Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flutningsm. (Kristinn Daníelsson) Jeg hefi leyft mjer að koma fram með þetta litla frv. Það er samt ekki svo að skilja, að jeg sje frumhöfundur þess eða hafi fundið upp efni þess, heldur er það gömul og ítrekuð ósk þeirra, er hjer eiga hlut að máli, sem hjer á að reyna að fullnægja. Mjer hafa úr kjördæmi mínu borist áskoranir um þetta efni, og frá Fiskifjelagi Íslands hafa komið áskoranir um, að botnvörpusektir verði hækkaðar. Jeg hefi frá upphafi vega álitið þessar sektir of lágar í samanburði við þann mikla útveg, er hjer á hlut að, botnvörpuveiðarnar. Sektirnar eru svo lágar, að þær ná eigi tilgangi sínum, sem er sá, að vernda fiskiveiðar á opnum bátum. Frá landnámstíð hafa fiskiveiðar á opnum bátum verið önnur aðalatvinnugrein vor Íslendinga. Það er gleðilegt, að nú er farið að stunda fiskiveiðar á annan og stórfenglegri hátt, en þær verða þó lengi enn einn aðalatvinnuvegurinn, og þær hafa gefið mikið í aðra hönd - margur stórefnast á þeim. En einkum er það fjöldinn, sem græðir á þeim, verður að hafa þær til lífsframdráttar. Gróðinn verður mikill, er hann er lagður saman um land alt, þótt einstakir hlutir sjeu ekki stórir. En síðan botnvörpuveiðar byrjuðu, vofir sá vogestur svo yfir þessari atvinnugrein, að til eyðingar horfir. Það er barátta upp á líf og dauða fyrir sjómenn, að verja bjargræði sitt fyrir þessum vogesti. Og jeg minni á það, sem háttv. þingmönnum er kunnugt, að verið er að gjöra hjer í suðurveiðistöðvunum, að halda uppi með ærnum og ofvöxnum kostnaði vörnum gegn botnvörpuveiðum í landhelgi. Svo mikið þykir þar í húfi. Því hygg jeg, að hækka þurfi einkum lágmark sektanna, sem venjulega er dæmt eftir, og það er efni frv., sem sje, að í stað 1000 kr. til 4000 kr., sem sektirnar eru nú, verði þær 2000–6000 kr., og í stað 200–2000 kr. í 3. gr. komi 400–3000 kr. Jeg vona, að háttv. deild taki vel þeirri tilraun, sem gjöra á hjer, til þess að lögin, ef unt er, nái tilgangi sínum betur en til þessa. Það er auðvitað ekki víst, að ákvæði frv. fæli botnvörpunga frá veiðum í landhelgi. Þá er uppgripaafli er í landhelgi, getur vel verið, að þeir vilji vinna það til veiða þar, að greiða eins háar sektir og hjer farið er fram á. En þetta frv. horfir þó í áttina, og það getur haft sín áhrif, að ala á þessu og löggjöfin minni á, að þetta sje henni alvörumál. Leyfi jeg mjer að stinga upp á 3 manna nefnd í málið að þessari umræðu lokinni.

Steingr. Jónsson: Það er mjög mikilsvert atriði, ef hægt er með nýjum lögum að stuðla að því, að botnvörpuveiðar í landhelgi minki. En jeg vil benda háttv. deild á, að málið getur verið athugavert. Árið 1894 herti Alþingi mjög sektarákvæði þau, er giltu um þetta efni. Hámarkið var fært upp í 10 þús. kr. og því var bætt við, að afli og veiðarfæri skyldi gjört upptækt. Það ákvæði hafði eigi staðið í lögunum frá 1889. Útlendingar, einkum Englendingar, báru sig mjög illa yfir þessum lögum, og þótti með ákvæðum þeirra gengið alt of nærri rjetti sínum. Einkum þótti þeim það ákvæði hart, að skip væru sektuð, ef þau fyndust í landhelgi, þótt ekki væru þau að veiðum. Árið 1897 var lögunum aftur breytt í þá mynd, sem nú eru þau í. Var þá fjölgað þeim tilfellum, er skip megi sigla fyrir innan landhelgislínuna. Það er satt, að sektirnar eru ekki háar. En það er ekki aðalatriðið, heldur hitt, að afli og veiðarfæri er hvorttveggja gjört upptækt. En ef menn breyta lögum þessum í þá átt, sem hjer er farið fram á, þá óttast jeg, að útlendingar þykist sæta of harðri meðferð og ef til vill heimti að ákvörðunum um að afli og veiðarfæri skuli gjörð upptæk, verði breytt. Mjer er minnisstætt, hve stjórninni þótti óþægilegt, er Englendingar kvörtuðu yfir, að ákvæði laganna 1894 væru of hörð og heimtuðu að ídæmdar sektir væru eftirgefnar. Jeg vildi að eins benda væntanlegri nefnd á, að frv. getur haft mjög óþægilegar afleiðingar í för með sjer, ef það verður að lögum.

Flutnm. (Kristinn Daníelsson) : Jeg hefi auðvitað ekki neitt á móti því, að þetta atriði, sem háttv. 3. kgk. þm. (Stgr. J.) drap á, sje athugað í nefnd. Hins vegar er jeg ekkert hræddur um, að hjer sje farið fram á neitt, er valdi því, að frá útlendum þjóðum berist hingað kærur og kvartanir, er geti orðið stjórn vorri og þjóð áhyggjuefni. Það er auðvitað rjett, að aðalrefsingin er fólgin í því, að afli og veiðarfæri eru gjörð upptæk. En það verður þó að muna eitthvað um sektirnar. Þær mega ekki vera svo lágar, að útlendingar gjöri gys að þeim. Sumir hafa jafnvel stungið upp á að gjöra skipin sjálf upptæk, en hjer er ekki farið fram á slíkt.