Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (HG) : Ég vil leyfa mér að vekja athygli hv. þm. á því, að á dagskrá eru 4 mál, allumfangsmikil, og mun þurfa að nota tímann vel, ef þau á að afgreiða á fundinum. Í því sambandi þykir mér rétt að tilkynna þm., að þinglausnir eru fyrirhugaðar kl. 11 á morgun.



Ég hjó eftir því hjá hæstv. forseta, að tilætlunin væri að slíta Alþ. fyrir hádegi á morgun. Ef ljúka skal afgreiðslu þeirra mála, sem eru á dagskrá, mun það taka alllangan tíma. Nú er mér kunnugt um það, að allmargir utanbæjarþingmenn hyggja til ferðar á morgun, og má gera ráð fyrir, að þeir eigi ekki hægt um vik að sitja nú lengi á fundi. Enn er það, að þótt þessi mál fengjust afgreidd, eru ýmis mál, sem margir meðal þm. bera fyrir brjósti, og mun þeim þykja sinn hlutur nokkuð skertur, ef þessum málum og eigi fleirum verðurlokið á þinginu. Mætti þá sýnast bezt fara á hinu, að gera þar hlut allra jafnan. Allmargir þm., sem önnum eru kafnir undir burtför sína, hljóta nú að verða fjarverandi í kvöld, en þá geta úrslit málanna oltið á nokkurri tilviljun. Af þessum ástæðum öllum sýnist mér ekki hyggilegt að taka fyrir þau mál, sem á dagskrá eru, til afgreiðslu í kvöld. Mun ég gera það að till. minni við hæstv. forseta, að hann athugi, hvort eigi muni rétt að taka þau öll af dagskrá og eitt sé látið yfir alla ganga, - eftir því sem atvik standa nú til. Ég býst ekki við, að hæstv. forseti geti á þessa till. fallizt nema bera hana undir atkv. og fá fram vilja Alþ. um hana. En ég vona, að hv. þm. sé ljóst, hve sterkar ástæður mæla með till., og gjaldi henni jáyrði.



Herra forseti! Ég stend upp aðeins til þess að lýsa yfir því, að ég styð till. hv. 1. þm. Árn. Ég tel rétt, að hæstv. forseti taki hana til meðferðar og leiti með atkvgr. þingviljans um það, hvort eigi beri að taka af dagskrá öll þau mál, sem fyrir liggja.



Það eru að vísu á dagskrá á þessum fundi nokkur mál, sem allmikils er um vert, sérstaklega 1. málið, trúnaðarbrot við Alþ. En þar sem telja má, að upplýst sé við umr. hér á þinginu, hver hinn seki er, og þar sem augljóst má vera af því nál., sem fyrir liggur í málinu, að þingvilji er fyrir því að víta þetta brot, þá segi ég fyrir mig, eftir að hv. 1. þm. Árn. hefur borið fram till. sína og fært nokkur rök fyrir því, að þm. sé nauðsyn að hverfa héðan skjótlega á brott, að ég legg ekki kapp á frekari umr. um málið, - ekki sízt þar sem áminning sú, sem hinn seki hefur fengið í nál., ætti að vera honum nokkur viðvörun framvegis, ef hann á eftir nokkra tilfinning fyrir sóma og virðingu Alþingis, - og segi því já.



Ég mun vera elztur þingmanna og eiga lengsta leiðina heim og eiga allra þm. óvissastan farkost. Þrátt fyrir það tel ég, að sum af þeim málum, sem liggja hér fyrir og vísa á frá, séu svo mikilsverð, að ekki dytti mér í hug annað en leggja það á mig að dveljast hér einni nótt lengur á þinginu og freista þess, að þau fái afgreiðslu. Ég skal lýsa yfir því, að margt hefur fram farið á þessu þingi, sem hefur ekki gefið mér alls kostar ánægjulegar minningar. En eigi það nú að verða síðasta verk Alþ. að svíkjast undan skyldu sinni að afgreiða þessi mál, félli mér þessi minningin þyngst - og segi nei.



Ég var í nokkrum vafa um, hvernig ég ætti að greiða atkv. um þessa till. hv. 1. þm. Árn., en eftir ræðu hv. þm. Ísaf. er ég sannfærður um réttmæti hennar. Það segi ég sem flokksmaður, þegar ég sé, að hér á að vekja upp nýtt „kollumál“, að ég vil kveða það niður. Framsfl. varð fyrir því óvænta happi á sínum tíma að græða stórkostlega á kollumálinu, og ég sé enga ástæðu til að gefa nú öðrum flokki nýtt „kollumál“ til að græða á og segi já.



Út af því, sem fram hefur komið um nál. allshn. um trúnaðarbrot við Alþ., vil ég taka fram, að í það má ekki lesa neinn annan skilning en orðalag þess ber beinlinis með sér, - tel ekki þurfa að ræða það frekar og segi já.

Atvmrh. (Ólafur Thors) : Ég hafði stefnt nokkurri ádeilu að hæstv, forseta fyrir það, að hann hefði gefið meiri vitneskju en æskilegt má telja um atriði, er fram hefur farið hér á Alþ. Ég býst varla við, að ummæli hv. þm. Ísaf. áðan hafi verið undirtektir hans í þá átt að vita þetta trúnaðarbrot samflokksmanns hans, og ég ætlaði ekki að beina neinum frekari örvum að hæstv. forseta í því tilefni en ég hef gert. En sé dylgjum og digurmælum þessa alþekkta hv. þm. beint að mér, hefði mér þótt mannlegra af honum að neita að fylgja því, að málin séu lögð til hliðar, reyna að standa fyrir svörum í þessu ófrægilega álygamáli sínu, í stað þess að læðast svona aftan að í lítilmennsku sinni. Hefði ég gert ráð fyrir slíkri bardagaaðferð, hefði ég krafizt þess af forseta að taka málið fyrir og ganga til atkv. að því búnu, sjá hvort þessi þm. stendur einn eða fleiri kæra sig um að vera í tygi með honum. Ég skora á hæstv. forseta að taka málin ekki út af dagskrá. Ég er ekki skyldugur til að liggja undir rógi og álygum, og ég á heimtingu á, að skýrt sé frá þessu máli gengið. En vilji Alþ. ekki koma nálægt málinu, þá getur það auðvitað komizt hjá því á þennan hátt. Vegna þeirra orða, sem beint hefur verið að mér hér, ætla ég mér ekki að greiða atkv., - þar verða atkv. annarra þm. að ráða úrslitum.



Um leið og ég lýsi undrun minni yfir þeirri meðferð, sem stórmál eru látin sæta hér á þingi, segi ég nei.



Ég vil taka undir ummæli hv. 2. þm. S.-M. Að sönnu er máli þessu vísað frá, ef till. er samþ., en af því að meiri hluti þeirra mála, sem á dagskrá eru, eru ekki annars verð, segi ég já.



Enda þótt till., sem hér er fyrst á dagskrá, snerti mig allverulega, þar sem ég er flm. hennar, hefði ég viljað sætta mig við þá afgreiðslu, sem felst í nál. allshn., því að þar kemur fram augljós þingvilji að vita slíkt framferði, sem till. greinir frá. Ég verð samt að segja, að þar sem hér hefur komið fram mikill misskilningur á eðli málsins hjá þeim hæstv. atvmrh. og hv. þm. S.-Þ., tel ég að athuga verði þetta mál miklu nánar, og einkum með tilvísun til þess, sem hv. þm. S.-Þ. sagði, að hér væri nýtt mál í uppsiglingu, eins konar „kollumál“, tel ég því fjarstæðara að slíta þingfundum svo skjótt. Ég tel því sjálfsagt, að Alþ. gefist tækifæri til að athuga betur bæði þetta mál og það mál, sem hv. þm. S.-Þ. hefur boðað. Það skiptir engu máli, hverju einn nauðaómerkilegur ráðh. heldur fram í þessu efni. Ég segi nei.

Forseti (HG) : Út af ummælum hæstv. atvmrh. vil ég taka fram, að í því skyni er leitað álits þm., að eftir því sé farið. Ef meiri hluti hv. þm. samþykkir að taka málin út af dagskrá, verður Það að ske. Forseti greiðir ekki atkv.