Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þó að menntmn. hafi gefið út sameiginlegt álit um þetta mál, þá er hún, eins og nál. hennar á þskj. 265 ber með sér, ekki sammála um málið. Hv. form. n. kveðst vilja samþ. frv., en hefur þó einhvern fyrirvara um þá afstöðu sína, sem hann væntanlega gerir grein fyrir sjálfur, ef hann er þá staddur hér. En við hinir 2 nm. leggjum til, að frv. verði vísað til stj. Með þessu frv. er lagt til að gera tvenns konar breyt. á háskólal. Í fyrsta lagi, að hafa þar 6 deildir í staðinn fyrir 5, sem nú eru. M.ö.o., bæta þar við hagfræðideild, og þar fari þá fram kennsla í viðskiptafræði, sem verið hefur í lögfræðideild. Það er ekki annað hægt að sjá en þessi breyt. sé næsta þýðingarlítil, hvort þessi kennsla fer fram í sérstakri deild eða er í sambandi við lögfræði- og hagfræðideild. En á hinn bóginn mundi það valda auknum kostnaði að gera þetta að sérstakri deild, og vísa ég um það atriði í fskj. 3, sem fylgir nál. Miklu veigameiri er síðari breyt., sem frv. vill gera á gildandi 1., sem sé það, að heimila mönnum nám í háskólanum, þ.e.a.s. 3 deildum hans, heimspeki-, hagfræði- og guðfræðideild, þó að þeir hafi ekki tekið stúdentspróf. En við tveir nm. litum svo á, að jafnvel þó að inn á þessa stefnu væri gengið, næði frv., eins og það liggur fyrir, hvergi nærri tilgangi sínum, því að í 2. tölul. 3. gr. er gert ráð fyrir því sem skilyrði fyrir því að fá að stunda nám við Háskóla Íslands, að viðkomandi standist inntökupróf, svo sem nánar verði ákveðið í reglugerð, er háskólinn setur og kennslumálarh. staðfestir. Það þarf ekki annað en vísa til fylgiskjalanna með nál., í fyrsta lagi álits frá heimspekideild, í öðru lagi frá guðfræðideild og í þriðja lagi frá kennara í viðskiptafræði, til þess að sýna það, að háskólinn og kennarar hans telju það nauðsynlegt skilyrði að hafa tekið stúdentspróf. Og að ákveða það, að menn geti komizt í háskólann, ef þeir taka inntökupróf samkv. reglugerð háskólans, mundi áreiðanlega vera þýðingarlaust, þegar á það er litið, hvaða skoðun háskólinn hefur á því atriði, því að það próf mundi án efa verða stúdentspróf. Breyt. yrði þá sú ein, að hægt yrði að taka stúdentspróf á þremur stöðum í landinu í stað tveggja, eins og nú er. Hv. þm. Vestm. og ég sjáum ekki, að það hafi mikla þýðingu. Ef ætti að heimila öðrum en stúdentum nám við háskólann, væri miklu nær að ákveða það, að tiltekin próf, önnur en stúdentspróf, heimiluðu þar aðgang, t.d. að próf frá verzlunarskólanum eða samvinnuskólanum heimiluðu aðgang að viðskiptadeild og t.d. frá kennaraskólanum að guðfræðideild, en ég verð að játa, að við hv. þm. Vestm., sem hvorugur er háskólagenginn, treystum okkur ekki til að gera till. um breyt. á háskólal., sem færu í bág við álit háskólakennaranna. Hins vegar teljum við þörf endurskoðunar á þessum atriðum og að þau verði rannsökuð af þeim, sem þekkingu hafa til þess, þannig að álit færustu manna komi í ljós um það, hvort ekki mætti rýmka um inngönguskilyrði í vissum greinum. Aftur á móti teljum við ekki rétt, að þingn., sem ekki er skipuð háskólagengnum mönnum, ráði þeim málum til lykta. Þess vegna leggjum við til, að málinu verði vísað til ríkisstj., svo að hún geti látið hina færustu menn um það fjalla. Það er óviðkunnanlegt, að hv. flm. skuli ekki vera viðstaddur. En hann veit, að málið er í dagskrá, svo að, ekkert er við því að segja.



Frv. þetta er komið hingað aftur frá hv. Nd., sem gert hefur á því eina breyt., sem er að finna í 4. gr. frv., eins og það nú er orðið. Breyt. er þess efnis að banna, að nokkur mannvirki séu gerð á strandlengjunni, sem liggur að lendingarbótunum, nema með leyfi viðkomandi hreppsnefndar. Ég tel, að það kunni að hafa verið full ástæða til að gera þessa breyt., og sé ekki annað en að hún sé til bóta, og geri ég ráð fyrir, að hv. meðnm. mínir í sjútvn. fallist einnig á það.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Herra forseti ! Ég vildi leyfa mér að bera hér fram þá fyrirspurn til hæstv. ríkisstjórnar og þá til hæstv. forsrh., sen er hér staddur og á sæti í þessari hv. deild, hvort það sé rétt, sem skrifað hefur verið í flokksblaði hæstv. ráðh., „Tímanum“, í gær, að samningar væru þegar gerðir milli ríkisstj, og setuliðanna hér á landi um mannafla til starfa hjá setuliðunum. Og ef sú fregn er rétt, þá vildi ég vinsamlegast fara fram á það við hæstv. ráðh., að hann skýrði hv. d. frá, hvernig þeir samningar eru í aðalatriðum, en það hef ég ekki séð neitt um.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Það er ekki vettvangur til þess að svara þessu sérstaklega hér, a.m.k. ekki án þess að það sé borið fram á þann hátt, sem venja er til. Hins vegar geri ég ráð fyrir, að hv. þm. geti fengið vitneskju um þetta næstu daga.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Ég get náttúrlega ekki þakkað hæstv. ráðh. fyrir svarið, en ég veit ekki betur en slíkar fyrirspurnir sem þessi hafi oft komið hér fram á Alþingi utan dagskrár. Að minni hyggju er því alveg formlega spurt, en ef hér er um eitthvert leyndarmál að ræða, sem ekki má segja frá í sölum Alþingis, þá verður náttúrlega að spyrjast fyrir um það á öðrum vettvangi.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Hér á Alþingi er ekki það fyrirkomulag, að hafður sé sérstakur fyrirspurnatími til stjórnarinnar. Það getur vel verið, að ekki sé óeðlilegt að hafa það. Hér hefur hins vegar verið á því annað form, enda er nauðsynlegt, að sá ráðh., sem spurður er, hafi gögn við höndina viðvíkjandi þeim málum, sem um er spurt.

*Erlendur Þorsteinsson: Herra forseti 1 Það er sjálfsagt rétt hjá hæstv. forsrh., að það sé ekki þingvenja að svara fyrirspurnum svona, en þetta er þó venja, sem hefur skapazt. Mér er kunnugt um það, að þessi hæstv. ráðh. hefur oft staðið í löngum umr., bæði í d. og sameinuðu þingi, um ýmis dægurmál, sem fram hafa komið fyrirspurnir um til ríkisstj. Hæstv. forsrh. er þó kunnugt, að þegar fram eru bornar hér fyrirspurnir, þá eru þær ekki teknar á dagskrá nema með leyfi ráðh:, og ef hann vill hliðra sér hjá að svara, þá getur hann alveg eins gert það, hvort sem fyrirspurnin er skrifleg eða munnleg. Ég get ekki hugsað mér, að það þurfi mikil gögn í þessu máli. Hér er aðeins um það spurt, hvort þessi samningur hafi verið gerður eða ekki, og þá með hvaða heimild, og einnig, hvernið frá honum hafi verið gengið. Mér er ekki grunlaust um, að í þennan samning hafi verið sett ákvæði, sem alþjóð á ekki að fá að vita um, og þess vegna vilji hæstv. ráðh. hliðra sér hjá að svara. En hvað sem því líður, þá ber hæstv. forsrh. að standa fyrir gerðum sinum hér á Alþingi og upplýsa það, sem ríkisstj. gerir, og þá sérstaklega, ef hún gerir það, sem telja má, að hún hafi hæpnar heimildir fyrir, eins og ég geri ráð fyrir, að sé um þetta mál.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Ég man ekki til þess að hafa hliðrað mér hjá að svara fyrirspurnum, sem bornar hafa verið fram á formlegan hátt. Þetta get ég því ekki tekið til mín. Fyrirspyrjandi upplýsir það, að frá þessu hafi verið skýrt í blaði þess flokks, sem ég tilheyri. Eftir þessu er auðsætt, að vitneskja hans um samninginn er til staðar. En ef samningurinn hefur verið gerður, eins og blaðið skýrir frá, sem ég , býst ekki við, að hann sé í neinum vafa um, þá þyrfti náttúrlega að gefa upplýsingar nm samninginn, en þær eru bara ekki til staðar. Í annan stað stend ég ekki sem ráðh. að þessum samningi. Það er þess vegna eðlilegra, að þeir hæstv. ráðh., sem þar eiga hlut að máli, svari þeim fyrirspurnum, sem fram hafa komið. En það veit ég, að báðum þessum hv. þm. er kunnugt, sem hafa sett út á það, að ég svaraði ekki þessum fyrirspurnum, að þessi mál heyra ekki fyrst og fremst undir þá stjórnardeild, sem ég veiti forstöðu.

*Brynjólfur Bjarnason: Það hefur verið venja hér, þegar bornar hafa verið fram fyrirspurnir til ráðh. utan dagskrár, að þeim hafi verið svarað. Hitt er alveg undantekning, að þeim hafi ekki verið svarað. Þegar samt slíkt á sér stað, verður maður að álykta, að hæstv. ráðh., sem þar á hlut að máli, hafi fram að færa einhverjar ástæður fyrir því, að hann neitar að svara. Nú er spurt hér um, hvort það sé rétt, sem fullyrt er í ákveðnu blaði, og það í flokksblaði hæstv. ráðh. Og mér finnst það nokkuð hart, að maður skuli ekki geta fengið því svarað. Hvaðan hefur blaðið þessar upplýsingar? Ef það hefur þessar upplýsingar frá hæstv. ráðh. eða hæstv. ríkisstj., þá skil ég ekki í því, að hægt sé að verja það, að einu ákveðnu blaði séu gefnar slíkar upplýsingar, en þm. sé hins vegar neitað um þær. Ef þetta aftur á móti er ekki rétt hjá blaðinu, ef það fer þarna með fleipur og hefur ekki fengið neinar upplýsingar hjá hlutaðeigandi ráðh., þá finnst mér líka óviðeigandi að skýra ekki frá því. Ég get þess vegna ekki séð, hvernig hæstv. ráðh. getur komizt hjá því að svara þessari fyrirspurn, og sömuleiðis, að hann svari því, hvort það sé rétt hermt hjá blaðinu eða ekki, að samningar séu komnir á við ameríska setuliðið.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Ég held, að tæplega sé hægt að segja það með réttu, eins og ég sagði áðan, að ég hafi verið tregur til að svara fyrirspurnum. Hitt er annað mál, að það er á valdi stjórnarinnar, hvernig hún vill, að þær séu bornar fram, af því að það er ekki munnlegur fyrirspurnatími hér á þingi. Það getur verið rétt að innleiða það, en það hefur ekki enn verið gert. Frá minni hendi er ekki um nein undanbrögð við þingið að ræða í þá átt að gefa ekki upplýsingar um samninga, sem kunna að hafa verið gerðir. Við vitum það allir í þessari hv. d., að þeir hv. þm., sem spyrja, vita miklu meira um þessi mál en blaðið, sem þeir tala um, að viti meira, heldur en þeim hefur verið gefið upp. Það er ekki þess vegna sem þeir spyrja, heldur er það vegna þess að þeir óska eftir að innleiða umr. um samningana á þessu stigi í hv. d., ef þeir liggja fyrir. Og af því að sá hæstv. ráðh. er ekki við, sem þetta heyrir undir, og ég hef ekki þau gögn, sem til þarf, þá kæri ég mig ekki um að fara út í umr. um málið. En ef fyrirspurnin er borin fram á eðlilegan hátt, þá skal ekki standa á mér að ræða þetta mál, því að það er engin launung yfir því.