Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. felur í sér tvær breytingar. Sú fyrri er að rýmka heimild húsnæðismálastjórnar til þess að veita lán til kaupa á eldri íbúðum og til endurbóta á eigin húsnæði öryrkja. Í húsnæðismálalögunum hefur verið slík heimild síðan 1970, en bundin við ákveðið hámark fyrir heildarlán á hverju ári. Árið 1974 voru það að hámarki 80 millj. samtals sem húsnæðismálastjórn mátti lána í þessu skyni. Á síðasta þingi var sú upphæð tvöfölduð, þannig að á árinu 1915 mátti lána samtals allt að 160 millj. kr. Komið hefur í ljós að eftirspurn er mjög mikil eftir þessum lánum og þörfin ákaflega brýn að rýmka þessa heimild. Ljóst er að víða er nauðsynlegt og í rauninni í þágu einstaklinga, sveitarfélaga og þjóðfélagsins í heild að menn eigi þess kost að fá lán til að kaupa eldri íbúðir í stað þess að byggja sér nýjar. Borgarstjórn Reykjavíkur gerði í fyrra ályktun í þessu efni og beindi áskorun til Alþ. um að rýmka verulega þessa heimild. Á árinu 1974 voru umsóknir til húsnæðismálastjórnar um lán til kaupa á eldri íbúðum um 58C að tölu, en á s.l. ári voru þær 1100 að tölu. Þegar húsnæðismálastjórn hefur reynt að greiða úr þessum málum hefur hún ekki treyst sér til þess að veita háar upphæðir varðandi hverja íbúð, þannig að þessi lán, sem hjá húsnæðismálastjórn heita G-lán, voru að meðaltali á árinu 1974 210 þús. kr. fyrir íbúð, en á s.l. ári að meðaltali um 300 þús. Það er æskilegt að geta veitt fleiri aðilum úrlausn en unnt hefur verið og einnig að hafa upphæðina hærri á hverja íbúð en verið hefur s.l. ár. Húsnæðismálastjórn hefur óskað eftir að fá þessa heimild rýmkaða og er frv. í samræmi við óskir hennar, á þá lund að hámarkið verði niður fellt, en að húsnæðismálastjórn skuli árlega gera till. til félmrh. um þá heildarfjárhæð sem heimilt er að veita á ári hverju í þessu skyni og ráðh. setji síðan ákvæði um þessi efni með reglugerð að fengnum till. húsnæðismálastjórnar. Ég vænti þess að hv. þdm. geti fallist á þessa úrlausn. Hin breytingin er í 2. gr. og hún er flutt skv. óskum Sambands ísl. sveitarfélaga. Í lagaákvæðinu, sem sett var 1975 um byggingu leiguíbúða sveitarfélaga, var ekki ákvæði um það hvort eða hvenær væri heimilt að selja þessar íbúðir ef sveitarfélögin óskuðu eftir því að selja þær í staðinn fyrir að halda áfram að leigja þær út. Í reglugerð var hins vegar ákveðið að eftir 5 ár í fyrsta lagi mættu sveitarfélög selja slíkar íbúðir. Nú hefur stjórn Sambands ísl. sveitarfélaga farið þess á leit við félmrn. að það hlutist til um að sveitarfélögum verði heimilað án tímaskilyrða að selja umræddar íbúðir einstaklingum, stofnunum og fyrirtækjum að uppfylltum tilteknum skilyrðum. Þessi málaleitun er komin til vegna beiðni fjölmargra sveitarfélaga þar sem verið er að byggja slíkar íbúðir. Þær sveitarstjórnir, sem snúið hafa sér til Sambandsins, hafa látið í ljós að fengju þær ekki þessa heimild væri stefnt í ógöngur. Var bent á það að með því að veita rýmri heimild án tímatakmarkana til að selja þessar íbúðir yrði stefnt að því að taka upp sama fyrirkomulag og varðandi Breiðholtsíbúðirnar í Reykjavík, en til þeirra var veitt hliðstæð lánafyrirgreiðsla. Þegar þetta mál var athugað í m.þótti ekki fært að breyta reglugerðinni á þessa lund, heldur þyrfti til þess lagabreytingu þar sem eingöngu var talað um leiguíbúðir. Þessi breyting í 2. gr. frv. um að bæta við á eftir „lán til byggingar leiguíbúða“ orðunum: „eða söluíbúða“ - er því flutt eftir einróma og eindreginni ósk Sambands ísl. sveitarfélaga. Ég vænti þess að frv. þetta fái góðar viðtökur í hv. d. og legg til að því verði vísað til 2. umr. og félmn.



Herra forseti. Þetta frv., sem hæstv. ráðh. hefur nú mælt hér fyrir, hlýt ég að skilja sem verulegt spor í rétta átt, þó að sjálft orðalag 1. gr. sé þannig að það segi ekkert ákveðið um hvort upphæð sú, sem lánuð er til eldri íbúða og endurbóta á íbúðum öryrkja í raun hækka eða þá hvað mikið. En það er þó glögglega meiningin eftir orðum hæstv. ráðh. Eins og hann tók rækilega fram, hefur hingað til verið um lögleidda upphæð að ræða, hámarksupphæð, sem mun tvívegis hafa verið hækkuð frá því að hún var fyrst lögfest, og við það miðað þá að þar væri algjört hámark sem veita mætti á ári hverju í þessu skyni. Ég flutti í fyrra við afgreiðslu húsnæðismála hér í þessari d. brtt. við það frv. sem þá kom hér fram um hækkun upphæðarinnar. Frv. var ágætt og þýddi tvöföldun hámarksupphæðar. Ég flutti þá brtt. sem fól það í sér að ákveðin prósenta eða allt að 10% af heildarfjármagni því, sem veitt er til húsnæðismála úr Byggingarsjóði ríkisins, yrðu veitt til þeirra liða sem um getur í 1. gr. Sú till. var felld. En það kom þá glögglega í ljós hjá hæstv. ráðh. að þessi mál væru í endurskoðun og á þessu yrði breyting til batnaðar. Hér mun það fram komið. Þó að ég hefði kosið öllu ákveðnara orðalag, t.d. ákveðið lágmark eða ákveðna prósentu sem lágmark, er ráðh. ásamt húsnæðismálastjórn mætti hækka ef svo sýndist, þá get ég út af fyrir sig fagnað því spori sem hér er tekið. Ég þykist sem sagt víta að ætlunin sé að hækka hér verulega. Það er hvergi beint fram tekið í sjálfri greininni. Ég tel það ögn miður úr því að sá er beinn tilgangur frv. Yfirlýsingar hæstv. ráðh. nú eru vissulega mikils virði, þó ekki algildar, ekki nema þá að því leyti sem snertir hann sem hæstv. ráðh. Það fyrirkomulag, sem gilt hefur, ákveðin hámarksupphæð, hefur vissulega reynst allt of þröngt og það hefur sífellt krafist breytinga. Það er mjög eðlilegt að annar háttur sé þar á hafður. Þrátt fyrir hækkanir hefur upphæðin ævinlega reynst of lág og eflaust hefur hún verið allt of lág í upphafi, en alveg sérstaklega hefur hún verið lág vegna þess hve ásókn í þessi lán hefur aukist, eins og kom fram í máli ráðh. áðan. Fyrst vissu menn hreinlega ekki af þessum lánum, sérstaklega viða úti um land, og notfærðu sér þau ekki. Nú hefur hér orðið gerbreyting á. Menn kaupa varla svo eldri íbúð nú orðið, þ.e. venjulegt fólk sem ekki ætlar að braska neitt með það, að þeir sæki ekki hér um lán. Hins vegar hefur upphæð þessara lána orðið sífellt lægri í raun í hlutfalli við verð íbúðanna þrátt fyrir hækkunina, og nú er þannig komið að fólk trúir ekki þeirri meðalupphæð sem út úr þessum lánum fæst, tæplega 100 þús., sem er meðalupphæð lána á síðasta ári, eins og fram kom í máli hæstv. ráðh. Fólk hefur jafnvel haft við orð að það tæki því ekki að safna gögnum til þess að fá slíka smáupphæð. Þar er ég að vísu ekki á sama máli. En það kann svo sem vel að vera að fólk geti útvegað þá upphæð á annan hátt úr því að hún er ekki hærri. Ég hef alltaf verið þeirrar skoðunar að sem allra best ætti að greiða fyrir kaupum á eldri íbúðum svo og endurbótum á þeim, þannig að nýting húsnæðis þess, sem íbúðarhæft er eða getur verið, verði sem allra best. Þenslan í okkar húsbyggingum er ærin. Það er um margt eðlilegt og sjálfsagt. En hins vegar ef hægt er nokkuð úr að draga óhóflegri þenslu með því að auðvelda fólki að kaupa sér eldri íbúðir og þá oft hóflegri og ódýrari og um leið viðráðanlegri fyrir þá sem t.d. eru að byrja sinn búskap, - ef það er unnt með réttri lánastefnu, þá tel ég um rétta stefnu að ræða. í þá átt hlýt ég að skilja að þetta frv. stefni. Ég sagði áðan að mér þætti orðalagið frjálslegt og það segði út af fyrir sig ekki neitt um raunhæfa framkvæmd, framtíðarframhald á þessu, og því síður auðvitað um líklega upphæð t.d. nú á þessu ári í stað þeirra 164 millj. sem í dag gilda. Ég hefði talið ákveðnara orðalag betra og mun athuga í n. hvort um eitthvað slíkt gæti verið að ræða. Segir hér að húsnæðismálastjórn geri árlega till. til ráðh. um þá heildarfjárhæð sem heimilt er að veita á ári hverju í þessu skyni og ráðh. setji með reglugerð ákvæði um heildarfjárhæð o.s.frv. að fengnum till. húsnæðismálastjórnar. Ég þykist vita nokkuð um hug flestra þeirra, er nú starfa við húsnæðismálastjórn, til þessa máls til þess að geta fullyrt að þeir telji að hér þurfi að gera mun betur en nú er, t.d. tvöfalda þá upphæð sem nú gildir. Þeir hafa mikla reynslu af núverandi ástandi, að lánsupphæðir eru í flestum tilfellum alls ófullnægjandi nema um sé að ræða gömul hús sem eru rétt á mörkum þess að vera íbúðarhæf og þurfa gjarnan endurbóta við. Þeir gera sér, held ég, einnig ljósa stóraukna þörf sem um leið gæti dregið heldur úr nýbyggingarþörfinni, og þeir gera sér ljóst að stórfelld hækkun einstakra lánsupphæða er nauðsyn. Eigi að fylgja þessu frv. óbreyttu, þá verð ég að treysta annars vegar því að húsnæðismálastjórn leggi til verulega hækkun þessara lána og a.m.k. verði komið til móts við þá, að ég hygg, hóflegu till. sem ég flutti í fyrra um allt að 10% heildarfjármagnsins í þessu skyni, en það lætur nærri að verða á þessu ári í algjöru hámarki um 400 millj. skv. þeim upplýsingum sem ég hef gleggstar. En það þyrfti auðvitað alls ekki að fara það langt, enda er þarna miðað við allt að þessari prósentu. Eftir ræðu hæstv. ráðh. verð ég einnig að vona hið besta hér um. Orð hans hneigjast öll í þá átt að hér verði um verulegar breytingar til batnaðar að ræða og verulega hækkun upphæðarinnar sem varið verður í þessu skyni þegar á þessu ári. Ég get sem sagt verið sammála um að ekki sé rétt, eins og verið hefur, að binda upphæðina svo algjörlega eins og gert hefur verið, enda er þar ábyggilega m.a. að finna orsökina til mikillar seinkunar þessara lána. Svo dæmi sé nefnt, þá er nú fyrst um miðjan apríl unnt að veita lán til þeirra sem keyptu íbúðir í júlí–sept. á s.l. ári vegna þess að upphæðirnar báðar, fyrir árin 1974 og 1975, reyndust of knappar og þá kannski alveg sérstaklega á árinu 1974. Ég hefði sem sagt kosið einhverja viðmiðun svo a.m.k. yrði ætíð tryggt, hver sem á héldi, að ekki yrði stigið spor aftur á bak nema þá ef um stórfelldan samdrátt yrði að ræða í kaupum þessara íbúða, sem ég á ekki von á. Ég mun athuga þetta nánar í þeirri n. þar sem ég fæ það til meðferðar og vona hið besta þar um. Um síðari liðinn vil ég aðeins segja það, að hér er um að ræða jákvæða afgreiðslu á óskum sveitarstjórna víðs vegar um land um fyrirkomulagið varðandi leiguíbúðirnar og möguleikana á sölu þeirra að uppfylltum ákveðnum skilyrðum. Hér má auðvitað um það spyrja hvers vegna sveitarfélögin hafi sótt svo fast á þetta. Reynslan hefur einfaldlega orðið sú að sveitarfélögunum hefur reynst þetta ofviða. Upphaflega var ætlunin með þessum leiguíbúðum að jafna metin við höfuðborgarsvæðið vegna hinna góðu kjara sem fylgdu á sínum tíma Breiðholtsframkvæmdunum. Hér er verið að fara inn á sömu braut, og það hlýtur að vera eðlilegt miðað við upphaflegt markmið að þar verði sem best og mest samræmi við þær framkvæmdir á sínum tíma. Því er það fyrirkomulag, sem hér er lagt til, sjálfsagt. En um leið vaknar spurning um skipulag hvors tveggja samhliða þ.e.a.s. verkamannabústaða og leiguíbúða. Ég held að það væri full ástæða til þess fyrir húsnæðismálastjórn að athuga sinn gang í þessu efni, að samhæfa þessa þætti á einhvern hátt, - og fyrir sveitarfélögin einnig, ekki síst í ljósi þess að það hefur glögglega komið í ljós hjá húsnæðismálastjórn að verkamannabústaðirnir hafa þar ævinlega, að ég hygg, haft forgang, en hins vegar varðandi leiguíbúðir hefur ríkt viss tregða vegna fjárskorts. Þær hafa ekki haft þann forgang sem verkamannabústaðakerfið hefur réttilega haft. Þessa þætti ætti því að skoða jafnhliða af rn., húsnæðismálastjórn og Sambandi ísl. sveitarfélaga. Ég held að það væri mjög þarft. Í grg. segir að hlutaðeigandi sveitarfélögum verði heimilað án tímaskilyrða að selja umræddar íbúðir einstaklingum, stofnunum og fyrirtækjum að uppfylltum tilteknum skilyrðum. É'g aðeins skýt því hér að hvort það væri e.t.v. eðlilegt að þetta væri bundið í lögum að einhverju leyti, að til viðbótar þessu kæmi að heimilt sé að veita lán til byggingar leiguíbúða eða söluíbúða - heimilað að selja íbúðir að uppfylltum tilteknum skilyrðum og það væri bundið og þetta yrði ekki eins frjálst fyrir sveitarstjórnirnar. Hins vegar hygg ég að það sé kannski ekki mikil þörf á því. En sjálfar hafa sveitarstjórnirnar og samband þeirra gert ráð fyrir því að þarna yrðu að vera tiltölulega þröng skilyrði, ýmis skilyrði fyrir því að þær gætu selt umræddar íbúðir, svo sem að þeir gengju þá þar fyrir sem mesta hefðu þörfina. En aðalatriðið hlýtur auðvitað að vera það í þessu efni að sem best verði staðið að framkvæmdum við leiguíbúðirnar svo að takast megi að standa við áður gefin fyrirheit og nú nýlega ítrekuð fyrirheit af hæstv. ráðh. um leiguíbúðir á 5 árum. En að því vík ég ekki hér þar sem ég hef lagt fram í Sþ. fsp. um þessi atriði sem ég vænti sem bestra og jákvæðastra svara við á næstunni.



Herra forseti. Það gleður mig að þetta frv. er fram komið. Ég á von á því að ætlunin sé að auka verulega fjármagnið til G-lána. Á árinu 1971 var þessum G-lánum breytt á þann veg að þar er einnig heimilað að lána nokkuð til endurbóta og viðhalds á eigin húsnæði öryrkja. Þetta hefur komið að haldi, en þó kannske ekki í svo ríkum mæli sem ég átti von á, og kann að vera að reglugerð, sem sett var um það sé heldur þröng. En ég vil tilkynna að ég mun flytja brtt. við 1. gr. þessa frv. sem hljóðar svo: Í stað „eigin húsnæðis öryrkja“ komi: eigin húsnæðis öryrkja og ellilífeyrisþega. - Okkur er það örugglega öllum ljóst að með hækkandi fasteignagjöldum og með sérstaklega ört hækkandi framfærslukostnaði verður öldruðu fólki sí og æ erfiðara að viðhalda eigin húsnæði, og þetta veldur því að húsnæði verður jafnvel heilsuspillandi enda þótt tiltölulega lágar upphæðir þurfi til þess að endurbæta það svo að það komi að fullum notum og sé vel við unandi. Þess vegna finnst mér vera sjálfsagt og eðlilegt að aldraða fólkið eigi kost á því að fá lán til að endurbæta húsnæði sitt þannig að það geti sem lengst búið heima og þá í viðunandi húsnæði.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð um frv. sem hér liggur fyrir. Ég vil taka það fram í upphafi að ég fagna því mjög og byggi það á reynslu minni innan og utan rn. og afskiptum af húsnæðismálum á undanförnum árum. Sannleikurinn er sá að þær takmarkanir, sem settar hafa verið í lög um þetta efni, hafa reynst mjög örðugar í framkvæmd og ávallt varla verið þornað blekið á lögunum þegar þær voru orðnar úreltar vegna vaxandi dýrtíðar og ástands í efnahagsmálum. Ég held því að sú leið, sem hér er farið inn á, að áætla ársþörfina fyrir fram geri allt starf að þessum málum auðveldara og betra og ætti um leið að geta verið sanngjarnara í augum fólks. Varðandi 2. gr., þá hef ég dálitlar áhyggjur af að íbúðir, sem byggðar eru fyrir almannafé, geti komist í svokallað brask, þ.e.a.s. gangi kaupum og sölum. Þetta eru sérstakar íbúðir byggðar fyrir sérstakar þarfir manna og ég óttast að eftir að þær losna úr höndum viðkomandi bæjarfélaga geti þær farið í almennt íbúðarbrask en það var ekki ætlunin þegar þær voru byggðar. En þetta, eins og ég sagði áðan, fær allt frekari rannsókn í n. og sjálfsagt að ræða það við núverandi húsnæðismálastjórn og hvaða hátt hún telur bestan á framkvæmd málsins. Ég endurtek þá yfirlýsingu mína að ég fagna mjög framkomu málsins og tel að þarna opnist möguleikar til mikilla umbóta í húsnæðismálum. Að sjálfsögðu er það rétt, sem á hefur verið bent í umr. nú þegar, að það hefur alltaf skort fé og sú staðreynd blasir við enn. Það voru aðeins örfá ár á síðasta áratug sem hægt var að fullnægja þörfinni skv. gildandi lögum, þó að allir vissu að það var ekki fullnæging þarfar þess fólks sem lánin fékk, heldur var einungis hægt að fullnægja hámarkslánum um nokkurra ára skeið. Ég ítreka sem sagt ánægju mína með frv. í heild, en tel að þurfi að skoða dálítið betur ákvæði 2. gr.



Herra forseti. Ég hafði ekki gert mér grein fyrir því fyrr en nú í dag að þetta frv. hafði verið lagt fram og vissi ekki um að það stæði til, þannig að ég hef ekki fengið tækifæri til að athuga þetta mál náið. Við erum að sjálfsögðu eins og oft áður í stöðugum vandræðum með að fá nægilegt fjármagn til húsnæðismálanna, eins og margra annarra þátta í þjóðfélaginu. Hér er gert ráð fyrir því að húsnæðismálastjórn fái meira frjálsræði til að ákveða heildarfjárhæð sem heimilt er að veita á ári hverju til að lána út á eldra húsnæði. Þetta er sjálfsagt góðra gjalda vert og nauðsynlegt að um þetta ríki ekki mjög þröng ákvæði sem tefji starfsemi stofnunarinnar og eðlilega fyrirgreiðslu í þessum þætti. En hér er vissulega um það að ræða að það er eilíft vandamál, þegar fjármagn er af skornum skammti, hvað skal ganga fyrir, og það er nú svo að við höfum staðið í því nú á undanförnum árum að byggja eða hefja byggingu 1000 leiguíbúða. Það átti að gerast á ákveðnum árafjölda. Ekki hefur tekist að standa við þau áform og þessar framkvæmdir hafa dregist verulega aftur úr. Þær hafa ekki notið forgangs hjá húsnæðismálastjórn á svipaðan hátt og framkvæmdirnar í Breiðholti gerðu á sínum tíma. Það stendur í lögunum að heimilt sé að veita lán til byggingar leiguíbúða og er í höndum húsnæðismálastjórnar að úrskurða um hversu miklu fjármagni skuli varið til þessa þáttar. Ég á erfitt með að sætta mig við að það verði aukið fjármagn til einhverra ákveðinna þátta í íbúðalánakerfinu á kostnað þessa þáttar. Ég er þeirrar skoðunar að þetta eigi og verði að vera forgangsframkvæmdir. Húsnæðismálin hafa vissulega staðið mjög í vegi fyrir því að fólk setjist að víða úti á landi. Við sjáum mjög mörg dæmi þess að ef hægt er að útvega húsnæði fyrir fólk á hinum ýmsu stöðum, þá stendur ekki á því að fólk sest þar að, bæði heimamenn og aðrir. Ég vil því koma því á framfæri, að ég vil ekki að breyting verði á þessum lögum nema sé um leið tryggt að reynt verði að standa við þau fyrirheit sem hafa verið gefin um byggingu leiguíbúða, og koma því á framfæri, að ég tel að þetta verkefni eigi að vera forgangsverkefni þrátt fyrir að hinir þættirnir séu mjög nauðsynlegir. Ég hefði talið að það kæmi til greina, að þessu orðalagi: „Heimilt er að veita lán til byggingar leiguíbúða“ væri að einhverju leyti breytt, þannig að Alþ. gæfi þar með í skyn að þetta skyldi vera forgangsverkefni sem ætti að standa við. Varðandi breytingu þá, sem verður á 2. gr., þá er mér kunnugt um að sveitarstjórnir almennt hafa óskað eftir þessari breytingu. Ég tel hana eðlilega þótt í upphafi hafi verið hugmyndin að þetta leiguhúsnæði væri húsnæði sem fólk kæmi í og færi jafnvel úr eftir ákveðinn árafjölda, væri þar meðan það væri að koma sér fyrir í öðru húsnæði. En það verður erfitt að ráða við það. Ef viðkomandi fólk á að leigja þetta húsnæði, þá er ljóst að húsaleiga verður mjög há. Og það er einn þáttur, sem alls ekki hefur verið hugsað um þegar þessi lög voru sett á sínum tíma, að þetta fólk nýtur ekki skattívilnana vegna þessara greiðslna. Hins vegar ef fólkið greiðir vexti í stað leigu, þá fær það verulegar skattívilnanir. Þetta er mjög mikilvægt atriði sem ekki hefur verið hugsað út í, og ég er sannfærður um að það mun reynast mörgum mjög erfitt að standa skil á þessari leigu, vegna þess að það er á engan hátt tekið tillit til hennar þegar tekjuskattur er greiddur. En hins vegar ef þetta sama fólk greiðir vexti og annan kostnað þess eðlis til ríkisins eða húsnæðismálastjórnar, þá lækkar það skatta þessa fólks verulega, þannig að nettógreiðslan verður mun lægri en ef um beina leigu væri að ræða sem ætti að standa undir heildarkostnaði við viðkomandi byggingar.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. þm. góðar undirtektir undir þetta frv. Út af því, sem hv. 7. landsk. þm., Helgi Seljan, ræddi hér, þá vil ég undirstrika að tilgangurinn með þessu frv., 1. þess, er að auka það fjármagn sem veitt verði til lána vegna kaupa á notuðum íbúðum. Og ég vil bæta því við, að ég tel brýna nauðsyn bera til að meðaltalsupphæð þeirra lána, sem hér er um að ræða, verði hækkuð verulega. Varðandi ræðu hv. 2. þm. Reykn., Odds Ólafssonar, þá hreyfði hann atriði sem er mjög athyglisvert, þ.e. að ellilífeyrisþegar eða gamalt fólk geti átt kost á því að fá lán til viðgerða á íbúðum sínum þótt ekki sé um öryrkja að ræða. Þetta mál var rætt nokkuð og athugað í félmrn. vegna þess að hv. þm. hafði minnst á þessa hugmynd við mig áður, en það varð niðurstaðan að gera ekki að svo stöddu í stjfrv. till um breytingu að þessu leyti, þ.e.a.s. að rýmka eða stækka þann hóp manna sem gæti fengið þarna lán. En ég tel sjálfsagt að þetta mál verði kannað í félmn., og þá vil ég taka fram að ég tel réttlætismál að þarna verði rýmkað til og ellilífeyrisþegar eigi þess kost að komast þarna inn. En það þarf að setja þar einhverjar skorður við til þess að rýmka þessa heimild ekki óeðlilega mikið. Mér finnst sjálfsagt að þetta mál sé athugað vandlega. Ég vil taka það fram í sambandi við G-lánin svokölluðu, að ég tel hagkvæmt fyrir þjóðarheildina að stuðlað verði að betri nýtingu eldri íbúða, og sú rýmkun, sem 1. gr. frv. gerir ráð fyrir, miðar einmitt í þá átt. Varðandi leiguíbúðirnar hafa komið fram nokkrar aths. frá tveim hv. þm. Hv. 4. landsk. þm., Eggert G. Þorsteinsson, fagnaði 1. gr. frv. eindregið. Met ég þá yfirlýsingu mikils vegna þess mikla kunnugleika sem hv. þm. hefur á þessum málum, bæði frá sinni tíð sem félmrh. og í húsnæðismálastjórn. En varðandi leiguíbúðirnar lét hann í ljós nokkrar áhyggjur út af því að þessar íbúðir gætu lent í braski. Það er alveg rétt, að þessu þarf að huga vandlega, og ætlunin var að setja þarna nokkrar skorður við í reglugerð. Ef mönnum sýnist svo er mjög athugandi að setja það í sjálf lögin eða láta það koma fram í nál. eða á annan veg að það sé ósk og vilji nm. og þm. að setja þar skorður við um leið og þessi söluheimild er rýmkuð eftir ósk sveitarfélaganna. Varðandi orð hv. 5. þm. Austf., Halldórs Ásgrímssonar, þá er alveg rétt að með lagabreytingunni frá 1973 um heimild til byggingar 1000 leiguíbúða sveitarfélaga átti að greiða úr mjög miklu vandamáli viða um byggðir landsins. Það voru hins vegar þeir annmarkar á þeirri lagasetningu að ekki var samtímis séð fyrir auknu fé til Byggingarsjóðs í þessu skyni. Þess vegna hefur komið upp sá mikli vandi hversu miklu fé af hinum almennu tekjum Byggingarsjóðs væri hægt að verja í þessu skyni. Ef menn vilja, eins og hv. þm. lét í ljós, láta leiguíbúðirnar hafa algeran forgang, hlýtur það að bitna á hinum almennu húsnæðismálastjórnarlánum til landsmanna yfirleitt og þá e.t.v. á verkamannabústöðum. Ég geri ráð fyrir að ekki séu allir sammála um að þessi tegund íbúða skuli hafa algeran forgang yfir allar aðrar íbúðabyggingar. Húsnæðismálastjórn mun hafa reynt að fara hér nokkuð bil beggja og gæta hófs á þeim efnum eða finna þann gullna meðalveg, veitt töluvert fé til byggingar leiguíbúða án þess að skerða um of hin almennu húsnæðislán. En annar annmarki var sá, að þess var ekki nægilega gætt hvernig þessar 1000 leiguíbúðir féllu að hinu almenna húsnæðislánakerfi. Í því efni er sérstaklega eitt atriði sem mjög mörgum er áhyggjuefni, og það er að sums staðar hefur dregið úr byggingu verkamannabústaða eða jafnvel verið hætt við áform um byggingu verkamannabústaða vegna leiguíbúðanna. Ætla ég að margir telji það illa farið. Nú var það á s.l. sumri að skipuð var n. til að endurskoða húsnæðismálalögin og gera till. um skipan þessara mála allra í heild. Meðal þeirra verkefna, sem sú n. hefur fengið til meðferðar, eru að sjálfsögðu leiguíbúðirnar og hvernig best verði fundin leið til að greiða úr húsnæðisvandamálum ýmissa byggðarlaga, sem ætlunin var að reyna að leysa með þessu. Þessi n. mun að sjálfsögðu líka kanna hvort unnt sé að samræma þessar hugmyndir við byggingu verkamannabústaða og aðrar byggingar í landinu. Auk þess hefur þessi n. það til meðferðar hvernig hagkvæmast sé að framkvæma þann samning sem gerður var í febrúar 1974 milli verkalýðssamtakanna og þáv. ríkisstj. um byggingu íbúða á félagslegum grundvelli gegn því fyrirheiti lífeyrissjóða innan Alþýðusambandsins að verja á næstu árum 20% af ráðstöfunarfé sínu til kaupa á bréfum Byggingarsjóðs. Ég vænti þess að hv. félmn. taki mál þetta til gaumgæfilegrar athugunar og afgreiði það jákvætt. Þau atriði, sem hér hefur verið hreyft af einstökum þm., verða að sjálfsögðu rædd í n. og ég vænti þess að hún hafi samráð bæði við félmrn. og húsnæðismálastjórn um málið.



Herra forseti. Sumarið 1974 skipaði þáv. félmrh., Magnús T. Ólafsson, n. manna til að endurskoða gildandi lög og reglugerðir um orlof. Í þessa n. voru skipaðir þeir Snorri Jónsson framkvstj. Alþýðusambands Íslands, Ásmundur Stefánsson hagfræðingur og Guðmundur H. Garðarsson alþm., þessir þrír samkv. tilnefningu Alþýðusambands Íslands. Kristján Ragnarsson framkvstj. og Barði Friðriksson skrifstofustjóri samkv. tilnefningu Vinnuveitendasambands Íslands, Matthías Guðmundsson póstmeistari eftir tilnefningu Pósts og síma, Skúli Pálmason hrl. samkv. tilnefningu Vinnumálasambands samvinnufélaganna og Guðmundur Karl Jónsson, þá deildarstjóri í félmrn., og var hann formaður nefndarinnar. Nefndin skilaði áliti um s.l. áramót og er þetta frv., sem hér liggur fyrir, árangur af starfi hennar. Helstu breytingar, sem gerðar eru með þessu frv., ern í fyrsta lagi að í 1. gr. frv. er gert ráð fyrir að sett verði félmrn. til aðstoðar um meðferð orlofsmála orlofsnefnd ríkisins. Starfssvið hennar er m.a. að afgreiða kvartanir frá launþegum og vinnuveitendum sem kynnu að telja sig misrétti beitta samkv. lögunum. Orlofsnefndin á að hafa umsjón með framkvæmd orlofslaganna, eftirlit með útborgun og ávöxtun orlofsfjár, gera till. um vexti samkv. 12. gr. laganna og úthluta fé úr orlofssjóði samkv. 14. gr. til orlofsmála. Í þessari orlofsnefnd eigi sæti 7 menn skipaðir til fjögurra ára í senn, þrír eftir tilnefningu Alþýðusambandsins, tveir eftir tilnefningu Vinnuveitendasambandsins, einn eftir tilnefningu Vinnumálasambands samvinnufélaga og einn án tilnefningar, en n. kýs sér sjálf formann. Sú n., sem fjallaði um málið, taldi að æskilegt væri að koma þannig á fót samstarfsaðila milli fulltrúa launþega og vinnuveitenda til að fjalla um þessi mál og fylgjast með þeim. Önnur breyting er varðandi orlofsárið og er fjallað um það í 4. gr. Orlofsárið hefur verið frá 1. maí til 30. apríl, en n. leggur til að því sé breytt um einn mánuð, þannig að það skuli byrja 1. apríl og enda 31 mars. Ástæðan er sú, að æskilegt þykir að veita framkvæmdaaðila orlofskerfisins tíma til þess að annast nauðsynlega skýrsluvélavinnu við uppgjör orlofsársins og útsendingu orlofsávísana. En samkv. 5. gr. er svo orlofstímabilið, sem svo er kallað, fært fram um hálfan mánuð, þannig að með þessu myndast eins og hálfs mánaðar tímabil frá því að orlofsárinu lýkur og þar til orlofstaka hefst. Þetta er talinn nauðsynlegur vinnslutími fyrir þann aðila sem sér um framkvæmd þessara mála. Þá er gert ráð fyrir því í 5. gr. frv., 4. mgr., að samkomulag um skemmri tíma en 21 orlofsdag á orlofstímabilinu skuli skapa launþega rétt til orlofsuppbótar í formi viðbótarorlofsdaga eða orlofsgreiðslu. Hér er haft í huga vetrarorlof, þannig að ef samkomulag yrði milli vinnuveitenda og launþega um að starfsmaður tæki orlof sitt að einhverju leyti að vetrinum, þá kæmi það launþega til góða með einhverri uppbót. Hins vegar er ekki gert ráð fyrir því að launþegi geti sjálfur ákveðið slíkt, heldur þurfi um það samkomulag milli aðilanna. Er enginn vafi á því að í ýmsum starfsgreinum er hagkvæmt að dreifa þannig orlofstöku og er hér opnaður möguleiki til að gera samkomulag um slíkt og jafnvel og leið til að hvetja launþega til að taka orlof að einhverju leyti á öðrum tíma en þeim hefðbundna. Þá er ákveðið í þessu frv. að vextir skuli reiknaðir af orlofsfé. Er ákvæði um það í 12. gr. frv., en gert ráð fyrir að nánari ákvæði verði sett um það í reglugerð eftir að orlofsnefnd ríkisins hefur um það fjallað og gert till. þar um. Það er gert ráð fyrir að launþegi fái greidda vexti sem svari mismun á innlánsvöxtum og þeim kostnaði sem við það er að standa undir rekstri kerfisins. Þá er gert ráð fyrir að lengja fyrningarfrest orlofs úr einu ári í tvö ár og enn fremur ákveðið að fyrnt orlofsfé skuli renna í sérstakan orlofssjóð. Um það eru ákvæði í 14. gr. frv. að orlofssjóðinn skal nota til hagsbóta fyrir orlofsþega og verður eitt af verkefnum orlofsnefndar að fjalla um það mál. Ég ætla að hér hafi verið raktar helstu breytingar sem undirbúningsnefndin leggur til að gerðar verði á núgildandi lögum. Um þessi atriði var samstaða í þessari n., sem var, eins og ég gat um, skipuð fulltrúum frá aðilum vinnumarkaðarins. Ég legg til að þessu frv. verði vísað til 2. umr. og hv. félmn.



Herra forseti. Eins og skýrt er frá í aths. með frv., er flutningur þess eins og það er strangt til tekið ekki alveg bráðnauðsynlegur, sbr. þó 3. gr. frv. En með l. nr. 5 frá 13. febr. 1976, um útflutningsgjald af sjávarafurðum, eru öll þau útflutningsgjaldaákvæði, sem um getur í fyrstu fimm gr. þessa frv., numin úr þeim lögum, sem þar eru tilgreind, og tekin inn í nýju útflutningsgjaldalögin. Þessu frv. er ætlað að fylla upp í þær eyður sem þannig hafa myndast í umræddum lögum og þykir þetta bæði smekklegra, skýrara og eðlilegra, sérstaklega ef lög þessi eru eða verða prentuð og skoðuð í heild. Til þess að skýra þetta nánar má taka lög nr. 80 frá 1971, um Aflatryggingasjóð sjávarútvegsins sem dæmi. Eins og þau lög líta út eftir gildistöku hinna nýju útflutningsgjaldalaga er þar enga 16. gr. að finna og 9. gr. byrjar á tölul. 2. Þetta gerir e.t.v. ekkert til, en mun smekklegra þykir þó að ákvæði laganna fái aftur eðlilega tölu eða eðlilega númeraröð með því að setja inn á þessum tveimur stöðum einfalda tilvísun í útflutningsgjaldalögin eins og lagt er til með þessu frv. Við samningu útflutningsgjaldalaganna var íhuguð sú leið að breyta ákvæðum hinna ýmsu laga, sem frv. þetta fjallar um, í stað þess að fella þau úr gildi eins og gert var. Niðurstaða þeirrar íhugunar varð sú að skýrara væri að fara þá leið sem farin var, þ.e. að fella ákvæðin fyrst úr gildi og bera svo fram þetta frv. Í þessu frv. er hins vegar stefnt að því að hafa orðalag sem skýrast og einfaldast og þess vegna segir einfaldlega í 1. gr., að 1. tl. 1. mgr. 9. gr. l. nr. 80/1971 orðist svo: „Tekjur af útflutningsgjaldi samkv. lögum.“ Þótt þetta frv. sé aðallega formlegs eðlis, þá er þó að finna efnisákvæði sem nauðsynlegt þykir að sett verði í lög. Hér er um að ræða ákvæði 3. gr. frv. og vísast til aths. um það, en þar segir m.a. að með lögum um útflutningsgjald af sjávarafurðum var e-liður gr. varðandi Fiskveiðasjóð felldur niður og 1% gjaldið þar með fellt inn í lög um útflutningsgjald. Eftir stendur því d-liður um framlag ríkissjóðs, og þar sem ekki er ætlunin að fella hann niður, þá verður að breyta orðalagi hans, því að eins og áður segir vísar hann aðeins til c-liðar um jafnhátt framlag í ríkissjóð. M.ö.o.: þetta frv. er fyrst og fremst nokkurs konar hreingerningarfrv. á öllum þeim fjölda frv., sem áður voru í gildi, og er flutt til þess að einfalda framkvæmd þessara mála. Herra forseti. Ég vil svo leggja til að frv. verði vísað til hv. sjútvn. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Frv. þetta hefur að geyma nýmæli sem stjórnun veiða á undanförnum árum þykir sýna að fullkomlega tímabært eða öllu frekar bráðnauðsynlegt sé að setja í lög. Að vísu er að finna ákvæði um upptöku afla í botnvörpulögunum frá 1973. Samkv. þeim er hægt að beita upptöku afla vegna brota á veiðireglum sem settar eru með stoð í þeim lögum. Þetta á þó aðeins við ef um ítrekað brot er að ræða, og það verður að teljast alveg ófullnægjandi í því tilfelli t.d. að bát sé settur ákveðinn hámarksveiðikvóti. Þá getur hæglega komið fyrir að báturinn fari í veiðiferð eigandi eftir aðeins nokkur eða nokkra tugi tonna af sínum aflakvóta. Síðan kemur báturinn inn með fullfermi og fer þar með langt fram úr kvóta sínum. Hér er aðeins um eitt brot að ræða og því ekki hægt að beita upptöku afla um það sem umfram kvótanum nemur. Hagnaðurinn, sem viðkomandi hefur af þessum umframafla, getur hins vegar farið langt fram úr þeirri sektargreiðslu sem hægt yrði að dæma hann í. Eins og fyrr greinir, á þetta við um veiðireglur sem settar eru samkv. botnvörpulögunum. Brot á veiðireglum eða veiðileyfum, sem eiga sér stoð í öðrum lögum, eins og t.d. landgrunnslögunum frá 1948, geta alls ekki varðað upptöku afla samkv. gildandi lögum. Þetta þykir alveg óviðunandi og vísast um slík brot til þess er segir í aths. frv. um brot síldveiðibátanna á s.l. hausti. En þar segir: Eins og kunnugt er var hámarksafli sá, sem hver bátur mátti veiða, 215 tonn síldar. Margir síldarbátanna fiskuðu mun meira en þessum kvóta nam, mismunandi mikið, en allt upp í 144 tonn fram yfir kvótann. Brúttóverðmæti umframafla þess báts miðað við að allt hafi farið í 1. flokk mun nema um 5 millj. 760 þús. kr. Ekki er vitað til þess að neinn af skipstjórum þeim, sem kærðir voru fyrir að hafa brotið þessa reglu um hámarkssíldarafla, hafi enn hlotið sektardóm, en samkv. l. nr. 44 5. apríl 1948 er ekki unnt að dæma þá í meir en 1 millj. kr. sekt, þannig að ljóst er að sumir hafa hagnast mjög verulega á þessum brotum. Þetta þykir alls ekki viðunandi og heldur ekki að menn geti greitt sektir að öllu eða nokkru leyti með ólöglega fengnum afla. Þess vegna er lagt til í frv. þessu að „ólöglegur sjávarafli“ skuli gerður upptækur.“ Þær upptökuheimildir, sem felast í þessu frv., eru nýmæli sem þykir nauðsynlegt að setja. Þau nýmæli, sem felast í 2.–4. gr. frv., þykja einnig nauðsynleg og gefa jafnframt tilefni til sérstakra skýringa því að hér er farið inn á alveg nýjar brautir hvað snertir aðferðina við að beita upptöku afla. Samkv. gildandi lögum eru slíkar aðgerðir vegna brota á veiðireglum eingöngu í höndum dómstóla, en hér er lagt til að framkvæmdavaldinu eða nánar tiltekið ráðh. verði fengið slíkt vald í hendur. Þetta er því nýmæli, enda þótt framkvæmdavaldið hafi á sumum öðrum sviðum vald til ákvarðana sem telja má svipaðs eðlis. Það er skýrt tekið fram í aths. með frv., að með því að fela ráðh. vald til upptöku ólöglegs sjávarafla er ekki verið að taka slík mál undan forræði dómstóla, enda gerir frv. ráð fyrir að öllum slíkum ákvörðunum ráðh. megi vísa til meðferðar sakadóms. Það, sem telja verður að vinnist með því að heimila ráðh. upptöku ólöglegs sjávarafla, er fyrst og fremst að þetta ætti að gera slík mál mun þjálli og einfaldari í meðförum og þar með flýta afgreiðslu þeirra, auk þess sem með þessu væri væntanlega létt af dómstólum mörgum málum sem enginn ágreiningur væri um og ætti þess vegna að vera óþarfi að láta ganga þá leið aðeins fordæmisins vegna. Í þessu sambandi er rétt að geta þess, að gert er ráð fyrir því að ólöglegur sjávarafli verði gerður upptækur óháð því hvort um refsiverðan verknað er að ræða, og mælir það auðvitað frekar með því að ráðh. láti annast framkvæmdina. Til frekari útskýringar á þessu má t.d. nefna að erfitt getur verið að sanna að um sök sé að ræða hjá skipstjóra sem farið hefur aðeins fram úr kvóta sínum eða landar fiski sem er aðeins undir gildandi reglum um lágmarksstærðir. Í slíkum tilfellum er e.t.v. ekki efni til að dæma skipstjóra til refsingar, en á hinn bóginn þykir ekki rétt að láta hann hagnast á því að landa slíkum afla, jafnvel þótt í smáu væri. Um það, hve mikill hluti afla væri þannig ólöglegur, ætti sjaldnast að vera ágreiningur og ætti því að vera óþarfi að láta slík mál fá ítarlega dómstólameðferð, eins og ég sagði áðan. Að öðru leyti vísa ég til aths. með frv. Herra forseti. Að lokinni þessari umr. vil ég leggja til að þessu frv. verði vísað til sjútvn.



Herra forseti. Eins og hæstv. ráðh. hefur gert grein fyrir, þá þykir tímabært að setja um það reglur hvernig með skuli fara þegar upplýst er um að afli er tekinn umfram sett veiðimagn eða með öðrum hætti sem brýtur í bága við veitt leyfi eða settar reglur. Þetta út af fyrir sig er rétt, svo langt sem það nær. En ég stend hér upp til að vekja athygli á því, að það er mín skoðun og ég held margra fleiri að miklu vænlegra og skemmtilegra hefði verið að sjá þetta ákvæði í heildarlöggjöf um hagnýtingu fiskveiðilögsögunnar allrar. Það er kunnara en frá þurfi að segja að hæstv. ráðh. skipaði n. manna fyrir rúmlega ári til að athuga þetta mál, og það voru fulltrúar ákveðinna samtaka fyrst og fremst sem unnu undirbúningsvinnu í því efni. Síðan tilnefndu þingflokkarnir menn í nefnd í sept. s.l. til að vinna með þessari fyrstu n. í málinu, og þessi stærri n. skilaði síðan uppkasti að frv. í hendur ráðh. fyrir rúmlega mánuði. Einmitt það ákvæði, sem þetta frv. fjallar um, var rækilega rætt í þessari n. ásamt mörgu, mörgu fleiru. Í 1. gr. þessa frv., lið 1, segir: „Ólöglegur sjávarafli er sá afli eða hluti afla sem ekki nær lágmarksstærð þeirri sem ákveðin er í lögum, reglugerðum eða sérstökum veiðileyfum.“ Það má ekki koma með hann að landi. En númer eitt er að drepa hann aldrei, koma í veg fyrir það, og til þess þurfum við löggjöf. Það er forsendan að það má ekki drepa þennan smáa fisk. Ég ætla ekki að fara að tíunda þau átök, sem rn. hefur átt við að stríða varðandi smáfiskadrápið á vissum svæðum nú undanfarið, og svo yfirlýsingar skipstjórnarmanna, sem ganga fram af mér, og þau siðferðisvottorð, sem þeir gefa sjálfum sér. Þegar það er vitað mál að verulegt smáfiskadráp á sér stað, þá er auðvitað höfuðsök að standa að slíku og ætti að vera sektarhæft. Það kom fram í n., sem ég ræddi um áðan, og ég er viss um að ég segi þar satt frá, að margir - ég vil ekki fullyrða allir, en margir þessara nm. töldu rétt skref til að veita aðhald að fyrirskipa að allur afli, sem kæmi í fiskiskip, skyldi settur á land, en þá getum við líka haft þau ákvæði sem í þessu frv. eru, að aflinn, sem ólöglega er tekinn, skuli vera upptökuhæfur sé hann undir ákveðinni stærð. En spurningin er hvernig eigi að sekta menn. Á verðmæti aflans að fara í ríkissjóð, ef það verður eitthvað, eða renna t.d. til landhelgisgæslunnar? Ég segi: ef það verðmæti er eitthvað. Nú eru auðvitað verðmæti í fiski sem er 40 cm. Það er búið að drepa fiskinn og það jafnvel í hundruðum tonna, en honum er hent fyrir borð. Því miður eru fiskiskip okkar ekki svo hlaðin afla í dag að ástæða sé til að óttast að þau hafi ekki rými fyrir þann fisk sem þau fá með eðlilegu móti þó að þeim verði gert að hirða kannske 2% af afla eða 10% af smáfiski eftir atvikum. En mjög mikilvægt ákvæði er að þau hafi engan hag af því með nokkru móti að vera í smáfiski. Og það er viðleitni hæstv. ráðh. og hefur margsinnis komið fram að hann ætlar allra manna síst að stuðla að slíku, og það er ég honum þakklátur fyrir. Síðan er hitt vandamálið sem hæstv. ráðh. drap réttilega á og hlýtur að verða tekið hörðum höndum, að menn geti ekki hagnast á því að brjóta lög og reglugerðir. Þess vegna á þetta frv. í sjálfu sér rétt á sér. En ég vil fyrst og fremst vekja athygli á því, að miklu geðþekkara hefði verið og ég reikna með að það hefði verið það frá hendi hæstv. ráðh. ef þetta hefði getað birst allt samtímis og við sæjum heildarmyndina í einu. En því miður hefur það ekki tekist, en ég vil mega undirstrika að það verði sem allra fyrst að heildarfrv. um hagnýtingu fiskveiðilögsögunnar sjái hér dagsins ljós. Ég skil ekki þann drátt sem hefur orðið á því máli öllu saman. Ég skil hann ekki. Að mínu mati var hægt að leggja það frv. fram fyrir mörgum vikum, jafnvel mánuðum. En um það eru harðar deilur og fer mjög eftir aðstæðum manna hringinn í kringum allt landið. Það er þess vegna viðkvæmt mál og kannske vænlegast að ná sem mest sættum áður en það kemur inn í þingið og það sé vel kynnt í þingflokkum. Það hefur nú þegar komist að hluta á það stig. En ég held að okkur sé einungis sómi í því að sýna málið í einni heild og að undirstrika það að löggjöfin verður að vera með þeim hætti að smáfiskadráp sé refsivert að öllu leyti og enginn ávinningur geti komið út úr slíku - ekki með nokkru móti. Að öðru leyti tel ég efni þessa frv. eiga rétt á sér og lýsi samstöðu minni um það efnislega, en ég vildi aðeins vekja athygli á því, að ég tel að þetta hefði átt að vera einn þáttur í heildarlöggjöf um hagnýtingu og meðferð á afla okkar íslendinga eftir að við höfum fært út í 200 mílur, og við lítum svo á, held ég, að við höfum umráð yfir því svæði öllu innan skamms.



Herra forseti. Ég býst við, að flestir hv. dm. geri sér grein fyrir nauðsyn þessa frv. sem hæstv. sjútvrh. hefur lagt hér fram. Tilefni eru ýmis, ástæður ýmiss konar, en þó ætla ég að tilefnin séu brýnust frá s.l. hausti þegar freklega voru brotin reglugerðarákvæði varðandi kvóta við síldveiðarnar hér suðvestanlands. Ég tel að þetta frv. sé góðra gjalda vert, það sé nauðsynlegt. Að vísu kemur til álita hvort veita beri ráðh. vald til þess að úrskurða og framkvæma upptöku verðmæta á þennan hátt, - kemur til álita með hvaða hætti slíkt yrði gert. Ég áskil mér, eins og að líkum lætur, rétt til þess að hugleiða þau atriði nánar í n. Það breytir ekki eðli málsins því frv. er þarft. Ég tek undir það sem hv. þm. Jón Árm. Héðinsson sagði varðandi fisk undir lágmarksstærð, undir þeirri stærð sem veiða má og kveðið er á um nú að henda skuli í sjóinn. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að hið gagnstæða ætti að vera reglan, það væri óleyfilegt að henda í sjóinn nokkrum dauðum fiski sem um borð kemur. Einmitt þetta atriði, að aflinn, þeir fiskar, sem drepnir eru, séu færðir í land, gerir okkur kleift að hafa eftirlit með veiðunum, að trúnaðarmenn hins opinbera geti með þeim hætti fylgst með því hvers konar fiskur það er sem drepinn er. Það er á almannavitorði að við höfum verið að fleygja nú undanfarna mánuði allt að því helmingi af þorski og ýsu sem hafa verið drepin á vissum slóðum hérna kringum landið. Það hefur verið um þetta deila, jag á milli forustumanna hafrannsókna og fiskiskipstjóra, eiginlega óviðurkvæmileg á köflum. En það hefur ekki þurft ítarlegri rannsókn til þess að sannfæra mig um þetta heldur en þá sem ég hef sjálfur getað framkvæmt með viðtölum við kunningja mína á þessum fiskiskipum - til þess að sannfæra mig um að þarna hefur átt sér stað sóðaaðferð í fiskveiðum á þessum slóðum, samtímis því sem við hér á hv. Alþingi höldum uppi miklu hjali um nauðsyn fiskverndar og raunar fleiri aðilar heldur en hv. þm. Frv. um hagnýtingu fiskstofnanna eða fiskislóðarinnar hjá okkur er annað mál. Ég ætla að það sé ekki fjarri lagi, sem hv. þm. Jón Árm. Héðinsson sagði, að þar ættu ákvæði á þessa lund að standa. Ég er aftur á móti þeirrar skoðunar að okkur beri ekki að ýta svo mjög á eftir því máli í gegnum þingið. Ég segi fyrir mig að ég vildi gjarnan fá ærinn tíma til þess að kynna það mál í mínu kjördæmi, Norðurlandskjördæmi eystra, fyrir fiskmönnum þar áður en það væri tekið til endanlegrar afgreiðslu. Ég vona a.m.k. að það verði unnið svo varlega að því máli að ráðh. þurfi á heimild að halda eins og þeirri sem ráðgerð er í þessu frv. áður en hitt er komið endanlega í gegnum þingið.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð út af athugasemdum hv. tveggja þm. sem hafa tekið þessu frv. mjög vinsamlega. Út af þeirri athugasemd, sem kom fram hjá hv. 1. landsk. þm. og hv. 5. þm. Norðurl. e. tók undir, að þetta frv. gæti verið í heildarfrv. um fiskveiðilögsöguna, þá vil ég aðeins benda þeim og öðrum hv. þm. á að frv. um nýtingu fiskveiðilögsögunnar er afmarkað við 200 mílna fiskveiðilögsögu, en þetta frv. er afmarkað við allan ólöglegan sjávarafla sem íslenskt skip kemur með að landi. Þess vegna gæti eftir því frv., sem á aðeins að ná til 200 mílna fiskveiðilögsögu, oft komið upp að menn segðu: Ég var þarna og þarna. Þess vegna töldum við í rn. nauðsynlegt að hafa sjálfstætt frv. til þess að ná þessum ákvæðum öllum, og ég veit að þm. fallast á þetta sjónarmið. Í sambandi við athugasemd hv. 5. þm. Norðurl. e. að þau sé vafasamt hvort eigi að gefa ráðh. slíka heimild, þá notar vitaskuld enginn ráðh. sjálfur slíka heimild Hann fer eftir sínum ráðgjöfum í rn. og ráðh. hefur ekkert endanlegt úrskurðarvald um þetta. Þó að hann úrskurði getur hver sá sem telur að rn. hafi beitt hann órétti kært til meðferðar dómstóla. Það verður auðvitað að vera hið æðsta stjórnvald í þessum efnum sem hefur vald til að taka þessa ákvörðun, en hins vegar á svo einstaklingurinn rétt á að fá slíkum úrskurði hnekkt fyrir dómstólunum. Það er aðeins verið að koma hér í veg fyrir að menn geti þénað á lögbrotum, og það er mjög ríkur vilji hjá mér að koma í veg fyrir það. Það er alveg rétt, sem kom fram hjá síðari ræðumanni, að eins og síldveiðarnar gengu til í fyrra, þá hitnaði okkur afar mikið í skapi og við viljum alls ekki að slík meðferð endurtaki sig. Og sama er að segja um allan afla. Eftir því sem ég hugsa meira um smáfiskadráp, þá er ég alltaf að komast nær þeirri skoðun sem réttri að það eigi að skylda öll skip að koma með þann fisk að landi sem drepinn er. Ég held að það sé í raun og veru æðimikil refsing á hvern þann mann, sem drepur ólöglega fisk, að að verða koma með hann að landi og síðan sé þessi afli gerður upptækur. Ég held að það sé töluvert meiri refsing heldur en einhver sektarákvæði sem menn lenda þá í í eitt skipti af 50 eða 100, þess vegna held ég að þetta sé sú lausn sem við eyjum helsta til þess að koma í veg fyrir þennan andstyggilega verknað á sama tíma við erum að kvarta og kveina undan minnkandi fiskgengd, sem rétt er. Út af frv. um nýtingu fiskveiðilögsögunnar sagði hv. 1. landsk. þm. að hann hefði talið að það hefði átt að vera búið að flytja þetta frv. fyrir nokkrum mánuðum. Ég held að það sé röskur mánuður síðan málið kom frá fiskveiðilaganefndinni og ég skal taka alveg á mig þá sök að frv. er ekki komið fram enn þá. Ég tel það skyldu mína sem sjútvrh. að reyna að ná eins víðtæku samstarfi og hægt er við þá þm. sem hafa unnið að undirbúningi þessa máls, og það eru menn úr öllum flokkum þingsins. Ætlun mín er sú, að þegar náðst hefur samkomulag um allt sem við getum kallað stefnumörkun í þessu máli, þá verði þetta frv. flutt af þm. úr öllum flokkum, en ekki sem stjórnarfrv. Það hefur verið gert áður um frv. sama efnis. Þrátt fyrir það að fiskveiðilaganefndin hefur skilað af sér er enn þá nokkur ágreiningur sem ég vil gera ítrustu tilraun til þess að jafna. Það fær enginn allt það sem hann vill sjálfur. Við verðum að leita viðtæks samstarfs í sambandi við frv. Hitt verður svo að ráðast, þegar frv. er komið inn á Alþ., að það geta komið fram till. frá hinum ýmsu héruðum og þingmönnum úr einstökum kjördæmum og þá verður bara að ráða atkvgr. um þær till. Höfuðatriði málsins er að þetta frv. fari í gegn, ekki endilega á þessu þingi. Ég tel mjög æskilegt að það fari í gegn á þessu þingi nema þm. séu almennt á því að frv. eigi ekki að afgreiða af því að það kemur svo seint fram. Það gerðist líka fyrir þremur árum, þá féllst þáv. sjútvrh. á að láta frv. daga uppi á því þingi. Ég segi fyrir mitt leyti, að ég ætla hvorki að lýsa yfir einu eða öðru í þeim efnum. Ég ætla ekki að berjast eins og ljón fyrir því að frv. verði afgreitt ef það kemur fram mjög ákveðinn vilji þm. að lögfesta það ekki á þessu þingi, þó að ég telji það hins vegar mjög æskilegt. Þetta mál verður sennilega til umr. síðar svo að ég ætla ekki að orðlengja frekar um það. Ég vildi aðeins að þetta kæmi fram í sambandi við þessar athugasemdir, en ég vona að eftir að ég hef gefið þessa skýringu séu þm. á eitt sáttir um nauðsyn þess að þetta frv. nái fram að ganga.



Herra forseti. Að þessu frv. um veiðar íslenskra skipa utan fiskveiðilandhelgi Íslands ætti ekki að þurfa að eyða mörgum orðum. Það er í samræmi við skoðanir okkar íslendinga og aðgerðir í hafréttarmálum að einstök ríki verði að geta haft hemil á eða stjórnað veiðum þegna sinna á fjarlægum miðum fram yfir það sem byggt er á viðurkenndum alþjóðasamþykktum. Íslensk stjórnvöld hafa í dag ekki vald til stjórnunar veiða íslenskra skipa utan fiskveiðilandhelginnar nema til grundvallar liggi gild alþjóðasamþykkt sem Ísland er aðili að. Ber orðið brýna nauðsyn til að rýmka heimildir til stjórnunar veiða íslenskra skipa utan landhelgi og kemur þar tvennt til. Annars vegar getur verið að íslendingar vilji eða þurfi að ganga lengra í takmörkun veiða en alþjóðasamþykktir gera ráð fyrir, og hins vegar getur og hefur komið upp sú staða að íslendingar geti ekki samþykkt tilteknar reglur sem alþjóðanefndir setja, en vilji samt halda uppi veiðum og takmarka þær þá sjálfir. Sem dæmi um hið fyrrnefnda má nefna síldveiðarnar í Norðursjó. Íslendingar hafa að ýmsu leyti viljað ganga lengra til takmörkunar þessara veiða en Norðaustur-Atlantshafsfiskveiðinefndin hefur viljað samþykkja, og eins hafa danir sett ýmis skilyrði fyrir löndunarréttindum í Danmörku sem horfa til takmörkunar veiðanna umfram það sem Norðaustur-Atlantshafsfiskveiðinefndin hefur samþykkt. Eins og fyrr segir, er ekki lagaheimild fyrir hendi til þess að takmarka eða stjórna veiðum íslenskra síldarbáta í Norðursjó í samræmi við þetta. En vegna góðrar samvinnu við útgerðarmenn og skipstjóra íslensku bátanna og við Landssamband ísl. útvegsmanna hefur þetta blessast til þessa. Þó hafa komið upp tilvik þar sem tilfinnanlega hefur komið í ljós skortur á lagaheimild til að setja bátunum veiðireglur. Sem dæmi um alþjóðasamþykkt, sem íslendingar hafa ekki talið sig geta samþ., má nefna samþykkt Norðvestur-Atlantshafsfiskveiðinefndarinnar um loðnukvóta við Nýfundnaland og skiptingu hans á milli þjóða. Íslendingar hafa getað fallist á ákvæði um heimakvóta á þessu svæði, en hins vegar hefur engan veginn verið hægt að samþ. skiptingu hans milli aðildarríkja. Skiptingu þessari var þannig háttað að nánast öllum kvótanum var skipt upp á milli norðmanna og rússa, einungis vegna þess að þessar tvær fiskveiðiþjóðir urðu fyrstar til þess að fara að veiða loðnu á þessu svæði fyrir u.þ.b. 3–4 árum. Íslendingar byrjuðu þarna veiðar í fyrra og hefðu, ef þeir hefðu verið bundnir af samþykktinni, aðeins mátt veiða þarna 5. þús. tonn af loðnu. Nótaskipið Sigurður héðan úr Reykjavík veiddi þarna rúmlega 15 þús. tonn af loðnu í fyrra, og það er líklegt að fleiri íslensk nótaskip vilji reyna þessar veiðar á komandi sumri. Líklega eru allir sammála um hve brýnt það er að finna þessum skipum verkefni, og við íslendingar teljum að við eigum að hafa fullan rétt á því að keppa við rússa og norðmenn í þessum veiðum úti fyrir strönd Kanada þótt þessar tvær þjóðir hafi byrjað veiðarnar tveim árum á undan okkur. Við verðum þó að geta haft stjórn á veiðum okkar þarna, bæði vegna þess að við viljum auðvitað ekki að farið verði yfir þann heildarkvóta, sem vísindamenn mæla með, og eins erum við að sjálfsögðu reiðubúnir til þess að taka tillit til óska strandríkisins Kanada ef það skyldi síðar meir vilja auka hlutdeild sina í þessum veiðum á kostnað annarra þjóða og þ. á m. okkar íslendinga. Af þessum tveimur dæmum ætti að vera ljóst hve brýn nauðsyn er á því að frv. þetta verði samþ., auk þess sem ég vísa til þess sem segir í athugasemdum. Þá ber þess að geta, að eftirlit með því að haldnar séu reglur um veiðar í fiskveiðilandhelginni getur orðið erfitt ef ekki er hægt að setja sams konar reglur um veiðar utan landhelginnar. Íslendingar hafa t.d. strangari reglur um lágmarksstærðir fisktegunda og um möskvastærðir botnvörpu en ákvæði alþjóðasamþykkta eru um sama efni. Þess vegna þykir nauðsynlegt vegna eftirlits og eðli málsins samkvæmt að íslensk skip séu háð sömu reglum að þessu leyti, hvort heldur þau veiða innan eða utan íslenskrar fiskveiðilandhelgi. Ég vil svo, herra forseti, leggja til að þessu frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. sjútvn.



Herra forseti. Það frv., sem hér er nú lagt fram, hefur verið alllengi í smiðum Engin löggjöf hefur verið hér á landi um það efni sem frv. fjallar um, og þótti því tímabært að setja lög um réttindi og skyldur þeirra, sem framleiða og selja sjónhjálpartæki, og reyna með því móti að stuðla að því að þeir, sem slíkra tækja þurfa með, fái hverju sinni sem besta þjónustu. Við gerð þessa frv. hefur verið annars vegar haft til hliðsjónar það sem tíðkast á Norðurlöndum, hins vegar hefur verið tekið tillit til þeirra ábendinga sem komið hafa frá þeim aðilum sem málið hefur verið sent til umsagnar, en það eru m.a. Félag gleraugnaverslana á Íslandi, Optikerafélag Íslands og ráðunautar þess, Páll S. Pálsson hrl., Ólafur Ólafsson landlæknir og Guðmundur Björnsson yfirlæknir augndeildar Landakotspítala. Yfirleitt hafa umsagnir þessara aðila verið á þann veg að rétt væri og nauðsynlegt að setja lög um þessi efni, en að sjálfsögðu hefur menn nokkuð greint á um hvernig slík lög ættu að vera. Hingað til hefur ekkert í íslenskri löggjöf hindrað það að gleraugnafræðingar gætu afgreitt gleraugu eftir eigin mælingu. Hins vegar hefur yfirleitt sú hefð skapast að þeir gerðu það ekki og afgreiddu gleraugu eftir mælingu læknis. Í álitsgerð sinni bendir Guðmundur Björnsson augnlæknir á kosti þess, að læknar einir geri sjónmælingu og gefi út ávísun á gleraugu, og mælir á móti því að frá þessari hefð verði vikið. Í frv. er hins vegar valin sú leið að gera greinarmun á gleraugnafræðingum og sjónfræðingum og gefa sjónfræðingum heimild til að framleiða og selja sjónhjálpartæki eftir eigin sjónmælingu á sjúklingi með ákveðnum takmörkunum sem raktar eru í 5. gr. frv. Vafalaust er að þessi ákvæði frv. eru líklegust til að valda deilum, og vænti ég þess að þau verði rædd ítarlega þegar frv. verður tekið til athugunar í nefnd. Um einstakar gr. þessa frv. er annars það að segja, að í 1. gr. er gert ráð fyrir því að til þess að mega kalla sig gleraugnafræðing eða sjónfræðing og starfa sem slíkur þurfi leyfi heilbrrh. Hér eru tekin upp orðin gleraugnafræðingur fyrir orðið optiker og sjónfræðingur fyrir orðið optometrist. Í 2. gr. er gert ráð fyrir því að þeim einum megi veita leyfi sem lokið hefur prófi frá skóla sem er viðurkenndur af íslenskum yfirvöldum og gegnir þar sama máli um gleraugnafræðinga og sjónfræðinga. Í 3. gr. er gert ráð fyrir því, eins og venja er þegar lög eru sett um ákveðnar starfsstéttir, að tekið sé sérstakt tillit til starfsreynslu þeirra sem að þessu starfa þegar lög eru sett. Er hér gert ráð fyrir því að heimilt sé að veita manni, sem hefur a.m.k. 5 ára starfsreynslu að baki sem gleraugnafræðingur, gengur undir hæfnispróf og fær meðmæli landlæknis, heimild til þess að kalla sig gleraugnafræðing og starfa sem slíkur. Hins vegar er ekki slík heimild fyrir hendi í sambandi við sjónfræðinga. Í 4. gr. eru ákvæði um það að framleiðsla og sala sjónhjálpartækja, og er þar bæði átt við gleraugu og snertilinsur, sé óheimil öðrum en þeim, sem hafa starfsréttindi samkv. þessum lögum, eða þeim sem hafa í þjónustu sinni gleraugnafræðing eða sjónfræðing með full réttindi. Þetta ákvæði er sjálfsagt til þess að fyrirbyggja að sala og meðferð gleraugna og snertilinsna sé í höndum annarra en þeirra sem fulla menntun hafa til að framleiða þau. Í 5. gr eru ákvæði þess efnis að framleiðsla og sala sjónhjálpartækja sé einungis heimil gleraugnafræðingum eftir fyrirsögn augnlækna, en hins vegar megi sjónfræðingar, auk þess sem þeir geti framleitt og selt sjónhjálpartæki eftir fyrirsögn augnlæknis, selja slík tæki eftir eigin sjónmælingu með takmörkunum sem taldar eru upp í átta liðum í þessari grein. Þessar takmarkanir ætla ég ekki að ræða nánar, en hér hefur verið reynt að fylgja þeim reglum sem gilda á Norðurlöndum í dag. Um lokagrein frv. get ég verið fáorður. Gert er ráð fyrir því að eftir því sem við getur átt gildi ákvæði læknalaga um þessa starfsemi heilbrigðisþjónustunnar eins og aðra og sömu viðurlög gildi um brot í starfi. Eins og ég sagði í upphafi máls míns, er hér um nýmæli að ræða í lagasmið. Hins vegar er hér um að ræða málefni sem tímabært er orðið að setja löggjöf um. Ég vænti því þess að þetta frv. fái góðar undirtektir og skjóta afgreiðslu á Alþ., og legg til að því verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. heilbr.- og trn.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til 1. umr., er fyrsti áfangi að endurskoðun lyfsölulaga, nr. 30 frá 1963. Sú löggjöf var að verulegu leyti samin með hliðsjón af þágildandi lyfjalöggjöf nágrannaþjóða okkar og var einkum tekið mið af dönsku lyfsölulögunum frá árinu 1955. Sum ákvæði þessarar dönsku lyfjalöggjafar voru þó að stofni til mun eldri. Þess skal og getið að 1. jan. s.l. tók gildi ný lyfjalöggjöf í Danmörku sem hefur verið í undirbúningi í nokkur ár. Hér er vikið að þessari nýju lagasetningu dana þar eð endurskoðun þeirra sem og annarra Norðurlandaþjóða á lyfjalöggjöf sinni tengist endurskoðun á okkar eigin löggjöf með því að undirritaður hefur verið samningur um norrænt samstarf á sviði lyfjamála. Til þess að annast þetta samstarf var stofnuð frá og með 1. jan. 1975 norræn lyfjanefnd sem m.a. á að leitast við að samræma opinbera stefnu og framkvæmd í lyfjamálum landanna. M.a. með tilliti til þess, sem hér hefur verið greint frá, þarf að mati sérfróðra aðila að vinna markvisst að breytingum á hinum almennu þáttum lyfsölulaga. Er hér átt við þá þætti er almennt lúta að faglegum kröfum til lyfja og eftirliti með framkvæmd þeirra, þannig að öryggishagsmuna almennings sé gætt til hins ítrasta. Sjálft fyrirkomulag lyfjadreifingarinnar er svo annar kapítuli sem fjalla má um sérstaklega. Skal nú vikið að ákvæðum þess frv. sem hér er á dagskrá. Lyfjanefnd, sem um ræðir í 1. gr. frv., svarar að verulegu leyti til lyfjaskrárnefndar samkv. 2. gr. núgildandi lyfsölulaga. Með samþykkt þessa frv. yrði hins vegar horfið frá því að binda setu manna í lyfjanefnd við embætti, svo sem gert er um skipun manna ílyfjaskrárnefnd samkv. núgildandi lögum. Forsenda þess er sú að menn gætu hæglega gegnt tilteknum embættum þar sem þeir fjalla um notkun lyfja við lækningar, rannsóknir á verkun lyfja eða önnur atriði er lyf varða enda þótt hugur þeirra standi alls ekki til starfa í lyfjanefnd. Er því slík binding við embætti óæskileg. Við skipun manna í lyfjanefnd er reynt að taka tillit til þess að nm. hafi sameiginlegt yfirlit yfir sem viðast svið lyfjamála. Læknar í n. eiga þannig að hafa yfirsýn yfir lyfjafræðilegar og eiturefnafræðilegar rannsóknir hjá mönnum og dýrum og yfirlit yfir notkun lyfja við lækningar á spítölum og utan þeirra. Lyfjafræðingum í n. er ætlað að hafa yfirsýn yfir lyfjafræðilegar og lyfjagerðarfræðilegar rannsóknir og ýmis hagnýt atriði varðandi afgreiðslu lyfja og útlát þeirra. Mat á sérlyfjum hefur vandast mjög á síðustu 2–3 árum þar eð nú koma til skráningar fyrst og fremst ný lyf er eigi voru þekkt þegar skráning sérlyfja hófst hér á landi á árinu 1964. Hér skal þess getið og lögð áhersla á að umsóknir berast nú um skráningu ýmissa sérlyfja sem óviða eða hvergi eru á markaði þegar umsóknir berast hingað til lands. Er þannig þörf á breiðari þekkingargrundvelli við mat á sérlyfjum en hingað til hefur þótt viðhlítandi. Af þessum sökum er ráð fyrir því gert að lyfjanefnd hafi aðgang að ráðunautum í sérgreinum læknisfræði, þar sem notkun lyfja er veigamikill þáttur í lækningum. Ætlast er til að yfirdýralæknir taki sæti í n., eins og verið hefur, þegar fjallað er um lyf sem sérstaklega eru ætluð dýrum. Það er gert ráð fyrir að lyfjanefnd verði heilbrigðisyfirvöldum til ráðuneytis um veitingu leyfa til lækningatilrauna með óskráð lyf. Um þetta vantar raunar ákvæði í íslensk lög og væri æskilegt að slík ákvæði væru í læknalögum. Þá er ráð fyrir því gert að lyfjanefnd verði til ráðuneytis um skráningu aukaverkana og eiturverkana af völdum lyfja þegar slík skráning hefst hér á landi. Í 2. gr. frv. er fjallað um Lyfjaeftirlit ríkisins sem nú starfar samkv. lögum nr. 70 frá 1971 og reglugerð nr. 412 frá 1973. Rétt þótti að skýra ítarlega með lögum starfssvið Lyfjaeftirlits og er hér m.a. nýmæli um að því verði falið eftirlit með lyfjaauglýsingum. Ætlast er til þess að Lyfjaeftirlitið geti annast flestar þær rannsóknir sem nauðsyn krefur að gerðar verði, en þær verði ella faldar öðrum. Heilbrigðisyfirvöld ráða enn ekki yfir rannsóknarstofu er getur tekið að sér slíkt eftirlít, og er því næst lagi að ætla að leggja verði mikið fé af mörkum vegna stofnkostnaðar við Lyfjaeftirlitið á næstu árum. Hins vegar verður að því stefnt að kostnaður við rekstur eftirlitsins verði að mestu greiddur með gjaldi sem lagt er á fyrirtæki þau sem eftirlítið varðar, og með árgjöldum af sérlyfjum. Tekjur af þessum gjöldum eru áætlaðar samtals um 3 millj. kr. á þessu ári. Um ákvæði 3. gr. frv. er það að segja, að nauðsynlegt þykir að ráðh. hafi heimild til niðurfellingar á skráningar- og árgjöldum af sérlyfjum ef sérstakar ástæður mæla með. Slíkar ástæður gætu t.d. verið að framleiðandi sæi sér ekki hag í því að kosta til skráningar lyfs vegna lítillar notkunar. Lyfið gæti hins vegar haft verulegt gildi við lækningar og því talist nauðsyn að hafa það á markaði hérlendis. Fram til þessa hefur vandamál þetta verið leyst með undanþágum til innflutnings á takmörkuðu magni hverju sinni. Slíkt undanþágufyrirkomulag er þungt í vöfum og krefst til muna meira eftirlits en ef lyfið væri skráð á sérlyfjaskrá. Eins og ég gat um í upphafi, er hér um að ræða áfanga í endurskoðun lyfsölulaga. N. sú, sem starfar að tillögugerð um þessa endurskoðun, taldi brýnt að koma þeim atriðum, sem hér um ræðir, á framfæri við rn. þótt í þeim fellst endurskoðun á tiltölulega fáum atriðum heildarlöggjafarinnar. Að mati rn. er þetta sjónarmið tekið til greina og er þess því vænst að frv. þetta nái fram að ganga á þessu þingi, en það er gert ráð fyrir að gildistaka laganna verði miðuð við 1. júlí n.k. Herra forseti. Ég vil leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. heilbr.- og trn.



Herra forseti. Allshn. hefur athugað frv. til l. um breyt. á almennum hegningarlögum sem fjallar um viðauka við núgildandi ákvæði í lögum nr. 41/1973. Efni þessa frv. er í fáum orðum það, að það fjallar um varnarráðstafanir og refsingar vegna glæpa gegn einstaklingum er njóta alþjóðlegrar verndar. Á fundi allshn. voru þeir fjarverandi Jón G. Sólnes, Eggert G. Þorsteinsson og Geir Gunnarsson. Aðrir nm. voru sammála um að mæla með að frv. yrði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Allshn. hefur á fundi sínum athugað frv. það sem hér um ræðir, sem er um hækkun á sektarheimild lögreglumanna. N. varð sammála um að mæla með samþykkt frv., en fjarverandi afgreiðslu málsins voru Jón G. Sólnes, Eggert G. Þorsteinsson og Geir Gunnarsson.