Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Þessi þáltill. hefur legið alllengi hjá allshn., og er það ekki af þeirri ástæðu, að n. hafi verið í neinum vafa um að mæla með samþykkt hennar, heldur mestmegnis vegna þess, að till. þurfti verulegrar athugunar við vegna málfæris. Hefur þýðingin á samningnum nú verið færð nokkuð til betra máls, svo sem sést á þskj. 456. Í till. er farið fram á, að hv. Alþ. gefi ríkisstj., heimild til að staðfesta tvær alþjóðasamþykktir, þ.e. samþykkt um alþjóðaflugmál og alþjóðasamning um viðkomuréttindi flugfara, en bráðabirgðasamþykkt um þetta var gerð á alþjóðaflugmálaráðstefnunni, sem saman kom í Chicago 1. nóvember 1944. Við undirskrift fulltrúanna á samningnum var hins vegar gert ráð fyrir því, að undirskrift þeirra teldist ekki bindandi, fyrr en ríkisstjórnir viðkomandi ríkja hefðu tilkynnt, að undirskrift fulltrúa þeirra skyldi skoðast sem samþykkt viðkomandi ríkisstj. Í þessum samningum báðum eru mjög merkileg ákvæði um, hvernig alþjóðaflugi skuli fyrir komið, og verður að telja nauðsynlegt, að Íslendingar taki þátt í þeim samtökum, sem hér eru á ferðinni og miða að því að koma föstu skipulagi á flugferðir landa á milli. Gert er ráð fyrir því, að sú stofnun, er annast þessi mál, verði þátttakandi í bandalagi hinna sameinuðu þjóða. Var þetta mál til umr. á nýafstöðnu þingi sameinuðu þjóðanna, og var þetta samþykkt með þeim fyrirvara, að ríki, sem hefðu verið vinveitt Þjóðverjum, meðan á síðustu styrjöld stóð - og reyndar bæði á undan og eftir -, gætu ekki orðið þátttakendur í þessari stofnun. Ég sé ekki ástæðu til að fara út í hinar einstöku greinar þessara samninga, þar eð þetta er mjög margbrotið mál, en vildi lýsa þeirri skoðun allshn., að hún leggur eindregið til, að þáltill. verði samþ., eins og hún hljóðar á þskj. 456.



Herra forseti. - Till. sú á þskj. 448, sem var hér til umr. í Sþ. í gær, var tekin til meðferðar í allshn. Sþ. í gærkvöld. Þeir, sem mættir voru á fundi, komu sér saman um að gera þá breyt. á till., að í stað „fyrsta sunnudag maímánaðar“ komi: fyrsta dag aprílmánaðar. Tveir nm. voru ekki á fundi, eins og nál. ber með sér, en ástæða er til að ætla, að n. í heild komi sér saman um þessa breyt. - Er þess að vænta, að hæstv. ríkisstj. sjái engin vandkvæði á því að framkvæma þetta mál, er till. með breyt. allshn. fer fram á, ef hún verður samþ.



Herra forseti. - Ég vil þakka hv. allshn. fyrir hennar góðu undirtektir við till. og get fallizt á þessa breyt., er hún leggur til, að gerð verði. Þó vildi ég benda hv. n. á það atriði, að ég teldi heppilegra að binda þann tíma, er klukkunni yrði flýtt, við fyrsta sunnudag í aprílmánuði en við 1. dag mánaðarins, þar eð það gæti valdið óþægindum eða ruglingi að flýta henni í miðri viku.



Herra forseti. - Ég tel sjálfsagt að fara eftir till. hv. Alþ. um þetta efni, eftir því sem það ákveður, en eins og menn vita, þarf að breyta ákvæðum í reglugerð um þetta efni, ef till. verður samþ. Skilst mér, að það komi sér nokkuð illa, hversu seint þetta er ákveðið, vegna þess að búið er að gera ráðstafanir, sem miðaðar hafa verið við núgildandi reglugerð, en þó er sjálfsagt að gera breyt. á þessu, ef hv. Alþ. ákveður svo. - Þá vildi ég benda á það til viðbótar því, sem hv. 1. flm. sagði, hvort ekki sé ástæða til að breyta einnig hausttímanum alveg eins og vortímanum. Ef hv. flm. till. teldu ástæðu til þess, væri heppilegra að breyta reglugerðinni í heild. Hafa hv. flm. og hv. allshn. ekki hugsað málið í heild eða er það meining þeirra, að reglugerðin standi óbreytt varðandi hausttímann?



Herra forseti. - Ég vil þakka hæstv. forseta Sþ. fyrir sérstaklega góða afgreiðslu á þessu máli svo og hv. allshn. Þá vil ég leyfa mér að bera fram brtt. við till. hv. allshn. þess efnis, að í stað „fyrsta dag aprílmánaðar“ komi: fyrsta sunnudag aprílmánaðar. Það var rétt, sem kom fram hjá hv. 1. flm., að það er óheppilegt að flýta klukkunni í miðri viku, en svo yrði það, ef þetta yrði bundið við 1. apríl n.k., og er því hentugra að binda þetta við helgi. Varðandi ræðu hæstv. dómsmrh., er það rétt hjá honum, að seinkun klukkunnar á haustin komi sér illa fyrir verkamenn. Þeir hafa orðið að vinna í myrkri, svo að ástæða væri til að breyta reglugerðinni, ekki einungis hvað snertir að færa klukkuna fram, heldur einnig hvenær eigi að færa hana aftur. - Ég skal viðurkenna, að þessi till. kemur seinna fram en æskilegt hefði verið, en vegna þess, hversu við flm. urðum seint fyrir, yrði hér um bráðabirgðalausn að ræða, ef till. og brtt. yrðu samþykktar.

Forseti (JPálm): Mér hefur borizt skrifleg brtt. við brtt. hv. allshn. á þskj. 464 frá hv. 11. landsk., um að í stað „fyrsta dag aprílmánaðar“ komi: fyrsta sunnudag í aprílmánuði.



Herra forseti. - Viðvíkjandi fyrirspurn hæstv. dómsmrh. vil ég taka það fram, að það kom til tals á fundi n., hvort ekki ætti einnig að breyta hausttímanum frá því, er reglugerðin ákveður, og heyrðist mér það á nm. yfirleitt, að þeir gengju út frá því, að klukkunni yrði seinkað mánuði seinna en verið hefur, ef þessi till. yrði samþ., og það leiddi af sjálfu sér, að reglugerðinni yrði breytt þannig, er hún yrði endurskoðuð. - Varðandi brtt. hv. 2. flm., er hann nú lagði hér fram, um að miða þetta við fyrsta sunnudag aprílmánaðar, þá er það frá mínu sjónarmiði ekkert atriði, hvort þetta er bundið við fyrsta dag mánaðarins eða fyrsta sunnudag hans, en ef það þykir heppilegra fyrir þá menn, sem hafa óskað eftir þessu, að breytingin verði gerð um helgi heldur en í miðri viku, mun ég geta fallizt á þessa brtt. og býst við, að aðrir nm. séu einnig sömu skoðunar.



Herra forseti. - Það hefur komið í ljós, að hv. flm. þessarar till. hafa ekki haft tíma til þess að átta sig á því, hvaða dagur sé heppilegastur til að seinka klukkunni aftur á haustin. Enn fremur er ágreiningur um það, hvort það eigi að færa klukkuna fram á vorin hinn fyrsta dag aprílmánaðar eða fyrsta sunnudag aprílmánaðar eða fyrsta sunnudag maímánaðar. Mér finnst því rétt, að hæstv. ríkisstj. fái málið til meðferðar, þar eð það virðist svo flókið, og legg til, að því verði vísað til hennar.



Herra forseti. - Í tilefni þessarar síðustu till. vildi ég mega beiðast upplýsinga hv. þm. um það, hvaða ástæða sé yfirleitt til þess að breyta klukkunni á sumrin, úr því að það eru vormánuðirnir og haustmánuðirnir, sem helzt hafa áhrif varðandi birtuna. Nú stendur þetta þannig, að verði till. samþ. eins og hún nú liggur fyrir, verður að skoða hana sem fyrirmæli um að halda núverandi reglum óbreyttum varðandi hausttímann. Verði till. hv. 1. þm. N-M. (PZ) hins vegar samþ., er það látið vera á valdi ríkisstj., hvort þetta mál allt skuli tekið til athugunar, en ég get ekki skilið, hvaða vinning menn sjá sér í að flýta klukkunni aðeins þennan tíma ársins og láta hausttímann þá standa óbreyttan.



Ég get, út af því, sem fram hefur komið í umr., lýst yfir því, að óánægja hefur verið meðal verkamanna undanfarið með að flýta klukkunni svo snemma, bæði vegna birtu og veðráttu, því að oft á þessum tíma eru slæm veður og erfitt að fara til vinnu mjög snemma. Sumir álíta, að alls ekki beri að flýta klukkunni, en þeir munu þó fleiri, sem telja, að birtan nýtist betur, ef svo er gert. En þessi breyt. má ekki gerast of snemma vegna verkamanna og einnig skólabarna, og það, sem fyrst og fremst vakir fyrir okkur flm., er að gera þessum aðilum léttara fyrir. Enn fremur tel ég heppilegra að breyta klukkunni um helgi, en ekki í miðri viku.

Forseti (JPálm): Mér skilst, að hin skrifl. brtt. frá hv. 11. landsk. sé tekin upp af hv. allshn.