Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Landbrh. (Steingrímur Steinþórsson) : Herra forseti. Þetta mál, um fuglaveiðar og fuglafriðun, er búið að vera fyrir hinu háa Alþ. ekki einungis á því langa þingi, sem nú er að ljúka, heldur einnig á einum tveimur þingum undanfarið. En alltaf hefur eitthvað verið í vegi fyrir því, að Alþ. gæti afgreitt þetta frv., sem er í sjálfu sér mjög merkilegt, og skal ég ekki úr því draga. Það var nauðsynlegt að setja ný ákvæði um fuglafriðun og ýmis atriði varðandi það mál, og frv. hefur án efa verið undirbúið af samvizkusemi og af fróðum mönnum. En þó er það svo enn, að minni hyggju, að það eru mjög áberandi gallar á þessu frv., og þeir svo, að ég mun ekki fylgja frv. út úr þessari hv. d., nema einhverjar breyt. fáist á því. Ég hef alltaf skilið það svo, að meiningin með l. um þessa hluti væri tvenns konar. Annað væri það að veita fuglalífi landsins hæfilega friðun, hindra það, að þessari djásn í náttúru landsins yrði útrýmt, en hins vegar væri séð um það, að landsins börn, þ.e.a.s. fólkið, sem landið byggir, gæti hagnýtt sér þessi gæði á skynsamlegan hátt, engu síður en við hagnýtum okkur fiskinn í djúpi hafsins við strendurnar og við hagnýtum okkur búféð til þess að lifa á því. Maðurinn er nú einu sinni rándýr og verður að lifa á öðrum skepnum, og ég tel ekki, að fuglarnir hafi nein forréttindi á neinn hátt hvað þetta atriði snertir. Ég tel alveg sjálfsagt að hagnýta sér fugl þann, sem hér er á landi, til matar eins langt og má ganga, án þess að hætta sé á, að of nærri sé gengið þessum skemmtilegu náttúruverum hér. Þetta tvennt hef ég talið að hlytu að vera aðalatriðin, sem l. eins og þessi ættu að tryggja. Ég skal viðurkenna það, að ég hef ekki kynnt mér þetta frv. og þær breyt., sem á því hafa orðið, eins mikið og þm. eru í raun og veru skyldir að gera varðandi allmikilvæg mál, sem fyrir Alþ. liggja, og skal ég því að því leyti viðurkenna, að það væri nokkuð áfátt í því, að ég gæti borið fram að fullu gagnrýni á frv. En mér er ljóst, að þær breyt., sem hv. Ed. hefur gert á þessu frv., eru yfirleitt ekki til bóta og sumar þeirra beint til tjóns, og virðist þar hafa ráðið meir einhver einkennileg rómantík varðandi þetta mál heldur en glögg íhygli og athugun á því, hvað rétt væri. Tala ég þar um hluti eins og það að gefa rjúpunni eitthvert jólafri endilega í sambandi við friðun. Vel gæti ég unnt þessum fallega gesti okkar, ef hún kynni að meta það, að það væru virkileg jól og einhver sérstök hátíð, að hún þá fengi það; en að vera að ákveða friðunarráðstafanir með tilliti til þess eins, að það sé sjálfsagt, að rjúpan hafi jólaleyfi eins og við mennirnir tökum okkur á þessari helgu hátíð, það þykir mér vægast sagt mjög barnalegt og eiga tæpast rétt á sér í löggjöf vor Íslendinga. Ég vil þá og nefna annað atriði, sem Ed. hefur einnig breytt. Hér eiga viðdvöl, eins og við vitum, á landi okkar vissir gestir, sem ekki dvelja hér yfir sumarið eins og aðrir farfuglar og verpa því ekki hér á landi, heldur fara hér yfir land og hvíla sig stuttan tíma, eins og helsingjar, sem fara norður til Grænlands og verpa þar, en koma hér við á vori og hausti og dvelja hér nokkurn tíma. Í Ed. hefur verið gerð sú vísindalega og hárnákvæma breyt. á þessum ákvæðum, að það er ómögulegt, að landsmenn hér, án þess að brjóta l., geti hagnýtt sér þessa fugla, þegar þeir fara hér um, þótt það sé vitað, að þeir séu veiddir í stórum stíl í Skotlandi og annars staðar hér í nágrannalöndum okkar, þegar þeir fara um. Okkur á að vera bannað að hagnýta okkur þetta. Þetta eru þó fuglar, sem eru engir aufúsugestir. Ég veit, að þegar helsingjasveimar fara að vori til Grænlands, þá eru þeir vissir með að setjast að í Skagafirði um tíma. Þeir rótnaga heilar lendur af beztu engjum bændanna þar og gera þær þannig, að þær eru litt hæfar a.m.k. næsta sumar til slægna. Hins vegar eru þetta fuglar, sem hafa ekki nema stutta viðdvöl hér í þessu landi. Það er svona eins og rekald, sem kemur hér að ströndum landsins, allverðmætt til átu, bezta kjöt af þeim. Hví má ekki veiða eitthvað af þessum fuglum, sem á þennan hátt koma hér, valda tjóni fyrir íbúa landsins, fara hér um haust og vor, en hafa ekki einu sinni svo mikið við að verpa eggjum sínum og ala upp unga sína hér í þessu landi? Með breyt., sem gerðar hafa verið í Ed., hefur þetta verið eyðilagt, þessi möguleiki, því að friðunartíminn er færður svo langt aftur, - ég held aftur til 20. sept. að haustinu, - að þá eru þeir allir farnir. Þá má fara að friða þá hér, þegar allir fuglarnir eru horfnir af landi burt. Eitthvað fleira af slíku tagi hefur slæðzt inn í þetta ágæta frv., sem hefur verið undirbúið á vandlegan hátt, en hins vegar að mínum dómi er geysilega varhugavert, þegar fræðimenn, sem þekkja þetta út í yztu æsar, eru búnir að gera till., að vera að breyta einstökum ákvæðum eins og þessu. Ég álít, að það sé mjög varhugavert fyrir alþm. að vera af handahófi að koma með till., sem þeir sjálfir gera sér alls ekki grein fyrir, hvaða áhrif kunni að hafa. Það eru þessi atriði, sem gera það að verkum, að ég sagði áðan, að ég mundi ekki fylgja þessu frv. út af Alþ., nema einhverjar breyt. fengjust á þessu. Nú hef ég ekki borið hér fram nema eina brtt., sem við þm. Skagf. flytjum hér á þskj. 724. Í þessari hv. d. var sett inn í frv., eins og það þá var, heimild um það, að í fuglaveiðasamþykkt, sem gerð yrði vegna sérstakra staða, mætti nota fleka (eða snörufleka) til fuglaveiða. Ég flutti þetta mál fyrir hv. n., og tók hún því með miklum skilningi og varð ásátt um að bera fram þessa brtt., og það er gert vegna þess, að í Skagafirði við Drangey hefur lengi tíðkazt fuglaveiði á snöruflekum og eitthvað á einstökum stöðum víðar. Þessar veiðar hafa að vísu haft slæmt orð á sér fyrir það, að hér væri um pyntingu á fuglinum að ræða, og hefur það mikið stafað af því, að fyrr var það vani að fjötra á fleka þessa bandingja svo nefnda, þ.e.a.s. fugla af þeim stofni, sem átti að veiða, og átti bandinginn að ginna meðbræður sína til þess að koma upp á flekann og flækja sig þar í þeim snörum, sem þar eru. Ég játa það, að þessi aðferð er slæm og er ekki siðmenningu okkar samboðin, enda dettur engum í hug, að þessi aðferð verði leyfð. Það er löngu hætt, þó að flekaveiðar hafi verið við Drangey, að nota bandingja í þessu skyni. En ég verð að segja það, að ég trúi því ekki, að þetta sé neitt verri veiðiaðferð en ýmislegt annað, sem tíðkast, þótt snöruflekar séu notaðir. Þegar fuglar eru drepnir með byssu, a.m.k. þegar högl eru notuð, eins og er nú yfirleitt, særast alltaf fleiri eða færri, sem svo kveljast og veslast upp, og deyja margir eða þá lifa við hálfgerð örkuml. Þetta er náttúrlega ekki fagurt, en það hefur engum dottið í hug að banna skotvopn í sambandi við fuglaveiðar, eftir því sem þær eru leyfðar, og ég fyrir mitt leyti er ekki í neinum vafa um það, að þessar flekaveiðar, eins og þær nú tíðkast við Drangey, eru ekkert verri út af fyrir sig heldur en aðrar þær veiðiaðferðir, sem tíðkaðar eru, með þeim harmkvælum, sem veiðum hljóta alltaf að fylgja fyrir ákveðna fugla. Og það er af þessum ástæðum, sem við þm. Skagf. flytjum þessa brtt. og munum fylgja henni eftir. Vonumst við til, að þessi hv. d., sem sýndi þann skilning á þessu máli, þegar það var hér síðast til meðferðar, að samþ. brtt. um það, haldi við þann málstað, sem hún þá tók, og samþ. nú þá brtt., sem við hér berum fram. Mér er vel ljóst, að það þarf að gera fleiri breyt. á frv., eins og það er nú orðið eftir meðferð í Ed., þó að ég hafi ekki haft tíma eða aðstöðu til að athuga það og bera fram till. um breyt., sem ég álít að þyrfti að gera á frv. En með því að útiloka algerlega flekaveiði við Drangey er verið að eyðileggja atvinnuveg vissra manna í Skagafirði. Það hafa alltaf nokkrir menn á Sauðárkróki og Hofsós stundað þessar veiðar. Einu sinni var Drangey að nokkru leyti kjötbúr Skagafjarðar, fuglalestirnar fóru fram um héruð á vissum tíma á vorin og söddu þá margan svangan maga, sem var aðframkominn. Því betur er ekki svo ástatt nú, að segja þurfi, að Skagfirðingar muni svelta, þó að þetta yrði frá þeim tekið, en hitt er annað mál, að þarna verða nokkrir menn fyrir tilfinnanlegu atvinnutjóni og að því er okkur flm. virðist algerlega að ástæðulausu, því að eins og ég tók fram í upphafi þessara fáu orða, þá tel ég, að annað meginatriði í l. eins og þessum um fuglaveiðar og fuglafriðun sé að sjá um, að hæfileg hagnýting þessara náttúrugæða landsins sé leyfð, nákvæmlega á sama hátt og við viljum leyfa fiskveiðar í sjó og í vötnum og yfirleitt nota gæði landsins til framdráttar fyrir fólkið án þess þó að eyðileggja verðmætin. Og það er á þeim grundvelli, sem ég vil fylgja þessu frv., en treysti mér ekki til þess, ef engar lagfæringar fást frá því, sem nú hefur hér verið sett inn í frv.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja brtt. við 6. gr. frv., og sú brtt. er á þskj. 721. Hún er þess efnis, að til eggjatöku og fuglaveiða þeirra, sem heimilaðar eru í 6. gr., þurfi samþykki þess manns, sem fyrir landi ræður. Þegar málið var til 3. umr. í þessari hv. d., þá var samþ. brtt. frá mér um þetta efni, sem gekk nokkru lengra í takmörkunum á svona fuglaveiðum og eggjatöku heldur en þessi gerir. En þar var sá galli á, að eftir að sú brtt. hafði verið samþ. og frv. að öðru leyti fengið þá meðferð, sem það fékk í d., kom í ljós, að sum ákvæði í gr. komu ekki heim við önnur ákvæði frv. Hv. Ed. sá, að á þessu þurfti bót að ráða, og gerði það á þann hátt að fella ákvæðið alveg niður. Ég sé ekki ástæðu til þess að una því og geri varla ráð fyrir, að hv. d. geri það heldur, og þess vegna hef ég nú borið brtt. þessa fram á þskj. 721 í því formi, að hún er alveg í samræmi við frv. að öðru leyti, þannig að hún hefur ekki í för með sér neinn formgalla á l. Ég vil svo vænta þess, að afstaða d. sé hin sama og hún var við 3. umr. Það virðist engin ástæða til þess, að farið sé að skjóta fugla, þótt í vísindalegum tilgangi sé, ef landeigandi beinlínis af einhverjum ástæðum vill ekki leyfa það. Það eru nógir staðir og nógar jarðir á landinu, þar sem slíkt má gera, þótt það sé ekki endilega gert þar, sem umráðamaður lands af einhverjum ástæðum setur sig á móti því.



Herra forseti. Þegar þetta mál var til meðferðar hér í hv. d., þá fjallaði menntmn. d. um frv. Nú hefur frv. fengið athugun í Ed., og á því voru gerðar nokkrar breyt. þar í d. Það er skammt síðan frv. var afgr. frá hv. Ed., og menntmn. þessarar d. hefur ekki haft aðstöðu til þess að taka málið til athugunar að nýju. En þrátt fyrir það vil ég leyfa mér að fara nokkrum orðum um þær breyt., sem frv. hefur tekið, og bera fram brtt., sem mér hefur því miður ekki unnizt tími til að koma á prent, en miða að því að leiðrétta nokkur atriði, sem samþ. voru í Ed. og ég mun síðar gera grein fyrir. Hæstv. landbrh. vék að því í ræðu sinni, að hann teldi, að markmiðið með þeirri lagasetningu, sem hér er stefnt að, væri tvenns konar: annars vegar að veita fuglalífi landsins hæfilega vernd og hins vegar að gera mönnum kleift að nytja hlunnindi, sem nytjuð hafa verið frá ómunatíð. Þetta er rétt. En ég vil bæta við þriðju ástæðunni, sem liggur til grundvallar því, að þetta mál er hér á ferðinni. Það er þannig, að meðan við Íslendingar vorum í stjórnarfarslegu sambandi við Danmörku, fóru Danir með umboð fyrir okkar hönd í alþjóðafuglaverndunarsambandi, en eftir að fullur stjórnarfarslegur skilnaður varð milli landanna, töldu fulltrúar Danmerkur sig ekki lengur geta verið umboðsmenn fyrir Íslendinga á þessum alþjóðavettvangi. Af því leiddi, að ríkisstj. ákvað, að Ísland gerðist aðili að alþjóðafuglaverndunarsambandinu, en í sambandi við þá ákvörðun bar brýna nauðsyn til þess að endurskoða eldri lagaákvæði um þessi efni og samræma þau hinni alþjóðlegu fuglaverndunarsamþykkt, og að því er stefnt með þessu frv., sem hér er til umr., og það er þriðja ástæðan fyrir því, að þetta mál er nú til afgreiðslu hér á hv. Alþ. Þær brtt., sem samþ. voru í Ed. og menntmn. þeirrar d. bar fram, eru að mínum dómi þannig vaxnar, að ekki sé ástæða til að gera breyt. á þeim eða amast við því, þó að þær væru samþ. inn í frv. En á síðasta stigi málsins í Ed. var samþ. tili. frá hv. þm. S-Þ., þar sem breytt er nokkuð ákvæðinu í 8. gr. frv. um friðunarákvæði vissra fuglategunda. Í c-lið 8. gr. frv. er ákveðið, að á vissum tíma megi veiða gæsategundir og nokkrar andategundir, sem þar eru nefndar. Undanfarið hefur það verið svo, að tvær af þessum gæsategundum hafa verið alls kostar ófriðaðar, þ.e. margæs og helsingi, en um hinar tegundirnar hefur verið leyft að hefja veiði þeirra 1. ágúst á hverju sumri og veiða þær síðari hluta sumars og fram á haustið. Í frv., eins og það var lagt fram og fór héðan úr hv. Nd., var gert ráð fyrir því að lengja friðunartíma þessara tegunda þannig, að það mætti hefja veiði þeirra 20. ágúst í stað 1. ágúst, eins og nú er samkv. gildandi l. Þetta er byggt á því sjónarmiði, að ungar þessara tegunda séu ekki fleygir, - eða að það sé hæpið, að ungar þessara tegunda séu orðnir svo þroskaðir og fleygir 1. ágúst, að þeim sé ekki hætta búin, ef leyft er að veiða tegundirnar svo snemma, og til öryggis átti því að færa þetta ákvæði aftur til 20. ágúst. Nú hefur þessu verið breytt þannig í hv. Ed., - og þannig er það í frv. nú, - að í stað þess, að það eigi að leyfa að veiða þessar tegundir frá 20. ágúst, þá sé veiðin ekki leyfð fyrr en 20. sept. Þetta er alls kostar ástæðulaust og raunar alveg fráleitt, vegna þess að sumar þessar tegundir, eins og gæsirnar, gera nokkurt tjón bæði í engjalöndum og garðlöndum manna einmitt á þessum tíma, þegar þær koma af varpstöðvunum seint í ágúst og fram eftir september, þangað til uppskerunni er lokið, enda fara þessir fuglar af landinu um mánaðamótin september og október. Það er því álit manna í ýmsum héruðum, að það sé mjög varhugavert og bændum í óhag að banna mönnum að skjóta gæsir á þeim tíma, sem þær gera skaða í garðlöndum manna og engjum. Til málamiðlunar, úr því sem komið er, ætla ég að leyfa mér að leggja fram brtt. til þess að reyna að samræma þessi sjónarmið, og sú brtt., sem ég geri, er þannig, að í staðinn fyrir c-liðinn í 8. gr. frv. komi tveir tölul. C-liðurinn orðist þannig, að frá 20. ágúst til 31. okt. sé heimilt að veiða grágæs, blesgæs, heiðagæs, margæs og helsingja; m.ö.o., að því leyti sem tekur til gæsategundanna, þá sé þessu haldið óbreyttu frá því, sem upphaflega var í frv. og þeir fræðimenn, sem frv. sömdu, töldu eðlilegast. En til þess að taka nokkurt tillit til hins sjónarmiðsins, sem hefur komið fram, þá legg ég til, að á eftir c-lið komi nýr tölul., svo hljóðandi, að frá 1. sept. til 31. okt. verði heimilt að veiða urtönd, grafönd, skúfönd, duggönd og hrafnsönd. Hér er um þá málamiðlun að ræða, að í stað þess að í frv. var þetta miðað við 20. ágúst, en Ed. miðar við 20. sept., þá legg ég til, að það komi 1. sept. Þá hefur hv. Ed. breytt ákvæðum d-liðar á þann hátt, að í stað 20. ágúst, eins og upphaflega var í frv., komi 20. sept. Ég legg til, að í því efni sé gerð sams konar málamiðlun, að þar komi 1. sept., og það nær þá til andategundanna þriggja, stokkandar, rauðhöfðaandar og hávellu. Loks hefur hv. Ed. breytt f-liðnum á þann hátt, að í stað 20. ágúst, eins og upphaflega stóð í frv., er nú 1. september. Ég leyfi mér að leggja til, að þetta sé fært í sama horf og áður var, að hér standi 20. ágúst. Þær tegundir, sem þar er um að ræða, eru lómur, himbrimi, sefönd, stóra toppönd og litla toppönd. Um þær er það að segja, að þeir fuglar eru yfirleitt ekki veiddir til nytja, þannig að þeir séu taldir til hlunninda, en þessir fuglar lifa að miklu leyti á hrognum vatnasilunga og laxa, og fiskiræktarmönnum fellur það mjög illa, ef ekki er leyfilegt að verja fiskivötn og skjóta þessar tegundir á þeim tíma, þegar fiskivötnin þurfa að njóta friðunar vegna silunga- og laxaræktar. Það er af þeim ástæðum, að talið er skynsamlegt að leyfa að veiða þessar tegundir síðari hluta sumars, o„ ég legg til, að tímamarkið verði fært aftur í það horf, sem frv. gerði ráð fyrir upphaflega. Allmikill ágreiningur hefur orðið um eina tegund í þessum flokki, þ.e. himbrimann. Í frv. upphaflega var himbriminn látinn falla undir sömu ákvæði og lómur, sefönd, stóra toppönd og litla toppönd, en hv. þm. N-Þ. og hv. þm. S-Þ. hafa báðir, sinn í hvorri d., flutt um það brtt. og leggja á það mikið kapp, að himbriminn verði ekki þarna með, heldur alfriðaður, og hef ég nú til samkomulags ekki tekið það upp í þessa brtt., sem ég hef nú gert grein fyrir. Brtt. þær, sem fram hafa komið frá öðrum hv. þm. nú við þessa umr., hefur n. af þeim ástæð- . um, sem ég áður greindi, ekki tekið til athugunar, og hef ég því ekkert umboð til þess að ræða þær f.h. nefndarinnar, en eins og fram hefur komið, bæði hjá hæstv. landbrh. og ég hef einnig vikið að, þá er að því stefnt með þessu frv., að mönnum verði kleift eftir sem áður að nytja þau hlunnindi, sem nytjuð hafa verið um langan aldur hér á landi, og finnst mér því till. frá hv. þm. Skagf. vera í samræmi við það sjónarmið, og mun ég fyrir mitt leyti greiða henni atkv. Um brtt. frá hv. þm. N-Þ. gegnir nokkuð öðru máli. 6. gr. frv. fjallar um það, að fastráðnum starfsmönnum við dýrafræðideild náttúrugripasafnsins skuli heimilt að veiða fugla og safna eggjum hvar sem er handa safninu. Hv. þm. N-Þ. leggur til að binda þetta við það, að leyfi landeiganda komi til hverju sinni. Þetta finnst mér of langt gengið. Á það ber að lita í þessu sambandi, að forstöðumaður náttúrugripasafnsins er formaður í fuglafriðunarnefndinni, en sú n. mun fara með framkvæmd þessara l. í umboði ráðherra. Það er því sízt ástæða til þess að ætla, að sá maður fari að beita sér fyrir óþörfu fugladrápi. Í annan stað skal á það bent, að eins og frvgr. er, þá er þessi heimild bundin við fastráðna starfsmenn dýrafræðideildar náttúrugripasafnsins, m.ö.o., eins og nú er háttað, eina tvo menn, forstöðumanninn og aðstoðarmann, sem þar er. Í þriðja lagi má á það benda, að það getur komið fyrir um fuglategundir, sem eru sjaldgæfar eða gestir hér og nokkur fengur þykir að ná í í náttúrugripasafnið, að það sé alls ekki kleift og verði kannske jafnvel óbætanlegt, ef ekki má skjóta slíkan fugl innan landareignar lögbýlis, ef landeigandi bannaði. Og enn má á það benda, að þess eru dæmi, að landeigendur lita þannig á máli n, að það sé kannske ekki fyrst og fremst athugavert, þótt einhver fugl sé skotinn, heldur sé ástæða til að taka fyrir það fjármuni, ef starfsmenn á vegum ríkisins, náttúrugripasafnsins, koma í þeim erindum. En ekki virðist nú ástæða til að binda það í löggjöfinni, að svo eigi að vera. Ég legg þá þessar brtt. mínar fram skriflega og vænti þess, að hæstv. forseti leiti afbrigða fyrir þeim, svo að þær geti komið hér undir atkvæði.



Herra forseti. Ég hef veitt því athygli, sem fór fram hjá mér við meðferð málsins hér á dögunum, að í 20. gr. þessa frv. stendur ákvæði, sem við getum nú varla verið þekktir fyrir að láta sjást í lögum, því að það er nánast að segja hlægilegt. 2. liður þeirrar gr. er þannig: „Nú festast fuglar í netjum, sem ætluð eru til annarra veiða (fisk- eða selveiða), og ber þá að greiða þá úr netjunum og sleppa þeim, ef þeir eru lifandi, þegar netjanna er vitjað.“ Látum þetta vera, þetta er allt í lagi, en svo kemur: „En fugla, sem finnast dauðir í slíkum netjum, má hvorki hirða né nýta á nokkurn hátt.“ Mér finnst vera hlægilegt, að þetta skuli vera sett í lög, en auðvitað tekur þetta enginn alvarlega. Ég leyfi mér þess vegna að leggja hér fram skriflega brtt. um að fella þetta ákvæði niður. Að öðru leyti vil ég segja það, að ég get alveg tekið undir það, sem hér hefur verið sagt varðandi helsingana, það er afar einkennilegt að vera að friða svo styggan fugl, sem hér er bara um stundarsakir. Ég flutti hér við 2. umr. um daginn brtt. um það að hafa álftina ófriðaða um nokkurn tíma, en það var fellt. En þannig er ástatt um báða þessa fugla, bæði álftina og helsingjann, að þetta eru hinir mestu skemmdarvargar í engjum manna og oft og einatt ekkert betra að fá mörg hundruð af þessum fuglum á engjarnar heldur en að fá stóðhópa, sem engum bændum mun nú þykja mjög eftirsóknarvert. Ég sé nú ekki ástæðu til að fara að fjölyrða um það eða endurtaka það, sem ég sagði hér við fyrri umr. málsins, en vænti þess, að þessi litla brtt. geti komið til greina, og vil biðja hæstv. forseta að leita fyrir henni afbrigða.



Það er aðeins út af þeirri brtt., sem nú var síðast borin fram af hv. þm. A-Húnv. um að fella niður ákvæðið um það, að ekki mætti hirða dauðan fugl úr netjum. Náttúrlega er út af fyrir sig ákaflega óeðlilegt að láta slíkt vera í lögum, af því að yfirleitt er ekki eftir þessu farið. En þetta er ekkert nýtt núna, þetta er búið að vera í fuglafriðunarlögunum um áratugi. En við skulum bara athuga, hvaða afleiðingar það getur haft í sambandi við friðunina, að slíkt ákvæði sé fellt niður. Vitanlega opnar það leið fyrir mönnum um það, að þeir geti alltaf, þegar þeir eru með dauðan æðarfugl eða aðra fugla, sem bannað er að skjóta, borið það fyrir sig, að þessi fugl hafi verið dauður í neti, og þar af leiðandi komizt undan ákæru út af þessu etni. Svo hjákátlegt sem þetta virðist vera, þá skulum við bara athuga það, að þarna er verið að opna leið fyrir því að ganga á snið við ákvæði laganna og gera máske að litlu eða engu þá friðun, sem nú er ákveðin gagnvart vissum fuglategundum, eins og t.d. æðarfugli. Þessu vildi ég vekja athygli á í sambandi við, að þessi till. er fram borin.



Ég skal ekki tefja þessar umr., enda þarf ég ekki miklu við að bæta. Ég varð því miður að fara á annan fund áðan, á meðan hv. frsm. menntmn. flutti sína ýtarlegu ræðu, og heyrði hana því ekki alla, en mér skildist, að hann hefði minnzt á brtt. mína á þskj. 721 og látið orð falla um það, að það væri óeðlilegt, að greiða þyrfti landeigendum gjald fyrir að veiða fugla í vísindalegum tilgangi. Ég bið afsökunar, ef þetta er misskilningur hjá mér, að hann hafi sagt þetta. En mér skildist, að hann hefði látið einhver orð falla í þessa átt, og skildi ég það á þá leið, að hann liti svo á, að þetta fælist í brtt. minni. Ég vildi aðeins leiðrétta það, ef hann hefur skilið það á þennan veg, og e.t.v. fleiri, að þetta væri í brtt. minni, því að þrátt fyrir það að brtt. mín á þskj. 721 væri samþ., þá stendur það þó óbreytt í 6. gr. frv., að þessi fuglaveiði sé heimil án þess, að endurgjald komi fyrir. Því er ekki breytt í minni brtt. Ég vildi aðeins leiðrétta þennan misskilning, ef um hann hefur verið að ræða. Ég vil svo aðeins taka undir það, sem hv. þm. Borgf. sagði, að ákvæðið um það, að ekki megi hirða dauðan fugl úr netjum, er búið að vera mjög lengi í lögum og það er sett í lög fyrst og fremst vegna æðarfuglsins. Ef hv. þm. A-Húnv. væri kunnugur æðarvörpum, sem hann ef til vill er nú ekki, því að það mun vera frekar litið um æðarvörp í Húnavatnssýslu, þá mundi hann gera sér það ljóst, að það getur verið þörf á slíku ákvæði í sambandi við æðarvarp. Löggjafinn hefur lengi talið þörf á því að vernda æðarvörpin, enda verður nú að segja, að það er ólíkt viðkunnanlegra að hafa not af æðarfuglinum á þann hátt að nytja þær afurðir, sem hann gefur af sér árlega, heldur en að leggjast á stofninn. Ég held, að þetta ákvæði, sem hefur verið tekið í lög hér á landi, sé á nokkuð miklum rökum byggt og reynslu, þó að segja megi, að það sé skrýtið. Hv. þm. A-Húnv. er ekki sá eini, sem hnotið hefur um þetta ákvæði. En það er nú samt ekki að ástæðulausu komið inn í löggjöfina. Ég get þess vegna ekki greitt atkv. með brtt. hv. þm. A-Húnv. Hv. þm. A-Sk. hefur af hálfu n. borið fram nokkrar brtt. við 8. gr. um friðunartíma nokkurra fuglategunda. Ég tel þær ekki til bóta, en mun að öðru leyti ekki ræða þær.



Herra forseti. Þann 5. febr. s. l. var útbýtt hér í hv. d. frv. til l. um brúagjald af benzíni. Þetta frv. var til 2. umr. 9. febr. og var þá vísað til hv. samgmn. Hinn 10. marz s. l. var til umr. frv. um brúargerðir, flutt af hv. samgmn. Í sambandi við þá umr. spurðist ég fyrir um það, hvað liði afgreiðslu fyrrnefnds frv. um brúagjald af benzíni hjá hv. samgmn. Mér skildist þá á hv. formanni þeirrar n., að n. hefði haft málið til meðferðar, og hafði ég ástæðu til að ætla af ummælum hans þá, að málið mundi verða afgr. úr n., áður en langt liði. Síðan er nú langur tími liðinn, og hv. samgmn. hefur enn ekki skilað áliti um málið. Þar sem nú er orðið mjög áliðið þings, vil ég mælast til þess, að hæstv. forseti hlutist til um það, að n. skili áliti um málið.

Forseti (SB): Af tilefni þessarar fyrirspurnar og beiðni hv. þm. N-Þ. (GíslG) vil ég aðeins taka það fram, að eins og ég gat um í framsögu fyrir frv. til laga um brúargerðir, þá hefur samgmn. þrásinnis rætt frv. um brúagjald af benzíni, sem hann ræddi um. Niðurstaðan varð sú, að n. skrifaði hæstv. ríkisstj. fyrir alllöngu og óskaði álits hennar á því, hvort hún teldi, að sú hækkun á benzíni, sem gert var ráð fyrir í umræddu frv., færi í bága við það samkomulag, sem ríkisstj. og verkalýðssamtökin gerðu með sér í desember haustið 1952. Óskaði n. svars hið fyrsta frá ríkisstj. Þetta svar hefur ekki enn þá borizt, en mér er kunnugt um það og n. í heild, að ríkisstj. hefur haft málið til athugunar. Þetta vildi ég aðeins taka fram af tilefni fsp. hv. þm. N-Þ.



Herra forseti. Ég mun að sjálfsögðu ekki ræða þetta mál efnislega. Ég vil aðeins endurtaka þau tilmæli mín til hæstv. forseta, hvað sem líður bréfaviðskiptum hv. samgmn. og hæstv. ríkisstj., að hann hlutist til um það, að n. skili áliti, þar sem nú er orðið mjög áliðið þings.