Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Um nokkur undanfarin ár hafa verið í gildi lagaákvæði um lækkun skatts á lágtekjum. Frv., sem hér liggur fyrir, er um það að framlengja slík ákvæði fyrir árið, sem leið, þ. e. a. s. við álagningu skatta nú á þessu ári á tekjur ársins 1958. Ákvæðin um þetta í frv. eru nákvæmlega eins og þau, sem sett voru á síðasta þingi og giltu fyrir árið í fyrra. Þetta frv. var lagt fram af ríkisstj. í hv. Ed. og afgreitt þar ágreiningslaust. En þessari deild höfðu borizt tvö önnur frumvörp frá Ed. um breyt. á skattalögunum. Það fyrra er á þskj. 95 og er um breyt. á einum staflið í 7. gr. laganna. Það er ákvæði um, að ef maður selur fasteign, sem hann hefur átt skemur en fimm ár, en kaupir aðra innan eins árs eða byggir hús, áður en tvö ár eru liðin frá söludegi, þá skuli sölugróði ekki skattlagður, þó að um hann sé að ræða, ef hin keypta fasteign eða hið nýreista hús er jafnhátt eða hærra að fasteignamati heldur en eignin, sem seld var. Nú hefur komið hér till. um að lengja þennan frest, þegar um húsbyggingar er að ræða, um eitt ár, úr tveim árum í þrjú ár, vegna þeirra erfiðleika, sem oft eru við að ganga að fullu frá byggingum. Það er kunnugt, að húsbyggingar taka oft langan tíma. Þetta - að setja þarna þrjú ár í staðinn fyrir tvö - var afgreitt ágreiningslaust frá Ed. og fjhn. þessarar d. mælir með því, að það verði samþykkt. Þá hafði einnig borizt annað frv. frá Ed. áður, flutt af hæstv. ríkisstj., og það er 107. mál þingsins. Það er um að hækka þann sérstaka frádrátt, sem sjómönnum á fiskiskipum hefur verið veittur að undanförnu, þannig að þessi sérstaki frádráttur verði 1.500 kr. fyrir hvern mánuð í staðinn fyrir 850 kr., sem var s. l. ár. Auk þess hafa fiskimenn svokallaðan hlífðarfatafrádrátt, þannig að sú upphæð, sem þeir mega draga frá tekjum, verður, ef þetta verður samþykkt, samtals 2.000 kr. á mánuði í staðinn fyrir alls 1.350 kr. á mánuði árið, sem leið. Fjhn. þessarar d. hefur þótt rétt að sameina þessi frv. í eitt frv., þar sem þarna er um að ræða breytingar á sömu löggjöfinni og leggur til í nál. sínu, að það verði gert. Þegar n. afgreiddi málið, var einn nm., hv. 5. þm. Reykv., fjarverandi, var forfallaður, en hinir 4 nm. allir á einu máli um að leggja til, að frv. verði samþykkt með breyt., sem eru í nál. En þar er aðeins um að ræða að fella í eina heild þessi þrjú frv., sem öll eru komin frá Ed., eins og ég þegar hef rakið.



Herra forseti. Á þskj. 107 fluttum við hv. þm. V-Ísf., hv. 2. landsk. þm., hv. þm. Siglf, og ég, brtt. við löggjöf um tekjuskatt og eignarskatt. Brtt. okkar flm. fjallaði um það, að sölusamtök, er hafa með höndum sölu á íslenzkum afurðum meðlima sinna, skuli undanþegin greiðslu á tekjuskatti og eignarskatti. Gerðu flm. ráð fyrir, að þessi brtt. okkar yrði tekin inn í frv, um breyt. á löggjöfinni um tekjuskatt og eignarskatt á þskj. 250 og fengi afgreiðslu hv. fjhn., um leið og n. gæfi út nál. sitt varðandi það frv. Nú sé ég, að hv. fjhn. leggur til í nál. sínu á þskj. 359, að þau þrjú frv., sem liggja hér fyrir hv. d. og öll fjalla um breyt. á löggjöf um tekjuskatt og eignarskatt, verði sameinuð í eitt frv. eða felld inn í frv. á þskj. 284, 122. mál. Mér er ekki vel ljóst, hver er ástæðan fyrir því, að hv. fjhn. tekur ekki þessa brtt., sem við fjórir þm. höfum flutt hér í hv. d., og er það síður en svo, að ég taki það samt sem neinn mótþróa frá n. En ég mun og aðrir hv. flm. að brtt. á þskj. 107 flytja við 3. umr. brtt, við 122. mál, á þskj. 284. Hér er um mikilsvert mál að ræða, og mun ég um leið og 3. umr. fer fram, reifa málið og sýna réttmæti þess, að slík sölusamtök eigi að vera undanþegin greiðslu tekjuskatts og eignarskatts og ég vil raunar halda því fram, að slík undanþága ætti að ná til þess, að samlögin greiddu ekki útsvar í Reykjavík, þar sem vitað er, að það er lagt á meðlimina, sem standa að þessum samlögum, bæði útsvör og tekju- og eignarskattur á þeim stöðum, sem þeir starfa víðs vegar úti um byggðir landsins. Ég vil ekki hafa þessi orð mín fleiri að þessu sinni, en við flm. munum færa fram brtt. við frumvarpið við 3. umr.



Eins og hv. þm. Snæf. nú hefur lýst, hafði hann og einhverjir aðrir þdm. borið fram brtt. við eitt af þeim frumvörpum, sem við leggjum hér til í fjhn. að verði sameinuð í eitt frv. Var nokkuð um þetta rætt í n. Kom þar fram, að meiri hl. n. er andvígur þeirri breyt., sem felst í till. þeirra, og getur ekki fallizt á að mæla með henni. Nú hefur hv. þm. Snæf. boðað, að þeir muni flytja till. sína við 3. umr. þessa máls. Það geta þeir að sjálfsögðu gert, en ég hefði nú talið æskilegra, að þeir flyttu sína till. sem sérstakt mál, frekar en að flytja um það brtt. við það, sem hér er á ferð. Hér er um að ræða nær eingöngu framlengingar á ákvæðum, sem gilt hafa undanfarin ár og hafa verið afgr. ágreiningslaust frá þingi, og ekki vitað til, að það sé neinn ágreiningur um það, sem hér er á ferðinni. Ég tel óheppilegra að vera að tefja fyrir því máli með því að flytja við það till. um mál, sem vitað er að ágreiningur er um í þingi. Ég geri ráð fyrir, að fjhn. þyrfti ekki að verja miklum tíma til að skila áliti um þeirra mál, ef þeir kæmu með það í sérstöku frv. og hefði talið það heppilegra, ef þeim er mikið áhugamál að fá úrskurð þingsins um það. Ég vil geta þess í þessu sambandi, að skattanefndir geta ekki lokið störfum, fyrr en útséð er um þau mál, sem hér eru á ferð í þessu frv., sem nú er á dagskrá. Skattanefndir þurfa að fá vitneskju um það, hver niðurstaðan verður með lækkun skatts af lágtekjum, hvort það verður framlengt og eins um sjómannafrádráttinn, breyt., sem gerð verður á eða stendur til að gera á því atriði laganna. Það er þess vegna nokkurs um vert, að þetta verði afgr. sem fyrst frá þinginu, þar sem nú er orðið áliðið og skattanefndir þurfa að geta lokið sínum störfum sem fyrst. Ég tel því óheppilegt, að reynt sé að tefja fyrir málinu með því að flytja við það till. um mál, sem vitað er að ágreiningur er um í deildinni.



Herra forseti. Mér þykir mjög leitt að geta ekki orðið við frómri ósk hv. formanns fjhn. um að flytja brtt. okkar fjórmenninganna sem sérstakt frv. Til þess liggur aðallega ein ástæða. Hún er sú, að það er vonlaust. Ef við flytjum þessa brtt. sem sérstakt frv. og það á eftir að fara í gegnum þrjár umr. í hvorri deild, þá verður það ekki afgreitt á þessu þingi. Ég tel, að hér sé um svo mikið réttlætismál að ræða, að ég trúi því ekki, að hv. þm. eftir þeirri afstöðu, sem þeir hafa áður tekið til hliðstæðra mála hér á hv. Alþingi, geti gengið á móti þessari brtt. Það er sannfæring mín, að það sé eini möguleikinn til að fá þessa sjálfsögðu lagfæringu samþykkta á þessu þingl. að brtt. verði borin fram við 3. umr. Og ég fullyrði, að það muni ekki á neinn hátt tefja málið á þinginu. Ég trúi því ekki, fyrr en annað reynist, að hv. alþm. verði ekki almennt sammála um það, að þessi skattfríðindi eiga að vera samþykkt á hæstv. Alþingi.



Herra forseti. Þetta frv. um sauðfjárbaðanir hefur verið til meðferðar hér á Alþingi á síðasta þingi og er svo aftur nú, og orsökin til þess, að hér er farið fram á breytingar á gildandi lögum í þessu efni, er sú, að það hefur komið fram krafa eða tillögur um það að breyta til frá gildandi lögum um þrifabaðanir á þá leið, að ekki sé lögskipað að baða nema annað hvert ár. Landbn. þessarar hv. d. hefur verið andvíg þessari skipan, og afgreiddi þessi hv. d. málið á síðasta þingi á þá leið að halda þessu ákvæði í sama horfi og verið hefur að undanförnu. Nú hefur eftir till. frá hv. landbn. í Ed. verið leitað eftir áliti sýslunefnda og hreppsnefnda úti um allt land varðandi þetta atriði, og hefur þar komið í ljós, eins og við mátti búast, að um það er mjög mikill ágreiningur, en þó orðið á þá leið, að meiri hl. þeirrar n. hefur mælt með því að fara inn á þá leið að lögskipa böðun aðeins annað hvert ár. Og þannig hefur frv. verið afgreitt frá hv. Ed., og var þó ekki nema meiri hluti hv. landbn. í þeirri d. með þeirri skipan. Nú vil ég taka það fram, eins og fram kemur í nál. landbn. á þskj. 349, að skoðun n. er óbreytt að þessu leyti frá því, sem verið hefur, en við í n. höfum orðið þess varir, að þessi ágreiningur hefur valdið því, að það er orðin nokkur vanræksla á því að framkvæma lögin eins og til er ætlazt, og þess vegna er mjög áríðandi, að þetta frv. sé afgreitt, svo að hér sé ekki um neitt vafamál að gera. Það hefur því orðið að samkomulagi í landbn. að slá undan í þessu efni, ef verða mætti til samkomulags við hv. Ed., og auðvitað byggjum við það á þeirri alkunnu setningu, sem hljóðar á þá leið, að sá verði að vægja, sem vitið hefur meira. En við gerum þá kröfu, að þó verði lögskipuð böðun tvo næstu vetur, þrifaböðun, vegna þeirrar óreglu, sem á þetta hefur komizt, og að þeim tíma liðnum verði ákveðið eða leyft að baða aðeins annað hvert ár. Ég vænti þess, að með þessari till. geti orðið samkomulag um þetta mál, sem náttúrlega er engan veginn stórt, en nauðsynlegt þó að afgreiða, og væntum þess, að hv. þdm. geti fallizt á okkar sjónarmið í þessu efni.