Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Í samræmi við stjórnarsáttmálann skipaði ég strax og þessi ríkisstj. tók við nefnd til að endurskoða lög og reglur um starfsemi fjárfestingarlánasjóða atvinnuveganna. Nefndin náði ekki samstöðu þannig að málið var tekið upp að nýju á fundum stjórnarflokkanna og gerð í september 1984 svohljóðandi samþykkt, með leyfi forseta: „Fjárfestingarlánasjóðum atvinnuveganna, sem starfa skv. sérstökum lögum, verði fækkað í þrjá: Búnaðarsjóð, Sjávarútvegssjóð og Iðnaðarsjóð. Sjóðir þessir sinni hlutverki sínu fyrst og fremst með lánveitingum í gegnum hið almenna bankakerfi.“ Ég skipaði síðan í framhaldi af þessari samþykkt aðra nefnd sem var falið að framkvæma þessa samþykkt og endurskoða lög um stofnlánasjóði atvinnuveganna. Sú nefnd hefur samið það frv. sem hér liggur fyrir og ég mæli nú fyrir hér í hv. deild. Ég skal ekki hafa um þetta út af fyrir sig mjög langa ræðu. Ég ætla að rekja meginþætti þessa frv., en það er ítarleg grg. með frv. þar sem um einstakar greinar er að sjálfsögðu fjallað. Talið var rétt að setja þessar breytingar fram í einu frv. um sjóði atvinnuveganna og leggja með því áherslu á þá samræmingu sem lögð er til í þessum tillögum. Meginbreytingarnar eru þessar: 1. Sjóðirnir verði sjálfstæðar stofnanir. Lögbundin framlög úr ríkissjóði eru afnumin, en ákvæði núgildandi laga um tekjuöflun sjóðanna í formi gjalda á viðkomandi atvinnugreinar haldast svo til óbreytt. Um þetta atriði var töluvert fjallað í nefndinni og hjá öðrum sem að þessu máli komu. Ég er reyndar þeirrar skoðunar að endurskoða þurfi tekjuöflun til sjóðanna. Það er hins vegar mjög erfitt að samræma þessa tekjuöflun því að tekjur koma frá viðkomandi atvinnuvegum og að sjálfsögðu eru aðstæður atvinnuveganna að ýmsu leyti ólíkar frá einum atvinnuvegi til annars.Ég er hins vegar þeirrar skoðunar að stjórnir sjóðanna og fulltrúaráð, sem gert er ráð fyrir að verði við sjóðina, eigi að taka tekjuöflun til þeirra til meðferðar. 2. Gert er ráð fyrir að sjóðirnir öðlist fullt sjálfstæði til að ákveða til hvaða atvinnugreina og viðfangsefna þeir lána, hverra trygginga skuli krafist og hver vera skuli lánshlutföll, vaxtakjör og önnur lánakjör. Þetta er að sjálfsögðu töluverð breyting. Sjóðirnir verða með þessu ekki bundnir við ákveðinn atvinnuveg, nema stjórn sjóðsins ákveði það, eða m. ö. o. látið í vald stjórnar sjóðsins hvort hún vilji opna fyrir lánveitingar í annað en nafn sjóðsins ber með sér. Búnaðarsjóður getur þá lánað til fiskvinnslu, ef stjórnin ákveður svo, og Sjávarútvegssjóður í það sem kannske kallast strangt til tekið landbúnaðarmál. Gott dæmi um þetta eru fiskeldismálin, sem eru nú mjög á dagskrá, og eiga að sumir segja hvergi heima, en þó helst hjá Stofnlánadeild landbúnaðarins og Framkvæmdasjóði. Með þessari breytingu væri þá að sjálfsögðu hverjum sjóði heimilt, ef stjórnin ákveður svo, að lána til fiskeldis. 3. Gert er ráð fyrir að stjórn hvers sjóðs ákveði hvort sjóðurinn skuli lána beint eða fyrir milligöngu viðskiptabanka eða annarra lánastofnana. Í þessu felst að sjóðirnir geta valið á milli mismunandi leiða. Þeir geta að sjálfsögðu tekið við og afgreitt lán beint sjálfir eða þeir geta tekið við umsóknum sem koma í gegnum banka og þá e. t. v. með bankatryggingu, þ. e. að bankinn annist útlánin til lántakenda eftir að hafa fengið fé úr viðkomandi sjóði. Þetta er einnig sett á vald stjórnar sjóðsins, en þó er það grundvallaratriði í þessum lögum að opna fyrir milligöngu bankanna um lánveitingar úr þessum þremur sjóðum. 4. Lagt er til að stjórn sjóðanna verði heimilt að ákveða að lánakjör og lánshlutföll verði mismunandi eftir því hvaða tryggingar eru settar. T. d. gæti komið til greina að lánakjör væru betri ef banki annast milligöngu og ábyrgist endurgreiðslu á láninu til sjóðsins. 5. Felld eru úr lögum ákvæði um að tiltekinn viðskiptabanki skuli hafa á hendi daglegan rekstur og stjórn hvers sjóðs. Stjórn viðkomandi sjóðs getur hins vegar ákveðið að semja við banka um að annast fyrir sjóðinn afgreiðslu á lánum og hvað það annað sem hún ákveður. 6. Starfsemi sjóðanna verður fyrst og fremst í því fólgin að sjóðirnir veiti lán eða ábyrgðir. En jafnframt er lag til að innan hvers sjóðs starfi sérstök deild er hafi það hlutverk að styðja nýsköpun og umbætur í viðkomandi atvinnuvegum og reyndar í hverju því sem stjórn sjóðsins ákveður. Veitt er heimild til að úr þessari deild megi veita styrki eða áhættulán sem þá afskrifist ef viðkomandi starfsemi mistekst og getur ekki endurgreitt. 7. Stjórnum sjóðanna verði heimilt að ákveða að þeir taki þátt í fjárfestingar- og þróunarfélögum að því marki sem slík þátttaka samrýmist hlutverki sjóðanna. 8. Teknar eru upp heimildir fyrir sjóðina til að taka lán erlendis í eigin nafni innan ramma lánsfjárlaga. Á hinn bóginn eru felld á brott ákvæði um að ríkissjóður ábyrgist allar skuldbindingar sjóðanna, þótt ríkisábyrgð héldist að sjálfsögðu að því er varðar skuldbindingar sem stofnað hefur verið til til þessa með ríkisábyrgð. Þetta merkir í fyrsta lagi það að sjóðsstjórnin getur ákveðið að taka lán beint, ef hún telur sig fá hagkvæm kjör, en hún getur einnig að sjálfsögðu samið við viðskiptabanka eða Seðlabanka eða Framkvæmdasjóð, eins og fram kemur í frv. um Framkvæmdasjóð sem liggur hér fyrir Alþingi, um að annast slíkar erlendar lántökur fyrir hönd viðkomandi sjóðs. En þetta þýðir jafnframt að ef um ríkisábyrgð á að vera að ræða verður að biðja um hana sérstaklega. Að sjálfsögðu eru slíkar ákvarðanir iðulega teknar og verða vafalaust teknar í sambandi við lánsfjárlög. Þá eru felld brott ákvæði um það hvenær heimilt er að telja lán eða eftirstöðvar lána úr sjóðunum fallin í gjalddaga án uppsagnar og um heimild sjóðanna til að láta setja veð við opinber uppboð án undangengins dóms, sáttar eða fjárnáms, enda slík lagaákvæði óþörf, þar sem sjóðirnir geta áskilið sér þennan rétt í skuldabréfum þeim sem lántakendur gefa út til viðurkenningar á skuld sinni. Æðsta vald í málefnum hvers sjóðs verður í höndum fimm manna stjórnar sem er í öllum tilfellum þannig skipuð að ráðherra skipar formann stjórnarinnar. Hins vegar skipar viðkomandi atvinnuvegur aðra fjóra stjórnarmenn, eða samtök innan viðkomandi atvinnuvegar, eins og kemur fram í greinum um viðkomandi sjóð. Í Búnaðarsjóðinn er gert ráð fyrir að Búnaðarfélag Íslands tilnefni tvo og Stéttarsamband bænda tvo. Í stjórn Iðnaðarsjóðs er gert ráð fyrir að tveir verði tilnefndir af Félagi ísl. iðnrekenda og tveir skv. tilnefningu Landssambands iðnaðarmanna. Í stjórn Sjávarútvegssjóðs verði tveir skipaðir skv. sameiginlegri tilnefningu Sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna, sjávarafurðadeildar Sambands ísl. samvinnufélaga og sölusambands ísl. fiskframleiðenda, einn verði tilnefndur af Landssambandi ísl. útvegsmanna og einn sameiginlega af Sjómannasambandi Íslands og Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands. Þá er það nýmæli í þessum lögum að sjóðunum er ætlað að halda ársfundi. Rétt til setu á þeim fundum eigi allmikill fjöldi fulltrúa frá viðkomandi atvinnugrein, samtals 20 fulltrúar við hvern sjóð. Þeir verða tilnefndir af sömu aðilum og tilnefna menn í stjórn viðkomandi sjóðs. Á slíkum fundum verða að sjálfsögðu, auk þess sem reikningar eru lagðir fram, ræddar þær reglur sem stjórnin hyggst hafa um útlán úr sjóðunum. Þannig gefst langtum fleiri mönnum tækifæri til að hafa áhrif á þessa mikilvægu starfsemi fyrir viðkomandi atvinnugrein. Eins og fram kom í því sem stjórnarflokkarnir samþykktu í september 1984 er með þessu frv. gert ráð fyrir því að sameina ýmsa sjóði viðkomandi atvinnugreina. Þannig er gert ráð fyrir því að Stofnlánadeild landbúnaðarins, Framleiðnisjóður landbúnaðarins og Fiskræktarsjóður sameinist í Búnaðarsjóð. Um Iðnaðarsjóð er það að segja að þar er ekki um þetta að ræða. Þar hefur sameining nýlega farið fram. Hins vegar er gert ráð fyrir því að Fiskveiðasjóður Íslands, Fiskimálasjóður og Styrktar- og lánasjóður fiskiskipa verði að Sjávarútvegssjóði. Virðulegi forseti. Eins og ég sagði áðan sé ég ekki ástæðu til þess að halda um þetta mjög langa ræðu. Ég hef rakið meginþætti þessa máls og legg að lokum áherslu á að með þessu er leitast við að samræma starfsemi sjóðanna, opna þá, sem er kannske eitt af því allra mikilvægasta, og fela stjórnum þar sem atvinnuvegirnir hafa tögl og hagldir að ákveða starfsemi sjóðanna innan þess ramma sem þessi lög setja, en ákveða hins vegar ekki ýmsa þætti, sem nú eru ákveðnir í lögum, þ. e. fella út slíkar takmarkanir. Ég leyfi mér svo að leggja til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Virðulegi forseti. Ég held að ég hafi séð þetta frv. um tvöleytið þegar ég kom á þingfund og mig óraði satt að segja ekki fyrir því að það yrði tekið hér til 1. umr. nú í dag. Og ég heyrði það reyndar á máli hæstv. forsrh. að hann er orðinn býsna ruglaður í ríminu. Mér fannst engu líkara en hann væri að tala innanbúðar í stjórnarherbúðunum og að greina frá því sem þar væri að gerast og hefði verið að gerast í þessum efnum, væri að lofa okkur að heyra ýmislegt af því sem þar hefði komið fram og væri sem sagt farinn að rugla löggjafarsamkomunni hér illa saman við fundi í stjórnarflokkunum. Sem betur fer er ástandið ekki eins slæmt hér á löggjafarsamkundunni og innan stjórnarflokkanna þó að mörgum þyki það kannske ekki til fyrirmyndar. En greinilega liggur hæstv. forsrh. mikið á að knýja þetta mál í nefnd, svo þýðingarmikið sem það er að þeirra dómi, fulltrúa stjórnarflokkanna, sem þetta hafa samið, mál sem ég tel eitt stærsta mál sem við fjöllum um á þessu þingi. Það er tekið til umræðu áður en menn hafa hér fengið tækifæri til að lesa það yfir, hvað þá meir. Mér þykir til heldur mikils mælst af hæstv. forsrh. að reikna með því að þessi umræða verði annað en gerviumræða á þessu stigi. Ég reikna reyndar með því að hæstv. ríkisstj. vilji láta umræður hér á Alþingi vera eins konar gerviumræður, eins konar afgreiðsluumræður fyrir það sem þegar hefur verið ákveðið innan stjórnarflokkanna. Ég sé það á þessu og kemur reyndar ekkert á óvart. Ég ætla þess vegna ekki að ræða þetta mál efnislega nú og tel það óviðeigandi með öllu eftir svo skamman tíma sem við höfum haft það hér á borðum okkar. Hér er hins vegar um að ræða mál sem kann að skipta sköpum fyrir framtíð atvinnulífs okkar í öllum grunngreinunum þremur, landbúnaði, sjávarútvegi og iðnaði, hvernig lánastarfsemi til þessara atvinnugreina verði hagað í framtíðinni. Hér er bæði um kerfisbreytingu og eðlisbreytingu að ræða ef marka má orð hæstv. forsrh. Um 1. gr. segir í athugasemdum, með leyfi virðulegs forseta: „Gert er ráð fyrir að sömu lög taki til þriggja stærstu atvinnuvegasjóða landsins. Með því móti er lögð áhersla á að skipulag og starfsemi sjóðanna sé samræmd þótt einstök atriði séu frábrugðin frá einum sjóð til annars.“ Ég spyr nú bara: Hver segir að svo verði, þrátt fyrir það að þessu sé hnoðað í einn lagabálk, með hverjum sjóði sérstökum og sérlögum fyrir hann í raun og veru inni í þessum sama lagabálki? Hver sér um að þarna verði betri samræming? Ég stórefa að svo verði. Ég hélt að það væri eiginlega lágmarks tillitssemi sem okkur yrði sýnd í stjórnarandstöðunni að við fengjum að lesa þetta frv. áður en það væri tekið hér til umr. Ég geri mér ljóst að um málið verður fjallað í nefnd og þar fá menn sjálfsagt tækifæri til að fara nánar ofan í þetta. Það er hins vegar greinilegt á þessum vinnubrögðum að hæstv. ríkisstj. er staðráðin í því að halda hér mikið og voldugt sumarþing fram eftir öllu, og þeir um það vitanlega. Ef þeir vilja haga sér þannig gagnvart stjórnarandstöðunni, þá stendur auðvitað ekki á okkur að taka þátt í þessum sumarleik þeirra. Ég ætla sem sagt ekki að gera efnislegar athugasemdir við þetta frv. sem ég hef ekki lesið. En ef hæstv. ríkisstj. ætlar að fara þannig að, þá sé ég ekki ástæðu til þess að við hana verði höfð samvinna um eitt eða neitt varðandi þinghaldið. Hér er greinilegum stríðshanska kastað og það af oddvita hæstv. ríkisstj. Hann gengur fram fyrir skjöldu, enda honum sæmst og út af fyrir sig karlmannlegast, eins og hann er reyndar vaxinn til, að taka það á sig að kasta þessum stríðshanska. Ég gæti hér rætt ýmislegt varðandi þann sjóð sem ég þekki best til, sjóð landbúnaðarins, en ég sé ekki ástæðu til að gera það við þessa umræðu. En það skyldi þó ekki koma á daginn, þegar menn hefðu athugað þetta mál, sem svo lengi hefur verið að velkjast fyrir stjórnarflokkunum og togast hefur verið þar á um fram og til baka, að kannske væri ekki um svo mikla breytingu að ræða heldur verið að fullnægja einhverju ákvæði í stjórnarsáttmála, og að falleg orð og skrautlegar umbúðir utan um ekki neitt væri það sem kæmi í ljós.



Virðulegi forseti. Ég þarf ekki miklu við að bæta það sem hv. 2. þm. Austurl. sagði hér. Ég tek undir allt það sem hann sagði um vinnubrögð í sambandi við framlagningu þessa frv. Það kom mér dálítið einkennilega fyrir sjónir þegar ég sá það hér þegar við komum til fundar. Á haustdögum gerði ríkisstj. ýmsar samþykktir, m. a. þá samþykkt sem tíunduð er í þessu frv. En hún mun hafa gert samþykkt á þann máta líka að sameina skyldi alla sjóði sjávarútvegsins og til þess var skipuð nefnd. Í þeirri nefnd eigum við sæti, ég og hv. 3. þm. Vesturl. Við gerðum ráð fyrir því á haustdögum að sú nefnd mundi starfa í vetur og undirbúa með hagsmunaaðilum frv. um breytingu á þessum sjóðum. Nefndin hefur einu sinni verið kölluð til fundar og mennirnir í nefndinni lauslega kynntir. Það sem hér kemur síðan fram er að þrír þættir þess starfs, sem þeirri nefnd sem ég á sæti í var falið að vinna að og undirbúa frv. um hvernig breyta skyldi, þrír þættir þess máls eru inni í þessu frv. Ég vildi því spyrja hæstv. forsrh., þó að sú nefnd sem ég hef hér gert að umræðuefni sé ekki skipuð af honum, hvað eigi að verða um framhaldsstarf þeirrar nefndar, hvort horfið sé frá því að sameina sjóði sjávarútvegsins undir einn hatt og þetta sé svar við því. Um leið og ég tek undir óskir hv. 2. þm. Austurl. um að þetta mál verði ekki afgreitt á þessum fundi heldur fáum við frekari tíma til að skoða það vil ég einnig benda á það að mér finnst óeðlilegt að um þetta frv. verði ekki fjallað í fleiri nefndum deildarinnar en hv. fjh.- og viðskn. Það er kannske óvenjuleg vinna á þingi að svo sé gert, en það að sjóðir sjávarútvegsins séu teknir og þeim stillt upp á þann máta sem hér er lagt til, án þess að hagsmunaaðilar í sjávarútvegi og sjútvn. deildarinnar fái að fjalla um það, finnst mér óeðlileg vinnubrögð. Ég get þó ekki stillt mig um að nefna einn þátt í þessu frv. sem maður rekur augun undir eins í. Það er hvernig skuli skipa stjórn t. d. Sjávarútvegssjóðs. Þar er lagt til að ákveðnir aðilar tilnefni fulltrúa í stjórnina og eru taldir upp LÍÚ, Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna og sjávarafurðadeild Sambandsins, sem skuli í sameiningu skipa þrjá fulltrúa, en einn fulltrúi frá sjómönnum og Farmanna- og fiskimannasambandi. Ég hefði talið að ef á annað borð er verið að taka hagsmunaaðila ættu í þessum hópi að vera fulltrúar frá starfsfólki við fiskvinnslustöðvarnar. Og á sama máta skuli á ársfund fyrirtækisins, þar sem 20 fulltrúar skulu fjalla um málefni aðalsjóðs sjávarútvegsins, einnig verða til kallaðir fulltrúar frá starfsfólki fiskvinnslunnar. Ég tel ekki ástæðu til að fjalla um efnisinnihald þessa frv. en mælist eindregið til að umræðu um það verði frestað til þess að þm. gefist kostur á að lesa frv. og kynna sér innihald þess.



Virðulegi forseti. Það er að sjálfsögðu eins með mig og aðra hv. þm. sem hér hafa talað að mér hefur ekki gefist kostur á að fara yfir þetta frv. En þar sem því er nú vísað til fjh.- og viðskn. gefst kostur væntanlega á að fjalla um það þar og get ég að sjálfsögðu af þeirri ástæðu beðið með mínar athugasemdir þangað til. Mér þykir þó rétt að benda hér á örfá atriði sem ég tel að þurfi að athuga sérstaklega og mjög nákvæmlega við frekari umfjöllun málsins hér í deild eða í þeirri nefnd sem fær það til meðferðar. Þá er það sérstaklega 14. gr. sem þarf að minni hyggju mikillar athugunar við, í fyrsta lagi í sambandi við þá tekjustofna sem þar er um fjallað og eru orðnir ærið gamlir í hettunni, sumir hverjir alveg frá upphafi þess að þessi löggjöf var sett, þ. e. breytt var úr ræktunar- og byggingarsjóðum í sveitum yfir í Stofnlánadeild landbúnaðarins. Þarna er að sjálfsögðu um að ræða verulega mikla skattheimtu á landbúnaðinn. Ber að hafa í huga í því sambandi að hér er ekki um það að ræða að stofnlánadeildargjaldið komi til gjalda í búrekstri, heldur er þetta launatengt gjald á framleiðendur sjálfa. Ber mjög að athuga það í þessari umfjöllun allri að fullt samræmi sé á milli atvinnuveganna sem greiða hliðstæð gjöld, þannig að einum sé þar ekki íþyngt fram yfir það sem gerist með aðra. Til viðbótar við þetta vil ég minna á að það getur tæpast dregist lengur að menn geri það upp við sig hvort það sé að öllu leyti samrýmanlegt að kalla inn fjármagn frá landbúnaðinum á sama tíma og nánast hver einasta króna þangað er lánuð fullverðtryggð og að sjálfsögðu þá með mjög svipuðum eða sambærilegum kjörum og sjóðurinn tekur að láni, þannig að þar á ekki að vera um halla að ræða. Þessi skipan mála hefur verið rökstudd með því að fyrr á árum hafi verið tekin mikil lán til Stofnlánadeildarinnar sem hafi þá verið verðtryggð en síðan lánuð út jafnvel óverðtryggð. Þetta gekk svo alveg fram undir árið 1976. Það er náttúrlega nauðsynlegt að fá um það mjög glöggar upplýsingar hvað miklar skuldbindingar hvíla á Stofnlánadeild landbúnaðarins af þessum sökum og hvort áfram sé hægt að forsvara þá gjaldtöku sem er til deildarinnar með sama hætti og gert hefur verið fram til þessa. Þetta tel ég að þurfi að fara mjög gaumgæfilega í gegnum og meta þær niðurstöður síðan. Það sem ég hef þó einkum við 14. gr. að athuga er það sem segir í niðurlagi hennar sem með leyfi virðulegs forseta hljóðar svo: „Eignir Framleiðnisjóðs landbúnaðarins og sérstök framlög, þ. á m. eftir atvikum hluti ráðstöfunarfjár Búnaðarsjóðs skv. ákvörðun ársfundar sjóðsins hverju sinni, skulu renna í sérstaka deild innan Búnaðarsjóðs, sbr. 11. gr. laga þessara. Fé þessu og fjármagnstekjum af því skal haldið aðgreindum í bókhaldi og reikningum sjóðsins.“ Hér er síðan vitnað til 11. gr., þar sem skilgreind eru nánar verkefni Framleiðnisjóðs. Nú vill svo til að í öðru frv., sem hér er til umfjöllunar í landbn. Nd. Alþingis, eru mikilvæg ákvæði um búháttabreytingu í landbúnaði, sem lagt er til að verði unnin með skipulögðum hætti á næstu árum, t. d. næstu fimm árum. Ég hef miklar efasemdir um að því fjármagni sé sérlega vel borgið í Búnaðarsjóði. Fyrir þessu er í fyrsta lagi nokkur reynsla. Menn ætluðu sér stóra hluti í þessum efnum árið 1979, þegar framleiðsluráðslögunum var þá breytt og dálítið fjármagn, sem veitt var þá á fjárlögum sem hluti af jarðræktarframkvæmdum eða undir þeim lið, var ætlað til þessara verkefna. Í fyrstu var t. d. hluta af því fjármagni veitt til Stofnlánadeildar landbúnaðarins sem framlagi er hún síðan lánaði út til þessara verkefna með fullum vöxtum og jafnvel verðtryggingu. Ég óttast það í þessum efnum að þeim sem kæmu til með að stjórna Búnaðarsjóði yrði vísað á það fjármagn sem m. a. kæmi inn í sjóðinn vegna búháttabreytingar eða áforma um þá breytingu. Og það sem segir hér í síðustu mgr. 14. gr. snýr á haus fyrir mér. Ég hef ekki trú á því að það komi fjármagn úr Stofnlánadeild landbúnaðarins til þessara verkefna, heldur verði þetta búháttabreytingafjármagn þvert á móti látið ganga á vegum Búnaðarsjóðs til almennra lánveitinga. Þetta hvort tveggja vildi ég, virðulegi forseti, láta koma hér fram þegar við þessa umræðu. Ég tel að mjög þurfi að gaumgæfa þá skattheimtu sem felst í 14. gr. og athuga hvert samræmi er á milli atvinnuveganna í þeim efnum, og svo líka hitt, sem ég tel að sé í raun meginmál varðandi íslenskan landbúnað í dag og muni verða ráðandi um það hvort við höldum við byggðinni í landinu, a. m. k. nokkurn veginn í því horfi sem hún er nú, að séð verði um að því fjármagni sem til þess er ætlað í frv. til nýrra laga um Framleiðsluráð landbúnaðarins verði þannig ráðstafað að ekki verði í neinu hvikað frá þeim ásetningi sem þar kemur fram. Ég óttast að í þessu frv. sé ekki nægilega vel frá því gengið.



Virðulegi forseti. Ég verð að lýsa nokkurri undrun á ræðum þeirra hv. Alþb.-manna sem hér töluðu og vísa öllum fullyrðingum um rugl heim til föðurhúsanna. Það sem ég gerði var ekki annað en að greina frá því sem stendur í grg. um aðdraganda þessa máls, um samþykkt stjórnarflokkanna. Að sjálfsögðu byggjast öll stjfrv. á ákvörðunum stjórnarflokkanna og svo gerði það einnig í fyrri ríkisstjórnum. Ég rakti hins vegar þær meginbreytingar sem ráðgerðar eru með þessu frv. Ég er sannfærður um að virðulegur forseti tekur til greina óskir stjórnarandstæðinga um að fá að skoða málið. Ég efast ekki um það. Ég óskaði ekki eftir að umræðu um málið yrði lokið endilega á þessum fundi, ég sagði ekki orð um það. Ég vil hins vegar taka það fram að ég tel þetta mál mjög mikilvægt og mjög til bóta fyrir starfsemi sjóðanna. Ég tel ákaflega mikilvægt að samræma starfsemi þeirra. Hv. þm. Helgi Seljan sagðist efast um að þetta leiddi til nokkurrar samræmingar. Vel má vera að stjórnir einstakra sjóða, sem fá með þessum lögum mjög mikið sjálfsákvörðunarvald, kjósi að hafa ekki á fullt samræmi. En með frv. er a. m. k. stuðlað að því að svo geti orðið, en hin ýmsu lög sem nú gilda um ýmsa sjóði atvinnuveganna verka aftur á móti sem hindrun á það. Þau verka gegn því að samræmi geti orðið. Ég er þeirrar skoðunar að sneplatog á milli atvinnuveganna sé mjög vafasamt. Reyndar get ég sagt það að ég hefði helst viljað hafa aðeins einn stofnlánasjóð atvinnuveganna. Ég teldi það vera skynsamlegasta skipun. En menn töldu það of róttæka breytingu, a. m. k. á þessu stigi. Hv. þm. Helgi Seljan taldi að hér væri fyrst og fremst um skrautbúning að ræða utan um litlar breytingar. Að sjálfsögðu er hann frjáls að hafa það álit. Ég fullyrði hins vegar að hér er um mjög mikilvægar breytingar að ræða. Ég leyfi mér að fullyrða að á engan máta sé í þessu frv. dregið úr þýðingu og getu sjóðanna til að aðstoða viðkomandi atvinnuveg, alls ekki, ekki á nokkurn máta. Ég lít svo á að fyrst og fremst sé verið að fela viðkomandi atvinnuvegum forsjá sinna sjóða. Út af því sem hv. þm. Egill Jónsson sagði hér áðan, sem eru efnislegar athugasemdir er vitanlega þarf að athuga mjög vandlega, þá finnst mér það þó nokkuð undarlegt ef Búnaðarfélagi Íslands og Stéttarsambandi bænda er ekki treystandi til þess að veita fjármagn til nýsköpunar í sínu atvinnulífi. Mér finnst það undarlegt. Ég get ómögulega tekið undir það. Ég treysti þessum stofnunum miklu betur en bankastjórum eða öðrum, sem eru fjarri viðkomandi atvinnuvegi, til að ráðstafa því fjármagni, sem til ráðstöfunar er, á skynsamlegan máta.

Þeir hafa verið í stjórn Stofnlánadeildar.

Þeir hafa verið í stjórn Stofnlánadeildar. Þeir verða það ekki skv. þessu. Þeir fara út og ég tel það gott. Ég tel að atvinnuvegurinn sjálfur eigi að hafa ákvörðunarvaldið. Hv. þm. Skúli Alexandersson spurði um þá nefnd sem sjútvrh. mun hafa skipað. Því miður á ég erfitt með að svara hans spurningu að óathuguðu máli. Það er rétt að þessi nefnd var skipuð áður en ákvörðun var tekin um að taka alla sjóðina til slíkrar endurskoðunar eins og hér er um að ræða. Ég hygg að það hljóti að vera skýringin á því að fundir hafa ekki verið haldnir í þeirri nefnd. Sjálfsagt er að leita nánari upplýsinga um það. Ég skal svo ekki hafa fleiri orð um þetta að þessu sinni. Ég þykist sannfærður um að umræðu um málið verði frestað og þá gefst stjórnarandstæðingum tækifæri til að lesa frv. Reyndar var gert ráð fyrir að því yrði dreift hér á föstudaginn var, en þá var ekki fundur og því ekki hægt að dreifa því fyrr en nú. Þegar hv. þm. hafa kynnt sér efni frv. geta menn rætt málið af meiri þekkingu.



Virðulegi forseti. Frv. það sem nú er tekið til umr. er fylgifrv. frv. sem fjalla um Byggðastofnun, Þróunarfélag og Framkvæmdasjóð. Með þeim frv. er gert ráð fyrir að Framkvæmdastofnun verði lögð niður 1. sept. n. k. og þær stofnanir sem ég nefndi taki við verkefni hennar. Í lögum nú er gert ráð fyrir að stjórn Framkvæmdastofnunar tilnefni fulltrúa í Landflutningasjóð sem er jafnframt í vörslu Framkvæmdasjóðs. Með þessu frv. er gert ráð fyrir að flytja þessa vörslu yfir til Byggðastofnunar þannig að Landflutningasjóður verði staðsettur þar. Það þykir á allan máta vera eðlileg staðsetning fyrir Landflutningasjóð og sömuleiðis þá að Byggðastofnun tilnefni fulltrúa í stjórn Landflutningasjóðs. Um þetta held ég að þurfi ekki að hafa langa ræðu og læt ég þetta nægja, en legg til að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.

Frsm. (Þorv. Garðar Kristjánsson) Hæstv. forseti. Iðnn. hefur tekið það frv. sem hér er til umr. til meðferðar og leggur til að það verði samþykkt. Þetta frv. fjallar um að Skeiðsfossvirkjun verði undanþegin tekjuskatti, eignarskatti og stimpilgjöldum vegna lána, útsvari, aðstöðugjaldi og yfirleitt opinberum gjöldum hliðstætt því sem gildir um Landsvirkjun, Orkubú Vestfjarða og Hitaveitu Suðurnesja svo að einhver orkufyrirtæki séu nefnd. Frv. fjallar ekki um önnur atriði en þessi. Ég ítreka að nefndin leggur einróma til að það verði samþykkt.