Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þessi hv. d. neitaði áðan með atkvgr., að þetta mál væri tekið fyrir á þeim fundi d., sem þá stóð yfir og með því sýndi meiri hluti þessarar hv. d. það þegar, að hann vill ekki stuðla að því, að þetta frv., sem þegar hefur náð fullnaðarsamþykki hv. Nd., nái fram að ganga á þessu þingi. Með því hafa þeir hv. þdm., sem að þessari atkvgr. stóðu, þegar sýnt hug sinn til þessa máls, að þeir unna því ekki framgangs á þessu þingi. Mæli ég þetta sérstaklega til þeirra hv. þm. Alþfl., sem hér eiga sæti og stundum hafa látið svo sem þeim væri ljóst, hvílíkt ranglæti felst í þeim ákvæðum almannatryggingal., sem hér er lagt til að fella niður. En þegar á hólminn kemur, kemur það í ljós. Og þegar það er sýnt, að hér getur verið meiri hl. í þessari hv. d. eins og í hv. Nd. fyrir því, að þetta nái fram að ganga og þau ranglátu ákvæði, sem hér er um að ræða, verði úr gildi felld, þá brestur kjark þessara hv. þm. Þá gerir réttlætistilfinningin, sem glamrað er með fyrir kosningar, ekki lengur vart við sig. Hér í þessari hv. d. á sæti hæstv. félmrh., og mæli ég þetta ekki sízt til hans. Það þarf ekki að hafa mörg orð til þess að gera grein fyrir því, sem felst í því frv., sem hér liggur fyrir, að fella niður þau ákvæði almannatryggingalaganna, sem skerða elli- og örorkulífeyri, sem gömlu fólki er ætlaður til lífsframfæris. Það hefur svo oft hér á hv. Alþ. verið rætt um þessi ákvæði, hve ranglát þau séu, að ég þarf ekki að halda langa ræðu um það. Það er öllum hv. þm., sem átt hafa sæti á undanförnum þingum, kunnugt, að um þetta hefur verið rætt í hvert skipti, sem almannatryggingalög hafa komið fyrir Alþ. til endurskoðunar, en það er nú orðið oft. Á síðasta þingi var flutt hér frv., sem átti að bæta úr ýmsum ágöllum, sem enn felast í almannatryggingalögunum og virtist mér, að hæstv. ríkisstj. stæði að því og léti svo sem hún hefði mikinn áhuga á framgangi þess máls. Það vita allir, að engir, hvorki einstaklingar né hjón, geta lifað á þeim ellilífeyri, sem almannatryggingalögin nú gera ráð fyrir. En skerðingarákvæðin í 22 gr. l. eru þess efnis, að hinn naumi elli- og örorkulífeyrir samkv. 13. gr. l. er því aðeins greiddur, að aðrar tekjur hlutaðeigandi fólks, en bætur samkv. tryggingal. fari ekki fram úr lífeyri á 1. verðlagssvæði, en skerðist og fellur að síðustu niður, ef tekjur einstaklinga eru þar fram yfir. Ellilífeyrir á 1. verðlagssvæði fyrir einstaklinga er nú 4.680 kr., en 3.510 kr. á 2. verðlagssvæði. Það er vitanlegt, að þessi skerðingarákvæði verka mjög mismunandi fyrir fólk eftir því, hvernig ástatt er með það. Í sveitum t.d., þar sem gamalt fólk fær ekki greitt kaup í reiðufé, verka þessi skerðingarákvæði ekki. Í bæjum, þar sem gamalt fólk fær kaup greitt, sem kemur fram til skatts, verka þessi skerðingarákvæði til fulls og þá er tekin n af ellilífeyririnn, skertur eða felldur niður með öllu. Þannig eru þess mörg dæmi, þó að ætlazt sé til þess, að fólk fái lífeyri við 67 ára aldur og látið svo heita, að það eigi að vera lífeyrir, sem það getur dregið fram lífið á, þá er svo ekki og þetta fólk verður að vinna fyrir sér, stundum fulla vinnu, löngu eftir að starfskraftar þess eru þrotnir og hið opinbera, þjóðfélagið, kemur því þá ekki á nokkurn hátt til hjálpar, með því að elli- og örorkulífeyririnn er þá með öllu felldur niður. Eins og ég sagði áðan, veit ég, að öllum hv. þm., sem hafa tekið þátt í umr. um almannatryggingalög, er vel ljóst, hvað hér er um að ræða, að hér er um að ræða fullkomið réttlætismál, sem hins vegar kostar almannatryggingarnar ekkert stórfé, - réttlætismál, sem menn hljóta að viðurkenna með sjálfum sér og viðurkenna rétt fyrir kosningar, en hefur skort kjark til að standa að og nema úr lögum, þegar til þings hefur komið. Svo hefur það verið stundum með hv. þm. Alþfl., sem átt hafa sæti í þessari hv. d. Ég er oft búinn að standa að því hér á þingi að flytja till. um að fella niður þessi skerðingarákvæði eða draga úr þeim, en það hefur skort til fylgi Alþfl.-þm., sem hér hafa átt sæti og það er ljóst, að svo er enn. Nú er þessu máli komið svo, að hv. Nd. hefur samþykkt frv. um að fella niður þessi ranglátu ákvæði að fullu og þannig er þetta mál komið til þessarar hv. d. Það þyrfti því ekki annað en meðferð á tveimur fundum til viðbótar þessum, til þess að þetta réttlætismál næði fram að ganga á þessu þingi. Ég veit, að þetta mál hefur verið athugað vel í hv. heilbr.- og félmn. Nd. og vafalaust hafa nefndarmenn þar haft samband við Tryggingastofnun ríkisins og gert sér ljóst, hvað kosti að fella niður þessi ranglátu ákvæði. Ég geri því ekki ráð fyrir því, að það þyrfti að tefja lengi störf þessarar hv. þingdeildar að ganga frá þessu máli. Ég vil enn, þrátt fyrir atkvgr., sem hér fór fram áðan og raunar sýndi, eins og ég áðan sagði, hug vissra hv. þdm. til þessa réttlætismáls, gera mér vonir um það, að hv. þdm. fallist á, að tími sé til kominn að fella þessi ranglátu ákvæði l. úr gildi, og það verði gert hér í hv. þingdeild.



Herra forseti. Út af ummælum hv. 5. landsk. (FRV) um okkur, sem greiddum atkvæði á móti því eða sátum hjá við atkvgr., hvort skyldi leyfa að taka þetta mál fyrir, þar sem hann sagði, að með því hefðum við sýnt hug okkar til þessa máls, þá þykir mér ástæða til þess að mótmæla því harðlega. Afstaða mín til þessa máls er algerlega óháð því, hvort ég vil leyfa afbrigðin eða ekki. Ég hef tekið afstöðu til þess að greiða atkvæði gegn því að leyfa afbrigði, vegna þess að ég tel rangt að afgreiða slíkt mál sem hér um ræðir, án þess að það fái þinglega meðferð. Þessi hv. þm. gat m.a. ekkert upplýst um það, hve mikið fé þetta kostaði tryggingarnar. Hann sagði aðeins, að það kostaði ekkert stórfé. Stórfé á hans mælikvarða getur verið allt milli tugþúsunda og milljóna, og liggur því ekkert fyrir um, hvað það kostar og það sést heldur ekkert hér í þingskjölum. Hv. 5. landsk. er vel kunnugt um það, að meðan ég átti sæti hér á hv. Alþingi, var ég mjög fylgjandi þessu atriði, að skerðingarákvæði væru afnumin. Hugur minn til málsins efnislega hefur ekkert breytzt, svo að ég vil engan veginn láta því ómótmælt, að það sé nokkurt samband á milli afstöðu minnar efnislega til málsins og þess að hafa ekki viljað leyfa umr. um það, sem ég tel mjög óheppilegt að leiða hér inn um allmikið deiluatriði, sbr. frumræðu hv. þm., sem notaði hér mjög stór orð í sambandi við afstöðu Alþfl. til málsins. En ég leyfi mér að spyrja hv. þm.: Hvers vegna kom hann ekki þessu máli fram, á meðan hann studdi hina ágætu vinstri stjórn? Þá hefði hann haft þingmeirihluta til þess að koma þessu máli fram. Það er einkennilegt, að hann skuli nú á síðustu stundu á þessu þingi hefja umræður um þetta mál, sem hefur verið mjög til umr. á mörgum þingum og ekki náðst samkomulag um. Ég vil að síðustu aðeins taka það fram, að mín afstaða til málsins hefur ekkert breytzt og er ekki í neinu sambandi við afstöðu mína til atkvgr.



Herra forseti. Ég vil einungis taka það fram í sambandi við þetta mál, að ég og mínir flokksmenn erum að sjálfsögðu sammála því, að fella beri niður skerðingarreglur almannatryggingalaganna, og ég geri ráð fyrir, að allir hv. þm. séu á þeirri skoðun. En það er rétt að benda á það hér í leiðinni, að þessar reglur eiga að falla úr gildi samkvæmt ákvæðum laganna sjálfra í árslok 1960, þ.e.a.s. þær eiga eftir að gilda í eitt ár enn þá, ef ekki verður gerð breyting á því. En afstaða mín til málsins á síðasta fundi um það, hvort málið skyldi tekið á dagskrá, markaðist einungis af því, að ég tel algerlega óforsvaranlegt, að mál slíkt sem þetta sé afgreitt á þinginu í flaustri, án þess að það fái þinglega meðferð. Sérstaklega tel ég alveg óhjákvæmilegt, að málið fái meðferð í n., að n. sú, sem málið fær til meðferðar, hafi samráð við Tryggingastofnun ríkisins. sem hefur veg og vanda af framkvæmd þessara mála og það er óforsvaranlegt með öllu, að ganga fram hjá þeirri stofnun, þegar jafnmikilvægu máli og þessu er breytt. Það mun skipta háum fjárhæðum, mörgum milljónum, e.t.v. tugum milljóna, sem þetta kostar. Hv. 5. landsk., sem beindi orðum sínum til mín fyrir skömmu, virtist ekki hafa hugmynd um, hvað þetta kostaði mikið fé. Hann gerði ekki heldur grein fyrir því, hvort n. sú, sem um málið fjallaði í hv. Nd., hefði haft um málið samráð við Tryggingastofnun ríkisins og hvort fé væri fyrir hendi til þess að mæta þeim þörfum, sem skapast, ef þessu verður nú breytt, - og ef fé er ekki fyrir hendi, þá hvort séð hefði verið fyrir því að afla þess. Eins og málið stendur nú, þykir mér sýnt, að það sé vonlaust, að hægt sé með nokkrum hætti að breyta því á þessu þingi, sem nú er að ljúka. Hins vegar er eðlilegt og sjálfsagt, að þetta mál verði tekið fyrir á næsta þingi, sem verður ekki ýkja langt að bíða og er þess að vænta, að það fái þar betri undirbúning, þannig að hægt verði að fella þessar leiðu skerðingarreglur niður, sem því miður eru búnar að vara allt of lengi.



Ég vil fagna þeim ummælum hæstv. félmrh., að allir þm. muni vera á því að fella niður þessi ranglátu ákvæði. En hví þá ekki að gera það? Hann getur sagt svo mikið, að hann telji víst, að allir hv. þm. séu á því að fella niður þessi ranglátu ákvæði. Hví þá ekki að gera það? Og hv. þm. Barð. segir, að hann hafi alltaf verið með því hér á þingi að fella niður þessi ákvæði. Ég er ekki viss um, að hans barátta í því efni hafi alltaf verið nógu skelegg. Ég er ekki viss um það, ef við lítum í þingtíðindin og rifjuðum upp afstöðu hans til þessara mála. Hitt viðurkenni ég, að hv. þm. Barð. hefur verið skilningsgóður á mörg ákvæði snertandi almannatryggingalög og átt ágætan þátt í lagfæringum á þeim, sem orðið hafa á síðustu árum, meðan hann átti hér sæti á þingi. Hæstv. félmrh. segir, að ég hafi ekki hugmynd um, hve mikið það kosti Tryggingastofnun ríkisins að fella niður þessi ákvæði. Skyldi hæstv. félmrh. ekki hafa betri aðstöðu til þess en ég, að vita, hvað það mundi kosta? Hann er yfirmaður Tryggingastofnunar ríkisins. Þetta frv. hefur verið til meðferðar í hv. Nd. um langan tíma nú undanfarið. Hefur hæstv. félmrh. ekkert kynnt sér það hjá Tryggingastofnun ríkisins, hvað það muni kosta? Getur hann ekki upplýst hv. þd. um þetta? Ég get ekki upplýst það nákvæmlega, hvað það kosti og ég álít, að það sé erfitt að segja um það nákvæmlega, því að það er erfitt að segja um það á þessari stund, hve margt af gamla fólkinu verður að strita og vinna fulla vinnu til þess að geta dregið fram lífið og missir allan rétt til ellilífeyris. Það getur ekki lifað á honum einum, en missir réttinn, ef það vinnur fyrir sér. Ég veit ekki, hve margt af því hætti að vinna og reyndi að lifa á ellilífeyrinum, eins og hann er, og hygg ég, að Tryggingastofnun ríkisins gefi ekki vitað það heldur. En hæstv. félmrh. hefði verið nær en mér, sem hef ekki haft þetta mál til meðferðar hér í hv. þd. fyrr en í dag, að kynna sér, hvað þetta kostar, meðan málið var í meðferð Nd. Og hann ætti nú að gefa upplýst hv. þingdeild um það, hvað það kostaði. En það er auðséð, að þó að hann hafi fullyrt hér, að allir hv. þm. séu með því að fella niður þessi ákvæði, sem allir viðurkenna að séu ranglát og til skammar, þá eru ekki nógu margir í þessari hv. d., sem vilja láta það koma fram í verki, að það sé svo. Það er þegar ljóst.



Herra forseti. Ég vil taka það fram, að ég hef alltaf litið á þetta skerðingarákvæði í almannatryggingalögunum sem einhvern allra versta ókost þessara laga. Það er ekki nema eitt ár, þangað til þessi skerðingarákvæði eiga af sjálfu sér að falla á brott og það er oft svo hér á Alþingi, að það eru afgreidd stórkostleg fjárhagsmál, án þess að nákvæmlega sé vitað um tölur, þannig að á þann hátt væri ekki vikið frá venjum, sem viðgengizt hafa. Nú síðustu dagana er hv. Alþingi t.d. búið að afgreiða ný stjórnskipunarlög, sem fyrirsjáanlega hafa í för með sér mjög verulega útgjaldaaukningu. Ég heyrði engan af forsvarsmönnum þeirra laga tiltaka neinar sérstakar upphæðir og ég efa, að þeir hafi í stjórnlaganefndunum nokkuð um það sérstaklega sagt. En það er nú kannske öðruvísi vaxið. Mér finnst alveg sérstök ástæða til þess að afgreiða þetta mál frá þessu þingi, að láta þetta verða síðasta lagafrv., sem afgreitt væri frá því Alþingi, sem kjörið var og er síðasta þingið, sem kjörið er undir hinu gamla skipulagi, sem hér ríkir, - að þetta þing hefði sett í það metnað sinn að afnema nú þegar hið mikla óréttlæti, sem gamla fólkinu hefur verið sýnt með þessu skerðingarákvæði.



Herra forseti. Ég vil gera grein fyrir, af hverju ég sat hjá við atkvgr., en það var vegna þess, að ég vildi fá þetta mál til n. Mér er kunnugt um það, að heiman úr mínu héraði lá fyrir síðasta hv. Alþingi áskorun um breytingu á 22. gr., sem gekk lengra en þessi till. En ég er ekki tilbúinn að flytja brtt. nú, enda mundi hún ekki ná fram að ganga gegnum báðar d. Þess vegna vil ég fá málinu vísað til n., af þeirri ástæðu einni, að ég vil fá aðstöðu til að geta komið fram þeim sjónarmiðum, sem ég veit að eru í þessu máli frá mínu byggðarlagi, en alls ekki vegna þess, að ég telji þetta ekki réttmæta, eðlilega og sjálfsagða lagfæringu á lögunum.



Herra forseti. Hv. 5. landsk. þm. (FBV) fór um það allhörðum orðum, að ég virtist ekki hafa hugmynd um, hvað það kostaði mikið fyrir Tryggingastofnun ríkisins, ef þau ákvæði, sem frv. það, sem hér er á dagskrá, felur í sér, yrðu samþ. Ég hafði ekki hugmynd um, að þetta mál yrði tekið á dagskrá hér í dag, en að sjálfsögðu mundi ég hafa kynnt mér þetta mál betur og rækilegar, búið mig undir það, ef ég hefði um það vitað. Þá mundi ég einnig hafa getað upplýst um það, hvort Tryggingastofnun ríkisins hefði haft málið til meðferðar. En það get ég þó upplýst, að hv. n., sem hafði málið til meðferðar í Nd., hefur ekki rætt við félmrn. um það. Ég tel ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum, en ég vil aðeins endurtaka þá spurningu, sem hv. þm. Barð. beindi til hv. 5. landsk.: Hvers vegna barðist hann ekki fyrir þessu máli, meðan vinstri stjórnin sat? Þá hefði hann haft miklu betri aðstöðu til þess að koma því í gegn, ef hann hefði raunverulega haft áhuga á því.



Mér þykir það undarlegt að heyra það hjá hæstv. félmrh., að hann fylgist ekki neitt með og telji sér ekki skyldu að fylgjast neitt með frumvörpum um félagsmál, fyrr en þau koma hingað til hv. d., þar sem hann á sæti sem þingmaður. Hann upplýsir, að hann hafi ekki gert sér neitt far um að kynna sér þetta mál, fyrr en það kæmi hér til hv. d. Það er búið að fara gegnum 3 umr. í hv. Nd., vera þar í n., og ég skal upplýsa það, að það var frá þeirri n., hv. heilbr.- og félmn. Nd., sent samdægurs, þegar það kom þar fyrir, til Tryggingastofnunar ríkisins til umsagnar. En það hefur staðið á umsögn Tryggingastofnunar ríkisins og er það ekki sök hv. n. í Nd. né Alþingis. Hæstv. félmrh. getur auðvitað sem ráðh. fylgzt með umr. um mál í hv. Nd. og kynnt sér þau, jafnóðum og þau koma þar fyrir. Þá spyr hæstv. ráðh., hvers vegna ég hafi ekki beitt mér fyrir þessu máli, meðan vinstri stjórnin sat. Ég veit, hvað er til fyrirstöðu í þessu máli. Það er andstaða hv. þm. og ráðh. Alþfl. gegn því að afnema þessi ákvæði, af því að það kostar nokkuð. Það var eins í vinstri stjórninni. Og það hefur verið eins á undanförnum þingum, þeim tíu þingum, sem ég hef setið, þá hefur það strandað fyrst og fremst á andstöðu hv. þm. Alþfl. að fá þessi ranglátu ákvæði afnumin. Hér átti lengi sæti í hv. d. forstjóri Tryggingastofnunar ríkisins. Honum var það ljóst hvort tveggja, að þessi ákvæði voru ranglát, en honum var líka ljóst sem forstjóra Tryggingastofnunar ríkisins, að það kostaði nokkuð þá stofnun að afnema það. Og þess vegna beitti hann sínum áhrifum gegn því, að þau væru afnumin. Þetta er sannleikurinn í málinu. Það hefur ekki staðið á mér sem þm. fyrr né síðar, síðan ég tók sæti hér á hæstv. Alþ., að standa að því að afnema þessi ákvæði. Aldrei, ekki heldur meðan vinstri stjórnin sat. En það stendur á Alþfl. og hefur staðið á honum.



Herra forseti. Mér þykir það vera í þessu máli eins og oft áður táknrænt um vinnubrögð þessa hv. þm., sem hér var síðast að tala, hv. 5. landsk., og hans flokks, að þeir leggja meira upp úr áróðursgildi máls, en úr því raunverulega gildi, sem málið hefur. Þess vegna hafa þeir komið með þetta mál fram nú á þessu þingi illa undirbúið eða réttara sagt óundirbúið, geta ekkert upplýst um, hvað það muni kosta, ekkert haft uppi nema frýjuorð í garð Alþfl. og annarra, sem eru ekki tilbúnir að afgreiða þetta að algerlega óathuguðu máli. Til viðbótar við þetta vil ég aðeins segja, að það er með öllu rangt, að það hafi staðið á þm. Alþfl. að afgreiða þetta mál, - með öllu rangt. Og ég ætla, að ef alvara hefði fylgt hjá Alþb. og þessum hv. þm., þá hefði félmrh. fyrrv. stjórnar í þau 2½ ár, sem hann sat, a.m.k. átt að láta reyna á það hér á Alþ., hvort ekki væri hægt að koma málinu fram.



Ég hef rétt til athugasemdar og hún skal vera stutt. Það er út af síðustu orðum hæstv. forsrh. Hæstv. forsrh. sagði, að afstaða mín og ummæli um þetta mál sýndu, að ég hagaði málflutningi mínum og afstöðu til mála eingöngu í áróðursskyni. Ég kannast ekki við, að ég hafi þann tíma, sem ég hef átt sæti hér á hv. Alþ., hagað afstöðu minni til mála og málflutningi eingöngu í áróðursskyni. Ég hygg, að hæstv. forsrh., ef hann vildi kynna sér mína þingsögu, gæti ekki sannað það, að ég hefði fremur öðrum þm. flutt mál eingöngu til þess að láta þau sjást. Ég hef lagt meira upp úr hinu, ef ég hef flutt till., að reyna að koma þeim fram og þá oft orðið að sætta mig við að ná ekki fram fullri lagfæringu mála, ef eitthvað hefur áunnizt við mínar till. En ég held, að ef væri farið út í það, þá mætti segja, að allir flokkar notuðu öll mál í áróðursskyni. Og ég held, að Alþfl. hafi fullkomlega notað sér tryggingamál í áróðursskyni og það meira en efni standa til. En helzt eru það þau mál, sem allir flokkar og allir þm. standa að, sem ekki er hægt að nota í áróðursskyni fyrir einn flokk. Og nú stendur svo á um þetta mál, að sjálfur hæstv. félmrh. fullyrðir, að allir hv. þm. séu með þessu máli og allir hv. þdm., sem hér hafa talað, hafa lýst sig fylgjandi þessu máli, þ. á m. einnig þeir þm. Sjálfstfl., sem hér hafa tekið til máls. Ég held, að það væri því ráð fyrir hæstv. forsrh. og hans flokk, ef hann vildi koma í veg fyrir, að þetta mál væri notað í áróðursskyni, að beita sér fyrir því, að það nái fram að ganga, þannig að allir hv. þdm. standi að því. Ég veit, að þetta er alveg á valdi hæstv. forsrh. og hæstv. ríkisstj. Flokkur hæstv. ríkisstj. hefur hér forsetavaldið. Hér þarf ekki annað til, til þess að koma þessu máli fram, en að taka það fyrir, afgreiða það til n., taka það fljótt fyrir þar og láta það til þd. aftur, því að málið hefur þegar fengið meðferð í n. í Nd. Þar hefur verið óskað eftir upplýsingum um það, þær hafa ekki fengizt, en málið hefur verið afgreitt í gegnum 3 umr. í hv. Nd. ágreiningslaust. Það er þess vegna, sem ég tel, að þessi hv. þd. gefi líka afgreitt það, þegar það er nú komið hér fyrir, þó að nokkuð sé liðið á þingtímann. Ég get ekki séð, að með þeirri afstöðu minni hafi ég gefið tilefni til þess, að hæstv. forsrh. telji það sérstakan áróður. Það væri eðlilegt og sjálfsagt um mál, sem ágreiningur finnst ekki um hér í hv. d., að það verði afgreitt. Flokkur hæstv. forsrh. hefur völdin. Hans er mátturinn, og hans er ríkið. En við eigum eftir að sjá, hvort hans verður dýrðin í þessu máli.

forseti (EggÞ): Ég verð að líta svo á, að þetta muni síðasti deildarfundurinn. Ef annað kemur upp á teningnum, þá verður að sjálfsögðu boðað til annars deildarfundar. Þar sem þingslit hafa verið boðuð á morgun og hv. Nd. hefur lokið störfum, verður að líta svo á, að þetta sé síðasti fundur þessarar hv. d. Ég vil nota tækifærið til þess að þakka hv. þdm. gott samstarf við mig sem forseta þessarar d. og sér í lagi þeim, sem ég hef orðið að leita til um tilsögn í mínu starfi hér, fyrir sérstaka þolinmæði við það að aðstoða mig í þessu starfi. Sömuleiðis þakka ég þingskrifurum og starfsmönnum þingsins fyrir ágætt samstarf á þessu þingi. Að svo mæltu óska ég þdm. öllum góðrar heimferðar og góðrar heimkomu.



Herra forseti. Ég tel mig mæla fyrir hönd allra þdm. hér, að við þökkum hæstv. forseta fyrir góðar óskir í okkar garð og berum fram sömu óskir honum til handa og hans fjölskyldu, að hans framtíð verði góð og honum líði vel í framtíðinni. Þetta hefur verið stutt þing og það hefur verið enn styttri starfstími hér í hv. þd. Þar af leiðandi hefur ekki reynt mikið á hæstv. forseta d. En ég hygg, að við getum allir verið sammála um, það sem til hans hefur tekið á þessum fáu fundum, sem hér hafa verið haldnir, að þakka honum fyrir óhlutdræga og góða fundarstjórn, og vil ég biðja þá, sem vilja taka undir mín orð, að rísa úr sætum. - Dm. risu úr sætum.



Herra forseti. Hér hafa í umr. fallið þau orð frá hv. 1. þm. N-M. og hv. 1. þm. Eyf., að þeir mundu ekki eiga sæti hér lengur á Alþingi. Ef marka má þessi ummæli, vildi ég mega nota tækifæri hér til þess að þakka þeim báðum fyrir langa og góða samvinnu. 1. þm. Eyf. hefur setið á 43 þingum og 1. þm. N-M. á 31 þingi. Hef ég setið með þeim hér á 16 þingum og haft mikið við þá saman að sælda og mér er ljúft að viðurkenna, að þeir hafa verið góðir samstarfsmenn og drengilegir andstæðingar í hverju máli. Ég vildi mega óska þeim allrar blessunar á þeim tíma, sem þeir kunna að eiga eftir, og vonast til þess, að mörg þeirra störf, sem þeir hafa innt af hendi hér í Alþingi, verði þeim góður minnisvarði og þjóðinni til blessunar. Og ég veit, að allir hv. þm. muni taka undir þetta með mér.



Herra forseti. Ég vil aðeins leiðrétta það, að ég minnist ekki að hafa sagt það hér í þessari deild, að það væri víst, að ég hyrfi héðan. Hins vegar þakka ég hv. þm. Barð. fyrir góðar óskir mér til handa og góð ummæli. Get ég vottað það sama, hvað hann snertir. Það kann vel að vera, að ég hverfi héðan nú, en ég minnist ekki að hafa neinu lýst yfir um það.



Herra forseti. Ég þakka fyrir hlýleg orð í minn garð. Það er rétt hjá hv. þm. Barð., að ég tel mig á engan hátt geta verið þm. fyrir eitthvert af þessum stóru kjördæmum, þó að það vildi hafa mig. Ég er því ekki vaxinn. Þess vegna mun ég hverfa af þingi nú og ekki sjást hér aftur. Ég hef verið hér með mörgum þm. og þakka þeim öllum samveruna. Ég hef verið með Gísla Jónssyni, þm. Barð., nokkuð lengi og í nefndum með honum. Hann er einarður maður og ég vona, að sú flokkskúgun, sem kemur til með að aukast verulega eftir samþykkt stóru kjördæmanna, nái ekki að buga hann, svo að hann geti haldið sinni sannfæringu fyrir öllum og beygi sig fyrir engum, engum einstaklingi heldur. Ég þakka fyrir góðar óskir í minn garð og óska ykkur öllum góðrar heimkomu og góðrar líðanar.

Forseti (EggÞ): Ég vil sérstaklega þakka hv. 1. þm. Eyf. fyrir hlý orð í minn garð og minnar fjölskyldu og ítreka árnaðaróskir mínar til þdm. allra og þá sér í lagi til þeirra, sem þegar eru ráðnir í að vera ekki í kjöri í næstu kosningum, - þakka þeim fyrir velunnin störf í þágu lands og þjóðar öll þau ár, sem þeir hafa setið hér á þingi og á ég þá ekki hvað sízt við þá yfirlýsingu, sem hv. 1. þm. N-M. gaf nú. Ég ítreka árnaðaróskir mínar til þm. allra og þakka þeim gott starf og þakka þeim fyrir að hafa tekið undir árnaðaróskir 1. þm. Eyf.