Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 96 er lítil brtt., sem landbn. hefur flutt við þetta frv., og efni hennar er það að leyfa sinubrennur lengri tíma en gert er ráð fyrir í frv., en það gerir ráð fyrir, að þær séu aðeins leyfilegar í marzmánuði og aprílmánuði. Í frv. eru þó ákvæði um það að leyfa megi sinubrennur síðar á vorinu í vissum landshlutum, þegar þannig viðri eða þegar seint vori, eða allt til 15. maí. Þetta ákvæði um 1. maí eða 15. maí er miðað við það, að brenna fari ekki fram, eftir það að fuglar hafi orpið í úthaga. En þeir menn, sem sömdu þetta frv. og virðast hafa gert það af mikilli vandvirkni, munu sennilega ekki hafa verið það kunnugir í öllum landshlutum, að þeir hafi áttað sig á því, að fyrr en í marzmánuði getur oft verið mjög hentugt að brenna sinu, í febr., jan. eða jafnvel í des. Þetta á minnsta kosti við norðanlands sums staðar, þar sem tíðarfar er þannig á þessum tíma, að það getur verið langbezt að koma þessu verki af einmitt á þessum tíma. Og til þess að gera þetta leyfilegt er þessi brtt. fram flutt. Ég geri ekki ráð fyrir, að það verði neinn ágreiningur um þetta atriði, þar sem það er vist, að sinubrennsla á þessum tíma hefur sízt af öllu þær afleiðingar, sem teljast geta hættulegar á nokkurn hátt. Sé ég svo ekki ástæðu til að fjölyrða meira um þessa brtt. en vænti þess, að hún verði samþ.



Herra forseti. Mér hefur verið á það bent af umbjóðendum mínum norðanlands, þeim, sem þar eru kunnugir, að í snjóasömum útsveitum muni sá frestur, sem settur er, eða þau tímatakmörk, sem sett eru í 6. gr., tæplega fá staðizt í öllum árum, vegna þess að þó að það sé gerð þar undantekning frá aðalreglunni um það, að sinubrennur skuli hafa farið fram fyrir 1. maí og hreppstjóra sé heimilað að gefa leyfi til sinubrennu á tímabilinu 1.–5. maí, þá geti það verið stundum svo í sumum árum, að það sé algerlega ómögulegt að láta sinubrennur fara fram fyrir 15. maí, vegna þess, að þá geti snjór verið mikill og yfir öllu. Nú eru mér að sjálfsögðu ljósar þær ástæður, sem valda því, að það tímatakmark hefur verið sett, sem hv. 8. landskjörinn gerði grein fyrir hér áðan, og auðvitað verður að gæta þess, að ekki sé gengið of nærri fuglalífi með þessum brennum, en það er nú ólíklegt, að varp sé byrjað að ráði, ef svo hagar til, að snjór liggur enn yfir landi að verulegu leyti. Þess vegna vildi ég nú mælast til þess, að hv. n., sem hefur flutt þetta frv., athugaði þetta enn betur en hún hefur gert hingað til fyrir 3. umr. og kynnti sé það, hvort það væri ekki ástæða til þess að sinna þessum ábendingum, sem fram hafa komið í þessu efni. Ég taldi mér skylt að koma þessum ábendingum á framfæri, en skal ekki leggja neinn dóm á það, hvað fært er í þessu efni. Mér sýnist raunar, að það ætti að vera skaðlaust, að það væri lagt eitthvað svolítið meira á vald hreppstjóra eða jafnvel sýslumanns en hér er gert í þessu frv., Staðhættirnir eru svo mismunandi, veðráttufarið er svo ólíkt. Það er ekki svo þægilegt að setja allsherjar reglu, sem ætlað er að gilda undantekningarlaust alls staðar. Ég held, að það geti komið til greina að leggja hér meira á vald staðbundinna yfirvalda en gert er í þessu frv., yfirvalda, sem eru kunnug öllum staðháttum. En sem sagt, ég vildi bara mælast til þess, að hv. n. tæki þetta til athugunar.



Herra forseti. Ég get vel fyrir hönd n. fallizt á það, að athuga þetta atriði betur, sem hv. 3. þm. Norðurl. v. gerði hér að umræðuefni, en mín skoðun er, að það muni vera mjög örðugt að láta sinubrennur fara fram síðar en um miðjan maí, ef þá á annað borð á að fyrirbyggja það, að slíkar brennur grandi hreiðrum, eftir að fuglar fara að verpa. Það er að vísu alveg rétt, að svo seint getur vorað norðanlands, að sinubrennu verði alls ekki komið við fyrir 15. maí. En ég held, að það verði mjög hæpið, að henni verði þá við komið á því vori, vegna þess, að undireins og snjóa leysir eftir þann tíma er fuglinn setztur og jafnvel áður en snjóa leysir og einhvers staðar er auður blettur, ég þekki það vel. Ég bar þetta atriði undir nokkra bændur áður en við gengum frá þessari brtt., og einn bóndi að norðan sagði mér, að þetta ákvæði væri ekki viðunandi fyrir sig, því ef hann þyrfti að brenna sinu, ef hún yrði á annað borð brennd að vori til, þá gæti hann ekki mörg ár brennt fyrr en um miðjan júní. Og það er að sjálfsögðu allt of seint, ef á annað borð á nokkuð að taka tillit til varps. Og ég held, að brennum verði tæplega við komið seinna en þetta að vori. Hitt er svo annað mál, að í þeim landshlutum, þar sem svona seint vorar, er venjulega hægt að brenna seint að hausti eða minnsta kosti snemma vetrar, í des., jan. eða febr., ef ekki eru því meiri snjóalög. Þá hagar oft þannig til, að þá er mjög auðvelt að brenna, ef auð er jörð, og sú brenna er minnst af öllu skaðleg, því að þá er brennt á frosinni jörð. Engin hætta er þá á, að eldur fari í jörð eða lyng eða neitt annað til skemmda. En sem sagt, ég er fús á það, að þetta sé athugað betur með breytingu fyrir augum. Ég er til með að hafa nefndarfund um þetta og athuga málið. Það liggur ekki það á þessu, og þá má taka þessa till. til baka til 3. umr.