Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég finn mig knúinn til að koma hingað vegna máls sem ég hef rætt oft undir fundarstjórn forseta, en það snýr að upplýsingagjöf frá framkvæmdarvaldinu til alþingismanna. Ég og hv. þm. Óli Björn Kárason höfum reynt núna í hálft ár að fá upplýsingar um sérfræðikostnað hjá starfsmönnum á félagsvísindasviði Háskóla Íslands og hefur það mætt ýmiss konar töfum hjá hæstv. forsætisráðherra. Þann 15. þessa mánaðar kom hins vegar svar sem ég fullyrði að er rangt. Ég fullyrði að hæstv. forsætisráðherra sé að leyna þinginu upplýsingum. Eina leiðin í stöðu sem þessari er að fá skýrslu frá Ríkisendurskoðun um málið. Ég fer fram á það, virðulegi forseti, að hv. forsætisnefnd beini því til Ríkisendurskoðunar að láta slíka úttekt fara fram og að henni verði skilað sem allra fyrst. Virðulegi forseti. Það snýst ekki bara um þetta mál. Það snýst um virðingu þingsins.

Forseti. Ég hef miklar efasemdir um að verja skattfé til að gera þessa skýrslu. Ég hef efasemdir um rannsóknaraðferðina og um rannsóknarefnið. Hér er talað um landsbyggð og hún er tekin í einu lagi, bæði Akureyri og Trékyllisvík, og hér á að huga að fjárveitingum, að útgjöldum en ekki tekjum. Það á ekki að taka skattinn inn í dæmið sem borgaður er á hinni svokölluðu landsbyggð og hinni svokölluðu höfuðborg. Ég get ekki stutt þessa skýrslubeiðni en ég er í góðu skapi í dag og hef ákveðið að greiða fyrir þingstörfum með því að leggjast ekki gegn henni.

Frú forseti. Fyrir þinginu liggja tveir skattabandormar. Þetta er sá fyrri. Þetta er sá sem leggur auknar álögur á fyrirtækin og fólkið, þetta er sá sem mun hækka vísitöluna og þar með lánin hjá fólki, þetta er sá sem við verðum að leggjast gegn. Hinn bandormurinn sem kemur til atkvæðagreiðslu á eftir felur í sér nokkur framfaramál og þarf að taka afstöðu til hans eftir einstökum liðum, en þessi er einfaldlega vondur frá upphafi til enda og við munum leggjast gegn honum.

Virðulegi forseti. Í meðförum þingsins hafa þær breytingar helstar orðið vegna samkomulags um skuldamál heimilanna að hér er breytingartillaga um að auka mjög verulega í vaxtabætur, sem skiptir auðvitað gríðarlega miklu máli fyrir allt það skuldsetta fólk sem er úti í samfélaginu. Um orð hv. þm. Bjarna Benediktssonar er það að segja að vondan bandorm af þessu tagi höfum við oft afgreitt frá hruni. Ég stóð að afgreiðslu á þeim fyrsta í desember 2008. Þá stóð ekkert á Sjálfstæðisflokknum að hækka öll gjöld og skatta á fólkið í samfélaginu, enda vissu þeir að þá sem nú er það nauðsynlegt. Afstaða þeirra í orði kveðnu ræðst hins vegar af því hvort þeir eru í stjórn eða í ábyrgðarlausri stjórnarandstöðu.

Frú forseti. Í gær afgreiddum við fjárlög. Nú erum við að afgreiða hluta af fjárlögunum. Það er vítavert. Það á að afgreiða þessa tekjuliði áður en fjárlögin eru samþykkt. Öll atriðin þar inni, eða flestöll, eru auknir skattar á heimili og fyrirtæki. Þessar álögur vinna gegn því að skapa atvinnu, þær vinna gegn því að fólk geti fengið vinnu. Ég tel að þessi stefna sé orðin gjaldþrota og við sjálfstæðismenn höfum lagt til tekjuauka sem er miklu meiri en þetta. Það var fellt. Við erum eindregið á móti þeim álögum sem menn ætla að leggja á heimili og fyrirtæki. Ég segi nei.

Frú forseti. Við greiðum atkvæði um þann fyrri bandorm sem felur í sér stefnu ríkisstjórnarinnar þegar kemur að skattamálum. Við framsóknarmenn höfum ekki stutt þá stefnu frekar en svo margir aðrir í íslensku samfélagi þannig að við munum ekki styðja þetta mál, eins og fram kom við fjárlagaumræðuna sem við höfum nýlega lokið við. Hins vegar legg ég til að við styðjum það sem lýtur að auknum vaxtabótum handa skuldsettum heimilum og er í breytingartillögum meiri hlutans. Við framsóknarmenn höfum talað fyrir því að koma þurfi betur til móts við skuldug heimili í landinu og það væri þess vegna stílbrot ef við mundum ekki greiða atkvæði með 6 milljarða auknum vaxtabótum handa skuldugum heimilum. En ég vil láta þess getið að við höfum ítrekað bent á að ekki er nóg að gert fyrir þau heimili í landinu.

Virðulegi forseti. Breytingartillagan er svohljóðandi, með leyfi forseta: „Af arfi sem fellur til kirkna, opinberra sjóða, líknar- og menningarstofnana eða félaga skal engan erfðafjárskatt greiða. Sama gildir um handrit, bókasöfn, listaverk og minjagripi séu hlutir þessir ánafnaðir eða gefnir opinberum söfnum landsins eða alþjóðlegum stofnunum.“ Í þeim tilgangi vil ég rifja upp orð hæstv. utanríkisráðherra Össurar Skarphéðinssonar þegar hann flutti þessa tillögu, með leyfi forseta: „Ég tel að tillagan þjóni göfugum tilgangi. Ég tel að tillagan geti bætt samfélagið og sannarlega getur tillagan náð þeim tilgangi sem hv. þm. Pétur H. Blöndal talar mjög oft um að sé hinn þarfasti. Hún getur dregið úr útgjöldum ríkisins. Það er einfaldlega staðreynd að fyrir það fé sem rennur í gegnum líknarstörf, líknarsamtök til mannúðarstarfa, fæst miklu meira en ríkið þyrfti að reiða af höndum fram ef það yrði ella að vinna þessi sömu störf.“ Við leggjum hér til, hæstv. forseti, að sé háttur sem áður var hafður á og reyndist vel verði tekinn upp aftur í þeim lögum sem væntanlega verða staðfest að endingu á Alþingi síðar í dag.

Virðulegi forseti. Hv. þingmaður hefur býsna mikið til síns máls en ég tel að það sé óheppilegt að opna heimildir í skattalögum án vendilegrar skoðunar og sömuleiðis að opna þær einangrað því að þau sjónarmið sem hér eiga við um líknarfélög og ýmsa aðra slíka starfsemi eiga ekki bara við í erfðafjárskattinum, þau eiga auðvitað líka við í fjármagnstekjuskattinum og ýmissi annarri skattlagningu. Ég vil því af þessu tilefni lýsa því yfir að ég mun beita mér fyrir því að á vettvangi efnahags- og skattanefndar verði skattamál þriðja geirans tekin upp í heild sinni á nýju ári og skoðuð heildstætt. Ég þakka hv. þingmanni fyrir frumkvæðið, þótt tillaga hans geti ekki náð fram að ganga á þessu stigi ýtti hann þó málinu af stað.

Frú forseti. Við göngum nú til atkvæða um seinni bandorminn sem kallaður hefur verið sá góði. Við fengum hann inn á borð efnahags- og skattanefndar í byrjun desember. Hann inniheldur 58 greinar. Þetta er eitt það ljótasta frumvarp til laga sem lagt hefur verið fram á Alþingi hin seinni ár. Hér er grautað saman málefnum fatlaðra, nýsköpunarmálum og fjölmörgum öðrum lagabálkum sem efnahags- og skattanefnd Alþingis hafði heila 15 daga til að afgreiða. Það er vinnulag sem á ekki að viðgangast á Alþingi. En ég vil þakka hv. nefndarmönnum í efnahags- og skattanefnd fyrir gott samstarf og ég vil geta þess að tillögur meiri hlutans snúa flestar í jákvæða átt þannig að ég mun greiða atkvæði með breytingartillögunum sem lappa þó eitthvað upp á þetta annars arfaslaka frumvarp, en ég mun sitja hjá við frumvarpið í heild sinni.

Virðulegur forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir að kalla frumvarpið góða bandorminn og hafa svo góð orð um breytingartillögurnar. Það er rétt hjá hv. þingmanni, hér er fyrst og fremst um ýmsar þarfar leiðréttingar að ræða í skattamálum og í meðförum þingsins hefur aðeins verið tekið inn ýmislegt ívilnandi, m.a. er þar reynt að mæta sjónarmiðum sveitarfélaganna um með hvaða hætti eigi að leggja á útsvar til framtíðar Einnig eru settar inn heimildir til greiðsludreifingar fyrir atvinnufyrirtækin í landinu sem eru mikilvæg fyrir starfsemi þeirra á þessum erfiðu tímum. Ég segi já.

Frú forseti. Þetta er ekki bandormur, þetta er höggormur. Hann heggur ýmist til vinstri eða hægri, það er ýmist gott eða slæmt. Þetta ættu í rauninni að vera fimm eða sex frumvörp. Það er eiginlega ekki líðandi að ræða nýsköpun, málefni fatlaðra, erfðafjárskatt og ég veit ekki hvað, í einni lotu. Það er ekki hægt, en við verðum samt að gera það og ég bið frú forseta að láta atkvæðagreiðsluna ganga hægt fyrir sig. En það er ekki auðvelt að greiða atkvæði í þessu máli þar sem það gengur út og suður. Við erum með fjórar breytingartillögur í málinu. Ein er mjög alvarleg og ég bið menn að skoða hana mjög vel þegar að henni kemur. En við erum sem sagt ýmist með eða á móti eða sitjum hjá. 
            

Frú forseti. Í tillögu ríkisstjórnarinnar er búið að leysa vandamál sem var óleysanlegt. Það var sett í fyrra og við bentum þá á að ekki væri hægt að reikna dæmið eins og þeir lögðu til. Hér er búið að laga það. En við ætlum að ganga lengra vegna þess að það er mjög ósanngjarnt að menn geti verið með einn gengisreikning - þetta er skattlagning á hagnað í gengisreikningum - það sem þeir tapa og annan sem þeir græða, og svo geti þeir verið með íbúðarhúsnæði sem eru með fjármagnstekjur sem þeir græða líka á. Mér finnst mjög óeðlilegt að það sé tekið í sundur. Það á að taka þetta allt saman, allar fjármagnstekjur ársins sem maðurinn hefur og líka tap sem hann verður sannarlega fyrir. Það leggjum við til í þessari breytingartillögu. Hún er mjög skynsamleg, hún er réttlát. Það er fráleitt að borga skatta af fjármagnstekjum öðrum megin og geta ekki dregið það tap frá sem þeir verða fyrir hinum megin. Þetta er mjög sanngjörn og réttlát tillaga og ég skora á hv. þingmenn að samþykkja hana og líka hæstv. ráðherra.

Forseti vill ítreka að það er mikilvægt að þingmenn greiði atkvæði áður en þeir gera grein fyrir atkvæði sínu.

Frú forseti. Í tillögum ríkisstjórnarinnar í frumvarpinu er gert ráð fyrir því að söluhagnaður af íbúðarhúsnæði sem verður eftir að menn deyja og erfingjarnir fá arfinn, verði ekki skattlagður sem hagnaður. Það er nefnilega þannig að menn gerast fyrirtæki eftir að þeir deyja, og þangað til arfi er úthlutað er það meðhöndlað eins og fyrirtæki. Þess vegna geta menn fyrst greitt tekjuskatt af hagnaði fyrirtækisins eða dánarbúsins og síðan borgað erfðafjárskatt. Það er mjög óeðlilegt. Við leggjum til að við göngum lengra, að allur hagnaður af dánarbúi verði ekki skattlagður, þ.e. að dánarbú greiði ekki tekjuskatt. Það er mjög óeðlilegt að menn séu látnir borga tekjuskatt eftir að þeir eru dauðir og áður en erfingjarnir taka við.

Virðulegi forseti. Ég tel að í ljósi þess að það styttist sífellt til jóla ættum við að senda mjög skýr skilaboð til samfélagsins og þeirra samtaka sem styðja við þá sem eiga hvað erfiðast núna, með því að samþykkja tillögu um skattfrádrátt tengdan gjöfum. Hún er svohljóðandi, með leyfi forseta: „Einstakar gjafir til menningarmála, vísindalegra rannsóknastarfa, viðurkenndrar líknarstarfsemi og kirkjufélaga, enda sé gjöfin ekki undir 50.000 kr. Fjármálaráðherra ákveður með reglugerð hvaða málaflokkar og stofnanir falli undir þennan tölulið og hvernig skal standa að skráningu þeirra.“ Það er sem sagt þannig að þeir sem hafa áhuga á því að gefa gjöf til þessara samtaka, hærri upphæð en 50.000 kr., geta fengið skattfrádrátt og við styðjum þannig við gjafir.

Frú forseti. Hér vaðið úr einu í annað og höggormurinn heggur til hægri og vinstri. Nú er þetta jákvætt, við erum búin að samþykkja að setja málefni fatlaðra yfir til sveitarfélaganna og ég segi já.

Frú forseti. Við greiðum atkvæði um hvort skattleggja beri niðurfellingu skulda fyrirtækja. Nú er verið að kynna nýja leið þannig að skuldir verða 100% af eignum félaga. Ríkið ætlar að bæta um betur og skattleggja niðurfærsluna þannig að þá verður eigið fé fyrirtækjanna aftur neikvætt. Samkvæmt hlutafjárlögum eiga forráðamenn fyrirtækja sem eru með neikvætt eigið fé að fara til skiptastjóra og biðja um gjaldþrotaskipti eða nauðasamninga þannig að þessi skattlagning skemmir stórkostlega fyrir þeirri skuldaniðurfærslu sem nú á að fara út í á lítil og meðalstór fyrirtæki. Ég segi nei.

Frú forseti. Nú er þetta allt jákvætt. Við greiðum atkvæði um málefni fatlaðra sem við fluttum yfir til sveitarfélaganna. Svona vinnubrögð ganga ekki. Við fjöllum ýmist um skattlagningu á niðurfellingu skulda hjá fyrirtækjum eða skattlagningu á dánarbúum eða skattlagningu sem varðar málefni fatlaðra. Ég mótmæli hástöfum svona vinnubrögðum. Ég segi já við því þegar höggormurinn heggur í þessa átt en næst gerum við eitthvað annað.

Virðulegi forseti. Ég fagna þeirri breytingu sem ætlunin er að gera á möguleikum fólks til að fá greiðsluuppgjör á opinberum gjöldum lögaðila. Upp hafa komið atvik þar sem einstaklingar sem höfðu verið í atvinnurekstri neyddust til að fara á atvinnuleysisbætur en fengu ekki möguleika á frestun á greiðsluuppgjöri í samræmi við lögin vegna þessa. Hér er því mikil bragarbót á löggjöfinni sem við samþykktum og ég fagna því. 
            

Frú forseti. Við greiðum atkvæði um stuðning til nýsköpunarfyrirtækja. Á síðasta ári, síðasta haust, voru gerðar breytingar á lögum um nýsköpunarfyrirtæki. Þeim er hér öllum umturnað. Óhætt er að segja að búið sé að endurskrifa öll þau lög sem skrifuð voru í fyrra. Ég er þeirrar skoðunar að það fari afar illa á því að láta þetta vera inni í bandormi, þetta eiga að vera sérlög og menn hefðu átt að vinna þau betur en hér er gert. En þetta er mjög jákvætt fyrir utan eitt, skattfrádráttur til hlutafjárkaupa í nýsköpunarfyrirtækjum sem settur var inn í fyrra er nú tekinn út vegna kvartana frá ESA. Ég sakna þess mjög að við höfum ekki getað hugsað upp hvernig við gætum veitt þennan skattfrádrátt. 

Virðulegi forseti. Við greiðum atkvæði um nýsköpunarhluta þessa bandorms. Við tökum hér gott skref til að styrkja nýsköpunariðnaðinn í landinu, sprotafyrirtækin okkar. Við lækkum gólf, við hækkum þök og víkkum heimildir til að mest spennandi fyrirtækin okkar geti fengið skattastuðning frá ríkinu. Það er vel. Því miður þurfum við að taka eitt skref til baka hvað snertir skattafslátt til einstaklinga um kaup á hlutabréfum í nýsköpunarfyrirtækjum. Það sleppur ekki í gegnum nálarauga eftirlitsstofnana. En ég vil taka undir orð hv. þm. Tryggva Þórs Herbertssonar um að þeirri vinnu er ekki lokið í efnahags- og skattanefnd. Við munum halda áfram að reyna eftir megni að gera almenningi kleift að styðja við mest spennandi fyrirtæki okkar með þátttöku í hlutabréfaeign.

Frú forseti. Við greiðum atkvæði í þessu flókna frumvarpi um málefni nýsköpunarfyrirtækja og ég vona að nýsköpun hér á landi verði sýndur meiri sómi hér eftir, að málefnum þeirra verði ekki troðið inn í bandorm sem er 58 greinar að lengd og sem fékk einungis hálfan mánuð í umfjöllun Alþingis. Það er ekki til sóma og ekki til þess fallið að efla nýsköpun í landinu því að eins og hv. þingmenn sem talað hafa á undan hafa sagt, eru fjölmörg mál sem við þurfum að skoða sem snerta eflingu nýsköpunar í landinu og það er ekki hægt að vinna málið með ásættanlegum hætti með því verklagi sem viðgengst á þingi undir forustu ríkisstjórnarflokkanna. Ég tek því undir þau orð að þessi mál, þ.e. nýsköpunarþáttinn, þarf að skoða miklu betur.

Frú forseti. Við ræðum um alls konar ívilnanir fyrir nýsköpunarfyrirtæki og það er vel því að okkur veitir ekki af nýsköpun, okkur veitir ekki af störfum, en til að fyrirtæki geti farið út í einhverjar fjárfestingar þurfum við áhættufé. Það er einmitt sá hvati sem búið er að taka í burtu að kröfu ESA og er það mjög miður. Alþingi felldi rétt áðan tillögu frá mér og fleirum um að gera svona hlutabréfakaup almennt séð heimil og frádráttarbær. Það er mjög miður í þessu máli en ég tek undir þær breytingar sem gerðar eru til hagsbóta fyrir nýsköpun í þessum greinum og segi já.

Virðulegi forseti. Ég kem enn á ný upp og þakka fyrir það sem vel er gert. Verið er að lækka þakið varðandi þær upphæðir sem fyrirtæki þarf að leggja í til að fá þessa skattaívilnun, úr 5 millj. kr. í 1 millj. kr. Ég var 1. flutningsmaður að frumvarpi um að taka gólfið algerlega út ásamt hv. þm. Ásbirni Óttarssyni og Gunnari Braga Sveinssyni og fleirum og það er mjög jákvætt skref. Hér sýnum við virkilega að við ætlum að styðja við lítil og meðalstór fyrirtæki sem eru að hefja rekstur, sem eru að byrja nýsköpunar- og rannsóknarþróunarferil sinn, og er það vel.

Frú forseti. Það er æðioft, sérstaklega eftir hrun, að fólk lendir í vandræðum og neyð, það þarf að skuldbreyta lánum og breyta skilmálum og öðru slíku til að komast hjá gjaldþrotum og leysa vandamál. Það er svo merkilegt að sú neyð hefur verið skattstofn. Nú hefur hæstv. ríkisstjórn af gæsku sinni veitt undanþágu frá þessari skattlagningarneyð tímabundið, fyrst til næstu áramóta, sem eru alveg að koma, og nú á að framlengja undanþáguna um eitt ár í viðbót en þá ætla menn að skattleggja neyðina aftur. Við sjálfstæðismenn leggjum til að þetta ákvæði verði gert varanlegt þannig að stimpilgjald verði ekki tekið af vandræðum fólks, af neyð þess, og það er athyglisvert að sjá að sumir greiða atkvæði gegn því að menn hætti að skattleggja neyð. Auk þess er stimpilgjaldið undarlegur skattur sem ætti í rauninni að falla niður og þróunin verður örugglega í þá átt. Ég segi já.

Frú forseti. Við framsóknarmenn tökum undir þessa tillögu. Það er algerlega óásættanlegt að skuldug heimili þurfi að greiða sérstakan skatt vegna þeirra vandræða sem þau eiga í. Ég vil benda á að ef heimili ætla að skuldbreyta sínum lánum og flytja sig á milli fjármálastofnana með það að markmiði að fá hagstæðari kjör og endurfjármagna sig - það eru þúsundir heimila sem standa í þeim sporum í dag - er slík aðgerð skattlögð sérstaklega af hálfu ríkisins. Það er gersamlega óviðunandi og í raun og veru samkeppnishamlandi því að ríkið tekur skatt af fólki ef það vill skipta um fjármálastofnun, viðskiptaaðila. Það er eitthvað sem gengur einfaldlega ekki upp og ég hvet hv. nefndarmenn í efnahags- og skattanefnd til að fara vel yfir málið eftir áramót vegna þess að við þurfum að ganga enn lengra í þessum efnum. Þetta er algerlega óviðunandi og það er mjög sérstakt að sjá að hin norræna velferðarstjórn skuli fella þessa tillögu.

Frú forseti. Hér eru greidd atkvæði um að hætt verði að greiða iðgjöld í B-deild LSR og í Lífeyrissjóð hjúkrunarfræðinga frá og með þar næstu áramótum. Inni í þessum sjóðum er skuldbinding ríkissjóðs upp á 400 milljarða, hún er ógreidd. Þess vegna furðar mig að hæstv. fjármálaráðherra skuli greiða atkvæði gegn þessu. Það er tífalt nýja Icesave og sama sem gamla Icesave.

Ekki alveg gamla Icesave.

Ekki alveg gamla Icesave, fyrirgefið, ég þarf að leiðrétta mig. 
             Enn hafa 6.000 opinberir starfsmenn heimild til að greiða til B-deildarinnar og afla þessara miklu réttinda og ég tel nauðsynlegt að stöðva þetta. Það er ekki hægt að gera það strax vegna uppsagnarákvæða og eignarréttar 

Virðulegur forseti. Eindreginn pólitískur vilji hefur verið til að ívilna starfsemi gagnavera á Ísland þannig að þau séu samkeppnisfær. Efasemdir hafa hins vegar verið um hvort Eftirlitsstofnun EFTA muni fallast á þær og eins og fram kom í síðasta máli gerði ESA athugasemdir við fyrirgreiðslu við einstaka atvinnufyrirtæki í landinu sem við lögfestum í fyrra og urðum að afnema núna. Til að leysa úr þessum ólíku sjónarmiðum flytja þingmenn úr efnahags- og skattanefnd tillögu um að lögfesta nú þegar ívilnanir en þær taki ekki gildi fyrr en 1. maí nk. þannig að í millitíðinni sé unnt að leita álits ESA og fá úr því skorið hvort fyrirkomulagið sé ekki lögmætt. Ég fagna þeirri niðurstöðu og tel að hún muni nýtast vel til að blása lífi í atvinnulífið og vöxt í efnahagskerfinu á nýju ári.

Virðulegi forseti. Ég fagna því að loksins, loksins er komin lausn á þessu mikilvæga máli sem snertir starfsemi gagnavera á Íslandi. Ég leyfi mér að fullyrða að það sé eina jákvæða skattbreytingin sem hæstv. ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms J. Sigfússonar hefur staðið að. Það er einmitt vegna þess að völdin voru tekin af ríkisstjórninni og það var þingið sem knúði fram þær breytingar sem við lögfestum nú. Það er það sem er mikilvægt í þessu máli. Eftir 18 mánaða þóf og þvæling í fjármálaráðuneytinu tók þingið af skarið og er í þann mund að lögfesta breytingu sem vonandi verður þessum iðnaði, gagnaveraiðnaðinum, til mikilla heilla. Hún kemur hjólum atvinnulífsins hér á landi af stað og það veitir svo sannarlega ekki af. Ég segi já með mikilli gleði.

Virðulegi forseti. Í þessari atkvæðagreiðslu greiðum við mikilvæg atkvæði um lagabreytingar þar sem markmiðið er að tryggja íslenskum gagnaveraiðnaði jafna samkeppnisstöðu við evrópsk gagnaver, bæði hvað varðar virðisaukaskatt og útflutning á þjónustu og sömuleiðis á búnaði í eigu viðskiptavina. Því hefur verið lögð áhersla á að hér er ekki um að ræða ríkisaðstoð í skilningi 61. gr. EES-samningsins en til að gæta fyllstu varúðar hefur ekki aðeins verið leitað álits óháðra sérfræðinga á sviði Evrópuréttar heldur munu stjórnvöld upplýsa Eftirlitsstofnun EFTA um breytinguna og leita staðfestingar á því að ekki sé um að ræða ólögmæta ríkisaðstoð áður en lögin taka gildi þann 1. maí nk. Við fylgjum því málsmeðferðarreglum ESA í einu og öllu. Við stígum hér enn eitt mikilvægt skref í átt til aukinnar verðmætasköpunar, útflutningstekna og fjölgunar starfa. Ég mun því segja já með glöðu geði. Ég fagna þessum degi, þessum áfanga og þeirri samstöðu sem náðst hefur um þetta mál í þinginu.

Virðulegi forseti. Hér stígum við stórt skref til að efla gagnaveraiðnaðinn á Íslandi og er það vel. Þessi iðnaður getur aukið þau verðmæti sem við búum til í landinu, frá mannauð okkar og ekki síður frá orkuauðlindum okkar. Þetta var nokkuð flókið mál. Erlendir viðskiptamenn munu greiða fyrir þjónustuna sem veitt verður hér á landi og þurfti að gæta sérstaklega að skattalegri meðferð varðandi hvernig haga ber virðisauka í þessum málum út frá sjónarmiði jafnræðis og samkeppnisstöðu. En það er gott að við sjáum fram á lyktir þessa máls og ég þakka þingheimi öllum og þá sérstaklega meðlimum í iðnaðarnefnd og efnahags- og skattanefnd þingsins fyrir að hafa staðið saman að þessu máli.

Virðulegi forseti. Í þessu máli kristallast sá ágreiningur sem er innan ríkisstjórnarflokkanna þegar kemur að framtíðarsýn í atvinnumálum. Það eru því mikil öfugmæli þegar hv. formaður efnahags- og skattanefndar, Helgi Hjörvar, talar um að eindreginn pólitískur vilji hafi verið til að greiða leið starfsemi gagnavera í landinu. Um það er búið að takast á í 18 mánuði og þrátt fyrir fögur fyrirheit hefur ekkert gengið vegna þess djúpstæða ágreinings í atvinnumálum sem er á milli ríkisstjórnarflokkanna. Ég vil nota tækifærið og þakka alveg sérstaklega þeim þingmönnum Samfylkingarinnar sem unnið hafa með okkur sjálfstæðismönnum að framgangi þessa máls og komið því áfram, alveg sérstaklega þeim sem starfa í hv. iðnaðarnefnd. Þessi ríkisstjórn kemur ekki góðum málum í gegnum þingið sem tengjast uppbyggingu í atvinnulífi. Má segja að þrátt fyrir fögur fyrirheit sé stefna hennar algerlega án innihalds í þessum málaflokki.

Virðulegi forseti. Lagatæknilega séð er þetta mál alveg dæmalaust. Ég varaði við því á sínum tíma þegar lög um ákveðið gagnaver voru sett í sumar að þau mundu ganga mót EES-samningum varðandi ríkisaðstoð. Það kom svo sannarlega á daginn og eru þau lög nú til rannsóknar hjá ESA. Eins er með þetta mál. Hér er verið að setja lög á Alþingi án þess að ESA sé búið að gefa samþykki sitt fyrir því að ekki sé um ríkisaðstoð að ræða þegar virðisaukaskatturinn  
            

Virðulegi forseti. Þetta mál snýst um að auka samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs. Það snýst líka um nýsköpun og fjölbreyttara atvinnulíf hér á landi. Alþjóðlegar rannsóknir sýna að Ísland er eitt af fjórum löndum í Evrópu sem hentar best fyrir uppbyggingu á gagnaveraiðnaði og þó að það sé rétt sem hér hefur komið fram að tekið hafi langan tíma að koma þessu máli í gegn er eðlilegt að menn flýti sér hægt þegar um er að ræða nýja starfsemi sem engin reynsla er af hér á landi og að við flýtum okkur hægt við uppbyggingu á stoðkerfi atvinnulífsins. Ég vil þakka þingmönnum úr öllum flokkum sem liðkað hafa fyrir þessu máli og ég vil sömuleiðis þakka hæstv. fjármálaráðherra fyrir liðveislu hans í málinu. Þó að menn hafi þar eðlilega haft varúðarsjónarmið á lofti skulum við ekki ganga þess gruflandi að málið væri ekki komið til afgreiðslu nema af því að hæstv. fjármálaráðherra var tilbúinn að liðka fyrir því á lokametrunum.

Maður á að hneigja sig. Það er rétt.

Virðulegi forseti. Það er ámælisvert hve langan tíma vinnsla þessa máls hefur tekið og ber það þess glöggt vitni að mikil togstreita er innan ríkisstjórnarflokkanna um atvinnustefnuna. Það er líka ámælisvert að svona máli er troðið í gegn undir miklum þrýstingi á síðustu dögum þingsins þegar miklar annir eru í sambandi við fjármál og tekjur landsins. Engu að síður er um að ræða mjög jákvætt atvinnumál og ég styð það heils hugar og hefði gjarnan viljað geta gert það miklu fyrr. Það þarf hins vegar að huga að ýmsum þáttum er tengjast jafnræðismálum innlendra og erlendra aðila. Það er líka umhugsunarefni, ekki síst í ljósi þess að hér er um nýsköpun að ræða í svokallaðri grænni orkunýtingu og eins varðandi fyrstu skrefin sem við tökum þar, að allur virðisauki skuli vera tekinn af þeirri starfsemi. Ef við tölum um þá sem mest hafa gagnrýnt stóriðjuna - það skyldi þó ekki vera að það væri meiri virðisauki af álverum en af grænni orkunýtingu?  
            

Virðulegi forseti. Það er gleðilegt að greiða atkvæði um þetta mál en nokkurs misskilnings virðist gæta um hvað raunverulega er verið að gera með því að fella niður virðisaukaskatt af gagnaverunum. Við erum aðilar að „samkeppnis-directive“ hjá Evrópusambandinu og með því að færa virðisaukann niður eða taka hann af er samkeppnisjafnað. Gagnaver á Íslandi eru samkeppnishæf við gagnaver í Evrópu og þess vegna breyttum við skattareglum til samræmis við reglur Evrópusambandsins. Það er grundvallarmisskilningur að einhver virðisauki fari með því. Virðisaukaskattur hefur ekkert með það að gera hvort virðisauki verður til eða ekki. En það sem ég vildi segja er 

Hæstv. forseti. Já, þetta er fagnaðardagur. Hér er stórt skref stigið til nýrrar atvinnugreinar og hún er boðin velkomin til Íslands - netþjónabú, gagnaver, komi þau sem flest og sem fyrst. Hér er, eins og komið hefur fram, búið að búa til skattareglur sem eru í takt við það sem gerist í Evrópu þannig að netþjónabúin hjá okkur búa við sömu rekstrarskilyrði og reglur og gerist úti í Evrópu. Eins og fram kemur óskaði efnahags- og skattanefnd eftir áliti iðnaðarnefndar 7. desember. Við tókum það fyrir á fjölmörgum fundum en skiluðum ekki áliti til nefndarinnar. Við tókum þó þátt í vinnunni sem þar var unnin. Mér er ánægja að segja frá því að allir iðnaðarnefndarmenn eru mjög ánægðir með þá niðurstöðu sem sett er fram, enda höfum við unnið að því að liðka fyrir þessu máli og ég fagna því. En netþjónabúin eru hér með boðin velkomin og komi þau sem flest.

Heyr, heyr.

Virðulegi forseti. Ég styð þessa breytingartillögu en ég tel að í kjölfar lagabreytinganna sem munu eiga sér stað sé mikilvægt að stjórnvöld leiti samstarfs við skattyfirvöld um leiðir til að tryggja skattalega meðferð búnaðar sem erlendir viðskiptavinir íslenskra gagnavera kjósa að kaupa af íslenskum birgjum. Það er mikilvægt að íslenskir birgjar tölvubúnaðar búi ekki við skerta samkeppnisstöðu þegar erlendir aðilar velja netþjóna og búnað til að setja upp í íslenskum gagnaverum. Það tel ég, virðulegi forseti, að við verðum að skoða í framhaldinu.

Frú forseti. Um hartnær 10 ára skeið höfum við árlega endurnýjað heimild til endurgreiðslu á tveimur þriðju hlutum virðisaukaskatts vegna kaupa og innflutnings á hópferðabílum. Sá galli er á þeirri gjöf Njarðar að almenningsvagnar hafa hingað til verið undanskildir. Hv. efnahags- og skattanefnd var sammála um að nú skyldi breytt til, ekki síst með tilvísun í breytta stefnu sem fram kemur í samgönguáætlun til fjögurra ára um að auka hlut almenningssamgangna. Ég fagna því sérstaklega. Ég hef flutt breytingartillögu í þá veru í hvert sinn sem ég hef haft tækifæri til allt frá árinu 2003. Í því er fólgin mikilvæg viðurkenning á gildi almenningssamgangna sem stjórnvöld verða að styðja með ráðum og dáð í einu og öllu. Ég segi já.

Frú forseti. Ég vek athygli á því að í þeirri grein sem nú verða greidd atkvæði um er verið að framlengja heimild til að endurgreiða byggjendum íbúðarhúsnæðis og frístundahúsnæðis 100% þess virðisaukaskatts sem þeir hafa greitt af vinnu manna á byggingarstað og einnig eigendum íbúðarhúsnæðis og frístundahúsnæðis vegna þess virðisaukaskatts sem þeir hafa greitt af vinnu manna við endurbætur eða viðhald þess. Jafnframt nær sú heimild til byggjenda íbúðarhúsnæðis og frístundahúsnæðis vegna þess virðisaukaskatts sem þeir hafa greitt af þjónustu vegna hönnunar og eftirlits með byggingu. Heimildin nær einnig til húsnæðis sem alfarið er í eigu sveitarfélaga og stofnana og félaga sem alfarið eru í þeirra eigu. Þetta úrræði hefur haft jákvæð áhrif. Það hefur reynst vel. Það hefur haft jákvæð áhrif til aukinnar atvinnu. Úrræðið sem gengið hefur undir heitinu Allir vinna og ég fagna því sérstaklega að heimild til þess úrræðis verður framlengd um eitt ár.

Virðulegi forseti. Við göngum til atkvæða um frumvarp um sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki. Það er mikilvægt að þar verði vandað vel til langtímafyrirkomulags skattheimtu á fjármálafyrirtæki og því er sú tilhögun sem hér er lagt upp með einungis ætluð til eins árs. Það er mikilvægt í ljósi reynslunnar að við ætlum okkur tíma að fara yfir með hvaða hætti við högum best skattheimtu á fjármálafyrirtæki til að við búum við heilbrigt fjármálakerfi til lengri tíma litið, verðleggjum áhættu rétt og tryggjum að skattlagningin verði á áhættusamari fjármálastarfsemi frekar en þá áhættuminni.

Virðulegi forseti. Við sjálfstæðismenn lögðum í efnahagstillögum okkar til skatt sem er af svipuðu tagi og þessi skattur. Þær hamfarir sem urðu í fjármálakerfinu hafa kennt okkur að við þurfum að hafa mun meiri viðbúnað en verið hefur. Því held ég að leið Svía að stofna nokkurs konar viðlagasjóð sé mjög til fyrirmyndar. Þeir áætla að safna 2,5% skatti af landsframleiðslu í sjóð til að bregðast við fjármálaáföllum í framtíðinni. 
             Hér er verið að segja okkur að skatturinn sé að fyrirmynd Svía sem er ekki rétt. 

Virðulegur forseti. Hér er verið að innleiða afar jákvæða kerfisbreytingu á álagningu vörugjalda á bifreiðar. Það mun skapa jarðveg til að lækka sparneytnar og umhverfisvænar bifreiðar í verði á komandi ári og hleypa þannig lífi í bílgreinina. Með breytingum þeim sem málið hefur tekið í meðförum Alþingis hefur verið komið til móts við sjónarmið ferðaþjónustunnar og sjónarmið landsbyggðarinnar. Allar breytingar eru ívilnandi auk þess sem sköpuð eru meiri tækifæri til að nýta metanorku, innlendan orkugjafa, í landinu og hvetja til frekari þróunar í henni og hvetur það til minni notkunar á jarðefnaeldsneyti með tilheyrandi gjaldeyrissparnaði. Málið er að mínu viti í alla staði mjög jákvætt og ég segi já.

Frú forseti. Það mál sem við ræðum hér, vörugjöld á bifreiðar, mun til lengri tíma litið hafa þau áhrif að kostnaður íbúa landsbyggðarinnar verður meiri til bílakaupa en annarra landsmanna. Sem betur fer náðist það fram að tímabundin breyting var gerð í þeim efnum þannig að á næsta ári munu reikningar landsbyggðarfólks vegna bílakaupa ekki hækka en svo þegar fram í sækir þurfa menn á þeim landsvæðum að greiða hærri reikninga vegna þess. Ég vil minna á í því sambandi að fólk í hinum dreifðu byggðum borgar í dag þriðjungi meira fyrir rekstur bifreiða sinna en fólk á suðvesturhorni landsins. Enn er verið að auka á óréttlætið hvað þessi mál varðar til lengri tíma litið. Þess vegna mun ég ekki styðja þetta frumvarp, en ég mun hins vegar greiða atkvæði með þeim breytingartillögum 

Frú forseti. Hér er haldið áfram þeirri stefnu að flækja það sem hægt er að flækja. Hér er verið að gera mjög miklar breytingar og í umfjöllun hv. nefndar komu fram enn meiri breytingar þar sem nánast var handvalið hvaða bifreiðar ættu að greiða aukið gjald og hverjar lægra gjald. Það sjá menn á breytingartillögum frá hv. formanni nefndarinnar. Við höfum lagt til að menn skattleggi frekar notkunina og flytji þá vörugjöldin af bifreiðum yfir á notkunina. Það væri miklu skynsamlegra, það mundi hvetja til innflutnings og gera aldraðan bílaflota landsmanna nútímalegri. Þá mundi hann menga minna. Lögin eru full af undanþágum, keppnisbílar eru undanþegnir og bílar sem mest menga eru undanþegnir. Fyrirtæki munu draga gjöldin frá skatti hvort sem er þannig að það er niðurgreitt þeim megin. Þetta er ótrúlega flókið 

Frú forseti. Þetta frumvarp snýst ekki um það að draga úr kolefnislosun, það er blekking ein. Það eru 29 undanþáguflokkar í frumvarpinu þar sem allir þeir sem menga mest og allir þeir sem keyra mest fá undanþágu frá þessum gjöldum. Með þessu frumvarpi er verið að velta skattinum yfir á Jón Jónsson sem keyrir í vinnuna og keyrir út í búð. Hvers vegna er verið að undanskilja erlenda ferðamenn frá kolefnisskatti á Íslandi? Það er alger rökleysa. Það er verið að flækja málin allt of mikið, það hefði verið hægt að ná þessu í gegn með miklu skilvirkari hætti og betri árangri með því einfaldlega að flytja vörugjöldin yfir á jarðefnaeldsneyti. Það hefði hvatt til minni notkunar á jarðefnaeldsneyti og aukinnar notkunar á metani og rafmagni. Þetta frumvarp er vitleysa og blekking ein og það kemur frá vinstri grænum.

Heyr, heyr.

Virðulegi forseti. Ég óska hæstv. fjármálaráðherra hjartanlega til hamingju með frumvarpið vegna þess að hér er verið að stíga mjög jákvætt skref, hér er verið að kerfisbreyta og miða við kolefnislosun frekar en þyngd bifreiðanna. Stórmerkilegt mál, bæði vörugjaldamegin og bifreiðagjaldamegin. Við bregðumst við þróun og það er rangt að verið sé að auka skattlagningu. Það er miklu betra að miða skattlagninguna við mengunina frekar en þyngd bifreiðarinnar þannig að hér er um réttlætismál að ræða. Hér er verið að koma til móts við bílaleigurnar í landinu, lífæð landsbyggðarinnar í ferðaþjónustu. Gleymum því ekki að hvergi í Evrópu borga bílaeigendur vörugjöld af þeim bílum sem þeir nota. Hér er verið að koma til móts við þau sjónarmið. 

Hvað með landsbyggðina?

Frú forseti. Það er ástæða til að fagna þessu frumvarpi. Stjórnvöld geta svo sannarlega ráðið nokkru um samsetningu bílaflotans með skattlagningu og þar með hvernig við skilum hlut okkar inn í kolefnisbókhaldið, inn í bókhald sem við höfum skuldbundið okkur til að breyta á þann veg að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda í þeim tilgangi að reyna að bæta loftgæðin á jörðinni allri. Það hefur vissulega verið mikil vinna í kringum þetta mál árum saman og einnig núna í hv. efnahags- og skattanefnd en ég tek undir hamingjuóskir til okkar allra. Þetta er fyrsta skrefið í því að breyta bílaflota þjóðarinnar, sem á flesta bíla á mann, í þá átt að hann losi minna af gróðurhúsalofttegundum.

Virðulegi forseti. Það er alveg rétt sem hv. þm. Birkir Jón Jónsson segir, þetta frumvarp er alvarleg árás á landsbyggðina, árás sem kostar mikið fé. Það er hörmulegt, hæstv. forseti, að hlusta á borgarbörn tala um þetta mál þar sem réttlætið nær til Engeyjar til norðurs, til Hafnarfjarðar til suðurs og til Elliðaánna til austurs. Það er alvara málsins. Það er hörmulegt að hlusta á borgarbörnin tala með þeim hætti. Þau hugsa ekkert um landsbyggðina, þau varðar ekkert um fólkið sem vinnur verkin úti á landsbyggðinni. Þetta er yfirkeyrsla, þetta er dónaskapur, þröngsýni og frekja.  
            

Frú forseti. Vinstri menn hækka skatta og þegar þeir eru búnir að hækka skattana gefa þeir undanþágur til að menn geti þakkað þeim fyrir undanþágurnar. Svo flækja þeir kerfin og flækja. Hér kemur tillaga frá formanni nefndarinnar um að vissir bílar skuli borga lægri skatta á næsta ári. Það er ótrúlegt. Hann ætlar að pikka út vissa bíla og láta þá borga minni skatt á næsta ári. Frú forseti. Svona vinnubrögð eru varla bjóðandi. Fyrst setja menn einhverja skatta sem eru ómögulegir og þegar þeir sjá að þeir eru ómögulegir draga þeir pínulítið úr þeim fyrsta árið til að venja almenning við. Ég segi nei.

Virðulegur forseti. Hér er verið að mæta sjónarmiðum landsbyggðarinnar sem m.a. voru reifuð af hv. þm. Árna Johnsen áður, með því að veita afslátt af þeim vörugjöldum sem munu taka hækkunum í hinu nýja kerfi fyrstu tvö árin. Það gerir það að verkum að næstu tvö árin verða nær einvörðungu jákvæð áhrif af þessum vörugjaldabreytingum. Það hjálpar bílgreininni. Það gerir það að verkum að sparneytnir og umhverfisvænir bílar munu lækka í verði og á þeim tíma, tveimur árum, vitum við líka að bílaframleiðendur munu kappkosta vegna alþjóðlegrar þróunar að nýta betur eldsneyti í hinum stóru bílum og þar af leiðandi munu þeir menga minna og færast niður um gjaldaflokka hér eins og annars staðar í heiminum.

Virðulegi forseti. Við erum að fara að greiða atkvæði um svokallað gengisfrumvarp. Nú er liðið hálft ár síðan svokallaður gengisdómur féll í bílalánamálunum og ríkisstjórnin hefur haft þann tíma til að bregðast við dómnum. Þau lög sem hér á að greiða atkvæði um eiga að taka á þeim vandamálum sem upp koma við gengislánadóminn. Í prinsippinu erum við sjálfstæðismenn algerlega sammála um að taka þurfi á þessum málum. En eins og málsmeðferðin hefur verið, eins og það frumvarp sem hér verða greidd atkvæði um er útbúið, er það engan veginn fullnægjandi. Það er hálfkarað og lagasetningin er þess eðlis að við getum ómögulega stutt hana. 

Forseti. Ég vil benda á að það er fullkomlega galið að afgreiða þetta mál í dag. Stjórnvöld beindu almenningi inn í dómskerfið til að fá úrlausn mála sinna og það er þó lágmark að bíða eftir ráðgefandi niðurstöðu Hæstaréttar um málefni þeirra sem eru með gengistryggð húsnæðislán. Mig langar að minna á 36. gr. c samningslaga nr. 7/1936, en þar segir í 2. mgr.: „Samningur telst ósanngjarn stríði hann gegn góðum viðskiptaháttum og raski til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna samningsaðila, neytanda í óhag. Ef slíkum skilmála er vikið til hliðar í heild eða að hluta, eða breytt, skal samningurinn að kröfu neytanda gilda að öðru leyti án breytinga verði hann efndur án skilmálans.“ Fyrirhuguð lagasetning gengur gegn því.

Virðulegi forseti. Það er ekki óskastaða fyrir löggjafa að vera í þeirri stöðu að þurfa að hlutast til um tiltekin atriði í samningssambandi milli fólks en vegna dómanna sem féllu um ólögmæti gengislánanna er óhjákvæmilegt að löggjafinn kveði á um uppgjörsreglur í kjölfar þeirra. Það er augljóslega mikilvægt að veita almenningi sambærilegan rétt hvað varðar umbreytingu gengistryggðra íbúðalána til að tryggja öllum sama rétt og til að koma í veg fyrir að við búum áfram við efnahagslega óvissu vegna þess að ekki er búið að ganga frá ákvörðun um hver skuldastaða heimilanna í íbúðarhúsnæði er raunverulega. Ég þakka nefndinni fyrir góð störf að þessu máli, sérstaklega verkstjóra nefndarinnar, hv. þm. Álfheiði Ingadóttur.

Frú forseti. Við, nokkrir þingmenn, höfum lýst yfir mikilli undrun á þeim vinnubrögðum sem ríkisstjórnin hefur viðhaft á síðustu dögum, við lok þingsins en nú sýnist mér að stjórnarflokkarnir hafi náð nýjum hæðum í óvönduðum vinnubrögðum. Ég vil mótmæla því … 

Frú forseti. Þetta er alveg hroðaleg lausn á máli sem hefði verið hægt að leysa miklu einfaldar. Hið endalausa daður ríkisstjórnar og þingmanna Samfylkingarinnar og Vinstri grænna við fjármálaöflin í landinu er algerlega óskiljanlegt. Við munum reyna að bæta um betur með breytingartillögu við frumvarpið, þar sem ást manna á verðtryggingunni er með slíkum eindæmum munum við leggja til að sett verði þak á vexti á verðtryggðum lánum, en það er í samræmi við frumvarp sem þrír þingmenn Vinstri grænna fluttu fyrir tveimur árum. Þeir þrír þingmenn eru nú ráðherrar í þessari ríkisstjórn og það er spurning hvort þeim snýst hugur um 180° við það eitt að fá völd eða hvort þeir ætla að vera trúir og sannir sannfæringu sinni og styðja þá breytingartillögu sem hér. Það voru hv. þingmenn, nú hæstv. ráðherrar, Ögmundur Jónasson, Jón Bjarnason og Katrín Jakobsdóttir. Það verður áhugavert að sjá hvernig þau og félagar þeirra í Vinstri grænum munu greiða atkvæði um breytingartillöguna. Munu þau halda í völdin eða munu þau halda í sannfæringu sína?

Frú forseti. Við ræðum grafalvarlegt mál. Eftir hæstaréttardóm 16. júní, sem sagði að öll gengistryggðu lánin sem varða bíla væru ólögleg, vantar enn þá um 12 dóma. Hv. þm. Sigurður Kári Kristjánsson flutti frumvarp um að þessi mál fengju flýtimeðferð og það hefur ekki enn verið rætt. Það er svo mikilvægt að niðurstaða fáist í það að það snýr að þjóðaröryggi, það varðar það að einstaklingar viti hvað þeir skulda og hvað þeir eiga. Hins vegar geta afskipti af málaferlum valdið skaðabótum fyrir ríkissjóð með því að setja lög sem grípa inn í málaferli þar sem annars vegar standa tugir þúsunda heimila og hins vegar fjármálastofnanirnar. Öll inngrip í það geta valdið skaðabótum og ég ætla ekki að segja meira svo það verði ekki notað í þeim málaferlum. 

Virðulegi forseti. Áður en Alþingi fór í sumarleyfi lagði ég fram frumvarp til breytinga á lögum um meðferð einkamála sem áttu að tryggja flýtimeðferð allra ágreiningsmála sem vörðuðu gengistryggð lán fyrir dómstólum. Það frumvarp olli töluverðu uppnámi í ríkisstjórninni og var ekki fallist á að málið yrði tekið á dagskrá. Hins vegar boðaði hæstv. forsætisráðherra og þáverandi hæstv. dómsmálaráðherra, Ragna Árnadóttir, að skipuð yrði nefnd til að taka á þessum málum sem átti að skila af sér tillögum í haust. Nú er þingið að fara í jólafrí, engin nefnd hefur verið skipuð og engar tillögur liggja fyrir en enn er uppi réttarágreiningur um öll þau mál sem bíða afgreiðslu í dómskerfinu. Það er miður en ég minni á að þetta frumvarp liggur fyrir þinginu, 

Forseti. Þessi breytingartillaga mun ganga lengra en flest annað og reyndar allt annað sem þessi ríkisstjórn hefur gert í því að bæta stöðu heimilanna. Hún mun setja þak á verðtryggingu, verðtryggingu sem er með öllu óeðlileg og hún er notuð með óeðlilegri hætti á Íslandi en í nokkrum öðrum löndum. Það er liður í að koma á einhvers konar eðlilegu fjármálakerfi. Það hefur aldrei verið við lýði eðlilegt fjármálakerfi á Íslandi, viðhald verðtryggingarinnar mun halda við þeirri stefnu. Ég lýsi því eftir því hjá ríkisstjórn og Alþingi Íslendinga hvernig og hvenær þeir ætla að koma á einhverju sem kalla má eðlilegt fjármálakerfi því að í þeim frumvörpum sem verið er að samþykkja í dag er engin stefna í þá veru. Fyrsta skrefið í átt að afnámi verðtryggingar, að setja þak á vexti ofan á verðtrygginguna, er tekið með þessari breytingartillögu og það er svolítið dapurlegt að sjá hvað menn hugsa skammt.

Frú forseti. Ég er almennt þeirrar skoðunar að það eigi að vinna að því að draga úr eða afnema verðtrygginguna eins og hún hefur verið um langt skeið. Að því er nú unnið, sérstakur starfshópur á vegum efnahags- og viðskiptaráðherra undir forustu hv. þm. Eyglóar Harðardóttur hefur fengið það verkefni að skoða leiðir í því efni og finna að hve miklu leyti og hvenær við getum losað okkur við verðtrygginguna. Ég er almennt þeirrar skoðunar að koma böndum á vaxtakostnað í landinu. Ég tel að sú tillaga sem hér liggur fyrir, með hliðsjón af því að verið er að vinna að í verðtryggingarmálunum almennt, nái ekki tilgangi sínum og ég get ekki stutt hana eins og hún er útfærð.

Frú forseti. Við sjálfstæðismenn gerðum breytingartillögu við 1. gr. sem verður dregin til baka til 3. umr. Hér er rætt um að þeir starfsmenn sem vinna við þjónustu við fatlaða megi greiða til tveggja stéttarfélaga, annaðhvort til SFR eða til stéttarfélags viðkomandi sveitarfélags, en þeir verða að greiða til annars hvors samkvæmt lögum. Þeir geta ekki valið sér stéttarfélag. Það er í rauninni mannréttindabrot en tengist samt flutningi málefna fatlaðra. Ég sit því hjá við þessa breytingartillögu.

Hæstv. forseti. Þetta er gamalkunn tillaga frá hv. þm. Pétri H. Blöndal  
            

Frú forseti. 2. og 3. gr. fjalla báðar um flutning eða afleiðingar flutnings málefna fatlaðra til sveitarfélaganna og ég greiði atkvæði með því.

Virðulegi forseti. Hér er um að ræða tæknilegt mál sem lýtur að sameiningu ráðuneyta, breytingu á heitum þeirra, þrjár breytingartillögur sem fyrst og fremst eru tæknilegs eðlis og hafa ekki í för með sér neinar efnislegar breytingar. Þær snúa að orðalagi sem ég legg til að verði samþykkt hér.

Hæstv. forseti. Eins og hv. formaður allsherjarnefndar Róbert Marshall gerði grein fyrir er frumvarp þetta tæknileg afleiðing af frumvarpi sem samþykkt var í september um sameiningu ráðuneyta, eins og við þekkjum. Við sjálfstæðismenn stóðum gegn breytingunni sem ákveðin var í september en við styðjum þessar tæknilegu breytingar í ljósi þess að um áramótin taka við innanríkisráðuneyti og velferðarráðuneyti og þá er ástæðulaust að hafa nöfn eldri ráðuneyta og eldri titla ráðherra í lögum áfram. Ég vek hins vegar athygli á því að þetta er fjórða frumvarpið um breytingar á Stjórnarráði Íslands sem afgreitt er frá þingi frá því að núverandi ríkisstjórn tók til valda. 

Heyr, heyr.

Hæstv. forseti. Við erum að fjalla um síðasta áfanga á flutningi á málaflokki sem á að flytjast til Sjúkratryggingastofnunar Íslands. Það verður að segjast eins og er að þegar þessi stofnun var sett á fót í október 2008 var stefnt að mjög öflugri stofnun sem sæi um alla samninga á sviði heilbrigðismála fyrir hönd ríkisins. Það hefur reynst þyngra í vöfum en menn vonuðu í upphafi. Í breytingartillögu sem kemur fram á nefndaráliti heilbrigðisnefndar er lagt til að ráðherra verði heimilt fram til 2014 að fara með þessi síðustu ákvæði í reglugerð, en eftir frekari skoðun á málinu er þessu ákvæði frestað um eitt ár.

Virðulegi forseti. Það eru að koma jól og samstarfsvilji stjórnarandstöðunnar í algeru hámarki. Við föllumst á að gefa hæstv. ráðherra enn og aftur frest í þessu mikilvæga máli en ekki í þrjú ár, sem er auðvitað afskaplega slæm hugmynd, heldur sættumst við á eitt ár og vonumst til þess að nýr ráðherra muni nýta þann tíma vel. Samkvæmt lögum á hann að skipuleggja og færa þá þjónustu sem hér var nefnd, sem er afskaplega mikilvæg fyrir sjúklinga í landinu og heilbrigðisþjónustuna í heild sinni, yfir til Sjúkratrygginga. Við munum fylgjast vel með því að það verði gert og ef svo verður munum við bæta heilbrigðisþjónustuna 

Virðulegi forseti. Það stóð til að fresta því til 2014 að gera þá samninga sem komið hefur verið inn á. Við breyttum því síðan í heilbrigðisnefnd, meiri hlutinn ásamt þeirri sem hér stendur, að gera mætti þessa samninga fyrr ef hæstv. ráðherra væri tilbúinn með þá, en nú á að stytta þann tíma í eitt ár. Að mínu mati skiptir það engu máli. Af praktískum ástæðum er ekki hægt að fara í þessa samningagerð um næstu áramót þannig að það skiptir engu máli þó að við frestum því í eitt ár, hugsanlega tvö, þrjú. Það þarf að skoða þessi mál og ákveða á hvaða hraða menn ætla að gera þetta. Það kostar líka peninga. Menn spara hugsanlega peninga þannig að ég tel að þetta skipti engu máli og mun því styðja breytingartillöguna.

Frú forseti. Í trausti þess að sá frestur, eitt ár, sem gefinn var verði nýttur til að framfylgja þeim lögum sem sett voru 1. október 2008, um sjúkratryggingar, og að hv. heilbrigðisnefnd fái að fylgjast með því verki sem vinna á á þeim tíma, segi ég já við breytingartillögunni.

Frú forseti. Sú frestun sem við ákveðum nú er að mínu viti of stutt. Hér er um flókna samningagerð að ræða en hins vegar greiði ég atkvæði með þessu í anda samstöðu og velvilja nú rétt fyrir hátíðina en bendi á að um er að ræða tvíverknað af hálfu þingsins, að menn þurfa að fresta þessu ákvæði aftur að ári.

Virðulegi forseti. Ég tek undir með hv. þm. Ragnheiði Ríkharðsdóttur en samt sem áður koma strax upp efasemdir um að hugur fylgi máli miðað við atkvæðaskýringu síðasta hv. þingmanns. Það er fullkominn misskilningur að um sé að ræða aukin útgjöld hjá ríkissjóði með því að framfylgja þessum lögum, það er öðru nær, eins og umsagnaraðilar bentu á, hvort sem það voru samtök hjúkrunarfræðinga, lækna, Landspítalinn eða aðrir. Virðulegi forseti. Við sættumst á að fara þessa leið en eins og hv. þm. Ragnheiður Ríkharðsdóttir nefndi er afskaplega mikilvægt að fylgja þessu máli eftir. Við höfum séð að illa var farið með síðustu tvö ár í heilbrigðismálunum og við munum gera hvað við getum til þess að svo verði ekki áfram. En ég segi já við þessu, virðulegi forseti.

Forseti. Ég verð að koma upp og láta í ljósi óánægju mína með að þegar verið er að breyta og komið með breytingartillögu eins og hér er lögð fram og við stöndum öll að í heilbrigðisnefnd, komi fulltrúi úr heilbrigðisnefnd og lýsi því yfir að þetta sé tvíverknaður, að í raun og veru að sé þetta gjörningur sem enginn ætli að standa við og að fara þurfi í sama verkefni aftur að ári. Ég lýsi furðu yfir orðum hv. þm. Ólafs Þ. Gunnarssonar vegna þess að ég taldi að Alþingi væri að samþykkja að veita frest í eitt ár til að unnið yrði samkvæmt því sem lögin segja til um. En hér kemur þingmaður upp og segir: Það verður ekki gert.

Virðulegi forseti. Hér er verið að hygla Orkuveitu Reykjavíkur, stærsta félagi á Íslandi í smásölu og dreifingu á raforku. Það fyrirtæki hefur haft langan tíma til að undirbúa sig og sá undirbúningur er langt á veg kominn innan fyrirtækisins. Komið hafa fram alvarlegar ásakanir við meðferð málsins í hv. iðnaðarnefnd og er m.a. sagt að með þessari hækkun misnoti Orkuveita Reykjavíkur hugsanlega undanþágur sínar frá aðgreiningu samkeppnis- og sérleyfisstarfsemi og að ekki þurfi að hafa mörg orð um hversu alvarlegt það er að fyrirtæki sem er ráðandi á markaðnum gangi fram í skjóli sérstakrar undanþágu. Samkeppniseftirlitið hefur þetta mál til rannsóknar og leggst alfarið gegn því að sá frestur verði lengdur. Það er líka að finna í umsögnum annarra samkeppnisaðila á þessum markaði. Norræna velferðarstjórnin virðist ætla að fara andstætt hagsmunum neytenda en við í minni hlutanum sameinumst um að verja hagsmuni neytenda og segjum því nei við þessu frumvarpi.

Virðulegi forseti. Það er mikilvægt að gera sér ljóst að skipulagslega er Orkuveita Reykjavíkur klár í þann fjárhagslega aðskilnað sem er forsenda þessa verknaðar. Það er líka ljóst að samkvæmt þeirri Evróputilskipun sem frumvarpið er byggt á þarf 100 þúsund tengingar til að nauðsynlegt sé að fara í aðgreiningu samkeppnis- og sérleyfisstarfsemi. Orkuveita Reykjavíkur er því eina fyrirtækið á Íslandi sem hefði einhvern tíma átt að vera neytt til slíks aðskilnaðar. Engu að síður er það síðasta fyrirtækið á þessum samkeppnismarkaði sem á að gera það. Hér leggur meiri hlutinn til að eina fyrirtækið sem á að fara í slíkan aðskilnað skuli fá frest í eitt ár enn. Minni hlutinn segir nei, en við ættum hins vegar að velta því fyrir okkur hvort við innleiðum ekki oft og tíðum rangar Evróputilskipanir, tilskipanir sem ekki henta á íslenskum markaði.

Heyr, heyr.

Virðulegi forseti. Við erum að fara að greiða atkvæði um frestun á aðskilnaði sérleyfisstarfsemi og samkeppnisstarfsemi í orkufyrirtækjum. Þetta er í þriðja sinn sem á að fresta þessari aðgerð og er það að beiðni Orkuveitu Reykjavíkur. Við leggjumst eindregið gegn því að Orkuveitan fái frestun, bæði vegna þess að samkeppnisaðilarnir hafa þegar gengið frá málum sínum og hafa haldið því fram að Orkuveitan hafi gengið á lagið hvað þetta varðar. Því er haldið fram að samkeppnislög hafi verið brotin með nýorðnum hækkunum á flutningi og framleiðslu eða dreifingu á framleiðslu raforku innan Orkuveitu Reykjavíkur, eins og við töluðum reyndar um í ræðu að gæti gerst. En nú höfum við fengið það staðfest  
            

Tíminn er útrunninn.

samkeppnisstarfsemina. 

Forseti vill biðja þingmenn um að virða tímamörk.

Frú forseti. Við greiðum atkvæði um breytingar á lögum um atvinnuleysistryggingar. Með breytingunum komum við til móts við erfiðar aðstæður á vinnumarkaði í kjölfar efnahagshrunsins með því að lengja rétt til töku atvinnuleysisbóta tímabundið í fjögur ár. Sú breyting nær til þeirra sem hófu töku bóta í mars 2008 eða síðar. Við erum einnig að samþykkja að atvinnuleitendur öðlist þann sjálfsagða rétt að fá bætur í allt að fimm daga vegna veikinda á hverju 12 mánaða tímabili.

Virðulegi forseti. Við framsóknarmenn munum styðja þær breytingartillögur sem við teljum vera til góða, þ.e. sem snerta veikindarétt atvinnulauss fólks. Jafnframt munum við styðja framlengingu frá þremur í fjögur ár. En við teljum vanhugsað að hækka mörkin varðandi hlutabæturnar úr 20% í 30%. Við munum sitja hjá í þeim lið og þar með við frumvarpið í heild.

Frú forseti. Frumvarpið er í tveim meginþáttum, annar er lenging á atvinnuleysisbótatímabili úr þremur árum í fjögur ár tímabundið. Við styðjum það að sjálfsögðu en þetta er afleiðing af helstefnu ríkisstjórnarinnar sem býr til atvinnuleysi alla daga og vinnur ekki að því að skapa atvinnu eða láta atvinnu myndast. Það styðjum við af illri nauðsyn. Hitt atriðið er að fólk fái ekki atvinnuleysisbætur nema það sé atvinnulaust meira en 30%. Þarna er verið að eyðileggja það góða kerfi sem menn tóku upp og það mun ekki spara ríkissjóði gjöld vegna þess að fyrirtæki munu þá segja fólki 30% upp í staðinn fyrir 20%. Atvinnuleysistryggingasjóður þarf þá að borga 30% í staðinn fyrir 20%, sem er 50% meira þannig að ég greiði eindregið 

Frú forseti. Í nefndaráliti 2. minni hluta er gerð alvarleg athugasemd við þann hraða sem var á þessu máli eins og velflestum málum þingsins. Er þar vísað í þingsályktun sem Alþingi samþykkti í haust samhljóða 63:0 þar sem lögð var áhersla á sjálfstæði Alþingis gagnvart framkvæmdarvaldinu.

Það er löngu gleymt.

Það er löngu gleymt, er kallað fram í, og það er rétt. Framkvæmdarvaldið dembir yfir Alþingi frumvörpum sem alls ekki næst tími til að vinna þannig að sómi sé að og mikil er hætta á alls konar mistökum. Ég verð að víta það sérstaklega, en ég greiði að sjálfsögðu atkvæði með því að frumvarpið nái fram þrátt fyrir þennan gífurlega hraða.

Forseti. Hér er gengið til atkvæða um verulega breytt brunavarnalög en fyrr í vikunni samþykkti Alþingi ný mannvirkjalög og í september samþykkti það ný skipulagslög. Þetta er þrenna, eins og sagt er í boltanum, og nokkuð vel að verki staðið eftir átta ára aðdraganda en endurskoðunin fór af stað 2002 þegar hv. þm. Siv Friðleifsdóttir var umhverfisráðherra. Um flugvallarmálið mikla, sem menn hafa rætt í sölum og afkimum, tókst í nótt samkomulag með nokkrum ævintýrabrag. Samkomulagið er þríþætt. 1. Fyrir hönd löggjafans hefur umhverfisnefnd tekist að knýja viðkomandi ráðherra til verka við að gera út um erfiðan og leiðinlegan ágreining í stjórnsýslunni. 2. Þessa lausn á að festa bæði í brunavarnalögin og loftferðalögin. 3. Ráðherrarnir fá tiltekinn tíma og eiga að skila af sér til nefnda Alþingis, umhverfis- og samgöngunefndar fyrir 15. maí í vor. Ég stend að þessu samkomulagi ásamt þeim nefndarmönnum sem viðstaddir voru í nótt og þakka þeim og öllum nefndarmönnum samvinnuna og einnig hæstv. ráðherrum sem áttu hlut að máli.  
            

Virðulegi forseti. Hér erum við að upplifa einstakan farsa. Hv. þm. Mörður Árnason óskaði hæstv. umhverfisráðherra til hamingju með brunavarnaþrennuna. - Sagðirðu ekki brunavarnabrennuna? Þegar ég fór úr þinghúsinu í gær var ég búin að gera samkomulag við formann umhverfisnefndar og varaformann nefndarinnar um að standa að samkomulagi um að frumvarpið færi óbreytt í gegnum þingið. Margt gerist í næturhúminu. Kl. fjögur var undirritað nýtt samkomulag og ég stend því ein eftir á samkomulaginu 

Virðulegi forseti. Okkur er stundum tíðrætt í þessum sal um að mikill ágreiningur sé á milli stjórnmálaflokka um hin aðskiljanlegustu mál 

Virðulegur forseti. Við þessa atkvæðagreiðslu færi ég umhverfisnefnd mínar dýpstu þakkir, sérstaklega formanni hennar, hv. þm. Merði Árnasyni, fyrir að stýra nefndinni í gegnum vinnu við frumvarpið um brunamál og jafnframt mannvirkjafrumvarpið með einkar farsælum hætti. Margt var fært til betri vegar í úrvinnslu nefndarinnar og þar tókst sátt á lokasprettinum sem felur í sér að umhverfisráðherra og samgönguráðherra  Lagasetning um brunavarnir er hluti af heildarlöggjöf um skipulag og mannvirki sem Alþingi afgreiðir nú sem lög á árinu 2010 en umhverfisráðherrar fjögurra flokka hafa flutt málið í þinginu. Þáverandi hæstv. umhverfisráðherra, Siv Friðleifsdóttir, hóf vinnu við endurskoðun laganna árið 2002, sem minnir okkur á að pólitík getur oft verið langhlaup. Í tengslum við þessa nýju löggjöf verða settar nýjar reglugerðir á vordögum og þá verður loks 

Virðulegi forseti. Það er rétt hjá hv. þm. Merði Árnasyni, það var ákveðinn ævintýrabragur yfir meðferð þessa máls og því samkomulagi sem náðist seint í nótt eða vel á fjórða tímanum. Það var einnig rétt hjá hv. þm. Skúla Helgasyni að það lá við að þetta mál fuðraði upp í þeim deilum sem voru innan ríkisstjórnarflokkanna um málið. Það var allt of mikil óvissa í þessu máli, allt of mikill hraði á meðferð þess, og ágreiningurinn snerist fyrst og fremst um að breytingunum hefði fylgt gríðarlega mikill kostnaður sem hefði komið neytendum og þeim sem nota innanlandsflug mjög illa. Ég þakka þeim þingmönnum og ráðherrum stjórnarliðsins sem höfðu skynsemina að leiðarljósi með okkur í stjórnarandstöðunni til að leiða þetta mál til farsælla lykta.

Hæstv. forseti. Ég ætla ekki að hafa uppi miklar lýsingar eða líkingar úr flug- eða brunaliðsmáli í sambandi við þetta mál. Ég vildi bara segja að það er búinn að vera nokkuð erfiður ágreiningur um tiltekna þætti frumvarpsins. Sá ágreiningur var að lokum til lykta leiddur á fjórða tímanum í nótt og í ljósi þess lýsi ég yfir stuðningi við frumvarpið og breytingartillögur sem fyrir liggja af hálfu hv. umhverfisnefndar og einstakra umhverfisverndarmanna um þetta mál.

Virðulegur forseti. Ég kem upp til að fagna þessum tímamótum. Málið hefur tekið ótrúlega langan tíma. Það hefur verið mjög þungt. Þetta hefur verið mjög erfið fæðing, ef svo má að orði komast, miklar fæðingarhríðir. Fæðingin er eiginlega ekki búin enn af því að ágreiningi er skotið á frest til 15. maí. Tveir hæstv. ráðherrar eiga að skoða ákveðin mál enn betur þannig að málið er ekki búið en það er þó nánast komið á endasprettinn. Alla vega er þingið að afgreiða það núna og ég vil óska öllum sem komið hafa að því til hamingju. Ég vil sérstaklega draga fram embættismenn í umhverfisráðuneytinu sem fylgt hafa málinu eftir í öll þessi ár, átta ár, og tel að við séum núna að stíga gríðarlega mikið framfaraskref. Sú er hér stendur hóf þessa vegferð en grunaði alls ekki að þetta yrði átta ára fæðing þannig að ég er mjög ánægð með að niðurstaða skuli nást núna.

Virðulegi forseti. Það má kannski segja að aðflugið að samþykkt brunavarnalaga hafi verið dálítið langt. Lendingin held ég hins vegar að verði góð. Sá sátt sem náðist um tillögu mína í nótt, og sem aðrir eru meðflutningsmenn á, sýnir hvað þetta er góð sáttatillaga. Hún gerir ráð fyrir að umhverfis- og samgönguráðherra setji ákveðna vinnu í gang sem lögð verður fyrir nefndina og málinu ljúki á þann hátt. Virðulegi forseti. Skipulag viðbúnaðarþjónustu á flugvöllum hefur verið mjög góð sl. 50 ár og ég er alveg sannfærður um að hún verður það áfram. Þar á Flugmálastjórn heiður skilinn fyrir aðkomu sína og eins eftir að þessu var skipt upp og Flugmálastjórn varð stjórnsýslustofnun. Það er gaman að því, virðulegi forseti, 

Virðulegi forseti. Ég fagna því eins og aðrir að fengist hefur niðurstaða í þetta mikla deilumál sem valdið hefur miklum óróa innan stjórnarflokkanna og á Alþingi um hvernig með eigi að fara. Ég vil hins vegar vekja athygli á því að Alþingi er núna að lögfesta í fyrsta skipti að fulltrúar tveggja valdablokka innan Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, fulltrúar villikattanna og fulltrúar heimiliskattanna, skuli setjast niður og tala saman og er ekki seinna vænna.

Frú forseti. Að málum skuli þannig komið í þessum málaflokki að leggja þurfi fram tillögu á þingi um að ráðherrar ræði saman til að leysa mál finnst mér sem þingmanni óásættanlegt. Ég sit því hjá við atkvæðagreiðslu í þessu máli.

Frú forseti. Málið var tekið úr nefnd með fyrirvara um samþykkt þess og ætla ég að gera lítillega grein fyrir því. Málið fjallar um greiðslur í Þróunarsjóð EFTA en allt frá gildistöku EES-samningsins hafa EES-ríkin innan EFTA, Noregur, Ísland og Liechtenstein, skuldbundið sig til að inna af hendi tilteknar greiðslur til að draga úr efnahagslegu og félagslegu misræmi. Þetta eru gríðarlega miklir fjármunir, innan þessa samnings eru 5,3 milljarðar sem ég tel að hægt hefði verið að nota innan lands í mörg þörf verkefni í stað þess að skera niður í velferðarkerfinu. Það hangir hins vegar tollfrelsi varðandi viðskipti með sjávarafurðir við þennan samning sem ég tel mjög mikilvægt og því ætla ég að samþykkja frumvarpið.

Frú forseti. Samið hefur verið um þau framlög sem verið er að greiða atkvæði um í tengslum við EES-aðild okkar og ég tel að okkar ráðamönnum í utanríkisráðuneytinu, embættismönnum og ráðherra, hafi tekist ágætlega að fá skilning viðsemjenda okkar á þeim aðstæðum sem uppi eru á Íslandi vegna þess að hér er ekki verið að auka við okkar hlut. Við höfum líka náð góðu samkomulagi við hin EFTA-ríkin þar sem þau hafa tekið á sig auknar byrðar á sama tíma og við höfum ekki lagt meira til málanna. Þar sem við málið hanga mjög mikilvægir samningar um aðgang fyrir íslenskar afurðir inn á Evrópska efnahagssvæðið er mjög skynsamlegt að styðja það þrátt fyrir að um sé að ræða afar háar fjárhæðir.

Virðulegur forseti. Fram kemur í fylgiskjali með frumvarpinu að Íslendingar hafa alltaf lagt á það ríka áherslu að ekki er um lagalegar skuldbindingar að ræða gagnvart þessum samningi. Með frumvarpi þessu er lagt til að þessar greiðslur verði lögfestar fyrir okkur Íslendinga með því að bæta þessu ákvæði inn í EES-samninginn. Því er ég algerlega ósammála því að þegar þjóðir ganga til samninga á að vera um samning að ræða en ekki lagalegar skuldbindingar, en við þekkjum það frá Icesave-þráhyggju ríkisstjórnarinnar. Varðandi að aðilar innan EFTA hafi verið svo góðir við okkur að leyfa okkur að greiða minna í þetta sinn vil ég benda á að framlög einstakra ríkja til þessa sjóðs miðast við hlutfall viðkomandi ríkis af samanlagðri vergri landsframleiðslu. Viðmiðunarárið er tveimur árum fyrr þannig að hér er ekki um neinn vinargreiða að ræða. Þetta er staðreyndin sem stóð í samningnum sjálfum, 

Virðulegi forseti. Þegar EES-samningurinn var gerður 1994 hékk við þann samning samþykkt EFTA-ríkjanna um að greiða í þennan þróunarsjóð. Þeir samningar voru endurnýjaðir eða endurgerðir árið 1999 og 2004 og nú er það gert enn einu sinni. Það er töluvert mikil hækkun á sjóðnum. Það er hins vegar engin hækkun á því sem við greiðum og skal það tekið skýrt fram. Það skal líka tekið fram að EFTA-ríkin hafa ekki viðurkennt að þeim beri lagaleg skylda til að greiða í þennan sjóð en það hefur verið krafa Evrópusambandsríkjanna og það stendur enn að þetta er viðauki við samninginn en ekki hluti af honum.

Frú forseti. Hér er um að ræða að framlengja samning um greiðslur í Þróunarsjóð EFTA sem við höfum verið aðilar að um alllangt skeið. Það er mikilvægt að halda því til haga sem komið hefur fram að af Íslands hálfu hefur ávallt verið lögð á það áhersla að hér er ekki um lagalega skuldbindingu að ræða til greiðslna af þessu tagi. Það er ekki um að ræða hækkun á framlagi Íslands að þessu sinni heldur er hækkunin sem kemur inn í sjóðinn borin af Noregi og Liechtenstein og það gera þessi ríki í ljósi efnahagsaðstæðna hér á landi. Það er líka nauðsynlegt að árétta að með þessu frumvarpi er verið að breyta 117. gr. EES-samningsins þar sem vísað er til bókana um Þróunarsjóð EFTA en ekki er verið að lögfesta bókanirnar sjálfar. Samhliða þessum samningi erum við að ræða endurnýjaðan samning um niðurfellingu tolla á ákveðnu magni tiltekinna sjávarafurða sem er mikilvægt hagsmunamál fyrir íslenskan sjávarútveg, fyrir íslenskan útflutningsiðnað, og ég er sannfærður um að þrátt fyrir að hér sé um allháar upphæðir að ræða skili það sér til baka í hagsmunum okkar í íslenskum útflutningi.

Virðulegi forseti. Hér var ekki verið að ræða frumvarp nema það hefði lagabindandi gildi þegar það yrði afgreitt í atkvæðagreiðslu. Til að útskýra hvað verið er að samþykkja þá eru Íslendingar að skuldbinda sig að lögum til að inna af hendi tilteknar greiðslur til að draga úr efnahagslegu og félagslegu misræmi milli svæða innan EES með það fyrir augum að stuðla að jafnri og stöðugri eflingu viðskipta og efnahagstengsla. Í hvaða stöðu erum við Íslendingar? Það er með ólíkindum að þetta mál skuli vera komið fram. Það hanga á spýtunni íslenskir hagsmunir varðandi sjávarútveg og ákveðnar fisktegundir. Ég segi: Hefði ekki verið nær hjá íslenska ríkinu að greiða útgerðinni frekar þessar upphæðir sem eru svo langtum minni en gildir í þessum samningi? Með löggildingu þessa samnings og þeim sem við gerum fyrir árið 2010 er verið að tala um tæpa 7 milljarða, 7.000 millj. kr.

Virðulegi forseti. Þau ríki sem hafa sótt um í þennan sjóð og fengið greiðslur eru m.a. Grikkland, Kýpur, Malta, Pólland, Portúgal og fleiri ríki. Þau eru talin upp í 1. gr. viðaukasamningsins. Ég sé ekki hvers vegna Ísland á að greiða þessum löndum slíkar upphæðir. Þessi styrkur var meira að segja notaður á Ítalíu til að kosta Elton John-tónleika. Ég er farin að kalla þetta frumvarp Elton John-frumvarpið því að það er með ólíkindum að fjármunum skuli vera sóað í þessum ríkjum með slíkum hætti. Við erum að ná okkur upp eftir efnahagshrun. Það væri nær að þessi ríki litu til okkar og hjálpuðu okkur á fætur í stað þess að sóa þessum fjármunum. Munurinn á þeim og þeim framlögum sem Færeyingar lánuðu okkur - þeir hefðu alveg eins getað greitt þessa upphæð strax til Evrópusambandsins í stað þess að láta það fé hafa milligöngu hér á landi.

Frú forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um 3. gr. frumvarpsins og þar liggur samningurinn allur undir um EES-fjármagnskerfið frá 2009–2014. Ég hef farið yfir það í megindráttum að ástæða þess að þetta er lagt fram og gert að lögum er að þarna liggja sjávarútvegshagsmunir undir. Ég get alveg tekið undir þau rök. En ég ítreka að þarna er verið að fórna miklu fé sem betur mætti nota innan lands, t.d. til hjálpar fátækum fjölskyldum. Þetta eru áherslur ríkisstjórnarinnar. Það hangir saman við aðlögunarferli Evrópusambandsins því að það stendur í þessu frumvarpi að þetta hafi verið það sem Evrópusambandið gat sætt sig við, að Ísland skyldi hafa þessar greiðslur lögbundnar. Ég er hrygg yfir því.

Virðulegi forseti. Ég hafði skilið það svo að þetta ætti ekki að vera í umræðunni í atkvæðagreiðslu en ég vakti til k. 3 í nótt til að bíða eftir að hv. þm. Vigdís Hauksdóttir kæmi til að ræða frumvarpið 

Virðulegi forseti. Ástæða þess að þetta frumvarp er lagt fram er sú að við endurúthlutun á tíðniréttindum skal taka gjald. Efni þessa frumvarps á rætur að rekja til meðferðar samgöngunefndar á frumvarpi sem lagt var fram á yfirstandandi þingi, það er 136. mál og fjallar um breytingar á lögum um fjarskipti, með síðari breytingum. Því frumvarpi var vísað til samgöngunefndar þann 9. nóvember. Skömmu eftir vísun frumvarpsins til nefndarinnar var það sent hópi aðila til umsagnar. Þegar umsagnarfresti lauk 6. desember kom í ljós að umsagnaraðilar gerðu verulegar lagatæknilegar athugasemdir við efni þess. Tók meiri hluti nefndarinnar í framhaldinu þá ákvörðun að fjalla um frumvarpið á ítarlegri hátt en áætlanir gerðu ráð fyrir en fyrirsjáanlegt er að nefndin mun ekki fjalla um málið fyrr en í ársbyrjun 2011. Virðulegi forseti. Við í þingflokki sjálfstæðismanna höfum sagt að við munum ekki standa í vegi fyrir því að lögð séu fram frumvörp til tekjuöflunar fyrir ríkissjóð. Þó svo að þetta mál hafi komið eftir 1. desember verð ég að segja að ég er sáttur við þá ákvörðun meiri hluta hv. samgöngunefndar að fara frekar þá vegferð að afla þannig heimilda til gjaldtöku en að keyra hitt málið fram með þeim hætti sem til stóð að gera. Ég vil líka vekja athygli á því að ekki hefur verið gjaldtökuheimild í fjarskiptalögunum síðan 2003. Á þeim tíma hefur einungis einu fyrirtæki verið úthlutað tíðniheimildum. Það er gert til mjög langs tíma, til um 10 ára í senn, en menn hafa ekki áhyggjur af því að það raski samkeppnisstöðu. Ég vek hins vegar athygli á því að á árinu 2009 var einu fyrirtæki, Nova, úthlutað tíðniheimildum til 11 og 13 ára. Voru gerðar athugasemdir við að það því að það gæti hugsanlega skekkt samkeppnisstöðuna. En meiri hlutinn færir ákveðin rök fyrir því í nefndaráliti sínu að þau fyrirtæki sem gera alvarlegastar athugasemdir við það hafa notið svipaðra réttinda áður. Ég vil í lok máls míns vekja athygli á því að verið er að hækka gjaldið frá árinu 2000 úr 16,6 millj. kr. upp í 30 millj. kr. og það eru verðlagsbreytingar. Ég nefni það, virðulegi forseti, vegna þess að það er mikil hætta á því að fyrirtækin muni velta þeim kostnaði yfir á neytendur. Í lokin fagna ég því að meiri hluti hv. samgöngunefndar hafi tekið þá ákvörðun að fara þessa leið til að afla heimildar til gjaldtöku frekar en að keyra það frumvarp í gegn sem lá fyrir þinginu í upphafi, sem að mínu mati þarf miklu meiri umfjöllunar og skoðunar við í hv. samgöngunefnd.

Virðulegi forseti. Ég kem upp til að lýsa skoðun okkar framsóknarmanna, að við munum ekki standa í vegi fyrir því að frumvarpið nái fram að ganga. Hins vegar vil ég líka segja að við höfum rætt síðustu daga um þau vinnubrögð sem þingið hefur ástundað og þessi ríkisstjórn hefur sannarlega ekki breytt, að keyra mál í gegn með mjög stuttum fyrirvara og litlum undirbúningi. Þetta mál er kannski skýrasta dæmið um það því að á lokasprettinum var hreinlega svo komið að ráðuneytið og sú nefnd sem unnið hafði að málinu voru ekki búin að undirbúa málið á nokkurn hátt og átti jafnvel að fara að taka það úr nefnd. En niðurstaðan er ágæt. Sett er inn ákvæði þannig að nefndin sjálf eða hluti nefndarinnar ber fram tillögu um að hægt verði að úthluta tíðnisviðum á næsta ári og er það vel. En ég held að við ættum að láta þetta okkur að kenningu verða, svona vinnum við ekki og næsta ár tökum við upp önnur vinnubrögð.

Frú forseti. Örstutt um þetta. Við ræðum um auðlind sem felst í takmörkun, nákvæmlega eins og kvóti í sjávarútvegi og mjólkurkvóti í landbúnaði og fleiri kvótar. Þarna er verið að takmarka aðgang manna að ákveðnum gæðum sem í þessu tilfelli eru tíðnisvið. Ég geri ráð fyrir að mjög mikil eftirspurn verði eftir þessum tíðnisviðum innan mjög skamms tíma vegna þess að mikið af fjarskiptum, t.d. símasamskipti og annað slíkt, fer í gegnum þetta. Hér er verið að vinna mjög hratt og kannski er hér of lítil fyrirhyggja. Þetta er enn eitt dæmið um að menn eiga að hafa séð hlutina fyrir og komið fram með frumvarpið fyrr þannig að við hv. þingmenn gætum rætt það almennilega. En þetta ákvæði er til bráðabirgða þannig að ég vona að ríkisstjórnin, Alþingi og umhverfisnefnd fari að ræða þetta í þaula og átti sig á því að þetta er enn ein auðlindin sem við þurfum að ákveða hvernig er úthlutað.

Frú forseti. Ég ætla ekki að lengja umræðuna um það frumvarp sem við ræðum hér. Ég átti ekki von á miklum umræðum, þ.e. breytingu á lögum um fjarskipti frá árinu 2003, og hefði ekki gert það nema út af því að mér finnast þau ummæli ekki makleg sem komu frá einum fulltrúa í samgöngunefnd, Sigurði Inga Jóhannssyni, sem sat fundi nefndarinnar þegar við ræddum þetta og ákváðum að fara þessa leið, því að það var full samstaða um að fara með málið í þennan farveg. Það var ekki ætlunin að keyra það í gegn með einhverju offorsi, það stóð aldrei til heldur var full samstaða um að setja það fram með þessum hætti. Það var enginn ágreiningur í nefndinni um það, það var enginn ágreiningur um málsmeðferðina og mér finnst hún bera vitni um nýja tíma og þau vinnubrögð sem við ætlum að tileinka okkur jafnvel í fleiri málum en gert hefur verið hingað til. Ég held að þetta sé ágætisleið sem samgöngunefnd hefur ákveðið að fara hvað þetta varðar í stað þess að ljúka málinu með hraði og eins og auðvitað hefur verið gert í sambærilegum málum árum og áratugum saman. Eins og oft áður náðist í þessari ágætu nefnd fín samstaða um lausn á máli og ég held að við ættum að taka okkur vinnulagið til fyrirmyndar sem hefur tíðkast í samgöngunefnd við lausn ýmissa mála í öðrum nefndum. Enn sem komið er hefur ekki verið afgreitt mál í ágreiningi úr nefndinni, hvað svo sem síðar kann að verða á þessu kjörtímabili.

Forseti. Örstutt um málið. Ég tek undir með hv. formanni samgöngunefndar, það er undarlegt að fulltrúar Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks í nefndinni skuli koma með athugasemdir og ýfingar vegna máls sem þeir voru fullkomlega sáttir við í nefndinni sjálfri, en hugur þeirra hefur væntanlega snúist á fundum með samflokksmönnum sínum. Það er rétt sem fram kom, þetta mál er flókið og erfitt og við eigum eftir að skoða það. Það er kannski of snemmt að segja til um hvort það er gallað með einhverjum hætti eða vanbúið. Ég er nýr í samgöngunefnd og tel reyndar að því sé líka um að kenna að samgöngunefndarmenn voru óvenjuilla undirbúnir að fara í þetta mál. Ég mætti á tvo fundi af þremur sem um málið voru haldnir og það heldur auðvitað áfram. Ég verð að viðurkenna það með sjálfan mig að ég var ekki mjög fróður um tíðnisviðin og þá heillandi veröld. Það sýndist mér reyndar ekki aðrir vera heldur, m.a. þeir sem hér töluðu, þannig að það er rétt að menn fari varlega í þungum dómum. Það sem þó er ljóst er að hv. þm. Pétur H. Blöndal hefur rétt fyrir sér, við erum að tala um auðlind og þá hefur hver stjórnmálaflokkur, eða a.m.k. stjórnmálafylking eða hreyfing, sína auðlindastefnu. Auðlindastefna okkar samfylkingarmanna er ljós og hefur lengi verið það. Við viljum að auðlindir séu í almannaeigu, að af þeim sé tekið notkunargjald. Þó að í litlu sé er þeirri stefnu haldið fram í því frumvarpi sem hv. formaður samgöngunefndar mælti fyrir og er auðvitað til bráðabirgða þangað til nefndinni hefur gefist tími til að fara yfir frumvarpið frá hæstv. samgönguráðherra.

Frú forseti. Ég kem upp til að taka örstutt undir með hv. formanni samgöngunefndar, Birni Val Gíslasyni, um að hér var vel haldið á málum. Þetta er óhemjuflókið mál í eðli sínu og hafði stuttan aðdraganda og því var farin sú leið að fresta meginþætti þess fram á næsta ár og það er til marks um ný vinnubrögð að mati þess sem hér stendur. Málinu var ekki þröngvað í gegnum þingið heldur var einungis sá þáttur þess sem lýtur að fjármögnun settur inn í bráðabirgðaákvæði. En meginhluti málsins er hins vegar eftir innan þings og það er vel, svona á þingið að starfa.

Frú forseti. Örfá orð um þetta mál. Eins og komið hefur fram er um nokkuð flókið mál að ræða sem fékk einhverja umfjöllun í samgöngunefnd, það hafði ekki fengið mjög mikla umfjöllun þar. Ég átti þess kost að sitja einn fund í nefndinni þar sem málið var til umfjöllunar og frá mínum bæjardyrum séð lítur það þannig út að það þurfti frekari vinnslu við. Það var afstaða mín eftir að hafa skoðað það lítillega að það þyrfti frekari vinnslu við. Hins vegar væru jafnframt ríkir hagsmunir til að afla heimilda til að taka gjald til úthlutunar tíðniréttinda sem renna út fljótlega á næsta ári. Það voru þess vegna ríkir almannahagsmunir að það kæmist í gegn. Með tilliti til þess að ýmsir nefndarmenn töldu að það þyrfti meiri umræðu í nefndinni en tími var til fyrir jólin vil ég nota tækifærið og þakka öllum nefndarmönnum í samgöngunefnd, bæði þeim sem flytja þetta frumvarp en einnig og ekki síður fulltrúum stjórnarandstöðunnar í samgöngunefnd sem liðkuðu fyrir því að sá háttur yrði hafður á. Það var mikilvægt til að koma þessu fram og ég sé ekki ástæðu til annars en að þakka þeim fyrir það. Enda þótt þeir hafi ekki viljað vera meðflutningsmenn á málinu eiga þeir að sjálfsögðu þakkir skilið fyrir að hafa liðkað fyrir framgangi málsins með þeim hætti sem þeir gerðu.

Virðulegi forseti. Ég kem aftur vegna þeirra ummæla sem hv. þm. Mörður Árnason hafði áðan. Hv. þingmaður hefur greinilega ekki hlustað á það sem ég sagði í ræðu minni og talaði um að það væri mjög sérkennilegt að hér kæmu fulltrúar Sjálfstæðisflokksins - og átti þar að sjálfsögðu við mig - sem væru með ýfingar um afgreiðslu málsins. Það kom mjög skýrt fram í minni stuttu ræðu áðan að ég er mjög sáttur við hvernig meiri hluti nefndarinnar og hv. formaður samgöngunefndar, Björn Valur Gíslason, stýrðu málinu í þennan farveg. Ég sagði líka að við mundum ekki standa í vegi fyrir tekjuöflunaráformum ríkisstjórnarinnar fyrir ríkissjóð þó að þingflokkur sjálfstæðismanna væri ekki sáttur - og það fer ekki á milli mála - við allar þær aðgerðir en við stöndum að sjálfsögðu ekki í vegi fyrir þeim. Ég kem hér einungis til að ítreka það svo að það fari ekki á milli mála að ég er mjög sáttur við að meiri hluti samgöngunefndar tók ákvörðun um að skoða hitt frumvarpið mun betur en búið var að gera og tími hafði unnist til því að það er mjög mikilvægt að það sé gert.