Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eiríkur Einarsson) : Með því að ég er meðflm. að þessu frv., tel ég mér rétt og skylt að flytja meðnm. mínum þakkir fyrir þeirra góða skilning á þessu máli. Ég sé ekki ástæðu til að halda langa ræðu um frv. þetta eða niðurstöður n., sem eru, að frv. verði samþ. með einni breyt. Það, sem mestu máli skiptir, er, að n. hefur fallizt á meginrök frv., sem eru þau rök, sem komu fram í rannsókn mþn. Það væri ekki til annars en að eyða tíma til óþarfa að fara að rekja þetta mál hér, þm. er nauðsyn þess of kunn til þess, enda væri það svo langt mál, þó að það hins vegar væri ekki erfitt mál. Till. mþn. eru ekki handahófstill. í þessu máli, enda hafa þær ekki farið fram í einu. Athuganir um þetta hafa verið gerðar hvað eftir annað um langt skeið. Lagabálkur þessi er því vel undirbúinn af færustu mönnum. Það er líka nauðsynlegt, því að hér er um að ræða stórvirki, sem miklu skiptir, að komi að góðum notum, enda dýrt. Ég vil drepa hér á eitt atriði, sem er þó að vísu getið um í frv. og einnig í milliþinganefndarálitinu, en ég vil þó greina nokkru nánar frá, vegna þess að það hefur valdið nokkurri gagnrýni í þessari hv. d. við 1. umr., en það var, hvort mþn. hefði komizt að réttri niðurstöðu um vegarstæðið yfir hinar svonefndu Ölfusforir, en þær eru, eins og kunnugt er, mjög blautar og illar yfirferðar, einkum neðan til. Ég hef aflað mér sérstakra upplýsinga um þetta og hvort öruggt sé að leggja veg yfir forirnar. Vitanlega eru þetta foræðisfen, en hið fyrirhugaða vegarstæði er mjög ofarlega eða nálægt hraunbrúninni og er því foræðið þar ekki nærri eins mikið, auk þess sem vegurinn kemur til með að liggja aðeins á stuttum kafla yfir mýri þessa og grundvöllurinn þar er malarlag, þó að nokkur mýri sé ofan á hraunlaginu. Þegar þessi mýri hefur verið ræst fram, telja sérfræðingar þetta vegarstæði öruggt. Það ætti að vera óhætt að trúa þeim mönnum, því að bæði eru það vegaverkfræðingar og framræslulandbúnaðarfræðingar. Það má og benda á það, að þegar járnbrautarlagning austur var til athugunar, töldu sérfræðingar ekkert á móti því að leggja hana yfir þessar forir og það þó allmiklu neðar en vegarstæðið er hugsað. Þetta eru þau svör, sem liggja næst, að mþn. hefur athugað þetta gaumgæfilega og telur heppilegt að fara þessa leið. - Þá var og í sambandi við þetta tekið fram, að það gætu fundizt staðir, sem vill skefla í, niður í Ölfusið, en með myndarlegri hleðslu á þetta að vera hættulaust, en það má líka breyta til, ef um smáatriði er að ræða. Þá hefur verið tekið fram, að ekki ríði jafnmikið á öllum atriðum þessa Austurvegar. Það er rétt og samkv. till. mþn., að vegagerðin verði fyrst ákveðin á vissum kafla. Fyrst verður heiðin sjálf brúuð, og er skýlaust tekið fram, að þar skuli framkvæmdir byrja. - Við höfum vísvitandi látið þess getið í nál., að áætlanir mþn. standi óraskaðar þrátt fyrir samþykkt þessa frv. Að frv. er komið fram um þennan aðalveg er réttmætt og samkv. áliti mþn., sem leggur einmitt áherzlu á framkvæmd þessa vegar og gerir tímaáætlun um hann. Þetta er skýlaust samkv. áliti mþn. Ég tel tvímælalaust rétt að lögfesta þetta, sem er og líka í anda mþn. og eftir niðurstöðum hennar. Það má geta þess, að við umr. fjárl. síðast var farið fram á það af tómri vinsemd, að veittur yrði 1/6 hluti kostnaðarins, og greiddi ég því atkv., þótt ég væri með lögfestingunni, en það náði ekki samþykki. Ég tel svo miklu máli sem þessu teflt í of mikla hættu með því að fresta því og deila um það við hverjar fjárlagaumr. Hugsunin á bak við þetta er sú, að allur sé varinn góður, ef fjármagn sé nóg fyrir hendi þessi 6 ár, þá sé allt í lagi, en ef út af ber, þá á ekki að láta takmarkaðan greiðslumöguleika úr ríkissjóði verða málinu að fótakefli, og því er lántökuheimildin sett, sem heimild, en ekki skylda. Það þótti rétt að fella inn í frv. ákvæði eins og gert er í 5. gr. En þó þykir mér rétt að benda á, að gera má meira eitt árið en annað eftir því, hvernig á stendur. Það gæti t. d. staðið svo á, að annað árið væri rétt að framkvæma helmingi meira en hitt sökum þess, hve mikil vinnuorka væri fáanleg. Ég vil nú geta um þetta, svona undan og ofan af, til skýringar á viðhorfinu, og með skírskotun til athugana mþn. Það er eitt atriði, sem samgmn. hefur viljað breyta og er á þskj. 481, og tel ég það eðlilega afleiðingu af frv. Það er ekki tekið fram í frv., að gamli vegurinn skuli tekinn úr þjóðvegatölu. Þótti því eðlilegt að taka þetta fram, og var það alveg ágreiningslaust og þótti réttmætt, og því er brtt. á þskj. 481 komin fram, sem þarf engrar frekari skýringar við. Ég lofaði að vera ekki langorður, en það hefur nú teygzt úr þessu, enda oft meira rætt, þótt um minni mál sé að ræða. Þetta er í eina skiptið, sem þetta mál hefur fengið friðsama athugun, þar sem mþn., skipuð mönnum úr öllum flokkum, hefur orðið sammála um það. Ég vona svo, að þm. játi við atkvgr., og frv. fái náðar að njóta.



Ég hefði talið æskilegt, að hæstv. fjmrh. og samgmrh. væru viðstaddir við þessar umr., því að hér er nýmæli á ferð. Hæstv. fjmrh. hefur sagt í ræðu, að varhugavert væri að eyða svo miklu fé til verklegra framkvæmda, að það stöðvaði hér um bil alla framleiðslu í landinu. En nú langar mig til að vita, hvort hæstv. samgmrh. hugsar sér að fara inn á þessa braut. Hér er ákveðið, að einn vegur sé tekinn út úr vegalögunum. Hér er farið inn á algerlega nýja braut, og vildi ég, að þetta kæmi fram. Það kemur ekkert málinu við, hvort ég er með því að koma á veg austur í sveitir, en það þarf að leggja fleiri vegi á landinu. Hversu mikið vinnuafl er líka óhætt að taka frá atvinnuvegunum til vegabóta? Hér er líka lagt til, að mikið fé sé lagt til að leggja veg meðfram öðrum vegi, sem er vel nothæfur. Ég get vel fylgt frv. að fengnum þeim upplýsingum frá ráðherra, að þessari stefnu muni verða fylgt annars staðar á landinu. Engar upplýsingar liggja heldur fyrir, bara áætlanir, og held ég, að ætti að vita, hvort ekki er hægt að rannsaka þetta nánar, áður en lögboðið er að leggja veginn þarna. Kunnugir menn segja, að þarna sé á löngu svæði algerlega botnlaust fen. Ég tel, að þessu þyrfti að breyta í 1. gr. Líka þarf að breyta því í 5. gr., að ef það á að setja takmarkið 6 ár, þá sé bætt við : enda tefji það ekki fyrir þeim vegaframkvæmdum, sem ríkið kynni að leggja í annars staðar á landinu. Ég hef þá bent á þessi meginatriði og vona, að þetta verði athugað. En ég mun bera fram brtt., ef n. getur ekki fallizt á að gera á þessu breytingar.

Frsm. (Eiríkur Einarsson) : Ég vil taka það fram samkv. ósk hv. þm. Barð. um. að ráðherrarnir verði við þessar umr., að ég tel það sanngjarnt að bíða, þar til þeir geta verið viðstaddir, en mér er kunnugt um, að báðir verða að vera fjarstaddir eins og stendur, og vil ég því leggja til, að málinu verði frestað og það tekið af dagskrá.