Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Guðmundur Eggerz : Jeg hefi ekki meir en svo haft tíma til að átta mig á brtt., en það sje jeg, að 3. brtt. (við 3. gr.) er tómt kák og gjörir frv. á engan hátt aðgengilegra en áður. Hjer er því að eina bætt inn í, að skipatjórar skuli því að eins bera ábyrgð á innflutningi áfengis, að ekki sannist brotið á neinn annan skipverja. Verður það nú þeim mun rjettara að skella skuldinni á skipstjóra, sem skipverjar hans eru slungnari lögbrjótar? Þetta er bara hlægilegt. En svo er brtt. í stað 4. gr., sem var feld hjer á dögunum, eina og menn muna. En hjer er nú komin fram brtt., sem er alveg sama efnis og sú grein var, og held jeg því fastlega fram, að þetta sje brot á þingsköpunum, og leyfi mjer af þeim ástæðum, að krefjast úrskurðar hæstv. forseta um það, hvort sú brtt. megi koma hjer til atkvæða eða eigi, því að þótt margt megi líða þeim herrum, sem hjer eru að káka við lagabreytingar, þá ætti þeim þó ekki að vera heimilt að brjóta þingsköpin á þenna hátt.

Forseti: Jeg skal geta þess, að frumv. þetta þarf afbrigði frá þingaköpunum, og skal jeg svo, að fengnu leyfi hæstv. ráðherra, bera það undir háttv. deild, hvort umræður um það skuli leyfðar. Leyfið veitt með öllum þorra atkvæða.



Jeg tel lög þessi mjög nauðsynleg, og þinginu skylt að sjá um, að verkamenn geti ekki algjörlega sett vinnuveitendum stólinn fyrir dyrnar og heft með því framkvæmdir og ónýtt unnið verk. En lögin geta verið of hörð. Jeg tel það ákvæði ranglátt í frumvarpinu, sem meinar verkamönnum að krefjast uppbótar á kaupgjaldi sínu, meinar þeim það, nema því að eins, að þeir í auðmýkt snúi sjer til vinnuveitanda. Það þarf ekki svona hörð lög. Það má nærri geta, að vinnuveitendur sinna engum kröfum um kauphækkun, þegar þeir hafa svona ströng lög að baki sjer. Það er ekki nema sanngjarnt og sjálfsagt, að þetta fólk geti átt tal við yfirboðara sína og hatt einhverja von um árangur. Hagur lands og þjóðar er trygður með breytingartillögunni frá okkur á þgskj. 795, og byrjar svo »Á undan 1. gr. komi ný grein, sem verði 1. gr. o. s. frv.«. Eins og sjest á þessari brtt., sem komið hefir áður fram í Ed., þá er svo ætlast til, að gjörðardómur skeri úr ágreiningi, sem verða kann, á milli starfsmanna og vinnuveitanda, og þegar starfmennirnir skipa einn dómara og vinnuveitandi annan og landsyfirdómur þann þriðja, þá get jeg ekki betur sjeð en hagur landsins sje fullkomlega trygður. Jeg álít að lögin verði nógu ströng með þessu, og vernda þar að auki landið gegn fyrirvaralausri uppsögn einn góðan veðurdag. Menn segja ekki upp vinnu, nema allar leiðir sjeu lokaðar. En ef svo er, þá geta allir starfsmenn bundist samtökum um að hætta vinnu kl. 12 á hádegi. Það er ekki verkfall að segja upp vinnu, slíkt er öllum heimilt, nema samningar sjeu um einhvern ákveðinn tíma. Í stað verkfalls gætu allir sagt upp, og frumv. byrgir ekki þann brunn. Um sektir þær, sem talað er um í 1. gr. frumv., sem verður 2. gr. samkv. brtt. okkar, þá er það að segja, að þær eru alt of háar. Það virðist hæfilegt, að þær væru 100–1000, en ekki 500– 5000 kr. Verkfall er hlutur, sem ekki er óþektur í heiminum, og er heldur ekki talinn neinn glæpur. Starfsmenn við járnbrautir á Frakklandi, sem eru landsins eign, gjörðu verkfall í vetur, og stjórnin hafði ekki önnur ráð en að kalla þá í herinn, og skylda þá sem hermenn að halda áfram starfi sínu. Jeg sje ekki ástæðu til að gjöra meira í þessu máli. Ríður á að tryggja landið gegn verkföllum opinberra starfamanna þess, og það er trygt með frumvarpinu, og þó enn betur með tillögu okkar. Mæli jeg með því, að samþykt verði frv. þetta með brtt., sem við berum fram, sem gjöra frumv. bæði mannúðlegra og aðgengilegra til fylgis og framkvæmda og heppilegra til úrslita.

Ráðherra: Þessar brtt., sem fram eru komnar, eru þær sömu og í Ed , og það svo nákvæmlega þær sömu, að jafnvel formlegar villur eru ekki leiðrjettar. Háttv. þm. Dal. (B. J.) lítur svo á, að með áorðnum breytingum sje það trygt, að opinberir starfsmenn geti sagt af sjer, en þetta er ekki rjett, því að opinberir starfamenn geta ekki sagt af sjer fyrirvaralaust. En ef brtt. nær fram að ganga, þá væri betra að hafa engin lög; því að samkvæmt henni gætu allir starfsmenn sagt af sjer og lagt málið í gjörðardóm. Þá gæti svo farið, að landssjóður yrði að borga svo og svo mikið, og þar með tekið fjárveitingarvaldið af þinginu og fengið í hendur gjörðardómi. Ef þessi brtt. nær fram að ganga, verður landsstjórn og þing alveg máttlaust gagnvart starfsmönnum sínum. Jeg býst við að önnur tilfinning hafi vakað fyrir flutningsmönnum þessa frumvarps. Háttv. þm. Dal. (B. J.) áleit, að landinu væri borgið, ef breytingartillögurnar næðu fram að ganga, en því fer fjarri, að svo sje; það getur þvert á móti kostað landið stórfje, auk þess sem það er viðurhlutamikið fyrir þingið, að afsala sjer fjárveitingarvaldinu. Það er því gjörsamlega rangt hjá háttv. þm. Dal. (B. J.), að brtt. útiloki þá hættu. Í Ed. var komist svo að orði, að menn mættu ekki einu sinni kvarta. En það er alla eigi svo að skilja, að mönnum sje bannað að berjast fyrir launahækkun og rjettarbótum á rökrjettan og sæmilegan hátt. Hitt er satt, að kúgun viljum við ekki þola. Opinberir. starfsmenn standa betur að vígi en aðrir, því að þó að ekki gangi saman með þeim og stjórninni, þá geta þeir farið til þingsins og sannfært þingmenn. Þeir standa einnig betur að því leyti, að ekki getur til þess komið, að þeir missi atvinnu sínu fyrir lock aut. Auk þess hafa þeir eftirlaun, og er varla vikið úr stöðunni fyrr en þeir hafa reynst óhæfir til hennar. Það er öllum ljóst, að það er mikilvægt atriði, ef hægt væri að koma í veg fyrir, að menn leggi niður verk sitt, og vitanlega eru hagsmunir landsins í voða, ef starfsmenn þess leggja niður vinnu sína. Það er ekki rjett hjá háttv. þm. Dal. (B. J.), að verkfall sje ekki talið refsivert í öðrum löndum. Hann nefndi Frakkland. Þar varðar það tveggja mánaða fangelsi hið minsta, og hjer gæti það ef til vill heimfærst undir 144. gr. hegningarlaganna. Í Noregi er það einnig talið hegningarvert. Ef þessi brtt. verður samþykt, þá væri betra að hafa engin lög um þetta atriði, önnur en þau sem nú gilda.

þó er auðvelt að sannfæra, ef rök eru. Það kann að vera rjett hjá honum, að embættismenn geti ekki gengið burtu eða sagt upp starfi sínu fyrirvaralaust, en hitt er víst, að sýslunarmenn geta það. Hann óttast dóma, en það er ekki hætt við hann verði dæmdur til að borga. (Ráðherra: Það væri gaman að sjá hv. þm. Dal. (B. J.) sem oddamann í þessum gjörðardómum hans). Jeg veit að þm. Dal. mundi bera þá stöðu betur en margur annar, og að minsta kosti er það meira en hægt er að segja um marga af þeim, er skipa landsstjórn oft og einatt. En svo jeg víki að málefninu aftur, þá getur það ekki komið til neinna mála, að samkvæmt þessar brtt. okkar afsali þingið sjer fjárveitingarvaldinu. Eins og menn vita, hefir stjórnin vald til að ákveða verkakaup; einungis verður þingið að samþykkja það síðar. Enda væri það erfitt fyrir þingið, ef það ætti að ráða öll sín hjú og ákveða laun þeirra í svipinn. Nei, það getur ekki komið til greina, að tekið sje fram fyrir hendurnar á fjárveitingarvaldinu með þessari breytingartillögu okkar. Hæstv. ráðherra talar um, að yfirboðarar sjeu máttlitlir gegn undirmönnum sínum, en jeg fæ ekki betur sjeð en að landið sje fullkomlega trygt, þó málið sje lagt í gjörðardóm, þegar honum er svo hagað, sem breytingartillagan segir fyrir, enda er óþarft að gjöra endilegla ráð fyrir því, að kröfur verkamanna um kauphækkun sjeu endilega ósanngjarnar, og ótrúlegt, að stjórnin þurfi að nota sultinn sem keyri á starfsmenn landins. Hæstv. ráðherra mintist á það, að hjá mörgum þjóðum væri til lög um verkfali, sem legðu meiri og minni refsingar við. En eins og flestir vita, þá er verkfali neyðarvörn fyrir heilan flokk manna, og sama er að segja um opinbera starfsmenn, ef þeir hafa engin vopn til að knýja fram kröfur sínar. Ef að verkamenn og opinberir starfsmenn gætu ekkert frekara gjört en senda vinnuveitanda sínum auðmjúkt bænarskjal um launaviðbót, þá gjöri jeg ráð fyrir, að hver og ein stjórn mundi daufheyrast, ekki síst á erfiðum tímum. Það er full tryggilegt fyrir land og þjóð, að stjórnin skipi annan .dómarann, en æðsti dómstóll landsins hinn. Mjer er sama þótt hæstv. ráðherra nefni annan enn þá óttalegri mann en hann nefndi áðan. Það er miklu betra vopn heldur en ströng lög, að tryggja landinu og einstaklingunum góða gjörðardóm í ágreiningamálum. Auk þess er það bæði viturlegra og mannúðlegra. Það þýðir ekki neitt, þótt hæstv. ráðh. telji agnúana á lögunum formsatriði. Það sýnir ekki annað en það, að lögin eru eins og mennirnir, ekki eins góð og þau ættu að vera. Þótt hægt sje að finna einhver ákvæði í hegningarlögum annara landa, sem beita má óviturlega gegn því, sem ekki er hegningarvert, þá efast jeg um, að það sje nokkur grein til í íslenskum hegningarlögum, sem hægt sje að teygja út yfir þetta, því að þetta er í eðli sínu alls ekki glæpsamlegt. Má vera að landið einn góðan veðurdag standi vopnlaust uppi gagnvart verkfalli. Ef það er þá trygt, þá nægir. - Þetta mál er í eðli sínu ofur einfalt, og það vona jeg að allir sjái. Þessir starfsmenn eiga að hafa einhvern veg til að ná sínum rjetti, eins og aðrir menn. Hvað sem öðru líður, þá hefi jeg þó að minsta kosti gjört sjálfum mjer það þægðarverk, með því að bera fram þessar brtt., að mjer verður ekki kent um, þótt þingið samþykki þessi lög. Slík lög sem þessi ættu ekki að vera samþykt á þingi neinnar svonefndrar menningarþjóðar, svo gjörræðisfull sem þau eru. Með þessu ætla jeg, að nægilega sje svarað öllu því, sem fram hefir komið í þessu máli.

Ráðherra: Jeg skal láta mjer nægja að svara háttv. þm. Dal. (B. J.) mjög stutt. Það er þá fyrst, að hann hjelt því fram, að þetta bryti ekki bág við fjárveitingarvald löggjafarvaldsins, því að það veitti ekki laun hverjum einstökum þessara manna. Þetta vissi jeg mætavel áður. En háttv. þm. Dal. virðist ekki hafa hugmynd um það, að þingið veitir heildarupphæðina, og samkv. 24. gr. stjórnarskrárinnar má ekki greiði neitt fje, nema heimild sje fyrir veitingunni í fjárlögunum. Það situr síst á löggjafarþinginu, að gjöra sitt til að þessi grein verði brotin. Annars var fátt annað en þetta í seinni ræðu háttv. þm. Dal., sem nokkru máli skiftir. Hann sagði, að gjörðardómurinn væri fyllilega tryggilegur þannig skipaður. Jeg býst við, að það sje ósköp svipað og gjörist um gjörðardóma. Stundum sitja í þeim góðir menn, en stundum ekki. Til þess að hv. þm. Dal. (B. J.) væri viss um, að gjörðardómurinn yrði tryggilega skipaður fyrir starfsmennina, þá þyrfti þann að vera öðru vísi skipaður. Það myndi jafnan verða svo, að sá maður, sem tilnefndur væri í dóminn af þeirra hálfu, hjeldi fram þeirra kröfum, og sá, maður, sem stjórnin tilnefndi, hjeldi fram hennar kröfum. Þá færi svo, að alt valdið yrði lagt í hendur þess eina manns, sem yfirdómurinn skipaði. Jeg held að það sje svo ekki ástæða til að vera að karpa meira um þetta mál við háttv. þm. Dal.  (Bjarni Jóns. son: Jeg er líka dauður)  . Það er rjett, þm. er dauður. Ef jeg hefði munað eftir því, þá er jeg ekki viss um að jeg hefði tekið til máls, því að mjer er ekkert ljúft að vera að tala við framliðna menn. .

Forseti (Pjetur Jónsson) : Jeg verð að gjöra þá athugasemd, að tvær breytingatillögur, er snerta dagskrármálin, eru ekki nógu snemma fram komnar. Það er brtt. á þgskj. 794 við 1. mál á dagstrá (bannlagabreytingar), og brtt. á þgskj. 795 við 3. mál (verkfall opinberra starfsmanna). Þessar brtt. eru bornar fyrst fram nú á landi, og þarf því að leita afbrigða frá þingsköpunum. Með leyfi hæstv. ráðherra ber jeg það undir úrskurð deildarinnar, hvort þær megi koma til atkvæða.



Jeg vil leyfa mjer að skjóta því til hæstv. forseta, hvort ekki mundi heppilegt, að taka málið út af dagskrá, því að brtt. þessar eru svo víðtækar, að ógjörningur virðist að átta sig á þeim í einni svipan. Jeg veit, að þessi málaleitan er í samræmi við vilja fleiri þingmanna.

Forseti (P. J.) : Mjer þykir viðurhlutamikið að taka málin út af dagskrá, nema þá með leyfi háttv. framsögumanna.



Jeg get ekki sjeð ástæðu til að taka málið út af dagskrá. Breytingartillögur þessar eru þannig lagaðar, að hægt er að átta sig á þeim þegar í stað, því að þær fara í líka átt og það, sem í lögunum stendur, eru að eins til frekari skýringa. Að öðru leyti hefi jeg ekki heyrt ástæður færðar fyrir því, að málin yrðu tekin út af dagskrá. Það væri líka illa farið, ef menn færu að óska þess, að mál væru tekin út af dagskrá, þegar er orðið áliðið þings, þótt breytingartillögur komi of seint fram. Það myndi lengja þingtímann að óþörfu. Enda hefir verið sá siður, að þingmenn væru frjálslegir í þessu efni. Jeg verð því að mótmæla því, að málið (bannlagabreytingin) verði tekið út af dagskrá.



Mjer þykir leitt, að brtt. þær, er meiri-hluti nefndarinnar hefir borið fram, skuli reynast svo torskildar einstökum mönnum, eftir að háttv. deild hefir leyft, að þær kæmust að, að þessir menn hafa óskað að málið væri tekið út af dagskrá. Ekki síst þar sem ekki er eins erfitt að átta sig á þessum brtt. og annari, er eins stendur á frá háttv. 1. þm. Eyf. (H. H.) í öðru máli hjer á skránni. En fyrst þær hafa reynst svona erfiðar, þá vil jeg skýra þær með örfáum orðum, til þess að menn greiði ekki atkvæði um þær, án þess að vita hvað þeir eru að gjöra. Í 1. brtt. felst ekki annað en að leiðrjetta misrjetti, sem orðið hefði, ef læknum hefði verið gjört að skyldu að fá þau lyf, sem um er að ræða, í gegn um lyfsala, en smáskamtalæknum heimilað að fá þau beint frá útlöndum. 1. brtt. fer því fram á, að smáskamtalæknar Önnur brtt. er líka lítil. Það var samþykt hjer við síðustu umræðu, að stjórnarráðið gæti veitt fólksflutningaskipum undanþágu frá bannlögunum. Til þess að búa tryggilegar um þetta er það nú lagt til, að þetta ákvæði gildi að eins um skip, sem rúm hafa fyrir 25 farþega eða fleiri. Það var aldrei tilgangurinn, að undir það mætti skjóta hverjum dalli, sem kynni að geta flutt einn eða tvo farþega, heldur átti það að eina við regluleg fólksflutningaskip. Þriðja brtt. miðar að því, að milda þá ábyrgð, sem í upphafi var gjört ráð fyrir, að skipatjórar bæru á því, ef skipverjar flytja inn áfengi. Við leggjum það sem sje til, að þeir beri þá því að eins ábyrgð á þessu, ef brotið sannast ekki upp á neinn annara skipverja; það er með öðrum orðum, ekki fyrr en rannsókn hefir farið fram á því, hvort ekki sje einhver annar sekur. Allir sjá að þetta er miklu mildara ákvæði en hitt, sem í frv. stóð, eins og það lá hjer fyrir við 2. umr., og lítur því meiri hl. svo á, sem nú ættu þeir, sem voru á móti því þá, að geta ljeð þessu atkvæði sitt. Þá er að minnast á 4. gr., sem feld var hjer í deildinni síðast, eins og hún kom frá háttv. Ed. Í henni voru tveir liðir, fyrst og fremst heimild til að taka ölvaða menn fasta og sekta þá, og svo í öðru lagi viðurlög við því, ef maður, sem leiddur yrði fyrir dómara, neitaði þar að segja til þess, hvar hann hefði fengið áfengið. Í núgildandi lögum er það sem sje leyft, að krefja menn sagna um þetta, en það vantar öll viðurlög, ef menn neita því.  (Matth. Ólafsson: Þau eiga ekki heldur að vera til)  . Hv. þm. V.-Ísf. (M. Ó.) er víst ágætur lagasemjari, eftir þessu að dæma. Eða hvernig líst mönnum á það, að taka till viðurlög, öll hegningarákvæði út úr hegningarlögunum? Þá myndi standa þar eftir, að menn mættu ekki stela, ekki svíkja, ekki drepa mann o s. frv., en það kostaði bara ekkert, þótt menn gjörðu það samt. Nei, það, að vilja halda þessu ákvæði, en gjöra það þó ónýtt um leið með þessu, það er að minsta kosti meinloka, sem ekki ætti að vera til í nokkrum þingmanni. Þetta eru nú allar þessar erfiðu brtt., sem kallaðar hafa verið, og allar miða þær til þess að gjöra frv. aðgengilegra fyrir þá, sem áður höfðu eitthvað út á það að setja. Og jeg er á þeirri skoðun, að allir geti með glöðu geði greitt þeim atkvæði sín, en hina vegar geti þeir tæplega vansalaust látið það undir höfuð leggjast.



Jeg heyri, að það er ágreiningur um þetta, og þar sem óskað hefir verið, að taka málið út af dagskrá og færðar nokkrar ástæður fyrir, leyfi jeg mjer að bera það undir úrskurð deildarinnar. Tillaga frá 1. þm. Eyf. (H. H.) um að taka málið út af dagskrá var feld með 13:11 atkv. að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu : já . nei . Björn Hallsson, Eggert Pálsson, Bened. Sveinsson, Bjarni Jónsson, Einar Jónsson, Björn Kristjánss., Guðm. Eggerz, Einar Arnórsson, Hannes Hafstein, Guðm. Hannesson, Jóhann Eyjólfsson, Hjörtur Snorrason, Jón Jónsson, Jón Magnússon, Magnús Kristjánss., Sigurður Eggerz, Matth. Ólafsson, Sig. Gunnarsson, Skúli Thoroddsen, Sig. Sigurðsson, Þór. Benediktsson. Stefán Stefánsson, Sveinn Björnsson, Þorleifur Jónsson. Forseti deildarinnar (O B) fjarstaddur.



Jeg þarf ekki, frekar en vant er, að svara háttv. 2. þm. S.- Múl. (G. E.) mörgu, en af því að jeg heyrði að einhver sagði »heyr« áðan, þegar hann talaði, þá lítur út fyrir að einhverjir fleiri sjeu honum samdóma, og því ætla jeg að segja nokkur orð. Háttv. þm. sagði að 4. brtt. væri alveg sama efnis og 4. gr., sem hjer var feld á dögunum. Jeg held að jeg ætti að sýna mönnum þar lítil dæmi um sannleiksást og samviskusemi þessa hv. þm. Jeg ætla að lesa upp með leyfi hæstv. forseta það, sem felt var á dögunum. Þar stendur svo: »Nú er maður ölvaður á almannafæri og raskar ró og almanna friði, eða er ósjálfbjarga, og má þá taka hann fastan, en ekki má hafa hann í haldi lengur en þörf krefur - - - « Hvar stendur um þetta í minni brtt.? Auðvitað hvergi. Svo kemur síðari hluti greinarinnar: »Skylt er hverjum ölvuðum manni að gjöra fyrir dómara grein fyrir því, hvernig hann hafi fengið áfengi það, er hann hefir ölvaður af orðið. Gjöri hann það ekki, skal hann talin brotlegur gegn 1. gr. laga nr. 44, 30. júlí 1909«. Í stað þessa gjörir nú 4. brtt. meiri hlutans á þgskj. 794 ráð fyrir þeim viðurlögum, að sá, sem ekki vill gjöra grein fyrir því, hvar hann hafi fengið áfengi, skuli sæta 20–500 kr. sektum. Eins og allir sjá, er hjer um alt aðra og miklu vægari refsingu að ræða.  (Guðmundur Eggerz: Þetta er bara »pro forma«-breyting)  . Þetta eru bara bein ósannindi. og alt hjal um þingskapabrot fellur alveg um sjálft sig. Að þessi háttv. þingmaður er á móti greininni, stafar af því, að hann er hræddur um, að fyrir sig verði leiddir ölvaðir menn, og það telur hann vera að misbjóða sjer persónulega: Það hefir hann oft sagt. En þetta er misskilningur hjá honum. Það þarf ekki að leiða þá fyrir hann fyrr en á eftir.



Jeg stend ekki upp af því, að jeg þykist þurfa að leiðbeina hæstv. forseta í þingsköpunum, heldur háttv. sessunaut mínum (S. B ). Það stendur sem sje svo í þingsköpunum: »Breytingatillögu um atriði, sem búið er að fella í deild má eigi bera upp aftur í sömu deild á sama þingi«. Það er ómótmælanlegt, að hjer er um sama atriði að ræða, sem hjer var felt á dögunum, þótt orðabreyting hafi verið gjörð. Skal jeg svo ekki fara um þetta fleiri orðum, en óska um það úrskurðar hæstv. forseta.



Þetta frv. er komið frá háttv. Ed. Nefndin, sem skipuð var í málið hjer í deildinni, hefir athugað það á nokkuð mörgum fundum, og mun mjer vera óhætt að segja, að það var einróma vilji nefndarmanna, að reyna að koma frv. fram á þessu þingi. Nefndin hefir þó ekki treyst sjer til, að ráða deildinni til að samþykkja frv. óbreytt. Hún hefir því borið fram nokkrar brtt. á þgskj. 762, og er aðalbreytingin fólgin í því, að 4 nýjum greinum er bætt inn í frv. Þeim er bætt inn sumpart af því, að Ed. hefir ekki gjört ráð fyrir því, að varamenn kæmu í stað matsmanna, ef aðalmatsmenn fötluðust frá starfi sínu algjörlega. En þetta áleit nefndin nauðsynlegt, að stæði í lögunum. Að öðru leyti eru þessar nýju greinar fram komnar, vegna þess, að í frv. er á ýmsum stöðum vísað til yfirskattanefndar sem nokkurs konar yfirmatanefndar, án þess nokkuð sje til tekið um það, hvernig sú nefnd sje skipuð og hvernig starfi hennar skuli fyrir komið. Jeg gjöri ráð fyrir því, að Ed. hafi ætlast til, að þessi nefnd fjelli undir þær yfirskattanefndir, sem þegar eru til í hverri sýslu, en munu víða ekki hafa starfað í mörg ár. Þær nefndir hafa aðallega átt að hafa það starf með höndum, að athuga kærur út af tekjuskatti, en það er svo óskylt því starfi, sem yfirmatanefndunum er ætlað, að rjett þótti að hafa sjerstakar nefndir til þess. Að öðru leyti á 3. brtt. og sú 4. við það, að nefndin vill leggja til, að metið verði sjerstaklega, ekki einungis hús, heldur öll önnur mannvirki. Nefndin gjörir ráð fyrir, að það geti komið þeir tímar, að þetta mat verði lagt til grundvallar fyrir skattaálögum. Jeg fyrir mitt leyti hefði helst óskað, að ekki hefði verið sett inn, að meta skyldi sjerstaklega mannvirki þau, sem gjörð hefðu verið síðustu 10 árin, heldur mannvirki yfirleitt, hvort sem þau væru eldri eða yngri. En það varð að samkomulagi í nefndinni, að ráða deildinni til að samþykkja þetta þannig lagað: Annars er gjörð svo glögg grein fyrir þessu máli öllu í nefndarálitinu, að það er óþarfi fyrir mig, að fara frekar orðum um það. Þó vil jeg geta þess, að í 4. gr. hefir slæðst inn prentvilla. Þar vantar orðið »og« á undan orðinu »mannvirki«. Ef menn bera þetta saman við sjálfa greinina, þá sjá menn fljótlega, að þetta á svo að vera.



Málið liggur þá fyrir til umræðu.