Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eggert Pálsson) Vegna þess að þetta er 2. umr., verð jeg að segja nokkur orð um málið til viðbótar því, sem í nál. stendur. Eins og greinargerð frv. ber með sjer. er það komið frá hv. landbn. Nd. að tilhlutun dýralæknis og tilgangur þess er að gera yfirgripsmeira en áður bann um innflutning á ýmsum húsdýrum og fleiru, sem húsdýrum vorum getur stafað sýkingarhætta af. Lög um innflutningsbann á dýrum eru frá 1905 og í þeim er bannað að flytja inn sauðfje, nautgripi, hesta, svín og geitur. Og með viðauka frá 1909 er einnig bætt við hundum. Dýralækni hefir nú sýnst nauðsyn á því, að bannaður sje innflutningur á nokkrum dýrum og ýmsum hlutum, er sóttnæmi getur borist með. Í frv. er gert ráð fyrir, að bannað sje að flytja inn spendýr og fugla. Sumum kann nú að virðast, að óþarfi sje að banna innflutning á fuglum, og hefir því landbn. átt tal um það atriði sjerstaklega við dýralækni. Dýralæknir taldi, að fuglar gætu borið með sjer sóttnæmi, eigi aðeins fyrir sömu fuglategund, heldur einnig fyrir aðrar fuglategundir, og ef til vill ýms húsdýr, og jafnvel menn, svo sem berklabakteríuna. Í lögum annara þjóða er það líka alstaðar bannað að flytja inn fugla, og fyrir þessar sakir fann nefndin ekki ástæðu til þess að hrófla við þessu ákvæði. Í háttv.Nd. mætti það nokkurri mótspyrnu, að bannaður skyldi innflutningur á hálmi og kom þar fram brtt. um að fella niður það ákvæði frv. En sú brtt. náði ekki samþykki hv. deildar. og þess vegna þótti nefndinni ekki ástæða til þess að koma nú fram með brtt. í sömu átt hjer í þessari hv. deild. Og um hálminn má það segja, að af honum getur stafað sýkingarhætta; það dylst engum. Því að skepnum hættir til að leggja sjer hann til munns. Annars fær nefndin ekki betur sjeð en að nota megi annað en hálm til umbúða, þegar banna þarf innflutning á honum, svo sem fína hefilspæni, sem engin hætta er á, að geti orðið nokkurri skepnu að grandi. Nefndin vill því láta frv. fara óbreytt frá sjer að þessu leyti, en hún hefir þó komið með tvær brtt. við frv. Fyrri tillagan snertir bannið á mjólk. Fanst nefndinni það dálítið kynlegt að banna skilyrðislaust innflutning á mjólk, þar eð eigi varð þá annað ráðið af frv. en að banna ætti líka innflutning á niðursoðinni mjólk. En það var og er ekki tilgangurinn, því að í niðursoðinni mjólk er engin sýkingarhætta fólgin. Þetta vildi nefndin, að kæmi skýrt fram í sjálfum lögunum, og þess vegna vill hún bæta inn í frv., að átt sje aðeins við „ósoðna“ mjólk. Nefndin átti tal um þetta atriði við dýralækni. Fjellst hann á það að skjóta orðinu „ósoðinni“ inn á undan orðinu „mjólk“. En að banna eða geta bannað innflutning á ósoðinni mjólk taldi hann fulla nauðsyn. Kvað hann eigi loku fyrir það skotið, að ósoðin mjólk færi að flytjast hingað frá útlöndum, þegar samgöngur yrðu greiðari. Nú er t. d. flutt ósoðin mjólk, utan af landi til Reykjavíkur með Esju, og er engu ólíklegra, að hægt sje að flytja slíka mjólk bæði frá Noregi og Danmörku með hraðferðaskipum. Því þykir rjett að slá þann varnagla, að hægt sje að hefta slíkan innflutning, ef hætta sýnist geta af honum stafað. Hin brtt. nefndarinnar snertir form frv. Það stóð upphaflega í því, að atvinnumálaráðherra væri „heimilt“ að banna innflutning samkv. frv. Þessu orði var síðan breytt í „skylt“, en það er ekki í samræmi við venjuleg ákvæði í lögum, því að ef ráðuneytinu er skylt að fara eftir fyrirmælum dýralæknis, þá er ráðuneytið þar með beinlínis sett undir dýralækninn. Nefndin vill því færa frv. í sinn fyrra búning um þetta atriði, en það breytir engu um efni frv., því að sjálfsögðu verður farið eftir ráðum og tillögum dýralæknis, hvort orðið sem notað verður í frv.

Ingvar Pálmason Jeg get þegar lýst yfir því, að jeg tel brtt.hv. landbn. til bóta á frv., en þó tel jeg, að þær bæti ekki úr því, er jeg við 1. umr. taldi aðallega þurfa að breyta í frv. Jeg hefi ekki getað sannfærst af rökum hv.frsm. (EP), að nauðsyn sje á því að banna innflutning fugla, og jeg tel varhugavert að leggja ströng höft á það að alidýrarækt í landinu geti orðið sem fjölbreyttust. Jeg hefi nú nýlega heyrt, að ungur og efnilegur bóndi hafi í hyggju að flytja hingað hreindýr. Veit jeg ekki, hvort hann hefir enn sótt um leyfi hæstv. stjórnar til þessa, en hitt er öllum vitanlegt, að fyrir rúmum 200 árum voru flutt hingað hreindýr, sem hafa þrifist vilt fram á þennan dag og mundu nú vera fleiri, ef rándýrsaðferð landsmanna hefði ekki hamlað því, að þeim fjölgaði. Þessi bóndi sem jeg mintist á, ætlar að flytja inn tamin hreindýr. Þetta er óþekt hjer á landi, en mjer finst það varhugagert, að við sitjum hjer með sveittan skallann við það að smíða slík bannlög sem þessi, þegar menn eru að reyna að brjótast í því að auka alidýrastofninn með innflutningi. Jeg vildi hreyfa þessu máli hjer, ef hæstv. stjórn væri kunnugt um það, og eins þætti mjer gaman að vita, hvernig hún mundi taka í málið. En jeg segi fyrir mitt leyti, að ef það er meiningin nú með þessum lögum að leggja stein í götu þeirra, er vilja gera alidýrarækt í landinu fullkomnari, þá tel jeg það mjög illa farið. Jeg mun þó, eins og nú standa sakir. greiða frv. atkv. til 3. umr. Jeg hafði hugsað mjer að koma fram með brtt. við það við þessa umr., en mjer vanst ekki tími til þess, vegna anna í nefnd og hjer á þinginu í gær. En jeg áskil mjer rjett til þess að koma með brtt. við 3. umr. Mjer finst það eigi að fara varlega í þessum sökum og að þetta ættu aðeins að vera heimildarlög. Mætti laga það á þann hátt, að fella niður 1. gr., en taka nokkur atriði upp úr henni í 2. gr., sem svo yrði 1. gr. Tel jeg alveg nægilegt, að gefin sje heimild til að hanna slíkan innflutning og hjer er gert ráð fyrir, ef og þegar ástæða þykir til. Jeg skal svo ekki fjölyrða meira um málið að sinni. Mjer þykir leitt, að hæstv. atvrh. (MG) skuli ekki vera við, því að mig langar til að fá upplýsingar um það, sem jeg hefi drepið á, og hvernig hann mundi taka undir það, ef um slíka undanþágu væri sótt.

Frsm. (Eggert Pálsson) Mjer finst, að frv. sje í raun og veru og í heild frv. til heimildarlaga, frekar en hitt. Því að enda þótt svo standi í 1. gr., að öllum sje bannað að flytja inn það, sem þar er talið, þá er þó strax svo að orði komist, að atvinnumálaráðherra veiti eða geti veitt undanþágur með ráði dýralæknis. Og það er þannig opinn vegur til þess að fá undanþágu um innflutning á þeim dýrum, sem þar eru nefnd, þegar engin sýkingarhætta getur stafað af innflutningi þeirra. En þegar á að dæma um, hvort slíkri sýkingarhættu sje til að dreifa, þá er ekki í annað hús að venda en að leita upplýsinga hjá dýralækni. Og við megum telja okkur hepna að eiga kost slíkra upplýsinga eða hafa tök á þeim manni, er þær geti gefið, því að ef hann væri ekki, þá gæti það komið fyrir, sem áður hefir skeð, að hingað berist næmir alidýrasjúkdómar, sem gert geti mesta óskunda. Það er sjerstaka mál, er hv. 2. þm. S.-M. (IP) talaði um, um innflutning hreindýra. Jeg get sagt fyrir mig, að jeg hefi ekki sjeð umsókn þess efnis, en heyrt hefi jeg talað um hana. Þetta atriði kom líka til tals í landbn., er dýralæknir var á fundi með okkur. Dýralæknir leit svo á, að ef vilt hreindýr flyttust hingað og tímguðust, þá gæti það orðið til þess, að þau fáu dýr, sem hjer hafa lifað öll þessi ár við harðindi og erfiðleika, mistu þrótt og þol og yrðu veikbygðari við það að blandast þeim dýrum, er átt hafa að búa við miklu mildari kjör og meiri lífsþægindi. Afleiðingin yrði sú að afkvæmin mundu hrynja niður. Þetta kæmi vitanlega ekki til greina, ef hægt væri að hafa hin innfluttu hreindýr algerlega út af fyrir sig. En hvort það er hægt eða ekki, veit jeg ekki og skal ekki um segja. En það dylst ekki mjer frekar en öðrum, að ýmislegir sjúkdómar gætu og flust inn með dýrum þessum, eigi síður en öðrum spendýrum. Og ef svo tækist til, kynni það að verða ærið hættulegt dýrum okkar. Væri þá lítill fengur að þessum innflutningi, ef slíkt kynni að verða oss til ómetanlega tjóns á húsdýrum eða alidýrum þeim, sem fyrir eru. Verð jeg því að halda mjer við það, sem nefndin er einhuga um, að ráða hv. deild til að samþykkja frv., vitanlega með þessum tveim smávægilegu brtt., sem nefndin hefir gert á því.

Ingvar Pálmason Jeg skal ekki tefja fyrir málinu. Háttv. frsm. vildi líta svo á, að hjer væri aðeins um heimild að ræða. En jeg get ekki verið alveg sammála. Jeg lít svo á, að í frv. felist hreint aðflutningsbann. Mjer virðist, að lögin ættu aðeins að vera heimildarlög, og þarf þá að breyta 1. gr., því jeg býst við, að algert bann hljóti að leiða til undanþágu. Og þó að aðeins væri heimilað að banna innflutning á dýrum, þá mundi mega ná því sama marki á þann hátt. Það nyti sín betur, en kæmi alveg að fullum notum. Hvað viðvíkur innflutningi frá Noregi, mætti auðvitað taka það upp í 2. gr. Hjer í l.gr. frv. er engin undantekning, heldur algert bann. Þýðir ekki um það að þrátta, þar sem engin brtt. er fram komin. En hugsanlegt er, að innflutningur á hreindýrum kæmist á, enda upplýstist, að hv. nefnd var ekki ókunnugt um það. Það vildi nú svo til, að málið um hreindýrin varð hjá hv.frsm. að kynbótamáli. en ekki heilbrigðismáli. Er það nokkuð mikil víkkun á valdsviði dýralæknis, ef hann á að geta bannað innflutning á dýrum, jafnvel þó að um enga sýkingarhættu sje að ræða.

Jeg mintist á það líka

. Veit jeg það. En hvar eru takmörkin fyrir því, hve langt dýralæknir getur teygt vald sitt eftir frv? Jeg tel hyggilegast, að landsstjórnin hafi hjer úrskurðarrjett, en auðvitað í samráði við dýralækni. Mættu og fleiri dýralæknar koma þar til greina. Skal jeg svo ekki orðlengja um þetta meira.

Frsm. (Eggert Pálsson) Jeg get tekið undir það með hv. 2. þm. S.-M., að ekki er nú ástæða til að vera að þrátta lengur út af þessu máli, fyr en hann þá kemur með sína brtt. og hefir talað fyrir henni. En jeg tek það fram, að óþarfi var hjá hv.þm. að vera að hneykslast á því, þó að jeg mintist á að innflutningur hreindýra gæti haft spillandi áhrif á hreindýr þau, sem fyrir eru í landinu. Því ef ekki beinlínis, þá samt óbeinlínis kemur það þessu máli við. Enda var það hv.þm. sjálfur, sem byrjaði að tala sjerstaklega um hreindýrin í sambandi við einhverja umsókn, sem lægi fyrir þinginu. Og þegar sá innflutningur var á annað borð kominn á góma, virtist það alls eigi úr vegi samhliða sýkingarhættunni að minnast á aðra hættu, sem af þeim innflutningi gæti stafað.