Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Ég leyfi mér að leggja hér fram frv. til l. um afnám laga nr. 81 frá 23. des. 1980, um álag á ferðagjaldeyri. Hér er um brbl. að ræða. Hinn 29. júlí s.l. voru sett brbl. um afnám laga um skatt á ferðagjaldeyri. Frv. þetta er flutt til staðfestingar á þeim, sbr. 28. gr. stjórnarskrárinnar. Upphaflega var skatturinn, sem var 10% álag á söluverð gjaldeyris, lagður á með 17. gr. brbl. nr. 96 frá 1978, sem síðan voru staðfest með lögum nr. 121 frá 1978 og var þeim ætlað að gilda í eitt ár. Gjaldið var síðan framlengt tímabundið með lögum nr. 100 frá 1979 til ársloka 1980 og með lögum nr. 81 frá 1980 var gjaldið gert að ótímabundnum tekjustofni ríkissjóðs. Að mörgu leyti var þessi skattlagning hæpin á grundvelli alþjóðlegra skuldbindinga Íslands varðandi gjaldeyrismál. Með aðild sinni að Alþjóðagjaldeyrissjóðnum skuldbundu Íslendingar sig til að taka ekki upp tvöfalda gengisskráningu. Veitti sjóðurinn þó tímabundna undanþágu fyrir þessari skattlagningu, en lagði jafnframt áherslu á að gjaldið yrði afnumið við fyrsta tækifæri. Gjaldið var upphaflega réttlætt á þessum vettvangi sem tímabundin bráðabirgðaráðstöfun, en sú réttlæting varð að sjálfsögðu æ veikari því lengur sem skatturinn var í gildi auk þess sem gjaldið var formlega séð orðið ótímabundinn skattur. Auk þess skapaði gjaldið erfiðleika í framkvæmd og hættu á óeðlilegum gjaldeyrisviðskiptum, sem út af fyrir sig gáfu fullt tilefni til afnáms gjaldsins. Þarf ekki að fara mörgum orðum um þá augljósu hættu á svartamarkaðsbraski með erlendan gjaldeyri sem yfirverð á ferðamannagjaldeyri skapar. Þeir sem vegna starfsemi sinnar eða aðstöðu höfðu undir höndum erlendan gjaldeyri höfðu vegna gjaldsins möguleika á að selja þann gjaldeyri þeim sem hugðu á ferðalög til útlanda á hærra verði en fékkst fyrir gjaldeyrinn við lögskyld gjaldeyrisskil. Er ástæða til að ætla að þó nokkuð hafi verið um slík gjaldeyrisviðskipti vegna álagsins. Þá skapaði gjaldið einnig mismunun milli þeirra sem höfðu tekjur í erlendum gjaldeyri, sem þeir gátu notað til að sinna viðskiptavinum sínum erlendis, og hinna sem ekki höfðu slíka aðstöðu. Loks var gjaldið erfitt í framkvæmd, þar eð það lagðist aðeins á gjaldeyri sem var seldur til að standa undir dvalarkostnaði erlendis en ekki á gjaldeyri vegna eiginlegs ferðakostnaðar. Var oft mjótt á munum milti þess hvað skyldi teljast til dvalarkostnaðar og hvað til ferðakostnaðar. Einnig sköpuðu undanþáguákvæði laganna um gjaldfrelsi vegna dvalarkostnaðar námsmanna og sjúklinga ýmis vandamál vegna takmarkatilvika. Samkv. framansögðu er ljóst að álag á ferðagjaldeyri er mjög vafasamur skattur og því augljóst að full ástæða var til að afnema þessa gjaldheimtu. Til upplýsinga vil ég geta um að tekjur af 10% álagi á ferðagjaldeyri voru 1981 37 millj. 307 þús., 1982 65 millj. 408 þús. og á fjárl. 1983 má gera ráð fyrir 75 millj. Innheimtar á árinu 1983 samkv. ágústyfirliti bókhalds voru 58 millj., kr. Virðulegi forseti. Ég legg til að frv. þessu verði að lokinni 1. umr. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Frv. það sem hér um ræðir er til staðfestingar brbl. Ég vil aðeins vekja athygli á því við þessa umr., að undir þessi brbl. rita handhafar forsetavalds, þ.e. forsrh., forseti Sþ. og forseti Hæstaréttar, en nú háttar svo til við útgáfu þessara brbl., að þar skrifar undir hæstv. landbrh., sem einnig var forseti Sþ. um það leyti. Ég vil vekja sérstaka athygli á þeirri gloppu, sem er í þessu kerfi okkar. Þetta hlýtur auðvitað að teljast gersamlega óviðunandi og ekki í samræmi við þá þingræðisreglu sem við viljum starfa eftir. Ég held að það sé mjög brýnt að við, sem eigum sæti á hinu háa Alþingi, gerum ráðstafanir til að svona tilvik komi ekki upp aftur. Það er til vansa fyrir löggjafarsamkomu þjóðarinnar að svona tilvik skuli geta komið upp og á ekki að láta óátalið. Það mætti segja sitt af hverju um það, hæstv. fjmrh., hvort niðurfelling þessa skatts er þess eðlis að til hefði þurft að koma útgáfa brbl. Hvers vegna mátti þetta ekki bíða og hljóta rétta og eðlilega umfjöllun á Alþingi? Ég held að þarna hafi menn, svo sem oft áður, teygt sig býsna langt í notkun brbl.-heimildar stjórnarskrár og fullkomlega hefði verið eðlilegt að afnám þessa skatts og frv. um það hefði verið látið bíða þar til Alþingi kom saman. Nú er auðvitað líka umræðuefni að þessi skattur var ekki hugsaður til langs tíma. Hann var hugsaður tímabundið, og ég geri ráð fyrir að ýmsir þeirra sem stóðu að því að samþykkja þetta álag á ferðamannagjaldeyri á sínum tíma hafi ekki gert það með glöðu geði, en var ill nauðsyn eins og þá stóð á. Hins vegar er spurning hvort nú er nákvæmlega rétti tíminn til að afnema þetta gjald af ferðagjaldeyri. Ég held að svo hafi ekki verið. Ég held að þetta hafi verið rétt ákvörðun á röngum tíma. Ég held að að skaðlausu hefði mátt bíða með að fella þennan skatt niður þar til betur áraði í okkar þjóðarbúi og þar til betur áraði hjá ríkissjóði. Það er svo líka umræðuefni, sem fara mætti um nokkrum orðum, að þegar lokið var fundi gjaldeyrissjóðs og alþjóðabanka í Washington birti Ríkisútvarpið viðtal við hæstv. viðskrh. - einhverra hluta vegna ekki hæstv. fjmrh., má vera að það hafi verið samkomulag þeirra í milli hvor kynnti þetta mál, - og þar var þjóðinni sagt að nú væru gjaldeyrisviðskipti á Íslandi frjáls. Þessi yfirlýsing hæstv. viðskrh. í fréttum Ríkisútvarpsins var auðvitað alröng vegna þess að gjaldeyrisviðskipti á Íslandi, eins og þau horfa við íslenskum almenningi, voru ekkert frjálsari eftir en áður. Það hafði nákvæmlega engin breyting orðið á reglum um ferðamannagjaldeyri. Það hafði engin breyting orðið á því sem sneri að almenningi varðandi gjaldeyrisviðskipti, þannig að yfirlýsing hæstv. viðskrh. í Ríkisútvarpinu um að nú væru gjaldeyrisviðskipti frjáls var ekki efnislega rétt og til þess eins fallin að blekkja þá sem á hlýddu - allavega að gefa mjög ranga mynd af því sem þarna hafði gerst. Það hafði engin breyting orðið gagnvart íslenskum almenningi önnur en sú, að þessi 10% voru felld niður. Ég held sem sagt að þetta hafi verið rétt ákvörðun á röngum tíma, eins og nú árar í fjármálabúskap íslenska ríkisins og hjá ríkissjóði. Þess vegna hefði þetta að skaðlausu mátt bíða um sinn. Ég er sammála því að þennan skatt átti að fella niður, en ég held hins vegar að það hafi ekki verið rétti tíminn að gera það nákvæmlega núna og ég held í öðru lagi að það hafi verið ástæðulaust að gera það með brbl., heldur hefði Alþingi átt að fá að fjalla um þetta mál með eðlilegum hætti.

Landbrh. (Jón Helgason) Hæstv. forseti. Það er aðeins vegna ummæla hv. 5. landsk. þm. um undirskrift handhafa forsetavalds undir þessi brbl. sem ég vildi gefa stutta skýringu. Ég er ekki að hafa á móti því að á Alþingi komi fram tillögur um breytingar á þeirri skipan sem þar er og þær verði samþykktar. Hins vegar býst ég við að öllum sé ljóst að það er ákvæði í stjórnarskránni um handhafa forsetavalds, og það ákvæði leggur þær skyldur á herðar þeim sem kosinn er forseti Sþ., að gegna þeirri skyldu sinni þangað til nýr forseti hefur verið kosinn. Og það mun hafa verið alloft, jafnvel þó að sá sem hefur verið forseti Sþ. hafi ekki verið í framboði til Alþingis eða ekki náð þar kjöri, að hann hefur gegnt starfinu þar til nýr hefur verið kosinn. Þarna er því um að ræða ótvíræða venju samkvæmt þessu ákvæði. Það er líka ljóst að í stjórnarskrá eða þingsköpum er ekki neitt ákvæði um það að þm. missi sín réttindi þó að hann gegni störfum ráðh. Þar er því ekki heldur um brot að ræða á neinum lagaákvæðum. Ég vildi láta þetta koma fram til að undirstrika það að þarna er aðeins um að ræða skyldur sem lagðar eru á herðar þeim sem kosinn er forseti Sþ. Ég er hins vegar ekki að andmæla því að fram komi tillögur um breytingar og að þær verði samþykktar ef hv. þm. sýnist að betur fari á því.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. 5. landsk. þm. fyrir undirtektir hans við ráðstöfun þá sem hér um ræðir. Hann telur ákvörðun um að fella niður gjaldeyrisskatt hafa verið rétta, en tekna á röngum tíma. Ég veit ekki hvort mér tekst að sannfæra virðulegan 5. landsk. þm. um að þessi ákvörðun hafi bæði verið rétt og tekin á réttum tíma líka. Þannig stóð nú á að Ísland reyndist vera eina landið sem var með tvöfaldan gjaldeyri. Þær upplýsingar fékk ég þó seinna, við komu mína til Bandaríkjanna á fund Alþjóðabankans og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Nokkru fyrir fundinn í Bandaríkjunum komu hingað fulltrúar Atþjóðagjaldeyrissjóðsins og Alþjóðabankans. Samkvæmt venju ferðast þeir um heiminn og kynna sér efnahagsaðstæður hinna ýmsu þjóða sem eru í þessum samtökum. Þeir báru ótta í brjósti um það, að Ísland mundi ennþá einu sinni óska eftir framlengingu á þessum skatti, en hann hefði komið til umræðu á þeim fundi sem haldinn var í sjóðnum og bankanum í síðasta mánuði. Það var því mikilvægt fyrir okkur að fetla þennan aukaskatt niður áður en til fundarins kæmi, enda var þeirri ákvörðun okkar mikið fagnað og tekið fram sérstaklega að nú væru allar þjóðir orðnar eins. Sem sagt, Ísland væri ekki lengur neitt sérfyrirbæri í Sameinuðu þjóðunum, heldur stæði við þær skuldbindingar sem það hefði tekið á sig samkv. lögum og reglum um þennan sjóð. Ég vona að þetta nægi til að fullvissa hv. 5. landsk. þm. um það að umrædd ákvörðun hafi af þessari einni ástæðu verið tímabær og rétt tímasett. Það hefði ekki verið skemmtilegt fyrir fulltrúa Íslands að koma ennþá einu sinni á hnjánum til alþjóðasamtaka og biðja um einhverja sérstöðu. Við þurfum alltaf að vera eitthvað öðruvísi en allir aðrir. Í þessu tilfelli gilti allt í einu það sama um alla. Á þessum vettvangi urðum við eins og allir aðrir sem undirskrifað höfðu sama samninginn. Þar fyrir utan leggjum við mikla áherslu á að ná hingað erlendum gestum til að geta stundað hér þjónustu við erlenda ferðamenn, eins og allar aðrar þjóðir gera, og hafa af þeim tekjur. Þegar erlendir ferðamenn komu í peningastofnanir hér og sáu skráð tvö gengi en fengu lága gengið við skipti á sínum ferðatékkum, ekki hið svokallaða ferðamannagengi, þá var erfitt fyrir íslenska bankamenn, sem leitað var upplýsinga hjá, að útskýra það að hér er sérstakt ferðamannagengi sem þeir fengu ekki aðgang að. Svo komu þeir aftur til peningastofnana, þegar þeir voru á heimleið, til að skipta sínum gjaldeyri og fengu þá ekki heldur þennan ferðamannagjaldeyri. Það var ýmislegt af þessu tagi sem þurfti að leiðrétta og gerði það að verkum, að þessi skattur var ranglátur allan tímann, þó svo að tekjulindin hafi verið nauðsynleg - eða einhver önnur tekjulind vegna þess að innanlandsástæður leyfa ekki miklar skattniðurfellingar. Þessar skýringar vildi ég gefa, en að öðru leyti held ég að hæstv. dómsmrh. hafi svarað fyrir sig og ég vona að hæstv. viðskrh. svari því sem honum ber að svara. En ég vil upplýsa að okkar fyrirkomulag er nú þannig, hvort sem menn vilja eða vilja ekki, að það er viðskrh. sem er aðalfulltrúi Íslands á fundum Afþjóðabankans og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.



Virðulegi forseti. Vegna þess sem hér kom fram hjá hv. 5. landsk. þm. - ég hafði reyndar heyrt og lesið í blöðum um þá yfirlýsingu sem Seðlabanki Íslands, sem fer með viðskiptin við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn, gaf út skömmu eftir ársfund Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Alþjóðabankans - og ummæla minna í útvarpi vildi ég gjarnan koma því á framfæri hér, að viðskipti Íslands við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn hafa á undanförnum árum verið á undanþágureglum sem sjóðurinn hefur haft. Við vorum orðin eina ríkið í hinum vestræna heimi sem þurfti að nýta sér þessar undanþágureglur. Eins og fram kom hjá hæstv. fjmrh. var tekin um það ákvörðun að frá því skyldi horfið, sem þá þýddi m.a. niðurfellingu á sérstökum skatti á gjaldeyri og fjallar einmitt það frv. sem hér er til umr. um það. Til þess að sýna það sem að var stefnt var þetta m.a. gert, að fella niður þennan skatt með þeim brbl. sem leitað er nú staðfestingar Alþingis á. Þegar því var lokið bar ég fram við Seðlabanka Íslands þá ósk að leitað yrði eftir því að við hyrfum frá þessari undanþágureglu. Og einmitt þegar við vorum staddir á ársfundinum staðfesti stjórn Alþjóðagjaldeyrissjóðsins það og gaf út yfirlýsingu, sem nánast var þýdd af Seðlabankanum og gefin út á íslensku, um frelsi í gjaldeyrisviðskiptum, eins og það er þar orðað. Hv. þm. taldi að um blekkingar hefði verið að ræða í því sem fram kom hjá mér í útvarpsviðtali. Hér var um að ræða viðtal en ekki einhverja sérstaka yfirlýsingu. Fréttamaður spurði hvað hefði gerst á þessum fundi varðandi Ísland sérstaklega og gat ég að sjálfsögðu um þá yfirlýsingu sem þar hefði verið gefin út og hvað hún raunverulega þýddi og gat þess, að ég hefði fljótlega eftir að ég tók við störfum viðskrh. ákveðið að stefna að því að við hyrfum frá þeirri undanþágureglu sem við hefðum notið hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og nú væri það orðið. Það, hvernig við skiptum íslenskum peningum á milli okkar þegna, er allt annað en frjáls gjaldeyrisviðskipti. Áttar hv. þm. sig ekki á því, að um leið og við hverfum frá þessum undanþágureglum er ekki tækifæri fyrir okkur að viðhalda slíkri skattheimtu sem hér er verið að ræða um? Það er heldur ekki hægt að skylda menn til innborgana og annars slíks, auk þess sem íslenska krónan verður að vera til yfirfærslu samkv. þeim reglum sem gilda varðandi viðskipti við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn. Ég held að það hafi ekkert verið rangt sagt í þessu viðtali. Það má vel vera að hv. þm. hafi ekki fundist að í þessari yfirlýsingu væri nægjanlega mikið af einhverju sem hann vildi tala um frelsi í gjaldeyrismálum. En vissulega er það þýðingarmikið atriði fyrir okkur, eins og fram kom hér hjá hæstv. fjmrh. áðan, að við erum reiðubúnir að starfa eftir þeim reglum sem þær alþjóðastofnanir hafa sett sem við erum aðilar að, en þurfum ekki ævinlega að koma til þeirra eins og bónbjargamenn og fá að vera þar á undanþágureglum. Þess vegna var stefnt að þeirri breytingu sem ég hef hér vikið að. Ég vísa því algerlega á bug að í því sem ég sagði hafi verið rangt með farið.



Herra forseti. Ég get ekki látið hjá líða að andmæla þeim orðum sem fram komu hér áðan hjá hæstv. fjmrh., þar sem hann var eiginlega að gefa í skyn að fyrirrennari okkar beggja, fyrrv. fjmrh. Tómas Árnason, hefði gerst brotlegur við alþjóðlegar reglur með því að beita sér fyrir því á sínum tíma að þetta gjald var á lagt. Auðvitað var það alls ekki. Auðvitað er það ekki rétt að Íslendingar séu eitthvert sérfyrirbæri í heimi alþjóðaviðskipta með því að hafa lagt á þetta gjald. Það er vitað að tugir þjóða, sem eru aðilar að Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, hafa fengið ýmiss konar undanþágur í sambandi við skattlagningu og gjaldeyrisviðskipti og slíkar undanþágur hafa gjarnan tengst erfiðleikum sem verið hafa í þjóðarbúskap viðkomandi ríkja. Og satt best að segja hefur samþykki Afþjóðagjaldeyrissjóðsins við slíkum undanþágum verið ákaflega auðsótt. Það hefur ekki verið neitt mál, sem heitið getur, af hálfu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins að veita slíkar undanþágur. Þetta þekki ég allra manna best vegna þess að ég ræddi við fulltrúa Alþjóðagjaldeyrissjóðsins haustið 1982 þegar spurningin var hvort ekki mætti halda þessu gjaldi árið 1983. Þeir sögðu að það væri alveg sjálfsagt mál, sáu ekki neitt athugavert við það. Ef þess væri óskað að framlengja gjaldið um eitt ár í viðbót, þá væri það sjálfsagður hlutur og yrði þá að freista þess að taka málið upp á síðara stigi, t.d. þegar fyrirhuguð endurskoðun tollskrár færi fram og innflutningsgjöld yrðu tekin til uppstokkunar og endurskoðunar, því að þeim datt auðvitað ekki annað í hug en að sá fjmrh. sem yrði í starfi þegar gjaldið yrði lagt niður mundi gera ráðstafanir til að tryggja einhverjar aðrar tekjur í staðinn. Að menn mundu bara spila þessu út alveg fríhendis án þess að fá nokkuð á móti, það.datt þeim að sjálfsögðu ekki í hug. Þeir töldu því eðlilegt og fullkomlega skiljanlegt að við værum ekki reiðubúnir að leggja niður þetta gjald fyrr en búið væri að fjalla um ný tollskrárlög og tryggja tekjur á móti. Ég er ekki í neinum minnsta vafa um það, að ef minnst hefði verið á það við fulltrúa Alþjóðagjaldeyrissjóðsins að við þyrftum að framlengja þetta gjald eitt eða tvö ár í viðbót, þá hefði það verið auðsótt mál og ekki nokkur minnsta athugasemd við það gerð. Vissulega hafa þeir borið fram tilmæli um, eins og þeir gera gjarnan, að slíkar undanþágur séu afnumdar, en þeir eru ekkert óbilgjarnari gagnvart Íslendingum en öllum öðrum þjóðum sem hafa verið með einhverjar undanþágur af þessu tagi. Þær eru fjöldamargar og það er mesti misskilningur, sem hæstv. fjmrh. var að reyna að gefa í skyn hér áðan, að Íslendingar hefðu verið eitthvert sérfyrirbæri í heimi alþjóðaviðskipta vegna þessa gjalds. Vissulega er þetta undanþága, þetta er undantekning, en alls ekki einasta undantekningin sem sjóðurinn hefur orðið að samþykkja. Þær eru fjöldamargar, gagnvart fjöldamörgum þjóðum. Ég tel alveg víst að framlenging hefði fengist á þessu gjaldi, ef um það hefði verið sótt, á næsta ári. Að gjaldið væri allt í einu fellt niður á miðju fjárlagaári, það er auðvitað hlutur sem þeim datt aldrei í hug að gæti gerst, og að menn gerðu þá ekki neinar ráðstafanir til að aðrar tekjur kæmu í staðinn, það held ég að engan hafi grunað. Auðvitað er það laukrétt, sem hér kom fram áðan hjá hv. 5. landsk. þm. Eiði Guðnasyni, að það lá ekkert á að fella niður þetta gjald. Síst af öllu lá á því þegar að kreppir í okkar þjóðarbúskap og þörf er á fjármunum til ýmissa hluta. Kannske sýnir þessi niðurfelling gjaldsins fyrst og fremst að núv. ríkisstj. hefur tekið við betra búi hvað ríkisfjármálin snertir en hún vill vera láta. Það kom fram áðan í máli hæstv. fjmrh. að gjaldið hefði gefið tæpar 60 millj. kr. Ég man ekki nákvæmlega hvenær það var fellt niður, ætli það hafi ekki verið um miðjan júlímánuð eða um mánaðamótin júní-júlí. Það hefur því gefið um 60 millj. á fyrstu 51/2–6 mánuðunum og má því heita víst að gjaldið hefði gefið um 80 millj. á síðari hluta ársins. Það fella menn niður eins og ekkert sé. Ég ætla ekki að hafa þessi orð mín öllu fleiri. Ég vil bara bæta því við að þegar gjaldið var lagt á á sínum tíma var það gert með skýrum rökum. Það var gert með þeim rökum að ferðamenn, sem ferðuðust um Ísland, yrðu að greiða söluskatt af allri þjónustu sem þeir fengju hér á Íslandi, m.a. ferðalögum, að vísu ekki af matvörum og með hliðsjón af þessu þótti það jafnræði milli þeirra sem ferðast til útlanda annars vegar og þeirra sem ferðast hér innanlands að þeir sem færu í skemmtiferðir utanlands greiddu 10% gjald. Vel má vera að það hefði ekki gengið til lengdar að vera með þessa undanþágu. Þó að ég hafi sagt hér að við hefðum vafalaust á þessum erfiðleikatímum getað fengið þetta framlengt um eitt eða tvö ár, þá má vel vera að við hefðum þurft að endurskipuleggja innheimtu þessa gjalds og haga álagningu þess með eitthvað öðrum hætti til þess að það samrýmdist fyllilega reglum Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. En sanngjarnt er gjaldið að þessu leyti, að það stuðlar að því að íslenskur ferðamannaiðnaður sitji við sama borð og erlendur ferðamannaiðnaður. Það er hins vegar alveg rétt, sem hæstv. fjmrh. hefur stundum verið að benda á, að vissulega hafa einhverjir sloppið við að greiða þetta gjald vegna þess að þeir hafa farið utan á kostnað fyrirtækja sinna eða á kostnað ríkisins. En auðvitað verður ekki fyrir öll nes róið yfirleitt og ég held að hvað samkeppnisaðstöðu íslensks ferðamannaiðnaðar snertir hafi álagning þessa gjalds verið fullkomlega réttlætanleg. En sem sagt, það virðist vera talsvert í kassanum, það var ekki tal.in þörf á að halda þessu gjaldi út árið og þar við situr.

Tómas Árnason Hæstv. forseti. Að gefnu tilefni vil ég aðeins rifja upp í örfáum orðum sögu þessa gjalds. Á árinu 1979 hagaði svo til að það voru veruleg vandkvæði á því að ná jafnvægi í ríkisfjármálunum. Ég var þá fjmrh. og var mjög óánægður með hallareksturinn vegna þess að ég álít að það sé grundvallaratriði í þjóðarbúskap að halda jafnvægi í ríkisfjármálunum. T.d. í glímunni við verðbólguna er ég þeirrar skoðunar, að það sé í sjálfu sér ekki lausn að breyta verðbólguvanda í ríkisfjármálavanda, og er alveg sömu skoðunar nú og ég var þá. Ég beitti mér því í samráði við þáv. forsrh., hv. þm. Ólaf Jóhannesson, fyrir fjáröflun til ríkissjóðs, talsvert verulegri fjáröflun, sem var nú ekki vinsæl þá frekar en oft áður. Liður í þeirri fjáröflun var einmitt þetta gjald. Það var að sjálfsögðu sótt um heimild til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til að leggja á gjaldið á sínum tíma og sú heimild var veitt til eins árs. Þannig varð gjaldið til með fullu samþykki sjóðsins. Ég hef síðan verið þeirrar skoðunar að þetta ætti ekki að vera varanlegt gjald og er þess vegna samþykkur því að gjaldið verði nú afnumið. Það má auðvitað deila um hvort það ætti að gera á miðju ári eða um áramót, það er annað mál, en í prinsippinu er ég þeirrar skoðunar að rétt sé að fella gjaldið niður. Um álagningu gjaldsins og brbl. má auðvitað deila. Það er ærið teygjanlegt hvað menn telja vera brýna nauðsyn samkv. 28. gr. stjórnarskrárinnar og eflaust fjöldamörg fordæmi fyrir svipuðum aðgerðum og þessari, þó að það geti vel verið að ekki sé ástæða til að beita brbl. um svona mál. - En ég vildi láta þetta koma fram um forsögu málsins og jafnframt svo hitt, að ég er sammála því og mun styðja að þetta gjald verði fellt niður.