Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Páll Zóphóníasson) : Á málinu hafa í Nd. aðeins verið gerðar tvær smávægilegar breytingar. Önnur er sú, að tekið hefir verið upp ákvæði, sem kom til tals í Ed., en var ekki tekið upp þar, að landbn. geti undanskilið frá þrifaböðun fé, sem líkur eru til, að geti stafað hætta af böðuninni. Var talið hér í d., að þessi undanþága komi af sjálfu sér, ef hennar gerðist þörf, þar sem baðanir fara fram undir eftirliti dýralæknis, en Nd. hefir þótt tryggara að hafa þetta ákvæði í l. Þá hefir verið bætt við 11. gr., að l. skuli þegar öðlast gildi. Þetta eru einu breytingarnar. Sú fyrri er þýðingarlítil og má vel standa, og sú síðari er til bóta. Legg ég svo til, að frv. verði samþ. eins og það liggur nú fyrir.

1) MJ: Þar sem ég hefi ekki fengið frá hv. n. þær upplýsingar er ég hefi óskað eftir, segi ég nei.

2) JJós: Með sömu forsendum og hv. 1. þm. Reykv. segi ég nei.

*Jón Baldvinsson: Ég boðaði þessa brtt., sem nú liggur fyrir á þskj. 375, við 2. umr. og ræddi þá um efni hennar, en það er að gera nokkra takmörkun á ákvæðum 2. gr. frv. Þar stendur, að landbúnaðarráðh. sé heimilt að ákveða með reglugerð, að allt brauð, sem selt er í brauðgerðarhúsum, sé skylt að blanda þurrmjólk. Þetta vil ég orða svo, að í staðinn fyrir orðin, „allt brauð, sem selt er í brauðgerðarhúsum“ komi: „ákveðnar brauðtegundir, sem seldar eru í brauðgerðarhúsum“. Tilgangurinn með þessari brtt. er sá, að hindra, að of langt verði gengið í þessu efni, svo að síður sé hætta á, að komi til óþægilegrar verðhækkunar t. d. á smábrauði. Mér skilst, að ætlun flm. sé fyrst og fremst sú, að þurrmjólkinni verði blandað í svokallað matbrauð, allt algengt hveitibrauð og rúgbrauð. Ef þetta er rétt skilið, verða ákvæði frv. greinilegri, ef brtt. mín verður samþ. Eins og nú er, er óþarflega sterkt til orða tekið í frv. Ég skoða till. mína því sem orðabreyt., en ekki efnisbreyt., og vænti því, að hún verði samþ.

* Forsrh. (Hermann Jónasson) : Ég get verið því fylgjandi, að þessi brtt. verði samþ., þar sem ég geri ráð fyrir, að framkvæmdinni yrði hagað eins og brtt. gerir ráð fyrir, að fyrst verði teknar ákveðnar tegundir brauða, og þurrmjólk blandað í þær til reynslu. Án slíkrar reynslu yrðu lögin lítt framkvæmanleg. Brtt. útilokar hinsvegar ekki, að blanda megi þurrmjólk í allar brauðtegundir, er tímar líða, ef reynslan sýnir, að það er hentugt og framkvæmanlegt.

*Jón Baldvinsson: Það má vera, að hæstv. ráðh. hafi rétt fyrir sér í því, að þótt till. mín yrði samþ., mætti smátt og smátt tína til allar tegundir brauða, sem seldar eru í brauðgerðarhúsum, og láta heimildina ná yfir þær. Það má vera, að þetta verði gert, þegar einhver reynsla er fengin. En mál þetta er á tilraunastigi enn sem komið er, og jafnvel eftir að lögin ganga í gildi. Fyrst verður að fá reynslu af því, hvernig tekst með framleiðslu þurrmjólkurinnar hér og að hve miklu leyti er hægt að blanda henni í brauð. Ég vil leggja áherzlu á, að kostnaðurinn við þessar tilraunir fari ekki fram úr hófi, svo að brauðverðið þurfi ekki að hækka. Mér þætti því heppilegast, að stj. notaði fyrst aðeins nokkurn hluta heimildarinnar, sem henni er gefin með frv. Við að nota þurrmjólk í brauð yrði auðvitað dregið úr nýmjólkurnotkuninni í brauðið. Er þá óvíst, hver hagnaður mjólkurseljendum yrði að þessari breytingu, ef sú yrði útkoman, að ekki yrði notað meira mjólkurmagn í brauð en áður. Sífellt er verið að kvarta yfir því, að ekki sé hægt að koma út öllum mjólkurafurðunum, og þó er nú ástandið svo hér í bænum, að ekkert smjör er fáanlegt og orðið hefir að hætta við að blanda smjörlíkið smjöri, eins og lög mæla fyrir. Ég minnist á þetta í sambandi við það, að ég álít rétt að fara varlega í sakirnar með þá heimild, sem hér á að veita hæstv. ráðh.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Mér þykir vænt um að heyra, að hv. flm. felst á þann skilning minn á brtt., að ráðh. væri heimilt að fyrirskipa blöndun þurrmjólkur í allt brauð, með því að telja upp allar tegundir brauða. Ég er með brtt. vegna þess, að ég álít heilbrigt, að slík framkvæmd komi ekki öll í einu, heldur smátt og smátt, svo að nokkur reynsla hafi fengizt áður en framkvæmdir í stórum stíl eru hafnar á því, hvort brauðin verða betri eða ekkí, og hvort þessar aðgerðir verða til þess, að verðið hækki að mun. Ég þarf því ekki að fara fleiri orðum um brtt. En það kom annað atriði fram í ræðu hv. flm., sem ég sé ástæðu til að leiðrétta, þar sem sami misskilningurinn hefir komið fram opinberlega víðar. Ég á hér við smjörframleiðsluna og tilraunir þær, sem nú upp á síðkastið hafa verið gerðar til árásar á mjólkurskipulagið í sambandi við hana. Ég skal þá upplýsa það, sem menn virðast ekki vita, að smjörframleiðslan stendur utan við sjálft mjólkurskipulagið. Framleiðsla og sala smjörs er algerlega frjáls, nema hvað verðið er ákveðið. Og það hafa engin mistök orðið í smjörframleiðslunni. Sagt hefir verið að undarlegt sé, að ostar hafi verið framleiddir í stórum stíl, síðan fyrirsjáanlegt var, að smjörskortur yrði. Sannleikurinn er sá, að það hefir ekki verið framleitt eitt kíló af feitum ostum í mjólkurbúunum síðan í ágúst, er það sást, hve óskaplegir óþurrkar ætluðu að steðja að. Þá var einnig hætt við þá blöndun smjörs í smjörlíki, sem framkvæmd hefir verið að undanförnu. Þetta eru nú öll „mistökin“, sem orðið hafa, og er fjarstæða að ætla sér að kenna skipulaginu um það. Það er vitanlegt, að undanfarna mánuði hefir ekki verið framleitt meira smjör en sem svarar 1 kg. á móti hverjum 15 kg. áður, og þó hefir öll nýmjólkin verið notuð til þess, en bændur hafa víða orðið að skera niður mjólkurkýr sínar vegna óþurrkanna. Það er því álíka skynsamlegt að kalla þetta mistök og kenna mjólkurskipulaginu um, eins og að kenna sjómönnum um, að illa fiskaðist árið sem leið. Ummæli hv. 9. landsk. gáfu mér tilefni til að koma fram með þessar leiðréttingar hér, - en næstu daga mun ég birta skýrslu um þetta mál í dagblöðunum.



Herra forseti! Ég get ekki séð, að þessi brtt. sé nauðsynleg. Ég er fylgjandi ákvæðum 2. gr. um, að heimildin verði látin ná til allra brauðtegunda, en ég get samt fylgt brtt. Ég vil benda á, að það er ætlazt til þess í 2. gr., að nota megi aðra mjólk í brauð en þurrmjólk, og er það breyting á frv. frá því, sem það var fyrst. Ef á að blanda þurrmjólkinni aðeins í einstöku tegundir, veit ég ekki hvernig dr. Jón Vestdal fer að því að láta þurrmjólkina einungis í það hveiti og það mjöl, sem ætlað er í þessar sérstöku tegundir brauða, - fyrir honum vakti, að þurrmjólkinni yrði blandað í allt það hveiti og allt það mjöl, sem brauðgerðarhúsin fá til þess að baka úr. Ég sé ekki, að sú leið sé fær, ef blöndunin á einungis að ná til einstakra brauðtegunda.

*Jón Baldvinsson: Það getur ekki verið ætlun dr. Jóns Vestdals, þó að hann segi svo í áliti sínu, að það beri að blanda allt það hveiti og rúgmjöl, sem til landsins flyzt, með þurrmjólk. Hér eru engar hveitimyllur, þar sem hægt væri að blanda hveitið. Rúgmjöl mun eitthvað vera malað hér, en eigi að fara að blanda það strax um leið og malað er, þarf vísindalega rannsókn á því. hvernig mjöl geymist, sem blandað er þurrmjólk löngu áður en það er notað. Mér skilzt, að bezt sé að framkvæma blöndunina um leið og hveitið eða mjölið er tekið til bökunar. Ég vil vara við því, að þurrmjólkin sé tekin í stað nýmjólkurinnar, vegna þess að ég hygg, að brauðin verði lakari vara. Það gæti leitt til þess, að minna mjókurmagn yrði haft í brauðunum og þau samt seld dýrar. Þessu vildi ég vara við. Og ég skil till. mína sem takmörkun á rétti hæstv. ráðh. til að tína upp allar tegundir brauða og fyrirskipa þurrmjólkurblöndun í þær, og held því fram, að það sé hinn eðlilegasti skilningur, sem hægt sé í hana að leggja. Annars er ég ánægður með yfirlýsingu hæstv. ráðh. um, að framkvæmd málsins muni verða hagað eins og ráð er gert fyrir í brtt. En brtt. á engu að síður fullan rétt á sér.

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) : Þetta mál hefir samkv. minni beiðni verið látið biða hér í hv. d., vegna þess að það þótti líklegt, að við afgreiðslu fjárl. í fjvn. kæmu fram till. um að lækka einhverja liði þar, og vegna þess, hvað margir liðir eru lögbundnir í fjárl., gat farið svo, að einhverju þyrfti að breyta í þessu frv. Þær brtt., sem hér eru fluttar af mér, eru þrjár talsins, og ein í 2 stafl. Þær eru fluttar í samráði við fjvn., og ég held, að það sé óhætt að segja, að allir nm. standi að baki mér í flutningi þeirra. Fyrsta brtt. er um það, að hámarkið til greiðslu úr ríkissjóði á kostnaði samkv. búfjárræktarlögunum verði fært úr 56000 kr. upp í 62000 kr., og er þetta gert til þess, að hægt verði að styrkja þau fóðurbirgðafélög, sem bætzt hafa við síðan hámarkið var sett. Önnur brtt. er um það, að lækka framlag úr ríkissjóði til móts við sýsluvegasjóðsframlagið, þannig að það sé aðeins lagt á móti 4½0/00 í stað 5 0/00 sem átti að standa í frv. Þetta mundi þýða um 30000 kr. sparnað fyrir ríkissjóð, og er þessi till. fram komin vegna þess, að í frv., sem þegar liggur fyrir Nd. vegna mæðiveikinnar, er gert ráð fyrir stórkostlegum framlögum til þeirra svæða, þar sem veikin hefir geisað og þótti eðlilegt, að sá sparnaður, sem þessar ráðstafanir yrðu að hafa í för með sér á öðrum sviðum, kæmu niður á þeim sýslum, þar sem veikinnar hefir ekki gætt. Um 3. brtt., a- og b-lið, er það að segja, að niðurfelling þeirra hefir einnig verið rædd í landbn. þingsins sameinuðum og fjvn., og hefir orðið samkomulag um að leggja til, að þessir liðir verði ýmist lækkaðir eða felldir niður, til þess að mæta að nokkru þeim kostnaði, sem verður vegna sauðfjárpestarinnar. Fyrri liðurinn er um það, að ríkið leggi fram 60000 kr. til verkfærakaupasjóðs, í stað 80000 kr. Ég skal taka það fram, að þrátt fyrir þessa breyt. fær sjóðurinn eins mikið fé og undanfarin ár. Um b-liðinn er það að segja, að gert er ráð fyrir, að niður falli styrkur til greiðslu vaxta af fasteignaveðslánum bænda, stofnlánum til frystihúsa, mjólkurbúa o. fl., og er það gert til þess að vega upp á móti þeim vaxtastyrk, sem gert er ráð fyrir í frv. um stuðning til handa bændum á mæðiveikisvæðinu. Þótti ekki nema eðlilegt, þegar svo stórfelldar ráðstafanir þurfti að gera til stuðnings bændum á vissu svæði, að það yrði að láta falla niður vaxtagreiðslur almennt. Þar að auki er þess að gæta, að þetta ákvæði var sett þegar verðlag á landbúnaðarafurðum var allt annað en nú. Það hefir því orðið að samkomulagi, að þessi liður yrði lagður niður, og má af því vænta 80000 kr. sparnaðar. Þannig ættu að sparast samkv. 3. lið um 100000 kr. og samkv. 2. lið um 30000 kr. Ég vænti þess, að þetta sé nóg til þess að skýra þessar brtt., og ég vænti þess einnig, að þessi hv. d. verði fjvn. og landbn., að svo miklu leyti sem þetta kom til þeirra kasta, sammála um nauðsyn þessa sparnaðar. Ég skal taka það fram, þótt það sé reyndar óþarfi, að vitanlega hefði verið bezt að þurfa ekkert niður að fella til þess að mæta þeim kostnaði, sem verður vegna mæðiveikinnar. En það er sennilegt, að þessi kostnaður verði allt að 400 þús. kr., svo allir sjá, að nauðsynlegt er að færa til eitthvað þar á móti.

Forseti (EÁrna): Útbýtt er í d. brtt. á þskj. 374, og þarf afbrigði frá þingsköpum til þess að taka megi hana fyrir.

*Jón Baldvinsson: Mál þetta er tekið á dagskrá án þess að það hafi hlotið þá meðferð, sem vant er í n., og hæstv. fjmrh. hefir skýrt frá orsökinni til þess, sem sé að það var bandormur í málinu. Eftir hans beiðni var það geymt hjá n., þar til séð var, hvað fjvn. gerði í till. til breyt. á fjárl. Nú liggur þetta ekki fyrir ennþá, svo fjhn. Ed. sé kunnugt um, því það mun ekki vera fyrr en í kvöld, að þessar till. koma fram fyrir sjónir þm., en hæstv. fjmrh. hefir vitanlega haft aðstöðu til að vita þetta fyrr en við úr fjhn., og því geri ég ráð fyrir, að málið hafi verið tekið á dagskrá. Má segja, að það sé ekki sök n. í þessu máli, að ekki liggur fyrir nál.

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) : Til að fyrirbyggja allan misskilning vil ég taka það fram, að það ber ekki að líta á það sem ávítur til hv. fjhn., þótt þetta mál sé tekið á dagskrá án þess að nál. liggi fyrir. Ég talaði við form. n. í gær og spurði hann, hvort hann vildi halda fund um málið, áður en það yrði. tekið á dagskrá. Mér skildist á honum, að það væri sama, þótt það yrði tekið fyrir, áður en fundur hefði verið haldinn. Annars er ég reiðubúinn til þess að taka allar aths. aftur til 3. umr., ef n. óskar.



Ég æski þess ekki fyrir mitt leyti, að brtt. verði teknar aftur til 3. umr. N. mun athuga frv. og einstakir nm., þótt till. séu ekki teknar aftur. Og ef mönnum sýnist eitthvað athugavert við frv. munu þeir koma með brtt. við það.

*Magnús Jónsson: Ég á eina litla brtt. við þetta frv., ekki af því að það séu ekki fleiri af þessum föngum í þessu sameiginlega fangelsi, sem ég hefði viljað frelsa, ef það hefði verið hægt, heldur af því, að ég sé ekki, að það megi hagga við fleiri af þeim ráðstöfunum, sem gerðar eru í þessu frv. Þessi brtt. mín er um það, að 9. gr. frv. falli niður, en hún er um frestun á framkvæmd l. um læknishéraða- og prestakallasjóði. Þessir sjóðir voru stofnaðir með löggjöf hér á þingi árið 1933, og var það gert út frá þeirri forsendu, að þegar löggjafarvaldið hefir ákveðið, hvað það telji hæfilegt starfsmannahald fyrir ákveðna starfsgrein, og álítur, að rétt sé að verja til þess einhverri ákveðinni fjárhæð, þá er eðlilegt, að þeir menn, sem hafa áhuga á því, að þessi starfsgrein sé rækt sem bezt, vilji helzt sjá um, að sem fæst skörð séu í þetta starfsmannalið. En það er kunnugt, að það kemur alltaf fyrir, að eitthvað af embættum er óveitt af ýmsum ástæðum. Læknishéruðin eru oft óveitt í langan tíma, af því að það fæst enginn til að sækja um þau. Prestaköllin sömuleiðis. Og það hefir komið fyrir, að það hefir jafnvel ekki verið um svo marga menn að ræða eins og hefir þurft. En það er, eins og allir skilja, mjög mikill skaði fyrir þessar starfsgreinar að hafa ekki starfsmannaliðið fullskipað, og er ekki nema sjálfsagt, að löggjafarvaldið sjái til þess, að þetta skarð verði fyllt. Út af þessu hefir þessi löggjöf verið sett, og skal ég ekki fara neitt út í það, hvernig menn hugsa sér að bæta úr, ef einhverja starfsmenn vantar. En það er dálítið mismunandi með læknishéraðasjóði og prestakallasjóði. Kirkjuráði var ákveðinn ráðstöfunarréttur yfir því fé, sem rynni til prestakallasjóðs. Læknishéraðasjóður átti að renna til einstakra læknishéraða, til þess að gera þau tilgengilegri með því að byggja læknisbústaði, sjúkraskýli eða annað þess háttar. Sú ráðstöfun, sem gerð er með þessum l., getur því aðeins komið að gagni, að þetta fái að halda áfram. Þessu er eins varið og bókaútgáfu, sem kemur út í heftum, kannske í mörg ár, og vinnst bara fyrir það, að það er stöðugt áframhald. Það hefir verið þarna um fjárhæð að ræða, sem ég hygg, að geti ekki varðað afkomu ríkissjóðs, þó ég skuli ekki gera lítið úr því, að margt smátt gerir eitt stórt. En það er ákaflega bagalegt fyrir þessar starfsgreinar, ef þetta tillag fellur niður um lengri tíma. Tökum t. d. prestakallasjóð. Það er í raun og veru vandræða ástand, að til ákveðins starfs sé fé veitt, sem svo allt í einu er kippt burt. Og kirkjuráðið hefir, síðan framkvæmd þessara l. var frestað, lent í fjárþröng með starfsemi sína, og að það hefir ekki orðið að hætta störfum, stafar af því, að fresturinn er ekki enn lengri en svo, að það hefir treint þessa aura, sem það hefir haft. Ég vildi leggja til, að þessi l. yrðu leyst úr álögum aftur. Og það eru, eins og ég sagði áðan, fleiri liðir í þessu frv., sem ég og margir aðrir óskuðu eftir, að hægt væri að leysa úr þessari ánauð bandormsins, en ég hefi ekki viljað koma fram með till. um það, af því að ég viðurkenni fullkomlega þörf ríkissjóðs á því, ýmist að njóta tekna eða þurfa ekki að svara út fjárhæðum. En þetta mál er svo einfalt, að ég skal ekki tefja hv. þdm. með frekari ræðuhöldum.



Herra forseti! Mig langaði bara til þess að fá frá hæstv. fjmrh. frekari útskýringar en komu fram í hans grg. á b. lið í 3. brtt. á þskj. 371 Þar er svo fyrir mælt, að falla skuli niður sú heimild, sem nú er í l. til að greiða vaxtastyrk af fasteignaveðslánum bænda, stofnlánum til frystihúsa o. s. frv., og skuli hún úr gildi felld fyrir árið 1938. Nú er framkvæmdin á þessu sú, að menn, sem þessa dagana eru að borga vexti af fasteignaveðslánum sínum, t. d. í bankaútibúunum á Eskifirði, Seyðisfirði og Ísafirði, senda ekki þær bankakvittanir, sem þeir hafa fengið, hingað til Reykjavíkur fyrr en á árinu 1938, svo að úr ríkissjóði greiðist ekki styrkurinn fyrr en árið 1938, og það getur meira að segja verið trassað að senda þessar kvittanir fyrr en komið er langt fram á sumar 1938. Ég býst við, að hæstv. fjmrh. meini ekki, að þessi vaxtagreiðsla falli niður, þar sem hún átti að fara fram á árinu 1937, heldur þykist ég vita, að hann eigi við, að það falli niður vaxtatillagið af því, sem mönnum ber að greiða 1938. Mér finnst þetta varla nægilega ljóst í till., og ég býst við því, að ef ekkert kæmi fram í umr. um þetta, þá mundi það ekki æfinlega ganga umtölulaust að fá endurgreidda vexti, sem ætti að greiða 1937, og vildi ég nú biðja hæstv. ráðh. að skýra hv. þdm. frá því, hvort skilningur minn á þessu atriði er ekki réttur.

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson): Út af því, sem hv. 1. þm. N.-M. sagði, vil ég taka það fram, að vitanlega gæti stafað mikið misrétti af því, ef vaxtatillagsbeiðni, sem kæmi eftir 1. jan. væri vísað frá, þótt hún hljóðaði upp á vexti, sem hefðu verið greiddir 1937. Ég vil lýsa því yfir, að sá skilningur er réttur, að þetta ákvæði yrði að miðast við vexti á gjalddögum 1938. En ég vil taka það fram, að það getur farið svo, að menn þreytist á því að greiða vaxtatillag frá löngu liðnum tímum, þótt það sé frá þeim tíma, að heimild var í l. til að greiða þennan styrk. Eftir því, sem ég hefi heyrt, eru sumir bændur nú fyrst að uppgötva þessa heimild og senda margra ára reikninga yfir vaxtatillög. Þetta getur haldið lengi áfram, og vil ég því áskilja mér rétt til þess að mæta slíku. En það er rétt skilið hjá hv. 1. þm. N.-M., að hér er átt við gjalddaga 1938. Ég vil út af því, sem hv. 1. þm. Reykv. sagði um sína till., taka það fram, að æskilegt væri, að hægt væri að greiða í þessa sjóði, sem hann gat um, og ég býst ekki við að því fé yrði varið til neins ónytsams. En við verðum að gá að því, að við verðum að gera upp á milli þeirra nytsömu hluta, sem fyrir liggur að veita fé til. Og þegar verið er að taka af bændum þann vaxtastyrk, sem þeir hafa haft, og lækka framlög til sýsluvega, og þegar frestað er ár eftir ár framlagi til bjargráðasjóðs o. fl., þá finnst mér ekkert óeðlilegt, þó að þetta sé tekið með. Ég man ekki, hvað. miklu þetta framlag nemur, en ég ætla, að það skipti tugum þús. í báða sjóðina. Það fer nokkuð eftir því, hvað mikið er af óskipuðum embættum. Ég mun leggja á móti því, að þessi till. hv. þm. verði samþ. Ég veit ekki betur en framlag til bygginga á prestssetrum hafi verið aukið úr 12 þús. upp í 24 þús. kr., og ég veit ekki betur en það sé á leiðinni till. um að setja aðstoðarprest hér í Reykjavík, og mér finnst, að það verði því að fresta þessu nú í bili.

*Magnús Jónsson: Ég legg þetta ekki til út frá því, að ég sé fyrir kirkjunnar hönd að vanþakka það, sem er gert vel til hennar. En það er dálítið sérkennilegt fyrir þessi f., að það framlag, sem rennur til þessara tveggja starfsgreina, fer algerlega eftir því, hvort . það er lítið eða stórt skarð höggið í starfsmannahópinn, þannig að þessi tekjuvon, sem ríkissjóður getur haft af þessum lið, getur orðið að engu, ef embættin eru veitt. Og ef þessar starfsgreinar leggja mikla áherzlu á að fá menn í þessi embætti, þá kemur ekkert til greiðslu í þessa sjóði, en hinsvegar get ég vel hugsað mér, að þeir, sem stunda þessar starfsgreinar, legðu minni áherzlu á þetta, ef nokkuð af fénu rynni til þessara starfsgreina. Ég álít, að það gæti vel borgað sig fyrir kirkjuna að hafa 2–3 embætti óveitt.

Hvaða ráðstafanir hafa verið gerðar fyrir þetta fé?

. Ég er ekki kirkjuráðsmeðlimur og er því ekki vel kunnugt um þetta, en t. d. hafa ýmsir úrvals kennimenn farið um landið og reynt að vekja líf í prestaköllunum. Sömuleiðis hefir þessu fé verið varið til þess að styrkja útgáfu góðra rita og bóka um kristinsdómsmál, og er ýmislegt, sem má starfa fyrir þetta fé, fyrir eins viðtæka stofnun og kirkjan er; hinsvegar er þetta aldrei svo mikið fé, að um stórbrotna starfsemi geti verið að ræða.