Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Með þessu frv. er ráðgert, að lagmetisiðnaðurinn falli undir skilgreiningu laga um iðnrekstur og greiði iðnlánasjóðsgjald, en verði undanþeginn öllum útflutningsgjöldum, sem tengd eru sjávarútveginum. Þegar Sölustofnun lagmetis var stofnsett með lögum 1972, var gert ráð fyrir því, að öll þáverandi útflutningsgjöld af lagmeti skyldu renna í svonefndan þróunarsjóð til eflingar lagmetisiðnaði. Síðan hafa ýmis ný útflutningsgjöld á sjávarafurðir verið lögð á lagmetisiðnað, þ. á m. 1% gjald, sem renna skal til Fiskveiðasjóðs Íslands, og fer það gjald ekki í þróunarsjóðinn. Á sama tíma hefur það gerst, að lagmetisiðnaðurinn hefur ekki notið lánafyrirgreiðslu úr sjóðum sjávarútvegsins, en hins vegar úr Iðnlánasjóði, án þess þó að vera skyldur til þess að greiða iðnlánasjóðsgjald. Hefur af þessu orðið öngþveiti fyrir lagmetisiðnaðinn, og er staða hans mjög óskýr hvað þessi atriði varðar. Þá hefur komið í ljós, að verðmyndun á lagmetisafurðum er mun líkari því, sem gerist um almennar iðnaðarvörur, og fylgir ekki þeim sveiflum og reglum um verðlagningu, sem almennt gerast á sjávarafurðum. Aukaálögur af auknum útflutningsgjöldum hafa því reynst þungbærar á síðustu mánuðum. Þessu frv. er ætlað að undanskilja lagmetisiðnað öllum almennum útflutningsgjöldum af sjávarafurðum, tengja starfsemina við lánakerfi iðnaðarins og leggja á hana iðnlánasjóðsgjald í staðinn. Hins vegar gilda áfram ákvæðin um greiðslu í þróunarsjóð lagmetisiðnaðarins, en samkv. l. áttu þær greiðslur að standa um 5 ára skeið. Ég tel rétt, að ég geri við þetta tækifæri einnig grein fyrir frv. um Iðnlánasjóð, því að þessi frv. eru tengd hvort öðru. Þar er ráðgert, að lagmetisiðnaðurinn greiði iðnlánasjóðsgjald og fái þannig sama rétt til lánveitinga úr Iðnlánasjóði og önnur iðnfyrirtæki. Þessi lánafyrirgreiðsla hefur verið veitt að undanförnu, en til þess að hægt sé að gera það á eðlilegan hátt, þarf lagmetisiðnaðurinn að greiða iðnlánasjóðsgjald eins og önnur iðnfyrirtæki. Ég legg svo til, herra forseti, að frv. verði að lokinni 1. umr. vísað til 2. umr. og hv. iðnn.



Herra forseti. Aðeins nokkur orð við þessa 1. umr. og þau frv., sem koma svo skjótt til umr. Mig langar til að beina fsp, til hæstv. ráðh., hvort rétt sé, að þegar hafi verið framkvæmt efni þessara laga varðandi það, að þau gjöld, sem frv. gerir ráð fyrir, hafi verið lögð til hliðar, eins og frv. mæla fyrir, og ef svo hafi verið, hvort hæstv. ráðh, geti upplýst, þótt með stuttum fyrirvara sé, hversu háar tölur hér sé um að ræða. Það kemur ekki fram í aths. við frv., hve hér sé um stórar tölur að ræða, en það hefur lengi verið háð nokkuð hörð barátta til að ná inn í gegnum útflutningsgjald af sjávarafurðum nægilegu fjármagni, svo að tryggingasjóður og fleiri sjóðir, sem njóta þessara gjalda til baka aftur, hafi nægilegt fjármagn. Ég held, að við séum sammála um það, allir hv. þm. í d., að nauðsynlegt er að tryggja lagmetisiðnaðinum nægilegt fjármagn og ekki síður góð stofnlán, og efni þessara frumvarpa getur því sennilega verið ágreiningslaust mál. En ég tel samt rétt, af því að það fer í n., sem ég á ekki sæti í, þar sem hæstv. ráðh. lagði til, að það væri iðnn. en ekki sjútvn., þó að sjávarútvegurinn standi þarna undir verulegum gjöldum, að við a.m.k. ættum kost á að fá hugmynd um, hversu stór gjaldtaka sé hér á ferðinni og hversu fjármagnshreyfingar breytast miðað við það, að frv. fari í gegn óbreytt. Það voru þessi atriði, sem ég vildi fá upplýsingar um, ef tök væru á með svona stuttum fyrirvara.

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Mér er því miður ekki tiltæk vitneskja til þess að svara þeirri spurningu, sem hv. þm. bar fram. En ég mun að sjálfsögðu gera ráðstafanir til þess að koma þeirri vitneskju á framfæri, bæði við n. og við hv. þm.



Herra forseti. Þessi frv. eru svo ný af nálinni, að ég hef ekki haft tækifæri til að kynna mér þau. Má segja, að þau séu ekki efnislega svo mikil, að það tæki langan tíma að gera sér grein fyrir því, hvað hér er um að ræða. Ég vil þó segja nokkur orð þegar við 1. umr., áður en málið fer til n., og þá sérstaklega með tilliti til þess, að ég á ekki sæti í þeirri n., sem gert er ráð fyrir, að fái mál þetta til meðferðar. Ég tel mjög hæpið, eins og lagt er til í 1. gr., að leggja á lagmetisiðnaðinn viðbótargjald við það, sem nú er, og það þurfi til að koma, til þess að hann fái aðgang að stofnlánasjóði eins og aðrir atvinnuvegir í landinu. Ég tel slíkt óeðlilegt, enda þótt umræddur skattur fari í iðnþróunarsjóð. Það er gott fyrir hvaða atvinnuveg sem er að hafa aðgang að einhverjum þróunarsjóði með lán eða styrki. En viðkomandi verður að vera aflögufær til þess að geta byggt upp þann sjóð, sem um er að ræða, með eigin framlögum, og ég tel, að lagmetisiðnaðurinn sé alls ekki þannig staddur í dag. Ég tel því, að það lengsta, sem hægt sé að ganga í þessum efnum, sé að gjöldin á lagmetisiðnaðinn verði ekki hækkuð frá því sem er, þannig að framlög lagmetisiðnaðarins í útflutningsgjöldum og til aflatryggingasjóðsins verði lækkuð sem nemur gjaldinu til Iðnlánasjóðs.  Í sambandi við þá fyrirgreiðslu, sem niðursuðuiðnaðurinn hefur haft hjá Iðnlánasjóði, þá er vitað, að hún er mjög takmörkuð og varla hægt að tala um hana sem fyrirgreiðslu sem nokkru nemur. Af eðlilegum ástæðum hefur þar oftast verið sama viðbáran, að það sé ekki fjármagn fyrir hendi. Nú vil ég spyrja hæstv, iðnrh., hvort hann muni gera sérstakar ráðstafanir til að útvega sjóðnum viðbótarfjármagn, um leið og sjóðurinn tekur þessar kvaðir á sig. Ef þetta frv. á ekki að vera orðin ein, hlýtur það að kalla á aukið fjármagn, svo sjóðurinn geti komið að veralegu gagni fyrir þennan atvinnuveg. Ég óska eftir að fá upplýsingar hjá hæstv. iðnrh, um, hvort hér verður um eitthvert átak að ræða í þessum efnum eða ekki.

Heilbr.- og trmrh, (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Að því er varðar fyrra atriðið, sem hv. þm, gerði að umtalsefni, þá er það svo, að það hafa verið lögð útflutningsgjöld á sjávarafurðir, sem renna ekki í þróunarsjóðinn, þ. á m. 1% gjald, sem á að renna til Fiskveiðasjóðs Íslands. Með frv. til l. um breyt. á l. um Sölustofnun lagmetisiðnaðarins er verið að létta þessum gjöldum af lagmetisiðnaðinum. Hins vegar halda áfram fyrri gjöldin, sem renna í þróunarsjóðinn, l. um Iðnlánasjóð er eðlilega ákvæði um það, að þeir, sem greiða gjald í Iðnlánasjóð, skuli ganga fyrir um lánveitingar úr sjóðnum. Það hefur mjög háð lagmetisiðnaðinum, að það er enginn sjóður í landinu, sem hefur talið verkefni sitt að styðja hann, enginn stofnlánasjóður, og þess vegna beitti ég mér fyrir því á síðasta hausti, að Iðnlánasjóður tæki þetta verkefni að sér. En til þess að hann geti gert það á eðlilegan hátt, þarf að koma til þessi breyting um, að greitt sé gjald í Iðnlánasjóð. Það liggur í hlutarins eðli, að við fjármögnun Iðnlánasjóðs verður að taka tillit til þess, að hann tekur þarna að sér ný verkefni, þannig að fjármögnunaráætlun hans fyrir þetta ár og næsta ár verður að sjálfsögðu að taka mið af því, að hann hefur þarna bætt við sig verkefni umfram þau, sem hann hafði áður.