Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég þarf ekki að fara mörgum orðum um frv. til laga um lífeyrissjóð togarasjómanna. Hæstv. félmrh. gerði ýtarlega grein fyrir efni þess hér við 1. umr. Frv. er sniðið eftir lögum um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins og ákvæði þess flest hin sömu og í þeim lögum, þannig eru tegundir greiddra bóta þær sömu og upphæð árlegra iðgjalda er jafnhá. Réttindi þau, sem sjóðnum er ætlað að veita samkvæmt frv., eru þó í vissum atriðum lakari en þau, er starfsmenn ríkisins njóta. Er ástæðan til þess sú m.a., að slysahætta er talin meiri hjá sjómönnum, en starfsmönnum ríkisins og því erfitt að veita að öllu leyti jafngóð kjör gegn jafnháu iðgjaldi. Til þess að vega upp á móti þessum mismun er gert ráð fyrir í frv., að togarasjómenn haldi öllum hlunnindum samkv. lögum um almannatryggingar, enda gjaldi þeir til almannatrygginga eftir sem áður. Í lögum um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins er upphæð ellilífeyris ákveðin sem viss hundraðshluti af meðallaunum síðustu 10 starfsára. Þessi hundraðshluti kemst upp í 60 eftir 30 ára starf. Þessar tölur eru mun lægri í frv. til laga um lífeyrissjóð togarasjómanna. Er þar gert ráð fyrir 35 ára greiðslutíma og að upphæð lífeyris fari aldrei fram úr 50% meðallauna síðustu 10 ára. Þessi mismunur á hlunnindum togarasjómönnum í óhag hefur valdið nokkurri óánægju meðal fulltrúa sjómanna, og hafa hv. heilbr.- og félmn. borizt eindregnar óskir um, að í þessu efni verði gerðar einhverjar lagfæringar. Í samræmi við þær óskir leggur hv. nefnd til í álíti sínu á þskj. 591, að iðgjaldagreiðslutíminn lækki úr 35 árum í 30 ár og að hámarksupphæð ellilífeyris verði óbreytt, 50% af tilgreindum meðallaunum. Nefndin átti tal við Guðjón Hansen tryggingafræðing um þessa breytingu. Var það álit hans, að þótt erfitt væri að dæma um áhrif hennar á fjárhag sjóðsins til langframa, þá mundu þau áhrif tæpast verða veruleg fyrstu árin, en eins og tekið er fram í 8. gr. frv., skal fjárhagur sjóðsins rannsakaður af tryggingafræðingi fimmta hvert ár og þá gerðar tillögur um aðgerðir, ef þurfa þykir. Því taldi hv. nefnd fært að flytja brtt. við 11. gr. frv., eins og fram kemur í áliti hennar, og er sú breyting í 2. till. hv. nefndar. 1. till. á þskj. 591 er aðeins leiðrétting á villu, og þriðja till. felur ekki í sér neina efnisbreytingu, heldur er lagfæring til samræmis við þá breytingu, sem felst í 2. till. Það eru tvær tölur þar, sem breytast: Talan 0.6% breytist í 0.75%, og 35 ára starfstími verður 30 ára starfstími. Þessar breytingar leiðir af breytingunni, sem felst í 2. tillögunni.

Frsm. (Alfreð Gíslason) : Herra forseti. Í gildandi sjúkrahúsalögum eru ákvæði um rekstrarstyrk til opinberra sjúkrahúsa úr ríkissjóði. Þessi styrkur er mismunandi og fer það aðallega eftir stærð sjúkrahúsanna. Sjúkrahús, sem hafa færri en 20 rúm, fá 5 kr. á dag, sjúkrahús, sem hafa milli 20 og 100 rúm, fá 10 kr. á dag, og sjúkrahús, sem hafa 100 rúm eða fleiri, fá 20 kr. á dag. Í hv. Nd. kom fram frv. til l. um breyt. á sjúkrahúsalögum, þar sem lagt er til, að breytt verði þessum ákvæðum um dagstyrki sjúkrahúsanna. Breytingin var í því fólgin að jafna þennan mismun á milli sjúkrahúsa, þannig að hvert sjúkrahús fengi 15 kr. á hvern legudag nema þau stærstu, sem haft hafa 20 kr., þau skyldu áfram fá sömu upphæð. Í hv. Nd. var gerð breyting á þessu frv. á þann veg, að gerður skuli eftir sem áður nokkur munur á sjúkrahúsum, en á annan hátt en nú gildir. Það er lagt til, að almenn sjúkrahús svo og einkasjúkrahús, sem áður hafa notið dagstyrkja úr ríkissjóði, fái 10 kr. á legudag, enn fremur að sjúkrahús, sem að dómi landlæknis eru vel búin tækjum og hafa a. m. k. tvo fastráðna lækna, skuli fá 15 kr. á legudag, og loks, að fjórðungssjúkrahús skuli fá 20 kr. á legudag. Þannig kemur frv. fyrir þessa hv. deild. Hv. heilbr.- og félmn. hefur haft frv. til athugunar og leggur til einróma, eins og fram kemur á þskj. 598, að frv. verði samþykkt með tveim breytingum. Fyrri breytingin er sú, að fjórðungssjúkrahús skuli fá 25 kr. á legudag í stað 20 kr. og að lögin skuli ekki öðlast gildi nú þegar, heldur 1. jan. 1959. Aðrar eru breytingarnar ekki, og ég tel ekki þörf á að hafa um það fleiri orð. En að lokum langar mig til, ekki sem frsm. hv. heilbr.- og félmn., heldur persónulega að benda á orðalag, sem mér fellur ekki sem allra bezt í frv. Í 1. og 2. tölulið er talað um bæjar-, sýslu- eða sveitarfélag. Ég teldi réttara að segja: bæjar-, sýslu- eða hreppsfélag, vegna þess að sveitarfélag er löngu viðurkennt samheiti bæjarfélags, sýslufélags og hreppsfélags. Ég veit, að þetta er mjög á reiki í gildandi lögum, en tel æskilegt, að sá gamli greinarmunur, sem er á þessum orðum, fái að haldast. Þess vegna vil ég leyfa mér að bera fram skriflega brtt. við 1. gr., að í stað „sveitarfélags“ í 2. og 3. tölulið komi á báðum stöðum: hreppsfélags.