Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Áður en gengið er til dagskrár vill forseti tilkynna að að loknum atkvæðagreiðslum á fundinum fer fram utandagskrárumræða um afskipti ráðherra af málefnum Ríkisútvarpsins, sjónvarps. Hún fer fram að beiðni hv. 8. þm. Reykn. og er reiknað með að umræðan standi í um eina og hálfa klukkustund.

Nú hefst utandagskrárumræðan svo sem tilkynnt hafði verið um afskipti ráðherra af málefnum Ríkisútvarpsins, sjónvarps. Málshefjandi er hv. 8. þm. Reykn., Ólafur Ragnar Grímsson, og beinir hann máli sínu til tveggja ráðherra, hæstv. forsrh. og hæstv. menntmrh. Umræðan fer fram samkvæmt 2. mgr. 50. gr. þingskapa, þó þannig að hún mun ekki standa lengur en í um eina og hálfa klukkustund, sbr. 2. mgr. 72. gr. þingskapa. Samkomulag er um að umræðunni verði hagað þannig að málshefjandi og ráðherrarnir hafa 10 mínútur hver við upphaf umræðunnar. Síðan hafa aðrir þingflokkar allt að 15 mínútur hver til umráða og þingflokkar málshefjanda og ráðherra 10 mínútur.

Virðulegi forseti. Ég hef kvatt mér hljóðs utan dagskrár til þess að spyrjast fyrir um afskipti tveggja ráðherra Sjálfstfl., hæstv. forsrh. og hæstv. menntmrh., af málefnum Ríkisútvarpsins, sjónvarpsins. Það er grundvallarsiðaregla í lýðræðislegu samfélagi að stjórnvöld séu ekki að hafa afskipti af innri starfsemi fjölmiðla sem ætlað er að starfa óháð. Ég minni á að í lögum um Ríkisútvarp er skýrt tekið fram að Ríkisútvarpið sé sjálfstæð stofnun. Ríkisútvarpið er einn af hornsteinum lýðræðislegs samfélags á Íslandi. Ríkisútvarpið er menningarstofnun og það hefur tekist í gegnum árin að varðveita sess þess með þeim hætti að þjóðin öll, hvar í flokki sem menn standa, hefur getað borið traust til þessarar stofnunar. Nú hefur það gerst hvað eftir annað að ráðherrar Sjálfstfl. og forustusveit Sjálfstfl. hafa rofið þau grið sem um Ríkisútvarpið hafa verið og sett Ríkisútvarpið í pólitíska herkví. Sjálfstfl. valdi Ríkisútvarpinu útvarpsstjóra. Í kjölfar þess að sá útvarpsstjóri sagði upp Hrafni Gunnlaugssyni sem dagsskrárstjóra ákvað menntmrh. að ráða Hrafn Gunnlaugsson sem framkvæmdastjóra. Í allan vetur hefur Heimdallardeildin í Sjálfstfl. haft til meðferðar sérstaka umræðuþætti í sjónvarpinu sem þjóðin hefur horft á af vorkunnsemi og undrun. Þetta hefur haldið áfram svo lengi að síðast í gær var fyrrv. aðstoðarmaður menntmrh., sem nýlega hefur látið af störfum, að stjórna enn einum umræðuþættinum í sjónvarpinu. Þáttagerð sem Örnólfur Árnason rithöfundur átti að taka saman var skyndilega hafnað af einum borgarfulltrúa Sjálfstfl. en vitað er að hæstv. menntmrh. og framkvæmdastjóri sjónvarpsins, Hrafn Gunnlaugsson, og hæstv. forsrh. hafa lengi haft horn í síðu Örnólfs Árnasonar. Og nú síðast gerist það að hæstv. forsrh. kveður útvarpsstjóra sérstaklega á sinn fund formlega í forsrn. til þess að spyrjast fyrir um bréf frá einum af samstarfsmönnum útvarpsstjóra og hæstv. menntmrh. lýsir því yfir í viðtali við Morgunblaðið að það hefði fyrr átt að reka Arthúr Björgvin Bollason frá störfum við útvarpið og finnur honum ýmislegt annað til foráttu. Það er þess vegna alveg óhjákvæmilegt, virðulegi forseti, að taka þessi mál upp á Alþingi og spyrja hæstv. forsrh. og hæstv. menntmrh. ákveðinna spurninga. Ég vil spyrja hæstv. forsrh. í fyrsta lagi: Hver lét hann fá það bréf sem Arthúr Björgvin Bollason hafði skrifað til Hauks Halldórssonar og hvenær fékk hæstv. forsrh. það bréf? Ég vil í öðru lagi spyrja hæstv. forsrh.: Hví beið hann ekki eftir heimkomu menntmrh. til þess að fjalla um það mál? Hvað var svo brýnt í þessu máli að kalla strax til útvarpsstjóra þótt menntmrh. væri væntanlegur til landsins innan tveggja sólarhringa? Það er þekkt að sú hefð hefur verið ríkjandi í Stjórnarráðinu að starfandi ráðherra hefur mjög sjaldan frumkvæði að því nema brýna nauðsyn beri til að taka mál í sínar hendur. Í þriðja lagi vil ég spyrja hæstv. forsrh.: Hvaða spurningar voru það sem hann bar fram við útvarpsstjóra? Í fjórða lagi vil ég spyrja forsrh.: Hvað annað var rætt á fundinum? Hæstv. forsrh. hefur nú þegar upplýst í útvarpsviðtali að um Hrafnsmálið hafi verið rætt á fundinum. Í viðtali við fjölmiðla staðfesti hæstv. forsrh. að það var ekki bara rætt um veðrið, eins og aðstoðarmaður forsrh. sagði í sjónvarpsviðtali á þessum fundi, heldur einnig um Hrafnsmálið. Þannig eru hæstv. forsrh. og aðstoðarmaður hans þegar komnir í mótsögn hvor við annan um það hvað fram fór á þessum fundi. En fyrst Hrafnsmálið bar á góma á þessum fundi samkvæmt frásögn hæstv. forsrh., þá vil ég einnig spyrja hæstv. forsrh. út í það bréf sem Davíð Oddsson forsrh. skrifaði útvarpsstjóra Heimi Steinssyni þegar Hrafn Gunnlaugsson var rekinn úr embætti dagskrárstjóra. Það er nefnilega komið í ljós að forsrh. Davíð Oddsson, sem hefur lýst því hvað eftir annað á opinberum vettvangi að hann hafi engin afskipti haft af brottkvaðningu Hrafns Gunnlaugssonar né heldur endurráðningu hans til sjónvarpsins, skrifaði útvarpsstjóra Heimi Steinssyni sérstakt bréf þegar Heimir Steinsson rak Hrafn Gunnlaugsson frá störfum dagskrárstjóra. Það hefur verið staðfest að þrír embættismenn útvarpsins hafa séð þetta bréf og nú í dag staðfesti Heimir Steinsson útvarpsstjóri í viðtali við mig að hann hafi fengið þetta bréf. Ég hef það þannig ekki bara frá öðrum starfsmönnum útvarpsins heldur frá útvarpsstjóra sjálfum að hann fékk bréf frá hæstv. forsrh. þegar Hrafn Gunnlagusson hafði verið rekinn frá embætti. Þess vegna vil ég spyrja hæstv. forsrh.: Hví skrifaði forsrh. þetta bréf til útvarpsstjóra þegar Hrafn Gunnlaugsson hafði verið rekinn? Í öðru lagi: Hvers vegna hefur forsrh. ekki birt þetta bréf? Í þriðja lagi: Á hvers konar bréfhaus var þetta bréf ritað? Var þetta ritað á bréfhaus forsrh. Davíðs Oddssonar eða engan bréfhaus eða bréfhaus forsrn.? Í fjórða lagi: Hvað stóð í þessu bréfi? Ég hef heyrt að í bréfinu séu setningar á þá leið: Hvers vegna er verið að ráðast á minn æskuvin og það af manni sem hefur fengið þetta embætti frá okkur í Sjálfstfl.? Ég ætla ekki að fullyrða hér hvort það eru rétt orð. En það knýr auðvitað á um það að hæstv. forsrh. birti það bréf sem hann skrifaði útvarpsstjóra Heimi Steinssyni í tilefni af því að Heimir hafði rekið æskuvin hans, Hrafn Gunnlaugsson. Þess vegna fer ég formlega fram á það hér á Alþingi að Davíð Oddsson forsrh. birti þegar í dag þetta bréf sem hann skrifaði Heimi Steinssyni vegna uppsagnar Hrafns Gunnlaugssonar svo að þjóðin öll geti séð hvers eðlis þetta bréf var og hvað í því stóð. Satt að segja er maður svo forundrandi á því að nú skuli það koma í ljós að hæstv. forsrh. hefur einmitt haft afskipti af þessu tagi, af Hrafnsmálinu frá upphafi, að hann sendir útvarpsstjóra sérstakt bréf af því tilefni, en hefur hvorki greint þingi né þjóð frá því máli. Ég vona að hann geri það nú þegar í dag. Ég vil einnig spyrja hæstv. menntmrh. hvað honum finnist um það að forsrh. lét hann ekki vita neitt um þennan gerning forsrh. í síðustu viku og menntmrh. vissi ekki af honum fyrr en fréttamenn sögðu honum frá því. Ég vil enn fremur spyrja hæstv. menntmrh.: Hvað á hann við þegar hann segir í viðtali við Morgunblaðið að honum finnist eðlilegt að leysa Arthúr Björgvin Bollason frá störfum? Það hefur komið fram að forsrh. telur að það hefði ekki átt að segja honum upp en menntmrh. Sjálfstfl., yfirmaður útvarpsins samkvæmt stjórnskipun, lýsir því yfir í Morgunblaðinu að það hafi verið rétt að segja Arthúri Björgvin upp. Enn fremur segir hæstv. menntmrh. að hann hafi áður séð ,,ýmis skrif``, svo að ég vitni orðrétt í viðtalið, ,,frá aðstoðarmanninum`` og telur það tilefni til þess að grípa til aðgerða gagnvart honum. Hann segir orðrétt: ,,Mér hefði þótt tímabært að stoppa hann af fyrr.`` Ég vil þess vegna spyrja hæstv. menntmrh., hvað á hann við með þessum orðum? Hvaða skrif eru það sem hann er hér að vitna til? Er hann að segja það með skýrum hætti að honum hafi þótt tilefni til þess að reka Arthúr Björgvin Bollason úr starfi fyrr? Virðulegi forseti. Það er mjög margt í þessu máli sem ekki gefst tími til að ræða hér. Það er auðvitað sérstakt hneyksli og ber að harma að þessi sérstaki framkvæmdastjóri sem Sjálfstfl. setti yfir sjónvarpið er nú farinn að beita valdi sínu til þess að níðast á einni af sjónvarpsþulunum, ágætri konu sem þjóðin þekkir vel fyrir það eitt að hún er sambýliskona Arthúrs Björgvins Bollasonar. En 27. jan. gaf framkvæmdastjóri Hrafn Gunnlaugsson þá fyrirskipun til dagskrárritstjóra sjónvarpsins að taka ætti vaktir af Svölu Arnardóttur. Hún fengi eingöngu tvær vaktir í febrúarmánuði í stað fimm sem aðrar þulur hefðu, en það hefur ekki tíðkast til þessa að framkvæmdastjóri væri að gefa sérstakar skipanir um það hvað sjónvarpsþulurnar hefðu margar vaktir. Það vita auðvitað allir í sjónvarpinu að þarna var Hrafn Gunnlaugsson að beita því í einhverju valdatafli innan sjónvarpsins að þessi ágæta kona er sambýliskona Arthúrs Björgvins Bollasonar. Þegar málum er svo komið í skjóli þess valds sem Sjálfstfl. hefur yfir að ráða að setja þennan mann inn í sjónvarpið vil ég spyrja hæstv. menntmrh. hvort honum þyki ekki tími til kominn að grípa í taumana þar sem hann hefur lýst því yfir að hann beri ábyrgð á þessum manni. Það er alveg ljóst. Menntmrh. hefur ávallt haldið því fram í þessu máli að hann beri sérstaka ábyrgð á Hrafni Gunnlaugssyni, að stoppa hann af nú þegar þegar ljóst er á hvaða brautir hann er kominn. Virðulegi forseti. Ég óska eftir skýrum svörum frá hæstv. ráðherrum við þessum spurningum.

Hæstv. forseti. Til þessa máls er stofnað undir yfirskriftinni að ræða afskipti ráðherra af málefnum Ríkisútvarpsins. Málshefjandi fór síðan eins og honum er tamt um víðan völl og fjallaði um mál sem komu umræðuefninu ekki nokkurn skapaðan hlut við eins og allir þeir sem hér eru inni gátu fylgst með. Mál þetta sem hann hefur hér og snýr að mér sem starfandi menntmrh. þann tíma sem ég gegndi því starfi lýtur eingöngu að því að í nafni útvarpsins, að því er virtist, var undirritað bréf sem á ekki neina samsvörun í embættisbréfum í íslenskri stjórnsýslu. Það er ekki hægt að benda á neitt einasta bréf af embættismanni íslenska ríkisins sem af tilefnislausu var skrifað með þeim hætti eins og þetta bréf. Ég óskaði eftir því sérstaklega við útvarpsstjóra að hann kæmi á minn fund sem starfandi menntmrh. til að gefa mér fáeinar skýringar. Ég vil nefna það við þennan málshefjanda, ef hann veit það ekki þó hann hafi nú verið ráðherra, maður efast oft um hvað þessi maður veit, hvað hann þykist vita og hvað hann þykist ekki vita, að starfandi ráðherra hefur sömu réttindi og sömu skyldur og aðrir ráðherrar á þeim tíma sem hann gegnir starfinu. Það er hafið yfir vafa. Minn þáttur væri auðvitað ekki tilefni til upphlaups hér á borð við það sem hv. þm. leyfði sér að vera með nema þá því aðeins að það gangi eftir sem hv. þm. hefur gefið í skyn annars staðar, og reyndar flokksbróðir hans, hv. þm. Svavar Gestsson, að ég hafi sagt ósatt um þann fund, reyndar beinlínis verið haldið fram að útvarpsstjórinn, hinn prestvígði maður séra Heimir Steinsson, hafi sagt ósatt um þann fund og þeir tveir aðrir menn sem á fundinum voru hafi sagt ósatt um þennan fund. Ef við fjórir höfum sagt satt um þennan fund, hvað þar átti sér stað og hvað þar fór fram, þá væri ekki hið minnsta tilefni til þess að vera með upphlaup af því tagi sem hv. þm. var með, og því síður að sökkva sér jafndjúpt og ósmekklega og hann gerði hér áðan nema því aðeins að við allir fjórir höfum sagt ósatt um þennan fund. Á nefndum fundi spurði ég eingöngu um það hvort þetta bréf væri skrifað með vitneskju útvarpsstjórans, hvort hann hefði vitað um það fyrir fram. Hann svaraði því til að svo væri ekki. Ég sagðist þá vilja bera fram við hann nokkrar spurningar sem ég óskaði vinsamlegast eftir að hann svaraði skriflega og hefði svörin skriflega tilbúin þegar menntmrh. kæmi heim frá útlöndum. Hann þyrfti ekki að svara því fyrr. Útvarpsstjóri sagðist að fyrra bragði gjarnan vilja svara þessum spurningum munnlega á staðnum, þ.e. um það að hann hefði ekki vitað um efni þessa bréfs, það hefði ekki verið skrifað með hans samþykki, hans vitund og hans sátt. Það var jafnframt spurt og nefnt að fyrir tæpum 10 mánuðum síðan eða svo hefði útvarpsstjóri vikið dagsskrárstjóra sjónvarps úr starfi vegna ummæla hans í sjónvarpsþætti. Spurt var hvort einhver ummæli í þeim þætti hefðu nálgast að alvöru til að mati útvarpsstjóra þau ummæli sem voru í þessu bréfi sem var skrifað í nafni útvarpsins eins og bréfið bar með sér. Útvarpsstjóri svaraði því til að það hefðu engin slík ummæli verið höfð í frammi þegar honum þótti tilefni til þess að reka fastráðinn starfsmann eins og var í bréfi frá þessum starfsmanni útvarpsins, sem reyndar var lausráðinn í starf sem ekki er sett upp samkvæmt reglum í lögum eða reglum Ríkisútvarpsins. Síðan hefur verið upplýst að þetta bréf er auðvitað líka brot á starfsreglum útvarpsins. Þetta fór okkur á milli. Jafnframt það að lokum hvernig útvarpsstjóri hefði hugsað sér að bregðast við þessu bréfi. Hann sagði munnlega að það skyldi hann ráðgast um við sinn lögfræðing. Ég sagðist ekki ætlast til svars að neinu leyti, eingöngu að hin skriflegu svör við þessu væru tilbúin þegar menntmrh. kæmi heim. Því fer fjarri að ég hafi beðið um það að þessi tiltekni starfmaður yrði rekinn eða honum sagt upp. Það er nefnilega sá munur á mér og hv. þm. Svavari Gestssyni að ég vil ekki láta reka menn fyrir ummæli af þessu tagi. En þegar hinn fyrri starfsmaður var rekinn fyrir ummæli sem að mati útvarpsstjóra sjálfs, þess sem fyrir brottvikningunni stóð, voru miklu miklu minni og ekki eins alvarlegs eðlis eins og hin, þá hlökkuðu ákveðnir þingmenn yfir því hér í þingsalnum. Þá var ekkert spurt um mannréttindi eða leyfi til þess að tjá sig. Nei, þá var hlakkað yfir því hér í þingsalnum og fjöldi þingmanna varð sér til skammar að mínu mati af þeim ástæðum. Það var hlakkað yfir því vegna þess að sá háttvirti starfsmaður sem þá var rekinn úr fastráðnu starfi fyrirvaralaust og bannað að koma inn í stofnunina, menn höfðu horn í síðu hans í þessum sal. Nú hins vegar þegar þessi starfsmaður er rekinn, sem ég mæli ekki með, en vegna ummæla sem að mati útvarpsstjóra, þess sem rak, eru miklu alvarlegri, þá verður hér uppþot í þingsölum en af allt öðru tilefni. Þetta segir mikið um þá hræsni og þann tvískinnung sem ríkt hefur í þessu máli af hálfu málshefjanda og þeirra annarra sem hafa talað í málinu. Það segir mjög mikið um þann tvískinnung og þá hræsni sem ríkt hefur hér í þessu máli. Varðandi það atriði annað sem hér var skyndilega tekið upp þá sýnir það atriði hversu lágt þessi formaður stjórnmálaflokks og fyrrverandi fjmrh. getur lagst. Það sýnir glöggt að það er ekkert sem hann undanskilur hversu lágt í lágkúruna hann treystir sér í upphlaupsskyni að leggjast. Ég fékk um það upplýsingar áðan frá Heimi Steinssyni útvarpsstjóra, manni sem hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson kaus að segja um á Stöð 2 í gær að hefði brugðist í sínu starfi og neitaði að gefa upp afstöðu sína til þess hvort það ætti að reka hann eða ekki úr starfi. Hann var nú svo smekklegur þar þessi hv. málshefjandi. Ég fékk þær upplýsingar frá honum áðan örfáum mínútum áður en ég kom inn í þingsalinn að þessi hv. þm. hefði hringt í útvarpsstjóra og spurst fyrir um bréf sem ég hefði skrifað honum og hvort það væri embættislegt bréf sem ég hefði skrifað honum eða einkabréf. Útvarpsstjóri kvaðst hafa svarað þingmanninum þannig til að það væri einkabréf. Málið er þá þannig vaxið að á milli tveggja manna sem hafa þekkst hefur farið einkabréf. Einhverjir menn, málkunnugir hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni, hafa komist í þetta einkabréf útvarpsstjórans og ekki nóg með að þeir hafi sagt Ólafi Grímssyni frá þessu bréfi heldur hafi þeir verið að ,,dikta`` sögur upp úr þessu bréfi, einkabréfi mínu til útvarpsstjórans sem sent var eftir að tilteknir atburðir höfðu gerst. Bréf sem ekki hafði nein áhrif á þær ákvarðanir heldur einkabréf á milli manna. Þetta er alveg dæmalaust að eftir að útvarpsstjóri hafði skýrt þessum málshefjanda frá því að hér væri um að ræða einkabréf milli tveggja manna þá kemur hann hér upp með sömu dylgjum og getgátum og þessi hv. þm. er þekktur fyrir og fer að yfirheyra mig um þetta bréf. Þetta er dæmalaus málatilbúnaður eins og reyndar hefur oft gerst hjá þessum hv. þm. Það sem hefur vakið athygli mína á undanförnum vikum er hvernig þessir þingmenn, til að mynda hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson og hv. þm. Svavar Gestsson, slag í slag leyfa sér að fullyrða í fjölmiðlum að þessi og hinn fari með ósannindi um það sem gerðist á fundum manna þar sem þeir hafa ekki verið viðstaddir, jafnvel þó allir sem á fundinum hafa verið, sem eru ekki menn í neinum sérstökum félagsskap, hafi lýst sameiginlega hvað það var sem fram fór á fundinum. Engu síður treysta menn sér til þess að vera með getgátur og fullyrðingar um það að sú frásögn sé ósönn og á lygi byggð. Ég hef meira að segja orðið að búa við það að þessir þingmenn hafa haldið því fram og málgagn þeirra, Vikublaðið, í feitri fyrirsögn yfir þvera forsíðuna að ég hafi logið að forseta Íslands. Forsrh. laug að forseta Íslands, er sagt í málgagni þessara manna. Það samtal sem ég átti við forseta Íslands var á milli mín og forseta Íslands. Menn hljóta að gera kröfu til þess að menn sem halda slíku fram, þvert gegn betri vitund, rökstyðji sitt mál og séu ekki að yfirheyra hér menn um aðra hluti í þingsalnum.

Sjálfsagt mál.

Það er afskaplega alvarlegt mál þegar þingmaður á borð við hv. þm. Ólaf Ragnar Grímsson og Svavar Gestsson skuli leyfa sér að halda því fram statt og stöðugt að útvarpsstjórinn Heimir Steinsson ljúgi því hvað gerðist á fundi sem ég átti með honum, að ég segi ósatt um það og þeir tveir hinir aðrir á staðnum sem geta staðfest okkar frásögn segi ósatt um það. Því skyldum við, ég og Heimir Steinsson, eiga eitthvert samsæri um það hvað átti sér stað á tíu mínútna fundi sem við áttum saman? Því skyldum við eiga það? Og hvaða leyfi hafa menn til þess í þjóðfélaginu og í þingsölum og annars staðar í þjóðfélaginu að vera með slíkar getgátur? Hvers konar pappírar eru það sem hafa slíkar getgátur uppi? Ég veit hvers konar pappírar það eru og það eru pappírar sem ég virði ekki mikils.

Hæstv. forseti. Áður en ég svara beinum spurningum sem til mín var beint af hv. málshefjanda vil ég segja þetta: Mál fyrrverandi ráðgjafa útvarpsstjóra snýst um embættisfærslu og ekkert annað en um embættisfærslu. Það snýst ekki um gæði einstakra sjónvarpsþátta sem menn hafa gert að umtalsefni í tengslum við mál hans og það snýst heldur ekki um það hverjir vinna yfirvinnu hjá Ríkisútvarpinu, sjónvarpi. Allt sem ráðgjafi útvarpsstjóra lætur frá sér fara hlýtur eðli málsins samkvæmt að vera gert í umboði útvarpsstjóra þar sem hann hefur ekki sjálfstætt umboð til eins né neins. Með brottvikningu ráðgjafans hefur útvarpsstjóri staðfest þær yfirlýsingar sem fram koma í bréfi ráðgjafans fyrrv. til Stéttarsambands bænda að þær séu útvarpsstjóra óviðkomandi. Brottvikningin er algerlega ákvörðun útvarpsstjóra. Hvorki ég né hæstv. forsrh. Davíð Oddsson þrýstum þar á. Allar fullyrðingar um slíkt eru úr lausu lofti gripnar og segja meira um þá sem halda þeim málflutningi uppi en nokkuð annað. Og þeir sem halda að Heimir Steinsson útvarpsstjóri hlusti á slíkt þekkja hann ekki neitt. Málið snýst sem sagt um embættisfærslu. Innihald bréfsins sem fyrrv. ráðgjafi lét frá sér fara með þeim yfirlýsingum og aðdróttunum sem þar komu fram gáfu að sjálfsögðu tilefni til að kannað væri á formlegan hátt hvort þar færu yfirlýsingar útvarpsstjóra sjálfs. Starfandi menntmrh., hæstv. forsrh., kallaði þess vegna útvarpsstjóra á fund til sín ásamt skrifstofustjóra menningarmála menntmrn., en undir þá skrifstofu heyra málefni Ríkisútvarpsins. Ég hefði gert alveg nákvæmlega það sama. Á þessum fundi var einnig aðstoðarmaður forsrh., eins og komið hefur fram. Þarna var sem sagt eingöngu um sjálfsögð embættisverk að ræða og hugsanlega brottvikningu ráðgjafans bar alls ekkert á góma. Það hefur Árni Gunnarsson, skrifstofustjóri menningarmálaskrifstofunnar, staðfest við mig í morgun. Það væru embættisafglöp og mikill ábyrgðarhluti ef stjórnvöld létu ókannað hvort einn af æðstu embættismönnum þjóðarinnar, í þessu tilviki útvarpsstjóri, héldi því fram að allar grundvallarreglur lýðræðis og faglegra vinnubragða hafi verið hundsaðar og að linnulaus pólitísk misnotkun eigi sér stað í þeirri stofnun sem hann ber ábyrgð á.  (Gripið fram á: Er það ekki pabbadrengjanna?)  Með þessu er ekki tekin efnisleg afstaða til gæða þeirra sjónvarpsþátta sem um ræðir í bréfi ráðgjafans fyrrv. Um þau gæði má auðvitað deila. Kjarni málsins er hins vegar sá að stjórnvöld hlutu að kanna hvort hér væri um formlega afstöðu yfirmanns Ríkisútvarpsins að ræða og í ljós kom að svo var ekki. Hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson spurði mig nú ekki hvaðan ég hefði fengið bréfið frá ráðgjafanum fyrrv. Ég get upplýst það að ég fékk það sent með símbréfi fimmtudaginn 3. feb. til Lundar í Svíþjóð frá fréttastofu Ríkisútvarpsins, beint frá fréttastofu Ríkisútvarpsins. Bara svo að það sé engin leynd yfir því hvernig það barst í mínar hendur. Hv. þm. spurði hvað mér þætti um gerning forsrh., þ.e. að hafa kallað útvarpsstjóra á sinn fund án þess að láta mig vita. Ég vissi allt um þetta mál. Það er símasamband á milli Íslands og annarra ríkja Norðurlanda og hægt að senda símbréf þannig að ég fylgdist alveg með þessu allan tímann. Þá spyr hv. þm. hvað ég hafi átt við með orðum sem eftir mér eru höfð í Morgunblaðinu. Hann sagði að vísu fyrr í ræðu sinni að eftir mér væri haft að fyrr hefði átt að reka Arthúr Björgvin Bollason frá störfum og síðan spinnur hann náttúrlega ræðuna í kringum svona vitleysu sem ég hef aldrei látið fara frá mér, aldrei. Í Morgunblaðinu segi ég að mér hefði þótt tímabært að stoppa hann af fyrr og það er bara allt annað en að víkja mönnum úr starfi. Ég hafði ástæðu til að segja þetta vegna þess að ég hafði séð ýmislegt frá þessum fyrrv. ráðgjafa áður sem forsrh. hefur sjálfsagt ekki séð. Reyndar eru það engin leyniplögg vegna þess að þeim var dreift til starfsmanna Ríkisútvarpsins. Ég hef tvö slík bréf undir höndum. Þau eru eins og ég segi engin leyniplögg en að mínu mati þá sæma þau ekki ráðgjafa útvarpsstjóra frekar en þetta bréf sem hér er til umræðu. Hv. frummælandi spyr svo hvort mér þyki ekki tímabært að grípa í taumana og, að mér skilst, víkja Hrafni Gunnlaugssyni úr starfi vegna ákvarðana sem hv. þm. sagði að framkvæmdastjórinn hefði tekið varðandi úthlutun á yfirvinnu. Af þeirri ástæðu þykir mér ekki tími til að grípa í taumana einfaldlega vegna þess að menntmrh. hefur ekkert með niðurröðun yfirvinnutíma að gera hjá Ríkisútvarpinu. Hér er sem sagt um að ræða að útvarpsstjóri tekur þá ákvörðun að segja upp verksamningi við ráðgjafa sinn vegna þess að hann vill ekki sitja undir því að ráðgjafi og samverkamaður hans sendi frá sér bréf eins og hann gerði. Útvarpsstjóri vill ekki gera það. Þess vegna tekur hann þessa ákvörðun og ákvörðunin var hans. Ég hef hins vegar látið það frá mér fara að ég sjái ekkert athugavert við það að útvarpsstjóri taki þessa ákvörðun og ég geri ekki athugasemd við það. En ég hef ekki beðið um að þessum manni, frekar en öðrum, yrði vísað úr starfi. Það hef ég ekki gert. Það hefur verið spurt, að vísu ekki í þessari umræðu, af hverju aðvörun eða áminning hefði ekki verið látin duga. Það er líka ákvörðun útvarpsstjóra. Og þar sem þarna var um verksamning að ræða þá þurfti auðvitað ekki aðvörun. En hver segir að hún hafi ekki einhvern tímann verið gefin? Ég veit ekki til að það liggi neitt fyrir um það. Mér þykir ekki ólíklegt einmitt að útvarpsstjóri hafi nú einhvern tímann talað áður við þennan ráðgjafa sinn um þá pappíra sem hann hefur látið frá sér fara á þessum tiltölulega stutta starfstíma. Ég held að það hafi ekki verið beint til mín fleiri beinum spurningum, en heyrði ég rétt? Hv. þm. má grípa fram í fyrir mér og svara annaðhvort já eða nei. Sagði hann að menntmrh. og, þá ég, hefði lengi haft horn í síðu Örnólfs Árnasonar?

Það var mismæli. Ég átti við forsrh.

Það er einmitt það. Þá tek ég það til greina vegna þess að ég þekki manninn ekki neitt og hef aldrei tjáð mig nokkurn skapaðan hlut um hann eða hans verk.

Virðulegi forseti. Hæstv. forsrh. sagði réttilega áðan að hér eru til umræðu afskipti ráðherra af málefnum Ríkisútvarpsins og mun ég að sjálfsögðu halda mig við það. Það verður vitanlega alls ekki um það deilt að hæstv. forsrh. hefur haft afskipti af málefnum Arthúrs Björgvins Bollasonar. Ég ætla alls ekki að vefengja það sem hæstv. forsrh. hefur sagt og trúi honum að hann hafi ekki fyrirskipað brottrekstur mannsins. En hitt er svo annað mál að þegar starfsmaður ríkisstofnunar er kallaður á hvalbeinið hjá forsrh. þá held ég að það sé einkennilegur ríkisstarfsmaður sem beðin er um skýrslu ef hann skilur ekki að ætlast er til að hann hreinsi til hjá sér. A.m.k. hefði ég vonast til þess sem forsrh. að einhver þungi fylgdi þegar maðurinn er kallaður á hvalbeinið. Þetta er hins vegar aðeins, má segja, síðasta atvikið í sorglegri atvikaröð sem hefur orðið hjá Ríkisútvarpinu og ég vil með örfáum orðum leggja áherslu á að þessi þróun verði hreinsuð í rótunum og menn hætti að deila um það sem er að gerast í dag og lagi til í raun þannig að útvarpsstjóri geti sinnt því verkefni sem honum var falið, að stjórna Ríkisútvarpinu. Ræturnar eru vitanlega í öðrum afskiptum hæstv. ráðherra af starfsemi Ríkisútvarpsins þegar hæstv. menntmrh. setti þar inn mann framkvæmdastjóra sjónvarpsins sem vitað var að hann og æðsti yfirmaður Ríkisútvarpsins, útvarpsstjóri, getur ekki starfað með. Þar er rótin. Og mér þótti satt að segja afar vænt um að heyra það hjá hæstv. forsrh. að hann gagnrýnir þá þætti sem þessi maður hefur látið gera um íslenskan landbúnað og fleira mætti til telja. Er þá ekki orðin nóg ástæða til þess að hæstv. menntmrh. afturkalli það sem hann gerði með skipun þessa manns í óþökk útvarpsstjóra og veiti þannig útvarpsstjóra frið til að stjórna þeirri stofnun sem hann setti hann yfir? Mér þótti satt að segja það sem var upplýst hér áðan um bréf sem hæstv. forsrh. ritaði útvarpsstjóra þegar hann hafði sagt nefndum Hrafni Gunnlaugssyni upp störfum afar athyglisvert. Ég vil leyfa mér að vekja athygli hæstv. forsrh. á því að á meðan hann gegnir þessari háu stöðu þá fær hann nánast aldrei aðskilið sjálfan sig frá starfinu. Það er nánast sama hvað hæstv. forsrh. gerir, það er hluti af starfinu. Hann er í huga þjóðarinnar forsrh. og sú ímynd sem þjóðin lítur til í því sambandi svo það skiptir sáralitlu máli á hvaða bréfhaus svona var skrifað. Og í mínum huga a.m.k. styrkir þetta það sem fullyrt var þegar Hrafn Gunnlaugsson var skipaður að það hafi hæstv. menntmrh. gert samkvæmt fyrirmælum frá forsrh. Þetta er því allt orðið hið leiðasta mál og afar nauðsynlegt að hreinsað sé til og það án tafar. Mér þótti heldur leitt að hlusta á það í umræðum um þetta mál í fjölmiðlum að sök er mjög komið yfir á útvarpsstjóra. Ég vildi ekki vera í sporum útvarpsstjóra og starfa undir þeim þrýstingi sem þarna hefur augljóslega verið. Sökin er vitanlega afskipti ráðherranna af stofnun sem á að vera sjálfstæð, svo ég endurtek: Takið ykkur nú til, hreinsið þarna til og leyfið Ríkisútvarpinu að verða sú sjálfstæða stofnun sem það á að vera.

Virðulegi forseti. Um hvað snýst þetta mál? Um embættisfærslu, segir hæstv. menntmrh., en að mínum dómi er það alrangt. Þetta mál snýst um það ástand sem upp er komið í Ríkisútvarpinu og það ástand er afleiðing af þeirri gerð hæstv. menntmrh. að skipa Hrafn Gunnlaugsson sem settan framkvæmdastjóra sjónvarpsins eftir að hann hafði verið rekinn úr starfi við þá sömu stofnun. Það var vitað að þessi gerð mundi kosta átök innan stofnunarinnar og það er staðreynd að frá þeim tíma sem hann var skipaður hefur stofnunin verið í hers höndum eða í herkví eins og Arthúr Björgvin Bollason kemst að orði í sínu bréfi þannig að það sem við stöndum hér frammi fyrir var það sem hlaut að gerast. Það hlaut að koma að því að einhver starfsmanna Ríkisútvarpsins risi upp og mótmælti þeirri misnotkun á Ríkisútvarpinu sem við höfum horft upp á mánuðum saman. Í annað sinn stöndum við frammi fyrir óþolandi afskiptum ráðherra ríkisstjórnarinnar af sjálfstæðri ríkisstofnun, mikilvægustu menningarstofnun þjóðarinnar og við kvennalistakonur mótmælum því harðlega hvernig hér er staðið að verki. Þetta er ítrekuð valdníðsla. Ég get auðvitað ekki fullyrt hvað gerðist á fundi Davíðs Oddssonar, hæstv. forsrh., og þeirra sem hann kallaði þar til þegar hann fékk útvarpsstjóra á sinn fund, kallaði hann inn á teppið. En við eigum að trúa því að þar hafi einungis verið beðið um skýringar á ákveðnu bréfi. Það er ákaflega einkennilegt að hlusta á málflutning ráðherranna varðandi þetta bréf. Þeir hafa haldið því fram að þeir séu kallaðir nasistar og gyðingamorðingjar. Því fer víðs fjarri. Það er fyrst og fremst verið að tala um ákveðnar hugmyndir sem fram koma í þeim þáttum sem eru rótin að þessum skrifum. Ég bendi á það að bréfritarinn, Arthúr Björgvin Bollason, er sérfræðingur í hugmyndafræði nasista og hefur skrifað um hana heila bók þannig að hann ætti að vera henni kunnugur, en ég ætla ekki að fella dóm um það hversu skyldar þessar hugmyndir eru. En ráðherrar hafa afflutt þetta bréf og þeir kalla þetta embættisfærslu --- er Arthúr Björgvin Bollason embættismaður? Telst hann vera embættismaður? Hann er aðstoðarmaður útvarpsstjóra til að sinna ákveðnum verkefnum. Skrifar hann bréf útvarpsstjóra? Var ástæða til þess að ætla það að skoðanir í bréfi sem er undirritað af Arthúri Björgvin Bollasyni og með hans starfstitli túlki skoðanir útvarpsstjóra? Hér er afar sérkennilegur málflutningur ráðherra á ferð og alveg ljóst að þeir hafa kallað þennan æðsta embættismann þessarar sjálfstæðu ríkisstofnunar á sinn fund, þ.e. hæstv. forsrh. Hann kallar hann inn á sinn fund og því fylgja auðvitað ákveðin skilaboð, bæði til útvarpsstjóra sjálfs og til þjóðarinnar. Og þetta eru vinnubrögð sem eru allsendis óþolandi. Það er ekki hægt að komast hjá því að minnast aðeins á ummæli hæstv. forsrh. Hann hefur sagt það hér að menn hafi hlakkað yfir brottrekstri Hrafns Gunnlaugssonar. Brottrekstur Hrafns Gunnlaugssonar kom aldrei til umræðu hér á þingi heldur sú gerð hæstv. menntmrh. að skipa hann í embætti eftir að hann hafði verið rekinn frá þeirri sömu stofnun. Og ég tek innilega undir það með hæstv. forsrh. að það eru óeðlileg vinnubrögð að vera að reka fólk með þessum hætti. Það eru óeðlileg vinnubrögð. Það eru mjög sérkennileg vinnubrögð hjá yfirmanni Ríkisútvarpsins að vera sífellt að reka menn í stað þess að gefa þeim áminningu og gefa þeim kost á því að bæta ráð sitt. Ég get ekki látið hjá líða að gagnrýna það hvernig útvarpsstjóri hefur komið fram í þessu máli sem og öðrum. Það sem við stöndum hér frammi fyrir er það hvaða áhrif þessi atburðarás hefur á sjálft Ríkisútvarpið og það er auðvitað mergurinn málsins. Hvað eru þessi afskipti ráðherranna að gera Ríkisútvarpinu? Það er hin alvarlega spurning í þessu máli og þessum afskiptum verður að linna. Það má heldur ekki gleyma því hver er kjarni málsins. Hvað er þessi starfsmaður að segja sem hefur skrifað mjög harðort bréf? Hann er að benda á það að Ríkisútvarpið hefur verið misnotað af ákveðnum öflum. Þar hefur kröfum um gæði og þekkingu verið ýtt til hliðar til þess að leyfa stuttbuxnadeild Sjálfstfl. að æfa sig í sjónvarpinu og þar hefur 15. gr. útvarpslaganna þar sem kveðið er á um skyldur útvarpsins til þess að gæta fyllstu óhlutdrægni í frásögn, túlkun og dagskrárgerð, sú regla hefur verið þverbrotin æ ofan í æ. Þetta er óþolandi. Það þarf að bæta úr þessu, það þarf að leyfa Ríkisútvarpinu að vinna í friði og þessum afskiptum þarf að linna.

Hæstv. forseti. Mér þykir það miður að innri mál Ríkisútvarpsins, sjónvarps þurfi enn á ný að verða tilefni umræðu hér utan dagskrár á hv. Alþingi. Ég tek heils hugar undir það sem kemur fram í ályktun Starfsmannafélags Ríkisútvarpsins, að það er alltaf ákveðin hætta á því að umræður af tilefni sem þessu snúist upp í orðhengilshátt um bréfsefni og titla en inntakið gleymist, þ.e. að með efnistökum í dagskrárgerð er stórhætta á því að Ríkisútvarpið, fjölmiðill allrar þjóðarinnar, verði rúinn því trausti sem slíkum fjölmiðli er nauðsynlegt. Ég geri mér ekki von um það að umræðan hér í dag breyti nokkru ef satt skal segja um það ástand sem ríkir innan Ríkisútvarpsins og hæstv. forsrh. segir að komi þessu máli ekki við. En það er nú einmitt kjarni málsins. Staðreyndin er nefnilega sú að það ber svo mikið í milli skoðana okkar stjórnarandstæðinga og Sjálfstfl. á því hvernig okkar fjölmiðlaheimur skuli líta út í grundvallaratriðum að þar næst ekkert samkomulag. Það er hins vegar dapurlegt að það skuli vera hlutskipti þessarar stofnunar að verða bitbein pólitískra átaka og því verður að linna ef ekki á illa að fara. Það skyldi nú ekki vera að það sé að koma í ljós sem sú sem hér stendur hélt fram í umræðum á Alþingi sl. vor að það sé vilji Sjálfstfl. að eyðileggja Ríkisútvarpið og vinna verkið innan frá. Það verður þó hægt að segja að hæstv. ríkisstjórn hafi komið einhverju til framkvæmda á sínum starfsferli og þeir sjálfstæðismenn ætli ekki að láta þar við sitja. Nei. Landsfundur Sjálfstfl. vill að Ríkisútvarpið útvarpi hljóðvarpsdagskrá á einni rás. Það á sem sagt að selja eða gefa einhverjum íhaldsdrengjum bæði Ríkisútvarpið, sjónvarp og Rás tvö, enda alveg óþolandi að hafa svo sterka fjölmiðla í loftinu sem Sjálfstfl. getur ekki ritskoðað. Það er svo miklu þægilegra í dagblaðaútgáfu þar sem þeir hafa Moggann sem gætir þess dyggilega að segja bara það sem sjálfstæðismönnum er þóknanlegt. Og þessu held ég fram þrátt fyrir broslegar staðhæfingar Morgunblaðsins frá því í gær um að Mogginn sé ekki málgagn Sjálfstfl. Vandamál Ríkisútvarpsins eru einstök og þau hafa því miður oft komið til umræðu á hv. Alþingi frá því í apríl síðasta ár. Málið snýst um að samkvæmt skoðanakönnun voru 83% þjóðarinnar ósammála þeirri ákvörðun menntmrh. að ráða Hrafn Gunnlaugsson tímabundið í stöðu framkvæmdastjóra sjónvarps og ég er sannfærð um að skoðanir þjóðarinnar hafa ekki breyst síðan þá. Ástand á stofnuninni er algerlega óviðunandi og má skilja á þeim sem best til þekkja að allt það sem kemur fram í bréfi Arthúrs Björgvins Bollasonar sé rétt. Stundum þarf að segja sannleikann þannig að hann skiljist. Áðurnefndur maður hafði kjark til þess að segja þannig frá að það kemst á framfæri hvernig ástandið er þó að ég viðurkenni að orðalagið í því bréfi sem sent var formanni Stéttarsambands bænda er ekki venjulegt. Ég veit að það gefst ekki tími til umræðna eða að rekja þann feril sem settur framkvæmdastjóri sjónvarps hefur að baki hjá stofnuninni en þar mætti margt taka til og margt nefna. Ég vil taka örfá dæmi. Fólki er sagt upp störfum eða haldið frá verkum á sama tíma og vildarvinir eru yfirborgaðir við að vinna sömu störf. Skrifstofa framkvæmdastjóra sjónvarps stundar dagskrárgerð fyrir milljónatugi sem aldrei hefur tíðkast og þegar fulltrúar útvarpsráðs spyrja út í fjármálin, þá segir framkvæmdastjórinn að þeim komi þau ekki við. Einmunalélegir umræðuþættir hafa verið á skjánum og hafa verið nefndir hér og síðast en ekki síst má nefna hinar dæmalausu árásir á bændastéttina. Og ég tek undir það sem kom fram hjá hv. 18. þm. Reykv. að með þessu öllu saman hefur 15. gr. útvarpslaga verið þverbrotin. En er mikið þó að fólki sem hefur heiðarlega hugsun hjá þessari ágætu stofnun sé nóg boðið? Afskipti hæstv. forsrh. af þessu máli koma í sjálfu sér ekki á óvart. Það var hans verk að framkvæmdastjórinn var ráðinn til eins árs og nú hefur hann aftur bein afskipti af innri málum sjálfstæðrar ríkisstofnunar sem starfandi menntmrh. Ég ætla ekki að fullyrða að hann hafi skipað útvarpsstjóra að segja bréfritara upp. Hitt er ljóst að það að kalla útvarpsstjóra á sinn fund eru ákveðin skilaboð, skilaboð sem voru skilin af þeim sem í hlut átti. Þetta eru pólitísk afskipti sem eiga ekki að viðgangast. Þetta segir þjóðinni í hnotskurn við hvers konar stjórnarfar við búum. Hver er framtíð þessarar stofnunar? Hennar vegna og þjóðarinnar vegna vona ég að því tímabili sem hófst 1. apríl sl. ljúki 1. apríl í ár. Það er einlæg von mín að þá losni stofnunin undan járnhæl hins pólitíska valds.

Virðulegur forseti. Þegar litið er á þetta mál og þessa framhaldssögu alla hjá Ríkisútvarpinu þá finnst mér að þetta sé öðru fremur tvíþætt. Í fyrsta lagi snýr þetta mál að þeirri gagnrýni sem ráðgjafi útvarpsstjóra setti réttilega fram að mínu mati í bréfi til bændasamtakanna þar sem hann gagnrýnir dagskrárgerð á vegum framkvæmdastjóra sjónvarpsins. Það má eins og hér hefur komið fram vissulega efast um málatilbúnaðinn í því bréfi en efnislega stendur sú gagnrýni og hún hefur núna hlotið stuðning hjá stjórn starfsmannasamtaka Ríkisútvarpsins í sérstakri samþykkt sem þar varð gerð hinn 5. febr. sl. þannig að efnislega stendur hún. Í öðru lagi snýr þetta mál að dæmalausum afskiptum ráðherra Sjálfstfl. af innri málefnum Ríkisútvarpsins. Hér hefur hvað eftir annað verið sagt réttilega að Ríkisútvarpið sé sjálfstæð ríkisstofnun. Í því felst að Ríkisútvarpið eins og aðrar slíkar stofnanir lýtur ekki boðvaldi ráðherra og það er mikilvægt að hafa þetta í huga. Það gildir ekki það sama um sjálfstæðar ríkisstofnanir og aðrar ríkisstofnanir sem við getum kannski kallað einhverja sérstaka miðstjórnarhafa. Það er ástæða til þess að hafa þetta í huga og þetta þarf að setja í víðara samhengi til þess að mönnum verði ljósir þeir stjórnarhættir sem hér hafa viðgengist síðan Davíð Oddsson, hæstv. núv. forsrh., settist í það embætti því að þetta er ekki fyrsta málið af þessu tagi sem kemur upp varðandi sjálfstæðar ríkisstofnanir. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem menn eru kallaðir á hvalbeinið eða teknir á teppið hjá hæstv. forsrh. vegna skoðana sinna og ummæla. Og ég ætla að minna í því sambandi á afskipti forsrh. af öðrum yfirmönnum, t.d. Guðmundi Malmquist, forstjóra Byggðastofnunar, þegar hann var kallaður á hvalbeinið vegna ummæla sem hann viðhafði. Þórður Ólafsson, forstöðumaður bankaeftirlits Seðlabanka ríkisins, var kallaður á hvalbeinið vegna ummæla sem hann viðhafði. Bæði Seðlabankinn og Byggðastofnun eru sjálfstæðar ríkisstofnanir og lúta ekki boðvaldi ráðherra. Það sama á við um útvarpið og þegar ráðherra kallar þessa menn fyrir á teppið með þessum hætti þá felast auðvitað í því mjög ákveðin skilaboð þó svo að ráðherra segi kannski ekki beinum orðum að það eigi að hreinsa til eða menn eigi að biðjast afsökunar eða menn eiga að reka einhverja. Það eru mjög skýr skilaboð sem í þessu felast og þetta er ekki í fyrsta sinn eins og ég segi. Þetta eru stjórnarhættirnir. Það á að beita valdi til hins ýtrasta og það á að fá menn til þess að lúta valdboði. Í þessu felst bein og óbein skoðanakúgun, hvað sem menn kjósa að kalla það. Og maður hlýtur að spyrja sig: Hvenær verður háskólarektor kallaður á teppið hjá menntmrh. eða forsrh. fyrir einhverjar skoðanir sem hann setur fram á bréfsefni Háskólans eða þá háskólaprófessorar eða aðrir slíkir? Hvenær kemur að því að röðin komi að háskólarektor sem stjórnar líka sjálfstæðri ríkisstofnun? Hér vil ég minna á í þessu sambandi að það hefur verið tekin saman greinargerð á vegum ráðgjafarþjónustu Lagastofnunar Háskóla Íslands um muninn sem er á sjálfstæðum ríkisstofnunum og öðrum ríkisstofnunum og lögð fram hér við umfjöllun m.a. um Húsnæðisstofnun ríkisins. Þar geta menn lesið sér til um þetta, hvernig þessu er háttað. Og þarna verða menn að gera mjög skýran greinarmun á og það er mikilvægt, sérstaklega þegar menn eru að tala um menningarstofnanir, þegar við erum að tala um bankastofnanir og aðrar slíkar sem þurfa að vera sjálfstæðar og lausar undan járnhæl ráðherranna. Hér hafa menn sagt að pólitískum afskiptum af Ríkisútvarpinu verði að linna og það tek ég undir heils hugar vegna þess að þau eru á góðri leið með að eyðileggja Ríkisútvarpið. Þessi afskipti eru á góðri leið bæði með að eyðileggja starfsandann á stofnuninni og eins orðstír stofnunarinnar út á við.

Frú forseti. Einkabréf fór á flug, það var frá Arthúri Björgvin Bollasyni til Hauks Halldórssonar. Var ástæða til þessara bréfaskrifta?  Menn hafa gert það að miklu máli að bréfið hafi verið ritað á bréfhaus stofnunarinnar. Ég geri nú ekki svo mikið með það. Ég er með fyrir framan mig bréfhaus Alþingis, þ.e. Alþingi Íslendinga stendur í þessum bréfhaus. Ef ég skrifaði sendibréf á þessa örk mína, mundi einhver halda að það væri skrifað í nafni þessarar stofnunar? Nei, það væri auðvitað í mínu nafni undirskrifað af mér. Titlatog í undirskriftinni sem fylgir nafni Arthúrs Björgvins Bollasonar reikna ég honum eingöngu til hégómaskapar. Efni bréfsins. Þar eru settar fram staðhæfingar. Við skulum skoða þær aðeins nánar. Þær eru allar gersamlega réttar. Ríkissjónvarpið er í pólitískri herkví og hefur verið það síðan í vor. Þar starfa a.m.k. einn eða tveir menn sem eru í hlekkjum hugarfarsins. Þeir lifa í einhverjum brengluðum hugarheimi og eru haldnir þráhyggju og árásaráráttu á eina stétt í landinu. Þeir telja bændastéttina eitthvert skrímsli sem þurfi að berja á og rægja með öllum hætti og tilgangurinn helgi meðalið. Hver sjónvarpsþátturinn eftir annan hefur verið gerður í þessu skyni, til að ófrægja bændur. Það er ekki sagnfræði, það er ekki heimildavinna, þar eru ekki fagleg vinnubrögð. Að vísu var seinasti þátturinn býsna lúmskt uppsettur áróðursþáttur, ekki barnalegur eins og hinir fyrri. En hann var býsna lúmskt settur upp sem áróðursþáttur. Ósannar staðhæfingar voru endurteknar í síbylju. Flestir vita að þær eru ósannar og það er auðvelt að sanna að þær eru ósannar. En þær eru endurteknar til að reyna að láta það síast inn hjá fólkinu í landinu að það sé nú kannski eitthvað tortryggilegt þarna á seyði. Það eru nefndir nasistar í þessu bréfi. Nasistar urðu ekki fyrstir til að ljúga upp á þá sem þeir vildu rægja. Það hefur verið gert frá aldaöðli. Nasistar stunduðu aðferðina hins vegar kerfisbundið og notuðu akkúrat þessa síbyljuaðferð. Nú vita menn að sjónvarpið stundar ekki fjöldaaftökur á bændum en það er verið að reyna að myrða mannorð bænda sem er allillt og koma óorði á stéttina í heild og trúnaðarmenn hennar. Jón Sæmundur Sigurjónsson, fyrrv. alþm., líkti vinnubrögðum Grænfriðunga fyrir nokkrum árum við vinnubrögð nasista. Grænfriðungar reiddust en engum datt í huga að reka Jón Sæmund Sigurjónsson frá starfi fyrir það sem hann sagði. Í sjónvarpsþætti fyrir skemmstu, þessum seinasta, voru trúnaðarmenn bænda fullum fetum og ítrekað kallaðir mafía. Það er hroðalegt orðbragð. Mafían er glæpafélag og nær okkur í tíma en nasistar á fjórða áratugnum. Ég get nú satt að segja ekki hugsað mér fráleitari mafíósa heldur en Hauk Halldórsson. Hann kann ekki og notar áreiðanlega ekki vinnubrögð mafíósa. Hann er vænn og heiðarlegur maður. Hann hefur stundum legið undir ágjöf, ekki fyrir harðdrægni, ekki fyrir óheiðarleg vinnubrögð, heldur fyrir að vera óþarflega sveigjanlegur og standa ekki nægilega dyggan vörð um hagsmuni þeirrar stéttar sem honum er trúað fyrir. Í bréfinu er minnst á pólitíska íhlutun ráðherra og það er nú vægilega orðað í þessu bréfi. Afskipti ráðherranna af Ríkisútvarpinu, sem hafa verið óheimil því eins og hér hefur komið fram var þetta sjálfstæð ríkisstofnun og á að vera það, markast af siðblindu, fólsku og spillingu. Þeir þvo sér hér báðir eins og Pílatus forðum, forsrh. og menntmrh. og segja: Sýkn er ég, sýkn er ég, það er Heimir sem ber sökina af blóði þessa réttláta manns. En það kann nú að vera, útvarpsstjóri er kristinn og kærleiksríkur og hann tekur á sig sökina. Jú, jú, ég rak hann, ég ber ábyrgðina, ég rak hann. Hann hafði náttúrlega dálítinn umhugsunarfrest til þess. Ég er ekkert að rengja það hjá forsrh. að hann hafi ekki skipað útvarpsstjóra beinum orðum að reka Arthúr Björgvin Bollason. En það kynni nú að vera að útvarpsstjóra hafi orðið það ljóst þarna á teppinu hjá forsrh. að hann sæti ekki sem fastast í útvarpsstjórahnakknum og þess vegna hafi hann látið hjálparmanninn fjúka. Ekki síst eftir dólgslegar yfirlýsingar hæstv. menntmrh. sem hann viðhafði þegar hann var í útlöndum og var að senda hér tóninn heim. Og ég spyr: Hvers vegna eru mennirnir að láta svona? Eru þeir að reyna að styrkja áróðursstöðu sína? Í og með. En megintilgangurinn er auðvitað að eyðileggja Ríkisútvarpið og dýr verður Hrafn allur.

Forseti vill láta þess getið að áheyrendur, sem alltaf eru velkomnir á palla, eiga ekki að sýna nein viðbrögð við ræðum í þingsalnum.

Virðulegi forseti. Þessi umræða hefur að mörgu leyti komið víða við í dag en mér finnst kjarni málsins ekki síst vera sá hvernig því er tekið þegar opinber starfsmaður segir meiningu sína sé hún ekki þóknanleg stjórnvöldum. Í þessu tilviki er annars vegar um það að ræða hvort þessum tiltekna starfsmanni var sagt upp fyrir að hafa skoðanir sem ekki falla í kramið hjá ráðamönnum og hins vegar hvernig hann hefur sett þær fram, þ.e. á hvaða bréfhaus. Og hvort skyldi nú vera mikilvægara og merkilegra? Mér finnst því miður að það megi ráða það af viðbrögðum stjórnvalda að þessum tiltekna starfsmanni sé ekki heimilt að hafa þær skoðanir sem hann hefur, hann megi ekki gagnrýna vinnubrögð innan stofnunarinnar sem hann vinnur hjá nema ríkjandi stjórnvöld séu sammála þeirri gagnrýni. Ástæða sé til þess að víkja honum úr starfi fyrir skoðanir sínar án nokkurrar viðvörunar. Hins vegar er það fullsannað að hjá sömu stofnun er mönnum fullkomlega heimilt að hafa skoðanir og gagnrýna opinberlega vinnubrögð innan stofnunarinnar sé sú gagnrýni í takt við skoðanir stjórnvalda og þá gildir einu hvort menn fá viðvarnir vegna ummæla sinna eður ei. Ef athugasemdir leiða til uppsagnar endurráða ríkjandi stjórnvöld, þ.e. ráðherra, manninn í hærri stöðu svo framarlega sem hann hefur réttar skoðanir. Það er ekki að furða að það hafi sett að ýmsum beyg við þau tíðindi sem nú hafa orðið. Sé hins vegar litið á það hvernig skoðanirnar eru settar fram þá má áreiðanlega alltaf gagnrýna það. En hér er fyrst og fremst um að ræða notkun á bréfsefni og ekkert annað. Og hvers vegna er þá einn maður rekinn fyrirvaralaust en öðrum sparkað upp á við þar sem um gagnrýniverða framsetningu er sjálfsagt að ræða í báðum tilvikum? Ég spyr: Hvað hefur breyst svona mikið síðan Hrafn Gunnlaugsson var eftirminnilega varinn af ráðherrum fyrir sínar skoðanir þar til nú þegar Arthúr Björgvin Bollason má ekki hafa sínar skoðanir? Og ég vil taka það fram að persónulega finnst mér gagnrýni Arthúrs Björgvins Bollasonar bæði þörf og kærkomin en aðdragandinn að uppsögn Hrafns Gunnlaugssonar var ekki eins skemmtilegur að mínu mati. Um þátt hæstv. ráðherra hefur þegar komið það fram sem máli skiptir og þar af leiðandi vil ég fyrst og fremst einskorða mig hér við þá siðferðilegu spurningu: Mega menn einungis segja meiningu sína sé hún þóknanleg stjórnvöldum? Þrátt fyrir ummæli hæstv. forsrh. um að auðvitað eigi ekki að reka menn fyrir skoðanir sínar, öðruvísi gat ég ekki skilið hann hér í upphafsræðu sinni, þá finnst mér það meira en sérkennileg tilviljun að menn eru reknir fyrirvaralaust séu þeir með skoðanir í trássi við hentugleika tiltekinna ráðherra og það jafnvel með ansi napurlegum ummælum í fjölmiðlum, ávirðingum og hálfkveðnum vísum sem ég hef ekki heyrt neinn rökstuðning fyrir, að kannski hafi nú sökin verið mikil og kannski hafi nú viðvaranir verið margar og kannski sé maðurinn miklum mun bersyndugri en fram hafi komið. Ég held að hann hafi ekki gert annað af sér en hafa sínar skoðanir og segja þær.

Virðulegi forseti. Allt síðasta ár þegar hæstv. forsrh. var spurður um málefni Hrafns Gunnlaugssonar sagði hann hvað eftir annað að hann, Davíð Oddsson, hefði engin afskipti haft af því máli. Þær eru margar til upptökurnar á sjónvarpsstöðvunum og útvarpsstöðvunum þar sem hæstv. forsrh. segir skýrt að hann hafi engin afskipti haft af málefnum Hrafns Gunnlaugssonar í sjónvarpinu. Ég kaus að trúa hæstv. forsrh. eins og kannski þjóðin öll á liðnu ári og það var þess vegna sem mér þóttu það mikil tíðindi þegar ég frétti það fyrir nokkrum dögum að sama daginn eða næsta dag á eftir þegar Hrafn Gunnlaugsson var rekinn hefði Davíð Oddsson forsrh. Íslands skrifað útvarpsstjóra Heimi Steinssyni bréf, harðort bréf, stóryrt bréf. Ég trúði því ekki að hæstv. forsrh. Íslands hefði allt sl. ár staðið frammi fyrir þjóð sinni og sagt: Ég hef engin afskipti haft af þessu máli og síðan hefði það verið sannleikurinn að hann hefði skrifað bréf til útvarpsstjóra. Mér var tjáð það að þrír af embættismönnum útvarpsins a.m.k. hefðu lesið þetta bréf og það er ljóst að útvarpsstjóri leit ekki á málið sem slíkt einkabréf að hann sýndi það ekki öðrum embættismönnum útvarpsins.

Hvað sagði hann við þig í dag?

Ég kem að því, hæstv. forsrh., vegna þess að í aumlegri vörn hér í dag gerir hæstv. forsrh. spurningu mína til útvarpsstjóra að aðalatriði. Það er rétt. Ég spurði hæstv. útvarpsstjóra að því: Lítur þú á bréf Davíðs Oddssonar til þín sem persónulegt bréf eða embættisbréf? Hvers vegna orðaði ég spurninguna á þann veg? Jú, fram að svari útvarpsstjóra var ég enn þá ekki viss hvort virkilega væri rétt að slíkt bréf hefði verið skrifað. Og útvarpsstjórinn staðfesti það með svari sínu að slíkt bréf væri skrifað. Ég spurði útvarpsstjóra einnig: Á hvaða bréfhaus var bréf hæstv. forsrh. skrifað? Og útvarpsstjóri sagði: Það man ég ekki. Það er nokkuð um liðið síðan ég hef litið á bréfið. Og auðvitað er það rétt sem fyrrv. forsrh. Steingrímur Hermannsson sagði hér áðan, að í þessu máli getur Davíð Oddsson, íbúi á Lynghaga í Reykjavík, ekki skilið sig frá Davíð Oddssyni forsrh. sem skrifar til útvarpsstjóra. Þess vegna er það auðvitað staðreynd að vilji hæstv. forsrh. halda því fram að hér sé eingöngu um persónulegt bréf hans sem óbreytts borgara á Íslandi að ræða og í engu vikið að stöðu hans sem formanns Sjálfstfl., í engu vikið að því hvers vegna Heimir Steinsson var gerður að útvarpsstjóra og hverjir gerðu hann að útvarpsstjóra og í engu vikið að embættislegum verkum hæstv. útvarpsstjóra, þá getur hæstv. forsrh. sannað það mál sitt með því að birta þetta bréf. Þetta bréf er til í skjalasafni útvarpsins, hæstv. forsrh. Útvarpsstjóri lítur ekki á bréfið sem einkabréf. Hann geymir það í skjalasafni útvarpsins og hann hefur sýnt það öðrum háttsettum embættismönnum útvarpsins. Vilji hæstv. forsrh. standa eftir sem maður sannleikans í þessu máli lætur hann þegar í stað ef hann hefur ekki eintak af bréfinu sjálfur sækja það upp í Ríkisútvarp og birta það í dag. Ég geri þá kröfu svo að þjóðin öll geti séð hvort hæstv. forsrh. fer nú með rétt mál, því það er orðið sannað að í fyrra fór hann ekki með rétt mál, hann birti bréfið. Hæstv. forsrh. Davíð Oddsson á ekki um annað að velja en annaðhvort að birta bréfið þannig að allir megi sjá að það sé eingöngu um persónulegt bréf að ræða hvað allt efni snertir eða hæstv. forsrh. Davíð Oddsson segi af sér. Grundvallaratriði er að þjóð geti treyst orðum forsrh. Þjóðin trúði því að hann hefði engin afskipti haft af málefnum Hrafns Gunnlaugssonar. Nú er komið í ljós að hann skrifaði bréf. Hann segir: Það er einkabréf, það er persónubréf. Það verðurðu að sanna, hæstv. forsrh., því að sundur verður ekki skilið persónan Davíð Oddsson og forsrh. Davíð Oddsson í málefnum útvarpsins, enda er alveg ljóst að þrátt fyrir svar útvarpsstjóra til mín vegna þess að spurningin var borin upp fyrst og fremst til að fá staðfestingu á því að bréfið væri til, orðalagið var valið gagngert til að fá staðfestinguna á því að bréfið væri til, þá hefur útvarpsstjóri litið á bréfið sem bréf til útvarpsstjóra. Ég endurtek þess vegna, virðulegi forsrh. Davíð Oddsson: Í þessu máli á hæstv. forsrh. bara tvo kosti: Að birta bréfið og sanna það að eingöngu sé um persónulegt bréf að ræða. Birti hann ekki bréfið eða komi í ljós að ekki sé um persónulegt bréf að ræða, þá verður hæstv. forsrh. Íslands, Davíð Oddsson, að segja af sér. Mig minnir að ég hafi bent á það hér í umræðum um Hrafnsmálið á síðasta ári að hæstv. forsrh. tjáði sig lítt ef þá nokkuð í þeirri umræðu og mig minnir að ég hafi þá sagt að það kunni kannski að vera skýringin á því að hann vildi ekki hér á Alþingi þurfa að svara spurningum sem hann hafði svarað í fjölmiðlum. Enn nú hefur hann svarað þeim á Alþingi. Nú hefur hann viðurkennt að bréfið sé til. Ég spurði hæstv. forsrh. um efni bréfsins. Hann svaraði því engu. Ég fullyrti samkvæmt frásögn, sem ég hef heyrt, um nokkur efnisatriði bréfsins. Um það sagði hæstv. forsrh. ekkert. Ég skora því á hæstv. forsrh. að birta bréfið, láta ná í það upp í Ríkisútvarp strax í dag ef hann hefur það ekki sjálfur undir höndum og birta það. Við höfum fylgst með orðum hæstv. forsrh. í öðrum málum. Þjóðin fylgdist með orðunum um þyrluna í fyrra. Við þekkjum efndirnar á þeim orðum. Þjóðin fylgdist með yfirlýsingunni um þyrluna fyrir utan þinghúsið fyrir nokkru. Hæstv. forsrh. er kominn í þá stöðu að hann verður að segja satt. Hann verður að gera meira, hann verður að sanna það að hann segi satt. Aðstoðarmaður forsrh. sagði í sjónvarpsviðtali nú um helgina, annað af þeim tveimur vitnum sem hæstv. forsrh. hefur kallað til í þessu máli, að það hafi eingöngu verið bornar upp þrjár einfaldar spurningar á fundi útvarpsstjóra og forsrh. sl. fimmtudag og síðan hafi þeir talað um veðrið. Nú staðfestir hæstv. forsrh. hér í dag að hann hafi spurt útvarpsstjóra á umræddum fundi á fimmtudaginn hvort ummæli Hrafns Gunnlaugssonar í þættinum fræga forðum væru alvarlegri en ummæli Arthúrs Björgvins Bollasonar í bréfinu og spurði síðan hæstv. útvarpsstjóra að því hvað hann hygðist gera. Það vita auðvitað allir eins og fyrrv. forsrh. Steingrímur Hermannsson sagði hér, að fyrst hæstv. forsrh. Davíð Oddsson fór að gera samanburð á ummælum Arthúrs Björgvins Bollasonar og ummælum Hrafns Gunnlaugssonar og spurði um aðgerðir, þá var alveg ljóst hvað hæstv. forsrh. var að segja. Enda fór útvarpsstjóri strax í embættishús sitt og sagði Arthúri Björgvin Bollasyni upp. Íslenska máltækið ,,skilst fyrr en skellur í tönnum`` er auðvitað orð að sönnu í þeim efnum fyrst hæstv. forsrh. viðurkennir það hér í dag að hann hafi nánast komið þeim tilmælum á framfæri með samanburðinum sjálfum þó hann orðaði ekki brottreksturinn, hvað ætti að gera. Því miður er það þannig að framganga Sjálfstfl. öll í þessu máli, setning framkvæmdastjórans, misbeiting á umræðuþáttum í allan vetur, bréfaskriftir forsrh. til útvarpsstjóra þegar Hrafni Gunnlaugssyni er sagt upp, fundurinn í forsrn. á fimmtudaginn eru öll með þeim hætti að siðareglur lýðræðislegs samfélags hafa verið þverbrotnar af forustu Sjálfstfl. í þessum málum. Og hæstv. forsrh. verður að vera maður til þess að sýna þjóð sinni í dag með því að birta bréf sitt til útvarpsstjóra að hann hafi í dag farið með rétt mál. Ég veit að orð mín eru þung hvað það snertir að biðja um afsökun hæstv. forsrh. En forsrh. sem ekki segir þjóð sinni satt á engan annan kost.

Hæstv. forseti. Það er misskilningur hjá hv. þm. að orð hans til mín um að ég ætti að segja af mér væru þung orð. Þau eru það ekki því ég tek ekki þennan hv. þm. alvarlega. Ég sé ekki að það sé hægt yfirleitt að taka þennan hv. þm. alvarlega, ég geri það ekki, get ekki. Hann er ekki þeirrar gerðar að ég geti það. Og ég er ekki hér í hans skjóli og ég mundi aldrei vilja sitja sem forsrh. í hans skjóli, aldrei. Slíkan mann tekur maður ekki alvarlega. Þessi hv. þm. hefur verið uppi með slíkan málatilbúnað að er til skammar fyrir þingmanninn. Hv. þm. er að monta sig af því að hann hafi hringt í útvarpsstjóra og spurt hann með tilteknum, lævíslegum hætti til að láta hann játa að til væri bréf sem hann var áður búinn að fá þrjá menn að mér skilst til að segja sér hvers konar bréf væri og hann vissi að það væri í skjalasafni útvarpsins. Hvers konar leikaragangur er þetta í formanni flokks og fyrrv. fjmrh.? Þessi maður gengur fram hér með þessum hætti og hver getur tekið svona þingmann alvarlega? Og hvað ætlar hann að reyna að sanna með þessari bréfasögu sinni? Hann reyndi með lævíslegu orðalagi að segja: Forsrh. sagðist ekki hafa haft nein afskipti af málefnum Hrafns Gunnlaugssonar, væntanlega bara frá upphafi.

Nei, það var ekki sagt.

Ég hef svo sannarlega haft afskipti af málefnum þess pilts frá því að við vorum 13 ára gamlir. En hvað sagði ég hins vegar? Ég sagðist ekki hafa haft neitt með ráðningu hans að gera. Ætlar þessi maður sem þykist hafa fengið upplýsingar úr þessu bréfi að reyna að halda því að þingheimi og þjóðinni að þetta bréf hafi eitthvað með ráðningu Hrafns Gunnlaugssonar að sjónvarpinu að gera? Ó nei, og þar með hrynur þetta allt eins og spilaborg, þessi dæmalausa endileysa sem þingmaðurinn spann hér upp og varð sjálfum sér til skammar. Umræðan í þingsalnum er hins vegar næsta athyglisverð því að í einu orðinu eru menn að halda uppi sjálfstæði útvarpsins og biðja um að menn séu ekki að draga úr því sem neinu nemi og sérstaklega ekki vera að styggja útvarpsstjóra í vinnu sinni. Það m.a. sagði hæstv. fyrrv. forsrh. Það ætti fyrst og fremst að gefa honum starfsfrið. En menn eru einmitt að gagnrýna þennan sama útvarpsstjóra fyrir að hafa vikið starfsmanni sínum á brott. Útvarpsstjóri rökstyður það í Tímanum eins og hann segir hér, með leyfi forseta: ,,Það sem ég geri athugasemdir við í þeim efnum er þegar menn í nafni starfs síns og jafnvel stofnunarinnar fara offari í orðum og fullyrðingum. Það er munur á því að skiptast á skoðunum og hafa á lofti önnur eins stóryrði og raun ber vitni í þessu bréfi.`` Þetta er útvarpsstjórinn. Hann vill ekki hafa svona menn við hliðina á sér. En sömu menn sem biðja um starfsfrið fyrir útvarpsstjórann verja síðan þetta bréf í bak og fyrir og sumir meira að segja leggjast svo lágt að gera þetta bréf og orðaval þess sem útvarpsstjórinn lýsir svo að sínu eigin tungutaki og þykjast bara stoltir af,  En ég vil líka minnast á það sem kom fram hér hjá hv. tveimur þm., annað kom fram hjá hæstv. fyrrv. forsrh. sem mér fannst afskaplega merkilegt. Hann sagði og menn ættu að lesa það í þingtíðindunum, efnislega sagði hann að þegar forstöðumenn væru kallaðir til forsrh. ættu þeir að skilja það, það væri að gefa þeim bendingu um það að gera hreint, hann sagði þetta hér, hæstv. fyrrv. forsrh. Ég býst við því að hann hafi kallað til sín forstöðumenn stofnana í sinni tíð 6 eða 7 ár sem forsrh. og væntanlega þá gefið þeim óbeint með táknmáli skipun um það að gera hreint hjá sér, reka menn. Ekki segja það, nei, nei, nei, en kalla þá á teppið og benda þeim á að það eigi að gera hreint. Ég hugsa ekki svona. En hæstv. fyrrv. forsrh. hefur ekki bara hugsað svona, hann segir það líka og hv. þm. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir hafði sama hugarfarið. Menn áttu líka að skynja og skilja þegar forstöðumenn stórra fyrirtækja væru kallaðir á fund æðstu yfirmanna, þá áttu menn að skilja að í því fælust einhver skilaboð sem ekki voru sögð og ekki skrifuð. Ég hef ekki þá skoðun. En það var fróðlegt að heyra það að þessi hv. þm. hefur þessa sérkennilegu skoðun á stjórnun og hæstv. fyrrv. forsrh. hefur þessa skoðun. Það stendur sem ég sagði hér í upphafi og annað stendur ekki eftir en að afskipti mín af þessu máli sem starfandi menntmrh. voru eins og útvarpsstjóri bendir á fullkomlega eðlileg og sjálfsagt að fá skýringar á því hvort þetta bréf væri skrifað í embættisnafni og biðja um svör við fáeinum spurningum. Og þau svör átti ekki að gefa fyrr en eftir örfáa daga. Ég hafði ekkert með brottrekstur þessa manns að gera. En eftir stendur og því geta menn ekki komist hjá að þetta fólk sem hér situr og baðar sig í siðferðisvottorðum sjálfs sín sem enginn annar tekur mark á, þetta fólk gerði ekkert með það þegar fastráðinn starfsmaður var rekinn fyrir miklu vægari ummæli og við allt aðrar aðstæður heldur en í hinu síðara tilfelli, en hins vegar, en á hinn bóginn er uppþot yfir því sem nú gerist hjá þeim útvarpsstjóra sem menn hafa sagt að eigi að fá að starfa í friði, þeim útvarpsstjóra sem hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson sagði að ráðning hans væri það besta sem núv. ríkisstjórn hefði gert, það besta. Það er sjálfsagt til í sjónvarpsþætti þar sem við sátum báðir. En í gær á Stöð 2 heimtaði hann hins vegar að slíkan mann ætti að reka.

Hæstv. forseti. Það hefur komið fram hér í máli nokkurra ræðumanna, m.a. hv. þm. Steingríms Hermannssonar, Páls Péturssonar, Kristínar Ástgeirsdóttur og kannski fleiri að það skipti sáralitlu máli á hvaða bréfhaus og hvaða titlatog sé notað sem sé bara hégómi, það skipti sáralitlu máli. Mér finnst illa komið ef menn nota bréfsefni opinberra stofnana og þá titla sem þeir bera í sínu starfi en meina ekkert með því, það finnst mér vera mjög alvarlegt mál og skipti einmitt máli í stjórnsýslunni hjá okkur hvort svona er gert. Hv. þm. Kristín Ástgeirsdóttir sagði það algerlega óþolandi vinnubrögð að vera að kalla útvarpsstjóra inn á fund hjá forsrh. Ég rakti það í minni ræðu áðan hvers vegna þetta hefði verið gert. Það var nauðsynlegt til þess að kanna það hvort ráðgjafi útvarpsstjóra talaði í nafni hans þegar hann sagði að allar grundvallarreglur lýðræðis og faglegra vinnubragða hefðu verið hunsaðar í þeirri stofnun sem hann stýrir. Og útvarpsstjóri hefur staðfest að þetta var ekki gert í hans umboði. Menn geta haft sínar skoðanir og látið þær í ljós hvar og hvenær sem er. En ráðgjafi útvarpsstjóra í þessu tilviki getur ekki gert það öðruvísi en eiga á hættu að hann missi starfið ef hann talar algerlega í aðra átt en útvarpsstjóri getur sætt sig við. Hv. þm. Ingibjörg Sólrún Gísladóttir tók það fram að Ríkisútvarpið lúti ekki boðvaldi ráðherra. Það er alveg rétt. Ríkisútvarpið gerir það ekki. En ráðherra setur hins vegar menn til ákveðinna verka í Ríkisútvarpinu. Hann ræður æðstu menn stofnunarinnar og hann getur ekkert framselt það vald sitt en hann segir þeim ekki fyrir verkum. Ég skil ekki til hvers er verið að spinna svona ræður út frá alröngum forsendum. Hv. þm. Páll Pétursson var með sitt venjulega orðaval og ég skil afskaplega vel að hv. þm. Páll Pétursson sé ánægður með orðavalið í bréfi ráðgjafans vegna þess að það er þannig að hv. þm. Páll Pétursson hefði vel getað samið þetta sjálfur. Það er ekki stór munur þar á. Hv. þm. og málshefjandi Ólafur Ragnar Grímsson gerði hér kröfu um að hæstv. forsrh. birti bréf, einkabréf sem hann hefði sent útvarpsstjóra á sínum tíma og ef hann ekki gerði það, þá yrði hann að segja af sér. Það er svo sem alþekkt aðferð sem við þekkjum vel hjá hv. þm. Ólafi Ragnari Grímssyni að láta liggja að einu og öðru, segja að þetta og hitt sé efni í einkabréfi og ef bréfið sé ekki birt þá sé þar komin sönnunin að allar dylgjurnar séu sannar. Þessa aðferð þekkjum við svo sem mætavel. En þetta er svo ómerkilegur málflutningur að engu tali tekur. En það er svo sjálfsagt til of mikils mælst að hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson biðjist afsökunar á slíkum málflutningi.