Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og fram kom við 2. umr. frv. flutti hæstv. viðskrh. nefndinni sérstök tilmæli um að skoða orðalag till. um ákvæði til bráðabirgða. Fjh.- og viðskn. deildarinnar kom saman á sérstakan fund í kvöldmatarhléinu og ræddi þetta mál og skoðaði ýmsa möguleika sem til greina gætu komið varðandi orðalagsbreytingar, bæði að fella niður orðið „aðlögunargjald“ úr ákvæðinu eins og það stendur nú og túlka orðin „ígildi þess“ á tiltekinn hátt, eða að taka upp annað heiti, eins og t.d. „iðnþróunargjald,“ í staðinn, vegna þess að það vísar sérstaklega til tilgangs gjaldsins. En að athuguðu máli og ræddum þessum kostum komst nefndin að þeirri niðurstöðu, sá meiri hl. nefndarinnar sem að þessari till. stendur, að standa við fyrri till., þar eð ekki væru tök á að finna orðalag til breytingar sem allir gætu við unað. Hins vegar væri það orðalag, sem á till. væri nú, svo rúmt að það fæli í sér alla þá möguleika sem e.t.v. kynnu að vera fyrir hendi. Nefndin er viss um það, eða meiri hl. hennar, að hæstv. viðskrh. og ríkisstj. í heild og þeir, sem að þessu máli munu koma, muni framkvæma þetta ákvæði á þann veg sem best þjónar hagsmunum þjóðarinnar, sérstaklega á sviði iðnþróunar. Með sérstakri tilvísun til þeirrar yfirlýsingar um meðferð málsins hjá hæstv. ráðh. og ríkisstj. allri leggjum við til að frv. verði samþykkt með fyrrgreindri brtt.



Herra forseti. Það er rétt frá skýrt hjá hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni, að meiri hl. nefndarinnar lagði á sig mikið erfiði í kvöldmatarhléinu við að reyna að finna annað orðalag á þessari grein sem gæti fullnægt þeim mismunandi sjónarmiðum sem uppi voru hér fyrir kvöldmat. Það reyndist svo, að orðalagið, sem á greininni er af hálfu meiri hl., var það gullið að hann treysti sér ekki til að breyta því, eins og fram kom reyndar hjá hv. þm. Það staðfestist þar, að menn í meiri hl. eru ýmist þeirrar skoðunar að það sé ekki hægt að hækka jöfnunargjaldið eða að ekki sé hægt að framlengja aðlögunargjaldið, þó að heimildin feli í sér hvort tveggja. Hins vegar virtist meiri hl. sammála um eitt, og það var að hvaða ígildi sem væri gæti fengið að halda lífi. Og sannast þar það sem kom fram í málflutningi mínum um það, að ígildið virtist vera það eina sem gæti fengið að standa. Meiri hl. nefndarinnar hafði hins vegar ekki kjark í sér til að breyta greininni í þá átt, að hún fjallaði einungis um ígildið. Það er auðvitað lofsvert hjá nefndinni að standa á sannfæringu sinni, eins og kom fram í ræðu hv. þm. Ólafs Ragnars Grímssonar, formanns hennar. En nú hangir sem sagt allt málið á tveimur bláþráðum, eftir því sem mér skilst, annars vegar ígildinu, sem enginn veit hvað er, og hins vegar því, að hæstv. ráðh. framkvæmi helst ekki greinina. A.m.k. er honum erfitt að framkvæma greinina þannig, að öll sjónarmið verði uppfyllt um það, að ekki megi framlengja aðlögunargjaldið og ekki hækka jöfnunargjaldið. Reyndar var líka hafnað í nefndinni sérstakri nafngift á þetta gjald, svo sem iðnþróunargjald, þannig að ef til skattlagningar kemur af þessu tagi verður hún væntanlega nafnlaus. Ég hef áður gert grein fyrir afstöðu minni til þessa máls og sé ekki ástæðu til að endurtaka það, en mér sýnist að einmitt það, sem hefur verið að gerast í þessum efnum, sanni fullkomlega það sem ég hélt fram hér fyrr í dag, að þetta ákvæði sé heldur vanhugsað og ónotalegt og eigi engan rétt á sér, heldur sé langtum skynsamlegra að snúa sér að því að bæta og jafna aðstöðu iðnaðarins með aðgerðum t.d. í tollamálum og lánamálum.



Herra forseti. Meiri hl. nefndarinnar sýndi það sérstaka umburðarlyndi og lýðræðisvilja að hafa andstæðing sinn, minni hl. nefndarinnar, viðstaddan umræður sínar um hvernig meiri hl. kynni að geta breytt eigin tillögu. Ég vil hins vegar taka það fram til að fyrirbyggja misskilning hér og síðar, að minni hl. nefndarinnar, andstæðingur þessarar till., hv. þm. Kjartan Jóhannsson, er á engan hátt löggiltur túlkandi þeirra skoðunar meiri hl. á þessu ákvæði sem fram kom í ræðu hans áðan.



Herra forseti. Það er merkilegt þegar menn láta sér detta í hug að það feli í sér umburðarlyndi að halda fundi með eðlilegum og lýðræðislegum hætti. Ég veit ekki til þess, að það tíðkist að halda nefndarfundi öðruvísi en allir nm. séu boðaðir, þannig að það eitt að hafa orð á slíku, svona hugmynd, er náttúrlega ekki góðs viti. Hitt er annað mál, að auðvitað hefur meiri hl. nefndarinnar málfrelsi í þessu máli, og mér hefur ekki dottið annað í hug en að formaður hennar og aðrir nm. gætu fengið að túlka sín sjónarmið alveg óendanlega, enda hafa a.m.k. sumir þeirra verið ósparir á að láta skoðanir sínar í ljós yfirleitt. Og ég held að það verði ekkert lát á því. En mér finnst ágætt að ekki hafa komið fram nein mótmæli, hvorki við þessa túlkun mína né önnur þau sjónarmið sem ég hef látið hér uppi.



Herra forseti. Ég held að ég verði að leggja nokkur orð í belg í þessari merkilegu deilu, sem upp er risin, í tilefni af síðustu orðum síðasta ræðumanns. Túlkun hans var náttúrlega víðs fjarri öllu lagi, og ég tók hana nánast sem grín. A.m.k. var ég ekki hrifinn af orðinu ígildi og datt annað orð í hug sem ég skal þó ekki nefna hér. En allt er þetta hið mesta púður þótt að þessu sé staðið svona. Úr því ég er kominn hér í pontuna vil ég líka mótmæla þeim orðum formanns nefndarinnar, að sá meiri hl., sem að brtt. standi, treysti þessari ríkisstj. eða hæstv. viðskrh. sérstaklega til að framkvæma þetta réttilega. Því fer víðs fjarri. Við treystum ríkisstj. ekki til neinna góðra verka eða mjög fárra. Hitt er svo annað mál, að þetta er í höndum hæstv. viðskrh. Það er hann sem á að leita eftir þeim heimildum sem þarf á erlendum vettvangi, ef hann þá telur það rétt. Ég sé ekki að það geti verið nein hætta á ferðum að veita hæstv. ráðh. þessa heimild. Ef hann metur það svo, sem mér skilst, að það sé engin leið að ná þessu fram, þá reynir hann ekkert við þetta. En við viljum gjarnan veita honum þessa heimild - eða þá þeim viðskrh. sem tekur við af honum, sem vonandi verður mjög fljótlega, að einhver annar taki við af þessum hæstv. ráðh. sem nú sitja í virðulegum stólum.



Herra forseti. Það frv., sem hér liggur fyrir, er fyrst og fremst um framlengingu á 3% jöfnunargjaldi sem lögleitt var fyrir fáum árum. Ég átti hlut að því sem iðnrh. þá að undirbúa og fylgja fram þessu frv. og er því að sjálfsögðu samþykkur að það verði framlengt. Varðandi ákvæði til bráðabirgða tel ég einnig sjálfsagt að heimilað verði að leggja á til viðbótar 2% gjald, en fénu verði varið til iðnþróunar. Hæstv. viðskrh. hefur bæði nú og áður lýst afstöðu sinni til aðlögunargjalds og hvernig það er til komið, og það er sjálfsagt, að við notkun þessarar heimildar í ákvæði til bráðabirgða verður bæði að hafa hliðsjón af þörfum iðnaðarins og milliríkjasamningum. Það verður hvort tveggja að sjálfsögðu gert við mat á þessu máli. Ég segi já við þessari tillögu.



Herra forseti. Ég hef samið um framlengingu jöfnunargjaldsins og er því að sjálfsögðu samþykkur, að frv. nái fram að ganga. Hins vegar hef ég rakið tilvitnanir í mál manna hér á Alþingi varðandi framlengingu aðlögunargjaldsins, þegar það var til meðferðar á sínum tíma, og einnig vitnað til yfirlýsinga sérstakra sendimanna ríkisstj. um að aðlögunargjaldið yrði ekki framlengt. Þá hef ég einnig vitnað til sendiherra um þeirra skoðun á málinu svo og getið um undirtektir fulltrúa aðildarþjóða EFTA og EBE sem eftir hefur verið leitað. Ég tel það ekki í þágu íslenskra hagsmuna að framlengja aðlögunargjaldið þvert ofan í gagnstæð loforð. Ég er reiðubúinn til að taka málefni iðnaðarins upp á vettvangi EFTA og Efnahagsbandalags Evrópu, að sjálfsögðu í samræmi við aðild okkar að EFTA og samninga við Efnahagsbandalagið. Þrátt fyrir þessa meinbugi málsins, sem ég tel ónauðsynlega, segi ég já. Frv., svo breytt, samþ. með 13 shlj. atkv. og afgr. til Nd.