Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. Magnús Jónsson): Þetta frv. er eins og jafnan byggt á ríkisreikningnum fyrir 1936, og eru teknar upp niðurstöðutölur einstakra gr. á ríkisreikningnum. Hefir það verið borið saman og ekkert fundið athugavert við það. N. leggur því til, að frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Þetta mál er komið frá hv. Nd. og hefir tekið þar örlitlum breyt. Aðalbreyt. er innifalin í því, að hann skipaskoðunarstjóra og aðstoðarmanns hans, sem voru ákveðin í frv., skulu nú ákveðin af ráðh. Aðrar breytingar - við 15. gr. og 37. gr. - eru eiginlega ekkert nema leiðréttingar á atriðum, sem ekki hefir tekizt að lagfæra hér í d. Ég hygg, að ég mæli fyrir munn allrar sjútvn., er ég legg til. að frv. verði samþ. óbreytt.



Eins og getið er um í nál. fjhn. á þskj. 499, þá hefir n. kynnt sér þær ástæður, sem gera nauðsynlegt að samþ. þetta frv., en ekki þykir rétt að fara nánar út í það opinberlega. En þar sem þetta frv. er eingöngu um það, að lækka toll á nokkrum tilteknum vörutegundum, má gera ráð fyrir, að enginn hafi neitt á móti því, að það verði samþ. Það er einróma till. n., að frv. verði samþ. óbreytt.



Eftir breyt., sem gerð var á l. um alþýðutryggingar, var svo ákveðið, að borga skuli út alla vexti af innstæðu ellistyrktarsjóða, en nú eru þeir geymdir í aðaldeild Söfnunarsjóðs Íslands, en eftir l. hans má aldrei borga út alla vexti af því, sem geymt er í aðaldeild. Þetta frv. er því lagaleiðrétting, til þess að hægt sé að framkvæma l. samkv. útborgun vaxta af ellistyrktarsjóðunum. Þetta frv. hefir verið samþ. í Nd. og hefir nú verið athugað í allshn. þessarar d. Leggur hún einróma til, að frv. verði samþ.



Eins og kunnugt er, eiga sveitarstjórnarkosningar að fara fram í sveitum um land allt nú í vor, og má búast við, að víðast hvar noti sveitarfélögin þá heimild, sem nú er í l. um hlutfallskosningar í sveitarstjórnir. Af því leiðir, að búast má við, að fram komi allmargir listar og á hverjum lista verði a. m. k. 10 menn að meðaltali. Nú telja fróðir menn, að afleiðing þessa geti orðið sú, að hörgull verði á mönnum til að sitja í kjörstjórnum í hreppum. Þess vegna er þetta frv. fram komið, og er efni þess það, að undanskilja sveitarstjórnarkosningar frá þeim ákvæðum l. um alþingiskosningar, að frambjóðendur megi ekki sitja í kjörstjórn. Nd. gerði þá breyt. á frv., að nú er það þannig, að við kosningar í hreppum megi frambjóðendur eiga sæti í kjörstjórn, ef það sætir ekki ágreiningi í hlutaðeigandi hreppsnefnd. N. mælir með, að frv. verði samþ.



Með þessu frv. er gerð nokkur umbót á kjörum hreppstjóra og annara innheimtumanna þess opinbera. Það hefir verið gert nokkrum sinnum áður, að bæta með l. kjör hreppstjóra, og virðist alltaf hafa verið vinsælt mál. Í Nd. var frv. samþ. með miklu fylgi. Það má að vísu segja, að hreppstjórastaðan er víðast þannig, að það er alls ekki neitt aðalstarf eða atvinna, heldur stunda þeir aðra atvinnu, sem er þá þeirra aðalatvinnuvegur. en hreppstjórastarfið er aukastarf, og þykir yfirleitt heiðursstarf í hverri sveit, sem ekki eru nein vandræði að fá menn í. Ég skal því játa, að þetta mál getur orkað nokkuð tvímælis, en þar sem verður að játa, að þau störf, sem frv. fjallar um, eru fremur illa borguð, samanborið við ýmisleg önnur opinber störf, sem greitt er fyrir, þótti fjhn. rétt að mæla með þessu frv. Hún hefir ekki borið fram brtt. við frv., heldur leggur til, að það verði samþ. óbreytt.

* Frsm. (Erlendur Þorsteinsson): Herra forseti! Fjhn. hefir haft þetta mál til athugunar á nokkrum fundum og einnig fengið umsögn um það frá tryggingarstofnun ríksins. N. hefir farið allýtarlega yfir frv. og leggur til, að það verði samþ. með þeim breyt., sem bornar eru fram á þskj. 498. Þar er fyrst brtt. við 2. gr. - Hún hefir misprentazt og stendur „við 1. gr.“, og má lagfæra það með skrifl. brtt., ef hæstv. forseti telur það rétt. - Þessi brtt. er hækkun á framlagi til sjóðsins, úr 10 þús. kr. í 15 þús. Í frv. er tekið fram, að ljósmæður, sem nú fá sérstakan styrk á fjárlögum, eigi að fá hann framvegis úr sjóðnum. Nú hefir hv. fjvn. tekið nokkru fleiri ljósmæður upp í fjárlög, og vegna þess verður sjóðurinn að fá auknar tekjur, svo að hann biði ekki halla af. Þá er brtt. við 8. gr., um breytt orðalag. til þess að slá því alveg föstu, hvernig þessi eftirlaun skulu veitt, og einnig því, að ljósmæður, sem fá eftirlaun samkv. fjárlögum úr sjóðnum, fái þó ekki hærri upphæð en þeim bæri samkv. 10.–13. gr. frv., „miðað við núverandi launakjör ljósmæðra“. Síðustu orðin eru til að tryggja rétt þeirra, sem nú eru kallaðar „júbil-ljósmæður“. Loks er bætt við 18. gr. því nauðsynlega ákvæði, að 5. gr. ljósmæðralaga frá 1933 falli niður, því að annars mundu lögin rekast á, þegar þetta frv. hefir verið samþ. Um þetta þarf ekki fleiri orð. N. mælir með því, að frv. fái hér skjóta afgreiðslu, þar sem það á eftir að koma aftur fyrir hv. Nd. og stuttur tími til þess, að það fái afgreiðslu á þessu þingi.



Herra forseti! Ég vildi fara þess á leit, að málinu yrði frestað augnablik og eitthvert annað mái tekið fyrir fyrst, því að mér er kunnugt um, að það eru á leiðinni brtt.

Forseti (EÁrna): Mér hefir borizt skrifl. brtt. frv bv. 1. landsk. þm., svo hljóðandi: [Sjá þskj. 525.] Brtt. er of seint fram borin, auk þess sem hún er skrifleg, og þarf því afbrigða frá þingsköpum til þess að hana megi taka til meðferðar á fundinum.

*Brynjólfur Bjarnason: Ég þarf ekki langa framsögu fyrir þessum brtt., því að ég var búinn að mæla fyrir þeim þegar við 1. umr. málsins. Hvað snertir fyrri brtt., þá finnst mér, að hv. þdm. ættu að fallast á hana, þar sem hún fer ekki fram á annað en að lagfært sé ákvæði,, sem sett er í l., en getur ekki gengið eins og það er, sem sé að iðnaðarfulltrúar eigi að rita vottorð sitt á námssamning um, að hann fullnægi þeim skilyrðum, sem þeir koma sér saman um. Á hinn bóginn finnst mér rétt að hafa þetta eins og stendur í núgildandi l., að námssamningur verði að fullnægja þeim skilyrðum, sem félög í iðngreinum koma sér saman um, ef á annað borð þeir samningar eru fyrir hendi. Allir hljóta að fallast á, að nauðsynlegt er, að námssamningur milli meistara og nema sé í samræmi við slíkt samkomulag. Ég trúi því ekki öðru en að hv. d. geti fallizt á að samþ. þessa brtt. Þá er hin till. mín. Um hana kynni að verða meiri ágreiningur. Hún fer sem sé fram á, að 5. gr. hljóði einfaldlega þannig, að með þessum l. séu úr gildi numin öll lagaákvæði, sem komi í bága við þessi l., þannig að geti enn verið í gildi l5. gr. l. nr. 105 frá 1936, sem sé að það sé skylt, að námssamningur sé áritaður af sveinafélagi, ef það er á staðnum. Ég sé heldur enga ástæðu til að nema úr gildi önnur ákvæði annara l. en þau, sem tvímælalaust koma í bág við þessi l., svo að mér þykir líklegt, að þessi till. verði einnig samþ.