Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 511 hef ég leyft mér að flytja brtt. við frv. til lánsfjárlaga fyrir árið 1988 ásamt hv. þm. Kristínu Einarsdóttur og Óla Þ. Guðbjartssyni. Tillagan er svohljóðandi: „Við 22. gr. Greinin orðist svo: Þrátt fyrir ákvæði 22. og 23. gr. útvarpslaga, nr. 68/1985, skulu tekjur framkvæmdasjóðs Ríkisútvarpsins af aðflutningsgjöldum af hljóðvarps- og sjónvarpstækjum ásamt fylgihlutum eigi nema hærri fjárhæð en 100 000 þús. kr. á árinu 1988.“ Þetta er brtt. við skerðingarákvæði sem fram kemur í 22. gr. frv. varðandi tekjur Ríkisútvarpsins af aðflutningsgjöldum af hljóðvarps- og sjónvarpstækjum ásamt fylgihlutum, en samkvæmt greininni er gert ráð fyrir að tekjur af þessum aðflutningsgjöldum renni í ríkissjóð og ekkert gangi til Ríkisútvarpsins. Brtt. gerir sem sagt ráð fyrir því að Ríkisútvarpið fái 100 millj. kr. á árinu 1988 af þessum aðflutningsgjöldum sem nema samkvæmt áætlun verulega hærri upphæð. Ég hef ekki fengið neina nákvæma úttekt á því hverju áætlað sé að aðflutningsgjöldin skili á yfirstandandi ári, hef þó heyrt nefnda töluna 150 millj. kr. þannig að hér væri þó um að ræða, ef sú áætlun er nærri lagi, að 2/3 af aðflutningsgjöldunum rynnu til Ríkisútvarpsins. Eins og kunnugt er og fram er tekið í brtt. er framkvæmdasjóður Ríkisútvarpsins sá aðili sem samkvæmt útvarpslögum á að taka við þessum tekjum, en verkefni framkvæmdasjóðsins er að annast uppbyggingu Ríkisútvarpsins, fjárfestingar á þess vegum. Það segir í 22. gr. laga nr. 68 frá 1985, um útvarpsmál, með leyfi forseta, varðandi fjármál Ríkisútvarpsins: „Ríkisútvarpið hefur sjálfstæðan fjárhag. Tekjum þess má eingöngu verja í þágu útvarpsstarfsemi. Megintekjustofnar Ríkisútvarpsins eru gjöld fyrir útvarpsafnot, gjöld fyrir auglýsingar í hljóðvarpi og sjónvarpi, aðflutningsgjöld af hljóðvarps- og sjónvarpstækjum og hlutum í þau og aðrir tekjustofnar sem Alþingi kann að ákveða.“ Í 23. gr. sem vitnað er til í brtt. segir, með leyfi forseta: „Í sjóð sem nefnist framkvæmdasjóður Ríkisútvarpsins skal leggja 10% af brúttótekjum stofnunarinnar. Aðflutningsgjöld af hljóðvarps- og sjónvarpstækjum og hlutum í þau renni óskipt í sjóðinn. Fé framkvæmdasjóðs skal verja til að tryggja viðunandi húsnæði, tækjakost og dreifikerfi fyrir starfsemi Ríkisútvarpsins.“ Við 2. umr. um þetta mál, svo og við 1. umr. ræddi ég sérstaklega málefni Ríkisútvarpsins og þörfina fyrir uppbyggingu á þess vegum, nefndi þar sérstaklega uppbyggingu langbylgjukerfisins sem er með öllu úrelt orðið og þarfnast endurbyggingar. Þar er um mikið og brýnt verkefni að ræða sem varðar ekki aðeins útsendingar heldur einnig öryggismál um land allt, svo og útvarpssendingar til sjómanna á hafi úti. Einnig hefur Ríkisútvarpið talið hagkvæmt að hraða flutningi sjónvarpsins í útvarpshúsið við Efstaleiti með því að kaupa nauðsynlegar innréttingar fyrir sjónvarpið og telur að slík framkvæmd væri raunar hagkvæm. Ég vísa til umræðna um þetta efni og vænti að þessi tillaga um að hluti aðflutningsgjalda sem lög gera ráð fyrir renni til Ríkisútvarpsins með samþykkt þessarar brtt.



Herra forseti. Ég var að hugsa um að fá það upplýst áður en ég hef mál mitt hverjir hæstv. ráðherrar hafa fjarvistarleyfi.

Þeir ráðherrar sem hafa fjarvistarleyfi eru hæstv. iðnrh. og hæstv. menntmrh. er hér inni með varamann. Aðrir ráðherrar hafa ekki fjarvistarleyfi. Ég get upplýst að hæstv. heilbrrh. mun vera hér i húsinu samkvæmt mínu bókhaldi. Aðra ráðherra hef ég aðvarað um að þeirra sé vænst hingað til fundar.

Herra forseti. Ég vildi bara svona halda þessu til haga eins og ég hef gert undanfarna daga.

Eins og hv. ræðumaður sér er hæstv. fjmrh. mættur þó að mér hafi láðst að tilkynna að hann væri hér í húsinu og sömuleiðis mun hæstv. félmrh. vera hér og mun vafalaust koma til fundar.

Ég hef nokkrum sinnum áður, herra forseti, eins og forseta rekur eflaust minni til, gert athugasemdir við það að svo virðist sem ríkisstjórnin sé gufuð upp eða hafi sagt af sér eða í öllu falli sé hætt að taka þingskyldur sínar alvarlega því að hér hafa fundir staðið dögum og jafnvel vikum saman án þess að sjáist nema í mesta lagi við og við sá hæstv, ráðherra sem dagskrármálið heyrir undir þá og þá og hverju sinni. Hér er til umræðu frv. til lánsfjárlaga sem er eðli málsins samkvæmt þannig vaxið að það snertir meira og minna málaflokka sem allir ráðherrar í hæstv. ríkisstjórn fara með eða a.m.k. flestir þeirra og ég hef því gert þá kröfu áður að þeir hæstv. ráðherrar sem hér eiga mikið undir eins og hæstv. landbrh., hæstv. félmrh., og svo má áfram telja, væru viðstaddir þessa umræðu eða reyndu að vera viðstaddir hana. Ég tel að það séu tvö þingmál á hverju þingi sem sérstaklega hagi til um og eðlilegt sé að óska þess að viðkomandi fagráðherrar séu við. Það eru fjárlög og lánsfjárlög og að sjálfsögðu held ég uppteknum hætti mínum og ítreka þessa þinglegu ósk að ráðherrarnir séu viðstaddir umræðuna. Ég ætlaði að fara fáeinum orðum um þetta mál í heild sinni hér í lokin áður en það hverfur úr deildinni eftir allnokkra viðdvöl. Hér gerðust í gær við atkvæðagreiðslu þeir atburðir, svo sem áður hefur komið fyrir, að lagfæringartillögur minni hl. eða stjórnarandstöðunnar voru felldar. Það var ekki komið til móts við sjónarmið stjórnarandstöðunnar í neinu. Samt var ekki aðhaldið meira en svo hjá hæstv. ríkisstjórn að erlendar lántökur hafa vaxið í meðförum þingsins í þessari lánsfjáráætlun um meira en milljarð kr. og nýjar erlendar lántökur komu inn í brtt. í gær upp á 200 millj. kr. Heimild Byggðastofnunar til að taka 200 millj. kr. meiri lán heldur en áður hafði verið gert ráð fyrir og ýmsar skammtímaskuldir, sem ég geri ekki ráð fyrir að hafi verið inni í áætlunum um erlendar lántökur fram að þessu, eru nú komnar inn og heimildir fyrir langtíma lántökum og væntanlega verður þar um aukningu á erlendum skuldum að ræða þar sem skammtímaskuldirnar hafa ekki áður komið inn í bókhald að þessu leyti. Samt var aðhaldið slíkt þrátt fyrir þennan milljarð og 200 millj. til Byggðastofnunar að það var ekki unnt að koma til móts við sjónarmið stjórnarandstæðinga og reyndar stjórnarsinna sumra hverra sem tóku undir það að Ferðamálaráði t.d. veitti ekki af fáeinum milljónum króna í viðbót til að sinna umhverfismálum og öðrum tengdum verkefnum. Þannig er nú forgangsröðunin hjá hæstv. ríkisstjórn og naglaskapurinn þegar við á, þegar hæstv. ríkisstjórn þykir það í lagi, er með þessum hætti. Sömuleiðis voru að mínu mati mjög skynsamlegar tillögur um að auka ráðstöfunarfé Hafnabótasjóðs felldar og tillagan um Ríkisútvarpið, en þar skal þó enn reynt til þrautar að bjarga einhverju í land og gefst hv. þm. tækifæri á að greiða atkvæði eftir 3. umr. um brtt. um þó nokkra lagfæringu á högum Ríkisútvarpsins frá því sem lagt er til í frv. Forsendur frv. verða með hverjum deginum hjákátlegri. Eftir því sem meiri upplýsingar koma fram á byrjuðu ári um efnahagsástand og efnahagshorfur verður það auðvitað hjákátlegra næstum að segja með hverri klukkustund að vera að afgreiða lánsfjárlög þar sem gert er ráð fyrir 10% verðbólgu á árinu og 7% launahækkun svo að dæmi séu tekin, þar sem gert er ráð fyrir því að erlendar lántökur fjármögnunarleiga verði ekki nema 800 millj. kr. á árinu 1988. Hvernig stóð þetta á árinu 1987? Það fór þannig á árinu 1987, eftir því sem upplýsingar eru nýframkomnar um, að erlendar lántökur einkaaðila fóru 4250 millj. kr. fram úr lánsfjárlögum ársins 1987, þar af stór hluti í gegnum fjármögnunarleigurnar. Hér stendur í fylgiskjali á bls. 7 að horfur ársins 1987 séu þær að fjármögnunarleigurnar færi inn í landið erlend lán fyrir 2 milljarða. Er þá raunhæft að gera ráð fyrir því að lántökur í gegnum þessa aðila verði ekki nema 800 millj. á þessu ári? Auðvitað ekki. Þegar efnahagssérfræðingar Seðlabankans og Þjóðhagsstofnunar og fleiri bankamenn bera það fyrir fjh.- og viðskn. að engin ástæða sé til að ætla að ásókn í erlendar lántökur í gegnum fjármögnunarleigur minnki á þessu ári. Ef eitthvað, aukist þær og skipta þar engu þær reglur sem settar voru á sl. hausti að öðru leyti en því að þær munu sennilega leiða til hærri vaxta innan lands og var þó ekki á bætandi vegna þess að fjármögnunarleigurnar þurfa að sækja út á hinn innlenda lánsfjármarkað 30-40% af því fé, á móti því fé sem þær taka að láni erlendis og það munu þær að sjálfsögðu gera með því að yfirbjóða aðra aðila á þeim markaði. Það væri gaman ef hæstv. fjmrh. væri tilbúinn að koma hér upp og lýsa skoðun sinni á því hvort líklegt sé að erlendar lántökur fjármögnunarleiga á árinu 1988 verði ekki nema 800 millj. kr. ef ekki stendur til að gera neinar ráðstafanir um þessa aðila. Að vísu mun hæstv. forsrh. hafa hugsað sér að skipa nefnd í málið, en það höfum við heyrt áður og það er ekki víst að það hafi óskaplega mikil áhrif á ásóknina í erlendar lántökur í gegnum þessa aðila þó að það sé skipuð einhver nefnd og hún setjist niður yfir skýrslum einhvers staðar úti í bæ. Nú eru upplýsingar að koma fram um hinn endanlega viðskiptahalla á árinu 1987. Hann verður trúlega fast að 5 milljarðar kr., meira en tvöfalt meiri en áætlað var. Og hvernig eru horfurnar á árinu 1988? Samkvæmt glænýrri spá eða skýrslu frá Vinnuveitendasambandi, sem ég hef að vísu enn haft mjög takmarkaðan tíma til að kynna mér en einhverjar fregnir eru af núna í blöðum, reikna þeir vísu aðilar með því að viðskiptahallinn á næsta ári verði 9–10 milljarðar. Það er dálaglegur viðskiptahalli í góðærinu, það er býsna myndarlegt hlutfall af þjóðartekjunum eða niðurstöðutölu fjárlaga svo að annað dæmi sé tekið. Allar þessar staðreyndir ganga í þveröfuga átt við þær sem lagðar eru til grundvallar þessum lánsfjárlögum. Forsendur frv. eru svo gersamlega hrundar að mér er til efs að í háa herrans tíð ef þá nokkurn tíma hafi verið afgreitt annað eins sýndarmennskuplagg sem tengist efnahagsmálunum eins og þetta lánsfjárlagafrv. Það er svo algerlega hrunið, allt sem þar stendur. Ef að líkum lætur verður verðbólga einhvers staðar á bilinu 30–50% á Íslandi á þessu ári. Það eru sáralitlar líkur á því, a.m.k. ekki ef maður virðir fyrir sér hæstv. ríkisstjórn, að niðurstaðan geti orðið önnur. Hæstv. ríkisstjórn þegir þunnu hljóði um alla stærstu drætti efnahagsmálanna, um vaxtamál, um gengismál, um erlendar lántökur, hvaða nafni sem það nefnist þegir hæstv. ríkisstjórn þunnu hljóði og gefur ekkert upp um stefnu sína eða fyrirhugaðar aðgerðir á því sviði. Hæstv. fjmrh. er ekki málhaltur maður að öllu jöfnu og enginn hefði trúað því fyrir ári síðan að hann sæti jafnþegjandi dögum og vikum saman hér á Alþingi eins og raun ber nú vitni, sá sem var manna glaðastur hér í ræðustólinn á síðasta þingi og oft áður til að ræða efnahagsmál, til að ræða vexti, til að ræða skattamál, verðbólgumál og hvað eina. Nú þegir hæstv. ráðherra þunnu hljóði þrátt fyrir það að fjölmiðlar landsins eru fullir af fréttum og vangaveltum um stöðu þjóðarbúsins, um horfur í efnahagsmálum og stærsta spurningin, feitletraða spurningin í nánast öllum tilfellum er: Hvað ætlar ríkisstjórnin að gera? Eða ætlar hún eitthvað að gera? Úti á vinnumarkaðinum halda menn að sér höndum. Þar eru kjarasamningar lausir en menn halda eðlilega að sér höndum því að enginn heilvita maður gengur til kjarasamninga og lokar kjarasamningum við þær aðstæður sem nú eru uppi í efnahagsmálunum nema til þess að þeir séu þá helst hvort tveggja, til skamms tíma og verðtryggðir og bundnir í báða skó. Allar þessar staðreyndir blasa við. En hæstv. fjmrh. og aðrir aðilar í ríkisstjórn segja ekki eitt einasta orð um hvað þeir ætlist fyrir þegar efnahagsmálin eru til umræðu á Alþingi. Það er einhver aumingjalegasta frammistaða sem ég hef nokkurn tíma vitað. Nú ætla ég að leggja spurningu fyrir hæstv. fjmrh., ég ætla að prófa það og vita hvaða áhrif það hefur að leggja bara eina spurningu fyrir hæstv. fjmrh., tölusetta spurningu, nr. eitt: Ef ríkisstjórnin ætlar sér að halda genginu föstu - þetta er spurningin, hæstv. fjmrh. - ef ríkisstjórnin ætlar sér að verja gengið, halda því föstu, hvaða ráðstafanir eru þá á döfinni til þess að tryggja rekstrarstöðu útflutningsatvinnuveganna? Hvaða ráðstafanir hyggst ríkisstjórnin gera í vaxtamálum og öðrum þeim málum sem óhjákvæmilega hljóta að tengjast möguleikunum á því að halda genginu föstu? Ég ætla að hafa þessa spurningu bara eina, herra forseti, tölusetta, þetta er fyrsta spurningin og vita hvaða áhrif það hefur á hæstv. fjmrh. Þá ætti ekki að vera nein sérstök ástæða til þess að hæstv. ráðherra ruglist neitt í ríminu, að spurningarnar verði svo margar að það þvælist neitt fyrir honum, og þetta ætti að vera tiltölulega einfalt mál. Ég held að það sé varla hægt að vera hógværari í kröfu sinni til hæstv. fjmrh. hér við þriðju og síðustu umræðu lánsfjárlaganna í þessari deild en að ætlast til þess að hann svari einni einustu spurningu.

Frsm, minni hl. fjh.- og viðskn. (Kristín Halldórsdóttir): Herra forseti. Ég skal vera mjög fáorð enda hélt ég drjúga tölu um þetta mál í gær og raunar við 1. umr., bæði almennt um efnahagsmálin og um einstakar greinar frv. og ég sé ekki ástæðu til þess að endurtaka það, en get vísað í mál mitt hér við báðar umræður þessa máls og almennt til málflutnings stjórnarandstöðunnar sem hér hefur heyrst. Það var aðeins vegna orða hv. síðasta ræðumanns þar sem hann raunar vísaði til brtt. stjórnarandstöðunnar sem allar voru felldar og hafði þau orð að ekki hefði verið komið til móts við stjórnarandstöðuna í neinu. Það er rétt hvað varðar þessar tillögur sem þarna komu fram, en ég sé ástæðu til þess að láta það koma fram að það var vissulega tekið tillit til ábendinga sem komu fram í nefndinni og þá vil ég sérstaklega draga það fram sem hv. þm. er vafalaust ljóst sem hafa hlustað á þennan málflutning að það var að frumkvæði þeirrar sem hér stendur að farið var að kanna betur forsendur fyrir lánveitingum varðandi ferjusmíði. Ég vildi aðeins leiðrétta þetta því að það má vel koma fram þegar tekið er tillit til ábendinga stjórnarandstöðu sem er sem betur fer stundum.



Herra forseti. Við 2. umr. um þetta mál var felld brtt. frá hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni, Kristínu Halldórsdóttur og Inga Birni Albertssyni þess efnis að Ríkisútvarpið fengi óskertar tekjur af aðflutningsgjöldum á útvarpstækjum og búnaði. Hér er við 3. umr. flutt tillaga um það að Ríkisútvarpið njóti 100 millj. kr. tekna af tekjum af aðflutningsgjöldum. Þetta er aðeins hluti af því sem Ríkisútvarpinu ber lögum samkvæmt. Hér er afdrifaríkt mál á ferðinni fyrir stöðu Ríkisútvarpsins sem aðalfjölmiðils á ljósvakanum í landinu og það verður áreiðanlega eftir því tekið hvort Alþingi samþykkir eða fellir þessa brtt. okkar hv. þm., ásamt mér Kristínar Einarsdóttur og Óla Þ. Guðbjartssonar. Ég segi já.



Herra forseti. Forsendur þessa plaggs, frv. til lánsfjárlaga, eru löngu hrundar og plaggið er því ómerkt með öllu. Hæstv. ríkisstjórn veit ekki sitt rjúkandi ráð eins og kom glöggt fram hér áðan við 3. umr. þegar hæstv. fjmrh., sá vígreifi maður og ágætlega máli farinn ræðumaður hér á Alþingi gegnum tíðina, þagði þunnu hljóði og treysti sér ekki í ræðustólinn til að svara einni einustu spurningu sem hann var spurður að, tölusettri og vandlega útskýrðri fyrir honum, hæstv. ráðherra, varðandi gengið. Hæstv. ráðherra hafði sig ekki í stólinn. Það er dæmigert og mjög lýsandi fyrir ástandið í hæstv. ríkisstjórn að enginn talsmaður ríkisstjórnarinnar treystist til þess að taka þátt í umræðum um horfur í efnahagsmálum og stöðu þeirra mála nú á Íslandi fyrir miðjan janúarmánuð þegar verið er að afgreiða frv. til lánsfjárlaga. Ég vil, herra forseti, við þessa afgreiðslu segja mig algjörlega frá þessu plaggi, með öllu, og hvítþvo hendur mínar af því að koma nálægt svona sýndarmennsku eins og afgreiðsla þessa löngu hrunda lánsfjárlagafrv. er. Mér væri auðvitað skapi næst að segja nei við svona vitleysu en ætla að halda mig við það sem áður hefur verið rætt um að láta ríkisstjórnina sitja uppi með ábyrgðina af þessu eina og greiði því ekki atkvæði.



Hæstv. forseti. Ég geri rök hv. síðasta ræðumanns, talsmanns Alþb,. að mínum þegar ég geri grein fyrir minni afstöðu til þess frv. sem hér er á lokastigi afgreiðslu. En ég held að við verðum að gera okkur grein fyrir því að hér, við lokaafgreiðslu fjárlaga, stendur yfir einkennilegur tímamótafundur sem er best lýst með forsíðu dagblaðsins Tímans í dag. Þar er mynd af þremur leiðandi ráðherrum í ríkisstjórninni og þar er sagt að þeir séu hissa á afleiðingum þeirra laga sem þeir hafa knúið með hnefarétti í gegnum Alþingi á mettíma. Ég verð að segja alveg eins og er að stjórnarandstaðan hefur reynt að leiða þá inn á réttar brautir en mistekist og ég er alveg hissa á því að jafn vel upplýstir menn skuli leyfa sér að koma með eins lítið marktækt plagg eins og þeir hafa gert með frv. til fjárlaga því ég tel þetta hluta af fjárlögunum og því segi ég nei.



Herra forseti. Þar sem ljóst er að frv. um breytingu á lögum um verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga, 194. mál Nd., sem hér er á dagskrá, fer ekki til afgreiðslu úr þessari hv. deild fyrir þinghlé geri ég þá tillögu um málsmeðferð að umræðu um málið verði frestað og félmn. deildarinnar fái málið til meðferðar á ný, ekki hvað síst með tilliti til þess tímaskorts sem var þegar málið var til umfjöllunar í nefndinni fyrir jól og nauðsynjar þess að fá fram nánari upplýsingar um ákveðin atriði varðandi frv. Ég vænti þess að hæstv. forseti samþykki þessa málsmeðferð.



Herra forseti. Ég tel nauðsynlegt að vekja athygli hæstv. forseta og þingdeildarinnar á því að hér er staðið að málum með nokkuð óvenjulegum hætti. Ég hafði ítrekað beðið um fund í félmn. um þetta mál, þ.e. frv. til laga um breytingar á verkaskiptingu ríkis og sveitarfélaga, og varð loksins orðið við þeirri beiðni þann 7. jan. sl. Þar lagði ég fram þá ósk sem minni hl. hafði áður sett fram að málið yrði sent til umsagnar sveitarstjórna og fleiri aðila. Ekki náðist samstaða um það að svo yrði gert. Nú hafa orðið veðrabrigði til hins betra. Hér hefur formaður félmn., hv. 1. þm. Vesturl., óskað eftir að taka frv. aftur til umfjöllunar í félmn. Ég vil lýsa ánægju minni með þessa stefnubreytingu þótt auðvitað hefði verið betra að vinna málið betur áður en það var komið til 2. umr. hér í hv. deild. Herra forseti. Nú gefst tækifæri til að skoða málið betur og senda það til umsagnar og ég reikna með að sveifarstjórnir muni bregðast vel við og senda okkur umsagnir sínar þótt tími verði sjálfsagt ekki mikill til efnislegrar umræðu á þeirra vettvangi. Eftir það má vænta þess að málið komi betur undirbúið til frekari umræðu hér í þinginu.



Herra forseti. Það er vissulega rétt hjá hv. 12. þm. Reykv. að hér er nokkuð óvanaleg málsmeðferð á ferðinni, en við hljótum að fagna því sem höfum verið að andæfa í þessu illa undirbúna máli af hálfu ríkisstjórnarinnar, máli sem nú hefur á ný verið vísað til nefndar. Ég hef aðeins það um þessa málsmeðferð að segja að það hefði verið betur að fyrr hefði verið brugðið á það ráð, eins og raunar var lagt til af minni hl. félmn., að málinu yrði vísað til ríkisstjórnarinnar til betri úrvinnslu. Nú væntum við þess að það komi í öðrum búningi hér inn í þingið að loknu þinghléi.



Herra forseti. Um miðjan desember lagði ég fram í hv. deild frv. til laga um lánskjör og ávöxtun sparifjár á þskj. 279. Ég óskaði eftir því við forseta deildarinnar að fá að mæla fyrir málinu þegar jólahrotan í afgreiðslu mála væri um garð gengin. Tók hann því vel. Segja má að nú séu flest mál ríkisstjórnarinnar afgreidd og komið er að þinghléi. Þá bregður svo við að ekki er hægt að verða við sanngjörnum tilmælum sem áður höfðu verið samþykkt. Stjórn þingsins hefur að undanförnu farið nokkuð úr böndunum svo sem kunnugt er án þess að meira sé sagt. Þrátt fyrir það hefði nú mátt eyða eins og einum degi fyrir hlé í mál frá óbreyttum þm. Mér er hins vegar ljóst að það þýðir ekki að della við dómarann. Að öðru leyti vildi ég bæta við örfáum orðum. Það mál sem frv. mitt snýst um hefur þó verið og er mikið á dagskrá í þjóðmálaumræðunni þessar vikurnar. Ekki liggja fyrir, hvorki frá ríkisstjórn né stjórnarandstöðu, neinar tillögur til að taka á þeirri meinsemd, lánskjaravísitölunni - 



Vegna orða hv. 3. þm. Suðurl. skal það tekið fram varðandi meðferð mála hér í hv. Alþingi að eins og þm. hefur verið kunnugt er þinghaldið milli jóla og nýárs og eftir áramót á afbrigðilegum tíma. Þessi tími hefur verið notaður til þess að ræða vandlega hin stórpólitísku deilumál sem uppi hafa verið og þau stjfrv. sem allir hv. þingdeildarmenn þekkja. Tíminn hefur farið í þessa umræðu og hef ég fengið bæði þingskapaumræðu og ábendingar um það persónulega frá hv. þingdeildarmönnum að ég hafi farið á fremstu nöf í fundahaldi hvað tíma snertir. Þetta mál sem hér um ræðir er ekki það fyrsta í röðinni hvað þmfrv. snertir. Á undan því eru tvö önnur þmfrv. Hins vegar vil ég lýsa því yfir að að sjálfsögðu verður þetta frv. tekið fyrir strax og þing kemur saman aftur. Það ætti að koma til umræðu á fyrstu dögum þings sem væntanlega kemur saman aftur 1. febr. eftir hlé. Þetta vildi ég láta koma fram við þessa umræðu vegna þess að við höfum haldið okkur við það og það hefur verið í stjórn þingsins almennt að ekki hefur verið fundað í Ed. meðan við höfum afgreitt þessi stóru mál þannig að ekki hafa verið tekin fyrir nein önnur frumvörp en þau stjórnarfrv. sem eru í fanginu á mönnum og hefur verið eitt látið yfir alla ganga í þessu efni.



Herra forseti. Við stjórnarþm. stóðum að því að bera ábyrgð á ríkisstjórn yfir landinu og forsetum yfir þinginu. Nú ber svo við að einn af stjórnarþm., hv. 3. þm. Suðurl., kvartar undan því að það sé búið að rugla svo þingstörfum að til vandræða horfi og sá sem liggur undir grun um að valda að mestu þeim ruglingi er 1. þm. Suðurl., hæstv. forsrh. Þetta verður ekki skoðað á annan veg en þann að þm. mælist eindregið til þess að forsetar geri sér grein fyrir því að þeim er ætlað að stjórna þinginu en ráðherrum landinu og vonum við að þeir taki það alvarlega og reyni að koma þinginu á rétt ról.



Herra forseti. Ég vil undirstrika að það voru ekki mín orð að það væri búið að rugla þinghaldinu. Það voru orð hv. þm. Ólafs Þ. Þórðarsonar. Ég vakti aðeins máls á því að jólahrotan væri afstaðin og þá hafði ég vonir um að mitt frv. yrði tekið til umræðu, og yfir því kvartaði ég.



Hæstv. forseti. Vegna þeirra orða sem féllu frá forseta sjálfum um að á þeim tíma sem liðinn er og hefur verið annatími yfir jólahátíðina hefði aðeins verið hægt að taka fyrir stór mál vil ég segja það að þegar launavísitalan er tekin úr sambandi er það stórmál. Þegar lánskjaravísitalan heldur áfram er það stórmál og frv. sem hv. 3. þm. Suðurl. flytur er stórmál og hefði átt að koma á dagskrá þingsins við afgreiðslu fjárlaga eða efnahagsmála. Og ég harma það að það skuli ekki hafa komið á dagskrá. Það er mjög stórt og áríðandi mál. Ég vil endurtaka, hæstv. forseti, það sem ég gat um hér í ræðu fyrr á þessu þingi að ég sem fjmrh. gerði tilraun hvað eftir annað með stuðningi eins til tveggja ráðherra á sínum tíma í ríkisstjórninni til þess að fá skilning á að fella niður lánskjaravísitöluna, en það tókst ekki. Ég lagði þá fram í ríkisstjórn og ég gat hér á Alþingi um það að maður sem tók 80 þús. kr. lán, ég er hérna með seðilinn . . .

Ég vil minna hv. ræðumann á að hér eru aðeins til umræðu þingsköp

. Ég held mig við þingsköp.

Ég minni á það.

Hann tekur 80 þús. kr. 1980. Hann skuldar, eftir að hafa staðið í skilum bæði með vexti og afborganir, 539 þús. kr. 1985. Það er stórmál fyrir fólkið í landinu að fá þetta mál tekið fyrir og rætt og það átti auðvitað að ræða það með öðrum efnahagsmálum fyrir áramót.



Hæstv. forseti. Nú hefur komið að því sem við í stjórnarandstöðu höfum haldið fram, að hinn illi málatilbúnaður ríkisstjórnarinnar hefur verið dreginn til baka og á nú að skoða hann betur. En ég vil í þessu sambandi firra mig ábyrgð á því að sveitarfélögin skuli verða að bíða eftir afgreiðslu þeirra mála eða bíða ekki. Það hefði verið mikilvægt, ef ríkisstjórnin á annað borð ætlaði að nauðga þessu máli í gegn eins og fleirum, að frv. um verkaskiptinguna hefði verið afgreitt þannig að sveitarstjórnir hefðu getað unnið samkvæmt þeim lögum, en nú bíða sveitarstjórnarmenn og vita ekki hvernig þetta verður. Það hefði því verið æskilegt að við hefðum afgreitt þessi lög núna og við hefðum verið tilbúnir í það hér í stjórnarandstöðu, en svo hefur ekki orðið, þannig að nú verður þetta afgreitt miklu seinna og hefði þá verið gott að eitthvað lægi fyrir frekar um þinghald eftir hlé. Og við vildum gjarnan að þá yrði tekið dálítið upp af þingmannamálum eins og hv. 3. þm. Suðurl. kom hér inn á og að þingstörfin gengju þá eðlilega fyrir sig.



Áður en næsti hv. þm. tekur til máls um þingsköp vil ég taka það fram að að sjálfsögðu verður þinginu fram haldið eftir þinghlé á eðlilegan hátt og eftir númerum mála og eftir venjulegum hefðum.



Herra forseti. Auðvitað mætti ýmislegt um undirbúning þessa máls segja eins og margra fleiri. Það hefur verið gert hér. Ég ætla ekki að fara í það kjölfar. Ég met það mikils að orðið hefur samkomulag um að taka málið til skoðunar aftur í nefnd og mér finnst ekki við hæfi að vera að hafa mörg orðum stöðu málsins að öðru leyti og ég fagna því þeirri niðurstöðu sem orðið hefur.



Herra forseti. Ég vildi aðeins vegna orða hv. 3. þm. Suðurl. láta í ljósi undrun mína á því að ekki skyldi orðið við hans ósk. Þar sem þm. hafa lagt nótt við dag og unnið mjög mikið til þess að greiða fyrir málum sem ríkisstjórnin og meiri hlutinn hafa talið brýnt að koma frá finnst mér það ekki réttmætt að verða ekki við ósk eins þm. og e.t.v. fleiri um það að taka þeirra mál á dagskrá og ræða þau ef tími hefði unnist til. Nú er klukkan aðeins 3. Við höfum verið á þingfundi í einn klukkutíma og hafa þingfundir oft staðið lengur og ættu í raun og veru að standa til kl. 4 svo að í raun hefði ekki verið neitt því til fyrirstöðu að taka mál hv. þm. á dagskrá. Ég harma að ekki var orðið við ósk hans í þessu efni.