Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti! Ég beið andartak eftir því, hvort nokkur framsaga yrði höfð í þessu máli. Þar sem það varð ekki, vildi ég koma að nokkrum orðum og kysi, að ráðherra sá, sem fer með bankamál, væri viðstaddur. Sé hann hér. ekki, gæti ég frestað því, ef hæstv. forseti leyfir við 2. umr., að rædd séu hin almennu atriði, sem ég hugðist að ræða nú.

Það mun verða leyft.

Til athugunar fyrir hv. fjhn., sem væntanlega fær málið til athugunar, vildi ég aðeins minna á þörf, sem ég tel á að sýna einhverja linkind í framkvæmd l., að því er snertir hin bundnu sterlingspund, sem frv. fjallar m. a. um. Ég vildi, að ábending frá Alþingi kæmi fram í þá átt, að ekki yrði fylgt til hins ýtrasta strangleik laganna um þennan gjaldeyri með þeim afleiðingum, að það hindraði, að nauðsynlegir hlutir, t. d. skip, fengjust til landsins fyrir þann gjaldeyri, sem til er á hverjum tíma. Ég væri þakklátur, ef ég fengi að ræða milli umr. við n. um dæmi, sem komið hafa fyrir, síðan þessi lög voru sett, mjög bagaleg dæmi, sem geta endurtekizt. En þau eru sum þess eðlis, að e. t. v. er ekki rétt að tala um þau í þingræðu.

Fram. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti! Þetta frv. hefur verið til athugunar í sjútvn., og hefur hún fallizt á nauðsyn þess að stemma stigu fyrir rányrkju veiðistofnsins, en að því miðar frv. Þar sem ákveðið er í frv., að allur koli skuli flokkaður og metinn, þótti n. rétt að kveða skýrt á um það, að kostnaður við matið skuli borinn uppi af eigendum aflans, eins og eigendur saltfisks t. d. greiða undirmatsmönnum þeim, sem meta saltfiskinn. Hins vegar skal ríkissjóður bera kostnað af starfi yfirmatsmanna, eins og hann kostar yfirfiskimat yfirleitt. Það getur verið, að hv. Nd. hafi þótt þetta liggja í hlutarins eðli, en okkur þótti þörf á að taka þar af tvímælin og leggjum það til í brtt. á þskj. 260. Ég vil leyfa mér að biðja hæstv. forseta að lesa í málið í brtt., þar sem misritazt hefur af vangá „nýr málsliður“ fyrir „ný málsgr.“

* Flm. (Jónas Jónsson) : Ég hef e. t. v. skýrt þetta litla mál nægilega í grg. till., og þar að auki ætti málið að liggja opið fyrir öllum hv. þdm. Það, sem vakir fyrir mér, er að rannsaka, hversu dýrt yrði að koma upp sæmilegum reiðstígum, þannig að menn gætu komizt leiðar sinnar á hestum, án þess að vera í bílaumferðinni á akbrautunum. Fjárhagslega séð er það mikill kostnaður fyrir þjóðina að neyða menn til að fara með bílum og eyða erlendum gjaldeyri, þar sem hægt er að komast af með hesta. Þó legg ég enn þá meiri áherzlu á, að í sveitum verði hesturinn, eins og hann hefur verið hingað til, fararskjóti, félagi og tryggðavinur, sem menn afrækja aldrei. Það má segja, að tillagan sé nokkuð óákveðin, þar sem talað er um reiðvegi með öllum helztu akvegum landsins. Svo víðtækrar rannsóknar mun þó ekki þurfa, - nóg ef athugun er gerð með nokkrum helztu þjóðvegum fjölmennra héraða, þá geta menn á Alþingi nokkurn veginn gizkað á hitt. Ég veit, að hv. þm. skilja, hver breyting gerzt hefur á síðustu árum. Til dæmis má taka hestasveitir eins og Austur-Húnavatnssýslu eða Skagafjörð, þar sem orðið er a. m. k. mjög óþægilegt að brúka hesta á aðalþjóðveginum, svo að menn hafa hneigzt til að nota bíla í staðinn innan héraðs.

*Jóhann Jósefsson: Ég skal nú ekki segja neitt sérstakt um þessa tillögu, nema hér er auðsæilega að ræða um góðan tilgang og þarft mál í alla staði, og skemmtilegt væri að geta hrundið þessu í framkvæmd. En ég vil skjóta því til deildarinnar og hæstv. forseta, hvort ekki væri rétt að fresta afgr. till., meðan hún færi til athugunar í nefnd. Mér virðist, að þessu máli geti fylgt nokkur kostnaður, a. m. k. sé það óumflýjanlegt, ef rannsóknin á að verða nokkurn veginn ábyggileg. Einmitt af því, að ég tel hér vera um nokkuð þýðingarmikið mál að ræða og skil, þótt ekki sé ég hestamaður, nauðsyn verulegra aðgerða að rannsókn lokinni, vil ég eindregið leggja til að vísa málinu til n., líklega allshn.

Eða samgmn.

. Já, eða samgmn., ef vill, og umr. verði frestað að sinni.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Herra forseti! Ég mun greiða þessari till. atkvæði. Mér finnst í henni felast efni, sem er vissulega rannsóknarvert. Ég er einnig fylgjandi því, að till. fari til nefndar. Hún hlýtur að leiða til kostnaðar, áður en lýkur. Og það vildi ég þó, að við yrðum þess megnugir að koma þessu í framkvæmd. Á akvegunum er nokkur hætta fyrir ríðandi menn. Og það er hverju orði sannara, að hesturinn hefur lengst þjóðarævinnar verið bezti farkostur okkar á landi, og við megum ekki missa notin af honum.

* Flm. (Jónas Jónsson) : Ég er þakklátur þeim tveim hv. þm., sem hafa minnzt á málið og sýnt því velvilja. Þó að ég telji, að það væri kannske ekki nauðsynlegt að vísa því til nefndar, er ekki nema gott, að það sé gert. Það er rétt, sem síðasti ræðumaður tók fram, að framkvæmdir kosta nokkurt fé, og er ekki úr vegi að athuga það frá byrjun. En út af því, sem hv. þm. Vestm. sagði um kostnaðinn við rannsókn málsins, þá hugsa ég, að vegamálastjóri sem verkfræðingur framkvæmi hana. Það getur ekki orðið stórýtarleg rannsókn, því að mest er hér um ruðninga að ræða. En þó að ekki þurfi að hafa tvær umr. kostnaðarhliðarinnar vegna, er það æskilegt að öðru leyti.

Forseti (EÁrna) : Út af því, sem hv. þm. Vestm. sagði um kostnaðinn, þá vil ég taka það fram, að það er ekki hægt að líta svo á, að útgjöld úr ríkissjóði séu þessu samfara. Ef svo hefði verið, hefði till. verið borin fram í Sþ. Það er fyrst, þegar það kæmi til framkvæmda að hyggja slíka vegi, að um kostnað úr ríkissjóði er að ræða.