Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er komið frá Nd. og var talsvert rætt þar. Þar var gerð ein lítils háttar breyting á 1. mgr., eins og greinir á þskj. 359, sem hv. þm. hafa væntanlega fyrir framan sig. Samkv. þessu frv. er gert ráð fyrir að bæta nýjum lið inn í jarðræktarlögin, þ.e. plógræsi, að styrkur á þau verði að grunntölu 20 aurar á m. eða rúml. 1.20 kr., þegar vísitala er lögð við. Í jarðræktarlögunum er þessi liður ekki, vegna þess að plógræsi eru alveg ný. Það er ekki fyrr en finnski plógurinn kemur og er tekinn í notkun á s.l. ári, að um þetta er að ræða, svo að nokkru nemi. En hann vann á s.l. sumri allmikið, og er gert ráð fyrir, að notkun finnska plógsins geti valdið byltingu í framræslu og uppþurrkun hinna blautu mýra. Það er gert ráð fyrir, að á komandi vori verði teknir í notkun 1 eða 2 finnskir plógar til viðbótar. Með því að þurrka mýrarnar notast þær mun betur en áður, en hinar blautu mýrar hafa yfirleitt ekki notazt sem bithagi eða slægjur, eins og kunnugt er. Það hefur sprottið mikið gras að vísu, en þannig, að búfé hefur naumast lagt sér það til munns. Við skulum vona, að þessi framkvæmd bregðist ekki vonum manna. En verði það svo, að vonirnar rætist, sem á þessu eru byggðar, þá mun það, eins og ég áðan sagði, valda byltingu í framræslu. Hún verður ódýrari en áður, miklu fljótvirkari og landið verður mun betra en áður hefur verið. Í 2. gr. frv. er gert ráð fyrir að hækka styrk á súgþurrkunarkerfi í þurrheyshlöðum miðað við gólfflöt, 12 kr. grunngjald, sem gerir 73 kr., ef fasttengdur blásari er ekki með, en sé blásarinn fasttengdur, er grunngjaldið 18 kr. eða 110 kr. á fermetra. Þetta er stór aukning frá því, sem verið hefur, og nokkru meiri en gert var ráð fyrir í jarðræktarlagafrv., sem mþn. búnaðarþings samdi, og það er ætlazt til, að ef þetta verður lögfest, geti flestir bændur komið sér upp súgþurrkunarkerfi. Og það er vitanlega mikið atriði að tryggja sig þannig gegn rigningum og rosa, sem oft hefur skemmt heyið, eins og kunnugt er. Bændur leggja árlega mikið í kostnað við ræktunina og við áburðarkaup, og þess vegna er mjög mikilvægt að koma í veg fyrir, að grasið verði ónýtt, eftir að það hefur verið slegið. Með þessu frv. er stefnt að því, að svo geti orðið. Ég býst við, að sumir spyrji: Hvers vegna er ekki einnig hækkaður styrkur á votheyshlöður eða votheysturna? Sú spurning er að vísu ekki óeðlileg, en það má þó segja, að hitt sé nauðsynlegra, að hafa styrkinn ríflegan á súgþurrkunarkerfi, því að það er vitað, að margir bændur hafa þegar komið upp hjá sér votheysgeymslum, og einnig er vitað, að ef súgþurrkunarkerfi kemst yfirleitt til bændanna, minnkar þörfin fyrir votheysgeymslurnar. Ég er hins vegar reiðubúinn að taka það til athugunar á seinna stigi, hvort nauðsyn beri til að hækka styrk á votheyshlöður, og er nú verið að safna skýrslum um, hvernig því er varið, hversu margir bændur hafa komið upp hjá sér votheysgeymslum, hversu margir eiga það eftir. Og þegar það liggur fyrir, væri hægt að taka afstöðu til þess, hvort eðlilegt þætti að hækka styrkinn hvað það snertir. Þá er gert ráð fyrir samkv. 3. gr. að hækka hinn beina jarðræktarstyrk á tún, sem er undir 25 ha., hækka hann úr 1230 kr., sem hann er nú, um 1500 kr. eða í 2730 kr. En býli, sem hafa tún meira en 25 ha., fá ekki þessa hækkun samkv. l. Ég býst við, að ýmsir vildu halda því fram, að þetta takmark sé óeðlilegt, og út í það skal ekki farið að þessu sinni. Hitt er þó ljóst, að þar sem túnin eru minnst, er þörfin mest á aukningu og mest fyrir, að styrkurinn verði hækkaður þar. Og þess má geta, að það eru 3800 jarðir í landinu, sem hafa tún undir þessari stærð. Og ef gert er ráð fyrir, að það séu 5500 býli í landinu, er það þó mikill meiri hl. jarða, sem nýtur þessa hækkaða styrks. Eins og hv. þm. er kunnugt, er annað frv. samferða þessu frv., frv. um breyt. á l. um stofnlánadeild, sem gerir ráð fyrir hækkuðum styrk til jarða, sem hafa tún undir 25 ha. Og þegar tekið er tillit til þessara beggja frv., verður jarðræktarstyrkurinn hjá þeim bændum, sem hafa túnstærð undir þessu marki, 5500 kr. á ha. auk framræslukostnaðarins. Hér er um verulega hækkun að ræða, sem mun verða þess valdandi, að ræktunin eykst, og það er það, sem ber að keppa að. Og ég veit, að hv. þm. eru mér sammála um það, að með því að leggja megináherzluna á ræktunina, þar sem túnin eru minnst, og á þeim jörðum, sem hafa orðið aftur úr, er verið að stuðla að því, að sem flestar eða allar jarðir, sem núna eru í ábúð, verði ábúðarhæfar. Það er verið að stuðla að því, að þeir bændur, sem nú reka búskap á hinum smærri jörðum, þurfi ekki að hrökklast í burtu og hætta búskap, en það hefur borið við mörg undanfarin ár vegna þess, hversu búin eru smá og ræktunin lítil. Það eru enn mörg býli í landinu með aðeins 5–10 ha. túnstærð. Það eru enn margir bændur í landinu með aðeins 100–120 kindur og 2–3 kýr. Og það er eðlilegt, að þessir bændur hafi lágar tekjur, hafi lág laun. Það er eðlilegt, ef fjöldi bænda hefur ekki meiri tekjur en þetta, að þá séu meðaltekjur bændanna lágar samanborið við aðrar stéttir. Og það er eðlilegt, að þessir menn kvarti og telji lífsafkomuna lélega. Með þessum tveim frv., sem hér er um að ræða, er verið að stuðla að því að bæta lífsafkomumöguleika þessara bænda, gera þeim mögulegt að stækka búin, að auka ræktunina, sem er vitanlega undirstaðan undir landbúnaðarframleiðslunni. Það er ekki ástæða til að fjölyrða um þetta frv. Það skýrir sig sjálft. En í hv. Nd. var allmikið rætt um jarðræktarlögin, landbúnaðarmálin, landbúnaðarframleiðsluna, og hv. framsóknarmenn þar lýstu óánægju sinni yfir því, að frv. til jarðræktarlaga, sem mþn. búnaðarþings hafði samið og ríkisskipuð nefnd hafði endurskoðað, skyldi ekki hafa verið flutt. Með því frv. var gert ráð fyrir að hækka jarðræktarstyrkinn árlega um 15 millj. kr. Með þessu frv. hækkar jarðræktarstyrkurinn fyrir árið 1963 um 4–5 millj. kr., en eftirleiðis um 7–8 millj. kr. eða kannske meira. Frv. um breyt. á l. um stofnlánadeildina gerir ráð fyrir árlegri útgjaldaaukningu um 13 millj. kr., þannig að bæði þessi frv. gera ráð fyrir um 20 millj. kr. eða þar yfir í árlegri aukningu á jarðræktarstyrk og byggingarstyrk, eða allmiklu meira en fólst í hinu frv. Nú skal ég viðurkenna, að það er eðlilegt, að það sé athugað nánar, hvort nauðsyn beri til að endurskoða jarðræktarlögin í heild. Og mér dettur ekki í hug að halda því fram, að 25 ha. túnstærð sé eitthvert lokatakmark. Ég er sannfærður um, að það líða ekki mörg ár þangað til sú túnstærð þykir of lítil og það þykir sjálfsagt að setja markið hærra. En að þessu sinni má segja, að vel hafi tekizt að keppa nú að því með auknu fjárframlagi frá ríkissjóði að koma túnstærðinni á öllum jörðum upp í 25 ha., gera allar jarðir búsetuhæfar með því að láta þær fá hæfilegt af ræktuðu landi til umráða, og ég er sannfærður um, að þetta mun sýna sig og sannast að verða stærsti þátturinn í því að koma í veg fyrir, að smábændur flosni upp, eins og þeir hafa gert mörg undanfarin ár. Og þótt stjórnarandstaðan e.t.v. hér í hv. Ed. telji sjálfsagt að ganga lengra en hér er lagt til, tel ég ástæðu til að minna á, að með þessum tveimur frv., sem hér um ræðir, er stigið stærra skref í stuðningi við ræktunarmálin en gert hefur verið nokkru sinni áður, síðan jarðræktarlögin voru sett. Herra forseti. Ég legg til, að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Fyrst vil ég segja lítils háttar út af því, sem hæstv. ráðh. endaði sitt mál ú. Mér þykir sú fullyrðing hans, að með þessu frv. sé stígið stærra skref en nokkru sinni hafi verið gert í ræktunarmálum landsins, síðan jarðræktarlögin voru sett, álíka hæpin og sú fullyrðing hans áðan, að það hafi verið meira atvinnuleysi í þorpum víða úti um land á tímum vinstri stjórnarinnar heldur en nú. Og ég veit ekki betur en þegar sett voru lög um almannatryggingar 1946, var landinu skipt í verðlagssvæði, vegna þess að okkur, sem bjuggum úti um land, var ekki treyst til þess að kaupa okkur jafndýra tryggingu og Reykvíkingum, og þetta lagaðist ekki fyrr en á tímabili vinstri stjórnarinnar. Þá var tekjujöfnuður landsmanna, okkar úti um land og Reykvíkinga, jafnaður þannig, að þá fyrst þótti Alþingi fært að leggja á okkur að kaupa jafndýra tryggingu. Og ég veit ekki betur en þetta sé staðfest með opinberum, öruggum tölum. En það er erfitt að gera sér grein fyrir því í fljótu bragði, hversu stórt hvert skref er stigið fram á við. Það er ekki hægt að miða við krónufjöldann, vegna þess að þeirra gildi hefur svo mjög breytzt. En það er ekki ástæða til að vera mikið að þrefa um þetta. Það er rétt, að hér er verið að stíga spor í rétta átt. Hins vegar fannst mér lítilvæg þau rök, sem ráðh. bar fram fyrir því, að það væri ekki ljóst, hvort nauðsyn bæri til að hækka framlagið fyrir votheyshlöður, vegna þess, sagði hann, að margir bændur hafa vothey. Ef votheysgerðin skyldi nú vera á svo háu stigi í landinu, að enginn bóndi hefði tilhneigingu til að bæta þar við, þá mundi það ekki kosta ríkissjóð nein útgjöld, þó að þetta framlag væri hækkað, það kæmi ekki til útborgunar. Hins vegar veit ég ekki betur en Hagstofa Íslands gefi enn út búnaðarskýrslur. Hún hefur gert það fram undir þennan dag, og þar hefur verið getið um, hve mikill heyfengur væri í hverjum hreppi, hvað mikið af því væri þurrhey og hve mikið vothey. Og ef menn vildu glugga í þetta, gætu þeir gert sér dálitla hugmynd um það, á hvaða stigi votheysskapur í landinu er. Og ég er alveg sannfærður um það fyrir mitt leyti, að nokkuð af þeim heyfeng, sem bætist við, þegar hæstv. ráðh. hefur hjálpað bændastéttinni til að koma sinni túnstærð upp í 25 ha., þessum 3800, sem eru þar innan við, langt innan við, verður verkað sem vothey. Þó að ræktunin sé undirstaða búskaparins, þá er hún ekki nóg. Hún gefur ekki af sér peninga hjá bóndanum, fyrr en búið er að byggja yfir heyfenginn og yfir bústofninn, sem á heyfengnum á að lifa. Það er sambandið milli þessara mála og verðlagsmálanna og efnahagsmálanna í heild, sem ég tel að sérstök ástæða sé til að athuga. Við vitum, að það er reynt að miða verðlag landbúnaðarafurða við framleiðslukostnaðinn, og því meiri sem stofnkostnaður bændanna er við að koma sínu búi á fót, því hærra verður verðlagið. Ég er alveg sannfærður um, að það öngþveiti, sem ríkir nú í verðlagsmálum og efnahagsmálum yfirleitt, verður ekki lagað öðruvísi en þannig, að það verði lagður hemill á stofnkostnað og rekstrarkostnað. Það þarf auðvitað að gera margar, margs konar og margvíslegar ráðstafanir til þess, en þetta stendur í beinum og órjúfandi tengslum við það, hvern þátt ríkið tekur í ræktunarkostnaði og uppbyggingarkostnaði á jörðum, þannig að hækkað jarðræktarframlag gerir minni stofnkostnað hjá bóndanum við að koma sínu búi upp. Og þess vegna hygg ég, að það sé alls ekki hið ósnjallasta ráð í meðferð opinberra fjármuna til þess að hafa hemil á þróun verðlagsmálanna í landinu að leggja lið á þessu sviði. Ég held, að það muni lengst af vera talið svo, að setning jarðræktarlaganna 1923 og jafnvel það, sem samkv. þeim og öðrum slíkum lögum var greitt til landnáms á Íslandi á kreppuárunum eftir 1930, verði talið meira afrek en það, sem greitt verður eftir jarðræktarlögunum næsta ár, enda þótt þessar breytingar verði samþykktar, sem þær væntanlega verða. Það mun enginn vera svo tregur, að hann greiði atkv. á móti þeim, skilst mér. Það hafa, eins og hæstv. ráðh. gat um, ýmsir bændur gefizt upp við búskap. Það eru því miður ekki eingöngu bændur á smáum jörðum. En samt er það nú þannig, hefur mér virzt og sýnist af því, sem ég hef séð og ég hef heyrt stéttarbræður mína segja, að vandamálið er nú ekki fyrst og fremst það, að þeir, sem búa í dag, hafi kannske ekki einhver ráð með það að búa áfram án þess að flosna upp. Vandinn er sá, að það getur yfirleitt enginn maður byrjað búskap undir venjulegum kringumstæðum, vegna þess að stofnkostnaðurinn, byrjunarkostnaðurinn er orðinn svo gífurlegur, og það er alveg sérstaklega á því sviði, sem verður að mæta vandanum. Með þessu frv. er vitanlega stigið spor í rétta átt, en það er ekki nema eitt spor af mörgum, sem stíga verður til þess að rétta þá hluti.



Herra forseti. Frv. til l. um lausn kjaradeilu verkfræðinga var flutt í hv. Nd. til staðfestingar á brbl., sem gefin voru út 17. ágúst s.l. Tilefni þess, að þessi lág voru gefin út, var það, að algert verkfall hafði staðið frá 27. júní s.l. og þar til lögin voru út gefin. Af þessu leiddi talsverð vandræði, eða réttara sagt mikil vandræði, því að meðan á verkfallinu stóð féll niður víða öll verkfræðileg vinna. Verkfræðingar, sem aftur höfðu ekki fengið lausn frá störfum í hinum ýmsu stofnunum, vildu ekki ráða sig, á meðan á samningaumleitunum stóð, og verkfræðingafélagið gerði kröfu um að fá miklu hærra kaup og betri kjör en kjaradómur hafði úrskurðað. Af þessu leiddi, að brýna nauðsyn bar til að leysa þetta mál, til þess að verkfræðingar fengjust til starfa, bæði hjá ríkisstofnunum og hjá einkaaðilum, og lögin voru sett til þess að firra vandræðum í þessu efni. Gert er ráð fyrir því í l., að hæstiréttur tilnefni 3 menn í gerðardóm til að ákveða kjör verkfræðinga, Gerðardómurinn var skipaður samkv. l. og vann eins og þar er gert ráð fyrir að lausn þessa máls og kvað upp úrskurð um kjör verkfræðinga, sem vinna annars staðar en hjá ríkinu, og hafði þá hliðsjón af því, hvers virði það er að vera opinber starfsmaður og njóta þeirra hlunninda, sem því fylgja, sem er meira atvinnuáryggi en hjá einkafyrirtækjum eða bæjarfélögum, og að lífeyrissjóður opinberra embættismanna er vísitölutryggður, en ekki aðrir lífeyrissjóðir. Og með tilliti til þess úrskurðaði gerðardómurinn, að verkfræðingar, sem ekki vinna hjá ríkinu, hafi að jafnaði 5–11% hærra kaup en verkfræðingar, sem starfa hjá ríkinu. Mér er kunnugt um, að fjöldi verkfræðinga gerir sig ánægðan með þennan úrskurð og verkfræðingur yfirleitt hafa sætt sig við hann með því að hefja störf og vinna samkvæmt þeim kjörum, sem gerðardómurinn gerir ráð fyrir. Og eftir að gerðardómur hafði gefið úrskurð í þessu máli, fengust margir verkfræðingar í þjónustu ríkisstofnana, sem ekki hafði verið unnt að fá áður, utan aðeins 4 verkfræðinga, sem höfðu ráðið sig hjá vegagerðinni, áður en úrskurður gerðardóms féll. En eftir það hafa margir verkfræðingar ráðið sig hjá ríkisstofnunum, svo sem hjá vegagerðinni, raforkumálaskrifstofunni, landssímanum og víðar. Lögin hafa þess vegna náð tilætluðum árangri. Með þeim hefur verið ákveðinn hæfilegur launamunur á milli verkfræðinga, sem vinna hjá ríkinu, og þeirra, sem vinna annars staðar, þannig að þau kjör, sem verkfræðingar nú búa við, verða ekki til þess að ýta undir kaupkröfur annars staðar. En eins og kunnugt er um lög um kjaradóm opinberra starfsmanna, er gert ráð fyrir því, að kjör opinberra starfsmanna verði endurskoðuð nú eftir rúmlega eitt ár, og ef verkfræðingum, sem vinna annars staðar en hjá ríkinu, hefði tekizt að spenna bogann hátt og ná samningum um miklu hærri og betri kjör en þeir verkfræðingar, sem vinna hjá ríkinu, leiðir það af sjálfu sér, að við endurskoðun samnings við opinbera starfsmenn eftir rúmlega ár hefði það víðtæk áhrif og ófyrirsjáanlegar afleiðingar. Lögin voru sett af brýnni nauðsyn. Þau hafa náð tilgangi sínum. Þau hafa orðið til þess, að verkfræðingar, sem ekki vinna hjá ríkinu, hafa eðlileg og góð kjör, nokkru betri en þeir, sem eru fastir starfsmenn hjá ríkinu, en þó ekki meira en svo sem nemur þeim hlunnindum, sem því fylgja að vera ríkisstarfsmenn. Ég sé ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta frv. Það má geta þess, að í Nd. var gerð lítilsháttar breyting, sem, eins og það var orðað þar, mildar þetta svolítið frá því, sem áður var, en breytir ekki á neinn hátt meiningunni, en mér er kunnugt um, að verkfræðingar sætta sig betur við löggjöfina með því orðalagi, sem komið er inn í 4. gr., enda þótt meiningin breytist ekki neitt, sem heitið geti. Herra forseti. Ég vil leggja til, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2, umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Enn er hæstv. samgmrh. á ferðinni hér í þessari hv. d. með brbl. um verkfræðinga. Þetta er að verða fastur erindrekstur hjá þessum hæstv. ráðh., að rölta á milli deilda árlega með slíkt plagg upp á vasann. Í fyrra kom hann með lög um hámarkslaun verkfræðinga, en í ár veifar hann lögum um afnám réttinda verkfræðinga til frjálsra samninga og um bann við verkföllum. Það er ekki óeðlilegt, að spurt sé: Hvað kemur næst? Þessi brbl. voru, eins og hæstv. ráðh. tók fram, gefin út í ágúst 1963. Strax eftir birtingu brbl. bárust öflug mótmæli gegn þeim frá stjórnum verkfræðingasamtakanna. Stjórn Stéttarfélags verkfræðinga benti á í sínum mótmælum, að hér sé um að ræða harkalegustu árás á verkfalls- og samningsrétt stéttarfélags, sem starfar samkv. gildandi lögum um stéttarfélög og vinnudeilur, og að þetta sé gert samtímis því, að samningavíðræður standi yfir og von sé á árangri af þeim. Stjórn Verkfræðingafélags Íslands lagði í sínum mótmælum einkum áherzlu á, að brbl, sýndu skilningsleysi ríkisvaldsins á þeirri staðreynd, að tæknilegar framfarir eru hverju þjóðfélagi nauðsynlegar, eigi að halda í horfinu. Þannig birtist ánægja verkfræðinganna með setningu þessara brbl., en hæstv. samgmrh. talaði eitthvað um ánægju verkfræðinga með þessi lög. Það er mjög áberandi, að hæstv. ríkisstj., sem nú hefur setið að völdum á fimmta ár, hefur frá upphafi átt í látlausum útistöðum við hina íslenzku verkfræðingastétt og að hún hefur á allan hátt reynt að þrengja kosti þessarar stéttar. Það er engu líkara en hæstv. ríkisstj. þyki þessi stétt harla óþörf í þjóðfélaginu og því betra væri sem verkfræðingar í landinu væru færri. Ég skal taka fram, að það eru fleiri í þessu landi en hæstv. ríkisstj., sem líta svipað á þetta mál. Enn eru allmargir með þjóðinni, sem lifa svo í gamla tímanum, að þeir telja, að brjóstvitið eitt geti dugað, þegar um verklegar framkvæmdir er að ræða, þar þurfi ekki neinn lærdómur til að koma. Þetta fólk lítur eðlilega á störf verkfræðinga og tæknifræðinga sem óþarfa. Og ef dæma má af verkum hæstv. ríkisstj., er hún sömu skoðunar. Nútíminn hins vegar telur brýna þörf á fjölgun verkfræðinga og aukinni menntun þeirra, og íslenzkir menn, sem þessa skoðun hafa, viðurkenna, að við erum í þessum efnum aftur úr öðrum þjóðum. T.d. eiga aðrar þjóðir Norðurlanda hlutfallslega mun fjölmennari verkfræðingastétt en við Íslendingar, og þó hyggja þær á að fjölga í stéttinni að mun á næstu árum. En eins og ég sagði áðan, hafa stjórnarvöldin íslenzku nú á fimmta ár lagt allt kapp á að skerða starfskjör og önnur kjör verkfræðinga hér á landi og fæla menn jafnframt frá því að búa sig undir slíkt starf. Ég tel vera mikið vandamál, hvort þessi lög, sem nú er um að ræða hér, svo og lögin frá í fyrra um hámarksþóknun til verkfræðinganna, brjóti ekki í bága við stjórnarskrána. Hið sama gildir raunar um nokkur önnur brbl. þessarar hæstv, ríkisstj., og get ég nefnt þar sem dæmi brbl. frá 1961 um þjónustuskyldu lækna í Reykjavík við Sjúkrasamlag Reykjavíkur. Ég held, að það sé engin fjarstæða að láta sér detta í hug, að hæstv. ríkisstj. hafi met í stjórnlagabrotum hér á landi. Kunnur maður í hópi eldrí lögfræðinga sagði nýlega í blaðagrein, að Alþingi hafi á síðari árum iðulega samþykkt lög, sem fara að meira eða minna leyti í bága við stjórnarskrána. Ekki skal ég fullyrða um, hvort þessi aldni lögfræðingur telur lögin um verkfræðingana í þeim flokki, en mér finnst það ekki ótrúlegt, að hann hafi átt við þau brbl. ásamt öðrum lögum. Með þessum brbl. - eða öllu heldur ólögum - eru verkfræðingar landsins sviptir réttindum til samninga um eigin kjör. Þeim er bannað að gera verkfall. Gerðardómur skal ákveða kjör þeirra verkfræðinga, sem starfa hjá einkaaðilum, og gildir þar einu, hvort um fastráðningu, tímavinnu eða ákvæðisvinnu er að ræða. Og það er ekki nóg með, að verkfræðingar séu sviptir þessum lýðræðislega rétti sínum um stundarsakir, heldur er það gert, að því er bezt verður séð af lögunum, um alla framtíð. Í þessum I. birtist hugarþel núv. stjórnarvalda til launastétta landsins grímulaust. Réttur launþegans til að verðleggja vinnu sína skal að engu ger. Verkfallsrétturinn skal afnuminn og lífskjörin í framtíðinni ákvarðast að verulegu leyti af óviðkomandi aðilum, sem oft og einatt hafa mjög ónóga þekkingu til brunns að bera í þessum efnum. Þessi er þá stefnan í lífskjaramálum launafólks á Íslandi í dag. Og hún birtist í framkvæmd í þessum brbl., sem hér liggja fyrir. Nú að þessu sinni hittir hún þá verkfræðinga, sem vinna í þjónustu annarra. Hún getur komið til víðtækari framkvæmda síðar og mun áreiðanlega gera það, ef núv. ríkisstj. endist aldur til. Og þannig getur hún með tímanum komið til með að bitna á öllum launastéttum landsins. Þessi brbl, eru mjög harkaleg í garð einnar launastéttar, og það er slæmt. Hitt er þó miklu verra, að þau geta hæglega reynzt upphafið að almennu afnámi samningafrelsis og verkfallsréttar. Þau geta reynzt upphafið að einum allsherjargerðardómi um lífsafkomu hins vinnandi manns. Hæstv. ríkisstj. sýnir hug sinn til verkfræðinga landsins með þessari lagasetningu, og hún sýnir skilning sinn á þörf þeirra. Hún sannar með l. áþreifanlega, hve gersneydd hún er því að kunna að meta þjóðhagslegt gildi verkfræðilegrar kunnáttu og nútímatækni. Þetta er ein af mörgum veikum hlíðum hæstv. ríkisstj., og fyrir þetta ásamt öðru má þjóðin þola nú og í náinni framtíð. Í þessu lagafrv. er ekki að finna eitt einasta ákvæði um annað en það, sem kreppir kjör íslenzkra verkfræðinga og gerir þá óánægðari en ella með hlutskipti sitt í landinu. Afleiðingin er og hlýtur að verða sú, að þeir hæfustu í hópi verkfræðinga halda áfram að flýja land í sívaxandi mæli og leita sér arðvænlegri starfa erlendis. Það er engin tilviljun, að íslenzkir verkfræðingar hafa flykkzt úr landi síðari árin. Nokkra hugmynd um þá hreyfingu má fá af skýrslu, sem Hagstofa Íslands gaf út 1962 um brottflutning fólks frá Íslandi árin 1953–1960. Samkvæmt þeirri skýrslu fluttust af landi burt á þessum 8 árum 25 verkfræðingar, auk 9 tæknifræðinga og 5 náttúrufræðinga, og var brottflutningsástæðan hjá öllum þessum mönnum betri lífskjör erlendis. En það er eftirtakanlegt, að þessi flótti sérfræðinganna var ekki jafn öll árin, 1953–1960. Árið 1957 fór aðeins 1 verkfræðingur burt af nefndri ástæðu og 2 19513. Hins vegar voru það hvorki meira né minna en 9 verkfræðingar, sem flúðu land 1960, á fyrsta viðreisnarári hæstv. ríkisstj., þ.e.a.s. á fyrsta ári viðreisnarinnar flýr land rúmlega þriðjungur þeirra verkfræðinga, sem á þessu 8 ára tímabili fóru úr landi til þess að leita sér betri lífskjara. Því miður kann ég ekki að rekja söguna lengra, því að ég hef ekki séð skýrslur um þetta efni fyrir árin 1961–1963, en ég hygg, að þar muni talsverðan fróðleik að finna um þetta efni. Hæstv. ríkisstj. getur ekki betur gert en hún gerir til þess að fæla verkfræðingana burt úr landinu og til þess að aftra ungum mönnum frá að leggja út í verkfræðinám. Ég sá það nýlega í blaðafregnum, að austurrískir verkfræðingar leituðu mjög úr landi, einkum til Vestur-Þýzkalands, þar sem þeim byðust betri kjör. Um þetta var rætt í Austurríki og menn þar áhyggjufullir. Það var á það bent í Austurríki og í Vestur-Þýzkalandi, að ástandið í Austurríki væri nú að þessu leyti að verða nokkuð svipað og í Grikklandi, í Portúgal og á Íslandi, og þótti sýnilega langt til jafnað. Af þessu má sjá, að hæstv. ríkisstj. hefur þó tekizt að gera Íslendinga heimsfræga að einu leyti, að því að fæla burt verkfróða menn úr landinu. Ég skal ekkert segja um, hvað því veldur, að verkfræðingafæð er í Grikklandi og í Portúgal, þar sem lýðræði er, eins og kunnugt er, mjög lítið. En á Íslandi er verkfræðingafæðin fyrst og fremst afleiðing þeirrar stefnu ríkisvaldsins að gera hlut allra launastétta sem minnstan. Ég vil leggja áherzlu á það, áður en ég lýk máli mínu, að með þessu frv., sem liggur hér fyrir hv. d., er brotinn einn af megingrunnstólpum lýðræðis á Íslandi. Grundvallarréttindi frjálsra launþegasamtaka eru tröðkuð í þessum brbl. Þessu tilræði ríkisvaldsins ber að mótmæla harðlega, og skiptir þá ekki máli, hvaða stétt launþega nú á í hlut. Brbl. um þvingunarlausn kjaradeilu verkfræðinga frá í sumar eru til vansæmdar þeim, sem að þeim standa, og áreiðanlega í bráð og lengd til tjóns allri þjóðinni. Það er að setja blett á heiður Alþingis að mínum dómi og stuðla að staðfestingu slíkra brbl. Þess vegna ber að fella þetta frv.



Herra forseti. Það er ekki ástæða til að fara mörgum orðum um ræðu hv. síðasta ræðumanns. Hún var skrifuð, hún var á mörgum blöðum, hefur verið á þunnum pappír. En það hefði verið fyrirgefanlegt að halda slíka ræðu, ef hún hefði ekki verið hugsuð og samin fyrir fram, og ég er sannfærður um það, að þeir, sem hlýddu á hv. ræðumann, eru sammála um, að þar var ekki um annað að ræða en rakalaus stóryrði, sem eru sem betur fer orðin sjaldgæf hér í hv. þingi. Þm. venja sig æ meira á það að finna orðum sínum stað og finna einhver rök, láta einhver rök vera að baki fullyrðinganna. En þessi hv. þm. lét það alveg vera að þessu sinni, og það er því meira undrunarefni, að ræðan var fyrir fram samin. Hv. þm. var að tala um, að það væri orðin föst venja að flytja frv. eða gefa út brbl. vegna kjaramála verkfræðinga. Og hvers vegna hefur þetta verið gert fyrr en nú með þessu frv.? Hv. alþm. vita það. Það hefur verið gert af nauðsyn. Í fyrsta lagi vegna þess, að verkfræðingar hafa ætlað að taka sér rétt fram yfir aðra borgara þessa lands, hafa ætlað að skapa sér önnur og betri kjör en menn með sambærilega menntun hafa átt kost á að hafa. Og þessi brbl., sem hér er um að ræða, eru gefin út 17. ágúst, eftir að algert verkfall verkfræðinga hafði staðið frá 27. júní. Þau eru gefin út, eftir að komið var í algert öngþveiti með alla verkfræðilega þjónustu í landinu, og ef verkfallið hefði haldið áfram og ekki hefði verið unnt að fá verkfræðilega þjónustu, hefðu verklegar framkvæmdir á s.l. haust algerlega Lagzt niður. Þetta lá alveg ljóst fyrir. Svo leyfir þessi hv. þm. sér áðan að segja, að þessi lög hafi verið gefin út, þegar út leit fyrir, að samningar næðust. Það var alls ekki gert fyrr en það þótti sýnt, að samningar næðust ekki. Sáttasemjari ríkisins hafði haldið marga fundi, og á síðasta fundinum, sem haldinn var, stóðu samningar ekkert nær en á þeim fyrsta, og það bar vissulega það mikið á milli, að það þótti sýnilegt, að það bil yrði ekki brúað með samningum. Þess vegna voru þessi lög gefin út, og allur almenningur í landinu fagnaði því, að verkfræðiþjónustan lagðist ekki niður, að það var hægt að halda áfram verklegum framkvæmdum s.l. sumar, það var hægt að halda áfram margs konar byggingum í landinu, það var hægt að halda áfram vegagerðum, það var hægt að halda áfram að ljúka við brúargerðir, það var hægt að halda áfram rafvæðingu landsins, það var hægt að halda áfram símalagningu og eðlilegri símaþjónustu. En hv. þm., sem talaði hér áðan, fullyrðir, að það hafi verið algerlega óþarfi að vera að gefa út lög, sem tryggðu það, að það væri unnt að halda allri verklegri starfsemi áfram í landinu. Og hann þykist tala sem umboðsmaður verkamanna og alþýðunnar í landinu. Hvernig hefðu hagsmunir verkamanna og launþega verið tryggðir í landinu, ef allar verklegar framkvæmdir hefðu stöðvazt á s.l. sumri? Þessi hv. þm, hefur ekki umboð til þess að tala fyrir verkamenn eða láglaunafólk, enda hefur hann og hans flokkur ætíð sýnt, að það er ekki mögulegt að fá kjarabætur fyrir lægst launuðu mennina. Ef það er reynt, þá sjá þessir hv. menn, hv. þm., sem talaði hér áðan, og hans flokksbræður, venjulega um það, að þeir hæst launuðu fái nokkru meira. Þess vegna hafa þeir lægst launuðu aldrei getað fengið kjarabætur. En það er dálítið hlálegt, þegar hv. þm., sem talaði hér áðan, kemur hér í ræðustólinn með skrifaða ræðu, sem hann væntanlega hefur hugsað eitthvað um, um leið og hann var að skrifa hana niður, þykist tala hér í umboði þeirra, sem verst eru settir í þjóðfélaginu, talar um verkfræðingastétt landsins, eins og hún sé í einhverju svelti. Hann telur, að ríkisstj. kunni ekki að meta verkfræðingana og sérmenntun þeirra. Það er vitanlega algerlega fráleitt að halda slíku fram. Þessi lög eru út gefin vegna þess, að ríkisstj. viðurkenndi, að við gátum ekki án verkfræðingaþjónustunnar verið. Og verkfræðingar í þessu landi eiga vissulega að vera vel launaðir. Þeir eiga að vera vel launaðir, en þeir geta ekki og mega ekki taka sér þann rétt, sem hinn almenni borgari í landinu hefur ekki: að skammta sér allt önnur og betri kjör en sambærilegar stéttir í þjóðfélaginu hafa. Og verkfræðingar, þótt við metum þá mikils, mega ekki haga sér þannig, að þeir setji allt launakerfi landsins úr skorðum, eins og hefði gerzt, ef þessi lög hefðu ekki verið sett. Og ég er sannfærður um það, að hv. ræðumaður, sem talaði hér áðan, sér þetta, ef hann gefur sér tíma til þess að hugsa málið til hlítar. Fullyrðingar eins og þá, að ríkisstj. hafi met í stjórnlagabrotum, er náttúrlega ekki ástæða til þess að ræða að þessu sinni. í fyrsta lagi er nú það, að hv. þm. hefur enga sérmenntun í 1ögum eða stjórnlagafræði. En hann vitnaði hér áðan í lögfræðing, ágætan lögfræðing, sem hann telur, að hafi fullyrt þetta. Og ég er sannfærður um, að hv. alþm. vildu gjarnan fá að vita, hvaða lögfræðingur þetta væri, t.d. hvort það væri Páll Magnússon. Það er vitað, að hann fullyrti, að það hefði verið framið stjórnlagabrot, þegar stóreignaskatturinn var settur á. Ekki ætla ég að dæma um það. Og ég ætla ekki heldur að segja neitt um lögfræðiþekkingu Páls Magnússonar. En vegna þess að hv. þm., sem talaði hér áðan, greiddi atkv. með stóreignaskattinum, þá væri fróðlegt að vita, hvort það væri þessi lögfræðingur eða hvort það fyndist nokkur annar en hann, sem staðhæfði þetta. Hv. þm. sagði, að hugur ríkisstj. til launþeganna birtist í þessu frv. Það má segja það. Hugur ríkisstj. til launþeganna birtist á s.l. sumri með þessu frv., þar sem útgáfa þessara laga tryggði, að það var full atvinna allt sumarið og allt haustið og síðan. En ef lögin hefðu ekki verið gefin út, hefði orðið hér atvinnuleysi. Svo talar hv. þm. um, að þetta frv. sé stefna ríkisstj. í lífskjaramálum þjóðarinnar. Það má vel vera, að hv. þm. vilji halda því fram, að verkfræðingarnir með sínum kröfum hafi veríð að berjast fyrir sínum nauðsynlegu lífskjörum. Ég vil ekki halda því fram. Ég vil miklu heldur halda því fram, að verkfræðingar hafi viljað með sínum kröfum fá nokkru meira, eins og þeir eiga vissulega skilið, heldur en aðeins það brýnasta, sem þarf til þess að geta lifað. Og hv. þm. ætti að gera sér ljóst, að því aðeins getum við haldið uppi góðum lífskjörum í landinu, að launakerfið fari ekki allt úr skorðum og hér verði unnt hverju sinni að halda uppi eðlilegum og miklum framkvæmdum. Það verður ekki gert, ef einni stétt tekst að skera sig algerlega úr og taka miklu meira en aðrar stéttir, sem hafa hliðstæða eða svipaða aðstöðu. Hv. þm. talaði mikið um það hér áðan, að verkfræðingar flyttu úr landi, að þeir hafi s.l. 8 ár flutt úr landi, en sízt árin 1957 og 1958. Það var nú kannske eðlilegt, að hv. þm, vildi reyna að einhverju leyti að afsaka vinstri stjórnina og koma því hér að, að hún hefði á einhvern hátt búið betur að verkfræðingum en áður eða á eftir. En þetta er vitanlegs algert vindhögg, því að kjör verkfræðinga bötnuðu ekkert á þessum árum, og ég vefengi þessar tölur hv. þm. algerlega, og þó gæti slík tilviljun hafa átt sér stað, án þess að nokkur aðstöðubreyting hafi orðið í landinu á þessum árum. En einu vil ég algerlega mótmæla, sem hv: þm. sagði hér áðan, sem hreinni fjarstæðu. Ég skrifaði það upp, sem hv. þm. sagði. Hann sagði, að hæfustu verkfræðingarnir héldu áfram að fara úr landi. Ég segi nú: Ef hæfustu verkfræðingarnir hafa farið úr landi síðustu átta árin, mætti skilja það svo, að eftir í landinu væru aðeins þeir lélegustu. Mér finnst þetta algerlega ómakleg árás á þá verkfræðinga, sem eru starfandi í landinu, vegna þess að það er kunnugt, að þar eru margir ágætir og vel starfhæfir menn. Hitt er svo rétt, að úr landinu hafa farið verkfræðingar, það hafa farið læknar, það hafa farið verzlunarmenn, það hafa jafnvel farið sjómenn, það hafa jafnvel farið verkamenn úr landinu. En fólksflutningar frá landinu eru þó með minnsta móti nú, sem betur fer, ég segi: betur fer, vegna þess að okkur vantar fólk. Við erum raunverulega of fámennir til þess að vinna þau störf, sem fyrir hendi eru og núv. ríkisstj. hefur lagt sterkari grundvöll að en nokkru sinni áður, vegna þess að aldrei hefur verið blómlegra atvinnulif á Íslandi en nú síðustu 3–4 árin. Og það veit ég, að hv. þm. viðurkennir. Það ber ekki á atvinnuleysi nú á Íslandi, en það var nokkuð algengt á dögum vinstri stjórnarinnar, að í hinum ýmsu kauptúnum úti um land væri atvinnuleysi. Það er nú ástæðulaust að vera að segja meira í tilefni af ræðu hv. þm. Það er ekkert þar að finna, sem eru stoðir í, heldur aðeins fullyrðingar, sem detta um sjálfar sig algerlega. Og ég er sannfærður um það, að hv. þm., sem hugsa á raunhæfan hátt út í þessi mál, viðurkenni það í hjarta sínu, að það var nauðsynlegt að setja þessi lög. Ég veit, að verkamenn og allur almenningur í landinu fagnaði l. og gerir sér ljóst, að ef verkfall verkfræðinga hefði haldið áfram s.l. sumar og ríkisstj. hefði ekki kippt í taumana, hefðu verklegar framkvæmdir stöðvazt og af því hefði skapazt atvinnuleysi og fólkið hefði ekki fengið þau þægindi, sem það hefur fengið með því að ljúka hinum mörgu framkvæmdum, sem á döfinni voru á s.l. ári. Og með því að staðfesta þessi lög er lagður grundvöllur að því, að við getum einnig á næsta sumri notið hinnar nauðsynlegu verkfræðiþjónustu og haldið hinum nauðsynlegu framkvæmdum uppi og atvinnu, sem fólkið ætlast til að verði á hverjum tíma.



Herra forseti. Ég hef ekki mörgu við að bæta né miklu afi svara ræðu hæstv. ráðh. Hann hafði orð á því, að hann hefði orðið þess var, að ræða mín var ekki vanhugsuð, og þetta tek ég sem hrós, enda held ég, að mín ræða og minn málflutningur yfirleitt hafi ekki verið vanhugsaður. Hæstv. ráðh, reyndi í sinni síðari ræðu að verja gerðir hæstv. ríkisstj. í þessari lagasetningu. Ég lái honum ekki, að hann reyni slíkt. Hann er hingað kominn í hv. d. til þess að standa fyrir máli hæstv, ríkisstj. Mig furðar ekki heldur á, að honum tókst þetta heldur aumlega. Það tel ég ekki tiltökumál, eins og í pottinn er búið, eins og málstaðurinn er. Hann sagði, að verkfræðingar mættu ekki skammta sér kjör, og vildi sjálfsagt meina, að vegna þess að verkfræðingar mega ekki skammta sér kjör, hafi þessi lög verið sett. En mætti ég nú spyrja hæstv. ráðh.: Mega aðrar launastéttir landsins Skammta sér kjör, má læknastéttin skammta sér kjör, mega verkamenn við höfnina skammta sér kjör? Ef hæstv. ríkisstj, er sjálfri sér samkvæm, er svarið gefið. Það má engin launastétt skammta sér kjör, og af því leiðir, að hæstv. ríkisstj. álítur, að setja beri öllum launastéttum svipuð þvingunarlög og verkfræðingum hafa nú verið ætt. Þetta liggur í hlutarins eðli, nema því aðeins að hæstv. ráðh. vilji segja, að það eigi að gilda annað lögmál um verkfræðinga en aðrar launastéttir. Ég er ekki fulltrúi launastéttanna, það er rétt hjá hæstv. ráðh., en ég er einn úr læknastétt, svo að mér er málið alls ekki fjarri. Og ég hef mikinn beyg af lagasetningu þeirri, sem hér er til umr., og stefnu hæstv. ríkisstj. í þeim efnum. Ég get búizt við því, að aðfarir hæstv. ríkisstj. 1961 gagnvart læknum verði endurteknar og það kannske á þessu ári með þvingunarlögum á borð við þau, sem hér liggja fyrir. Og ég hygg, að hver einasta launastétt í landinu geti búizt við hinu sama af þeirri hæstv. ríkisstj., sem nú situr við völd. Hæstv. ríkisstj. vill ekki greiða íslenzkum verkfræðingum mjög há laun, en hún hefur verið furðu fús á að greiða erlendum verkfræðingum há laun, fjórföld og fimmföld laun á við það, sem íslenzka verkfræðinga hefur nokkurn tíma dreymt um að fara fram á. Hún er ekki ófróðleg, sagan, sem eitt af dagblöðum bæjarins sagði frá fyrir nokkru. Það var um það leyti, sem var verið að leggja nýjan sæsímastreng á milli Íslands og Ameríku. Þá vantaði póst- og símamálastjórnina verkfræðing. Það var enginn tiltækur í landinu. Þá var hringt til Danmerkur til sérfræðingafyrirtækis þar og það beðið um að senda verkfræðing. Þessu var vel tekið af fyrirtækinu danska og verkfræðingurinn sendur. Stjórnarvöldin íslenzku sendu sina sérstöku móttökunefnd á flugvöllinn með stóreflis blómvönd til að taka á móti hinum danska verkfræðingi á tilhlýðilegan hátt. En n. brá í brún, þegar út úr flugvélinni steig verkfræðingur, ekki danskur, heldur íslenzkur verkfræðingur, sem hafði hrökklazt úr landinu, frá landssímanum, skömmu áður og gengið í þjónustu hins danska fyrirtækis með miklu betri kjörum. Fregnin í blaðinu endaði á því, að móttökunefndin hefði falið blómvöndinn, stungið honum aftur fyrir bak, og það hefði orðið lítið úr hátíðahöldum. Þetta er að mörgu leyti fróðleg saga. Hún sýnir vel, hvern sérstaka hug ríkisvaldið ber til íslenzkra verkfræðinga og hve lágt hún getur lagzt í duftið, þegar útlendingar eru á hinu leitinu. Ég nefndi það í minni ræðu áðan, að árið 1957 hefði einn verkfræðingur farið úr landinu í því skyni að leita atvinnu erlendis upp á betri kjör og 1958 hefðu tveir verkfræðingar farið úr landinu af sömu ástæðum. Hins vegar höfðu 1960 hvorki meira né minna en 9 verkfræðingar flúið land í sama skyni. Þessar tölur leyfði hæstv. ráðh. sér að vefengja. Ég hef þær úr skýrslu Hagstofu Íslands um brottflutning fólks frá Íslandi 1953–1960. Skýrslan er út gefin 1962. Ég er með hana hér í höndum og legg hana nú fyrir hæstv. ráðh., svo að hann geti sannfærzt.



Herra forseti. Ég leyfði mér áðan að vefengja þær tölur, sem hv. þm. var með, en svo segir hann, að það sé staðfest í skýrslu í þessari bók, sem hann rétti mér áðan. Ég hef ekki lesið þessa bók, ég skal gera það, en ég veit ekkert, hvort þessar tölur eru í þessu hefti, sem hann rétti mér áðan; það tekur talsverðan tíma að átta sig á því. En jafnvel þótt þessar tölur séu réttar, þá rennir það engum stoðum undir málflutning þm., vegna þess að allir vita, að kjör verkfræðinga á Íslandi voru ekkert betri 1957 og 1958 en þau voru áður og miklu lakari en þau eru nú orðin, - miklu lakari. Þetta er þess vegna eins og hvert annað hálmstrá, sem hv. þm, grípur til, og er ég dálítið undrandi á því, að hann skuli vera að minnast á verkfræðingana og árin 1957 og 1958, vegna þess að vinstri stjórnin notaði alls ekki tækifærið til þess að rétta hlut verkfræðinganna á þessum tímum. Það væri þó eðlilegt, ef hv. þm. vildi vera í samræmi við sig og hans flokkur, að það hefði verið gert. En verkfræðingar bjuggu þá við miklu lakari kjör en þeir búa nú. Hv. þm. sagði hér þjóðsögu áðan um verkfræðing, sem póst- og símamálastjórnin hefði átt að panta í sambandi við lagningu sæsímans. Ekki er mér kunnugt um þetta. En hann segist hafa lesið þessa sögu í blaði. Þjóðsaga getur það verið fyrir því. Það má vel vera, að símamálastjóri hafi pantað útlendan mann til þess að geta lokið lagningu sæsímans, og þá gæti það hafa verið í samráði við Stóra norræna símafélagið og alls ekki, að Íslendingar ættu að greiða þessum verkfræðingi. Hitt er svo rétt, að verkfræðingar erlendis viða hafa hærri laun en gerist á Íslandi. En við búum á Íslandi, og stéttir þessa þjóðfélags, hinar ýmsu stéttir, mynda þjóðfélagið, og það verður að vera samræmi í kröfum og kjörum hinna ýmsu þjóðfélagsstétta, til þess að unnt sé að halda þjóðfélaginu uppi með eðlilegum hætti. Hv. þm, spyr hér áðan: Mega aðrar stéttir skammta sér kjör, ef verkfræðingum er bannað það? Verkfræðingum er bannað að skammta sér kjör. Ég spyr nú: Hvenær hefur það verið leyft á Íslandi, að sérhver stétt skammtaði sér kaup og kjör? Til hvers höfum við vinnulöggjöf? Er það ekki til þess, að það séu gerðir samningar á milli launþega og atvinnurekenda? Ég segi: Þetta er fávís spurning. Kaup og kjör ákvarðast hér að öllum jafnaði með samningum. Og verkfræðingar stóðu í samningum við atvinnurekendur frá 27. júní til 17. ágúst án árangurs. Það var ekki fyrr en sýnt var, að samningar næðust ekki, að brbl. voru gefin út. Og ríkisstj. hefur vissulega ekki viljað, fyrr en í óefni var komið. blanda sér inn í slíkar deilur. En eins og fyrir liggur, varð að gefa þessi lög út til þess að forða atvinnulífinu frá öngþveiti, til þess að koma í veg fyrir algera stöðvun hinna ýmsu framkvæmda, sem unnið var að í landinu, til þess að tryggja það, að atvinnuleysi sækti ekki fábækar alþýðufjölskyldur heim. Og svo kemur hv. 9. þm. Reykv. hér til þess að mótmæla þessari nauðsynlegu og sjálfsögðu aðgerð ríkisstj. Ég gæti trúað því, að þess verði minnzt í þingsögunni og í þjóðarsögunni, að á Alþ. 1964 mælti hv. 9. þm. Reykv. gegn svo sjálfsagðri ráðstöfun sem þeirri að tryggja atvinnu á Íslandi og að unnt væri að halda áfram framkvæmdum á árinu 1963.



Herra forseti. Aðeins stutt aths. Mér skildist á hæstv. ráðh., að hann vildi enn vefengja það, sem ég las upp úr skýrslu um brottflutning fólks frá Íslandi 1953–1960, skýrslu, sem Hagstofa Íslands hefur gefið út, þó að hann fáist ekki til að lesa það, sem ég þar vitnaði til. Þess vegna vil ég aðeins að lokum lesa þetta upp. Þar stendur: „Tafla 4 c. Brottfluttum körlum skipt eftir atvinnu og brottflutningsári: Verkfræðingar, arkitektar 1957 1, 1958 2, 1960 9.“ Ég skal aðeins bæta við tölum, er varða aðra stétt, nefnilega læknana. 1956 fluttust 2 læknar úr landi, 1957 2, 1960 7. Þetta eru tölur, sem tala sínu máli og eru teknar upp úr skýrslu opinberrar stofnunar.