Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Nefndin hefir fallist á frv., það sem það nær, en kemur fram með breytingu við það, sem getur um á þskj. 94. Eins og kunnugt er, þá er friðun rjúpna frá 1. febr. til 20. sept. árlega, og auk þess sjöunda hvert ár, miðað við almanaksárið, en þetta fanst nefndinni miður heppilegt, af sömu ástæðum og bent var á hjer í hv. deild við 1. umr. Það er bæði óeðlilegt, og nær auk þess ekki markmiði sínu, því að með því móti eru rjúpur aldrei friðaðar heilan vetur. Það er bæði eðlilegra og álitlegra til góðs árangurs, að friðunarárið sje fastbundið við þann tíma, sem brtt. nefndarinnar fer fram á. Það komu, með rjettu, fram raddir um það við 1. umr., að rjúpum mundi hafa fækkað mjög á síðastliðnu ári, bæði af völdum manna og náttúrunnar, og er því fremur ástæða til að ganga svo frá frv. þessu, að friðunarlögin komi að sem bestum notum. Brtt. má einnig telja það til gildis, að verði hún samþ., ljettir það eftirlitið með því, að lögum þessum sje hlýtt, og þó að eftirlitið kunni að vera talið röggsamlegt nú, getur það sjálfsagt staðið til bóta. Jeg skal svo ekki fara fleiri orðum um þetta að sinni, en mælist til þess, fyrir hönd nefndarinnar, að frv. nái fram að ganga, með brtt., og verði svo vísað til 3. umr.

Guðjón Guðlaugsson Jeg er nefndinni þakklátur fyrir það, sem hún hefir gert. Það er mjög skynsamlegt, þó jeg fyrir mitt leyti hefði óskað að þessi fyrsti friðunartími, samkvæmt bráðabirgðalögunum, hefði verið lengdur. Jeg læt það þó vera, því að það er hægt að lengja hann seinna. Svo er breytingin, sem nefndin hefir gert á friðunartímanum, mjög heppileg. En jeg stóð upp sjerstaklega til þess að spyrja lögfræðinga deildarinnar, hvort það sje formlega rjett að hafa tvenn lög um sama efni, sem ákveða sitt hvor. Þessi friðunarlög ákveða, að friðunartíminn 7. hvert ár nái frá 1. október til 30. sept. árið eftir, en í hinum almennu fuglafriðunarlögum er gert ráð fyrir, að hann sje almanaksárið. - Jeg vil því spyrja, hvort eigi þurfi að gera breytingu á hinum almennu fuglafriðunarlögum, hvað þetta atriði snertir. Því mjer skilst, að hjer sjeu tvenn lög um sama efni, meðan þetta ákvæði hinna almennu fuglafriðunarlaga er ekki felt úr gildi.

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Þetta kom til tals í nefndinni, en þar var enginn lögfræðingur. Fanst okkur það geta staðist, því að í hinum almennu friðunarlögum er aðeins ákveðin friðun rjúpna 7. hvert ár. Gæti því þessi brtt. okkar skoðast sem nánara ákvæði um það, hvernig friðunarárið skyldi telja.

Jóhannes Jóhannesson Það hefði, ef til vill, verið rjettara að taka það fram í fyrirsögn frv., að í því væri að ræða um breytingu á fuglafriðunarlögunum, og að þar með væri úr gildi numið hið fyrra ákvæði um friðunartíma rjúpna. Því að, eins og frsm. gat um, felst í þessu frv. breyting á þeim lögum, og væri rjettara að geta þess í fyrirsögninni. Jeg segi þetta nefndinni til athugunar, áður en frv. kemur til 3. umr.

Frsm. (Karl Einarsson) Með því að það hefir ekki komið fram nein brtt. við frv., þá sje jeg ekki neina ástæðu til að ræða það frekar, en óska að það verði afgreitt til Nd.

Frsm. (Sigurjón Friðjónsson) Breytingar þær, sem allshn. hefir gert við frv., eru mjög smávægilegar. Það er að eins sú fyrsta, sem er efnisbreyting. Hún fer fram á að sleppa ákvæðinu um það, að ef árslaun sjeu hærri en 3000 kr., þá greiðist ekkert gjald af því, sem fram yfir er. Virðist sú breyting bæði rjettmæt og sjálfsögð. 2. og 3. breyting eru í rauninni að eins málsrjettingar, þar sem numin eru burt orð og ákvæði, sem ekki geta komið til greina, eftir að þær breytingar eru á orðnar, sem frv. ber með sjer. Að öðru leyti vísar nefndin málinu til umsagnar og atkvæða háttv. deildar.

Flm. (Björn Kristjánsson) Þetta frv. hefir oft komið fram á Alþingi fyr. Því að það hefir tæplega ekkert þing liðið, nú í seinni tíð, að þessar óskir hafi ekki verið bornar fram. Eins og tekið hefir verið fram áður, var þetta hjerað um eitt skeið sjerstakt læknishjerað, og sat læknirinn þá í Kjósinni. En nú situr hann í Hafnarfirði, og er því mjög erfitt fyrir Kjósarbúa að sækja hann þangað. Sökum þessa örðugleika hafa þeir oft orðið að vitja læknis til Reykjavíkur, sem þó bæði er örðugt og kostnaðarsamt. Auk þess álita þeir, að margir hafi dáið fyrir tímann, einungis fyrir þá sök, hversu erfitt er að ná til læknis. Það er því ekki að ófyrirsynju, að þessar óskir koma fram, og jeg skil ekki, að það dragist lengi, að þetta læknishjerað fáist, því þingið getur ekki leitt það hjá sjer. Það vill líka svo vel til, að 11 læknishjeruð landsins eru fólksfærri en þetta mundi verða. Það þykir nú ef til vill standa illa á að vera að tala um þetta nú, þegar þessi fjárhagsvandræði eru, en mjer hefir ekki betur heyrst en að á hverju þingi hafi verið um þau talað; altaf hefir fje vantað, og þau gjöld, sem af þessu mundu leiða, yrðu eins og dropi í hafi hjá öðrum gjöldum ríkissjóðs. Og þjóðinni ætti þó að vera ljúfast að bera þau gjöld, sem miðuðu að því að varðveita líf og heilsu landsmanna. Margir kvarta um það, að fólk tolli illa í sveitunum, því að það vilji heldur vera í kaupstöðunum. Jeg hygg, að það stafi af því, hve sveitirnar þykja óvistlegar á veturna, og stærsta atriðið til að gera þær óvistlegar er óefað vöntun á læknishjálp. Jeg tel því þingið verða að vinna að því, að menn telji lifi og limum eins vel borgið í sveitunum eins og í kaupstöðunum. Á Alþingi 1919 var þetta frv. lagt fram og þá sett í nefnd. Nefndin vildi láta samþ. það, og það gerði deildin líka. Það fór svo til hv.Nd. En þar komu fram fleiri frv. um sama efni, og voru þau svo öll feld þar, nema eitt, Bolungarvíkurhjerað. Stjórnin ljet þá og í ljós, að þetta hjerað verðskuldaði að verða fyrst til að fá sjerstakan lækni. Óska jeg svo, að frv. þessu verði vísað til fjárhagsnefndar.