Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Nefndin hefur rætt þetta frv. í þeim búningi, sem það barst okkur frá Nd., en hún gerði ýmsar breytingar á frv. í samráði við þá aðila sem það snertir aðallega. Leggjum við til að frv. verði hér samþykkt í þeim búningi sem Nd. gekk frá því.



Herra forseti. Það hefur komið fram á þessu þingi og fyrri þingum að lífeyrismálefni landsmanna eru mjög flókin. Á þeim vettvangi hefur sprottið upp á undanförnum áratugum mikill fjöldi nýrra stofnana. Forsvarsmenn þeirra sem og stjórnvöld hafa haft það að meginverkefni að reyna að samræma þær reglur og þau ákvæði sem gilda um lífeyrisréttindi landsmanna. Það hefur einnig komið fram bæði á þessu þingi og fyrri þingum frá þm. úr öllum stjórnmálaflokkum, reyndar einnig aðilum utan þings, að nauðsynlegt sé að samræma þetta kerfi í eina heild. Ein hugmyndin um slíka samræmingu var lögð fram í sérstöku frv. til l. um Lífeyrissjóð Íslands sem hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson og fleiri fluttu hér fyrr í vetur, en það er samhljóða frv. sem Guðmundur H. Garðarsson hafði flutt áður. Nefndin sendi þetta frv. til umsagnar fjölmargra aðila og bárust nokkrar umsagnir. Eru þær prentaðar sem fskj. með nál. Í þessum svörum kemur fram að unnið er að því að endurskoða lífeyriskerfið og sérstakar nefndir vinna að þeirri endurskoðun. Nefndin komst þess vegna að þeirri niðurstöðu, að það væri ekki tímabært að taka afstöðu til þess frv. sem við fjölluðum um. Við töldum hins vegar nauðsynlegt að gera tvennt: Í fyrsta lagi að lýsa störfum okkar að málinu og kynna þinginu þær umsagnir sem okkur hafa borist um það. Í öðru lagi að knýja á um það, að svo fljótt sem auðið er og nauðsynlega síðar á þessu ári verði lagt fyrir þingið frv. að l. um samræmt lífeyriskerfi fyrir alla landsmenn. Við leggjum þess vegna ekki til í nál. að sérstök afstaða sé tekin til frv., en kynnum hins vegar þetta tvennt sem ég hef hér lýst. Þess vegna er ekki ástæða, herra forseti, til þess að bera frv. upp til atkv. að lokinni þessari umr., hvorki frv. sjálft né að vísa því til ríkisstj. Það er ætlun okkar, að þessari 2. umr. verði ekki lokið, heldur verði henni frestað, ef svo má að orði komast, og málið dagi síðan uppi með lokum þingsins, þó þannig að við höfum haft hér tækifæri til þess að gera grein fyrir þessum sjónarmiðum. Hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson mun einnig taka til máls hér við þetta tækifæri. En ég hef lýst hér afstöðu og afgreiðslu nefndarinnar og vísa hv. þd. og öðrum þeim, sem þessi mál varða, til þeirra fskj. sem birt eru með nál. Þau eru frá eftirtöldum aðilum: félmrn., Öryrkjabandalagi Íslands, Verslunarráði Íslands, Sambandi almennra lífeyrissjóða, Stéttarsambandi bænda, Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja og Sambandi ísl. samvinnufélaga.



Herra forseti. Ég hef í sjálfu sér litlu við það að bæta sem hv. þm. Ólafur Ragnar Grímsson, formaður n. og frsm., sagði. Þar var, eins og hans er von og vísa, allt saman rétt og skilmerkilega frá greint. Það er kannske nokkuð óvanalegt að nefndir sendi frá sér álit með þessum hætti, að taka ekki afstöðu til málsins, en það hefði að sjálfsögðu verið hægt að gera og er hægt að gera í framhaldsnál. ef þing dregst á langinn sem ekki eru nú horfur á. En sem sagt, við vildum vekja athygli á frv. Þetta mun vera eina frv. sem nú er fullbúið og hefur verið lagt fram, en auðvitað geri bæði ég og aðrir flm. frv. okkur fulla grein fyrir því, að það mun ekki ná fram að ganga óbreytt. Að vísu er það nú svo, að þáltill., sem Alþfl. hefur lagt fram, er efnislega mjög svipuð þessu frv., og komið hafa fram hjá talsmönnum annarra flokka mjög svipuð sjónarmið, þannig að ég er að gera mér vonir um að á haustþingi muni verða unnt að samræma sjónarmið manna. Þau eru kannske ekki eins ólík, þegar þau eru skoðuð ofan í kjölinn, eins og menn í fyrstunni kynnu að álíta. Þessi lífeyrissjóðamál eru í mesta ólestri og óréttlæti í lífeyrissjóðamálunum er náttúrlega algerlega óþolandi. Það vita allir og gera sér grein fyrir og þess vegna hlýtur að verða gerð gangskör að því að leiðrétta misréttið og að koma á heildarskipun sem fólk getur áttað sig á og tryggir öllum landsmönnum hæfilegan lífeyri. Ég er mjög þakklátur meðnm. mínum fyrir að vilja með þessum hætti vekja athygli á frv., gera mönnum grein fyrir því, að það er til umræðu, það er til umfjöllunar. Það mun verða til þess að hvetja aðra til að gera grein fyrir sínum skoðunum. En sú 17 manna nefnd, sem að þessu mun starfa, mun ekki vera komin nægilega langt áleiðis með sínar álitsgerðir. En vonandi hlutast ríkisstj. til um að þessi nefnd ljúki störfum, helst áður en þing kemur saman, og þá verði hægt að taka málið föstum tökum. Málið var sent fjölmörgum aðilum til umsagnar, en aðeins fáir hafa þegar skilað aths. sínum eða umsögnum. Það má kannske segja að við í n. höfum ekki rekið nægilega á eftir þessum umsögnum. En við gerðum okkur grein fyrir því, a. m. k. ég, að þetta frv. mundi ekki ná fram að ganga á þessu þingi, bæði vegna ýmiss háttar anna og svo er það nú einu sinni svo, að þegar frv. kemur frá stjórnarandstöðu og það flókið frv. eins og þetta, þá er ekki venjan að þeir, sem með meirihlutavald fara, hlaupi til og samþykki slíkt skoðunarlítið - og jafnvel ekki með mikilli skoðun. En mergurinn málsins er sá, að með þessu nál. er vakin athygli á málinu. Ég tel þetta hið merkasta mál. Það er ekki mér að þakka að þetta frv. hefur verið unnið. Það var gert af öðrum, eins og hér hefur fram komið. Guðmundur H. Garðarsson og fleiri fluttu það upphaflega og höfðu sérfræðing til að vinna frv. Eftir því sem ég kynnti mér málin meir sannfærðist ég meir um að þarna er í meginatriðum rétt stefna hvort sem einhverjar breytingar verða á frv. gerðar. En ósk mín og von er sú, að Alþingi muni bera gæfu til þess strax á haustþinginu að ná saman um að leysa úr þessu mikla óréttlæti og þeirri miklu flækju eða frumskógi sem þetta kerfi allt er komið í. Ég endurtek þakkir mínar til nm.



Herra forseti. Félmn. hefur tekið þetta frv. til umfjöllunar og mælir með því að það verði samþykkt. Frv. þetta á rætur sínar að rekja til þess, að 1980 var samþykkt þáltill. á Alþingi á þá leið, að Alþingi skori á ríkisstj. að láta gera úttekt á nauðsynlegum endurbótum á opinberu húsnæði til þess að auðvelda hreyfihömluðum aðgang og að gerð verði kostnaðaráætlun um þau verkefni sem brýnust þyki. Þetta stjfrv. fjallar um að veita heimildir í nokkrum lögum til þess að viðkomandi ríkisstofnanir geti breytt opinberu húsnæði eftir því sem þarf til þess að auðvelda hreyfihömluðum aðgang og umgang um þessi hús. Hér er um að ræða breytingu á nokkrum lögum. Í fyrsta lagi er um að ræða breytingu á lögum nr. 57/1978 um heilbrigðisþjónustu. Það er um að kostnaður. við að gera byggingar heilbrigðisstofnana aðgengilegar fötluðu fólki greiðist af ríki og sveitarfélögum í sömu hlutföllum og stofnkostnaður samkv. lögum þessum. Í öðru lagi er um að ræða hliðstæð ákvæði og breytingar á lögum nr. 63/1974 um grunnskóla. Í þriðja lagi er um að ræða hliðstæð ákvæði og breytingar á lögum nr. 112/1976 um byggingu og rekstur dagvistarheimila fyrir börn. Í fjórða lagi er um að ræða till. um breytingu á lögum nr. 107/1970 um félagsheimill þar sem veitt er hliðstæð heimild. Í fimmta lagi er um að ræða till. um breytingar á íþróttalögum nr. 49/1956, sömuleiðis í þessum tilgangi. Þetta mál er komið frá hv. Nd. Það var þar samþykkt ágreiningslaust og enginn ágreiningur var í hv. félmn. Ed. um að mæla með samþykkt frv.