Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í 10. gr. reglugerðar um menntaskóla nr. 270 frá 1974, en þar er m.a. fjallað um kjarnanám, þ.e. hverjar námsgreinar skuli vera sameiginlegar í menntaskólum landsins, segir svo með leyfi forseta: "Auk þess skal nemendum séð fyrir líkamsæfingum og íþróttaiðkun við hæfi og skal ætla til þess allt að 12 einingum." Allt frá því að Menntaskólinn við Hamrahlíð tók til starfa hefur verið örðugt að fullnægja þessu ákvæði einfaldlega vegna þess að íþróttahús hefur aldrei verið byggt við skólann. Fyrsta áfanga skólabyggingarinnar var lokið árið 1966 og árið 1973 var byggingu hans lokið að öðru leyti en því að ekkert húsrými er fyrir íþróttaiðkanir við skólann. Er ekki annað sýnt en að yfirvöld menntamála hafi ákveðið að gleyma fyrirhugaðri byggingu íþróttahúss því að engar fjárveitingar hefur verið að finna til þess verkefnis á fjárlögum. Hér er raunar ekki tími til þess að rekja þá sögu alla en allan þann tíma sem skólinn hefur starfað hafa nemendur orðið að búa við flæking um bæinn til að stunda íþróttir og nú er Valsheimilið griðastaður nemenda til líkamsræktar en það hús telst vart sæmandi lengur. Nemendur hafa þrásinnis reynt að vekja athygli á þessu ástandi og efndu m.a. eitt sinn til samkeppni meðal nemenda um teikningu að íþróttahúsi við skólann. Ótal ályktanir hafa verið samþykktar en allt kemur fyrir ekki. Hinn 24. okt. 1986 eða nú í haust var haldinn skólafundur Nemendafélags Menntaskólans við Hamrahlíð þar sem nemendur mótmæltu harðlega því ófremdarástandi sem ríkir í íþróttakennslu við skólann. Í ályktun fundarins segir m.a., með leyfi forseta: "Það er algjör óhæfa og virðingarleysi við nemendur að kennsla í íþróttum skuli fara fram í hripleku og hálfónýtu íþróttahúsi Vals vestur í Hlíðarenda. Fundurinn skorar á skólayfirvöld og forsvarsmenn menntamála í landinu að hefja nú þegar byggingu íþróttahúss sem verði einangrað og vatnsvarið í nágrenni skólans." Þann sama dag samþykktu nemendur einnig að hætta þá þegar að mæta í kennslustundir í líkamsrækt og hótuðu að hefja nám ekki aftur fyrr en íþróttahús væri risið sem eins og þar segir "stenst kröfur byggingarreglugerðar og Heilbrigðiseftirlits ríkisins". Síðan þinguðu nemendur enn 30. okt. s.l. þar sem þeir samþykktu m.a., með leyfi forseta, eins og í ályktun þeirra segir: "Nemendur skipa sér nefnd sem vinna skal að lausn þessa máls hjá yfirvöldum og skal sú nefnd vinna að því að þrýsta á menntmrh. með tilhlýðilegum aðgerðum, svo sem mótmælagöngu niður í menntmrn., undirskriftasöfnunum og heimsóknum í viðtalstíma menntmrh. á einhverjum ákveðnum fresti. Þangað til boðið verður upp á líkamsrækt í vali munu nemendur ekki velja líkamsrækt úr kjarna á valdegi." Svo að hæstv. menntmrh. má greinilega búast við auknum þrýstingi. Ég hef þess vegna, herra forseti, leyft mér að bera fram fsp. á þskj. 136 sem er 130. mál þingsins og hljóðar svo: "1. Hvaða fyrirætlanir hefur hæstv. menntmrh. til að leysa óviðunandi ástand íþróttakennslu í Menntaskólanum við Hamrahlíð? 2. Hefur einhver undirbúningur farið fram að byggingu íþróttahúss við skólann?"



Herra forseti. Sem svar, þótt magurt sé, við fsp. hv. 10. landsk. þm. á þskj. 136 vil ég taka þetta fram: Undanfarin þrjú ár hefur Menntaskólinn við Hamrahlíð haft á leigu íþróttahús Vals og þar hefur íþróttakennsla farið fram. Áður en sú leiga tókst má segja að ástandið hafi með öllu verið óviðunandi í íþróttakennslu í Menntaskólanum við Hamrahlíð en þá hafði skólinn átt stopul innhlaup í íþróttahúsum hingað og þangað um bæinn og hafði engin tök á að halda uppi reglulegri fræðslu í líkamsrækt. Íþróttahús Vals er komið nokkuð til ára sinna og aðstaða þar ekki eins og best verður á kosið en íþróttafélagið er nú langt komið með byggingu nýs og glæsilegs íþróttahúss. Gert er ráð fyrir að Menntaskólinn við Hamrahlíð fái þar inni með íþróttakennslu sína þar til fé fæst á fjárlögum til þess að byggja íþróttahús við skólann. Það hefur svo sem verið gerð alvarleg tilraun til þess að hrinda af stað byggingu íþróttahúss við Menntaskólann við Hamrahlíð. Minni ég á þál. frá því á árinu 1972 sem hæstv. núv. heilbrrh. og hv. þm. Ellert B. Schram fluttu og samþykkt var þar sem Alþingi ályktaði að leitað yrði samstarfs við Reykjavíkurborg um að reisa sameiginlegt íþróttahús fyrir Hlíðaskóla og Menntaskólann við Hamrahlíð. Það munu hafa farið fram umræður í kjölfar þessarar samþykktar á sínum tíma en ekki náðst samkomulag um þessa hugmynd þar sem aðrar þarfir hlytu að vera til viðmiðunar fyrir grunnskólanemendur en fyrir framhaldsskólanemendur. Ég tek því auðvitað vel að nemendur leiti sem ákafast eftir úrlausn á þessu brýna hagsmunamáli þeirra en ég minni um leið á þá augljósu staðreynd að ég framleiði ekki fjármuni og peninga sem til þess þarf. Þetta mál er ekki nýtt af nálinni en það verður að játast eins og það er að þarna er ófremdarástand ríkjandi sem ég vænti að menn taki höndum saman um hið fyrsta að bæta úr. Þetta hefur verið langæ óáran og þótt segja megi að standi aðeins betur á fyrir líkamsræktinni í skólanum eftir að tókst að fá inni í Valshúsinu, og kannske batnar það ef samkomulag næst um leigu á hinu nýja húsi, verða það ekki frambúðarlausnir sem í því felast heldur auðvitað að byggt verði íþróttahús við skólann sjálfan.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. menntmrh. svar hans og gleður það mig að hann lýsir sig hlynntan því að nemendur fái íþróttahús. Það er auðvitað töluvert í það að nemendur fái aðstöðu í hinu nýja Valsheimili svo að ljóst er að um árabil verður þetta mesta vandræðaástand. Það er sorglegt að þingsályktanir sem samþykktar eru hér á hinu háa Alþingi skuli ekki vera virkara afl en svo að þær séu hafðar að engu og við sama sitji og áður en þær voru fluttar. Hér í síðasta spurningatíma varð mönnum tíðrætt um forvarnarstarfsemi og heilsurækt sem annan kost en óhóflegt lyfjaát Íslendinga en þó er ekki séð fyrir eðlilegri líkamsrækt og þjálfun ungs fólks í menntaskóla hér í Reykjavík og er víða pottur brotinn í því efni. Menntaskólinn við Sund er sæmilega settur hvað varðar aðstöðu til líkamsræktar og jafnvel gamli Menntaskólinn í Reykjavík leysir þau mál á sómasamlegan hátt. Það verður því að undrast að nýr skóli skuli vera byggður án þess að fyrir þessari aðstöðu sé séð. En við núv. hæstv. menntmrh. er varla að sakast um þetta efni, miklu frekar okkur öll hér á hinu háa Alþingi að hafa ekki sinnt þessu máli sem skyldi. En almennt vil ég benda á, og ekki síst nú þegar verið er að vinna að fjárlögum, að menn taki upp nýja siði við fjárfestingu í landinu almennt, að menn ljúki við þær byggingar sem byrjað er á áður en byrjað er á ótal öðrum. Það minnir mig á, ef leyfilegt er að segja eina litla sögu, að lítil nágrannakona mín var ævinlega, frá því hún var tveggja ára og þangað til hún var fimm ára, um allar helgar með foreldrum sínum uppi í grunni að húsi, þau voru að byggja. Svo kom loks að því að hún sagði mér að þau væru að flytja og barnið sagði: Nú erum við að flytja upp í grunn. Þessi saga minnir mig dálítið á fjárfestingar Íslendinga. Menn eru alltaf með grunna út um allt í stað þess að ljúka einu húsi og byrja þá á öðru. Ég vil minna hv. þm. á að reyna að gæta þess að svona slys gerist ekki að uppeldisstofnanir og menntasetur séu án aðstöðu til líkamsræktar og íþróttakennslu.



Herra forseti. Ég biðst næstum því afsökunar á að blanda mér í þessa umræðu en vegna þess að minnst var á nýja siði flaug mér í hug að ég hef óvart svolitla innsýn inn í þessi mál og gæti bent hæstv, menntmrh. á eina leið í þessu máli sem er nokkuð fljótfarin til lausnar og kostar ekki ýkja mikla peninga. Hún er einfaldlega sú að kaupa svona um 2500 m2 uppblásið hús sem hægt er að setja niður á malbikaðan völl þarna á staðnum og draga að hreinlætisaðstöðu. Þetta allt saman ætti ekki að kosta mikið meira en 10-15% af þeim kostnaði sem almennt er reiknaður við gerð íþróttahúsa í dag.



Herra forseti. Þann 23. maí 1985, eða fyrir rétt rúmu ári síðan, samþykkti Alþingi þál. þess efnis að stefna skuli að því á næstu sjö árum að framlög ríkisins til þróunarsamvinnu nái 0,7% af þjóðarframleiðslu. Skv. tillögugreininni eiga framlögin að aukast reglubundið frá ári til árs þar til 0,7% markinu væri náð árið 1992. Síðan þessi tillaga var samþykkt hafa framlög ríkisins til þróunarsamvinnu hins vegar farið hríðlækkandi. Á árinu 1985, þ.e. árið sem tillagan var samþykkt, voru þau 0,087% af þjóðarframleiðslu, lækkuðu niður í 0,063% í ár og skv. því fjárlagafrv. fyrir 1987 sem nú liggur fyrir munu þau lækka niður í 0,05% af þjóðarframleiðslu. Gengur þetta þvert á samþykkt og vilja Alþingis sem tók skýrt fram í ályktun sinni að framlögin skyldu aukast reglubundið á þeim árum sem um ræðir. Þar við bætist að hæstv. forsrh. lýsti því yfir þann 11. nóv. s.l. á fundi í félaginu Brú, sem er félag áhugafólks um þróunarsamvinnu, að aldrei hefði komið til greina af sinni hálfu að standa við þessa ályktun Alþingis. Þessi þróun mála vekur ýmsar spurningar. Hún vekur t.d. þá spurningu hvort það geti verið að stjórn Þróunarsamvinnustofnunar Íslands, sem er pólitískt kjörin af Alþingi og hefur sama meiri hluta og hér er, hafi ekki sinnt því hlutverki sínu að hafa ný og vandlega undirbúin þróunarsamvinnuverkefni tilbúin til að nýta það stóraukna fjármagn sem stofnunin mátti eiga von á til starfsemi sinnar skv. ályktun Alþingis. Og þegar ég segi vandlega undirbúin verkefni á ég ekki við lauslegar athuganir á því hvað gæti eða gæti ekki komið til greina sem verkefni, heldur mótuð verkefni sem byggjast á sjálfstæðum forkönnunum á aðstæðum í viðtökulandinu og samráði við stjórnvöld þar. Spurningin er: Er eitthvert samhengi á milli þess hvernig stjórn Þróunarsamvinnustofnunar Íslands hefur haldið á málum og þeirrar þróunar sem hefur orðið á framlögum ríkisins til þróunarsamvinnu? Því spyr ég hæstv. utanrrh. á þskj. 159: "1. Eru ný tvíhliða þróunarsamvinnuverkefni í undirbúningi hjá Þróunarsamvinnustofnun Íslands? 2. Ef svo er, hver eru þau og hvernig er staðið að undirbúningi þeirra?"



Herra forseti. Fyrirspurnin er um það hvort ný verkefni séu í undirbúningi hjá Þróunarsamvinnustofnun Íslands og ef svo er, hver þau séu og hvernig sé staðið að undirbúningi þeirra. Þróunarstofnunin hefur undanfarin misseri unnið annars vegar almennt undirbúningsstarf vegna nýrra verkefna og hins vegar starf sem beinst hefur að sérstökum verkefnum. Hið almenna starf hefur lotið að nánari stefnumótun varðandi val verkefna og grundvallaratriðinu sem byggja ber á. Einnig hefur verið aflað ítarlegra gagna um hvernig þróunarstofnanir annarra landa standa að undirbúningi verkefna og tengsl treyst við þær og alþjóðastofnanir í því skyni að okkar unga Þróunarsamvinnustofnun gæti fært sér að fullu í nyt reynslu þeirra jafnframt vaxandi reynslu stofnunarinnar sjálfrar af eigin starfsemi. Stefnt er að því m. a. að ný verkefni verði einkum í formi íslenskrar sérfræðiþekkingar og reynslu. Þar á meðal á sviði fiskveiða og jarðhitanýtingar þannig að bein tengsl komist á á milli okkar og hlutaðeigandi þróunarríkja. Áhersla verði lögð á þróunarsamvinnu við þau ríki sem fátækust eru og þurfa því stuðnings mest með. Leitast verði við að dreifa starfseminni ekki um of svo að þekking og reynsla sem aflað er á tilteknu heimssvæði nýtist sem best og eitt verkefni geti haft stuðning af öðru. Að öðru jöfnu verði látin ganga fyrir þau verkefni sem betri von er um að geti borið árangur. Ég nefni aðeins nokkra þeirra þátta sem tekið er mið af. Viðræður við alþjóðastofnanir, m.a. fulltrúa Þróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna sem hingað kom fyrr á árinu, hafa leitt í ljós hvert samstarf hægt er að hafa við þær um framkvæmd verkefna ef henta þykir í hagkvæmnisskyni. Að því er sérstök verkefni snertir er nú stefnt að nýjum verkefnum á Grænhöfðaeyjum. Í sjávarútvegi er þar annars vegar um að ræða verkefni eða röð verkefna sem miða að því að tryggja að sú undirstaða botnfiskveiða sem lögð hefur verið með rannsóknum og tilraunaveiðum á ms. Feng undanfarin ár leiði til varanlegra veiða Cabo Verde-manna sjálfra á þeim ónýttu stofnum sem þar er um að ræða. Tillögur um þetta efni gera m.a. ráð fyrir að ms. Fengur fari til eyjanna aftur í þessu sambandi og verði þar um eins árs skeið. Hins vegar er um að ræða verkefni varðandi eflingu fiskveiða sem Cabo Verde-menn munu hafa lagt fram beiðni um, svo sem byggingu skólahúss fyrir fiskimannafræðslu, að komið verði á fót birgðastöðvum er látið geti fiskimönnum í té veiðarfæri og ýmsa eflingu rannsókna, m.a. í sambandi við mat á auðlindum sjávar og einnig beiðni varðandi hagfræðilega könnun. Þessar beiðnir hafa verið til athugunar hjá Þróunarsamvinnustofnun og verða ræddar nánar við Cabo Verde-menn í tengslum við fund sem haldinn verður í höfuðborg þeirra dagana 1.-4. desember, þ.e. í næstu viku. Er þess vænst að eftir þær viðræður verði hægt að taka ákveðna afstöðu til verkefna. Aðrar beiðnir frá Cabo Verde-mönnum snúast um jarðhitamál, heilbrigðissvið og velferðarmál. Verður áðurnefnt tækifæri notað til þess að afla upplýsinga sem nauðsynlegar eru vegna undirbúnings hugsanlegra verkefna á þessum sviðum. Ég vil taka fram að ætlunin er við áframhaldandi undirbúning að taka m.a. til skoðunar, þar sem við á, mannfræðilega þætti en mér er kunnugt um að fyrirspyrjandi hefur átt hlut að rannsóknum á því sviði á Cabo Verde og um frumskýrslu sem fyrir liggur. Að því er önnur verkefni á fiskveiðasviðinu snertir hefur verið fjallað um nokkur hugsanleg verkefni á Costa Rica en einkum eru höfð í huga verkefni við Vestur-Afríku með útgangspunkti í því þróunarstarfi sem unnið hefur verið á Grænhöfðaeyjum. Unnið hefur verið að gagnasöfnun og leitað ábendinga um verkefni frá Matvæla- og landbúnaðarstofnuninni, FAO, og Þróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna. Nánari undirbúningur mun m.a. felast í viðræðum við forstöðumenn svæðisskrifstofu FAO fyrir Vestur-Afríku í Dakar og fiskveiðideild FAO í Róm. Á jarðhitasviði hafa möguleg verkefni m.a. í Mexíkó og Tyrklandi verið til skoðunar hjá íslenskum sérfræðingum í samvinnu við Þróunarstofnunina. Í framhaldi af undirritun yfirlýsingar Norðurlandanna fimm og níu ríkja í suðlægari Afríku snemma á þessu ári um eflingu þróunar- og menningarsamstarfs hefur verið unnið að undirbúningi mikils fjölda verkefna á ýmsum sviðum. Íslandi gefst kostur á að njóta þessa undirbúnings og ganga inn í þessi verkefni að eigin vali eftir því sem fé verður fyrir hendi til slíks. Sama máli gegnir um mikinn fjölda þróunarverkefna sem alþjóðastofnanir, sem Ísland er aðili að, þar á meðal Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna, auk stofnana sem ég hef nefnt fyrr í máli mínu, hafa undirbúið og leitað fjármögnunar og framkvæmdar á hjá einstökum velferðarríkjum. Mikið af gögnum um slík undirbúin verkefni, nokkur hundruð þeirra, eru fyrir hendi hjá Þróunarsamvinnustofnun sem er reiðubúin til þess að gera nánari tillögur um val verkefna og hefja viðræður við áðurnefndar alþjóðastofnanir og stjórnvöld hlutaðeigandi þróunarlanda um framkvæmd þeirra jafnskjótt og fyrir liggur hver fjárveiting verður á næstu fjárlögum og í næstu framtíð. Í ljósi framangreinds má flokka þau verkefni sem Þróunarstofnunin hefur staðið að í þrjá flokka: Í fyrsta lagi eru það norræn samstarfsverkefni. Framkvæmd þeirra og undirbúningur hefur verið í höndum þróunarsamvinnustofnunar á hinum Norðurlöndunum en settar hafa verið á fót vinnunefndir skipaðar fulltrúum frá öllum löndum sem hafa haft nokkurs konar yfirstjórn með öllum undirbúningi og framkvæmd verkefna. Þróunarsamvinnustofnunin hefur fulltrúa í þessum vinnunefndum og fylgist þar með að staðið sé við verkefni á besta mögulegan hátt. Í annan stað eru það verkefni sem búið er að undirbúa að öllu þegar beiðni berst frá Þróunarsamvinnustofnun Íslands, ekkert er eftir nema framkvæmdin. Svo er um flestar þær beiðnir sem berast frá alþjóðastofnunum á vegum Sameinuðu þjóðanna. Í þriðja lagi og að lokum eru beiðnir um samstarfsverkefni sem berast frá ríkisstjórnum þróunarlanda. Þær eru mjög mismunandi vel undirbúnar. Oft hafa viðkomandi ríkisstjórnir fengið alþjóðastofnanir til liðs við sig um undirbúning verkefnis en almennt má segja að stefna okkar sé sú að leita til allra sem talið er að geti orðið að liði. Það er að sjálfsögðu mjög misjafnt og fer eftir eðli verkefnisins hvaða sérfræðingar eru kallaðir til. Til hliðsjónar öllu undirbúningsstarfi notar Þróunarsamvinnustofnun Íslands sömu starfsreglur og þróunarsamvinnustofnanir á Norðurlöndum og í Bretlandi.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. utanrrh. svörin. Það er aðeins eitt atriði sem ég sé ástæðu til að fagna í svari hans og það er að uppi eru einhver áform um að standa öðruvísi að undirbúningi þróunarverkefna en verið hefur á undanförnum árum. Það er af hinu góða. Hins vegar er ljóst af svari ráðherra að engin ný þróunarsamvinnuverkefni eru tilbúin hjá Þróunarsamvinnustofnun Íslands. Samt hefur stofnunin mátt búast við því í meira en eitt og hálft ár að fá stóraukið framlag til starfsemi sinnar, framlag sem henni ber vitaskuld að nýta. Henni ber því skylda til að hafa ný, vandlega undirbúin verkefni tilbúin til að taka við þeim fjármunum sem hún ætti að fá samkvæmt ályktun Alþingis. Af svari ráðherra má ráða að almennt undirbúningsstarf sé í gangi hjá stofnuninni. Það er "stefnt að" ýmsum nýjum verkefnum. Ég vil taka það fram að Grænhöfðaeyjaverkefnið getur ekki á nokkurn hátt talist nýtt verkefni þótt verið sé að færa út kvíarnar þar sem er ágætt. Grænhöfðaeyjaverkefnið er eldra verkefni og það sem mun gerast á næsta ári í þeim efnum er eingöngu framhald af því sem verið hefur. Hvað varðar Costa Rica-verkefnið sem hæstv. utanrrh. minntist á er það á athugunarstigi eins og hann sagði. Ég er hérna með skýrslu frá því í október 1984, tveggja ára gamla skýrslu sem gerð er af Rekstrarstofunni og fjallar um möguleika á þróunarsamvinnu á Costa Rica, þannig að þetta verkefni er búið að vera í athugun í a.m.k. tvö ár. Þetta kalla ég ekki vel að verki staðið. Um þróunarverkefni sem aðrar stofnanir undirbúa spurði ég ekki. Ég spurði aðeins um þau verkefni sem Þróunarsamvinnustofnun Íslands hefur frumkvæði að og ber ábyrgð á að undirbúa og hrinda í framkvæmd. Það er enginn vafi á því að slíkt er hlutverk Þróunarsamvinnustofnunar skv. þeim lögum sem um hana gilda. Ég tel það ákaflega alvarlegt mál ef stofnunin sinnir ekki þessu hlutverki sínu, ekki síst vegna þess að hún hefur mátt eiga von á stórauknum framlögum til starfsemi sinnar. Í meira en ár hefur hún mátt eiga von á því að Alþingi veitti henni öllu meira fé en hún hefur áður haft og þess vegna er ljóst að hún hefur ekki staðið sig sem skyldi. Ég vil varpa þeim spurningum fram til hv. þm. hvort það geti verið að einhver tengsl séu milli hinna lágu framlaga sem á fjarlögum ár hvert er veitt til Þróunarsamvinnustofnunar Íslands og þess hvernig Þróunarsamvinnustofnun hefur staðið sig í að undirbúa ný þróunarverkefni. Getur það hugsanlega verið að það þurfi að afsaka hin lágu framlög ríkisins til þróunarsamvinnu með því að engin verkefni séu tilbúin hjá Þróunarsamvinnustofnun? Og getur það einnig verið að verið sé að leita leiða til að gera Þróunarsamvinnustofnun óvirka og finna rök fyrir því að þróunarsamvinna sé betur komin í höndum einkaaðila heldur en í höndum ríkisins? Þetta vil ég, herra forseti, biðja hv. þm. að athuga. 



Herra forseti. Hv. þm., fyrirspyrjandinn, lét að því liggja að sennilega væri ástæðan fyrir því hve Alþingi hefur veitt lág framlög til þróunaraðstoðar sú að verkefni lægju ekki fyrir undirbúin af hálfu Þróunarsamvinnustofnunar Íslands og þar hefði verið illa að verki staðið, án þess þó að hún fullyrti það beinlínis. Ég er nokkuð kunnugur starfsemi þessarar stofnunar þar sem ég hef að undanförnu átt sæti í stjórn hennar. Þess vegna koma þessi ummæli hv. þm. mér nokkuð spánskt fyrir sjónir. Hefði verið tiltölulega auðvelt fyrir þm. að hafa samband við framkvæmdastjóra stofnunarinnar eða stjórnarmenn og kynna sér málið af eigin raun. Því fer fjarri að unnt sé að koma ábyrgð á því að Alþingi hefur verið naumt á fjárveitingar til þessarar stofnunar undanfarin ár yfir á herðar Þróunarsamvinnustofnunar Íslands. Ég skal aðeins nefna eitt dæmi um það. Fyrir liggja tillögur sem hafa verið unnar í undirbúningsnefnd Þróunarsamvinnustofnunarinnar með yfirvöldum á Grænhöfðaeyjum. Það er ekki hægt að líta fram hjá því landi vegna þess að þar hefur meginþungi þróunaraðstoðar okkar verið á undanförnum árum. Þar liggja fyrir allmörg verkefni sem þegar eru vel undirbúin. Þróunarsamvinnustofnunin hefur farið fram á fjármagn til að hefja framkvæmdir við þessi verkefni. Aðeins á þessum eina stað er það fjármagn sem þarf til þeirra afmörkuðu og ákveðnu verkefna þrisvar sinnum hærri upphæð en stofnuninni er veitt skv. frv. að fjárlögum að þessu sinni. Eru þá ótalin undirbúin verkefni á öðrum stöðum. Ég tek undir það að allt of litlu fjármagni hefur verið veitt til þróunarmála. Ástæðan er ekki skortur á undirbúningi.



Herra forseti. Út af því sem hv. 11. þm. Reykv. sagði vil ég vísa til þess sem ég sagði í mínu svari um störf stofnunarinnar. Ég held svar við getsökum um samband á milli fjárveitinga og undirbúnings hljóti að vera að sambandið geti ekki verið öðruvísi en það að auðvitað miðast allur undirbúningur við það fjármagn sem þessi stofnun fær af fjárlögum. Hér hefur verið vikið að þeirri ályktun sem Alþingi gerði í þessum efnum. Það verður auðvitað Alþingis, í hvert skipti sem fjárlög eru samþykkt, að ákvarða hvaða fjárveitingar fara til þessara verkefna. Það liggur alveg ljóst fyrir. Hins vegar, eins og kom fram í mínu svari, hefur þessi stofnun reynt að nýta það fjármagn eins vel og mögulegt er, hafa samband við þær stofnanir sem sinna sömu verkefnum í næstu nágrannalöndum og alþjóðastofnanir þannig að það sem héðan kemur geti nýst eins vel og hægt er. Ég held að það sé ekki réttlát gagnrýni að gagnrýna þessa stofnun í sambandi við undirbúningsverkefni né heldur þau verkefni sem hún hefur farið með. Mér láðist, þegar ég svaraði áðan, að geta þess að á þskj. 96 er fsp. frá hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni þar sem óskað var skriflegs svars varðandi svipað málefni. Ég vildi geta þess að þetta svar verður tilbúið innan örfárra daga og vonandi hægt að leggja það fram í þessari viku, en það er um ýmis atriði varðandi þróunarsamvinnu og hjálparstarf.



Herra forseti. Þetta verður örstutt athugasemd. Það er ekki vansalaust að hér á Alþingi skuli umræða um þróunarmál fara fram í fyrirspurnarformi. Ég fagna að vísu þessari fsp., en það er orðið miklu meira en tímabært að hér á Alþingi fari fram alvarleg umræða um þróunarmál og þátt Íslands í þeim málaflokki. Það er heldur ekki vansalaust, herra forseti, hversu illa Íslendingum gengur að uppfylla þau markmið sem aðildarþjóðir Sameinuðu þjóðanna hafa sett sér í sambandi við þróunaraðstoð og sem Alþingi sjálft hefur sett sér í sambandi við þróunaraðstoð



Herra forseti. Ég tek undir með hv. 6. landsk. þm. Það er ekki vansalaust að slík umræða skuli fara fram í slíkum símskeytastíl sem boðið er upp á og það er með öllu óþolandi að ár eftir ár skuli Alþingi samþykkja, jafnvel einróma, ákveðnar aðgerðir sem síðan eru ekki uppfylltar. Ég held að ef við eigum að halda áfram að tala um þróunaraðstoð verðum við virkilega að setja okkur ekki bara markmið heldur einnig áætlun um hvernig þessu markmiði skuli náð. Það er talað um 0,7% af þjóðartekjum. Það er hægt að ná þessu markmiði ef árlega er aukið við í stað þess að lækka framlagið í raun og veru ár frá ári. Ég held að við þurfum að taka þessi mál til ítarlegri athugunar og ekki gera með þessum hætti einróma samþykktir Alþingis að engu.



Herra forseti. Örstutt athugasemd. Við skulum vona að þær getsakir sem ég varpaði hér fram gangi ekki eftir. Staðreyndirnar tala hins vegar sínu máli. Þróunarsamvinnustofnun Íslands fær ekki það fjármagn sem henni ber samkvæmt ályktun Alþingis. Hún hefur ekki ný verkefni tilbúin. Hún er að athuga ýmislegt. Það er sami stjórnarmeirihluti í Þróunarsamvinnustofnun Íslands og sá sem skammtar henni þau skammarlegu framlög sem hún má enn búa við. Það er skylda okkar sem hér sitjum að reyna að ráða í þennan gang mála og sjá fram í framtíðina.



Herra forseti. Ég vil aðeins láta það koma hér fram að af hálfu utanrrn. hefur verið ritað til fjvn., sem nú fjallar um fjárlagafrv., og vakin athygli á þeim tillögum sem í fjárlagafrv. eru og undirstrikuð nauðsyn þess að þar verði bætt úr. Þetta vildi ég að hér kæmi fram þannig að þm. vissu að af hálfu utanrrn. væri gert það sem í þess valdi stæði. Næst er það Alþingis að fjalla um fjárlagafrv. Þaðan kemur niðurstaðan og eftir henni verður að sjálfsögðu farið.



Herra forseti. Aðeins nokkur orð vegna orða hæstv. utanrrh. Fjárlagafrv. er lagt fram af ríkisstjórn Íslands.