Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. flytur nú við 3. umr. þessa máls brtt. á þskj. 391. Tillögurnar flytur n. eftir tilmælum dómsmrn., en að baki þeim stendur umferðarlaganefnd, sem komið hefur þeim á framfæri við ráðuneytið. Brtt. eru í því fólgnar í fyrsta lagi, að í stað þess að skv. núgildandi l. skulu ökuskírteini gilda í 5 ár frá útgáfudegi, er gert ráð fyrir í brtt. n., að fullnaðarskírteini skuli gilda í 10 ár frá útgáfudegi, aftur á móti með þeirri undantekningu, að fullnaðarskírteini þeirra, sem náð hafa 60 ára aldri, og ökuskírteini þeirra, sem hafa svokallað meira próf bifreiðarstjóra, skuli þó framvegis gilda í 5 ár eins og nú er í lögum. Þetta mundi verða skilið þannig, að maður, sem orðinn er 60 ára að aldri og þarf að fá nýtt ökuskírteini, mundi ekki fá það nema til 5 ára í senn. Aftur á móti yngri maður, þó að orðinn væri 59 ára, mundi fá 10 ára skírteini. Þannig skilur n. þetta, og þannig mun þetta vera hugsað af hálfu umferðarlaganefndar. Þá er í öðru lagi gerð till. um það, að ákvæði 4. gr. frv. skuli ekki öðlast gildi fyrr en 1. júní 1966. Rök fyrir þessum brtt. koma fram í grg. umferðarlaganefndar, og ég tel rétt að lesa meginkafla grg., sem um þetta fjallar, til þess að hv.dm. geti gert sér grein fyrir, hvernig þessi mál eru vaxin. Þar segir svo: „Í 6. mgr. 27. gr. umferðarlaga, nr. 26 2. maí 1958, er gert ráð fyrir því sem aðalreglu, að ökuskírteini gildi í 5 ár frá útgáfudegi. Í frv. til l. um breyt. á umferðarlögum, sem nú liggur fyrir Alþingi, er og miðað við 5 ár sem almennan gildistíma ökuskírteina. Það frv. felur hins vegar í sér, að aukið er eftirlit með ökumönnum fyrsta árið eftir að þeir fá ökuskírteíni útgefið. Einnig er í frv. heimild til að taka upp sérstök skrifleg próf við endurnýjun ökuskírteina. Umferðarlaganefnd hefur að gefnu tilefni tekið til athugunar, hvort ástæða sé til að lengja gildistíma ökuskírteina. Upplýst er, að reglur um gildistíma ökuskírteina eru mjög mismunandi eftir löndum. Í Svíþjóð, Þýzkalandi og Frakklandi gilda engin tímamörk um ökuskírteini. Í Englandi er gildistíminn 3 ár, en í Finnlandi, Hollandi og Ítalíu 5 ár. Í Danmörku og Noregi hefur gildistíminn verið 5 ár. Á síðasta ári var hins vegar samþ. í Noregi að lengja gildistímann í 10 ár, og í Danmörku hefur verið lagt fram stjfrv., þar sem gert er ráð fyrir því, að almenn ökuskírteini gildi til 70 ára aldurs hlutaðeigandi. Rök fyrir því að lengja gildistímann eru einkum þau, að endurnýjun hefur í för með sér bæði fjárútlát og umstang fyrir þann, sem þarf að endurnýja skírteini sitt. En áður en viðkomandi snýr sér til lögreglustjóra, þarf hann að fara til læknis og ljósmyndara, auk þess sem hann þarf að afla sér vottorðs úr sakaskrá. Endurnýjun hefur og í för með sér töluverða vinnu fyrir lögregluyfirvöld. Telja verður, að próf það, sem gert er ráð fyrir, að tekið verði upp skv. frv. því, sem liggur fyrir Alþingi, muni leiða til verulega aukins umferðaröryggis, enda verður með því gengið úr skugga um, að skírteinishafi kunni skil á meginreglum þeim, sem gilda í umferðinni. Þá er vitað, að mjög sjaldan er synjað um endurnýjun vegna þess, að læknisvottorð beri með sér, að heilsufari manns hafi hnignað. Með þetta í huga telur umferðarlaganefnd hægt að lengja gildistíma almennt.“ Þetta var úr grg. umferðarlaganefndar. Ástæðan fyrir því, að lagt er til, að ákvæði 4. gr. öðlist ekki gildi fyrr en 1. júní 1966, er einfaldlega sú, að nokkurn undirbúning þarf að sjálfsögðu til þess, að út verði gefin bráðabirgðaskírteini, þannig að ætla má, að ekki verði hægt að hefja útgáfu slíkra skírteina fyrr en eftir þann tíma, sem brtt. allshn. kveður á um. N. hefur fallizt á þessi rök og þess vegna flutt brtt. á þskj. 391.



Herra forseti. Mér þykir rétt að fara nokkrum orðum um þetta frv. nú þegar við 1. umr. Frv. til l. um loðdýrarækt er komið til okkar frá hv. Nd. Flm. eru 4 hv. Nd.-þm. úr þremur flokkum. Alþfl. einn er svo stálheppinn að koma ekki hér við sögu. Ég skal ekki um það segja, hver eða hverjir eru höfundar þessa frv., en ég á mjög bágt með að trúa því, að hv. flm. hafi komið nálægt samningu þess. Svo lélega er frv. úr garði gert, að ég á erfitt með að trúa því. Þetta skiptir þó kannske ekki miklu máli, frv. verðum við að taka fyrir í hv. Ed. eins og það kemur fyrir af skepnunni. Mér er ekki um það kunnugt, hvaða öfl standa að baki þessu frv. En ég get ekki ímyndað mér annað en að hv. flm. í Nd. hafi gert það af hreinni góðsemi að taka það upp á sina arma og flytja það. Og það sem verra er, ég er hræddur um, að þeir hafi gert það ekki aðeins af góðsemi, heldur einnig af hreinu hugsunarleysi. Gildandi lög um loðdýrarækt eru frá 1951. Þau lög bera það með sér greinilega, að til þeirra hefur verið vandað. Þetta er að mínum dómi vönduð lagasmíð, þó að ég efist ekki um, að eitt og annað mætti færa til betri vegar. En það get ég ekki sagt um þetta frv., sem hér liggur fyrir, að það sé vönduð lagasmið. Það segir í grg. frv., að gildandi lög um loðdýrarækt, l. frá 1951, séu allflókin. Þetta er langt frá því að vera rétt, og getur hver og einn sannfærzt um það, sem les þau lög. Lögin eru þvert á móti mjög skilmerkileg og greinargóð og auðskilin. Þetta frv. má hæglega líta á sem útdrátt úr gildandi lögum, og það sem verra er, að það er heldur fljótfærnislega gerður útdráttur. Það ber með sér, þetta frv., að það er tekið hrafl úr lögunum, nánast af handahófi, hvað tekið er og hverju er sleppt. Þetta er afsakað af hv. flm. með því, að það, sem áfátt sé í þessu frv., skuli betrumbætt með reglugerð. Það er að sjálfsögðu einnig um efnisbreytingar að ræða í þessu frv., breyt. frá gildandi l., og yfirleitt má um þær segja, að þær séu til hins verra. Ég skal nefna aðeins tvö dæmi þess, sem sýna, að þetta frv. er ekki vandlega hugsað. Þegar rætt er um loðdýr, ber að gera greinarmun á loðdýrarækt annars vegar og loðdýraeldi hins vegar. Þetta er gert í hinum ágætu lögum, sem nú eru í gildi, en í frv. er það látið renna út í eitt. Orðið „loðdýrarækt“ er látið taka yfir hvort tveggja, þá eiginlegu loðdýrarækt og loðdýraeldi. Ég vil einnig benda á, að orðið „loðdýragarður“ er orð, sem frv.-höfundar virðast hafa alveg sérstakt dálæti á og það svo mjög, að þeir gefa þessu orði tvenns konar merkingu í frv. Það er notað í 2. gr. í einni merkingu og í 6. gr. í annarri merkingu. Orðið er skilgreint í 2. gr. og látið tákna búr og girðingu, þar sem dýr eru höfð í vörzlu. En í 6. gr. er merkingin orðin miklu víðtækari en þetta, tekur til fyrirtækisins alls, að rekstri og fjárráðum ekki undanskildum. Slík hugtakabrengl sem þessi eru auðvitað til komin í þessu frv. fyrir skort á vandvirkni, þegar þessi útdráttur er gerður úr gildandi lögum. Það má benda á, að í l. um loðdýrarækt eru mörg þörf ákvæði, sem algerlega er sleppt í frv. Ég vil segja mörg þörf og sjálfsögð ákvæði. Ég skal nefna nokkur dæmi þessa. Sérfróður ráðunautur á að hafa með höndum fræðslu- og leiðbeiningarstarfsemi í loðdýrarækt og loðdýraeldi, og hann skal ferðast á milli búanna til eftirlits og til leiðbeiningar. Þetta jákvæða starf virðast höfundar frv. telja með öllu óþarft og sleppa því alveg í sínu frv. Ég hefði þó haldið, að ekki veitti af því að taka það fram í lögum, að loðdýraræktendum yrði leiðbeint og þeir yrðu fræddir um loðdýrarækt og loðdýraeldi, en á því virðast frv.-höfundar ekki hafa neinn áhuga. Þá er í l. nákvæmlega til. greint, hvernig við skuli bregða, ef loðdýr sleppi úr girðingu eða búri. Um það eru sem sagt ótvíræð og nákvæm ákvæði f l., en ekki eitt orð í þessu frv. Einnig er í l. ákvæði um, að loðdýraeigendur, sem uppvísir verði að illri meðferð á dýrum sínum, skuli missa leyfi sitt til loðdýraræktar. Þetta er í lögunum, en í frv. finnst ekki stafur þessa efnis. Öllum gildandi ákvæðum, sem miða í þá átt að örva, hvetja loðdýraeigendur til vandvirkni í vinnubrögðum og til vöruvöndunar, öllum ákvæðum l. um þetta efni er gersamlega sleppt í þessu frv. Þannig mætti áfram telja. Ég tel ekki, að það sé nein afsökun fyrir illa gerðu lagafrv. að segja það, að úr ágöllunum megi bæta með góðri reglugerð. Lög á að vanda að mínu áliti, annað hæfir ekki, hvað sem reglugerð líður. Í gildandi lögum segir, að Búnaðarfélag Íslands skuli hafa umsjá með loðdýraræktinni í landinu. Þetta er mjög eðlilegt ákvæði. Búnaðarfélagið á að hafa trúnaðarmenn í hreppum og kaupstöðum landsins til eftirlits og auk þess sérfróðan ráðunaut í loðdýrarækt. En í frv. er þetta á allt annan veg. Það er ekkert lagt upp úr því að hafa sérfróðan ráðunaut um þessi efni. Nei, skv. frv. á veiðistjóri að annast eftirlitið, alls ekki sérfróður loðdýraræktarráðunautur. En hverjir eru verðleikar veiðistjóra skv. öðrum gildandi lögum? Þar segir, að veiðistjóri skuli hafa haldgóða þekkingu á lifnaðarháttum refa og minka, veiðiaðferðum og öðru, sem unnt er að beita til útrýmingar vargdýrum þessum. Þar er sem sagt þess krafizt af veiðistjóranum, að hann kunni allar mögulegar aðferðir til að útrýma minki, en hann þarf ekkert að kunna fyrir sér í því að rækta eða ala mink. Samt er það veiðistjórinn, sem á að hafa eftirlitið með minkabúunum væntanlegu. Skv. frv. er þannig valinn embættismaður, sem lögum samkvæmt þarf ekki að vita nokkurn skapaðan hlut um loðdýrarækt. Ég veit ekki, hvort þetta kann að vera gert með vilja, hvort frv: höfundar geri sér það ljóst, að þörfin verði öllu meiri á veiðistjóra en á sérfróðum ræktunarráðunaut. Það má vel vera, og þar gæti ég máske verið þeim sammála. Þá langar mig til þess að benda á það strax við þessa umr., að í lögunum er kveðið svo á, að til viðkomandi sveitarstjórnar skuli sækja um leyfi til loðdýraræktar. Þetta tel ég mjög mikilsvert ákvæði í gildandi lögum, að sveitarstjórnirnar fái, ef ekki að ákveða endanlega, þá a.m.k. að segja sitt álit á því, hvort þær kæri sig um loðdýrarækt innan sinnar sveitar eða ekki. Ég tel þetta sem sagt mjög mikilsvert ákvæði, enda þótt ráðherrar hafi síðasta orðið í því efni skv. lögunum, því að ég tel ósennilegt, að ráðh. gengi þvert á vilja sveitarstjórnar í þessu efni, sízt þegar um minkinn væri að ræða. En þessu ákvæði er sem sé alveg sleppt í þessu frv. Sveitarstjórn þarf skv. því alls ekki að biðja um leyfi. Mér hefði fundizt satt að segja frekar ástæða til að herða á þessu ákvæði og gefa sveitarstjórnunum fullt úrskurðarvald, í stað þess að afnema með öllu þeirra íhlutunarrétt í málinu. Gömul reynsla hefði frekar átt að örva til þeirrar breytingar á lögunum heldur en þeirrar, sem hér er fyrirhuguð. Ég hef nú leitt að því nokkur rök, að þetta frv. er harla ófullkomlega úr garði gert. Ég vil segja, það er svo illa úr garði gert sem frekast má vera, og ég vil meina, að það eitt ætti að nægja frv. til falls. Þó er önnur ástæða og hún langtum alvarlegri til að fella þetta frv. Meginbreytingin, sem í því felst, er þess eðlis, að samþykkt hennar hlýtur að teljast ófyrirgefanleg yfirsjón, eins og málin horfa nú við. En þessi meginbreyting er sú, að leyfð skuli minkarækt á ný, en hún er bönnuð skv. gildandi lögum, svo sem kunnugt er. Það fer ekki á milli mála, að afnám þessa banns, bannsins við minkaræktinni, er raunar alfa og ómega þessa frv. Um það snýst allt málið. Það má rækta og ala minka skv. frv., en engin önnur loðdýr, á næstu árum. Ég lít svo á þetta frv., að nýr innflutningur minka sé eini tilgangurinn með frv. Það er aðeins gert um leið að breyta vandaðri lagasmið um loðdýrarækt í það afstyrmi eða skrípi, sem hér liggur fyrir. Hvað er þá um það að segja að taka minkarækt upp að nýju á landi hér? Svarið finnst mér liggja nokkuð nærri. Við höfum sjálfir reynslu af minkarækt. Við getum stuðzt við eigin reynslu í því efni. Þar rennum við ekki blint í sjóinn, og við þurfum ekki á sögusögnum annarra þjóða að halda við athugun þess máls. Við höfum okkar reynslu. Ég vil minna á, að áður en minkarækt hófst hér á landi sællar minningar fyrir um það bil 36 árum, þá hafði fremsti náttúrufræðingur landsins, Guðmundur G. Bárðarson, eindregið varað við innflutningi þessara dýra. Varnaðarorðum þessa mæta sérfræðings var ekki sinnt og minkabú risu upp í landinu, hið fyrsta, að ég hygg, árið 1930. Miklar vonir um skjótfenginn gróða og erlendan gjaldeyri voru tengdar víð þennan nýja atvinnuveg. Það stóð mikið til á þeim árum í sambandi við loðdýraræktina. Skinnasalan átti að skapa auð. En hvernig fór það? Það fór á allt annan veg. Eftir um það bil tvo áratugi lognaðist þessi atvinnuvegur út af af sjálfu sér. Hann varð sjálfdauður. Minkabúin hér á landi reyndust aldrei hlutverki sínu vaxin, því hlutverki að mala þjóðinni gull. Minkabúin héngu alla tíð á horriminni rekstrarlega séð. Þeir, sem minkana ræktuðu og ólu, kvörtuðu sáran yfir taprekstri og neyddust jafnvel til að leita til Alþingis með beiðni um tollaeftirgjöf vegna þess, hve atvinnuvegurinn gaf lítinn arð. Skinnasalan til útlanda varð flest árin mjög lítil og gjaldeyrisöflunin eftir því. Þannig er þá okkar íslenzka reynsla af þessari atvinnugrein. Við gerðum tilraunina og hún stóð í um það bil 20 ár, en hún misheppnaðist gersamlega. Þetta er nú einn þáttur í sögu minkaræktar og minkaeldis á Íslandi. En það er annar kapítuli í þessari sögu, kapítuli, sem er langtum sorglegri en þetta, því að í kjölfar minkainnflutningsins sigldi einhver sú mesta plága, sem yfir þetta land hefur gengið á þessari öld, villiminkurinn. Dýrin sluppu út úr búrunum og fóru eins og logi yfir akur um allt landið, herjandi á fuglalif og vatnafisk, eyðandi alifuglum og jafnvel lömbum og gerandi sig alls staðar heimakomin, meira að segja á Hótel Borg. Úr þessari vandræðaplágu hefur að vísu nokkuð dregið á síðari árum, en við skulum muna, að hún er langt frá því um garð gengin enn. Villiminkurinn hefur hreiðrað um sig í landinu. Nýtt rándýr hefur tekið sér bólfestu þar við hliðina á refnum. Árlega er miklu fé og fyrirhöfn varið til þess að vinna á minknum og ekkert útlit fyrir gereyðingu hans. Þetta er þá reynslan. Guðmundur heitinn Bárðarson varaði við hættunni í tæka tíð. Það dugði ekkert. Gróðafíknin varð skynseminni hér yfirsterkari, eins og oft vill verða. Síðan kom hin beiska reynsla. Þá fyrst opnuðust augu manna að lokum og minkaeldi var bannað með lögum. Síðan eru ekki mörg ár, en samt eru nú einhverjir enn komnir á kreik, einhverjir, sem þykjast eygja gróðavon í minkarækt hér á landi. Það kemur enn fram, að sérfróðir menn vara við þessu. En ef dæma má eftir meðferð frv. í Nd., þá eru þessar raddir sérfræðinganna nú sem fyrr þaggaðar niður hér í hinu háa Alþingi. Um sára reynslu og þungar búsifjar af völdum minksins, búsifjar, sem þjóðin öll hefur mátt þola, er ekkert hirt, heldur hrópað hástöfum á leyfi til að endurtaka gamla ævintýrið. Nú mætti spyrja: Eru ekki aðrir tímar nú en fyrir 20-30 árum? Eru ekki líkur á, að betur fari að þessu sinni en hið fyrra? Ég vil ekki alveg neita því, en legg þó áherzlu á, að fyrir þessu hafa engin rök verið færð, ekki snefill af rökum. Hins vegar virðast mér líkindin fyrir því, að á sömu leið mundi fara, mjög sterk í dag. Dýr mundu sleppa úr búrunum, hin nýju innfluttu dýr mundu sleppa úr búrunum og girðingunum eins og áður og nýr morðvaldur flæða yfir landið eins og fyrr. Um þetta held ég að öllum, einnig flm. frv., beri saman. Þá mætti spyrja, hvort okkur hafi farið fram í loðdýrarækt almennt síðan á árunum 1930-1950 og þess vegna sé ástæða til að ætla, að atvinnuvegurinn skili meiri arði nú en þá. Um slíkt og þvílíkt liggur ekkert fyrir. Áreiðanlegt er þó, að aukinni kunnáttu Íslendinga á þessu sviði er engan veginn til að dreifa, og sennilegt tel ég, að skeytingarleysi okkar Íslendinga í þessum efnum eins og mörgum öðrum og skortur á natni sé alveg jafnmikið og var fyrir 30 árum. Ég vil sérstaklega benda á þetta, sem ég hygg að allir séu sammála um, að minkaræktin mistókst gersamlega hér á landi, þegar hún var reynd, og raunar miklu meira en það, að hún mistækist. Til þess að hefja á ný slíkan atvinnuveg þarf nauðsynlega að hafa orðið einhver breyting á, sem réttlæti það. Það verður að vera hægt að sýna fram á þessa breytingu og færa rök fyrir henni. Sé það ekki unnt, er hrein fásinna að mínu áliti að byrja aftur. Ég bið þess vegna hv. þdm. að kynna sér hin nýju rök, ef þau eru þá nokkur til, um það efast ég stórlega. Við munum og eigum allir að muna eftir fyrri reynslu í þessum efnum, en hún hvetur sérstaklega til varúðar. Við getum ekki leyft okkur það hér á hinu háa Alþ. að veita leyfi til minkaeldis hér á landi í hreinu hugsunarleysi. Við verðum að krefjast einhvers þess, er tryggi það, að ekki fari nú á sömu leið og áður. Ég vænti þess sérstaklega af hv. Ed., að hún stígi ekki vanhugsuð spor, þegar jafnmikið er í húfi og hér virðist vera. Á misheppnuð og steindauð atvinnugrein að ganga aftur, og á ný bylgja minkaplágunnar að skella yfir landið? Já eða nei er svarið við þessari spurningu, og svarið er nú á valdi hv. Ed. Eins og kunnugt er annars af meðferð málsins í hv. Nd., hefur náttúruverndarráð bæði í fyrra og nú eindregið varað við samþykkt þessa frv. Aðeins einn ráðsmanna, Hákon Bjarnason skógræktarstjóri, getur fallizt á að leyfa minkaeldi með því skilyrði, að fyllsta öryggis sé gætt um, að minkar sleppi ekki úr haldi. En það er einmitt skilyrði, sem ómögulegt er að uppfylla að allra dómi. Um það voru allir sammála í hv. Nd., bæði talsmenn frv. og andstæðingar. Svipaðrar skoðunar og náttúruverndarráð er forstöðumaður Náttúrufræðistofnunar Íslands, dr. Finnur Guðmundsson. Hann tjáir sig andvígan því, að innflutningur minka verði leyfður, og hann bendir réttilega á, að engin viðhlítandi athugun hafi farið fram á þjóðhagslegu gildi loðdýraræktar hér á landi. Þannig er þá álit þeirra, sem gerst þekkja til þessara mála. Við álitsgerð þeirra get ég bætt áskorun, sem aðalfundur Fuglaverndarfélags Íslands samþykktí nýlega og sendi til hins háa Alþ. Í þessari áskorun segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Aðalfundur Hins íslenzka fuglaverndarfélags, sem haldinn var í 1. kennslustofu háskólans 26. marz 1966, samþykkti einróma að skora á Alþ. að samþykkja ekki frv. það um loðdýrarækt, sem nú liggur fyrir Alþ. Félagið vill benda á, að allir sérfræðingar í náttúrufræði, sem fjallað hafa um þetta mál, eru mótfallnir því, að loðdýrarækt verði aftur leyfð á Íslandi, einnig, að hversu vandlega sem dýranna er gætt, hljóti alltaf hluti af þeim að sleppa út. Ef loðdýrarækt yrði leyfð í Vestmannaeyjum, mundi minkur komast þar út um allar eyjar og eyðileggja fuglalífið í Vestmannaeyjum, og yrði mjög óhægt um vik að útrýma mink á þeim slóðum. Félagið vill einnig beina þeirri spurningu til valdhafa, hvort nægilega hafi verið rannsakað, að ekki berist með nýjum minkastofni veirusjúkdómar, sem geti orðið hættulegir hérlendis.“ Þetta var áskorun Fuglaverndarfélags Íslands. Sérfræðingarnir beina sem sagt aðvarandi orðum til Alþ. um þessar mundir. Spurningin er sú, hvort farið verði að ráðum þeirra. Sérfræðingar hafa oft áður aðvarað alþm., og því miður hefur aðvörun þeirra stundum ekki verið tekin til greina í málum hliðstæðum því, sem hér er rætt um. Vegna þeirrar daufheyrslu við ráðleggingum sérfræðinga fengum við sauðfjármæðiveikina, sem kostaði þjóðina ógrynni fjár, og vegna þeirrar daufheyrslu fengum við einnig minkapláguna, sem enn ógnar nytjum landsmanna og dýralífi landsins að vissu marki. Í því, sem ég hef sagt til þessa, hef ég gert ráð fyrir því, að fyrir frv.-höfundum vaki, að hafinn verði innflutningur úrvalsloðdýra, en ekki að villiminkurinn verði veiddur lifandi og settur í búr til eldis. Að vísu er ekki minnzt á innflutning lifandi dýra í frv. né grg. þess, en ekki vil ég halda höfunda svo einfalda, að þeir hugsi til villiminksins hér til ræktar og eldis. En geri þeir það ekki, hvað vakir þá fyrir þeim? Er e.t.v. væntanlegt, t.d. á næsta þingi, að þessu frv. samþykktu nýtt frv. til l. um breyt. á l. um innflutning búfjár? Í þeim l. stendur, að bannað sé að flytja til landsins hvers konar dýr, tamin og villt. Til þess að gera undantekningu frá þessu ákvæði í þeim l. þarf leyfi ráðh., það þarf leyfi Búnaðarfélags Íslands og það þarf leyfi yfirdýralæknis. Treysta höfundar frv. á það, að allir þessir aðilar leggi blessun sína yfir innflutning minka á ný, eða hugsa þeir sér að fara beint til Alþ. á næsta þingi með frv. til l. um leyfi til innflutnings minka? Ég hygg, að það sé alveg sama, frá hvaða hlið þetta frv. er skoðað. Það verður óafsakanleg fljótfærni að afgreiða það sem lög að þessu sinni a.m.k. Málið allt krefst gagngerðrar rannsóknar frá grunni. Ótal spurningum þurfa alþm. að fá svarað, og svörin eiga að koma, ekki frá einhverjum ófróðum angurgöpum, heldur frá sérfróðum og hlutlausum aðilum að undangenginni þeirra rannsókn. Það mætti spyrja t.d., hvort ástæða væri til að ætla, að minkarækt reyndist arðvænlegur atvinnuvegur hér á landi í framtiðinni, þótt hann hafi ekki gert það i fortíðinni. Það mætti einnig spyrja að því, hvort líkur væru fyrir stóraukinni minkaplágu hér á landi, ef minkaeldi yrði hafið á ný. Það mætti einnig spyrja um það, hvert tjón minkurinn vinnur dýralífinu í þessu landi í bráð og í lengd. Við þessum og fleiri spurningum verður Alþ. að fá svör hæfustu manna. Fyrr en þau svör liggja fyrir, má að mínu áliti ekkert aðhafast í þessu máli. Ég hygg, að það sé ekki minn úrskurður, heldur úrskurður fenginnar reynslu í þessum efnum. Ég skora því á hv. þdm. að taka þessu frv. með tilhlýðilegri gagnrýni, og ég skora á þá hv. nefnd, sem málið fær til athugunar, að flýta sér hægt um afgreiðslu á því. Og ég er þess viss, að ómögulegt er, ef vel er unnið, að til þess vinnist tími að afgreiða frv. jákvætt á þessu þingi. Herra forseti. Ég læt svo máli mínu lokið að þessu sinni og treysti hv. n., sem málið fær til athugunar, til alls hins bezta.



Herra forseti. Mér finnst ræða hv. síðasta ræðumanns gefa tilefni til þess, að ég viki nokkuð að þessu frv. þegar við 1. umr. Þessi hv. þm. hóf mál sitt með því að fara nokkrum orðum um samningu þessa frv. Hann talaði eins og það hefðu einhver firn gerzt í sambandi við samningu þessa frv. Hann spurði, hverjir væru höfundar þess, hvaða öfl stæðu á bak við, hvaða góðsemi hefði ráðið þessu. Hann talaði í þessu efni um hreint hugsunarleysi og þvílíkar rakalausar fullyrðingar út í loftið. Ég er ekki að nefna þetta af því, að ég ætli að svara þessu, því að ég tel þetta ekki svaravert. En ég vek athygli á því, að þessi málflutningur er ekki beint traustvekjandi eða til þess fallinn, að það séu teknar alvarlega ýmsar þær aths., sem hv. ræðumaður gerði hér í ræðu sinni. 
             Síðan ræddi hann nokkuð um það, að það vantaði mörg ákvæði inn í frv., og bar það saman við gildandi lög um loðdýrarækt frá 1951. Auðvitað gat hv. þm. talið margt upp í þessu sambandi, sem ekki er í frv. því, sem hér liggur fyrir, því að hann tók að sjálfsögðu ekkert tillit til þess, sem fram kemur í grg. frv. og gert er ráð fyrir í frv., að það verði sett ýtarleg reglugerð um þessi efni. Það hefur þótt að athuguðu máli eðlilegra að hafa slík ákvæði í reglugerð, en ekki í lögum, m.a. vegna þess, að þarna hlýtur að vera um ýmis atriði að ræða, sem er eðlilegra að gera ýtarlega skil í reglugerð, en ekki í lögum. Maður hefði haldið eftir þennan formála í ræðu hv. síðasta ræðumanns, að slæm samning á frv. og óvissa um höfunda og hvað að baki stæði væri aðalástæðan fyrir því, að hann mælti gegn frv., en svo var ekki. Hann kom að annarri ástæðu, og ástæðan var sú, að frv. gerir ráð fyrir því, að það verði heimilað að taka upp minkarækt hér á landi, sem nú er bannað. Þetta er aðalatriði þessa frv., og hann ræddi töluvert um þetta atriði, sem var að sjálfsögðu eðlilegt. Það er þetta, sem ég ætla að víkja aðallega að hér í þeim orðum, sem ég segi við þessa 1. umr. málsins. Ég held, að það eigi að liggja nokkuð ljóst fyrir, að þær ástæður, sem liggja til grundvallar þessu frv., eru þær, að flm. telja, að það sé þjóðhagslega rétt að leyfa minkaeldi í landinu. Það er talið, að minkaeldi geti verið arðvænlegur atvinnuvegur, skapað fjölbreytni í atvinnulífi landsins, aukið þjóðartekjurnar og skapað okkur auknar gjaldeyristekjur. Það er ekki af neinni ást á minknum, sem menn gera það að till. sinni að leyfa minkaeldi. Auðvitað er það af því, að menn telja, að það hafi þjóðhagslega þýðingu fyrir okkur og það hafi þýðingu fyrir íslenzkt atvinnulíf. En hv. 9. þm. Reykv. kom ekki eða varla að þessu meginatriði í sinni ræðu. Og hann gerði enga tilraun til þess að benda á það, að í þessu efni væri um misskilning að ræða og þess vegna ætti frv. ekki rétt á sér. Ég skal ekki fjölyrða að þessu sinni um þessa hlið málsins, það hefur verið rækilega bent á hana og miklar umr. verið um þetta mál, bæði hér á hv. Alþ. og utan þings. En hv. ræðumaður sagði, að við hefðum haft reynslu af minkaeldi og sú reynsla hefði ekki orðið góð. Sá atvinnurekstur hefði ekki orðið arðbær og hann hefði ekki haft að því leyti mikla þjóðhagslega þýðingu fyrir okkar atvinnulíf og hann hafi svo orðið til þess, að við fengum villiminkinn. Það mun vera rétt, að það hafi verið minni arður af þessum rekstri en gert var ráð fyrir af ýmsum, þegar minkarækt hófst hér á landi. En ég hef þó heyrt því haldið fram, að um það leyti, sem minkaeldi var bannað, hafi sumir a.m.k. verið búnir að fá þá reynslu í þessum atvinnurekstri, að það hefði mátt ætla, að það væri að skipta um. En ég skal ekki ræða frekar um þessa hlið málsins. Það er alveg rétt, að þessari tilraun til minkaeldis hér fylgdi mikill galli og mikið slys, þar sem varð tilkoma villiminksins. Um það er enginn ágreiningur. Við höfum búið við villiminkinn, og honum virðist fara stöðugt fjölgandi, og mér virðist, að það sé ekki talið, að það muni vera hægt að útrýma honum. Þetta er staðreynd. Og ég vil ekkert draga úr því, sem hv. ræðumaður sagði um tjón það, sem af þessu hefur hlotizt. En á þetta að vera ákvörðunarástæða fyrir því hvort við leyfum minkarækt nú? Ég held ekki. Ég held, að við höfum villiminkinn eftir sem áður. Og við verðum að meta það, hvort við teljum, að það geti verið þjóðhagslega hagkvæmt að leyfa minkaræktina og það sé til þess fallið, að efla íslenzka atvinnuvegi og gera þá fjölbreyttari. Það hafa fleiri haft reynslu af minkarækt en Íslendingar. Og það vildi svo til, að minkarækt hófst á Norðurlöndum fyrst um svipað leyti og tilraunin var gerð hér á landi. Og það mun hafa verið þannig á Norðurlöndum, að í mörg ár var reynslan ekki góð. Þessi atvinnurekstur átti í vök að verjast, og reksturinn varð ekki arðbær. Dýr sluppu úr búrum rétt eins og hér. Og auk þess kom heimsstyrjöld, sem hafði mjög mikla þýðingu í sambandi við markað þessarar lúxusvöru. Og það var ekki fyrr en 1945, sem minkaræktin komst á nokkurt skrið á Norðurlöndum og sérstaklega ekki fyrr en eftir 1950. Nú er minkaræktin í Danmörku, Noregi, Svíþjóð og Finnlandi orðin snar þáttur í atvinnurekstri þessara landa, mjög arðbær atvinnurekstur og skapar miklar gjaldeyristekjur. Þessi lönd standa núna einna fremst allra landa á þessu sviði. Ef fylgt hefði verið þeirri reglu, sem hv. 9. þm. Reykv. vildi gefa okkur hér í ræðu sinni, að ef eitthvað hefði mistekizt, skyldi ekki reyna það frekar, hefðu Norðurlandaþjóðirnar fyrir löngu hætt þessu basli og þá væri þar nú enginn atvinnurekstur á þessu sviði. Ég held, að það mundi verða mjög framandi hugsun í þessum löndum, ef það ætti að fara að banna þar nú þennan atvinnurekstur, og auðvitað kemur það ekki til greina. Ég ætla, að svo geti orðið hér, að við getum fengið sömu reynslu í þessum efnum og hin Norðurlöndin og það muni jafnvel eftir nokkur ár engum detta sú fásinna í hug að banna að hafa minkinn í búrum, en hafa hann villtan í landinu. Auðvitað eigum við að geta hagnýtt okkur minkaræktina ekki síður en hin Norðurlöndin. Það, sem er mikilvægast fyrir minkaræktina, er hagkvæmt loftslag og gott fóður. Og fóðrið er að mestu leyti fiskafurðir, og engir hafa betri fiskafurðir til þessa fóðurs heldur en við, og loftslagið er talið hér með ágætum. Hvað er það þá, sem á að hindra okkur? Hv. síðasti ræðumaður sagði, að hann reiknaði með, eins og hann sagði svo smekklega, að í dag mundi skeytingarleysi Íslendinga og skortur á natni vera samt og áður. Finnst nú hv. þm., að það séu sterk rök i þessu máli, þegar það er helzta haldreipið, að Íslendingum sé vegna skeytingarleysis og skorts á natni ekki treyst til þess að stunda þennan atvinnurekstur? Ég held, að það sé ekki hægt að taka slík rök alvarlega, og ég held, að þau hljóti að verða léttvæg fundin. Hv. ræðumaður, eins og ég vék að áðan, sagði, að við værum búnir að fá reynsluna af minkaeldi og af því að sú tilraun hefði mistekizt, ætti að vera útilokað að reyna aftur. Hvar ætli við stæðum, við Íslendingar, í dag, ef svo hefði jafnan verið hugsað? Ætli við höfum ekki gert ýmis mistök í framfarasókn þjóðarinnar? En hefur nokkrum raunverulega dottið í hug, að við ættum að hætta við nýjungar og framfarir einungis vegna þess, að á einhverju tímabili hefði okkur mistekizt? Sem betur fer hefur ekki verið hugsað þannig. Að vísu hafa alltaf einhverjir úrtölu- og afturhaldsmenn verið til í þessu landi, menn, sem alltaf hafa séð ljón á veginum. En þeir hafa ekki verið látnir ráða göngunni, og ég held, að það væri mikill ábyrgðarhluti, ef við ætluðum að gera það í þessu máli, sem hér er til umr. Ég held, að það væri mikill ábyrgðarhluti, vegna þess að ef vel er haldið á framkvæmd á minkarækt hér á Íslandi, bendir allt eða flest til þess, að við eigum að geta náð hér hliðstæðum árangri og frændur okkar á Norðurlöndum hafa gert í þessu efni. Og ég tel, að við höfum ekki efni á því að gera ekki þessa tilraun, við höfum ekki efni á því, á sama tíma sem okkar meginvandamál í atvinnumálum þjóðarinnar er einhæfni atvinnurekstrarins, þá höfum við ekki leyfi til þess að hafna því að gera tilraun til þess að koma hér upp nýrri atvinnugrein, sem getur orðið snar þáttur í atvinnulífi landsmanna, skapað miklar tekjur í þjóðarbúið og gjaldeyristekjur. Þessi atvinnurekstur byggir á íslenzku hráefni fyrst og fremst, hráefni, sem er betra á Íslandi en víðast hvar annars staðar. Með því að hagnýta fiskúrganginn í þessu skyni höfum við ekki einungis möguleika til þess að reka arðbæra minkarækt, heldur skjótum við einnig í leiðinni sterkum stoðum undir aðalatvinnuveg þjóðarinnar, sjávarútveginn. Ég tók til máls um þetta mál hér við 1. umr. af því, að mér fannst ekki eðlilegt, að það yrði látið ósvarað ýmsum þeim sleggjudómum, sem fram komu í ræðu síðasta ræðumanns. Grunur minn er sá, að hv. þdm. muni ekki eftir þá ræðu taka mikið undir þá ósk hv. ræðumanns að fella eða svæfa svo mikið þjóðnytjamál sem þetta getur verið, ef þessi tilraun tekst.



Herra forseti. Ég hafði ekki ætlað mér að tala í þessu máli við 1. umr., en vegna þess að hv. 4. þm. Vestf. (ÞK) talaði með frv., finnst mér við eiga að varpa fram nokkrum spurningum til hv. þm. Þetta mál var lagt fyrir hv. Alþingi fyrir rúmu ári og hlaut ekki endanlega afgreiðslu hér í þessari hv. d. Þess vegna finnst mér það vel við eiga nú, þegar málið er komið aftur til hv. þd., að eitthvað meira liggi fyrir því til framgangs heldur en var fyrir ári. Ég hefði ekki viljað ætla hv. flm. það, að þeir legðu málið fram án þess að færa fram nokkur rök í grg. fyrir frv. og þýðingu þessa máls, því að það er þó alltaf aðalatriðið, hvaða þýðingu málið hefur, ef það nær fram að ganga. Og hv. 4. þm. Vestf. talaði hér alllangt mál án þess að benda á nokkur rök, en var með slagorð um, að þetta væri þjóðhagslega rétt og þetta mundi auka gjaldeyristekjur, en það væri ekki af ást á minkum, eins og hann orðaði það. Hins vegar ræddi hann nokkuð um það, hvernig hefði gengið á Norðurlöndum með framleiðslu á minkaskinnum og um minkaeldi, og mér skildist á þeim upplýsingum, að þar hefði á ýmsu oltið og ekki sízt í fyrstu. En ef þetta liggur tölulega fyrir, hvernig þessi framleiðsla hefur gengið fyrir sig á Norðurlöndum á undanförnum árum, hví er þá málið ekki lagt tölulega fyrir hv. Alþingi, svo að þm. hafi eitthvað að átta sig á í þessu máli, og ég skora á hv. þm., sem virðist vera talsmaður þessa máls, hv. 4. þm. Vestf., að koma með töluleg rök í þessu máli, svo að málið liggi ljósar fyrir þingheimi og það verði léttara fyrir þá n., sem fjallar um málið, að taka afstöðu til þess. Á þessu stigi málsins ætla ég ekkert að segja um það, hvort ég fylgi þessu frv. að lokum eða ekki. En mér finnst, eins og málið hefur verið lagt fyrir hv. Alþingi og þær umr., sem um það hafa verið, að það hafi ekki neitt verið upplýst í málinu, sem réttlæti það, að hér sé um þjóðhagslega þýðingarmikið mál að ræða. Og sé það augljóst mál, að þetta sé þjóðhagslega þýðingarmikið, þá ætti það að vera auðvelt fyrir þá, sem eru talsmenn þess, að leggja fram töluleg rök í málinu, og vil ég beina því til hv. 4. þm. Vestf., að hann komi með þessi tölulegu rök nú við þessa umr. eða leggi þau fram í þeirri n., sem fjallar um málið, svo að maður sjái það svart á hvítu, hvað þjóðin kann að missa mikils, ef þetta mál nær ekki fram að ganga, og hins vegar, hvað hún kann að vinna mikið á efnahagslega, ef þetta mál nær fram að ganga.



Herra forseti. Það er ekki margt í ræðu hv. 4. þm. Vestf. (ÞK), sem ég þarf að svara. Hann fór allmörgum orðum um ræðu mína og byrjaði á því að viðurkenna það, að frv., sem fyrir lægi, væri hálfgert afstyrmi, en vildi eins og frumvarpshöfundar afsaka það með því, að úr því mætti bæta með góðri reglugerð. En finnst nú hv. þm. sem alþm. það vera rétt að hafa ótal glompur og göt í lögum, sem frá Alþingi fara, í trausti þess, að reglugerðin verði eitthvað betri eða skárri? Og er ekki eðlilegt, að hið háa Alþingi vilji hafa eitthvað að segja um ýmis atriði í þeim lögum, sem frá því fara? Ég skal aðeins drepa á eitt, sem snertir þetta mál og ég talaði um í minni ræðu. Eiga sveitarfélögin að hafa nokkuð að segja um það, hvort minkabú rísi upp í viðkomandi sveitum eða ekki? Í gildandi l. hafa sveitarfélögin allmikið að segja um þetta efni, en í frv. hreint ekki neitt. Hvað vill hv. þm. gera í þessu efni? Vill hann svipta sveitarfélögin algerlega öllum íhlutunarrétti um þetta, eða vill hann láta þau hafa eitthvað um þetta að segja? Og það er ekki óeðlilegt, að alþm. vilji marka stefnu sína í lögunum, en fela ekki allt á vald ráðuneytanna, sem reglugerðirnar semja. Þá talaði hv. þm. allmikið um það þjóðhagslega og rétta í því að leyfa minkaeldi í landinu. Mér skildist á honum, að hann teldi þetta vera þjóðbagslega rétt, að leyfa það, en hann færði ekki minnstu rök fyrir máli sínu. Það er eitt af því, sem ég spurðist fyrir um: Hver eru rökin fyrir því, að þetta sé þjóðhagslega rétt? Við viljum fá þau á borðið, áður en við samþykkjum frv. En honum vafðist tunga um tönn í þessu efni, og ég lái honum það ekki, því að ég efast um, að það séu nokkur frambærileg rök fram að færa í því efni. Hann talaði um, að hér væru skilyrði góð til loðdýraræktar, loftslagið gott og góðir möguleikar á hentugu fóðri. Ég efast um, að þetta sé rétt, a.m.k. efast ég um, að loftslagið sé hentugt fyrir minkarækt. Hér er eyjaloftslag. Það er mikil úrkoma sumar og vetur. Það er óhentugt loftslag til loðdýraræktar. Úrkoman er mikil um allt land, þó að hún sé meiri á Suðurlandi en á Norðurlandi, en hún er líka mikil á Norðurlandi, mikil snjókoma á veturna. Þetta hefur áhrif á feldina. Þá talaði hv. 4. þm. Vestf. allmikið um þörfina á því að skapa fjölbreytni í atvinnuvegum landsins. Þetta er að vissu marki hárrétt. En það verður að gæta fullrar skynsemi, þegar um það er að ræða. Nákvæmlega sömu rökum var beitt 1929, þegar minkaræktin var leyfð. Það efuðust engir talsmenn þess máls þá um, að þetta gæfi þjóðinni skjótfenginn gróða. En reynslan varð önnur. Menn höfðu varað við þessu, en þeir, sem ráðin höfðu, skelltu skollaeyrum við og tóku ekki rökum. Það hefur mikið verið talað um það í seinni tíð, einmitt af samherjum hv. þm., að auka þyrfti fjölbreytnina í atvinnuvegum landsins. En það þarf að athuga fleira í sambandi við það. Það þarf m.a. að athuga það, hvort við með hinum nýja atvinnuvegi köllum ekki einhverja plágu yfir þjóðina, varanlega plágu eins og minkapláguna. Nú um þessar mundir eru samherjar þessa hv. þm. að semja um svokallaða álverksmiðju í landinu og allt það, sem á bak við það mál er. Hæstv. ríkisstj. er gagnrýnd fyrir þetta, enda þótt hún haldi því fram, að hún sé með þessu að auka fjölbreytnina í atvinnuvegunum. Hvers vegna er hún gagnrýnd fyrir það? Ekki er það ljótt að auka fjölbreytnina í atvinnuvegunum. En hvers vegna er hún gagnrýnd? Hún er gagnrýnd fyrir það að athuga ekki málið í upphafi nógu vandlega. Hún er vöruð við afleiðingunum, henni er bent á, að þessu kunni að fylgja plága ekki ósvipuð minkaplágunni, nema kannske hálfu verri og alvarlegri fyrir þjóðina. Hv. þm. sagði, að ég hefði viljað útiloka, að minkarækt yrði aftur reynd í landinu. Þetta er nú ekki alveg rétt. Öll mín ræða hné að því að vara við, að út í þetta yrði lagt að lítt athuguðu máli. Ég krafðist í allri minni ræðu gildra raka fyrir því, að nú væri óhætt að byrja aftur á minkarækt. Ég sagðist ekki hafa fundið nein rök. Hér á landi er lítið ritað af viti um loðdýrarækt, sem von er. Við höfum ekki neina loðdýrarækt, enga sérfræðinga. Erlendis má lesa sitthvað um loðdýrarækt, og það er hægt að lesa greinar þar um loðdýrarækt, skrifaðar af mönnum, sem vit hafa á málum. En í því sambandi vil ég benda á, að það, sem skrifað er af viti um loðdýrarækt erlendis, er ekki allt úr sömu tunnu. Þar skrifa lærðir og hlutlausir sérfræðingar um loðdýrarækt. Þeim megum við treysta, að svo miklu leyti sem hægt er að treysta mannlegri þekkingu. En það eru til aðrir menn, sem vit hafa á málinu, menn, sem skrifa einnig um loðdýrarækt. Það eru menn, sem rækta loðdýr til þess að selja búunum. Þeir skrifa og láta skrifa greinar um loðdýrarækt, þar sem loðdýraræktin er gyllt, þar sem henni er hrósað á hvert reipi. Á slíkum sérfræðingum eigum við að vara okkur, því að þeir skrifa þetta sem áróður, sem auglýsingu fyrir sinni vöru. Þessi tvenns konar skrif erlendis ganga oft svo langt, að jafnvel vísindamenn á sviði náttúrufræði vara við skrifum fjárplógsmanna, loðdýraræktarmanna, eins og mér er sagt að hafi komið fyrir í merku náttúrufræðitímariti í Þýzkalandi nýlega. Þegar þessi mál eru athuguð gaumgæfilega, verður einmitt að gera greinarmun á þessu, í hvaða skyni er skrifað og frætt um loðdýrarækt. Hv. 4. þm. Vestf. reis hér upp og gerðist talsmaður þessa frv. Við því er í sjálfu sér ekkert að segja, en það er þá helzt það, að hann reyndist mjög veikur talsmaður frv. En ég áfellist hann ekki fyrir það. Það held ég, að hver sem er geri, hann reynist veikur talsmaður, vegna þess að málstaðurinn er svo veikur.



Herra forseti. Hv. síðasti ræðumaður sagði, að minn málflutningur hefði verið mjó veikur. Það er ekki mitt að dæma um það. Ég læt hv. þdm. dæma um það og skal ekki kveða upp neinn úrskurð um það. Hann vildi halda fram, að sinn málflutningur væri ákaflega sterkur. Ég ætla heldur ekkert að segja um það. En ég varð ekki var við, að ég þyrfti að svara í raun og veru miklu eftir þessa ræðu hv. 9. þm. Reykv. Hann var með sömu fullyrðingarnar og í sinni fyrri ræðu. Hann vildi gera mikið úr því atriði, að það væri tekinn réttur af sveitarstjórnum til þess að segja um það, hvort heimilt væri að setja upp minkabú i viðkomandi sveitarfélagi, og spurði mig, hvað ég teldi um það. Hvaða þýðingu hefur þetta? Allur málflutningur hv. ræðumanns hefur snúizt og mótazt af hræðslunni við villiminkinn. Mér hefur skilizt, að það væri aðalatriðið í hans málflutningi, að við ættum ekki að hætta á það, að villiminknum fjölgaði, þó að hann geri það nú kannske, hvort sem við leyfum minkarækt eða ekki. Ef þetta sjónarmið er lagt til grundvallar, er það þá sanngjarnt að leggja þetta vald í hendur sveitarstjórna, að ákveða, hvort það megi hafa minkarækt eða ekki? Er það víst, ef minkurinn sleppur út, að hann fari ekki út fyrir sveitarmörkin? Frá sjónarmiði hv. ræðumanns sé ég ekki betur en það sé algert aukaatriði og jafnvel óréttmætt að láta eina sveitarstjórn segja til um þetta, þannig að ég er ekkert viss um, að það skipti nokkru máli og sé til nokkurs skaða að fella þá heimild niður. Ég held, að þetta verði að metast eftir öðrum sjónarmiðum, og það fer bezt á því, að það sé gert af þeim ráðh., sem hefur með þessi mál að gera. Ég sagði, að málflutningur hv. 9. þm. Reykv., og hv. 1. þm. Vesturl. (ÁB) raunar líka, virtist fyrst og fremst miðast við hræðsluna við villiminkinn. En þeir voru að spyrja svo um það, hver væri hagurinn þjóðhagslega séð af því að hafa þessa framleiðslu hér í okkar landi. Þeir sögðu ekki beint, að það mundi vera óhagur að því. En dettur þessum mönnum í hug, að hér fari menn að fara út í minkarækt af einhverri ást á minknum, ef það er ekki rekstrargrundvöllur fyrir þessum atvinnurekstri? Ég held, að það sé fullkominn misskilningur að halda slíkt. Það er að mínu viti fávíslegt að vera með slíkan málflutning sem þennan. Ég hef séð sett upp dæmi og ýmis dæmi, sem benda til þess, hvaða þjóðhagslega þýðingu þessi atvinnurekstur, ef tekst hér á landi, getur haft. Ég er því miður ekki með við höndina flest af því, sem ég hef séð um þetta efni, en ég hygg, að ég fari rétt með eitt dæmi, sem ég hef heyrt og er reiknað út af manni, sem hefur sérstaklega kynnt sér þessi mál. Fískúrgangur eða fiskur er aðalfæðutegund minksins. 1963 munu hafa farið um 100 þús. tonn af fiskúrgangi í fiskimjölsverksmiðjur landsins, og þá mun hafa verið greitt fyrir þennan fisk af verksmiðjunum 5560 aurar á kg. Slíkt hráefni keyptu minkaframleiðendur í Danmörku á sama tíma fyrir sem svaraði 3 kr. íslenzkum. Ef við setjum nú þetta dæmi upp þannig, að það þurfi 35 kg af þessu fóðri til þess að framleiða eitt minkaskinn og að öllu væri varið til slíkrar framleiðslu, þá mundi vera hægt að framleiða 2.5-3 millj. minkaskinna. Verðmæti þessara skinna mundi vera um 1500-2000 millj. kr. Þetta er aðeins dæmi. Og þetta er algerlega óraunhæft dæmi að því leyti, að sú tilraun, sem þetta frv. gerir ráð fyrir með minkarækt, mundi ekki þýða það, að við gætum farið að reikna með slíku nú. En dæmið er, eftir því sem ég bezt veit, rétt reiknað. Og þá gætu þessir hv. ræðumenn, bæði 9. þm. Reykv. og 1. þm. Vesturl., kannske gert sér nokkra grein fyrir því, hvort það gæti haft þjóðhagslega þýðingu fyrir okkur að fara út í þennan atvinnurekstur eða ekki.