Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hv. 2. þm. Eyf. (GÞ), sem var kjörinn frsm. þessa máls, hefur tjáð mér, að hann geti ekki mætt hér í upphafi fundar, og bað hann mig fylgja því úr hlaði með nokkrum orðum. Hér er um að ræða stjfrv., þar sem lagt er til, að fulltrúum Íslands erlendis í íslenzkri þjónustu þar við sendiráð eða á ræðismannsskrifstofum sé lögfestur réttur til að hafa heimilisfang sitt á Íslandi þrátt fyrir vist sína erlendis. Hér er ekki um annað að ræða, en að lögfesta þá reglu, sem víðtekin er í alþjóðarétti, að þeir fulltrúar ríkis, sem erlendis dvelja í þjónustu þess við sendiráð og ræðismannsskrifstofur, skuli halda búsetu sinni og heimilisfangi í heimalandinu. Það er talið, að sendiráð hvers ríkis sé hluti af jörð þess ríkis, þótt erlendis sé. Okkur í allshn. virðist sjálfsagt að fallist á þetta og skipa þessu í lagaform, þeirri reglu, sem annars er fylgt og framkvæmd er alls staðar, jafnvel þótt hún sé ekki lögbundin. - Að öðru leyti er ekki ástæða til að fjölyrða um þetta mál, en ég vænti þess, að það megi áfram ganga í þessari hv. d.



Herra forseti. Eins og grg. ber með sér, er þetta frv. flutt að beiðni hæstv. samgmrh. Það lá einnig fyrir hér í hv. d. á síðasta þingi, naut þá óskipts stuðnings hv. d. og var afgr. frá henni til hv. Ed., en dagaði þar uppi. Ég fylgdi þá frv. úr hlaði með nokkrum orðum og sé ekki ástæðu til að endurtaka þær orsakir, sem liggja til þess, að frv. þetta er fram komið. - Á sínum tíma árið 1940 var gerð bráðabirgðabreyt. nokkurra laga, m. a. um að fresta framkvæmd Ferðaskrifstofu ríkisins, sem stofnuð var með l. árið 1936. Þótti á stríðsárunum minni ástæða til að viðhalda þessari stofnun, en þó var það ekki vilji hv. Alþ., að stofnunin hyrfi úr sögunni, heldur hvíldi sig um skeið. Strax þegar stríðinu lauk, kom í ljós, að ferðalög mundu aukast innan lands bæði af hálfu innlendra manna og útlendra. Þótti þá vel viðeigandi, að ferðaskrifstofan yrði endurreist. Efni þessa frv. er því það að endurreisa ferðaskrifstofuna, en þó með viðauka við það, sem var áður í l. um Ferðaskrifstofu ríkisins 1936, sem sé þeim, að hún skuli greiða fyrir orlofsferðum innanlands, en eðlilegt er, að þetta var ekki í l. frá 1936, því að þá var sú löggjöf ekki búin að taka gildi, sem síðar var samþ. um orlof. Þrátt fyrir það að frv. dagaði uppi á síðasta þingi í hv. Ed., þótti hæstv. ríkisstj. og sérstaklega hæstv. samgmrh. ástæða til þess, að ferðaskrifstofan starfaði á frjálsan hátt með því móti að greiða fyrir orlofsferðum innanlands og sömuleiðis að greiða fyrir þeim útlendingum, sem til hennar leituðu. S. l. sumar starfaði skrifstofan á þennan veg. Hún undirbjó og skipulagði æði margar orlofsferðir, og hygg ég það mál manna, sem tóku þátt í þessum ferðum, að skrifstofan hafi rækt það starf vel. - Ég vildi því vænta þess, að hv. d. sé nú sama sinnis og komið hefur í ljós áður, en sé ekki ástæðu til að endurtaka þau önnur rök, sem ég á síðasta þingi flutti fyrir því, að hér væri um nytjamál að ræða. Vil ég því fyrir hönd allshn. mæla með þessu máli, um leið og ég vil taka það fram, að einstakir nm. hafa óbundnar hendur um breyt. á frv.



Herra forseti. Ástæðan fyrir því, að ég tek nú til máls, er sú, að ég á hér á dagskrá tvær fyrirspurnir, sem lagðar voru fram fyrir mörgum vikum og hæstv. forseti hefur tekið af dagskrá dag eftir dag, án þess að sá ráðh., sem hlut á að máli, hafi verið viðstaddur til að svara þeim. - Út af þessu vil ég benda hæstv. forseta á, í hversu mikið óefni er komið þeim þætti þingstarfanna, að þm. eigi kost á að fá svarað þeim fyrirspurnum, er þeir bera fram, af hálfu viðkomandi ráðh. Þegar ég þekkti betur til þessara mála, var sá háttur við hafður, að viðkomandi ráðh. var skriflega tilkynnt um fyrirspurnir, er bornar voru fram til hans, og hann svaraði forseta síðan skriflega og tilgreindi, hvenær hann yrði reiðubúinn til þess að svara fyrirspurninni, þannig að forseti gæti þá sett fyrirspurnina á dagskrá í samræmi við það. Vil ég nú eindregið beina því til forseta að reyna að fá þessu kippt í lag með því að leiða viðkomandi ráðh. það fyrir sjónir, að með þeirri aðferð að hrúga upp fyrirspurnum og láta þær liggja vikum saman og skeyta því engu, þótt þær séu settar á dagskrá, er þm. sýnd hin mesta fyrirlitning, en ég vil þó trúa því, að ef hæstv. forseti fengi hina starfsbræður sína hér - þ. e. hina forsetana - til þess að leiða ráðh. þetta fyrir sjónir, þá hlyti slíkt að bera árangur. Ég get hugsað mér, að hér sé fremur um að kenna áhugaleysi heldur en ásetningi, að þessi háttur hefur á orðið gegn virðingu þingsins, og vil því skora á hæstv. forseta að fá þessu máli kippt í lag með samstarfi við hina forseta Alþingis.