arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 19. okt. 1967. Jóhann Hafstein, 5. þm. Reykv., hefur í dag ritað mér svo hljóðandi bréf: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu 2–3 vikur vegna fjarveru í embættiserindum og Þorsteinn Gíslason skipstjóri, sem nú er næsti varamaður á lista Sjálfstfl. í Reykjavík, telur sér ekki fært að gegna þingmennsku á meðan að þessu sinni, leyfi ég mér að óska þess, að þar næsti varamaður á D-listanum, Guðmundur H. Garðarsson viðskiptafræðingur, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu Alþingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf, útgefið til Guðmundar H. Garðarssonar af yfirkjörstjórn Reykjavíkur, liggur hér fyrir. Vil ég biðja kjörbréfanefnd að taka það til rannsóknar. Á meðan verður gert hlé á fundinum. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur haft til athugunar kjörbréf 3. varaþm. Sjálfstfl. í Reykjavíkurkjördæmi, Guðmundar H. Garðarssonar viðskiptafræðings, en eins og fram kemur í bréfi hæstv. dómsmrh. hefur 2. varaþm. Sjálfstfl., Þorsteinn Gíslason skipstjóri, ekki talið sér fært að gegna þingmennsku að þessu sinni, og hefur n. kannað það og fengið á því staðfestingu. Leggur því n. til, að kosning Guðmundar H. Garðarssonar viðskiptafræðings verði tekin gild og kjörbréf hans samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Svo sem í upphafi aths. við þetta frv. greinir, var það flutt af hv. sjútvn. að beiðni minni á síðastliðnu þingi, en náði þá ekki fram að ganga og er nú endurflutt af sömu hv. n. Frv. hliðstæð þessu höfðu áður verið flutt varðandi Stýrimannaskólann í Reykjavík og atvinnuréttindi vélstjóra og voru lög um það efni afgreidd fyrir u.þ.b. hálfu öðru ári síðan og má segja, að frv. það, sem hér er til umr., sé í meginatriðum flutt til samræmis við þær breytingar, sem þá voru gerðar á fyrrgreindum lögum. Þetta frv. hefur að geyma 7 meginbreytingar frá gildandi lögum, sem frá greinir í aths. við frv.: 1) Kröfur þær, sem gerðar eru í h-lið 2. gr. núgildandi laga um að vera talinn fullgildur háseti á verzlunar- eða varðskipi, eru felldar niður. 2) Núgildandi ákvæði laga um skipstjórnarréttindi á allt að 120 rúmlesta skipum eru felld inn í frv. til samræmis við frv. til laga um breytingu á l. um Stýrimannaskólann í Reykjavík og væntanlega reglugerð þar um. 3) Atvinnuskírteini skipstjórnarmanna á fiskiskipum af ótakmarkaðri stærð og á verzlunarskipum allt að 400 rúmlestir verði eitt og hið sama. 4) Nýmæli er það í frv. þessu, að þeir, sem lokið hafa prófi upp úr 2. bekk farmannadeildar Stýrimannaskólans, hljóti undirstýrimannsréttindi takmarkaðan tíma. 5) Siglingatími til að hljóta stýrimannsskírteini er skv. frv. þessu styttur nokkuð og ekki bundinn við utanlandssiglingar einar, eins og áður var á verzlunarskipum. Þá er og aldursmark til að taka gildan siglingatíma nú miðað við 15 ár í stað 16 ára áður. Aldursmark til að vera stýrimaður á fiskiskipi er miðað við 18 og 19 ár. 6) Í frv. þessu eru sett sérstök skilyrði um varðandi Stýrimannaskólann sjálfan. 7) Skilyrði til að hafa stýrimenn á fiskiskipum, sem ætlað er að leggja afla sinn á land daglega er nú miðað við 60 rúmlesta skip í stað 30 rúmlesta áður. Skylda til að hafa 3 stýrimenn á varðskipum ríkisins er miðuð við 300 rúmlesta skip í stað 200 rúmlesta áður. Eins og sjá má af meginefni þessa frv., er það flutt með hliðsjón af þeim öru breytingum, sem átt hafa sér stað í far- og fiskiskipaflota landsmanna á undanförnum árum, sem óþarft er að rekja hér í þessu sambandi, en öllum hv. þdm. er vel kunnugt um. Við umr. um málið á síðasta þingi komu ekki fram nein veruleg andmæli gegn framgangi frv., svo mér sé kunnugt um, og ætti því ekki að vera þörf á því, að það dagaði uppi eða hlyti ekki endanlega afgreiðslu á þessu þingi, þegar það kemur fram svo snemma þings. Ég óska þess að lokum, að hv. n. leiti eðlilegra umsagna um málið, sem ekki hafa þegar legið fyrir, en ítreka það, sem ég áðan sagði, að frv. er fyrst og fremst flutt til samræmis við áður samþykkt frv. varðandi vélstjóra og Vélskóla Íslands og þá einnig varðandi Stýrimannaskólann sjálfan.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta og þau frv. tvö, sem eru næst á dagskrá, eru öll flutt sem afleiðing af þeirri breytingu á stjórnarskránni, sem samþ. var á hv. Alþ. á s.l. vori og nú hefur verið lögð aftur fyrir þingið og er til meðferðar í Ed. Ég geri ráð fyrir því, að hér séu ekki öll kurl komin til grafar enn, að það séu fleiri breytingar, sem gera þurfi, og væri eðlilegt, að nefnd, væntanlega hv. allshn., sem fengi þetta frv. til athugunar, hefði nánara samráð fyrst og fremst við dómsmrn. um þær aðrar breytingar, sem hér koma til álita. En lækkun aldursmarks í þeim ákvæðum, sem í þessum þremur frv. koma til greina, er sjálfsögð, eins og þær aðrar breytingar á kosningal., sem þarna eru ráðgerðar, og bein afleiðing af stjórnarskrárbreytingunni. En sem sagt, ég sé í fljótu bragði, að hér er ekki allt talið, sem til álita kemur. Það má vera, að hin einstöku rn. séu að skoða þetta betur, eins og þau hafa verið beðin um, en eðlilegt er, eins og ég segi, að hv. n. hafi samráð við dómsmrn. fyrst og fremst um meðferð málanna að öðru leyti. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta og ekki ástæðu til að mæla fyrir hinum tveimur frv., þetta er allt afleiðing af sama atriði, og legg til, að þessu frv. sé vísað til 2. umr. og hv. allshn.

Flm. (Guðlaugur Gíslason) : Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir á þskj. 28 um heimild til handa ríkisstj. að selja frú Jóhönnu Sæmundsdóttur, Nykhól, eyðijörðina Holt í Dyrhólahreppi, var flutt hér á síðasta þingi af 1. varamanni Sjálfstfl. á Suðurl. ásamt hv. 2. þm. Sunnl. Það er endurflutt hér að þessu sinni af mér einnig ásamt hv. 2. þm. Sunnl. og er, eins og ég gat um, um heimild til handa ríkisstj. að selja Jóhönnu Sæmundsdóttur, Nykhól, eyðijörðina Holt í Dyrhólahreppi. Jörðin Holt var í mörg ár í eigu og ábúð Jóhönnu Sæmundsdóttur og manns hennar, Þorsteins Einarssonar, sem nú er látinn. Þau hjónin seldu ríkissjóði jörðina á sínum tíma eða árið 1936, og fór salan þá fram sökum hættu á landsspjöllum á landi jarðarinnar. Ég tel ekki ástæðu til þess að hafa um þetta lengri framsögu. Það var gerð grein fyrir málinu, þegar það var lagt hér fram í fyrsta sinn á síðasta þingi, en meiri hl. hreppsnefndar viðkomandi hrepps hefur mælt með þeirri heimild, sem hér var farið fram á. Ég leyfi mér að leggja til, herra forseti, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, var flutt á síðasta þingi, en var þá seint fram komið og varð ekki útrætt og er nú endurflutt að efni til óbreytt. Efni þess er samkv. 1. gr., að farið er fram á heimild til handa ríkisstj. til að selja frú Markúsínu Jónsdóttur, ábúanda jarðarinnar Egilsstaða í Ölfusi, eyðijörðina Hól í sama hreppi. Meðmæli hreppsnefndar Ölfushrepps liggja fyrir og eru prentuð með frv. sem fskj. og hljóða þannig, með leyfi forseta: „Hreppsnefnd Ölfushrepps mælir með því, að eiganda og ábúanda á Egilsstöðum í Ölfusi, Markúsínu Jónsdóttur, verði seld eyðijörðin Hóll, sem, er eign ríkisins og ein af jörðum Arnarbælistorfunnar. Jörðin hefur ekki verið í ábúð um langan tíma, en nokkur hluti hennar (túnið) hefur verið nytjað frá Egilsstöðum. Tún jarðanna eru samliggjandi. Er því eðlilegt, að jörðin sameinist Egilsstöðum, enda Egilsstaðir seldir úr Arnarbælistorfunni á sínum tíma.“ Þetta er undirritað af Hermanni Eyjólfssyni, oddvita Ölfushrepps. Ég gerði grein fyrir frv., þegar það var lagt fram á síðasta þingi og sé ekki ástæðu til að hafa þessa framsögu lengri, en leyfi mér, herra forseti, að leggja til, að því verði vísað til 2. umr. og hv. landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í fjarveru hæstv. dómsmrh. leyfi ég mér að skýra frá því, að þetta frv. er undirbúið í dómsmrn. með venjulegum hætti. Er hér lagt til, að þeir fái ríkisborgararétt, sem um það hafa sótt og fullnægja þeim skilyrðum, sem þingvenja hefur kveðið á um. Þess ber að geta, að það munu vera töluvert fleiri en hér eru taldir, sem sótt hafa um réttinn. Mörg þau erindi verða send n., sem málið fær til meðferðar, vegna þess að fullar upplýsingar lágu ekki fyrir, þegar frv. var samið, en talið er, að nú þegar hafi nokkrir bætzt í hópinn, sem bersýnilega fullnægi settum skilyrðum, og einmitt um þessar mundir eru að berast að umsagnir frá embættismönnum, sem um þessi mál fjalla, sem sýna, að skilyrðunum er fullnægt. Þau erindi verða sem sagt lögð fyrir þingnefnd, svo að með þessu frv. er engan veginn sagt, að hér sé tæmandi upptalning þeirra, sem hinum venjubundnu skilyrðum fylgja. Ég leyfi mér svo að leggja til, að frv. verði afgr. til 2. umr. og hv. allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á síðasta Alþingi var lagt fyrir frv. til stjórnskipunarlaga um breyt. á 33. gr. stjórnarskrárinnar, og var það samþ. Hefur það nú verið lagt aftur fyrir það þing, sem nú situr, til staðfestingar. Þegar þetta frv, kom fyrir, var því lýst yfir, að eðlilegt væri, að önnur aldursmörk, sem byggðu á líkum sjónarmiðum til að taka ákvarðanir í eigin málum, verði lækkuð með samsvarandi hætti. Þetta frv. um breyt. á l. um lögræði gerir ráð fyrir því að lækka aldurinn úr 21 ári í 20 ár, og hefur allshn. haft þetta frv. til athugunar og leggur einróma til, að það verði samþykkt.



Herra forseti. Allshn. hefur haft þetta frv. til athugunar á sömu forsendu og það frv., sem var verið að ljúka afgreiðslu á til 3. umr., og mælir allshn. með samþ. frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Jón Skaftason, 2. þm. Reykn., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda, m. a. í opinberum erindum, og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Reykjaneskjördæmi, Valtýr Guðjónsson útibússtjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf, útgefið af yfirkjörstjórn Reykjaneskjördæmis handa Valtý Guðjónssyni bankastjóra, Keflavík, liggur hér fyrir. Vil ég leyfa mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Eins og kynnt hefur verið úr forsetastóli, hefur hv. 2. þm. Reykn., Jón Skaftason, ritað, að hann sé á förum til útlanda, í opinberum erindum m. a., og verði fjarverandi næstu vikur. Óskað er eftir því, að 1. varamaður Framsfl. í Reykjaneskjördæmi, Valtýr Guðjónsson útibússtjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru hans. Kjörbréfanefnd hefur athugað þau skjöl, sem fylgt hafa í þessu efni og hefur ekkert við þau að athuga, og leggur til, að kosningin verði metin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Til þessa fundar í sameinuðu Alþ. er boðað til að minnast Hákonar Kristóferssonar bónda í Haga og fyrrv. alþm., sem lézt í sjúkrahúsinu á Patreksfirði aðfaranótt s. l. föstudags, 10. nóvember, níræður að aldri. Hákon Kristófersson fæddist 20. apríl 1877 á Hreggsstöðum á Barðaströnd. Foreldrar hans voru Kristófer, síðar bóndi á Brekkuvelli á Barðaströnd, Sturluson bónda í Vatnsdal Einarssonar og kona hans, Margrét Hákonardóttir bónda á Hreggsstöðum Snæbjarnarsonar. Hann var elztur í stórum systkinahópi og átti lítinn kost skólamenntunar á uppvaxtarárum sínum. Ungur fór hann til sjóróðra vestur á Rauðasand og var orðinn formaður á bát innan við tvítugt. Hann vann við verzlunarstörf á Vatneyri við Patreksfjörð 1901–1902 og stundaði síðan jarðyrkjustörf og ýmsa aðra vinnu á árunum 1903–1907. Árið 1907 gerðist hann bóndi í Haga á Barðaströnd og rak þar síðar rausnarbú í sex áratugi, hin síðari ár í sambýli við son sinn. Hákon Kristófersson í Haga var alþm. Barðstrendinga á árunum 1913–1931, sat á 20 þingum alls. Hann var hreppsstjóri í Barðastrandarhreppi frá 1905–1966 og átti um langt skeið sæti í sýslunefnd. Í Landsbankanefnd var hann kosinn 1930 og átti sæti í henni til 1936. Áratuginn 1930–1940 var hann umsjónarmaður Landssímahússins í Reykjavík, en rak þó jafnframt bú í Haga. Hákon í Haga lifði langa ævi á tímum mikilla viðburða hér á landi. Hálffertugur var hann valinn af sýslungum sínum til setu á Alþ. og því sæti hélt hann um alllangt skeið. Á þingi hafði hann mest afskipti af landbúnaðar- og sjávarútvegsmálum, því að til þeirra taldi hann sig þekkja betur en til flestra mála annarra. Hann var þéttur á velli og stórbrotinn í lund, gætinn og raunsær í viðhorfi til þjóðmála, einarður og hispurslaus, ef því var að skipta, en að öðrum kosti nærgætinn og ráðhollur. Hann átti ætt sína og uppruna á Barðaströnd og undi þar betur langdvölum en í Reykjavik, þótt svo vildi til að hér yrði hann bundinn störfum einn áratug langrar ævi sinnar. Hann skilaði þjóð sinni, sveit og sýslu miklu og merku starfi, áður en hann var allur, og áhugi hans á þjóðmálum dvínaði ekki, þótt ellin sækti hann heim. Var hann jafnan reiðubúinn til að ræða þau mál við frambjóðendur og þm. allra flokka, og nutu þeir ávallt frábærrar gestrisni á höfuðbólinu Haga. Ég vil biðja hv. alþm. að minnast hins látna bændahöfðingja, Hákonar Kristóferssonar í Haga, með því að rísa úr sætum. -
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 14. nóv. 1967. Skúli Guðmundsson, 1. þm. Norðurl. v., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég mun ekki geta sinnt þingstörfum næstu vikur vegna starfa utan þings, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v., Jón Kjartansson forstjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Fyrir liggur kjörbréf Jóns Kjartanssonar, útgefið af yfirkjörstjórn Norðurl. v., og vil ég leyfa mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka það til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur, eins og til var mælzt, komið saman á fund til að athuga kjörbréf fyrir Jón Kjartansson, 1. varaþm. Framsfl. í Norðurl. v. Kjörbréfanefnd hefur ekki fundið neitt athugavert við kjörbréfið og leggur því til, að kosning Jóns Kjartanssonar sé tekin gild og kjörbréf hans samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hafa borizt: „Reykjavík, 17. nóv. 1967. Matthías Á. Mathiesen, 1. þm. Reykn., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Sjálfstfl. í Reykjaneskjördæmi, Axel Jónsson fulltrúi, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Síðara bréfið hljóðar svo: „Reykjavík, 17. nóvember 1967. Friðjón Þórðarson, 4. þm. Vesturl., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Sjálfstfl., Ásgeir Pétursson sýslumaður, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Fyrir liggja hér tvö kjörbréf, í fyrsta lagi kjörbréf, útgefið af yfirkjörstjórn Reykjaneskjördæmis til handa Axel Jónssyni fulltrúa í Kópavogi, og í öðru lagi kjörbréf, útgefið af yfirkjörstjórn Vesturlandskjördæmis til handa Ásgeiri Péturssyni, Borgarnesi. Leyfi ég mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka þessi kjörbréf til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur haft til athugunar kjörbréf Ásgeirs Péturssonar, varaþm. Sjálfstfl. í Vesturlandskjördæmi, og Axels Jónssonar, varaþm. Sjálfstfl. í Reykjaneskjördæmi. N. hefur ekkert fundið athugavert við kjörbréfin, og hún leggur til, að kjörbréfin verði samþ. og kosning þessara tveggja varaþm. tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við umr. þessa máls hefur komið fram alveg einstök meinbægni við önnur stærstu launþegasamtökin hér í þessu landi, BSRB, og eins vegna þess að hér er nýbúið að afgreiða mjög þýðingarmikið mál, þ.e. afnám verðtryggingar á laun, sé ég ekki ástæðu til þess að greiða atkv. með þessu frv. og sit hjá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í hv. Ed. varð um það samkomulag milli allra þingflokka að gera þá breyt. á þessu frv., að verðlagsnefndin skyldi skipuð þannig, að 3 nm. skuli skipa samkv. tilnefningu ASÍ, 1 samkv. tilnefningu BSRB, 2 samkv. tilnefningu Vinnuveitendasambands Íslands, 1 samkv. tilnefningu Verzlunarráðs Íslands og 1 samkv. tilnefningu Sambands ísl. samvinnufélaga, en 9. nm. sé ráðuneytisstjórinn í viðskmrn. Þetta frv. er upphaflega flutt af ríkisstj. til þess að verða við ósk frá ASÍ. Ríkisstj. taldi sig með fyllstum hætti verða við þeirri ósk ASÍ, sem fram við það var borin, með því að gera ráð fyrir því, að ASÍ sjálft tilnefndi alla þá fulltrúa, sem gert var ráð fyrir, að af neytenda hálfu, ef ég mætti komast svo að orði, væru í n. Ríkisstj, varð að vísu fljótlega kunnugt um, að BSRB mundi óska þess að eiga aðild að þessu samkomulagi, en leit hins vegar þannig á, að ef ASÍ vildi, að BSRB ætti sæti í n., gæti ASÍ tilnefnt fulltrúa í samráði við BSRB eða haft hliðsjón af óskum BSRB í því sambandi. Á þessu var byggð sú afstaða ríkisstj., þegar málið var til umr. hér í gærkvöldi, að fella till., sem flutt var af hálfu stjórnarandstöðunnar um breytingu á frv. í þessa átt. Nú hefur síðar hins vegar komið í ljós, að ASÍ óskar þess mjög eindregið að þurfa ekki að hafa þann hátt á að hafa samráð eða þurfa að ræða við BSRB um tilnefningu fulltrúa af sinni hálfu í n. og óskar þess mjög eindregið, að þessi breyting sé gerð á frv. Þess vegna hefur ríkisstj. og hennar stuðningsflokkar fyrir sitt leyti fallizt á, að sú breyting yrði gerð og mælir með því, að frv. verði afgreitt hér í hv. d. með þeim hætti, sem það kemur frá hv. Ed.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er flutt til samræmis við þau önnur frv., sem áður hafa verið lögð fram hér á hv. Alþ. varðandi lækkun kosningaraldurs úr 21 ári í 20 ár og fjallar um, að sama ákvæði gildi varðandi kosningar til sveitarstjórna. Að öðru leyti tel ég ekki þörf á að viðhafa frekari skýringar með frv., en óska þess, að því verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Frv. þetta er flutt til staðfestingar á brbl., sem út voru gefin, viðauka við lög nr. 4 31. marz 1967, um ráðstafanir vegna sjávarútvegsins. Efni frv. er í stuttu máli það, að við l. um ráðstafanir vegna sjávarútvegsins verði heimilað það viðbótarákvæði að greiða 12,5 milljónir kr. til útgerðarinnar vegna þess veiðarfæratjóns, sem hún varð fyrir á s.l. vertíð, sér í lagi á þorskanetaflotanum. Frumvarpið var einróma og athugasemdalaust afgreitt frá Ed., og vænti ég þess, að það hljóti skjóta og góða afgreiðslu hér í þessari hv. d. Ég óska þess, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. sjútvn.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er um að ræða, fjallar um smábreytingu á sveitarstjórnarlögum nr. 58 frá 1961. Það var flutt á síðasta Alþ. af Jóni Ísberg sýslumanni, sem nú er formaður Sýslumannafélagsins. Það var ekki útrætt þá, en er nú endurflutt í samráði við hann. Svo sem kunnugt er má kalla, að einu tekjur sýslusjóða séu sýslusjóðsgjöldin. Um þau segir svo í 101. gr. sveitarstjórnarlaga: „Sýslunefnd skal á aðalfundi semja áætlun um tekjur og gjöld sýslusjóðs fyrir yfirstandandi ár. Því, sem á vantar, að tekjur sýslusjóðs hrökkvi fyrir útgjöldum hans, skal jafnað niður á hreppana, að þriðjungi eftir samanlögðu skattmati fasteigna, að þriðjungi eftir tölu verkfærra karlmanna og að þriðjungi eftir samanlagðri fjárhæð skuldlausrar eignar og nettótekna samkv. skattskrá, allt í hverjum hreppi fyrir sig.“ Eins og segir í grg., var það skylda hreppstjóra samkv. eldri lagaákvæðum að semja skrár yfir verkfæra menn árlega og senda þær sýslumanni. Var síðan þriðjungi sýslusjóðsgjaldsins jafnað niður eftir þeim skrám samkv. framansögðu. Ákvæði um, hver semja skuli slíkar skrár, eru ekki lengur í l. Þó er þetta verk sennilega víðast hvar unnið af hreppstjórum samkv. gömlum ákvæðum. Þetta verður að vísu ekki talið mikið starf, en þó full ástæða til að leggja það niður, ef ná má sama árangri eftir öðrum leiðum. Flestum mun þykja skriffinnskan nóg, þó að úr henni dragi, þar sem hún er ónauðsynleg. Nú er þjóðskráin orðin öruggt og hentugt heimildarrit um fólksfjölda og aðsetur manna. Er því hér lagt til, að í stað orðanna „að þriðjungi eftir tölu verkfærra karlmanna“ í 101. gr. sveitarstjórnarlaga komi: „að þriðjungi eftir íbúatölu“. Þetta er ekki stórvægileg breyting, hvorki í orði né á borði, en horfir þó ótvírætt til hagræðis og öryggis í framkvæmd. Ég hef þessi orð ekki fleiri, en legg til, að þessu frv. verði, að lokinni þessari umr., vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við þessa umr. sér fjvn. ekki ástæðu til að gera aths. við frv., en leggur til, að málinu verði vísað til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. þessarar hv. d. hefur haft frv. þetta til athugunar, og eins og fram kemur á þskj. 133, mælir n. með því, að frv. verði samþ. óbreytt. Þegar frv. var til athugunar í fjhn., hafði borizt erindi frá Landssambandi ísl. útvegsmanna þess efnis, að það ákvæði frv., sem heimilar ríkisstj. að innheimta með 140% viðauka stimpilgjald á fiskiskipum verði fellt niður. Það hefur ítrekað verið beðið um, að þetta verði athugað, og mun það verða gert nú milli 2. og 3. umræðu.