Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta gerir ráð fyrir verulegri hækkun lána úr orkusjóði til bænda, sem búa utan þess svæðis, sem samveitur ná til, þegar lokið er þeirri rafvæðingu sveitanna, sem 3 ára áætlunin gerir ráð fyrir. Hér mun vera um 150 býli að ræða. Iðnn. hefur athugað frv. og mælir með samþykkt þess óbreytts, eins og það er á þskj. 486.



Herra forseti. Þetta mál, sem er á þskj. 73, um hæstarétt er komið frá Ed., og er allshn. sammála um að mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt. Um málið urðu nokkrar umr. í Ed., vegna þess að það kom í ljós, að starfsmenn, sem njóta óskertra launa, gátu einnig fengið eftirlaun og fullan lífeyri. En nú hefur verið lagt fram af ríkisstj. mál um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, 237. mál, sem kemur í veg fyrir, að þetta geti gerzt, ef að lögum verður, og er það mál því úr sögunni.

Frsm. (Ingvar Gíslason) : Herra forseti. Þetta frv. er komið frá Ed. Það var samþ. þar óbreytt og ágreiningslaust. Heilbr.- og trn. þessarar hv. d. hefur athugað frv. og mælir með samþykkt þess, en einstakir nm. hafa áskilið sér rétt til þess að flytja eða fylgja brtt., og fram hefur komið ein brtt. frá hv. þm. Bjarna Guðnasyni, sem einnig er nm. í heilbr: og trn., en n. sem slík leggur til, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Þegar þetta mál var lagt fyrir hv. d., fór ég nokkrum orðum um það, hversu hin þinglega meðferð þess væri með undarlegum hætti, en fagnaði mjög frv. Og ég hef, eins og hv. frsm. heilbr: og trn. tók fram, staðið með öðrum nm. að nál., en vil þó engu að síður koma með brtt., sem er samhljóða till. minni í því frv., sem er á þskj. 279 og varðar sama mál. Þetta varðar stjórn atvinnuleysistryggingasjóðs, og að baki liggur sú hugmynd, að ég tel, að þetta sé einkanlega mál vinnumarkaðarins, þannig að sem flestir fulltrúar meiri háttar samtaka, sem standa að vinnumarkaðnum, eigi að eiga sæti í stjórn atvinnuleysistryggingasjóðs, því að eðli málsins samkvæmt snertir það vinnumarkaðinn. Ein röksemd, sem ég vil sérstaklega koma með, er sú, að á Norðurlöndum eru eingöngu aðilar vinnumarkaðarins, sem eiga setu í slíkri stjórn, og ég þykist vita, að þessi lög séu að verulegu leyti sniðin eftir sambærilegum lögum á Norðurlöndum. Breytingin er m.ö.o. sú, að í stað þess, að Alþ. kjósi 4 fulltrúa í stjórnina, þá kjósi Alþ. 2, en Farmanna- og fiskimannasamband Íslands velji einn fulltrúa og Vinnumálasamband samvinnufélaganna annan. Í öðru lagi er svo lagt til, að ráðherra séu gefnar frjálsar hendur um það, hvern þessara fulltrúa hann skipar form. eða varaform., en í núgildandi lögum er það bundið að ráðherra verði að skipa form. og varaform. úr hópi þingkjörinna fulltrúa. - Um þetta skal ég ekki hafa fleiri orð, en treysti því, að þm. ljái þessu brautargengi.



Herra forseti. Ég vil fagna því, að n. skyldi verða sammála um afgreiðslu þessa máls, og vænti þess, að það megi fara ágreiningslaust í gegnum hv. Nd. eins og það fór í gegnum Ed. En vegna till. hv. 3. landsk. þm., Bjarna Guðnasonar, vil ég aðeins segja hér nokkur orð. Vissulega gæti ég flutt rök mín fyrir því að vilja hafa stjórn þessa sjóðs með öðrum hætti en gert er ráð fyrir í lögunum. En það er samkomulag aðila vinnumarkaðarins, að stjórnin skuli skipuð á þennan hátt, og rök Bjarna Guðnasonar, hv. 3. landsk., eru þau fyrir hans till., að aðilar vinnumarkaðarins eigi að koma meira inn í stjórn sjóðsins en lögin gera ráð fyrir. Ég vil minna á, að um þetta er samkomulag milli aðila vinnumarkaðarins, og ég vænti þess, að hv. alþm. virði þetta samkomulag og styðji því ekki till. Bjarna Guðnasonar. Hvernig þessum málum, stjórn atvinnuleysistrygginga, er háttað á Norðurlöndum, kann ég ekki frá að greina að öllu leyti. Mér er þó fullkunnugt um það, að þar er atvinnuleysistryggingum ekki á sama veg fyrir komið og hér hjá okkur. Við höfum, held ég megi segja, töluvert mikla sérstöðu varðandi myndun atvinnuleysistryggingasjóðs á sínum tíma. Ég vildi minna á það, að um þetta er samkomulag milli aðila vinnumarkaðarins, og ef hv. Alþ. ætlar að fara að breyta því nú, er ég hræddur um, að ýmislegt fleira, sem samkomulag er um varðandi atvinnuleysistryggingar milli aðila vinnumarkaðarins, geti einnig verið í hættu.



Herra forseti. Eins og ég gat um við 1. umr. þessa máls, hefur býsna oft komið á dagskrá, hvort ekki væri rétt að hafa stjórn atvinnuleysistryggingasjóðs með öðrum hætti en nú er. Hins vegar hefur aldrei orðið sú samstaða um breytingar á stjórninni, að fært þætti að framkvæma hana. Það hefur verið sá háttur lengst af í meðferð á breytingum á atvinnuleysistryggingum, að þær hafa verið byggðar á samkomulagi milli þeirra aðila, sem í upphafi sömdu um þetta mál, en það voru aðilar vinnumarkaðarins svokallaðir. Það voru Alþýðusamband Íslands, Vinnuveitendasamband Íslands og Vinnumálasamband samvinnufélaga, auk þess ríkisstj. Milli þessara aðila hefur í raun og veru alltaf verið samkomulag um, að breytingar skyldu undirbúnar í samráði við þá aðila, sem sömdu um þetta mál. Ég fullyrði, að þær breytingar, sem hv. 3. landsk, þm., Bjarni Guðnason, leggur hér til, eru ekki í samræmi við það, sem aðilar vinnumarkaðarins gætu orðið sammála um, og þess vegna tel ég fráleitt, að slík breyting yrði hér gerð. Hvað varðar Norðurlöndin, þá er það að segja, eins og hv. síðasti ræðumaður tók fram, að við höfum æðimikla sérstöðu hér um atvinnuleysistryggingasjóð. Lögin eru að vísu að nokkru leyti sniðin eftir lögum á Norðurlöndum, en um þetta atriði hafa þau alla tíð verið frábrugðin, og það var vel vitað, þegar lögin voru fyrst undirbúin, hvernig stjórn sjóðanna er háttað á Norðurlöndum. Og einmitt vegna sérstöðu okkar hér, hvernig þessi sjóður var til kominn, hvernig greitt er til hans o.s.frv., þótti ekki rétt og hefði aldrei orðið samkomulag um þessar tryggingar, ef stjórn sjóðsins hefði orðið með þeim hætti, sem þar er. Það var þessi sérstaða, sem þá gerði það að verkum, að aðild að stjórn okkar sjóðs er með æðimikið öðrum hætti en þekkist á Norðurlöndum. Þessi sérstaða er ennþá fyrir hendi og hefur ekkert breytzt. Ég vil þess vegna eindregið mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég vil aðeins leyfa mér að staðfesta þau orð, sem komu fram í ræðu hv. síðasta ræðumanns, að það, sem hér liggur fyrir Alþ. í frv.-formi, er það síðasta og lengsta, sem hægt hefur verið að ganga til samkomulags á milli þeirra aðila, sem þarna eiga hlut að máli. Ég skal taka undir það með hv. þm. Bjarna Guðnasyni, að ég hef lengi haft nokkra samúð með því tiltölulega bæði fjölmenna og þýðingarmikla landssambandi, sem er Farmanna- og fiskimannasamband Íslands, vegna þess að frá þeim og fyrir þá er greitt í þennan sjóð. Hins vegar ber þess að geta, að þeir voru ekki aðilar að þessu samkomulagi á sínum tíma, sem hv. síðasti ræðumaður vitnaði til. Þarna kemur inn í kannske frá minni hendi sama skoðun og ég var að lýsa í sambandi við það mál, sem var til umræðu í Sþ. fyrir nokkrum dögum, um lífeyrissjóð fyrir alla landsmenn, þegar till. bæði fyrr og síðar og nú hér á þinginu eru uppi um það, að þeir lífeyrissjóðir, sem fyrir eru, verði grundvöllur að allsherjar lífeyrissjóði fyrir alla landsmenn og þá fyrir þá, sem ekki eiga lifeyrissjóð í dag. Þarna var á sínum tíma um samkomulagsatriði að ræða á milli aðila, og þeir, sem sömdu, alla vega þeir, sem komu úr launþegastétt, voru þá jafnvel um leið að fórna því, sem þeir kannske hefðu getað fengið fram í þessum samningum, til þess að leggja í þessa sparifjármyndun, sem þar varð til. Og það er enginn vafi á því, að það er sáralitið brot af þeim miklu eignum, sem atvinnuleysistryggingasjóður á í dag, sem hefur farið til þess fólks sjálfs, sem sjóðurinn var vissulega myndaður fyrir og er fyrir. Hins vegar hefur hann orðið aflgjafi fyrir allan atvinnurekstur í kringum allt Ísland, ekki aðeins hér í höfuðborginni, heldur sérstaklega í okkar strjálbýli, orðið aflgjafi þar til aukinnar atvinnu og til þess að fyrirbyggja atvinnuleysi. Ég tek undir þau orð, sem komu fram hjá síðasta ræðumanni, að það væri óvarlegt að fara að breyta þessu frv. allmikið. Auk þess fæ ég ekki séð annað en að allflestir, sem hér eiga sæti á Alþ., geti verið fulltrúar atvinnuvega alveg eins og þeir menn, sem koma frá einstökum samtökum beint. Ég álít t. d., að þessi hv. þm., Bjarni Guðnason, sé mjög verðugur fulltrúi Háskóla Íslands, háskólaprófessoranna, meðan við erum hér hins vegar margir, sem enn þá vinna allt okkar starf utan þings í þágu verkalýðsfélaga og sjómannafélaga eða landssamtaka verkalýðshreyfingarinnar. Ég fæ því ekki séð annað en að hér innan Alþ. megi finna marga verðuga fulltrúa til þess að eiga setu í stjórn þessa sjóðs, eins og mér sýnist, að Alþ. hafi tekizt á undanförnum árum, þegar það hefur kosið í þessa stjórn.



Herra forseti. Við höfum nú heyrt, að till. mín mætir töluverðri andstöðu frá fulltrúum verkalýðsins, enda eru þeir þrír, að ég veit bezt, allir í stjórn A.S.Í. Þetta er dálítil tryggingasamstaða hjá þeim að eiga bágt með að skilja það, að eðlilegt væri, að svo stórt og voldugt samband sem Farmanna- og fiskimannasamband Íslands er fái aðild að þessum sjóði. Hér er ekki verið að taka fulltrúa af neinum aðila, sem um þetta samdi, heldur er verið að ganga, ef svo mætti segja, á hlut Alþ., þ.e.a.s. verið er að fækka fulltrúum Alþ. um tvo og fá inn ný, voldug samtök sjómanna annars vegar og svo Vinnumálasamband samvinnufélaganna. Ég veit ekki, hvaða gífurlegur ótti það er, að ekki megi hagga við nokkrum hlut. Þetta er nú 17 ára gamalt samkomulag, ef ég man rétt, sem menn voru að vitna í hér. Fyrr má nú rota en dauðrota, að það megi ekki hagga þessum hlutum hið minnsta eftir allan þennan tíma. Mér sem sagt virðist svo, að þarna sé einhver fastur hópur fyrir, sem vilji hafa þetta óbreytt, en það breytir ekki minni skoðun, og ég tel rétt, að þessi till. komi fram, og látum skeika að sköpuðu, eins og segir á einum stað.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð, svo að hv. 3. landsk. þm. fái að heyra í fleirum en þeim; sem hann telur, að hafi átt sæti í þessari stjórn á undanförnum árum. Ég held þessi till. hv. 3. landsk. hljóti að vera byggð á misskilningi. Þessi stjórn er saman sett og hefur frá upphafi, að ég held sé rétt með farið, verið byggð á samkomulagi milli aðila vinnumarkaðarins, eins og hér hefur verið sagt. Og hversu langur tími sem liðinn er, síðan samkomulag var gert, þá virðist það hafa reynzt svo vel, að þessum aðilum, sem um þetta hafa fjallað og um þetta sömdu á sínum tíma, hefur ekki þótt ástæða til að breyta því. Ég tek undir það, sem hv. 10. þm. Reykv. sagði hér áðan, að ég lít á hv. alþm. sem umbjóðendur hinna ýmsu aðila vinnumarkaðarins. Þeir geta ekkert síður að mínu mati verið fullgildir fulltrúar vinnumarkaðarins en einhverjir aðrir. Þeir eru þó kjörnir af þessum aðilum, og mér finnst ekkert óeðlilegt, þó að þeir kæmu þar til greina og kannske ekki sízt vegna þess, að það samkomulag, sem hér er um talað, er byggt á þessu, að aðilar vinnumarkaðarins hafa talið þessum málum bezt skipað á þennan hátt. Ég held, að það sé ástæðulaust, a.m.k. meðan ekki koma fram óánægjuraddir frá þessum aðilum sjálfum, að breyta því fyrirkomulagi.



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur athugað þetta frv. og mælir eindregið með því, að það verði samþ.

Frsm. meiri hl. (Ágúst Þorvaldsson) : Herra forseti. Félmn. þessarar hv. d. hefur haft þetta frv. á þskj. 380 um breyt. á sveitarstjórnarlögum til meðferðar og athugunar. Við athugun n. fór svo, að hún klofnaði og skiptist í meiri og minni hl. 6 nm. hafa lagt til á þskj. 623, að frv. verði samþ. með svofelldri breytingu: „Við 1. gr. 110. gr. orðist svo: Ákvæði þessa kafla gilda um landshlutasamtök sveitarfélaga, sem hvert um sig nær yfir eitt eða fleiri kjördæmi, og um Reykjavíkurborg eftir því sem við á, sbr. einkum b-lið 112. gr. Um svæðaskipun landshlutasamtakanna skal nánar kveðið á í reglugerð, er félmrh. setur að höfðu samráði við Samband ísl. sveitarfélaga“. Með þessari breytingu ætti að vera komið í veg fyrir það, sem mér skildist, að hæstv. forsrh. óttaðist, að sveitarfélög væru knúin gegn vilja sínum til þess að vera í ákveðnum landshlutasamtökum. Tel ég sem einn af nm. og þeim, sem skrifað hafa undir þetta nál., að þessi breyting sé í raun og veru sjálfsögð og eðlileg. Garðar Sigurðsson, hv 5. þm. Sunnl., hefur gefið út sérstakt nál. á þskj. 629, og gerir hann vafalaust grein fyrir því. Þá hafa og tveir hv. alþm. borið fram brtt. á þskj. 658. N. hefur ekki tekið neina afstöðu til þeirrar till. Ég held, að ég hafi þá ekki fleira um nál. að segja.



Herra forseti. Aðeins örfá orð, vegna þess að ég hef skilað sérstöku áliti um þetta mál á þskj. 629. Mitt álit er efnislega punktað þarna niður í örfáum orðum, og aðalatriðið í því er, að ég sé enga knýjandi nauðsyn á því, að lögin um landshlutasamtökin verði samþ. endilega nú strax. Það er vitað mál, að þessi landshlutasamtök eru í gangi og starfa sem slík og sinna þeim verkefnum, sem þau hafa valið sér að starfa að, verkefnum, sem eru talin upp nánar í þessu frv. Það eru ýmsar athugasemdir og reyndar kannske margar athugasemdir, sem unnt væri að gera við þetta frv., en ég hendi þó aðeins á eitt atriði í 1. gr. frv., þar sem er fjallað um 111. gr. í sveitarstjórnarlögunum, þar sem er að mínum dómi um nauðungarákvæði að ræða, og hljóðar svo, með leyfi forseta: „Sérhvert sveitarfélag á aðild að samtökum sveitarfélaga í sínum landshluta“. Í þessari mgr. sýnist mér felast, að hvert einasta sveitarfélag sé skyldugt til að vera í þessum samtökum, og það finnst mér ákaflega ósanngjarnt. Fleiri atriði mætti svo sem nefna í þessu frv., sem hægt er að finna að og votta að mínu viti, að ekki hafi verulega vel verið unnið að því að setja þetta saman. Það er heldur kastað til þess höndunum, og þótt ekki væri nema fyrir þau rök ein, að þarna er um nauðungarákvæði að ræða í 111. gr., hef ég lagt til, að frv. verði vísað til ríkisstj. til nánari athugunar.



Herra forseti. Við, hv. 3. þm. Norðurl. v. og ég, höfum leyft okkur að flytja á þskj. 658 brtt. við frv., sem er um væntanlega 110. gr., en hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Ákvæði kafla þessa gilda um landshlutasamtök sveitarfélaga, þ.e. samtök sveitarfélaga í hverju kjördæmi landsins. Heimilt er þeim landshlutasamtökum að hafa sameiginlega fundi og framkvæmdastjórn, álíti þau það hagkvæmt“. Innihaldið í þessu er í raun og veru það, að við teljum okkur hafa það mikla vissu fyrir áhuga íbúa í Norðurl. v., að þeir vilji athuga það mjög rækilega, og raunar höfum við fengið alveg ákveðnar ábendingar frá vissum sveitarstjórnum þar, að þeir vilja athuga það mjög rækilega, hvort ekki sé hyggilegra, að það séu sérstök landshlutasamtök sveitarfélaga í Norðurl. v. Að vísu gerir hv. meiri hl. félmn. nokkrar breytingar, þar sem talað er um, að landshlutasamtökin skuli ná yfir eitt eða fleiri kjördæmi, en okkur finnst eðlilegra, að þetta sé sett svona ákveðið, enda sé í leiðinni fullkominn möguleiki til þess fyrir 2 kjördæmi, eins og á sér stað á Norðurlandi, að vinna saman eins og þau hafa gert. Ég þarf ekki að endurtaka þau rök, sem ég hafði fyrir þessu við 1. umr. málsins, en mér finnst vera fyllsta ósamræmi í því, að á þessum eina stað séu tvö kjördæmi saman, en alls staðar annars staðar séu kjördæmamörk látin ráða. Ég er hins vegar algerlega andvígur till. hv. 5. þm. Sunnl., um það að vísa málinu frá. Ég tel, að málið í heild sé mjög gagnlegt, og ég vil festa þessi samtök í miklu fastari skorður en þau hafa verið. Ég tel þess vegna, að frv. sem slíkt sé mikið til bóta, og er því meðmæltur að öðru leyti en þessu. Ég get satt að segja ekki séð, að þó að þessi till. okkar hv. þm. Björns Pálssonar yrði samþ., væri verið að taka neina afstöðu gegn t.d. Norðurl. v., þar yrðu landshlutasamtök alveg eins og í hinu kjördæminu, og ef það skyldi koma upp að lokum, að þau vildu helzt hafa þetta sameiginlegt, þá er opin leið til að gera það. Sveitarstjórnir í öllum kaupstöðum og kauptúnum kjördæmisins og raunar einhverjum hreppum, að ég ætla, komu saman á fund á síðasta hausti, þar sem það var yfirgnæfandi vilji, að kjördæmið væri sjálfstæð eining; sjálfstæð samtök. Og þó að ég hafi ekki getað af veðurfarsástæðum komizt norður eins og fleiri þm. þennan dag, þá voru flestir þm. úr kjördæminu þarna mættir, og ég veit, að þeir geta vottað þetta með mér, auk þess sem bæjarstjórn Sauðárkróks hefur gert alveg einróma samþykkt í þessa átt, og a.m.k. bæjarráðið á Siglufirði hafði á síðasta sumri einnig samþ. slíkt álit. Ég veit vel, að það eru skiptar skoðanir í þessu efni, og auðvitað verða það heimamenn, sem ráða þessu. En mér finnst þeir nákvæmlega eins geta ráðið því, hvort þeir vinna saman, þó að þessi till. okkar yrði samþ.



Herra forseti. Ég vil byrja á því að láta í ljós ánægju mína yfir því, að þetta mál fékkst loksins tekið á dagskrá, en það hefur ekki sézt hér á dagskrá þessarar hv. d. á undanförnum dögum, og geta menn kannske getið sér til, hvaða ástæður liggja til þess. Hér er þó um að ræða frv., sem 5 þm. úr öllum flokkum flytja, og var það borið undir þingflokkana, a.m.k. flesta, áður en það var flutt. En 2 hæstv. ráðh. hafa haft ýmislegt á hornum sér út af þessu frv. og svo mjög, að það átti varla að fást tekið á dagskrá einu sinni. Ég vil ekki fara að lengja mál mitt með því að ræða þetta sérstaklega, en ég ætlaði að koma hér upp til þess að andmæla því, sem kom fram í máli hv. 5. þm. Sunnl. Hann taldi, að það væri engin nauðsyn að samþ. þetta frv. strax, og setti sig í dómarasæti yfir öllum þeim sveitarstjórnarmönnum, sem hafa unnið að þessu frv. og hafa gert ítrekaðar samþykktir um, að það verði samþ. Það munu vera nokkur hundruð sveitarstjórnarmanna á landinu, sem hafa lagt þarna hönd á plóginn og telja nauðsyn á að samþ. þetta frv. þegar í stað. Telja þeir sig fá bætta starfsaðstöðu með því. En þá kemur hér hv. 5. þm. Sunnl. og segir: Það er engin nauðsyn á þessu. - Slíkur málflutningur dæmir sig auðvitað sjálfur. Þá taldi hv. þm., að í þessu frv. væri eins konar nauðungarákvæði, sem þröngvuðu sveitarfélögunum til þess að vera í þessum samtökum. Það hefur enginn dregið fjöður yfir, að það var gert ráð fyrir því, að öll sveitarfélög væru í þessum samtökum, og ég vil benda honum og öðrum á, sem eru svipaðrar skoðunar, að þetta er í fleiri lögum, t.d. er það í lögum, að hreppar skuli vera í sýslufélagi, - og er nokkur eðlismunur á því, að sveitarfélög séu þá skyldug til þess að vera í þessum samtökum? Það er stefnt að því að fá þessum samtökum veruleg verkefni. Löggjafarvaldið hefur þegar fengið þeim verkefni, og það liggur í loftinu, að þeim verði falin verkefni í vaxandi mæli. Það væri því afar óheppilegt, ef ekki væru til ákvæði í lögum um það, hvernig þessi samtök ættu að starfa, og enn fremur, ef einstök sveitarfélög væru algerlega utanveltu í þessum samtökum, ef löggjöfin færi síðar að fá þeim í hendur verulegt vald til þess að ráða málum, sem varða þann landshluta, sem þau starfa í, en það er auðvitað það, sem er stefnt að með þessu frv., að fá fólkinu í hinum ýmsu landshlutum meiri áhrif yfir eigin málum en áður. Þá taldi þessi hv. 5. þm. Sunnl., að það væri kastað höndunum til þessa frv. Þetta frv. hefur verið í mótun allengi og öll landshlutasamtökin hafa lagt þarna hönd á plóginn og Samband ísl. sveitarfélaga og það samþykkt áskorun um það, að þetta frv. næði fram að ganga - einróma áskorun á sínum fulltrúaráðsfundi, þar sem voru tugir sveitarstjórnarmanna hvaðanæva af landinu. Þetta frv. hefur því verið lengi í mótun. Það er fjarstæða, að það hafi verið kastað að því höndunum. Það mætti kannske ýmislegt í því laga, en það er alrangt, að það hafi verið kastað til þess höndunum. Og ég get ekki stillt mig um að minna hv. 5. þm. Sunnl. á það, þegar hann talar svona um þetta frv., að hann sagði hér í stórmáli fyrir 2 eða 3 dögum, að hans n. hefði fengið málið til afgreiðslu, hún hefði ekki sent það neinum til umsagnar og afgreitt það á einum fundi. Þetta var ekki að kasta til höndunum. Mér skildist þó á hv. þm., að hann hefði ýmislegt við frv. að athuga. En ég vil svo að lokum fara aðeins nokkrum orðum um brtt. við þetta frv. frá hv. þm. Pétri Péturssyni og Birni Pálssyni. Mér sýnist, að sú till. geri ráð fyrir því að kljúfa Fjórðungssamband Norðlendinga með einhliða ákvæðum í þessum lögum, þ.e.a.s. með samþykki Alþ. Ég get ekki fellt mig við þessi vinnubrögð Ég hefði viljað, að það kæmi fram brtt., og var búinn að lýsa þeirri skoðun minni, að það kæmi fram brtt. við þetta frv., þar sem það væri skýrt kveðið á, að það væri í höndum heimamanna sjálfra á Norðurl. v., hvort þeir vildu gera þetta eða ekki. Ég hafði formað ákveðnar till., sem ég lét raunar þessari hv. n., sem afgreiddi frv., í té, en nm. gátu ekki fallizt á þá till., og úr varð sú brtt., sem komin er fram um þetta efni. Það má vera, að till. minni sé áfátt, en ég vil ítreka þá skoðun mína, að það verði að vera í höndum heimamanna sjálfra, hvort þeir vilja gera þetta eða ekki, hv. Alþ. eigi ekki að setja ákvæði um að kljúfa þessi samtök, ef heimamenn vilja það ekki, það eigi að vera í þeirra höndum. En mér finnst alveg nauðsynlegt, að inn í þetta frv. komi slíkt ákvæði, og ég féllst á það með þeim, sem hafa gagnrýnt það hér, að það sé eðlilegt, að það komi inn í frv. ákvæði, sem leggi það í hendur heimamanna, hvernig þeir vilji haga þessu sérstaka máli. Að öðru leyti vil ég svo aðeins hvetja til þess, að hv. þm. greiði fyrir því, að þetta frv. komist í gegn og það verði að lögum á þessu þingi. Það er áreiðanlega yfirgnæfandi meiri hl. þm., sem fylgir því, og það er einróma áskorun þeirra aðila, sem þetta frv. varðar, að það verði gert.

Forsrh. (Ólafur Jóhannesson) : Herra forseti. Ég skal ekki lengja umr. um þetta mál, en vil taka fram, að ég mun að sjálfsögðu greiða atkv. þeirri frávísunartillögu, sem hér liggur fyrir. Ég álít þetta mál ekki nægilega vel undirbúið, og skal ekki fara að endurtaka það, sem um það hefur áður verið sagt, en vil þó sérstaklega undirstrika, að félmrh. andmælti frv. einmitt á þeim grundvelli, en nú stendur þannig á, að hann hefur fjarvistarleyfi. Ég vil geta þess, að mér er kunnugt um, að það hafa borizt óskir um að fá frv. til umsagnar frá sýslumanni Eyjafjarðarsýslu og bæjarfógetanum á Akureyri. Enn fremur hefur sýslumaður Þingeyjarsýslu sent mér skeyti, þar sem hann mótmælir frv. eindregið. Virðist því ekki vera eins mikil samstaða um þetta mál og það ekki eins vel undirbúið og sumir ákafir fylgismenn þess vilja vera láta. Ég held, að þetta frv. leysi alls ekki þann vanda, sem ég geri ráð fyrir, að menn hafi í raun og veru viljað leysa, sem sé að fá þessum samtökum í hendur ákveðin, afmörkuð verkefni. Það vantar algerlega í þetta frv. Það er satt að segja eins og menn hafi setzt niður og hafi endilega viljað semja frv. um þetta efni, en hafi síðan í miðjum kliðum gefizt upp. Það vantar inn í þetta frv. í raun og veru þau efnisatriði, sem máli skipta í sambandi við samtök sveitarfélaga. Þetta vil ég sem sagt láta koma fram eindregið sem mitt álit. En auðvitað verður meiri hl. Alþ. að ráða þessu, og ef hann sér ástæðu til þess að samþ. slíkt flaustur, eins og ég vil segja að þetta frv. sé, þá er ekkert við því að segja. Ég verð að segja það, að eftir að ég hef lesið breyt., sem hv. meiri hl. n. gerir till. um, er mér alveg ómögulegt að skilja, hvað í þeirri breyt. felst, en með leyfi hæstv. forseta hljóðar hún svo: „Ákvæði þessa kafla gilda um landshlutasamtök sveitarfélaga, sem hvert um sig nær yfir eitt eða fleiri kjördæmi, og um Reykjavikurborg eftir því sem við á, sbr. einkum b-lið 112. gr.“. Þetta væri skýrt, ef hún væri ekki lengri, en svo er bætt við: „Um svæðaskipun landshlutasamtakanna skal nánar kveðið á í reglugerð, er félmrh. setur að höfðu samráði við Samband ísl. sveitarfélaga“. Þarna er valdið alveg fengið í hendur félmrh., og mér er ómögulegt að skilja það, hvort hann hefur þá vald til þess að kljúfa einstök kjördæmi í sundur við þá svæðaskipun, sem hann ákveður í reglugerð. Mér er þessi brtt. sem sagt alveg óskiljanleg. Ég held, að það saki ekki, að þetta væri athugað ofurlítið betur, en annars endurtek ég það, að ég skal ekki frekar taka þátt í umr. um þetta mál.