Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Gísli Sveinsson): Herra forseti! Ég vil aðeins leyfa mér að vísa til umr. um síðasta mál, frv. til bifreiðalaga, og fara fram á hið sama, og skilst mér, að það sé samþ. með sömu forsendum.

* Frsm. (Steingrímur Steinþórsson): Fjhn. hefir haft þetta frv. til athugunar og hefir lagt til, að það yrði afgr. En n. er þó ekki á eitt sátt um það. Í fyrsta lagi tók n. til athugunar, hvort ekki ætti að setja ákvæði inn í frv. um það, að kennaraskólanum yrði tryggt húsnæði í háskólanum á næsta hausti, ef ríkisstj. óskaði þess. Í sambandi við þetta kom rektor háskólans á fund n. og ræddi við hana um þetta mál. En það varð að samkomulagi milli rektors og fjhn., að hann héldi fund með háskólaráði. Háskólaráð hefir síðan skrifað fjhn. bréf, þar sem það skuldbindur sig til að láta fullgera eins fljótt og auðið er húsnæði fyrir væntanlega kennaradeild háskólans og ætla kennaraskólanum húsnæði á efstu hæð háskólabyggingarinnar þegar á næsta hausti. Þegar þessar upplýsinar voru fengnar, þá féll n. frá því að setja ákvæði um þetta inn í frv. En þrátt fyrir það hafa 3 af nm. skrifað undir nál. með fyrirvara. Það byggist á því, að það kom til athugunar í n.. hvort ekki væri rétt að veita ríkinu heimild til þess að stofna til happdrættisláns. En samkv. l. um happdrætti frá 1933 er öll slík starfsemi óheimil öðrum en þessu happdrætti háskólans. Ég skal taka það fram, að við, sem höfum skrifað undir nál. með fyrirvara, munum athuga við 3. umr., hvort setja ætti ákvæði viðvíkjandi þessu inn í frv., en munum greiða því atkv. við þessa umr. Fleira sé ég ekki ástæðu til að taka fram um störf n. eða skoðun hennar varðandi þetta frv.

*Viðskmrh. (Eysteinn Jónsson): Ég vil aðeins segja örfá orð í framhaldi af því, sem hv. frsm. fjhn. sagði um það atriði, að möguleikar yrðu á því að bjóða út happdrættislán þrátt fyrir þann einkarétt, sem háskólinn hefði nú. Þetta atriði hefir verið til umr. án þess að endanleg afstaða hafi verið tekin um það. Nú vildi ég beina því til hv-. fjhn. áður en endanlega verður frá þessu gengið við 3. umr., hvort þessi væntanlega heimild mundi brjóta í bága við þann einkarétt, sem háskólinn hefir nú. Ég vildi skjóta þessu til n. og biðja hana að athuga það fyrir 3. umr., hvort hægt myndi að bjóða þetta lán út nú þegar að þeim tíma, sem gert er ráð fyrir, að einkarétturinn yrði framlengdur.

Frsm. (Vilmundur Jónsson) Brtt., sem von er á við frv., hefir enn ekki verið útbýtt, og verð ég því að biðja forseta að fresta umr. um stundarsakir.

* Frsm. (Gísli Sveinsson): Við þetta frv. eru fram komnar brtt. á þskj. 149 og 153. Brtt. 149 er í samræmi við þá brtt., sem liggur fyrir við það frv., sem er næst á dagskrá, frv. til nýrra umferðarlaga. Nú vil ég fara fram á það f. h. samgmn., að tillögumenn vildu geyma sínar brtt. til 3. umr. og að málið fengi framgang nú við 2. umr. Ég skal sérstaklega geta þess að því er snertir brtt. á þskj. 153, frá hv. 1. þm. Rang., að nú eru komnar fram gagngerðar brtt. á þessum kafla, sem eru undirbúnar af einum hæstaréttardómaranum, og býst ég við, að þessi brtt. hv. þm. geti fallið þar inn í og verði því óþörf, að framkomnum þessum till. N. mun taka þetta allt til athugunar fyrir 3. umr., og til þess að tefja ekki þessi mál að óþörfu, fer ég fram á, að þetta frv. verði samþ. við þessa umr. eins og það liggur fyrir.



Ég get orðið við þessum tilmælum fyrir mína hönd.



Ég get einnig orðið við þessum tilmælum fyrir mína hönd að því er snertir till. á þskj. 153, en ég vænti, að fullnægjandi lausn þess máls, er fyrir mér vakti með minni till., fáist í hinni till., og vil því sjá, hvernig hún er.

* Frsm. (Bjarni Ásgeirsson): Þetta frv. var borið fram á síðasta þingi, en dagaði þá uppi. Það eru 3 aðalatriði, sem farið er fram á að verði breytt í núgildandi l. Fyrsta atriðið, að reynt verði að tryggja það, að ekki verði árekstur á milli samliggjandi sveitarstjórna eða upprekstrarfélaga vegna breyt., sem gerðar kunna að verða á smölun og réttum. Annað atriðið, að undanþiggja þau sveitarfélög, sem beðið hafa tjón af garnaveikinni, því 10 aura gjaldi, sem l. ákveða á fjáreigendur utan mæðiveikisvæðanna. Virðist n. það sanngjarnt, að þeir, sem beðið hafa tjón af völdum garnaveikinnar, verði undanþegnir þessu gjaldi. Síðasta atriðið er aðeins formsbreyt. Í því eru ákvæði um, að skuldugir bændur skuli koma undir ákvæðin um vaxtatillag samkv. l. um vaxtatillag til bænda, sem orðið hafa fyrir tjóni af völdum veikinnar. Lögin eins og þau eru nú ákveða, að þeir einir, sem sannað hafa skuldir sínar fyrir skattan. í árslok 1937, verði aðnjótandi þessa vaxtatillags. En vegna þess að þetta ákvæði er orðið úrelt, þykir rétt að breyta því. Að síðustu er smáákvæði um, að vegafé því, sem veitt er samkv. l., skuli ekki einungis varið til sýslu- og hreppavega, heldur einnig þjóðvega þar, sem það þykir af einhverjum ástæðum bezt henta. Fleiri atriði eru ekki í frv., og vænti ég, að hv. d. veiti þessu máli afgreiðslu.



Eins og hv. þm. mun kunnugt, lá þetta frv. fyrir síðasta þingi og var þá samþ. hér í d. samkv. till. meiri hl. allshn. Meiri hl. n. er vitanlega fylgjandi frv. óbreyttu, en til samkomulags við minni hl. n. hefir hann gengið inn á að fella hrafninn burt úr frv., og leggur n. til, að samþ. verði brtt. á þskj. 154. Aðalefni brtt. er það, að frv. verði eingöngu um eyðingu svartbaks, en ekki hrafns. Sömuleiðis er gert ráð fyrir því, með tilliti til þess, að búast má við, að um minni fjárhæð verði að ræða, sem greidd verði í verðlaun, að ríkissjóður greiði þessi verðlaun einn. Tveir nm. hafa skrifað undir nál. með fyrirvara. Annar þeirra, hv. þm. N.- Ísf., mun að því er ég bezt veit vera mótfallinn því að sleppa hrafninum úr frv., en hv. 1. þm. Rang., sem var mjög andstæður málinu í vetur, hefir eitthvað að athuga við 4. gr., en hefir hinsvegar lýst yfir fylgi sínu við frv. að öðru leyti í n.



Það er rétt, sem hv. frsm. tók fram, að við höfum í n. gengið til samkomulags um þetta mál, með því móti, að helmingur frv. verði felldur burt. Það, að ég skrifaði undir nál. með fyrirvara, byggðist á því, að ég taldi að vísu óþarft að setja þessi l. um eyðingu svartbaks, þó ég vildi það til vinna, svo að hinn hluti frv., um eyðingu hrafns, yrði felldur niður, þar sem til eru l. um eyðingu svartbaks. En í þeim l. er leyfð eitrun fyrir svartbakinn, en það er ekki í því frv., sem hér liggur fyrir. Ég tel þetta frv. að því leyti mannúðlegra en gildandi l. og sé því enga ástæðu til annars en samþ. það. Fyrirvari minn var einnig viðvíkjandi 4. gr., þar sem segir: „Skylt er hverjum búanda að eyða eggjum svartbaks og hrafns á ábýlislandi sínu og öðrum þeim löndum, er hann ræður yfir, ef þess er kostur. Vanræki ábúandi þessa skyldu sína af ásetningi eða skeytingarleysi, varðar það sektum, 50–300 krónum. Sektir renna í sjóð sveitar þeirrar, er hlut á að máli.“ Ef menn vanrækja þessa skyldu sína, þá eru menn orðnir brotlegir við landslög. Nú er það vitanlegt, að þetta er í mörgum tilfellum mjög erfitt, því svartbakurinn verpir uppi um öll öræfi, og er því fyrirfram vitað, að hver einasti landeigandi, eða svo að segja, yrði sekur um að gera þetta ekki. Hinsvegar sé ég ekki ástæðu til að gera sérstakan ágreining út úr þessu, vegna þess að sömu ákvæði munu vera í gildi. Ég vildi aðeins við umr. benda á þetta. Ég tel óheppilegt, að verið sé að setja í löggjöf refsiákvæði, sem vitað er fyrirfram, að hver einasti maður hlýtur að verða brotlegur við. Ég álít, að það ætti að takast til athugunar, að ekki sé verið með lagasetningum að leika sér að því að gera flesta borgara landsins brotlega við l., sem sett eru.

*Sigurður Kristjánsson: Ég vil taka það fram, að meðflm. minn að frv. hefir borið það undir mig, hvort ég myndi sætta mig við samkomulagsleið þá, sem farin hefir verið í n., og ég sagði honum, að ég myndi kjósa hana frekar en að málið yrði drepið. En því er ekki að leyna, að ég fel frv. mjög skert með þessu. En það vill oft verða svo, að það tekur langan tíma að yfirvinna hleypidóma og þekkingarleysi manna. Getur í slíkum tilfellum verið tilvinnandi, að mál dragist á langinn, til þess þó að lokum að geta náð þeirri heppilegustu og skynsamlegustu lausn. Ég þykist líka vita, að svo muni fara um þetta mál að lokum, að það fái að síðustu þá afgreiðslu hér í þinginu, sem við lögðum upphaflega til. Það er annars merkilegt, að jafnupplýstir menn eins og hv. þm. eru yfirleitt skuli fara öðru eins á flot eins og því, að það sé nytsamlegt að ala upp vargfugl og að það sé mannúðarmál að vernda þessa varga, sem drepa svona 5-10 einstaklinga á dag, til að níðast á lítilmagnanum. Ég vildi, að þeim, sem mest hafa barizt á móti þessu máli, gæfist tækifæri til að horfa upp á það tjón, sem af þessum fuglum leiðir oft og tíðum. - Mér er það minnisstætt, að tveir þm. fóru að hlæja, þegar ég sagði frá því, að þessi vargfugl kæmi eins og ský yfir varplöndin, ekki aðeins í hundraðatali, heldur þúsundatali. - En sjálfur hefi ég horft á það, þegar hrafnar safnast saman í þúsundatali, þegar þeir eiga von á æti, eins og t. d. þar, sem innyfli úr fiski eru notuð sem áburður á tún. Ég hefi séð stórar sléttur, þar sem hver þaka var dregin úr skorðum af hröfnum, sem leituðu að æti. Á jörð einni, þar sem verið hafði hvalskurður, var grasrótin í túninu kvik af maðki, eins og oft vill verða. Þetta tún var uppskafið af hrafni á einum einasta degi. - Þeir, sem aldrei hafa séð nema tvo hrafna á sorphaugum fram undan bænum sínum, skilja þetta ekki. Ég hefi verið vikum saman á varpstöð, þar sem hrafninn safnaðist daglega í þúsundatali. - Og enda þótt ég viti, að ýmsir varpeigendur myndu sérstaklega kjósa herferð gegn hrafninum, tel ég meiri nauðsyn að útrýma svartbakinum og sætti mig við, að frv. verði samþ. svona limlest, í þeirri von, að þess verði ekki langt að bíða, að það nái samþykki í sinni upprunalegu mynd.

*Pétur Ottesen: Ég verð að taka undir það með hv. síðasta ræðumanni, að ég hefði betur fellt mig við, að þessi ráðstöfun væri látin gilda gagnvart hvorumtveggja þeirra ránfugla sem um getur í frv., því að það er erfitt að gera upp á milli þess, hvor þeirra vinnur meira tjón. Hitt getur verið, að fjöldi svartbaks sé meiri og stafi því meira tjón í heild af honum en hrafninum. Ég hefði því heldur kosið, að frv. hefði haldizt í sínu upprunalega formi, og einnig af þeim ástæðum, að brtt. gerir ráð fyrir að fella niður 2. gr. þess, en þar er gert ráð fyrir, að kostnaður við eyðingu þessara ránfugla skiptist á þrjá aðila aðra en ríkissjóð, þ. e. sýslu, hrepp og þá, sem æðardúnstekjur hafa. Skv. þeirri breyt., sem n. vill gera á frv., fellur þessi grein niður, og er þá um leið allri verðlaunaskyldunni skellt á ríkissjóð. Að því er snertir varpeigendur, sérstaklega þá, sem hafa dúntekjum er það mjög þýðingarmikið, að þessum vargfugli sé fækkað, og þar sem dúntekjan er einhver arðvænlegasti atvinnuvegur, sem rekinn er í þessu landi, má það harla undarlegt heita, að varpeigendur skuli algerlega fríaðir við að bera eitthvað af þeim kostnaði, sem af eyðingin þessa vargfugla leiðir. Í þess stað á að skella öllum kostnaðinum á ríkissjóð, og algerlega óviðkomandi menn eiga að taka á sig þann þunga, sem af því leiðir að greiða 1 kr. fyrir dráp hvers fugls. Mér virðist a. m. k. athugunarvert, hvort eigi að ganga inn á þessa braut. Þetta er nú 2. umr. þessa máls. Ég vil því fara fram á það við n., að hún taki aftur þá brtt. sína að fella niður ákvæði 2. gr. og athugi fyrir 3. umr., hvort ekki sé unnt að finna annan grundvöll fyrir skiptingu kostnaðarins.



Út af ummælum hv. þm. Borgf. vil ég taka það fram, að ég hefði auðvitað ekkert á móti því, að ákvæði 2. gr. væru látin standa. Hitt er annað mál, að þessi afgreiðsla allshn. á frv. er samkomulagsleið hjá tveim nefndarhlutum, er höfðu mjög mismunandi skoðanir á málinu. Þegar nú var gengið inn á að taka annan fuglinn undan, verður um leið kostnaður sá, er ríkissjóður þarf að greiða, minni heldur en ef um báða fuglana væri að ræða. Það kom líka sérstaklega fram hjá nefndarmönnum. að þeim þótti erfitt að hafa skiptingu kostnaðar svo sem gert er í frv., því að það væri ekki alltaf hægt að segja, hvaða sýsla ætti að greiða kostnaðinn í hverju tilfelli. Þetta má til sanns vegar færa. - En hitt, að greiða 50 aura fyrir hvert kg. af hreinsuðum æðardún, tel ég mjög sanngjarnt, því það er ekki mikið fé af vöru, sem alltaf er í háu verði. Og það er ekki heldur vafi á því, að þegar l. er eingöngu beint gegn svartbakinum, þá eru það fyrst og fremst þeir, sem æðardúnstekju hafa, er hafa hagnað af þeim árangri, sem næst. Ég hefi ekki heimild til þess að taka brtt. aftur f. h. nefndarinnar. var búið að reyna til fullnustu í n. að komast að samkomulagi, og heldur n. breyt. fast fram. Hinsvegar vil ég taka það fram um mig persónulega, að ég þarf ekki að ganga með þessum brtt. við 3. umr. Ég vil því beina þeim tilmælum til hv. þm. Borgf., þar sem hann fylgir meginstefnu frv., að hann greiði málinu atkvæði eins og það nú liggur fyrir, en að við athugum til 3. umr., hvernig mætti breyta ákvæðunum um greiðslu verðlaunanna.

Og taka þá till. aftur núna?

. Það er ekki hægt, því að búið er að flytja orð á milli greina eins og hv. þm. sér, en við 3. umr. mætti athuga, hvort ekki væri hægt að koma með brtt. í þá átt, að gjaldið kæmi ekki eingöngu á ríkissjóðinn. Ég vildi gjarnan athuga þetta með hv. þm. Borgf., ef hann kærir sig um. Ég vil taka undir það með hv. meðflm. mínum (SK), að ég tel það skemmd á frv., að eyðingin skuli eingöngu ná til svartbaksins, en hann er þó meira atriði fyrir mig en hrafninn, því að þar, sem ég þekki til, er svartbakurinn hið eyðandi afl í varplöndunum. Við flm. höfum gengið inn á þessar breytingar til samkomulags, því að betri er hálfur skaði en allur.

*Pétur Ottesen: Ég veit ekki, hvort hv. dm. vilja ganga inn á það, að ríkissjóður taki á sig greiðsluna að öllu leyti. En þótt ég til samkomulags vildi ganga inn á þá breyt. á frv., að eyðingin næði aðeins til annars fuglsins, vil ég ekki samþ. þá breyt., að ríkissjóður taki á sig allan kostnaðinn. Ef hv. dm. líta þannig á„ að sanngjarnt sé, að dúntekjumenn greiði nokkurn hluta kostnaðarins, væri bezt að taka málið af dagskrá og reyna að ná samkomulagi um það, að kostnaðurinn skiptist milli varpeigenda og ríkissjóðs, eða að sveitar- og sýslufélögin greiði nokkurn hluta kostnaðarins með varpeigendum. Ég held, að þetta sé bezta leiðin til samkomulags, að láta málið ekki koma til atkv. nú, því að það gæti orðið til þess að fella málið gersamlega, þar sem menn vildu ekki samþ., að ríkið beri allan kostaðinn.



Ég lít svo á, að nauðsynlegt sé að fá úr því skorið við þessa umr. hvort deildin vill láta takmarka þetta frv. aðeins við svartbakinn. Óska ég því, að málið komi til atkvæða, en hitt atriðið, skiptingu kostnaðarins, vil ég gjarnan athuga ásamt hv. þm. Borgf. til næstu umr. Sem frsm. hefi ég ekki heimild til þess að taka brtt. n. aftur, og auk þess vantar einn nm. á fundinn. Ég sé ekki, að hægt sé að gera annað en athuga þetta atriði til 3. umr., enda er það auðveldara þá, þegar úr því er skorið, hvort frv. á að ná til annars fuglanna eða beggja, því að það hlýtur að hafa mikla fjárhagslega þýðingu. Verður þá auðveldara að gera sér grein fyrir kostnaðarhliðinni.

*Pétur Ottesen: Það er meira en lítið einkennileg aðferð, ef það er ekki meiningin, að ríkissjóður beri einn allan kostnaðinn, að samþ. það við þessa umr. og snúa því svo kannske algerlega við við 3. umr. Ég veit ekki hvað hæstv. forseti segir um slíka afgreiðslu. Það er a. m. k. í mótsögn við atkvgr. um fjárl. að bíta þannig algerlega í skottið á sjálfum sér.



Ég er stórundrandi yfir því, að gamall og reyndur þm., sem árum saman hefir setið í fjvn., skuli fjargviðrast svona yfir því, þótt svo kunni að fara, að breytt verði ákvæði um útgjaldahlið málsins frá einni umr. til annarar. Við afgreiðslu fjárl., sem hann minntist á máli sínu til stuðnings, eru þess mýmörg dæmi. Ég skil ekki þennan ákafa í hv. þm., þar sem ég er búinn að segja, að ég sé honum sammála um, að réttara sé að draga úr kostnaði ríkissjóðs. Hann vill auðsjáanlega ekki skilja, að það, sem við óskum eftir, er að fá úr því skorið við þessa umr., hvort ákvæði frv. nái til annars fuglsins eða beggja, og er það þó mikið atriði fjárhagslega. Svo þurfa ákvæðin um skiptingu kostnaðarins ekki endilega að vera eins og í 2. gr. - Ég sé ekki, að hæstv. forseti geti haft nokkuð að athuga við þessa afgreiðslu málsins. En vegna þess, að í hlut á einn af elztu þm., þar sem er hv. þm. Borgf., vildi ég leyfa mér að óska þess, að hæstv. forseti lýsti yfir því, að hann hefði ekkert að athuga við þessa afstöðu mína.

*Pétur Ottesen: Mér þykir einkennilegt, ef hv. þm. Barð. er í samkomulagshug, að hann skuli taka svo í mál mitt sem hann hefir gert. Það kann að vera, að slík afgreiðsla, sem hv. þm. talar um, geti samrýmzt þingsköpum, en annars er til forsetaúrskurður fyrir því, að ef búið er að fella till. um fjárveitingu, er ekki hægt að taka hana upp aftur í sömu mynd. En ef hv. þm. Barð. vill samkomulag í þessu máli, er skynsamlegast að taka málið af dagskrá nú og reyna að komast að samkomulagi um skipting kostnaðarins. Frá sjónarmiði þeirra manna, sem unna framgangi þessa máls, þyrfti slíkur frestur engan veginn að verða til þess að hnekkja framgangi þess. Það gæti komið fyrir fund á morgun í því formi, sem samkomulag næst um. Ég þykist hér vera með framrétta hönd til samkomulags, og ég held, að það sé ekki hyggilegt af hv. frsm. að slá á hana. Ég álít, að það sé ekki nema sanngjarnt, að dúntekjumenn beri einhvern hluta af þessum kostnaði, enda er hv. frsm. einnig þeirrar skoðunar, svo sem sjá má af ákvæðum frv. eins og það var upprunalega.



Það er svo langt frá því, að ég vilji slá á hina sterku og ágætu hönd hv. þm. Borgf. í þessu máli. Ég er bara alltaf að reyna að koma honum í skilning um að ég óska eftir að fá úr því skorið hjá hv. deild, hvort hún vill láta ákvæði frv. ná til annars fuglsins eða beggja. Um hitt atriðið stendur mín samvinna enn til boða. Annars þarf hv. þm. ekki að kenna mér, hvernig bera megi fram brtt.; það kemur ekki málinu við. Það þarf ekki endilega að bera fram 2. gr. frv. óbreytta eins og hún var upprunalega, enda þótt það væri heimilt samkv. þingsköpum, þar sem búið er að taka ákvæði hennar yfir í 1. gr. Ég veit til þess, að hv. þm. Borgf. hefir stundum komizt á tæpara vaði í gegnum þingsköpin en þetta.

Forseti (JörB): Ég get ekki orðið við tilmælum hv. þm. Borgf. um að taka málið af dagskrá. þar sem hv. frsm. n. leggur áherzlu á að fá úr því skorið, hvaða viðhorf deildin hefir til afgreiðslu málsins.

*Gísli Sveinsson: Ég hafði ekki ætlað mér að taka til máls í þessu máli. Ég hefi verið á móti þessu frv., því að það er að sumu leyti óviðeigandi og að sumu leyti áþarft. Nú hefir n., sem um málið hefir fjallað, bætt svo um, að ef brtt. hennar verða samþ., ná ákvæði frv. aðeins til svartbaksins, og má við það una eftir atvikum, þóti ég vilji um leið benda á, að nægileg ákvæði eru fyrir í l. um eyðingu svartbaksins, og því óþarft að bera fram slíkt mál sem þetta. En nú er risin deila milli hv. þm. Borgf. og hv. frsm. um, hvernig kostnaðurinn skuli skiptast, þar sem ákvæði gr. virðast stangast nokkuð á. Mér virðist, að þetta mætti laga þegar við þessa umr., með því að orða brtt. á þskj. 154 dálítið öðruvísi, þannig að 2. gr. frv. væri látin halda sér að mestu. vil ég til samkomulags leyfa mér að bera fram svo hljóðandi skrifl. brtt. við 2. lið brtt. á þskj. 154: „Við 2. gr. Orðin í upphafi greinarinnar „Ríkissjóður greiðir laun þau, er l. gr. ákveður. En“ falla burt.“ Verður þá engin mótsetning, þótt 1. gr. frv. sé samþ. nú, og mætti þá við 3. umr. athuga þetta ákvæði nánar. Og er það atriði, sem laga má í hendi sér, þegar þar að kemur, ef menn vilja þá ekki halda ákvæðum 2. gr. eins og þau voru í upphafi. - Um þetta ættu allir að verða ásáttir.



Mér finnst bara ekkert liggja á að koma með svona brtt. Ef menn vilja hafa 2. gr. svona, er ekkert við það að athuga. En mér virtist sjálfsagt að fá skorið úr aðalatriðunum fyrst. Þar sem nál. á þskj. 154 byggist á samkomulagi milli nefndarhlutanna um þau atriði, sem þar greinir, og gert í því trausti, að samkomulag náist síðar um önnur atriði málsins, tel ég mjög óheppilegt að þurfa að deila um einstök atriði 2. gr. við þessa umr. Ég veit ekki betur en hv. þm. V.-Sk. sé andstæðingur málsins og beri þessa brtt. fram til þess að verða meinsmaður frv. Ég vil skora á þá, sem með málinu voru á síðasta þingi og hafa vonandi ekki breytt afstöðu sinni, að láta ekkert slíkt verða málinu til falls.



Ég er einn af þeim, sem voru óánægðir með þá breyt. allshn. að varpa öllum kostnaðinum á ríkið. Eins og hv. þm. Borgf. sagði, finnst mér ekki ná neinni átt annað en einhver skattur sé lagður á varpeigendur. Því get ég ekki verið á sama máli og hv. frsm., að það sé eðlilegt að geyma þessi atriði til 3. umr. Ég er fyrir mitt leyti algerlega móti frv., ef allur kostnaður á að greiðast úr ríkissjóði, og ef svo kynni að vera um fleiri, getur oltið á afgreiðslu þessa atriðis, hvort frv. fer til 3. umr. eða nær hér fullnaðarsamþykkt.

Vitanlega!

. Já, þess vegna fylgi ég brtt. hv. þm. V.-Sk. og frv., ef 2. gr. helzt eins og hann leggur til. Mér finnst það óþarfa stífni af hv. allshn., ef hún gerir þetta að því kappsmáli, að það hnekki málinu, enda hélt ég, að samkomulagið innan hennar hefði fyrst og fremst verið byggt á því að nema hrafninn burt úr frv. Hefði brtt. hv. þm. V.- Sk. ekki komið fram, mundi ég alls ekki hafa tekið þátt í atkvgr. um málið við þessa umr.

*Sigurðar Kristjánsson: Herra forseti! Ég bjóst ekki við því í upphafi umr., að nein ákvæði 2. gr. mundu koma hér til athugunar, því að mér skildist einskonar samkomulag um það í n. að geyma það mál til 3. umr. Annars hefði ég tekið strax fram eitt atriði. Mér hefir verið bent á, að orð 2. gr. „er æðardúnstekjur hafa“ geti verið tvíræð, þegar svo stendur á, að varpjarðir eru í leiguábúð, en afgjaldið goldið í dún, eins og títt er um slíkar jarðir. Þá gæti skapazt ágreiningur um það, hvor greiða eigi ríkissjóði gjaldið fyrir svartbakseyðingu, leigjandi eða eigandi. En ég tel, að æðardúnstekjur hafi sá, sem dúninn fær, hvort sem það er jarðeigandinn eða ábúandinn, og greiðir þá hinn síðarnefndi aðeins af þeim hluta, sem hann kann að halda eftir af dúninum sjálfur. Mér virðist það í rauninni koma í sama stað niður, hvort atkvgr. um efni 2. gr. er frestað nú eða ekki frestað, en vitanlega fylgi ég því sem annar flm. frv., að hún verði ekki felld niður. Enda finnst mér það að öllu leyti hyggilegast, að skipta kostnaðinum milli aðila. Ég get ekki fallizt á, að sýslu- eða hreppsfélagi komi þetta lítið við, því að viða er varp að leggjast niður vegna ágangs vargfugla, og þá geta bæði hreppar og sýslur greitt nokkuð til þess að skapa ný atvinnurekstrarskilyrði. Þar sem hv. frsm. hefir nú talað eins oft og honum er leyfilegt, vildi ég taka undir það, að ekki er hægt að vita, hvernig málin snúast, ef felld er brtt., sem samkomulag er orðið um í allshn. Ég held það sé bezt að sinni að samþ. allar brtt. hennar, því að það er aldrei vandalaust að komast af við vandræðamenn, eins og þá, sem veitt hafa andstöðu þessu frv.; það er alveg sýnilegt, þótt ofsann hafi lægt í bili, að það má engu muna með þá.



Ég ætla ekki að svara þessum svigurmælum hv. þm., því að ekki er orðastaður eigandi við menn, sem þannig kastast milli öfga sinna og endileysu, eins og þegar hann lýsti, hvernig hrafninn eyddi heilar sveitir á Vestfjörðum. - Ef nokkuð getur eyðilagt mál, er það framkoma manna eins og þessa hv. flm. frv. - Aðalatriði málsins eru þessi: Hvaða fuglum á að útrýma, og hvar á að taka fé til þess ? Í allshn. tókst samkomulag um þessi atriði, en á allt annan hátt en frv. gerir ráð fyrir. Nefndin vill leggja fé til höfuðs svartbaknum einum og ætlar ríkissjóði að greiða það einum. Síðara atriðið vildu menn þó yfirleitt heldur hafa á annan veg, en kom ekki saman um hvernig. Fyrir mitt leyti get ég aldrei fallizt á, að sveitarfélögin greiði þetta, svo dreifð sem varplöndin eru, og svartbakur yrði drepinn engu mínna á varplausum stöðum. Og undir flestum kringumstæðum yrði það óframkvæmanlegt. Ég skal benda á það, að maður, sem færi héðan austur til Vikur og skyti svartbak, hvar sem hann sæi hann á leiðinni, kæmi kannske með 2–3 hundruð til sýslumanns Skaftfellinga og ætti að tilgreina um hvern einasta fugl, hvar hann væri skotinn í þeim 12–14 hreppum, sem yfir var farið. Ég efast um, að allir séu svo kunnugir, að þeir þekki hvarvetna hreppamörkin. Ákvæðið er bæði ósanngjarnt og ekki hægt að fylgja því. Ef þetta stæði í frv., væri ég móti því í heild. Hinsvegar tel ég sjálfsagt, að þeir, sem hafa dúntekjur, eigi að greiða hluta af kostnaðinum, og mundi fylgja brtt. í þá átt síðar. En ég fylgi alls ekki 2. gr., meðan í henni er ákvæði, sem ég tel bæði heimskulegt og ranglátt.