Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Utanrmn. hefur haldið einn fund um þetta mál og athugað þessa þáltill. um heimild fyrir ríkisstj. til að fullgilda viðbótarsamning við Norður-Atlantshafssamninginn um aðild sambandslýðveldisins Þýzkalands. N. gat ekki orðið sammála um afgreiðslu þessa máls, eins og fram komin nál. bera með sér. Hv. 1. landsk. (GÞG) taldi sig ekki geta tekið þátt í afgreiðslu málsins á þessu stigi, vegna þess að þau ríki, sem hann taldi að skipti þetta mál meira en Ísland, hefðu ekki tekið afstöðu til málsins enn, og taldi rétt að láta málið bíða, þar til þau hefðu tekið afstöðu til málsins. En hv. 6. landsk. virðist vera algerlega andvígur málinu, þó að það komi ekki greinilega fram af nál., eftir því sem mér virðist. Meiri hl. n. telur rétt að afgreiða málið nú þegar, og þó að ekki sé óeðlilegt, að málið hefði verið látið bíða eitthvað, að áliti ýmissa nm., þá þykir það þó ekki fært vegna þess, að það mun vera ákveðið af ríkisstj., að þinginu verði frestað nú bráðlega og víst allar líkur til, að það komi ekki saman fyrr en í byrjun febrúarmánaðar n. k., og það telur utanrrh. of langan frest á afgreiðslu þessa máls. Það var rætt mjög mikið um þetta mál almennt við fyrri umr. þess hér á Alþingi fyrir nokkrum dögum, og ég sé ekki ástæðu til, a. m. k. ekki á þessu stigi málsins og án þess að gefist tilefni til, að endurvekja þær umræður með því að hefja að nýju rökræður um þetta mál, hvort við eigum að fallast á það, að Þjóðverjar gerist aðilar að Atlantshafsbandalaginu: Ég vil því láta hér staðar numið og legg til f. h. meiri hl., að till. verði samþykkt.



Herra forseti. Í till. þessari felst, að Íslendingar samþykki fyrir sitt leyti, að Sambandslýðveldið Þýzkaland verði aðili að Atlantshafsbandalaginu. Hin vestrænu stórveldi, sem áttu í stríði við Þýzkaland, hafa nú í hyggju að semja við það frið og viðurkenna fullveldi þess, en í kjölfar endanlegrar fullveldisviðurkenningar mundi að sjálfsögðu sigla réttur þess til endurvígbúnaðar. Íslendingar eru ekki aðilar að neinum samningi um þessi efni. Spurningin um það, hvort leyfa eigi Þjóðverjum endurvígbúnað eða ekki, hefur aldrei komið og kemur aldrei til kasta Íslendinga. Ýmislegt, sem sagt hefur verið um þessa till. á fyrra stigi málsins, er því efni hennar í sjálfu sér óviðkomandi. Það, sem Íslendingar þurfa að taka ákvörðun um, er, hvort þeir eiga að játa því eða neita, að Sambandslýðveldið Þýzkaland verði, að fengnu sjálfstæði og eftir að það hefur komið sér upp nokkrum her í samkomulagi við nágranna sína í Vestur-Evrópu, aðili að Atlantshafsbandalaginu. Alþfl. telur það æskilegt, að Vestur-Þýzkaland sé, er það hefur fengið fullt sjálfstæði, í sem nánustum tengslum við hin vestrænu lýðræðisríki, sem Ísland telur sig til. Ef komið verður á fót þýzkum her, en það er mál, sem Íslendingar hafa engin áhrif á, telur Alþfl. einnig æskilegt, að það gerist í sem nánustu samstarfi við nágrannaríki þess í Vestur-Evrópu og innan þeirra vébanda, sem varnarsamtökum hinna vestrænu lýðræðisríkja eru sett. Þess verður þó að gæta, að þetta mál snertir fyrst og fremst þjóðirnar í Vestur-Evrópu, en ekki Íslendinga. Eðlilegast er því, að þær taki sínar ákvarðanir fyrst og Íslendingar síðan sínar á eftir. Ríkisstj. virðist hins vegar vilja hafa annan hátt á. Hún vill, að Íslendingar segi sitt orð áður en aðalmálsaðilarnir hafa talað. Hún fór eins að, þegar sáttmálinn um Evrópuherinn var á döfinni. Hún vildi láta fullgilda þá sáttmála, sem að Íslandi lutu, áður en aðalmálsaðilarnir höfðu gert það. Allir vita, hvernig fór. Evrópuherinn fæddist aldrei. Alþfl. telur ástæðulaust að fara þannig að nú. Hann telur rétt, að beðið sé eftir því, að ríkin, sem málið snertir fyrst og fremst, segi sitt orð. Það er til þess þeim mun meiri ástæða nú, sem allra síðustu fregnir benda til þess, að nýir erfiðleikar séu að koma í ljós á meginlandi Evrópu að því er varðar framkvæmd þessa máls. Jafnaðarmenn í Þýzkalandi hafa nýlega myndað fylkisstjórn í Bæjaralandi í stað kristilegra demókrata og þar með svipt kristilega demókrata, flokk forsætis- og utanríkisráðherrans, 2/3 hluta meiri hluta sínum í efri deild þýzka sambandsþingsins, en þingmenn þar eru valdir af fylkisstjórnunum, en ekki kjörnir. Það er alkunna, að í Þýzkalandi eru mjög skiptar skoðanir um endurvígbúnaðarmálið, einkum og sér í lagi vegna mismunandi skoðana um það, hvaða leið sé vænlegust til þess að flýta fyrir sameiningu landsins, sem flestir Þjóðverjar þrá, sem von er. Þýzkir jafnaðarmenn eru eindregnir andstæðingar þeirra samninga, sem hér er um að ræða, þar eð þeir óttast, að þeir muni koma í veg fyrir það um ófyrirsjáanlegan tíma, að Þýzkaland verði sameinað. Hraðinn, sem hæstv. ríkisstj. vill hafa á afgreiðslu málsins, er því óeðlilegur og óskynsamlegur. Það var 7. des., sem fyrri umr. um þetta mál fór fram hér í hinu háa Alþ., 11. des. var knúin fram á því afgreiðsla í utanrmn., og nú 13. des. virðist eiga að afgreiða það á fundi hér í Sþ. Alþfl. telur ótímabært að afgreiða málið nú og mun því ekki greiða atkv. um till.



Herra forseti. Hv. 6. landsk. þm., fulltrúi Sósfl. í utanrmn., er fjarverandi, svo að ég verð að segja hér nokkur orð út frá hans nál. og okkar skoðun á málunum. Á þskj. 264 liggur fyrir nál. hv. 6. landsk., og í því er greinilega sýnt fram á, hvaða ástæður séu til þess, að Ísland eigi að beita þeim áhrifum, sem það nú getur haft til þess að hindra endurvígbúnað Vestur-Þýzkalands. Enn fremur er síðan bent á, að a. m. k. sé sjálfsagt fyrir Alþ. að taka þetta mál ekki til endanlegrar afgreiðslu fyrr en aðrar þjóðir á meginlandi Evrópu og þá flestar Atlantshafsbandalagsþjóðirnar hafi gert það, og þess vegna leggur hv. 6. landsk. til í fyrsta lagi, að núverandi umr. sé frestað og ekki haldið áfram fyrr en eftir nýár. En í öðru lagi, svo framarlega sem málið komi nú þegar til atkv., sé þáltill. ríkisstj. felld. Ég skal fyrst með nokkrum orðum minnast á þær tvær framsöguræður, sem hér hafa þegar verið haldnar af meðlimum utanrmn. Það var stutt ræða, sem hv. þm. Str., frsm. meiri hlutans í utanrmn., hélt. Það var engu líkara en að hann vildi gera grín að stjórnarflokkunum með því, sem hann sagði. Hann sagði, að það hefði verið rætt mikið almennt um þetta mál við fyrri umr. Hverjar voru umræðurnar við fyrri umr. þessa máls? Hæstv. utanrrh., sem ekki er þingmaður, hélt eina stutta ræðu. Enginn ráðherra, sem er þingmaður, eða enginn þm. stjórnarflokkanna tók til máls um málið, ekki einn einasti. Tvær ræður voru haldnar af hálfu okkar tveggja þm. frá Sósfl., og það er auðsjáanlega það, sem hv. þm. Str. kallar miklar umræður og að það hafi verið rætt mikið almennt um þetta mál. Ég tek það nú eiginlega sem sérstakt hrós til okkar beggja, að það hafi kannske ekki þurft miklu meira að segja en þar hafi verið sagt, að áliti hv. þm. Str., en þá hefði hann átt að draga aðrar afleiðingar af því, sem sagt var, en að mæla með þessari till. Hins vegar sýnist mér, að nokkur áhrif mun þetta hafa haft á hv. þm. Str., því að hann sagði í sinni ræðu: Það er ekki óeðlilegt, að málið hefði verið látið bíða eitthvað. - Hann hefur sem sé komizt að þeirri niðurstöðu, að það mundi vera mjög eðlilegt, að málið biði. Hins vegar væri það hæstv. ríkisstj., sem ræki svona mikið á eftir, og þegar talað er um hæstv. ríkisstj. í þessu sambandi, þá er ég hræddur um, að hann hugsi fyrst og fremst um annan aðila. Það er þess vegna það eina, sem fram kemur frá nokkrum þm. í stjórnarflokkunum, að það sé ekki óeðlilegt, að málið hefði verið látið bíða eitthvað. Og ég held, að það megi líta svo á, að innan stjórnarflokkanna sé sem sé mjög ríkjandi tilhneiging í þá átt, að það væri bezt að þurfa ekkert að eiga við að afgreiða þetta mál núna, og ég býst við, að það sé í fullu samræmi við það, að það ætlaði yfirleitt enginn af þm. stjórnarflokkanna í utanrmn. að fást til þess að hafa framsögu í þessu máli. Ég sé á því, sem hv. þm. Str. segir, að hann hefur auðsjáanlega tekið það að sér með ólund og undir samvizkunnar mótmælum, þannig að þær eru ekki allt, röksemdafærslurnar, sem hérna koma fram af hálfu þingmanna stjórnarliðsins, enda auðséð, að þeim er ekki um málið gefið. Þá sagði hv. 1. landsk., að raunverulega ætti ekki að ræða spurninguna um hervæðingu Þýzkalands í sambandi við þessi mál og strangt tekið kæmi það þessu máli ekki við. Þetta er ekki rétt hjá hv. 1. landsk. Á þeirri ráðstefnu, sem haldin var í Lundúnum af níu veldunum þar, var samþykkt að tengja saman sex sáttmála og yfirlýsingar, sem allir saman eru samantengdir þannig, að ef einhver þeirra rofnar, þá er þar með forsendan fyrir þeim brostin. Þessar sex yfirlýsingar og samningar eru í fyrsta lagi yfirlýsing brezku, bandarísku og frönsku stjórnarinnar um að ljúka hernámsástandinu í Þýzkalandi og afnema hernámsráð þeirra velda þar. Í öðru lagi að veita Vestur-Þýzkalandi og Ítalíu inngöngu í Brüsselsambandið, og þar í átti að vera það eftirlit með vopnabúnaði Þýzkalands, sem rætt hefur verið um. Í þriðja lagi yfirlýsingar frá stjórnum Bretlands, Bandaríkjanna og Kanada viðvíkjandi her, sem Bretar mundu hafa í Evrópu, og afskiptum Bandaríkjanna viðvíkjandi hermálum í Evrópu. Í fjórða lagi yfirlýsing um að taka Vestur-Þýzkaland inn í Norður-Atlantshafsbandalagið, og í sambandi við það ákvarðanir um ráðstöfun á herjum Atlantshafsbandalagsins í Evrópu. Í fimmta lagi yfirlýsing frá vestur-þýzka lýðveldinu, sambandslýðveldinu, viðvíkjandi þess afstöðu. Og í sjötta lagi ákvæði um, að úr öllum þessum samningum og yfirlýsingum mundi verða unnið af viðkomandi ríkisstjórnum og lagt fyrir ráð Norður-Atlantshafsbandalagsins. Með öðrum orðum: Allt þetta heyrir saman, allir þessir samningar. Og svo framarlega sem eitthvað af þessu brestur, þá verður að taka þetta allt aftur til umræðu og athugunar. Enn fremur heyrir, - eins og menn vita, undir þetta sérsamningur á milli Frakklands og Vestur-Þýzkalands um Saar. Einnig ef sá samningur verður ekki samþykktur eins og hann er, þá eru forsendurnar brostnar fyrir þessum málum. Þess vegna er það engum efa bundið, að Ísland hefur nú vegna neitunarvalds þess gagnvart nýjum meðlimum í Atlantshafsbandalaginu formlegt og raunverulegt vald til þess að beita sér í þessum efnum, fyrir utan svo hitt, sem ég legg nú meira upp úr, það siðferðislega vald, sem í því felst, ef Alþingi Íslendinga segir nei. Alþingi Íslendinga hefur áður á svipuðum tíma og nú er sagt nei viðvíkjandi yfirgangi fasisma í Þýzkalandi, 15. marz 1939. Þá neitaði Alþingi Íslendinga Hitler og þýzku ríkisstjórninni þá um afnot af flugvöllum hér á Íslandi, og sú neitun Alþingis Íslendinga og ríkisstjórnarinnar, sem einmitt var þá undir forsæti hv. þm. Str., vakti þá athygli úti um allan heim. Við skulum þess vegna ræða þetta mál alveg sem stórpólitískt atriði og ekki sem neitt smávægilegt, sem formlega afgreiðslu, sem engar afleiðingar hafi. Við höfum vald í þessum efnum, og okkur ber skylda til að nota það vald. Og það er tvennt, sem fyrst og fremst er hættan í sambandi við samþykkt þessa máls í heild og þar með samþykkt þessarar till., sem hér liggur fyrir; það er annars vegar hervæðing Vestur-Þýzkalands, sem gefur fasistisku öflunum í Vestur-Þýzkalandi byr undir báða vængi og fær þeim hættuleg vopn í hendur, og hins vegar sundrung Þýzkalands, sem eykur stórkostlega á alla stríðshættuna í Evrópu. Við skulum reyna að gera okkur nokkuð ljóst um hervæðingu Vestur-Þýzkalands, hvaða afleiðingar hún mundi hafa og hvert hún mundi beinast. Og það er þrennt, sem ég sérstaklega vildi leyfa mér að benda hv. þm. á í því sambandi. Það er í fyrsta lagi: Vitanlegt er, að frá hálfu þess aðila, sem er höfuðfrumkvöðullinn að hervæðingu Vestur-Þýzkalands, sem sé Bandaríkjanna, á þessi hervæðing að beinast að sósíalistísku löndunum í Austur-Evrópu. Ég vil í því sambandi minna á, að það er ekki í fyrsta skipti, sem reynt er af hálfu auðvaldsins í veröldinni að efna til ófriðar við alþýðuríkin þar eystra. Strax eftir að verkamenn og bændur höfðu tekið völdin af keisarastjórninni, auðvaldinu og aðlinum í því gamla Rússlandi 1917, hófst meginið af auðvaldsríkjum Evrópu og Ameríku handa um að reyna að steypa sovétstjórninni af stóli með borgarastyrjöldum og innrásarstyrjöldum. Í fjögur ár voru þessar styrjaldir háðar, og þó að verkamenn og bændur Sovét-Rússlands væru þá, eftir fjögurra ára heimsstyrjöld, ákaflega illa búnir undir að verjast þessum árásum, þá tókst þeim að lokum að hrinda þeim öllum, þannig að þó að 14 auðvaldsríki reyndu að kæfa verkalýðsbyltinguna rússnesku í fæðingunni, þá var það hún engu að síður, sem bar sigur af hólmi. Í annað skipti reyndi auðvald veraldarinnar að sameinast gegn Sovétríkjunum. Það var með samningnum í München haustið 1938, þar sem raunverulegt bandalag var gert milli Englands, Frakklands, Þýzkalands og Ítalíu, og útreikningurinn, sem því bandalagi lá til grundvallar, er sá sami og nú liggur til grundvallar og er raunverulega aðalatriðið í þessari till., sem fyrir liggur um hervæðingu Vestur-Þýzkalands, að reyna að tryggja, að þýzkum her yrði beitt austur á bóginn, yrði beitt til þess að berja niður sósíalismann í heiminum. Það var í samræmi við alla pólitík Hitlers, að það mætti 1938 í München reikna með því, að hann réðist á Sovétríkin. Hitler hafði ásamt Ítalíu og Japan myndað bandalag, sem þá var kallað Anti-Kominternbandalagið og hafði það að takmarki að berja niður sósíalismann í heiminum. Sú er og hugsun Bandaríkja Norður-Ameríku, eins og hvað eftir annað hefur komið fram í yfirlýsingum, líka af hálfu þeirra manna, sem hér á Alþingi Íslendinga hafa haft framsögu um Atlantshafsbandalagið, svo sem greinilegast stendur í ræðum Stefáns Jóhanns þegar hann hafði framsöguna. Bandaríki Norður-Ameríku hugsuðu sér með Norður-Atlantshafsbandalaginu samsvarandi herferð á móti sósíalismanum í heiminum og Hitler hafði gengizt fyrir á sínum tíma. En bæði enska og franska þjóðin hafa lært nokkuð af allri síðustu styrjöld, hafa lært nokkuð af Münchensamningnum og hafa lært nokkuð af því, hvað krossferð á móti sósíalismanum í heiminum þýði. Þær eru þess vegna ekki sérstaklega auðfúsar á að leggja út í slíkt hættulegt ævintýri aftur. Þess vegna leggja Bandaríkin höfuðáherzluna á að fá nú Vestur-Þýzkaland vígbúið. Öllum hv. þm. er ljóst, hve herfilega krossferð Hitlers og þeirra, sem stóðu á bak við hann í München, mistókst, en kostaði engu að síður mannkynið fjögurra ára ægilega styrjöld. Það, sem nú er verið að gera með samningnum um hervæðingu Vestur-Þýzkalands, er samsvarandi því, sem gert var í Münehen. Og það eru sömu aðilarnir að miklu leyti, sem þar standa að. En það vil ég minna hv. þm. á, að hafi verið vonlítið að ráðast á þann litla sósíalistiska heim, sem til var 1917–18, og hafi það verið fásinna að ráðast á þann sósíalistiska heim, sem til var 1939, þá er það orðið algerlega óráðlegt fyrir það auðvald, sem enn er til í veröldinni, að leggja út í það brjálaða stríðsævintýri að reyna að ráðast á þann þriðja hluta veraldarinnar, sem sósíalisminn í heiminum nú er. Þess vegna er það jafnvitfirrt sem fyrirtæki eins og það er ægilegur glæpur gagnvart mannkyninu að ætla að stofna til nýs stríðs. Þess vegna skulum við gera okkur fyllilega ljóst, að sjálfur tilgangurinn, sem fyrir þeim mönnum í Bandaríkjunum vakir, er heimta styrjöld gegn hinum sósialistiska heimi, er þannig, að Ísland á ekki að neinu leyti að ljá honum liðsinni. Það leiðir skelfingar yfir veröldina, ef lagt er út í nýja styrjöld gegn sósiallstiska heiminum, en það þýðir máske tortímingu menningarinnar, en a. m. k. tortímingu auðvaldsins, ef úr því verður. En það eru ekki aðeins sósialistisku ríkin, sem hervæðingu Vestur-Þýzkalands er beint gegn. Og þá komum við að þeim atriðum, sem eru ef til vill enn þá raunhæfari en hugsanlegt stríð við þann sterka sósíalistíska heim. Hervæðing Vestur-Þýzkalands beinist gegn þýzka verkalýðnum og þýzku alþýðunni. Hervæðing Vestur-Þýzkalands skapar stórhættu á borgarastyrjöld í Þýzkalandi, annars vegar hættu á því, að óðir hernaðarsinnar Vestur-Þýzkalands ráðist á Austur-Þýzkaland þrátt fyrir öll loforð, sem Adenauer eða aðrir slíkir kunna að gefa þar um, og í öðru lagi hættu á borgarastyrjöld í Vestur-Þýzkalandi. Hv. 6. landsk. las hér við fyrri umr. þessa máls upp mótmæli þýzka verkalýðssambandsins og þýzka sósíaldemókrataflokksins gegn hervæðingu Vestur-Þýzkalands og gegn öllum þeim samningum, sem keðjaðir voru saman með Lundúnaráðstefnunni. Og ég vil aðeins minna á eina setningu úr þeirri samþykkt þýzka verkalýðssambandsins, sem gerð var 9. okt. og gerð var svo að segja einróma af fulltrúum fyrir 6 millj. þýzkra verkamanna og það eingöngu verkamanna í Vestur-Þýzkalandi. Þar stóð í: „Endurhervæðing og sköpun þýzks hers, eins og Lundúnasamningurinn gerir ráð fyrir, skapar fyrir innri þróun sambandslýðveldisins þá hættu að skapa hernaðarlegt einræðisríki. Þetta mundi eyðileggja alla viðleitni þýzka verkalýðsins til að byggja upp pólitískt, þjóðfélagslegt og efnahagslegt lýðræði.“ Það er engum efa bundið, að það vita ekki aðrir betur um hættuna, sem yfir vofir af endurhervæðingu Vestur-Þýzkalands en þýzki verkalýðurinn. Við verðum að gera okkur fyllilega ljóst, hvað endurhervæðing Vestur-Þýzkalands er. Hún er hervæðing þeirra Þjóðverja, sem börðust í síðustu styrjöld undir merkjum Hitlers. Hún er hervæðing þýzks hers, sem fram til 1945 barðist sem nazistískur her um alla Evrópu og undir forustu þýzkra herforingja, sem stjórnuðu í síðustu styrjöld, sumpart herforingja, sem voru dæmdir sem stríðsglæpamenn að lokinni þeirri styrjöld. Þetta gerir þýzki verkalýðurinn, þetta gera jafnt þýzku kommúnistarnir sem þýzku sósíaldemókratarnir og aðrir raunverulegir lýðræðissinnar í Þýzkalandi sér fyllilega ljóst. Þeim er ljóst, að hervæðing Vestur-Þýzkalands þýðir að gefa þýzku auðmannastéttinni, því sem eftir er af gamla þýzka aðlinum og þeim hluta af þýzku þjóðinni, sem þessu valdi hefur alltaf tekizt að fylkja á bak við sig, möguleikana til þess að koma aftur á hernaðarlegu einræði í þeim hluta Þýzkalands, sem þeir ráða yfir. Pólitík þýzku sósíaldemókratanna hefur verið gerð alveg ljós í þessum efnum. Þeir hafa lýst því yfir, að með samþykkt á öllum þeim samningum, sem keðjaðir voru saman með Lundúnaráðstefnunni, væri girt fyrir sameiningu Þýzkalands og sundrung Þýzkalands ákveðin fyrir máske ófyrirsjáanlega framtíð. Ollenhauer, formaður þýzka sósíaldemókrataflokksins, lýsti því yfir í þingi Vestur-Þýzkalands 7. okt., að þeir, sósíaldemókratarnir, væru skilyrðislaust fylgjandi því, að áður en nokkur samþykkt yrði gerð á þeim samningum, sem um er rætt, yrði reynt til hlítar að ná samkomulagi við sovétstjórnina til þess að koma þannig í veg fyrir sundrungu Þýzkalands og þá hættu, sem af því mundi hljótast að sundra Þýzkalandi í tvennt og vígbúa hlutana hvorn gegn öðrum. Ollenhauer, formaður þýzku sósíaldemókratanna, lýsti því þá yfir, að það, sem hann og hans flokkur áliti rétta stefnu í þessum málum, væri, að fyrst væri Þýzkaland allt, Austur- og Vestur-Þýzkaland, sameinað á þeim grundvelli, að það sameinaða Þýzkaland væri utan við þau bandalög, sem annaðhvort væru til eða mynduð yrðu í Vestur-Evrópu eða í Austur-Evrópu, þannig að sameinað Þýzkaland stæði sem sjálfstætt, sameinað stórveldi á milli þeirra tveggja stórveldaflokka, sem væru til beggja vegna við það. Og þetta hlýtur öllum að skiljast, sem á annað borð vilja frið í Evrópu, að er eina ráðið til þess að koma í veg fyrir, að við Saxelfi standi tveir vígbúnir herir hvor gegn öðrum og ekki þurfi nema eldspýtu í púðurtunnuna til þess að kveikja í. Það er vitanlegt, að auðvitað fallast verkalýðsríkin í Austur-Evrópu aldrei á það, að Austur-Þýzkaland verði afhent undir yfirráð Bandaríkjanna og bandamanna þeirra sem svæði til þess að vígbúast á gegn Sovétríkjunum og öðrum sósíalistískum ríkjum. Slíkt kemur aldrei til mála. Og eina leiðin til þess að skapa friðartryggingu á þessu svæði er þess vegna sameinað Þýzkaland, Austur- og Vestur-Þýzkaland sameinað utan við hernaðarblokkirnar báðar, sem kynnu að verða til í Evrópu. Það var þessi aðferð, að skapa slíkt ríki, sem hvorugri blokkinni skyldi tilheyra, sem nú takast á í heiminum, sem var framkvæmd með Genfarsáttmálanum, ákvörðuninni viðvíkjandi framtíðarstöðu Indó-Kína. Og það var einmitt á grundvelli þessa, sem tókst að gera samkomulag í Genf, - það samkomulag, sem batt enda á sjö ára styrjöld í Indó-Kína, það samkomulag, sem hefur aukið gífurlega á friðarhorfurnar í heiminum. Og sú regla var þar lögð til grundvallar án tillits til þess, hvaða aðilar yrðu ofan á í kosningum í Indó-Kína, að þetta land, hvernig sem því væri stjórnað, skyldi vera utan við þær stórveldablokkir, sem til væru í veröldinni. Og það er sama ráðið, sem er auðsjáanlega eina ráðið viðvíkjandi Þýzkalandi, ef á að sameina það og ef á að halda því friðsamlegu. Það er ekki að undra, þó að þýzkur verkalýður sé uggandi út af þeim framtíðarhorfum, sem skapast fyrir hann, svo framarlega sem Lundúnasamningarnir verða samþykktir. Við skulum aðeins muna eftir, að þýzki verkalýðurinn, eftir að hann hefur gert sína byltingu 1918, er barinn niður með vopnavaldi 1919, m. a. af þeim herforingjum og af þeim herdeildum, sem urðu síðan kjarninn í her Hitlers og eru enn þá kjarninn í þeim her, sem nú er verið að undirbúa í Vestur-Þýzkalandi. Og síðan, eftir að auðvaldinu þannig hafði tekizt 1919 raunverulega að halda völdunum í Þýzkalandi, var svo 1933 þýzki verkalýðurinn ofurseldur undir fasisma, undir einræði þýzka auðvaldsins. Við skulum muna það, þegar talað er um allar þær skelfingar, sem fasisminn olli í Evrópu, að fyrsti aðilinn, sem varð fyrir barðinu á nazismanum, varð fyrir barðinu á Hitler, var þýzki verkalýðurinn. Það var þýzki verkalýðurinn, sem fyrst var sleginn niður, það var þýzki kommúnistaflokkurinn, sem fyrst var bannaður, og nú er byrjað að banna hann í Vestur-Þýzkalandi, það var þýzka sósíaldemókratíið og þýzka verkalýðssambandið, sem síðan var bannað og barið niður, og nú er það þýzka sósíaldemókratíið og þýzka verkalýðshreyfingin í Vestur-Þýzkalandi, sem biður verkalýðshreyfinguna í Vestur-Evrópu um hjálp. Seinast í dag munu hv. þingmenn hafa heyrt í útvarpinu, að Ollenhauer, formaður þýzku sósíaldemókratanna, skírskotar til allra jafnaðarmannaflokka í Vestur-Evrópu að taka upp baráttuna á móti samþykkt allra Lundúnasamninganna, á móti hervæðingu Vestur-Þýzkalands. Þess vegna er ljóst, að það, sem núna berst jafnt hér til Alþingis Íslendinga og annarra þeirra þjóða og þinga, sem ræða þetta mál, er neyðaróp frá þýzku alþýðunni, sem sér, að það er verið að taka til höggstokkinn og reiða upp öxina gegn henni. Og það er bezt, að þeir menn, sem samþykkja þennan samning sem heild, geri sér alveg ljóst, hvað þeir eru að gera með því. Það er verið að ofurselja þýzka verkalýðinn og þýzku alþýðuna aftur í gin þýzka hervaldsins og þýzka auðvaldsins. Ég veit, að menn munu segja í dag: Það er lýðræði í Vestur-Þýzkalandi, og það er inn í lýðræðisbandalag, sem við erum að taka Vestur-Þýzkaland, og við erum að koma lýðræðinu á og tryggja lýðræðið í Vestur-Þýzkalandi. Ég ræddi ofur lítið um andlit lýðræðisins í þessu sambandi við fyrri umr. þessa máls, og ég ætla ekki að endurtaka það. Ég ætla að minna menn á framkvæmd „lýðræðisins“ í Guatemala af hálfu ríkja Atlantshafsbandalagsins, og ég ætla að vara menn við að láta falleg orð, jafnvel þó að Adenauer noti þau, blekkja sig um innihaldið í því, sem verið er að koma á. Lýðræði er ákaflega fallegt orð, en það er hægt að dylja harðstjórnarkúgun í Vestur-Þýzkalandi, endurreisn hervalds og auðvalds í Vestur-Þýzkalandi undir þeirri grímu. Ég vil aðeins minna menn á: Það var ekkert amalegt orð, sem Hitler hafði viðvíkjandi sínum flokki og því, sem hann var að koma á. Það hljómaði svo sem ekki verr en lýðræði, og það var ekki síður róttækt en lýðræði. Ég vil minna menn á, að hans flokkur hét „National-socialistische Arbeiter Partei Deutsehlands.“ Það var Þjóðlegi sósíalistíski verkamannaflokkurinn í Þýzkalandi. Það vantaði svo sem ekki róttæknina og fögru hljómana, ekki síður en í orðið lýðræði, en það er bara bezt fyrir menn að athuga, hvað innihaldið er og hvað verið er að gera í þessu sambandi. Mennirnir, sem í dag eru forustumennirnir í endurhervæðingu Vestur-Þýzkalands, eru hershöfðingjarnir. Það er manndjöfull, á þýzku: Mannteufel, það er Kesselring, það er Krupp, það eru mennirnir, sem voru dæmdir sem stríðsglæpamenn og sátu í fangelsi nokkur ár, meðan þjóðir Evrópu enn þá mundu hryðjuverk nazismans, mennirnir, sem nú eru ekki aðeins komnir út, og nú hefur ekki aðeins verið hætt við að þjóðnýta Krupp-verksmiðjurnar, eins og brezki verkamannaflokkurinn heimtaði eftir stríð. Nú hefur Krupp, nú hefur IGF, þýzki köfnunarefnishringurinn, og allir auðhringar Þýzkalands fengið sínar eignir aftur og deila hluta af þeim með Bandaríkjaauðvaldinu, og það er þetta endurreista auðvald og þessir „hreinsuðu“ herforingjar Hitlers, sem nú beita sér fyrir endurhervæðingunni, og við vitum, að þeirra fyrsta verk verður að slá niður þýzka verkalýðinn, þýzku verkalýðshreyfinguna. Þannig byrjuðu þeir 1933, og það er nauðsynlegt fyrir þá, til þess að geta snúið sér að þeim, sem þeir koma til með að snúa sér að næst. Og þessa dagana verður það ákveðið, hvort m. a. stjórnmálaflokkarnir hér á Íslandi ætla að hjálpa til þess að gera þeim þetta mögulegt eða ekki. M. ö. o.: Næst á eftir því að beinast gegn sósíalísku ríkjunum, þá beinist endurhervæðing Vestur-Þýzkalands gegn þýzku alþýðunni sjálfri. Í þriðja lagi beinist hún gegn lýðræðinu í Vestur-Evrópu. Endurreistur þýzkur her á að áliti Bandaríkjastjórnar að verða eins konar varðhundur hennar í Evrópu. Og ég vil taka það fram aftur, að þó að Bandaríkin hafi fulla löngun til þess að beita þeim varðhundi á sósíalisku ríkin í Austur-Evrópu, þá er ekki víst, að varðhundinum né herra hans þyki það skynsamlegt, þegar til kemur. Þeim kann að þykja ódýrara að reyna að láta hann rífa í sig lýðræðið í Frakklandi, ekki sízt ef það lýðræði yrði þá orðið heldur róttækara en það er í dag. Það hefur ekki vantað hótanirnar, hvorki frá vestur-þýzkum stjórnmálaleiðtogum né ameríska auðvaldinu, gagnvart Frakklandi út af óþægð þess í sambandi við Evrópusamninginn, út af styrkleika kommúnistaflokksins og verkalýðshreyfingarinnar í því landi, og það er gefið, að þegar Bandaríkin væru búin að hervæða Vestur-Þýzkaland, þá fara þeir að tala öðru máli gagnvart Frakklandi; ég tala nú ekki um ef það Frakkland færi að feta meira í fótspor þess Frakklands, sem var fyrir stríð, jafnvel með nýrri og róttækari alþýðufylkingu en þá var. Menn tala stundum um það sem eitthvað óttalegt, þegar Hitlers-Þýzkaland gerði samning við Sovétríkin og þegar Sovétríkjunum tókst að kljúfa fjandmenn sína, sem höfðu sameinazt með Münchensamningnum á móti þeim, og láta þá fjendur þeirra eigast við í staðinn fyrir að láta þá ráðast sameinaða á Sovétríkin. Ég vil biðja menn að athuga, að það Vestur-Þýzkaland, sem á að hervæða aftur í dag, er ekki öruggur bandamaður fyrir Frakkland og England eða aðra, sem vildu sérstaklega standa með þeim ríkjum. Það er enginn kominn til með að segja, hvenær það Vestur-Þýzkaland jafnvel kýs heldur, af því að það treystir sér ekki til þess að leggja í Sovétríkin, að sprengja sig út úr Atlantshafsbandalaginu og henda sér heldur yfir Frakkland. Ég vil vekja athygli manna á, að sú pólitík, sem nú er lagt til að Ísland taki þátt í að framkvæma í Evrópu, er hættuleg pólitík. Það er enginn kominn til með að segja, hvert reykinn og eldinn leggur, ef kveikt er í, þannig að það er bezt fyrir menn að athuga sinn gang í tíma. Hinir þýzku herforingjar Hitlers hafa reynslu af því, hvað það þýðir að ætla að slást við sósíalísku ríkin. Þeim gekk betur að eiga við Frakkland 1940. Það má vel vera, að þeim þætti enn þá auðveldara að ráðast á garðinn, þar sem hann væri lægri. Lýðræði Vestur-Evrópu, bæði því, sem nú er, og því, sem kann að koma, stafar hætta af endurhervæðingu Vestur-Þýzkalands. Ég vil aðeins til fróðleiks, ef allir hv. þm. stjórnarflokkanna skyldu standa í þeirri meiningu, að herforingjar Hitlers hefðu gengið í endurnýjun lífdaganna sem góðir lýðræðissinnar og iðrazt yfir öllum sínum stríðsglæpum, vitna í eina setningu, sem Kesselring marskálkur, fyrrverandi hershöfðingi Hitlers og núverandi foringi Stahlhelm í Þýzkalandi, sagði á einum opinberum fundi, þar sem m. a. forsætisráðherrann úr Nordrhein-Westfalen var viðstaddur. Hann var að tala um, að hann hefði verið ásakaður fyrir að hafa látið drepa 330 gísla í Róm einu sinni, og það var eitt af því, sem hann var dæmdur sem stríðsglæpamaður fyrir. Hann sagði um það: „Ég hef miklar áhyggjur af, að stríðssagnaritarar framtíðarinnar munu álasa mér með eftirfarandi orðum: Kesselring, þú hefur misst af margri góðri bardagaaðstöðu með því að vera allt of mannúðlegur í þínu framferði.“ Það liggur fyrir, að þessir hershöfðingjar Hitlers eru svo fjarri því að sjá eftir aðferðunum, sem þeir hafa haft í frammi, að þeir eru ákveðnir í því að vera harðvítugri, vera ekki eins „mannúðlegir“ og þeir voru í sambandi við múgmorðin, sem þeir framkvæmdu í síðasta stríði, og Bandaríkin munu sjá þeim fyrir atómvopnunum, til þess að þeir þurfi ekki að kvíða því að geta ekki verið nógu fljótir með þau múgmorð, sem þeir hyggja til í næstu styrjöld. Þessir herforingjar Hitlers gera sér einnig ljóst, að sú stefna, sem Bandaríkin og þau ríki, sem þeim fylgja, taka upp, er áframhaldið af stríðsstefnu Hitlers. Kesselring sagði á þessum sama fundi: „Stríðsdáðir Þjóðverja hafa nú orðið grundvöllurinn að pólitík vesturveldanna.“ Þið skiljið, að hershöfðingjar Hitlers skilja fyrr en skellur í tönnunum. Þeir sjá, að það er „Anti-Komintern“ eða andkommúnistabandalagið, sem verið er að endurreisa, það sé sama pólitík og sú, sem Hitler rak, sem nú eigi að reka, enda segja þeir fullum fetum: Nú loksins eru vesturveldin búin að uppgötva það, að Hitler hafði alveg á réttu að standa. Þetta langt eru menn komnir, og afleiðingin, sem hálffasistarnir og fasistarnir í Bandaríkjunum draga af þessu, er: Nú verður einmitt að fá þýzku fasistana í lið með okkur. Það eru mennirnir, sem vita, hvernig á að fara að, og hafa reynsluna af því að berjast á móti verkalýðnum, móti alþýðunni, móti sósíalismanum í heiminum. Og það á ekki að sitja við orðin tóm um hervæðingu Þýzkalands. Nýlega tilkynnti sá maður, sem er hinn raunverulegi hermálaráðherra Vestur-Þýzkalands, Theodor Blank, að hinn nýi þýzki her væri þegar í fullum undirbúningi. Nafnið á honum ætti að vera Streitkräfte, hin gömlu nöfn, sem verið höfðu, bæði Wehrmacht, eins og var á nazistatímanum, og Reichswehr, eins og var á Weimartímanum, hefðu of óþægilegar endurminningar í för með sér, sagði hann, til þess að það væri hægt að endurvekja þau. Mann undrar náttúrlega ekki, þótt þeir vilji ekki beint taka upp nafnið á her Hitlers, en hitt undrar mann máske dálítið, að Reichswehr, nafnið á her Weimarlýðveldisins, skyldi vera orðið það óvinsælt, að ekki mætti taka það upp. Og það er áreiðanlega ekki vegna þess, að það nafn sé svo óvinsælt í eyrum þýzkra kommúnista, að þeir þora ekki að endurvekja það, heldur vegna hins, að hinir gömlu herforingjar Hitlers mega helzt ekki heyra minnzt á her Weimarlýðveldisins, og þess vegna á að friðþægja þeim með því að taka nú nýtt nafn, Streitkräfte. Svo er talað um, að það eigi eingöngu að vera 12 herdeildir, sem Vestur-Þýzkaland eigi að fá. Theodor Blank tilkynnti, að það yrðu 400 þús. manns, sem yrðu í þessum endurreista landher, það yrðu 20 þús. manns í sjóhernum, það yrðu 80 þús. manns í lofthernum, 12 herdeildir á landi, 400 þús. manns, 33 þús. menn í hverri herdeild. Í herdeildum Atlantshafsbandalagsins eru 16 þús. menn. Hver herdeild í Vestur-Þýzkalandi á að vera tvöföld á við herdeildir Atlantshafsbandalagsins. Á þennan hátt á að segja við menn ósköp rólega, að það sé hreinasta lygi, að Þjóðverjar ætli að koma upp 24 herdeildum. Nei, það eru bara 12 herdeildir, en hver þeirra er helmingi stærri en hinar. Um þetta virðist hafa verið samkomulag, að þýzki herinn og þýzki sjóherinn sé endurreistur, 180 herskip og 1300 flugvélar og sprengjuflugvélar. Þær borgir Englands, sem verst urðu úti í síðustu styrjöld, eiga nú að hjálpa til að fá þýzka loftflotann aftur í gang. Þessar tilkynningar um þann nýja her Vestur-Þýzkalands, eins og samkomulag hafði verið um það í Lundúnum, voru ekki nema rétt komnar út til almennings, þegar Theodor Blank, þessi tilvonandi hermálaráðherra Vestur-Þýzkalands, tilkynnti enn fremur, að Vestur-Þýzkaland ætlaði sér að koma upp varaliði, sem væri milli 4 og 5 milljónir manna. Og þessi tilkynning um að hervæða þannig raunverulega 17 árganga, árgangana af Þjóðverjum, sem eru milli 29 og 45 ára, var gefin án þess, að nokkuð hefði verið á það minnzt eða um það rætt í Lundúnasamningunum og á Lundúnaráðstefnunni, að Vestur-Þýzkaland ætti að hafa nokkurn varaher. M. ö. o.: Undireins og búið er að rétta vestur-þýzka hervaldinu litla fingurinn, búið að leyfa því að fá þessar stóru og nýju herdeildir, vel vopnum búnar, þá tilkynnir þýzki hermálaráðherrann tilvonandi, að þeir komi sér upp varaliði líka. Meginið af þeim mönnum, sem eru á aldrinum 29–45 ára í Vestur-Þýzkalandi, eru menn, sem hafa æfingu úr stríðinu, þannig að þeir þurfa ekki nema nokkurra mánaða skólun með nýtízku vopnum til þess að vera fullfærir og duglegir hermenn. M. ö. o.: Það er 4–5 milljón manna her, sem þetta Vestur-Þýzkaland undireins fær komið á laggirnar. Þetta sýnir m. a., að hið vestur-þýzka herveldi hugsar sig ekki um. Það bíður ekki einu sinni eftir að samningarnir séu samþykktir, áður en það byrjar að brjóta þá, áður en það byrjar að koma sér upp varaliði, sem það ekki hafði leyfi til. Og annað er auðséð líka að þeir byrja að brjóta nú þegar. Í Lundúnasamningunum var ekki gert ráð fyrir, að þessi þýzki her hefði atómvopn. Nú þegar er farið að flytja af hálfu Bandaríkjanna fallbyssur með atómkúlum til Vestur-Þýzkalands, og það er engum efa bundið, - það veit maður af allri þeirri reynslu, sem maður hefur, - við getum gjarnan sagt af dugnaði þýzkrar stóriðju og sérþekkingu þýzkra vísindamanna, en þó sérstaklega af óskammfeilni þýzkra herforingja og stjórnmálamanna, - að afturhaldið þýzka er nú þegar í fullum gangi með tilraunir um sýklahernað, atómhernað og annað slíkt, og fær áður en margar vikur verða liðnar atómvopn frá Bandaríkjunum í hendur. Við skulum þess vegna gera okkur fyllilega ljóst, að þetta litla af tryggingum, sem talað er um í sambandi við þessa Lundúnasamninga, þessar ráðstafanir, sem þarna á að gera, verður allt tómt hjóm, undireins og þýzka hervaldið er komið af stað. Þeir eru byrjaðir að brjóta Brüsselsáttmálann, áður en búið er að taka þá í Brüsselsambandið eða Atlantshafsbandalagið. Atlantshafsríkin í Vestur-Evrópu munu ekkert ráða við þá anda, sem þau særa fram í Vestur-Þýzkalandi, jafnvel þó að þau seinna meir fari að langa til þess að ráða við þá og sjái glópskuna, sem þau eru að framkvæma. Það er þessar vikurnar, sem tækifærið er enn þá til, áður en þýzku herforingjunum er aftur fengin skammbyssan í hendur, að ráða því, að þeir hafi ekki tækifæri til þess að beita henni. Ég verð að segja það, að mér voru það nokkur vonbrigði, að það skyldi ekki vera reynt af hálfu þeirra, sem mæla nú með þessum samningi hér, að koma fram með neinar röksemdir fyrir þessum samningi, og ég vil leyfa mér að síðustu, fyrst engar hafa komið hérna fram, að minna aðeins á þær röksemdir, sem helzt hafa verið notaðar úti í Evrópu. Mér þykir hlýða, að eitthvað af þeim röksemdum, sem færðar eru fyrir Atlantshafssamningnum og Lundúnasamningnum, komi fram, til þess að hægt sé að hrekja þær. Ég kann illa við það, að menn hafi þá aðstöðu, eins og stjórnarliðið hefur nú hér, að gera ekkert annað en heyra og hlýða þeim erkibiskupsboðskap, sem þeim nú er fluttur frá erkibiskupum mammons og herguðsins í Washington. Ég skal geta þeirra röksemda, sem helzt komu fram í Noregi fyrir því, að Noregur ætti að samþykkja, að Þýzkaland gengi í Atlantshafsbandalagið. Í fyrsta lagi kom fram sú röksemd, að þýzk hervæðing væri nauðsynleg til þess að vernda Evrópu fyrir Sovétríkjunum. Ég býst við, að sem stendur sé enginn ábyrgur stjórnmálamaður í Evrópu, sem heldur því fram, að Evrópu standi sem stendur hætta af árás frá Sovétríkjunum, enginn ábyrgur stjórnmálamaður í Evrópu, sem dirfist að halda því fram, og vesturveldin hafa sjálf greinilegast undirstrikað, að þessi árásarhætta væri ekki fyrir hendi, með því að þau hafa sjálf upp á síðkastið verið að draga úr sínum hernaðarstyrk, og þá er ekki undarlegt, þó að menn spyrji: Hví í ósköpunum skyldu vesturveldin vera að draga úr sínum hernaðarstyrk og stytta hjá sér herþjónustutímann, ef þau álitu svo nauðsynlegt að fara að koma upp 12 herdeildum í Vestur-Þýzkalandi vegna hættu á árás frá Sovétríkjunum? Það er með öðrum orðum greinilegt, að þessi röksemd er ekkert annað en bábilja. Önnur aðalröksemdin, sem notuð hefur verið úti í Evrópu, m. a. í Noregi, var sú, að þýzk hervæðing mundi hindra nýnazismann í Þýzkalandi, mundi koma í veg fyrir, að nazisminn í nýju formi risi upp í Vestur-Þýzkalandi. Það er auðvelt að hrekja þá röksemd, og gera engir það betur en þýzki verkalýðurinn í Vestur-Þýzkalandi sjálfur. Skoðun þýzka verkalýðsins, þýzkra verkamanna, eins og ég þegar hef gert grein fyrir og þeir sjálfir hafa sagt svo skýrt og skorinort, er sú einmitt, að hervæðing Vestur-Þýzkalands skapi nazismann að nýju og geri Vestur-Þýzkaland að hernaðarlegu einræðisríki. Þýzki verkalýðurinn, þýzku kommúnistarnir og þýzku sósíaldemókratarnir ættu manna bezt að vita það, hvað hervæðing þýðir í Vestur-Þýzkalandi. Þá er þriðja röksemdin, sem notuð hefur verið, sú, að þýzk hervæðing muni gera Sovétríkin samningafús. Það er með öðrum orðum pólitík valdsins, sem Bandaríkin hafa hampað allmikið upp á síðkastið. Hver reynsla er nú af þeirri pólitík? Við fengum bezta reynslu í Genf, við samningana þar, um það, undir hvaða kringumstæðum væri bezt að ná samningum og skapa frið. Í Genf voru vesturveldin ekki sterk, það var ekki pólitík valdsins og pólitík styrksins, sem þau sýndu þar. Nei, þau voru veik í Indó-Kína. Þau voru að tapa í Indó-Kína. Sósíalistísku ríkin voru sterk. Engu að síður náðist samkomulag í Genf, sem vesturveldin gátu mjög vel unað við, samkomulag, sem skapaði frið. Það sýndi sig, að einmitt undir þeim skilyrðum, að vesturveldin höfðu ekki einu sinni aðstöðu til þess að sýna vald eða sýna styrkleik, var hægt að ná mjög góðum samningum líka fyrir þau. Í öðru lagi er það greinilegt, að Sovétríkin - og það hafa allir fulltrúar Atlantshafsbandalagsríkjanna lagt áherzlu á á síðustu mánuðum - hafa verið reiðubúin til samninga og hafa undanfarið viljað semja, en nú lýsa Sovétríkin því yfir, að svo framarlega sem Vestur-Þýzkaland verði hervætt, þá sé of seint að gera samninga, það sé ekki til neins að tala um neina samninga eftir það, þá sé ekki til neins að tala um neina afvopnun. Og ég vil vekja athygli manna á því, hvaða álit sem menn annars hafa á Sovétstjórninni, að hennar stjórnmálamenn eru ekki vanir að tala út í bláinn. Það eru menn, sem láta gerðir fylgja á eftir orðunum, og fyrir hvern, sem man síðasta stríð, er það ákaflega skiljanlegt. Þýzki herinn gafst upp 1945, eftir að rauði herinn var búinn að brjóta hann á bak aftur. Þýzki herinn gafst upp og var afvopnaður, og síðan hefur enginn friður verið saminn. Það er enginn friður enn þá saminn við neitt Þýzkaland, eins og menn vita. Það eina, sem hefur gerzt, er uppgjöf þýzka hersins og vopnahléið, afvopnun þýzka hersins samkvæmt þeirri uppgjöf hans. Ef nú nokkrir af bandamönnum Sovétríkjanna úr síðustu styrjöld ætla að fara að vopna þennan þýzka her á ný, þá skilja Sovétríkin, Pólland, Tékkóslóvakía og öll þau ríki, sem urðu fyrir mestum hryðjuverkum af her Hitlers, hvað verið er að gera. Það voru 7 millj. sovétborgara, sem féllu eða voru myrtir af þýzka hernum í síðustu styrjöld. Hver einasta fjölskylda í Sovétríkjunum, svo að segja, á um sárt að binda eftir það stríð, og það er engum efa bundið, að það er ekki meining sósíalisku ríkjanna í Austur-Evrópu að láta hættuna á þýzkri hervæðingu geta skollið á sér aftur. Eftir að samningurinn hefur verið gerður um hervæðingu Þýzkalands, er hins vegar orðið of seint að semja. Þá er búið að afhenda þýzku herforingjunum þau vopn, sem þeir þrá, þá er búið að kljúfa Þýzkaland í tvennt og þá er búið að slá á þá framréttu hönd sósíalisku ríkjanna, sem enn í dag er tækifæri til þess að taka í. Þess vegna er það sem hver önnur vitleysa, að hervæðing Vestur-Þýzkalands geri Sovétríkin samningsfús. Þau eru reiðubúin til samninga nú, en þau eru sjálf búin að lýsa því yfir, að þau verða það ekki, eftir að búið er að endurhervæða Vestur-Þýzkaland. Þessi röksemd fellur því um sjálfa sig. Og þá er síðasta röksemdin, sem beitt var, a. m. k. sérstaklega í Noregi. Hún er sú, að Bandaríkin mundu hervæða Vestur-Þýzkaland, ef Atlantshafsríkin neita. Og þetta býst ég við að eigi að vera sterkasta röksemdin, og þetta hef ég nú satt að segja grun um að sé röksemdin, sem hæstv. ríkisstj. beygir sig fyrir: Að svo framarlega sem Vestur-Þýzkaland verði ekki tekið inn í Atlantshafsbandalagið og Brüsselbandalagið og gefið þannig lýðræðis „fernisinn“ yfir það og allan þess fasisma, þá muni Bandaríkin sjálf upp á eigin spýtur hervæða Vestur-Þýzkaland, eins og þau nú eru að hervæða Spán. Ég verð að segja, að þrátt fyrir það þótt þessi röksemd sé vissulega mjög sterk og harðvítug sem svipa, þá efast ég nú samt um, að meira að segja Bandaríki Norður-Ameríku mundu þora, þegar til kæmi, ef Vestur-Evrópuríkin stæðu á móti endurhervæðingu Vestur-Þýzkalands, að hervæða Vestur-Þýzkaland upp á eigin spýtur. Ég efast um, að Bandaríkin mundu þora slíkt, fyrst og fremst vegna þess, að það er nokkurn veginn fyrirsjáanlegt, að ef Bandaríkin hervæða Vestur-Þýzkaland upp á eigin spýtur, þá þýðir það, að Frakkland, sem nú hefur vináttu- og varnarsáttmála við Sovétríkin, mundi gera þann samning aftur að miklu harðvítugri raunveruleika en hann er í dag, m. ö. o., eins og borgararnir í Vestur-Evrópu orða það: Bandaríkin mundu kasta Frakklandi í faðminn á Sovétríkjunum með því að endurhervæða Vestur-Þýzkaland upp á eigin spýtur. Hins vegar er vitað, að þessi röksemd, þessi hótun Bandaríkjanna, það er eina röksemdin, sem hefur dugað, og það er að öllum líkindum líka sú röksemdin, sem veldur því annars vegar, að ríkisstj. Íslands nú leggur þessa þáltill. hér fyrir, og hins vegar hinu, að enginn treystist hér til þess að mæla með henni. Ég býst við, að leiðtogar stjórnarflokkanna og ríkisstjórnarinnar viti um þessa hótun Bandaríkjanna og þess vegna þegi þeir. Þess vegna voru þeir líka ófúsir, nokkur þeirra, að taka að sér framsöguna fyrir meiri hl. utanrmn., og þess vegna vilja þeir forðast allar umræður um þetta mál. Það er ekki í fyrsta skipti, sem við Íslendingar kynnumst hótun Bandaríkjanna þannig í sambandi við hennar afskipti af okkar málum. Við munum eftir, þegar þeir heimtuðu Keflavíkurflugvöllinn 1946, þá var hótun þeirra sú: Ef við fáum ekki þennan samning um Keflavíkurflugvöllinn, þá verður okkar her áfram hér í landinu. - Og ég vil minna m. a. Framsfl. á, að hann var þá alveg sérstaklega með kröfurnar um að heimta ameríska herinn burt úr landinu. Þessi síðasta röksemd um þessa hótun Bandaríkjanna, að þau muni sjálf hervæða Vestur-Þýzkaland, ef Atlantshafsríkin neita, mun hafa verið notuð allóspart í Noregi, ekki síður en hún hefur máske verið notuð hér á Íslandi. Og meðferð norska þingsins á þessu máli, sem er held ég sagt í einhverju nál. að sé það eina, sem hefur það sem kallað er samþykkt þetta, sem komið er, var þannig, að einn af þingmönnum norska verkamannaflokksins skrifar eftirfarandi um það í blað, sem vinstri menn í norska verkamannaflokknum gefa út og heitir Orientering. Það er Jakob Friis, einn af elztu þingmönnum norska verkamannaflokksins, og það er leiðari í þessu blaði, sem heitir: „Det er fullbragt“ - „Það er fullkomnað“. Með leyfi hæstv. forseta, vildi ég lesa þessa lýsingu hans, bara á norskunni, ég vona, að það sé óhætt. Hann segir á þessa leið: „Stortingets behandling av denne livsviktige sak for vårt folk var líke nedverdigende for regjeringen som for representanterne. Etter forhandsinnpiskning í partigruppene fik regjeringen godkjent en erklæring, som den ikke vågde å ta votering på og som ingen av representamtene (unntatt Kommunistene) vågde å kreve votering om eller stille eget voteringsforslag mot. Tre av talerne erklærte, at hvis de hadde måttet votere ville de ha stemt mot. Mange av dem, som tidde, ville ha sagt det samme, hvis de hadde måttet tale. Men ingen av dem hadde mot til å fremsette et eget voteringstema. Så ynkverdig har norsk demokrati aldri för opfört seg. På dette grunnlaget erklærte Stortingspresidenten, at utenriks- og forsvarsministeren kunne reise til Paris med et overveldende flertall í Stortinget og det norske folk bak sig og stemme for å innby Vest-Tyskland til å bli medlem av NATO.“ Þetta voru orð eins þm. norska verkamannaflokksins um, á hvern hátt þetta var barið í gegn í Noregi. Ég held þess vegna, að það færi bezt á því að öllu leyti, að Alþingi Íslendinga felldi þetta mál, sem hérna liggur fyrir. Og einmitt til þess að geta gefið hv. þingmönnum, ekki sízt þm. stjórnarflokkanna, möguleika til þess að athuga sinn gang, möguleika til þess að kynna sér þetta mál, möguleika til þess að sjá, hvernig önnur þing Vestur- og Norður-Evrópu afgreiða þetta mál, þá leggur hv. 6. landsk. til, að þessari umr. sé nú frestað. Það er ekkert, sem knýr okkur til þess að afgreiða þetta mál nú, nema ef vera kynni það valdboð Bandaríkjanna, sem ég talaði um hér áðan. Ríkisstj. sjálf hefur hins vegar ekki einu sinni haldið fram, að það væri til staðar. Þess vegna er það nú mín till., sem ég vil endurtaka fyrir hönd hv. 6. landsk. til hæstv. forseta, að í fyrsta lagi verði greidd atkv. um að fresta nú þessari umr., þar til þing kemur aftur saman eftir jól, en hins vegar er það okkar till., að svo framarlega sem nú eigi að ganga til atkvæða um þetta, þá sé þessi þáltill. ríkisstjórnarinnar felld.



Herra forseti. Við þjóðvarnarmenn höfum þrásinnis varað við þeirri hættu, sem við teljum að í því felist fyrir okkur Íslendinga að gerast hlekkur í herbúnaðarkeðju hvors sem vera skyldi þeirra meginafla, sem undanfarin ár hafa háð hið kalda stríð og staðið öndvert hvort öðru og vígbúizt. Við höfum bent á hið mikla fámenni þjóðarinnar íslenzku og algert vopnleysi hennar um aldaraðir og þá sérstöðu, sem af þeim staðreyndum leiðir. Því höfum við talið og teljum hiklaust, að Ísland eigi að kosta kapps um að vera hlutlaust í hernaðarátökum og standa utan við hernaðarbandalög. Við lítum svo á, að hvar sem fulltrúar Íslands koma fram á alþjóðavettvangi, beri þeim skylda til að vinna að eflingu friðar, berjast fyrir þeirri skoðun, að hlutlausar smáþjóðir fái notið alþjóðlegrar réttarverndar, og stuðla að því með atkvæði sínu og á annan hátt, að undirokaðar þjóðir, hvar sem er í veröldinni, fái öðlazt frelsi og sjálfstæði. Við teljum, að þessi stefna, hlutleysi Íslands í hernaðarátökum, sé ekki aðeins líklegust til farsældar okkar eigin þjóð, heldur sé hún einnig hinn bezti stuðningur, sem við getum veitt þeim friðaröflum, sem vilja draga úr viðsjám í heiminum og koma í veg fyrir þá óheillavænlegu þróun, að veröldinni allri verði skipt í tvær fjandsamlegar meginfylkingar, þar sem leiðtogar Rússlands og heimskommúnismans eru hið leiðandi afl annars vegar, en áhrifamenn Bandaríkja Norður-Ameríku, sumir næsta einsýnir auðhyggjumenn, stjórna ferðinni hins vegar. Þeim mönnum í Evrópu og viðar fer fjölgandi, sem sjá, hve hættuleg sú braut er, sem farin hefur verið nú um sinn, og þeir leitast við að draga úr tortryggni og viðsjám á alþjóðavettvangi. Það er sannfæring okkar þjóðvarnarmanna, að þessum öflum friðar og lýðræðis eigum við Íslendingar að fylgja og veita þeim það fulltingi, sem við megum. Út frá þessu sjónarmiði - og því einu - erum við andvígir þátttöku Íslendinga í hernaðarbandalögum, þar á meðal aðild okkar að Norður-Atlantshafsbandalagi. Það eru rangfærslur, að þessi afstaða okkar mótist á nokkurn hátt af fylgi við austræna einræðisstefnu. Það er þvert á móti. Við fordæmum einræði og yfirgang, í hvaða formi sem slíkt birtist, og teljum yfirgang leiða til ófarsældar án tillits til þess, með hverjum „ideologiskum“ kennisetningum reynt er að réttlæta stefnur, sem taka ofbeldi í þjónustu sína. Einræðishneigð leiðir af sér herbúnaðarkapphlaup, og sagan sýnir, að herbúnaðarkapphlaup leiðir jafnan til ófarsældar og veldur ómælanlegu böli. Afstaða okkar mótast eingöngu af því, hvað við teljum íslenzkri þjóð fyrir beztu og hvað líklegast sé til að auka friðarvonir í heiminum. Sömu eða svipaða afstöðu hafa tekið fjölmargir lýðræðissinnaðir menn og flokkar í mörgum löndum. Þeir hafa tekið þá afstöðu út frá áþekkum sjónarmiðum, með tilliti til farsældar eigin lands og friðarhugsjónarinnar. Hæstv. ríkisstj. hefur nú lagt fyrir Alþingi till. til þál. um heimild sér til handa til að fullgilda viðbótarsamning við Norður-Atlantshafssáttmálann, en sá viðbótarsamningur fjallar um það, að Vestur-Þýzkalandi verði veitt aðild að Norður-Atlantshafssamningnum, það verði tekið upp í Atlantshafsbandalagið. Nú er það skoðun míns flokks, eins og ég hef áður sagt, að Íslandi sé farsælast að standa utan við öll hernaðarbandalög og hefði því ekki átt að ganga í Atlantshafsbandalagið á sinum tíma. Hins vegar er það og staðreynd, að við erum meðlimir í þessu bandalagi og höfum samkv. ákvæðum 13. gr. sáttmála þess ekki rétt til einhliða úrsagnar úr því fyrr en að 16 árum liðnum. En vegna algerrar sérstöðu okkar Íslendinga sem vopnlausrar þjóðar getum við aldrei orðið nema óvirkir þátttakendur í þessu bandalagi né nokkru hernaðarbandalagi. Við lítum svo á, þjóðvarnarmenn, að svo óhyggilegt sem það var að gerast aðili að Atlantshafsbandalaginu, þegar það var stofnað árið 1949, þá sé jafnvel enn varhugaverðara að vera meðlimir þess, eftir að það hefur einu sinni verið fært út og látið ná til Grikklands og Tyrklands, og nú á það í annað sinn að auka svið sitt, veita inngöngu Vestur-Þýzkalandi. sem jafnframt fær aðstöðu til að hervæðast á nýjan leik. Við teljum, að upptaka Þýzkalands, eins og nú er ástatt í heiminum, breyti í verulegum atriðum þeim grundvelli, sem byggt var á, þegar Atlantshafsbandalagið var stofnað og Ísland ákvað að gerast aðili að því. Svo gæti a. m. k. farið, að aðild Þýzkalands yrði til að auka enn vígbúnaðarkapphlaup á meginlandi Evrópu, og áframhaldandi þátttaka okkar í þessu bandalagi, þótt óvirk sé, mætti þá verða til þess, að við kynnum að sogast meira en orðið er inn í átök stórveldanna, en það hlyti að færa okkur nær sjálfum voðanum, ef svo skyldi til takast, að friðslit yrðu á nálægum tímum. Nú er það augljóst, að þó að við Íslendingar höfum ekki rétt til að segja okkur einhliða úr Atlantshafsbandalaginu, getur enginn meinað okkur að fara þess á leit við aðildarríki bandalagsins hvert um sig, að við fáum að losna úr bandalagi þessu. Teljum við þjóðvarnarmenn, að einmitt nú eigum við að bera fram þessi tilmæli, og höfum því lagt fram brtt. um það efni á þskj. 265, þar sem einnig er nokkur rökstuðningur fyrir því, hvers vegna slík tilmæli skuli fram borin af Íslands hálfu. Um það segir á þessa leið í brtt. okkar, með leyfi hæstv. forseta: „Ályktar Alþingi að fela ríkisstjórninni að rökstyðja þessa málaleitan m. a. með eftirfarandi : 1) Aðild sambandslýðveldisins Þýzkalands að Norður-Atlantshafsbandalaginu mundi breyta í mikilvægum atriðum grundvelli þeim, sem byggt var á við stofnun bandalagsins, og skapa innan þess á komandi tímum ný viðhorf og vandamál, sem ekki var unnt að sjá fyrir né taka tillit til, er Ísland gerðist aðili þess. 2) Frá íslenzku sjónarmiði er aðild sambandslýðveldisins Þýzkalands að Norður-Atlantshafssamningnum, samfara hervæðingu þess, varhugavert spor, sem gæti haft í för með sér vaxandi viðsjár og vígbúnaðarkapphlaup á meginlandi Evrópu, einkum þegar tekið er tillit til þess, að Þýzkaland er klofið í tvö ríki. Má í því sambandi minna á afstöðu þýzkra jafnaðarmanna, annars stærsta stjórnmálaflokks Vestur-Þýzkalands, sem berjast harðlega gegn því, að þetta spor sé stigið eins og nú er ástatt. Bendir flokkurinn á þá hættu, að slík ákvörðun geti jafnvel leitt til borgarastyrjaldar í Þýzkalandi. 3) Á hinn bóginn telja Íslendingar, sem eru óvígbúin þjóð og þess vegna í reyndinni óvirkur aðili að Norður-Atlantshafsbandalaginu, ekki eðlilegt, að þeir taki á sig þá ábyrgð að hindra með neitunarvaldi sínu það, sem herveldi bandalagsins kunna að telja sér nauðsynlegt í vígbúnaðarmálum sínum.“ Þá leggjum við til, að fyrirsögn till, breytist og orðist svo: „ Till. til þál. um lausn Íslands úr Norður-Atlantshafsbandalagi.“ Við leggjum til, að á meðan beðið sé eftir svari meðaðildarríkja okkar í bandalaginu við þeim tilmælum, að við fáum að hverfa úr þessum hernaðarsamtökum, fresti Alþ. og ríkisstj. að taka ákvörðun um það mál, sem hér liggur fyrir. Mörg rök hníga að því, að okkur Íslendingum beri ekki að flýta okkur ósköpin öll að taka ákvörðun um aðild Vestur-Þýzkalands að Atlantshafsbandalagi, sízt á þá lund að hrapa að því á undan flestum öðrum aðildarríkjum að samþykkja upptöku þess í bandalagið. Það virðist þegar blasa við, að hervæðing Vestur-Þýzkalands getur haft þau áhrif að auka vígbúnaðarkapphlaupið í Evrópu. Því hefur strax verið hótað, að næsti mótleikur að austan verði sá, að Austur-Þýzkaland verði kappsamlega herbúið með fulltingi Rússa. Eru það vissulega óheillavænleg tíðindi. Margir lýðræðisflokkar Mið- og Vestur-Evrópu hafa þegar tekið mjög ákveðna afstöðu gegn endurhervæðingu Vestur-Þýzkalands og inngöngu þess í Atlantshafsbandalagið. Í Frakklandi og Englandi eru sterk öfl, sem engir geta með rökum vænt um stuðning við utanríkisstefnu Rússa, algerlega andvíg aðild Þýzkalands að bandalaginu. Og annar stærsti stjórnmálaflokkur Vestur-Þýzkalands sjálfs, flokkur þýzkra jafnaðarmanna, sem á vaxandi fylgi að fagna með þýzku þjóðinni, hefur barizt af alefli gegn upptöku Þýzkalands í bandalagið. Samkvæmt útvarpsfregnum í gærkvöld hafa þýzkir jafnaðarmenn nú sent jafnaðarmannaflokkum annarra Evrópulanda mjög kröftug tilmæli um liðstyrk til að koma í veg fyrir það, að Vestur-Þýzkaland verði að svo stöddu gert aðili að Norður-Atlantshafsbandalaginu. Telja þeir nauðsynlegt, að áður en slíkt spor sé stigið, verði gengið úr skugga um það, hvort ekki verði komið á fjórveldaráðstefnu um framtíð alls Þýzkalands. Benda þeir á þá hættu, sem við blasi, ef Þýzkaland verði áfram klofið í tvö ríki, sem bæði vígbúist af kappi, annað á áhrifasvæði vesturvelda, hitt í greipum hinna austrænu ríkja. Hefur formaður jafnaðarmannaflokksins þýzka komizt svo að orði, að inntaka Vestur-Þýzkalands í Atlantshafsbandalagið og það vígbúnaðarkapphlaup, sem af því kynni að leiða, gæti haft það í för með sér, að til borgarastyrjaldar kæmi í Þýzkalandi. Ég tel okkur Íslendingum skylt, ekki sízt þeim, sem aðhyllast grundvallarhugsjónir jafnaðarstefnunnar, að taka fullt tillit til þessara varnaðarorða. Enginn þarf að væna þýzka jafnaðarmenn og aðra lýðræðisflokka í Mið- og Vestur-Evrópu um það, að þeim gangi til þjónustusemi við Rússa, þegar þeir vara við afleiðingum þess, að Vestur-Þýzkaland fái að vígbúast og gerast aðili að hernaðarbandalagi. Þeir taka að sjálfsögðu afstöðu út frá þeim sjónarmiðum einum, hvað þeir telja þjóðum sínum fyrir beztu og hvernig þeir hyggja sig þjóna bezt hugsjónum friðarins. Hið sama hlýtur að vera efst í huga íslenzkra lýðræðissinna, þegar þeir taka afstöðu til þess máls, sem hér liggur fyrir. Að lokum vil ég taka þetta fram: Stefna flokks míns í máli þessu er ákveðin. Hún er mótuð í brtt. þeirri, sem við höfum lagt hér fram við till. hæstv. ríkisstjórnar. Við leggjum fyrst og fremst til, að þess sé freistað nú, eftir þeim leiðum, sem færar eru, að hin vopnlausa íslenzka þjóð fái að losna úr Norður-Atlantshafsbandalaginu og megi framvegis standa utan við öll hernaðarsamtök. Meðan beðið sé eftir svörum við þessari málaleitan, verði frestað að taka ákvörðun um þá till. hæstv. ríkisstjórnar að fallast á aðild sambandslýðveldisins Þýzkalands að Norður-Atlantshafssamningnum. Verði það fellt að æskja brottfarar Íslands úr Norður-Atlantshafsbandalaginu, teljum við engu að síður rétt og setjum það fram sem varatill., að frestað verði ákvörðun um till. hæstv. ríkisstj., þar til séð verður, hver reynist afstaða annarra aðildarríkja bandalagsins til upptöku Vestur-Þýzkalands. Við teljum það ekki ná neinni átt, að Ísland verði einna fyrst allra ríkja bandalagsins til að veita þetta samþykki, meðan enn er allt í óvissu um ákvarðanir hinna stóru meginlandsríkja, þ. á m. Vestur-Þýzkalands sjálfs. Fari hins vegar svo, eins og líkur benda óneitanlega til, að ríkisstj. Íslands og stuðningsflokkar hennar knýi fram atkvgr. um mál þetta nú, munum við þm. Þjóðvarnarflokksins greiða atkv. gegn þáltill. hæstv. ríkisstjórnar. Það munum við gera með svo hljóðandi rökstuðningi: Í fyrsta lagi til að mótmæla því svo kröftuglega sem verða má, að hæstv. ríkisstj. og meiri hluti Alþ. hefur þá ekki viljað á það fallast, að við Íslendingar freistuðum þess að fá okkur lausa úr Norður-Atlantshafsbandalaginu. Í öðru lagi: Þar sem við lítum svo á út frá hinum takmörkuðu möguleikum okkar Íslendinga til að spá um þróun mála á meginlandi Evrópu, að endurhervæðing Vestur-Þýzkalands og aðild að Norður-Atlantshafsbandalagi kunni að auka viðsjár og vígbúnaðarkapphlaup í álfunni, þá teljum við óráðlegt, að Ísland fallist á upptöku Vestur-Þýzkalands í bandalagið og verði einna fyrst aðildarríkja bandalagsins til að stíga það skref. Bendum við í því sambandi enn einu sinni á varnaðarorð þýzkra jafnaðarmanna og afstöðu margra annarra frjálslyndra lýðræðisflokka í Evrópu.

Forseti (JörB): Hv. 2. þm. Reykv. hefur ítrekað þá ósk, sem fram kemur í nál. 2. minni hl., að meðferð málsins verði frestað. Ég mun því leita atkvæða um þessa ósk hv. þm.



Það voru fáein orð út af því, sem komið hefur fram hjá hv. 2. þm. Reykv. og hv. 8. þm. Reykv. Hv. 2. þm. Reykv. bað menn að fara mjög varlega í þessum málum, og sagði, að væri óvarlega farið, gæti leitt af því vígbúnað og önnur vandræði. Hann kvakaði hér blítt í friðardúfustíl um þetta mál yfirleitt. Manni skildist helzt, að ef þetta væri gert, að leyfa Vestur-Þýzkalandi þátttöku í NATO, þá gæti það orðið upphaf að sérstöku vígbúnaðartímabili, og þetta kom raunar fram hjá hv. 8. þm. Reykv. Það er eins og þeir vilji láta líta svo út sem nú sé á sérstök kyrrð í þessum málum, sem ekki megi raska. Menn hafa tilefni til þess að spyrja út af þessu: Hvar hafa þessir menn verið undanfarin ár? Ég veit ekki betur en að Sovétríkin hafi eftir styrjöldina vígbúizt stórkostlegar en dæmi eru til áður í veraldarsögunni og vígbúið leppríki sín einnig. Þetta hefur svo orðið til þess, að þjóðir Vestur-Evrópu hafa óttazt árás af hendi Sovétríkjanna, óttazt árás og óttazt hana svo mjög, að þær hafa lagt á sig stórkostlegar byrðar, vafalaust stórkostlegri byrðar en nokkur dæmi eru um að menn hafi á sig lagt á friðartímum til vígbúnaðar í varnarskyni, og gert með sér samtök í sama skyni, Atlantshafsbandalagið. Bandaríkin hafa gerzt þátttakandi í þessum samtökum. Þannig er sem sé ástatt nú í heiminum. Af ótta við árás af hendi Sovétríkjanna og leppríkja þeirra hafa Vesturlönd vígbúizt stórkostlega. Að þau hafa dregið eitthvað úr vígbúnaðinum nú upp á síðkastíð, er vegna þess, að þjóðirnar voru bókstaflega að sligast undir þeim byrðum, sem þær höfðu á sig lagt. Ef þau hafa dregið úr vígbúnaðinum, þá er það af þessum ástæðum, en ekki af því, að þau telji í sjálfu sér ekki þörf til öryggis að halda varnarbúnaðinum áfram, eins og gert hafði verið um skeið. Rússar og þeirra leppríki vígbúast enn látlaust. Vesturveldin hervæðast í þeirri von, að þau geti orðið svo sterk, að Rússar telji sér hagfellt að semja við þau um afvopnun og friðsamlega samvinnu. Það er markmiðið. Nú er það álit a. m. k. sumra þeirra ríkja, sem standa að Atlantshafsbandalaginu, og ég hygg raunar, að það megi segja allra, að það sé mjög þýðingarmikið og nauðsynlegt, að Vestur-Þýzkaland komi einnig upp vörnum hjá sér. Það mun vera bjargföst trú þessara ríkja, að komi Vestur-Þýzkaland upp vörnum hjá sér í samvinnu við NATO-löndin, þá mundu varnarsamtökin verða svo sterk, að Sovét-Rússland sæi sér hag í því að semja um afvopnun. Þessi ríki virðast hins vegar ekki hafa neina von um, að slíkir samningar um afvopnun og friðsamlega sambúð geti náðst, nema með því að gera varnarsamtökin áður svo sterk, að Sovétríkjunum þyki þetta ráðlegast. Á þessu er Atlantshafsbandalagið byggt og einnig sú hugsun, að Vestur-Þýzkaland komi upp vörnum. Það hefur mikið verið talað um það hér í sambandi við þetta mál, að ýmsir á Vesturlöndum væru á móti því, að Vestur-Þýzkaland kæmi upp vörnum. Hefur einkum verið talað um þýzka jafnaðarmenn í því sambandi. Eiginlega hafa ræðuhöld andstæðinganna hér snúizt í þá stefnu, t. d. af hendi hv. 2. þm. Reykv., - og á því bólaði líka hjá hv. 8. þm. Reykv., - að allir sannir lýðræðismenn í Vestur-Evrópu væru á móti því, að Vestur-Þjóðverjar fengju að koma upp varnarliði, og að það væru aðeins andstæðingar lýðræðis í Vestur-Evrópu, sem væru talsmenn þess, að Þjóðverjar yrðu með í NATO. Þetta eru vitanlega hinar mestu rökfalsanir og óhugsandi að láta þetta standa ómótmælt í þingtíðindunum. Það er sem sé vitað mál, að jafnaðarmannaflokkar á Norðurlöndum, í Frakklandi, Bretlandi, Hollandi og Belgíu og margir aðrir umbótaflokkar og vinstri flokkar fylgja því eða beita sér fyrir því, að Vestur-Þýzkaland verði aðili að varnarsamtökum Vestur-Evrópu. Það er hin versta fjarstæða að bera sér það í munn, eins og þessir hv. þm. hafa þó gert, að stuðningsmenn lýðræðis séu yfirleitt á móti því, að Þjóðverjar taki þátt í NATO, en andstæðingar lýðræðis helztu eða jafnvel einu formælendur þess, að þeir komi með í samtökin. Ég vildi benda á þetta til þess að láta ekki fjarstæður þessar standa ómótmæltar. Þá kemur spurningin um það, hvort eðlilegt sé, að Alþingi Íslendinga afgr. málið núna eða hvort rétt væri að láta það bíða þangað til eftir jólaleyfið, með það fyrir augum, að þá væri vitað, hvernig aðrar þjóðir í Atlantshafsbandalaginu afgreiða málið. Það, sem hér liggur fyrir, er eingöngu það, hvort við viljum samþ., að Vestur-Þjóðverjar gerist aðilar að Atlantshafsbandalaginu eða ekki. Frá mínu sjónarmiði horfir þetta mál þannig við, að ekki verður til lengdar staðið á móti því, að Vestur-Þjóðverjar hervæðist. Það ættu allir að skilja. Jafnvel þótt Vestur-Þjóðverjar færu nú ekki í Atlantshafsbandalagið, og jafnvel þótt Lundúnasamningarnir yrðu ekki samþykktir, mundi þess auðvitað ekki verða langt að bíða, að Vestur-Þjóðverjar hervæddust, blátt áfram af því, að aðrar þjóðir í Vestur-Evrópu mundu sjá sér hag í því, að Vestur-Þjóðverjar kæmu sér upp vörnum, eins og ástatt er um afstöðu Rússa. Bretar hafa beinlínis lýst yfir stuðningi sínum við herbúnað Vestur-Þýzkalands í varnarskyni. Hér er því ekki á ferðinni spurningin um það, hvort Vestur-Þjóðverjar skuli vígbúast í varnarskyni eða ekki, heldur eingöngu spurningin um hitt, hvort við viljum fyrir okkar leyti stuðla að því, samþykkja það, að þeir verði þátttakendur í Atlantshafsbandalaginn. Ég held, að þetta geti varla vafizt fyrir fulltrúum á Alþingi Íslendinga. Það hlýtur að vera hagur að því fyrir okkur, eins og okkar aðstaða er, að sem flestar þjóðir í Evrópu verði einmitt aðilar að Atlantshafsbandalaginu, og það er ólíkt aðgengilegra fyrir okkur, þegar Vestur-Þjóðverjar vígbúast, að þeir hervæðist innan Atlantshafsbandalagsins, heldur en hitt, að þeir geri slíkt alveg á eigin spýtur, óháðir utan bandalagsins. Þess vegna finnst mér, að það sé okkur alveg vorkunnarlaust að gera þetta upp við okkur, alveg án tillits til þess, hvað aðrir gera. Það liggur nú raunar fyrir, að Norðmenn hafa fyrir sitt leyti samþykkt þetta. Mér finnst sem sé, að það geti aldrei orðið talinn neinn ljóður á okkar ráði, þótt við höfum þetta samþykkt, hvað sem verður um Lundúnasáttmálana. Mér sýnist svo einsætt, að frá sjónarmiði Íslendinga sé miklu æskilegra, að Vestur-Þjóðverjar komi með í varnarsamtök Vesturlanda, en að þeir séu utan við þau. Ef aðrar þjóðir samþykkja þetta ekki, þá verður ekkert úr því, að Þjóðverjar komi með í samtökin, en þá er það ekki okkur að kenna. Það er þá ekki okkur að kenna, þótt það verði ofan á, sem verr gegnir, að Þjóðverjar vígbúist sér í lagi, án samvinnu við aðra. Enn fremur má hér um segja, að Alþingi á að hætta störfum nú eftir nokkra daga og ekki gert ráð fyrir, að það komi saman aftur fyrr en snemma í febrúar. Það gæti komið sér illa, að þetta mál þyrfti að bíða allan þann tíma. Það gæti farið svo, að þetta mál yrði afgreitt þannig með öðrum þjóðum, að það kæmi sér illa, að Íslendingar hefðu ekki gert málið upp við sig fyrr en þá. En höfuðatriðið í mínum augum er það, að ég get ekki séð, að neitt mæli á móti því, að við gerum þetta upp við okkur núna, og því sýnist mér ekki vera nein ástæða til þess að fresta málinu, eins og raunar meiri hl. hv. Alþingis hefur nú fallizt á með atkvgr., sem hér fór fram áðan, þar sem fellt var að fresta umræðunni. Það sýnist að öllu leyti hreinlegast og eðlilegast, að við gerum þetta upp við okkur nú fyrir jólafríið.



Herra forseti. Einhvern fyrstu daga þingsins bárum við Alþýðuflokksmenn fram till. til þál. á þskj. 17 um varnarsamninginn milli Íslands og Bandaríkjanna. Skömmu síðar var ákveðin ein umr. um þessa till., en síðan hefur hún ekki komið til meðferðar í þinginu. Nú er fast liðið að jólafríi, og ég hef heyrt sagt, að þing komi ekki saman aftur fyrr en í febr., og vildi því mjög eindregið mega mælast til þess, að hæstv. forseti sæi sér fært að taka þessa till. til umr., áður en jólafríið hefst.



Herra forseti. Hv. 4. þm. Reykv. hefur minnt hér á það, að till. þeirra Alþýðuflokksmanna um endurskoðun varnarsamnings milli Íslands og Bandaríkjanna hefur ekki komið á dagskrá nú mjög lengi. Ég vil einnig að gefnu tilefni minna á það, að við þjóðvarnarmenn fluttum í þingbyrjun þáltill. um uppsögn varnarsamnings milli Íslands og Bandaríkjanna, og er hún á þskj. 29. Hún mun hafa komið á dagskrá aðeins einu sinni, skömmu eftir að hún var lögð fram, og var þá ákveðið, hvernig ræða skyldi. Síðan hygg ég að þessi till. hafi ekki verið á dagskrá. En ég vil nú beina því til hæstv. forseta, hvort hann muni ekki sjá sér fært að taka hana á dagskrá, áður en þingi verður frestað nú fyrir jól.

Forseti (JörB): Till. hv. 4. þm. Reykv. og fleiri mun hafa komið nokkrum sinnum fyrst á dagskrá, en ekki verið tekin til meðferðar. Hið sama mun gilda um till. hv. 8. þm. Reykv., nema það má vera, að hún hafi nú ekki komið eins oft á dagskrá. Í byrjun þingsins urðu nokkrar umr. um þau mál, sem þessar till. fjalla um, og síðan þær umr. og upplýsingar, sem þá voru gefnar, fóru fram, hef ég ekki tekið þessar till. á dagskrá. En þar sem hv. flm. þeirra óska eftir því, að þær verði nú teknar á dagskrá, þá er sjálfsagt að íhuga það, og ég mun verða við þeim tilmælum. Hinu get ég vitaskuld ekki lofað fyrir fram, hvenær þær fá afgreiðslu, því að það stendur ekki nema máske að litlu leyti í mínu valdi, hvenær þær verða afgreiddar frá þinginu. En ég skal sjá til þess, að þessar till. komi á dagskrá.