Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er um breyting á lögum nr. 54 frá 5. júní 1957, um búfjárrækt. Það er flutt af landbn. Ed. Segja má, að e.t.v. sé fullsnemmt að bera fram brtt. við búfjárræktarlögin, því að þau voru samþykkt og afgreidd frá síðasta Alþingi. En í grg. er skýrt nokkru nánar, hvers vegna frv. þetta er fram komið. Í því er gert ráð fyrir breytingu á tveim greinum í lögum um búfjárrækt, þ.e. 66. og 67. gr. Frv. er flutt að beiðni allmargra oddvita, sem fært hafa rök að sínu máli og sýnt fram á, að þessar breytingar eru eðlilegar, eins og nú er háttað, Og allir fulltrúar í landbn. Ed. voru einhuga um að taka þessi tilmæli oddvitanna til greina. Samkv. 67. gr. búfjárræktarlaga, eins og þau eru nú úr garði gerð, skal kjósa forðagæzlumenn og jafnmarga varamenn til fjögurra ára í senn, þegar hreppsnefndarkosningar fara fram. Gilda um kosningu þessa sömu reglur og um hreppsnefndarkosningar. Samkv. þessu ákvæði eru forðagæzlumenn valdir af öllum kjósendum sveitarfélagsins. En þetta þykir nú orðið óeðlileg skipan, einkum í þeim sveitarfélögum, þar sem mikill hluti íbúanna leggur enga stund á landbúnað né búfjárrækt og telur því kosningu forðagæzlumanna sér óviðkomandi. En hér er einkum um að ræða þá hreppa, sem hafa nú orðið innan sinna vébanda allstór og fjölmenn þorp eða kauptún. Þegar svo er ástatt, að meiri hluti kjósenda sveitarfélagsins telur þessa kosningu sér óviðkomandi, getur verið erfiðleikum bundið að fá menn kjörna til þessara starfa. Hafa því sveitarstjórnir gripið til þess ráðs, sem reyndar er eðlilegt, að skipa menn í starf þetta, en þeir, sem skipaðir hafa verið, hafa þá sýnt fram á það, að þeim beri ekki borgaraleg skylda til að taka þessi störf að sér, vegna þess að lagaheimild skorti. Það þykir því eðlilegra, eins og nú horfir, að forðagæzlumenn séu skipaðir af sveitarstjórnum í upphafi kjörtímabils þeirra, og hnígur breytingin við 67. gr. í þá átt. Til samræmis við þessa breytingu er síðan gert ráð fyrir breytingu á 66. gr. laganna, en hún gengur einungis í þá átt að taka af öll tvímæli um það, að skylt sé að hafa gát á fóðurbirgðum og meðferð á búpeningi í öllum sveitarfélögum, þar sem um einhverja búfjárrækt er að ræða. Ég þarf ekki að hafa þessi orð fleiri. Frv. er flutt af nefnd, og mun því óþarfi að vísa því sérstaklega til n., en ég geri það að till. minni, að því verði vísað til 2. umræðu.

forseti (BSt) : Viðvíkjandi 2. dagskrármálinu er það að segja, að það hefur nokkrum sinnum verið tekið af dagskrá, t. d. á föstudaginn var samkv. beiðni hv. 1. flm. frv., sökum þess að hann taldi, að einn þm. d. væri veikur, og í gær sökum þess, að Sjálfstæðisflokksmenn vildu vera við jarðarför, og oftar hefur það verið tekið af dagskrá, sem ég man nú ekki nákvæmlega orsakir til. Þar sem þetta hefur gengið svo og ekki þykir fært að taka þetta mál til atkvgr., ef menn vantar í d., þá er það tekið af dagskrá og verður ekki tekið á dagskrá, nema líkur bendi til, að d. sé fullskipuð. Og tel ég það á ábyrgð flutningsmanna, að svo dregst.

Má ég fá skýringu á síðustu orðum hæstv. forseta, að það sé á ábyrgð flutningsmanna, að deildin sé fullskipuð. Hvað á forseti við með því?

Ég sagði það ekki. Ég sagði, að það væri á ábyrgð flutningsmanna, að málið dregst, þar sem auðvelt hefði verið að greiða atkv. um það bæði á föstudaginn og í gær.

Frsm. meiri hl. (Gunnar Thoroddsen) : Herra forseti. Ég skal ekki gera athugasemdir við það, þó að forseti taki málið af dagskrá nú. En hitt finnst mér algerlega tilefnislaust af hæstv. forseta, að vera með þessi hnýfilyrði, sem ég vil segja svo, í garð flutningsmanna. Á föstudaginn var óskaði ég þess, að málið væri tekið af dagskrá, vegna þess að tvo þm. Sjálfstfl. vantaði. Í gær var svo ástatt, að þm. Sjálfstfl. þurftu að vera við útför. Aðrar óskir hafa ekki komið fram af hálfu flutningsmanna eða þingmanna Sjálfstfl. um frestun á málinu. Yfirlýsing forseta var nú á þá lund, að það yrði ekki tekið á dagskrá næst, fyrr en líkur væru til, að deildin væri fullskipuð, og er það á ábyrgð flutningsmanna, orðaði hæstv. forseti. Ég óskaði skýringar á þessu, og ég óska þess, að málið verði sem allra fyrst tekið til afgreiðslu. Það hefur oft komið fyrir, að vegna fjarveru sé mál tekið af dagskrá og atkvgr. ekki látin fara fram, án þess að því þyrfti að fylgja einhver skætingur frá þingmönnum eða hæstv. forseta, og ég vil frábiðja mér slíkt.

Forseti (BSt) : Það, sem ég sagði, ber ekki að skoða sem nokkurn skæting, heldur er hitt staðreynd, að málið hefur tvisvar verið tekið af dagskrá af völdum hv. 1. flm. frv., sökum þess að deildin var ekki fullskipuð, og á föstudaginn nefndi hann aðeins einn þm., sem væri fjarstaddur sökum lasleika, hv. þm. N-Ísf.

Það voru 2 þm. Sjálfstfl. fjarstaddir.

Það var vitað, að hv. þm. Vestm. var fjarstaddur sökum dvalar utanlands, og slíkt er ekki hægt að taka til greina, vegna þess að þeir menn, sem fara utan, á meðan þingið stendur, og ekki hafa varamenn, afsala sér, á meðan þeir eru utanlands, öllum rétti til þátttöku í þingmálum, og það er ekki hægt að taka til greina. Á föstudaginn var það tekið af dagskrá vegna þess, samkvæmt ósk hv. 1. flm., að einn þm. var fjarstaddur sökum lasleika. Nú er það vitað, að tveir þm. eru fjarstaddir sökum lasleika. Eins og ég hef áður bent á, mundu verða vandkvæði með þetta mál, ef ætti að taka tillit til slíks, og ég benti á það á föstudaginn, að eins og menn vita, þá er að ganga smitandi veiki í bænum, sem margir leggjast í, og m. a. eru þingmenn farnir að leggjast í þeirri veiki, og ég sé ekki, að það eigi að taka þetta tillit með einn frekar en annan, ekki frekar hv. þm. N-Ísf. en aðra, t. d. hv. þm. S-Þ. og hv. 4. landsk. þm. Þess vegna er það, að ég mun ekki taka málið á dagskrá, fyrr en líkur eru til, að d. geti verið fullskipuð. Vitanlega getur alltaf komið eitthvað það fyrir, frá því að dagskrá er ákveðin og þar til fundur er settur, að einhver sé forfallaður, en ég mun ekki taka það á dagskrá, fyrr en líkur eru til, að d. sé fullskipuð, og tel það alveg í samræmi við það, sem gert hefur verið undanfarið. Eru þetta ekki neinar slettur til eins eða neins. Þetta er bara staðreynd. Svona hefur það verið, og svona verður það, úr því að það hefur verið undanfarið.



Herra forseti. Að sjálfsögðu hef ég ekkert við það að athuga, að máli sé frestað vegna fjarveru eða veikinda þingmanna. Ég er því alveg sammála og tel eðlilegt, að atkvgr. fari ekki fram nú. Það er hitt, sem ég mótmæli, að forseti hafði hér þau ummæli, að dráttur málsins, dráttur atkvgr. væri á ábyrgð flm. Það eru þau ummæli, sem eru gersamlega ástæðulaus og ég mótmæli.

Forseti (BSt) : Þessi ummæli eru alls ekki ástæðulaus, því að sannleikurinn er sá, að hv. þingmenn Sjálfstfl. gátu verið við atkvgr. í gær og verið við jarðarförina einnig, en þótti það óviðkunnanlegt að koma á fund klæddir á þann hátt, sem þeir hefðu þá orðið að gera. Jarðarförin byrjaði kl. 2, en fundur í Ed. byrjaði kl. hálf tvö. Ég tek því ekkert aftur af því, sem ég hef sagt um það.