Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Magnús Kristjánsson) Mjer kom það, satt að segja, dálítið á óvart, þegar tveir hv.þm. snerust öndverðir gegn þessu frv. í gær. Jeg hafði búist við því, að þetta mál gengi umræðulaust gegnum hv. deild, því það sýnist ekki vera vel viðeigandi, að þm. með löngum ræðum sjeu að ala á óánægju skattgreiðendanna í landinu. Jeg skrifaði hjá mjer í gær ýmislegt af því, sem þessir hv.þm. sögðu og færðu fram gegn þessu frv. En nú sje jeg, við nánari athugun, að þessar ástæður eru ekki svo mikils verðar, að ástæða sje til að taka þær til meðferðar. Það er yfirleitt mjög erfitt að deila um þetta, vegna þess, að í raun og veru eru allir sammála um það, að æskilegast væri að komast hjá þessu gjaldi. En það, sem líta verður á í þessu máli, virðist mjer aðallega vera tvent: 1. Hvort ríkissjóðurinn þarfnist þessara tekna; 2. Hvort þetta gjald er jafnósanngjarnt og sumir háttv.þm. hafa viljað halda fram. Jeg hygg, að ekki sje ágreiningur um það, að ríkissjóður þurfi í raun og veru þessara tekna, því þó ýmsir háttv.þm. hafi haldið því fram, að fjárhagurinn væri sæmilegur, þá er það þó aðeins á pappírnum. Menn vita ekkert um það með vissu, nema ýmsir tekjuliðir fjárlaganna reynist lægri en nú er áætlað. Þá skal jeg víkja örfáum orðum að háttv.þm. Str. (M. P.). Hvers vegna beitti hann sjer ekki gegn þessu máli í fjvn.? Það hefði verið rjettara og vænlegra til sigurs en að rísa upp nú hjer í háttv. deild. Jeg veit ekki einu sinni til þess, að hann hafi gert nokkra tilraun til þess að fá þessu breytt í nefndinni. Þessvegna held jeg, að honum geti ekki verið alvara og að þetta sje bara leikaraskapur. Þá kem jeg að hinum liðnum, hvort þetta gjald sje jafnósanngjarnt og af er látið. Ef maður athugar, hvernig þetta gjald kemur niður á hinar ýmsu atvinnugreinir, þá kemur það í ljós, að gjaldið er hvorki mjög tilfinnanlegt nje órjettlátlega skift. Á meðalbónda í sveitum kemur ca. 10 kr. gjald; á mótorskip með sæmilegum afla ca. 200–300 kr., og á botnvörpung, þegar ritgerðin gengur sæmilega, 3000–4000 kr. Það sýnist því vera hreinn óþarfi að mála þessa hlið málsins jafnsvarta og háttv.þm. Str. (M. P.). Þá er og ekki ætlast til, að þessi lög standi til eilífðar, þótt þau nú verði framlengd. Strax og fjárhagur landsins batnar, munu þau verða afnumin. Annars sje jeg ekki ástæðu til að eltast við einstakar mótbárur gegn þessu máli. Býst við, að háttv.þm. sjeu þegar ráðnir í því, hvernig þeir muni greiða atkvæði. Árás háttv.þm. Str. (M. P.) mun jeg ekki svara í þetta sinn; það yrði aðeins til að vekja nýja deilu. Jeg kýs því heldur að bíða með það svar, þangað til hann gefur mjer enn frekara tilefni.

Magnús Guðmundsson Jeg stend upp til að svara því, sem háttv. 1. þm. Reykv. (Jak. M.) hjelt fram, að of ríflegt væri að áætla 700 þús. krónur til þess að koma á móti áætluðum útgjöldum. Jeg get ekki fallist á, að þetta sje rjett hjá háttv.þm. Undir 23. gr. fjárlaganna heyra ótal margir útgjaldaliðir, sem hvergi eru áætlaðir, og sumir allháir. Mætti þar meðal annars benda á útgjöld til Flóaáveitunnar, sem nemur miklu fje, en er hvergi áætlað. Ennfremur sagði þessi sami háttv.þm. (Jak. M.), að jeg væri bundinn við það loforð mitt að falla frá þessu frv., ef þingið reyndist verulega sparsamt. Frá því loforði tel jeg mig nú fyllilega leystan, því þingið hefir alls ekki sýnt svo mikinn sparnað í meðferð fjárlaganna, og síst skilað þeim í betra ástandi en þau voru, er þau komu frá stjórninni. Er það til marks, að úr frv. hafa verið feldir útgjaldaliðir, sem ekki máttu falla, t. d. símarnir, og í staðinn hafa komið inn verri liðir og óþarfari.

Jakob Möller Jeg þarf ekki miklu að svara. Háttv. frsm. (M. K.) talaði nokkuð undarlega um þetta mál. Í öðru orðinu talaði hann um, að gjaldið væri rjettlátt og virtist vilja hafa það til frambúðar, en í hinu orðinu óskaði hann að losna sem fyrst við það. Hjer er á ferðinni tvískinnungur sem menn verða að vera vel á verði gegn, því að það mun vera meining sumra manna, að gjaldið haldist til frambúðar. En þá tel jeg að löggjöfin bregðist beinlínis gefnu loforði, því að beinu skattarnir hafa verið hækkaðir með því vilyrði, að hætt væri við útflutningsgjald. Háttv. 1. þm. Skagf. (M. G.) þarf jeg heldur ekki miklu að svara. Hann er altaf að reyna að smeygja sjer undan því fyrirheiti, sem hann gaf við 1. umr. fjárlaganna, að falla frá þessu frv., ef þingið færi sparlega með fjárlögin. Það hefir þingið gert; fjárlagafrv. hefir verið skilað hjeðan úr deildinni með minni tekjuhalla en var í stj.frv., og jeg fullyrði, að háttv. 1. þm. Skagf. hefir aldrei gert sjer betri vonir um það. Þá tók sami þm. fram, að safnast mundu mikil gjöld á 23. gr., og skal jeg játa, að svo getur farið, en stjórn og þing geta haft það nokkuð í hendi sjer. Menn mega heldur ekki láta blekkjast af því, hversu hár þessi útgjaldaliður hefir verið á síðustu árum, því að á þann lið hafa t. d. verið færðar allar útborganir til Landsverslunarinnar, öll dýrtíðarhjálp o. m. fl. Þá koma hjer til greina brúagerðir ríkissjóðs og aðrar byggingar, sem fyrst og fremst hefir beinlínis verið ráðgert að framkvæma fyrir lánsfje, en stjórninni í annan stað í sjálfsvald sett, hve mikið hún gerir að. Þá þykir mjer ekki líklegt að á árinu 1923 muni þurfa að leggja til Flóaáveitunnar 200–300 þúsundir, eins og hann sagði. Eftir því ætti að verja til hennar einni miljón, eða meira, á því ári, því að ríkissjóður á ekki að leggja fram nema ¼. Mun heldur ekki gert ráð fyrir, að til hennar verði varið samtals nema 200–300 þús. á því ári, og þarf því ekki að gera ráð fyrir nema 50–60 þús. þar. Jeg hygg, að óhætt sje að fullyrða, að það, sem þarf að koma til útgjalda á þessari grein 1923, sje mjög lítið. Það eru því allar líkur til þess, að þótt útflutningsgjaldið yrði felt niður yrðu fjárlögin tekjuhallalaus. Jeg vil að síðustu undirstrika það með háttv.þm. Str. (M. P.), að jeg tel óforsvaranlegt að ætla landssjóði að græða eina miljón króna á sínum búskap, þegar tvísýna er á því, að nokkur annar búskapur í landinu beri sig.

Frsm. (Magnús Kristjánsson) Mjer virtist háttv.þm. Str. (M. P.) vera hálfhræddur um það, að jeg rjeðist á hann, þegar hann væri dauður. En eigi þarf hann því að kvíða, því að hvorki mun jeg óttast hann lífs nje liðinn. Auk þess mun forseti hafa vald og vilja til þess að reisa hann upp frá dauðum, ef þörf krefur. Jeg hefi nú sem áður litlu að svara. Háttv. þm. Str. kvaðst hafa vænst þess, að jeg hefði svarað betur í fyrri ræðu minni. En það er ekki hans að dæma, hversu mjer hafi tekist, því ekki getur hann talist óvilhallur að því er það snertir. Þá neitaði hann því, að hann hefði komið fruntalega fram eða verið með ásakanir eða aðdróttanir í nokkurs garð. En hann dróttaði ýmsu bæði að fráfarinni stjórn og nefndinni, þótt jeg þykist vita, að þar hafi ekki hugur fylgt máli fremur en vant er. Hann sagðist furða sig á því, að nokkur skyldi bera slíkt fram nú. Og auk þess bar hann nefndinni á brýn, að hún hefði legið óhæfilega lengi á málinu. Þetta verð jeg að kalla aðdróttanir. En ástæðan til þess, að nefndin kom ekki fram með frv. fyr, var sú, að hún vildi vita, hvernig fjárlögin litu endanlega út og haga till. sínum eftir því. Þá mintist sami háttv.þm. á það, hversu ranglátlega gjald þetta kæmi niður á atvinnurekendur. En það er með það eins og margt annað, að það er mikið undir atvikum komið, hvar og hvernig það kemur niður. Það verður svo oft, að það kemur ekki eingöngu niður á framleiðendunum, og fer það eftir eftirspurn vörunnar á hverjum tíma. Ef eftirspurnin er mikil, getur farið svo, að kaupendur og neytendur vörunnar inni gjaldið af hendi. Þá var það veik mótbára hjá sama háttv.þm., að gjaldið kæmi mismunandi niður á einstök hjeruð. Jeg hygg, að öll hjeruð flytji út nokkurnveginn hlutfallslega eftir fólksfjölda og öðrum ástæðum. Háttv. 1. þm. Reykv. (Jak. M.) mintist lítið á málið sjálft eða mínar ástæður. Hann talaði mest um fjárlögin, og ætla jeg ekki að fara inn á það, því það liggur ekki hjer fyrir. Hann var að bera mjer á brýn tvískinnung í þessu máli, er jeg taldi æskilegt að losna við þetta gjald, þótt jeg hinsvegar sýndi fram á, að það væri ekki ósanngjarnt eða óbærilegt. En jeg fæ ekki sjeð, að neitt ósamræmi sje í þessu falið. Það getur verið æskilegt að losna við það, þótt það sje ekki óbærilegt eða órjettlátt. Til þess að gera sjer ljóst, hversu miklar álögur atvinnuvegirnir geti borið til almennings þarfa, verður að bera saman ástandið fyr og nú, og sjerstaklega taka tillit til hlutfallanna milli framleiðslukostnaðarins og söluverðs varanna. Til slíks samanburðar þarf ennfremur að gera sjer ljóst, hve mikils arðs menn krefjast af atvinnuvegunum til þess að telja að þeir gangi viðunanlega. Þegar vel ljet gerðu menn meiri kröfur en sanngjarnt var til afrakstrar af atvinnuvegunum, og væri margur betur farinn nú en raun er á, ef menn hefðu þá lagt nokkuð af ágóðanum í varasjóð, í stað þess að spila öllu út þangað til komið var á heljarþrömina. Annars sje jeg ekki ástæðu til að fjölyrða þetta frekar, en tel víst, að frv. fái góðan byr í háttv. deild.

Jón Þorláksson Jeg sje mjer þann kost nauðugan að greiða atkvæði með þessu frv. Jeg hefi hjer fyrir framan mig landsreikninginn frá árinu 1920 og sýnir hann, að þær skuldir, sem eiga að greiðast af sköttum og tollum og öðrum tekjum ríkisins, hafa á því ári hækkað um 200000 króna. 1919 voru þær um 9¾ miljón en 1920 nálægt 11¾ miljón króna. En hver slík miljón, sem þannig bætist við, hefir í för með sjer 100000 krónur í árleg útgjöld í hjer um bil 20 ár í vexti og afborganir. Þó að menn geri sjer nú von um, að þessi skuldahækkun muni nú stöðvuð, vegna þeirra skatta, sem koma frá nýju skattaálagningunni, þá er það þó aðeins ágiskun, en engin vissa, og því varlegra að greiða þessu frv. samþykki, svo búskapur þjóðarinnar geti staðist 1923, þó að tekjurnar af nýju sköttunum reyndust ónógar til þess að stöðva tekjuhallann. En ef tækist nú betur til með þessa nýju skatta en menn hafa þorað að treysta, er enn tími til að ljetta þessu gjaldi af á Alþingi 1923. ef fært þykir, því að þá verður ekki byrjaður útflutningur á afurðum ársins 1923 svo nokkru nemi. Með því fororði mun jeg greiða atkvæði með frv.

Jakob Möller Það var aðeins út af ræðu háttv. 1. þm. Skagf. (M. G.), að jeg vildi tala nokkur orð. Hann vakti athygli á því, að búið væri að taka lán til Flóaáveitunnar, sem hefði aðeins orðið eyðslufje. Þetta er í raun og veru rjett, en það breytir engu um þetta, því það gildir sama um þetta lán eins og önnur, að það er mikið álitamál, hvort rjett sje að leggja skatt á atvinnuvegina til þess að afborga lánið, meðan afkoman er svo erfið, sem nú horfir. Hann gerir nú ráð fyrir miljón króna í ófyrirsjáanleg útgjöld, sem ekki eru áætluð í fjárlögunum, en móti því hefir maður um 1 miljón króna að hlaupa upp á, og þar að auki veit maður, að tekjuskatturinn hlýtur að fara fram úr áætlun. Jafnvel þó gert sje ráð fyrir miljón í ófyrirsjeð gjöld, þá munu samt um það bil tekjuhallalaus fjárlög, því þó tölulegur halli í fjárlögunum sje 200000 kr. og legðist við það útflutningsgjaldið, sem er áætlað, að nema muni 350000 kr., þá er það til samans rúm ½ miljón; bætist nú við hana ½ miljón í ófyrirsjeðum gjöldum, yrði það rúm miljón, og stenst þannig á endum, þó ekki sje gert ráð fyrir, að tekjuskatturinn fari fram úr áætlun. Það var nú aðallega þessi stutta athugasemd, sem jeg vildi gera og skal jeg ekki lengja umræðurnar. Háttv. samþingismaður minn (J. Þ.) gerði aðeins grein fyrir atkvæði sínu og óx honum í augum hve mikið skuldirnar hafa hækkað á undanförnum árum. Jeg hefi játað, að skuldirnar hafi farið hækkandi alt til þessa, en jeg er vongóður um það, að á þessu verði nú breyting til batnaðar. Jeg byggi þá von mína á fjárlögunum og undrast, að hv.frsm. (M. K.) skuli segja, að fjárlögin komi ekki þessu máli við. Þau koma jafnan málinu við, er um fjárhagsmál er að ræða, enda man jeg ekki betur en að hann sjálfur hafi allmjög vitnað í tekjuhallann í fjárlögunum.

Frsm. (Gunnar Sigurðsson) Allsherjarnefnd er sammála flm. þessa frv. um það, að nauðsyn beri til að bæta úr þeim vandkvæðum, sem eru á að sanna dauða sætýndra manna, en hún leggur ennfremur það til, að þessi lög nái og til þeirra manna, sem farast voveiflega á landi og finnast ekki. Sem dæmi þess má nefna, að maður varð úti í vetur á Reykjanessfjallgarði og hefir ekki fundist. Svo má og nefna Reynistaðarbræður, og eru mörg önnur slík dæmi alkunn. Nefndinni er nú ljóst, að hjer verður að fara með mestu varkárni, vegna þeirra, sem eftir lifa; eru því sumar greinar frv. beinlínis til að tryggja þetta, t. d. 8. gr. Nefndin hefir allmikið umhverft frv. að formi til, og er hún háttv.flm. þakklát, að hann hefir tekið því öllu vel og engar athugasemdir gert þar að lútandi, enda vakti ekki annað fyrir nefndinni en það, að samræma efni þessa frv. við önnur lög, t. d. siglingalögin o. fl. Í þessu máli tók nefndin sjer lögfræðing til aðstoðar. Allir þeir, sem skipa allsherjarnefnd nú, eru sammála um það, að frv. þau, sem ganga í gegnum þessa nefnd, verði að vera gallalaus að formi til, og telja það fráleitt, að frv., eins og stundum hefir komið fyrir, hafa verið afgreidd frá þessari nefnd, sem hafa brotið í bága við önnur gildandi lög. Þess vegna teljum við rjett, ef um flókna lagasmíði er að ræða, að kalla til aðstoðar lögfræðing, sem hefir gert lögin að æfistarfi sínu. Því væri æskilegt, að nefndin nyti t. d. aðstoðar einhvers prófessorsins í lögum eða hæstarjettardómara, enda viðgengst það víðast erlendis, að þingin hafa samvinnu við slíka sjerfræðinga, t. d. parlamentið enska. Það hefir stundum komið fyrir hjer, að allir þeir, sem skipuðu allsherjarnefnd, voru ólögfróðir, og þó að einhver þeirra hafi verið lögfróður, hafa það ekki verið menn, sem hafa gert lögfræðina að æfistarfi sínu, og er því ofætlun að halda, að þeir með öðrum störfum geti annað því, sjerstaklega vegna þess kerfisleysis í löggjöfinni, sem alstaðar verður fyrir og fyrst þarf að bæta úr. Og jeg tel, að það hljóti að verða eitt af framtíðaráhugamálum þings og þjóðar að setja í fast kerfi alla löggjöf vora og fækka um leið þeim lögum, sem í gildi eru og fáir eða engir fara eftir.

Flm. (Magnús Pjetursson) Jeg geri ráð fyrir, að öllum hv. deildarmönnum sje nú löngu kunnugt, hverjar ástæður þær voru, er knúðu mig til að bera fram þetta frv., enda eru þær að mestu skráðar í greinargerð frv. Samt sem áður vil jeg nú rifja þær upp í fáum orðum. Hv. meiri hl. fjvn. hafði orðið ásáttur um að fella niður helming dýrtíðaruppbótar þeirra, kvenna og karla, sem styrks njóta samkvæmt 18. gr. fjárlaganna, eins og sýnt var með brtt. nefndarinnar. Mjer var og kunnugt um, að nærfelt helmingur nefndarinnar vildi fella hana niður með öllu. Vænti jeg, að hv. meðnefndarmenn mínir taki ekki hart á mjer, þó að jeg skýri frá þessu síðasttalda úr nefndinni, enda hygg jeg það ekkert launmæli verið hafa. Gat jeg jafnvel búist við, að sú till. kæmi fram í deildinni og næði þar samþykki. En þar sem jeg taldi slíka till. mundu verða langt frá því að auka veg þingsins, heldur mundi hún hvarvetna mælast illa fyrir utan þingsins, taldi jeg það skyldu mína að reyna af fremsta megni að sporna við því, að þetta næði fram að ganga. Þar sem nú þessi till. var borin fram af sparnaðarástæðum, gat jeg varla búist við, að fallið yrði frá henni, eða hún feld í deildinni, nema hægt væri að benda á, að á annan sómasamlegri hátt væri hægt að spara að minsta kosti jafnmikla upphæð. En er um það var að ræða, fann jeg í fljótu bragði enga upphæð skyldari hinni en þessa, sem hægt væri til að taka, enda er það nú þegar sýnt, að jeg hefi þegar náð tilgangi mínum með þessu frv., þar sem hv.fjvn. hefir, eftir því sem mjer er frá skýrt, látið lýsa yfir því, að hún tæki áðurnefnda till. aftur, í því skyni að fallast á þetta frv. Það má sjá á ýmsum þingmálafundagerðum, sem liggja fyrir Alþingi, að kjósendur víðsvegar úti um land hafa skorað á Alþingi að afnema allar dýrtíðaruppbætur; jeg get búist við, eftir því sem áður hefir komið fram hjer í hv. deild, að það sjeu engar getsakir, að ýmsir hv.þm. hafi bent kjósendum sínum á þessa sparnaðarleið. Jeg segi þetta af því, að jeg er ekki að reyna til þess að bera þetta frv. fram af því, að jeg telji dýrtíðaruppbótina órjettláta, heldur þvert á móti tel jeg hana rjettlátasta hluta launanna. Reynt var til þess á síðasta þingi að breyta ákvæðum dýrtíðaruppbótargreinarinnar í launalögunum, en náði ekki fram að ganga vegna þess, að eftir dómi skýrustu lögfræðinga áttu embættismennirnir eftir sem áður lagakröfu til þeirrar uppbótar, er í launalögum er ákveðin. Taldi jeg þetta rjettan dóm. Að vísu er jeg sömu skoðunar enn, að Alþingi geti ekki breytt lögskipaðri dýrtíðaruppbót nema með samþykki hins aðiljans, og svo munu lögfræðingar líta á málið. Og sama er að segja um þá menn í 18. gr., sem svifta átti dýrtíðaruppbótinni, að laun þeirra eða eftirlaun helga þeim uppbótina á meðan dýrtíðaruppbót á launum manna er ekki algerlega úr lögum numin. Nú mun einhver segja, að eins sje ástatt um dýrtíðaruppbætur til þm., að þær sjeu lögum samkvæmt, og ætla jeg ekki að neita því. En benda vil jeg á, að hjer er þó ólíku saman að jafna, því að það er hægurinn hjá fyrir Alþingi að komast í samband við hinn aðiljann, þar sem þm. geta sjálfir komið sjer saman um þetta atriði og tekið afstöðu til þess með atkv. sínu. Hins vegar gæti orkað tvímælis, hvort þeir hv.þm., sem atkv. greiddu á móti frv. þessu, ættu heimting á dýrtíðaruppbótum eða ekki. Annars býst jeg við, að frv. þetta valdi ekki miklum deilum; geri fremur ráð fyrir því, að mikill meiri hl. hv.þdm. verði því fylgjandi, svo um það ætti ekki að þurfa að eyða fleiri orðum. En þó bið jeg þá menn að athuga, er taka vildu dýrtíðaruppbæturnar af þeim launalægstu í 18. gr., að það eru einmitt mennirnir, sem ekki geta á nokkurn hátt borið hönd fyrir höfuð sjer, sem aðallega átti að níðast á. Um embættismenn þjóðarinnar er alt öðru máli að gegna. Þeir geta sett stólinn fyrir dyrnar og lagt niður vinnu sína, finnist þeim, að þeir sjeu rangsleitni beittir. Embættismennirnir geta hafið verkfall, en fyrir hinum liggur ekkert annað en að hola sjer niður í gröfina. Hjer var því um mikið ranglæti að ræða í garð þeirra aumustu og það sumra þeirra, sem slitið hafa öllum kröftum sínum í þarfir lands og lýðs. Nei, „maður, líttu þjer nær, liggur í götunni steinn.“ Það mun meiri sómi þm. að byrja á sjálfum sjer. Það geta þeir. Og þegar þm. hafa gengið á undan með góðu eftirdæmi, er hægra aðstöðu fyrir þá að bera annarsstaðar niður á eftir. Mjer finst, að hv.þdm. geti útkljáð þetta mál hjer á þingbekkjunum, og sje jeg því enga ástæðu til, að frv. verði vísað til nefndar.

Magnús Jónsson Það eru að eins örfá orð viðvíkjandi því, sem hv.flm. (M. P.) sagði, að hann teldi óþarft, að frv. færi til nefndar. Með því ætlast hann víst til, að frv. sigli í gegnum þingið á spjehræðslu þingmanna. En mjer finst þetta mál þess vert, að það sje athugað í nefnd. Þegar þm. ákveða sjer kaup, þá skilst mjer, að fleira liggi til grundvallar en ágirndin ein. Það er annað mikilsvarðandi atriði, sem allir verða að hafa í huga, og það er það, að fátækir menn geti eins gefið sig að þingstörfum og þeir ríku. Á Englandi var það svo, að fram eftir öldum voru þingmenn launalausir og að eins efnamönnum einum kleift að gefa sig að þingstörfum. Þetta þótti óþolandi er stundir liðu, og tóku Englendingar það ráð að launa þingmönnum sínum vel. Að vísu má svo segja, að frv. þetta snerti okkur ekki, eða þá þm., sem búsettir eru í Reykjavík, eins mikið og aðra hv.þm., og því get jeg einnig verið óhræddur að minnast á það. En fátækir menn, víðsvegar um landið, geta átt erfitt aðstöðu að sækja þing, ef kaupið er lækkað. Þess vegna lít jeg á mál þetta sem þjóðþrifamál, er ekki má hrasa að í neinu, og því sjálfsagt að vísa því til nefndar. Það á líklega heima í allsherjarnefnd. 

Jón Sigurðsson Jeg stend ekki upp til þess að andmæla frv. þessu, heldur vegna þess, að hv.flm. (M. P.) dró vissa menn úr fjvn. inn í framsögu sína og gat þess, að frv. væri fram komið vegna þess, að þessir menn hefðu ætlað að svifta það fólk dýrtíðaruppbót, er nyti ólögmæltra eftirlauna í fjárlögunum, en fyrst farið er að draga fram gerðir okkar nefndarmanna, verð jeg að skýra nánar frá því, sem þar gerðist. Ástæðan til þess, að við fluttum þessa brtt., sem komið hefir frv. þessu af stað, var sú, að búið var að fella fyrir okkur í fjvn. tillögu um, í fyrsta lagi að fella niður eftirlaun og eftirlaunauppbætur hjá ýmsum efnamönnum, er engin ástæða var til að veita sjerstök eftirlaun eða uppbætur á þeirra lögboðnu eftirlaun, því nokkrir þeirra hafa auk þess hæstu eftirlaun frá ríkinu. Þegar þetta var felt, bárum við fram till. um að fella niður dýrtíðaruppbótina af þessum launum, en hún náði heldur ekki samþykki í nefndinni; var þá komið kapp í málið, og þess vegna var breytingartill. sú, er flm. (M. P.) gerði að umræðuefni, borin fram, þó við raunar byggjumst eins við, að hún mundi aldrei ná fram að ganga, eins og líka komið er á daginn. Það var að eins þessi grein, sem jeg vildi gera fyrir afstöðu okkar. Að endingu vil jeg taka það fram, að við, sem að till. stóðum, erum einhuga um að styðja þetta frv., og hafi hv.flm. (M. P.) búist við að gera okkur óleik eða gramt í geði með þessu frv., þá hefir honum algerlega mistekist.