Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem nú er tekið til 2. umr. hér í þessari hv. d., er um breyt. á lögum um tollheimtu og tolleftirlit. Það var upphaflega lagt fram í hv. Nd. af ríkisstjórninni. Frv. mun hafa verið samið í samráði við og af þeim mönnum, sem mesta reynslu hafa við tollheimtu og tolleftirlit hérlendis. Vil ég þar til nefna tollstjórann í Reykjavík og fulltrúa hans. Aðallögin, sem nú gilda um tollheimtu og tolleftirlit, voru sett árið 1937. Litlar breytingar hafa verið gerðar á þeim síðan, og þó voru þau 1937 að mestu nýmæli og sniðin eftir þörfunum eins og þær voru þá. Tímarnir hafa breytzt mikið á þeim nálega 20 árum, sem lögin hafa gilt. Samgöngur eru stórlega breyttar og vöruflutningar frá útlöndum að ýmsu leyti með öðrum hætti. Ferming og afferming skipa er framkvæmd með allt öðrum vinnubrögðum en þá voru viðhöfð. Krefst þetta í ýmsum efnum nýrra fyrirmæla, t.d. um skipaafgreiðslu og meðferð á ótollafgreiddum vörum. Frv. er þess vegna fullkomlega tímabært. Í Nd. var frv. afgreitt með góðu samkomulagi. Fjhn. þar hafði það til athugunar. Stóðu saman í n. allir flokkarnir fjórir, sem þar eiga fulltrúa. Voru að tillögum n. gerðar á frv. nokkrar smávægilegar breytingar. Út úr deildinni var það samþykkt með samhljóða atkv. Það mátti því segja með sanni, að frv. hreppti góð veður í Nd. Hér í Ed. var frv. vísað til fjhn. Þar fór ofur lítið að gusta um frv., þó að ekki væri í stórum stíl, og var það helzt af Barðaströnd, þó að ekki stórveður væri, miðað við þá stormasömu strönd. N. hefur haft frv. til umr. á mörgum fundum. Að því var horfið að senda það til umsagnar þrem stærstu flutningaskipaútgerðunum, Eimskipafélagi Íslands, skipadeild Sambands íslenzkra samvinnufélaga og Skipaútgerð ríkisins. Enn fremur ræddi n. frv. við tollstjórann í Reykjavík, fulltrúa hans og fulltrúa í fjmrn. og fékk margháttaðar skýringar á þeim nýmælum, sem í frv. eru. Skipaútgerðirnar sendu sínar umsagnir. Skipaútgerð ríkisins gerði engar athugasemdir. Skipadeild S.Í.S. og Eimskipafélag Íslands minntust á allmargt, einkum Eimskipafélagið, sem þau félög telja æskilegra á annan veg. Er það mjög skiljanlegt, af því að nokkur kostnaður og fyrirhöfn fellur á skipaútgerðirnar við sum nýmælin, sem eiga að tryggja aðstöðuna til betra tolleftirlits en nú er. Slíku vilja skipafélögin víkja frá sér, ef hægt er. N. sendi tollstjóranum í Reykjavík athugasemdir skipafélaganna til umsagnar, og svaraði hann þeim á svo fullnægjandi hátt, að þrír af fimm nm. fjhn. gera engar brtt. við frv. um það efni. Hins vegar flytja tveir nefndarmenn, hv. þm. Barð. og hv. þm. Seyðf., 10 brtt. við frv. á þskj. 437. Eru því viðtökurnar, sem frv. fær hér í þessari hv. d., nokkuð aðrar en í Nd. Hins vegar lýsa allir nm. yfir, að þeir mæli með samþykkt frv., þótt tveir þeirra hafi tekið sér ákveðna sérstöð u til þess að óska breytinga á frv. Eina sameiginlega brtt. ber n. fram í áliti sínu á þskj. 4?8. Hún er um það, að eftir að þessu ári lýkur, skuli af vörumagnstolli, verðtolli og öðrum aðflutningsgjöldum, þó eigi söluskatti né framleiðslusjóðsgjaldi, tekið 1% og sú upphæð, sem það gefur, lögð í sérstakan sjóð. Fé sjóðs þessa á að verja til byggingar tollstöðva í landinu eða til kaupa á fasteignum til sömu þarfa. Er mjög aðkallandi að bæta aðstöðu við tolleftirlitið og tollheimtuna hér í Reykjavík og á tollhöfnunum úti um land næð því að koma upp tollhúðum, vörugeymslum og afgirtum svæðum vegna tollskoðunar. Ríkissjóður tekur með ári hverju meira og meira af tekjum sínum með tollum, og um leið verður það sífellt brýnna með ári hverju að bæta skilyrði þeirra, sem við tolleftirlit og tollheimtu vinna, til þess að handsama tekjurnar og gera þó þeim, er vörurnar eiga, er tollafgreiddar eru, sem minnst óþægindi. Slíkt verður ekki gert nema með því að koma upp hagkvæmum tollstöðvum við tollhafnirnar, og þær verður ríkið að kosta. Á fjárlögum í ár eru veittar 800 þús. kr. í þessu skyni. Með þeirri fjárveitingu er viðurkennd þörfin, en stutt stigið í áttina til þess að fullnægja þörfinni. N. taldi þó, að ekki yrði meira að gert í ár. Hún vildi hvorki leggja til, að lagt yrði á aukagjald í þessu skyni fyrir árið í ár né raskað áætlun fjárlaga á þann hátt að ákveða skerðingu á tolltekjum fyrir ríkissjóð með því að taka af þeim tillag til byggingar tollstöðva. Niðurstaðan varð sú að bera fram þessa till. um, að byggingarsjóður tollstöðva fái frá næstu áramótum 1% af áðurnefndum tolltekjum. Eru líkur til, að þessi 1% geti numið 2-21/2 millj. kr. á næsta ári, og er það upphæð, sem um munar, þó að mikils þurfi að vísu með. Leyfir fjhn. sér að vænta þess, að hv. d. fallist á þessa till. Nú eru fram komnar, eins og ég gat um áðan, brtt. á þskj. 437 við frv. Mér sýnast þessar till. allar miðaðar við það, þó að viljandi muni það alls ekki vera, að draga úr því, að sá tilgangur náist, sem frv. er flutt til að ná, að tryggja strax sem öruggast tolleftirlit og koma í veg fyrir, að undanbrögð og lögbrot í þeim efnum geti átt sér stað. Ég sé þess vegna ekki, að til mála geti komið að samþykkja brtt. Hins vegar vil ég bíða með að ræða um þær hverja um sig, þangað til ég hef heyrt frsm. gera grein fyrir þeim.



Herra forseti. Eins og kemur fram í nál. fjhn., er enginn ágreiningur um það hjá n. að vilja gera allt, sem unnt er, til þess að tryggja tolleftirlitið í landinu. Það er rétt, sem hv. frsm. hélt hér fram, að ríkissjóður tekur tekjur sínar í vaxandi mæli með tollum á alls konar vörum, og þess vegna er nauðsynlegt, að tolleftirlitið sé eins öruggt og gott og mögulegt er. Og það er heldur enginn ágreiningur um það í n., að það sé mjög mikil þörf á því að bæta svo úr sem mögulegt er í sambandi við tollgæzluna, því að aðstæður þær, sem hún býr við, eru engan veginn æskilegar. Mér þykir rétt að taka þetta fram til þess að fyrirbyggja allan misskilning. Um hitt er svo ágreiningur, eins og einnig kom fram hjá hv. frsm., hvort sú löggjöf, sem hér liggur fyrir til umræðu í frumvarpsformi á þskj. 135, óbreytt eða lítið breytt, muni skapa það öryggi í tolleftirliti, sem óskað er eftir af báðum aðilum. Um þetta er ágreiningur og um það eitt. Minni hl. lítur svo á, að það sé betri leið, sem hann bendir á í sínum brtt., og skal ég koma að því nokkru síðar. Hv. frsm. gat þess hér áðan í ræðu sinni, að frv. hefði fengið einróma samþykki í Nd. Það er rétt, en hann gleymdi að geta þess, að hv. fjhn. Nd. hafði ekki sent þetta frv. til neinna aðila til umsagnar, sem er alveg óvenjuleg meðferð á jafnmerku máli og hér er um að ræða, sem snertir jafnmarga aðra aðila en ríkissjóðinn sjálfan. Hún hafði engum sent frv., og satt að segja bendir nál. Nd. ekki til þess, að málið hafi fengið nema mjög takmarkaða athugun í n., og það hefur ekki verið um það neinn stormur af Barðaströnd, eins og hv. þm. talaði um. En sýnilegt er af þeim gögnum, sem fyrir liggja nú í málinu, að engin vanþörf hefði verið, að málið hefði verið athugað betur en gert var þar. Hv. frsm. sagði einnig, að skipafélögin, sem sendu langar umsagnir um þetta mál, hefðu talið, að ýmislegt mætti betur fara. Ég tel, að þessi ummæli lýsi ekki hinni réttu afstöðu þeirra til frv., sem hafa sent umsögn um málið, og vildi ég nú gjarnan spyrja hv. frsm., hvers vegna hann lét ekki birta allar þessar umsagnir, úr því að hann vildi láta það koma fram hér, að þetta væri aðeins ábending um, að ýmislegt mætti betur fara. Sannleikurinn er sá, að í umsögnunum er þessu frv. harðlega mótmælt og það með mjög sterkum rökum, og það hefði hv. frsm. getað látið koma fram hér, sannleikann í því máli; hvort hann vill taka þessi rök góð eða gild, er svo annað atriði. En um það verður ekki deilt, að frá þeim skipafélögum, bæði Eimskipafélagi Íslands og Sambandi íslenzkra samvinnufélaga, komu mjög hörð og sterk mótmæli gegn samþykkt frv. og mjög sterk gagnrýni með mjög sterkum rökum um, að það sé farið með allrétt mál. Nú skal ég viðurkenna, að ég mundi ekki vilja taka það allt góða og gilda vöru, þó að hinn aðilinn vilji skjóta sér undan ýmsum nýjum álögum í sambandi við tollgæzlu. En ég tel, að meðan ástandið er eins og það er í landinn, að einmitt tollgæzlan verður að nota að mjög verulegu leyti aðstoð skipafélaganna um að halda uppi raunverulega góðri tollgæzlu, þá sé það frumskilyrði til þess, að það verði nokkur árangur af málinu, að hafa samvinnu við þessi félög, en vera ekki á móti þeim um málið. Og ég er alveg viss um, að ef hv. Nd. hefði tekið upp samvinnu við félögin á fyrsta stigi og hinn ágæti embættismaður, tollstjóri, eða hans fulltrúi, sem hefur samið frv., leitað samvinnu við skipafélögin um ný ákvæði, hefði þessu máli verið miklu betur borgið en nú er. Það er ágætt að fá lagaákvæði, en það þarf líka að vera einhver trygging fyrir því, að þau séu uppfyllt, og það er ógerningur frá mínu sjónarmiði, eins og ástandið er í landinu, að ætla sér að tryggja örugga tollgæzlu á móti vilja þeirra aðila, sem flytja vörurnar til landsins í jafnstórum stíl og þessir tveir aðilar gera, og það er þarna sem ágreiningurinn liggur og hvergi annars staðar. Ég skal þá víkja beint að þeim brtt., sem fyrir liggja. Hv. frsm. hefur rætt um brtt., sem borin er fram á þskj. 428 af allri n. Um hana er enginn ágreiningur. Það fékkst að síðustu samkomulag um það atriði, og hefði að sjálfsögðu ekki orðið neitt samkomulag um það, ef hv. frsm. hefði haldið fast fram þeirri hljóðan á brtt., sem hann og hæstv. fjmrh. vildu hafa, en það var að leggja nýjan toll á þjóðina á þessu ári um rúml. 2 millj. kr. til framkvæmdar þessara mála. Þannig kom fyrst till. frá hæstv. fjmrh., og henni var harðlega mótmælt í nefndinni, enda samkomulag um að breyta henni, eins og hér er nú gert. Þessi till. hafði verið borin fram í öðru frv. nokkru fyrr í vetur í sambandi við framleiðslusjóðinn, og hún var þá felld eða tekin út úr því frv., enda átti hún ekki heima þar, en síðan tekin upp í n. með þeim árangri, sem ég hef lýst. Það er ekki nema eðlilegt, að látið sé renna í sérstakan sjóð ákveðið gjald til þess að koma upp slíkum mannvirkjum eins og hér er ætlazt til, og var þá langeðlilegast, að það væri tekið af tekjum ríkissjóðs án þess að leggja nokkurn sérstakan skatt á þjóðina til þess, eða að fjárveitingavaldið, fjvn. og síðan hv. Alþingi, samþykkti fjárframlög, en væri ekki að leggja sérstakan skatt á þjóðina til þess, eins og ætlazt var til af hæstv. fjmrh. Ég skal svo ekki ræða frekar um það atriði. Um það er fullt samkomulag. Í sambandi við till. frá minni hlutanum á þskj. 437 er þar fyrst um að ræða till. við 4. gr. frv. Sú grein er í frv. nú þannig, með leyfi hæstv. forseta: „Ákveða má með reglugerð, að öll skip skuli á leið frá útlöndum eða áður en lagt er af stað til útlanda, nema tilneydd séu, koma á tilteknar hafnir til að fá fyrstu eða síðustu afgreiðslu hér á landi. Nefnast þær hafnir tollafgreiðsluhafnir. Setja má skilyrði um tilteknar tollafgreiðsluhafnir, að skip fái þar því aðeins fyrstu afgreiðslu, að koma þeirra þangað hafi áður verið tilkynnt með ákveðnum fyrirvara. Ráðuneytið getur, ef sérstaklega stendur á, heimilað skipi að fá fyrstu afgreiðslu utan tollafgreiðsluhafnar, en skylt skal skipi þá að greiða kostnað, sem af því leiðir.“ Þessi orð: „er skylt skal skipi þá að greiða þann kostnað, sem af því leiðir“, sem ég hef þegar lesið í gr., leggjum við til að verði felld niður. Við teljum það engan veginn eðlilegt, að þeir aðilar, sem flytja vörur milli landa, skuli eiga að kosta nokkurn hluta af tollgæzlunni. Kostnaður við tollgæzluna á að vera borinn af ríkissjóði hvarvetna, hvort sem það er á einni höfn eða annarri á landinu, og ekki gera hér neinn mismun á. Við reyndum einnig að fá samkomulag um, að teknar væru upp í lögin sjálf ákveðnar tollhafnir til tryggingar því, að þær yrðu ekki allt of fáar til erfiðleika fyrir fólkið í landinu. Um það fékkst ekki samkomulag, en hins vegar varð samkomulag um, að þetta skuli ákveðið með reglugerð, og var fallizt á það af minni hlutanum. En það má alltaf hefja sókn til ríkisstj. á hverjum tíma um að fá slíku reglugerðarákvæði breytt. Annars er þetta ákvæði aðallega komið inn vegna afgreiðslu fiskiskipa á stríðstímanum, og áður þekktist þetta ákvæði ekki, að hafa sérstakar tollhafnir. Ég er ekki að segja, að það sé til hins lakara, nema síður sé, en allar slíkar ráðstafanir eiga að vera kostaðar af ríkissjóði, en ekki þeim, sem flytja inn vörurnar. Við leggjum því til, að þessi 1. brtt. verði samþykkt. Ég vil í samlandi við þetta leyfa mér að lesa hér upp umsögn frá Sambandi ísl. samvinnufétaga, sem ég geri ráð fyrir að hv. frsm. telji ekki vera neinn fjandsaman aðila við hæstv. fjmrh. eða hans flokk, en hér segir í umsögninni, með leyfi hæstv. forseta: „Telja verður eðlilegt, að ákveðnar séu tilteknar hafnir, sem geti veitt skipum, sem koma frá útlöndum eða fara héðan til útlanda, fyrstu eða síðustu afgreiðslu. Ríka ástæðu tel ég hins vegar til að benda á það sérstaklega vegna þeirra skipafélaga, er halda uppi beinum siglingum til hinna dreifðu byggða og leggja á hana megináherzlu til að forðast óþarfa kostnað, að það er mjög nauðsynlegt, að tollafgreiðsluhafnirnar séu nokkuð margar.“ Þetta er það sjónarmið, sem við í minni hlutanum höfðum einnig, þegar við vorum að reyna að sækja þetta mál. Þar segir enn fremur: „Það er t.d. næsta sjaldgæft, að skip vor komi til Reykjavíkur sem fyrstu hafnar, er þau koma erlendis frá. Sömuleiðis lesta þau útflutningsvörur á ýmsum smáhöfnum og sigla mjög oft frá Norður- eða Austurlandi beint til markaðslandanna með útflutningsvarninginn. Með tilvísun til þessa viljum vér sérstaklega undirstrika nauðsyn þess, að svo verði frá gengið, að löggiltar tollafgreiðsluhafnir séu margar víðs vegar á ströndinni, og teljum, að af því séu bezt tryggðir hagsmunir fólksins, er býr þar.“ Umsögn frá Eimskipafélaginn er nokkuð í sömu átt, nema hvað þeir benda á, að það sé afar óeðlilegt, að flutningsaðilinn greiði kostnaðinn. 2. brtt. er við 5. gr. og hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta, að síðasta málsgr. þeirrar gr. orðist svo: „Nú hefur innsigli farmrúms eða annarra staða í skipi áhættu í för með sér fyrir öryggi farms, skips eða manna eða það veldur verulegum töfum á afgreiðslu skipsins, og getur þá skipstjóri krafizt þess, að tollgæzla sé sett um borð í skipið, svo lengi sem áhættan varir, útgerðinni að kostnaðarlausu, en skylt er útgerðinni að láta tollgæzlunni í té allt, sem í hennar valdi stendur, til þess að auðvelda tolleftirlitið og gera það öruggara, enda hafi það ekki verulegan kostnað í för með sér.“ Ég skil ekki, hvernig þessi breyting, sem við leggjum til á 5. gr., geti dregið úr tolleftirlitinu, eins og ætlazt er til að það verði samkvæmt 5. gr. frv., en hún hljóðar svo, þ.e. síðasta mgr., með leyfi hæstv. forseta: „Hafi tollgæzlumenn ákveðið að innsigla farmrúm eða aðra staði í skipi, en eigi eru á því tök vegna umbúnaðar skips eða skipstjóri telur slíkt ekki óhætt vegna öryggis skips eða farms, ber skipi að kosta þá tollgæzlu um borð, sem af því leiðir, að framangreindum öryggisráðstöfunum verður ekki komið við.“ Hér er enginn ágreiningur um það, hvort öryggið fyrir tollgæzluna er meira eða minna. Hér er aðeins ágreiningur um það, hver eigi að bera kostnaðinn, og ég tel, að hv. frsm. takist aldrei að sanna, að það verði öruggara að láta þann mann hafa tolleftirlitið á hendi, sem á að greiða það, heldur en hinn, sem á að sjá um það og gæta þess. Það verður engan veginn heppilegra í þessu atriði að láta skipafélögin kosta tollgæzluna um borð. Það getur engan veginn verið öruggara en að láta þann aðila, sem á að hafa tollgæzluna á hendi, kosta það, og það er sannarlega smámunasemi hjá ríkissjóði, sem tekur milljónir í vörutollum, að vera að klína einhverju af þeim kostnaði yfir á aðra aðila, sem eru alveg óviðkomandi þessu máli, enda alls ekki frambærilegt. Og það verður engan veginn hægt að fá nokkurn mann til þess að trúa því, að það orðalag, sem við höfum valið á þessa grein, verði til þess að draga úr öryggi tollgæzlunnar undir neinum kringumstæðum. Í sambandi við þetta vil ég einnig leyfa mér að henda á, að í umsögn frá Sambandi ísl. samvinnufélaga og í umsögn frá Eimskipafélagi Íslands er einnig bent á, að það sé óeðlilegt, að þetta sé kostað af félögunum. Ég skal svo ekki ræða frekar um það atriði. 3. brtt. okkar minni hl. er við 6. gr., að 1. tölul. falli niður, en í 1. tölul. segir, með leyfi hæstv. forseta: „Við 1. mgr. bætist: Kostnaður við flutning tolleftirlitsmanns út í skip og í land við komu skips og brottför skal greiddur af skipinu. Kostnaðinn má innheimta með lögtaki, og hefur hann lögveð í skipinu.“ Þetta atriði kemur ekkert við öryggi tollgæzlunnar sjálfrar. Þetta tryggir ekki á nokkurn hátt, að tollgæzlan verði öruggari en hún væri annars. Þetta er aðeins sama eðlis og ákvæði 4. gr. um að seilast eftir fé til að greiða kostnaðinn við tollgæzluna í vasa annarra manna og er algerlega ósæmandi. Um þetta segir Samband isl. samvinnufélaga, að hér sé tekið upp nýmæli, og segir síðast, með leyfi hæstv. forseta: „Eftir því sem vér bezt vitum, viðgengst slík regla og hér er gert ráð fyrir að taka upp hvergi í heiminum, a.m.k. hafa skip vor, sem viðkomur hafa haft í fjölmörgum löndum í öllum heimsins álfum, Asíu og Ástralíu, aldrei þurft að greiða slík gjöld sem gert er ráð fyrir að taka upp í þessari grein frumvarpsins.“ En þessi lönd eiga ekki heldur hæstv. fjmrh. Eystein Jónsson að fjmrh. Það er þess vegna, sem greinin er sett inn, að það er sýndur slíkur nirfilsháttur hér í sambandi við þessi mál, að það er reynt að láta aðra aðila en hinn rétta bera kostnaðinn. Ég nenni ekki að vera að lesa hina löngu umsögn Eimskipafélagsins, sem mótmælir harðlega þessu ákvæði, en skal aðeins geta þess í sambandi við þetta, að fyrr, á meðan þær reglur giltu, að hafa skyldi sóttvarnir á Íslandi og þá einkum hér í Reykjavík, var hafður hér sérstakur bátur, sem læknir fór til skips með og tók á móti því, þegar það kom frá erlendri höfn, til þess að athuga heilbrigðisástandið um borð, og sá kostnaður var reiknaður lítilfjörlega á hvert skip á sínum tíma og tekið gjald til þess að bera þann kostnað uppi. Það má deila um það, hvort það hafi verið rétt, að heilbrigðiseftirlitið hefði átt að greiða það eða ekki, en það var þó miklu nær, því að heilbrigðiseftirlitið hafði ekki neinar tekjur af þeim vörum, sem var verið að flytja inn til landsins, en eftir að þetta var afnumið, láta þeir aðilar sér það sæma, sem hafa farið með þessi mál, að innheimta alveg óleyfilega þetta gjald og nota það til allt annars en það var upphaflega ætlað, og nú á að lögfesta það, að það sé heimilt að taka þetta gjald til þess að standa undir tollgæzlukostnaðinum. Fjórða brtt. okkar er við 7. gr., að meginmálsgreinin orðist eins og þar segir. En meginmálsgreinin, 7. gr., er stutt í frv., segir aðeins þar, með leyfi hæstv. forseta: „Einnig geta þeir ákveðið, að ferming eða afferming skips skuli fara fram á tilteknum stað í höfn, er hentastur þykir vegna eftirlits hverju sinni.“ Við leggjum til, að þessi grein verði orðuð þannig: „Ferming og afferming skipa skal jafnan fara fram á þeim stað í höfn, sem tryggir öruggt tolleftirlit“ - ekki getur þetta ákvæði okkar rýrt tolleftirlitið; svo segjum við áfram: „að svo miklu leyti sem því verður við komið að dómi hafnaryfirvalda, enda rýri það ekki öryggi skips, farms eða manna, sem við það starfa, eða torveldi verulega afgreiðslu skipsins.“ Okkur finnst alveg sjálfsagt, að það sé tekið tillit til þessara aðstæðna, og komum við nokkuð að því síðar í okkar till., hvernig sé hægt að tryggja enn betur tollafgreiðsluna en gert er ráð fyrir í 7. gr. En í sambandi við þetta vil ég benda á, að frá höfninni í Rvík, sem er nú aðallega hugsað að þetta nái til í meginatriðum, hafa komið mjög mikil mótmæli gegn ákvæðum 7. gr., eins og hún er í frv. Þar hefur hafnarstjóri sent til mín sem meðlims hv. fjhn. bréf, þar sem hann segir, með leyfi hæstv. forseta: „Hér með sendi ég yður afrit af bókun hafnarstjórnar á fundi í dag. Vænti ég þess, að þér beitið áhrifum yðar til þess, að breyting sú, er hafnarstjórn fer fram á, nái fram að ganga.“ En bókunin er sem hér segir, með leyfi hæstv. forseta: „Fyrir Alþingi liggur nú frv. til l. um breyt. á I. nr. 63 31. des. 1937, um tollheimtu o.s.frv., og breyt. á þeim lögum. 14. gr. laga nr. 59 1939 hljóðar þannig: „Tolleftirlitsmönnum er heimilt að afkvía skip, sem lagzt er að bryggju eða öðru hafnarmannvirki, og að banna mönnum að koma úr landi á skipsfjöl, þar til afgreiðslu er lokið, svo og að mæla svo fyrir, að farþegar og aðrir megi aðeins fara frá borði á tilteknum stað á skipinu.“ Nú er gert ráð fyrir, að aftan við greinina verði bætt: Einnig geta þeir ákveðið, að ferming eða afferming skips skuli fara fram á tilteknum stað í höfn, er hentastur þykir vegna eftirlits hverju sinni. - Samkvæmt hafnarreglugerð fyrir Reykjavíkurhöfn er það hafnarstjóra eða þess, er hann setur til þess, nánar tiltekið yfirhafnsögumanns, að ákveða, hvar skip skuli leggjast að bryggju, enda augljóst, að niðurröðun skipa verður að vera í höndum einnar stofnunar. Viðbótin við 59. gr. brýtur í bága við þetta og mundi geta orðið til þess að torvelda afgreiðsluna í höfninni. Hafnarstjórn Reykjavíkur vill því mótmæla þessari breytingu og óskar eftir, að hún verði felld niður.“ Mér þykir rétt í sambandi við þetta að benda á, að ég tel, að mál þetta hafi ekki fengið fullkomna athugun í hv. Nd., m.a. að það hafi aldrei verið sent hafnarstjóra, sem þó finnur hjá sér hvöt til þess að mótmæla stranglega hér þessu ákvæði. Það gilda alveg sérstök lög um hvaða hafnir sem er á Íslandi, og þetta ákvæði, sem hér á að staðfesta nú, kemur gersamlega í bága við þau ákvæði, sem þar eru. Það verður aldrei hægt að samrýma, að það verði tolleftirlitið, sem á að ráða þessum málum, og verður aldrei fært um að geta ráðið þeim og hefur ekki þá þekkingu á málunum að geta ráðið þeim, svo að vel fari, og hljóta því að verða hér verulegir árekstrar, ef lögin eru samþykkt eins og gert er ráð fyrir í frv. og þeim beitt. Þess vegna höfum við lagt til, að þetta verði orðað á þann hátt, sem ég las hér áðan í sambandi við 7. gr., með 4. brtt. okkar í minni hlutanum. Það er enginn vafi á því, að ef óvandaðir menn ættu að beita 7. gr. laganna eins og hún er í frv., þá gæti það bakað ekki einungís höfninni stórkostlega erfiðleika, það gæti og bakað stórkostleg útgjöld fyrir skip, sem yrði að víkja í burtu, kannske að ástæðulitlu eða ástæðulausu. Hér þyrfti enga samvinnu um að hafa, aðeins fyrirmæli manna, sem ekkert þekkja inn í þessi mál, auk þess sem það gæti skapað margvísleg vandræði í hafnarmálunum og öryggisleysi. Ég vil því mjög aðvara hv. deild um að samþykkja ekki þessa grein frv. Þessari grein frv. er líka harðlega mótmælt af báðum aðilum, bæði Eimskipafélaginn og Sambandinu. En höfuðástæðan fyrir því, að við höfum borið þessa brtt. fram, er sú, eins og ég gat um í upphafi, að ég tel, að bezt verði tryggt tolleftirlitið í höfninni eða í höfnum landsins með því að hafa fulla samvinnu við þessa aðila. Þá höfum við einnig í 5. brtt. okkar borið fram breyt. við 10. gr., en 10. gr. frv. er algert nýmæli og hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Auk þess sem tollgæzlumönnum er heimilt að leita alls staðar í skipi, er þeim heimil leit og rannsókn á vörum í geymsluhúsum, bifreiðum, vögnum og öðrum farartækjum, enn fremur í verzlunum og vörugeymslum þeirra. Stjórnendum farartækja er skylt að nema staðar, þegar tolleftirlitsmenn gefa þeim merki um það, svo og að veita tolleftirlitsmönnum þá aðstoð og hjálp, sem þörf er á, til þess að rannsókn geti gengið sem greiðast og án tafa og tálmana.“ Hér er brotin hin almenna regla um, að það skuli þurfa úrskurð dómsvaldsins til þess að gera slíka leit. Það hefur að vísu verið fordæmi um þetta, sem gefið er um að leita eftir brennivíni eða vínanda í bílum, en önnur fordæmi munu varla vera til í þessu landi, nema með úrskurðum. Við teljum, að hér sé allt of langt gengið, teljum ekki heldur þess þörf og teljum ekki, að þetta tryggi frekar eftirlitið en með okkar till., en hún hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta: „Meðan afferming skips fer fram í fyrstu tollhöfn, sbr. 7. gr., er tollgæzlunni heimilt að afgirða hæfilegt athafnasvæði umhverfis skipið og loka allri umferð um það.“ Það er langöruggasta eftirlitið, og það er engum vandkvæðum bundið. Og svo segir áfram: „Skal þá öll umferð og allar vörur úr skipi fara um þar til gerð tollgæzluhlið. Auk þess sem tollgæzlumönnum er heimilt að leita alls staðar í skipi, er þeim og heimil leit og rannsókn á mönnum, vörum, bifreiðum og sérhverju öðru því, sem um tollgæzluhliðið fer.“ Þetta er almenn regla um allan heim, því að þar er verið að athuga, hvað sé verið að fara með út af afgirtu svæði. „Stjórnendum farartækja og öðrum, sem um tollgæzluhliðið fara, er skylt að nema staðar, þegar tollgæzlumenn gefa þeim merki um það, svo og að veita tollgæzlumönnum þá aðstoð og hjálp, sem þörf er á, til þess að rannsókn geti gengið sem greiðast.“ Getur nú hv. frsm. haldið því fram í alvöru, að þetta ákvæði, eins og við leggjum til að verði samþykkt, geri tolleftirlitið verra, lakara, óöruggara en ef það er ákveðið með 10. gr. eins og hún er í frv.? Er ekki ljóst, að ef 10. gr. frv. er samþykkt óbreytt, skapar hún alls konar vandamál og leiðir ekki til neins öryggis í þessum málum, nema síður sé. Þó erum við allir sammála um, að það sé alveg nauðsynlegt að tryggja, að menn flytji ekki upp í vörugeymslurnar tollsviknar vörur. En einmitt sú aðferð, sem við leggjum til að verði tekin upp, tryggir það, og það er miklu hægara að ganga úr skugga um þetta, áður en varan er flutt frá skipi, en þegar búið er að flytja hana hingað og þangað út um alla borg og bæ. Ef slík aðferð hefði verið tekin upp, þá hefði ekki verið hægt að taka fleiri bíla hlaðna vínanda eða öðrum vörum óleyfilegum og tollsviknum inn í landið, eins og hefur verið gert, eftir að hafa verið búnir að flytja slíkt langar leiðir frá skipshlið. 6. brtt. okkar er við 13. gr. Það er, að 2. tölul. falli niður, en þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Heimilt er tolleftirlitsmönnum að skrá og merkja muni, sem hafðir eru um borð í íslenzku skipi, hvort sem um er að ræða skipsbúnað eða einkaeign skipverja. Heimta má aðflutningsgjöld af hinum skráðu munum, ef þeir hverfa úr skipinu, nema gerð sé grein fyrir, að þeir hafi farizt eða verið fluttir úr skipi erlendis.“ Þessi grein er ekki þörf, ef tekin er upp okkar regla, sem við leggjum til að tekin verði upp í 10. gr., og það má geta nærri, hversu ógerlegt það raunverulega er, eins og bent er á í mjög langri grg. frá Eimskipafélagi Íslands, að merkja alla muni t.d. í skipi eins og Gullfossi, þar sem er borðbúnaður fyrir fleiri hundruð manns, lök og rekkjuvoðir o.s.frv., og merkja þetta allt saman og hafa síðan eftirlit með því árlega eða mánaðarlega, hvort þetta sé enn í skipinu og hinar og aðrar vörur, sem tilheyra slíku farþegaskipi. Það er sýnilegt, að annaðhvort er þetta samið af mönnum, sem alls ekki vita, hvað þeir gera, eða hugsa sér aðeins að hafa það í lögum án þess að láta framfylgja því. Ég vil ekki vera að eyða tíma hv. d. til að lesa upp öll hin sterku mótmæli frá eimskipafélögunum í sambandi við þetta atriði og ætti ekki að þurfa heldur, því að það er sýnilegt, að hér er verið að kveða á um hluti, sem ekki er hægt að framkvæma að neinu leyti. 7. brtt. er við 14. gr., fyrst, að á eftir orðunum „að eigi sé í skipinu“ í 1. tölul. komi: eftir því sem hann bezt veit. - Hér er gert ráð fyrir því, að skipstjóri eigi að bera ábyrgð á að hafa ekki tekið með aðrar vörur en skráðar eru á skrá og hann skuli gefa skriflegar yfirlýsingar um það, að aðrar vörur séu ekki til í skipinu. Nú er það vitanlegt, að ef vörum er smyglað í skip, þá er það ekki gert með vilja skipstjóra, sem á að gefa þessa drengskaparyfirlýsingu. Við sjáum engin frambærileg rök fyrir því, að skipstjóri skuli ganga lengra en að lýsa því yfir, að það séu ekki aðrar vörur með hans vitund um borð í skipinu en þær, sem hér greinir, því að hann getur engan veginn borið ábyrgð á því, ef einhverjir skipverjar hafa notað sér möguleika, þegar hann ekki gat fylgzt með því, að vörur hefðu verið fluttar leynilega um borð í skipið, og við, sem þekkjum þessi mál, bæði höfum verið að sigla með skipunum og þekkjum þau að öðru leyti, vitum, að öll árin hefur verið gert mjög mikið að þessu í beinni andstöðu við þá menn, sem ráðið hafa yfir skipum, en ekki haft hugmynd um það, fyrr en það hefur komizt upp á síðari höfnum. Því hefur verið smyglað út í erlendum höfnum og inn á Íslandi, án þess að þeir hefðu hugmynd um eða átt nokkurn þátt í þeim verknaði, og það er náttúrlega ákaflega hart að láta samvizkusama menn greiða háar sektir fyrir slíkar aðgerðir, sem þeir eiga engan þátt í og gátta ekki vitað um. Við höfum líka lagt til í b-liðnum, að í stað orðanna „að láta þeim í té nákvæmar skrár“ í síðustu mgr. komi: að láta þeim í té svo nákvæmar skrár sem mögulegt er. - Teljum við, að meira sé ekki hægt að heimta en að þeir láti í té svo nákvæmar skrár sem mögulegt er, þ.e. eins nákvæmar og þeir bezt vita um sjálfir. 8. brtt. okkar, við 15. gr., er, að 2. tölul. falli niður, þ.e. að aftan við greinina bætist ný mgr., svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: „Ákveða má í reglugerð, að flutninga á ótollafgreiddum vörum samkv. þessari gr. megi aðeins fela þeim, sem fengið hafa leyfi ráðuneytisins til þess að annast slíka flutninga. Leyfi má binda nauðsynlegum skilyrðum til, að tryggt sé eftirlit með flutningi. Ráðuneytið setur að öðru leyti reglur um flutning ótollafgreiddrar vöru innanlands og má þar m.a. mæla fyrir um útbúnað og gerð farartækja, sem notuð eru til slíkra flutninga.“ Ég vil taka það fram, að ef 10. gr. okkar í minni hl. á þskj. 437 er felld, þá er að sjálfsögðu ekki ástæða til þess að breyta þessari grein, en þessi brtt. um að fella þennan tölulið niður er byggð á því, að tollgæzlan fari fram innan hins afgirta svæðis, svo að ekki þurfi frekar að láta fylgja vörunum, þegar þær verða tollafgreiddar þar á svæðinu, og þurfi þar af leiðandi ekki að gera þær varúðarráðstafanir, sem gerðar eru í 15. gr., og tel ég, að þetta sé til þess að tryggja öryggið í eftirlitinu, en ekki til þess að veikja það, en að sjálfsögðu munum við taka þessa till. aftur, ef 5. brtt. okkar verður felld. 9. brtt. okkar er við 18. gr., að b-liðurinn falli niður, en b-liðurinn við 18. gr. er ný grein, sem ætlazt er til að verði 31. gr. í lögunum. Hér er farið inn á nýjar leiðir og óvenjulegar, þ.e. að taka upp þann sið, að enginn megi annast afgreiðslu farartækja, sem flytja vörur frá útlöndum, nema hann hafi verið til þess löggiltur af ráðuneytinu. Það er sama sem að hvert fyrirtæki, sem hefur afgreiðslumann og hefur haft um mörg árabil, eins og Eimskipafélagið, hefur ekki lengur leyfi til að hafa sína afgreiðslumenn hvar sem vera skal á landinu, heldur skal nú sótt um sérstakt leyfi til þess, að þeir geti fengið að halda sínum starfa, og það er undir ráðuneytinn komið, hver fær slíkt leyfi, hvort sem hann hefur til þess aðstöðu eða ekki, getur vel verið pólitísk úthlutun og eingöngu verið það, undir a.m.k. mönnum, sem ekki fyrst og fremst litu á það, sem sanngjarnt væri. Ég tel, að þennan kafla allan eins og hann er hér, IV. kaflann, sé óverjandi að lögfesta, jafnlítið undirbúinn og hann er af hendi þeirra, sem hafa samið frv. Slíkur kafli á að semjast í fullu samræmi við þá aðila, sem við þessi störf eru og hafa verið um mörg ár, og ég teldi það mjög misráðið, ef nokkur ákvæði væru sett um þetta hér á þessu þingi gegn vilja og samvinnu við þessa menn: Það er ekki af því, að ég sé að taka upp hanzkann fyrir neina af þeim aðilum, hvorki þá, sem kynnu ekki að verða fyrir náð þess ráðh., sem ætti að fara með þessi mál, né hina, sem yrðu fyrir náð hans. En ég tel, að það sé alveg óverjandi að eiga að setja svo viðtæka löggjöf um þetta mál, sem snertir svo mikið hagsmuni ákveðinna margra manna, að gera það án þess, að um það sé fullt samkomulag. Við leggjum því til, að þessi líður verði felldur niður. Við leggjum enn fremur til við 24. gr., að í stað hennar komi bráðabirgðaákvæði, svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: „ Ríkisstj. skipar 5 manna nefnd til þess að semja heildarlöggjöf um tollgæzlu, er miði að því að gera tolleftirlitið svo einfalt og öruggt sem kostur er á, m.a. með því, að komið verði upp tollbúðum og vörugeymslum fyrir tollskyldar vörur á innilokuðum hafnarsvæðum, sem tryggi hagkvæmari og öruggari tollgæzlu og jafnframt sem minnstan flutningskostnað tollvara á milli tollstöðva, svo og með því að skipuleggja samstarf á milli tollgæzlunnar og þeirra aðila, sem annast flutning og geymslu tollskyldra vara. Skal nefndin skipuð þannig: einn samkv. tilnefningu hvers eftirtalinna aðila, Eimskipafélags Íslands, skipadeildar Sambands ísl. samvinnufélaga og Reykjavíkurhafnar, en auk þeirra húsameistari ríkisins og tollstjórinn í Reykjavík, og er hann formaður nefndarinnar. Skal nefndin hafa lokið störfum og skilað til ríkisstj. áliti, till. og frv. til laga um tollgæzlu fyrir samkomudag næsta reglulegs Alþingis.“ Þykir mér rétt að fara nokkrum orðum um þessa gr., sem er síðasta brtt. okkar. Jafnvel þótt hv. Alþingi felli allar þær brtt., sem minni hl. ber hér fram á þskj. 437, og samþ. að gera að lögum frv. eins og það liggur fyrir á þskj. 274, með þeim breytingum, sem meiri hl. n. leggur til að gerðar verði á þskj. 428, tel ég alveg óverjandi að fella þessa brtt. Það er vitað, að það er mjög aðkallandi nauðsyn, ekki einungis vegna tollgæzlunnar, heldur vegna margra annarra hluta, sem hafa víðtæk áhrif á þjóðlífið, að loka Reykjavíkurhöfn eins fljótt og unnt er og helzt öllum höfnum, sem hafa beint samband við útlönd. En til þess að það megi verða, þarf vitanlega að hafa samvinnu við þá aðila, sem hér eiga hlut að máli. Það er ekki hægt að gera í andstöðu við Reykjavíkurhöfn, það er ekki hægt að gera það í andstöðu við skipulagið, og það er ekki heldur hægt að gera það í andstöðu við þá aðila, sem hér eiga að annast flutninga. Þess vegna tel ég höfuðnauðsyn, hvað sem líður samþykkt frv. í heild, að þessi brtt. verði ekki felld. Og mér er ómögulegt að skilja, að þessi brtt. falli undir þær fullyrðingar hjá hv. frsm., að þetta sé til þess að rýra tolleftirlitið. Hann hefur kannske ekki meint það, en hann hlýtur að verða að viðurkenna, að þar fer hann með rangt mál, vanhugsað, að fullyrða, að þetta geti rýrt tolleftirlitið. Þetta hlýtur að verða mál framtíðarinnar, og svo og svo mikið af því fé, sem safnast upp, fer samkv. ákvæðum þeim, sem n. er sammála um, í sérstakan sjóð og hlýtur að verða notað til þessara framkvæmda. Og þá eiga þessir aðilar að ráða því, en ekki vera sett einhliða af neinum þeim aðila, sem annast um tollgæzluna. Ég teldi hins vegar, að það væri mjög vanhugsað og engan veginn til þess að tryggja tollgæzluna að samþ. IV. kaflann í frv. eins og hann liggur fyrir. Þessu hefur verið mjög harðlega mótmælt af Eimskipafélaginu og færð fyrir því sterk rök. Ég skal láta þetta nægja, þykist hafa bent á þær veilur, sem eru í frv., og að það hafi ekki fengið meðferð í hv. Nd., sem hefði verið æskileg. Og ég vænti þess, að hv. d. taki mjög tillit til þeirra till., sem minni hl. ber fram í þessu máli og eingöngu eru bornar fram til þess að tryggja betur tolleftirlitið en það er í dag og það verður, ef frv. verður samþ. óbreytt.



Herra forseti. Hv. þm. Barð. spurði í upphafi máls síns, hvers vegna ég sem frsm. n. hefði ekki látið birta með nál. erindi þau, sem komu fram í fjhn. í samhandi við athugun málsins. því hef ég til að svara, að þessi erindi voru svo mikil fyrirferðar fyrst og fremst, að ég taldi, að þau þyrftu að vera alveg sérstaklega mikið innlegg í málið, til þess að rétt væri að birta þau. Og ef átti að birta einhver, þá þurfti að birta þau að mér virtist öll. Hann heldur því fram, hv. þm., að það séu mjög sterk mótmæli gegn frv., sem hafi komið frá skipaútgerðarfélögum. Ég lít aftur svo á, að ummælin séu ekki sterk eða mótmælin, þegar þau eru skoðuð í sambandi við svör þau, sem tollstjórinn í Reykjavík sendi fjhn., og ég tel, að svör hans séu miklu mikilsverðari en þau rök, sem við ýmsir aðrir, sem erum ekki sérstaklega reyndir að því er þessi mál snertir, getum fram lagt, og ég mun því í sambandi við till. þær, sem hv. þm. Barð. mælti fyrir, láta tollstjórann sem mest tala. En áður en ég kem að því, vil ég þó minnast á það, að sú till., sem fjhn. stendur öll að og er á þskj. 42.8, þurfti í raun og veru ekki að mér virtist af hálfu hv. þm. Barð. þeirrar grg., sem hann lét fram koma. Það er sem sé ekki rétt, að fjmrh. hafi samið till. þessa eða krafizt samþykktar hennar. Till. kemur einmitt fram í bréfi tollstjórans í Reykjavík til fjhn. Hann óskar eftir því, að fjhn. taki hana upp. Hún er þess vegna frá tollstjóranum. Það varð gott samkomulag í n. um afgreiðslu till. á þann hátt, sem hún kemur fram frá n., en aðspurður kvaðst ráðh. ekki gera aths. við þá breytingu, sem á till. var gerð. Allt það, sem hv. þm. Barð. sagði í sambandi við þetta frv. um, að hæstv. fjmrh. sýndi í því einhverja sérstaka innheimtufrekju og ásælni í garð annarra, er staðlausir stafir og alveg óviðeigandi, vegna þess að það er ekki fjmrh., sem hefur lagt sérstaka hönd að þessu frv. Það er nefnilega hinn ágæti embættismaður - ég segi ágæti embættismaður í fullri meiningu - tollstjórinn í Reykjavík, sem hefur mestan þátt átt í að semja frv., og hann er flokksbróðir hv. þm. Barð. Þegar það er vitað, þá þykir mér vafasamt, að hann vilji láta hin stóru orð sín áfram gilda um ásælni í garð þeirra, sem hafa þarna skipti við ríkið. Ég hafði þann hátt að biðja tollstjórann í Reykjavík um umsagnir um brtt., sem eru á þskj. 437, en eins og ég sagði áðan, tel ég, að hann sé allra manna bærastur að gera grein fyrir þessum málum, og ég ætla nú að leyfa mér að lesa upp umsagnir hans. Að sumu leyti vitnar hann til bréfs, sem hann hafði sent fjhn., og mun ég þá lesa upp úr því bréfi einnig. Við 1. brtt. gerir tollstjórinn þessa umsögn: „Þegar fjmrn. hefur veitt leyfi til fyrstu afgreiðslu utan tollafgreiðsluhafnar, hefur það að undanförnu verið gert að skilyrði, að kostnaður við tollafgreiðslu skipsins verði greiddur af útgerð þess. Hefur þetta ekki sætt mótmælum og kostnaðurinn ávallt verið mjög hóflegur. Er sjálfsagt, að þessari reglu verði haldið.“ Nú skilst mér sem leikmanni í þessum efnum afar eðlilegt, að þegar beðið er um undanþágu frá því, að skip sé tollafgreitt í tollafgreiðsluhöfn, þá beri sá að einhverju leyti, sem um undanþáguna biður, þann aukakostnað, sem af því leiðir fyrir tollgæzluna. Ákveðnar tollafgreiðsluhafnir eru 12 í landinu. Aðallega eru skip þar tollafgreidd, en þegar beðið er um undanþágu frá því einhverra hluta vegna, þá þykir vitanlega útgerð skipsins það ávinningur að þurfa ekki til þessara ákveðnu tollafgreiðsluhafna, og er ekki ósanngjarnt, að útgerðin að einhverju leyti beri þann aukakostnað, sem af því leiðir. Tollstjórinn upplýsir, að út af þessu hafi ekki orðið árekstrar. Þetta eru ekki nýmæli, þetta eru reglur, sem gilt hafa. Þá er 2. brtt. Hún er við 5. gr., um það, hvernig síðasta málsgr. gr. skuli orðast. Um hana segir tollstjórinn: „Í þessari brtt. er gengið inn á næsta nýstárlega leið. Hingað til hefur það verið talið eitt af aðalverkefnum tollgæzlunnar að hafa eftirlit með áhöfnum aðkomufarartækja, og eiga reglur tolllaganna að tryggja vald tollgæzlumanna til að framkvæma slíkt eftirlit. Hér er hins vegar gert ráð fyrir, að skipstjóri skipi tollgæzlumönnum fyrir verkum við framkvæmd skyldustarfa þeirra. Virðist miklu einfaldari og kostnaðarminni leið að leggja tollgæzluna niður og fela skipstjórum að sjá um, að aðflutningslöggjöfin sé ekki brotin. Í núgildandi tolllögum er óskoruð heimild fyrir tollgæzlumenn til að innsigla farmrúm, vistargeymslur og aðra staði í skipi. Er þetta í samræmi við reglur annarra nágrannaþjóða okkar. Hins vegar gera tolllögin ekki ráð fyrir því tilviki, að lokun á farmrúmum og jafnvel öðrum stöðum 1 skipi getur stöku sinnum haft hættur í för með sér, og fjallar ákvæði það, sem brtt. á við, um, hvernig þá skuli fara að. Ákvæðið í frv. er sniðið eftir norsku tolllögunum.“ Nú sagði hv. þm. Barð., að eftir frumvarpinu ætti skipstjórinn að hafa tollgæzluna á hendi, og vék því til mín sem spurningu, hvort ég sæi mér fært að leggja slíkt til. Auðvitað er þetta mikill misskilningur. En það er ætlazt til, að skip undir þessum kringumstæðum, sem er ekki svo vel útbúið, að það sé hægt að framkvæma tollgæzluna á venjulegan hátt, kosti þá aukafyrirhöfn, sem af því leiðir, og það virðist ekki óeðlilegt. Menn taki eftir því, að tollstjóri segir líka: „Hér er hins vegar gert ráð fyrir því“ - þ.e. í brtt. hv. þm. Barð. - „að skipstjóri skipi tollgæzlumönnum fyrir verkum við framkvæmd skyldustarfa þeirra“. Þannig er þetta nákvæmlega öfugt við það, sem hv. þm. hélt fram. Þá segir tollstjórinn um 3. brtt., hún er við 6. gr., að töluliðurinn falli niður: „Reglugerðarákvæði þau, sem gert er ráð fyrir í 6. gr. frv., má væntanlega setja samkv. hinni almennu heimild í 48. gr. núgildandi tolllaga, en réttara er að hafa einnig hina sérstöku heimild, sem tekin er upp í 6. gr. frv. Ákvæði frvgr. er í samræmi við löggjöf nágrannalandanna. Taka reglur nágrannalandanna um starfstíma að sjálfsögðu til íslenzkra skipa, ef þau eru stödd þar, og hefur ekki heyrzt undan því kvartað. Rétt er, að hliðstæðar reglur gildi hér á landi, bæði gagnvart íslenzkum og erlendum farartækjum. Á það má og benda, að það er varla rétt, að skipstjórar og afgreiðslumenn ráði því, hvernig ríkissjóður þarf að greiða tolleftirlitsmönnum fyrir aukavinnu, og er miklu eðlilegra, að útgerðir, sem láta afgreiða skip sín í eftir- eða næturvinnu, beri hinn aukna kostnað, sem af því hlýzt fyrir tollgæzluna.“ Þetta segir sig nú raunar sjálft, að tollgæzlan á ekki að ráða, hvenær afgreitt er, en þegar útgerðin vill leggja áherzlu á, að unnið sé í eftirvinnu, falli sá kostnaður á hana. Þá er það 4. brtt.; hún er við 7. gr. Í því sambandi vitnar tollstjórinn í 3. lið í bréfi sínu frá 13. f. m., en 3. liðurinn um þessa 7. gr. hljóðar svo: „Í bréfum skipafélaganna, einkum Eimskipafélags Íslands h/f, er mjög fundið að því, að upp í 7. gr. frv. skuli vera tekið ákvæði um, að tolleftirlitsmönnum sé heimilt að krefjast þess, að ferming og afferming skips skuli fara fram á tilteknum stað í höfn, er hentastur þyki vegna eftirlits hverju sinni. Er í bréfunum talið, að með þessu ákvæði sé um of skert vald hafnastjórna og að oft verði að taka meira tillit til annarra en tolleftirlitsins. Við affermingu skips er tolleftirlitið eitt þeirra atriða, sem óhjákvæmilega verður að taka tillit til, og er þess alls staðar annars staðar gætt, að afferming fari fram þannig, að eftirlitinu verði örugglega við komið, og tollgæzlunni fengið víðtækt vald í því sambandi.“ Í því sambandi bendir hann á ákvæði hjá nágrannalöndunum og segir, að af þeim megi sjá, að það er ekkert einsdæmi, þótt tollgæzlunni hér verði fengið það vald, sem um ræðir í 7. gr. frv. „Það er augljóst mál, að eitt af höfuðverkefnum tollgæzlunnar við eftirlit með innflutningi varnings er að staðreyna, að ekki séu í farmrúmum aðkomufarartækja aðrar vörur en farmskrá greinir. Þetta eftirlit er hægt að hugsa sér framkvæmt á tvennan hátt, annaðhvort með nákvæmri skráningu á öllum vörum, sem affermdar eru, um leið og afferming fer fram, og samanburði þeirrar skráningar við farmskrá skipsins eða þannig, að vörurnar séu fluttar í vörugeymsluhús undir nákvæmu tolleftirliti og kannaðar þar annaðhvort samstundis eða síðar, eftir því sem hentara þykir. Reynslan sýnir, að skráning á vörum í skipi, um leið og afferming fer fram, er ekki einhlít til eftirlits, eins og hér háttar. Er á þetta bent í bréfi Eimskipafélags Íslands í athugasemdum við 14. gr. frv. Sú aðferð að hafa eftirlit með affermingu skips, án þess að vörurnar séu skráðar jafnóðum, er hins vegar óframkvæmanleg, nema skip liggi þannig, að mjög skammt sé frá skipi að húsi því, sem vörurnar eru látnar í til geymslu. Það verður auðvitað að vera á valdi tollgæzlumanna að ákveða, hvenær afferming fer fram undir tolleftirliti, og ef beita á hinni síðarnefndu aðferð, verður það að vera á valdi hennar að ákveða, hvar skipið liggur, meðan það eftirlit er framkvæmt, en að sjálfsögðu er gert ráð fyrir fullri og velviljaðri samvinnu milli tollgæzluhafnarstjórna og farmflytjenda. Það er að jafnaði hagsmunamál farmflytjenda eigi síður en tollgæzlunnar, að skipi sé lagt sem næst þeirri vörugeymslu, sem við farminum tekur, og að full vitneskja sé um það, hverju upp er skipað.“ Þá er 5. brtt. á þskj. 437. Um hana segir tollstjórinn: „Í fyrri hluta tillögunnar er kveðið á um heimild tollgæzllumanna til að afkvía skip, meðan afferming fer fram. Nú er um þetta ákvæði í 2. málsgr. 10. gr. og 14. gr. tolllaganna. Brtt. fjallar aðallega um framkvæmdaatriði, sem ef til vill væri eðlilegra að setja í reglugerð eða fela tollstjóra að ákveða eftir aðstæðum á hverjum stað. Ég skal benda á, að ákvæði brtt. kemur því að eins að verulegum notum, að skip liggi á hentugum stað í höfn. Tillögumönnum hefur hins vegar ekki þótt rétt að veita tollgæzlunni heimild til að ákveða, hvar skip liggur í höfn, meðan afferming fer fram, sbr. brtt. við 7. gr. frv. Er augljóst mál, að ef t.d. á að flytja vörur úr skipi í vörugeymsluhús S.Í.S. við Grófarbryggju eða skála Eimskipafélagsins við austurbakkann hér í Reykjavík, en skipi er lagt við Ægisgarð og vörurnar fluttar þaðan á bifreiðum í vörugeymslurnar, þá kemur tollgæzlunni að sáralitlu haldi, þótt hún megi girða skipið af á affermingarstaðnum. Aðalatriðið hlýtur að vera, að sem skemmst sé frá skipshlið í vörugeymsluhús. Með því einu móti getur eftirlit með skipi og affermingu þess orðið framkvæmt með nokkru öryggi og þó án verulegra óþæginda fyrir farmflytjanda. Flm. brtt. sýna fullkominn skilning á þessu atriði í nál. sínu, minni hl. fjhn. Ed., þar sem þeir ræða um lokaðar tollhafnir, en þar sem þær eru hvergi fyrir hendi, er nokkurs árangurs að vænta af ákvæðum 7. og 10. gr. frv. í svipaða átt. Í 18. gr. tolllaganna er tollgæzlumönnum veitt víðtæk heimild til að leita í farartækjum og vörugeymsluhúsum, þar sem ástæða þykir til að ætla, að tollsviknar vörur kunni að finnast. Þessari heimild er oft beitt með árangri. Nú virðast tillögumenn ætla að takmarka þessa heimild við menn og farartæki, sem eiga leið um hugsað tollhlið, þegar skip hefur verið afkvíað í höfn. Eins og háttar til í höfnum hérlendis, mundi afkvíun skipa ekki verða beitt nema sem undantekningu, þegar ástæða þætti til sérstaklega strangs eftirlits. Er fráleitt að ætla sér að takmarka heimild tollgæzlumanna til eftirlits með vörum eða farartækjum, sem hafa samband við skip eða önnur aðkomufarartæki, við það, að aðkomufarartækið sé undir sérstöku óvenjulega ströngu eftirliti. Má undir engum kringumstæðum binda tolleftirlitinu þann fjötur í starfi sínu. Þá er í till. felld niður heimild tollgæzlumanna til að leita að tollsviknum varningi í geymsluhúsum. Það ákvæði hefur verið skilið þannig, að um væri að ræða geymsluhús, þar sem ótollafgreiddar vörur eru geymdar. Nær hefði verið að setja ákvæði, sem tryggðu stöðuga návist tollgæzlumanna í slíkum húsum, en það torveldar þeim eftirlit þar. Loks má benda á, að tillögumenn gera skarpan greinarmun á eftirliti með skipi á fyrstu höfn, sem það tekur við komu frá útlöndum, og síðari höfnum. Frá sjónarmiði tollgæzlu er enginn munur á þessu gerandi. Eftirlit er nauðsynlegt jafnt í síðustu sem fyrstu viðkomuhöfnum skips.“ Þá er 6. brtt., við 13. gr. Þar er vísað í bréfið frá 13. f.m., 5. lið þess; og skal ég nú lesa hann upp: „Þetta meinlausa ákvæði um heimild til að merkja muni, sem hafðir eru um borð í skipi, hefur sætt hörðum og lítt skiljanlegum mótmælum, þar sem m.a. er talað um tortryggni tollgæzlunnar í garð skipverja og skipafélaga. Allt tolleftirlit er fyrst og fremst vegna tortryggni, og má vel til sanns vegar færa, að þetta ákvæði sé þar ekki undantekning. Hins vegar hefur sjálfsagt engum heilvita manni dottið í hug að ganga svo langt í tolleftirliti að fara að merkja bolla og teskeiðar með tollinnsigli. Ákvæðið er til orðið vegna þess, að skipverjar hafa tíðum í klefum sínum dýr tæki, svo sem útvarpstæki, myndavélar, sjónauka o.s.frv. Þessi tæki eru ekki talin tollskyld, meðan þau eru um borð, en séu þau ekki á einhvern hátt merkt og skráð, er enginn vegur að koma í veg fyrir, að þau séu flutt úr skipi, án þess að gjöld séu greidd eða öðrum lögmæltum skilyrðum fullnægt. Um skipsbúnað mundi þessu ákvæði að jafnaði alls ekki verða beitt, en rétt þykir þó, að heimild til þess sé fyrir hendi.“ Þá er 7. brtt., við 14. gr. Um hana segir í umsögn tollstjórans: „Í 14. gr. frv. er dregið úr refsiábyrgð skipstjóra frá því, sem er í 24. gr. gildandi tolllaga, með því að fella niður ákvæði 24. gr. um vottorð samkvæmt 155. gr. hegningarlaganna. Hins vegar verður einhver að bera skilyrðislausa ábyrgð á því, að rétt sé skýrt frá farmi og farangri í skipi, og er þá ekki um annan að ræða en skipstjóra. Brtt. mundi gera þessa ábyrgð skipstjóra að engu.“ Þetta segir um a-liðinn. En um b-liðinn er sagt: „Um þennan lið brtt. vísast til 6. liðs í bréfi tollstjóra frá 13. f. m. Leggja verður áherzlu á, að skrárnar séu nákvæmar, en segja má, að brtt. breyti ekki miklu í því efni.“ En í 6. lið bréfsins, sem vitnað er í, segir: „Ákvæði 14. gr. frv., sem heimíla tolleftirlitsmönnum að krefjast þess, að skipstjóri eða afgreiðslumaður láti þeim í té nákvæmar skrár um talningu á vörum þeim, sem losaðar hafa verið úr skipi, sætir mótmælum skipafélaga á þeim grundvelli, að ekki sé unnt að gera skrár þessar nákvæmar. Það mun vera rétt, að skrár þessar hafa að undanförnu ekki verið svo nákvæmar sem skyldi og að nokkrir erfiðleikar séu á því að gera þær vel og nákvæmlega. Hins vegar er það höfuðatriðið bæði fyrir skipafélögin og tollgæzluna, að sem allra nákvæmust vitneskja fáist um, hvaða vörur séu losaðar úr skipi á hverjum stað, með því að leggja áherzlu á, að uppskipunarskrárnar verði framvegis vandlega og nákvæmlega gerðar. Á Norðurlöndum tekur tollgæzlan almennt við vörzlu þeirra vara, sem ekki eru tollafgreiddar við skipsfjöl. Fer að sjálfsögðu fram nákvæm talning á vörunum, um leið og þær eru fluttar úr skipi í tollvörzluna. Í Englandi, þar sem tollgæzlan er ekki ein um vörzlu ótollafgreiddra vara, ber farmflytjanda eða þeim, sem uppskipun hefur á hendi, að afhenda tollgæzlunni nákvæma skrá yfir talningu varanna upp úr skipi. En það fer eftir atvikum, hvort tollmenn eru viðstaddir talninguna eða ekki. Er rétt, að sami háttur verði hafður á hér.“ En um þessa liði er svo annars að segja það frá mínu sjónarmiði, að mér finnst, að þó að þær breytingar séu gerðar á frv., sem þessir liðir eru um, þá skipti það ákaflega litlu máli, vegna þess að þó að tekið sé fram, að skýrslur skipstjóra eigi að vera gerðar eftir því, sem hann „bezt veit“, eða þær skuli vera „svo nákvæmar sem mögulegt“ sé, þá verður aldrei meira krafizt af honum en einmitt þessa. Og mér er sagt, að í lögfræðinni sé setning, sem talin sé grundvöllur í þessum efnum, setning svo hljóðandi: „Umfram það mögulega er engin skylda.“ Þess vegna held ég, að þessar breytingar séu bara óþarfaútfærsla á því, sem ákvæðin annars gilda um, það verði aldrei hægt að ætlast til af neinum meira en hann getur mögulega og hann verði aldrei talinn bera skyldu, sem lengra nái en að gera það, sem hann mögulega getur. Þá er 8. till., við 15. gr., um, að tölul. falli niður. Þar segir tollstjórinn: „Eins og á er bent í 8. lið í bréfi tollstjóra frá 13. f.m., er varzla ótollafgreiddra vara mikið trúnaðarstarf. Á þetta ekki síður við flutning varanna milli tollhafna, hvort sem fer fram á sjó, í lofti eða á landi. Er því rétt, að heimild sú, sem felst í 2. lið 15. gr. frv., verði felld inn í tolllögin. Má í þessu sambandi minna á flutninga á ótollafgreiddum og tollfrjálsum vörum til varnarsvæðanna.“ Þá er 9. till., brtt. við 18. gr. Um hana segir tollstjóri: „Um þessa brtt. vísast til 7. og 8. liðs í bréfi tollstjóra frá 13. f.m. með þeirri athugasemd, að höfuðnauðsyn er á því að ekki hafi aðrir á hendi afgreiðslu aðfluttra vara en þeir, sem hafa til þess hús, er hæf séu til geymslu varanna og viðurkennd hafa verið af tollyfirvöldunum, svo og að tollgæzlan fái þá aðstöðu við vöruskoðun, sem gert er ráð fyrir í 2. málsgr. b-liðs 18. gr.“ En þessi 7. liður í bréfinu, sem vitnað er til í umsögninni, sem ég er nýbúinn að lesa, hljóðar svo: „Í b-lið 18. gr. er ákvæði um, að til þess að hafa á hendi afgreiðslu farartækja, sem flytja vörur frá útlöndum, eða geymslu ótollafgreiddra vara þurfi leyfi fjármálaráðuneytisins. Aðflutningsgjöld falla á innfluttar vörur, um leið og skipið, sem þær flytur til landsins, hefur hafnað sig þar, sem gjöldin eiga að greiðast. Á ríkissjóður lögveð í vörunum fyrir aðflutningsgjöldunum, en þau eru nú í mörgum tilfellum hærri en cif-verð vörunnar. Er af þessu og öðru ljóst, að varzla og afgreiðsla á ótollafgreiddum varningi er svo mikið ábyrgðarstarf, hæði gagnvart ríkinu og viðskiptamönnum, að rétt þótti að leggja til, að það væri einungis falið mönnum, sem fengið hafa löggildingu í því skyni. Hér í Reykjavík annast skipafélögin yfirleitt sjálf afgreiðslu þeirra vara, sem þau flytja til landsins, en út um landið fela þau það öðrum aðilum, einstaklingum eða félögum, og er þá mikilsvert, að vei sé vandað val þeirra. Auk þeirra skipafélaga, sem halda uppi föstum ferðum milli landa, kemur árlega fjöldi erlendra skipa til landsins, sem enga fasta afgreiðslumenn hafa hér. Eins og nú standa sakir, geta þessi skip falið hvaða manni sem er að veita farminum viðtöku, og verður það að teljast viðurhlutamikið, bæði gagnvart ríkissjóði og viðskiptamönnum skipsins. Ef litið er á, hve mikilla hagsmuna ríkið á að gæta í sambandi við innflutning vara, þá er ekki óeðlilegt, að það taki vörzlu þeirra, meðan ótollafgreiddar eru, að meira eða minna leyti í sínar hendur eða hafi afskipti af, hverjum varzlan er falin. En þó að ekki væri krafizt persónulegs leyfis fyrir afgreiðslumenn varanna, er mjög mikilsvert, að tryggt sé, að vörurnar séu aðeins fluttar í hús, sem séu hæf til geymslunnar og viðurkennd af tollyfirvöldunum, og er það lágmarkskrafa, að það ákvæði verði sett um þetta.“ En 3. liðurinn hljóðar þannig, sem líka er vitnað til: „Í þessari málsgr. er ákvæði um, að afgreiðslumenn innfluttra vara skuli leggja tolleftirlitsmönnum til án endurgjalds aðgreint rúm í hverju vörugeymsluhúsi til rannsóknar á vörum. Sætir þetta mikilli gagnrýni af hálfu Eimskipafélags Íslands. Þetta meinlausa, en þýðingarmikla ákvæði er tekið upp eftir enskri fyrirmynd, en í Englandi eru vöruhús ekki viðurkennd sem geymslur fyrir aðfluttar vörur, nema þessi aðstaða til skoðunar sé látin í té ókeypis og hún sé auk þess þannig útbúin, að tollgæzlan geti læst þeim með sérstökum lásum, öðrum en lásum afgreiðslumannsins, ef hún telur ástæðu til. Með framangreindu ákvæði er stefnt að því að skapa möguleika til skoðunar á innfluttum vörum í öllum þeim húsum, sem notuð eru til að geyma í aðfluttar vörur. Hefur þetta mikla þýðingu, vegna þess að það bæði auðveldar skoðunina og sparar kostnað við flutning varanna í tollbúð og úr vegna skoðunar, en í bréfum sínum gera skipafélögin mikið úr þeim kostnaði. Skoðanaplássin þurfa ekki að vera stór, og er kostnaðurinn við þau ekki meiri en svo, að full sanngirni er að leggja hann á skipafélögin, meðan þau njóta þeirrar fágætu aðstöðu að mega sjálf annast gegn endurgjaldi geymslu og afgreiðslu á vörum, er þau flytja til landsins. Í 2. málsgr. b-liðs 18. gr. er einnig ákvæði um, að ótollafgreiddum vörum skuli haldið aðgreindum frá öðrum varningi. Er þetta í bréfi Eimskipafélagsins talið óframkvæmanlegt. Aðgreining þessi er mjög þýðingarmikil og verður að komast á hér um leið og vöruskoðun verður aukin. Aðgreiningin er ef til vill einhverjum örðugleikum bundin í bili, en reynist væntanlega framkvæmanleg hér sem alls staðar annars staðar.“ Þá er síðasta brtt., sú 10., sem er um, að 24. gr. falli niður og bráðabirgðaákvæði komi í staðinn. 24. gr. í frv. gerir ráð fyrir því, að þegar frv. hafi öðlazt staðfestingu, sé orðið að lögum, sé það fellt inn í stofnlögin, svo að heildarlöggjöf verði til. En tillögumennirnir leggja það til, að kosin verði 5 manna nefnd til þess að semja heildarlöggjöf. Og þeir stinga upp á því, að þessi nefnd sé skipuð á sérstakan hátt, og eftirtektarvert er það, að mér virðist, hvernig nm. eiga að veljast, að fjmrn. á engan sérstakan fulltrúa að eiga þar, og virðist þó, ef á um fullkomið samkomulag að verða að ræða og sjónarmið allra höfuðaðila eiga að koma fram í þessari n., að fjmrn. sé ekki minnsti aðilinn.  Jæja, heildarlöggjöfin á að verða til eins og tillögumennirnir vilja. Hún verður til, ef frv. verður samþykkt. En þá er mér spurn, hvort nokkur ástæða geti verið til þess, þegar unnið hefur verið eins rækilega að undirbúningi máls og að þessu frv., að skipa nefnd ofan á til þess að vinna verkið á ný. Við höfum nóg af nefndum og nóg verkefni fyrir nefndir og nógan kostnað af nefndum, þó að við skipum ekki nefnd til að vinna verk, sem þegar má telja að sé búið að vinna mjög forsvaranlega. Hitt held ég að væri skynsamlegra, að samþykkja frv., það hefur verið undirbúið af þekkingu og reynslu, og bíða svo átekta og sjá, hvernig ákvæði þess gefast í framkvæmd. Ég hef valið þann hátt að láta tollstjórann í Reykjavík sem mest tala, því að ég viðurkenni það, að leikmannsþekkingin í þessu efni er miklu minna virði, þegar á að kryfja málið til mergjar, heldur en þekkingin hjá þeim, sem hafa haft þessi mál með höndum í framkvæmd.



Herra forseti. Hv. frsm. n. byrjaði á því að lýsa því yfir, að hann hefði talið mótmæli skipafélaganna svo veik, að ástæða hefði ekki verið til að svara þeim og ekki heldur ástæða til að láta þau koma fram sem fylgiskjöl með nál. Nú hefur hann varið alllöngum tíma til þess að lesa hér upp svör tollstjórans við ummælum skipafélaganna, sem þó hefur fundizt ástæða til þess að skrifa um þau langt mál. Nú hefur hv. þm. haft þá aðferð í þessu máli að lesa upp öll þessi ummæli, án þess að fyrir lægju hjá þm. bréfin, sem þessar umsagnir eru um. Hefði nú ekki verið miklu eðlilegra, að hann sem frsm. hefði látið birta öll skjölin og látið ekki mig og sig vera að deila um það hér í d., hvort þessi rök, sem koma fram, eða umsagnir, sem koma fram hjá skipafélögunum annars vegar og tollstjóranum hins vegar, væru lítils virði eða einskis virði eða mikils virði, heldur lofa hv. þm. að sjá þessi gögn og hafa nægan tíma til að athuga þau? Ég held, að það hefði verið eðlilegasta meðferð málsins. Ég vil ekki fara að nota hér a.m.k. heilan klukkutíma eða tvo til þess að lesa upp öll þau mótmæli, sem komu frá eimskipafélögunum. Það hefði kannske verið eðlilegast eftir þessa ræðu hv. frsm. að birta nú öll ummælin, og hefði ég talið það heppilegri meðferð málsins, að þetta hefði verið birt allt með nál. Ég veit, að það finnast mörg þskj. lengri og það í málum. sem eru ekki eins. merk og þessi mál, svo að það hefði átt að birta öll fskj. raunverulega. Þá sagði hv. frsm., að þessar till. væru ekki samdar af fjmrh. Hann veit það ákaflega vel, að allt frv. er samið í fullu samráði við fjmrn. og að hæstv. fjmrh. tók málið til sín og óskaði eftir, að umræðu væri frestað hér, vegna þess að hann vildi athuga brtt., svo að hann gæti sagt, hver væri sín skoðun á því máli, sem kæmi frá minni hl. Hann þarf því ekki að vera að halda það, að hæstv. fjmrh. eigi ekkert í þessu máli, þó að tollstjórinn eða einhver annar hafi undirbúið málið, og er undirbúningurinn fullkomlega á ábyrgð ráðh. Hann veit einnig ósköp vel, að það var hæstv. fjmrh., sem ætlaðist til þess, að kostnaðurinn yrði tekinn inn með nýjum tolli, eins og ég gat um í minni framsöguræðu, en það var komið í veg fyrir það í n., og þá varð hann að sætta sig við að fá ekki þetta fé fyrr en á næsta ári, vegna þess að hann taldi sér ekki mögulegt að láta rýra þannig tekjur þessa árs. Hins vegar hafði ekki hv. frsm. þann skilning á þessu máli í fjvn., að hann vildi taka upp baráttu fyrir því, að það yrði lagt nægilega mikið fé til þess að byggja þessar tollbúðir, þ.e.a.s. að minnsta kosti 2–3 millj. á ári. Þá sagði hv. þm., að sér fyndist það vera eðlilegt, og hafði það eftir tollstjóra, að sá, sem biður um undanþágu, verði að greiða fyrir það. Það getur verið, að það sé út af fyrir sig eðlilegt. En hvers vegna er bara ekki verið að hafa eina tollhöfn á landinu, Reykjavík, og láta síðan skipaútgerðirnar eða þá, sem flytja vörurnar, greiða allan kostnað við tollgæzlu um allt land? Það má alveg eins gera það og skipta því í 8 staði eða 7 eða 12. Hvar er svo línan um réttlæti? Er það, að öllum þessum 60–70 stöðum á landinn sé skylt að bera sérstakan kostnað, en undanþiggja 12 staði? Ég get ekki fallizt á, að í slíkri reglu fælist nokkurt réttlæti, eða að aðeins einn staður á landinu, Reykjavík, skuli njóta þessara fríðinda, af því að hún er höfuðstaður landsins, og láta svo aðra aðila greiða allan annan kostnað. Þessi rök eru engin rök til þess að verja það að leggja þennan kostnað á skipaútgerðina. Svo segir tollstjóri, eftir því sem kom fram í bréfinu, að það sé miklu betra að afnema alla tollgæzluna en að hafa hana eins og við leggjum til í minni hl. Ja, ég veit, að ef allar þær aths., sem hafa komið frá þessum ágæta manni, eru mældar á sömu vog, þá eru þær ekki mikils virði, því að það verður ekki hægt að koma því inn hjá neinum manni, að það sé sama og að afnema tollgæzluna að gera þær brtt., sem við leggjum til í þeirri grein. Og ég vil nú spyrja: Heldur tollstjóri í raun og veru eða hv. frsm., að þetta sé algild regla, sem hér er höfð uppi? Ég veit ekki til þess, að hún hafi nokkurs staðar verið tekin upp. Ég hef siglt í a.m.k. 25 ár og komið á margar erlendar hafnir, og ég hef hvergi vitað, að þessari reglu væri fylgt á þann hátt, sem hún er tekin upp hér. Þá segir einnig hv. frsm., að tollstjóri haldi því fram um þá reglu, sem ákveðin er í 7. gr., að tollgæzlunni sé alls staðar gefið þetta vald. Ja, ég veit, að hann hefur þá, ef það er skoðun tollstjóra, allt aðra reynslu af þessum málum en ég hef haft þann tíma, sem ég hef verið í siglingum milli landa. Ég veit ekki til, að tollgæzlu sé gefið neins staðar þetta vald. Og að segja, að það verði að vera á valdi tollgæzlunnar, hvar og hvenær affermt er, er áreiðanlega nýmæli í íslenzkum lögum og hvergi annars staðar. Það eru alls staðar hafnaryfirvöldin, sem ákveða, hvar eigi að afgreiða skipin, en ekki tollyfirvöldin. Og tollyfirvöldin haga sér þar af leiðandi eftir því og senda sína afgreiðslumenn til þeirra staða. Og það getur verið þannig, að það sé ógerlegt að afgreiða skip á þeim stað, sem tollafgreiðslan vildi hafa, á ákveðnum tíma. Það geta veríð þar önnur skip fyrir, og hvað á þá að gera? Á þá að láta skipið bíða kannske í heila viku, þangað til búið er að afgreiða hitt skipið. Það getur verið vindur og veður, sem orsaka, að ekki yrði hægt að koma skipum þar að. Hvað á þá að gera? Láta líka skipið bíða á kostnað eigendanna, af því að það má ómögulega hafa fulla samvinnu um það við tolleftirlitið að láta tollafgreiða skipið á einhverjum öðrum stað, þó að það væri ekki nema nokkra metra frá? Og sú fullyrðing, að það sé aðallega framkvæmdaratriði, sem kemur fram í okkar 5. brtt., er byggt á misskilningi, því að ef það væri aðallega framkvæmdaratriði, þá ætti tollstjóri að ganga inn á það og meiri hl. n., að það væri samþ., því að þá er enginn skaði að hafa það í lögunum. Hitt er svo fjarstæða, að halda því fram, að tolleftirlitið komi ekki að haldi, nema skipið sé nálægt geymsluhúsi. Skip eru aldrei afgreidd hér í Reykjavík nálægt geymsluhúsi yfirleitt eða svo að segja aldrei. Vörurnar eru fluttar hingað og þangað út um bæinn, sem við viljum fyrirbyggja með því að láta tollafgreiða vörurnar í sambandi við ákveðna girðingu, sem sett sé utan um skipið, þar til hægt sé að loka höfninni. Þá segir hv. frsm., að við viljum fella niður heimild til þess að leita að tollsviknum vörum í geymsluhúsunum. Ef nú á að halda rökræðunum áfram á þeim grundvelli að snúa alveg kjarna málsins við, eins og hér er gert, þá er ekki von, að hægt sé að ná neinu samkomulagi um málið. Og ég á ákaflega bágt með að trúa því, að hinn ágæti lögfræðingur, Torfi Hjartarson tollstjóri, hafi sjálfur sent út frá sér svona lagaða umsögn, því að það er vitanlegt, að það er ekki farið fram á það af okkar hálfu að fella niður þessa heimild. Það er aðeins krafizt þess, að það sé ekki leitað nema með dómsúrskurði, það á að fá fullan úrskurð fyrir því, að það megi leita í húsunum. Ég hef ekki átt kost á að kynna mér umsögn tollstjóra, en væni ekki hv. frsm. um, að hann hafi ekki lesið hér rétt upp. En ég efa, að tollstjóri hafi samið þetta bréf, heldur hafi einhver annar verið þar að verki, því að það er áreiðanlegt, að það getur ekki verið hans skoðun, að við séum hér með þessari brtt. að fella niður heimildina til þess að leita að tollsviknum vörum, nema síður sé. Við erum að tryggja það, að vörurnar fari ekki tollsviknar í land, og eftir er það í landslögum að mega hvenær sem er láta rannsaka tollsvikna vöru eða annað, sem rannsaka þarf, samkv. fyrirmælum dómstólanna, en þarf aðeins úrskurð til þess að gera það, það er allt og sumt. Svo segir hv. frsm., að það eigi ekki að beita þessu ákvæði um að innsigla vörur skipverja. Hvers vegna á þá að vera að setja það í lögin? Það á ekki að beita því að innsigla vörur skipanna, hvorki bolla né borðbúnað, oft og tíðum silfurborðbúnað, sem kostar mikla peninga. En til hvers á þá að gera það með lögunum? Hann viðurkennir þannig það, sem ég hef haldið fram, að það er gersamlega útilokað að framfylgja því ákvæði. Svo sagði hv. frsm., að með okkar brtt. væri verið að gera ábyrgð skipstjórans að engu og það, sem sé umfram það, sem mögulegt er, sé í lögum engin skylda. En ef það ekki er mögulegt að afgreiða skip á þeim stað, sem tollstjóri ákveður, þá er heldur engin skylda til að gera það. En sannleikurinn er sá, að dómstólarnir hafa hvað eftir annað dæmt menn seka um hluti, sem þeir áttu engan möguleika til þess að geta haft eftirlit með að væru framkvæmdir. Ég get í því sambandi bent hv. frsm. á, að það hafa gengið hvað eftir annað dómar um það, að eigendur skipa skuli sæta háum sektum, allt upp í 1/2 millj. kr., fyrir hluti, sem þeir hafa aldrei komið nálægt, slys, sem orsakazt hafa og þeir hafa ekki átt nokkurn einasta þátt í. Ég held, að þessari reglu sé ekki alveg fylgt alls staðar. Ég sé nú ekki ástæðu til að vera með sparðatíning út af þessu, en vil aðeins benda á síðast, að það er mjög eftirtektarvert, að tollstjóri, hinn ágæti maður, hefur sama sem ekkert sagt um okkar síðustu brtt., því að þau orð voru mest frá brjósti hv. frsm., að því er mér skildist. Hann sagði sjálfur, að hann sæi enga ástæðu til þess að vera að skipa nefnd til þess að vinna þetta verk á ný, sem svo vel hefði verið undirbúið. Mér skildist, að það væru ekki ummæli tollstjórans. Fer ég ekki þar rétt með? Já, um þetta atriði segir tollstjóri ekki neitt. En ég hef einmitt bent á, að þetta verk er ekki þannig undirbúið og það verður áreiðanlega ekki sætzt á það atriði, þó að það verði að lögum núna. Það verður áreiðanlega af einhverjum öðrum en mér, þó að ég komi ekki til þess að eiga sæti hér á þingi, tekin upp barátta fyrir því, að það verði annar háttur hafður á en að setja ákvæði um þessi mál einhliða, og það leiðir ekki til neins góðs, eins og ég tók fram áðan. Það kann vel að vera, að lögin verði samþ. núna, en ef þessi till. verður felld, þá verður áreiðanlega tekin upp hörð barátta fyrir því, að þau ákvæði fái ekki að standa óbreytt um langan aldur. Og það er ekki viturlegt að setja ákvæði svo einhliða sem hér er gert gegn svo sterkum mótmælum sem hér liggja fyrir, þegar á sama tíma þarf að nota alla samúð þessara manna og aðstoð til þess að halda uppi tolleftirliti í landinu. Og sú löggjöf, sem byggð er á slíku, er ekki vel undirbúin. Ég vænti því a.m.k., að sú till. okkar verði samþ.



Herra forseti. Prentfrelsið er einhver dýrmætustu réttindi manna í frjálsu þjóðfélagi og venjulega lögvarin í stjórnskipunarlögum þeirra. 72. gr. íslenzku stjórnarskrárinnar frá 17. júní 1944 hljóðar svo: „Hver maður á rétt á að láta í ljós hugsanir sínar á prenti. Þó verður hann að ábyrgjast þær fyrir dómi. Ritskoðun og aðrar tálmanir fyrir prentfrelsi má aldrei í lög leiða.“ Þessi réttur er ekki aðeins einna dýrmætastur af öllum mannréttindum, heldur hefur sýnt sig, að fyrsta skref þeirra, sem sækjast eftir einveldi og að kúga þjóðir, er venjulega að leggja höft á prentfrelsið. Lýðræðisþjóðskipulag er tæplega hugsanlegt án prentfrelsis. Gagnrýni sú, sem því er ætlað að verja, er hverju lýðræðisþjóðfélagi nauðsynleg. En það er svo með prentfrelsið eins og önnur dýrmætustu mannréttindin, að því má misbelta, og þess vegna er gerður fyrirvari um það í stjórnarskránni, að menn verði að ábyrgjast þær skoðanir, sem þeir láta í ljós, fyrir dómi, en þetta þýðir, að hægt er að refsa, ef hugsanirnar eru refsiverðar að lögum, og að menn verða skaðabótaskyldir, ef þeir með óréttmætum ummælum baka öðrum fjártjón. Lög þau, sem til þessa hafa verið í gildi hér á landi um prentfrelsi, eru tilskipun um prentfrelsi frá 9. maí 1855, en sumum greinum hennar hefur nokkuð verið breytt með lögum nr. 105 frá 1954. Tilskipun þessi gerir verulegar breytingar á þeim reglum, sem almennt gilda að því er varðar refsiábyrgð og skaðabótaskyldu fyrir ólögmæt verk. Reglur tilskipunarinnar eru hinar svonefndu belgísku ábyrgðarreglur. Það ábyrgðarkerfi, sem þar er farið eftir, er þannig byggt upp, að einn einstakur aðili að birtingu rits er gerður ábyrgur fyrir efni þess, en öðrum sleppt, sem eftir almennum refsi- og skaðabótareglum hefði unnið til refsingar eða orðið bótaskyldur, og aðilarnir bera þessa ábyrgð í tiltekinni röð, sem efnislega er ákveðin eftir nánari eða fjarlægari tengslum þeirra við efni og útgáfu ritsins og formlega að aðilinn hafi nafngreint sig á ritinu. Samkvæmt ákvæðum tilskipunarinnar frá 1855 hvílir ábyrgð á efni rits, sem prentað er og birt hér á landi, aðallega á höfundi þess, enda hafi hann nafngreint sig og sé auk þess annaðhvort búsettur hér á landi, þegar ritið kemur út, eða sé undir dómsvaldi ríkisins, þegar málið er höfðað. Ef slíkur höfundur hefur ekki nafngreint sig, hvílir ábyrgðin til vara með sömu skilmálum á útgefendum ritsins, því næst á þeim, sem hefur ritið til sölu eða dreifingar, og loks á þeim, sem annast prentun þess. Hjá öðrum þjóðum er ábyrgðarkerfið á prentuðu máli mismunandi. T.d. hafa Bandaríkjamenn og Bretar látið almennar reglur refsiréttarins og skaðabótaréttarins gilda jafnt um prentað mál sem um önnur refsiverð eða skaðabótaskyld verk. Hins vegar gilda hjá flestum þjóðum sérstakar ábyrgðarreglur, mismunandi víðtækar, og er þá viða lögð megináherzla á, að menn geti leynt nafni sínu í sambandi við ritað mál, og á þetta sér einkanlega stað um ritgerðir í blöðum og tímaritum, þar sem höfundarnir eru ekki nafngreindir, en ábyrgðin lendir á ritstjórum blaðanna eða tímaritanna. Gallinn á þessu fyrirkomulagi, miðað við almennar refsi- og skaðabótareglur, er sá, að jafnvei þótt upplýst sé, hver sé höfundur greinar, sem talin er refsiverð og skaðabótaskyld, ber hann ekki ábyrgð á efni hennar, ef greinin birtist nafnlaus í blaðinu eða tímaritinu, heldur ábyrgðarmaður blaðsins. Virðist ýmsum hér fulllangt gengið og of mikið frávik frá almennum reglum. Einkanlega á þetta sér stað, ef um skaðabótaskyld ummæli er að ræða og ábyrgðarmaðurinn að blaðinu eða ritinu er þess ekki megnugur að greiða tildæmdar skaðabætur, þó að hinn raunverulegi höfundur væri megnugur að gera það. Í frv. því, sem hér liggur fyrir, er farið bil beggja. Viðvíkjandi blöðum og tímaritum, sem prentuð eru hér á landi, er hin aldagamla regla látin haldast, og er þá aðallega lögð áherzla á nauðsynina til nafnleyndar, en um önnur rit og rit, sem prentuð eru erlendis, svo og blöð og tímarit, sem hvetja til uppreisnar landráða og annarra ódæðisverka, sem refsiverð eru eftir 10. og 11. kafla hegningarlaganna, nr. 19 frá 1940, eru alinennar refsi- og skaðabótareglur látnar gilda. Sama gildir um blöð og tímarit, sem fjalla um afbrot eða lostug efni að meginefni til. Frv. þetta, sem hér liggur fyrir, er flutt af dómsmrh. og mjög rækilega undirbúið af Arna Tryggvasyni hæstaréttardómara og dómsmálaráðherra sjálfum. Verður ekki annað séð en að tekizt hafi að meta sanngjarnlega þá hagsmuni, sem taka verður tillit til í sambandi við slíka lagasetningu sem þessa, sem sannarlega er ekki vandalaust verk. N. hefur rætt mál þetta á mörgum fundum og hefur orðið sammála um að leggja til, að frv. verði samþ. óbreytt. Þegar endanleg ákvörðun var tekin í n. um þetta efni, var hv. þm. Str. ekki á fundi. Aftur á móti var hv. 1. þm. N-M. á fundi og samþykkur þessu, þó að hann gæti ekki ritað undir nál. vegna fjarveru erlendis. Í frv. eru, auk breytinga á ábyrgðarreglunum, mörg ákvæði, sem skýra nánar eldri reglur, sem gilt hafa, og virðast þau öll til bóta, og svo einstaka nýmæli. Er vísað til þeirra í grg., sem er allýtarleg. Þar sem ég geng út frá því, að hv. dm. hafi kynnt sér grg., sé ég ekki ástæðu til þess að endurtaka það, sem þar er sagt, eða fara út í elnstök atriði í greinum frv. Þó vil ég leyfa mér að benda á nýmæli 17. gr. frv., sem virðast sanngjörn og nauðsynleg, enda eru þau í samræmi við reglur, sem teknar hafa verið upp, t.d. í Danmörku, um ábyrgð útgefenda rita. Ég vil geta þess að lokum, eins og tekið er fram í nál., að frv. þetta var sent til umsagnar Félags íslenzkra prentsmiðjueigenda, Bóksalafélags Íslands og Félags íslenzkra bókaútgefenda. Þessi félög óska öll eftir því, að gömlu ábyrgðarreglurnar verði látnar haldast óbreyttar. Frá þeirra hálfu er þetta ekki óeðlileg ósk, þar sem nokkur aukin ábyrgð er lögð á hendur þessara félagssamtaka með frv. Nefndin hefur ekki getað fallizt á rök þessara aðila. Hún telur útvíkkun ábyrgðarreglnanna til bóta og að þar sé mjög í hóf stillt, þar sem blöð og tímarit eru undanþegin. Nefndinni finnst ekki óeðlilegt, að þessi fyrirtæki, sem lifa á því að vinna að prentun og dreifingu rita, beri nokkra ábyrgð á efni þeirra, ekki sízt þegar það er farið að viðgangast í allmiklum mæli að dreifa út innlendum og erlendum klámritum, sem beinast að lægstu hvötum mannanna. Að svo mæltu leyfi ég mér að leggja til fyrir hönd n., að frv. þetta verði samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Eins og nál. á þskj. 479 ber með sér, hefur sjútvn. þessarar hv. d. orðið ásátt um að mæla með frv. um hvíldartíma háseta á íslenzkum togurum á þskj. 26, en flm. eru hv. 4. þm. Reykv. og hv. 10. landsk. Nm. hafa allir áskilið sér rétt til að koma fram með brtt. eða fylgja öðrum, sem fram kynnu að koma. Mál þetta er ekki nýtt af nálinni, en hefur verið borið fram á mörgum undanförnum þingum í svipaðri eða sömu mynd og nú. Upphaf þessa máls hér á Alþingi er það, að 1921 voru sett lög um hvíldartíma háseta á togurum og þar ákveðnar 4 sex stunda vökur, þannig að hvíld var þá sex stundir á sólarhring. 1928 var lögum þessum breytt og þá ákveðnar 3 átta stunda vökur eða 8 stunda hvíld á sólarhring. Hinn 20. sept. 1954 er undirritaður samningur milli togaraeigenda og Sjómannafélags Reykjavíkur um hvíldartíma á íslenzkum togurum, og er þar ákveðið, að vera skuli 12 klst. hvíldar- og matartímar á sólarhring á öllum togveiðum. Í frv. því, er fyrir liggur á þskj. 26, stendur, að hver háseti skuli hafa 12 stunda hvíld á sólarhring hverjum. Hv. þm. Vestm. og ég höfum borið fram brtt. á þskj. 478, þess efnis, að 12 stundir skuli vera til hvíldar og matar á sólarhring, og er það í fullu samræmi við samninginn frá 1954, er ég gat um áðan. Samningur þessi ætti að nægja, án þess að lagasetning frá Alþingi kæmi til, og því hefur gengið treglega að koma þessu máli fram. Ég álít, að Alþingi ætti að hafa sem minnst afskipti af vinnudeilumálum, en leiða slíkt hjá sér í lengstu lög, því að slík afskipti þingsins gætu dregið dilk á eftir sér, ef það færi að skipta sér of mikið af deilum um kaup og kjör, vinnutíma og þess háttar við hin ýmsu störf þjóðfélagsþegnanna, þó að því verði ekki neitað, að komið hafi til kasta ríkisstj. til að reyna að sætta, þegar í óefni er komið. En varlega skyldi Alþingi ganga fram til afskipta í slíkum málum. Eins og nál. á þskj. 479 ber með sér, mæla allir nm. með frv. að áskildum breytingum, og tekst vonandi svo til um afgreiðslu þessa máls. að allir megi vel við una.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umr., hefur verið flutt á allmörgum undanförnum þingum. Hefur jafnan farið þannig fyrir því, að það hefur komizt til n., en ekki hlotið þar afgreiðslu. Að þessu sinni hefur frv. átt meiri skilningi og velvild að fagna en áður hér á hv. Alþingi, því að nú hefur sjútvn. orðið sammála um að mæla með því, að frv. verði samþykkt. Fyrir þessa afgreiðslu vil ég leyfa mér að þakka hv. n., og ég vildi mega vænta þess, að þessar undirtektir n. séu tákn þess, að málið megi loks ná fram að ganga á þessu þingi. Tveir hv. nm., þeir hv. þm. Hafnf. og Vestm., hafa borið fram eina brtt. við frv. Í 1. gr. þess segir, að lágmarkshvíldartími háseta skuli vera 12 klst. á sólarhring hverjum. Þessu vilja þeir breyta þannig, að hásetar skuli hafa minnst 12 klst. á sólarhring hverjum til hvíldar og matar. Þarna er sem sagt lagt til, að sú breyting verði gerð á frv., að matartíminn teljist til hvíldartímans. Í þessu sambandi vil ég leyfa mér að henda á, að það er alveg fordæmalaust, að þannig sé á málum haldið, að matartími teljist til þess venjulega hvíldartíma. Í öllum þeim samningum, sem eru, og reglum um hvíldartíma, lágmarkshvíldartíma, er það grundvallaratriði, að matartími telst ekki með í hvíldartímanum. Hér er því með þessari brtt. verið að hnika til frá því, sem venja er. Með hliðsjón af því, að hér er um óvenjulega skipan að ræða, og auk þess með hliðsjón af því, að vinnutími sjómanna er lengri en allra annarra starfsmanna og hvíldartími þeirra því styttri, þá sé ég mér fyrir mitt leyti ekki fært að vera með þessari brtt. og mun greiða atkv. á móti henni, þó að ég telji hins vegar, að enda þótt breytingin kunni að verða samþykkt, sé það mikill fengur í frv. Út af fyrir sig, að ég mun verða með því, hvað sem brtt. líður.



Herra forseti. Út af því, sem síðasti ræðumaður tók fram, hv. 10. landsk., verður að líta á eitt, sem veldur ekki litlu, þegar talað er um hvíldartímann. Það er getið um það í samningunum eða tekið fram í samningunum, að hvíldartíminn skuli vera með matartímanum 12 stundir, eða vinnutími verður ekki lengri en 12 stundir. En þess ber að gæta, að þegar veður hamlar veiðum og það stundum í lengri tíma, jafnvel dag eftir dag, svo sem kunnugt er, þá er hvíldartíminn miklu lengri. Þetta er að sínu leyti dálítið hliðstætt við það, þegar bóndi eftir óþurrkatið er að reyna að bjarga heyjum og hefur vinnutíma lengri í það skiptið til þess að ná upp því, sem tapazt hefur, að það er ekki nema sanngirni í því og er ekki að jafnaði átalið, þykir þvert á móti sjálfsögð nauðsyn. Svo er með þetta, að ef við förum enn lengra niður með hvíldartímann og töpum öllum þeim dögum að auki, þar sem ekkert er hægt að starfa, þá er hætt við, að það fari illa fyrir okkur. Við yrðum að fjölga mönnum á skipunum, en samkeppnin er nú erfið á því sviði, þar sem kunnugt er, að þær fiskveiðaþjóðir, sem mest keppa við okkur, hafa annaðhvort lítið eða ekki ákvarðaðan hvíldartíma, og þess vegna komast þær af með að hafa miklu færri menn á jafnstórum skipum sínum, sem afla á sömu miðum. Við megum því gæta okkar þannig líka. Ég er ekki að mæla bót þeim þrældómi, að það séu ekki nein takmörk fyrir því, hvað hvíldin sé, en ég tel um þann áfanga, sem náð er, að það sé svo vel gengið frá því sem verið getur, og ég legg þess vegna til, að þessi brtt. okkar hv. þm. Vestm. verði samþykkt.



Herra forseti. Ég vil aðeins láta ánægju mína í ljós vegna þess, að nú skuli líta svo út sem þetta frv. verði nú loks að lögum, að loks verði samkomulag um, að það nái samþykki. Það er nú raunar svo, að þetta er þegar komið í framkvæmd með samningum milli sjómanna og útgerðarmanna, en samt sem áður hefur það sína þýðingu, að það verði lögfest. Það er langt síðan þetta frv. var fyrst flutt hér á Alþingi af Sósfl. Það var flutt ár eftir ár og mætti jafnan harðri andstöðu. Sósfl. reyndi að fá Alþfl. til þess að taka þátt í flutningi þessa frv. Það tókst ekki. En síðar var flutt samhljóða frv. af Alþfl., og hefur svo verið núna á undanförnum þingum, að það hafa legið fyrir tvö frv., annað frá Alþfl. og hitt frá Sósfl., algerlega samhljóða. Þetta er náttúrlega út af fyrir sig dálítið kátbroslegt, en þrátt fyrir það hefur þetta frv. verið flutt í raun og veru sameiginlega af tveimur flokkum, þó að það kæmi svona einkennilega fram, að frv. voru tvö, en voru sem sagt algerlega samhljóða orði til orðs. Og það er svo enn á þessu þingi, að það eru flutt tvö frv. af þessum flokkum, algerlega samhljóða, annað þeirra hefur verið flutt hér í Ed. af Alþfl., og er nú mælt með því, að frv. nái fram að ganga. Ég vil sem sagt lýsa mikilli ánægju minni vegna þess, að þetta skuli nú ná fram, og geri raunar ráð fyrir því, að þær kosningar, sem í hönd fara, hafi haft sín áhrif í þá átt, og vona ég, að frv. verði samþykkt óbreytt, án þess að sú brtt., sem horfir til þess að gera það lakara, verði samþykkt.