Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson) : Herra forseti! Þetta mál var tekið af dagskrá samkv. ósk allshn. og n. hefur athugað málið, en árangur þeirrar athugunar er till. n. á þskj. 559, sem er á þá leið, að aftan við 1. gr. bætist, að við ákvörðun meðalmeðgjafa meðlagsárið 1. ágúst 1941–31. júlí 1942 skuli tekið tillit til þess, að eigi voru greiddar verðlagsuppbætur á meðlög næsta meðlagsár á undan. En það, sem vakir fyrir n., er að reyna að sýna nokkra leiðréttingu á því misrétti, að engin dýr tíðaruppbót falli barnsmæðrum í hlut fyrr en eftir 1. ágúst í ár. Þetta fólk er sett skör lægra en allir aðrir landsmenn, sem fá fé frá því opinbera. Ég hefði óskað, að hægt hefði verið að ganga öllu ákveðnara til verks en gert er, sbr. till. allshn. Nd. Það er kunnugt, að sú till. fékk svo nauðalítinn byr, að vonlaust má telja að taka hana upp hér og fá Nd. til að fallast á hana. Allshn. þessarar deildar vildi því ekki taka till. upp. Með þessu er lagt nokkurt vald í hendur viðkomandi ráðh. um að taka fullt tillit til þess við ákvörðun meðlags á þessu ári, að lítil uppbót hafi verið veitt 1940–1941. Það mun þó hafa verið tekið tillit til þeirrar dýrtíðar, er orðin var í árslok 1939, við útborgun. Gerum ráð fyrir, að með þessari heimild sé hægt að bæta að mestu leyti úr því misrétti, sem nú er í frv. gagnvart þessu fólki. - Ég skal taka fram um brtt. á þskj. 577, sem er að mestu endurprentun á till. úr Nd., að það er vonlaust um, að hún nái fylgi þingsins, og get ég því ekki greitt henni atkv., og enda þótt hv. d. féllist á till., er mesta óráð að hrekja málið af þeirri ástæðu á milli d. og eiga á hættu, að það verði fellt í Nd.



Herra forseti ! Ég gat þess, þegar þetta mál var til umr. hér fyrst, eftir að það kom úr hv. Nd., að frv. eins og það er nú fullnægir á engan hátt þeim frumstæðustu kröfum, sem verður að gera til þess, að meðlögin séu ákveðin þannig, að nægilegt geti talizt til að vera sá framfærslukostnaður, sem þeim er ætlað að vera. Brtt. sú, sem hv. allshn. Nd. flutti við frv., er í samræmi við þau erindi, sem Alþingi hafa borizt frá Kvenréttindafél. Íslands og mæðrastyrksnefndinni. Ég hef hér fyrir mér erindi mæðrastyrksnefndar, og þar eru færð fram öll þau rök, sem nauðsynleg eru til að sýna fram á, að frv. verður að vera í því formi, sem farið er fram á í brtt. allshn. Nd. og er sams konar brtt. og brtt. mín á þskj. 577. Ég ætla, með leyfi hæstv. forseta, að lesa upp erindi mæðrastyrksnefndar: „Í sambandi við frv. það, er nú liggur fyrir Alþingi um breyt. á l. nr. 39 28. jan. 1935, um breyt. á l. nr. 46 27. júní 1921, um afstöðu foreldra til óskilgetinna barna, vill mæðrastyrksnefnd skora á Alþingi að bæta inn í frv. þetta ákvæði um, að full dýrtíðaruppbót skuli reiknuð á hvert meðalmeðlag, hvar á landi sem er, sé uppbótin greidd mánaðarlega, og miðist fyrsta greiðsla hennar við janúarmán. þessa árs, eða, ef það þykir heppilegra, ákveða þetta með sérstökum lögum. Sé dýrtíðaruppbótin veitt samkv. sömu reglum og dýrtíðaruppbót til starfsmanna ríkisins, og bætist hún við meðlögin eins og þau voru á tímabilinu frá 14. maí 1937 til 14. maí 1940. Eitt af félögum þeim, sem skipa mæðrastyrksnefndina, Kvenréttindafélag Íslands, hefur þegar sent Alþingi erindi um þetta efni. Er mæðrastyrksn. fyllilega samþykk því bréfi, og þykir því ekki nauðsynlegt að senda frekari greinargerð. Þess er sjálfsagt ekki heldur þörf að færa frekari rök fyrir kröfu þeirri, er hér er um að ræða. Nauðsynin er svo augljós. - Barnið lifir ekki í ár á þeim peningum, sem móðurinni kunna að verða borgaðir næsta ár, og þegar lánstraust hennar er ekkert, hlýtur drátturinn á útborgun dýrtíðaruppbótarinnar að verða til þess, að allur aðbúnaður barnsins sé svo lélegur, að heilsu þess sé hætta búin. Ekkert þjóðfélag má við því, að ungviðið vanti hin nauðsynlegustu skilyrði til þess að ná eðlilegum þroska. Væntir mæðrastyrksnefndin þess, að Alþingi hafi fullan skilning á kjörum ekkna og einstæðra mæðra á þeim alvörutímum, sem nú standa yfir, og veiti þessu máli fljóta afgreiðslu, því það þolir enga bið.“ Þetta er svo augljóst mál, að ekki þarf að færa frekari rök að því. Það er engum blöðum um það að fletta, að frv. í því formi, sem það er í á þskj. 508, er allsendis ófullnægjandi; í fyrsta lagi vegna þess, að það hefur ekki verið tekið neitt tillit til aukinnar dýrtíðar í ákvörðun þeirrar meðlagsupphæðar, sem greidd hefur verið á þessu ári, og þess vegna er alveg óhjákvæmilegt að bæta það upp. Það er farið fram á það að vísu í brtt. allshn. þessarar hv. d., að þetta verði bætt upp við ákvörðun meðlagsins 1942, en sá galli er á þeirri brtt. fyrst og fremst, að frjálsar hendur eru gefnar um það, að hve miklu leyti skuli bætt, og í öðru lagi er sama fyrirkomulag hugsað með þessari brtt. og er í frv. sjálfu, að allt er greitt eftir á. En börnin lifa ekki þetta ár á því, sem þau fá næsta ár. Þá er og sú upphæð, sem greidd er að ár i, orðin minna virði en hún er nú. Það hefur verið reiknað út, hve miklu mæður hafa tapað á því að hafa ekki fengið dýrtíðaruppbót frá 1. maí 1940 til þessa dags. Mismunurinn á þeirri meðlagsupphæð, sem greidd er, og þeirri upphæð, sem meðlagið hefði numið með fullri uppbót, er sem hér segir : Fyrir aldursflokk - 1–4 ára 80 kr. - 4–7 - 66 kr. -15–16 129 kr. Hér er ekki um smáræðis upphæðir að ræða. Mér er ekki mögulegt að skilja afstöðu Alþingis, ef það ætlar að synja um þessa réttlætiskröfu. Það hefur verið samþ. að greiða fulla dýrtíðaruppbót starfsmönnum og embættismönnum, og á allflestar greiðslur yfirleitt er greidd. full dýrtíðaruppbót. Það segir sig sjálft, að því, lægri upphæðir, sem einstaklingum eru ætlaðar, því meiri nauðsyn er á fullri dýrtíðaruppbót. Og því erfiðara verður að lifa sem lífeyririnn er lægri; er dýrtíðin vex, en engin uppbót er greidd. Og enda þótt full uppbót væri greidd á þau framlög og styrki, sem eru í sjálfu sér svo lág, að ekki er hægt að lifa sómasamlegu lífi á þeim, þá hlýtur hlutur þeirra, sem styrkjanna njóta, að versna með vaxandi dýrtíð og lífsbjörgin að verða örðugri. Þetta er svo auðvelt reikningsdæmi, að það ætti ekki að þurfa að fjölyrða um það. Því fólki, sem verst á að búa við kjörin, er synjað um þær réttlætiskröfur, sem öðrum, er betur mega, eru veittar. Ég get ekki skilið, hvaða rök er hægt að færa fyrir slíku athæfi. Það stendur að vísu í grg. fyrir stjfrv., að þetta mundi valda svo miklu losi í greiðslum meðlaga, ef þessi leið yrði farin. Herra minn trúr! Ætli það mætti þá ekki nota sömu rökin um uppbótina á laun opinberra starfsmanna, að greiðsla hennar komi svo miklu losi og glundroða á allar launagreiðslur; að hún verði að teljast óframkvæmanleg? En það hafa þeir þó ekki látið heyrast. Hv. frsm. allshn. sagði, að hann væri í sjálfu sér fylgjandi þessari brtt. minni og teldi hana alveg rétta og sjálfsagða, en hann gæti ekki greitt atkv. með henni af því, að hún hefði ekki meirihlutafylgi á Alþingi. Ég verð að segja, að þetta er undarleg afstaða, að greiða atkv. með eða móti máli eftir því, hvort það hefur fylgi meiri hl. eða minni hl. á Alþingi. Eftir sama hugsunarhætti ætti þessi hv. d., af því að hún er minni hl. Alþingis, að athuga vandlega afstöðu Nd. og haga sér svo eftir því, sem Nd. er fylgjandi. Þessu ætti einmitt að vera þveröfugt farið. Þessi d. á einmitt eingöngu að afgr. málin eftir því, sem hún telur réttast og bezt, og greiða atkv. eftir því og skila á þann hátt málunum til hv. Nd., svo til fyrirmyndar sé. Verði ekki fundin nein rök gegn því, að brtt. 577 sé réttmæt og sjálfsögð, þá er líka eðlilegast, að hún verði samþ. hér í þessari háttv. deild nú. Ég veit ekki um afstöðu hv. Nd., en vel mætti svo fara, ef brtt. mín verður samþ., að Nd.menn sjái, hvílík fjarstæða frv. er nú, og bættu úr ranglætinu, með því að fallast á frv. eins og það kemur endursent úr þessari hv. deild.

Frsm. (Ingvar Pálmason) : Þetta frv. um breyting á 1. um fiskveiðasjóð Íslands var flutt í hv. Nd. og er hingað komið með litlum breytingum frá því, sem það var lagt fyrir þingið. Breytingar þær, er hér hefur verið lagt til, að gerðar yrðu á 1. þessum, stefna í fyrsta lagi í þá átt að auka allmjög stofnfé sjóðsins og í öðru lagi að auka lán þau, er sjóðurinn veitir til smíða og kaupa á fiskiskipum og til fyrirtækja, er reka iðnað með sjávarafurðir. Eins og nál, ber með sér, eru allir nm. á einu máli um, að efla beri sjóðinn, svo að hann geti brátt orðið þess megnugur að fullnægja stofnlánaþörf sjávarútvegsins. Á það nokkuð langt í land, að þetta náist, því að sjóðurinn hefur allt frá upphafi átt litla tekjumöguleika. Allt fram til 1930 hafði hann ekki aðrar tekjur en framlag það, sem veitt var á fjárl. á ári hverju, og var það flest árin ekki meira en 20 þús. kr. í Með 1. frá 1930 var stigið fyrsta sporið til þess að efla fiskveiðasjóð allverulega, með því að stofnfé sjóðsins skyldi aukið um eina millj. kr., er ríkið skyldi leggja fram og greiða á 10 árum. Varð lítið úr greiðslu þessari, svo að sjóðurinn varð að taka 1 millj. kr. lán í Danmörku, og hefur hann orðið að standa sjálfur undir greiðslum á vöxtum og afborgunum. En nú hefur, að ég hygg, tekizt samningur milli sjóðsins og ríkisstj. um það, að ríkissjóður taki að sér að greiða það, sem eftir er af danska láninu og greiði síðan sjóðinum muninn, að frádregnu því tillagi, sem ríkissjóður hefur þegar greitt fiskveiðasjóði. Hefur þá nokkuð úr rætzt, og er ekki um að sakast, þó að sjóðurinn hafi átt við allmiklu lakari skilyrði að búa en ráð var fyrir gert undanfarin 10 ár og orðið að taka starfsfé sitt að láni með skilyrðum, sem ekki voru hagstæð að öllu leyti. Þetta heyrir sögunni til, og er ekki ástæða til að fjölyrða um það, en þrátt fyrir þetta hefur sjóðurinn eflzt mjög á þessum 10 árum, svo að í stað þess, að allar eignir sjóðsins voru árið 1930 aðeins rúmlega 697 þús. kr., verða þær nú orðnar röskar 3 millj. kr., þegar hann hefur fengið greidda þá einu milljón, sem hinn átti að fá 1930–41. Afkoma sjóðsins hefur því orðið sæmileg á þessu árabili, og er sjálfsagt að viðurkenna, að sjóðinum hefur verið stjórnað prýðilega þessi ár. Töp hafa engin orðið, og hagsmuna hans hefur verið vel gætt í hvívetna. Þess ber að geta, að nokkur tekjuauki hefur orðið af innheimtu lána skuldaskilasjóðs. Fiskveiðasjóðsgjald það, sem ákveðið var með l. 1930, hefur reynzt sjóðinum drýgstur tekjuliður . Hefur hann reynzt svo drjúgur, að á 10 árum hefur hann skilað rúmlega hálfri millj. kr. í sjóðinn. Er ég hef nú lýst þessum aðdraganda, vil ég geta leiða þeirra til að afla sjóðinum tekna, sem stungið er upp á í frv. Er þá fyrst að telja fiskveiðasjóðsgjaldið samkvæmt l. frá. 1930. Má gera ráð fyrir, að af því fáist 40 þús. kr. á ári eða rúmlega það, svo sem verið hefur. Þá er helmingur þess útflutningsgjalds, sem ríkissjóður tekur árlega af hvers konar sjávarafurðum, sem renna á í fiskveiðasjóð og er nýr tekjustofn. Hafa orðið skiptar skoðanir um þetta atriði í báðum hv. d. Ég tel þetta nokkuð varhugavert, í fyrsta lagi vegna þess, að ég er ekki bjartsýnni en það, að ég tel, að svo geti farið, að ríkissjóði veiti ekki af sínum uggum og roðum, að því er tekjur snertir. Í öðru lagi er það, að ég tel rétt að fara varlega í að byggja á þessu ákvæði, vegna þess að svo gæti farið, þegar í harðbakka slægi fyrir ríkissjóði, að frestað yrði að láta þetta gjald renna til fiskveiðasjóðs, svo að sjóðinum yrði sýnd veiði, en ekki gefin. Hins vegar teldi ég ekki óeðlilegt, að hækkað yrði nokkuð það hundraðsgjald, sem sjóðinum er ætlað samkvæmt l. frá 1930, en það er nú ekki nema 1/8% og hefur numið 40 þús. til 50 þús. kr. árlega. Ef þetta gjald væri hækkað t. d. upp í ½%, ætti það að geta numið 170 þús. til 180 þús. kr. árlega, og hygg ég, að sú aðferð yrði ekki eins óvinsæl og hin, auk þess, að hún er bæði sanngjörn og eðlileg. Ég held, að allir, sem fiskveiðar stunda, hefðu tekið þessari aðferð betur en hinni. Nú hefur hv. Nd. lagt svo mjög á móti þessari stefnu, að hún hefur fellt niður þessa leið til tekjuöflunar. Hins vegar er orðið svo áliðið þings, að ósennilegt er, þar sem um er að ræða megna mótspyrnu í Nd., að hægt verði að koma fram breytingu á l. frá 1930. Var því úr vöndu að ráða fyrir mig, og játa ég, að það væri nokkuð hart aðgöngu að krefjast svo mikillar hækkunar nú þegar. Ég finn glöggt, að í þessu frv. felast allmiklar bætur fyrir sjóðinn, þó að ekki séu fullnægjandi. Þess vegna hef ég ákveðið að taka þá afstöðu að gera tilraun til að koma málinu fram með því að leggja til, að í fiskveiðasjóð renni ekki helmingur útflutningsgjaldsins, eins og lagt er til í frv., heldur fjórði hluti þess. Ég ber fram þessa brtt. af tveim ástæðum, fyrst og fremst af því, að ég tel, að það sé þó minna tjón fyrir ríkissjóð að missa ¼ af þessu útflutningsgjaldi en að missa helming, og hitt er mér ekki minni ástæða, að ég tel, að því lægri hundraðshluti, sem tekinn er af þessu gjaldi frá ríkissjóði, því meiri líkur séu til, að fiskveiðasjóður verði ekki sviptur þeirri tekjugrein. Ég geri það því af miðlunarástæðum að fallast á þessa leið, og um þetta er öll nefndin sammála. Mér er það alveg ljóst, að þótt rýmkuð sé í frv. allverulega heimild sjóðsins til að taka lán til starfrækslunnar, er sú leið ákaflega torveld. Lán kunna að vísu að fást nú og með bærilegri kjörum en vant er, en til frambúðar hentar það ekki útgerðinni vel. Ef mjög mikill hluti rekstrarfjár sjóðsins er fenginn að láni, er aldrei hægt að búast við, að hann geti veitt lán með verulega hagstæðum kjörum. Hann þyrfti að geta fullnægt að miklu leyti stofnlánaþörf útvegsins af eigin fé. Undanfarinn áratugur hefur verið sjávarútveginum örðugur, og stafar það ekki minnst af háum vöxtum. Oft hafa stofnlánin verið 80–90% af stofnkostnaði, og þar ofan á hafa útgerðarmenn orðið að taka lán til rekstrarins og greiða af þeim mjög háa vexti. Afkoman hlýtur því að verða ákaflega slæm nema í sérstökum góðærum. Það þarf að koma svo fótum fyrir fiskveiðasjóð, að hann geti veitt lán með virkilega hagstæðum kjörum. Þá er 2. brtt. n. um að hækka úr 35 þús. kr. í 75 þús. kr. heimildina til að veita þeim iðjufyrirtækjum lán, sem vinna að hagnýting sjávarafurða. Í frv. er upphæðin höfð hin sama og verið hefur undanfarið, þótt gildi peninga sé breytt. Allir sjá, að hún nær ákaflega skammt til að fullnægja stofnlánaþörf slíkra fyrirtækja. Ég álít, að réttara sé að veita fáum fyrirtækjum allrífleg lán, svo að fullum notum komi, heldur en veita fjölda fyrirtækja lán rétt til málamynda. Fleiri brtt. höfum við ekki gert. Ég vænti þess, að hv. Ed. fallist á samkomulagstillögur nefndarinnar og málið fái hér afgreiðslu. Ég vænti þess einnig, að hv. Nd. sýni ekki þann þverskallahátt að halda sér rígfast við helming útflutningsgjaldsins, eins og stendur í frv. Ég vona, að til þess geti ekki komið, að hv. Nd. láti málið stranda, þótt þarna sé vikið nokkuð frá því, sem hún hélt mjög fast fram í meðferð málsins.

Frsm. (Þorsteinn Þorsteinsson) : Frv. þetta, sem hér liggur fyrir, er til orðið af því, að á síðasta Alþingi var gerð sú samþykkt að skora á ríkisstj. að undirbúa frv. um þegnskylduvinnu, og var til ætlazt að leggja það síðan undir þjóðaratkvæði. Þó hefur ekki að sinni verið í það ráðizt, heldur fól landbúnaðarráðh. framfærslunefnd ríkisins að gera uppkast að lögum, er gæfu einstökum bæjarfélögum og sjávarþorpum heimild, og hana mjög takmarkaða, til að koma á hjá sér þegnskylduvinnu. Þetta frv. nefndarinnar fékk meðmæli búnaðarþings. Nú hefur landbn. Nd. endurbætt frv. þetta og borið það fram. Hún leggur þar til, að heimilað sé, að þegnskylduvinnan nái til hreppa. Í kaupstöðum ákveður bæjarstjórn um þegnskylduvinnu, en almennur hreppsfundur í sveitum, og þarf 3/5 atkvæða til samþykktar. Skal skyldan aðeins ná til karlmanna á aldrinum 16–25 ára, og má vinnan vara allt að ½ mánuði árlega fyrir einstakling og eigi lengur en samtals 6 vikur á þessu árabili. Okkur nefndarmönnum þótti ýmislegt geta farið betur í frv. og gerðum við það brtt. Fyrst og fremst er það atriðið, að bæjarstjórnir skuli ekki einar geta ráðið því að koma á þegnskylduvinnu í kaupstöðum, heldur skuli fara þar fram atkvgr. meðal allra þeirra, er kosningarrétt eiga í sveitarmálefnum. Ekki skal samkv. brtt. stofnað til þeirrar atkvgr., nema meiri hl. hreppsn. eða bæjarstjórnar óski eða fram komi bréfleg áskorun frá minnst 1/5 kjósenda innan umdæmisins. Við vildum ekki, að farið yrði að hlaupa út í þetta ófyrirsynju. Ákvæði eru sett um auglýsing funda eða atkvgr. um málið. Oft er ekki hægt að boða til nógu fjölsóttra almennra funda í kaupstöðum, svo að við felldum það ákvæði niður, en í staðinn má haga atkvgr. þannig, að hún fari fram á tilteknum stað og standi yfir svo marga daga sem þurfa þykir, líkt og farið er að við allsherjar atkvgr. í verkamannafél. Dagsbrún og víðar. Ef fullur helmingur atkvæðisbærra manna hefur greitt atkvæði og 3/5 goldið jákvæði, er þegnskylduvinnan samþ., annars ekki. Með því lagi er ekki gengið framhjá vilja almennings. Þá vildum við kveða skýrt á um, að þóknun til þeirra, sem þegnskylduvinnu inna af hendi, skuli nægja til greiðslu fæðis og dvalarkostnaðar, meðan vinnan stendur. Við 4. gr. 1. málsgr. vildum við setja það tímatakmark, að þegnskylduvinnunefnd sé skipuð til fjögurra ára í senn. Loks vildum við taka fram, að þá er reglugerð um þegnskylduvinnu kemur fyrir atvmrh. til staðfestingar, skuli hann staðfesta hana þá þegar eða að fengnum þeim breytingum, sem hann telur nauðsynlegar. Brtt. þessar með nál. okkar á þskj. 544 eru ekki stórvægilegar nema hin fyrsta, og sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta. Hv. þdm. munu sjá, hvað í frv. er fólgið, og skal ég ljúka máli mínu.

Fram. (Magnús Gíslason) : Herra forseti! Allshn. hefur farið aftur yfir þetta frv., nú á milli funda, og orðið sammála um að gera á því þrjár smávægilegar breytingar. Brtt. við l. gr. fer fram á, að í stað orðanna „vátryggð á annan hátt“ komi: tryggð gegn tjóni af völdum ófriðar. - Brtt. er gerð vegna tilmæla frá hv. 1. þm. Reykv. (MJ), sem benti á, að skýrar þyrfti að kveða hér að orði en gert er í frv. Hin brtt. á þskj. 580 er aðeins sú orðabreyt., að lausafjártryggingardeild komi í staðinn fyrir „vörutryggingardeild“ í 2. gr. frv., og er það gert til samræmis við áður gerða breyt. á fyrirsögn IV. kafla, um lausafjártryggingar. Aðrar brtt. hefur n. ekki enn fengið prentaðar, en hefur nú lagt fram skrifl. brtt. við 3. málsgr. 1. gr. frv. um, að við bætist: eða ef um umboðssölu á erlendum vörubirgðum hér á landi er að ræða, og sá aðili, sem selur þær, er heimilisfastur og greiðir öll almenn gjöld hér á landi. - En í frv. er ekki gert ráð fyrir, að tryggingin nái til slíkra vörubirgða, fremur en annarra fémuna í eigu erlendra borgara eða stofnana, og því hefur verið skotið að n., að það gæti verið ósanngjarnt í þessum tilfellum. Dæmin um þetta munu ekki vera mjög mörg, því að mjög lítið hefur verið selt hingað í umboðssölu. Þó verður að nefna það dæmi, að olíu- og benzínsala er hér mest í höndum tveggja félaga, og er annað félagið eigandi vörunnar, er það selur, en hitt selur í umboðssölu. Okkur þykir ósanngjarnt að láta aðrar reglur gilda um þetta félag, og n. vill því breyta frv. svo sem segir í brtt. Það er um tvær undantekningar frá aðalreglunni að ræða, þeirri, að tryggingin nái ekki til eigna erlendra manna, í fyrsta lagi, ef þeir eru heimilisfastir hér og greiða hér öll almenn gjöld, og í öðru lagi, ef um umboðssölu hér á landi er að ræða og sá aðili, sem umboðssöluna hefur á hendi, er heimilisfastur og greiðir öll almenn gjöld hér á landi.

Forseti (EÁrna) : Mér hefur borizt skrifl. brtt. frá allshn. og vil leita afbrigða fyrir henni.

Sigurjón Á Ólafsson: Ég vil ekki láta mál þetta fara út úr d. án þess að segja nokkur orð. Hv. frsm. hefur gert mjög skýra grein fyrir till. þeim, sem allshn. hefur orðið ásátt um að flytja, og fyrir efni frv. í heild. Ég verð að geta þess, að eins og kunnugt er, er prýðisgott samkomulag í þessari n., og er þar reynt að taka tillit til hinna ýmsu sjónarmiða einstakra nm. Ég hef nú ekki komið fram með neinar sérstakar till., sem ekki hafa fundið náð fyrir augum n. En við einstakar gr. hef ég komið auga á, að ef til vill er fulllangt gengið, og hefði, jafnvel verið ástæða til að gera brtt. Það hefur komið til orða, að allshn, þessarar hv. d. fengi að vera með um athugun málsins í Nd., svo að ekki þurfi að verða árekstur milli nefndanna síðar. Mun ég m. a. af þeirri ástæðu ekki hreyfa hér brtt. Þetta mál er að allra dómi mikið stórmál og hefur verið undirbúið af sérfróðum mönnum. Ég held, að hv. frsm. hafi getið þess, að við kölluðum fjóra sérfræðinga á fund n. Tveir þeirra hafa sérstaklega lagt sig fram í þessu máli, þeir Jón Blöndal og Ásgeir Þorsteinsson. Ég vildi leiðrétta það hjá hæstv. atvmrh., að ég hygg, að það séu þessir tveir menn fyrst og fremst, sem hafa lagt grundvöllinn að þessu máli, ekki hvað sízt Jón Blöndal. En það er vitanlegt, að eftir að málið kom úr höndum sérfræðinganna, tók það miklum breyt. í meðferð ríkisstj., og þær eru kannske sumar frá sjónarmiði tryggingarfræðinganna allvarhugaverðar. Ég vil lauslega benda á, að það er nokkur ágreiningur milli sérfróðra manna um það, hvort leggja skuli þær þungu byrðar á ríkið, sem segir frá í 23. gr., og hvort leggja skuli svo þungan skatt á iðgjaldagreiðendur. Er í þessu sambandi vitnað til þeirrar reynslu, sem fengizt hefur á Norðurlöndum, en öll gögn um það eru hér þegar fyrir hendi. Ég vil láta þessa getið hér, þó að engin brtt. liggi fyrir frá mér, og ég geng þess ekki dulinn, að frv. mun taka einhverjum breyt. í hv. Nd. Málið er þannig vaxið, að eðlilegt er, að sjónarmið manna verði nokkuð misjafnt. Læt ég svo úttalað af minni hálfu um málið.