Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Matthías Bjarnason) Herra forseti. Þetta frv. sem ég mæli hér fyrir er að meginefni sama frv. sem flutt var á síðasta þingi, um breytingu á lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins, og fjallar um það að útlán í helstu lánaflokkum í Byggingarsjóði ríkisins skiptist í sama hlutfalli milli kjördæma og greitt er til lífeyrissjóða. Með það í huga að miklir fjármagnsflutningar hafa átt sér stað frá landsbyggðinni í skjóli húsnæðislánakerfisins, sem ekki varð séð fyrir við næstsíðustu breytingar á húsnæðislánakerfinu, tel ég nauðsynlegt að þetta sé gert. Enn fremur er í frv. ákvæði um að Byggingarsjóð ríkisins megi varðveita í öðrum lánastofnunum en Seðlabanka Íslands, að fyrirtæki geti sótt um almenn húsnæðislán til að byggja leiguíbúðir fyrir starfsfólk sitt, að lán megi veita til að auðvelda byggingu almennra leiguíbúða fyrir aldraða og að heimilt sé að breyta kjörum á óhagstæðum eldri húsnæðislánum til samræmis við núverandi kjör. Eins og fram kemur í grg. og töflu með þessu frv., sem raunar kom einnig með frv. sem flutt var í fyrra, þá kemur í ljós í þeirri grg. sem fylgdi frv. þá að skipting lánsloforða eftir kjördæmum er þessi, þ.e. bæði fjöldi lánsloforða og hlutfall: Reykjavík var í fyrra með 4326 lánsloforð og hlutfallið 48,3%, en miðað við skiptingu lánsloforða 12. okt. sl. er Reykjavík með 6237 lánsloforð og hlutfallstalan er 46,7%. Reykjanes kemur þar næst á eftir. Í fyrra var það 2192, hlutfall 24,5% en er nú samkvæmt þessum tölum 3401 lánsloforð og hlutfallið 25,5%. M.ö.o.: Hlutur lánsloforða var í fyrra 72,8% á þessu svæði, Reykjavík og Reykjanessvæðinu, á móti 72,2% nú miðað við 12. okt. Skiptingin hjá öðrum kjördæmum í landinu er í fyrra 418, nú 605, hlutfall í fyrra 4,7% og nú 4,5% hvað Vesturland varðar; 280 í fyrra, nú 393 eða 3,1% og nú 2,9% á Vestfjörðum; á Norðurl. v. í fyrra 209, nú 333, hlutfallið er 2,3%, er núna örlítið hærra eða 2,5%; Norðurl. e. í fyrra 673, hlutfall 7,5% og nú 1065 og hlutfall 8%. Á Austurlandi eru það 298 í fyrra, 486 nú eða 3,3% í fyrra en 3,6% nú; og á Suðurlandi 502 í fyrra, 701 núna, hlutfall 5,6% í fyrra en núna 5,2%. Óskilgreint eru 60 lánsloforð í fyrra en 137 núna, en hlutfallið er það sama, 0,7% í báðum tilfellum. Með því að skoða framtaldar launagreiðslur eftir kjördæmum fæst einna öruggasta vísbendingin um hvernig greitt er í lífeyrissjóð, en þá ber að gæta þess að sumir lífeyrissjóðir eru fyrir launþega á öllu landinu og því er réttindamyndun í þeim bundin við tiltekna landshluta. Þess vegna er ekki unnt að miða við hvar lífeyrissjóðirnir starfa til þess að reikna út tilflutning á fjármagni með húsnæðislánakerfinu. Á árinu 1987 nam fjármagn frá lífeyrissjóðum yfir 90% af útlánum Byggingarsjóðs ríkisins, en afgangur er eigið fé og framlag ríkissjóðs. Eigi að reyna að finna út hvernig eigið fé húsnæðislánakerfisins eða framlag ríkissjóðs sé myndað miðað við kjördæmi er skipting launagreiðslna eftir kjördæmum einna raunhæfasta viðmiðunin, ekki síst vegna fyrri tengsla launaskatts og húsnæðislána. Á töflu 2 sem fylgir með frv. á bls. 3 er sýndur tilflutningur fjármagns á milli kjördæma með húsnæðislánakerfinu. Miðað við þær heimildir sem við flm. höfum fengið, þá er fyrri heimildin (þ.e. tafla 1) frá Húsnæðisstofnun ríkisins en sú sem ég tala hér um er bæði frá Húsnæðisstofnun og Byggðastofnun. Framtaldar launagreiðslur eru í Reykjavík um 37,4%. Árlegt framlag til lánsloforða miðað við 5800 millj. kr. árleg útlán eru því 2169 millj. kr. hér í Reykjavík. Þá hefur tilflutningur annars staðar frá orðið hingað til Reykjavíkur um 540 millj. kr. á móti 995 millj. kr. sem var samkvæmt upplýsingum þegar frv. var flutt í fyrra. Í Reykjaneskjördæmi eru framtaldar launagreiðslur 24,6% og árlegt framlag 1427 millj. kr. Tilflutningur til kjördæmisins er því 52 millj. kr. sem hefur aukist frá því í fyrra, en þá stóð það á jöfnu. Í öllum öðrum kjördæmum hefur tilflutningurinn orðið frá þeim og til þessara tveggja þannig að frá Vesturlandi hafa framtaldar launagreiðslur orðið 6,2% og árlegt framlag lánsloforða 360 millj. kr., þannig að þaðan hefa farið 99 millj. kr. miðað við 125 í fyrra. Á Vestfjörðum eru framtaldar launagreiðslur 4,5% og árlegt framlag lánsloforða 261 millj. kr., en þaðan hafa farið 93 millj. kr.; Norðurl. v. er með framtaldar launagreiðslur 4%, árlegt framlag 232 millj. kr., þaðan hafa því farið 87 millj. kr.; Norðurl. e. er með framtaldar launagreiðslur 10%, árlegt framlag 580 millj. kr. og tilflutningur framlags 116 millj. kr.; Austurland með framtaldar launagreiðslur 5,2%, árlegt framlag 302 millj. kr., tilflutningur hefur orðið þar frá þeim 93 millj. kr.; og Suðurland er með framtaldar launagreiðslur 8%, árlegt framlag 464 millj. kr. og tilflutningur frá þeim 162 millj. kr. Óskilgreint hafa orðið 58 millj. kr. á móti 60 millj. kr. í þeim upplýsingum sem fylgdu frv. þegar það var síðast flutt. Ég held að það fari ekki á milli mála og verði að teljast sjálfsögð leið að gera þessa breytingu á húsnæðislánakerfinu. Við vitum það og finnum að landsbyggðin á sífellt meira í vök að verjast. Byggingarmál þar hafa dregist meira saman en sú nefnd gerði ráð fyrir sem endurskoðaði húsnæðislánakerfið. Ég er sammála þeirri nefnd og starfsemi hennar að það var nauðsynlegt að gera kerfið eins einfalt og hægt er að svo miklu leyti sem hægt var að kalla það einfalt. Hins vegar skal ég játa það að þetta er ekki einföldun heldur verður einhver meiri vinna ef þetta frv. nær fram að ganga í þeirri mynd sem það er flutt eða líkri mynd, en það verður landsbyggðinni til mikils gagns og það verður líka t.d. höfuðborgarsvæðinu til mjög mikils gagns að draga hér úr þeirri spennu sem ríkt hefur því það fylgir því mikill kostnaður fyrir hvaða sveitarfélag sem er sem á að taka við sífellt fleiri íbúum, það verður að byggja svo margt sameiginlegt þannig það er ekki allt hagnaður fyrir sveitarfélögin sem fólkið flytur til. Það eru einnig af því töluverð útgjöld, en við það koma þyngri útgjöld á þau byggðarlög sem missa íbúana í burtu. Á Fjórðungsþingi Vestfirðinga, sem haldið var í septembermánuði, var samþykkt ályktun sem var flutt af, ég held ég megi segja, fulltrúum úr flestum eða öllum stjórnmálaflokkum sem áttu þar fulltrúa. Þar lýsir þingið yfir stuðningi sínum við frv. um breytingar á lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins, sem flutt var af Vilhjálmi Egilssyni og mér á síðasta þingi. Skorar þingið á stjórnvöld eða flm. að taka þetta mál upp að nýju. Ég vil líka segja það að við 1. flm. þessa máls í fyrra urðum varir við mikinn áhuga fólks víðast hvar úti á landi á framgangi þessa máls. Frv. var flutt tiltölulega seint á síðasta þingi og var því ekki óeðlilegt að það hlyti ekki afgreiðslu þá. En nú er það flutt hér svo að segja í þingbyrjun og er verið að kynna það hér öðru sinni svo að ég leyfi mér að gera mér vonir um að menn taki þessu frv. vel. Það var svo sannarlega gert við þá einu umræðu sem átti sér stað í þessari hv. deild því þeir sem til máls tóku töldu hér vera hreyft mikilsverðu máli sem nauðsynlegt væri að skoða gaumgæfilega. Við flm. þessa frv. vonumst því til að hv. þingdeild taki þessu frv. vel og við gerum okkur vonir um það að samstaða geti náðst um það að fá afgreiðslu á því nú á þessu þingi. Herra forseti. Að lokinni þessari umræðu legg ég til að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. félmn.

Kristín Einarsdóttir Herra forseti. Ég vil taka undir það með 1. flm. þessa frv. og frsm. að það er mjög brýnt að grípa til einhverra ráðstafana til að sporna við þeim fjármagnsflutningum sem eru í gegnum húsnæðiskerfið frá landsbyggðinni til höfuðborgarsvæðisins. Ég er því samþykk megintilgangi þessa frv. Það sem ég hef kannski mestar áhyggjur af er það sem flm. minntist á hér síðast, að þessi leið kosti mikla vinnu og geti orðið mjög flókin í framkvæmd. Þetta gæti orðið mikið apparat, eins og ég er frekar á móti, að þetta verði enn þá flóknara og að það muni fylgja þessu mikil skriffinnska. Það má t.d. benda á að margt af því fólki sem sækir um húsnæðislán og býr úti á landsbyggðinni sækir ekki um lán til þess að byggja í sínu eigin kjördæmi þannig að þetta getur orðið dálítið flókið í framkvæmd. Fólk getur hugsanlega átt lögheimili í ákveðnu kjördæmi og búið annars staðar eða ætlað sér að byggja í kjördæmi, flytja hugsanlega frá Reykjavík og eitthvert út á land eða frá einum stað til annars. Þannig að þetta getur orðið dálítið erfitt í útfærslu. En ef fólk vill þá er það sjálfsagt hægt og er það tæknilegt mál sem e.t.v. er hægt að framkvæma. Spurningin er hvort það þyrfti ekki bara sérstaka húsnæðisstofnun í hvert kjördæmi. Ég held að það verði allt of mikið og flókið mál og hætt við að mikill kostnaður yrði því samfara. En ég tel fyllstu ástæðu til að kanna hvernig hægt er að breyta þessum fjármagnsflutningum. Það er alveg ljóst að það þarf að auka mjög framlag til leiguíbúða, sérstaklega úti á landi en reyndar í Reykjavík líka. Ég tel að það sem er brýnasti og mesti vandinn og brýnast að leysa sé einmitt bygging leiguíbúða og að meiri hluti fólks sé hlynntur því að fá miklu fleiri leiguíbúðir en hætta þessum byggingum á eignaríbúðum alls staðar. Varðandi 6. gr. frv. þá er þar gert ráð fyrir því að veitt verði hámarkslán til sérhannaðra sölu- og leiguíbúða fyrir aldraða. Reglurnar sem gilda núna eru þær að 65% af kostnaði af leiguíbúðum fyrir aldraða er greiddur, þ.e. lánað er fyrir 65% af kostnaðinum, þannig að ef þessi grein yrði samþykkt óbreytt þá gæti þetta hugsanlega verið minni lánsréttur en nú er, a.m.k. í einhverjum tilvikum. Það þyrfti því að kanna það nánar hvernig þetta kæmi út, hvort þessi breyting eins og hún er orðuð þarna mundi ekki skerða rétt einhverra. Mér er líka kunnugt um að um söluíbúðirnar gilda sérstakar reglur sem þarf þá að kanna í sambandi við þessa grein. En ég vil ítreka það að ég tek undir megintilgang þessa frv. þó að ég telji að aðrar lausnir gætu e.t.v. verið betri til að breyta þessum flutningi á fjármagni frá landsbyggðinni til höfuðborgarsvæðisins.

Alexander Stefánsson Herra forseti. Ég vil lýsa yfir stuðningi við það sem liggur á bak við þetta lagafrv. Ég held að það sé enginn vafi á því að það er rétt stefna, sem kemur hér fram, að reyna að sjá til þess að það fjármagn sem skylda er að leggja til í gegnum opinbera sjóði verði ekki flutt, að það verði nýtt á heimaslóðum eins og hér er gert ráð fyrir. Það var aðeins eitt atriði sem mig minnir að ég hafi gert athugasemd við þegar þetta frv. var fyrst lagt fram. Það er nauðsynlegt að finna möguleika á því að lagaákvæði hamli ekki gegn því að ef einhver svæði úti á landsbyggðinni yrðu þeirrar gæfu aðnjótandi að þar yrði uppsveifla í atvinnulífi og öðru slíku sem mundi þýða miklu meiri þörf fyrir íbúðarhúsnæði á viðkomandi svæði heldur en kannski þessar töflur gera ráð fyrir, að ákvæði í lögum um aðgengi að lánum á viðkomandi svæði hömluðu ekki gegn því að slík framþróun gæti orðið með eðlilegum hætti inni í lánakerfinu. Ég held að það sé nauðsynlegt að taka þetta með í athugun á þessu máli þannig að það sé alveg öruggt að það yrði ekki bremsa á mikilli uppsveiflu í byggingarsvæði þar sem tilefni gæfist til, vonandi sem víðast. Ég vildi aðeins koma þessu að til þess að það yrði þá tekið með í athugun málsins. Að öðru leyti lýsi ég því yfir að ég tel að hér sé gott mál á ferðinni og sjálfsagt að finna flöt á að afgreiða það.

Pálmi Jónsson Herra forseti. Ég þakka þær undirtektir sem fram hafa komið hjá hv. þm. hér í þessari hv. deild sem tekið hafa til máls um þetta frv. sem nú er flutt öðru sinni að mestu óbreytt. Ég held að það sé óhjákvæmilegt, eins og fram kom hjá 1. flm. og frsm. frv., hv. 1. þm. Vestf., að bregðast nú við í þessum málum á þann hátt að stöðvað verði fjármagnsstreymi í gegnum opinbera sjóði til höfuðborgarsvæðisins utan af landsbyggðinni, þannig að féð streymi ekki eftir opinberum farvegum beinlínis til þess að auka á þenslu og uppbyggingu hér á höfuðborgarsvæðinu. Þetta er vitaskuld ekki mælt til þess að draga úr nauðsyn þess að halda áfram eðlilegri uppbyggingu hér í höfuðborginni en við höfum öll daglega fyrir augunum hvað þensluástandið hér í Reykjavík hefur mikinn kostnað í för með sér fyrir Reykvíkinga sjálfa og fyrir þjóðarbúið. Þessi kostnaður á eftir að fara vaxandi, ekki síst í gífurlegum framkvæmdum í samgöngukerfi sem er einn sá þáttur sem er dýrastur þegar borg á stærð við Reykjavík heldur áfram að vaxa stórlega. Ég hef auðvitað ekki neina ástæðu til að bæta verulega við það sem hv. 1. flm. hefur glögglega gert grein fyrir. Ég vil aðeins segja það að við flm. frv. erum auðvitað opnir fyrir þeim hugmyndum sem kynnu að vera enn til bóta á því kerfi sem frv. gerir ráð fyrir að breyta, þar á ég við til að mynda ábendingu hv. 1. þm. Vesturl. Það er eðlilegt að gefa því mjög gaum hvort hægt er að finna ákvæði til að setja inn í frv. sem svari því sem hann hefur hér getið um. Ég tel hins vegar ekki neina sérstaka ástæðu til að óttast það sem fram kom hjá hv. 12. þm. Reykv. að hér verði um allt of flókið kerfi að ræða. Við vitum það að nú eru þessi mál unnin á allt annan máta en áður var. Tölvukerfið hefur komið þar til hjálpar og leysir það margan vanda t.d. þegar um skiptingu á fjármagni er að ræða. Ég held að það sé ekki ástæða til að óttast að það kerfi sé svo flókið að við það verði ekki ráðið með tiltölulega auðveldum hætti. Það er auðvitað ekki meiningin eftir þessu frv. að setja upp sérstaka húsnæðisstofnun í hverju kjördæmi þó að það fé sem hvert kjördæmi leggur til í húsnæðiskerfið sé ávaxtað í innlánsstofnunum í heimabyggð og það fé sem þannig fellur til í hverju kjördæmi sé notað til uppbyggingar þar. Þetta þýðir ekki að við séum að leggja til að taka upp sex eða sjö nýjar húsnæðisstofnanir. Það er vitaskuld ekkert ofsagt að þetta nýja húsnæðiskerfi hefur verið gagnrýnt eins og að er vikið bæði í grg. frv. og í ræðu hv. 1. flm. Það er ekki hægt að una því að kerfi gildi áfram sem virkar með þessum hætti. Við megum ekki við því á landsbyggðinni, sem stendur afar veikt nú um þessar mundir, að löggjöf beinlínis virki þannig að draga þaðan fé til að auka á þenslu í öðrum landshluta, þ.e. á höfuðborgarsvæðinu. Þess vegna er það algjör nauðsyn að bregðast við þessu með því að breyta lögunum eins og hér er lagt til. Ég vil því taka mjög undir það að að þessu verði staðið á þann máta að þetta frv. verði afgreitt. Við flm. erum opnir fyrir því að taka inn einhver þau atriði sem kynnu að þykja enn til bóta eða að útfæra þetta nánar ef mönnum þykir það við horfa, en ég tel að það sé afar þýðingarmikið að stefna að því að afgreiða þetta mál á þessu þingi. Ég vil gjarnan bæta því við, sem út af fyrir sig kemur ekki þessu frv. við, að þegar hið nýja húsnæðiskerfi var tekið upp með mjög auknu fjármagni, sem lofað var húsbyggjendum árið 1986, þá tel ég að það hafi í sjálfu sér verið efnahagsleg mistök vegna þess hvað fé til þessa málaflokks var aukið skyndilega um mikla fjármuni. Það leiddi til þess í fyrsta lagi að meðalíbúð í blokk hækkaði um sem svaraði 1 millj. kr. á örfáum vikum. Það leiddi til þess að umsóknir streymdu inn sem allar fengu lánsloforð fyrsta kastið þangað til að kerfið sprakk, og það varð aftur til þess að glæða mjög, að ég segi ekki hrinda af stað því þensluástandi sem upp kom hér á höfuðborgarsvæðinu á árunum 1986 og 1987. Þetta er eitt dæmi um það að mjög miklar og hastarlegar sveiflur í meðferð fjármuna verða til þess að raska efnahagslegu jafnvægi sem okkur er meiri nauðsyn á að halda hér á okkar landi heldur en margir hafa gert sér grein fyrir. En þessi þáttur málsins kemur í sjálfu sér ekki þessu frv. við. Hann fjallar aðeins um það sem þar greinir: að bregðast við öðrum galla þessara laga og þessa kerfis, sem sé því að stöðva fjárstreymið af landsbyggðinni í gegnum húsnæðiskerfið og taka þar upp nýtt fyrirkomulag sem ætti að verða til þess að meiri friður ríki um þessi efni en verið hefur nú síðustu árin.

Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir Herra forseti. Ég vil lýsa stuðningi mínum við þetta frv. sem mér finnst réttlætismál. 2. gr. frv. hljóðar á þennan veg, með leyfi forseta: ,,Fyrri málsgr. 10. gr. laganna orðist svo: Byggingarsjóður ríkisins er í vörslu Seðlabanka Íslands og annarra bankastofnana sem húsnæðismálastjórn semur við. Skal leitast við að fé sjóðsins sé ávaxtað í byggðarlögum sem næst í samræmi við lán til sjóðsins og lánveitingar hans.`` Þetta er í raun og veru alveg í samræmi við það sem við borgaraflokksmenn höfum verið að halda fram, að hvert byggðarlag eigi að njóta afraksturs síns erfiðis. Það er vafalaust hægt að finna einhverja agnúa á þessu en þá hlýtur að vera hægt að sníða af. En við sem erum borgarbúar getum ekki bæði verið að tala um að rétta hlut landsbyggðarinnar, gera hlut landsbyggðarinnar réttlátari og ljá því svo ekki eyra þegar landsbyggðarmenn koma og leita réttar síns. Ég sem sagt kem hérna upp óviðbúin en eingöngu til þess að lýsa stuðningi við þetta mál.

Flm. (Matthías Bjarnason) Herra forseti. Ég vil þakka þeim sem tekið hafa hér til máls fyrir jákvæðar undirtektir við þetta mál og út af þeim athugasemdum sem fram hafa komið, t.d. frá hv. 1. þm. Vesturl., er sjálfsagt og eðlilegt að gæta þess í meðferð málsins þegar það kemur til nefndar. Ég get ekki séð að hætta sé á því en rétt er að gæta þess enn betur því að til þess er ekki ætlast. Það er heldur ekki ætlast til þess að því fjármagni sem hefur verið ráðstafað áður sé skilað aftur. Ég tel því að landsbyggðin eigi verulegar fjárhæðir inni. Hv. 12. þm. Reykv. gerði hér aðallega tvær athugasemdir. Ég held að við þurfum ekki að gera ráð fyrir að það verði miklir erfiðleikar í sambandi við skiptingu. Það hefur ekki hvarflað að mér að fara að setja upp nýtt apparat í sex kjördæmum landsins. Þetta virðist mjög auðvelt í framkvæmd. Ég vil í því sambandi benda á það að Húsnæðisstofnun gerði úttekt á búsetu umsækjenda og veðstöðum lána sem sýnir hvar umsækjendur ætla að byggja eða kaupa. Úttekt þessi er dags. 12. okt. 1988, enda lögðum við áherslu á að vera með sem nýjastar upplýsingar því að nokkrar breytingar hafa orðið frá því fyrr á þessu ári og nauðsynlegt er að þær liggi fyrir. Þessi úttekt byggir á upplýsingum um 6722 umsækjendur. Niðurstaða hennar kemur fram í athugasemdum með frv. og er í stuttu máli sú að um 80% þeirra umsækjenda sem búa utan Reykjavíkur og Reykjaness eru að kaupa eða byggja í kjördæmum utan Reykjavíkur og Reykjaness. Það kemur fram í töflu með grg. að fjöldi umsækjenda í Reykjavík er 3033 og að af veðstöðum eru 2838 í Reykjavík og 160 í Reykjanesi, enda er stutt að fara þar yfir landamærin eins og skiljanlegt er, en umsóknir með veðstaði í öðrum kjördæmum eru 35. Umsækjendur af Reykjanesi eru 1755. Af veðstöðum eru 150 í Reykjavík, 1595 á Reykjanesi og aðeins 10 í öðrum kjördæmum. Önnur kjördæmi, þ.e. öll landsbyggðarkjördæmin, eru með 1934 umsækjendur. Þar af eru 189 umsóknir með veðstað í Reykjavík og 88 á Reykjanesi, en 1657 umsóknir með veðstaði í þessum landsbyggðarkjördæmum. Þetta eru heimildir sem við fengum og voru unnar í húsnæðismálastjórn. Ég held að þær sýni að ekki er eins mikið um það og margur hefur látið í veðri vaka að fólk af landsbyggðinni byggi eða kaupi íbúðir hér á höfuðborgarsvæðinu. Þó að nokkuð mikið sé um þetta, eins og fram kemur í þessum tölum, hafa sumir viljað halda því fram að þetta væri í meira mæli og því var fengur að því að þetta skyldi unnið af Húsnæðisstofnun. Ég sé ekki ástæðu til að hafa þessi orð fleiri. Ég endurtek þakkir mínar til þeirra hv. þingmanna sem hér hafa talað og mér finnst sjálfsagt og eðlilegt að skoða þær athugasemdir eða ábendingar sem fram komu í þeirri nefnd sem fær frv. til meðferðar. Við flm. erum opnir fyrir því að gera þær breytingar á frv. sem eru til góðs fyrir landsbyggðina og í fullu samræmi við að ekki er verið með þessu að ganga á hlut þess fólks sem býr á höfuðborgarsvæðinu, síður en svo. Eins og ég sagði í upphafi máls míns fylgja því stóraukin útgjöld ef enn þá meiri tilflutningar verða til þessa svæðis og það sleppur ekki heldur við útgjöld við slíka tilflutninga. Þess vegna tel ég að miklu skynsamlegra og eðlilegra sé að koma þannig til móts við og hvetja fólk til þess að fjárfesta hvert á sínu svæði eins og frv. þetta gerir ráð fyrir og ég held að enginn þurfi að óttast að það þurfi að verða neitt bákn í kringum þá breytingu.

Hreggviður Jónsson Hæstv. forseti. Það frv. til laga um breytingu á lögum um Húsnæðisstofnun ríkisins sem hér liggur fyrir er ágætt út af fyrir sig. Sú ágæta hugsun að halda fé í kjördæmum er góðra gjalda verð og ekki óréttmæt. Sú stefna er og í samræmi við stefnu Borgfl. Hins vegar er verið að binda fólk átthagafjötrum með því að koma í veg fyrir að það geti flutt á milli kjördæma og án þess að fá lán úr þeim sjóði sem það hefur þegar lagt í. Ég tel að sú stefna sé röng. Fólk verður að eiga rétt á lánum með sama hætti hvar sem það vill byggja eða búa og hlýtur það að vera grundvallarregla. Þingmenn Borgfl. lögðu fram heilstætt lagafrv. um Húsnæðisstofnun ríkisins og húsbanka á síðasta þingi sem verður væntanlega endurflutt nú í vetur á Alþingi. Þær tillögur og þau lög eru miklu betur fallin til jöfnuðar og að vera réttlát gagnvart fólkinu í landinu. Og ég tel að sú lagasetning muni geta valdið grundvallarbreytingu. En eins og ég sagði í byrjun, þá er sú hugsun að halda fé í kjördæmum náttúrlega alveg réttmæt og við í Borgfl. höfum einmitt skoðað þessi mál. Þá get ég tekið undir það að fé úr lífeyrissjóði skuli lagt inn í innlánsstofnanir í hverju kjördæmi eða byggðarlagi. Það er mjög réttmæt tillaga og ég vil taka undir hana. Að öðru leyti held ég að þær tillögur sem við höfum lagt hér fram um Húsnæðisstofnun ríkisins og húsbanka eigi miklu betur við fyrir heildina.

Alexander Stefánsson Herra forseti. Aðeins örfá orð. Ég vil sérstaklega undirstrika þessa athugasemd mína hér áðan vegna þess að ég hef í höndum upplýsingar um að allmörg svæði á landinu mundu falla út í lánveitingum vegna þess að þau fá meira fé úr lánasjóði á viðkomandi ári heldur en viðkomandi lífeyrissjóðir leggja til, miðað við þann rétt sem því fylgir skv. lögum. Það þarf að skoða þetta mál vandlega þannig að ekki verði lagðar hömlur á framþróun í vissum byggðarlögum með frv. Ég vil undirstrika þetta sérstaklega. En það sem kom mér til að koma hér upp var að mér fannst gæta talsverðs misskilnings í ummælum hv. 2. þm. Norðurl. v., þar sem hann sagði að húsnæðiskerfið væri sprungið. Það nefnilega sprakk ekki og hefur ekki sprungið. Og ég vil bara minna á það í þessu sambandi, vegna þess að hv. þm. var að finna að því að það hefði verið of mikil uppsveifla í skyndingu í þessum málum, að þetta nýja kerfi var tekið upp 1986 og það var gert samkvæmt ósk og kröfu launþegasamtakanna í landinu, og ekki aðeins launþegasamtakanna heldur einnig aðila vinnumarkaðarins í heild. Þetta þýddi að þeir leystu málið á þann hátt að þeir lögðu húsnæðiskerfinu til milljarða kr. á hverju ári sem ekki voru áður falar, þ.e. 55% af ráðstöfunarfé lífeyrissjóða landsins. Þetta hefur m.a. þær afleiðingar að á næsta ári er gert ráð fyrir að rúmir 9 milljarðar komi inn í húsnæðiskerfið frá lífeyrissjóðum landsins. Þetta er ekkert smámál og hefur orðið til þess að þúsundir og aftur þúsundir hafa getað byggt með þessum háu lánum og góðu lánakjörum sem fylgja húsnæðislánakerfinu. Ég er ekki að tala um að ekki geti verið gallar á þessu kerfi, enda kom það fram strax í upphafi að við töldum að það væri með innbyggða galla. En menn vildu sjá til, gefa því ákveðinn aðlögunartíma og í dag er biðtíminn kominn niður í 22 mánuði, þannig að það er ekki langur tími þegar um er að ræða allt að 60--70% af því lánahlutfalli sem um er að ræða. Eftir því sem mér er sagt nú síðustu daga, þá er þetta mjög að jafna sig og það er jafnvel talið að strax á næsta ári styttist lánstíminn meira en þarna er áætlað. Afföllin eru að vísu hækkandi, þau eru frá 25--30% af umsóknum. Ég held því að það sé of mikið upp í sig tekið að segja að þetta kerfi sé ónýtt. Það hefur skilað mörgum fram á veginn í þessum málum og fjármagnið er til staðar. En ég tek undir það að auðvitað er með þetta eins og annað að sjálfsagður hlutur er að lagfæra það og aldrei skyldi ég taka mér það í munn að ég mundi ekki fylgja því að festa fjármagn sem verður til í byggðarlögunum, að það festist í þeim innlánsstofnunum og sé nýtt í kjördæmunum eða á stöðunum þar sem það verður til. Það er svo sjálfsagt grundvallaratriði að allir ættu að geta verið sammála um það. En ég vil endurtaka að ég vek athygli á þeirri hættu sem gæti skapast við of strangan lagaramma, að ekki má koma í veg fyrir að þeir staðir sem fólk vill byggja á úti um land fái lán vegna harðra ákvæða í lögum um að þau séu í samræmi við það sem safnast á viðkomandi stað eða er lagt inn. Þarna gæti orðið árekstur og þetta vil ég láta athuga í frv.

Jón Sæmundur Sigurjónsson Herra forseti. Aðeins nokkur orð til að lýsa yfir stuðningi við þá grundvallarhugsun sem felst í frv. sem hér er til umræðu. Á undanförnum árum hefur þróunin verið sú, og verið mjög til vandræða fyrir landsbyggðina, að fjármagn hefur streymt hingað til höfuðborgarsvæðisins og aukið á þá þenslu sem hér hefur skapast, m.a. ein sog hv. 2. þm. Norðurl. v. lýsti hér áðan vegna breytinga á húsnæðislöggjöfinni á sínum tíma. Þess vegna held ég að frv., sem lýsir þeirri hugsun að fjármagn skuli ávaxtað í heimabyggð og notað að meginstofni til framkvæmda þar, sé af réttum toga. Nú þarfnast frv. að sjálfsögðu nánari athugunar, sérstaklega með tilliti til þeirrar hugsunar sem kom fram hjá 1. þm. Vesturl. varðandi þá hættu sem getur skapast ef viss svæði úti á landsbyggðinni lenda í fjármagnshungri vegna þess að það fjármagn sem verður til á staðnum verður einungis notað til fjárfestinga þar og ekki annars staðar. Það þarf þess vegna visst flæði á milli svæða og frelsi þarf að vera til þess. Það er athyglisvert í sambandi við frv. að þeir flm. sem að því standa koma úr Sjálfstfl. Það hefur yfirleitt verið grundvallarhugsun hjá sjálfstæðismönnum og öðrum borgaralegum flokkum að viðhalda frelsi fjármagnsins og að flæði þess skuli yfirleitt vera óheft. Það er allrar athygli vert að einmitt fulltrúar frá slíkum flokki skuli komast að þeirri niðurstöðu að sú grundvallarhugsun sé í raun ekki rétt og eigi a.m.k. ekki við hér á landi. Það kom fram hjá hv. 11. þm. Reykn. Hreggviði Jónssyni að hann teldi að frv. miðaði að átthagafjötrum. Ég er að vísu ekki hingað kominn til að verja frv. á neinn hátt, það gera flm. þess væntanlega, en ég get ekki séð að það hafi vakað fyrir flm., enda stendur í 4. gr. að skiptingu útlána milli kjördæma skuli miða við búsetu umsækjanda, þ.e. útlán skuli veitt til viðkomandi eftir hans búsetu en ekki miðað við framkvæmdastað þannig að viðkomandi gæti þá væntanlega framkvæmt á þeim stað sem hann hugsar sér einna helst. Því sýnist mér að grundvallarhugsunin beinist miklu heldur að ávöxtuninni en að framkvæmdinni og þá erum við aftur komnir að hinni grundvallar borgaralegu hugsun, að það er þó tryggt eitthvert frjálst flæði fjármagnsins. Hvað varðar 7. gr. um vexti af lánum Byggingarsjóðs ríkisins sé ég ekki að hún breyti mjög miklu. Ég sé ekki að miklar breytingar verði á núverandi skipan. Vextir á lánum Byggingarsjóðs eru breytilegir, ríkisstjórnin tekur ákvörðun um vexti á hverjum lánaflokki á hverjum tíma þannig að ég sé ekki að þessi grein breyti mjög miklu. Ég vil síðan endurtaka samþykkt mína við þá grundvallarhugsun sem liggur að baki frv.

Pálmi Jónsson Herra forseti. Ég ætla ekki að fara að efna til neinna deilna við hv. 1. þm. Vesturl. um húsnæðismál almennt. Hann sagði hins vegar að í máli mínu hefði komið fram misskilningur. Það held ég að sé nú ekki rétt. Það húsnæðiskerfi sem komið var á laggirnar 1986 byggðist á því, eins og hv. þm. sagði, að lífeyrissjóðirnir legðu til í það allt að 55% af sínum ráðstöfunartekjum. Þetta var gert í framhaldi af samkomulagi aðila vinnumarkaðarins í kjarasamningum sem þáv. ríkisstjórn og þingmeirihluti féllust á. Það breytir vitaskuld engu um það að með þessu nýja fyrirkomulagi komu allt í einu margir milljarðar inn í húsnæðiskerfið og í sama mund var öllum lofað lánum með niðurgreiddum vöxtum. Hver sem hafa vildi og hver sem sótti um lán í þessu nýja kerfi fékk lánsloforð og það fór nú svo að þeir sem voru hér á höfuðborgarsvæðinu voru nokkuð fljótari til að sækja um lán heldur en þeir utan af landi, enda var það staðreyndin að um eða yfir 80% af öllum lánsumsóknum voru héðan af þessu svæði. Allir þessir aðilar fengu lánsloforð meðan kerfið gekk og þessi mikla lánabylgja varð a.m.k. til þess að ýta mjög undir það þensluástand sem hér var á byggingarmarkaðinum og í verði húsnæðis. Þetta hafði þannig áhrif á verðbólguþróun og það þensluástand sem uppi var í landinu á árunum 1986 og 1987 og jafnvel fram á þetta ár. Þetta er enginn misskilningur af minni hálfu. Auðvitað varð þetta kerfi til þess að hjálpa mörgum til þess að fá lán. Og það varð til þess að margir gátu byggt sem ella hefðu verið í erfiðleikum með sín húsnæðismál. Það haggar hins vegar ekki því að þegar svo stórar sveiflur verða í einum þætti efnahagslífsins eins og hér er um að ræða, þ.e. í húsnæðiskerfinu, stórar sveiflur koma allt í einu fram, hefur það ekki bara áhrif þar. Það hefur auðvitað stórkostleg áhrif í öllu efnahagskerfinu. Við erum kannski ekki búnir að bíta úr nálinni með það hvernig sú þensla spratt upp hér á þessu svæði sem raun varð á á þessum árum og ég hef hér vikið að. Hv. þm. sagði að kerfið væri ekki sprungið. Kerfið var auðvitað sprungið þegar undir árslok 1987. Þá var orðinn tveggja til þriggja ára biðtími eftir lánum, eftir örfárra missira sögu þessa kerfis. Síðan var á síðasta þingi verið að lappa upp á þetta kerfi til þess að reyna að koma því fram að stytta þennan biðtíma og til þess að reyna að koma því fram að kerfið gæti gengið. Ég segi lappa upp á það vegna þess að biðtíminn er auðvitað allt of langur enn þá miðað við það mikla fjármagn sem í þetta kerfi fer. Ég ætla aðeins að láta þessi orð fylgja með vegna þess að ummæli hv. 1. þm. Vesturl. eru auðvitað alveg út í bláinn. Í þessum orðum mínum, sem voru afskaplega hógvær og fá, fólust engar sérstakar ádeilur á þennan hv. þm., fyrrv. hæstv. félmrh., en í þeim fólst vitaskuld sannleikur.

Flm. (Matthías Bjarnason) Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. Hv. 11. þm. Reykn. var að tæpa á átthagafjötrum. Ég held að það hafi ekki sést á tilflutningi á undanförnum árum og áratugum að fólk hafi verið fjötrað niður í vissum átthögum. Það hafa því verið ansi miklir tilflutningar hér og það er ekkert nýtt að það komi skipulag á meðferð fjármála og úthlutun fjár. Ég held því að þessi athugasemd hafi verið byggð á afar miklum misskilningi. En það voru þó öllu frekar þau orð sem 5. þm. Norðurl. v. sagði. Hann var mjög undrandi á því að tveir þm. Sjálfstfl. skyldu flytja frv. sem þetta því að þeir væru fulltrúar markaðshyggjunnar, skildist mér, þar sem markaðurinn ætti að ráða. Það var löngu áður en hv. þm. fæddist sem Sjálfstfl. hafði forustu um setningu fjölmargra laga um félagslegar umbætur. Og hann hefur allt fram til þessa dags staðið að því. Þingmenn Sjálfstfl. hafa flutt mörg mál einir, þeir hafa flutt mál í samvinnu við aðra og í samstarfsríkisstjórnum. Ég nefni alveg sérstaklega allar þær umbætur sem orðið hafa á sviði tryggingamála, á sviði heilbrigðismála og heilsugæslu í landinu, fjölmörg atriði á sviði menntamála og samgöngumála. Þó ég nefni ekki fleiri málaflokka er hér um fleiri málaflokka að ræða. Sjálfstfl. hefur verið vakandi fyrir því að byggja upp eins réttlátt þjóðfélag og tök eru á hverju sinni og koma með margvíslegar félagslegar umbætur. Ég verð að segja það og það með ljúfu geði að það hafa verið fulltrúar úr flestum eða öllum stjórnmálaflokkum á hverjum tíma sem hafa tekið virkan þátt í félagslegri uppbyggingu vítt og breitt um landið. En þessi athugasemd hún kom mér a.m.k. til þess að gera hér athugasemd. Ég hef aldrei, þau ár sem ég hef setið hér á hv. Alþingi, verið talsmaður þess að einhver markaðshyggja eða peningamenn fengju einir að ráða og segja til um hvað gera skal. Og ég vænti þess að á því verði ekki breyting til hins verra heldur vil ég vona að áfram verði haldið umbótum á sviði félagsmála og framfara fyrir landsmenn alla.

Flm. (Finnur Ingólfsson) Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til laga um lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum fóstra sem er á þskj. 56 og er 54. mál þingsins. Flm. ásamt mér eru hv. þm. Guðrún Helgadóttir, Ingi Björn Albertsson, Kristín Einarsdóttir og Jón Sæmundur Sigurjónsson. Frv. er flutt í samráði við stjórn Fóstrufélags Íslands. Það var einnig flutt á síðasta þingi en náði þá ekki fram að ganga. Hv. menntmn. Nd. sendi frv. til umsagnar. Flestar umsagnir sem bárust um það voru jákvæðar, nema umsögn embættismanna Reykjavíkurborgar. Það kemur mér hins vegar ekki á óvart og allra síst eftir að hafa lesið viðtal við fyrrv. borgarfulltrúa Kvennalistans, Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur, í 4. tölublaði Veru þar sem hún segir, með leyfi forseta, ,,að æðstu embættismenn borgarinnar séu tilbúnir til að tefla þá refskák sem flokkurinn [þ.e. Sjálfstfl.] þarf á að halda.`` Segist hún þá vera að tala um pöntuð bréf, alls konar pantaðar yfirlýsingar og sjónarmið sem meiri hlutanum henta. Hér er að segja frá fyrrv. borgarfulltrúi sem hefur verið í embætti í sex ár. Því skyldi maður ætla að frásögnin sé sannleikanum samkvæm. Og ef svo er sýnir þetta og margt annað, sem fram hefur komið í störfum Sjálfstfl. í borgarstjórn, okkur hversu hættulegt það er að láta einn flokk vera lengi við völd. Við lestur þessa viðtals við Ingibjörgu fær maður það á tilfinninguna að kerfið, og þeir múrar sem Sjálfstfl. er búinn að byggja upp í kringum sig í Reykjavík, sé mjög svipað og það kerfi sem Gorbatsjov er nú að leggja af í Sovétríkjunum. Það skyldi þó ekki vera svo að borgarstjórinn hafi pantað neikvæðar umsagnir frá borgarlögmanni og Dagvist barna í Reykjavík um þetta frv. því borgarstjórinn virðist vera í heilögu stríði við fóstrur frá því í kjaradeilunni sem hann átti í við þær árið 1986 þegar fóstrur sögðu upp störfum og borgarstjóranum tókst ekki með yfirgangi og bolabrögðum að berja stéttina til hlýðni. Tilgangurinn með þessu frv. er að tryggja að í framtíðinni verði starfandi á dagvistarheimilum starfsfólk sem hefur aflað sér sérfræðilegrar þekkingar á uppeldisstörfum fyrir börn. Foreldrar treysta dagvistarheimilunum að vissu marki fyrir barnauppeldinu. Uppeldisstörfin eru því í reynd falin fóstrum og því er mjög treyst á menntun þeirra. Ég lít svo á að dagvistarheimilin eigi að vera fjölskyldum og foreldrum til stuðnings og ættu því að vera sjálfsögð viðbót við foreldrauppeldið. Foreldrar verða því að geta treyst því að þar sé starfandi sérmenntað fólk, fólk sem hefur þekkingu á því hversu mikilvæg bernskan er barninu fyrir framtíðina. Með þessu er ég ekki að kasta rýrð á störf ófaglærðs fólks sem hefur í gegnum tíðina aflað sér mikillar reynslu við uppeldi. Það verður hins vegar að viðurkenna að hversu mikil sem sú reynsla er kemur hún aldrei í staðinn fyrir þá bóklegu þekkingu sem fóstrur afla sér í sínu námi. Vaxandi áhugi á forskólauppeldi og auknar kröfur um dagvistarheimili eru fyrst og fremst nátengdar margháttaðri félagslegri þróun og breytingum sem hafa orðið á uppeldisskilyrðum barna og gæðum þeirra skilyrða. Það er því eðlilegt að foreldrar geri þær kröfur til dagvistarheimilanna að þar sé starfandi fólk sem hlotið hefur viðurkennda menntun. 1. gr. þessa frv. til laga felur í sér lögverndun á starfsheiti fóstra sem starfa við uppeldisstörf á dagvistarheimilum og öðrum þeim stofnunum fyrir börn þar sem uppeldi fer fram utan heimilis. Tilgangurinn með lögverndun starfsheitisins er að stuðla að aukinni viðurkenningu á menntun og starfi fóstra. Jafnframt er verið að girða fyrir að aðrir en þeir sem hlotið hafa viðhlítandi menntun og starfa utan heimilis þar sem uppeldi fer fram geti notað þetta starfsheiti. Starfsheitið eiga bæði karlmenn og kvenmenn að geta notað. Í raun og veru er gert ráð fyrir því í lögunum um Fósturskóla Íslands að þann skóla geti bæði sótt karlmenn og kvenfólk. Fóstrufélag Íslands hefur leitað til Íslenskrar málnefndar og spurst fyrir um hvort það sé andstætt íslenskri málhefð að karlar geti borið starfsheitið fóstra. Nefndin hefur svarað því til að svo sé ekki. Fólk sem tekur börn í fóstur hefur eftir sem áður heimild til að kalla sig fóstru eða fóstra en auðvitað ekki rétt til að starfa sem slíkt á stofnunum fyrir börn þar sem uppeldi fer fram. Í 2. gr. frv. er fjallað um skilyrði fyrir því að fá leyfi til að nota starfsheitið fóstra. Öllum þeim sem lokið hafa námi við Fósturskóla Íslands skal veitt leyfi, einnig þeim sem lokið hafa sambærilegu námi erlendis, en áður en slíkt leyfi er veitt skal leita umsagnar um leyfisveitinguna hjá Fóstrufélagi Íslands og skólanefnd Fósturskólans. Í 4. gr. frv. er vitnað í lögin um byggingu og rekstur dagvistarheimila, nr. 40/1981, og í uppeldisáætlun fyrir dagvistarheimili frá 1985. Í þessum lögum og uppeldisáætluninni er fóstrum gert skylt að vinna eftir og bera ábyrgð á þeim settu uppeldismarkmiðum sem fram koma í uppeldisáætluninni. Þessa skyldu sína ber hverri fóstru að þekkja þegar henni er veitt starfsleyfið. Markmiðið með 6. gr. frv. er að stemma stigu við að aðrir en þeir sem hlotið hafa viðhlítandi menntun verði ráðnir til fóstrustarfa. Tilgangurinn er sá að bæta það uppeldislega starf sem fram fer á dagvistarheimilum og taka af öll tvímæli um að hægt sé að ráða í störf fóstra ófaglært fólk þó það hafi öðlast mikla reynslu af barnauppeldi innan heimilisins. Það kunna einhverjir að halda því fram að eftir að lögverndun á starfsheiti fóstra hefur verið veitt muni verða mjög erfitt fyrir minni sveitarfélög að ráða fóstrur til starfa. Fyrir þessu er séð. Það er gert ráð fyrir því í 16. gr. laganna um byggingu og rekstur dagvistarheimila að hægt sé að sækja um undanþáguheimildir til menntmrn. til að ráða ófaglært fólk í störf á dagvistarstofnunum. Það skuli þó ekki gert án undangenginna auglýsinga og starfsmaður sem ráðinn er skuli ekki geta borið starfsheitið fóstra. Þann starfsmann má heldur ekki endurráða án undangenginna auglýsinga, og aldrei skal ráða þann starfsmann lengur en til eins árs í senn. Einhver kann að spyrja hvort ekki sé komið nóg af þessum múrum sem hinar ýmsu starfsstéttir hafi verið að byggja í kringum sig. Það kann vel að vera að svo sé. En þá hafa menn í upphafi stigið röng skref í þessa veru því það er ekkert réttlætismál að fóstrustarfið skuli vera eitt af sárafáum störfum í opinberri þjónustu sem ekki nýtur lögverndar á starfsheiti og starfsréttindum. Á undanförnum árum hafa ýmsar starfsstéttir í opinberri þjónustu fengið lögverndun á starfsheitum sínum og starfsréttindum. Kennarastarfið hlaut slíka lögverndun árið 1986. Störf kennara og fóstra eru um margt mjög skyld og gegna báðar starfsstéttirnar afar mikilvægu hlutverki í uppeldi barna og unglinga. Hæstv. forseti. Að aflokinni þessari umræðu legg ég til að frv. verði vísað til hv. menntmn.

Sólveig Pétursdóttir Hæstv. forseti. Að gefnu tilefni langar mig til að koma hér með örstutta athugasemd vegna þess málflutnings sem fór fram hér áðan. Ég held að hv. þm. Finnur Ingólfsson hafi nokkuð misskilið hlutverk sitt hér á hinu háa Alþingi. Hann hefði greinilega átt að bjóða sig fram fyrir Framsfl. til borgarstjórnar í Reykjavík. Inngangur ræðu hans áðan sýnir það greinilega, sérstaklega þar sem hann ávítar borgarstjóra Reykjavíkur hér á mjög ósvífinn hátt. Í borgarstjórn Reykjavíkur hefði verið hans rétti starfsgrundvöllur og þar hefði hann fengið rétt svör.

Albert Guðmundsson Hæstv. forseti. Borgfl. hefur lýst stuðningi sínum við frv. á þskj. 56, um lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum fóstra. Það hefur verið skoðað á flokksfundi hjá okkur í Borgfl. og það var með samþykki þingflokks Borgfl. að einn af okkar þingmönnum, Ingi Björn Albertsson, er meðflm. Þau orð sem fylgdu frv. úr hlaði frá hv. þm. Finni Ingólfssyni eru því ekki töluð fyrir hönd flm. frv. Stuðningur við frv. er þó óbreyttur þrátt fyrir orðin. Ég hef ekki séð þau ummæli sem hv. þm., 1. flm., vitnaði í sem höfðu birst í Veru, tímariti Kvennaframboðsins og Kvennalistans, og eru höfð eftir borgarlögmanni. Hefðu þau ummæli verið talin æskilegt framlag til umræðu hér á hv. Alþingi hefði ég heldur viljað sjá þau ummæli á prenti með frv. sem eina af ástæðum fyrir því að frv. er flutt, en svo er ekki. Ég sat í 16 ár í borgarstjórn, sem er 10 árum lengur en Ingibjörg Sólrún hefur setið þar, sem borgarfulltrúi Sjálfstfl. Þótt ég sé ekki lengur í Sjálfstfl. vil ég að það komi fram sem svar við þessum málflutningi hv. 1. flm. að ég þekki ekki þá lýsingu Finns Ingólfssonar á starfsháttum borgarstjóra né Sjálfstfl. sem hann vitnaði í og höfð eru eftir borgarfulltrúa Ingibjörgu Sólrúnu. Eða vinnubrögðin hafa breyst mjög mikið. Þrátt fyrir andstöðu mína við sjálfstæðismenn nú vil ég draga í efa að þessi orð Ingibjargar Sólrúnar beri í sér eitt einasta lítið sannleikskorn. Borgfl. styður góð frv. með góðum mönnum en telur óþarfa að fyrir þeim sé talað með því að niðurlægja andstæðinga og ég endurtek að ég frábið mér sem formaður Borgfl. þau ummæli sem vitnað er í úr tímaritinu Veru og höfð eru eftir Ingibjörgu Sólrúnu. Ég undirstrika að þau eru ekki sannleikur eins og þau voru fram borin. En frv. fer sína leið og við skulum skoða það. Ég held að það sé gott frv. og málefnalegt og við skulum halda umræðunni málefnalegri og ekki rægja niður utanaðkomandi aðila en reyna að tryggja þessu frv. framgang. Það gerir ekkert annað en eyðileggja fyrir frv. að tala svona fyrir því.

Flm. (Finnur Ingólfsson) Herra forseti. Aðeins örfá orð til að svara hv. 2. þm. Reykv. Varðandi það hvort ég sé á réttum stað á þingi nú eða hvort ég ætti að sitja í borgarstjórn, þá vil ég segja hv. þm. að það er ekki borgarstjórn Reykjavíkur sem setur lög í landinu. Það er Alþingi. Því þarf lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum fóstra að fara í gegnum Alþingi en ekki í gegnum borgarstjórn Reykjavíkur. Vegna orða minna hér áðan þar sem ég vitnaði í ritið Veru og viðtalið þar við Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur. Þar var orðrétt haft eftir henni í þessu viðtali og þau orð notaði ég í framsögu minni og spurði hvort það gæti verið að andstaða borgarstjórans í Reykjavík eða umsagnar Dagvistunar barna í Reykjavík og borgarlögmanns gæti stafað af því að óskað hefði verið eftir einhverjum sérstökum umsögnum frá þessum embættismönnum um þetta lagafrv. vegna þess að það kemur svo skýrt fram í þessu viðtali við Ingibjörgu Sólrúnu að þannig starfi borgarstjórnin og borgarstjórinn í Reykjavík. Ég ætla ekki að leggja dóm á það, enda þekki ég ekki þar til. Ég var hins vegar að nota þessi orð hennar sem tilvitnun í þessu sambandi. Um leið leiðrétti ég hv. 5. þm. Reykv. Albert Guðmundsson. Í þessu blaði, Veru, koma ekki fram neinar umsagnir borgarlögmanns um fóstrufrv., síður en svo. Það eru umsagnir sem bárust hv. menntmn. á síðasta þingi og voru allar jákvæðar, og það geta hv. þm. kynnt sér í gögnum þingsins, frá öllum aðilum nema embættismönnum Reykjavíkurborgar og þess vegna spurði ég þessarar spurningar áðan.