Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Erlendur Þorsteinsson: Ég skal ekki tefja mikið fyrir afgreiðslu þessa máls. Ég hefi borið fram brtt. við frv., sem er á þskj. 595 og takmarkar þessa ábyrgðarheimild við 90% af stofnkostnaði, eða 6,3 millj kr., eftir því sem farið er fram á í frv. Þessi brtt. var einnig borin fram í hv. Nd. af Alþfl.mönnum þar, en féll með jöfnum atkv. við 3. umr. málsins. Ástæðan til þess, að við jafnaðarmenn viljum binda þetta við 90%, er sú, að ýms bæjarfélög úti um land hafa fengið ábyrgðir, sem bundnar eru við 80% af kostnaðaverði fyrirtækjanna, sem lán hafa verið fengin til út á ábyrgðir ríkisins. Við vildum heldur hafa þessa ábyrgðarheimild bundna við 90% heldur en 80% af kostnaðarverði, úr því ekki var hægt að fá ábyrgðina fyrir 100% kostnaðarverðs. Það mun nú þegar vera búið að leggja fram fé fyrir ýmsa vinnu við undirbúning þessa fyrirtækis, sem mun falla inn í stofukostnað þess. Það er ýms vinna hér heima, sem mun nema þessari upphæð, sem við leggjum til, að ekki verði veitt ríkisábyrgð fyrir. Auk þess má færa það fram sem ástæðu fyrir því að veita ekki ábyrgð fyrir allri lánsupphæðinni, að ekki má til minna ætlast en að þeir, sem trúa á réttmæti þessa fyrirtækis og að það muni bera sig vel og ætla þess vegna að leggja í það, vilji sjálfir leggja fram þessi 10% af stofnkostnaðinum, til þess að koma málinu áfram. Ég vil á engan hátt vekja deilur hér í þessari hv. d. um þetta mál, en vænti þess, að þessi brtt. nái fram að ganga.



Framsfl. hefir ákveðið að fylgja þessu máli með því fororði, að ábyrgðarheimildin verði bundin við 80% stofnkostnaðar. Það er vegna þess, að við viljum ekki láta brjóta þá reglu, sem við höfum reynt að taka um svona ábyrgðarheimildir, að ríkið ábyrgðist ekki 100% þeirrar fjárhæðar, sem gengur til slíkra fyrirtækja. En það er vitanlegt, að fyrir því er ekki fylgi í þinginu, að binda þetta við 80%. En ég geng út frá því sem sjálfsögðu, að þar sem ekki getur orðið samkomulag á Alþ. um að takmarka þessa ábyrgð við 80% kostnaðurverðs, þá verði hallazt að því, að binda hana við 90% kostnaðarverðs, því að þeirri grundvallarreglu verður ekki vikið frá, að ríkið ábyrgist ekki lán, sem nemur öllu kostnaðarverði þeirra fyrirtækja, sem ríkisábyrgðir annars eru veittar fyrir lánum til. Ef ríkisábyrgð væri veitt að fullu fyrir láni, jöfnu fullu áætluðu kostnaðarverði þessa fyrirtækis, mundu önnur bæjarfélög og sveitarfélög, sem endalaust mundu sækja um ríkisábyrgðir, koma undir það sama og verða að fá samskonar fríðindi, ef um ríkisábyrgðir væri að ræða fyrir þau.

*Magnús Jónsson: Það er ekki þörf á miklum umr. um þetta mál. Það var rætt svo mikið í hv. Nd. og hv. þm. þessarar d. munu margir hafa fylgzt með því. Það má út af fyrir sig segja, að hvort þessi brtt. verður samþ. eða ekki, þá sé það ekki svo mikið atriði fyrir málið, að það strandi á því. Og má segja með nokkrum rétti, að Reykvíkingar geti lagt frum þessi 10%. Ég geri ráð fyrir, að út af fyrir sig sé ekki það það erfiðasta í sambandi við þetta mál, að geta kannske skrúfað út sem lánsfé innanlands þessa fjárhæð, 10% af láninu. En ef lánið er á annað borð fáanlegt í heild sinni sem gjaldeyrislán, þá álít ég það hentugra að fara þá leið heldur. Það er t. d. vitanlegt, að þeir peningar, sem þannig væru teknir innanlands til þess að festa þá í þessu fyrirtæki með því að kaupa fyrir þá skuldabréf til þess að framkvæma þetta fyrirtæki, þeir eru dregnir út úr veltunni frá öðru, sem við vitum, að hefir tilfinnanlega skort lánsfé. Peningur, sem fengnir voru að láni innanlands til þessa fyrirtækis, geta ekki komið annarsstaðar að, en að menn dragi frá út úr lánsstofnunum og frá þeim þörfum, sem lánsstofnanirnar eiga og verða að sjá fyrir. Þar að auki, eins og gjaldeyrisástandið er nú, þá er ómögulegt að neita því, að það léttir gjaldeyrisástandið, að sem mestur hluti þess lánsfjár, sem þarf til svona fyrirtækja, sé, ef auðið er, í frjálsum gjaldeyri. Svo og svo mikill hluti þess gengi til efniskaupa erlendis. Mér finnst í raun og veru ekki ástæða fyrir hæstv. Alþ. að draga úr þeim parti lánsins, sem kemur fram sem léttir á gjaldeyrisástandinu. Ég get a. m. k. ekki séð það, svo framarlega að það liggi fyrir, að lánið geti fengizt án þess. Ég hefi líka heyrt sem aðalástæðu fyrir því, að þessa ábyrgð eigi ekki að miða við 100% lánsins, að það sé grundvallarregla, að ríkið gangi ekki í ábyrgð fyrir láni, sem nemur allri þeirri fjárupphæð, sem áætlað kostnaðarverk fyrirtækja er. En mér finnst, að sú grundvallarregla sé ekki allskostar rétt, heldur eigi um þetta að gera nokkurn greinarmun á fyrirtækjum, eftir því, hvort þau hafa í för með sér mikla fjárhagslega áhættu eða ekki. Nú skal ég ekki reyna að sannfæra hv. þm. um. að hér sé ekki um áhættufyrirtæki að ræða, því að þeir vita allir, að svo er ekki. Eini gallinn á fyrirtækinu er það, að heita vatnið er kannske ekki nóg fyrir bæinn, sem enn er fundið á Reykjum í Mosfellssveit. Eftir því sem sérfræðingar utan lands og innan telja, þá er þetta eini gallinn á fyrirtækinu. En útreikningar virðast sýna það, að hér sé mjög lítil eða algerlega hverfandi áhætta. Og þó að ríkið vildi láta vera eitthvert áhættuprósentur að jafnaði í sambandi við ríkisábyrgðir, þá sé ég ekki ástæðu til þess, að það ætti að halda svo fast í þá reglu sem grundvallarreglu, að þá reglu eigi að láta gilda um lán til fyrirtækis, sem hefir enga áhættu í för með sér, eins og þetta fyrirtæki. Ég óska, að þessi brtt. verði ekki samþ., heldur verði frv. samþ. óbreytt eins og það kom frá hv. Nd.

* Forsrh. (Hermann Jónasson): Ég ætla ekki að lengja umr. um þetta mál. En það eru aðeins örfá orð um þetta atriði, hvort eigi að veita ábyrgð fyrir 80%, 90% eða 100% af lánsupphæðinni. Ég get ekki verið í neinum vafa um það fyrir sjálfan mig, og ég skil heldur ekki i, að aðrir þurfi að vera í vafa um, að það getur ekki talizt rétt að veita ábyrgð fyrir 100% af lánsupphæðinni, fyrir þá sök, sem hæstv. fjmrh. benti reyndar á, að það er nauðsynlegt að halda fast við þá grundvallarreglu viðvíkjandi þessum ábyrgðum, að þeir, sem hlut eiga að máli, leggi eitthvað fram sjálfir, því að annars yrðu lánsábyrgðarbeiðnirnar alveg endalausar og ekkert, sem setti skorður fyrir því, að um slíkar ábyrgðir sé beðið, og til þess að lögð sé áherzla á að framkvæma þau verk, sem beðið er um ábyrgðir fyrir lánunum til að framkvæma. Ef haft er þetta öryggi, að þeir, sem ríkið gengur í lánsábyrgðir fyrir, leggi fram 10–20% sjálfir, þá tryggir það, að þeir ráðist ekki í fyrirtæki, nema þeir hafi trú á fyrirtækinu. Þetta öryggi er í sjálfu sér nauðsynlegt. Og í þessu máli er um það að ræða, að sá, sem ræðst í fyrirtækið, leggi fram 10% af stofnkostnaðarupphæðinni sjálfur. Þessi 10% þessa láns nema bara skuldum, sem safnazt hafa fyrir hjá bænum. En sleppum því. Ég er hissa á því og mér þykir miður farið, að Reykjavíkurbær skuli hafa beðið um meiri ábyrgð en fyrir 80% lánsins. Þó að við lítum á þetta mál sem mikið framfaramál, ef það verður vel framkvæmt, sem ég vil vona, að það verði, þá ber á það að líta, að þessari reglu, að ríkið gangi aðeins í ábyrgð fyrir 80% lánsupphæðarinnar, hefir verið fylgt í seinni tíð um þau lán, sem ríkið hefir gengið í ábyrgð fyrir bæjarfélög, eins og t. d. Akureyrarbæ vegna rafveitu þar, og Ísafjarðarkaupstað. En þegar við lítum á þetta mál, þó að við álítum það mikið nauðsynjamál, þá er ómögulegt annað en að sú hugsun komi upp hjá okkur, að nú. þegar við erum að veifa þessa ábyrgð fyrir hitaveitu til Reykjavíkur, er það mjög margt, er þarf að gera, og þá bugsum við óhjákvæmilega um allar þær ábyrgðir, sem neitað hefir verið um og neitað er um til annara aðkallandi hluta. Hér í Rvík er búið að framkvæma (án þess að ríkisábyrgð hafi þó verið veitt fyrir því öllu) vatnsveitu, tvær rafmagnsveitur, - önnur með allt að 7 millj. kr. ríkisábyrgð -, og nú á að koma hingað til Reykjavíkur heitt vatn. En á sama tíma er beðið um fyrir einstök kauptún og þorp hér í nágrenni, að þau fái ríkisábyrgð til þess að leiða til sín það rafmagn, sem nú er afgangs við Sogið og verður þar að engu; og við getum ekki orðið við þeim beiðnum. Rafmagnið flæðir til Reykjavíkur og hún hefir nóg rafmagn. Menn vita, að það fer mikið rafmagn forgörðum í Soginu, verður þar að engu. En við getum ekki leitt það til þeirra staða, sem þurfa að fá það, Vestmannaeyja, Stokkseyrar, Eyrarbakka, Keflavíkur. Þetta verða íbúar þessara staða að búa við, meðan við erum að stofna til nýrra þæginda hér í höfuðstaðnum. Við verðum einnig að neita Akranesi um ríkisábyrgð fyrir láni til þess að geta komið á hjá sér svo einföldum lífsþægindum eins og vatnsveitu, sem Akranes hefir reynt að fá ríkisábyrgð fyrir. Þess vegna verðum við ákaflega mikið að gæta að okkur, þó um það sé að ræða að framkvæma nauðsynjamál, að framkvæma þá ekki um leið það, sem má orða þannig, að það sé fullkomið ranglæti gagnvart öðrum stöðum, sem ekki fá að njóta ríkisábyrgðar fyrir lánum til framkvæmda hjá sér. Þess vegna er ég hissa á því, þegar Reykjavík fer fram á ríkisábyrgð fyrir meiru en 80% af láni til að framkvæma þetta fyrirtæki, sjáandi það. að þorpin hér í nágrenninu bíða eftir rafmagni, sem þegar er til, og þegar aðrir bæir hafa ekki fengið meiri ábyrgðir í seinni tíð en fyrir 80% af lánum til sinna framkvæmda. Þó að ég muni nú fylgja brtt. um 90% ábyrgð, get ég vel viðurkennt, að það er alveg vafasamt, hvort það er réttlætismál, að þetta fyrirtæki gangi um ríkisábyrgð á undan öðrum, jafnvel þótt ekki væri um meiri ábyrgð hér að ræða en fyrir 80% lánsupphæðarinnar, hvað þ,í er farið er fram á 100% ábyrgð. Og þeir, sem ætla sér að að fylgja því, að ríkið veiti ábyrgð fyrir 100% lánsupphæðarinnar, mega vita, að það er ekki í samræmi við réttlætistilfinningu fólksins, að Reykjavík fái 100% lánsábyrgð fyrir hitaveitu.



Ég mun greiða atkv. á móti þessari brtt., sem hv. 11 landsk. ber hér fram, vegna þess að ég vil, að það verði a. m. k. ekki hægt að kenna því um, að það, að binda ábyrgðina við 90°ó, en ekki 100% lánsins, verði til þess að tefja fyrir skjótri framkvæmd lántökunnar. Ég get ekki fallizt á þær röksemdir hæstv. forsrh., að hér sé um óréttlæti að ræða gagnvart öðrum landshlutum, og þá fyrst og fremst af þeirri ástæðu, að hér er um mál að ræða, sem ég held í fyrsta lagi, að allir séu nokkurnveginn sammála um, að ekki feli í sér neina áhættu, og auk þess er ekki aðeins hagsmunamál Reykjavíkurbæjar, heldur allra landsbúa, bæði að því er snertir aukna atvinnu, sem þessum framkvæmdum fylgir, og eins er þetta stórvægilegt mál fyrir gjaldeyrisástandið í landinu. Það getur vitaskuld ekki orðið á neinn hátt til þess að tefja fyrir því, að t. d. Vestmannaeyingar fái sína rafveitu eða að Akurnesingar fái sitt vatn, þó að þessi ríkisábyrgð væri miðuð við 100% lánsupphæðarinnar, og ég get þess vegna með engu móti skilið, að það mundi særa réttlætistilfinningu neins, heldur þvert á móti hygg ég, að þetta fyrirtæki sé svo mikið hagsmunamál fyrir landið í heild sinni, að það mundu allir vera sammála um, að ekki bæri að gera neitt, sem gæti orðið á neinn hátt til þess að tefja fyrir framkvæmd málsins.

*Magnús Jónsson: Ég hefi enn ekki neina ástæðu til að tefja fyrir málinu og vil ekki slá hér til annars tóns en hefir verið í þessum stilltu umr. En ég vil segja, út af því, sem hæstv. forsrh. sagði í ræðu sinni í sambandi við þetta fyrirtæki, að hvað sem menn segja um þau fyrirtæki, sem Reykjavík hefir með höndum, svo sem það, að rafmagn sé hér of dýrt, o. þ. h., þá hafa þau verið rekin kaupmannslega nokkuð vel og verið borguð niður, þannig að engin áhætta fylgir þeim fyrirtækjum eins og þau hafa verið rekin. Og það er ekki vafi á því, ef ekki breytist allt stórkostlega, að hér er um tryggt fyrirtæki að ræða frá því sjónarmiði, að reka það án allrar áhættu. Ég vil því ekki fallast á, að það geti ekki verið rétt að veita 100% ríkisábyrgð. Við skulum nú segja, að Reykjavík þurfi ekki á 100% ábyrgð að halda og að hitaveitan kæmist upp án þess. En geta þá ekki verið aðrar ástæður til þess, að það sé rétt að fá lánið allt í erlendum gjaldeyri, án sérstaks tillits til hagsmuna Reykjavíkurbæjar, heldur með tilliti til þess að gera lántökuna hentuga fyrir þjóðina í heild? En að Reykjavíkurbær sýni trú sína á fyrirtækið með því, að skilið sé eftir þetta af láninu, 10–20%, sem ríkið gengi ekki í ábyrgð fyrir, þá held ég, að sú trú sé ekki mikil hjá þeirri trú, sem þarf til þess að ráðast í fyrirtækið yfirleitt, því að það er náttúrlega Reykjavíkurbær, sem verður að bera ábyrgð á rekstri þessa fyrirtækis. Og ef lánveitandinn vill lána fé til fyrirtækisins, þótt ábyrgð ríkisins sé veitt fyrir 100% þess, þá treystir lánveitandinn því, að það geti borið sig. En áhættuprósentur eru hafðar, ef ekki er trú á fyrirtækið án þess. Það er vitanlega leiðinlegt að geta ekki sinnt öðrum fyrirtækjum, sem hæstv. fjmrh. nefndi, með ríkisábyrgðum, sem landsfólkið hefir mikla þörf fyrir, að framkvæmdar séu, t. d. eins og því, að leiða rafmagn frá Soginu um mikinn hluta landsins. En það er ómögulegt að komast í kringum það, að það er enginn fjárhagslega tryggur grundvöllur fyrir hendi undir þær framkvæmdir.  Ætla ég svo ekki að tefja málið með lengri ræðu.

*Jónas Jónsson: Þetta mál verður nú víst, sem betur fer, afgr. með skemmri ræðutíma hér í hv. d. heldur en var í Nd. í nótt. En það hefir nú verið svona eðlileg afleiðing af eldri hlutum, að menn bjuggust nú við. að það væri bót að því að gera svona hreint eins og þar var gert í þessu máli eða nota það til innra uppgjörs. Maður vili vona, að það hafi ekki óþægileg eftirköst. heldur hafi aðeins verið innri hreinlætisráðstöfun, sem mátti búast við eftir gömlum og nýjum andstöðum. En það væri ákaflega æskilegt vegna þessa máls út á við, að það hætti sá gamli leikur, að mál, sem mjög snerta viðskipti okkar við útlönd, séu notuð til innra uppgjörs. Ég hefi fulla ástæðu til að segja þetta, af því að enginn hefir orðið fyrir meira aðkasti í sambandi við þetta mál, og enginn hefir heldur reynt meira til þess fyrr og síðar að halda málum, sem snú. mjög að útlöndum, utan við deilur hér hjá okkur en ég. En um það, hvort veita skuli ríkisábyrgð fyrir 9li eða 100% af þessu láni, finnst mér, að hvort af þessu, sem gert verður, þá sé það fremur leiðinleg afgreiðsla á málinu. Það var vitað, að bærinn gerði fyrst ráð fyrir, að hann þyrfti ekki beinlínis á ríkisábyrgð að halda vegna þessarar lántöku. En það hefði þó orðið nokkuð nærri því, því að það hefði þó alltaf orðið að koma til greina fyrir Reykjavíkurbæ yfirfærslutrygging hjá Landsbankanum vegna þessarar lántöku á sínum tíma. En nú er horfið að þessu ráði. Það er ekki oft, sem því er vel tekið í blöðum Sjálfstfl., sem ég sting upp á. Ég held, að í 20 ár hafi kannske aldrei nema í þetta ein, skipti komið fram einskonar samstarfsgrundvöllur, sem mér virtist vera sjáanlegur um það, að það yrði reynt í þessu hitaveitumáli að hjálpast að í að taka eitthvað verulegt af peningum til þessarar framkvæmdar innanlands og treysta á fórnfýsi borgaranna í þessu máli, en leita aðallega til útlanda um það fé, sem gengur til kaupa á útlendu efni, sem þarf til fyrirtækisins. Og þó að þessi leið verði ekki farin nú, því stendur hún einhverntíma í fullu gildi. Það verður einhverntíman að hætta því að taka lán erlendis líka til þess að borga verkakaup, auk þess sem nauðsynlegt er og verður sennilega oft að fá þau til kaupa á erlendu efni. Nú hefir verið hallazt að því af forráðamönnum bæjarins að óska eftir 100% ábyrgð fyrir þessu láni. En Framsfl. í Nd. hefir aftur á móti haldið fast við sína gömlu kröfu um, að aðeins 80% ábyrgð verði veitt, kröfu, sem hefir verið beitt gagnvart hinum fátækari bæjum, svo sem Akureyri og Ísafirði, og hv. þm. búast við, að þau bæjarfélög geti staðið undir. Þá kemur að því, að Alþfl. slær undan. Alþfl. hefir ekki þá ábyrgðartilfinningu að geta staðið með stjórninni í þessu máli, þó að hann að vísu beri ábyrgð á ríkisstj. enn. Og það er alveg eins og komið hefir fram í hverju málinu eftir annað hér á þingi í vetur að þar, sem Framsfl. hefir reynt að bjarga málum viðkomandi atvinnu manna og öðru. til þess að rétta eitthvað við úr niðurlægingarástandi, þá má heita, að Alþfl. hafi alltaf brugðizt. Það eru nú tvö ný dæmi um þetta al eg sérstaks eðlis. Alþfl. hefir tekizt á síðustu stundu að eyðileggja iðnlöggjöfina nokkurn veginn. Það eina, sem getur huggað mann því viðkomandi. er, að það má skoða það mál sem einskonar tilraun um það, hvort menn séu farnir að skilja þá hættu, sem stafar af kommúnistískum áhrifum í A1þfl. Niðurstaðan varð sú, að Alþfl. fór nákvæmlega í för konunúnista með því að taka upp allar þeirra kröfur. Alþfl. er ekkert hissa á því, að með iðnlöggjöfinni sé lokað fyrir það, að nokkur maður geti lært rafmagnsiðnað, þegar svo nauðsynlegt er að leiða rafmagn frá Soginu eins og nú er. Einmitt þessi aðstaða, að iðnaðarmenn eru búnir að móðga þjóðfélagið og svíkja það traust, sem þeim var fengið. Þessir menn hafa fengið nokkurnveginn það, sem þeir hafa viljað. En það, sem samt hefir hafzt upp úr þessari tilraun, er, að það er búið að prófa þingið. Það er vitanlegt, að svo að segja hver einasti maður í tveim aðalflokkum þingsins er með þessum lögum. Hinsvegar á Alþfl. eftir að gera það upp við sig fyrir næsta þing, hvort bann ætlar yfirleitt að leika það hlutverk, að láta í hverju atriði undan kommúnistum. Þá sé ég ekki hver hans sérstaða verður - Svo er annað mál, sem var afgr. í gær, þar sem verið er að gera leik að því að spilla atvinnu og níðast á þeim. sem sízt mega við því. Mér skilst, að hv. þm. Ísaf. hafi komið með till. í Nd. um það, að skylda þessu litlu mótorbáta, sem safnast víða af landinu norður fyrir land á síldveiðar og verða að vinna tveir saman, til að hafa 8 yfirmenn. Þessi ágæti forkólfur sjómannastéttarinnar, sem mér líkaði oft vel við fyrr á árum, vill nú ekkert annað en að þessir bátar verði að hafa 3 yfirmenn, og þetta er samþ. í gærkvöldi. Það eru slíkir erfiðleikar. sem alltaf eru, þegar meirihlutaflokkur er ekki í stjórn. Þetta hefir flokkur, sem hefir ábyrgðartilfinningu, eins og Framsfl., oft orðið að gera í samstarfi við Alþfl., að ganga inn á til bráðabirgða ósanngjarnar kröfur, sem kemur fljótlega til, að þurfi að laga, eins og iðnlöggjöfina og siglingarlöggjöfina.

Þetta er nú hitaveitan

. Já, þetta er um hitaveituna, en ég þarf ekki að sækja ráð til þessa manns, sem greip fram í, hvernig ég haga orðum mínum hér. Ég er að víta ýmiskonar ábyrgðarleysi, sem mikið hefir borið á upp á siðkastið. Það birtist í áhugaleysi kaupmannastéttarinnar, sem heldur því fram, að eigi að flytja takmarkalaust inn í landið. þó að ekkert sé til að borga með. Eins hefir nokkur hluti af verkamannastéttinni undir áhrifum kommúnista og manna þeim skyldum sýnt sitt mikla ábyrgðarleysi í því að halda áfram að sökkva framleiðslunni. Og þrátt fyrir það þótt öllum mönnum sé það vitað, að það er ekkert vit í öðru en borga sjálfir kaup verkamanna. sem vinna í þessu fyrirtæki, þá vilja sumir ekki sætta sig við annað en að borga allt með útlendu fé. Það hefir nú ekki tekizt að ná samvinnu um þetta á heilbrigðum grundvelli, og ég álit það rangt hjá Sjálfstfl. og Alþfl. að sætta sig ekki við 80%. Ég verð að segja það, að ég gef ekkert fyrir þetta málamyndayfirklór Alþfl. í þessu efni. Og ég fyrir mitt leyti lýsi því yfir, að allt þetta athæfi er mér svo fjarri skapi, að ég vil ekki koma nærri að bera ábyrgð á því. Mun ég þess vegna ekki greiða atkv., af því að ég álit þetta vera til skammar og verð þess vegna að unna Alþfl. þess, að hann hefir eins og oftar nú á síðustu stundu flúið frá málum. Það er bezt. að hann fái ánægjuna af því líka að flýja í þessu máli með sínum höfuðandstæðingum, sjálfstæðismönnum. Þessi mál öll saman haf, verið rekin alveg sérstaklega af hv. 11. landsk. og hans mönnum. Þau verða sem eftirmæli eftir þetta þing og eftir þann hugsunarhátt, sem þessi flokkur hefir sérstaklega staðið að.

*Erlendur Þorsteinsson: Ég vil ekki gera hv. þm. S. Þ. það til ánægju að fara í sérstakar eldhúsumr. í þetta skipti. Ég ætla aðeins að benda honum á, að ég er mjög ánægður yfir, ef þær endurbætur, sem gerðar hafa verið á iðnlöggjöfinni og siglingalöggjöfinni, verða sem eftirmæli þessa þings, sem tekizt hefir að koma fram í fullu trássi við þennan hv. þm. Annars verð ég að segja honum almennt, að ég fyrr á árum hafði mikla samúð með þessum hv. þm. og töluvert uppáhald að sumu leyti, meðan hann með fullri einurð kom fram gegn afturhaldi og spillingu í landinu. En vitanlega hefir samúðin minnkað, síðan hann fór að brosa til Íhaldsins og makka við það, og nú er svo komið, að mér er nokkurnveginn sama hvorumeginn hryggjar hann liggur, þegar Alþfl. er annarsvegar.

*Jónas Jónsson: Ég hefi ekkert að gera með samúð frá þessum manni. Hann hefir hjálpað til á kosningaskrifstofu Sjálfstfl. einu sinni og kosningaskrifstofu Framsfl. í annað skipti og hjá Alþfl. í þriðja skiptið. Ég vonast eftir, að hann hafi nú gert góða verzlun. Ég held mig langi ekki til að verzla við hann, en álít það eitt af erfiðleikum Alþfl. að hafa fengið þetta óhappaspil að síðustu á höndina.



Herra forseti! Þar sem fyrir liggur yfirlýsing frá bæjarstjórn Rvíkur og í umr. hafa komið fram frá mörgum þm. flokksins, að þeir hafi það álit á Reykjavíkurbæ og fjárhag bæjarfélagsins, að það sé svo miklu aumara en á Ísafirði, Hafnarfirði og Akureyri, að þeir geti ekki sætt sig við ábyrgð fyrir sömu prósenttölu og þessi bæjarfélög hafa orðið að gera, heldur verða að fá meira, þá segi ég já. gr. samþ. með 13 shlj. atkv.