Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (GunnG): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 8. marz 1973. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi á næstunni, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138 gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Alþb. í Reykjaneskjördæmi, Karl G. Sigurbergsson skipstjóri, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni. Gils Guðmundsson, 4. þm. Reykn.“

Forseti (GunnG) : Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf. „Reykjavík, 9. marz 1973. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi á næstunni, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþ. að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Reykv., Tómas Karlsson ritstjóri, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni. Þórarinn Þórarinsson.“ Karl G. Sigurbergsson og Tómas Karlsson hafa báðir tekið sæti á þingbekk á þessu kjörtímabili, og býð ég þá velkomna til starfa.



Herra forseti. Við hv. 2. landsk. þm. höfum lagt fram á þskj. 320 frv. til l. um Fræðslustofnun alþýðu. Þetta frv. var fyrst lagt fram í þessari þd. haustið 1971. Fyrsti flm. frv. var Sigurður E. Guðmundsson, sem þá átti sæti á Alþ. um tíma sem varaþingmaður Alþfl. Málið var þá ekki afgr. frá menntmn., sem fékk það til athugunar og umsagnar. Markmið þessa frv., ef að lögum verður, er að jafna námsaðstöðu fullorðinna og yngra fólks. Samþykkt þess ætti að tryggja, að fullorðið fólk geti átt þess kost að leita þeirrar menntunar eða þjálfunar, sem hugur hvers og eins stendur til, honum að kostnaðarlitlu eða kostnaðarlausu. Eins og málum er nú háttað, skortir mikið á, að námsaðstaða sé fyrir hendi til handa því fólki, sem hér um ræðir. Í þessum efnum munum við Íslendingar standa að baki frændþjóðum okkar á Norðurlöndum, a. m. k. Svíum og Norðmönnum. Þar hefur fullorðinsfræðslan þróazt um langan aldur. Í Noregi mun t. d. 1% af heildarkostnaði við fræðslu- og skólamál vera varið til fullorðinsmenntunar, en 10% í Svíþjóð. Það er okkur Íslendingum að jafnaði keppikefli, ef svo mætti segja, að reyna að standa jafnfætis nágrannaþjóðunum á sem flestum sviðum, og svo hlýtur einnig að vera í því tilfelli, sem hér um ræðir. Hitt hlýtur þó að vera þyngra á metunum, hvað það mál áhrærir, sem hér er gert að umtalsefni, að fullorðið fólk, sem orðið hefur af þeirri skólagöngu og fræðslu á yngri árum, sem hugur þess hefur e. t. v. staðið til, en ekki getað notið af ýmsum ástæðum, á þann rétt á hendur samfélaginu nú á tímum, að því sé kleift að ráða þar bót á með viðráðanlegum hætti. Það fólk, sem þannig stendur á um, hefur vafalaust flest unnið fjölskyldu sinni og þjóðfélaginu í heild hörðum höndum, greitt skatta sína ríki og bæ, staðið undir hinu mikla skólakerfi í landinu með vinnu sinni ásamt öðrum þjóðfélagsþegnum, - skólakerfi, sem miðast við uppeldi og menntun æskunnar í landinu fyrst og fremst. Á starfi þessa fólks og annarra skattborgara byggist einnig hið víðtæka og viðamikla styrktar- og lánakerfi námsmanna, sem stunda langskólanám. Stórstígar framfarir hafa átt sér stað á liðnum árum í allri menntunaraðstöðu ungs fólks hér á landi, og á döfinni eru veigamiklar breytingar í þeim efnum, flestar í framfaraátt. En á þessum tímum vaxandi skilnings á gildi menntunar og góðrar námsaðstöðu fyrir æsku landsins hafa skilyrði til menntunaraðstöðu fullorðins fólks ekki verið bætt, svo að neinu verulegu nemi. Margir, sem nú eru á fullorðinsaldri, fóru á mis við langskólanám vegna þess, að þeir áttu ekki til efnafólks að telja, m. ö. o. það skorti fé til að stunda skólagöngu eða þurfti að hjálpa fjölskyldu sinni á barns- og unglingsaldri til að afla fæðis og klæðis. Af þeim sökum hefur margur efnismaðurinn aldrei notið hæfileika sinna til fulls, sjálfum sér og þjóðinni allri til tjóns. Þetta fólk á þá réttlætiskröfu á hendur þjóðfélaginu, að leiðrétt verði það misrétti, sem það varð fyrir á yngri árum, þegar þjóðfélagsaðstæður, sem aldarandi og fátækt þeirra tíma lét viðgangast, útilokuðu það frá því að geta þroskað hæfileika sína svipað og ungt fólk getur gert í nútímanum. Fyrir ranglætið, sem það varð fyrir að þessu leyti, verður að sjálfsögðu aldrei að fullu bætt, en samtíminn getur komið til móts við óskir þess fólks, sem vill njóta frekari menntunar og fræðslu en það átti kost á í uppvexti sínum, séu því sköpuð skilyrði til þess. Til þess á það ekki aðeins siðferðislegan rétt, heldur er hér einnig um að ræða hagsmunamál út frá sjónarmiði þjóðarheildarinnar, að þeim, sem áhuga og hæfileikum eru gæddir, sé gert unnt að þroska þá þannig, að þeir nýtist viðkomandi einstaklingi og þjóðinni í heild sem allra bezt. Ýmsir aðilar hafa starfrækt kennslu og fræðslu fyrir fólk á öllum aldri utan við hið almenna opinbera skólakerfi, sem ríkið stendur fyrir. Þeir sem slíkt hafa haft með höndum, hafa yfirleitt ekki notið stuðnings frá hinu opinbera og námið því verið afar kostnaðarsamt og dýrt. Hér er aðallega um að ræða ýmsa málaskóla, námsflokka á vegum nokkurra sveitarfélaga og bréfaskóla. Rétt og skylt er að geta þess, að Menntaskólinn við Hamrahlíð hefur hafið kvöldkennslu til stúdentsprófs fyrir fólk, sem jafnframt stundar aðra vinnu. Mun aðsókn fullorðins fólks hafa verið miklu meiri að þessari starfsemi en hægt hefur verið að sinna. Er þetta framtak skólans til fyrirmyndar. En aðsóknin sýnir, að áhugi er mikill fyrir að fá notið kennslu með þessum hætti til þess að ná þeim menntunaráfanga, sem stúdentsprófið er. Menntaskólinn við Hamrahlíð hefur að sínu leyti stigið skref í rétta átt á þessu sviði skólamála. Af því, sem hér hefur verið drepið á um möguleika fullorðins fólks til menntunar og skólagöngu, er augljóst, að þeir kostir, sem þar er um að velja, eru fáir, óhentugir og dýrir eða svo takmarkaðir, eins og við Menntaskólann við Hamrahlíð, að fjöldinn allur kemst ekki að. Annað atriði vildi ég nefna, sem liggur til grundvallar þeirri tillögugerð, sem felst í frv., en það er nauðsyn þess að gera einstaklingum, sem komnir eru á miðjan aldur og vilja bæta við þekkingu sína eða rifja upp áður fengna þekkingu, kleift að gera það. Í þessum hópi eru t. d. giftar konur, sem eftir áratuga vinnu á heimili sínu vilja taka til við vinnu utan þess. Kostir þeirra til að afla sér vinnu utan heimilis eru oft mjög takmarkaðir, af því að ekki er um að ræða, að unnt sé að fá tækifæri til endurhæfingar. Þær verða oft að sætta sig við að taka lökustu og verst greiddu vinnuna eða hefja ella margra ára nám. Þá er að engu metinn mikil og dýrmæt lífsreynsla og þroski, sem ekki fæst á skólabekk, en er mörgum mikilvægara til velfarnaðar en skólalærdómur, þótt góður sé og nauðsynlegur hverjum manni. Meðal frændþjóðanna á Norðurlöndum hafa alþýðuhreyfingin, þ. e. verkalýðs- og launþegasamtökin, og jafnaðarmannaflokkarnir haft með höndum mikla og öfluga fræðslustarfsemi um áratuga skeið. Hafa þessir aðilar staðið fyrir almennri fullorðinsmenntun, svo og ýmis önnur almenn fræðslusamtök í þessum löndum. Slík fræðslusamtök almennings hafa notið svo ríkulegra fjárframlaga úr hendi hins opinbera, bæði ríkis og sveitarfélaga, að fræðslustarfið hefur verið þeim afar ódýrt, er þess hafa notið. Það er sammerkt öllum fræðslusamtökum alþýðuhreyfingarinnar á Norðurlöndum, að allir geta tekið þátt í náminu kostnaðarins vegna. Þeir, sem helzt notfæra sér það nám, sem þar stendur til boða, mun vera fólk, sem ýmist vill afla sér frekari þekkingar en það hefur þegar öðlazt, endurhæfa sig til nýrri og flóknari starfa eða læra eitthvað nýtt. Þegar ákveðnum þekkingarstigum er náð, geta menn átt þess kost að ganga með einum eða öðrum hætti inn í hið almenna menntunarkerfi og halda þar áfram námi sínu. Það fyrirkomulag, sem á sér stað í þessum málum á Norðurlöndum, á sér langa sögu og þróun að baki. Mér sýnist, að sú fullorðinsfræðsla, sem nauðsynlegt er að skipuleggja og koma á fót hér á landi að undirlagi ríkisins og með fjárhagslegum tilstyrk þess, verði að verulegu leyti að byggjast upp með ólíkum hætti. Vissulega væri æskilegt, að fullorðinsmenntunin færi fram að einhverju leyti á vegum frjálsra fræðslusamtaka með svipuðum hætti og gerist í nágrannalöndum okkar með miklum og góðum árangri. Frv. gerir líka ráð fyrir miklum stuðningi við slíka starfsemi. En ég hygg, að hið opinbera verði að hafa hér virka og ákveðna forustu til þess að hrinda í framkvæmd því máli, sem hér um ræðir. Ýmis fleiri rök liggja að baki nauðsyn þess, að hið opinbera efli fullorðinsmenntun í landinu. Almenningur á nú á tímum meiri tómstundir til að sinna ýmsu, sem hugur manna stendur til, en áður var. Mikilsvert er, að hið opinbera stuðli að því, eftir því sem tök eru á, að sem flestir geti notið slíkra tómstunda þannig, að að sem mestu og beztu gagni verði fyrir viðkomandi einstakling og þjóðfélagið í heild. Herra forseti. Sú meginhugsun liggur til grundvallar þeirri tillögugerð, sem felst í þessu frv., er, að fullorðnu fólki sé gert fjárhagslega kleift að afla sér fræðslu og menntunar, jafnframt því sem stuðlað er að því, að hið opinbera geti boðið því námsaðstöðu. Við flm. þessa frv., erum þeirrar skoðunar, að allir þegnar þjóðfélagsins eigi að sitja við sama borð hvað snertir möguleika til að afla sér menntunar ókeypis. Viss ókeypis grundvallarmenntun a. m. k. á að standa öllum til boða, hvað sem aldri þeirra, efnahag, fjölskyldustærð og öðrum aðstæðum líður. Sanngjarnast er, að venjulegu launafólki gefist einnig kostur á fjárhagslegum stuðningi vegna launataps, er það kann að verða fyrir vegna námsins. Í því sambandi skal minnt á, að ríkið veitir unglingum í dreifbýli fjárhagslegan stuðning til náms. Einnig veitir hið opinbera námsmönnum, sem stunda langskólanám heima eða erlendis, ákaflega hagstæð lán og góða styrki, svo sem kunnugt er. Það er í alla staði eðlilegt og réttmætt, að þannig sé búið um hnútana, að fjölskyldufólki verði gert fjárhagslega fært að afla sér þeirrar menntunar eða þjálfunar, sem hér hefur verið gerð að umtalsefni. Ég mun nú víkja örfáum orðum að einstökum gr. frv. 1. gr. þess kveður á um, að sett skuli á stofn Fræðslustofnun alþýðu og skuli starf hennar vera grundvöllur fyrir skipulegri eflingu almenningsmenntunar í landinu (fullorðinsmenntunar). 2. gr. kveður á um hið fjórþætta markmið stofnunarinnar: 1) Að hún skuli veita fjölskyldumönnum, körlum og konum, sem til hennar leita um slíkt, fjárhagslegan stuðning í því skyni að afla sér menntunar eða auka þegar fengna þekkingu, menntun eða réttindi, en þó ekki þeim, er stunda nám í hinu almenna skólakerfi, né þeim, er eiga aðgang að Lánasjóði ísl. námsmanna. Þessi stuðningur skal vera í mynd fræðslubóta, og beiðnir um þær skulu metnar eftir þörfum umsækjenda, efnahag, fjölskyldustærð og þess háttar samkv. reglugerð, sem gert er ráð fyrir, að sett verði þar um af ráðh. 2) Þá fjallar 2. gr. um það, að stofnunin skuli setja vissar reglur varðandi það að veita fjárhagslegan stuðning þeim aðilum, er gefa almenningi kost á sjálfsmenntun, enda á hún að leiða til þess, að hún verði mönnum mun ódýrari og auðfengnari en nú er. Þá er gert ráð fyrir, að stofnuninni sjálfri sé heimilt að efna til slíkrar fræðslustarfsemi og að settar verði reglur, sem tryggi þeim, sem lokið hafa prófum eða náð tilskildum áföngum á vegum slíkrar starfsemi, aðgang að öðrum námsbrautum í eða til hliðar við hið almenna skólakerfi. 3) Þá skal Fræðslustofnun alþýðu standa fyrir og kosta námskeið, sem haldin séu fyrir vinnandi fólk því til endurhæfingar og þjálfunar vegna starfa þess í atvinnulífinu, og einnig er gert ráð fyrir, að stofnuninni sé heimilt að kosta slík námskeið á vegum annarra aðila. 4) Fræðslustofnun alþýðu skal leggja fram fé til að kosta þjálfunar- og fræðslunámskeið fyrir fólk, er gegnir trúnaðarstörfum í launþegasamtökunum, og enn fremur er stofnuninni sjálfri heimilt að efna til slíkra námskeiða samkv. ákvæðum þessa frv. 3. gr. frv. segir fyrir um, hvernig skuli ráðstafa fé stofnunarinnar í meginatriðum. 4. gr. kveður á um það, hvernig stjórn stofnunarinnar skuli vera. Þar er gert ráð fyrir, að 5 af 7 stjórnarmönnum skuli vera kjörnir hlutbundinni kosningu á Alþ., einn skuli tilnefndur af miðstjórn Alþýðusambands Íslands og annar af stjórn Bandalags starfsmanna ríkis og bæja. 5. gr. gerir ráð fyrir, að allur kostnaður við rekstur stofnunarinnar skuli greiðast úr ríkissjóði, og 6. gr. kveður á um, að menntmrh. setji reglugerð með nánari ákvæðum um framkvæmd l. að fengnum till. stjórnar og fræðslunefndar stofnunarinnar. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til þess að fara fleiri orðum um þetta mál að svo stöddu, en vil að lokum leggja áherzlu á eftirfarandi: Það hlýtur að vera hið mesta réttlætismál, að allir þeir, sem þess óska, geti átt kost á að nema það, sem hugurinn þráir, án tillits til efnahags, aldurs og annarra ástæðna. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, miðar að því, að svo geti orðið. Það stefnir að því að mynda grundvöll til skipulegrar almenningsmenntunar á Íslandi utan hins almenna skyldunámskerfis. Nái það fram að ganga, er stigið stórt og mikilvægt spor í átt til aukins jafnréttis og bætts lýðræðis. Það er vissulega markmið, sem stefna ber að á sem flestum sviðum. Herra forseti. Ég leyfi mér að leggja til, að þessu frv. verði vísað til 2. umr. og hv. menntmn.



Herra forseti. Ég ætla aðeins að víkja örfáum orðum að þessu máli, áður en það gengur til n. Ég lít svo á, að hér sé fjallað um mikið nauðsynjamál, að vísu, og ég er sammála mörgu af því, sem hv. flm. hafði að segja um málið. Það er áreiðanlega rétt, að þetta málefni, fullorðinsfræðslan, hefur orðið út undan hjá okkur þó nokkuð mikið, og það hefur miðað of hægt að koma skipulagi á þau mál. Ég held, að hv. flm. hafi orðað það svo, að það vantaði þarna hlekk í okkar menntakerfi og því hygg ég, að þarna sé fjallað um mjög mikilvægt málefni í sjálfu sér. Við vitum, að sjálfsmenntun hefur verið mjög ríkur þáttur í íslenzku menningarlífi og er það trúlega enn þá. Ég held, að það fari ekki á milli mála, að íslenzkt alþýðufólk sé bæði menntafúst og fróðleiksfúst. Þess vegna er ég sannfærður um það og hef lengi verið, að það sé jarðvegur fyrir skipulagða fullorðinsfræðslu hér á landi, og vissulega þarf að athuga, hvaða leiðir séu færar í þeim efnum. Ég held, að þar komi að vísu ýmsar leiðir til greina og þurfi að kanna þær. Það eru áreiðanlega margvíslegir möguleikar til þess að miðla þekkingu og menntun, eins og nú er háttað í okkar þjóðfélagi. Við höfum mjög margvíslega fjölmiðla, bæði blöðin og ekki sízt útvarp og sjónvarp. Vissulega ættu menn að leiða hugann að því, hvað hægt er að nota þessa fjölmiðla til þess að efla sjálfsmenntun og fullorðinsfræðslu í landinu. Þess vegna álít ég, að þetta frv. sé mjög athyglisvert vegna efnisins. Hins vegar er ég ekki alveg sannfærður um það, að flm. hafi endilega ratað á rétta leið í tillögugerð sinni. Þessi fyrirhugaða stofnun, sem um er getið í frv., á að bera nafnið Fræðslustofnun alþýðu, og er það út af fyrir sig kannske ekki óeðlileg nafngift. En mér finnst nokkuð einkennilegt, að eins og þetta frv. er úr garði gert, ef maður lítur til 4. gr., þá er ein fjölmennasta stétt alþýðunnar í landinu, bændastéttin, útilokuð frá beinni aðild að stofnuninni eða stjórn stofnunarinnar. Ég felli mig ekki við þetta og vil gera aths. alveg sérstaklega við þetta atriði. Eins er ekki minnzt á samvinnuhreyfinguna í þessu sambandi, og þó er þar um að ræða líklega fjölmennustu alþýðuhreyfingu á Íslandi, sem á sér að baki hvað lengsta sögu. Annars tel ég ákaflega vafasamt að byggja fullorðinsfræðsluna upp á einhverjum stéttargrundvelli. Alveg sérstaklega finnst mér óheppilegt að gera það á þann hátt, sem mér virðist koma fram í þessu frv., í 4. gr. sérstaklega, þar sem beina aðild að stjórn stofnunarinnar eiga fyrst og fremst launþegasamtökin, þ. e. Alþýðusambandið og Bandalag starfsmanna ríkis og bæja, en það er varla minnzt á aðra starfsstéttir, sem þó eru bæði fjölmennar og láta nokkuð til sín taka. Þá finnst mér vanta í grg. og raunar einnig í það, sem hv. frsm, hafði að segja, almennar sögulegar upplýsingar um fullorðinsfræðslu og sjálfsmenntun á Íslandi. Það væri miklu betra að átta sig á þessu máli ef slíkt lægi fyrir. Mér finnst þess vegna, að þetta mál þurfi frekari undirbúnings við og hefði verið eðlilegra, eins og á stendur, að hv. flm., sem eru áhugamenn um þetta, hefðu flutt þáltill. um þetta efni, en ekki þetta frv., sem mér finnst að mörgu leyti gallað. Sem sagt, mér finnst m. a., að það hefði þurft að vera þarna nánari grg. um þá möguleika, sem fullorðið fólk hefur til þess að afla sér fræðslu og menntunar, eins og nú háttar í landinu. Það hefði verið mjög gagnlegt að vita meira um starfsemi t. d. bréfaskólanna í landinu, um námsflokkana, um málaskólana og það, hvað iðnskólar og aðrir sérgreinaskólar gera til þess að koma til móts við fullorðið fólk í sambandi við starfsmenntun og öflun starfsréttinda. Mér finnst því, að þetta mál þurfi meiri undirbúning og við verðum að átta okkur miklu betur á ýmsum þáttum þessa máls, fá um það betri grg., hvernig þetta mál stendur. Nú er mér kunnugt um, að n. hefur starfað að þessu máli, og ég hygg, að það sé rétt af okkur að bíða álits þessarar n. Ég veit að vísu ekkert um, hvað störfum þessarar n. líður, en ég held þó, að hún sé að störfum og þess sé að vænta, að hún skili áliti sínu innan ekki mjög langs tíma. Ég held því, að við ættum að bíða álits þessarar n. áður en við ákveðum hér á hv. Alþ., hvað gera skuli. Hins vegar er full ástæða til að minna á það við þessa umr., að sú n., sem fjallar um þetta á vegum ráðh., hraði störfum sínum, því að ég er sammála flm. um, að hér er um nauðsynjamál að ræða og eitt af þeim málum, sem við megum ekki vanrækja.



Herra forseti. Hinn 16. maí 1972 samþykkti Alþ. þál. þess efnis, að skorað væri á ríkisstj. að fela Vegagerð ríkisins að láta á árinu 1972 gera lauslega yfirlitsáætlun um fullnaðaruppbyggingu þjóðvegakerfisins í samræmi við vegalög og núgildandi vegaflokkun. Þess má geta, að þessi þáltill. í því formi, sem hún var samþ., var flutt af allshn. Sþ. í samræmi við álitsgerð, sem n. barst frá vegamálastjóra um aðra till., sem n. hafði fengið til meðferðar um þessi mál. Í svari við fsp., sem rædd var hér í Sþ. 20. febr. s. l., kom það fram hjá hlutaðeigandi ráðh., að fyrrnefnd þál. hafði ekki verið framkvæmd á árinu 1972, og er ástæðan talin sú, að Alþ., hafi ekki samþ. sérstaka fjárveitingu til verksins. Nú er að vísu fordæmi fyrir því, að ríkisstj. hafi greitt fé úr ríkissjóði samkv. ályktunum Alþ., þótt ekki hafi verið í lagaformi, en rétt þykir eftir atvikum að freista þess að fá efni þál. lögfest, eftir því sem við á nú, og þar með að kostnaður við áætlunargerðina greiðist úr ríkissjóði. Þess vegna er þetta frv. flutt hér á þskj. 332 um, að gerð verði yfirlitsáætlun um fullnaðaruppbyggingu þjóðvegakerfisins samkv. vegal. Allir flm. frv. áttu í fyrra sæti í allshn. Sþ. og stóðu þannig að þeirri till., sem samþ. var og ég hef áður vikið að. Nú er það auðvitað svo, að héðan af verður efni þál, ekki framkvæmt á árinu 1972, og leggjum við til í frv., að áætlunin verði gerð á þessu ári, sem nú er að líða, þ. e. a. s. 1973. Það verður að teljast fullkomlega tímabært, og þótt fyrr hefði verið, að gera sér grein fyrir því, hve mikið af þjóðvegakerfinu þarf að byggja upp og hvað það kostar, til þess að hægt sé að gera raunverulega framkvæmdaáætlun, sem feli í sér heildaruppbyggingu kerfisins á tilteknum tíma. Fyrsta skrefið í þessa átt er að gera þá lauslegu yfirlitsáætlun, sem frv. fjallar um, en gera má ráð fyrir, að áætlunargerðin sé fyrst og fremst í því fólgin að vinna úr þeim gögnum, sem þegar eru fyrir hendi hjá vegagerðinni. Þar sem þessi gögn eru fyrir hendi, býst ég við og við flm., að það þurfi ekki að verða kostnaðarsamt að gera slíka yfirlitsáætlun. Ég hygg, að vegamálastjóri hafi gert ráð fyrir, að kostnaðurinn mundi verða 2–3 millj. kr. Ég hygg, að það muni vera mjög ríflega áætlað og fyrir minni upphæð mætti setja saman í áætlunarkerfi þau gögn, sem fyrir liggja hjá vegagerðinni, þannig að Alþ. geti gert sér grein fyrir því, hversu mikið verkefni er framundan. Ég sé ekki ástæðu til að hafa um þetta frv. fleiri orð. Það er, eins og ég sagði, flutt til þess að heimila fjárupphæð úr ríkissjóði til að inna af hendi þetta nauðsynjaverk. Ég legg til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. samgn.

Frsm. (Ingvar Gíslason) : Herra forseti. Eins og fram kemur í nál. menntmn., var n. sammála um að leggja til, að þetta frv. yrði samþ. með þeirri viðbót, að umrædd vélstjóranámskeið megi einnig halda í Ólafsvík, og um þetta er brtt. flutt af n. á þskj. 353. N. leggur sem sagt til, að frv. verði samþ. með þeirri breytingu, sem fram kemur á þskj. 353.

Frsm. (Bjarni Guðnason) : Herra forseti. Fyrir menntmn. Nd. hefur legið frv. til l. um breyt. á l. um menntaskóla, og eru flm. þess Ingólfur Jónsson og Ágúst Þorvaldsson. Í þessu frv. er lagt til, að reistur verði menntaskóli á Selfossi og yrði þá væntanlega svokallaður valgreinaskóli. N. er fullkomlega ljós þörfin menntaskóla fyrir þetta vaxandi byggðarlag og þann byggðarkjarna, sem er að vaxa upp á Selfossi, en n. er einnig ljóst, að það þarf að móta einhverja heildarstefnu í sambandi við byggingu menntaskóla, ekki sízt eins og fjármálum ríkissjóðs er nú háttað. Því hefur menntmn. samþ. einróma á þskj. 341 svofellt álit: „ N. hefur athugað frv. og orðið sammála um að leggja til, að málinu verði vísað til ríkisstj.“



Herra forseti. Ég tel það mikið atriði, að hv. menntmn. hefur gert sér ljóst, að mikil þörf er á menntaskóla á því svæði, sem frv. fjallar um. Tel ég það viljayfirlýsingu hv. þn. í þessu máli, sem sé mikils virði. Því verður ekki neitað, að það er rétt, sem hv. frsm, sagði hér áðan, að það er þörf á að móta heildarstefnu í þessum málum. Við flm. getum þess vegna eftir atvikum samþykkt þessa afgreiðslu menntmn., sérstaklega með tilliti til þess hugafars, sem á bak við afgreiðsluna er, og yfirlýsingar hv. frsm. um það, að n. sé sammála um nauðsyn menntaskóla á þessu svæði. Það er einmitt þessi skilningur, sem gefur málinu byr, og við flm., munum þess vegna fylgja málinu eftir og óska eftir því, að hæstv. menntmrh. hefji undirbúning að málinu. Á þessum forsendum erum við flm. eftir atvikum samþykkir þessari afgreiðslu menntmn.