Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hefur svohljóðandi bréf, dags. 11. des. 2000: ,,Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og get því ekki sótt þingfundi á næstunni leyfi ég mér, með vísan til 2. mgr. 53. gr. þingskapa, að óska þess að 1. varamaður Framsfl. í Austurl., Jónas Hallgrímsson framkvæmdastjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni. Þetta er yður hér með tilkynnt, herra forseti. 1. þm. Austurl., Halldór Ásgrímsson.`` Jónas Hallgrímsson hefur áður tekið sæti á Alþingi og er boðinn velkominn til starfa.

Herra forseti. Samkvæmt starfsáætlun Alþingis er meiningin að jólahlé verði á fundum Alþingis frá og með föstudeginum 15. þessa mánaðar. Þannig háttar til að í dag verða ekki reglulegir þingfundir fyrir utan atkvæðagreiðslur þannig að eftir standa þá fjórir virkir dagar af starfstíma Alþingis. Engu að síður er það svo, herra forseti, að okkur eru að berast fréttir um það utan úr bæ að til standi jafnvel að henda inn í þingið á allra síðustu sólarhringum eða jafnvel klukkutímum, sem ætlunin var að yrði þinghald fyrir jól, stórmáli sem er fyrirhuguð sameining ríkisviðskiptabankanna og afgreiðsla á því máli fyrir jól. Þetta hlýtur, herra forseti, að teljast nokkuð sérstætt í ljósi þess hversu stórt mál er þar á ferð og þær aðstæður sem okkur þingmönnum eru með þessu ætlaðar ekki mjög góðar. Það mætti ýmislegt um þessi bankamál öll segja, herra forseti, en það er ekki tilefni til að ræða þau efnislega nú þótt ýmislegt bendi reyndar til þess að ætlunin sé að reyna að knýja fram niðurstöðu í tímapressu þannig að málið nái fram fyrir jólaleyfi og hæstv. viðskrh. reyni að fara að knýja áfram niðurstöðu í málinu sem með miklum ólíkindum hlýtur að teljast. Ég vil leyfa mér, herra forseti, í ljósi þessa, að spyrja hæstv. forseta og þar sem svo vel vill til að hæstv. viðskrh. er hér einnig: Er hægt að veita okkur þingmönnum einhverjar upplýsingar um stöðu þessa máls? Er við því að búast að starfsáætlun Alþingis verði hent á haugana, ef svo má að orði komast, einhvern næstu daga með því að stórmáli sem ekki var vitað til þegar starfsáætlunin var samin að yrði hér til umfjöllunar, verði kastað inn á borð okkar þingmanna?

Hæstv. forseti. Mér finnst í sjálfu sér mjög eðlilegt að hv. þm. taki þetta mál upp í upphafi fundar þar sem það er mikil óvissa og því miður get ég ekki létt á þeirri óvissu á þessari stundu vegna þess að ég veit ekki á þessari stundu hvort málið kemur inn í þingið. Eins og allir hv. þm. vita er þetta mál til umfjöllunar hjá samkeppnisráði og á meðan samkeppnisráð hefur ekki svarað og ekki kveðið upp úrskurð þá veit ég ekki hver úrskurðurinn verður. Ég hef hins vegar undirbúið málið þannig í mínu ráðuneyti að það verður ekkert að vanbúnaði að leggja fram frv. á hv. Alþingi strax og niðurstaða fæst ef hún er á þá lund að þetta sé mögulegt. Ég geri mér fulla grein fyrir því að tíminn er skammur og hv. þm., sem kannski loksins voru farnir að eygja þá von að fá jólaleyfi samkvæmt starfsáætlun, geta ekki á þessari stundu verið vissir um að svo verði. Ég vonast eftir því að hv. Alþingi sé tilbúið til þess að vinna að þessu máli ef niðurstaðan verður sú að hægt verði að sameina bankana. Ég tel að hv. þm. hafi ýmsar upplýsingar og þetta mál sé ekki í sjálfu sér algjörlega nýtt á döfinni og það sé mögulegt að samþykkja frv. fyrir jólaleyfi sem geri okkur þetta mögulegt. Þetta er það sem ég vildi segja og ég legg áherslu á það í lokin að ef það verður niðurstaðan að sameina bankana þá er mjög mikilvægt ef ekki algjörlega nauðsynlegt að lög um það verði sett fyrir jól.

Herra forseti. Það er eðlilegt að vakin sé athygli á starfs\-áætlun þingsins eins og hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon hefur gert þegar eftir lifa fjórir virkir dagar af þeirri starfsáætlun sem við vinnum eftir og þó að þingmenn stjórnarandstöðunnar séu sannarlega ekki að kveinka sér undan því að vera hér fram á Þorláksmessu þá er engu að síður stórmál á ferðinni og hæstv. ráðherra þarf að útskýra það betur af hverju nauðsynlegt er að afgreiða þetta mál fyrir jólin. Hér er stórmál á ferðinni sem þingið hlýtur að taka sér góðan tíma til að skoða. Sú leiksýning sem var um helgina milli hæstv. ráðherra og fulltrúa Sjálfstfl. í bankaráði, formanns bankaráðs, gefur ekki sérstakt tilefni til að ætla að það sé samstaða um þetta mál milli stjórnarflokkanna, gefur ekki mikið tilefni til þess að ætla að þetta skapi tiltrú á því sem fyrirhugað er í þessu sameiningarmáli og vekur upp spurningar hvort hæstv. ráðherra hafi misst tök hér sem yfirmaður bankamála þegar hún fær svona kveðjur frá formanni bankaráðsins sem ætlar að hunsa fyrirmæli yfirmanns bankamála, bankamálaráðherrans. Það er því með ólíkindum hvernig þetta mál allt er vaxið. Herra forseti. Það er ekki boðlegt að ætla okkur að afgreiða þetta stóra mál á stuttum tíma þannig að ég held að stjórnarandstaðan eigi kröfu á því að vita hvort það standi virkilega svo að það eigi að afgreiða þetta mál fyrir jól. Jafnvel þó að niðurstaða samkeppnisráðs komi í vikunni þá eru það fáir dagar sem lifa af þessu þingi að það er ekki boðlegt að afgreiða svona stórt mál á svo stuttum tíma og ég sé ekki að það liggi neitt á því að afgreiða það endilega fyrir jólaleyfi.

Herra forseti. Það er leitt til þess að vita að uppi skuli vera mikil óvissa um þetta mikilvæga mál. En það er ekki tímaskortur sem gerir það að verkum að gjörsamlega er útilokað að taka það til endanlegrar afgreiðslu á næstunni heldur það heiftarklúður sem þetta mál er komið í. Það var að mínum dómi mjög áhugavert að sameina þessi fyrirtæki af því sem ég þóttist sjá það út undan mér fyrir margt löngu að það kynni að verða sparnaður í rekstri fyrirtækjanna sameinaðra upp á 1 milljarð kr. og menn grípa ekki slíkt fé upp af götu sinni. En frá upphafi þessa máls að því er mér virðist hefur ekki verið rétt að því staðið og að því unnið af því sem þetta er mjög viðkvæmt mál án þess að ég ætli, herra forseti, að fara að ræða það mjög efnislega. Banki er meira en hús eða stjórn eða starfsfólk heldur fyrst og fremst viðskiptavinir hans. Starfsfólkið sjálft og viðskiptavinirnir hafa verið hafðir algjörlega út undan í því starfi sem unnið hefur verið. Og nú er bætt gráu ofan á svart með því að hæstv. bankamálaráðherra setur af bankaráðið og bankastjóra Búnaðarbankans og fiskar þar upp deildarstjóra þó að hann kunni að vera með nýtt framsóknarflokksskírteini upp á vasann. Slík óvild og andstaða sem býr í starfsfólki bankans sem menn ættu að kynna sér sjálfir veldur því að hér kemur ekki til nokkurra mála að rasa að þessu. Þetta mál þarf að setja á ís í eins og tvö til þrjú ár og athuga það þá því að ef það verður tekið til afgreiðslu með þessum hætti eins og mál standa nú, þá mun eigandinn, skattþegninn, tapa stórlega á málinu. Sameinaður banki --- munið orð mín --- verður þá innan árs orðinn jafnstór eða minni en Landsbankinn einn er í dag.

Herra forseti. Hæstv. viðskrh. hefur komið fram í fjölmiðlum og átalið klaufaleg vinnubrögð bankanna í sameiningu eða viðræðum um hugsanlega sameiningu Landsbanka og Búnaðarbanka og kallað eftir faglegum vinnubrögðum um þetta mál. Nú er það svo að margoft hefur verið óskað eftir því að þetta mál komi til umfjöllunar á Alþingi og þess vegna faglegrar, vandaðrar og ítarlegrar umræðu. Ég verð að segja, herra forseti, að mér finnst á takmörkunum að hægt sé að bjóða þjóðinni upp á þau vinnubrögð að halda Alþingi í óvissu um það hvort þetta mál komi yfirleitt fyrir þingið núna fyrir jólin og starfsmönnum bankans er ekki hægt að bjóða upp á vinnubrögð af þessu tagi. En þá fyrst fannst mér kasta tólfunum þegar hæstv. viðskrh. kom fram í sjónvarpi í gær og gaf yfirlýsingu um hvernig hún ætlaði að skáka fulltrúum Búnaðarbankans til á taflborði stjórnmálanna. Eitthvað fannst mér skorta þar á fagleg vinnubrögð og eitthvað fannst mér þetta lykta meira af pólitík, þröngri hagsmunapólitík sem er ekki bjóðandi upp á á Alþingi.

Hæstv. forseti. Hæstv. viðskrh. hefur sett spurningarmerki við það hvort eitthvað verði af þessari sameiningu bankanna. Hún hefur lagt málið upp með þeim hætti. Hún gæti ekki létt af óvissu um það hvort málið kæmi fram. Jafnframt hefur það komið fram bæði frá bankaráðsmönnum Búnaðarbankans og fleiri aðilum að þeir telji að ef þetta mál gangi ekki fram núna, þá sé það úr sögunni. Það eru ekki margir dagar til stefnu og það hlýtur að vera umhugsunarefni hvað er að ef málið dettur upp fyrir einfaldlega vegna þess að það sé ekki hægt að afgreiða það núna fyrir jólin. Þetta er ekki lítið mál. Þetta hlýtur að vera mál sem menn þurfa að vanda sig við. Ég geri ekki ráð fyrir því að alþingismenn víki sér undan því að vinna að þessu máli. En það liggur fyrir að samkeppnisráð hefur ekki skilað því frá sér. Það er óvissa og ósamkomulag um vinnubrögð a.m.k. milli hæstv. ráðherra og bankaráðsins um það hvernig staðið er að málinu. Manni verður á að hugsa: Líta bankaráðsmenn ekki þannig á að hæstv. ráðherra sé þeirra yfirmaður? Ég vil spyrja hæstv. ráðherra: Stendur til að kalla saman hluthafafund til þess að gera mönnum grein fyrir því hvaða stöðu þeir hafi gagnvart hæstv. ráðherra? Hvað er eiginlega fram undan í þessu máli? Mér finnst a.m.k. algjörlega út í bláinn að halda því fram að þetta mál sé þannig þroskað og tilbúið að hv. Alþingi geti tekið það til afgreiðslu fyrir jól. Það hlýtur að þurfa að skoða málið miklu vandlegar úr því að það er ekki komið lengra núna heldur en raun ber vitni.

Herra forseti. Það er eðlilegt að eftir því sé kallað hér hvort það standi til að afgreiða þetta mál núna fyrir jólin, ekki síst eftir það leikrit sem landsmenn urðu vitni að í fjölmiðlum nú um helgina þar sem hæstv. viðskrh. tókst á við stjórn Búnaðarbankans um það hvernig fara ætti í málið, að manni skildist, svo það yrði til lykta leitt með þeim hætti sem hæstv. ráðherra óskaði eftir. Herra forseti. Ég held að allur þessi málatilbúnaður sýni það best hversu fráleit sú aðferð er sem hæstv. ríkisstjórn kaus í þessu máli. Á það hefur verið bent af hálfu Samfylkingarinnar að hér er um að ræða tvö hlutafélög starfandi á markaði og hluthafar í þessum hlutafélögum eru býsna margir, mun fleiri en ríkissjóður einn. Eigi að síður gengur hæstv. ráðherra fram með þeim hætti að menn gætu helst haldið að einungis væri um einn hluthafa að ræða sem gæti án tillits til annarra ráðskast með allt féð. Svo er ekki, herra forseti, og þeim mun fráleitari er allur þessi málatilbúnaður. Menn hljóta að velta því fyrir sér sem hér hefur áður verið spurt um og væri æskilegt að kæmi fram hjá hæstv. ráðherra nú þegar hún fær orðið aftur í þessari umræðu: Verður ekkert af sameiningunni ef hún ekki næst nú fyrir jól? Er þetta mál í slíkri tímapressu? Er spilað það tæpt að ef ekki er hægt að þvinga málið fram nú fyrir jólahlé, þá sé allt í uppnámi? Ég held að það sé mjög mikilvægt að Alþingi fái að vita nánar um hver staða þessara mála er nú.

Herra forseti. Ég held að það hafi verið óhjákvæmilegt að fá þessa umræðu um stöðu þessa máls gagnvart þinginu. Hæstv. ráðherra viðurkennir að fullkomin óvissa sé uppi og nefnir þar til sögunnar úrskurð samkeppnisráðs. Það virðist reyndar ekki síður vera óvissa uppi vegna klúðurs í málsmeðferðinni sjálfri samanber það hnútukast milli formanns bankaráðs Búnaðarbankans og hæstv. ráðherra sem hér hefur ítrekað verið gert að umtalsefni. Það var satt best að segja og undir það skal tekið með ólíkindum að heyra ásakanir ganga á víxl, annars vegar um klaufaleg vinnubrögð af hálfu bankaráðs Búnaðarbankans og hins vegar að hæstv. ráðherra hefði lélega heimildarmenn og væri illa upplýst um það sem fram hefði farið í þessum samningaviðræðum sem voru svörin af hálfu forsvarsmanna Búnaðarbankans. Ég tek það fram, herra forseti, fyrir mitt leyti að ég tel ekki eftir mér að vinna einhverja daga umfram starfsáætlun og okkur er að sjálfsögðu ekki vandara um, þingmönnum en öðrum að vinna fram að jólafríi og það er ekki það sem hér er ámælisvert heldur það sem stefnir í varðandi vinnubrögð, það flaustur og óðagot sem hér á að fara að bjóða upp á, ef til kemur, í afgreiðslu stórmáls af þessu tagi er náttúrlega algerlega óverjandi. Mér sýnist að menn ættu þann kost skástan að ákveða hér og nú að það gengi auðvitað ekki að láta það hvarfla að sér að ljúka þessu bankamáli með þessum hætti, stórmáli af þessu tagi sem vekur ótal spurningar og er það fyrirferðarmikið m.a. hvað varðar samkeppnislöggjöfina og áhrif þar að Samkeppnisstofnun hefur þurft mikinn mannafla og margar vikur til þess að liggja yfir málinu og hefur þó ekki komist í gegnum það enn. Herra forseti. Ég tel svo óhjákvæmilegt að þetta mál og ýmsir atburðir sem orðið hafa í því og þar á meðal nú yfir helgina komi til efnislegrar umræðu. Það er rétt að það komi fram að þingflokkur Vinstri hreyfingar -- græns framboðs hefur óskað eftir utandagskrárumræðu um málið.

Virðulegi forseti. Hér er vissulega mikið stórmál á ferðinni því ætlunin er, ef af verður, að sameina tvo af þremur stærstu bönkum landsins. Við erum að tala um að sameina bankastofnanir sem ráða um það bil 60% af öllum bankamarkaði í landinu og því verð ég að segja, virðulegi forseti, að það getur ekki komið til álita að þingið ætli sér á þremur til fjórum dögum að fjalla um þetta mál, ég tala nú ekki um í ljósi þess sem hér hefur verið að gerast undanfarna daga. Þrátt fyrir að bæði Landsbankinn og Búnaðarbankinn hafi haft langan tíma til þess að vinna að þessu máli, þá er alveg ljóst að þær viðræður hafa verið mjög erfiðar og ef löggjafinn ætlar síðan að afgreiða þetta mál á þremur til fjórum dögum, þá er það einfaldlega þannig að fólkið í landinu hættir að bera virðingu fyrir Alþingi. Það getur ekki verið annað ef svona stórmál á að rúlla í gegn á nokkrum dögum. Ég verð því að segja alveg eins og er, virðulegi forseti, að ég trúi því ekki úr því sem komið er að það komi til álita að þetta mál komi hér inn og það eigi að reyna að ljúka því fyrir jól. Þvílíkt stórmál er hér á ferðinni að það getur bara ekki verið og yrði þinginu til mikillar hneisu ef til þess kæmi að það yrði afgreitt á svona stuttum tíma.

Hæstv. forseti. Hv. þm. Samfylkingarinnar Svanfríður Jónasdóttir talaði um fráleita aðferð af minni hálfu í þessu máli, þ.e. að málinu skuli hafa verið vísað til samkeppnisráðs til úrskurðar, og hv. þm. Össur Skarphéðinsson, formaður Samfylkingarinnar, kvaddi sér hljóðs á Alþingi sérstaklega til þess að beina mér inn á þessa braut, eða þannig mátti skilja orð hans. Þetta er núna kölluð fráleit aðferð. Þetta er sú lýðræðislega aðferð sem ég kaus að fara í þessu máli. Það er þess vegna sem við erum í þessari tímaþröng vegna þess að samkeppnisráð þarf að taka þennan tíma til þess að fara yfir málið og tíminn er orðinn naumur sem hv. Alþingi hefur, það er rétt. Ég tel hins vegar að við höfum möguleika á Alþingi að ljúka málinu fyrir jól og ég vonast til þess að hv. þm. sýni samstarfsvilja í þeim efnum að þetta sé mögulegt. Bankarnir eru fyrirtæki sem eru skráð á markaði. Við vitum öll að það er ekki æskilegt fyrir fyrirtæki sem þannig er ástatt um að vera í opinberri umræðu vikum saman eins og hv. þm. virðast vera að tala um. Út af þeirri umræðu sem fór fram um helgina og varðaði Búnaðarbankann vil ég segja að ég taldi nauðsynlegt að grípa inn í það mál og ég sem fer með eignarhlut ríkisins, sem er yfir 70% í bankanum, hlýt að hafa fullan rétt á því að kalla formann bankaráðs á minn fund og beina tilmælum til hans. Hann er skipaður af mér. Ég hef ekki farið fram á neitt við bankaráðið. Ég kallaði formanninn á minn fund vegna þess að ég hafði áhyggjur af vinnubrögðum Búnaðarbankans í málinu af því að tíminn er svo skammur sem raun ber vitni. Þetta er málið. Ég lak því ekki í fjölmiðla.

Herra forseti. Nú við lokaatkvæðagreiðslu um fjárlagafrv. fyrir árið 2001 vill Samfylkingin enn leggja áherslu á nauðsyn þess að beita aðhaldi í ríkisrekstri og vísum við þar til tekjutillagna okkar þar sem gert er ráð fyrir 2,5 milljarða tekjum umfram útgjaldatillögur. Enn fremur vísum við til óásættanlegra vinnubragða varðandi tekjuauka ríkissjóðs með hugmyndum um sölu Landssímans og/eða bankanna án þess að skilgreina hvað eigi að gera, hvernig eigi að gera það og hvernig framkvæmdin eigi að vera. Samfylkingin mun veita ýmsum tillögum brautargengi sem greidd verða atkvæði um en sitja hjá við aðrar tillögur eftir aðstæðum við þessa lokaafgreiðslu fjárlaga fyrir næsta ár.

Herra forseti. Fjárlagafrv. fyrir árið 2001 kemur nú til lokaafgreiðslu og þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs flytja nokkrar brtt. við frv. sem lúta að því að rétta hlut þeirra sem minna mega sín og áherslur í þeim málaflokkum sem Vinstri hreyfingin -- grænt framboð vill sjá skarpari áherslur í í samræmi við sína pólitísku stefnu. Við höfum gagnrýnt á lokaspretti vinnubrögðin við afgreiðslu fjárlagafrv. að ekki skuli hafa verið gerð ítarlegri grein fyrir því hvernig afla á tekna við sölu eigna og þá sérstaklega við sölu Landssímans og sölu bankanna eins og hér var til umræðu áðan. Það er óásættanlegt að skilja eftir svo opna heimild til sölu á svo mikilvægum þjónustufyrirtækjum og þjónustustofnunum fyrir allan almenning í landinu án þess að gera grein fyrir því hvað tekur við eða hvernig almenningur má vita af því að þjónustan sé trygg. Við óskuðum eftir því að þetta yrði upplýst frekar áður en kæmi til lokaafgreiðslu fjárlaga. Sömuleiðis, herra forseti, gagnrýnum við það að skattaprósentan skuli vera hækkuð nú án þess að skattleysismörkin hækki jafnframt. Þetta þýðir, herra forseti, að skattbyrði er aukin sérstaklega á því fólki sem lægstar hefur tekjurnar. Herra forseti. Þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs munu greiða atkvæði með þeim tillögum sem hér eru bornar fram sem lúta að okkar áherslum. Við munum sitja hjá við þær tillögur sem við viljum ekki bregða fæti fyrir og við munum greiða atkvæði gegn þeim tillögum sem eru afar andvígar þeim áherslum sem Vinstri hreyfingin -- grænt framboð stendur fyrir.

Herra forseti. Fjárlög fyrir árið 2001 koma nú til lokaafgreiðslu mun fyrr en venja hefur verið í Alþingi. Ég vil nota þetta tækifæri og þakka þingheimi fyrir mjög gott samstarf um afgreiðslu þessa máls og þó sérstaklega fjárln. þingsins, bæði meiri hluta og minni hluta. Þó svo að eflaust sýnist sitt hverjum um einstaka liði í þessu frv., þá er meginniðurstaða þess sú að rekstrarafgangur er um það bil 34 milljarðar kr. og lánsfjárafgangurinn um 39 milljarðar kr., samtals um 60 milljarðar á árunum 2000 og 2001 í lánsfjárafgang. Þetta er hin stóra niðurstaða úr þessari afgreiðslu og þetta er mjög mikilvægt fyrir íslenskt efnahagslíf og það sem fram undan er í þeim efnum. Þetta vildi ég leyfa mér að undirstrika hér, herra forseti.

Herra forseti. Við lokaafgreiðslu fjárlaga fyrir árið 2001 flytja þingmenn Samfylkingarinnar nokkrar tillögur, bæði tillögur um auknar tekjur ríkissjóðs og eins tillögur til sparnaðar og einnig nokkrar útgjaldatillögur. Það ber að líta á þessar tillögur sem eina heild. Verði þær allar samþykktar mun afgangur á ríkissjóði aukast um rúmlega 2,5 milljarða. Herra forseti. Ég segi já.

Herra forseti. Hér koma til atkvæða þær tekjuöflunartillögur sem við þingmenn Vinstri hreyfingar -- græns framboðs flytjum, samtals upp á 3.000 millj. kr. og skiptast þannig að álag á hátekjuskatt er 300 millj., hækkun á fjármagnstekjuskatti 800 millj., hækkun á skatti af hagnaði lögaðila 1.200 millj., hækkun áfengisgjalds 300 millj. og hækkun tóbaksgjalds 400 millj. Þetta er eins og áður sagði 3.000 millj. kr., herra forseti, og nægir langleiðina til að mæta útgjöldum vegna allra brtt. sem þingmenn Vinstri hreyfingar -- græns framboðs flytja eða eiga aðild að með hv. þingmönnum Frjálslynda flokksins.

Herra forseti. Við þekkjum pólitísk áform og pólitískar forsendur ríkisstjórnarflokkanna varðandi einkavæðingu, áfergju Sjálfstfl. og fylgispekt Framsfl. En við þekkjum ekki efnahagslegar forsendur þeirrar ákvörðunar að koma á síðustu stundu, við 3. umr. fjárlaga og bæta heilum 8 milljörðum við tekjuliðinn í tengslum við sölu á eignum almennings. Það er slæmt að selja almannaeignir á borð við Landssímann en ég vil vekja ahtygli Alþingis á því að efnahagslegar forsendur skortir. Það hefur ekki verið gerð nægileg grein fyrir þeim. Þær eru óljósar og þær eru óútskýrðar.

Herra forseti. Á hátíðarstundum tala flestir um að styrkja þurfi menntakerfið í landinu. Ríkisstjórnin hefur því miður ekki verið reiðubúin að fylgja yfirlýsingum sínum eftir í verki. Það er augljóst að hækka þarf laun þeirra sem starfa við menntakerfið en verkfall framhaldsskólakennara ber þess órækt vitni. Til þess að sú deila sem þar er nú fyrir leysist þarf viðbótarfjármagn að koma til sögunnar. Við gerum okkur grein fyrir því að það viðbótarfjármagn sem við gerum tillögu um, fjórðungur úr milljarði, þyrfti að vera miklu meira en þetta er þó viðleitni í rétta átt.

Herra forseti. Ég legg til að þessir töluliðir verði samþykktir en vek þó athygli á því að á bls. 9 í atkvæðaskjalinu er brtt. frá 1. minni hluta fjárln. þar sem er breyting á heiti liðarins. Ég legg til að sú tillaga verði samþykkt og heitinu verði breytt en að öðru leyti legg ég til að þessir töluliðir verði samþykktir ásamt brtt. á þskj. 457, 5. tölulið b--i.

Hæstv. forseti. Ég vek athygli á því að hér er verið að greiða atkvæði um 30 millj. kr. fjárveitingu til þess að sinna framboði á námi á háskólastigi í Austurlandi og Vestfjörðum í samræmi við þingsályktun um stefnu í byggðamálum. En þessi fjárveiting er einnig ætluð til þess að styrkja fræðslumiðstöðvar vegna kostnaðar þeirra vegna mikilla fjarlægða og fjarskiptakostnaðar og auk þess er heimilt að styrkja fámenn byggðarlög til kaupa á fjarnámsbúnaði. Hér er um ánægjulegt og stórt skref að ræða í menntamálum þjóðarinnar. Hér er einnig um stórkostlegt byggðamál að ræða og það á einnig við liðinn sem við greiðum atkvæði næst um að þar er verið að festa í sessi fræðslumiðstöðvar landshlutanna sem nú þegar hafa ótvírætt sannað gildi sitt.

Herra forseti. Við 2. umr. fjárlaga var felld tillaga frá fulltrúum Samfylkingarinnar um að setja meira fé til símenntunar og fjarkennslu. Mér sýnist á því sem hér hefur verið samþykkt nú þegar að menn hafi þó aðeins áttað sig á mikilvægi málsins og ber að fagna því að tillögur koma frá meiri hlutanum nú í þessa sömu veru. Og þó að ekki sé um jafnstórt skref að ræða og það sem fulltrúar Samfylkingarinnar vildu stíga, þá er hér spor í rétta átt og þess vegna greiddum við, herra forseti, atkvæði með þeim tillögum og sömuleiðis með þeirri sem næst kemur til atkvæða.

Herra forseti. Þegar rekstur grunnskólans var fluttur til sveitarfélaganna tók ríkið að sér að sjá grunnskólabörnum í landinu áfram fyrir námsbókum eins og verið hafði um áratuga skeið. Síðan hefur verið gefin út ný námskrá fyrir grunnskólastigið en ekki hefur verið hægt að fylgja henni eftir með viðhlítandi námsgagnagerð vegna þess fjársveltis sem Námsgagnastofnun hefur verið haldið í þannig að þeir ná nú aðeins að endurprenta gamalt efni. Til að losna úr þessu hjólfari og gera námsefni íslenskra barna sambærilegt við það sem gerist í nágrannalöndum og þannig úr garði gert að það haldist í hendur við gildandi námskrá leggur Samfylkingin til að settar verði 100 millj. til viðbótar til námsgagnagerðar árið 2001. Ég samþykki þessa tillögu sem hér liggur fyrir.

Herra forseti. Stöðug andstaða meiri hluta Alþingis við ítrekuðum beiðnum stjórnar Ríkisútvarpsins um hækkun afnotagjalda er fyrir löngu farin að hafa þau áhrif að stofnunin á í sífellt meiri erfiðleikum með að standa undir lögbundnu hlutverki sínu. Dregið hefur úr faglegum metnaði við dagskrárgerð vegna fjárskorts og virðist þessi tregða meiri hlutans við að skilja samhengi metnaðarfullrar starfsemi og fjármála stofnunarinnar fullkomlega óskiljanleg. Hér er lagt til að stofnunin verði efld með 380 millj. kr. framlagi úr ríkissjóði á næsta ári sem gæfi þá stjórnvöldum svigrúm til að undirbúa bráðnauðsynlega afnotagjaldahækkun eða róttæka breytingu á tekjuöflun stofnunarinnar. Ég segi já.

Herra forseti. Við styðjum þessar tillögur, 25.--29. lið, en það er sérstaklega vegna tillögu um 4,5 millj. kr. viðbótarfjárveitingu til sýslumannsins í Borgarnesi sem ég vil lýsa ánægju minni vegna þess að við hv. 3. þm. Vesturl. höfum rætt um þessi mál bæði hér og gert tillögu um viðbótarfjárveitingu og við lýsum mikilli ánægju með að þetta hafi verið gert á þennan veg.

Herra forseti. Hér eru lagðar til 625 millj. kr. til niðurgreiðslu á 1% vöxtum eins og verið hefur undanfarin 25 ár. Ríkisstjórnin hefur hækkað vextina í 3,9% og stefnir í að hætta niðurgreiðslu á vöxtum á næsta ári. Vegna þessa er nú neyðarástand í húsnæðismálum á húsnæðismarkaðnum, sérstaklega í Reykjavík en 1.900 einstaklingar og fjölskyldur eru á biðlista eftir leiguhúsnæði. Ríkisstjórnin hefur skapað þetta ástand og lýsum við fullri ábyrgð á hendur henni felli meiri hlutinn þessa tillögu. Ég segi já.

Herra forseti. Það er að okkar dómi stóralvarlegt mál að ríkisstjórnin skuli ætla að ganga frá fjárlögum með húsnæðismálin í fullkominni óvissu, leiguíbúðakerfið fjárvana. 50 millj. kr. eru ætlaðar til stuðnings félagslegu húsaleigukerfi. Þetta eru fjármunir til lánveitinga en ekki til að styrkja þetta kerfi og það er mjög alvarlegt mál. Við leggjum til 750 millj. kr. framlag til stuðnings félagslegu leiguhúsnæði. Það mundi duga ekki aðeins til að halda í horfinu heldur til þess að stíga skref fram á við og bæta stöðu fólks sem á í húsnæðiserfiðleikum. Það er brýnt mál. Það er þjóðþrifamál.

Herra forseti. Hér er flutt tillaga sem tryggir að á næsta ári verði hægt að standa við loforð hæstv. félmrh. í búsetumálum fatlaðra. 370 millj. kr. skerðing á Framkvæmdasjóði fatlaðra á næsta ári og ekkert framlag til búsetumála fatlaðra nú við atkvæðagreiðslu við 3. umr. fjárlaga eftir að hæstv. ráðherra undirritaði yfirlýsingu með Öryrkjabandalaginu um átak í húsnæðismálum fatlaðra fyrir nokkrum dögum sýnir að loforð hæstv. ráðherra er marklaust og sýndarmennskan ein.

Herra forseti. Alþingi hefur samþykkt þáltill. um stefnumótun í málefnum langveikra barna. Hæstv. ráðherrar hafa opinberlega sagt að þeir ætli að tryggja þegar á næsta ári margvíslega þjónustu sem lengi hefur vantað fyrir langveik börn. Það vantar fjármagn til að efna þessi loforð og standa við viljayfirlýsingu Alþingis um aukna þjónustu við langveik börn. Þess vegna er þessi tillaga flutt.

Herra forseti. Hér er gerð tillaga um að afnema tengingu örorkubóta við tekjur maka. Það er búið að útskýra þetta nokkuð oft en verður gert svo lengi sem þetta ranglæti viðgengst og þar til þessu hefur verið breytt. En þannig er að öryrki fær um 70 þús. kr. mest á mánuði frá almannatryggingum, hrapar niður í 48 þús. kr. ef hann giftist eða er í sambúð og getur síðan farið enn lengra niður, í 18--19 þús. kr. ef markinn hefur tekjur að einhverju marki. Hér gerum við tillögu um að afnema þessa tengingu á milli örorkubótanna við tekjur maka. Þetta er mannréttindamál sem Alþingi ætti að sjá sóma sinn í að samþykkja.

Herra forseti. Ekki náðist fyrirhugaður sparnaður á lyfjakostnaði á yfirstandandi ári þrátt fyrir að umtalsverðum kostnaði hafi verið velt yfir á sjúklinga. Enn er áætlað að spara í lyfjakostnaði og í þeim tilgangi er verið að vinna á mörgum sviðum. M.a. er fyrirhugað að taka upp nýtt greiðsluþátttökukerfi. Undirbúningur að slíkum kerfisbreytingum tekur tíma og tel ég, herra forseti, mjög vafasamt að hægt verði að ná sparnaði á forsendum fyrirhugaðra kerfisbreytinga. Sparnaðaraðgerðunum mun verða velt enn og aftur yfir á sjúklinga og því er lagt til að liðurinn verði hækkaður um 420 millj. kr.

Herra forseti. Hér kemur til atkvæða brtt. sem var kölluð aftur við 2. umr. Hún felur í sér að veittar verði 100 millj. kr. á næsta ári til að hefja framkvæmd langtímaverkefnis sem lýtur að eflingu félagslegs forvarnastarfs. Fjölmargir aðilar, stofnanir og félagasamtök sinna margvíslegum verkefnum sem hafa mikið forvarnagildi og er það tiltölulega óumdeilt að mjög margra mati sem að þessum málum koma að ein allra árangursríkasta og vænlegasta leið til þess að efla forvarnastarf meðal ungs fólks væri sú að styrkja starfsemi slíkra aðila. Má þar t.d. nefna félagsmiðstöðvar sem eru í samstarfi sín í milli um margvísleg verkefni á forvarnasviði og fleiri slíka aðila. Tillagan gerir ráð fyrir að í þetta verði varið 100 millj. kr. en þyki mönnum það of rausnarlegt þá er til vara tillaga á þskj. 476, 4. tölul., þar sem lagðar eru til í þetta 50 millj. Óska ég eftir að báðar tillögurnar komi til atkvæða, herra forseti, fari svo illa að sú fyrri verði ekki samþykkt.

Herra forseti. Það eru engin rök fyrir því að hafa barnabætur ótekjutengdar aðeins til sjö ára aldurs barna. Því gerir tillaga okkar ráð fyrir því að barnabætur verði ótekjutengdar fram að 16 ára aldri barna en það er í raun það sama og Framsfl. lofaði fyrir síðustu kosningar. Það má í þessu sambandi benda á að hinar ótekjutengdu barnabætur stjórnarliða verða 33 þús. kr. á hvert barn á ári en til samanburðar er rétt að geta þess að þessar ótekjutengdu barnabætur voru að meðaltali 40 þús. kr. árið 1995. Ég segi já, herra forseti.

Herra forseti. Við umræður um fjárlögin voru framsóknarmenn spurðir að því hvernig á því stæði að þeir ætluðu ekki að standa að fullu við loforð sín um að stórbæta stöðu barnafólks. Sem kunnugt er á að bæta í barnabæturnar en þó ekki meira en svo að þær verða ekki jafngildar því sem þær voru fyrir 10 árum síðan, ekki heldur því sem þær voru þegar þeir settust að völdum. Ótengdar barnabætur verða 33 þús. kr. en ekki 40 þús. eins og þær voru 1997 og aðeins til sjö ára aldurs. Fulltrúi Framsfl. við umræðuna sagði að það væri eitt að setja fram kosningaloforð, annað að gera stjórnarsáttmála og mátti skilja að það væri Sjálfstfl. sem stæði í vegi fyrir því að kosningaloforð framsóknarmanna næðu fram að ganga. Nú gefst framsóknarmönnum kostur á því að standa við sín eigin loforð.

Herra forseti. Hér er gerð tillaga um það að hækka lífeyri elli- og örorkulífeyrisþega samkvæmt þeim lögum sem um þau fjalla. Það sem nú liggur fyrir í spá Þjóðhagsstofnunar er að gert er ráð fyrir að vísitala neysluverðs hækki um 5,8% en í frv. var gert ráð fyrir að þessi liður hækki um 4%. Sú tala sem hér liggur fyrir, 450 millj., gerir ráð fyrir því að brúa þetta bil. Ég segi já, herra forseti.

Virðulegi forseti. Bætt fjarskipti og aukin flutningsgeta grunnnetsins er nauðsyn vegna atvinnuuppbyggingar og samkeppnishæfni landsbyggðarinnar. Víða er ástand út um land mjög slæmt í þessum efnum og það heftir eða kemur í veg fyrir að hinar dreifðu byggðir geti verið samkeppnishæfar um nútímaatvinnuuppbyggingu. Við leggjum því til að settar verði úr ríkissjóði 250 millj. kr. til styrkingar á þessu kerfi. Ég segi já.

Virðulegi forseti. Þannig er komið í raforkumálum á Íslandi að sífellt minnkandi framlög ríkisins til Rafmagnsveitna ríkisins gera það að verkum að stoðkerfi landsbyggðarinnar er borið uppi nánast af öflugustu byggðakjörnunum úti á landi. Öflugustu byggðakjarnarnir hér á suðvesturhorninu og á Akureyri eru stikkfrí varðandi stoðkerfi landsins í raforkumálum. Það er bráðnauðsynlegt að efla dreifikerfið í sveitum og nú liggja fyrir stórverkefni á vegum Rafmagnsveitna ríkisins, m.a. lína frá Egilsstöðum og niður á Eskifjörð. Rafmagnsveitur ríkisins þurfa 400--700 millj. kr. í framlag frá ríkinu eða aðrar úrlausnir og því leggjum við til, ég og hv. þm. Guðjón A. Kristjánsson, að framlag verði aukið um 180 millj. til að styrkja dreifikerfi í sveitum þannig að samtals séu veittar 318 millj. til Rafmagnsveitna ríkisins til þess að standa straum af stoðkerfi landsins í hinum dreifðu byggðum.

Herra forseti. Hér eru greidd atkvæði um tillögu um að auka niðurgreiðslu á húshitun um 160 millj. sem er í takt við niðurstöður í byggðaáætlun og niðurstöður og tillögu frá byggðanefnd hæstv. forsrh. sem starfaði í aðdraganda kosninga 1999. Þá sagði hæstv. forsrh. m.a. í umræðum hér í þinginu um þessa tillögu, með leyfi forseta: ,,... mundi ríkisstjórnin afla slíkra heimilda og ábyrgjast pólitískt að slíkar tillögur mættu ná fram að ganga. Þegar hafður er í huga þessi skilningur ríkisstjórnarinnar og jafnframt hinn víðtæki stuðningur sem við nefndarstarfið er í þinginu, þar sem allir þingflokkar tilnefndu í nefnd þessa og innan hennar er góð samstaða, tel ég tryggt að þær viljayfirlýsingar, hugmyndir og tillögur sem þar koma fram hljóti brautargengi innan þeirra tímamarka sem nefndin sjálf setur sér.`` Herra forseti. Ég er hjartanlega sammála hæstv. forsrh. í þessu máli. Hér gefst tækifæri til að efna þetta loforð og því segi ég já.

Hæstv. forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um tillögu sem ekkert hefur á bak við sig um raunverulega fjárþörf. Ég minni á ræðu formanns fjárln. við 3. umr. fjárlaga um að við athugun á liðnum um niðurgreiðslu á rafhitun hafi komið í ljós að nefnd um lækkun kostnaðar við hitun íbúðarhúsnæðis hafi ekki lokið störfum sínum. Nefndinni er ætlað að útfæra markmið sem koma fram í gildandi byggðaáætlun og auk þess að skoða form og framkvæmd niðurgreiðslna í ljósi þeirra skipulagsbreytinga sem fram undan eru á raforkumarkaði. Þær upplýsingar sem liggja fyrir í nefndinni benda til þess að endurskoða þurfi í heild þær forsendur sem liggja að baki þeim útreikningum. Þar af leiðandi liggja ekki fyrir upplýsingar um þann kostnað sem þarf til þess að hrinda í framkvæmd áformum byggðaáætlunar, einnig að það sé fullur vilji meiri hluta fjárln. að markmið um jöfnun húshitunarkostnaðar sem fram kom í byggðaáætlun nái fram að ganga og nefndin muni beita sér fyrir tillögugerð til fjármögnunar niðurgreiðslu húshitunarkostnaðar samkvæmt niðurstöðu húshitunarnefndar. Ég segi því nei, hæstv. forseti.

Herra forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um tillögu sem kemur í veg fyrir freklega mismunun frjálsra félagasamtaka á sviði umhverfis- og náttúruverndar sem lögð er til af meiri hluta fjárln. Náttúruverndarsamtök Íslands eru almannasamtök með 400--500 manna félagaskrá. Þau reka skrifstofu með starfsmanni og hafa staðið fyrir fjölda verkefna frá stofnun 1997. Þau eiga gott og mikið samstarf við náttúruverndarsamtök um allt land. Röksemd meiri hluta fjárln. fyrir því að Umhverfisverndarsamtök Íslands fái sérgreinda fjárveitingu en Náttúruverndarsamtök Íslands ekki er út í hött og stenst ekki jafnræðisreglu. Ef Alþingi samþykkir ekki þessa brtt., þá er verið að lögfesta mismunun þeim félagsskap í hag sem vill skapa svigrúm fyrir stóriðju en þar með er hogginn sá sem hefur beitt sér gegn henni. Ég segi já.

Herra forseti. Fjölsóttir ferðamannastaðir þar sem er að finna flestar ef ekki allar náttúruperlur okkar hafa drabbast niður. Það er mat hæstv. umhvrh. að 430 millj. kr. þurfi til að bæta ástandið þannig að það verði viðunandi og staðirnir geti borið þann straum ferðamanna sem vill sækja okkur heim og njóta þess sem landið og náttúran hefur upp á bjóða. Það kom berlega í ljós á síðasta ári að öryggi erlendra ferðamanna hér á landi er í hættu nema betur verði staðið að þessum málum í framtíðinni. Hér er lagt til að fjármagn verði lagt í að betrumbæta þessa staði. Ég segi já.

Herra forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um hvort veita skuli heimild til sölu á allmörgum jörðum í eigu ríkisins. Herra forseti. Það liggur ekki fyrir nein stefnumörkun af hálfu landbrn. eða úttekt á því hvernig best væri að verja þessum eignum af hálfu ríkisins, ekki einu sinni í þeim reglum sem landbrn. hefur sjálft sett sér um að kanna náttúrugildi og útivistargildi jarðanna liggur fyrir. Ein er sú jörð sem þarna er sérstaklega nefnd. Það er jörðin Reykir í Hjaltadal en þar fær Hitaveita Hjaltadals sitt heita vatn. Þar er mikið heitt vatn í jörðu og það er algjört glapræði að bjóða þessa jörð fala til kaups. Ég beini þeim eindregnu tilmælum til ríkisstjórnarinnar og til hæstv. landbrh. að endurskoða þessa afstöðu sína. Reykir í Hjaltadal er ein af perlum Hjaltadals og er hluti af því landi sem liggur að Hólum og Hitaveita Hjaltadals á þar sín upptök.

Herra forseti. Þessi liður sem við þingmenn Vinstri hreyfingar -- græns framboðs leggjum til að verði felldur út fjallar um það að gera bráðabirgðasamkomulag við Vesturbyggð um fjárhagslega fyrirgreiðslu í tengslum við fyrirhuguð kaup ríkisins á eignarhluta sveitarfélagsins í Orkubúi Vestfjarða. Herra forseti. Það er alveg fráleitt að vera að skilyrða fjárhagsaðstoð við sveitarfélög sem eiga í verulegum greiðsluerfiðleikum, að skilyrða fjárhagsaðstoðina því að upp í þá fjárhagsaðstoð séu teknar bestu eignir sveitarfélaganna. Það er alveg hróplegt misrétti sem þarna er ætlunin að beita sveitarfélagið í Vesturbyggð. Þess vegna leggjum við til að þetta falli út.

Herra forseti. Við umræðuna um fjárlög gerði ég rækilega grein fyrir lagagrein sem setur hömlur á meðferð eigna Orkubúsins og á þeirri forsendu og þeim skýringum sem ég þá bar upp situr Samfylkingin hjá við þessa afgreiðslu.

Herra forseti. Hæstv. félmrh. gaf yfirlýsingu þegar gengið var eftir því við 3. umr. um fjárlagafrv. hvernig hann ætlaði sér að reyna að standa við loforð um rekstrarframlag nýrra sambýla vegna yfirlýsinga sem hann af í því efni fyrir nokkrum dögum. Hæstv. ráðherra vísaði á fjáraukalög næsta árs í því sambandi. Hér er verið að tryggja að þessi yfirlýsing hæstv. ráðherra fái þegar lagastoð.

Herra forseti. Hér er á ferðinni tillaga um að veita heimild til þess að semja með þátttöku félmrh. við sveitarfélög í fjárhagserfiðleikum um fjárhagslega endurskipulagningu með þátttöku ríkisins. Herra forseti. Við vitum að það eru mörg sveitarfélög, sérstaklega úti um land, sem eru í miklum greiðsluerfiðleikum og ekki hvað síst sökum erfiðrar skuldastöðu vegna félagslega íbúðakerfisins. Félagslega íbúðakerfið var sameiginlegt átak og hluti af stefnu ríkisins í húsnæðismálum og þó svo að fólksfækkun og tekjumissir hafi nú hrellt þessi sveitarfélög svo alvarlega að þau eru nú í miklum erfiðleikum, þá er það skylda okkar og skylda ríkisvaldsins að koma þarna til og veita aðstoð með eðlilegum hætti. Það er það sem þessi tillaga gerir ráð fyrir og óska ég eftir að hún verði samþykkt.

Herra forseti. Hér er verið að fjalla um tillögu sem tengist sölu á Orkubúi Vestfjarða. Hér er um hálfgerða nauðungaraðgerð að ræða gagnvart sveitarfélögunum og þess vegna greiði ég þessari tillögu ekki atkvæði.

Herra forseti. Þau fjárlög sem hér eru til lokaafgreiðslu styrkja stöðu ríkissjóðs og auka möguleika í framtíðinni til að standa undir velferðarþjónustu í landinu. Afkoma ríkissjóðs er nú með því besta sem gerist í OECD-ríkjunum. Þetta eru mikil umskipti eftir samfelldan hallarekstur allt frá árunum 1993--1998 og þetta eru jákvæð skilaboð inn í efnahagslífið í landinu. Þess vegna greiði ég atkvæði með þessari lokaafgreiðslu.

Herra forseti. Þessi fjárlög verða best nefnd óvissufjárlög og það er ekki allt sem sýnist við afgreiðslu þeirra. Þannig er hinn nafntogarði afgangur að helmingi til fenginn með sölu eigna. Samkvæmt nýrri þjóðhagsspá eru versnandi horfur á alla helstu mælikvarða efnahagsmála. Verðbólguspá hefur verið endurskoðuð til hækkunar um þriðjung og stefnir nú í tæplega 6% verðbólgu á næsta ári. Viðskiptahalli hefur tvöfaldast á þessu ári frá spá fyrra árs, úr 30 milljörðum rúmum í 60 milljarða og stefnir í að aukast á næsta ári. Viðskiptakjör fara versnandi. Því miður breyta tilskipanir og yfirlýsingar hæstv. forsrh. um að allt sé í himnalagi, jafnvel þó að þær séu gefnar á Selfossi, engu um þessar staðreyndir mála. Við hljótum öll að vona að það takist að ná tökum á stjórn efnahagsmála án þess að þar verði kollsteypur en til þess verða menn að grípa til aðgerða og innihaldslausar Selfossyfirlýsingar nægja þar ekki til. Fyrsta skilyrðið er að horfast í augu við vandann, herra forseti, og komast af því afneitunarstigi sem einkennt hefur framgöngu hæstv. ríkisstjórnar. Við þingmenn Vinstri hreyfingar -- græns framboðs sitjum hjá við lokaafgreiðslu fjárlagafrv., herra forseti.

Herra forseti. Nú er komið að lokaafgreiðslu fjárlaga fyrir árið 2001. Því miður tekur frumvarpið ekki á þeim meginvandamálum sem til staðar eru í efnahagslífi þjóðarinnar. Það er ekki tekið nægilega mikið mark á þeim viðvörunum sem fram hafa komið í umræðum um fjárlögin. Viðskiptahallinn vex enn þá. Verðbólgan er komin í gang á ný og gengi krónunnar er veikt. Þá er ekki bættur hagur þeirra sem minnst hafa fengið úr góðærinu. Herra forseti. Fjárlögin eru á ábyrgð stjórnarmeirihlutans. Þingmenn Samfylkingarinnar sitja hjá við lokaafgreiðsluna.

Herra forseti. Enn á ný hafa stjórnarliðar fellt þær tillögur sem hér hafa verið bornar fram af Frjálslynda flokknum og Vinstri hreyfingunni -- grænu framboði um styrkingu tekjutengingar ellilífeyrisþega og örorkubætur, lagfæringu á barnabótum og sjúkradagpeninga ásamt lyfjakostnaði. Þau fjárlög sem hér liggja fyrir til afgreiðslu eru verðþenslufjárlög. Í þeim er ekki að finna það viðnám gegn verðbólgu sem nauðsynlegt hefði verið að veita. Þingmenn Frjálslynda flokksins munu sitja hjá við lokaafgreiðslu frv., enda verða þeir ekki kallaðir til ábyrgðar af lagasetningunni, heldur meiri hlutinn á Alþingi, stjórnarflokkarnir.