Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég held, að hæstv. fjmrh. hafi haft orð á því, þegar hann talaði fyrir þessu frv. við 1. umr., að hér væri að vissu leyti um réttlætismál að ræða. Ég get tekið undir það með hæstv. ráðh. Síðan hef ég farið að hugleiða, hvort ekki sé um leið og leiðrétting er gerð, verið að skapa nýtt misræmi eða nýtt órétti. Það er tekið fram í þessu frv., að þeirra fríðinda, sem hér er um að ræða, skuli aðeins njóta þeir, sem hafa verið sjóðfélagar í 15 ár eða lengur í þjónustu ríkisins. Það er ekki nóg, að maður hafi verið sjóðfélagi í 15 ár eða lengur, með fullum réttindum og skyldum, sem því fylgja, hann verður einnig að hafa verið í þjónustu ríkisins jafnlangan tíma, að mér skilst. Ef þetta er rétt skilið hjá mér, er ég hræddur um, að hér skapist nýtt misrétti og nýtt óréttlæti. Við skulum hugsa okkur borgarstarfsmann, sem að 5 árum liðnum yfirgefur þjónustuna þar og gengur í þjónustu ríkisins. Hann fær yfirfærð sín sjóðréttindi frá borginni yfir í Lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, er síðan í þjónustu ríkisins í 10, 12 eða 15 ár og hættir svo, áður en hann verður 65 ára, þá fær hann ekki að njóta þeirra réttinda, sem hér um ræðir, enda þótt hann hafi verið sjóðfélagi í 15 ár eða lengur, aðeins vegna þess, að hann hefur ekki verið í þjónustu ríkisins svo lengi. Ég vil benda á þetta við síðustu umr. í þessari hv. d. og mælast til þess, að þetta verði íhugað aðeins nánar af hæstv. ráðh. og hv. n., áður en frv. verður endanlega afgreitt.



Herra forseti. Þegar ég lagði þetta frv. hér fyrir og gerði grein fyrir því við 1. umr., skýrði ég frá því, að hér væri um að ræða alveg sérstök hlunnindi, sem yrði að túlka mjög þröngt. En eins og hv. þdm. er öllum kunnugt, hagar þannig til, að hér er um verðtryggðan lífeyrissjóð að ræða, og það er ríkissjóður, sem verður að borga verðtrygginguna. Hér er ekki um það að ræða, að það séu þeir aðilar, sem greiða á móti framlögum sjóðfélaga til sjóðsins, heldur er það í öllum tilfellum ríkið, sem verður að standa undir aukakostnaðinum, sem hér um ræðir. Af þessari ástæðu þótti nauðsynlegt að setja um þetta mun þrengri reglur en gilda um rétt manna yfirleitt til þess að vera í Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, því að þar gegnir nokkuð öðru máli, þar eð vinnuveitendur greiða sín eðlilegu framlög á móti. Að vísu munu þeir sömu menn að vísu, eins og nú standa sakir, njóta verðtryggingarinnar, en það gildir þó ekki um þá, sem hætt hafa störfum. Einnig er hugsanlegt, að menn hafi hreinlega keypt sér réttindi í lífeyrissjóði og hafi ekki verið samtals í þjónustu ríkísins nema fáein ár, og það verður því að teljast með öllu óeðlilegt, að það séu ekki settar um þetta strangar hömlur. Nú er það alveg rétt, sem hv. 9. þm. Reykv. sagði, að þetta gildir ekki um starfsmenn sveitarfélaganna og ýmsa aðra, sem eiga nú rétt til að vera í lífeyrissjóði. Það er einfaldlega af þessari ástæðu, sem ég sagði áðan, að það þótti ekki fært að ganga það langt að taka á ríkissjóð beinar skuldbindingar í þessu efni, nema hreinlega væri um að ræða starfsmenn ríkisins, sem hefðu verið þá 15 ár samfellt ríkisstarfsmenn eða starfandi, eins og það hefur verið útvíkkað nú, við opinberar stofnanir, þar sem ríkið greiðir á móti framlögum lífeyrisþeganna. Ég tel fyrir mitt leyti ekki auðið að útvíkka þetta meira að sinni. Það kann vel að vera, að rétt sé að athuga þetta, en það er búið að kanna þetta mál mikið í stjórn lífeyrissjóðsins. Ég óskaði eftir, að þeir könnuðu, hvernig hægt væri að forma þetta mál, án þess að sleppa öllum böndum lausum. Niðurstaðan varð sú, að á þessu stigi væri ekki auðið að ganga lengra en að þessu marki, að þetta ætti eingöngu við starfsmenn ríkisins, enda kann það þá að vera spurning, hvort ekki er eðlilegt, að það séu þá sveitarfélögin, sem að einhverju leyti borgi verðtrygginguna, ef það á að koma til að taka inn slíka aðila, þar sem verðtryggingin fellur að öllu leyti á ríkið. Ég er hv. þm. sammála um það, að hér er um nokkra mismunun að ræða, það er alveg rétt, og ég sé ekkert því til fyrirstöðu, að það verði tekið til athugunar, hvernig það megi leysa. En með hliðsjón af því, að ég hygg, að allir séu sammála um það, að svo langt sem frv. nær, sé það þó til bóta, þó að menn kunni að vera óánægðir með það að einhverju leyti, og gera má ráð fyrir að fari að styttast í þingtíma, myndi ég telja óæskilegt að gera við það frekari breyt. en orðið hefur samkomulag um, vegna þess að breyt., sem hv. þm. minnist á, mundi ég ekki telja auðið að fallast á, nema gerð væri á því nánari athugun, hvaða afleiðingar það mundi hafa og hv ort ekki yrði þá óumflýjanlegt að taka inn einnig aðra, sem eiga rétt á að vera í þessum sjóði.



Herra forseti. Ég er þeirrar skoðunar, að sjóðfélagar, sem eru jafngamlir og njóta yfirleitt sömu réttinda, eigi einnig að njóta sömu réttinda í þessu tilviki. Ég get ekki séð annað en að það sé áberandi ranglæti að hafa tvo sjóðfélaga á sama sjóðfélagsaldri og með sömu sjóðfélagsréttindi, en það sé gert upp á milli þeirra í þessu tilviki. Það er kunn saga, að t.d. frá Reykjavíkurborg hafa komið hinir mætustu starfsmenn, gengið í þjónustu ríkisins og yfirflutt sín sjóðsréttindi, og því skyldu þeir ekki njóta sömu réttinda og aðrir jafngamlir starfsmenn ríkisins? Það gladdi mig þó, að hæstv. ráðh. tók að vissu leyti undir mál mitt og taldi það í sjálfu sér sanngirnismál, þótt hann teldi það ekki tímabært að gera þá breyt. á frv. nú, sem nauðsynleg mundi verða. Herra forseti. Ég vil nú leyfa mér að bera fram brtt., en hún er því miður skrifleg og of seint fram komin og ég vænti þess, að hæstv. forseti leiti afbrigða. En brtt. mín er við 1. gr. frv. og á þá leið, að efnisatriði gr. orðist á þessa leið: „Hafi hann verið sjóðfélagi 15 ár eða lengur, miðast elli- og makalífeyrir þó við launin, eins og þau eru, þegar lífeyrisgreiðslur byrja.“ Ég vil m.ö.o., að niður sé fellt „í þjónustu ríkisins eða sjálfseignarstofnunar, sem fengið hefur aðild að sjóðnum“. Með þessu hygg ég, að þetta geti náð til allra sjóðfélaga 15 ára og eldri.



Herra forseti: Í l. um leigubifreiðar nr. 1 frá árinu 1966 er fjallað um allar tegundir leigubifreiða, þ.e.a.s. fólksbifreiðar, vöruflutningabifreiðar og sendiferðabifreiðar, en í frv. því, sem hér liggur fyrir á þskj. 304, er lagt til, að gerð verði breyt. á l. um leigubifreiðar. Þessi breyt., sem felst í frv., snertir einvörðungu fólksbifreiðar, en efnislega er hún á þá leið, að heimilt sé að takmarka fjölda fólksbifreiða í kauptúnum, sem ásamt aðliggjandi hreppum hafa 700 íbúa eða fleiri. En í núgildandi l. er takmörkunarheimildin bundin við kauptún eða kaupstaði með 700 íbúa eða fleiri. Þarna eru aðliggjandi hreppar teknir með, og sýnist vera full ástæða til að gera þessa breyt., því að það getur verið, að kauptún, sem hefur undir 700 íbúa, sé í raun og veru meiri samgöngumiðstöð en annað, sem er fjölmennara, og fer þetta auðvitað eftir staðháttum í héraðinu í kring og íbúafjölda þess og samgönguaðstæðum, en vissulega geta þessi kauptún, sem hafa undir 700 íbúa, verið þannig í sveit sett, að eðlilegt sé, að í þeim ásamt aðliggjandi hreppum sé heimilt að takmarka fjölda leigubifreiða. Þá er einnig í þessu frv. gert ráð fyrir heimild til þess, að hreppsnefndir ákveði, að allar leigubifreiðar til fólksflutninga hafi afgreiðslu á bifreiðastöð, sem rekin sé af stéttarfélagi fólksbifreiðarstjóra. Þessu frv. var vísað til samgmn., og n. hefur athugað þetta frv. og mælir einróma með, að það verði samþ., eins og nál. á þskj. 341 ber með sér.