Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Atvmrh. (Ólafur Thors): Með þessu frv. er farið fram á, að fresta skuli, þar til öðruvísi verður ákveðið af ríkisstj., lögum um útvarp og birtingu veðurfregna. Eins og hv. þdm. er kunnugt, hefir ríkisstj. hlutazt til um, að fyrst um sinn verði breytt um framkvæmd á birtingu veðurfregna, af ástæðum, sem fram eru teknar í aths. við lagafrv. þetta. Stjórnin telur, að nauðsynlegt sé, til þess að hún geti gert þetta á lögformlegan hátt, að fá heimild Alþingis til þess að fresta þeirri löggjöf, sem hér er farið fram á að fresta, en í þeim lögum er mælt fyrir um, hvernig haga skuli birtingu veðurfregna. Ég leyfi mér að mælast til þess, að hv. deild afgr. þetta svo fljótt sem föng eru á, og vænti, að ekki verði um það neinar deilur.



Þetta mál ber hér nokkuð brátt að, og þó ekki bráðara en þm. gátu vænzt, þar sem vitað er, að hv. ríkisstj. hefir, án þess að bera það undir þingið, stigið það spor, sem á að heimila með þessum lögum, og hefði ég fyrir mitt leyti álitið það rétt, að löggjöfin hefði á undan gengið; þrátt fyrir það, þótt vitað sé, að hér er verið að beygja sig fyrir ofbeldi og erlendu valdi, finnst mér algerlega óþarft að ganga á snið við Alþingi. Þetta hlýtur að vera nokkuð mikið hryggðarefni þeim mönnum, sem börðust fyrir því að fá komið hér á því skipulagi um veðurfregnir, sem tíðkast meðal siðaðra þjóða. Nú er þetta niðurbrotið í bili, og vildi ég, að stj. vildi beita sér fyrir því, að sem fyrst yrði byrjað aftur að útvarpa veðurfregnum á íslenzku máli til sjómanna. Það hefir svo óendanlega mikla þýðingu fyrir alla okkar sjósókn og aflabrögð að fá veðurfregnirnar, og ég á bágt með að skilja þann taugaóstyrk, sem kemur fram í því, að krefjast þess, að Íslendingar útvarpi ekki á sínu eigin máli. Hér er ekki verið að afgr. neitt af fúsum vilja, heldur er verið að beygja sig undir ok. Þó það sé ekki sagt í grg. frv., er það á vitund allra, og þess vegna þýðir ekkert að ræða um það, en hinsvegar vildi ég mega vænta þess af hæstv. ríkisstj., að á meðan Alþingi situr séu ekki stigin slík spor, án þess að það fái að vita um það.

* Atvmrh. (Ólafur Thors): Ég vil aðeins taka það fram, að stj. hefir ekki látið í té neinar upplýsingar um það, sem liggur til grundvallar fyrir þessum ákvörðunum, aðrar en þær, sem getið er í grg., en mun reiðubúin að sjá til þess, að útsending veðurfregna byrji að nýju þegar unnt er, og eru þá líkur til, að þar geti orðið sjómönnum að meira liði en þær fregnir, sem nú er kostur á að birta. Það er eins og menn vita, að í seinni tíð hefir verið erfitt að spá um veður, vegna þess, að það hefir brostið upplýsingar síðan ófriðurinn brauzt út. Hefir þetta farið stöðugt versnandi, þannig, að það er skoðun þeirra, sem bezt þekkja þessi mál. að það sé erfitt að spá um veður svo öruggt sé, en án þess er þetta gagnslítill spádómur. Stj. hefir aðeins gert það, sem aðrir hafa gert. Hún mun hafa hliðsjón af því, sem þingmenn óska og þjóðin óskar, og stj. mundi óska þess, að sem fyrst verði hægt að hefja birtingu veðurfregna á ný, og þá fyrst og fremst að veðurfregnirnar gætu orðið öruggur leiðarvísir fyrir sjómenn.

*Brynjólfur Bjarnason: Ég vildi nota tækifærið til þess að lýsa því yfir, að þar sem vitað er, eins og hv. þm. Vestm. tók fram, að hér er verið að beygja sig fyrir erlendu valdi, þá mun ég ekki greiða atkv. um þetta mál. Hitt vildi ég sérstaklega taka undir með hv. þm. Vestm., að það er alveg óforsvaranlegt af stj. að grípa til þess að brjóta lögin án þess að þörf sé á því, þegar hefði verið hægur nærri að fá þetta samþ. á Alþingi á löglegan hátt. Ennfremur vildi ég leggja áherzlu á það, að þetta kæmi ekki fyrir aftur, og í öðru lagi, þegar það næst kemur fyrir, að stjórn og Alþingi verði að beygja sig fyrir erlendu valdi, þá sé skýrt frá því, og þá mótmælum við, ef það er ekki gert að eigin hvötum.

*Magnús Jónason: Aðeins út af því, sem hér hefir komið fram, vil ég lýsa yfir því, að ég mun fylgja þessu frv. algerlega út frá þeim aths., sem fylgja frv. stj. Þar segir svo: „Ríkisstjórnin telur brýna nauðsyn bera til lagasetningar þeirrar, er í frumvarpi þessu felst, vegna ástands þess, er nú ríkir í alþjóðamálum, og vegna hlutleysisafstöðu Íslands. Er það og í samræmi við það, er margar hlutlausar þjóðir hafa þegar gert fyrir löngu.“ Ég vil ekki vera að leiða neinum getum að því, að hér muni vera um neitt valdboð að ræða, og mundi mér ekki þykja aðgengilegra að samþ. það með því að búa slíkt til. Ég mun því fyrir mitt leyti greiða atkv. með þessu frv. út frá því einu, að við höfum sömu afstöðu sem margar aðrar hlutlausar þjóðir, að við kærum okkur ekki um að leiðbeina flugvélum, kafbátum og öðrum vágestum, og að nauðsyn beri til þess vegna hlutleysisafstöðu landsins að setja þetta í lög, svo sem sagt er í grg. ríkisstj. með frv.

*Jónas Jónsson: Ég vildi bæta nokkrum orðum við í áframhaldi af því, sem hv. 1. þm. Reykv. sagði. - Það er að vísu mjög óþægilegt, að hætt skuli að varpa út veðurfregnum, og það væri mjög æskilegt, að hægt væri að halda því áfram, ekki aðeins vegna þeirra, sem eru á sjónum, heldur einnig vegna þeirra, sem á landi eru. En til þess að full not séu að veðurfregnunum, þurfa þær líka að vera áreiðanlegar. Nú hefir, eins og hæstv. ráðh. gat um, þrengzt sá upplýsingahringur, sem veðurspárnar eru byggðar á, og torveldar það mjög, að hægt sé að byggja á veðurspánum sem áreiðanlegum. Ég greiði glaður og ánægður atkv. með þessu frv., enda eru þetta ekki nema lítilsháttar óþægindi fyrir okkur í samanburði við þær fórnir, sem aðrir verða að færa nú fyrir sitt land. Það væri og næsta óhyggilegt af okkur að halda áfram að varpa út veðurfregnum, eins og nú er ástatt, svo að unnt væri ef til vill að kenna okkur um, að þessi eða hin slys hafi orðið vegna þess að byggt hafi verið á veðurfregnum frá Íslandi. Þó ég skilji, að það sé ekki þægilegt vegna okkar atvinnuvega að vera án veðurfregnanna, þá hygg ég, að engan muni iðra þess, þótt við séum ekki að stinga nefinu milli stafs og hurðar hvað þetta snertir.

Forseti (EÁrna): Ég vil geta þess, að frv. var breytt lítilsháttar í Nd. frá því, sem það er á þskj. (464), sem hv. dm. hafa fyrir framan sig. Var bætt inn í á eftir orðunum „verður ákveðið“: af ríkisstjórninni. Þetta bið ég hv. dm. að taka til athugunar við atkvgr.