Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Sveinbjörn Högnason) : Herra forseti. - Ég hef leyft mér að bera hér fram þessa till. á þskj. 21 um, að rannsókn verði nú þegar gerð á möguleikum fyrir því að gera lendingarbætur í Vík í Mýrdal. Eins og kunnugt er, er suðurströndin öll þannig, að hafnleysið er þar tilfinnanlegt, og þar af leiðandi eru allir aðflutningar á þessum stöðum mjög svo kostnaðarsamir og erfiðir undir mörgum kringumstæðum. Ef landleiðin teppist, er alveg óhugsandi, að hægt sé að draga að á þessu svæði. Þetta gildir alveg sérstaklega um Vestur-Skaftafellssýslu, sem hefur orðið að flytja allt landleiðina, en alveg hætt að nota sjóleiðina, þar sem lendingin er svo óviss. Það mun hafa verið gerð áætlun um hafnargerð í Vík á árunum 1918–1920 af Kirk verkfræðingi, sem þá gerði hér ýmsar áætlanir, en mér er ekki kunnugt um, hvernig sú áætlun var. A. m. k. hefur ekkert verið unnið eftir henni, svo að hún mun hafa verið talin sízt aðgengileg til framkvæmda. En ég hygg, að þær rannsóknir, sem þá voru gerðar, hafi aðallega verið miðaðar við stóra hafnargerð og örugga, en ég er sannfærður um, og það er trú ýmissa fyrir austan, að það megi gera bætur með ekki miklum tilkostnaði, sem þó gætu verið til mikillar hjálpar. Þá vil ég benda á það, að eigi þorpið í Vík að eiga nokkra framtíð fyrir sér, er nauðsynlegt, að þar skapist skilyrði til atvinnurekstrar fyrir þorpsbúa og þeir eigi ekki eins mikið undir öðrum um afkomumöguleika sína eins og nú er. Ef lendingarskilyrði yrðu bætt, gætu þeir stundað útræði. Þeir, sem kunnugir eru, telja, að í svokölluðum Bás við Reynisfjall megi gera umbætur, sem væru mjög til hagræðis fyrir útræði í Vík, án þess að mikill kostnaður yrði því samfara. Ég held, að bæði frá sjónarmiði Víkurbúa, hvað atvinnumöguleika snertir og sömuleiðis hvað alla aðflutninga snertir fyrir þetta hafnlausa hérað, sé nauðsynlegt að athuga þetta. Það getur viljað svo til í snjóavetrum, ef mikil brögð eru að skemmdum á vegum og brúm, að óhugsandi sé að koma flutningi til þessara staða. Ég vildi því mega vænta þess, að d. liti þessa málaleitun með fullri vinsemd og hún gæti fallizt á það, að þessi rannsókn verði gerð ásamt áætlun um, hvað þessar lendingarbætur mundu kosta. Það sjá allir, að það er hverfandi kostnaður, sem lagt er í við það að láta þessa rannsókn fara fram, svo að ekkert sé því til fyrirstöðu, að menn geti fullvissað sig um það, hvað hægt er að gera í þessu efni á þessum stað.

Flm. (Finnur Jónsson) : Það stendur svo á með vélar handa fiskibátum landsins, að þær eru að mestu leyti keyptar frá Norðurlöndum. Af vélum í 510 mótorskipum hér við land lætur nærri, að ekki séu nema rúmlega 20 vélar frá þeim löndum, sem við höfum samgöngur við, en hinar allar 490 eru frá þeim löndum, sem samgöngur eru lokaðar við. Við athugun á skýrslum Fiskifélags Íslands um þetta efni, frá því árið 1922, virðist mér aldur véla í mótorskipum vera sem hér segir: 1–5 ára .......... 125 vélar 5–10 – .......... 186 - 10–15- - .......... 144 - 15–20 – ....... 46 - 20 ára og eldri 10 - Samtals 511 vélar Þegar athugað er, að almennt er ekki álitið, að vélar endist hér í skipum meira en sem næst 10 ár, þá er auðséð, að hér er mjög mikil hætta á ferðum um það, að fiskveiðar okkar og siglingar með ströndum fram geti stöðvazt, og getur það haft mjög alvarlegar afleiðingar. Þegar það er athugað, að um 200 af vélunum í þessum 511 skipum eru yfir 10 ára gamlar og ekki fást neinir varahlutir til þeirra, þá er auðséð, að við þurfum alveg á næstu árum að endurnýja vélar í 200 fleytum hér við land og það er slík aðkallandi nauðsyn, að stj. getur varla látið afskiptalaust, ef farmrýmið í skipunum er notað til þess að flytja alls konar óþarfa til landsins á sama tíma og vélar ekki fást fluttar vegna rúmleysis. Enn fremur er nauðsynlegt, að ríkisstj. beiti sér fyrir því, að forgangsleyfi fáist fyrir smíði véla í Bandaríkjunum og Englandi. Það eru dæmi þess, að vélar hafa verið pantaðar og ekki afgreiddar með minna en 1½–2 ára fyrirvara. Og þótt miklir erfiðleikar séu og mikil þörf fyrir vinnuaflið í Bandaríkjunum, mundi ekki í þeirri feikna vélaframleiðslu, sem þar er, muna mikið um, þó að fengin yrðu forgangsleyfi fyrir þær vélar, sem við þurfum. Ég vil enn fremur geta þess, að það hafa verið í smíðum nokkur mótorskip í skipasmíðastöðvum hér, sem hafa staðið uppi vegna þess, að vélar hafa ekki fengizt afgreiddar. Nú er það svo, að mikið af mótorbátum okkar eru orðnir allgamlir, og er okkur mikil nauðsyn að endurnýja þá. Við höfum því látið fylgja með áskorun um það, að efni verði einnig látið fljóta með, þannig að ríkisstj. beiti sér fyrir því að reyna að fá forgangsleyfi til þess að flytja inn bæði vélar og efni í skip. Ég þarf ekki að eyða mörgum orðum að þessu, en geri ráð fyrir, að hv. þm. séu mér sammála um, að þetta þurfi að gera og ástandið sé alvarlegra en almenningi er ljóst. Ég vona því, að þessi till. fái góðar undirtektir hér í hv. d. og nái samþykki hennar.