Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Herra forseti! Þetta mál hefur legið um nokkurt skeið hjá allshn., og er rétt að geta þess, að sú töf, sem varð á afgreiðslu þess, stafaði af því, að n. vildi fá nokkrar frekari upplýsingar og kallaði á sinn fund borgarstjóra og bæjarverkfræðing og ræddi við þá. En við nánari athugun töldum við ekki þörf á breyt. N. taldi nauðsynlegt að fá lýsingu jarðarinnar úr veðmálabókum, en á því varð dráttur, og þegar nál. á þskj. 271 var gefið út, hafði henni ekki borizt sú lýsing. Nú hafa þær upplýsingar borizt n., en henni virðist ekkert sérstakt á þeim að græða. Eins og sjá má af grg., er það kappsmál fyrir Reykjavík og nauðsynlegt að fá til eignar land það, sem um er að ræða, sérstaklega það svæði, sem vatnsuppspretta bæjarins er í, við Gvendarbrunna. Um það er n. sammála, að eðlilegt sé, að bærinn eigi það land. Landrými er allmikið, þó að mest sé óræktað land, og fylgir nokkurt beitilamd, sem nágrannahreppurinn hefur not af, og gera má ráð fyrir, að það verði samkomulagsatriði milli bæjarins og ríkisstj. Eftir því, sem upplýsingar liggja fyrir um þessa jörð í fasteignamatsbókinni 1932, er ekki um sérstaklega stóra ábýlisjörð að ræða. Á þeim tíma er túnið talið 4 ha. og töðufengur 250 hestar, en úthey um 100 hestar. Þanna er lítill matjurtagarður, en önnur hlunnindi skógarhögg og silungsveiði. Varðandi skógarhöggið er það almenn skoðun, að þar sem skógarleifar eru enn í landi, beri að friða. skóginn til að skapa skilyrði til nýrrar skógræktar. Einnig það er samkomulagsatriði milli ríkis og bæjar, þegar um sölu vær að ræða. Því var hreyft í n., hvort gætu komið til greina skipti á landi milli ríkis og bæjar og því máli hreyft hér af hv. l. þm. N.- M. Hæstv. forsrh. tjáði mér, að hann legði mikið upp úr slíkum skiptum. Að athuguðu máli er n. öll á eitt sátt um, að Reykjavíkurbær þurfi að fá þetta, og mælir því með, að sú heimild verði veitt, sem í frv. felst.



Þegar mál þetta var hér fyrst til umr., benti ég n. á ýmis atriði, sem bar að taka til athugunar, en hún hefur ekki komizt að þeirri niðurstöðu, sem ég óskaði eftir. Ég er með því, að Rvík fá Hólm keyptan, en ekki alveg skilyrðislaust. Ríkið þarf að fá land, sem liggur að Keldum. Það er tregða á þessu og strandaði á því, að bæjarfél. keypti Korpúlfsstaði. Eigandi þeirra keypti á sínum tíma spilda úr Keldnalandi. Það hefur verið leitað hófanna að fá þessa spildu, en eigandi Korpúlfsstaða sagði, að meðan ekki væri vitað, hvort bærinn keypti, kæmi ekki til mála að ákveða það. Ég vil því hafa í 1. gr. frv., að ríkisstj. sé heimilað að. selja Hólmsland til Rvíkur, en fá í staðinn landið kringum Keldur, sem bærinn hefur umráðarétt yfir. Þó að það sé tryggt, á meðan núverandi landbúnaðarráðh. situr, að Hólmsland verði ekki látið og ekkert komi í staðinn, verður hann ekki ráðh. til eilífðar. Ég vildi óska, að hæstv. ráðh. væri við, þegar þetta mál er afgreitt, og ég óskaði eftir því í gær, að það væri ekki rætt fyrr en hann kæmi. Ég vil því biðja hæstv. forseta að fresta umr. til mánudags. Ég benti líka á það við 1. umr., að land, sem tilheyrir Hólmi, liggur í tveim hreppum, og að komin væri ósk um, að Mosfellssveitarhreppur fengi heiðarlandið fyrir upprekstrarland. Ég heyrði ekki hv. frsm. minnast á þetta. Það er ákveðinn vilji hreppsn. Mosfellssveitarhrepps að fá þetta land, en til þess hefur n, ekki tekið neitt tillit. Ég tel víst, að þegar málið kemur til Nd., komi fram brtt., hvað þetta snertir.

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Ég vil fyrst beina því til hæstv. forseta, að hann léti ljúka þessari umr. á þessum fundi. 3. umr. er eftir, og þá er hægt að koma fram með brtt., ef hv. þdm. sýnist svo. Það er nú áliðið þings, en á hinn bóginn nauðsynlegt, að málið fái afgreiðslu á þessu þingi. En fyrst ég er staðinn upp á annað borð, vil ég segja örfá orð og vík þá einkum máli mínu til hv. 1. þm. N.- M. Allt það; sem hann drap á, eru aðeins samkomulagsatriði milli bæjarins annars vegar og ríkisins hins vegar. Hann bar mikinn kvíðboga fyrir því, að nýr ráðherra tæki við stjórn þessara mála. Réttmæti þess ótta fæ ég nú ekki séð. - En það er mikil nauðsyn að fá viðbót við þetta land handa bænum. Nefndin ræddi ekki um þá hlið þessa máls, er snýr að Mosfellingum, en það er líka aðeins samkomulagsatriði. Hins vegar er það náttúrlega rétt, að þeir þurfa að hafa beitarland handa fé sínu. Hin, vegar mun þeim hreppum, er hér eiga hlut að máli, ekki vera eins brýn nauðsyn á upprekstrarlandi og hv. 1. þm. V.-M. vill vera láta. - Skv. skýrslum frá 1932 voru um 2000 kindur í þessum hreppum. Síðan hefur þessi tala lækkað, bæði vegna breyttra búskaparhátta og sauðfjársjúkdóma. Annars er þessi hlið málsins, svo sem aðrar, aðeins samkomulagsatriði. Fjölyrði ég svo ekki frekar um þetta mál að sinni.

Forseti (EÁrna): Ég vil á engan hátt tef ja málið, og skv. ósk hv. frsm. lýk ég umræðunni.