Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (Bragi Sigurjónsson) Hv. þingdeild. Ég hef ákveðið hér og nú að segja af mér forsetastarfi Ed. Alþingis. Ákvörðun minni er ekki beint gegn þd., sem ég þakka af alhug fyrir umburðarlyndi og hjálpsemi í glapsömum forsetastörfum mínum þann stutta tíma sem ég hef sinnt þeim. Ákvörðun mín er tekin af þeim sökum, að ég vil ekki teljast samstarfstákn í forsetastóli ríkisstjórnarflokka, sem ekki hafa kjark né þrek til að marka og koma sér saman um slíka úrlausnarstefnu í verðbólguvanda þjóðarinnar, að til vafalausra úrbóta horfi, né heldur nýta þann fórnar- og samstarfsvilja, sem ég tel að nú hafi verið fyrir hendi meðal almennings, til að ráðast gegn þeim vágesti. Ég hef þá sannfæringu, að besta kjarabót, sem nú væri hægt að færa alþjóð manna og þó fyrst og fremst þeim, sem þrengst eiga fyrir dyrum, mundi vera umtalsverð minnkun verðbólgu. Þá minnkun þarf að skapa úr mörgum þáttum. En frv. það, sem nú hefur verið ákveðið í ríkisstj. að bera fram á Alþingi sem vopn gegn verðbólgu, er að mínum dómi bitlaust og auk þess rangsleitið. Það beinist fyrst og fremst að launþegum hvað lagasetningu snertir, þó í leiðinni sé þeim klappað með lausyrtri greinargerð og hálfkveðnum loforðum um úrbætur í lífskjörum, ef þeir eiri vísitöluskerðingu á laun sín. Þjóðin hefur slæma reynslu af loforðum í ermi og lausatökum. Þau vinnubrögð urðu að minni hyggju fyrrv. ríkisstj. fyrst og fremst að falli, kjark- og úrræðaleysi beit úr henni bakfiskinn. Ég harma, að ríkisstj., sem ég hefði viljað sjá vaxa og vel dafna, hafi nú lotið að sömu vinnubrögðum og sýnt sams konar kjark- og úrræðaleysi. Ég harma, að stuðningsflokkar hennar hafa nú lotið að þeim leik að setja tilfundin ágreiningsefni ofar þjóðarþörf á röggsamlegum úrræðum, sem við öll undir niðri óskum eftir. Ég harma, að stundarhagir flokka séu af flokksforingjum bornir meir fyrir brjósti en alþjóðarheill. Ég vil ekki vera samstarfstákn slíks leiks og slíkra vinnubragða. Því segi ég af mér forsetastarfi þessarar deildar, en megi hollvættir Íslands leiða forustumenn okkar ágætu þjóðar til réttrar brautar. Ég bið hv. 6. þm. Suðurl., Jón Helgason, 2. varaforseta deildarinnar, að taka nú við fundarstjórn.

Forseti (Jón Helgason) Hv. þdm. hafa heyrt yfirlýsingu forseta, en í 8. gr. þingskapa stendur: „Þó er hverjum embættismanni þingsins heimilt að leggja niður starf sitt, ef meiri hl. leyfir í þingdeild eða sameinuðu þingi.“ Það hefur verið borin fram sú ósk við mig, að frekari afgreiðslu þessa máls verði frestað og enn fremur að tekin verði út af dagskrá þau mál sem á dagskrá standa, 1.–8. mál.



Herra forseti. Hér hafa gerst merkir atburðir og einstæðir í þingsögunni, bygg ég, a.m.k. á síðari áratugum, að forseti segi af sér störfum til að mótmæla stjfrv. og stjórnarstefnu. Forseti flutti hér svo góða ræðu að ég get þar engu við bætt. Hann sagði allt sem segja þarf um ráðleysi núv. ríkisstj. og þá hörmung sem þetta stjórnarsamstarf þegar er orðið. Hann gaf að vísu ekki nákvæma lýsingu á frv. efnislega né heldur formi frv., en svo gæfusnauð er þessi hæstv. ríkisstj., að hún getur ekki einu sinni komið frv. saman í réttu formi. 1. gr. þessa frv. er gagnslaus, 2. gr. er endaleysa, 3. gr. er endaleysa. Það sér hver einasti maður eða ætti að sjá, þó ekki væri löglærður. Það er ekki einungis að efni þessa frv. sé með þeim hætti sem forseti lýsti, heldur er form þess með þeim hætti að það er ekki sýnandi Alþingi. Þessir atburðir verða lengi í minnum hafðir, á því er ekki minnsti vafi, og þingstörfin næstu daga verða vandasöm og erfið. Við í stjórnarandstöðunni ætlum ekki að gera vandann meiri en hann er orðinn. Við munum hjálpa til að greiða fyrir framgangi þeirra mála sem til úrbóta gætu orðið, gætu orðið til að bjarga. En það er ekki hægt að komast hjá að vekja athygli á því, að einn stjórnarflokkanna er klofinn. Stóri sigurvegarinn er klofinn vegna þess að samstarfsflokkarnir hafa ekki tekið tillit til eins eða neins í stefnu þess flokks. Allt er gert þveröfugt við stefnu Alþfl. Þess vegna er þessi flokkur nú klofinn og þess vegna gerast þessir miklu atburðir. Ég skal ekki tefja frekar tímann, herra forseti, en vildi vekja athygli á því varðandi frv., að það er líka meingallað að formi til og ekki sýnandi löggjafarsamkundunni