Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Karl Einarsson Fyrstu grein þessa frv. hefir verið breytt í háttv.Nd. alveg á sama hátt og 1. gr. siglingalaganna, sem nú eru komin í sameinað þing. Nefndin lítur svo á, að rjett sje, að þessi frv. fylgist að, og hefir því verið borin fram brtt. við frv., enda er frv. miklu aðgengilegra, eins og við ráðum til að hafa það, en eins og Nd. samþykti það. Að öðru leyti finn jeg ekki ástæðu til að rökstyðja till., leyfi mjer um það að vísa til fyrri ræðu minnar um þetta mál hjer í hv. deild.

Fjármálaráðherra (S. E.) Jeg vil mæla með því, að frv. þetta verði samþykt óbreytt hjer í hv. deild, og helst að það fái að ganga nefndarlaust áfram. Frv. er borið fram til að auka tekjur landssjóðs, og mundi tekjuaukinn af því nema um milj. kr. yfir fjárhagstímabilið.

Kristinn Daníelsson Mjer sýnist það vera tæplega sannað, að það sje brýn þörf að auka frekar við tekjur ríkissjóðs en gert hefir verið á þessu þingi, og mjer finst því rjett, að þetta atriði væri athugað nánar í nefnd, enda er annað mál á dagskránni í raun rjettri sama málið og þetta. Og þó þar sje komið nefndarálit, er ekkert vikið að þessari hlið málsins, og ætti nefndin því að geta gefið ýmsar skýringar, svo hægara væri að glöggva sig á frv.

Halldór Steinsson Jeg sje ekki ástæðu til að vísa þessu máli til fjárhagsnefndar, því hjer liggur fyrir annað frv. frá nefndinni, sem hefir inni að halda sömu ákvæði og þetta frv. Nefndin hefir því athugað málið.

Fjármálaráðherra (S. E.) Fyrir þessari hv. deild liggur og annað frv., sem fer fram á nákvæmlega sömu hækkun á vörutollinum, en þar sem það frv. fer fram á breytingar á flokkuninni, sem er vitanlegt að mundi sæta mótspyrnu í hv.Nd., þá legg jeg hiklaust til, að þetta frv. fái að ganga áfram.

Frsm. (Magnús Torfason) Hjer er að nokkru leyti um að ræða samskonar tekjuauka og samþ. var hjer áðan í fyrsta málinu. Um tekjurnar yfirleitt þarf jeg því ekki að fjölyrða frekar; þær eru, eins og jeg hefi áður bent á, mjög varlega áætlaðar, og það svo, að jeg tel ekki mikið, þótt þær færu 20% fram úr áætlun. Og eftir því, sem fjárlögin fara nú frá okkur, má jafnvel gera ráð fyrir tekjuafgangi, þannig, að við ættum um 2 milj. til að mæta útgjöldum, sem stafa af sjerstökum lögum. Reyndar hljóta ávalt að vera um þetta talsverðar ágiskanir. En þó er það víst, að enginn nauður rekur nú til þess að hækka mjög gjöldin. Þess vegna hefir nefndin ekki heldur tekið neina afstöðu gagnvart 3. gr., eða hversu mikið eigi að hækka hundraðstöluna, því þegar til hækkunarinnar kemur, eru fleiri vegir til, t. d. að hækka grunntöluna. En um þetta vildi nefndan gjarnan heyra álit hv. deildarmanna. Annars skal jeg geta þess um þessar frv. breytingar í heild, að þær eru fram komnar til að bæta úr sýnilegum meingöllum og ósamræmi á núgildandi vörutollslögum. Jeg hefi látið setja með skáletri allar breytingar, til hægðarauka. Fyrst er þá þess að geta, að jeg hefi sett blakkfernis á eftir tjöru, því það á auðvitað saman. Þá er tollur á tunnuhlutum gerður jafn og á heilum tunnum, því ekki þótti hæfa að tolla efnið hærra en tilbúinn hlutinn. Það yrði bersýnilega til að spilla fyrir innlendum iðnaði, en íslensk tunnugerð er töluvert að vaxa. Tunnuhlutum hefir áður verið skift í 3 flokka, og voru tunnustafir í 5. fl., en botnar og gjarðir í 6. fl. Þetta veldur ávalt ruglingi og rifrildi þegar á að innheimta gjaldið. Næsta brtt. er um það, að setja seglgarn í 2. fl., í stað 6. fl. Eins og sjá má, er netjagarn í 2. fl., en mest af seglgarni er einmitt notað í net. Er því eðlilegast, að hvorttveggja sje í 2. fl., og það því fremur, sem færi eru þar, en seglgarn er líka notað í lóðartauma. Sömuleiðis fer 3. brtt. fram á það, að setja striga í 2. fl., vegna þess, að tilbúin segl eru í þessum flokki, og yrði því efnið dýrara en tilbúin varan, ef ekki væri breytt. Sama er að segja um „presenningar“. Loks hefi jeg fært fernisolíuna um set, því sjálfsagt er að hafa öll byggingarefni í lágum flokki. Um olíurnar er það annars að segja, að þar sem steinolía og bensín eru aflgjafar, eiga þær að vera í 1. flokki, en smurningsolía hins vegar í 2. fl., því hún er ekki aflgjafi. Í 6. gr. er „pappír“ með skáletri, þó svo eigi eiginlega ekki að vera. Jeg hafði að eins flutt þetta orð á sinn stað, en það stóð áður innan um járnbúta og tilbúin áburðarefni, en viðkunnanlegra þótti að telja pappír upp með prentuðum blöðum og bókum. Annað þarf jeg ekki að taka fram um einstakar greinar, en um málið í heild sinni get jeg vísað til þess, sem jeg sagði í upphafi.

Fjármálaráðherra (S. E.) Vitanlega verða ávalt skiftar skoðanir um það, þegar á að fara að flytja milli flokka í vörutollslögunum. 1914 var líka mjög deilt um einmitt sömu breytinguna, sem hv.þm. Ísaf. (M. T.) er nú með. Ýmsar þessara breytinga virðast frá mínu sjónarmiði ekki sjerlega athugaverðar, að öðru leyti en því, að þær geta orðið frv. að fótakefli. Annars vil jeg benda á, að breytingarnar miða heldur til lækkunar. Ástæðan til þess, að jeg hefi mælt svo mjög með stj.frv., er sú, að jeg óttast, að ef farið verður á annað borð að flytja á milli flokka, verði það til þess, að engar breytingar gangi fram eða hækkanir. Annars eru hækkanirnar á báðum frv. þannig: 1. fl. nú 20 au., eftir frv. 30 au. 2. - - 50 - - - 75 - 3.- - 600 - - - 900 - 4. fl. fellur burtu í stj.frv., vegna sjerstakra laga um salt og kolatoll. 5. fl. nú 6 au., eftir frv. 9 au. 6. - - 200 - - - 300 - Að því er snertir hinar almennu hugleiðingar hv.þm. Ísaf. (M. T.) um það, að tekjuþörfin sje vafasöm, þá skal jeg ekki þreyta menn á því, að sýna fram á þá þörf enn þá einu sinni. En það hefi jeg margsannað, að ef ekkert er gert til þess að draga úr hallanum, er fyrirsjáanlegur óvenjumikill tekjuhalli á næsta fjárhagstímabili.

Jóhannes Jóhannesson Jeg verð að segja það, að mjer þykir hækkun hv.þm. Ísaf. (M. T.) á vörutollinum viðkunnanlegri en meðferð nefndarfrv. á tollinum. En til þess að þessi tvö frv. rekist ekki á., vildi jeg stinga upp á því, hvort ekki væri rjett að samþ. þetta frv. til 3. umr., en geyma síðan Nd. frv., þangað til sjest, hvaða viðtökur hitt frv. fær í hv.Nd.

Halldór Steinsson Hv. þm. Ísaf. (M. T.) skýrði ekki rjett frá afstöðu nefndarinnar. Meiri hl. - og þar með vissi jeg ekki betur en að hv.þm. Ísaf. (M. T.) væri - vildi láta hækka gjaldið í 3. gr. En hún óttaðist mótstöðu hv.Nd. gegn flokkaskipunarbreytingunum sjerstaklega. Þess vegna vildi meiri hl. láta stj.frv. ganga fyrst fram, svo að trygging fengist fyrir því, að einhver hækkun yrði samþ., en þar fyrir var hann ekkert á móti till.hv.þm. Ísaf. (M. T.) í sjálfu sjer, hvað flokkun varanna snerti.

Frsm. (Magnús Torfason) Fyrst vil jeg svara hv.þm. Snæf. (H. St.). Hann ætlaði auðsjáanlega að ná sjer niðri á mjer. En það brást nú. Jeg sagði sem sje ekkert um afstöðu nefndarinnar sjálfrar, heldur að eins hitt, að hún hefði viljað bíða með það, þangað til að hún heyrði álit deildarinnar, eins og stendur í nefndarálitinu. Annars skal jeg geta þess fyrir mitt leyti, að jeg er sannfærður um það, að ef við fellum hitt frv., þá flýgur þetta í gegn í hv.Nd., því sú hv. deild hefir reynst alæta á allar skattahækkanir, og gleypir svo að segja alt þess kyns, sem að henni er rjett og eitthvað lyktar af skattaauka. Og hæstv. fjármálaráðherra (S. E.) á að þessu leyti fremur heima í hv.Nd. en hjer í þessari deild. Jeg vil að síðustu minna á, að hæstv. fjármálaráðherra (S. E.) hefir lýst yfir, að breytingarnar, sem gerðar eru í frv., sjeu sjálfsagðar.

Fjármálaráðherra (S. E.) Það var ekki nema sjálfsagður hlutur, að jeg vekti eftirtekt á því í Nd., að heppilegast væri að láta stjórnarfrv. ganga fram, þar sem reynsla er fengin fyrir því, að breyting á flokkuninni í vörutollslögunum vekur jafnan harðvítugar deilur. Um það efni sýnist sitt hverjum. Hins vegar er mjer aðalatriðið, að skatthækkunin verði samþykt. Jeg geri ekki ráð fyrir, að háttv.þm. Ísaf. (M. T.) takist að vekja kapp milli deildanna um þessi tvö vörutollsfrv. Tvö stór skattafrv. hafa verið samþ. í Nd., hjer um bil óbreytt eins og þau voru afgr. hjeðan, og var síður en svo, að háttv.Nd. væri að etja kappi við þessa hv. deild, því ýms atriði voru háttv. deild ógeðfeld í frv. þessum, en af hræðslu við, að skatturinn minkaði við flæking milli deildanna, beygði Nd. deild sig fyrir Ed. En ef það hefir verið tilgangur hv.þm. (M. T.) að fá sig útlagðan föður að vörutollshækkuninni, þá hefði jeg innilega gjarnan getað unt honum þess heiðurs, ef það hefði ekki hleypt málinu í neina hættu. En almennur áhugi er nú fyrir því, að hraða þinginu sem mest, og ef til vill verður því lokið síðari hluta næstu viku. Er því auðsjeð, hve mikill tími vinst til þess að endurskoða vörutollslögin. Jeg vænti því, að hv. deild taki þann einn kost, sem í raun og veru er um að velja fyrir þá, sem vilja skerða tekjuhallann mikla, og það er að samþykkja frv. óbreytt, eins og það kemur frá hv.Nd.

Forseti: Frv. þetta er komið frá háttv. Nd, var þar í allsherjarnefnd, og legg jeg til, að það fari til sömu nefndar hjer.