Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Vorið 1955 gerðust þau válegu tíðindi, að einn af átta togurum Bæjarútgerðar Reykjavíkur, Jón Baldvinsson, strandaði og eyðilagðist með öllu. Það var því ákveðið að láta smíða nýjan togara í stað hans, og áður en samningar yrðu gerðir um það mál við skipasmíðastöð, þótti nauðsynlegt að fá ríkisábyrgð fyrir láni í þessu skyni. Þessi togari, sem verður smíðaður í þýzkri skipasmíðastöð, á að kosta tæpar 13 millj. kr. Það fékkst samþykki hlutaðeigandi aðila til þess, að tryggingarfé togarans Jóns Baldvinssonar yrði notað til greiðslu á kostnaðarverði hins nýja togara, svo langt sem það næði. Til viðbótar þurfti ríkisábyrgð fyrir 5 millj. og 100 þús. kr. láni, sem ríkisstj. féllst á að gefa út brbl. um 18. júní s. 1. Frv., sem hér liggur fyrir, er um staðfestingu á þessum brbl. um þá ríkisábyrgð. Það hefur verið gengið frá samningum um smíði á þessum togara, sem mun verða stærsti togari Íslendinga og á að verða fullbúinn snemma á árinu 1958. Fjhn. þessarar d. fékk málið til meðferðar og leggur einróma til, að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Þetta mál þarf ekki langra útskýringa við. Í þessu frv. felst aðeins ein breyting á lögunum um atvinnuleysistryggingar, og sú breyting er í því fólgin, að í stjórn atvinnuleysistrygginganna skuli Alþýðusamband Íslands skipa tvo menn af sjö, í stað þess að nú hefur Alþýðusambandið rétt til þess að kjósa eða skipa einn mann af sjö, sem stjórnina skipa. Tala stjórnarmanna er því óbreytt skv. þessu frv. Af þessari breytingu leiðir svo það, að Alþ. skal kjósa fjóra menn hlutfallskosningu á Alþingi í stjórn trygginganna í stað þess, að skv. lögunum, eins og þau eru nú, kýs Alþ. fimm. Á það má benda, að lögin um atvinnuleysistryggingar voru sett með þeim hætti, að fulltrúar verkamanna felldu niður allverulegan hluta af kaupkröfum sínum við lausn vinnudeilu gegn því, að myndaðir yrðu með iðgjaldagreiðslum atvinnuleysistryggingasjóðir, sem kæmu verkamönnum til öryggis, ef atvinnuleysi bæri að höndum. Þegar menn líta á þetta, munu flestir fallast á, að það væri raunar sanngjarnt, að verkalýðssamtökin ættu fleiri en tvo af sjö stjórnarmönnum atvinnuleysistrygginganna, en þó ekki farið fram á meira í þessu frumvarpi. Ég legg til, að þetta frv. fari að lokinni umr. til hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Skv. lögum um atvinnuleysistryggingar eru það þrír aðilar, sem greiða framlag til atvinnuleysistryggingasjóðs. Það er ríkissjóður, sveitarsjóðir og atvinnurekendur. Ríkissjóður greiðir 2% af vinnulaunum, bæjar- og sveitarfélög 1%. Ef miðað er við þær áætlanir, sem nú eru gerðar um þessi útgjöld, þá er reiknað með, að framlag ríkissjóðs á næsta ári verði um það bil 19 millj. kr. og framlag hinna aðilanna hvors um sig því um það bil 91/2 milljón. Í þessum lögum er svo gert ráð fyrir, að Alþ. kjósi fimm menn í stjórn atvinnuleysistryggingasjóðsins, Vinnuveitendasambandið einn, og Alþýðusamband Íslands einn. Hins vegar hefur alveg verið fram hjá bæjar- og sveitarfélögunum gengið um tilnefningu í stjórn sjóðsins. Mér finnst rétt, þegar hæstv. ríkisstj. flytur nú frv. um breytingu á þessum lögum, breytingu um skipun stjórnar sjóðsins, að þá sé einnig gerð sú breyting, að Samband íslenzkra sveitarfélaga fái fulltrúa í sjóðsstjórnina, og ætla ég, að engum geti blandazt um það hugur, að það sé fullkomið sanngirnismál. Ég mun því flytja till. á síðara stigi þessa máls um það, að Samband íslenzkra sveitarfélaga fái að tilnefna einn í þessa sjö manna stjórn.