Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Iðnn. hefur fjallað um 286. mál, þ, e. frv. til l. um jöfnun hitunarkostnaðar. Eins og hv. dm. er vafalaust kunnugt eru flm. þessa frv. Þorv. Garðar Kristjánsson, Eiður Guðnason og Egill Jónsson. Nefndin hefur fjallað um þetta frv. og orðið sammála um afgreiðslu þess. Ég vil leyfa mér að lesa upp nál., en það er svohljóðandi með leyfi forseta: „Nefndin hefur tekið frv. til meðferðar og samþykkir að leggja eftirfarandi til: Með skírskotun til yfirlýsingar ríkisstj. í Ed. í gær og í trausti þess, að þær aðgerðir til jöfnunar hitunarkostnaðar sem lofað hefur verið fyrir 1. ágúst n. k., verði ákveðnar með sérstöku tilliti til efnisþátta frv., samþykkir deildin að leggja til að vísa frv. til ríkisstj.“ Ég vildi með leyfi forseta og vegna hv. þdm., sem voru e. t. v. fjarverandi þær umr. sem áttu sér stað hér í deildinni í gær, lesa upp þá yfirlýsingu sem vitnað er til í nál., en hún hljóðar svo, með leyfi forseta: „ Ríkisstj. telur óhjákvæmilegt, að dregið verði úr mismun á upphitunarkostnaði húsnæðis í landinu. Hefur ríkisstj. ákveðið með hliðsjón af áliti nefndar, sem nýverið hefur lokið störfum og skipuð var fulltrúum frá öllum þingflokkum, að beita sér fyrir úrbótum í þessu efni. Er að því stefnt, að upphitunarkostnaður sambærilegs íbúðarhúsnæðis verði yfirleitt ekki meiri en gerist hjá nýjum og hagkvæmum hitaveitum, sbr. Hitaveitu Akureyrar og Hitaveitu Akraness og Borgarfjarðar. Verður á næstunni gerð áætlun um hvernig ná megi slíku markmiði í áföngum, m. a. með endurskoðun á gjaldskrá veitufyrirtækja á næstu 12 mánuðum. Verulegur ójöfnuður og hár upphitunarkostnaður stafar sumpart af bágu ástandi íbúðarhúsnæðis. Því er brýnt að hvetja til orkusparandi endurbóta á húsnæði og mun ríkisstj. beita sér fyrir aðgerðum í þessu skyni á vegum Húsnæðisstofnunar ríkisins.“ Vegna þess, sem stendur í nál., og vegna dagsetningar 1. ágúst vil ég ítreka það, að sú dagsetning er til komin vegna yfirlýsingar hæstv. iðnrh. í umr. utan dagskrár hér í deildinni í gærkvöld. Undir nál. sem ég þykist hafa gert grein fyrir, rita allir viðstaddir nm.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að þakka hv. iðnn. fyrir afgreiðslu hennar á frv. því sem hér er til umr., þó að ég eigi nú sæti í þeirri nefnd og hafi tekið þátt í þeirri afgreiðslu. Það er rétt að taka það fram, að tveir nm., hv. 11. landsk. þm. og Þorv. Garðar Kristjánsson, rita undir nál. með fyrirvara. Við hv. þm. Egill Jónsson erum tveir af flm. frv. og eigum báðir sæti í hv. iðnn., en 3. flm., sem er hv. þm. Eiður Guðnason, á ekki sæti í nefndinni. En það er sammerkt um okkur alla, að við erum eftir atvikum ánægðir og samþykkir þessari afgreiðslu, en fyrirvarar okkar tveggja, sem eigum sæti í iðnn., er auðvitað sá, að heldur hefðum við kosið að frv. hefði verið afgreitt þannig að það hefði orðið að lögum á þessu þingi, eins og við væntum. Nú er útséð um að slík afgreiðsla geti orðið á þessu þingi svo að eftir atvikum erum við ánægðir með þá afgreiðslu sem iðnn. leggur til. Hvers vegna erum við ánægðir? Það er vegna þess að í þeirri yfirlýsingu, sem ríkisstj. hefur gefið um þetta mál, er tekið fram að ríkisstj. stefni að því að upphitunarkostnaður sambærilegs íbúðarhúsnæðis verði yfirleitt ekki meiri en gerist hjá nýjum og hagkvæmum hitaveitum. Þetta er grundvallaratriði í þessum málum og þetta er grundvallaratriði í því frv. sem við ræðum hér, því að sú viðmiðunarregla, sem frv. gerir ráð fyrir, um það hvað mismunur á upphitunarkostnaði megi vera mestur, miðar við að þessum tilgangi sé náð. Þá er það mjög mikilvægt atriði annað, að því hefur verið lýst yfir af hálfu ríkisstj., eins og þegar hefur komið fram, að þær aðgerðir, sem ætlunin er að gera og miða í þessa átt, verði gerðar í síðasta lagi fyrir 1. ágúst n. k. Þetta er í samræmi við það sem kom fram í umr. utan dagskrár í gær, eins og hv. frsm. nefndarinnar hefur þegar getið um. Ég tók það fram, að þó að hér væri ákveðin dagsetning 1. ágúst væri talað um að því, sem gera þyrfti, yrði lokið fyrir 1. ágúst, og ég vænti þess, að það yrði sem fyrst fyrir þann tíma. Í umr. utan dagskrár í gær þakkaði ég bæði hæstv. viðskrh. og hæstv. iðnrh., sem tóku þátt í þeirri umr., fyrir þessa afstöðu. Ég leyfi mér að þakka ríkisstj. í heild skilning hennar og sérstaklega forsrh. hennar fyrir þetta.



Herra forseti. Aðeins örfá orð þar sem ég er einn af flm. þessa frv., en á ekki sæti í þeirri nefnd, sem um það fjallaði, eins og fram kom áðan hjá hv. 4. þm. Vestf. Það er satt best að segja furðulegt hve hæstv. ríkisstj. hefur lengi þumbast við í þessu réttlætismáli. En því ber nú að fagna, að hún er nokkuð að hverfa þar frá villu síns vegar, því að eins og ég sagði við 1. umr. um þetta mál er vilji allt sem þarf í þessu efni. Þetta er tiltölulega einfalt mál aðeins ef vilji er fyrir hendi. Í trausti þess, að meira sé að marka yfirlýsingu hæstv. ríkisstj. í þessu efni, - það er kannske barnaleg trú, en ég leyfi mér að vona það engu að síður, - í trausti þess, að meira sé að marka yfirlýsingu hæstv. ríkisstj. í þessu mikla hagsmunamáli fjölmargra Íslendinga en ýmislegt annað sem hún hefur sagt, þá finnst mér þessi afgreiðsla vera viðunandi eins og nú er í pottinn búið hér á hinu háa Alþingi þar sem tími er orðinn skammur. En sem sagt, ég treysti því og vona eindregið, að við þá yfirlýsingu, sem var gefin úr þessum ræðustól í gær, verði staðið. Með því verður vissulega fylgst.



Herra forseti. Hér er um að ræða geysilega mikilvægt mál eins og hefur verið margundirstrikað og ítrekað í umr. Það er alveg ljóst, að þegar til lengdar lætur verður örugglega byggðaröskun í landinu ef menn búa ekki nokkurn veginn við svipaðan upphitunarkostnað á íbúðarhúsnæði og raunar atvinnuhúsnæði einnig, þannig að hér er um að ræða ákaflega mikilvægt mál að mínum dómi. Ég skal stilla mig um að gera að umræðuefni hverjir ganga harðast fram í þessu máli, það er alltaf tækifæri til að ræða það, en ég vil sérstaklega fagna því, að tekist hefur í raun og veru allsherjarsamkomulag um málið í þinginu milli stjórnar og stjórnarandstöðu. Það er ekki í hverju máli sem svo er, eins og kunnugt er, og þess vegna ástæða til að undirstrika það. Og þá verður að treysta því, að þó að stjórnarskipti verði og t. d. stjórnarandstæðingar komist til valda, þá haldi þeir við þá stefnu sem mörkuð hefur verið, þannig að það ætti að vera sæmilega tryggilega frá málinu gengið.



Herra forseti. Ég hlýt svo sem fleiri hér að fagna afgreiðslu þessa máls frá þeirri nefnd, sem eins og að líkum lætur er þrungin bæði réttlæti og visku, ekki síst í viðhorfum sínum til frv. sem hér um ræðir. Ég varð þeirrar velvildar 1. flm. aðnjótandi þegar nokkru fyrir tilorðningu þessarar ríkisstj. að fá að verða meðflm. að máli þessu. Það var skömmu áður en núv. ríkisstj. var mynduð. Síðan má heita að við sérstakir áhugamenn um þetta mál höfum fengið mjög góðar undirtektir á þingi hverju um að nú yrði aflétt því ranglæti sem gilt hefur í sambandi við upphitun á íslensku íbúðarhúsnæði. En kvarnir guðdómsins mala hægt og stundum taka hinar raunverulegu efndir langan tíma, og vegna ummæla hv. þm. Eiðs Guðnasonar, sem ég lái honum að vísu ekki, í ræðu hans áðan leyfi ég mér að vekja athygli hv. þm. á því, að býsna langt er síðan og getum við fundið það í fornum bókum, að menn uppgötvuðu að ranglætið er vont, en það er slatti af því í gildi enn þá.