Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mál þetta er einfalt í sniðum. Það er lagt til að skattfrelsi Fjárfestingarfélags Íslands, sem upphaflega var ákveðið að skyldi vera til ársloka 1977, verði framlengt og verði samfellt til ársloka 1982. Ég mun í örstuttu máli gera grein fyrir stefnu og störfum Fjárfestingarfélagsins. Þess er fyrst að geta, að hlutafé félagsins er 83.7 millj. kr. og hluthafar eru þessir: Framkvæmdasjóður Íslands 20 millj., Iðnaðarbanki Íslands 7 millj., Iðnlánasjóður 7 millj., Lífeyrissjóður verksmiðjufólks 6 millj., Lífeyrissjóður verslunarmanna 15 millj., Verslunarbanki Íslands 5 millj., Samvinnubanki Íslands 5 millj., Samband ísl. samvinnufélaga 5 millj. og ýmis félög og einstaklingar 13,7 millj. Eins og af þessari upptalningu sést eru allir eigendur félagsins aðrir en þessir síðast töldu skattfrjálsir aðilar, fjármálastofnanir og bankastofnanir, og félagið var sem sagt stofnað fyrst og fremst með stuðningi þessara stóru aðila. - Hins vegar var talið heppilegt og raunar nauðsynlegt að leyfa einstaklingum að vera aðilar að félaginu til að nýta starfskrafta þeirra, áhuga og hugmyndir. En Fjárfestingarfélagið var einmitt stofnað til þess að reyna ýmiss konar nýjungar í íslenskum atvinnumálum, t. d. svokölluð leigukaup, og hefur verið gert talsvert mikið að því. T. d. hafa verið keyptir margir lyftarar og fiskvinnsluvélar til þess að styrkja sjávarútveg, og þar að auki átti félagið að reyna að hafa frumkvæði að nýjum atvinnurekstri og einnig að koma upp vísi að verðbréfamarkaði, sem raunar hefur þegar verið gert og hefur borið nokkurn árangur. Hins vegar hefur raunin orðið sú, að fjármunir félagsins að raunvirði hafa minnkað jafnt og þétt í hinni miklu verðbólgu því félagið á engar fasteignir eða verðtryggð skuldabréf sem hafa staðist þessa miklu verðbólgu. Þó að nokkur bókhaldslegur hagnaður hafi verið öll árin hefur hann hvergi nærri nægt til að vega upp á móti verðbólgunni og þess vegna er fyrirsjáanlegt að annað tveggja verður að gera: hreinlega að slíta félaginu eða að tryggja því skattfrelsi enn um sinn. Von forsvarsmanna félagsins er sú, að Alþ. vilji að tilraun þessari verði haldið áfram. Ef svo fer, sem allir hér inni hljóta að vona, að um síðir takist að ráða niðurlögum verðbólgu eða hægja á henni, þá verður auðvitað starfsvettvangur þessa félags allt annar en hann nú er og þá gæti það jafnvel lyft Grettistaki í okkar litla þjóðfélagi og komið fram nýjungum sem mikil nauðsyn er á, en annars mundi það sjálfsagt verða að hætta starfrækslu. Ég legg svo til, herra forseti, að málinu verði vísað til fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Menntmn. hefur fjallað um þetta mál og leggur til að það verði samþ. Ég vil geta þess að tveir hv. nm. skrifa undir nál. með fyrirvara og einn hv. nm. Ragnhildur Helgadóttir, var fjarstödd afgreiðslu málsins.



Herra forseti. Það er aðeins fyrirspurn til hv. flm., hvort þetta þýði það, ef verða tekin 10% af brúttótekjum stofnunarinnar og lögð í þennan framkvæmdasjóð, þar eð mér skilst að tekjur Ríkisútvarpsins séu ákveðnar, að þá verði minna fé árlega til að leggja í dagskrárgerð útvarpsins, því að þarna er tekið af brúttótekjunum sem eru bundnar fastar. Mig langaði að vita þetta áður en ég greiddi atkv. um frv.



Herra forseti. Ég ætla aðeins að láta þess getið, að ég skrifaði undir nál. með fyrirvara, og ég verð að segja það, að ég er mjög hlynntur þessu frv. vegna þess að ég álít að það sé algjörlega nauðsynlegt fyrir allar ríkisstofnanir, sem mikil umsvif hafa, að eiga húsnæði. Það er varla til sá einstaklingur eða sú fjölskylda í þessu landi sem vill ekki eiga húsnæði. Hið sama er með fyrirtæki, að þeim er mjög nauðsynlegt í þessu þjóðfélagi okkar að hafa það öryggi að eiga þak yfir höfuðið fyrir starfsemi sína. Ég tel það í raun og veru ekki vansalaust hve illa við höfum staðið að því að byggja yfir okkar meginstofnanir, og þess vegna, þó að ég væri ekki alveg öruggur um að þessi fjármögnun væri sú eina rétta, tek ég það fram, að ég mun greiða þessu máli atkv. og vil eindregið styðja að því að þessari merku menningarstofnun gefist færi á að eignast þak yfir höfuðið.



Herra forseti. Ég tel ástæðu til að gera örstutta grein fyrir því, hvers vegna ég skrifa undir þetta nál. með fyrirvara. Þetta er eitt af þeim málum sem fjalla um markaðan tekjustofn, sem hefur ekki verið neitt ljúflingsyrði á þessu þingi. En við gerum okkur grein fyrir því, sem ætlum samt að styðja þetta frv., að annaðhvort verða þessi 10% tekin af núverandi tekjum útvarpsins, og hlýtur þá að koma þannig fram að framlög til dagskrárgerðar hljóta að skerðast, og menn eru ekki vel hressir yfir því, eða þá að gjöldin aukast til þessarar stofnunar. Þetta kemur sjálfsagt við vísitöluna og ýmis ljón eru á vegi. Samt sé ég algera nauðsyn til þess að á einhvern hátt styðjum við að húsbyggingu fyrir Ríkisútvarpið af því að þau mál hafa vissulega verið þjóðinni í heild til skammar á undanförnum áratugum. En ég sem sagt styð þetta frv.



Það var vikið að nokkrum efnisatriðum og m, a. var beint til mín beinni fyrirspurn um áhrif þessarar gjaldtöku, ef af verður, þ. e. 10% í sjóðinn, á dagskrárgerðina. Það er því rétt að ég rifji upp örfá atriði. Í fyrsta lagi er það rétt, að afnotagjöldin fara inn í vísitölu. Þess vegna hefur á vissum tímum verið mjög erfitt að fá þau færð upp til samræmis við hækkað verðlag. Þau eru núna langt fyrir neðan það sem þau voru upphaflega sem hlutfall af áskriftargjöldum blaða. Ég kunni þetta einu sinni, hvað 5% gerða í vísitölu, en ég kann það ekki lengur. Það er að vísu mjög lítið brot af prósenti sem það verkar á vísitöluna, en það hefur auðvitað sín áhrif. Út af þessu með áhrifin á dagskrárgerðina, þá er auðvitað að það fé, sem lagt er í húsbyggingu, verður ekki notað í annað. Það er nokkuð langt síðan sett var í lög að það skyldi leggja 5% í framkvæmdasjóðinn. En framkvæmdin hefur verið nokkuð sveigjanleg, þannig að það er ekki nóg með að það hafi stundum ekki verið lagt í sjóðinn sama árið og átti að gera það, heldur skotið á frest. Þetta var svo alvarlegt um áramótin 1974–1975 að þá var einnig það, sem búið var að leggja í sjóðinn, lánað í reksturinn. Þá var yfirdrátturinn orðinn svo mikill í Landsbankanum að það lá við lokun á öllum reikningum og þar með á allri starfseminni. Og þá var það nánast að kröfu bankans að í staðinn fyrir að hafa á bók þá fjármuni sem búið var að leggja til hliðar í sjóðinn, þá voru þeir lánaðir í reksturinn til þess að draga úr hlaupareikningsvöxtum. Og þannig hefur þetta verið mjög svo sveigjanlegt í framkvæmd. Núna t. d. standa málin þannig, að þegar ákveðið var afnotagjaldið seinni hluta árs 1978, þá var það ákveðið það hátt að það átti að vera hægt að leggja 10% til hliðar. Þó það væri ekki skylda samkv. lögunum leit menntmrn. svo á, eins og kemur fram í bréfi þess, að það væri heimilt að ætla þetta til húsbyggingar. Í útvarpslögum segir að það megi ekki nota tekjur útvarpsins til annars en að standa undir rekstri þess eða búnaði, og við álitum í rn. að þetta væri í lagi. Og það var lagt á með þetta í huga þá, og það varð afgangur reikningslega á árinu 1978 sem svaraði þessu. Þannig er þetta sem sagt um síðustu áramót. Núna aftur á móti var hækkun afnotagjalda á fyrri hluta ársins ekki samsvarandi dýrtíð og þess vegna er þröngt um vik á þessum árshelmingi og þess vegna er eðlilegt að menn hugleiði hvort samþykkt þessa ákvæðis núna kynni ekki að verka eins og högg á fjármálin og verða til þess að draga úr dagskrárgerðinni eða rýra þann hlut sem hún hefur. En ég álít að miðað við þann sveigjanleika í framkvæmd, sem hefur verið viðhafður á undanförnum árum, þurfi það ekki að verka þannig. Það er aðeins tvennt sem ég vil nefna að lokum til frekari áréttingar því sem ég sagði við 1. umr. þessa máls. Framkvæmdasjóður er svo lengi búinn að vera til að það er búið að taka hann tvisvar, ef ekki þrisvar sinnum til annarra nota heldur en byggja upp framtíðarhúsnæði. Hann var notaður til þess að innrétta bráðabirgðahúsnæði á Skúlagötunni, en áður hefur hann farið í slíkt hið sama og einhvern tíma enn áður var honum með stjórnvaldaráðstöfunum varið til enn fjarskyldari hluta en það er að innrétta húsnæði til bráðabirgða. Og svo er annað atriði sem ég vil nefna núna og ég kom ekki inn á við 1. umr. að nú er allt tilbúið til að bjóða út næsta áfanga útvarpshúss. En samstarfsnefnd hefur verið hikandi að samþykkja fyrir sitt leyti að fara í útboð vegna þess að ekki væri séð fyrir fjármögnuninni allt verkið á enda, því ákvæði eru í lögum um að þess skuli gætt að framhaldið sé tryggt þegar farið er af stað með einn tiltekinn áfanga. M. a. þess vegna held ég að samþykkt þessa frv. væri ákaflega nauðsynleg fyrir framgang þessa verks, sem allir virðast lýsa sig samþykka, þ. e. byggingu útvarpshúss.



Herra forseti. Það mál, sem ég mæli nú fyrir, hefur verið alllengi í undirbúningi. Sérstök n., sem fyrrv. landbrh. skipaði að ósk bændasamtakanna, vann að þessu máli, en í ýmsum samþykktum bænda hafði verið lögð áhersla á að forfalla- og afleysingaþjónustu fyrir bændur yrði komið á. N. þessi skilaði áliti fyrir nokkru, en jafnframt var þá ákveðið að athuga mál þetta í tengslum við orlofsmál bænda. Eftir nokkra vinnu að því kom í ljós að ekki var samstaða um það mál m. a. og ekki síst hjá bændum sjálfum. Í dag er gert ráð fyrir um 8.3% af tekjulið grundvallarins vegna orlofs og ekki varð samkomulag um að sá liður yrði dreginn þaðan út. Ég ákvað því að setja þetta mál sérstaklega í athugun að nýju og fól þeirri n., sem um þetta hafði fjallað og orlofsmálin í tíð fyrrv. landbrh., að skoða þetta mál. Málið var síðan tekið upp í viðræðum við launþega um það sem nefnt hefur verið félagslegur pakki og afgreitt var í sambandi við efnahagsmálin 1. des. s. l. Hér er því um einn þátt í þeim loforðum að ræða. Í frv. þessu er gert ráð fyrir að ráðinn verði einn maður fyrir hver 7.5 býli til þess að sinna afleysingum á sviði landbúnaðarins þegar forföll verða, t. d. í veikindum, slysum og slíkum tilfellum. Samtals er gert ráð fyrir að þannig verði ráðnir 60 manns yfir landið. Gert er ráð fyrir að það gerist smám saman á næstu 4 árum. Jafnframt er gert ráð fyrir að laun þessara manna verði greidd úr ríkissjóði, þeir taki laun eins og frjótæknar taka nú. Annar kostnaður við þessa þjónustu yrði greiddur af bændum sjálfum. Þessir menn yrðu starfsmenn búnaðarsambanda og búnaðarfélaga um landið og yrði ráðstafað af þeim samkv. þeim reglum sem fram koma í þessu frv. Hér er farið að dæmi nágranna okkar, einkum Norðmanna og Svía, sem um árabil hafa starfrækt slíka þjónustu með mjög svipuðum grundvallarreglum og hér er lagt til, þ. e. a. s. verulegur hluti þessa kostnaðar er greiddur af hinu opinbera. Í Svíþjóð er það gert með ákveðinni gjaldtöku frá bændum til þess að greiða þann kostnað sem er umfram föst laun. Ég sé ekki ástæðu til að hafa um þetta langa framsögu. Ég hygg að segja megi að hér sé um mjög mikið félagslegt mál og réttlætismál að ræða, ekki aðeins fyrir bændastéttina heldur má einnig sannarlega vekja athygli á því, að vafasamt er að bændur þurfi, ef þeir eiga við sjúkdóma að stríða, að sinna skepnum. Frá heilbrigðissjónarmiði er eðlilegt að þeir verði leystir frá slíkum störfum á meðan þannig er ástatt. Jafnframt víl ég geta þess, að meðal bænda er lítið svo á að hér sé um ákaflega mikilvægt mál að ræða, þannig að þeir geti þá fengið þá hvíld frá störfum sem nauðsynleg kann að verða í slíkum tilfellum. Hygg ég að sú hafi orðið raunin erlendis þar sem slíkri þjónustu hefur verið komið á. Ég vil að lokinni þessari stuttu framsöguræðu, herra forseti, leggja til að málinu verði vísað til 2. umr. og hv. landbn. þegar umr. þessari lýkur.



Herra forseti. 6. mál á dagskrá, á þskj. 76 og 597, er frv. til l. um veðdeild Búnaðarbanka Íslands. Í raun er það ekki mitt að mæla fyrir þessu máli því það var flutt í hv. Nd. af landbn. Þó þykir mér rétt að gera örstutta grein fyrir tilveru þessa máls. Lögum um Stofnlánadeild landbúnaðarins var breytt á síðasta þingi. Í þeirri breytingu fólst m. a. að veðdeildin var losuð við það verkefni sem hún hafði áður, lánveitingar vegna jarðakaupa. Slíkt var fært yfir til Stofnlánadeildarinnar sjálfrar. Jafnframt var aukið framlag Stofnlánadeildar og fjárhagur hennar þannig styrktur. Sú n., sem samdi það frv., gerði jafnframt ráð fyrir að gengið yrði svo frá málum veðdeildar Búnaðarbankans að framtíð veðdeildarinnar væri sæmilega trygg. Á veðdeildinni hvíla miklar skuldir og slíkar skuldir að veðdeildin stendur ekki undir þeim án sérstakra tekna, a. m. k. um nokkurra ára skeið. Sú n., sem samdi frv. sem varð að lögum um Stofnlánadeild landbúnaðarins, samdi einnig það frv. sem hér liggur fyrir. Það varð hins vegar aðskilja frá frv. um Stofnlánadeild og því ekki frá því gengið á síðasta þingi. Núv. ríkisstj. ákvað með tilliti til þess, að málið hafði verið undirbúið af fyrrv. hæstv. ríkisstj., að fara þess á leit við landbn. Nd. að hún flytti málið. Landbn. varð við þeirri ósk og því er málið flutt af nefnd. Aðalatriði þessa frv. kemur raunar fram í 2. gr., þar sem gert er ráð fyrir.. að ríkissjóður Veiti árlegt framlag sem nemur 25 millj. kr. til ársloka 1985 og Stofnlánadeild Landbúnaðarins 35 millj. kr. til ársloka 1985 og þessar tekjur hafi deildin auk vaxtatekna til að rétta svo við sinn hag að í lag verði komið að þessum tíma liðnum, þ. e. 1985. Með málinu frá nefndarinnar hálfu fylgdi ítarleg úttekt sem sýnir að með þessu móti sé fjárhagur deildarinnar tryggður. Þessum upplýsingum sýndist mér rétt að koma á framfæri við 1. umr. um þetta mál, og ég leyfi mér jafnframt að leggja til, þótt ég flytji málið ekki, að að lokinni þessari umr. verði því vísað til 2. umr. og hv. landbn.



Herra forseti. Ég taldi rétt við 1. umr. að gera deildinni litla grein fyrir þessu máli, að það hafi nú legið alllengi á borðum þm. Það var flutt í Nd. sem þmfrv. eða kannske öllu heldur að hluta til af heilbr.- og trn. í Nd., sem afgreiddi það svo frá sér nú fyrir skömmu. Það hefur gengið í gegnum Nd. Ég er kunnugur þessu máli frá fyrri tíð. Það, sem hér er um að ræða, er, eins og segir í 1. gr. frv., að á eftir h-lið 39. gr. tryggingalaga komi nýr stafliður er orðist svo: „Að greiða kostnað skv. nánari ákvörðun tryggingaráðs, vegna psoriasissjúklinga, sem að mati sérfræðinga þurfa að leita læknishjálpar á meðferðarstofnunum psoriasissjúklinga erlendis sem komi í stað sjúkrahúsvistar. Tryggingaráð setur nánari reglur um greiðslufyrirkomulag og skipulag slíkra ferða, auk hámarksfjölda psoriasissjúklinga sem árlega geti notið slíkrar fyrirgreiðslu.“ Þetta er sem sagt það efni sem frv. fjallar um. Það var öðruvísi orðað, tók nokkrum breytingum í meðferð n. í Nd., því að þar vildu menn ekki hafa það eins frjálslegt og var í upphafi. Mér var það löngu orðið ljóst af dæmum sem ég hafði um þessa sjúklinga úr mínu næsta nágrenni, að það var ekki hægt að bera saman þá rándýru sjúkrahúsvist, sem þeir tveir sjúklingar, sem ég kannaðist þar við, nutu þó á ári hverju, við það að þessir sömu sjúklingar fóru út á sólarstrendur og voru þar tiltölulega stuttan tíma á tveggja ára fresti. Ég kannaði þá hjá tryggingunum hvort það væri nokkur möguleiki á því að þarna yrði um einhvers konar ferðakostnaðargreiðslu að ræða, því að að öðrum kosti yrðu þessir sjúklingar, a. m. k. í þessum tveimur tilfellum, örugglega að liggja á sjúkrahúsum og gerðu það árlega. Í grg. fyrir þessu frv. segir að daggjald á sjúkrahúsi fyrir þessa sjúklinga sé um 30–35 þús. kr. á dag og því megi ætla að hér sé ekki um minni kostnað vegna sjúkrahúsvistar þeirra að ræða, ef þessum sjúkdómi er þannig haldið í skefjum, en 70–100 millj. kr. á ári. Nú hafa menn eðlilega haft ýmislegt við þetta að athuga og talið að þarna væri um hættulega leið að ræða, misnotkun væri mjög auðveld og annað eftir því. Það höfum við reyndar oft heyrt í sambandi við þær breytingar sem hafa verið gerðar á almannatryggingalögum, og við skulum gera okkur grein fyrir því, að víða er þar um misnotkun að ræða. En ég hygg að með þeirri breytingu, sem hefur orðið á þessu frv. í Nd., hafi tekist að girða að mestu - auðvitað aldrei að öllu frekar en um aðrar greinar - girða að mestu fyrir þá misnotkunarhættu sem menn hafa sett hér mest á oddinn. Það hefur verið talað um að fleiri fylgdu þarna á eftir, kæmu í kjölfarið og mundu reyna að njóta sömu kjara ef af þessum hlunnindum yrði. Um það skal ég ekki dæma. Það kann vel að vera að einhverjir fleiri komi þarna til og þá um miklu fjölmennari sjúklingahópa að ræða en þarna er gert ráð fyrir, því eins og segir í grg. með þessu frv. er talið að um 50–70 psoriasissjúklingar séu haldnir þessum sjúkdómi á svo háu stigi að þeir þurfi að vera reglulega í meðferð á húðsjúkdómadeild Landsspítalans og þurfi að dveljast þar 3–5 vikur í einu og sumir oftar en einu sinni á árin. Ég veit ekki hversu mönnum þykir þetta réttmætt í raun og hversu mönnum þykir hér út á hæpna braut farið, eins og ég hef margoft heyrt. En hitt veit ég, vegna þess að ég hef haft afskipti af málum þessara tveggja sjúklinga, að eftir að foreldrarnir komust yfir það að geta lagt í þann kostnað að fara með þessi börn til sólarlanda þá varð slík gerbreyting á ástandi þessara sjúklinga að ég hefði ekki að óreyndu trúað því. Ég vissi að þessir sjúklingar höfðu farið árlega hingað suður á Landsspítala, annar þeirra tvisvar á ári, og gengist þar undir meðferð sem ég efast ekki um að hafi verið eins samviskusamlega af hendi leyst og mögulegt var, en allt sótt í sama horfið og áður eftir mjög stuttan tíma. Ég sem sagt lýsi yfir að ég hlýt að styðja þetta mál af þeirri persónulegri reynslu sem ég hef af þessu máli. Ég veit að þetta á hinn fyllsta rétt á sér gagnvart þeim sjúklingum sem ég þekki til, og ég efast ekki um að svo sé um aðra þá sjúklinga sem þarna eru sérstaklega upp taldir. Það er líka rétt að geta um það sem segir síðast í grg., að lög um slíka styrki til psoriasissjúklinga hafa verið samþ. í Noregi, Danmörku, Svíþjóð og Finnlandi. Tryggingaráð á svo eftir að setja nánari reglur um greiðslufyrirkomulag og skipulag slíkra ferða, auk hámarksfjölda psoriasissjúklinga sem árlega geti notið slíkrar fyrirgreiðslu, svo að fyrir þá misnotkunarhættu, sem mest hefur verið talað um, og annað, sem þar fylgdi í kjölfarið, held ég að sé furðuvel girt með þessum hætti, þó að mönnum hafi eflaust sýnst í upphafi, þegar þeir sáu þetta frv., að nóg væri sólarlandaæði Íslendinga þó ekki væri farið að bæta þessu ofan á og tryggingarnar færu að taka þetta að sér í ofanálag. En málið er bara öðruvísi og ég treysti bæði þeim, sem að þessum samtökum standa, og eins þeim læknum, sem ég hef rætt við um þetta, til þess að bera þarna á skynbragð, auk þess sem ég hef sjálfur séð þess ljós dæmi að hér getur verið um gerbreytingu að ræða og beri að styrkja þetta í stað þess að eyða í það stórfé hér innanlands með miklu minni árangri.



Herra forseti. Mér þykir rétt að geta þess, að þetta frv. kom til umræðu á fundum hjá tryggingaráði og eftirkönnun, sem tryggingayfirlæknir gerði á þessu máli fyrir beiðni tryggingaráðs, taldi tryggingaráð að þetta væri mál sem ætti fullkomlega rétt á sér. Það var að vísu rætt um það að þarna kæmi ugglaust fleira á eftir, svo sem gigtarsjúklingar, og tryggingaráð gerði sér fullkomlega ljóst að það yrði kannske erfitt að neita um fyrirgreiðslu við slíka sjúklinga eftir að þetta væri opnað eins og hér er gert. En því er ekki að neita, að ýmsir læknar, sem nýlega hafa lært hér gigtarlækningar, hafa mjög mælt með því að gigtarsjúklingar færu utan sér til heilsubótar á ýmsum sjúkrahúsum erlendis sem þeir telja að geti veitt betri þjónustu og meiri lækningu en fæst hér heima. En það er sótt á þetta af fleiri aðilum, og eins og hv. þm., sem talaði áðan, benti á má búast við að sótt verði á þetta eftir að það er opnað eins og hér er lagt til. En þó taldi tryggingayfirlæknir, - ég held að ég fari ekki rangt með það, - að þetta væri þó hvað sérstæðast, þannig að það hlaut meðmæli eða jákvæði tryggingaráðs að þetta yrði reynt. Til upplýsingar fyrir d. var tryggingayfirlækni falið að kanna möguleika á því að komast í sambönd við sjúkrahús, er væru rekin suður í löndum af frændum vorum á Norðurlöndum. Það hefur bæði verið athugað í Júgóslavíu og ég hygg á Spáni. En hér er e. t. v. ástæða til að geta þess, að það hafa komið fram hugmyndir, að vísu ekki enn þá frá tryggingaráði, að þessi mál ætti að athuga miklu betur, hvort ekki ætti að athuga, á sömu leið og bæði Norðmenn og Svíar og ég hygg Danir hafa kannað, hve mikill læknisdómur er í sólskininu suður í löndum. E. t. v. er það framtíðarmál fyrir Alþingi Íslendinga og fleiri aðila að opna meira þann möguleika að sjúklingar héðan að heiman, gigtarsjúklingar og ýmsir aðrir sjúklingar, geti komist suður í sólskinið á sjúkrahús sem væru rekin af Íslendingum. Slík sjúkrahús eru nú að koma upp á vegum Norðurlandabúa, eins og ég gat um áðan, og hví skyldum við ekki geta stefnt að slíku, þó að þetta eins og ég sagði áðan, séu kannske framtíðarskýjaborgir í bili? En sem sagt, ég vildi að það kæmi hér fram að það var fjallað um þetta mál í tryggingaráði, og ég held að ég misfari ekki með það, að yfirleitt var lítið svo á að það væri æskilegt að koma til móts við þessa sjúklinga.



Herra forseti. Þegar þetta mál var til 2. umr. óskaði ég eftir frestun á afgreiðslu brtt. frá hv. þm. Þorv. Garðari Kristjánssyni í krafti þess að málið yrði athugað nánar. Ég get glatt hv. d. með því, að ég hef eftir viðræður við iðnrh. fengið heimild hans og móralskan stuðning til þess að flytja brtt. um lækkun á þeirri tilvonandi hækkun á þessu gjaldi sem í frv. felst, og flyt á þskj. 674 till. um að í stað tölunnar 1.5% í 1. lið 9. gr. frv. komi 1.2%. Talan 1.2 er miðuð við yfirlit frá Orkustofnun um rekstrarkostnað og tekjur Rafmagnseftirlits ríkisins árin 1980 og 1981. Samkv. þeirri áætlun ætti þessi viðmiðun, 1,2% af heildartekjum þeirra sem vísað er til í i. lið gr., að nægja til þess að standa straum af nauðsynlegum kostnaði stofnunarinnar án þess að um rekstrarhalla verði að ræða. Vænti ég þess, að samstaða náist hér í hv. d. um þessa breyt. þótt flm. fyrri brtt. kunni e. t. v. að vilja láta lækka þetta enn frekar. Þar að auki hef ég flutt á þskj. 668 samkv. beiðni iðnrn. brtt. við 3. lið 9. gr. Er ástæða þessarar brtt. sú, að orðalag 3. liðar 9. gr., eins og það er í frv., felur í sér að illframkvæmanlegt er að miða innheimtuna við þá aðferð sem þar er tilgreind. Er því gerð till. á þskj. 668 um að beita annarri aðferð sem raunhæfari á að vera. - Vænti ég þess, að hv. d. geti samþ. báðar þessar brtt. og frv. að öðru leyti.



Herra forseti. Mér þykir vænt um að sjá að hugmyndir mínar um það, að ekki þurfi að auka gjöld skv. 1. lið 9. gr. þessa frv., eru að vinna fylgi. Þó að menn séu ekki orðnir mér alveg sammála, þá mjókkar nú bilið óðum eftir þá brtt. sem fram hefur komið frá Ólafi Ragnari Grímssyni á þskj. 674. Þar er gert ráð fyrir að gjaldið, sem um er að ræða, verði 1.2%, í frv. er gert ráð fyrir að það sé 1.5%, en við hv. 5. þm. Reykv. höfum lagt til á þskj. 607 að þetta gjald verði 1%, þ. e. a. s. að það verði óbreytt frá því sem það er nú. Ég hef áður fært rök fyrir því, að þetta gjald eigi að vera óbreytt, og skal ekki fjölyrða frekar um það. En till. sú, sem fram er komin á þskj. 668, styður og þau rök sem ég hef áður fært fyrir minni till. Eins og ég hef áður getið um, þá er það svo að tekjuliður Rafmagnseftirlits ríkisins samkv. 3. tölul. 9. gr. hefur ekki verið raunhæfur. Þessar tekjur hafa ekki verið innheimtar, en samt hafa þessir tekjustofnar Rafmagnsveitna ríkisins dugað þolanlega. En þegar búið verður að samþ. brtt. Ólafs Ragnars Grímssonar á þskj. 668, sem ég mæli með að verði samþ., þá þykist ég vita að tekjuliður samkv. 3. tölul. 9. gr. verði hagnýttur. Þá er enn þá minni ástæða til þess að hækka tekjuliðinn samkv. 1. tölul. 9. gr. Ég mun því leggja áherslu á eins og áður og með sérstöku tilliti til brtt. á þskj. 668, að við samþ. það að gjaldið samkv. 1. tölul. hækki ekki. Mér sýnist einsætt að það sé óþarfi að samþ. þessa gjaldhækkun og það beri bara vitni um skattagleði, en ekki raunhæft mat á ástandinu.



Herra forseti. Það er mikill misskilningur hjá hv. þm. Þorv. Garðari Kristjánssyni, að sú skattagleði, sem hann telur að ríki í herbúðum stjórnarsinna, eigi einhvern þátt í þessu frv. Þetta frv. er af allt öðru tagi. Hér eru fyrst og fremst á ferðinni breytingar á mjög mikilvægri þjónustustarfsemi og eftirlitsstarfsemi í landinu og miðað er við að sú starfsemi standi undir sér miðað við þær tekjur sem þarna eru ákveðnar. Það má vel vera að erfitt sé að meta nákvæmlega hvað þurfi til þess að standa undir þessum rekstri. Það er þó nokkur breyting á því mati sem fólgin er í þeim brtt. sem ég hef flutt. Ég tel, að það sé erfitt að meta það nákvæmar en þarna er gert, og vil þess vegna styðja, eins og ég hef flutt hér brtt. um, að þetta verði 1.2%. Ef það kemur í ljós, sem hv. þm. Þorv. Garðar fullyrðir hér, að þetta dugi ríflega, þá get ég út af fyrir sig verið honum sammála um það síðar, þegar að því kemur, að það megi endurskoða þetta. En meðan svo er ekki tel ég réttara að hafa vaðið fyrir neðan sig í þessum efnum og gera á þessu þær breytingar, sem ég hef gert till. um, af þeim ástæðum sem ég rakti fyrr í ræðu minni. Að rugla þessu saman við þá skattagleði, sem ríkt hefur í okkar herbúðum, er mikill misskilningur. Við erum miklu stórtækari á því sviði þegar við á annað borð förum af stað.



Herra forseti. Það er alveg rétt, sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að það er ekki ástæða til þess að bendla þetta við skattagleði. Þetta orð hrökk út úr mér, ef svo mætti segja. En mér þykir vænt um athugasemdir hv. 3. landsk. þm. um þetta efni. Mér finnst þær bera vitni um að honum finnist að það sé ekkert æskilegt að vera haldinn skattagleði. Ég notaði ekki þau orð, að þessar tekjur, sem ég geri ráð fyrir að verði óbreyttar, séu ríflegar. En ég vænti þess, að þær séu nægilegar og sérstaklega ef brtt. hv. 3. landsk. þm. á þskj. 668 verður samþ.