Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í sambandi við þær umr., sem hér fóru fram varðandi fsp. um niðurgreiðslu á fóðurbæti og áburði. hafði ég kvatt mér hljóðs s.l. miðvikudag, og tilefni þess, að mér þótti til þess nokkur ástæða, var sú, að þrátt fyrir loforð um niðurgreiðslur á þessum vörum, sem ekki hafa verið greiddar niður til þessa, og með sérstöku tilliti til hins. að ekki er ætlað á fjárl. neitt fé til þessarar niðurgreiðslu, þá vildi ég leyfa mér að spyrja hæstv. landbrh., hvort þetta sé þannig hugsað, að hér eigi eingöngu að vera um það að ræða, að þær niðurgreiðslur, sem hingað til hafa farið í það að greiða búnaðarvörur eins og mjólk eða slíkar afurðir, eigi nú ekki að renna til þess, heldur til niðurgreiðslu á fóðurvörum eða áburði. Ég get vart skilið, að málið sé hugsað með neinum öðrum hætti, fyrst ekki er ætlað fé í þessar niðurgreiðslur. En þetta hefur hvergi komið fram, og ég hygg, að eftir ræðu hæstv. landbrh. á búnaðarþingi muni bændur almennt hafa staðið í þeirri trú, að þeir mundu fá auknar niðurgreiðslur til sín, sem sagt þeir væru að fá nokkurt fé sér til hagsbóta. Ég vildi óska eftir því, að landbrh. léti það koma skýrt fram hér í umr., hvort svo er eða ekki, hvort hér á að auka niðurgreiðslur með því að greiða nú niður þessar vörur, sem ekki hafa áður verið greiddar niður, eða hvort á að minnka niðurgreiðsluna t.d. á mjólk eða öðrum búvörum sem því svarar, sem niður verður greitt fóðurvörur og áburður.



Herra forseti. Ég hafði kvatt mér hljóðs, þegar umr. var frestað hér fyrir viku, en það voru nokkur atriði, sem ég vildi fá betur upplýst hjá hæstv. landbrh., sem hann ræddi þá um. Ég skildi upplýsingar hans á þann veg, að áburður og fóðurbætir mundi hækka í útsöluverði um 14–15%, eftir að niðurgreiðslan hefði átt sér stað, en þá skildist mér, að niðurgreiðslan væri eitthvað yfir 30%. Um þetta vildi ég spyrja, hvort þetta væri ekki rétt skilið. Þá var það, sem ég vildi vekja athygli á, að hæstv. landbrh. var ánægður með þessa niðurstöðu f.h. bændastéttarinnar, en þegar 55% yfirfærslugjaldið var á lagt, þá talaði hann mikið um það, þessi hæstv. ráðh., að illa væri séð fyrir málefnum bændastéttarinnar, og það virtist sem enginn hefði verið viðstaddur, þegar um þeirra mál hefði verið fjallað, sem hefði neinn áhuga fyrir þeim. Nú er 55% yfirfærslugjaldið óhreyft, og ofan á það er lögð þessi nýja verðhækkun, sem nú á að verða í útsölunni, og niðurgreiðslan að auki, svo að ekki sýnist mér hafa verið horfið að því ráði að lækka eða hverfa frá yfirfærslugjaldinu, heldur að bæta þar við, þrátt fyrir það þótt hæstv. ráðh. fari nú með þessi mál. Þá talaði hæstv. ráðh. um, að hugsunin væri að hækka nokkuð útsöluverð á Kjarnanum til þess m.a. að nota það fjármagn, sem þá safnaðist umfram þá nauðsyn, sem væri á því að selja með hinu nýja verði, til niðurgreiðslu á erlendum áburði, og benti hann á í því sambandi, hvað það væri hollt fyrir íslenzku þjóðina að búa að sínu. Það er einmitt þessi stefna, sem hefur verið fylgt á síðustu árum, stefna uppbyggingarinnar, sem m.a. hefur verið fólgin í því, að við höfum tekið erlent lánsfé til þess að byggja upp stórar verksmiðjur eins og áburðarverksmiðjuna og sementsverksmiðjuna, en þegar var verið að útvega fé m.a. til þess að byggja sementsverksmiðjuna, til ræktunarsjóðs o.fl. á erlendum vettvangi, það var þá, sem þessi hæstv. ráðh. komst svo að orði, að það þyrfti að finna önnur ráð en þau ein, að íslenzka ríkisstj. fengi hvergi lánsfé, til þess að koma henni frá. Þannig var nú hugsunin hjá þessum hæstv. ráðh. í garð þeirrar ríkisstj., sem vann að þeirri uppbyggingu, sem hann nú vitnar til sem dæmi um það, hve nauðsynlegt sé að búa að sínu. Það gleður mig stórum, að hæstv. ráðh. skuli nú hafa séð, að sú stefna var rétt, að við ættum að byggja upp í landinu til þess að búa sem mest að okkar, og ég vona, að hann noti sinn ráðherradóm til að standa að þeirri stefnu, en fylgja ekki fram kyrrstöðustefnunni, sem sú ríkisstj., sem hann situr í, beitir sér þó fyrir.



Herra forseti. Ég hafði ekki hugsað mér að skipta mér af umr. um þessa fsp., enda er í sjálfu sér eðlilegast, að umr. um þessar fsp. séu stuttar og þá þannig, að það sé einkum sá, sem spyr, og ráðh., sem svarar, sem taka þátt í umr. En ég kvaddi mér hljóðs vegna þess, að mér blöskraði svo framkoma hæstv. landbrh. í sambandi við þessa fsp., að ég gat ekki á mér setið, sérstaklega vegna þess, að sá, sem spurði, hafði ekki rétt til að tala aftur, eftir að hæstv. ráðh. talaði í síðara sinn hér á dögunum. Þessi fyrirspurnatími er hugsaður þannig, að það séu fluttar stuttar fsp. og þeim sé svarað stutt og skýrt, og ef menn hafa ekki á reiðum höndum skýr og ákveðin svör við því, sem spurt er um, þá láti menn það koma fram hreinskilnislega. En þetta vill sækja í það horf, að sumir hæstv. ráðh. svara með löngum vífilengjum, eins og hæstv. ráðh. gerði hér á dögunum, sem ekki fékkst nein niðurstaða af. Kvartaði þá fyrirspyrjandi yfir því, og notaði til þess síðari ræðutíma sinn, en þegar hann hafði flutt fram þá rökstuddu kvörtun, notaði hæstv. ráðh. síðari ræðutíma sinn til þess að storka fyrirspyrjanda og flytja fram ýmsar pólitískar slettur, eftir að hann gat ekki lengur tekið til máls, m.a. sagði ráðh. þá smekklegu setningu, að sjálfsagt hefðu allir skilið svar sitt við fsp. nema sá, sem flutti fsp., og annað var eftir þessu. Ég kvaddi mér hljóðs til þess að bera hér eins konar vitni um það, að ég skildi ekki hæstv. ráðh. frekar en fyrirspyrjandi og fannst ég vera nokkuð jafnnær um svör við fsp. En ef þessar fsp. eiga að verða að því gagni, sem hv. Alþingi hefur ætlazt til, þá þarf að koma þeim hætti á, að þessar umr. séu stuttar, spurningarnar stuttar og svörin stutt. Þetta er nefnilega gert fyrst og fremst til þess, að það sé aðgangur að því að fá upplýsingar, en ekki til þess, að í sambandi við þetta séu þreyttar stórkostlegar pólitískar kappræður. Það hefur aldrei verið ætlunin í sambandi við fyrirspurnatímann. Ég vil nú í framhaldi af þessu benda hæstv. ráðh. á, að mér finnst, að það sé rétt, að hann svari þessari fsp. á þann hátt, sem hún gefur tilefni til, og það er auðvitað átt við með fsp., hvað niðurgreiðslurnar eigi að verða miklar á fóðurbæti og áburði, og þá er auðvitað einfaldast að svara því þannig að gefa það upp, hvað niðurgreiðslurnar eiga að verða á kg eða hver 100 kg af fóðurblöndu og helztu tegundum áburðar. Og ég vil spyrja hæstv. ráðh. að því: Hvað eiga niðurgreiðslurnar að verða miklar á kg eða 100 kg af helztu tegundum áburðar og fóðurbætis? Og hvað verður þá verðið á fóðurbæti og áburði, helztu tegundum? Þetta er það, sem máli skiptir, en var óljóst af því, sem kom fram um daginn. Það var ekki hægt að finna þetta af því, sem hæstv. ráðh. sagði, hvernig sem á því stóð. E.t.v. hafa það verið einhver mistök, en þá er hægt að bæta úr því. Þetta er það eina, sem máli skiptir í sambandi við þessa fsp., og svo það þá, ef ráðh. vildi líka í leiðinni upplýsa, hvað það mundi kosta mikið þjóðarbúið að greiða niður fóðurbætinn annars vegar og áburðinn hins vegar. Um þetta er fsp., og um þetta þyrfti svarið að vera. Ef hæstv. ráðh. hefur ekki enn þá ákveðið þetta alveg eða hans félagar, þá er ekkert við því að segja, þá er eðlilegast, eins og hv. flm. fsp. benti á, að fresta umr. um hana, þangað til þetta liggur fyrir. Það er náttúrlega ekki von, að hæstv. ráðh. geti svarað þessu, ef ekki er búið að ákveða það. En ef búið er að ákveða það, þá ætti ekki að þurfa um þetta neitt þras, heldur ætti að vera hægt að gefa um það einfaldar upplýsingar á þessa lund.



Herra forseti. Hv. 1. þm. Austf. (EystT) var að tala um, að ég hefði verið með vífilengjur í svörum mínum hér fyrir viku og svör mín hefðu verið óljós og óskýr og fsp. eiginlega ósvarað. En ég verð að taka það fram, að ég get ekki svarað betur en ég þá gerði og hef engu við að bæta. Áburðarverðið var að vísu ekki þá formlega ákveðið, eins og ég sagði, en það er það nú, og það eru þær tölur, sem gilda, sem ég þá nefndi. Fóðurbætisverðið var þá formlega ákveðið, og þau svör, sem ég gaf þá, eru alveg skýr nú, vegna þess að nú er bæði fóðurbætir og áburður seldur á því verði, sem ég nefndi þá, en þorði þó ekki alveg að fullyrða eða vildi ekki alveg fullyrða að væri nákvæmlega það, þar sem ekki var formlega búið að ganga frá því, þótt það væri að vísu sama sem. Ég hef þess vegna engu við þetta að bæta, og ég get ekki gert að því, þótt hv. 1. þm. Austf. og fleiri hv. þm., sem hér hafa talað, hafi látið svo sem þeir skildu ekki. Ég veit, að þeir skildu alveg það, sem ég sagði, en þeir sáu hins vegar einhverja ástæðu til að segja það hér í hv. d. og láta það koma í Tímanum daginn eftir, að svörin hefðu verið loðin og ófullnægjandi. En ég hef engu við það að bæta. Hitt er svo gott, þegar hv. 1. þm. Austf. talar um, að það eigi ekki að ræða um pólitík í sambandi við fsp. Við skulum sleppa því hér, en við gætum víst báðir rifjað ýmislegt upp í því sambandi. Ég býst við, að þessi hv. þm., þegar hann var ráðh., hafi stundum brugðið á leik og ekki alveg svarað hlutlaust öllum fsp., sem til hans var beint. En um mitt svar er allt öðru máli að gegna, því að þar fór ég ekki neitt út í pólitík, heldur gaf hlutlausar upplýsingar og gerði hlutlausan samanburð á því, sem hafði skeð fyrir tveimur árum, og því, sem nú hafði skeð. Og ég leyfði mér að benda á það, að ef bændur hefðu fengið niðurgreiðslu á fóðurbæti og áburði og afurðasölulöggjöfin hefði verið lagfærð 1958 eins og nú hefur verið gert, þá væru bændur ekki nú í sömu úlfakreppu og þeir eru. Það er aðeins þetta, sem ég sagði. Ef hv. þm. kallar þetta pólitík, þá get ég ekki við því gert. Þetta er staðreynd. Þetta er það, sem menn þreifa á, og þýðir ekki fyrir einn eða annan að þræta fyrir. Hv. 3. þm. Vesturl. (HS) var að tala um, að það væri fagnaðarefni, að ég skyldi viðurkenna, að það væri hollt að taka heima hjá sér það, sem þjóðin þarf að nota. Ég hélt, að hv. þm. vissi það, að þetta var engin ný kenning hjá mér. Ég hef heldur aldrei fordæmt það að taka erlend lán til arðvænlegrar uppbyggingar, svo sem sementsverksmiðju, áburðarverksmiðju, virkjana o.s.frv. Það, sem ég hef átalið, er að taka erlend lán, sem verða að eyðslueyri. Ég hélt satt að segja, að það væri enginn ágreiningur á milli mín og hv. 3. þm. Vesturl. um þetta, og ég held, að það geti ekki skeð, ég held, að við hljótum að vera þarna á sama máli. Hv. 6. þm. Sunnl. (KGuðj) var að tala um, að það væri ekkert á fjárl. til niðurgreiðslu á fóðurbæti og áburði. Þetta er hreinasti misskilningur. Það er undir einum lið og engin ástæða til þess að vera að flokka það á fjárl., hvað fer til niðurgreiðslu á fóðurbæti og áburði eða hvað fer til niðurgreiðslu á mjólk og kjöti. Það er engin ástæða til þess að vera að flokka það. Þetta er undir einum lið, og ríkisstj. hefur heimild til að haga niðurgreiðslum á þann hátt, sem henni sýnist bezt henta hverju sinni, að auka niðurgreiðslu á mjólk og kjöti eða minnka niðurgreiðslu á mjólk og kjöti o.s.frv. En ég veit, að hv. 6. þm. Sunnl. veit, að þetta er ætlað á fjárlögum til niðurgreiðslna, þar sem hann er í fjvn. og er kunnugur fjárlögunum. Svo var það ein setning, sem hv. þm. sagði hér áðan, að bændur hafi haldið, að niðurgreiðslan ætti að koma til framkvæmda þeim til hagsbóta. Ég geri ráð fyrir því, að bændur séu ekki í neinum vafa um það, að úr því að fóðurbætir og áburður er greiddur niður, þá er það þeim til hagsbóta að því leyti, að þeir þurfa minni peninga að láta fyrir þessar vörur en þeir annars hefðu þurft. Ég býst við, að þegar til lengdar lætur, geti þetta einnig orðið neytendunum til hagsbóta. Þetta er framkvæmdaratriði, sem ég hef haldið að ekki þyrfti að deila um, og satt að segja er ekki hér um að ræða neinar deilur út af þessu, ekki málinu sjálfu, heldur hafa hv. framsóknarmenn hér í d. gert það að gamni sínu að taka til máls og láta sem þeir skildu ekki mælt mál. En ég sé eiginlega ekki, hverjum þeir ætla að skemmta með slíku háttalagi.



Það staðfestist nú hjá hæstv. ráðh. (IngJ), sem áður var vitað, hversu óljóslega var um málið fjallað á dögunum, enda kannske ekkert einkennilegt, þegar það kemur í ljós nú, að ákvörðunum var þá ekki í raun og veru fulllokið, En þá hefði hæstv. ráðh. bara átt að segja það strax í stað þess að vera með þessar vífilengjur, sem ég kallaði. Hann sagði, að nú sæju menn, hvað niðurgreiðslan væri mikil, vegna þess að nú væri verð komið bæði á fóðurbæti og áburð og hefði orðið eins og hann hefði þá talið að mundi verða. En ég vil benda á það í þessu sambandi, að ég man ekki til þess, að hæstv. ráðh. hafi um daginn greint frá því, hversu mikið væri greitt niður á hver 100 kg af fóðurbæti eða 100 kg af áburði, og það hefur hæstv. ráðh. ekki gert enn. Ég hygg, að hann hafi ekki gert það um daginn, og ekki gerði hann það nú. En það er það, sem spurt er um í fsp., hversu mikil niðurgreiðslan sé. Nú er það augljóst orðið, að verðið á að vera eins og það er í dag. En þá kemur spurningin, sem hér hefur verið lögð fram skrifleg og ekki enn svarað, svo að ég hafi skilið, hvað niðurgreiðslan sé á kg eða hver 100 kg af þessum vörum og hvað verði mikil útgjöld samtals við að greiða niður annars vegar fóðurbætinn og hins vegar áburðinn. Ef einhver hv. þm. hefur fengið það út úr því, sem hæstv. ráðh. sagði um daginn, og því, sem hann sagði núna, hvernig þetta er, þá væri æskilegt, að hann gæfi sig fram og vitnaði þá um þetta. En það hefur þá algerlega farið fram hjá mér, ef hæstv. ráðh. hefur yfirleitt komið nálægt því að svara fsp. Það eina, sem hann hefur svarað, er það, að hann gaf í skyn á dögunum, hvað verðið mundi kannske verða, eins og það nú er orðið. En þar með er ekki fsp. svarað. Hún er ekki um það. Hún er um hitt, hve mikið er greitt niður. Þá sagði hæstv. ráðh., að ég mundi ekki alltaf hafa haldið þetta boðorð eða reglu, sem ég var að setja hér áðan fyrir fyrirspurnum. Ég veit að vísu, að hæstv. ráðh. hefur talsvert að gera, en hann gæti látið einhvern annan fara í að gá að því, hvort ég muni hafa haldið þetta boðorð. Sannleikurinn er sá, að ég hef einmitt gert mér far um að halda það boðorð með því að svara fyrirspurnum stutt og halda mig alveg við það, sem spurt var um. Það er vegna þess, að ég er mjög fylgjandi því, að það verði að fastri venju í þinginu, að það sé spurt stutt og svarað stutt. Ég álít, að það sé mjög mikill fengur að því fyrir þinghaldið að hafa fastan fyrirspurnatíma og það eigi að nota hann þannig, en ekki gera hann að almennum umræðum fram og aftur um landsmálin. Það er ekki endilega nauðsynlegt eða alltaf hægt að búast við því, að menn spyrji hlutlaust, og það geta verið pólitískar spurningar, en reynt sé að koma þessu þannig fyrir, að fyrirspurnatímarnir verði að því gagni, sem menn höfðu hugsað sér. Og hæstv. ráðh. getur vel athugað, hvort ég hafi nálgazt að halda þetta boðorð. Ég held, að svo hafi einmitt verið, af því að ég hef gert mér far um það frá byrjun. Þá sagði hæstv. landbrh., að bændur væru í úlfakreppu, og ræddi nokkuð um það. Ég býst við því, að það megi til sanns vegar færa, að bændur séu í úlfakreppu, og þeir munu vel vita það, hver úlfurinn er, sem hefur sett þá í þá kreppu. Það er hæstv. núv. landbrh.



Herra forseti. Ég hef því miður ekki þá ánægju að geta þakkað hæstv. ráðh. fyrir þau svör, sem hann hefur hér gefið við því, sem ég spurði gagngert um, því að undan því hefur verið færzt að svara. Ráðh. sagði, að ríkisstj. hefði ákveðna fjárhæð til niðurgreiðslna og hún réði, hvernig hún verði henni. Það kann að vera, að það sé hans skilningur, en ég held, að Alþingi geti ekki fallizt á það. Upphæð til þessara niðurgreiðslna hefur verið samþykkt hér í fjárlögum endanlega í gær, en hún er af Alþingis hálfu gefin eftir alveg ákveðnum skýringum, sem ríkisstj. hefur gefið á því, hvernig eigi að verja þessu. Og það hefur hún gert í greinargerð við fjárlagafrv. Það er rétt, að til niðurgreiðslna hefur Alþingi samþykkt að heimila ríkisstj. að verja rétt um það bil 303 millj. kr., sem er álitleg fúlga og hærri en nokkru sinni hefur verið samþykkt fyrr, eða nákvæmlega tiltekið 302.9 millj. kr. En ríkisstj. gerir þessa grein fyrir því, með leyfi hæstv. forseta, svo að ég vitni beint til grg. með fjárlagafrv.: „Gert er ráð fyrir, að núverandi niðurgreiðslur séu óbreyttar, og er áætlað, að þær nemi 265 millj. kr. Hins vegar flytjast þær nú frá útflutningssjóði til ríkissjóðs. Bætt er við niðurgreiðslum á nokkrum vörum, sem hafa verið fluttar inn skv. lögum um útflutningssjóð o.fl. með 30% yfirfærslugjaldi, og nemur sú upphæð 37.9 millj.“ Af þessu er alveg glöggt, að það á bara að greiða niður þær vörur, sem áður hafa verið niðurgreiddar, og til viðbótar nokkrar vörur, sem hafa verið fluttar inn á 30% yfirfærslugjaldi. Nú hagar því svo til, að áburður og fóðurbætir hefur ekki verið greiddur niður áður og fellur ekki undir þann liði fjárlagaframlaginu. Þessar vörur hafa heldur ekki verið fluttar inn með 30% yfirfærslugjaldi, þær hafa verið fluttar inn með 55% yfirfærslugjaldi, og heimildin í fjárlögunum til niðurgreiðslna nær ekki til þeirra. Á hinn bóginn hefur hæstv. landbrh. boðað í ræðu á búnaðarþingi, að teknar verði upp niðurgreiðslur á þessum vörutegundum. Þess vegna áttum við alþm. von á því, að annað tveggja gerðist, þegar sérstaklega var um það spurt, að ráðh. leitaði eftir sérstakri greiðsluheimild úr ríkissjóði til þessara boðuðu niðurgreiðslna, eða hitt, að hann gerði skýrlega grein fyrir því, hvaðan það fé ætti að koma, sem til þessara niðurgreiðslna færi. Nú hef ég heyrt því fleygt, en ekki af neinum aðilum, sem á því bera ábyrgð, að hugmynd ríkisstj. sé sú að minnka niðurgreiðslur á mjólk og nota það fé, sem með því sparast, til þess að greiða niður fóðurbæti. Og nú hef ég hér spurt ráðh. að því: er þetta rétt eða er þetta ekki rétt? Og mér fyndist, að það væri ekki til allt of mikils ætlazt, þó að ráðh. svaraði þessu beint. Ég hef hér gert grein fyrir því, að fyrir þessum niðurgreiðslum er ekki ætlað fé í fjárlagafrv., og þar af leiðandi hlýtur það að vera skylda ríkisstj., sem lofar slíkum hlutum, að gera Alþingi grein fyrir því, hvaðan féð á að koma, sem til þessa er hugsað að renni.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. Ég endurtek það, það gleður mig, að hæstv. ráðh. fordæmir eyðslulán, en gleðst yfir uppbyggingarlánum, og ég vona, að hann lifi eftir þeirri reglu. En gæta má hann sín í þeim félagsskap, sem hann er í. En það var ekki þetta, sem ég ætlaði samt að ræða um hér. Ég vil endurtaka þetta: Er það rétt, að fóðurbætirinn sé greiddur niður 30–35% og áburðurinn um 35%? Er þetta rétt skilið hjá mér? Þetta vil ég fá upplýst og í leiðinni, hvað það er þá mikil fjárhæð, sem fer til þessara niðurgreiðslna, hvorrar tegundarinnar um sig.



Herra forseti. Það er í rauninni sama spurningin, sem hv. 3. þm. Vesturl. (HS) og hv. 1. þm. Austf. (EystJ) bera hér fram, hversu mikil niðurgreiðslan sé á hvert kg eða á hver 100 kg. Ég tel ekki ástæðu til að fara að nefna tölur hér að þessu sinni. En ég leyfi mér að vitna í þær tölur, sem ég nefndi hér s.l. miðvikudag, þar sem greint var frá, hvað áburðurinn hefði kostað, ef hann hefði ekki verið greiddur niður. Það var skýrt tekið fram, hversu dýr áburðurinn mundi vera, ef hann hefði ekki verið greiddur niður. Það var einnig tekið fram, á hvaða verði hann er nú seldur. Ég tel, að þetta sé svo auðvelt reikningsdæmi að reikna, að allir hv. þm. geti gert sér grein fyrir því, hvað hér er um mörg prósent að ræða, og ætla ég þess vegna ekki að nefna það hér. Sama máli gegnir um fóðurbætinn. Það liggur fyrir skjalfest, að hann hefði hækkað um 47%, ef hann hefði ekki verið greiddur niður. Það liggur fyrir tölulega, að maísmjöl og skyldar tegundir hækka um 19% þrátt fyrir niðurgreiðslurnar og að fóðurblandan hækkar um 14% þrátt fyrir niðurgreiðslurnar. Hér er einnig létt dæmi og áreiðanlega ekki nema ein óþekkt, ef á að setja það niður í jöfnur. Og ég veit, að hv. 1. þm. Austf. og hv. 3. þm. Vesturl. geta báðir reiknað þetta dæmi og allir hv. þm., og þess vegna þarf ég ekki að nefna útkomuna úr því. Hv. 6. þm. Sunnl. (KGuðj) endurtók hér, að það væri ekkert ætlað til niðurgreiðslna á fóðurbæti og áburði. Enda þótt hann sé í fjvn., þá bara segir hann það, þótt það séu 302 millj. kr. ætlaðar í þetta, þá bara segir hann: Það er ekkert ætlað í þetta, vegna þess að það er ekki tekið fram í grg. fyrir frv., að það eigi að greiða niður áburð og fóðurbæti. - Og þetta leyfir hann sér að segja, enda þótt allir hv. þm, hafi vitað löngu áður en fjárlög voru samþykkt, að þetta var ákveðið. Þetta var ákveðið, þegar ég boðaði það við setningu búnaðarþings, og þetta var ákveðið hér fyrir viku, þegar ég svaraði fsp. hv. 1. þm. Vesturl. En hvenær voru fjárlögin samþykkt? Þau voru samþykkt í gær. Þar af leiðir, að allir hv. þm. vissu það, úr því að niðurgreiðslur á fóðurbæti og áburði voru ekki í sérliði fjárlögunum, að niðurgreiðsla á þessum vörum hlýtur að takast af þessum eina háa lið, sem hv. 6. þm. Sunnl. þekkir vel, og ég skil ekki, hvers vegna hann er nú að reyna að veita þessu svona og teygja þetta hér, þar sem svo margt er að ræða hér um í þinginu annað. Ég veit, að hv. 6. þm. Sunnl. skilur þetta og hann þarf ekki að fá skýrari eða gleggri svör en hann hefur fengið, þótt hann komi í þriðja sinn og spyrji.



Herra forseti. Ég geri ekki ráð fyrir því, að það beri neinn árangur að spyrja hæstv. ráðh. meira, því að hann hliðrar sér hjá að nefna hér tölur. Ég heyrði ekki heldur, að hann svaraði nú í sinni síðustu ræðu fsp. frá hv. 6. þm. Sunnl. (KGuðj) um það, hvort stjórnin hygðist draga úr niðurgreiðslu t.d. á mjólk, til þess að eiga auðveldara með að greiða niður þær vörur, sem hér hefur verið spurt um. En það var eitt atriði, sem kom fram hjá hæstv. ráðh., sem ég vildi minnast á. Hann telur, að því er mér skilst af þeim orðum, sem féllu hjá honum, að það sé bændum mjög til hagsbóta, að það sé greitt niður verð á t.d. innfluttu fóðri. Nú er það svo, að ef aðkeypt fóður hækkar í verði, þá fá bændur hærra verð á sínum framleiðsluvörum samkv. þeim reglum, sem gilda um verðákvörðun á landbúnaðarvörum. Ég fæ því ekki séð annað en þetta komi nokkuð í sama stað niður fyrir vísitölubúið, sem svo er nefnt. Þar er gert ráð fyrir ákveðnu magni af erlendum fóðurvörum, og verðið á þeim hefur, eins og ég sagði, áhrif á það verð, sem bændur fá fyrir sínar afurðir. En að vísu getur það verið bændum til hagræðis að þurfa ekki að borga hærra verð fyrir fóðurvöruna, þegar þeir kaupa hana, þó að þeir fái svo síðar verðhækkunina endurgreidda í vöruverðinu, því að þeir verða vitanlega að bíða eftir þeirri greiðslu, þangað til vörurnar eru seldar. En beinn hagnaður reikningslega af þessu sé ég ekki að sé þarna fyrir hendi. En ég vil benda á það, að séu innfluttar fóðurvörur greiddar niður til muna, þá verður af því beint tap fyrir marga bændur í landinu. Það er til tjóns fyrir þá, sem nota lítið eða ekkert af útlendum fóðurvörum, það er lækkað fyrir þeim verðið á framleiðsluvörunum vegna þessarar niðurgreiðslu, en þeir njóta einskis, ef þeir kaupa ekki þessar útlendu fóðurvörur, og tel ég mjög varhugavert að skaða þá bændur, sem hafa kostað kapps um að koma heyöflun og heyverkun í sem bezt horf, þannig að þeir séu ekki háðir útlendingum um framleiðslu á fóðri handa búfénu. Þetta tel ég mjög óheppilegt. Og ef svo langt er gengið í því að greiða niður verð á innfluttu fóðri, að það verði miklu ódýrara en það fóður, sem menn afla hér heima á jörðum sínum, þá er þessi niðurgreiðsla vitanlega til mikils tjóns eða getur orðið það fyrir þá bændur, sem hafa komið innlendu fóðuröfluninni í gott lag, en það er það vitanlega, sem landbúnaðurinn þarf að byggjast á í framtíðinni. að hér sé aflað fóðurs á okkar eigin landi fyrir búféð, en það ekki sótt til annarra þjóða.



Herra forseti. Það hefur verið spurt hér að ákaflega einföldum atriðum. Það hefur verið spurt, hve miklu næmi niðurgreiðsla á hvert kg fóðurbætis og á hvert kg áburðar, og það hefur verið spurt að því, hve miklu næmu þessar niðurgreiðslur í heild. Hæstv. ráðh. hefur verið ákaflega tregur til að svara þessu, og það virðist svo sem honum sé ákaflega illa við að fara með nokkrar beinar tölur. Hins vegar hefur hann gert það, að gamni sínu líklega eða til þess að prófa gáfur þm., að hann hefur sett hér upp eins konar þríliðu fyrir þá og sagt: Nú getið þið reiknað. - Og viti menn. Hér hefur komið upp maður, sem hefur reiknað dæmið. Ég heyrði ekki betur en hv. 3. þm. Vesturl. hefði einmitt leitazt við að reikna þetta dæmi. Hann fór hér með ákveðnar tölur og spurði svo, hvort þetta væru ekki réttar tölur. Nú er það síður, að því er ég til veit, að þegar kennarar gefa nemendum dæmi, þá láta þeir þá að vísu glíma við dæmið, en þegar útkoman er fundin hjá nemanda, þá segir kennarinn honum, hvort rétt sé reiknað eða ekki. Og nú vil ég bara spyrja hæstv. landbrh.: Var dæmið rétt reiknað hjá hv. 3. þm. Vesturl.? Voru þetta réttar tölur, sem hann fór með?



Herra forseti. Ég ætla ekki að fara að þrátta við hv. 1. þm. Norðurl. v. um, hvort það er rétt að greiða niður fóðurbæti eða ekki. Ég held, að ég hafi heyrt það hér áðan, að hann taldi mjög vafasamt, að það væri rétt að gera það, - en látum það vera. En hv. þm. Ólafur Jóhannesson spyr: Var dæmið rétt reiknað eða ekki? Hv. 3. þm. Vesturl. spyr: Er niðurgreiðslan á fóðurbæti og áburði 30–35%? Ég spyr prófessorinn, hv. þm. Norðurl. v.: Er það rétt, er það 30 eða 35%, þegar fóðurbætirinn lækkar úr 47% niður í 19% ? Er það rétt, að það sé 30 eða 35% lækkun á áburði úr 296 kr. niður í 225 kr., - eða á fóðurbætinum, - það þarf auðvitað að nefna eitthvað fleira, svo að hægt sé að reikna, - er það rétt, að það sé 30 eða 35% lækkun á poka, sem mundi kosta óniðurgreiddur 180 kr., ef hann lækkar við niðurgreiðsluna í 140 kr.? Ég efast ekki um, að hv. þm. getur reiknað þetta. 
            



Herra forseti. Ekki þarf að kvarta um það, að þetta sé ekki reglulegur fyrirspurnatími, því að nú spyrja ekki aðeins þingmenn, heldur spyrja nú einnig þeir ráðherrar, sem eiga að svara, svo að þetta eru orðnar eintómar spurningar, og ætlun mín er auðvitað að bæta fleiri spurningum við. Það hefur verið upplýst af hæstv. ráðh. utan þings eða á öðru þingi, að niðurgreiðslur verði auknar á fóðurbæti. En hér er hann spurður um, hve miklu þessar niðurgreiðslur nemi á kg eða á 100 kg, og hann fæst ekki til þess að svara, en spyr þingmenn ýmissa spurninga í reikningslist og ætlast svo til þess, að þeir svari. Nú er vitað, að einhvers staðar verður hæstv. ráðh. að taka þessar auknu niðurgreiðslur á fóðurbæti, sem hann hefur upplýst að verði teknar. Og hann vísar til ákveðinnar upphæðar á fjárlögum. Er það þá ekki rétt, að hann ætli sér að taka þessar auknu niðurgreiðslur á fóðurbætinum af þeirri upphæð, sem ætluð hefur verið til niðurgreiðslu á mjólk? Er hundurinn grafinn þarna? Á að minnka niðurgreiðslur á mjólk og taka fé af því niðurgreiðslufé til þess að greiða fóðurbætinn niður? Ég vildi nú óska þess, að ég fengi upplýsingar, en ekki nýjar spurningar frá hæstv. ráðh. viðvíkjandi þessu atriði.