Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm 1. kjördeildar (Bernharð Stefánsson) : 1. kjördeild hefur haft til athugunar kjörbréf þeirra þm., sem eiga sæti í 3. kjördeild. Hefur engin kæra borizt út af kosningu þessara þm., og kjörbréfin eru eins og þau liggja fyrir að formi og undirskrift eins og vera ber af hendi hlutaðeigandi kjörstjórnum, héraðakjörstjórnum og landskjörstjórnum, þegar um landsk. þm. er að ræða. Leggur því kjördeildin til, að kosning allra þessar a þm. verði tekin gild.

Þingmenn komu saman í alþingishúsinu kl. 12:15 miðdegis og gengu þaðan til guðsþjónustu í dómkirkjunni kl. 13 miðdegis. Séra Eiríkur Brynjólfsson frá Útskálum steig í stólinn og lagði út af Matt. 6,33. Að lokinni guðsþjónustu gengu þingmenn aftur til alþingishússins, fundarsals neðri deildar. Þessir þingmenn voru til þings komnir: 1. Áki Jakobsson, 4. landsk. þm. 2. Ásgeir Ásgeirsson, þm. V.-Ísf. 3. Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 4. Bjarni Ásgeirsson, þm. Mýr. 5. Bjarni Benediktsson, 5. þm. Reykv. 6. Björn F. Björnsson, 2. þm. Rang. 7. Brynjólfur Bjarnason, 6. þm. Reykv. 8. Einar Árnason, 2. þm. Eyf. 9. Einar Olgeirsson, 2. þm. Reykv. 10. Eiríkur Einarsson, 10. landsk. þm. 11. Emil Jónsson, þm. Hafnf. 12. Eysteinn Jónsson, 1. þm. S.-M. 13. Finnur Jónsson, þm. Ísaf. 14. Garðar Þorsteinsson, 6. landsk. þm. 15. Gísli Guðmundsson, þm. N.-Þ. 16. Gísli Jónsson, þm. Barð. 17. Gísli Sveinsson, 8. landsk. þm. 18. Gunnar Thoroddsen, 11. landsk. þm. 19. Haraldur Guðmundsson, þm Seyðf. 20. Helgi Jónasson, 1. þm. Rang. 21. Hermann Jónasson, þm. Str. 22. Ingólfur Jónsson, 5. landsk. þm. 23. Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M. 24. Ísleifur Högnason, 2. landsk. þm. 25. Jakob Möller, 3. þm. Reykv. 26. Jóhann Jósefsson, þm. Vestm. 27. Jón Pálmason, þm. A.-Húnv. 28. Jónas Jónsson, þm. S.-Þ. 29. Jörundur Brynjólfsson, 1. þm. Árn. 30. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 31. Ólafur Thors, þm. G.-K. 32. Páll Hallgrímsson, 2. þm. Árn. 33. Páll Hermannsson, 2. þm. N.-M. 34. Páll Zóphóníasson, 1. þm. N.-M. 35. Páll Þorsteinsson, þm. A.-Sk. 36. Pálmi Hannesson, 2. þm. Skagf. 37. Pétur Ottesen, þm. Borgf. 38. Sigfús Sigurhjartar son, 1. landsk. þm. 39. Sigurður Bjarnason, þm. N.-Ísf. 40. Sigurður E. Hlíðar, þm. Ak. 41. Sigurður Kristjánsson, 3. landsk. þm. 42. Sigurður Þórðarson, 1. þm. Skagf. 43. Sigurjón Á. Ólafsson, 9. landsk. þm. 44. Skúli Guðmundsson, þm. V.-Húnv. 45. Stefán Jóh. Stefánsson, 4. þm. Reykv. 46. Steingrímur Aðalsteinsson, 7. landsk. þm. 47. Sveinbjörn Högnason, þm. V.-Sk. Voru framantaldir þingmenn allir á fundi. Ókomnir voru til þings þessir alþingismenn : 1. Bjarni Bjarnason, þm. Snæf. 2. Þorsteinn Þorsteinsson, þm. Dal.

Að þessu loknu frestaði aldursforseti fundi til næsta dags, miðvikudagsins 5. ágúst, kl. 2 miðdegis. Miðvikudaginn 5. ágúst, kl. 2 miðdegis, var fundinum fram haldið. Var nú til þings kominn þm. Dal. (ÞÞ), en aldursforseti las símskeyti frá þm. Snæf. (BjBj), þar sem þm. skýrir frá því, að hann muni ekki geta komið til þings fyrst um sinn, sakir veikinda á heimili sínu. Kjördeildir höfðu nú lokið rannsókn sinni á kjörbréfum allra alþingismanna.

Frsm. 2. kjördeildar (Emil Jónason) : 2. kjördeild hefur fengið til athugunar kjörbréf þeirra 17 þm., sem sæti hlutu í 1. kjördeild. Hefur hún yfirfarið þessi gögn og ekkert fundið við þau að athuga. Þau eru öll með undirskriftum eins og vera ber og gengið að öðru leyti frá þeim á venjulegan hátt, og hefur engin kæra komið yfir kosningu þessara þm. Þó þykir kjördeildinni rétt að vekja athygli á því, að frá tveimur þm. lágu ekki fyrir kjörbréf, heldur um annan yfirlýsing frá landskjörstjórn, að kjörgögn, sem henni hefðu borizt, bæru með sér, að hann hefði verið kosinn á þing, það er Bjarni Bjarnason. Um hinn þm., Jörund Brynjólfsson, lá fyrir símskeyti frá skrifstofu Árnessýslu, að hann hefði verið kosinn á þing. Kjörbréf þessara manna lágu ekki fyrir, en kjördeildin sá enga ástæðu til að vefengja þessi gögn. Leggur hún því til, að kosning allra þessara þm. verði tekin gild.

Kosning þm. í 2. kjördeild samþ. með 41 shlj. atkv.



Ég vil beina þeirri fyrir spurn til hæstv. forseta, hvort hann telji ekkert athugavert við þessa kosningu, ef hann athugar 6. gr. þingskapanna, sem mælir fyrir um það, hvernig skipa skuli Ed. Ég vil gjarnan heyra álit hans um þetta, áður en lengra er haldið. Mér skilst, að fyrr nefnd grein beri það með sér, að skipun Ed. skuli fara eftir styrkleika þingflokkanna. En samkvæmt niðurstöðu þessarar kosningar fer skipun deildarinnar ekki eftir styrkleika flokkanna, heldur því, hversu margir þm. eru hér á fundi, og það er allt annað, því að forföll getur alltaf að borið, en þau forföll, sem hér ræðir um, eru engir smámunir, og tel ég ekki annað hægt en að taka þau til greina. Ég bið því hæstv. forseta að láta í ljós álit sitt um þetta.

Forseti (GSv) : Hv. 1. þm. Árn. vitnar til 6. gr. þingskapa, en þar segir um það, hversu tilnefna skuli menn til Ed.: „Skal velja til efri deildar þá tölu þingmanna, er þar skulu eiga sæti. Skal hverjum þingflokki skylt að tilnefna á lista þá tölu þingmanna sinna, er honum ber í hlutfalli við atkvæðamagn hans í sameinuðu þingi.“ Fram komið atkvæðamagn í Sþ. ber það með sér eftir útreikningi, sem hér hefur verið gerður, að 6. maður á C-lista er hærri en 7. maður á A-lista, og samkvæmt 48. gr. ber að raða niður eftir fram komnu atkvæðamagni. Þessu verður hér að hlíta sem við aðrar kosningar. Ég sé því ekki ástæðu til að breyta um skoðun á þessu af þeim rökum, sem hv. þm. hefur borið fram, og það er ekki heldur á mínu valdi að breyta um lista þá, er flokkarnir hafa lagt fram. Hitt er annað mál, hvort samkomulag muni geta orðið um val þm. til Ed.



Fyrirspurn mín laut ekki að því að leita eftir samkomulagi um kjör til Ed. Það gæti vitanlega komið til mála, en slíkt liggur ekki fyrir. Og mér finnst hæstv. forseti Sþ. með engu móti geta skotið sér á bak við það, að ekki eru allir þm. á fundi, þegar kosið er til Ed., því að samkvæmt þeirri gr. þingskapa, sem ég vitnaði til áðan, er til þess ætlazt, að annað ráði en tala viðstaddra þm. Styrkur Framsfl. á þingi nemur 20 atkv., ef allir þm. eru við staddir. Og er ekki um það að ræða, að einn þm. flokksins hafi skorizt úr leik án þess að hafa til þess gildar ástæður. Ég þykist vita, að hv. þm. sé kunnugt um það, að hann hafði gildar ástæður sér til afsökunar. Og hefði hann getað verið við staddur, þá hefði kjörið til Ed. fallið annan veg en nú er orðið, því að Framsfl. hefði þá fengið 7 þm. kjörna, svo sem hann hefur rétt til samkv. fyrr nefndri gr. Það er ljóst af orðalagi gr., að til þess er ætlazt, að raunverulegt styrkleikahlutfall flokkanna skuli ráða. Það má meðal annars sjá af því, að í gr. stendur : „Ef tveir eða fleiri þingflokkar hafa með sér bandalag um kjör til efri deildar, eða þingflokkur (eða flokkar) og menn utan flokka, skal talan á listanum miðast við sameiginlegt atkvæðamagn bandalagsins: Hér er því auðsjáanlega ekki um það að ræða, hve margir þm. eru við staddir, heldur styrkleika flokkanna sjálfra á þingi. Þá er líka ákveðið í gr., að hlutkesti skuli ráða, þegar svo er ástatt, að flokkar eða flokkasambönd hafa jöfn atkvæði. Mér skilst því, að þetta gerist með öðrum hætti hér vegna fjarveru eins hv. þm., og vil ég fá að heyra frekari rök hæstv. forseta fyrir réttmæti þessarar aðferðar. Því að ef kjör til Ed. má gerast svo, að hv. þm. þurfi ekki að koma til fundar, þá fer það að gerast þýðingarlítið. En ef þetta verður látið gilda, fer ekki hjá því, að unnt verður að hafa þessa aðferð einnig síðar meir, og gæti það orðið til þess að raska skipun Ed. þannig, að ekki væri að öllu leyti réttlátt.

Forseti (GSv) : Hv. þm. vitnar enn til þessarar gr. þingskapa. En ég tel ekki beinlínis rökrétt eða skylt að skilja gr. svo, að eingöngu beri að taka tillit til þess, hve flokkar eru sterkir á þingi, heldur, eins og venja er til, að fara beri eftir því, sem fram kemur við atkvgr. Ég efast ekki um það, að sá hv. þm., sem fjarstaddur er, sé löglega forfallaður, en það hefur nú samt komið fram í atkvgr., að 6. maður á C-lista hefur hærri atkvæðatölu en 7. maður á A-lista. Og ég tel rétt að halda sér að atkvgr. og telja þá réttkjörna, sem kosnir hafa verið, ef ekki getur orðið samkomulag um annað.



Mér finnst hæstv. forseti binda sig fullmikið við þessar atkvæðatölur, en ganga um of á snið við ákvæði gr. þeirrar, er ég nefndi, en þar er tekið allnákvæmlega fram, með hverjum hætti skipa skuli Ed. Gr. var, eins og kunnugt er, eitt sinn breytt svo, að flokkur gæti ekki skotið sér undan því að, tilnefna menn til Ed. Í gr. er einnig ákveðið, hvernig að skuli fara, ef flokkar hafa samstarf um kosningu til Ed., þá skuli leggja saman atkvæðatölu flokkanna. Og í síðustu málsgr. segir : „Nú skýtur einhver kjöraðili sér undan skyldu um tilnefningu til efri deildar, og tilnefnir forseti þá þingmann eða þingmenn úr þeim flokki eða bandalagi í réttu hlutfalli við atkvæðamagn.“ Þetta ákvæði ber það með sér, að forseti skal sjá um, að lagfært sé, ef eitthvað skortir á, að tilnefning fari fram samkvæmt því, sem ákveðið er. Okkur framsóknarmönnum bar nú skylda til að tilnefna 7 menn. En svo er þetta látið fara eftir því, hve margir eru hér á fundi. Þó er augljóst, að hér er um að ræða allt annað en það, sem gildir, þegar venjuleg þingmál eru afgreidd. Ég vil því vænta þess, að hæstv. forseti athugi þetta gaumgæfilega. Eftir það gæti þá komið að því, sem hann minntist á, að samkomulag yrði um kjörið til d., en það er í rauninni allt annað mál.

Emil Jónsson Það er rétt hjá hv. 1. þm. Árn., að atkv. þess hv. þm., sem er fjarverandi, hefði hér ráðið úrslitum. En mér skilst hann ekki binda sig svo mjög við það, hvernig atkv. hefðu fallið, heldur hitt, hvað hver flokkur eigi að tilnefna marga þm. til Ed., en það er sem næst 1/3 af tölu þeirra þm., sem hann hefur í Sþ. Framsfl. ætti eftir því að tilnefna 7 menn og Sjálfstfl. 6. Sé nú þingmannatölu flokkanna skipt með 3, kemur út, að Framsfl. ætti að fá 20:3=6 2/3 þm. og Sjálfstfl. 17:3=5 2/3 þm. Þessum flokkum her því að leggja til 1/3 úr þm. meira en stranglega er krafizt. En í þingsköpunum segir ekkert um það, hvort það er Sjálfstfl. eða Framsfl., sem á rétt á þessum 1/3 úr þm. Og mér skilst þingsköpunum vera eins vel fullnægt með því, að 6 framsóknarmenn og 6 sjálfstæðismenn séu í Ed., og með hinu, að þar væru 7 framsóknarmenn og 5 sjálfstæðismenn, því að í báðum tilfellum skeikar um 1/3.



Ég vil spyrja hæstv. forseta, hvernig farið hefði, ef ekki hefði vantað aðeins 1 framsóknarmann, heldur 14. Hefði hann því ályktað, að flokkurinn ætti aðeins rétt á jafnmörgum þm. til Ed. og sósíalistar eða Alþýðuflokksmenn? Þá vil ég spyrja hv. þm. Hafnf. spurningar. Hann segir, að ekki sé hægt að ná réttri þingmannatölu til Ed., þar sem út komi brotin tala. En álítur hann þá, að minna brotið eigi að ráða meira en stærra brotið?



Ég býst við, að hv. þm. Hafnf. þykist hafa fundið hárfína röksemd. En erfitt mun verða að gera brot úr manni að heilum manni í hverju tilfelli, sem um slíkt er að ræða. Ég vil spyrja, hvort hann mótmæli því, ef þetta eina atkv. framsóknarmanna, sem nú vantar, hefði verið til staðar, að Framsfl. hefði fengið 7 menn kjörna, en hinn flokkurinn einum færri en nú er talað um.



Ég lýsti yfir í upphafi ræðu minnar, að þetta eina atkv., sem Framsfl. vantaði við þessa kosningu, hefði ráðið úrslitum kosningarinnar. En hv. 1. þm. Árn. undirstrikaði margoft í ræðu sinni, að það sé ekki atkvæðafjöldinn, sem eigi að koma til með að ráða úrslitum, enda býst ég við, að það sé rétt. Því að það er ekki hægt að þvinga menn til að mæta á þingfundum út af fyrir sig, en það er hægt samkv. þingsköpum að þvinga flokka til að leggja fram þingmenn að réttri tiltölu við styrkleika þeirra í sameinuðu þingi, eftir því sem til næst og réttast er hægt að gera. Og það eina, sem ég hef haldið fram, er það, að það er með alveg jöfnum rétti uppfyllt 6. gr. þingskapa með því að setja 6. sjálfstæðismanninn eins og 7. framsóknarmanninn í Ed. En hvort tveggja er ónákvæmt. Hvað viðvíkur spurningu hv. þm. Mýr. (BÁ), ef 6 framsóknarmenn mættu, hvort flokkurinn ætti þá aðeins að kjósa tvo menn til Ed., þá er slíkt tilraun til að skjóta sér undan skyldunni. En um þessa atkvgr. lít ég svo á, að enginn flokkur sé að skjóta sér undan skyldu sinni. Framsfl. og Sjálfstfl. getur hvorum um sig borið þetta vafasæti í Ed., en atkv. verða að skera úr, hvor þeirra fær það.



Mér virðist eftir síðustu ummælum hv. þm. Hafnf. sem hann hafi lítið til málsins að leggja. Hann er búinn að viðurkenna, að Framsfl. hafi rétt til þessa sætis, og hefur einnig viðurkennt, að hann hafi skyldu til þess að tilnefna nægilega marga menn. En hann vill telja, að af því að einn maður er fjarverandi, þá megi nota sér þá aðstöðu til þess að láta Framsfl. ekki halda þeim réttindum, sem hann hefur, og uppfylla þá skyldu, sem honum ber. Það skolaðist eitthvað í hv. inn. þetta um réttindi og skyldur. Eftir hans kenningu eiga menn að uppfylla skylduna, en ef svo ber undir, að menn geta ekki haft réttinn, sem af skyldunni leiðir, þá mega aðrir taka réttindin. Það er skýlaust hér, hver skyldan er. En einnig er eftir minni meiningu jafnskýlaust, hver réttindin eru, og um það þori ég að skírskota til ákvæða margnefndrar greinar. Og ég fer fram á við hæstv. forseta, að hann felli úrskurð um þetta atriði.



Mig langar til að taka fram tvö atriði, áður en hæstv. forseti fellir úrskurð sinn í þessu máli. Ætlast þingsköp til þess, að skipun í deildir Alþingis fari eftir niðurstöðum alþingiskosninganna, eða ætlast þingsköp til þess, að skipunin fari eftir því, hversu margir eru mættir á þeim fundi, þegar skipun í deildir fer fram? Ég held fram, að augljóst sé af ákvæðum þingskapa, að þau eru sett til þess, að skipun deilda geti aldrei farið eftir öðru en niðurstöðu sjálfra alþingiskosninganna, aldrei eftir því, hvort fleiri eða færri eru mættir á þeim þingfundi, þegar skipun í deildir fer fram. Ef úrskurðað verður, að lögmæt sé sú kosning, sem hér hefur farið fram, er opin leið fyrir þá flokka, sem vilja það viðhafa, að gera tilgang þessa ákvæðis þingskapanna að engu, aðeins með því að láta menn vanta á fundinn, sem skipa á í deildirnar, ef flokkurinn vildi af einhverjum ástæðum fá færari menn í Ed. en honum ber. Ég man ekki betur en að þetta ákvæði sé sett með hliðsjón af því, að einn flokkur vildi skjóta sér undan því að leggja til Ed. þá þm., sem honum bar. Ef deildir mætti skipa aðeins eftir því, hve margir eru á þessum eina fundi, væri leikur einn að komast hjá þessari skyldu, og hefði núverandi ákvæði þá verið þýðingarlaust. Hitt atriðið er það, eins og hv. 1. þm. Árn. benti á, að það eru aðrar reglur um skipun í deildir en um skipun nefnda í þinginu. Þingsköp segja um skipun í deildir, hvað flokkarnir skuli láta marga menn á lista. Og ég lít svo á, að þeim sé óheimilt að láta fleiri menn á listann en eigi að fara eftir hlutfalli í alþingiskosningum, og óheimilt einnig að láta færri menn. Það verði að vera nákvæmlega jafnmargir menn eins og flokknum ber að hafa eftir niðurstöðu kosninganna. Ég lít á þetta sem skylduákvæði, til þess að engin sérstök brögð séu viðhöfð við skipun deildanna með fjarvistum af fundi. Ég vil því taka undir það, sem hv. 1. þm. Árn. sagði, og æskja úrskurðar um þetta. Tel ég illa farið, ef úrskurður fellur á þá leið, að kosning verði tekin gild, því að þá ónýtist þessi tilgangur, að deildir séu ávallt skipaðar samkv. niðurstöðu alþingiskosninga, en það er aðalatriði málsins.



Ég hygg ekki verði komizt fram hjá því, að Ed. eigi að skipa með hliðsjón af heildarstyrkleika flokkanna. Allt annað væri beint háskalegt. Flokkarnir eiga rétt til að eiga í Ed. þingmannatölu eftir styrkleika, og þeir verða líka að hafa skyldu til þess. Nú vil ég benda á, að mér þykir ákaflega einkennilegt, að Framsfl. átti á þingi á síðasta kjörtímabili 19 þm. af 49, en hafði þá rétt og ég ætla skyldu til að eiga í Ed. 1 af þessum þm. Nú virðist koma í ljós, að þegar flokkurinn hefur. einum þingmanni fleira, eða 20 af óbreyttri heildartölu þm., þá hefur hann ekki skyldu og ekki heldur réttindi til að hafa nema 6 þm.



Mér hefur verið bent á, að eins og nú er um tölu þm., að ekki getur 1/3 verið í Ed., heldur einungis 16 af 49, þá beri Sjálfstfl. að leggja fram 16/49 af 17, en það er 5 27/49. Framsfl. ber að leggja fram 16/49 af 20, en það er 6 26/49. M. ö. o. Framsfl. vantar 23/49 til þess að koma að sínum 7. manni, en Sjálfstfl. ekki nema 22/49. Það hefur heyrzt fyrr, að menn hafi komizt að á broti úr atkv., og ef réttar tölur á að taka, verður að miða við það, sem stærra er. Samkv. útreikningi mínum, sem er 1/3, stóðu flokkarnir jafnt að vígi. En ef tekin er deildaskipunin eins og hún er, 16 af 49, þá hefur 6. maður Sjálfstfl. hærri atkvæðatölu en 7. maður Framsfl., m. ö, o. Sjálfstfl. ber ríkari skylda að leggja fram 6 menn en Framsfl. 7.



Ég verð að segja, að mig furðar á, að hv. þm. Hafnf., sem hefur hugsað í hlutfallskosningum upp á síðkastið og þótt þar töluverður forvígismaður, skuli nú ruglast i, hvað hlutfallskosning er. Eða vill hann mótmæla því, að með þeirri hlutfallskosningu, sem við höfum í þessum þingsköpum, ætti Framsfl. að hafa 7 menn í Ed., ef kosning hefði farið fram? Eða meinar hann, að til sé eitthvert annað fyrirkomulag, sem sé þarflegt að grípa til í svipinn fyrir þá, sem hann lætur sér nú annast um í þessu efni. Ég hefði gaman af að heyra, hvaða merkingu hann leggur í orðið hlutfallskosningu. Ég vil leggja áherzlu á það, sem hv. þm. S.-M. sagði, að vitanlega eru í 6. gr. ákvæði um það, að deildir skal skipa eftir niðurstöðu kosninga. Ef ætti að fara eftir því, sem hæstv. forseti hefur látið koma fram, - en ég veit, að hann meinar ekki -, hve margir eru á fundi, vill hæstv. forseti þá halda fram, ef framsóknarmenn mættu 6 á þingfundi þessum, hefðu þeir losnað við að kjósa nema tvo í Ed., til þess að hafa hreinan meiri hl. í Nd., sem náttúrlega væri æskilegt. Það er greinilegt, ef því sjónarmiði þingskapanna er sleppt, að skipa deildir eftir styrkleika flokkanna, en tekið að verzla eftir því, sem ástatt er í hvert sinn, þá er út í miklar ógöngur komið. Þá er búið að raska deildaskipuninni og leikur fyrir hvern flokk að skjóta sér undan skyldunni og ná í réttindin þar, sem hann heldur sig hafa mestan hagnað af og geti sér bezt við komið með stöðvunarvald í annarri deildinni. Hver einasti þm., sem man, í hvaða tilefni þetta ákvæði var sett í þingsköpin, hann veit, að það var sett til þess, að þingdeildir væru skipaðar samkv. styrkleika flokkanna. Þá kemur ekki til greina, hvort hægt sé að skjóta sér undan skyldunni með fjarveru frá fundi. Og ég er sannfærður um, ef forsetaúrskurður fellur þannig, að þessi kosning verði dæmd gild, þá er það eitt háskalegasta fordæmi, sem skapast í þinginu til alls konar undanbragða um það að raska jafnvægi í þingdeildum. Enda trúi ég ekki fyrr en ég heyri, að forsetaúrskurður falli á þá leið, að aðeins atkvæðamagn á þingfundi ráði skipun deildanna.

Forseti (GSv) : Það hefur verið óskað úrskurðar um þessa kosningu, og verður ekki undan því skorazt. Til þess verður að taka frest, eins og eðlilegt er, þegar um vafaatriði getur verið að ræða. Með því að klukkan er nú nálega 8, mun ég taka frestinn til kl. 9, og kemur Sþ. þá aftur saman.

Forseti (GSv) : Óskað hefur verið forsetaúrskurðar um kosningu þá til efri deildar, sem nú hefður farið fram í sameinuðu þingi. Vitnað hefur verið til 6. gr. þingskapa og það staðhæft, að sjöundi maður á fram komnum A-lista nái kosningu, en listinn hafði hlotið 19 atkvæði af viðstöddum 48 þingmönnum, og hafði verið borinn fram af flokki, sem ella ætti 20 atkvæði á þingi (1 fjarverandi), en ekki hafi náð kosningu 6. maður á C-lista, sem hlaut 17 atkv. og borinn fram af 17 manna þingflokki. Á fram komnum 4 listum voru samtals nöfn 17 þingmanna, en kjósa ber til efri deildar aðtins 16 þingmenn, og var því látin fara fram atkvæðagreiðsla, er féll þannig : A-listi (Framafl.) hlaut 19 atkv., B-listi (Alþfl.) hlaut 6 atkv., C-listi (Sjálfstfl.) hlaut 17 atkv., D-listi (Sósfl.) hlaut 6 atkv., sem samkv. hlutfallsreglu 48. gr. þingskapa var reiknað þannig: A-listi fær 6 menn, B-listi fær 2 menn, C-listi fær 6 menn, D-listi fær 2 menn, og hlaut 6. maður C-listans hærri hlutfallstölu, eða 25/6, heldur en 7 maður A-listans, er hafði hlutfallstölu 25/7. Samkvæmt orðréttum fyrirmælum 6. gr. þingskapa „skal hverjum þingflokki skylt að tilnefna á lista þá tölu þingmanna sinna, er honum ber, í hlutfalli við atkvæðamagn hans í sameinuðu þingi.“ En eins og getið var, ber að velja til efri deildar 16/49 hluta þingmannatölu, og samkvæmt tölu þingmanna flokkanna eru nákvæmar hlutfallstölur þeirra þannig: Alþýðuflokksins 1 47/49, Framsóknarflokksins 6 26/49, Sameiningarflokks alþýðu 1 47/49, Sjálfstæðisflokksins 5 27/49, og bar því þingflokkunum að leggja fram lista með þessari þingmannatölu: Alþýðuflokkurinn 2, Framsóknarflokkurinn 7, Sameiningarflokkur alþýðu 2, Sjálfstæðisflokkurinn 6. Var því að öllu fullnægt ákvæðum téðrar gr. þingskapa, er miðast við, að eigi vanti á fulla tölu. En með því að þessar tölur samanlagðar eru hærri en tala þingmanna, er skipa eiga efri deild, bar að láta kosningu fara fram og skera úr um það, hverjir valdir yrðu. Og þar sem engin fyrirmæli er að finna í þingsköpum í gagnstæða átt, verður hér um rædd kosning að fara fram eftir almennum reglum þingskapa (sbr. einnig 48. gr.), enda komu engin mótmæli fram um það, eftir að listar höfðu verið fram lagðir og áður en kosning fór fram. Við kosninguna komu fram áður greindar niðurstöðutölur. Því úrskurðast, að 6. maður á C-lista er rétt valinn til efri deildar.

Samkvæmt þessu ríkisstjórabréfi lýsti ríkisstjóri því næst yfir, að Alþingi væri sett, og mælti síðan: „Ég vil biðja alþingismenn að minnast fósturjarðar vorrar, Íslands, með því að rísa úr sætum sínum:“ Þingmenn stóðu upp, og forsætisráðherra (ÓTh) mælti: „Lifi Ísland!“ Tóku þingmenn undir þau orð með ferföldu húrrahrópi. Ríkisstjóri kvaddi nú elzta þingmanninn, Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M., til þess að stýra fundi, þar til er kosinn væri forseti sameinaðs Alþingis. Gekk ríkisstjóri síðan út úr salnum. Aldursforseti gekk nú til forsetastóls og tók við fundarstjórn. Kvaddi hann sér til aðstoðar sem fundarskrifara þá Jóhann Jósefsson, þm. Vestm., og Pál Hermannsson, 2. þm. N.-M. Rannsókn kjörbréfa. Þessu næst skiptust þingmenn í kjördeildir, og urðu í 1. kjördeild: BSt, BBen, BjBj, BFB, BrB EOl, GJ, GSv, IngP, ÍslH, JörB, ÓTh, PO, SB, SEH, SkG, SvbH. 2. kjördeild : ÁkJ, ÁÁ, BÁ; EmJ, GG, GTh, HelgJ, HermJ, JJ, MJ, PHerm, PZ, PHann, SÞ, StJSt, ÞÞ. 3. kjördeild : EÁrna, EE, EystJ, FJ, GÞ, HG, IngJ, JakM, JJós, JPálm, PHall, PÞ, SigfS, SK, SÁÓ, StgrA.