Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Framsögumaður nefndarinnar er ekki hér staddur, og vil ég þá leyfa mér að mæla fyrir þessu nál. nokkur orð. N. athugaði frv. og bar saman við þær lagagr., sem þar er vísað til, og sá ekki neitt athugavert við það og þykir raunar sjálfsagt að gera þær breytingar, sem hér er ætlazt til og eru aðallega þessar: Þar sem talað er um „konunginn“ og „konungsvald“, komi „forsetann“ og „forsetavald“, og í staðinn fyrir „í konunglegri tilskipun“ komi „með reglugerð“, og í stað „konungur“ og „konung“ komi „forseti“ og „forsetann“. - Það eina, sem n. var hugsandi út af, var, hvort 2. gr. væri nákvæmlega orðuð eins og heppilegast væri, en þar segir: „Sé slíkum verknaði beint gegn nánustu fjölskyldu forsetans“, - þetta væri svo aftur þrengt með síðari hlutanum, sem hljóðaði þannig: „þannig að álíta megi, að broti sé stefnt að heimili hans.“ M.ö.o., að það, sem væri víkkað í fyrri hlutanum, væri aftur þrengt í þeim síðari. En þessi málsgrein kemur í staðinn fyrir ákveðna upptalningu í 101. gr. laganna nú, en þar er talað um konung, þann, sem fer með konungsvald og þriðja aðila. Það varð úr, að n. taldi sér ekki fært að gera á þessu breytingar og taldi, að af þessu mundu ekki hljótast neinir erfiðleikar, og leggur til, elns og segir á þskj. 66, að frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Það er einkennilegt, að ríkisstj. skuli ekki fylgja frumvörpum sínum úr hlaði, þegar þau eru lögð inn til 1. umr. Þetta kom fyrir hérna um daginn. Ríkisstj. hefur ekki svo mikið við sem að leiða frumvörp sín úr hlaði. Ég vil skora á forseta að taka ekki til umr. nein frv. ríkisstj., nema hún fylgi þeim úr hlaði. Það á ekki að viðgangast, að hún sýni Alþ. þá lítilsvirðingu að vilja ekki tala fyrir þeim frv., sem hún sjálf leggur fyrir Alþingi.

Forseti (BSt): Ég get ekki orðið við þeirri ósk að taka aldrei stjórnarfrv. á dagskrá, nema því sé fylgt úr hlaði af ríkisstj.

Það ætti bara að taka þau af dagskrá.

Ég er sammála um það, að æskilegt væri, að ríkisstj. mætti hér eða að minnsta kosti ráðherrar, sem sæti eiga í deildinni. Þó getur vitanlega staðið svo á, að ríkisstj. eigi ómögulegt eða óhægt með það, og málin geta verið það einföld, að ekki sé mikil þörf á að skýra þau. Mér virðist svo vera um þetta frv. Og mér virðist, að þm. geti myndað sér skoðun um það, án þess að hafa heyrt fyrst skýringar ríkisstj. Undir hitt skal ég taka, að það er mjög óviðkunnanlegt, að ekki sé mætt hér fyrir hönd hæstv. ríkisstj., þegar hennar mál eru á ferðinni, ef um stærri mál er að ræða, og er þá oftast einhver mættur hér fyrir hönd hæstv. ríkisstj.



Herra forseti. Frv. það, sem ég flyt hér á þskj. 56, er um aukaframlög til byggingarsjóðs kaupstaða og kauptúna á árinu 1952, og er í 1. gr. þess lagt til, að greiddar verði af tekjuafgangi ríkissjóðs árið 1951 10 millj. kr. til þessa sjóðs, og í 2. gr., að framlög þau, sem nú greiðast samkvæmt lögum, skuli greiðast með 100% álagi árið 1952. Lög um verkamannabústaði voru sett 1931, en hafa síðan með nokkrum breyt. verið felld inn í almenna löggjöf frá 1946 um opinbera aðstoð við byggingar íbúðarhúsa í kaupstöðum og kauptúnum. Sjóðurinn aflar sér annars fjár samkv. þessum l. með því, að bæjar- og sveitarfélög greiða 4–6 kr. árlega fyrir hvern íbúa sveitarfélagsins í byggingarsjóð, þar sem starfrækt er deild úr byggingarsjóði, en ríkissjóður leggur jafna upphæð á móti og auk þess 150 þús. kr. árlega. Þessi framlög munu nema um 2½ millj. kr. á ári, en hafa reynzt allt of lítil, og er byggingarsjóður verkamanna kominn í mikil greiðsluþrot og getur ekki lánað nærri svo mikið sem þörf er á sökum fjárskorts. Þrátt fyrir l. um gengisskráningu, sem færðu sjóðnum nokkra upphæð til ráðstöfunar, hefur það hvergi nærri nægt til að fullnægja lánaþörfinni. Nú hefur það komið fram hér á Alþ., að það séu líkur til, og reyndar víst, að greiðsluafgangur verði hjá ríkissjóði á þessu ári, og þess vegna var það nú, að mér þótti eðlilegt, að einhverju af þeim greiðsluafgangi yrði varið til þess að styrkja þennan byggingarsjóð. Það er augljóst, hve mikil þörf er á lánum til íbúðabygginga. Hér er gert ráð fyrir þessari greiðslu árið 1952 í þeirri von, að fljótlega verði lagt fyrir Alþ. frv., sem taki þessi mál almennt fyrir. En það, að hér er talað um þennan sjóð sérstaklega, er af því, að það er komin góð reynsla af starfsemi byggingarsjóðs verkamanna, og þessi starfsemi hefur unnið mikið og gott starf frá því hún byrjaði. Það eru venjulega byggðar smáíbúðir, 70–80 fermetrar. Nú á síðari árum er mikið um það, að menn vinni að byggingunum sjálfir, og gerir það þær ódýrari og auðveldari viðfangs. Ef þetta frv. verður að l., þá hefur byggingarsjóður til ráðstöfunar á árinu 1952 um 15 millj. kr., og ætti þá að vera séð vel fyrir þörf sjóðsins á því ári. Ég legg svo til, að frv. verði í lok þessarar umr. vísað til fjhn.