Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég kvaddi mér nú aðeins hljóðs til þess að sýna fram á það betur en ég gerði í gær, að till. hv. landbn. gefur ekkert tilefni til þess að fara að þræta hér um minka og minkarækt, og það, sem hv. samþingismaður minn, 1. þm. Norðurl. v., sagði hér í gær, sýndi það, að hann veður í því efni í villu og svíma, og er þó undarlegt með svo þingvanan mann. Hann talaði um hugleiðingar landbn., eins og það væri tillaga. Till. hennar er ekkert annað en það að vísa málinu til ríkisstj., og ef hv. 1. þm. Norðurl. v. og aðrir, sem eru svipaðs sinnis, vilja tryggja sig gegn því, að þeir verði ekki bendlaðir við það, sem landbn. er að mæla með, minkaeldi, þá er það ákaflega auðveldur leikur, sem sé sá að biðja um nafnakall og lýsa því yfir, að þeir greiði því atkv. að vísa málinu til ríkisstj. í því trausti, að stjórnin geri ekki neitt í því. Þess vegna er það svo, að ég tel, að við þurfum ekki að vera að þræta hér um minkaeldi, og geti bæði þeir, sem eru á móti því og með, greitt því atkv. að vísa þessu máli til ríkisstj., því að það er engin önnur till. frá hv. nefnd.



Herra forseti. Mér þóttu allathyglisverðar umr. í gær um þetta mál og þá ekki sízt, hvað hæstv. landbrh. mælti ákaft með því, að till. hv. landbn. um að vísa málinu til ríkisstj. yrði samþykkt með þeim umbúðum eða ályktunarorðum, sem fram koma í niðurlagi nál. Hæstv. ráðh. las upp úr nál. ýmsar hugleiðingar, sem honum virtust svo vel sagðar, eð hann notaði þær sem texta og lagði út af þeim. En hann komst aldrei svo langt í upplestrinum að lesa upp niðurlag nál., einmitt þann hluta þess, sem hafði verið fundið að og mótmælt hafði verið að mætti fylgja til ríkisstj. sem ályktunarorð deildarinnar. En sem sagt, hæstv. ráðh. las ekki upp þessar umdeildu fyrirskipanir til ríkisstj. og bar fyrir sig gleraugnaleysi og illa upplýstan ræðustól. Ég vil nú telja þessar tvær ástæður mikla málsbót fyrir hæstv. ráðh. og get sett mig í fótspor hans undir slíkum kringumstæðum. En hitt fæ ég ekki alveg útilokað úr huga mínum, þá grunsemd, að hæstv. ráðh. hefði reynt að stauta sig fram úr niðurlagi nál. eins og öðru því, sem hann las upp, ef hann hefði talið það sínum málflutningi til stuðnings. En þetta umrædda niðurlag nál., sem hæstv. ráðh. komst ekki fram úr, hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Nefndin telur því ekki rétt að samþykkja frv. á þskj. 38 á þessu þingi, en leggur til, að ríkisstjórninni sé falið að láta endurskoða lög nr. 38 8. marz 1951, um loðdýrarækt, svo og lög nr. 15 8. marz 1948, um innflutning búfjár, og leggja fyrir næsta reglulegt Alþingi frumvarp til laga um þessi efni með tilliti til þess, að innflutningur minka og minkaeldi verði leyft hér á landi. - Í trausti þess, að þetta verði gert, leggur nefndin til, að málinu verði vísað til ríkisstjórnarinnar.“ Hér virðist því ótvírætt vera að finna niðurstöðu n. Hún vill, að hv. þd. ákveði að fresta minkamálinu, sbr. frv. á þskj. 38, á þeim grundvelli, að hæstv. ríkisstj. athugi málið nánar. Og um þetta hafa ekki komið fram neinar skiptar skoðanir og ekki raunar heldur um það, að ríkisstj. sé falið að láta endurskoða lögin um loðdýrarækt og innflutning búfjár. N. leggur svo til, að frv. um þessi efni verði lagt fyrir næsta Alþ., og virðist því mega skilja það svo, að n. ætlist til, að lög um loðdýrarækt og innflutning búfjár verði skeytt saman í einn lagabálk, og geta e.t.v. orðið skiptar skoðanir um, hvort slíkt sé rétt. Vera má, að þetta sé ekki meining n., þó að svona sé til orða tekið, og að hún leggi ekki neina sérstaka áherzlu á að hraða endurskoðun laga um innflutning búfjár, heldur aðeins að ríkisstj. hraði jákvæðri afgreiðslu minkamálsins. Virðist það því vera efni till. hv. landbn. í aðalatriðinu, að n. leggur til, að hv. þd. samþykki að vísa málinu til frekari athugunar til ríkisstj. í trausti þess, að ríkisstj. leggi fyrir næsta þing frv., þar sem lagt verði til, að innflutningur minka og minkaeldi verði leyft. Eins og fram hefur komið, eru ekki allir hv. þdm. reiðubúnir að samþykkja slíka till. sem þessa, þótt þeir hafi ekki á móti því að vísa málinu til ríkisstj. til nánari athugunar og þar á meðal þá til þess að gefa búnaðarþingi kost á að segja álit sitt um málið. Ég er einn í hópi þeirra, sem vilja, að málinu sé nú á þá lund vísað til ríkisstj. Hitt er svo ekki að furða, þótt hv. 2. þm. Vesturl. lofi hástöfum afgreiðslu hv. landbn. Þessi hv. þm. er gamalþekktur refa- og minkaeldismaður og er enn sami áhugamaður í því efni. Hann finnur réttilega þau fyrirmæli og þá viljayfirlýsingu, sem kemur fram í tillögu hv. landbn., og gleðst yfir því, ef hv. þd. samþykkir þessa afgreiðslu málsins, eins og hv. landbn. leggur áherzlu á. Um málið sjálft sé ég ekki ástæðu til að ræða nú, þar sem það á ekki að hljóta lokaafgreiðslu á þessu þingi. En ég vil ekki binda mig í þessu máli í ákveðna afstöðu fyrir fram, eins og hv. landbn. fer fram á í raun og veru á talsvert lævíslegan hátt.



Herra forseti. Hv. 1. þm. Norðurl. v. beindi þeirri fsp. til mín við umr. í gær, hvort ég vildi kynna mér, hvort landbn. gæti fallizt á nokkra aðra afgreiðslu þessa máls, t.d. að afgreiða það með rökstuddri dagskrá. Landbn. var á fundi í morgun að ræða allt önnur mál, en ég bar þetta undir hv. meðnm. mína, og við komumst að þeirri niðurstöðu, að við teldum enga þörf á því, að n. breytti afstöðu sinni til afgreiðslu málsins. Það urðu hér í gær nokkrar umr. um þetta mál. Að vísu voru menn, að því er mér virtist, samdóma um þá till. landbn., að þessu máli verði vísað til ríkisstj. Það var aðeins að mönnum sýndist sitt hvað um orðalag nál. Ég get náttúrlega vel fallizt á, að það hefði mátt orða nál. með öðrum hætti. Íslenzk tunga er svo orðfrjó, að það má orða sömu hugsun á margvíslegan hátt. En aðalatriðið er þetta, sem fyrir okkur vakir, að vísa málinu til ríkisstj. í trausti þess, að málið verði rækilega athugað og að ríkisstj. geri svo það, sem henni þykir skynsamlegast í málinu. Ég býst ekki við, að það sé hægt að krefjast meira af henni, og það gerum við ekki heldur.



Herra forseti. Ég ætla ekki að lengja þessar umr. neitt sem heitir, en ástæðan til þess, að ég kvaddi mér hljóðs, er fyrst og fremst sú, að ályktunarorð hv. landbn., eins og þau koma fram í lok nál., skil ég svo, að í þeim felist nokkur viljayfirlýsing. Það eru þau fyrst og fremst, sem ég vil gera að umtalsefni. En áður en ég vík að því, vil ég taka undir það, sem hæstv. landbrh. sagði hér í gær, að það hefur orðið verulegur árangur í sambandi við framkvæmd l. frá 1957 um útrýmingu minka og refa. Ég legg á það áherzlu, að áfram verði haldið á þeirri braut að útrýma þessum meindýrum á þann hátt, sem þar er lagt fyrir að gert verði og gert hefur verið síðan. Og jafnvel þó að sú skoðun væri uppi, að okkur tækist ekki að útrýma þessum meindýrum, eins og kemur fram í áliti veiðistjórans, þá er ég sannfærður um það, að við erum nú þegar að ná tökum á því að gera meindýrin til muna óskaðlegri en áður hefur verið og megum í engu slaka á í þeim efnum. Það er í sjálfu sér ekki óeðlilegt, þó að hér væru skiptar skoðanir, ef menn stæðu frammi fyrir því, hvort leyfa ætti minkaeldi eða ekki. Reynsla sú, sem við höfum í sambandi við minkaeldi hér, meðan það var leyft, var slæm, og ber því að hafa fulla varúð við, ef inn á þessa braut yrði farið að nýju. Þá er um minkana að segja, að hér er tízkuvara á ferðinni, svo að verðsveiflur eru tíðar, og getum við í því sambandi vitnað í reynsluna af refaeldinu, þar sem silfurrefur og platínurefur voru um tíma mjög verðmæt vara, en hafa nú þokað fyrir minknum og eru ekki lengur taldir verðmæt vara. Þetta allt ber að hafa í huga, þegar málið í heild er athugað. Þrátt fyrir þá vankanta, sem á þessu máli eru, er ég þeirrar skoðunar, að þetta mál eigi, eins og önnur mál, að athugast vel og ekki að fullyrða í upphafi, hvort hér sé skynsamlega stefnt eða ekki. Þess vegna vil ég láta athuga málið mjög ýtarlega, en gera það hleypidómalaust og án þess, að fyrir fram sé ákveðið um stefnuna. Ég lít svo á, að sú yfirlýsing, sem hæstv. landbrh. gaf hér í gær, hafi verið á þá leið, að hans skilningur á afgreiðslu málsins hér á hv. Alþ. væri sá, að það ætti að athuga málið alveg hleypidómalaust, án þess að hafa fyrir fram ákveðna stefnu, og að þeirri athugun lokinni ætti að taka um það ákvörðun, hvort rétt væri að afgreiða málið hér á hv. Alþ. á þann hátt, sem nefndin virðist stefna að, eða ekki. Ég hef hugsað mér að greiða atkv. með því að vísa þessu máli til hæstv. ríkisstj. með tilliti til þessa skilnings míns. En ég tek það líka fram, að það er ekki skilningur minn, að með því að vísa málinu til ríkisstj. eigi ekkert að aðhafast, eins og kom fram hjá hv. 4. þm. Norðurl. v. að gæti orðið niðurstaðan, heldur eigi að vísa málinu til hæstv. ríkisstj. í trausti þess, að málið verði grandskoðað, án þess að hafa fyrir fram ákveðna stefnu um niðurstöðuna.



Herra forseti. Ég hafði orð á því hér í gær, að ég vildi taka til athugunar, hvort ekki væri ástæða til að flytja till. til rökstuddrar dagskrár í málinu, vegna þess að ég var óánægður með orðalag á niðurlagi nál. frá hv. landbn., þar sem hún vill leggja það fyrir ríkisstj. að semja frv. í ákveðna stefnu í þessu máli. En eftir það, sem síðan hefur fram komið, sé ég ekki ástæðu til þess að flytja sérstaka till. um málið. Hv. formaður og frsm. landbn. hefur látið það uppi nú í ræðu, að það væri hans skoðun og mér skilst reyndar n. allrar, að ríkisstj. eigi, ef hún fær málið, að athuga það í heild gaumgæfilega. Ég skildi hann þannig, að hann teldi, að stjórnin ætti að athuga málið í heild og þá fyrst og fremst höfuðatriði málsins, hvort eigi að leyfa innflutning á minkum og minkaeldi hér eða ekki, - þetta er aðalatriði í málinu, - og síðan mundi ríkisstj. skila áliti og tillögum til Alþingis í samræmi við þær niðurstöður, sem hún kæmist að eftir athugun á málinu og aðalatriði þess. Þetta get ég vel fellt mig við, þegar þessi skilningur er fram komin. Þetta kom í raun og veru líka fram í ræðu hæstv. landbrh. í gær, að hann var með nál. í höndunum og sagðist skilja það þannig, að til þess væri ætlazt, að ríkisstj. athugaði málið gaumgæfilega í heild og þá að sjálfsögðu þetta aðalatriði þess, sem ég nefndi. Hann sagðist að vísu vera gleraugnalaus, og við sáum, að hann var það, og ég held líka, að það sé eina skýringin, sem hægt er að gefa á þessari túlkun hæstv. ráðh. á álitinu. En ég vil vænta þess samt, að hann haldi við þennan skilning sinn og breyti samkv. því, og ef hann fer að lesa nál. einhvern tíma aftur yfir, þá vona ég, að hann verði þá einnig gleraugnalaus, til þess að hann skipti ekki um skoðun á þessu. En það kom fram nú í dag, að það hafa fleiri gleymt þessum nauðsynlegu tækjum heima hjá sér en ráðh., því að hv. 4. þm. Norðurl. v. hefur líka gert það. Sem sagt, ég tel, að það sé komið fram hér, bæði frá hæstv. ráðh. og ýmsum fleiri, þ. á m. nefndarmönnum, að til þess sá ætlazt af stjórninni, ef hún fær málið, að þá athugi hún það allt gaumgæfilega og þá auðvitað fyrst og fremst aðalatriði málsins, hvort eigi að leyfa þetta eða ekki, og skili svo tillögum í samræmi við þær niðurstöður, sem hún kemst að. Þess vegna get ég, að fengnum þessum skýringum öllum, greitt atkv. með því að vísa frv. til stjórnarinnar.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, fjallar um það að binda þau ákvæði í lögum, að sé ákveðin verðflokkun á nýjum fiski, þar sem gert sé ráð fyrir mismunandi verðlagi á nýjum fiski eftir flokkum, þá skuli slík verðflokkun vera miðuð við sérstaka gæðaflokkun eða gæðamat, sem ferskfiskeftirlit ríkisins hefur ákveðið á hverjum tíma. Og í öðru lagi er lagt til, að lögfest verði með þessu frv., að jafnmargir aðilar fiskseljenda og fiskkaupenda skuli jafnan semja sín á milli um verðflokkun á fiski. Þannig er gert ráð fyrir því í 2. gr. frv., að fulltrúar fiskseljenda, sex að tölu, verði í þessum samningum og fulltrúar fiskkaupenda, líka sex að tölu, séu þátttakendur í þessum samningum. Jafnframt er lagt til, að þessi samninganefnd starfi undir leiðsögn sáttasemjara ríkisins, og verði ekki samkomulag innan n. með fiskseljendum og fiskkaupendum, skuli sáttasemjari taka sæti í n. og n. þannig skipuð fella endanlegan úrskurð um verðið á fiski í hverjum verðflokki. Þetta er aðalefni þessa frv. Ástæðurnar til þess, að frv. er flutt, eru í stuttu máli þær, að nú um þessi áramót hefur verið ákveðið að taka upp þá nýbreytni varðandi verðlagningu á nýjum fiski að ákveða mismunandi verðflokka. Hingað til má segja, að fiskurinn hafi verið verðlagður í einum meginverðflokki eða keyptur upp til hópa, ef svo mætti segja. Þessar verðflokkunarreglur, sem birtar hafa verið, eru settar af stjórn og verðlagsráði L.Í.Ú. með samkomulagi við samtök nokkurra fiskkaupaaðila. Það er hins vegar ljóst, að ýmsir þeir, sem eiga hér mikinn hlut að máli í sambandi við það að selja fisk og varðandi þær reglur, sem í gildi eru á hverjum tíma um verð á fiski, hafa ekki átt hér neina aðild að um að ákveða þessar verðflokkunarreglur. Nú hefur risið upp mikill ágreiningur á milli aðila um, hversu réttlátar þessar reglur eru, og það hefur gengið svo langt, að í ýmsum verstöðvum hafa útvegsmenn, bátaútgerðarmenn, beinlínis stöðvað rekstur skipa sinna um lengri eða skemmri tíma út af þessum ágreiningi um verðflokkunarreglurnar. Mótmæli hafa borizt víðs vegar að af landinu gegn þessum nýju reglum. Og það er enginn vafi á því, að það er áframhaldandi hætta á árekstrum, ef ætti að reyna að framkvæma þessar reglur eins og þær hafa verið tilkynntar. Þessar nýju verðflokkunarreglur eru byggðar í aðalatriðum á því að dæma fisk í mismunandi verðflokka eftir því, í hvernig veiðarfæri fiskurinn er veiddur og á hvaða tímum árs fiskurinn er veiddur og svo hversu gamall fiskurinn er, þegar hann kemur á sölustað. Hins vegar er ekki lögð til grundvallar við þessa verðflokkun gæðaflokkun eða gæðamat frá neinum óvilhöllum aðila, eins og t.d. ferskfiskeftirliti ríkisins. Það hefur hins vegar verið mikið um það rætt í sambandi við þessar nýju verðflokkunarreglur, að hér sé ætlazt til þess að verðleggja fisk eftir gæðum, þannig að gæðamesti fiskurinn sé jafnan í verðmætasta flokki, en sá, sem er lakari að gæðum, verður þá í verðlægri flokkum. Ég hygg, að ekki verði um það deilt, að eins og þessar verðflokkunarreglur hafa verið tilkynntar, sé ljóst, að fiskurinn yrði ekki samkv. þessum reglum verðlagður samkv. gæðum. Í mörgum tilfellum mundi fyrsta flokks fiskur, sá sem verður síðar verkaður og seldur út úr landinu sem fyrsta flokks fiskur, verða verðlagður til fiskimannanna sem annars, þriðja eða fjórða flokks fiskur að verðmæti. Nú vill svo til, að einmitt á þessu hausti er að taka til starfa sérstakt opinbert eftirlit, sem nefnt er ferskfiskeftirlit ríkisins, og þessi stofnun hefur fyrir stuttu gefið út reglugerð um gæðamat á nýjum fiski, sem lagður er inn til vinnslu. Samkvæmt reglum þessa ferskfiskeftirlits gerir það ráð fyrir því, að allur nýr fiskur skuli vera gæðaflokkaður í þrjá gæðaflokka. Í fyrsta flokk skal fara allur fiskur, sem telst vera gallalaus. Í annan gæðaflokk skal fara allur fiskur, sem telst ekki hæfur til frystingar, en er þó hæfur til verkunar í skreið og verkunar sem saltfiskur. En í þriðja verðflokk skal svo ganga allur sá fiskur, sem er ekki hæfur í hina tvo flokkana, fyrsta og annan flokk, eða m.ö.o. fiskur, sem er ekki hæfur til matvöruvinnslu. Við leggjum til með þessu frv., að ákveðið verði, að sú verðflokkun, sem gilda skal á nýjum fiski nú á þessu ári, verði látin fylgja þessari gæðaflokkun þannig, að sá fiskur, sem metinn er af ferskfiskeftirliti ríkisins í fyrsta flokk, skuli einnig vera í fyrsta verðflokki, sá fiskur, sem þetta opinbera eftirlit metur í annan gæðaflokk, skuli vera í öðrum verðflokki og sá, sem fellur í þann þriðja, verður þá að vera í þriðja verðflokki. Við teljum, að það sé á allan hátt eðlilegt og nauðsynlegt til þess að forðast árekstur, að gæðamatið og verðflokkunin falli hér saman. Ég vil útskýra þetta nokkru nánar miðað við þær verðflokkunarreglur, sem tilkynntar hafa verið frá hálfu landssambandsins og fiskkaupenda. Samkv. þeim reglum er gert ráð fyrir því, að í hæsta verðflokk geti einungis komið sá fiskur, sem veiddur er á línu og landað er daglega. Þó getur sá fiskur, sem veiddur er á línu og landað er daglega yfir sumarmánuðina, ekki komizt í þennan hæsta verðflokk, nema þá sá fiskur hafi einnig verið ísaður, þó að um daglega löndun sé að ræða. Af þessu verður ljóst, að t.d. handfærafiskur, sem landað er daglega og veiddur er á sama tíma og línufiskurinn, getur aldrei komizt samkv. þessum verðflokkunarreglum í hæsta verðflokk. Þá standa menn orðið frammi fyrir því, að fiskur, sem er veiddur á línu og er ekki á nokkurn hátt betri vara úr hendi veiðimannsins en fiskur, sem veiddur hefur verið á handfæri, er verðlagður hærra en jafngóður handfærafiskur. Auðvitað sjá allir, að eðlilegt er, að þetta leiði til árekstra og óánægju, því að það byggist í raun og veru ekki á nokkru réttlæti að haga verðflokkun á þennan hátt. Sama er að segja um fisk, sem veiddur er á annan hátt, t.d. í net. Það skiptir ekki máli samkv. þessum verðflokkunarreglum, sem nú er ætlað að framkvæma, hvort sá fiskur, sem veiddur er í net, er fyrsta flokks fiskur að gæðum eða eins góður og fiskur getur beztur orðið frá hendi veiðimannsins til þess, sem kaupir, hann er dæmdur til þess að verða í þriðja verðflokki samkv. þessum reglum, bara vegna þess að fiskurinn er veiddur á þennan hátt. Þetta er líka alger óréttur, og er fyrirsjáanlegt, að þetta getur ekki staðizt til langframa í framkvæmd. Og það hefur þegar komið í ljós í sambandi við framkvæmd á þessum reglum, að fiskkaupendur fara að hugsa sér að leggja sig meira eftir fiski, sem er í verðlægri flokkunum, t.d. netafiski. Þeir hafa séð, að það eru miklu meiri líkur til þess í mjög mörgum tilfellum, að þeir fái meiri hagnað út úr verkuninni, ef þeir ná sér í fyrsta flokks netafisk fyrir kr. 2.70 á kg heldur en fyrsta flokks línufisk fyrir kr. 3.11 á kg, þar sem hvor tveggja fiskurinn yrði verkaður á sama hátt og seldur út úr landinu á nákvæmlega sama verði til markaðslandanna. Þetta mundi sem sagt leiða það af sér, þveröfugt við það, sem til var ætlazt, að hætta væri beinlínis á því, að fiskkaupendur legðu sig fram um það að reyna að ná í netafisk fremur en línufisk, þegar þeir geta fengið netafisk sem fyrsta flokks fisk og komizt þannig yfir hann á lægra verði en annan fyrsta flokks fisk. Ég er sannfærður um, að reglur eins og þessar geta ekki staðizt lengi í framkvæmd. Ég hygg, að það sé miklu réttara að hafa þá leið í þessum efnum, svipað og Norðmenn hafa, að miða mismunandi verðlagningu við það, hvernig fiskurinn er verkaður og fyrir hvaða markaði, þannig að ef gæðamat ríkisins staðfestir, að fiskur sé fyrsta flokks að gæðum, sem megi t.d. hraðfrysta og flytja út í verðhæsta flokki sem unna vöru, þá eigi einnig að greiða fyrsta flokks verð fyrir slíkan fisk til þeirra, sem hann veiða, hvernig svo sem þessi fiskur hefur verið veiddur og á hvaða tíma. Það er auðvitað mjög mikilvægt, að þeir, sem veiða fiskinn og eiga kaup sitt og afkomu undir fiskverði, finni, að þeir fái réttlátt verð fyrir fiskinn miðað við það gæðaástand, sem fiskurinn er í, þegar þeir láta hann af hendi. Eða hvaða rök geta verið fyrir því að haga verðlagningunni þannig, að hægt sé að kaupa eftir lægri verðflokkunum fisk, sem síðan er hægt að verka í gæðahæstu flokkana og selja á hæsta verði út úr landinu? Hvaða réttæti getur verið í því að verðleggja slíkan fisk, sem er hæfur til slíkrar verkunar, í annan eða þriðja verðflokk? Ég get fyrir mitt leyti ekki séð, að það séu nokkur rök, sem mæla með slíku. Ef farið yrði eftir tillögum þeim, sem koma fram í þessu frv., yrði t.d. alveg tryggt um allan fisk, sem er dæmdur af hlutlausu ríkismati sem fyrsta flokks fiskur, þannig að hann sé t.d. hæfur til hraðfrystingar, það megi hraðfrysta hann sem fyrsta flokks útflutningsvöru, þá ber skylda til þess að greiða hann á hámarksverði. En sé fiskurinn hins vegar kominn á það gæðastig, að hann þyki ekki hæfur til hraðfrystingar, en þó verkunarhæfur, t.d. í skreið eða saltfisk, þá er líka réttmætt, að hann sé greiddur nokkru lægra verði en bezti nýr fiskur. Í frv. okkar höfum við gert ráð fyrir því, að sú skipan, sem þar er lagt til að lögfest verði, gildi aðeins út þetta ár. Við gerum okkur grein fyrir því, að hér er verið að þreifa sig nokkuð áfram um nýtt fyrirkomulag um verðlagningu á nýjum fiski, og það er því ekki óeðlilegt, að það séu settar um þetta reglur, sem gildi skamman tíma til að byrja með, og yrði þá hægt að taka málið aftur upp á nýjan hátt fyrir næsta ár. En þær reglur, sem við leggjum til að miðað verði við, eru í sjálfu sér mjög einfaldar, og þær styðjast við gæðaflokkun, sem opinbert eftirlit hefur sett upp. En í sambandi við þetta frv. er rétt að hafa það í huga, að verðlagningin á nýjum fiski er vitanlega gífurlega stórt atriði um það, hvernig tekst yfirleitt að halda friði á milli fiskframleiðenda og fiskkaupenda við fiskveiðarnar. Séu þær reglur, sem látnar eru gilda, mjög ósanngjarnar og óeðlilegar, þá er enginn vafi á því, að þær leiða af sér truflanir í atvinnurekstrinum fyrr eða síðar. Þetta hefur komið mjög berlega í ljós, eins og ég minntist á, nú í upphafi þessarar vertíðar, og það er líka skiljanlegt, þegar maður hefur í huga, hvað hér veltur á miklu fyrir bæði útgerðarmenn, sem fiskinn selja, og einnig fyrir sjómenn, sem miða kaup sitt við verðlagninguna á fiski. Við höfum lagt til í þessu frv., að nú að þessu sinni verði höfð sú skipun á, að ef fulltrúar fiskseljenda og fiskkaupenda gætu ekki komið sér saman, skyldi þó horfið að því ráði í þetta skipti, að sáttasemjari tæki oddaaðstöðu í þessari fjölmennu nefnd og n. ætti síðan þannig skipuð að fella endanlegan dóm um verðflokkunina á fiski að þessu sinni. Reynt hefur verið að halda því fram af sumum, að hér væri verið að leggja til að taka upp gerðardómsaðferð í vinnudeilum. En það er í rauninni mesti misskilningur eða alger útúrsnúningur. Þessum málum hefur verið þannig háttað, að fulltrúar sjómanna hafa ekki fram til þessa verið beinir samningsaðilar að þessum ákvæðum viðvíkjandi verðlagningu á fiski. Þeir hafa í sínum kjarasamningum, fulltrúar sjómanna, samið um skiptakjörin á almennum grundvelli, en orðið að sætta sig við það fiskverð, sem útgerðarmenn og fiskkaupendur hafa ákveðið. En vegna þess að það er nokkur hætta á því, að svo geti farið, að fiskkaupendur og fiskseljendur yrðu ekki sammála um verðið eða verðlagninguna, - verðflokkunina fyrst og fremst nú að þessu sinni, - þá þykir ekki óeðlilegt, að einn slíkur aðili sem þessi myndi þannig oddaaðstöðu í nefndinni, að hún geti fellt endanlegan úrskurð um minni háttar þrætu, sem upp gæti komið um verðflokkunina að þessu sinni. Hins vegar hafa sjómenn eftir sem áður óbundnar hendur um það að hreyfa þá skiptaprósentu, sem þeir ráða sig upp á, og hér gæti því ekki orðið um neitt annað að ræða en auka rétt þeirra frá því, sem nú er, en ekki á nokkurn hátt til þess að skerða rétt þeirra til þess að semja um kaup sitt og kjör. Það verður vitanlega að gera hér mikinn greinarmun á, því að hér er ekki verið að leggja það til, að nein nefnd skipuð opinberum starfsmanni sem oddamanni eigi að fella neinn endanlegan úrskurð um kaup og kjör á almennum grundvelli, heldur einvörðungu að skera úr, ef þræta kemur upp að þessu sinni um verðlagninguna eða verðflokkunina, sem hefur verið svo að segja einvörðungu í höndunum á öðrum aðilanum. Því verður ekki neitað, að það mál, sem þetta frv. fjallar um, er að verulegu leyti varðandi einmitt verðlagningu á fiski, en um það atriði hafa verið uppi allharðar deilur oft að undanförnu. Menn hafa ekki verið ásáttir með það fiskverð, sem hér hefur verið skráð á hverjum tíma. Í sambandi við verðlagið á fiski hefur oft verið á það bent, að verðlag á fiski hér er miklum mun lægra en í nálægum löndum. T.d. hefur verið á það bent, að fiskverðið í Noregi er miklum mun hærra en fiskverð hefur jafnan verið hér. Því hefur að vísu verið haldið hér fram, að það verð, sem hin nýja verðflokkun á fiski er nú miðuð við, þ.e.a.s. að hæsti verðflokkurinn kæmist upp í kr. 3.11 á kg, sé nú orðið jafnhátt eða jafnvel hærra en fiskverð það, sem t.d. er gildandi í Noregi. Ég hef í umr. um annað mál, sem snertir þessa verðlagningu, haldið því fram, að hér væri um rangan samanburð að ræða. Það væri enginn vafi á því, að það væri mjög verulega mikill mismunur á verðinu hér og verðinu í Noregi. Hæstv. sjútvmrh. kom hér að mínum dómi með mjög furðulega útreikninga til þess að reyna að sanna, að þetta nýja verð, sem nú væri hugsað hér, væri eins hátt eða jafnvel hærra en í Noregi. Síðan hef ég séð því haldið fram í stjórnarblöðunum, bæði í Morgunblaðinu og Alþýðublaðinu, að fiskverðið hér sé hærra en í Noregi. Mér þykir rétt í framhaldi af þeim umr. og einmitt í sambandi við þetta mál, sem svo mjög kemur inn á verðlagninguna, að víkja nokkuð frekar að þessu, því að þessi mál liggja nú enn ljósar fyrir en fyrr í umr. Hæstv. sjútvmrh. miðaði við það í grg. sinni um fiskverðið í Noregi, að hann hefði skýrslu í sínum höndum, sem segði, að meðaltalsfiskverð þar í landi hefði verið í fyrra 82 norskir aurar á kg af þorski slægðum og hausuðum, - 82 aurar norskir meðaltalsverð. Og síðan sagði hann enn fremur, að samkv. upplýsingum, sem hann hefði fengið, hefðu verðbætur verið greiddar úr ríkissjóði Noregs frá 5 aurum á kg til 17 aura á kg og ef hann tæki meðaltal af þessari niðurgreiðslu, þá væru það 11 aurar á kg, og þá upphæð vildi hann draga frá þessum 82 aurum og fékk þannig út 71 eyri á kg, sem væri sambærilegt verð við það verð, sem hér gilti. Með því síðan að umreikna þetta verð, taldi hann, að íslenzka verðið, kr. 3.11 á kg, væri fyllilega eins hátt eða jafnvel aðeins hærra. Ég benti á það í þessum umr., að hér væri auðvitað um mjög villandi samanburð að ræða og greinilega rangan, vegna þess að hæstv. ráðh. bar hér saman fiskverð í Noregi, sem var í fyrra, og fór þó ekki rétt með staðreyndir í þeim efnum, eins og ég skal koma að nánar síðar, og svo aftur fiskverð það, sem áætlað er að verði hér á landi nú á þessu ári, nú 1961 eða einu ári síðar, og tók þá að sjálfsögðu aðeins hæsta verðflokkinn, kr. 3.11, sem augljóst er samkv. verðflokkunarreglunum að ekki nema sáralítið af íslenzka fiskinum getur komið í. Hér var því verið að bera saman verðlag í Noregi fyrir ári við verðlag á Íslandi, sem á að verða, og þó ekki farið rétt með tölur heldur. Ég benti á, að það væri vitanlega óhjákvæmilegt að gera samanburð í þessum efnum á verðlagi í Noregi eins og var í fyrra og verðlaginu á Íslandi eins og það var í fyrra - eða þá verðlaginu í Noregi eins og það verður 1961 og verðlaginu á Íslandi eins og það er áætlað 1961. En nú liggur þetta einmitt fyrir. Og nú liggja fyrir miklu ýtarlegri upplýsingar um þetta, sem sýna, að hæstv. ráðh. hefur farið algerlega rangt með staðreyndir í þessum efnum. Ég vil þá fyrst víkja að fiskverðinu, sem gildandi var í Noregi í fyrra. Samkvæmt upplýsingum, sem Fiskifélag Íslands hafði gefið út í tímariti sínu Ægi og þar haft eftir hagfræðingi félagsins, eftir að hann hafði verið sendur til Noregs til að kynna sér málið, var talið í þeirri skýrslu, að fiskverð í Noregi hefði verið í fyrra 85–90 aurar, nokkuð breytilegt, á kg. en ekki 82 aurar á kg. eins og hæstv. ráðh. telur í sinni skýrslu. Nú er það eins og ég minntist á áður í umr., að þetta verð, sem hér var tilgreint frá Noregi í fyrra, var auglýst þar sem lágmarksverð, en hins vegar lá það fyrir, að verðið var allajafna miklum mun hærra í framkvæmd þar í landi, og ég gat þess þá hér í umr., að nú, þegar væri rætt um verðlagið í Noregi fyrir komandi ár eða 1961, væri talað um verðið 1 krónu til kr. 1.05 fyrir kg, sem væri miklum mun hærra en meira að segja verðið hefði verið. Ég skal hér tilfæra ummæli úr norska fiskveiðiblaðinu „Fiskaren“ frá 18. jan. s.l. um þetta atriði, en þar segir orðrétt á þessa leið, þar sem verið var að ræða um verðlagið fyrir 1961: „Þegar það er haft í huga, að í fyrra voru greiddar upp í kr. 1.05 fyrir Lófót-fiskinn eða 18 aura yfir lágmarksverðinu og markaðshorfur eru nú góðar, er vissulega ástæða til þess, að lágmarksverðið í ár við Lófóten verði 97 aurar pr. kg.“ Þetta kom m.a. fram í þessu blaði, og í fleiri greinum í blaðinu var rætt um það, að sennilegt væri talið, að verðið yrði 1 kr. til kr. 1.05 á kg. Þetta sýndi, eins og ég sagði fyrr í umr., að það var ekki réttmætt á neinn hátt að ætla að taka verðið í fyrra í öðru landinu, en í hinu landinu verðið í ár, því að það var greinilega að breytast. Nú hefur fiskverðið í Noregi nýlega verið ákveðið opinberlega, og þá er það ákveðið þannig, að fiskverðið á þorski á aðalvetrarvertíðarsvæðinu hjá þeim, á Lófótensvæðinu, hefur verið ákveðið ein kr. norsk á kg fyrir slægðan og hausaðan fisk. Hins vegar er verðið nú í ár miklum mun hærra á einstaka stöðum í Noregi heldur en þetta. Þannig er t.d. skýrt frá í þessu fiskveiðiblaði, „Fiskaren“, frá 25. jan., að fiskverðið í Sogni og á Fjörðunum verði nú 10 aurum hærra en það var í fyrra, eða fyrir slægðan og hausaðan þorsk kr. 1.20 kg. Sem sagt, nú liggur það fyrir, að sé fiskverðið nú í Noregi tekið til samanburðar við allra hæsta verð, sem gilda á hér, 1 kr. norsk á kg, þá gerir það fyrir hausaðan og slægðan fisk kr. 5.35 á kg. En ef við tökum allra hæsta verðið, sem gert er ráð fyrir að gildi hér á Íslandi árið 1961, þá er það kr. 3.11 fyrir slægðan fisk með haus, en það gerir kr. 3.89 á kg fyrir slægðan og hausaðan fisk, eða verðmismunurinn væri þá kr. 1.46 á hvert kg. Sé hins vegar tekinn fiskur til greina, sem veiddur er í net eftir þessum nýju verðflokkunarreglum, yrði mismunurinn miklum mun meiri, því að samkvæmt verðlaginu í Noregi yrði verðið fyrir slíkan fisk kr. 5.3 á kg líka, en hér aðeins fyrir hausaðan fisk kr. 3.37 á kg eða þá yrði verðmismunurinn kr. 1.98 á hvert kg. Svo var hitt atriðið í röksemdum hæstv. ráðh., að hann taldi, að skýra mætti þennan verðmun í Noregi með niðurgreiðslum úr ríkissjóði eða beinum verðuppbótum á fisk, og reiknaði hann það út á þann hátt, að þar mætti reikna með meðaltalsniðurgreiðslu 11 aurum á kg, en hér var vitanlega farið rangt með í stórum atriðum. Niðurgreiðslurnar á fiski í Noregi eru þannig, að þær koma til greina á vissum svæðum, sem sérstaklega þykja liggja þannig, að þörf sé á að hjálpa þeim sérstaklega, og mjög þýðingarmiklar framleiðslugreinar fá enga niðurgreiðslu á fiski, alls engar. Mér er t.d. sagt af kunnugum mönnum, en ég veit ekki bein deili á því sjálfur, að ekki sé þar um að ræða neina niðurgreiðslu á fiski, sem fer til frystingar. En hvað um það, ég veit um aðrar staðreyndir í þessu máli, sem taka hér í rauninni af öll tvímæli. Ég hef séð það, bæði í þessu norska fiskveiðiriti, „Fiskaren“, og við höfum einnig fengið um það gögn send til Alþ., að allur stuðningur úr ríkissjóði Norðmanna til fiskveiðanna þar, þ.e. þorskveiðanna, þegar búið er að taka síldveiðina út úr, séu 14.2 millj. norskra kr. á árinu 1961. Ég hef líka í höndunum gögn, sem segja til um það, hvað þorskveiði Norðmanna var mikil á árinu 1959, en það eru seinustu skýrslur, sem segja til um heildarafla þeirra. Þá var heildaraflinn á þorski og líkum fiski 602200 tonn. Ef maður athugar þessar heildarniðurgreiðslur allar, sem ganga til þorskveiðanna, og heildaraflann á þorskveiðunum, kemur í ljós, að meðaltalsniðurgreiðslan, sé þessu jafnað jafnt niður á alla veiðina, er ekki nema 2.3 aurar norskir á kg, en ekki 11 aurar, eins og hæstv. ráðh. reiknaði. Til þess að slíkt kæmi út, þyrftu upphæðirnar að vera margfalt hærri en þær eru nú. Það er því alveg augljóst mál, að þessar niðurgreiðslur, þó að þær séu þarna, eru ekki nema örlítið þrot af þessum mikla mismun á verðinu, sem var í fyrra, og hann var rétt færður upp í grg. okkar, þegar við gerðum grein fyrir þessu, enda stuðst við skýrslur Fiskifélagsins í þeim efnum. Hér er ekki nema aðeins um örlítið brot að ræða til skýringar á þessum mikla mismun á fiskverðinu hér og í Noregi nú á þessu ári, 1961, þó að við miðum við lágmarksverðið, sem auglýst er í Noregi, og algert hámarksverð hér á landi, tökum út þann verðflokkinn, sem er hafinn langt upp yfir hina almennu verðflokkana og gefur vitanlega engan veginn rétta mynd af meðaltalsverðlaginu á fiski hér. Það liggur því alveg ljóst fyrir, að verðmismunur á fiski hér í fyrra og eins í ár, miðað við fiskverðið í Noregi, er gífurlega mikill, og það er vissulega full þörf á því að fá hlutlausa rannsókn á því, hvernig á þessum mikla mismun stendur. Ég hef minnzt m.a. á þetta í sambandi við þetta mál, sem nú er hér á dagskrá, vegna þess, að hér er um skyld atriði að ræða, sem mjög koma inn í þetta spursmál um verðflokkun á fiskinum, því að einmitt með því að hafa verðflokkana svona marga, eins og nú er gert ráð fyrir, sem séu ekki miðaðir við gæðamat, á fiski, heldur eftir veiðiaðferðum og veiðitíma, er einmitt opnað fyrir þeirri hættu, að hér geti verið framkvæmd mjög óeðlileg verðlagning á fiski, sem vitanlega getur leitt af sér mikla árekstra í sambandi við fiskveiðarnar sem heild. Ég álít því, að það sé mikil nauðsyn á því, að Alþ. eða löggjafinn grípi hér inn í og setji reglur um, hvernig í aðalatriðum skuli hátta þeim verðflokkunarreglum, sem í gildi eiga að vera á hverjum tíma um verðlagningu á nýjum fiski, og það sýnist vera eðlilegt, að aðalatriðið í verðflokkunarreglunum sé það, að þar skuli gilda gæðamat og verðflokkarnir skuli miðaðir við gæðaflokkun, en ekki í slíku handahófi og því, sem nú hefur verið sett fram í sambandi við þessar nýju verðflokkunarreglur. Auðvitað gæti þetta verið svo, að ákveðin og rétt gæðaflokkun á fiski og þar með verðlagning á fiski gerði málið á allan hátt sambærilegra fyrir okkur, þegar við erum að bera saman okkar verð og annarra. En á því er líka mikil þörf, að við fáum þá alveg upplýst, hvernig á því getur staðið, að verðlagning þarf að vera svo mikið á annan veg hjá okkur en hjá keppinautum okkar á næsta leiti. Ég vil nú vænta, að hæstv. sjútvmrh. viðurkenni, að það sé þörf á því til þess að koma í veg fyrir árekstra að setja hér nokkru fastmótaðri reglur samkvæmt þessu frv. um verðlagningu á nýjum fiski heldur en hér hafa verið í gildi, og að hann viðurkenni líka um leið þá miklu þýðingu, sem slíkt hefur varðandi sanngjarna og réttláta verðlagningu á fiski, og sjái einnig nauðsynina á því að láta hér fara fram hlutlausa samanburðarrannsókn á verðlaginu á nýjum fiski hér og í Noregi. Ég vil svo óska eftir því, að þessu frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. sjútvn.



Herra forseti. Í þessu frv. um verðflokkun á nýjum fiski, sem hér liggur fyrir til umr., eru raunverulega ekki nema tvö efnisatriði. Annað atriðið er það að lögfesta flokkunarreglurnar og hitt atriðið að ákveða, að verðið í hverjum flokki skuli ákveðið á þann hátt, sem þar segir, og ef ekki næst samkomulag, þá að mér skilst með nokkurs konar gerðardómi. Mér finnst, að bæði þessi atriði séu allvarhugaverð. Hv. þm., 1. flm., sagði í sinni framsöguræðu, að ferskfiskeftirlitið hefði nú gefið út reglugerð um meðferð fisksins og mat á honum, og það er rétt. Sú reglugerð er gefin út í sjútvmrn. 13. jan. s.l., og þar er kveðið á um, hvernig fiskurinn skuli flokkaður. Í grg. fyrir frv. segja flm., að með frv. þessu sé gert ráð fyrir, að verðflokkun fisks verði algerlega byggð á gæðamati fiskeftirlits ríkisins. Þetta er þó ekki rétt nema upp að vissu marki. Í þessu lagafrv., sem hér liggur fyrir, er gert ráð fyrir 3 flokkum og aðeins 3 flokkum, en í reglugerðinni, sem vitnað er til og sagt er að frv. sé byggt á, stendur, með leyfi hæstv. forseta, í 37. gr., að „meta má í fleiri flokka, ef verðlagsgrundvöllur eða aðrar ástæður gefa tilefni til“. Þetta bendir til þess, að það sé haft í huga, að flokkarnir geti orðið fleiri, og þá er, að ég tel, ekki hagkvæmt að vera búinn að lögfesta þá skiptingu, sem frv. gerir ráð fyrir. Ég vil í heild segja um það, að ég tel þetta miklu frekar reglugerðarákvæði en það eigi að setjast um það lög. Þetta er samkvæmt eðli sínu þannig, að það getur komið til, að skyndibreytingar þurfi á flokkunarreglunum að gera, og þá er það miklu þyngra í vöfunum að vera búinn að lögfesta þessar reglur heldur en hafa þær aðeins bundnar í reglugerð, því að lögum er utan þingtíma ekki hægt að breyta nema þá með útgáfu brbl., sem auðvitað ber að forðast í lengstu lög. Ég tel þess vegna, að það orki mjög tvímælis, að það sé heppilegt að fara út í það að lögfesta þessar flokkunarreglur, sem nefndar eru í 1. gr., beinlínis vegna þess, að ég tel, að það sé eðlilegra og rýmra að hafa þetta ákveðið í reglugerð heldur en í lögum. Það kom líka fram í umr. hér áðan, bæði hjá hv. flm. og hjá hv. 5. þm. Vestf., að lögin um ferskfiskmatið eru tiltölulega ný, þau eru frá síðasta þingi, og það er þess vegna ekkert óeðlilegt, að við framkvæmd þeirra komi í ljós ýmsir byrjunarörðugleikar, þar sem reynslu skortir alveg um framkvæmdina. Hjá okkur hefur aldrei verið gerður sá greinarmunur á nýjum fiski upp úr sjónum, eins og nú er gert ráð fyrir, heldur hefur fiskurinn verið seldur á mikið til jöfnu verði, en nýmælið, sem í l. um ferskfiskmatið felst, er að gera mjög mikinn og strangan mismun á gæðavöru og lélegri vöru. Ég held þess vegna, að það þurfi og sé ekkert óeðlilegt, að það þurfi nokkurn tíma til þess að koma þessum hlutum í fastar skorður og að það sé einmitt, á meðan þetta er ekki komið í fastar skorður, ástæða til þess að binda það ekki um of og allra sízt í lögum. Hitt efnisatriðið, sem hv. flm. gat um líka og eins hv. 5. þm. Vestf., sem talaði hér áðan, er um, að fiskverðið í hverjum verðflokki skuli ákveðið á þann hátt, sem í greininni segir, í fyrsta lagi með samkomulagi á milli aðila, ef mögulegt er, fiskseljenda og fiskkaupenda, en ef það samkomulag næst ekki, þá verði sáttasemjari ríkisins í vinnudeilum látinn taka sæti í þessari verðákvörðunarnefnd með fullum atkvæðisrétti, sem þá væntanlega í flestum tilfellum sker úr, þar sem seljendur og kaupendur eru jafnmargir eða fulltrúar þeirra, og hlýtur þess vegna þetta ákvæði að verka eins og gerðardómsákvæði um matið. Að vísu segir mjög mildilega í grg., að sáttasemjari ríkisins skuli hafa hönd í bagga með störfum samninganefndanna. Það þykir eitthvað mildara orðalag að segja það, að hann skuli hafa hönd í bagga með störfum samninganefnda, heldur en beint, að hann skuli vera oddamaður í gerðardómi. En ég tel, hvað sem hugsuninni um gerðardóminn líður, sem ég skal ekki fara út í að deila um hér á þessu stigi, að þá sé mjög hæpið að draga sáttasemjara ríkisins inn í þá aðstöðu að verða oddamaður í gerðardómnum. Sáttasemjari ríkisins þarf í öllum tilfellum að hafa trúnað beggja aðila, en það er ósköp hætt við því, að þeim aðilanum, sem undir verður í þessari gerðardómsákvörðun, finnist hallað á sig og hljóti þá að kenna sáttasemjara ríkisins um, þar sem hann beinlínis sker úr um það, hvernig þessi ákvörðun verður gerð. Ef endilega á til gerðardóms að taka, eins og hv. flm. endilega virðast vilja, þá álít ég, að sáttasemjari ríkisins sé sá sízti maður, sem ætti að vera oddamaður í þessum gerðardómi. Það mætti kannske vera, eins og hv. 5. þm. Vestf. orðaði hér áðan, einhver hæstaréttardómari eða einhver annar maður, sem þá yrði ekki dreginn inn í hin almennu viðskipti launþega og atvinnurekenda. Ég tel sem sagt, að sáttasemjari ríkisins sé um það bil sá óheppilegasti maður, sem hægt sé að draga inn í þetta. En að öðru leyti verð ég að segja, að á meðan ekki er komin meiri reynsla á þetta mál heldur en komin er, þá tel ég líka óþarft og a.m.k. vafasamt, að það sé ástæða til að binda þessa verðákvörðun með lögum, eins og lagt er til í frv, að gert verði. Ég tel miklu nær, að það verði látinn nokkur tími líða og séð, hvernig tekst um frjálst samkomulag á milli aðila. Ég skal taka undir það líka með hv. 5. þm. Vestf., að ég tel sjálfsagt og eðlilegt, að fulltrúar sjómannasamtakanna í landinu verði aðilar að þessari verðákvörðun, ekki síður en útgerðarmenn, þó að þeir hafi ekki orðið það í þetta skipti, sem skýrt var frá líka af honum, hvernig stóð á, þar sem var enn í lögum ákveðið skiptaverð, sem byggt var á, þegar verðið var ákveðið. Ég veit nú ekki, hvort ég hefði farið út í að ræða þetta mál sérstaklega á þessu stigi, ef ekki hefði komið annað til, sem var, að hv. 1. flm. notaði tækifærið til þess að ræða nokkuð um mismuninn á fiskverðinu í Noregi og hér heima og fór þar mjög í sama farið og hann gerði síðast, þegar þau mál voru til umr., en ég hélt, að þau hefðu orðið útrædd í bili þá, þar sem málið er nú komið til nefndar og nefndin hefur aðgang að öllum þeim gögnum, sem fyrir liggja, til þess að setja sig inn í það og skera úr um það, hvernig þeim málum er varið. En að þessu gefna tilefni skal ég fara um það nokkrum orðum. Hv. þm. sagði í fyrsta lagi, að það væri óeðlilegt að bera saman verðlag í Noregi í fyrra við verðlag á Íslandi nú. Annaðhvort yrði að miða verðlagið í Noregi í fyrra við verðlagið á Íslandi í fyrra eða verðlagið í Noregi nú við verðlagið á Íslandi nú, og get ég út af fyrir sig fallizt á, að það sé rétt. En ég vil undirstrika enn og aftur, að það, sem gert er í till, til þál. um rannsókn á fiskverðinu eða samanburð á fiskverðinu hér og í Noregi, er það, að gengið er fram hjá því í till. við þennan samanburð, að það, sem þeir bera saman, er fiskverðið í Noregi í fyrra í hæsta verðflokki við verð á Íslandi, sem var nokkurn veginn sama verð fyrir allar gæðategundir af fiski hér. Þetta er það, sem gerir það að verkum, að sá mismunur kemur fram, sem fram hefur komið í grg. fyrir þeirra till. Og þetta er rangt og ósanngjarnt. Ef á að bera saman verðið í Noregi og hér, þá verður að bera saman verðið í tilsvarandi flokkum. Norðmenn höfðu bæði í fyrra og í hittiðfyrra og hafa sjálfsagt haft í langan tíma mjög mikla skiptingu á aflanum eftir gæðum, og þeir hafa líka greitt hann eftir gæðum. En hér er þessi gæðaskipting fyrst komin í framkvæmd nú á þessu ári. Ef þess vegna á að bera saman sambærilega hluti, þá er ekki hægt að taka aðrar tölur til samanburðar en þær tölur, sem nú liggja fyrir, eftir að farið hefur verið út í það hér að meta fiskinn eftir gæðum upp úr sjó. Það er algerlega rangt að bera saman fiskinn í hæsta gæðaflokki í Noregi við meðalverðið hér á Íslandi áður, en það er það, sem þeir hafa gert, hv. flm. þessarar rannsóknartill., bæði í grg. fyrir henni og eins í þeim umr., sem hér hafa farið fram. Hv. 4. þm. Austf. sagði að vísu, að ég hefði látið mig hafa það að bera saman það, sem væri lágmarksverð í Noregi, við hæsta verð hér á Íslandi. Þetta er líka tilraun til þess að blekkja. Það, sem ég bar saman, var verðið á hæsta gæðaflokknum í Noregi, - í fyrra að vísu, því að ég hafði þá ekki tölurnar eins og þær verða í ár, við verðið á hæsta gæðaflokknum hér á landi, eins og hann er nú, en útkoman úr þeim samanburði varð sú, að mismunurinn varð allt annar en þeir vildu vera láta og miklu minni, og ef öll kurl kæmu til grafar, þá heldur íslenzka verðinu í vil. Þetta ætla ég, að ég geti staðið við, samkv. þeim upplýsingum, sem ég hef um þetta fengið. Hv. 4. þm. Austf. sagði líka, að upplýsingar mínar um verðuppbæturnar í Noregi væru jafnvel rangar, eða a.m.k. vildi hann gera þær tortryggilegar. En ég sagði um þær skv. skýrslum, sem ég hef um þær fengið, að verðuppbæturnar hefðu numið á þorsk frá 5 til 17 aurum á hvert kg, og af því að þær voru mismunandi á hinum mörgu verðlagssvæðum, reiknaði ég með meðaltali á milli 5 og 17, þ.e.a.s. með 11 aurum á kg. Í till. þeirra hv. 4. þm. Austf. og hv. 6. þm. Sunnl. um rannsókn á fiskverðinu er því raunar alveg skotið undan, að um nokkrar verðuppbætur hafi verið að ræða. En það liggur alveg ljóst fyrir, að einmitt verðuppbæturnar koma mjög til athugunar í sambandi við verðútreikninginn, þegar um hæsta verðið er að ræða, því að hæsta verðið í Noregi helgast einmitt af hæstu uppbótagreiðslunum. Og uppbótagreiðslurnar fara, eins og ég sagði, upp í 17 aura. Hv. 4. þm. Austf. vildi nú jafnvel vefengja það, að nokkrar uppbótagreiðslur væru fyrir fisk til frystingar. Í skýrslu Fiskifélagsins frá 29. nóv. 1960 voru ekki fyrir hendi niðurstöður um, hverjar uppbótagreiðslurnar hefðu orðið á öllu árinu 1960. En þá verð ég líka, eins og hv. þm. raunar sjálfur gerði, að miða við tölur frá árinu 1959, því að það eru einu fullkomnu tölurnar, sem fyrir liggja. í þessum skýrslum Fiskifélagsins um árið 1959 er svo komizt að orði, með leyfi hæstv. forseta: „Samkvæmt Årsmelding fra Norges råfisklag voru niðurgreiðslur til fiskkaupenda, sem óbeint koma fram í hærra verði til útvegsins, sem hér segir á árinu 1959, lokaskýrsla fyrir yfirstandandi ár hefur ekki borizt enn: Í fyrsta lagi fyrir þorsk 5–17 norskir aurar á hvert kg eftir verðlagssvæðum og vertíðum, fyrir ýsu til frystingar 13-21 eyrir norskur, fyrir ufsa 5–9 aurar norskir, fyrir löngu og keilu 5–10 aurar norskir og fyrir steinbít 10 aurar norskir, alls staðar miðað við slægðan og hausaðan fisk.“ Þessar upplýsingar ætla ég að séu réttar, og hef ég a.m.k. enga ástæðu til þess að vefengja þær. En séu þessar upplýsingar um uppbæturnar teknar til greina og uppbæturnar dregnar frá norska fiskverðinu og síðan tekin til greina sú gæðamatsskipting, sem á sér stað í Noregi og það verð er miðað við, sem hv. flm. till. hafa reiknað með í hæsta flokki, - þó að það sé þar lágmarksverð, þá er það ekki lágmarksverð á alla flokkana, það er lágmarksverð í hæsta flokknum, - þá verður mismunurinn, sem þeir vildu láta vera á meðalstórt frystihús, í kringum 3 millj., og á venjulegan vertíðarbát, 700–800 þús. kr., hann verður enginn. Þetta ætla ég svo ekki að ræða meir, en það er alveg sama, hvernig þessu er velt fram og til baka, niðurstaðan er þessi. Um sjálft frv., sem hér liggur fyrir, skal ég aðeins segja það, að ég er í miklum vafa um, að það sé til nokkurs gagns fyrir þá, sem það á að vera til gagns, heldur geti það skapað erfiðleika og óþægindi í framkvæmd ferskfiskmatsins og að það sé ekki rétt að fara út í að svo stöddu að lögbinda verðákvörðunina, eins og frv. gerir ráð fyrir, fyrr en frekari reynsla er fengin af því, hvernig tekst um samkomulag á þessu sviði, þó að ve1 megi ef til vill athuga þetta, ef þetta samkomulag er ekki fyrir hendi og ef þessir hv. þm. leggja, eins og hér virðist koma fram, svona mikið upp úr því að lögfesta gerðardóminn í þessum vinnudeilum. Ég tel raunar, að ef til þess kæmi, að út í slíka lögfestingu yrði farið, þá væri sáttasemjari ríkisins óheppilegasti maðurinn til þess að taka sæti í og kveða upp úrskurð í slíkum gerðardómi.



Herra forseti. Mér finnst undirtektir hæstv. sjútvmrh. og hv. 5. þm. Vestf. heldur daufar undir það mál, sem þetta frv. fjallar um. Ég get ekki skilið undirtektir þeirra á annan veg en þann, að þeir séu beinlínis andvígir efni frv. Að vísu ræddu þeir þannig hér um málið, að þeir gáfu sig mest í rauninni að aukaatriðum eða atriðum, sem vitanlega er hægt að hafa nokkuð á annan veg, en fallast þó á meginhugsunina, sem stendur að baki frv. Nú langar mig til þess að spyrja þessa hv. þm., hver þeirra skoðun sé í raun og veru um aðalefni frv. Það er mjög fróðlegt að fá það fram. Aðalefni frv. er um að slá því föstu, að verðflokkun á nýjum fiski skuli fylgja gæðaflokkun. Er t.d. hv. 5. þm. Vestf. á þeirri skoðun, að það sé ekki ástæða til þess, að fyrsta flokks fiskur, sem dæmdur er af hlutlausu ríkismati sem bezta vara, sé greiddur bezta verði? Er hann á því, að það megi gjarnan hafa þann hátt á, að fiskur, sem er dæmdur af ríkismati sem fyrsta flokks vara, sem bezti fiskur, megi flokkast niður í 2., 3. eða 4. verðflokk? Er þetta hans meining? Það er fróðlegt að fá að vita um það. Um það stendur einmitt deilan í þessu efni. Eiga þær verðflokkunarreglur að gilda, sem forustumenn landssambandsins nú hafa komið sér saman um við fiskkaupendur, að það megi dæma niður í 3. eða 4. verðflokk þann fisk, sem opinbert ríkismat hefur ákveðið að sé í bezta gæðaflokki? Það virðist af því, sem hæstv. sjútvmrh. hefur talað hér, að hann sé á þessari skoðun, við því sé í rauninni ekkert að segja, þó að fiskur, sem ríkismatið er búið að slá föstu að sé í bezta gæðaflokki, sé verðlagður niður í 2. eða 3. verðflokk. Menn hljóta vitanlega að spyrja: Til hvers er þá þetta gæðamat hjá ríkinu? Hvers vegna eru þeir að skipa heilan her af mönnum, 50–60 mönnum, um allt land, láta þá taka „stikkprufu“ af nýjum fiski, sem kemur upp úr bátum, láta þá gæðameta fiskinn og segja: Þetta er fyrsta flokks fiskur, þetta er annars flokks fiskur, þetta er þriðja flokks fiskur, - en svo á ekkert að fara eftir því, ekki í neinu tilfelli? Svo koma fiskkaupendurnir, þeir sem eiga frystihúsin, og segja: Það varðar mig ekkert um, vinur minn, þó að þetta sé fyrsta flokks fiskur samkv. stimplun fiskmatsins, ég verðlegg hann sem þriðja flokks fisk. Út af þessu hafa deilurnar risið. Um það að leysa þennan vanda er þetta frv. Ég veitti því auðvitað athygli, að hæstv. sjútvmrh. og hv. 5. þm. Vestf. vildu sem minnst dvelja við þetta meginatriði. En fyrir mig og marga fleiri er mjög lærdómsríkt að fá það staðfest hér á Alþingi, hver er skoðun hæstv. sjútvmrh. í þessum efnum, og þá gjarnan, að hann vildi gefa skýringu á því hér á Alþingi, til hvers slíkt gæðamat og allur sá kostnaður á að vera að gæðameta fiskinn í fyrsta flokk, ef ekkert á eftir því að fara á eftir. Til hvers? Hvernig stendur á því, að þá er verið að leggja út í allt þetta? Við, sem stöndum að flutningi þessa frv., viljum slá því föstu með lögum, að hafi opinbert mat ríkisins ákveðið, að nýr fiskur sé í fyrsta flokki, þá skuli hann vera jafnframt í fyrsta verðflokki, þar skuli vera beint samband á milli. Og það er enginn vafi á því, að þetta er skoðun mikils meiri hluta manna í landinu, sem fást við sjávarútvegsstörf, þetta er krafa sjómannanna yfirleitt allra, sem hafa gert samþykkt um þetta mál, og þeir eru orðnir margir, og þetta er líka krafa bátaútgerðarmannanna í landinu, sem veiða fisk og selja fisk. En svo koma aðrir menn, sumir hverjir eiga báta líka, en eru fyrst og fremst fiskkaupmenn og ætla að kaupa fiskinn og væntanlega reyna að hagnast á verkun hans. Þeir segja auðvitað: Það er mjög hagstætt að geta fengið fyrsta flokks fisk, sem sjálft ríkismatið viðurkennir sem fyrsta flokks fisk, og þurfa ekki að borga hann nema eins og þriðja flokks fisk. Það er mjög hagstætt. Þetta er girnilegt, þetta er gott. Við skulum hafa reglurnar heldur á þessa lund. Við bendum á það, flm. þessa frv., að ef á að reyna að þjösna í gegn svona vitlausum reglum, þá verður það aðeins til þess að trufla framleiðslustörfin í landinu, stöðva reksturinn um lengri eða skemmri tíma og jafnvel efna til beinna verkfalla út af þessu. Ég tók eftir því, að bæði hæstv. sjútvmrh. og eins hv. 5. þm. Vestf. vildu gera aðalatriði úr því efni 1. gr. frv., að með henni væri verið að lögbinda gæðaflokkunarreglurnar, með því væri verið að binda í lögum, að í fyrsta flokk sem gæðaflokk skuli fara fiskur af tiltekinni tegund. En hvernig er nú þessu raunverulega varið? Jú, því er þannig varið, að sjálfur hæstv. sjútvmrh. hefur gefið út reglugerð 13. jan. um það, hvaða fiskur skuli teljast í fyrsta flokk að gæðum, hvaða fiskur í annan flokk að gæðum til og í þriðja flokk að gæðum. Þessi reglugerð er gefin út, .eins og ég sagði, 13. jan. Við getum vitanlega ekki miðað við neitt annað í þessu frv., sem aðeins er gert ráð fyrir að gildi á þessu ári, en þessar reglur, sem þarna hafa verið gefnar út og væntanlega eiga þó að standa yfir þetta ár, en ekki að verða margbreytt á árinu. Ef málið liggur þannig fyrir, að hæstv. sjútvmrh. telur svo miklar líkur á því, að þessar gæðaflokkunarreglur, sem eru nýlega settar, standist ekki einu sinni út þetta ár og þeim verði breytt á árinu, þá mundi ég fyrir mitt leyti sætta mig við það líka að umorða greinina þannig, að þó skuli verðflokkunin alltaf fylgja gæðaflokkunarreglum þeim, sem í gildi eru á hverjum tíma, settum af réttum opinberum aðilum, eins og sjútvmrh. eftir till. ferskfiskráðsins. Ágreiningurinn þarf vitanlega ekki að standa okkar á milli um þetta atriði. En spurningin er hitt, hvort á að slá því föstu, eins og við viljum, að fyrsti gæðaflokkur, sem stimplaður hefur verið af fiskmati ríkisins, skuli líka vera í fyrsta verðflokki. Um það er spurningin, og um það er, eins og þessir hv. tveir þm. vita mætavel, einmitt sá ágreiningur, sem hér er rætt um í þessu máli. Fiskkaupendurnir vilja hafa þetta á þennan hátt, sem ég lýsti, en fiskseljendur á hinn veginn. Ég tók eftir því, að hæstv. sjútvmrh. vitnaði hér í þessa reglugerð, sem hann hefur gefið út þann 13. jan. um mat á nýjum fiski, og hann taldi, að frv. okkar þræddi ekki nákvæmlega þessar reglur um gæðaflokkunina. Í þessum efnum þykir mér rétt að lesa nákvæmlega upp þá grein, sem fjallar um þetta efni í reglugerðinni, lesa hana alla, hún er ekki svo löng, með leyfi hæstv. forseta. Þetta er 37. gr. reglugerðarinnar, en hún hljóðar svona: „Ferskfiskeftirlitið metur ferskan fisk í þrjá aðalflokka eftir gæðum, þannig: 1. fl. Fiskur, sem er gallalaus. 2. fl. Fiskur, sem ekki er hæfur til frystingar, en hæfur í saltfisk- og skreiðarverkun. 3. fl. Óvinnsluhæfur fiskur, t.d. fiskur, sem ber merki um súr eða ýldu eða er morkinn úr netum. Meta má í fleiri flokka, ef verðlagsgrundvöllur eða aðrar ástæður gefa tilefni til. Fiskmatsráð gefur eftirlitsmönnum fyrirmæli um nánari skilgreiningu flokkanna.“ Ég hygg, að a.m.k. allir þeir, sem eru kunnugir þessum málum og vita, hvernig þetta hefur gengið til, sjái auðveldlega út úr þessari grein, að hún hefur tekið breytingum einmitt í sambandi við þetta ágreiningsmál, sem hér er verið að tala um, einni setningu er skotið inn í greinina, af því að það er greinilegt, að hún á þar ekki heima á neinn hátt. Það er þessi setning: „Meta má í fleiri flokka, ef verðlagsgrundvöllur eða aðrar ástæður gefa tilefni til.“ Fyrst er sagt, að það skuli meta allan fisk í þrjá gæðaflokka, þessir þrír gæðaflokkar eru nákvæmlega taldir upp, en svo er bætt við, að það megi hlaupa yfir þetta allt saman, ef einhverjir búi til einhverjar verðflokkunarreglur, sem séu ekki í samræmi við gæðaflokkana, og þá megi auðvitað meta eftir því, enda veit auðvitað hæstv. ráðh. mætavel, hvernig þessi setning er til komin og hvenær hún kom inn í þetta uppkast. Nei, auðvitað er það, að þegar útgerðarmenn, sem kaupa fisk, fundu út að setja upp verðreglur, sem eru ekki bundnar við gæðamat, þá er kominn verðlagsgrundvöllur, sem má meta eftir, sem sagt eftir einhverjum reglum, sem frystihúsaeigendur setja upp, og þá á hið löggilta mat ríkisins að fara að elta það og hlaupa frá sínum eiginlegu gæðaflokkunarreglum. Við tókum upp í okkar frv. nákvæmlega gæðaflokkunarreglurnar, sem miðað er við í þessari reglugerð, og við viljum slá því föstu, að gæðaflokkarnir skuli fylgja þessum gæðaflokkum, sem ferskfiskmatið á að miða sín störf við. Hitt er gefið mál, að þeir, sem eru á þeirri skoðun að hlaupa fram hjá gæðaflokkuninni og fara eftir einhverjum öðrum duttlungum, þurfa vitanlega að skjóta inn svona setningu eins og þessari, en það er það sama og að gefa upp á bátinn sjálfa gæðaflokkunina. Nokkur orð vildi ég segja hér enn viðvíkjandi því, sem hér hefur fram komið um það, að við séum raunverulega að leggja hér til, að lögbundinn verði gerðardómur í vinnudeilum. Eins og ég hafði vikið að áður, er hér um hreinan útúrsnúning að ræða. Það vita allir, að það hafa engar vinnudeilur staðið sérstaklega um þessa verðlagningu. Þær vinnudeilur, sem voru uppi á milli sjómanna annars vegar og útgerðarmanna hins vegar, fjölluðu ekki um þessa verðflokkun á fiski. Það var grundvallarsamkomulag hjá þessum aðilum, að verðið til sjómannanna skyldi vera hið sama og verðið til bátaeigenda. Þeir aðilar, sem eiga jafnan í vinnudeilum, þegar um vinnudeilur er að ræða, það eru verkamenn og sjómenn annars vegar, það eru launþegar annars vegar og atvinnurekendur hins vegar. Sú deila, sem hér var fyrst og fremst á ferðinni, var á milli tveggja hópa af atvinnurekendum, á milli bátaeigenda, þeirra sem áttu stærsta hlutann í fiskinum, og svo aftur hinna, sem voru að kaupa fiskinn. Og það var nauðsynlegt einmitt nú á þessu skeiði, ef þeir gátu ómögulega komið sér saman, tólf manna nefnd, eins og við leggjum til, sex frá hálfu fiskseljenda og sex frá hálfu fiskkaupenda, gat ekki komið sér saman um verðlagninguna, þá var alveg óhjákvæmilegt, eins og nú var komið málum, komið fram á vertíð, að gera ráð fyrir því í tillögunum, að einhver aðili gæti þar skorið úr um hið endanlega verð. En hitt stóð svo vitanlega opið fyrir þá, sem eiga almennt í vinnudeilum, t.d. launþegana í þessu tilfelli, að taka upp kjarasamninga við sína vinnuveitendur, ef þeir voru óánægðir með þá verðlagningu, sem sett var. Í mínum augum er þetta, eins og þessum kjaramálum er komið, í rauninni alveg hliðstætt því, sem er um laun almennra launþega eða verkamanna og almennt verðlag í landinu. Auðvitað er hægt að segja, að hið almenna verðlag í landinu geti verkað mikið inn á kjör almennra launþega. En það er nú einu sinni svo, að kjarasamningar launþega og vinnuveitenda eru ekki um það að setja fastar reglur um almennt verðlag í landinu. Launþegarnir geta vitanlega sagt upp sinum samningum, ef þeir eru mjög óánægðir með það verðlag, sem er gildandi, og það gat vitanlega komið til greina að setja ákvæði um það, að um beinan gerðardóm gæti verið að ræða varðandi ákvörðun um almennt verðlag í landinu. En það er vitanlega sitt hvað eða deilur á milli launþega og atvinnurekenda. Um það var ekki að ræða í þessu tilfelli. Í grg. segir ekkert um það, að hér sé um að ræða atriði til þess að leysa almennar kjaradeilur. Hins vegar er það, að ósanngjörn ákvæði um verðlagningu á fiski og verðflokkun á fiski geta vitanlega leitt af sér vinnudeilur.  Önnur atriði, þau sem hér hafa komið fram og mér þykir ástæða til að víkja hér að nokkrum orðum, eru að vísu ekki ýkjamörg. Það atriði, sem kom fram hjá hæstv. sjútvmrh., að hann væri sérstaklega óánægður með það ákvæði, að oddamaðurinn í n. ætti að vera sáttasemjari ríkisins, er vitanlega ekkert aðalatriði frá hálfu okkar flm. Við gætum hæglega orðið ásáttir um að skipa hér einhvern annan oddamann, ef um það væri að ræða. Það er vitanlega ekkert aðalatriði, það er aðeins bent á þetta sem ekki óeðlilegt í þessu tilfelli. Varðandi þetta mál að öðru leyti má minna á það, hve undirtektir hafa orðið almennar og ákveðnar við einmitt þetta frv. okkar, sem við höfum lagt fram um þetta efni, þar sem þegar hafa borizt umsagnir mjög margra aðila um, að þeir óski eftir því, að reglur svipaðar þessum verði lögfestar. Svo eru það aðeins nokkur orð, - af því að komið er fram yfir venjulegan fundartíma, skal ég ekki eyða hér miklum tíma, - aðeins örfá orð viðvíkjandi þeim þrætum, sem hér hafa farið fram um verðlag á fiski í Noregi og á Íslandi. Ég sé satt að segja ekki mikla ástæðu til þess að orðlengja mikið um það, svo greinilega sem það hefur nú komið fram, að hæstv. sjútvmrh. hefur þar farið með rangar tölur, sem fá ekki staðizt, og þær upplýsingar, sem ég gaf um verðlagninguna í Noregi nú, gat hann vitanlega ekki hreyft til á nokkurn minnsta hátt. Það stendur vitanlega alveg ljóst fyrir öllum, að sú niðurgreiðsla á hvert kíló af þorski í Noregi, sem hann hefur miðað við, getur ekki komið til mála, þar sem vitað er um heildaraflamagnið, og þær tölur sýna, að meðaltalsniðurgreiðslan getur ekki verið nema á milli 2 og 3 aurar, en ekki 11 aurar, eins og hæstv. ráðh. miðar alla sína reikninga við. Þá vil ég einnig segja það, að vitanlega er mér liggur við að segja furðulegt, að hæstv. ráðh. skuli endurtaka hér, að það verð, sem hann hafi miðað við frá Noregi og við höfum miðað við frá Noregi, hafi verið hæsti gæðaflokkur, hæsta verð á hæsta svæðinu. Þetta er fjarri öllu lagi. Ég las það hér upp áðan, að skýrt er frá því í því blaði,. sem ég tilgreindi frá Noregi, að á s.l. vetri var verðið á þorski t.d. í Sogni og fjörðunum í kringum Bergen kr. 1.10 á kg, en ekki 82 aurar sem lægsta verð, eins og það var tilkynnt á þessu svæði. En nú í ár er það auglýst á þessu svæði kr. 1.20 á kg. Þannig voru auðvitað mörg svæði, sem höfðu hærra verð en þetta, sem hér er um að ræða. Það er líka mjög fjarri réttu lagi að segja, að verðið, sem tilgreint hefur verið hér á Íslandi, sé eitthvert meðaltalsverð. Við höfum aðeins tekið hæsta verðið, sem þekkist hér á landi. Það verð, sem miðað er við á Íslandi, er tekið sem hæsta verð, sem hér þekkist, en meira en helminginn af árinu hefur verðið verið miklum mun lægra og á mörgum stöðum á landinu aldrei náð þessu verði, sem reiknað er með í plaggi okkar. Það er svo vitanlega hægt að halda áfram, eins og ég hef sagt hér áður, - það er vitanlega hægt að halda hér áfram af hæstv. ráðh. og hverjum sem er og segja aðeins, þrátt fyrir allar upplýsingar og tölur: Samt skal fiskverðið vera eins hátt hér á Íslandi og í Noregi. - En það er það bara ekki og verður það ekki, hversu oft sem þetta er endurtekið. Það er enginn vandi fyrir menn að sannfærast um það, sem það vilja, að komast að raun um, að hér er um mikinn verðmun að ræða, og sá mikli verðmismunur verður ekki skýrður með þessum litlu niðurgreiðslum, því fer fjarri. Af því er vissulega mikil þörf á því að fá þetta mál rannsakað á hlutlausan hátt, svo að menn séu ekki að lemja höfðinu við steininn á þann hátt, sem gert hefur verið hér.



Herra forseti. 9 þskj. 364 hef ég leyft mér að bera fram frv. til laga um heimild fyrir hæstv. ríkisstj. að selja eyðijarðirnar Hellu og Helludal í Breiðuvíkurhreppi. 1. gr. frv. hljóðar þannig: „Ríkisstjórninni er heimilt að selja Breiðuvíkurhreppi í Snæfellsnessýslu eyðijarðirnar Hellu og Helludal fyrir verð, sem dómkvaddir menn meta eða um semst.“ Frv. er flutt að beiðni hreppsnefndar Breiðuvíkurhrepps. Í grg. með frv. er vitnað í bréf oddvita hreppsins, þar sem hann fyrir hönd hreppsnefndarinnar óskar þess, að ég komi málinu á framfæri hér á hinu háa Alþingi. Breiðvíkinga vantar tilfinnanlega sumarland fyrir sauðfé, en þessar eyðijarðir munu hafa verið á leigu hjá mönnum í öðrum hreppum, og geta Breiðvíkingar að sjálfsögðu illa unað því, og vilja þeir, að flutt sé frv. um það, að þeir fái kauparétt á jörðunum, svo að þeir geti hagnýtt sér landið sjálfir. Ég tel óþarft að fara mörgum orðum um frv., en vil biðja hæstv. forseta að lokinni þessari umr. að vísa því til hv. landbn. og til 2. umr.