að gera þá rað fyrir því, að keyptir yrðu enn þá fleiri togarar samkv. ákvæðum þessara laga en þessir átta, vil ég segja það, að það er að sjálfsögðu vel þegið, að sú n., sem mun athuga þetta mál, athugi það, en æskilegt væri, að hún kannaði málið með tilliti til þess, sem er nú að gerast í sambandi við endurnýjun togaraflotans í landinu. Það er kunnugt, að þegar hafa verið gerðar allmikilvægar ráðstafanir í þá átt að lyfta undir það, að togarafloti landsmanna verði endurnýjaður og efldur mjög verulega, og nú standa yfir samningagerðir allmargra aðila um þetta efni. Ég tel sjálfsagt, að um leið og að því er hugað, hvort rétt þyki að kaupa fleiri skip samkv. ákvæðum þessara laga, sem eru með nokkuð sérstökum hætti, þá sé fylgzt með því, hvað er að gerast almennt í togaraendurnýjunarmálum okkar. Ég vek athygli á því, að í þessum lögum, sem hér er fjallað um, eru ákvæði um það, að gert er ráð fyrir því, að sveitarfélög leggi fram ákveðinn stuðning við togarakaupin. Það hefur þegar sýnt sig, að þessi stuðningur sveitarfélaganna getur verið raunhæfur á vissum stöðum, en ekki öðrum, svo að það er enginn vafi á því, að hér er ekki um fullnægjandi lausn á þessum vanda að ræða að mínum dómi í öllum tilvíkum, en ég tel sem sagt sjálfsagt að athuga þennan möguleika, hvort ekki sé fært að gera ráð fyrir kaupum á enn þá fleiri skipum en þetta frv. fjallar um eftir þessari leið, sem mörkuð er í frv. Einnig getur að sjálfsögðu komið til greina að athuga um breytingar á frv. sjálfu, þannig að það næði þá yfir breiðara svið. Ég tek undir það, sem hv. þm. minntist hér á, að sú n., sem mun fjalla um frv., athugi þessa möguleika um leið og hún kynnir sér nýbyggingar togara almennt.