Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Svo háttar til um öll dagskrármálin að of skammt er liðið frá umræðum í þeim og þarf því að leita samþykkis fyrir því að taka megi málin á dagskrá. Einnig háttar svo til um 6. dagskrármálið að of skammt er liðið frá útbýtingu breytingartillögu í því og þarf því að leita samþykkis fyrir því að taka megi breytingartillöguna á dagskrá. Fer nú fram atkvæðagreiðsla um þessi afbrigði. Atkvæðagreiðslunni er lokið. Afbrigðin eru samþykkt með 52 samhljóða atkvæðum.

Hæstv. forseti. Ég og hv. þm. Ólafur Ísleifsson erum með fyrirvara í þessu máli. Fyrirvarinn er aðallega vegna þess að málið hefði þurft að koma fyrr á dagskrá í þeim búningi sem það er núna og ríkisábyrgð, sem þarf til að tryggja endurgreiðslu til einstaklinga í pakkaferðum, hefði þurft að vera sett inn strax.

Forseti. Þetta er hið besta mál að mörgu leyti. Upprunalega lagði ráðherra til að farin yrði sú leið að fólk sem átti kröfur um að fá endurgreitt fengi þeim skipt út fyrir inneignarnótur. Eins og kom fram í meðferð atvinnuveganefndar myndi það stangast á við stjórnarskrána þar sem ekki væri gætt meðalhófs, ekki farnar aðrar leiðir sem hefðu verið færar. Því var ýtt til hliðar og beðið. Að lokum kom ráðuneytið með aðra tillögu sem var í raun mjög svipuð og sú sem hv. þm. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hafði lagt til í upphafi. Það hefði kannski átt að hlusta á hana fyrr. Útfærslan varð að lokum sú að fólk gæti leitað til Ferðaábyrgðasjóðs. Nei, þá komu atriði varðandi eignarréttinn, að kannski segðu ferðaskrifstofurnar: Nú erum við komin í lánafyrirkomulag við ríkið sem við viljum ekki. Sú leið var því ekki farin. Því var ýtt út af borðinu næst. En að lokum lönduðum við því á þann hátt að fyrirtæki sem vilja greiða þessar kröfur út fá þá fjármuni lánaða hjá ríkinu á ágætum kjörum. Ríkið er með betri lánakjör en þetta 

Virðulegi forseti. Ég vil undirstrika þakkir mínar til hv. velferðarnefndar og alls þingheims fyrir mikinn stuðning þvert á flokka. Þetta sýnir hvernig við getum breytt vinnubrögðum hér í þinginu í þessu mikilvæga máli. Við erum ekki bara að tryggja tekjulágum rétt til sálfræðiþjónustu og annarrar svipaðrar samtalsmeðferðar. Við erum ekki bara að leggja fram fyrirbyggjandi aðgerðir til skemmri og lengri tíma varðandi aðgang að sálfræðiþjónustu heldur erum við fyrst og síðast að gera andlega sjúkdóma jafn réttháa í kerfinu og þá líkamlegu. Það er verið að gera hið ósýnilega sýnilegt í kerfinu og þess vegna segi ég já.

Hv. alþingismenn. Aðstæðna vegna mun ég stytta mjög hefðbundið yfirlit yfir þingstörfin að þessu sinni, nú þegar fundarhöldum er að ljúka á þessu vori. Þess í stað verður gerð ítarleg grein fyrir hefðbundnu efni um þingstörfin og tölfræði í því sambandi á vef Alþingis. Ég vil þó segja þetta: Þegar Alþingi kom saman hinn 10. september sl., óraði engan fyrir því sem veturinn myndi bera í skauti sér. Vonskuveður í desember með tilheyrandi rafmagnsleysi og eignatjóni gaf tóninn og í kjölfarið sigldu snjóflóð í byggð á Vestfjörðum, land reis og jörð skalf á Reykjanesi og kórónuveiran stakk sér niður á Íslandi í febrúarlok. Þegar faraldurinn hafði rénað að mestu, a.m.k. í fyrstu umferð, tók sig upp hörð jarðskjálftahrina fyrir norðan land. Áhrif kórónuveirufaraldursins hafa verið gríðarmikil um gjörvalla heimsbyggðina og er Ísland engin undantekning. Nálægt 2.000 smit greindust á Íslandi í vetur og vor og tíu einstaklingar létust. Vottum við aðstandendum þeirra samúð. Það er almannarómur að Íslendingum hafi tekist vel upp í glímu sinni við faraldurinn og það jafnvel svo að vakið hefur athygli alþjóðlega. Almannavarnaþríeykið, Víðir, Alma og Þórólfur, hafa unnið hug og hjörtu landsmanna og þó að einhverjum kunni að finnast það að bera í bakkafullan lækinn skal þeim ásamt öllu framlínufólki öðru í þessari glímu færðar þakkir héðan frá Alþingi. Alþingi hefur notið góðs af ráðgjöf þeirra undanfarna mánuði og þegar óvissan var sem mest um það hvernig við gætum hagað störfum okkar hér á þingi fengum við þau í heimsókn. Hin efnahagslegu og samfélagslegu áhrif kórónuveirufaraldursins voru jafnframt snögg og mikil og á vormánuðum snerust störf Alþingis nær eingöngu um viðbrögð og ráðstafanir vegna heimsfaraldursins. Starfsumhverfi og -aðstæður þingmanna og starfsmanna Alþingis var einnig krefjandi viðfangsefni. Það tókst að halda Alþingi starfhæfu gegnum faraldurinn sem var ekki sjálfgefið. Og það reyndist gríðarlega mikilvægt, samanber þá tugi þingmála sem við í daglegu tali höfum nefnt Covid-mál og náðum að afgreiða, þar á meðal þrenn fjáraukalög. Í apríllok fór þinghaldið að færast í venjubundnara horf, þrátt fyrir óvenjulegar kringumstæður á stækkuðu þingfundasvæði, og fleiri mál að komast að en þau ein sem vörðuðu kórónuveirufaraldurinn beint. Frá lokum maímánaðar hafa þingmenn svo getað komið saman í þingsal, með hefðbundinni sætaskipan, og fastanefndir komið saman á fundarstað. Vegna þeirra ófyrirséðu kringumstæðna sem við höfum staðið frammi fyrir hefur þurft að lengja þinghald frá því sem upphaflega var áætlað, enda mikill fjöldi ófyrirséðra mála sem bættist við, eins og áður sagði, alls um þrjátíu tengd heimsfaraldrinum beint. Setning 151. löggjafarþings verður síðar en venja er eða 1. október 2020 eins og þingheimi er kunnugt um. Frumvarp forsætisráðherra um breytingu á lögum um þingsköp Alþingis með bráðabirgðaákvæði um samkomudag var samþykkt hér í ágætri sátt. Ástæðuna má rekja, eins og sitthvað annað, til heimsfaraldursins og efnahagslegrar óvissu. Við frestun þinghaldsins vil ég þakka alþingismönnum fyrir samstarfið og varaforsetum færi ég þakkir fyrir ágæta samvinnu við stjórn þingsins. Jafnframt þakka ég formönnum þingflokka og formönnum stjórnmálaflokkanna samstarfið og þeirra framlag við að leiða til lykta ágreiningsmál svo ljúka mætti þingstörfum nálægt þeim tíma sem áætlað var samkvæmt endurskoðaðri starfsáætlun. Skrifstofustjóra og starfsfólki Alþingis öllu þakka ég fyrir fagmennsku og samvinnu í hvívetna þar sem mikið hefur mætt á, bæði meðan kórónuveirufaraldurinn var í hámarki sem og nú síðustu daga og vikur er þinghaldið fór á fullt skrið. Starfsfólk Alþingis á mikinn heiður og mikinn sóma skilið fyrir sitt framlag. Ágætu þingmenn. Margt er um Alþingi skrifað og skrafað eins og eðlilegt er og stundum erum við þingmenn býsna hörð í dómum um okkur sjálf. Það er sjaldnar sem Alþingi er hrósað en það skal nú gert og eins þótt það sé forseti Alþingis sjálfur sem það gerir. Ég tel að Alþingi hafi staðist með ágætum erfitt próf, reyndar mörg próf, sem fyrir okkur hafa verið lögð á þessum sérstæða, strembna þingvetri sem nú er að baki og verður væntanlega eftirminnilegur öllum þeim sem hlut áttu að máli. Ég óska utanbæjarmönnum góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu og vona að við megum öll hittast hér heil að áliðnu sumri þegar þing kemur saman að nýju.

Herra forseti. Fyrir hönd okkar alþingismanna vil ég flytja forseta og varaforsetum þakkir fyrir samstarfið í vetur. Einnig þakka ég forseta hlý orð í okkar garð og síðast en ekki síst þakka ég samstarf forseta við okkar þingflokksformenn. Ég vil líka færa starfsfólki Alþingis kærar þakkir fyrir góð störf og mikilvæga aðstoð. Sú fordæmalausa staða sem hefur verið uppi í þinghaldinu síðustu mánuði hefur valdið miklu álagi á starfsfólk Alþingis og því álagi hefur það mætt með aðdáunarverðum hætti. Um leið og ég vil óska þingmönnum gleðilegs sumars og öllum landsmönnum vil ég minna á það enn og aftur að Covid er ekki búið; höldum fjarlægð, hlýðum Víði. Að lokum ítreka ég þakkir okkar til forseta og starfsfólks Alþingis og bið þingmenn að taka undir orð mín með því að rísa úr sætum. - 
            

Ég þakka hv. 12. þm. Suðvest., Guðmundi Inga Kristinssyni, fyrir hlý orð og góðar óskir í minn garð og fjölskyldu minnar og þakka hv. þingmönnum fyrir að taka undir þau með því að rísa úr sætum. Ég endurtek þakkir mínar og óskir til hv. þingmanna og alls starfsfólks Alþingis.

Forseti Íslands gjörir kunnugt: „Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 150. löggjafarþings, frá 29. júní 2020 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 27. ágúst 2020. Gjört á Bessastöðum, 29. júní 2020. Guðni Th. Jóhannesson. Katrín Jakobsdóttir. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis lýsi ég því yfir að fundum Alþingis, 150. löggjafarþings, er frestað. Eins og fram hefur komið mun Alþingi koma saman til framhaldsfunda í lok ágúst. Þá er ætlunin að taka til umfjöllunar óhjákvæmilegar breytingar á fjármálastefnu vegna þess mikla efnahagsáfalls sem farsóttin hefur leitt af sér. Eins og fram kom í máli forseta þings mun nýtt þing koma saman 1. október og þar munu bíða okkar stórar áskoranir eins og raunar samfélagsins alls, en ég er fullviss um það að samhent munum við sigrast á þeim vandamálum. Ég óska hv. alþingismönnum, starfsfólki þingsins og landsmönnum öllum gleðilegs sumars.