Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Björn Ólafsson) : Þetta frv. er flutt vegna viðskiptasamnings við Bandaríkin. Það er flutt í samráði við flokkana og utanrmn. En lagaheimild þarf til að staðfesta þessar tollaívilnanir, sem hér um ræðir.



Þetta mál kemur svo seint fram vegna þess, að mér var ekki kunnugt um nauðsyn þessarar lagasetningar fyrr en 17. þ. m., og fékk ég allshn. Ed. til að flytja það. Eins og hv. þm. sjá, leggur þetta frv. refsingu við að fara inn á bannsvæði herstjórnarinnar, sem auglýst hafa verið af íslenzkum stjórnarvöldum. Um refsingar fer auðvitað eftir íslenzkum lögum. Þar sem nú er svo áliðið þings, að athugun þessa frv. í n. gildir sama og frestun á afgreiðslu þess, og þar sem það hefur verið athugað af þeirri n., sem flytur það, þá þætti mér líklegt, að það gæti gengið nefndarlaust hér í gegn, og mælist ég til þess.



Það hefði mátt yfir mörgu kvarta í sambandi við hernaðaraðgerðir við norðanverðan Hvalfjörð, en ég ætla ekki að fara inn á það í sambandi við þetta frv. Þó er eitt atriði, sem gefur mér tilefni til að minnast lítils háttar á þetta mál. Svo hagar til á innanverðri Hvalfjarðarströnd, að tvær jarðir liggja saman, og hefur herstjórnin tekið aðra þeirra til sinna umráða. Á hinni býr bóndi búi sínu. Nú hefur frá fornri tíð verið samgangur búpenings milli jarðanna, einkum sauðfjár. Þarna eru engar girðingar, sem varni því, að féð gangi á milli. Þegar bóndi fór að beita fé sínu, rann það yfir landamerki jarðarinnar, sem herstjórnin hefur á sínu valdi. Þegar hann fór svo að smala fé sínu, var honum fyrirmunað að sækja þangað kindur sínar. Um nokkurt skeið undanfarið hefur hann saknað kinda, sem hann veit, að eru í landi þessarar jarðar, en honum er fyrirmunað að gera leit að þeim. Hin eina linkind, sem honum er sýnd, er sú, að ef féð er við landamerkin, svo að hann getur bent á það, þá má hann sækja það, ef hermaður er í fylgd með honum. Nú vildi ég láta koma fram, hver vandkvæði þarna hafa skapazt. Þarna eru tvær jarðir, bæði heimalönd þeirra og eins á fjalli uppi. Í sumar mun fleira fé en frá þessum bónda sækja í þetta land, og gera má ráð fyrir, að nýir erfiðleikar skapist, sem ráða þarf bót á. Ef þeir menn, sem eiga fé á þessu svæði, freista að sækja það, þá komast þeir samkv. ísl. l. undir refsiákvæði, sem ná svo langt sem hægt er að komast í þessu landi. Ég hef skrifað til utanríkisstjórnarinnar viðvíkjandi þessu og öðru, sem liggur utan við umr., sem eðlilega eru tengdar við þetta frv. Ég vildi aðeins heyra frá hæstv. ráðh., hvort hann sé ekki viðbúinn eða ríkisstj. að gera ráðstafanir til að reyna að koma í veg fyrir vandræði, sem af þessu kann að leiða. Ég vildi leggja til, að hæstv. ráðh. reyndi að fá herstjórnina til að setja sauðhelda girðingu um það land, sem hún vill ekki, að óviðkomandi menn hafi umgang um.

Dómsmrh. (Einar Arnórsson) : Mér eru ekki svo vel kunnugir málavextir á Hvalfjarðarströnd, og vildi ég taka fram, að það væri sjálfsagt betra, að hv. þm. Borgf. ræddi við mig um þetta í betra tómi en hér gefst tækifæri til, en ég vil segja, að það er skylda ráðuneytisins að hjálpa þeim, sem verða fyrir búsifjum af þessum hlutum. Eins og öllum er kunnugt, hefur forseti Bandaríkjanna heitið greiðslu fyrir tjón af hernaðaraðgerðum, og það tjón, sem bændur þarna kunna að bíða, fellur undir tjón af hernaðaraðgerðum. Það er rétt, að þeir leiti réttlætis og komi með kröfur sínar, sem yrði farið með eins og aðrar kröfur vegna tjóns af hernaðaraðgerðum.