Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vildi leyfa mér að beina tveim fyrirspurnum til hæstv. viðskmrh., áður en málið verður endanlega afgreitt. Ég beindi til hans nokkrum fyrirspurnum við 1. umr. málsins, og svaraði hann þeim, og þar á meðal því, að mér skildist, að engra lagaheimilda yrði leitað til að tryggja útvegsmönnum og sjómönnum þau fríðindi, sem þeim hefur verið lofað, né heldur til að tryggja almenning gegn þeirri dýrtíðaröldu, sem afgreiðsla þessa máls hlýtur að valda í landinu. Enn fremur er fullt útlit á, því miður, að þeir spádómar ætli að rætast sem hér hafa verið fluttir um, að þetta muni ekki koma útvegsmönnum að því gagni, sem hæstv. ríkisstj. ætlast til, en verða landsmönnum til því meira ógagns. Það lítur því miður út fyrir, að þessir spádómar séu á fullum rökum reistir. Þá svaraði hæstv. viðskmrh. því til, þegar ég spurði hann, hvort ekki yrði leitað lagaheimildar að öðru leyti, að ríkisstj. teldi sig hafa fulla lagaheimild. Ég tel fyrir mitt leyti, að svo sé ekki, ég tel, að ekki sé til heimild fyrir þessu í núgildandi lögum og þess vegna sé þegar af þessari ástæðu mjög óviðfelldið og ólýðræðislegt í alla staði að afgreiða þetta mál, eins og gert hefur verið, utan þings. Ég hef lýst þessari skoðun minni áður og skal ekki fara nánar út í það nú, en af því að mér er ókunnugt um þær lagaheimildir, sem hæstv. ríkisstj. byggir á, vil ég biðja hæstv. viðskmrh. að segja mér, hvar þær eru, og benda mér á þær greinar í lögunum, sem hann helzt byggir ráðstafanir sínar á og ætlar útvegsmönnum að framkvæma. Þá beindi ég þeirri fyrirspurn til hæstv. viðskmrh. áður, hvort hann teldi ekki ástæðu til nokkurra eftirgrennslana um birgðir á helztu rekstrarvörum, bæði fyrir sjávarútveginn og landbúnaðinn, og nokkurrar fyrirgreiðslu í þessu efni af hálfu ríkisstj., hversu sem verzluninni yrði að öðru leyti hagað. Ég held, að hæstv. viðskmrh. hafi ekki svarað þessu, og óska því eftir, að hann láti þessari hv. deild í té álit sitt á þessu máli, því að ég hygg, að það sé mikilsvert, að hæstv. ríkisstj. veiti þessu nokkra athygli umfram það, sem mér er kunnugt um, að hún hefur gert.



Herra forseti. Það fór dálítið fram hjá mér, sem hv. þm. sagði, en ég hygg, að það hafi verið um vörur, sem erfitt væri nú orðið að fá til landsins, og hvað ríkisstj. ætlar að gera í því efni. Mér er kunnugt um, að það er farið að verða erfitt að afla vissra vörutegunda, en það hafa ekki komið til ráðuneytisins neinar beinar beiðnir frá innflytjendum eða notendum um aðstoð, nema í sambandi við járn- og stálplötur í lýsistunnur. Þetta mál hefur verið tekið upp af ráðuneytinu, bæði í Ameríku og Evrópu. Það stendur þannig af sér, eins og hv. þm. e.t.v. veit, að þau lönd, sem eru í Efnahagssamvinnustofnun Evrópu, hafa haft þetta mál til umræðu, og fulltrúi okkar í París hefur fylgzt mjög nákvæmlega með því, sem þar hefur gerzt, og það, sem um er rætt, er skipting á þeim hráefnum, sem helzt er þurrð á, en mér vitanlega hefur ekki enn náðst samkomulag um að skipta þessum vörum í ákveðnu hlutfalli til þeirra landa, sem í bandalaginu eru. Hins vegar geri ég ráð fyrir, að að því dragi, að það verði gert, og þá fá Íslendingar að sjálfsögðu sinn rétt í hlutfalli við aðrar bandalagsþjóðir. Okkar þarfir eru að vísu ekki þær sömu og stærri þjóða, sem þurfa mikið af ákveðnum vörutegundum til hernaðarþarfa, en að sjálfsögðu notum við ýmsar þær vörur, t.d. járn og stál o.fl. Ráðuneytið mun hafa vakandi auga á þessu og gera það, sem hægt er með opinberum aðgerðum, til þess að þær vörur fáist til landsins. Hins vegar er ekki hægt nú, eins og var á ófriðarárunum, að semja við ríkisstjórnirnar um afgreiðslu á slíkum vörum. Ríkisstjórn Bandaríkjanna er ekki enn þá a.m.k. aðili til að láta Íslendinga hafa vissan „kvóta“ af vörutegundum, sem okkur skortir. Ég vil nú ekki fara að deila við hv. þm. um, hvort hér sé um lagaheimild að ræða. Lögfræðingar, sem hafa athugað þetta, telja, að næg heimild sé í fjárhagsráðslögunum til að framkvæma það form, sem þarf til þess, að þetta geti komizt í gang. En það. að ég hafi heitið útvegsmönnum, að þeir skyldu fá viss fríðindi út úr þessu, er rangt. Þeim hefur aldrei verið heitið, að þeir skyldu fá vissa álagningu; þeim hefur heldur aldrei verið sagt, að þetta yrði ekki háð höftum eða takmörkunum, en þeir mundu fá út úr því eftir því sem eftirspurn gæfi, en engin trygging gefin fyrir, að þeir hafi ákveðinn hagnað af innflutningsréttindunum. Ég get ekki gefið hv. þm. önnur svör um þetta, því að þetta eru í rauninni ekki mjög fjölþættar framkvæmdir. Þessum mönnum verður gefin eins konar innflutningsheimild, sem þeir svo geta selt öðrum fyrir það verð, sem þeir kunna að fá fyrir það, og ríkisstj. hefur engin áhrif á, hvar þeir selja þessar heimildir eða verð á þeim.