Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Skúli Guðmundsson) : Herra forseti. Frv. það á þskj. 466, sem ég flyt ásamt hv. 1. þm. Rang., er um breyt. á l. frá árinu 1941. Í 1. gr. frv. er ákveðin tala þeirra sendiherra og sendifulltrúa, sem gert er ráð fyrir, að Íslendingar hafi erlendis. Skulu þeir eigi vera fleiri en fjórir, en nú eru þeir fleiri. En tala þessara manna hefur ekki verið ákveðin fyrr heldur lagt á vald ríkisstj. að ákveða tölu þeirra á hverjum tíma. Til eru l. frá 1921 um sendiherra í Kaupmannahöfn. Er lagt til í 2. gr. frv., að þau falli úr gildi. En í frv. er ekkert um það sagt, hvort vera skuli sendiráð eða sendiherra í Kaupmannahöfn. Verður það á valdi ríkisstj., hvar Íslendingar hafa sendiráð erlendis. Hér er aðeins takmörkuð tala sendimannanna. Hins vegar eru bæði í l. og 1. gr. þessa frv. ákvæði um, að ríkisstj. geti „falið forstöðumanni sendiráðs að veita forstöðu sendiráðum í fleiri löndum en einu.“ Kostnaður við utanríkisþjónustuna hefur farið vaxandi. Árið 1945 hefur hann verið kr. 1.270.000 rúmar skv. ríkisreikningi þess árs, sem nú hefur verið lagður fyrir Alþ. En á fjárlagafrv. fyrir þetta ár er gert ráð fyrir kr. 1.923.500. Og í till. hv. fjvn., sem nýlagðar eru fyrir þ., er gert ráð fyrir að bæta enn við þessa upphæð, svo að hún verði alls kr. 2.060.000. Okkur flm. þessa frv. þykir kostnaðurinn svo mikill, að þörf sé á að takmarka hann. Ætti að vera hægt með færri mönnum að annast sómasamlega þessi störf, er Íslendingar þurfa að vinna erlendis. Nú er það venja við alla meiri háttar samninga að senda sendinefndir, og er líklegt, að því verði haldið áfram, þótt sendifulltrúar okkar erlendis verði hafðir til aðstoðar. Tilgangur okkar með frv. er að gera tilraun til að draga úr gjöldum ríkissjóðs vegna utanríkisþjónustunnar. Ég hef veitt því athygli, að árið 1941, þegar l. frá því ári voru sett, var frv. vísað til allsherjarnefnda þingdeilda. Fer ég því fram á, að frv. þessu verði vísað til 2. umr. og hv. allshn.



Herra forseti. Ég ætla ekki að ræða efnishlið málsins, og virðist eðlilegt, að frv. hefði ekki verið tekið á dagskrá núna, úr því að hæstv. dómsmrh. getur ekki látið álit sitt í ljós. Kom hann til landsins kl. 7 í morgun. Ég geri ráð fyrir því, að ýmsir menn sitji á þ., er telji sig hafa bæði ástæðu og aðstöðu til að athuga það, - að hv. flm. ólöstuðum báðum, - hvaða þörf Íslendingar hafi fyrir sendifulltrúa erlendis. Hefði ekki verið óeðlilegt, þegar málið átti á annað borð að flytjast inn í þ., að vanir menn hefðu fjallað um það. Ég sagði, að ég ætlaði ekki að taka frv. efnislega til meðferðar. En varhugavert er að setja utanríkisþjónustunni einhverjar þröngar skorður. Það verður að vera teygjanlegt, hvað hentar að gera að dómi þeirra, sem fjalla um þetta mál. Hygg ég, að það sé misráðið að koma sparnaði að í utanríkisþjónustunni. Er eigi fjarri sanni að segja, að af öllum embættismönnum, sem vinna í þjónustu íslenzka ríkisins, séu fáir, sem skila jafnmiklum jákvæðum árangri og sendifulltrúar Íslendinga erlendis. Ríkið á nú mjög víða í samningum. Það er nú að semja við Breta, Tékka, Pólverja og Austurríkismenn. Eru sendiherrarnir í því efni raunverulega í fararbroddi. Ríkið á ótölulegum fjárhagslegum hagsmunum að gegna, og verður að gera ráð fyrir því, að menn þeir, sem eru starfandi í utanríkisþjónustunni erlendis, standi öðrum betur að vígi. Ég vil á þessu stigi málsins vara menn við því, að sparnaðarþörfin fái útrás í þessu formi. Á Norðurlöndum eru nú þrír sendiherrar. Gæti vel komið til mála að fækka þeim niður í einn. Getur verið, að þetta liggi frv. til grundvallar. Að því leyti er ég því ekki ósammála hv. flm. Það er ekki ástæða fyrir mig að fara út í það, hvers vegna þetta hefur eigi þótt tímabært enn þá, þó að vakað hafi fyrir utanríkisþjónustunni um tíma. Hvað sem því liður, vil ég eindregið vara við því, að sparnaðarþörfin brjótist hér út. En ég vil segja það að lokum, að eðlilegt virðist að snúa sér til utanrmn. með slíkt frv. sem hér liggur fyrir.

Er ekki búið að leggja hana niður?

Það væri ástæða til að leggja niður n., þar sem hv. þm. situr. Ég teldi heppilegra að snúa sér til utanrmn.

Hún er bara ekki til í d.

Hún er til í þ. Mætti vísa málinu frá allshn. til utanrmn., ef við þætti eiga. Efnislega væri rétt að fara þannig að. Mun ég því hafa efnislega á réttu að standa, þótt vera megi, að formlega hafi ég á röngu að standa.



Herra forseti. Ég hef ásamt hv. 1. þm. Rang. og hv. þm. V-Sk. borið fram frv. á þskj. 457 um stóríbúðaskatt. Samkvæmt frv. skal greiða slíkan skatt af íbúðum, sem fara fram úr ákveðinni stærð. Ríkið á að fá þennan skatt og verja honum til lánveitinga, að hálfu til byggingarsamvinnufélaga og að hálfu til byggingar verkamannabústaða. Í 2. gr. er ákveðið, hvernig skatturinn skuli reiknaður, og sé ég ekki ástæðu til þess að fara að lýsa því, það liggur glöggt fyrir. Þó að frv. heiti frv. um stóríbúðaskatt, er tilgangur þess engu síður sá að reyna að fá fram aukið framboð á leiguhúsnæði. Það er kunnugra, en frá þurfi að segja, að húsnæðisvandræði eru mikil, einkum í kaupstöðunum. Leiga hefur einnig hækkað mjög, þrátt fyrir aðhald húsaleigulaganna. Ef þessi skattur yrði lögleiddur, mundu ýmsir kjósa það fremur að bjóða húsnæði fram til leigu heldur en að greiða skattinn. Þetta er engu síður tilgangur okkar, en að ná inn skattinum. Ég sé ekki ástæðu til þess að fara um þetta fleiri orðum. Málið liggur svo ljóst fyrir, að menn geta auðveldlega áttað sig á því. Frv. er að öðrum þræði skattamál, en allshn. hefur haft frv. varðandi húsnæðismálin til athugunar, og tel ég, að þetta frv. eigi líka að fá athugun í þeirri n. Ég legg því til, að frv. verði vísað til 2. umr. og allshn.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. flytur frv. þetta samkvæmt beiðni félmrn., og fylgir því allýtarleg grg. Ég sé því ekki ástæðu til þess að fjölyrða um það. N. hefur ekki enn tekið málið til formlegrar meðferðar, en mun taka það til meðferðar milli 1. og 2. umr. og skila nál.