Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir frv. til l. um sérstakan barnabótaauka. Þetta er 197. mál. Efnisákvæði þessa frv. eiga rætur að rekja til kjarasamninga milli Alþýðusambands Íslands og Vinnuveitendasambands Íslands í febrúar 1984 og þeirra samninga sem þessir aðilar vinnumarkaðarins gerðu þá við ríkisstj. um sérstakar ráðstafanir í skatta- og tryggingamálum til hagræðis fyrir þá sem lakast eru settir í þjóðfélaginu. Í framhaldi af því var með lögum nr. 43/1984 kveðið á um að á árinu 1984 skyldi greiða sérstakan barnabótaauka að fjárhæð 12 þús. kr. fyrir hvert barn innan 16 ára aldurs á tekjuárinu sem heimilisfast var hér á landi. Var barnabótaauki þessi tengdur bæði tekjum og eignum framfæranda þannig að hann skertist ef tekjur eða eign framfæranda fóru fram úr tilteknu marki. Með lögum nr. 128/1984 var kveðið á um að á árinu 1985 skyldi greiða sams konar barnabótaauka en fjárhæðin hækkuð í 15 þús. kr. fyrir hvert barn. Með frv. þessu er lagt til að sambærilegur barnabótaauki verði einnig greiddur úr ríkissjóði á árinu 1986. Eru ákvæði frv. þessa samhljóða ákvæðum laga nr. 128/1984 að öðru leyti en því að allar fjárhæðir eru hækkaðar um 36% og er það í samræmi við hækkun skattvísitölu. Raungildi þessarar aðstoðar við lágtekjufólk ætti því að haldast óbreytt milli ára. Kostnaður ríkissjóðs af þessu frv. er talinn vera um 42 millj. kr. Herra forseti. Ég vænti þess að góð samstaða geti náðst hér milli hv. þdm. um að afgreiða þetta mál fyrir jólaleyfi þm. og legg til að frv. verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Efni þessa frv. er í aðalatriðum þríþætt. Það fjallar í fyrsta lagi um frádráttarheimildir vegna vaxtagjalda fyrir húsbyggjendur. Í öðru lagi er kveðið á um skattfrelsismörk eignarskatts og loks eru ákvæði til bráðabirgða um framlengingu um eitt ár á heimild til þess að velja á milli framlaga í varasjóð eða fjárfestingarsjóði. Meginefni frv. lýtur að vöxtum og meðferð þeirra varðandi húsbyggjendur. Þessi ákvæði eiga rætur að rekja til starfa milliþinganefndar um húsnæðismál sem falið var að kanna greiðsluvanda íbúðareigenda. Nefndin skilaði áliti sínu 7. desember s.l. og í niðurstöðum nefndarinnar er lögð áhersla á að gerðar verði ýmsar lagfæringar á ákvæðum laga um tekju- og eignarskatt er lúta að vaxtafrádrætti vegna lána til öflunar eigin íbúðarhúsnæðis. Í meginatriðum voru tillögur nefndarinnar þessar: 1. Að vextir og verðbætur á sjálfskuldarábyrgðarlánum til húsnæðislána njóti sama réttar og veðlán. 2. Að frádráttartímabil vaxta á skammtímalánum lengist úr 3 og 6 árum í 4 og 7 ár vegna tekjuársins 1985. 3. Að ákvæði um lántökukostnað og frádráttarbærni vaxta verði gerð ótvíræð. 4. Að hámark verðtryggingar- og vaxtafrádráttar verði endurskoðuð til hækkunar. Athuguð verði tenging hámarksins við hreina eign. Ríkisstj. ákvað að verða þegar við tillögum þeim sem um getur í 1. og 2. lið, þ.e. vextir og verðbætur af sjálfskuldarábyrgðarlánum til húsnæðismála njóti sama réttar og veðlán og að frádráttartímabil vaxta af skammtímalánum lengist úr 3 og 6 árum í 4 og 7 ár vegna tekjuársins 1985. Og jafnframt að því er tillögur í 3. lið nefndarinnar varðar að taka til greina stimpilgjöld og þinglýsingarkostnað af lánum. Þá lagði milliþinganefndin til að þeir íbúðaeigendur sem hafa þunga greiðslubyrði vegna íbúðalána fái skuldbreytingu. Skv. 1. gr. frv. er vandi þeirra sem keyptu á árinu 1982 eða síðar eða byggðu á árinu 1980 eða síðar leystur í sambandi við frádráttarbærni vaxta af skuldbreytingalánum en með bráðabirgðaákvæði þessa frv. er stefnt að því að leysa sambærilegan vanda vegna skuldbreytinga hjá þeim sem byrjuðu að byggja á árinu 1979 eða keyptu íbúðarhúsnæði á árunum 1979-1982. Á þeim skamma tíma sem eftir er fram að jólaleyfi Alþingis eru hins vegar ekki tök á að endurskoða frekar ákvæði laganna um vaxtafrádrátt í því skyni að gera þau víðtækari og skýrari eins og nefndin gerði tillögu um. Hér er um mjög flókin og yfirgripsmikil mál að ræða sem krefjast nákvæmari athugunar en hægt er að koma við á svo skömmum tíma. Þá eru í frv., eins og áður er frá greint, ákvæði um skattfrelsismörk eignarskatts og lagt til að þau hækki í samræmi við hækkun fasteignamats á árinu í staðinn fyrir hækkun í samræmi við tekjubreytingar á milli áranna 1984 og 1985. Eins og kunnugt er ákvarðast skattvísitala fyrir 1986 í samræmi við þá hækkun. Og jafnframt er lagt til að heimild lögaðila til að leggja í varasjóð í stað tillaga í fjárfestingarsjóð verði framlengd um eitt ár. Ég tel ekki, herra forseti, ástæðu til þess að fara að svo stöddu fleiri orðum um efnisákvæði þessa frv., en vænti þess að góð samstaða geti tekist um það meðal hv. þdm. að afgreiða þetta mál fyrir jólaleyfi og legg til að málinu verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Frv. þetta fjallar um nefnd til þess að kanna viðskipti Útvegsbanka Íslands og Hafskips hf. Ein hliðin á máli Hafskips hf. er að það félag var tekið til gjaldþrotaskipta, sem kunnugt er, 6. þ.m. Skiptaráðandinn í Reykjavík fer nú með forræði þrotabús félagsins og er hlutverk hans m.a. að rannsaka hvort einhver lögbrot tengist gjaldþroti fyrirtækisins og byggt er á gjaldþrotalögum. Mál þetta hefur aðra hlið en þá sem snýr að gjaldþroti Hafskips hf. og hugsanlegu refsiverðu athæfi í tengslum við það. Ljóst er að Útvegsbanki Íslands, sem Hafskip hf. hafði sín bankaviðskipti við, mun tapa verulegum fjárhæðum vegna gjaldþrots félagsins. Með hliðsjón af þessu taldi ríkisstj. þörf á því að auk þeirrar rannsóknar sem beinist að hugsanlegri refsiverðri háttsemi í tengslum við gjaldþrotið færi fram sérstök könnun á viðskiptalegum þáttum málsins. Af þeim sökum hefur þetta frv. verið lagt fram. Í því er kveðið á um að sett verði á laggirnar þriggja manna nefnd sem Hæstiréttur tilnefni og skal hún hafa það hlutverk að kanna hvort um óeðlilega viðskiptahætti hafi verið að ræða í viðskiptum Útvegsbanka Íslands og Hafskips hf. á undanförnum árum. Það þótti ekki fært að binda könnunina við ákveðið árabil enda liggur ekki fyrir á þessari stundu hvenær verulega tók að halla undan fæti í rekstri félagsins né heldur með hvaða hætti og á hvaða tíma sú skuldaaukning við bankann varð sem nú hefur leitt til mikils fyrirsjáanlegs tjóns hans við gjaldþrot félagsins. Í Ed. gerði hv. fjh.- og viðskn., sem fjallaði um þetta mál, þrjár breytingar á frv. Við 2. gr., 1. málsl. er orðalagsbreyting þannig að hann hljóðar nú þannig: "Hlutverk nefndarinnar er að kanna hvort um óeðlilega viðskiptahætti hafi verið að ræða í viðskiptum Útvegsbanka Íslands og Hafskips hf. á undanförnum árum eða í viðskiptum Hafskips hf. við aðra aðila." Í öðru lagi. Við 3. gr., 1. málsl. fyrri málsgr., var gerð orðalagsbreyting þannig að málsgr. hljóðar nú þannig: "Nefndin setur sér starfsreglur, aflar nauðsynlegra gagna og er henni heimilt í samráði við skiptaráðanda að krefjast skýrslna, munnlegra og skriflegra, af einstökum mönnum og opinberum aðilum, m.a. starfsmönnum Útvegsbanka Íslands." Þriðja breytingin sem nefndin gerði var að á eftir 4. gr. komi ný grein sem hljóði þannig: "Rannsóknarnefndin skal hraða störfum sínum og skila skýrslu til viðskiptaráðherra sem gerir Alþingi grein fyrir störfum og niðurstöðum nefndarinnar." Þar sem þetta mál hefur verið það mikið rætt hér á Alþingi á undanförnum dögum og vikum þá sé ég ekki ástæðu til þess að hafa mál mitt lengra en legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Í meðferð Ed. á frv. til l. um breyting á gjaldþrotalögum komu fram ábendingar til hv. allshn. frá réttarfarsnefnd um orðalagsbreytingar á frv., 2. og 4. gr., þar sem kveðið er skýrar að orði um ákvæði frv. Rétt þótti að verða við þeim ábendingum. Af þeim sökum þarf þetta frv. að koma aftur hér fyrir hv. Nd. Ég vænti þess að deildin sjái sér fært að afgreiða málið í því formi sem Ed. afgreiddi það. Umr. frestað.