Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í till. á þskj. 269 er bent á, að hið háa Alþ. lýsi því sem vilja sínum, að einn hinna 15 togara, sem fyrirhugað er að láta byggja á næstunni til atvinnujöfnunar í landinu, verði útbúinn sem fiskileitarskip, fullkomið fiskileitarskip, þannig að rúm sé í honum fyrir fiskifræðinga til vísindaiðkana. Það er ákveðin skoðun yfirmanna á veiðiskipaflotanum, og svo mun einnig vera um útgerðarmenn, að fiskileitarskips sé nú orðin sérstök þörf vegna aflatregðu á heimamiðum og vegna þess, hve hin fullkomnu skip eru nú orðin dýr í rekstri og því óviturlegt, að mörg veiðiskip eyði dýrmætum tíma í leitina að góðum veiðisvæðum, eins og nú á sér stað oftlega. Til frekari sönnunar því, að fiskileitarskip séu mjög nauðsynleg og til mikils öryggis fyrir útgerðarmenn og útgerðina, má benda á, að Þjóðverjar t.d. eiga slíkt skip, sem Dohrn heitir. Er skipið mjög fullkominn togari, tvíþiljungur með rúmi fyrir fiskirannsóknir. Þetta skip fann hinn svonefnda Dohrn-banka, og veiddu Þjóðverjar þar á rúmum mánuði fyrir um 11 millj. þýzkra marka, sem er einvörðungu þakkað fiskileitarskipinu. Það er því miður oft þannig, að ef ekki finnst næg veiði strax í byrjun ferðar, þá er veiðiförin alveg eyðilögð. Þessu mætti bæta úr með því að hagnýta fiskileitaraðferðina. En fiskileitarskip eru á undan flotanum á nýjum veiðisvæðum og láta vita, ef vel ber í veiði. Samkv. þeim upplýsingum, sem tiltækar eru, veiddu íslenzkir togarar 1955 og 1956, hvort ár, um 172–174 þús. lestir, þar af sótt á erlend mið um 50 þús. lestir. Var útflutningsverðmæti aflans af hinum erlendu miðum um 90–100 millj. kr. fullverkað í landinu. Er því um allverulegar upphæðir að ræða. Þar eð þannig er háttað, að skip okkar verða að sækja jöfnum höndum á erlend mið, þá er það ljóst, að veita verður fiskileitinni meiri athygli en verið hefur og með tilvöldum skipum. Reynsla sú, er aðrar þjóðir hafa aflað sér í þessu efni, sýnir, að þörf er fyrir fiskileitarskip, og leggja þær mjög mikið upp úr árangri þeirra. Má m.a. marka það á því, að eins þekkt raunsæisþjóð og Þjóðverjar eru nú að láta byggja annað skip til þessa af sömu gerð og Dohrn. Má og benda á síldarrannsóknir frænda okkar, Norðmanna. Er alkunna, hvílíkan hag þeir hafa haft af síldarleit G. O. Sars og annarra rannsóknar- og fiskileitarskipa. Það bendir því allt til þess, að um mikið þjóðhagslegt atriði sé að ræða. Megum við því ekki vera eftirbátar í þessu efni, svo að okkar veiðiskip séu ekki verr á vegi stödd en skip annarra þjóða. Tilvalið er að nota tækifærið, þegar á að fara að byggja þessi skip, að búa eitt þeirra þannig úr garði, að það verði gert sem fullkomið fiskirannsóknar- og fiskileitarskip. Læt ég svo máli mínu lokið og vænti þess, að hv. alþm. sjái þörfina og ljái þessu máli lið, og legg til, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. fjvn.



Herra forseti. Ég vil lýsa yfir ánægju minni yfir því, að þessi till. skuli vera komin fram. Ég er viss um, að þetta er alveg tilvalið tækifæri, um leið og þessir nýju togarar verða byggðir, til þess að fá skip, sem vel sé fallið til þess að annast þetta starf. Það hefur komið í ljós undanfarið, ekki aðeins hér hjá okkur, heldur er það ljóst öllum þeim fiskveiðaþjóðum, sem stunda fiskveiðar á djúpmiðum, að það er mjög áríðandi, að skipin þurfi ekki öll, eða hvert í sínu lagi, að vera að leita, heldur geti eitt skip annazt fiskileitina fyrir þau, og það þarf að vera vel útbúið til þess, sérstaklega þarf að vera ætlað pláss í því til þess, að þeir sérfræðingar, fiskifræðingar, sem þar eru um borð, geti haft skilyrði til starfs eins og vera þarf. Fiskifræðinni hefur farið mikið fram á undanförnum árum, og það er ekki lengur hægt að komast af með það, sem var hér fyrst, þegar íslenzkir fiskifræðingar tóku til starfa og fóru um borð í togarana, eins og þeir þá voru, og störfuðu við þau lélegu skilyrði, sem það skapaði þeim. En það, sem gerði það, að ég stóð hér upp, var, að í till. er gert ráð fyrir, að skipið sé rekið í samráði við Landssamband íslenzkra útvegsmanna og atvinnudeild Háskóla Íslands. En mér kemur í hug, hvort ekki væri eðlilegra, af því að það kemur greinilega fram í till., að það er ætlazt til, að þetta skip sé togari og stundi fyrst og fremst rannsóknir á veiðisvæðum togara, að það væri Félag íslenzkra botnvörpuskipaeigenda, sem ætti þarna aðild að, því að það eru sjálfsagt þeir, sem eiga þarna mestra hagsmuna að gæta. Síðan mun það vera fiskideild atvinnudeildarinnar eða rannsóknarstofa Fiskifélags Íslands, sem væntanlega leggur til þarna sérfræðingana, fiskifræðingana. Ég vil beina því til þeirrar n., sem till. þessi fer til, að hún taki þetta til athugunar.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. þm. Ísaf. (KJJ) fyrir þær undirtektir, sem komu fram frá honum við þessa till., og ég vil geta þess, að það er að sjálfsögðu athugunarefni fyrir n., hvort hún vill að einhverju leyti breyta því formi, sem er á till., og taka aðra í staðinn fyrir L.Í.Ú., sem þarna er um talað. En mér skilst, að þegar talað er um fiskileitarskip, þá sé verið að leita einnig fyrir línuveiðarana, því að það er vitað um t.d. Norðmenn, að þeir senda sín línuveiðiskip til Grænlands, og það er því full þörf að leita jafnvel einnig fyrir línuveiðiskipin, svo að Landssambandið gæti vel komið þarna inn sem aðili. En ef það er álit n. eða hins háa Alþ., að það væri heppilegra, að það væru botnvörpuskipaeigendur, sem væru þarna taldir sem útgerðarmenn, með og í samráði við vísindastofnanir háskólans, þá er það að sjálfsögðu vel séð af mér.



Herra forseti. Þessi fsp, á þskj. 206 er í rauninni fram komin í nokkurs konar framhaldi af umr., er urðu hér fyrir rúmum mánuði í sambandi við aðra fsp., varðandi innflutning á olíum og benzíni. Það fékkst þá upplýst, eftir að hæstv. viðskmrh. hafði verið spurður um olíuöflun, að hann gaf þær upplýsingar, að frá „svokölluðu varnarliði“, eins og hann orðaði það, hæstv. ráðh., væri til reiðu a.m.k. eða kannske fengin Íslendingum til handa olía af birgðum varnarliðsins í Hvalfirði. Í sambandi við það spurði ég hæstv. ráðh. undir umr., með hvaða kjörum þessi olía væri fengin, en mér skildist í ræðu hans, að hana mætti greiða annaðhvort með olíu aftur eða þá í peningum. Hæstv. viðskmrh. gaf að vísu í skyn, að um þetta mundi vera samið, en taldi sig ekki hafa þær upplýsingar handbærar, heldur væri það hæstv. utanrrh., sem um þau mál hefði fjallað. Fyrir því hef ég leyft mér, hæstv. forseti, að bera hér fram þessa fsp. á þskj. 206, sem þá er beint til hæstv. utanrrh., í þessum þremur liðum, eins og segir á þskj.: Í fyrsta lagi: Við hvaða verði og skilmálum verður Íslendingum látin í té olía af birgðum varnarliðsins í Hvalfirði? Í öðru lagi: Hvaða tegundir olíu er hér um að ræða? Og í þriðja lagi: Hversu mikið magn af olíu er talið að muni fást á þennan hátt? Því ber að fagna að sjálfsögðu, að hin amerísku yfirvöld hafa viljað hlaupa hér undir bagga með Íslendingum með að láta í té olíu frá varnarliðinu, eins og hefur komið fram i umræðunum, og ég tel það rétt, að það sé alþjóð kunnugt, með hvaða skilmálum það er gert. Fyrir því hef ég leyft mér að bera þessar fsp. fram, bæði varðandi magn og tegundir olíunnar og eins varðandi það, með hvaða skilmálum og verði, ef til kemur, olía yrði í té látin. Ég vonast til, að hæstv. ráðh. geti gefið skýr svör við þessum einföldu fyrirspurnum.



Herra forseti. Út af þessari fsp. hv. þm. Vestm. vil ég taka þetta fram: Fyrir olíuna, sem við fáum í Hvalfirði hjá Bandaríkjastjórn, ber okkur að greiða þeim kostnaðarverð hennar á staðnum í Hvalfirði. Skilmálarnir eru að öðru leyti þeir, að það á að flytja hana burt úr Hvalfirði á íslenzkum skipum og flutningi hennar á að vera lokið innan 90 daga, frá því að þeir hófust. Tegundin er brennsluolía, togaraolía, special fuel oil. Magnið er allt að 15 þús. tonn.



Ég leyfi mér að þakka, herra forseti, hæstvirtum utanrrh. fyrir þá tilraun til að svara þessum fsp., sem honum hefur þóknazt að gera, en verð því miður að telja, að fsp. sé ekki fyllilega svarað á þann hátt, er hæstv. ráðh. gerði það. Það er upplýst, að það er heimill aðgangur að því samkv. svari hæstv. ráðh., að Íslendingar fái allt að 15 þús. tonnum af svokallaðri fuel oil eða olíu til hagnýtingar handa togurum af birgðum varnarliðsins í Hvalfirði og að þessi olía eigi að greiðast á því kostnaðarverði, sem hún hefur kostað varnarliðið, komin á staðinn, þó að Íslendingar að sjálfsögðu flytji hana burt á sinn kostnað. En það er ekki nema hálft svar að svara svona, því að kostnaðarverðið liggur alls ekki fyrir. Þó að varnarliðið ætli ekki að taka fyrir hana meira verð en hún hefur kostað það, þá erum við jafnóráðnir í því að vita, hvað olían hefur kostað, þegar verðið er ekki nefnt. Ég vil leyfa mér að biðja hæstv. ráðh. eða mælast til þess af honum. að hann segi skýrt til þess, um hvaða kostnaðarverð er að ræða, ef til kemur, að Íslendingar eigi að greiða þessa olíu. Honum hlýtur að vera það ljóst, hvaða verð er á olíunni. Og þegar um það er rætt, að við eigum að greiða hana við kostnaðarverði, þá er ólíklegt, að það hafi ekki verið tekið fram. En það er einmitt það, sem hér liggur fyrir, að spurt er um: Hvaða verð í krónum talið verður á hverri smálest af þessari olíu? Ég vænti, að hæstv. ráðh. hafi kynnt sér það, þegar hann gerði þessa samninga, og að það sé ekki allt á huldu, hvaða kostnaðarverð á að leggja þarna til grundvallar.



Herra forseti. Mig undrar það, með hverjum hætti hæstv. ráðh. telur sig vera þess umkominn að svara fsp., sem hér er borin fram. Það er spurt einfaldlega um það, hvað kosti tiltekin vara, sem ríkisstj. er látið í té að kaupa. Og það er ofur eðlilegt, að slík fsp. komi fram á Alþingi. Hvað liggur á bak við það, að hæstv. utanrrh. kemur hér og neitar að gefa þessar upplýsingar? Í þessu felst mjög mikil og alvarleg lítilsvirðing á þeim rétti, sem þingmönnum er ætlaður í fyrirspurnatímunum, að koma í raun og veru upp í ræðustólinn og segja: Þér kemur bara ekkert við að vita um það, sem þú spurðir um. - Ég skal ekki trúa því, að hæstv. ráðh., eftir að hv. fyrirspyrjandi hefur ítrekað fsp. sína, ætli að sitja þegjandi undir því og skjóta sér hjá því að svara því, sem raunverulega var spurt um, því að það dettur engum þm. í hug að halda, að hæstv. ríkisstj. viti ekki um það raunverulega verð, sem hér er um að ræða. Ef þetta mál á svo fram að ganga sem nú er komið, þá tel ég, að það stefni í mjög alvarlega átt með fyrirspurnatímana, ef annað ætti að verða eftir þessu. Og ég fæ mig ekki að óreyndu til að trúa því, að hæstv. núverandi utanrrh., sem bæði fyrr og síðar hefur gefið svör og góðar upplýsingar varðandi sitt mikilvæga embætti og þau mál, sem undir hann heyra, verði ekki við jafneinföldum hlut eins og þessu, þegar ekki er beint margbrotnara máli að honum heldur en því að gefa svör við því, hvað tiltekin vara, í þessu tilfelli olía sú, sem látin er í té af varnarliðinu, kostar. Og að sjálfsögðu erum við engu nær, eins og hv. fyrirspyrjandi sagði, þó að sagt sé, að hún sé seld á kostnaðarverði eða því verði, sem það hefur kostað varnarliðið að koma olíunni þarna. Eru Íslendingar þarna að fá olíu, sem er þeim dýrari eða miklu hagkvæmari heldur en ella mundi vera? Auðvitað er grundvöllurinn undir fsp. að fá réttar og sannar upplýsingar í þessu máli. Og við þingmenn verðum að ætlast til þess, að þegar jafneinfalt mál eins og þetta er um að ræða, þá skjóti hæstv. ráðh. sér ekki hjá því að svara slíkum fyrirspurnum.



Herra forseti. Þegar borið var undir hið háa Alþ., hvort þessi fsp. skyldi leyfð, var orðalag á henni það sama sem fyrir liggur á þskj. 206 þann dag í dag. Þar stendur skýrum orðum: Við hvaða verði og skilmálum verður Íslendingum látin í té olía af birgðum varnarliðsins í Hvalfirði? Hæstv. ráðh. sýnir einhverja tregðu á því að gefa greið svör í þessu máli. En ég tel, að Alþ. eigi heimtingu á því, að hann upplýsi hreinlega eins og spurt er, úr því að fsp. hefur verið leyfð; það hefur verið leyft hér af Alþ., að þessi fsp. yrði borin upp. Er verðið, þetta kostnaðarverð, svo óhagstætt íslenzkum hagsmunum, að hæstv. ráðh. vill ekki láta það uppi? Eða er það svo hagstætt að hann vill af þeim ástæðum ekki láta það uppi? Það vita allir, að olíumálin eru yfir höfuð í nokkuð „kritísku“ ástandi hér og hafa verið að undanförnu. Það vita enn fremur allir, að olían hefur stórhækkað einmitt í dag. Ef það kynni nú að vera tilfellið, að þetta kostnaðarverð væri það hagstætt, að mikill hagur væri fyrir landið að fá þessa olíu á þann hátt, þá væri e.t.v. hugsanlegt, að þar opnaðist leið að einhverri verðjöfnun fyrir þann almenning í landinu, sem nú stendur gagnvart þeirri staðreynd að verða að kaupa sína brennsluolíu til kyndingar í húsum á miklu hærra verði en verið hefur fram að þessum tíma. En hæstv. ráðh. hefur ekki tekið þann kostinn að segja skýrt til um þetta. og gerir það það að verkum, að maður hlýtur að álíta, að það sé einhver leynd ástæða fyrir hendi, sem geri það, að spurningunni er ekki svarað öðruvísi en út í hött. Ég tel bæði fyrirspyrjanda eiga heimtingu á, að spurningunum sé svarað eins og spurt er, og ég tel sérstaklega Alþ. eiga heimtingu á því, eftir að það hefur samþ., að svona fsp. sé leyfð, eins og vitanlegt er. Mér kemur ekki til hugar, að hvorki þessi hæstv. ráðh. né nokkur annar, sem semdi um að fá olíubirgðir handa landinu, jafnvel þótt af birgðum erlendra stjórnarvalda sé, gerði það ekki upp við sig, hvað slíkt kostaði í peningum. Allt annað væri allt of mikið gáleysi. Og ég vil alls ekki ætla hæstv. ráðh. slíkt gáleysi í þessum efnum. Það verður auðvitað ekki hægt að heimta það svar, sem ráðh. vill ekki láta af hendi. En hann ætti að gæta að því, að þögn hans í þessu tilefni er alls ekki heillavænleg. Hverju er að leyna um þessa olíu og það verð, sem Íslendingar eiga fyrir hana að borga? Það gekk hálfstirt að fá það upplýst, að hún væri frá varnarliðinu, þangað til það hrökk út úr hæstv. viðskmrh. samt, að hún væri frá hinu „svokallaða varnarliði“. Og það virðist ætla að ganga jafntreglega að fá hinn hæstv. ráðh., sem að þessu máli stendur fyrir landsins hönd, til að upplýsa, þegar spurzt er fyrir um það, hvað þetta eigi að kosta Íslendinga, eða með hvaða kjörum og verði það sé.



Herra forseti. Ég verð að taka undir það, sem aðrir tveir hv. þm. hafa hér rætt um, að það er næsta undarlegt, hvernig hæstv. utanrrh. bregzt við að svara þeirri fsp„ sem hér liggur fyrir og var hér fyrir það löngum tíma leyfð í þinginu, að það er engum efa bundið, að hæstv. ráðh. hefur haft næg tækifæri til þess að kynna sér málið, eins og það liggur fyrir, enda bar hann ekki fyrir sig, að það hefði verið vegna tímaskorts, að hann gæti ekki svarað þessari spurningu. Það hefur vitanlega oft komið fyrir, að ráðh. hafa ekki haft aðstöðu til að svara til hlítar spurningum, sem fyrir þá hafa verið lagðar, vegna þess að þeir hafa ekki haft tök á að svara þeim til hlítar, annaðhvort skort um það upplýsingar eða önnur atvik verið fyrir hendi. En ég man ekki til þess að það hafi beinlínis verið skotið sér undan því að svara fsp., sem leyfð hefur verið, á þann hátt sem hér hefur verið gert. Mál þetta liggur svo einfaldlega fyrir, að það getur ekki verið neinn vandi fyrir hæstv. ráðh. að svara því, sem hér er að spurt. Um þetta mál hefur verið gerður sérstakur samningur, eftir því sem hann upplýsir og reyndar áður hefur verið upplýst, og í þeim samningi hlýtur að vera ákveðið, hvaða verð á að vera á þessari olíu. Það, að það sé sagt, að greiða eigi fyrir hana kostnaðarverð, er ekki nema aðeins upplýsing um þann grundvöll, sem við er miðað. En það er útilokað annað en hæstv. ríkisstj. hafi gert sér grein fyrir því, hvað raunverulegt verð olíunnar væri. Og það er a.m.k. fráleitur samningur og mundi af hverjum einstaklingi hafa verið talinn næsta heimskulegur, - og verður ekki að óreyndu að ætla, að hæstv. ríkisstj. hafi gert slíkan samning, - að semja um það eitt, að vara skyldi keypt á kostnaðarverði, án þess að hafa nokkra hugmynd um, hvert slíkt verð væri. Ég verð þess vegna að taka undir það, sem hér hefur verið sagt áður, að það er nánast óvirðing við Alþ., sem hefur leyft þessa fsp., sem hér er flutt, að hæstv. ráðh. skuli neita því algerlega að gefa upplýsingar, sem honum hljóta að vera fullkunnar.



Herra forseti. Fyrirspyrjandi og tveir aðrir hv. þm. virðast leggja á það mikla áherzlu, að hægt sé að upplýsa hér og nú, hvað við greiðum í krónum fyrir þá olíu, sem við eigum að fá hjá varnarliðinu í Hvalfirði. Skilst mér, að það hafi komið fram hjá þeim nokkrar áhyggjur út af því, að við höfum keypt þarna olíu, sem sé á óeðlilega háu verði og kunni þess vegna að hækka olíuverðið í landinu. Út af þessu vil ég aðeins taka það fram, að tryggilega var frá því gengið, þegar við fengum heimild fyrir þessari olíu, að hún getur aldrei orðið dýrari en sú olía, sem hægt var að fá á frjálsum markaði á þeim tíma. Það var tryggilega frá því gengið, þegar olían var fengin, þannig að það er með öllu ástæðulaust að vera með nokkurn ótta um það, að hér hafi verið gerður óhagstæður samningur, sem kunni að leiða til hækkunar á olíuverðinu. Málið liggur hins vegar ekki þannig fyrir, að ég geti eða vilji á þessari stundu fara með tölur í sambandi við það. Og ég vil í því sambandi sérstaklega benda á og minna á það, sem hefur komið fram í sambandi við þetta mál, þegar rætt var um það hér áður, að sá möguleiki gæti verið til að skila olíunni í því sama aftur, ef við kynnum að vilja óska eftir því síðar. Hvort sú leið verður farin eða reynt verður að fara hana, um það skal ég ekki segja á þessu stigi málsins. Mér virðist það ólíklegt, og ætti ekki að þurfa á því að halda, sérstaklega vegna þess, að það er tryggt þegar í upphafi, að þarna getur aldrei orðið um dýrari eða óhagstæðari kaup fyrir okkur að ræða en við hefðum keypt olíuna á frjálsum markaði á þeim tíma, sem hún var tekin.



Herra forseti. Málið liggur nú fyrir í nokkuð öðru ljósi, eftir að hæstv. utanrrh. hefur haldið sína seinni ræðu, því að hann hefur gefið nýjar upplýsingar, sem ekki komu fram í fyrri ræðu hans. Og ég kvaddi mér ekki hljóðs, fyrr en útséð var um það áðan, að hæstv. ráðh. mundi ekki svara frekar fsp. fyrirspyrjanda. En hann hefur upplýst nú, að það sé þó gengið örugglega frá því, sem ekki kom fram í fyrri ræðu hans, að olían yrði aldrei dýrari en sú olía, sem við með öðrum hætti höfum átt kost á að fá, og auk þess segir ráðh. nú, að hann geti ekki upplýst með tölum, hvað þessi olía kosti nákvæmlega, og vilji því ekki að svo stöddu gera það. Ef hæstv. utanrrh. hefði sagt allt þetta i upphafi, þá var engin ástæða til að gera frekari reka að þessu máli. Við þm. mundum áreiðanlega hafa fallizt á það, að rétt væri skýrt frá af ráðherra, að hann gæti sagt það að minnsta kosti: Olían verður aldrei dýrari en önnur olía, sem við eigum kost á. En eins og sakir standa núna, þá get ég því miður ekki gefið nákvæmar upplýsingar um verðið, því að á síðara stigi málsins er þó hægt að fá það upplýst. Ég tel þess vegna, að það hafi verið mjög leitt, að hæstv. ráðh. hafi í sinni fyrstu ræðu gefið ástæðu til þeirrar tortryggni, sem réttilega hefur komið fram af hálfu þm., og ef hann hefði bara talað í sinni fyrri ræðu eins og hann talaði í seinni ræðunni, þá hefði málið legið a.m.k. nokkru skýrar fyrir.



Herra forseti. Það gleður mig að heyra, að þeir, sem að þessari fsp. standa, eru ánægðir með það svar, sem þeir hafa fengið, og telja spurningunni til fulls svarað. En ég vil aðeins taka það fram, að í minni seinni ræðu sagði ég í rauninni ekki nokkurn skapaðan hlut annan en það, sem fólst í þeim upplýsingum, sem ég gaf í minni fyrri ræðu. Ég sagði, að við fengjum olíuna á kostnaðarverði, og það, að við fáum olíuna á kostnaðarverði, þýðir óhjákvæmilega það, að hún getur ekki orðið dýrari en það, sem við hefðum fengið hana fyrir á frjálsum markaði. Þetta fólst í mínu fyrra svari, og úr því að hv. fyrirspyrjendur eru ánægðari með að fá svarið orðað eins og ég gerði í seinni ræðunni, þá er ég vissulega ánægður með það.



Herra forseti. Þann 22. marz 1956 var samþ. hér á Alþ. svo hljóðandi ályktun, með leyfi hæstv. forseta: „Alþingi ályktar að fela ríkisstjórninni að skipa fimm manna nefnd eftir tillögum Háskóla Íslands, Alþýðusambands Íslands, Stéttarsambands bænda, Landssambands íslenzkra útvegsmanna og Iðnaðarmálastofnunar Íslands, er tilnefna sinn manninn hver, til þess að kanna, hversu bezt verði komið við aukinni fræðslu fyrir almenning í þjóðfélags- og þjóðhagsfræðum, svo sem um ýmsa þætti þjóðskipulags-, efnahags-, félags- og verkalýðsmála. Nefndin athugi, hvort námskeiðum um þessi efni verði komið við á vegum Háskóla Íslands. Nefndin kýs sér formann. Kostnaður við nefndina greiðist úr ríkissjóði.“ Ég hef leyft mér að bera fram fsp. um það, hvað líði störfum þessarar n., og leyfi ég mér að vænta þess, að sá hæstv. ráðh., sem þetta heyrir undir, sem mér skilst að sé menntmrh., geti upplýst Alþingi um það, hvar er komið þeirri athugun, sem ákveðið var að hér skyldi fara fram, og hvað yfirleitt líður störfum þeirrar nefndar, sem gert var ráð fyrir að setja á stofn samkvæmt þessari ályktun.



Herra forseti. Með bréfi, dags. 4. apríl 1956, sendi Alþ. menntmrn. þá þingsályktun, sem hv. 2. þm. Eyf. las í ræðu sinni áðan. Ráðuneytið skrifaði síðan hinn 15. júní s.l. þeim aðilum, sem tilnefna eiga menn í nefndina, sem ályktunin gerir ráð fyrir, og bað um tilnefningu þessara aðila. Á s.l. sumri og hausti komu tilnefningar frá Iðnaðarmálastofnun Íslands, sem tilnefndi Pál S. Pálsson, frá Alþýðusambandi Íslands, sem tilnefndi Hannibal Valdimarsson, frá Háskóla Íslands, sem tilnefndi Theódór B. Líndal, og frá Landssambandi íslenzkra útvegsmanna, sem tilnefndi Finnboga Guðmundsson. Tilnefning frá Stéttarsambandi bænda hefur ekki borizt enn, en eftirgrennslan hefur leitt í ljós, að von muni vera á tilnefningu frá Stéttarsambandinu nú eftir næstu helgi á fundi, sem stjórnin mun halda þá. Þegar allir aðilar hafa tilnefnt í nefndina, mun ég sjá svo um, að hún taki þegar til starfa og ljúki störfum sínum svo fljótt sem verða má.



Ég vona, að ég hafi ekki smitast svo af þessum síðasta hv. ræðumanni (IngJ) eða öðrum, sem ég hef haft samband við á undanförnum árum, að það sé ekki eftir í mér eitthvað af framsóknarmanninum og það verði lengst af. Ég skal ekki þreyta þessa kappræðu miklu lengur, en ég vil bara út af því, sem hv. þm. sagði núna síðast, að Verzlunarfélagið hafi rækt sérleyfið með því að fela Brandi Stefánssyni ferðirnar, að það, sem gerðist, var það, að Verzlunarfélagið fól Brandi Stefánssyni að vísu ferðirnar, en síðan voru þær felldar niður. Þetta getur maður kallað frammistöðu. Það er ekki að furða, þótt menn sakni þess, þegar svona þjónusta fellur niður. Það hlýtur að vera héraðsbrestur og ofsaleg reiði á hendur þeirra manna, sem standa fyrir því, að svona þjónusta falli niður, sem var fólgin í því, að Verzlunarfélagið fól öðrum manni að fara ferðirnar, sem síðan felldi þær hreinlega niður. Það var ekki einkennilegt, og það má náttúrlega við ýmsu búast. Ég mun eiga von á góðu samkvæmt því, sem hér er upplýst. En þannig var þetta, að ferðirnar voru aldrei ræktar, og það rétta í þessu er, að það verða fleiri ferðir nú framvegis en verið hafa og meiri þjónusta. Hér þarf því enginn neins í að missa. Þeir hafa verið að tala um það hér, þessir hv. þm., að ég hafi misnotað vald mitt. Ég segi hiklaust, að ég hefði níðzt á því valdi, sem mér hefur verið veitt, ef ég hefði eftir þessa frammistöðu pínt þetta félag inn á leiðina. Þá hefði ég að mínum dómi hiklaust misnotað það vald, sem mér var falið í þessum málum, því að félagið átti engan rétt á því að vera þar með eins og það hafði komið fram.