Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Lúðvík Jósepsson Hæstv. forseti. Ég hef kvatt mér hljóðs hér utan dagskrár þó að mér sé ljóst að það sé orðið þröngt um starfstíma hér á Alþ. og því er það ekki meining mín að efna til langra eða mikilla umr. utan dagskrár. En ástæðurnar til þess, að ég hef gert þetta, eru að í gærkvöld komu fréttir í útvarpinu varðandi landhelgismálið sem voru á þá lund að ég tel alveg óhjákvæmilegt að kalla eftir ákveðnum skýringum hér á hv. Alþ. frá ríkisstj. í sambandi við þá frétt. Frá því var skýrt í fréttaskeyti frá fréttastofu Reuters að sá samningamaður Efnahagsbandalagsins, sem hér hefur verið tvisvar til þess að ræða við ríkisstj. um fiskveiðimál. Gundelach, hafi skýrt frá því á blaðamannafundi að hann teldi miklar líkur til þess að samningar verði gerðir fyrir áramót, - samningar sem hann nefndi bráðabirgðasamninga um veiðiheimildir breta í íslenskri fiskveiðilandhelgi. Sagt er að hann hafi sagt að hann gerði sér vonir um að leyfið yrði miðað við a.m.k. 12 skip sem fengju leyfi til þess að veiða stöðugt á miðunum. Einnig var skýrt frá því, að hann hefði tilgreint að hann teldi að Efnahagsbandalagið gæti boðið íslendingum 30 þús. tonna fiskafla af fiskimiðum bandalagsþjóðanna. Mér sýnist að frétt þessi sé í slíku ósamræmi við það, sem fram hefur komið í frásögn íslenskra ráðh. um viðtal við þennan samningamann, að það kalli á skýringu. Í fyrsta lagi liggur það fyrir að þeir ráðh. okkar, sem áttu viðtöl við þennan sendimann Efnahagsbandalagsins, hafa skýrt frá því að þeir hafi algjörlega neitað að fallast á allt sem héti bráðabirgðasamkomulag varðandi veiðar breta hér við land. Eigi að síður segir þessi sendimaður nú við opinbera fréttastofu að hann telji miklar líkur á því að það takist að ná bráðabirgðasamkomulagi um veiðar breta hér við land. Sé gengið út frá því, sem ég vil ganga út frá, að ráðh. skýri hér rétt frá og dragi ekkert undan varðandi þennan lið, þá er augljóst mál að sendimaður Efnahagsbandalagsins er að fara hér með staðlausa stafi sem ber að mótmæla ef hann er þegar búinn að fá skýr svör við því að bráðabirgðasamningur um veiðiheimildir breta komi ekki til greina. Þá hafa íslenskir ráðh. einnig skýrt frá því hér á Alþ. m.a. að í þeim könnunarviðræðum, sem fram hafa farið, hafi ekkert verið rætt um skinafjölda eða aflamagn. Sem sagt því hefur algjörlega verið neitað að umr. hafi komist á það stig. En eigi að síður leyfir þessi erlendi samningamaður sér að tala opinberlega um það að hann hafi sterkar líkur fyrir því að samningar muni takast um veiðiheimildir fyrir a.m.k. 12 skip sem fái þá að veiða stöðugt á miðunum, borið saman við 24 skip áður. Ef þessi erlendi sendimaður segir þetta gjörsamlega út í bláinn og án þess að hafa nokkuð fyrir sínu máli, þá ber vitanlega einnig að bera þetta til baka, mótmæla þessu harðlega og segja að hann hafi enga ástæðu til þess að halda slíku fram sem þessu. Það verður líka að teljast alveg furðulegt að ráðh. okkar skýra frá því að í þessum könnunarviðræðum hafi ekkert boð komið fram af hálfu Efnahagsbandalagsins, ekkert efnislegt boð um veiðiheimildir eða magn sem okkur stæði til boða á fiskimiðum bandalagsþjóðanna, en þá birtir hann hins vegar tilkynningu um það erlendis að bandalagið vilji bjóða okkur 30 þús. tonna fiskafla af sínum miðum. Hér skakkar svo miklu á því sem okkur hefur verið sagt hvað hafi farið á milli íslenskra ráðamanna og þessa erlenda sendimanns að það kallar á skýringu, eins og ég hef sagt, og ég óska eftir því að hæstv. forsrh. geri hér grein fyrir því hvernig getur í þessu legið. Einnig óska ég eftir því að hann fallist á að gera ráðstafanir til að mótmæla því sem fram hefur komið hjá Gundelaceh erlendis varðandi þessi mál, - hann geri ráðstafanir til að bera þetta til baka sé þetta rangt, neita þessu formlega sem staðlausum stöfum. Hitt verð ég að segja, að mér sýnist að það sé með fádæmum ef erlendur sendimaður, sem kemur hingað til að ræða við íslensk stjórnvöld um mál eins og það sem hér er um að ræða, fer af fundi þeirra hér og lætur opinberlega hafa eftir sér það sem greint er frá í fréttastofufregnum um þetta efni án þess að hann hafi nokkra minnstu ástæðu til þess. Það ætti þá a.m.k. af okkar hálfu ekki að vera mikill vandi að afgreiða þann mann þegar hann kemur enn einu sinni til fundar við okkur. En ef hann hefur haft einhverja ástæðu til þess að tala um málið á þann hátt, sem hann hefur gert, vegna viðtala sinna hér, formlegra eða óformlegra, þá á það líka að koma hér fram. Það, sem ég tel að skipti hér öllu máli, er að ríkisstj. fáist til að tala skýrt um þetta mál, hún þurfi ekki að nota neitt rósamál sem megi síðan þýða á marga vegu. Það teldi ég að hún gæti m.a. gert af þessu tilefni með því að gera aths. erlendis við það sem haft er eftir þessum erlenda samningamanni, þannig að það verði þá ekki misskilið sem frá íslensku ríkisstj. kemur í þessum efnum. En auk þessa, sem ég hef nefnt, þá sýnir það, sem þarna hefur verið að gerast, að það er rétt, sem ég og fleiri hafa þér sagt af hálfu stjórnarandstöðunnar, að það er knýjandi nauðsyn að hæstv. ríkisstj. birti stefnu sína í þessu máli, að hún láti koma fram hver stefna hennar er. Annars má búast við því að fregnir af þessu tagi haldi áfram og þá vitanlega tilheyrandi óróleiki hér um allt land, því það má ríkisstj. vita, að þeir verða æðimargir hér í okkar landi sem ekki vilja fallast á að gera nýjan veiðiheimildasamning við breta eða við Efnahagsbandalagið. Ég lofaði því að eyða hér ekki löngu máli og skal standa við það. Ég óska eftir því að hæstv. forsrh. geri hér grein fyrir því af hálfu ríkisstj. hvernig stendur á þeim mikla mismun sem kemur fram í frásögn hins erlenda sendimanns og því, sem þjóðinni og okkur hér á Alþ. hefur verið sagt af okkar trúnaðarmönnum um þessar viðræður, og að hann lýsi því yfir, að hann sé fús til að bera þetta til baka, það sem rangt er þarna sagt. Ég vænti þess líka, að hann vilji nú að athuguðu máli fallast á kröfu okkar um það að gera stefnu ríkisstj. skýra og opinbera, svo það þurfi ekki að koma til slíkra missagna aftur.



Herra forseti. Ég skal vera mjög stuttorður. Ég tek undir þau ummæli hv. síðasta ræðumanns, að nauðsynlegt er að hæstv. ríkisstj. gefi á því skýringu, hvernig á því kunni að standa að samningamaður Efnahagsbandalagsins, sem hér var tvisvar a.m.k., hefur látið sér um munn fara þau ummæli sem fréttastofur hafa eftir honum og auðvitað er ekki víst að séu rétt eftir höfð, en þau hafa engu að siður verið höfð eftir erlendis og hér heima, og þá er nauðsynlegt að hæstv. ríkisstj. geri grein fyrir því hvernig á slíku stendur. Ég vil í því sambandi bæta því við það sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að það ættu að vera hæg heimatökin vegna þess að hæstv. utanrrh. er einmitt staddur í Brüssel og ætti því að geta rætt þar við Gundelach sjálfan hvað hann raunverulega hefur sagt og hvernig á því stendur að jafnfurðulegar fregnir og nú hefur átt sér stað berast utan úr heimi um þær viðræður sem hér fóru fram. En fyrst á annað borð eru hafnar umr. utan dagskrár hér í hv. Nd. um málefni ríkisstj. og vinnubrögð hennar get ég ekki látið hjá líða að vekja með örfáum orðum athygli á því sem undarlegt er hér innan þings í veigamiklum atriðum varðandi störf og stefnu hæstv. ríkisstj. Ég vek athygli á því að í dag er 10. des. Ég hef áreiðanlega heimild fyrir því að störfum fjvn. er ekki svo langt komið 10. des. að stjórnarflokkafulltrúarnir í n. hafi tilbúnar till. sínar undir 2. umr. fjárl. Ég hef að vísu ekki gáð að því, en ég efast um að þetta hafi gerst áður, að 10. des. sé kominn án þess að ríkisstj. hafi markað stefnu sína varðandi í fjárlagagerð næsta árs. Ég vek í öðru lagi athygli á því, að í gær var útbýtt hér á hinu háa Alþ. frv. um nýja tollskrá sem tvímælalaust verður talið veigamesta frv. sem fyrir Alþ. hefur verið lagt, að fjárlagafrv. einu undanteknu. Það er lagt fram 9. des. Fyrsti fundur fjh.- og viðskn. Alþ. um málið var haldinn kl. 9 í morgun og það er á dagskrá Ed. í dag. því fer auðvitað fjarri að fjh.- og viðskn. gæti nema rétt lokið byrjunarumr. um málið. Og nú er manni sagt, - ég vildi gjarnan fá það staðfest af hálfu hæstv. ríkisstj., - að það sé tilætlunin að þetta frv. verði afgr. á 9–10 dögum hér á hinu háa Alþ. Þetta er frv. sem verið hefur mánuðum saman í samningu og er í sjálfu sér mjög vandlega unnið. Stefna þess er tvímælalaust rétt, það stefnir í rétta átt, en málið er mjög flókið og það er vægast sagt að sýna Alþ. lítilsvirðingu að ætla því aðeins 9–10 daga til þess að fjalla um jafnveigamikið mál og hér er um að ræða, sem þó er vitað að búið er að ræða við t.d. iðnrekendur og fleiri atvinnurekendur úti í bæ í marga mánuði. Við þá, sem frv. snertir, er rætt um málið, en Alþ. er sýnd sú lítilsvirðing að því er fleygt framan í alþm. 9–10 dögum áður en Alþ. á að ljúka. Í þriðja og síðasta lagi vil ég leyfa mér að nefna meðferð skattamálanna. Því var lýst yfir í stefnuyfirlýsingu hæstv. ríkisstj. þegar hún tók við völdum að hún mundi leggja fram þá þegar á því þingi frv. til nýrra skattalaga. Nú er þetta þriðja þingið sem háð er síðan hæstv. ríkisstj. tók við völdum, og enn hefur ekkert frv. til nýrra skattalaga séð dagsins ljós. Fyrir u.þ.b. tveimur árum fór hæstv. fjmrh. þess á leit við þingflokkana að þeir tilnefndu fulltrúa í n. til þess að fjalla ásamt embættismönnum og fulltrúum ríkisstjórnarflokkanna um gerð nýrra skattalaga. Sú n. hefur haldið tvo fundi. Ég er fulltrúi flokks míns í n. og hef tvívegis verið boðaður á fund í n. í tvö ár. Þetta eru svo einstök vinnubrögð að engu tali tekur, og enginn veit á þessum degi hvort nýtt frv. til skattalaga verður sýnt á þinginu eða ekki. Engum dettur í hug að það verði afgr. fyrir jólaleyfi. En verður það sýnt eða ekki, og er virkilega meiningin að afgr. fjárl. án þess að þingheimur hafi nokkra hugmynd um það hvaða hugmyndir ríkisstj. geri sér um það hver skuli vera tekjuöflun í formi tekjuskatts á árinu 1977? Það er nauðsynlegt að hæstv. ríkisstj. gefi þingheimi upplýsingar um þessi þrjú atriði sem ég hef hér gert að umtalsefni. Háttalag hæstv. ríkisstj. í garð Alþ. sem slíks er þannig, að það verður næstum að telja það til einsdæma. A.m.k. er það engan veginn með því móti að við það verði unað. Það er því ekki aðeins að því er snertir fréttaburð af viðræðum ríkisstj. við erlenda sendimenn sem vinnubrögðum hefur verið áfátt. Þeim er einnig stórlega áfátt gagnvart hinu háa Alþingi.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Austurl. og hv. 9. þm. Reykv. hafa óskað eftir því að ég gæfi hér skýringu og gerði grein fyrir ummælum Finns Olavs Gundelachs. Ég verð strax að segja eins og er, að mér er það algjörlega um megn vegna þess að ég eða ríkisstj. ber ekki ábyrgð á þeim ummælum. Þau eru algjörlega á hans ábyrgð og það verður að krefja hann sjálfan skýringa á þeim. Aðrar skýringar af hálfu íslensku ríkisstj. er ekki um að ræða en þær sem ráðh. hafa gefið hér í umr. sem nýlega hafa farið fram um viðræðurnar við fulltrúa Efnahagsbandalagsins og framhald þeirra. Það er í raun og veru til of mikils ætlast að ég geti gefið skýringu á þessum ummælum, og ég held, að hv. þm. hljóti að skilja það. Ég hef haft símasamband við hæstv. utanrrh. og hann gerir ráð fyrir því að hitta Finn Olav Gundelach í kvöldverðarboði, að vísu ásamt fleira fólki, og hann mun áreiðanlega í fyrsta lagi ganga úr skugga um hvort þessi ummæli séu rétt eftir höfð og í öðru lagi mótmæla þeim ef svo er. Ég vil taka það fram að við höfum orðið fyrir því fyrr að ummæli slík sem þessi, bæði erlendra manna og innlendra, eru afbökuð af fjölmiðlum og fréttamönnum, svo að út af fyrir sig megum við ekki taka þau of alvarlega. Það skiptir ekki höfuðmáli hvað þessi maður segir erlendis. Það, sem skiptir höfuðmáli, er hvaða niðurstaða verður af þeim viðræðum sem gerð var grein fyrir með fréttatilkynningu eftir síðustu könnunarviðræðurnar hér í Reykjavík að mundu fara fram fyrir jól. Það, sem fram kemur í þessum fréttum af ummæli Finns Gundelachs, er alger nýlunda fyrir mér og þess vegna er ekkert meira um þau að segja af minni hálfu en ég hef sagt áður í umr. um þessi mál. En það er rétt að það komi hér fram, að í samræmi við niðurstöðu á könnunarfundum í Reykjavík var samþ. að viðræður yrðu fyrir jól, og það er búist við því að léð verði máls á að þær viðræður fari fram í Brüssel 16.-17. des. undir forustu sendiherra okkar þar, Tómasar Tómassonar, en að öðru leyti hefur ekkert verið ákveðið um það hverjir taki þátt í þeim viðræðum af okkar hálfu. Ég sé svo ekki ástæðu til að dvelja frekar við þessi ummæli Gundelachs, en vil þó aðeins vitna í frétt Morgunblaðsins um þetta mál, hvað sjútvrh. og utanrrh. segja um þessi ummæli, með leyfi forseta: „Í fyrsta lagi hefur engin ákvörðun verið tekin um viðræður enn sem komið er,“ - og það er alveg rétt, vegna þess að það er fyrst nú í dag sem í samtali við utanrrh. var léð máls á þessum dagsetningum og þeirri tilhögun viðræðnanna sem ég gat um, - „og í öðru lagi,“ segir sjútvrh. „tel ég að fulltrúar Efnahagsbandalagsins geti á engan hátt sagt hvers konar samkomulagi þeir geti komist að um gagnkvæmar fiskveiðiheimildir Efnahagsbandalagsins og íslendinga eða með hvaða hætti.“ Einar Ágústsson utanrrh. sagði skv. frásögn blaðsins, efnislega samhljóða því sem hann hefur sagt hér á hv. Alþ., þegar Morgunblaðið bar undir hann þau ummæli Finn Olav Gundelachs að handalagið mundi ekki geta farið yfir 30 þús. tonna aflakvóta til handa íslendingum í skiptum fyrir veiðiheimildir aðildarríkja bandalagsins innan 200 mílnanna við Ísland, - eftir hæstv. utanrrh. er haft: „Í þeim könnunarviðræðum, sem fram hafa farið, hafa engin bein tilboð komið fram um hugsanlegt aflamagn okkar á miðum Efnahagsbandalagsins. Þar var allt mjög óljóst og því get ég ekki skilið hvernig þessi tala um 30 þús. tonn er til komin.“ Það hefur verið sagt áður í sambandi við þessar viðræður, að við íslendingar gætum ekki tekið afstöðu til málsins fyrr en við vissum hvað Efnahagsbandalagið hefði að bjóða. Efnahagsbandalagið hefur ekkert boð lagt fram og hafi það nú tilboð tilbúið um 30 þús. tonn, þá vitum við ekki um hvaða fisktegundir er hér að ræða eða á hvaða svæðum veiðiheimildir mundu verða veittar. Það er ekki fyrr en við sjáum slíkt tilboð að við getum metið það og vegið og gert upp huga okkar um það, hvort það er þess virði að því sé sinnt eða ekki. Þegar auglýst er eftir stefnu íslenskra stjórnvalda, þá er þetta stefna íslensku ríkisstj., að fá fram tilboð Efnahagsbandalagsins eða réttara sagt að gefa Efnahagsbandalaginu kost á að leggja fram tilboð og að því fram komnu að vega það og meta og taka síðan ákvörðun um hvort úr samningum verður eða ekki. Þetta liggur alveg ljóst fyrir og hefur verið sagt hér ítrekað. Það, sem okkur greinir á, ríkisstj. annars vegar og stjórnarandstöðuna hins vegar í þessu máli, að því er mér skilst, er það, að stjórnarandstaðan vill ekki gefa Efnahagsbandalaginu kost á að leggja fram tilboð sitt. Ríkisstj. vill gefa Efnahagsbandalaginu kost á að leggja fram tilboð sitt. Í því er ekki fólgin nein skuldbinding til Efnahagsbandalagsins um það að við það verði samið eða með hvaða hætti samið verður. Ég held að þetta sé alveg skýrt um afstöðu ríkisstj. að þessu leyti. Hv. 9. þm. Reykv. ræddi nokkuð þingstörfin og talaði í fyrsta lagi um að afgreiðsla fjárlagafrv. væri seinna á ferðinni en áður. Ég er ekki svo kunnugur þingstörfum að ég hafi dagsetningar tiltækar, en mér er nær að halda að þetta sé með ósköp svipuðum hætti nú og oft hefur verið. Því miður er afgreiðsla fjárlagafrv. of seint á ferðinni. Ég get verið alveg sammála hv. þm. um það, og það virðist vera svo, að þótt góður ásetningur sé um að breyta til og hafa fyrra fallið á afgreiðslu mála, þá æxlast hlutirnir gjarnan þannig að síðustu dagar þings fyrir jól eru allt of miklir annríkisdagar. Ég held að þetta hafi verið reynslan, hvaða ríkisstj. sem hefur farið með völd. Auðvitað eru lausnir ýmissa vandamála tímafrekari en ella þegar um erfiða stöðu er að ræða, eins og verið hefur í efnahagsmálum landsmanna og fjármálum ríkisins. Þrátt fyrir það að staða okkar sé verri en oftast áður, þótt nokkrar batahorfur séu nú sem betur fer, þá er fjárlagafrv. ekki seinna á ferðinni en verið hefur oftast nær. Ég býst við því að fjvn. gangi frá till. sínum fyrir 2. umr. fjárlaga núna fyrir eða um helgina og því ætti 2. umr. að geta farið fram fljótlega eftir helgina, eftir því sem ég veit best. Í öðru lagi ræddi hv. þm. um að frv. um nýja tollskrá hefði verið lagt fram á Alþ. í gær og væri til 1. umr. í fyrri d. nú í dag, og það er alveg rétt. Hér er líka um mál að ræða sem er of seint á ferðinni. Ég tel sjálfsagt að samráð verði haft við formenn þingflokkanna um hvernig afgreiðslu slíks máls yrði háttað og hvað þm. treysti sér til að hraða afgreiðslu þessa máls. Auðvitað væri æskilegast að fá afgreiðslu þess tryggða fyrir hátíðar. Ef það er ekki hægt, þá verðum við að finna einhvern samkomulagsgrundvöll um annað. Í þriðja lagi gerði hv. þm. að umræðuefni meðferð skattamála. Skattalagafrv. hefur lengi verið í undirbúningi. Það er von mín að það verði sýnt nú fyrir hátíðar. Ég skal þó ekki endanlega fullyrða það og vil gjarnan hafa samráð við formenn þingflokka ásamt með hæstv. fjmrh., hvort réttara væri að hafa sérstakt samráð við fulltrúa flokkanna um skattamál áður. En ég held þó að það saki ekkert út af fyrir sig að sýna frv. og gefa sér síðan góðan tíma í þinghléi og þegar þing kemur saman aftur til að fjalla um það.



Herra forseti. Það er ekki í fyrsta skipti nú sem fregnir berast utan úr heimi um það, hvern gang landhelgismálið virðist hafa. Því miður virðist það vera orðin föst regla að fregnir af gangi þess máls í höndum hæstv. ríkisstj. komi yfirleitt fyrst af erlendri grund. Þetta höfum við mörg dæmi um hér á undanförnum mánuðum, og hetta er því ekkert nýtt. Og í allt of mörgum tilfellum hafa þessar fregnir erlendis frá haft við rök að styðjast, hversu margar yfirlýsingar sem hæstv. ráðh. hafa gefið hér. Þetta er því ekkert nýtt, að við fáum fregnir með þeim hætti sem hér hefur gerst að því er þetta varðar. Hæstv. forsrh. sagði að það væri sér um megn að svara fyrir þessi ummæli. Það má vera að það sé honum um megn. En hvernig væri nú að hæstv. ráðh., hæstv. ríkisstj. núna eftir að þetta gerist ítrekað, að fregnir með þessum hætti berast, sendi opinberlega frá sér mótmæli gegn vinnubrögðum af þessu tagi hjá aðilum, sem hæstv. ríkisstj. er í viðtölum, ef ekki samningum við um landhelgismálið? Hversu lengi ætlar hæstv. ríkisstj. að líða þessum aðilum það, að þeir séu með alls konar yfirlýsingar af gangi mála og fyrirhuguðum viðræðum, ef allar þær yfirlýsingar þessara aðila eru úr lausu lofti gripnar, enginn fótur fyrir þeim? Ég held að það væri tími til kominn að hæstv. ráðh. gefi út skorinorða yfirlýsingu um að öll slík tilmæli séu úr lausu lofti gripin og þan skuli að engu höfð, ef þetta er svo. Það er varla nema tvennt til í þessu dæmi. Annaðhvort fer sendimaður Efnahagsbandalagsins, sem hér var í viðræðum við hæstv. ríkisstj. eða forsvarsmenn hennar nú fyrir stuttu, annaðhvort fer hann með algjör ósannindi í þessu máli eða hæstv. ráðh. hafa gefið villandi upplýsingar. Ég held að það liggi í augum uppi að vart sé nema tvennt til í þessu dæmi Og ef hæstv. ráðh. fást ekki til þess að gefa út ótvíræða yfirlýsingu um það til fjölmiðla, ekki bara hér, heldur og erlendis, ekki síst þeirra fréttastofnana sem ummæli þessi eru höfð eftir, þá er það lágmarkskrafa, hafi hæstv. ráðh. sagt íslensku þjóðinni rétt frá, að þeir gefi út opinbera tilkynningu um að þessar fregnir, sem nú berast af gangi mála varðandi landhelgismálið, séu algjörlega ósannar. Meðan þeir gera það ekki er vart hægt við öðru að búast en að það sé ályktað sem svo að þeir hafi ekki sagt allan sannleikann í þessu máli. F.n hæstv. forsrh. sagði að það skipti ekki höfuðmáli þó að yfirlýsingar birtust af þessu tagi, þó algjörlega ósannar væru, það skipti ekki höfuðmáli um gang eða niðurstöðu málsins Það skiptir sem sé ekki höfuðmáli á hvern hátt er rangtúlkað af erlendum aðilum, þeim aðilum sem íslensk stjórnvöld eiga í samningamakki við, - það skiptir ekki höfuðmáli hvernig þessir erlendu aðilar halda á málinu og hversu villandi upplýsingar þeir gefa. Ég efast um að það séu margir sem eru sammála hæstv. forsrh. um þetta, að það skipti ekki máli hvort rétt eða rangt sé skýrt frá því sem er að gerast í málinu. En ég heyrði ekki betur en hæstv. forsrh. í lok sinnar ræðu segði það ótvírætt, að hæstv. ríkisstj hefði léð máls á viðræðum við EBE 16. og 17. des. Ég bið hæstv. forsrh. að leiðrétta það hér á eftir ef ég hef tekið skakkt eftir, en ég tók það svo, að hæstv. ríkisstj. væri búin að ljá máls á viðræðum við EBE 16. og 17. des. Það er nýtt fyrir mér í málinn. Ég hef ekki heyrt þá yfirlýsingu af hálfu hæstv. ríkisstj. fyrr, að hún hafi léð máls á viðræðum þessa tilteknu daga. En það, sem mér fannst kannske verst í sambandi við ræðu hæstv. forsrh., var að hann talaði í þeim dúr í sambandi við að fá tilboð frá EBE, að það var ómögulegt, hversu velviljaður sem maður væri hæstv. ríkisstj., að skilja það á annan veg en þann, að ráðh. hygðust semja við EBE um veiðiheimildir, fyrst og fremst til handa bretum. Hann sagði eitthvað á þá leið, að hæstv. ríkisstj. biði eftir því að fá tilboð frá Efnahagsbandalaginu og síðan vega það og meta. Þetta verður ekki skilið á annan hátt en þann, að hæstv. ríkisstj. sé með hugmyndir um að semja við Efnahagsbandalagið um veiðiheimildir bretum til handa.  Ég ítreka það, að ef það samkv. því sem hæstv. forsrh. segir hér er rétt, að ummæli sendimanns EBE varðandi málið séu algjörlega röng, þá ætti hæstv. ríkisstj. að fylgja því eftir á þann veg að gefa út opinberlega tilkynningu um að slíkt sé algjörlega úr lausu lofti gripið og hafi ekki við nein rök að styðjast. Það ætti ekki að verða mjög kostnaðarsamt eða taka mikinn tíma hæstv. ráðh. frá öðrum störfum. Ég vil segja fáein orð í sambandi við það sem hv. 9. þm. Reykv., Gylfi Þ. Gíslason, kom hér inn á og hæstv. forsrh. varðandi þingstörfin. Það eru a.m.k. fimm stórmál sem gefnar hafa verið út yfirlýsingar um að eigi að afgr. fyrir þinghlé nú fyrir jól. Það eru a.m.k. fimm mál. Það eru skattamálin og að sjálfsögðu fjárlögin, í tengslum við fjárlögin, eftir því sem boðað hefur verið, breyting á lögum um sjúkratryggingar. Það frv. hefur mér vitanlega ekki sést enn á borði þm. og er komið að því að fram fari 2. umr. um fjárlög. Það er lánsfjáráætlun sem hæstv. fjmrh. boðaði í fjárlagaræðu sinni að mundi sjást um miðjan nóvember. Það hefur ekki sést enn á borðum þm. Það er vegáætlunin sem samkv. fjálglegum yfirlýsingum hæstv. samgrh. átti að afgr. fyrir áramót. Og síðast tollskráin. Öllum þessum málum hefur verið yfirlýst að ætti að ljúka hér fyrir þinghlé, og ég tek undir þá gagnrýni sem komið hefur fram um það að meðferð mála með þeim hætti, sem hér er greinilega fyrirhugað að eigi að verða, slík meðferð nær ekki nokkurri átt. Það er ekki farið að sjást enn frv. sem á að afgr. samhliða fjárlögum fyrir árið 1977, og er þó ekki nema um það bil ein vika þar til þinghlé verður gert. Það er fyllsta ástæða til þess að benda á þetta og gagnrýna, og undir það tek ég. Ég efast mjög um að það hafi áður, a.m.k. það sem ég þekki til, verið jafnmikið af stórmálum sem eftir hefur verið að afgr. á jafnstuttum tíma og nú er til stefnu, ef á annað borð á að afgr málin fyrir þinghlé. Það væri því vissulega ástæða til þess að spyrjast um það hvort nýjar upplýsingar lægju fyrir að því er þetta varðar, hvort eitthvað af þessum stórmálum hafi nú þegar verið ákveðið að afgr. eða ekki fyrir þinghlé. Ef afgr. á þau öll, þá skil ég ekki hvernig í ósköpunum hæstv. ríkisstj. ætlast til þess af þm. að þeir geti annað því með skikkanlegum hætti að afgr. öll þessi stórmál á einni viku. Það er því ekki að ástæðulausu að hér er á þetta bent og vakin athygli á því hvernig vinnubrögðum hefur verið háttað og hvernig er fyrirhugað að öllu óbreyttu að haga vinnubrögðum þar til þinghlé verður gert.



Herra forseti. Yfirlýsingar þær, sem Gundelach hefur gefið í Brüssel og þrír íslenskir ráðh. hafa gefið leiða fram svo algjörar mótsagnir að það er ekki að undra þótt fólk sé hissa. Mönnum finnst ótrúlegt að ráðh. okkar segi okkur visvítandi ósatt og það berum við ekki á þá, en mönnum finnst líka ótrúlegt að jafnreyndur maður í svo mikilli ábyrgðarstöðu sem Gundelach skuli tala svo ógætilega ef rétt er eftir honum haft og hann telur að þetta sé hans mat á því sem muni koma. Að vísu sækja bretar mjög að honum og gagnrýna hann, en engu að siður er þetta þrautreyndur maður sem ætti að standast slíkt. Hæstv. forsrh. benti á þann möguleika að rangt væri farið með ummæli Gundelachs. Fréttirnar eru að vísu þess eðlis, að mér þykir ótrúlegt að breskir blaðamenn, sem mikið hafa spurt og skrifað um fiskveiðimál, hafi ekki farið rétt með aðalatriði eins og skipafjölda og tonnatölu, eða eitthvað nálægt því, a.m.k. að þeir hafi ekki farið að búa til tölur ef engar hafa verið nefndar. En þó að frétt Reuters, svo við tökum hana eina, sé ekki algjörlega rétt, þá væri ástæða til þess fyrir íslensku ríkisstj. að kalla í fréttaritara Reuters hér og mótmæla fréttinni, því að það er ráðlegt að senda sannleikann af stað, jafnvel þó máltækið segi að honum gangi illa að elta lygina uppi. Ég tel því að ef blaðaþjónusta ríkisstj, er í lagi, þá hefðu íslensku ráðh. átt að mótmæla á þennan hátt og að þau mótmæli kæmu þá frá Reuter til þeirra sömu bresku blaða sem hafa birt þessar fréttir. Ekki þykir mér augljóst, að skrif þessi öll. fréttir og yfirlýsingar, hvort sem sagt er satt frá þeim eða ekki, staðfesta það sem stjórnarandstaðan hefur haldið fram frá upphafi í þessu máli, að kjarni þess eru veiðiheimildir, en ekki friðunaraðgerðir. Málið snýst um veiðiheimildir fyrir breta eftir 1. jan. Má því segja að í túlkun þess hér heima hafi verið gerð nokkur tilraun til að gefa því aðra mynd en það sem mestu máli skiptir með því að tala svo mikið um friðunaraðgerðirnar sem gert hefur verið. Hæstv. forsrh. hélt því fram að stjórnarandstaðan vildi ekki gefa Efnahagsbandalaginu kost á að leggja fram tilboð. Þetta er alls ekki rétt. Stjórnarandstaðan hefur ekki mótmælt því á nokkurn hátt. En hún hefur krafist þess aftur og aftur að ríkisstj. léti í l.jós ákveðna skoðun á tilteknum atriðum, þ.e. veiðiheimildum þegar í stað Nú veit ég ekki hvaða hugmyndir hæstv. ráðh. hafa um viðræður ríkja yfirleitt, en ég hygg að það muni algengara að annar hvor eða báðir aðilar gangi til viðræðna um deilumál eftir að hafa lýst yfir ákveðinni stefnu í ákveðnum um. Deilumál skapast af því að aðilarnir hafa ákveðna stefnu. Ég held að það sé langt frá því að vera raunhæf hugmynd um hvernig milliríkjaviðskipti eiga sér stað, að tveir englar eða fleiri setjist saman við borð og enginn hafi ákveðið neitt og allir syngi hallelúja, árangurinn fari eftir því hvað gerist við borðið. Það má taka hvaða samningaviðræður í heiminum sem er - það er nóg af þeim - og ég er sannfærður um að það muni koma í ljós að aðilar viti samningaborðið hafa fyrir fram ákveðna stefnu varðandi ákveðin meginatriði. Hitt er svo annað mál, að sáttasemjarar reyna að finna millileiðir. En það er engin dauðasynd þó að íslendingar hafi einhverja stefnu varðandi það hvort þeir geti í dag látið einhvern hluta af hugsanlegum afla hér til útlendinga áfram, umfram það sem þegar hefur verið samið um. Það er því alls ekki ráðleg samningaaðferð sem hæstv. forsrh. temur sér, vegna þess að það styrkir alla aðstöðu, ef þarf að setjast niður og tala við þessa menn, ef menn hafa lýst yfir að þeir hafi ákveðna fyrir fram gerða og mótaða stefnu. Ég skil ekki að hæstv. ráðh. skuli ímynda sér að íslenska þjóðin sé samþykk því að breskum togurum verði enn eftir 25 ára umþóttunartíma veittar frekari veiðiheimildir. Bindindismaður fer í veislu. Hann veit ekki hvað honum verður boðið. En hann veit hvað hann þiggur ekki. Það er þetta sem við erum að biðja hæstv. ríkisstj. um að taka sem fordæmi. Segið íslensku þjóðinni og segið andstæðingum okkar eða viðsemjendum, að veiðiheimildir fái þeir ekki, og talið þið svo við þá um fiskverndarmál eins lengi og þið viljið. Það liggur ekkert á í þeim efnum.



Forseti. Það voru nokkrar athugasemdir sem ég vildi gera í sambandi við það sem hæstv. forsrh. sagði. Mér datt aldrei í hug að halda þannig á mínu máli, að ég ætlaðist til þess að hann bæri ábyrgð á hví sem sendimaður Efnahagsbandalagsins hefur sagt í þessum efnum. En það var hitt, sem ég fór fram á, að hann mótmælti því að það gæti verið rétt, sem haft er eftir þessum erlenda sendimanni, og að hann kæmi því á framfæri erlendis að hér væri rangt farið með staðreyndir. En mér fannst fara eins og fyrri daginn hjá hæstv. forsrh. varðandi þetta mál, að hann vildi skjóta sér undan að verða við þessu. Hann vildi helst ekkert segja um efnisatriði þess sem haft er eftir Finn Gundelach. En þegar þetta er haft eftir þessum sendimanni - ekki einu sinni, heldur æ ofan í æ og það af viðurkenndum og þekktum erlendum fréttastofum. þá er ekki hægt að láta einsog maður hafi ekkert heyrt. Ég tel að okkar samningamenn, okkar ráðh. séu furðulega lítilvægir ef þeir sætta sig við þau vinnubrögð. að sá aðili, sem þeir eru að ræða við um mál eins og þetta, láti hafa eftir sér slíkt sem hér hefur verið rakið. Okkar samningamenn verða að gæta sæmdar sinnar. Þeir verða að reyna að halda virðingu því annars verður hreinlega troðið á þeim af yfirgangssömum samningamönnum. Það er ekkert um það að villast að þessi framkoma hins erlenda sendimanns er furðulega ósvífin, nema þá, eins og hér hefur komið fram, að eitthvað hafi verið dregið undan í skýrslum ráðh. okkar, sem rætt hafa þessi mál, og okkur hafi ekki verið skýrt frá nema hálfum sannleika. Ég verð að segja það, að það er líka orðið verulega óþægilegt í máli eins og þessu hvað það kemur oft fyrir að við fáum fréttir af gangi mála erlendis frá og einnig hvað það fer oft á þá lund að fréttirnar erlendis frá reynast vera sannleikurinn sjálfur. Þó að það skipti ekki mjög miklu máli, þá vil ég benda á það, að hér var margendurtekið af ráðh. okkar, bæði í sjónvarpsþætti fyrir stuttu og í umr á Alþ., að það væri alveg rangt að það væri búið að ákveða nokkrar framhaldsviðræður og það úti í Brüssel, staðurinn væri ekki ákveðinn, tíminn væri ekki ákveðinn, heldur væri aðeins rætt um það að viðræðunum yrði haldið áfram. Eftir að ráðh. okkar eru búnir að margendurtaka þetta og neita þessu og það gengur svo langt að sjútvrh. heldur meira að segja áfram að neita þessu í viðtali sínu við Morgunblaðið, eflaust seint í gærkvöldi, þá kemur forsrh. nú og verður að staðfesta að þetta, sem útlendingarnir voru búnir að þrástagast á áður, sé rétt, umr. eigi að fara fram í Brüssel og umr. eigi að fara þar fram 16. og 17. des. Þetta reynist allt vera rétt. Eða hafa þessir erlendu viðsemjendur okkar slíkt vald, að þó að ekkert sé búið að ákveða hér, þá geti þeir ákveðið hlutina fyrir fram og látið það alltaf reynast vera rétt sem þeir segja fyrir fram? Ég tók eftir því að hæstv. forsrh. sagði að það hefði verið fyrst nú í dag sem léð hefði verið máls á þessu, að fundurinn færi fram í Brüssel 16. og 17. des., og ég skildi ummæli hans þannig, að sá fundur yrði undir forsæti sendiherra okkar í Brüssel. Það táknar þá væntanlega það, að það eigi ekki að senda ráðh okkar út til þátttöku í þessum viðræðum. því að illa trúi ég því að utanrrh. okkar og sjútvrh. eigi að sitja þar á fundi til framhaldsumr. um þetta mál og vera þar undir stjórn og forsæti sendiherra okkar í Brüssel. Það virðist því vera að þessar viðræður eigi að fara fram á allt öðrum grundvelli en þær hafa verið þér heima, og er það mál út af fyrir sig. En það er eins og jafnan áður, að hæstv. forsrh. heldur sig mjög skýrt við það að við megum ekki taka ákveðna stefnu í þessu máli. Við megum ekki gera það upp við okkur hvert sé viðhorf okkar í grundvallaratriðum, t.d. varðandi gagnkvæmar veiðiheimildir. Við megum ekkert gefa upp um þetta fyrr en við erum búnir að gefa Efnahagsbandalaginu kost á að leggja fram till. sínar, tilboð sitt um þetta mál. Ég tek undir það sem hv. 2. landsk. þm., Benedikt Gröndal. sagði um þetta. Þetta er auðvitað alveg fráleit afsökun hjá hæstv. ríkisstj. Þetta er alveg óvenjulegt. Það liggur jafnan fyrir, þegar aðilar ganga að samningaborði eða hefja viðræður, hver sé meginstefna þeirra, a.m.k. í öllum stærri og viðameiri málum sem umr. hefjast um. Að það sé eitthvert höfuðatriði að geta sagt: Ég hef ekki gert það upp við mig, ég veit ekkert hver mín afstaða verður, ég skil ekkert og veit ekkert fyrr en ég er búinn að heyra hvað hinn aðilinn segir, – það er auðvitað alveg fráleitt að stilla málum svona. Ef þeir byðu okkur t.d. aðgang að fiskimiðunum við Austur-Grænland og aðgang að síldveiðunum í Norðursjó og nefndu í því tilfelli 30 þús. tonn, eins og nú er fram komið, þeir byðu okkur slík réttindi gegn því að fá að hafa hér stöðugt að veiðum á miðunum hjá okkur 12 skip í staðinn fyrir 24 áður, hver er þá skoðun okkar? Viljum við ræða málið á þessum grundvelli? Teljum við fært að gera samning á þessum grundvelli? Auðvitað er það rétt, sem hefur komið hér fram í umr. áður, að við vitum að það er alveg sama hvað einhver Gundelach talar um mörg þús. tonn á miðunum við Grænland, við mundum aldrei ná þeim þús. tonna. Það er ekkert um það að ræða. Og við vitum líka að við gætum ekki heldur náð því síldarmagni í Norðursjó sem við höfum náð, í kringum 12 þús. tonnum, nema hverfa frá öðrum veiðum á sama tíma, - veiðum sem við eigum möguleika á hér heima hjá okkur eins og nú er komið. Ég álít að ríkisstj. eigi að móta þessa stefnu og hún eigi að koma fram, og þá kannske hættir þessi erlendi sendimaður að senda frá sér slíkar tilkynningar eins og hann gerir um algjörlega óraunhæfa og fjarstæðukennda hluti. Ég geri samt sem áður ráð fyrir því að hæstv. ríkisstj. hugleiði það sem hér hefur verið bent á í þessum efnum, að hún átti sig á því hve alvarlegt málið er. Það er alveg ábyggilegt og henni er óhætt að trúa því, að hún hefur ekki stuðning þjóðarinnar til þess að fara að semja eins og nú er ástatt. Hún hefur ekki stuðning þjóðarinnar til þess að semja um gagnkvæmar veiðiheimildir á þeim grundvelli sem getur legið fyrir, því við vitum hvaða möguleikar eru fyrir hendi. Ég held því að það væri best fyrir hæstv. ríkisstj. að gera upp hug sinn strax, segja hreint til í málinu, eins og við höfum farið fram á, og bera til baka það sem sem rangt hefur verið sagt frá varðandi þessar umr. og gera hinum erlenda aðila ljóst að hverju við getum a.m.k. ekki gengið varðandi höfuðatriði þessa máls. Það er sem sagt von mín að ríkisstj. taki það til alvarlegrar athugunar sem henni hefur verið bent á hér enn einu sinni í þessu máli.



Virðulegi forseti. Þau hafa vakið mikla undrun hjá okkur íslendingum, þau ummæli sem höfð eru eftir Finn Olaf Gundelach um þær viðræður sem hafa farið fram á milli hans og íslenskra ráðh. Það kom fram í tali hæstv. forsrh. áðan að það væru fyrirhugaðar einhverjar viðræður í Brüssel núna 16.– 17. þ. m. Ég verð að segja það, að ég tel að það sé ekki hægt að fara til þessara viðræðna öðruvísi en að Gundelach beri til baka þau ummæli sem eftir honum hafa verið höfð. Ég tel að þessi framkoma þessa sendimanns sé á þann veg, að það sé eina rétta svarið við slíku að íslenska ríkisstj. fari ekki eða láti ekki fara til fundar öðruvísi en að þessi ummæli séu a.m.k. borin til baka. Þórarinn Þórarinsson: Herra forseti. Vegna þess að ég tók þátt af hálfu þingflokks Framsfl. í þeim viðræðum sem fóru hér fram við fulltrúa Efnahagsbandalagsins, þá finnst mér rétt að ég segi nokkur orð í þessum umr. Ég vil láta það koma fyrst fram, að ég hef orðið ákaflega undrandi vegna þeirra ummæla sem hafa verið höfð eftir aðalsamningamanni Efnahagsbandalagsins, að það væru væntanlegir samningar milli Íslands og þess alveg á næstunni og það svo snemma að breskir togarar mundu fá að nýju veiðiheimildir innan íslensku fiskveiðilögsögunnar eftir 1. jan. Í þeim viðræðum, sem ég var viðstaddur, þá fullyrði ég að ekki hafi komið neitt fram sem hafi gefið hinum danska fulltrúa Efnahagsbandalagsins ástæðu til þess að halda því fram sem hann virðist hafa gert. Mitt mat á þeim umr. var í raun og veru allt annað en hans - alveg gagnstætt. Mér fannst að það, sem kæmi fram í þessum umr., væri yfirleitt á þann veg að það væru engar líkur á neins konar samkomulagi milli okkar og Efnahagsbandalagsins fyrir áramót og ekki í náinni framtíð. Ástæðan fyrir þessu er m.a. sú, að aðilar eru ekki undir það búnir að ganga frá samningum að svo stöddu. Hvorugur aðili hefur t.d. enn þá fullmótað stefnu sína varðandi fiskverndunarmál. Efnahagsbandalagið hefur í raun og veru enga stefnu mótað enn í þeim málum, ekki komið sér saman um neina stefnu. Um okkur er það að segja, að við höfum talið nauðsynlegt að það yrði komið á vissri fiskvernd, vissri vernd á fiskstofnum við Grænland, þar sem slík vernd mundi snerta okkur verulega. En við höfum ekki enn þá neinar fiskifræðilega mótaðar tillögur um það, hvernig þessu skuli fyrir komið. Það eigum við eftir að láta okkar sérfræðinga vinna. Þess vegna hefur það verið mitt mat, að það hlyti að taka verulegan tíma að ná samkomulagi milli okkar og Efnahagsbandalagsins um þetta atriði sem yrði að sjálfsögðu höfuðatriði samninganna. Og varðandi gagnkvæm fiskveiðiréttindi, þá lítur dæmið þannig út, að samkv. þeim samningum, sem við höfum gert við vestur-þjóðverja og belgíumenn, þá fá þeir rétt til að veiða hér 66 þús. tonn á næsta ári, eða frá 1. des. í ár og til 1. des. næsta árs. Það hefur enn þá ekki komið fram af hálfu Efnahagsbandalagsins hvað það væri reiðubúið til að láta þarna á móti. Í þeim lausafréttum, sem voru hafðar eftir Gundelach í gær, talaði hann um það að Efnahagsbandalagið væri reiðubúið til að láta af hendi veiðiheimildir til okkar sem næmi 30 þús. tonnum. Það er ekki nema helmingurinn af því sem þjóðir Efnahagsbandalagsins fá að veiða innan íslenskrar fiskveiðilögsögu á næsta ári, svo að það liggur í augum uppi að á þeim grundvelli eru allar frekari veiðiheimildir til þess útilokaðar. Ég tel að þessi mál hafi verið á því stigi, að það hefði átt að forðast yfirlýsingar af beggja hálfu um það hvað í vændum væri og síst af öllu að gefa slíkar yfirlýsingar eins og fulltrúi Efnahagsbandalagsins hefur gert, sem mér virðist alveg stríða á móti því sem kom fram í þessum viðræðum. Fyrst þetta hefur verið gert af hans hálfu, þá finnst mér rétt af því að ég tók þátt í þessum viðræðum að sú skoðun mín komi hér fram sem ég sagði frá áðan. Mitt mat á þessum viðræðum er að það séu engar horfur á neins konar samkomulagi í þessum mánuði og það hljóti að taka verulegan tíma að ná samkomulagi, ef það þá næst.



Virðulegi forseti. Ég tók þátt í viðræðunum við Efnahagsbandalagið fyrir hönd Sjálfstfl. á svipaðan hátt og hv. 4. þm. Reykv., Þórarinn Þórarinsson, gerði, og ég get tekið undir þau orð hans, að ummæli Finns Olavs Gundelachs komu mér mjög á óvart. Hæstv. forsrh. hefur gert grein fyrir því, að fulltrúi Efnahagsbandalagsins í viðræðunum við íslendinga hefur gefið einhliða yfirlýsingu varðandi stöðu þessa máls eins og hann virðist vilja hafa hana. Af hálfu íslenskra stjórnvalda þarf ekki að hafa fleiri orð um það. Hinn erlendi sendimaður hefur greinilega látið óskhyggjuna ráða gjörðum sínum. Það liggur skýrt fyrir að íslendingar hafa full yfirráð yfir 200 sjómílna fiskveiðilögsögu umhverfis landið og það er á okkar valdi hvernig við hagnýtum fiskimiðin innan þessa svæðis. Er það vissulega mesti og besti árangur í þessum málum frá upphafi, vil ég segja. Það vill oft gleymast í umr. hér þegar hv. alþm. ræða um þessi mál, að það hefur vissulega unnist glæsilegur sigur við það að koma bretum út úr 200 sjómílna fiskveiðilögsögunni. Er það miklu betri og meiri árangur heldur en margur trúði á að næðist svona fljótt, þegar þessi barátta hófst fyrir rúmlega einu ári. En það, sem mér finnst einkennandi og eiginlega til skammar fyrir hv. Alþ., er þegar hv. þm. sem eru stjórnarandstæðingar, geta ekki einu sinni látið sig hafa það að viðurkenna það sem vel hefur áunnist í þessu mikilvæga máli, og það sem verra er, þegar þessir sömu hv. þm. snúa beinlínis út úr og fara ranglega með ummæli þm. hér í þessum umr. Hv. 5. þm. Vestf. sagði að hæstv. ráðh. hafi gefið út villandi upplýsingar. Annaðhvort hefur hv. þm. greinilega ekki hlustað á orð hæstv. forsrh. áðan eða ekki viljað heyra það sem sagt var. Það er einnig til skammar hvernig sumir hv. þm. umgangast töluð orð og sannleikann hér á Alþ. Það er ekki hlustað á það sem sagt er, orð og ummæli eru rangsnúin og það sem verra er, þjóðkjörnir fulltrúar sýna ábyrgðarleysi og halda vísvitandi fram skoðunum sem þeir vita sjálfir að þeir geta aldrei staðið við og hafa jafnvel. án þess að nánar skuli farið út í það, haft önnur ummæli utan þingsala í hópi vina sinna erlendis heldur en þeir viðurkenna svo hér fyrir framan þjóðina að þeir raunverulega hafi haft. Ég held að sumir hv. þm. ættu að tala sjaldnar og minna, en standa betur við það sem þeir segja innan þings sem utan. Sem sagt, þeir ættu að reyna að vera sannir og heiðarlegir menn, en ekki flugmælskir og ómerkilegir stjórnmálamenn. Íslendingar gera kröfur til þess, að forustumenn þjóðarinnar séu heiðarlegir og geri ætíð það sem þjóðinni er fyrir bestu í viðtækustu merkingu þess orðs. Ég endurtek: og geri ætíð það sem er þjóðinni fyrir bestu í víðtækustu merkingu þess orðs. Hv. þm. Lúðvík Jósepsson, 2. þm. Austf., gaf í skyn, að eitthvað kynni að hafa verið dregið undan í sambandi við viðræðurnar. Ég tók þátt í þessum viðræðum og hef lesið fundargerðir þeirra. Það er ekkert dregið undan í fundargerðunum varðandi það hvað fram fór í viðræðunum. Hv. þm. hefur fengið þessar skýrslur og veit því vel að allar aðdróttanir, sem hníga í aðra átt, eru úr lausu lofti gripnar. Ég veit að hv. þm. er mér sammála um það að athuguðu máli. Ég vek athygli á því, að í væntanlegum viðræðum í Brüssel verða hvorki ráðh. né þm. sem hafa tekið þátt í viðræðum við Efnahagsbandalagið til þessa. Það kom fram í ræðu hæstv. forsrh. Embættismannaviðræður sem þessar hafa þess vegna allt annað gildi og allt annað vægi heldur en fyrri viðræður. Mér finnst það vel koma til greina, eins og fram kom hjá hv. 5. þm. Norðurl. e., að engar viðræður færu fram á næstunni ef svona er staðið að málum af hálfu Efnahagsbandalagsins og talsmanna þess. Ríkisstj. og núv. stjórnarflokkar hafa stuðning og traust þjóðarinnar í þessu máli, að það voru þessir aðilar, en ekki stjórnarandstaðan, sem tryggði íslendingum 200 sjómílna fiskveiðilögsögu. Þetta er söguleg staðreynd sem þarf ekki að hafa mörg orð um.



Virðulegi forseti. Hv. þm. Guðmundur H. Garðarsson sagði áðan að ég hefði lýst því yfir að hæstv. ráðh. hefðu gefið villandi yfirlýsingar. Man ekki hv. þm. Guðmundur H. Garðarsson eftir fleiri en einu og fleiri en tveimur dæmum þess eðlis, að yfirlýsingar, sem fram hafa verið bornar af erlendum aðilum á erlendri grund varðandi landhelgismálið og hæstv. ráðh. hér hafa lýst ósannar, hafa þegar á reyndi komið fram í raunveruleikanum sem réttar? Og hvað kallast þetta? Man hv. þm. Guðmundur H. Garðarsson ekki eftir neinu slíku tilfelli? Ef svo væri ekki, sem ég veit að ekki er, þá væri ástæða til þess að rifja það upp fyrir hv. þm. Þá sagði hv. þm. að menn hefðu talað og töluðu, að mér skildist, yfirleitt á annan veg hér innan veggja Alþ. heldur en utan dyra.  Hér hafa komið upp þrír hv. þm. sem styðja ríkisstj. Tveir af þessum hv. þm. hafa tekið hátt í samningaviðræðum á öllum stigum í tíð núv. hæstv. ríkisstj. varðandi landhelgismálið, þ.e.a.s. hv. 4. þm. Reykv., Þórarinn Þórarinsson, og hv. þm. Guðmundur H. Garðarsson. Þeir hafa báðir lýst undrun sinni yfir þessum ummælum sendimanns EBE. Hv. þm. Stefán Valgeirsson sagði beinlínis að sér fyndist að það ætti ekki að fara til viðræðna í Brüssel við EBE, nema því aðeins að áður hefðu þessi ummæli verið tekin til baka. Og þetta er auðvitað hárrétt. Bæði hv. þm. Þórarinn Þórarinsson og Guðmundur H. Garðarsson tóku undir þetta, og ég vænti þess að hæstv, forsrh., hversu miki5 tillit sem hann hyggst taka til málflutnings stjórnarandstæðinga, taki þó a.m.k. eitthvert tillit til ummæla þessara hv. þm. sem eru stuðningsmenn ríkisstj. og taki af öll tvímæli um það, að þessi erlendi sendiboði hafi hér farið með algerlega rangt mál. Ég tók eftir því að hv. 4. þm. Reykv., Þórarinn Þórarinsson, sagði að sér fyndist að báðir aðilar ættu að forðast yfirlýsingar af öllu tagi um það sem í vændum væri. Hvað þýðir þetta á mæltu máli? Það þýðir í raun og veru að það á að halda öllum fyrirætlunum hæstv. ríkisstj, leyndum þangað til þær einn góðan veðurdag dynja á landslýð sem afgreitt mál. Þetta er boðskapurinn. Vel má vera að frá þessu hafi verið gengið í viðræðum þessara aðila við fulltrúa Efnahagsbandalagsins hér fyrir nokkrum dögum og það sé þess vegna sem þessum hv. þm., Þórarni Þórarinssyni og Guðmundi H. Garðarssyni, komi illa þessar yfirlýsingar sendimanns EBE, ef það hefur verið frá því gengið að það ætti að forðast allar yfirlýsingar um það sem í vændum væri. En ég vona að afstaða þessara hv. þm. sé ekki af þessu tagi. Hv. þm. Þórarinn Þórarinsson sagði að það lægi ljóst fyrir að sínu mati, að hvorki Efnahagsbandalagið né við íslendingar værum reiðubúnir til þess að gera samninga fyrir áramót eða jafnvel í náinni framtíð, ekki heldur, að því er mér skildist á hans tali, í sambandi við fiskveiðar. Hann sagði a.m.k. að þeir væru ekki reiðubúnir til þess enn, það væri ekki farið að vinna það mál nægilega enn til þess að þeir væru til þess reiðubúnir. Ef ég man rétt, þá var það í sameiginlegri yfirlýsingu fulltrúa ríkisstj, hér og sendimanns EBE orðað á þann veg, að það væri um það talað að ganga frá samningum um friðunarmálin um miðjan des. Og í áframhaldi af því, sem hv. þm. Guðmundur H. Garðarsson sagði hér áðan, að það væri vitað að hvorki ráðh. né neinir þm. yrðu í væntanlegri sendinefnd til Brüssel: Hvað á þá að fara að semja um? Á þar að semja um fiskfriðunina eingöngu í höndum embættismanna í Brüssel, eða hvað á að gera þar? Ég held að það sé nauðsynlegt að menn, hv. þm. og þjóðin öll, fari að fá um það ótvíræðar yfirlýsingar á hvern hátt hæstv. ríkisstj. ætlar sér að halda á málinu. Það eru engin vinnubrögð að standa þannig að þessu máli né öðrum stórmálum að hafa ekki ákveðna stefnu í máli þegar farið er til viðræðna, hvort sem það eru erlendir aðilar eða aðrir. Það er augljóst mál, að það verður að hafa einhverja ákveðna stefnu til þess að hægt sé að ræða um þá stefnu. Ef hæstv. ríkisstj. hefur ákveðið hvaða stefnu hún ætlar að hafa, þá á hún að segja það. Ef hún hefur ekki ákveðið það enn, þá er hún ekki reiðubúin til þess að fara í neinar viðræður. Númer eitt er að hæstv. ríkisstj. komi sér niður á þá stefnu sem hún ætlar sér að hafa. Ég fagna því sérstaklega að hér hafa í dag gerst þeir atburðir, að þrír hv. þm. stjórnarliðsins eru nú komnir á sömu skoðun og við stjórnarandstæðingar, þó að vissulega skuli viðurkennt að þeir eru ekki eins ákveðnir í henni. Þeir eru kannske hálfreikandi enn, en fyrsta skrefið er stigið. Þeir telja a.m.k. að áður en nokkrar frekari framhaldsviðræður eigi sér stað við EBE, þá eigi alveg ákveðið að gera kröfu til þess að ummæli af því tagi, sem hér hafa verið rædd í dag frá sendiboða EBE, verði dregin til baka og lýst ómerk, Og ég vænti þess, eins og ég sagði áðan, að hæstv. forsrh. og hæstv. ríkisstj. taki a.m.k. eitthvert tillit til þessara okkar væntanlegu stuðningsmanna í sambandi við landhelgismálið.

Þórarinn Þórarinsson Hæstv. forseti. Síðasti ræðumaður hélt því fram að ég hefði komist svo að orði, að það væri rangt að gefa yfirlýsingar um það sem í vændum væri, og þetta væri sprottið af því að það væri eitthvað sem ég vildi láta fela. Það er mesti misskilningur hjá honum. Hins vegar álít ég að það séu eðlileg vinnubrögð, meðan samningaviðræður standa yfir, að menn séu ekki að gefa miklar yfirlýsingar og síst af öllu yfirlýsingar sem a.m.k. að dómi hins aðilans stangast á við staðreyndir. Og þó að það hafi verið skoðun mín, eins og ég lýsti hér áðan, að ekki tækjust samningar í einu eða öðru formi í þessum mánuði, og þess vegna væri það algerlega útilokað sem samningamaður EBE hefði sagt, að breskir togarar mundu hefja hér veiðar eftir áramótin, þá hef ég ekki talið rétt af mér að gefa upplýsingar um það fyrr en komin er fram yfirlýsing frá samningamanni Efnahagsbandalagsins. Ég hefði ekki farið að gefa þá yfirlýsingu að fyrra bragði og ekki talið það rétt gagnvart samningsaðilanum. Í slíkum viðræðum eins og þessum verða menn að fylgja vissum kurteisisreglum. Það getur kannske komið manni stundum vel að gefa svona hátíðlegar yfirlýsingar sem ganga í augun á almenningi. En það er hins vegar ekki víst að það sé til bóta fyrir framgang málsins eða þeirrar stefnu sem aðilar vinna að. Þess vegna er það mitt mat, að meðan viðræður standa yfir, þá eigi menn sem mest að spara sér slíkar yfirlýsingar, því að þær gera bara málinu ógagn. Ég er ekki að segja að þessar yfirlýsingar, sem samningamaður Efnahagsbandalagsins hefur gefið, breyti nokkru um niðurstöðuna. En ef slíkar yfirlýsingar sem þessi gætu haft nokkur áhrif, þá geta þær að sjálfsögðu átt þátt í að spilla fyrir að samkomulag náist, og þess vegna er ég alveg undrandi yfir því, hvers vegna þessi maður, sem er talinn mjög reyndur samningamaður, hefur haldið þannig á málum. Það kann að vera, að hann telji þetta rétta „taktík“ gagnvart bretum. Við vitum að á fundi, sem Efnahagsbandalagið heldur 14. þ.m., á að ræða um það, sennilega til þrautar, hvort Írland og Bretland eigi að fá sérstaka einkalögsögu innan 50 mílnanna. Það kann að vera að hann álíti að það geti dregið eitthvað úr þessari kröfu breta ef þeim væri gefin von um að fá einhver fiskveiðiréttindi innan íslensku fiskveiðilögsögunnar. Ég vil aðeins segja í tilefni af því, eða réttara sagt: ég vil vara breta við því að treysta nokkuð á slíkt og fara að slá eitthvað af sínum kröfum um 50 mílna einkalögsögu vegna þess að þessi samningamaður gefi þeim von um að þeir fái einhver veiðiréttindi hjá okkur. Það væri ákaflega mikill misskilningur hjá bretum ef þeir færu eitthvað að slaka á sínum kröfum eða óskum um 50 mílna einkalögsögu vegna þessara fyrirheita sem samningamaður Efnahagsbandalagsins hefur gefið þeim. Það var alveg rétt, sem hv. síðasti ræðumaður hafði eftir mér, að ég tel að af beggja hálfu sé skammt komið hvernig væntanlegt samkomulag okkar og Efnahagsbandalagsins um fiskfriðunarmál ætti að vera. Ég vil rifja það upp í þessu sambandi, að báðir þeir viðræðufundir, sem fram hafa farið að þessu, hafa fyrst og fremst verið könnunarviðræður sem hafa beinst að því hvort það væru einhver atriði í fiskveiðimálum sem þessir aðilar hefðu að semja um og hvort það væri ástæða til að hefja formlegar viðræður eða ekki. Þessar könnunarviðræður leiddu til þess, að það var álitið rétt að hefja formlegar viðræður um samning sem fjallaði um fiskverndarmál og þessir aðilar kæmu sér saman um. En eins og margsinnis hefur komið fram, bæði hér og annars staðar, þá á Efnahagsbandalagið enn þá eftir að móta sína fiskveiðistefnu og ekki síst í sambandi við Grænland. Það gildir eins um okkur, að við höfum áhuga á því að fá fram vissa fiskvernd á miðunum við Grænland vegna þorsksins og karfans sem gengur mikið á okkar mið. En við eigum eftir að láta fiskifræðinga ganga frá því, hverjar óskir okkar eru í þessum efnum og hvernig við eigum að haga þessum málum. Það er af þessum ástæðum sem ég dreg þá ályktun, sem kom fram hér áðan, að viðræður um þessi mál milli okkar og Efnahagsbandalagsins hljóti að dragast nokkuð mikið á langinn. Þetta eru flókin og vandasöm mál. sem hér er um að ræða, og að sumu leyti alveg nýjung, vegna þess að áður hefur fiskverndin byggst að því að það væru stofnarnir, sem margar þjóðir taka þátt i, sem fjölluðu um slíkar ráðstafanir. Nú er gert ráð fyrir að þetta verði gert með samningum milli tveggja aðila, og það breytir náttúrlega viðhorfinu geysilega mikið, auk þess sem þessi mál eru enn til athugunar og í þróun á Hafréttarráðstefnunni, hvernig þeim verði fyrir komið. Þess vegna geri ég fastlega ráð fyrir því, að það hljóti að taka verulegan tíma að ná samkomulagi við Efnahagsbandalagið um þessi mál. Um hitt atriðið, gagnkvæm fiskveiðiréttindi, þá gildir það að Efnahagsbandalagið hafi okkur eitthvað að bjóða. Það hefur ekki komið fram í þessum könnunarviðræðum að það hafi neitt sérstakt að bjóða. Það er haft eftir Gundelach í fréttum í gær, að þeir geti boðið okkur 30 þús. tonn. Þeir fá að veiða 66 þús. tonn á þessu ári og sjá náttúrlega allir að það geta ekki orðið gagnkvæmir fiskveiðiréttarsamningar á þeim grundveili. Þar þarf eitthvað annað og meira að koma til.



Þessar umr. hafa nú dregist mjög á langinn og ég vil nú eindregið mælast til þess, að menn stytti mjög mál sitt.

Garðar Sigurðsson; Virðulegi forseti. Ég vonaðist til þess að mega segja hér nokkur orð eins og aðrir og ekki síst með tilliti til þess, að ég hef ekki tekið til máls fyrr á þessu þingi. En hins vegar eins og ævinlega skal ég sýna sanngirni og reyna að stytta mitt mál eftir því sem framast er kostur. Þessar umr. hófust vegna þess að enn einu sinni höfum við heyrt fréttir frá útlöndum þess efnis að varasendimaður Efnahagsbandalagsins, Finn Olav Gundelach, hefur látið hafa eftir sér að samningar við íslendinga séu í nánd. Hann hefur meira að segja tekið það fram í hverju þeir eigi að vera fólgnir. Hann hefur nefnt skipafjölda o.fl. Hins vegar stendur það fyrir framan okkur hvað íslenskir ráðh. hafa sagt. Þvert ofan í orð Gundelachs, sem segir að bráðabirgðasamningar séu líklegir um áramótin, fullyrða íslenskir ráðh. að engir samningar hafi verið nefndir og komi ekki til greina að svo stöddu. Gundelach hefur margsinnis látið hafa eftir sér, að mjög miklar líkur séu á því, að bretar fái að veiða hér áfram með 12 skipum, á sama tíma og íslenskir ráðh. fullyrða það hér í fjölmiðlum landsins að alls ekki hafi verið minnst á nokkurn skipafjölda. Íslenskir ráðh. hafa einnig tekið það fram, að alls ekki hafi verið talað um aflamagn, sama daginn og herra Gundelach nefnir að þeir geti boðið okkur 30 þús. tonna veiði á miðum Efnahagsbandalagsins. Þarna ber svo mikið á milli að það er ekki hægt að segja annað en að annað sé hvítt og hitt svart. Annar aðilinn segir satt og hinn lýgur. Nú höfum við gert því skóna að íslenskir ráðh. segi satt, og ég vona að þeir segi satt. En - ef þeir segja satt - þá lýgur Gundelach, það er augljóst mál. Hæstv. forsrh. sagði í sinni ræðu að herra Finn Olav Gundelach bæri ábyrgð á orðum sínum sjálfur. Var út af fyrir sig ánægjulegt að fá að vita það. En eftir að hafa borið saman ummæli sannorðra íslenskra ráðh. og ummæli sendimanns Efnahagsbandalagsins fer ég að leyfa mér að efast um, að hann geti verið ábyrgur orða sinna. Ef það er rétt að íslenskir ráðh. segi satt og Gundelach segi ósatt, þá tel ég með öllu ófært að setjast aftur að samningaborði með slíkum manni. Við eigum í fyrsta lagi að mótmæla þessum fréttaburði, og ég er út af fyrir sig ánægður með að okkar ágæti hæstv. utanrrh., Einar Ágústsson, eigi von á því að hitta margnefndan Finn Olav Gundelach í kvöldverðarboði nú í kvöld og geti þá sett rækilega ofan í við þennan sendimann danskan frá Efnahagsbandalaginu. Þar sem ég lofaði að vera stuttorður vil ég aðeins geta þess, að ég var heldur ánægður yfir að heyra orð hv. þm. Þórarins Þórarinssonar þegar hann talaði fyrst og dró fram þá staðreynd, sem við vissulega þekkjum öll. að ríki frá Efnahagsbandalaginu hafa nú þegar heimild til að veiða á næsta ári 66 þús. tonn af fiski á íslenskum miðum, en Gundelach geti hins vegar ekki boðið okkur - og hafi sagt það í útlöndum - meira en 30 þús. tonn. Þá skulum við aðeins athuga það, að þessi 30 þús. tonn, sem Gundelach hugsanlega getur boðið, eru líklegast síld að mestu leyti, og þó er það vafasamt vegna þess hvernig ástand síldarinnar er í Norðursjó. Og ef það er ekki síld, þá er það annaðhvort bara hreinn hugarburður eða örsmár karfi sem er afar lítils virði. En þessi 66 þús. tonn, sem hinir veiða hér, eru a.m.k. að verðmæti til ekki minna en 100 þús. tonna virði af síld á sama markaði. Þess vegna þurfa þeir að bjóða okkur verulega miklu meira til þess að um nokkra gagnkvæma samninga geti orðið að ræða. Þess vegna er ljóst af þessum tölum einum, þótt ekki kæmi annað til, að þeir hafa ekkert okkur að bjóða, og af þeim ástæðum getur ekki orðið um gagnkvæmar veiðiheimildir að ræða. Allt slíkt tal er hreinlega út í hött. Það sjá menn fyrir framan sig og því verður ekki neitað. Að lokum vil ég segja það, að ég er dálítið undrandi á því að hér skuli vera þrástagast á hlut eins og gagnkvæmum samningum um fiskverndarmál við þessa menn. Það tal allt saman er afar lítilsvirði að mínum dómi. En ég vil leggja áherslu á það, að ríkisstj. Íslands ber skylda til að mótmæla þessum fullyrðingum Gundelachs og neita að taka þátt í nokkrum viðræðum við slíka menn.



Herra forseti. Ég skal ekki lengja þessar umr. að neinu marki. Þetta er ekki í fyrsta skipti sem þingstörf í vetur hafa tafist allóþyrmilega við málaþras utan dagskrár. Nú er ég ekki að gefa það í skyn að landhelgismálið sé ekki þannig vaxið að um það hljóti að verða umr. þegar það á annað borð ber á góma, svo mikið meginmál sem hér er annars vegar. Hins vegar er það áberandi í öllum þessum utandagskrárumr. hve sömu hlutirnir eru oft sagðir hvað eftir annað án þess að leggja nokkuð nýtt til mála, að ég ekki tali um til lausnar þessu stóra máli. Mér fannst siðast þegar landhelgismálið var hér til umr. utan dagskrár, - það var daginn áður en bretar héldu burt af miðunum með sin fiskiskip, það var í sjálfu sér mikill fagnaðardagur, - ég gat varla orða bundist þá hversu fáir fundu hvöt hjá sér til þess að þakka og gleðjast yfir þeim árangri sem við vorum að ná einmitt þennan dag. Ég fór ekki fram á í huga mínum neinn þakkaróð til núv. ríkisstj. þó að hún óumdeilanlega hafi unnið lokasigurinn. En þarna vorum við að ná loksins árangri eftir ára- og aldabaráttu og þess vegna ærin ástæða til þess að láta nokkurn fögnuð í ljós. Ég held líka að hv. stjórnarandstæðingar séu óþarflega hræddir og kvíðnir í dag, enda þótt hv. sendimaður EBE - Efnahagsbandalagsins - gefi út einkennilegar yfirlýsingar sem kunna að byggjast á því að hann hafi dreymt eitthvað sérlega vel nóttina áður, eða þá að hér sé annars vegar um heldur lítinn heiðarleika af manni í hans stöðu að ræða, nema hvort tveggja sé. Ég held að málið liggi þannig nú, eins og bent hefur verið á, að við höfum öll trompin á hendinni. Við þurfum engu að kvíða. Okkar fulltrúar, íslenska ríkisstj. hefur gefið út yfirlýsingar sem eiga að nægja okkur. Hæstv. forsrh, lét svo um mælt nú á þessum fundi að við hefðum gefið Efnahagsbandalaginu kost á að gera tilboð án þess að í því fælist nokkurt vilyrði frá okkar hálfu um að samið yrði við þá um eitt eða neitt. Þetta eru ummæli sem ég vil taka mark á og treysta, og þetta er afstaða okkar æðsta forustumanns, í forsæti ríkisstj., sem á að tryggja okkur að við þurfum ekki að eyða tveimur tímum í þras um þetta mál. Báðir þeir þm., sem af hálfu stjórnarflokkanna hafa setið viðræðufundi með Efnahagsbandalaginu, gefa einnig ástæðu til bjartsýni. Ummæli Gundelachs koma öllum á óvart, og ég vil taka undir það, sem hér hefur komið fram hjá fleiri en einum ræðumanni, að mér persónulega finnst full ástæða til þess að þessi ummæli Gundelachs séu borin til baka, að við krefjumst þess. Enda þótt þau séu reist á fölskum forsendum, þá geta þau gert okkur ógagn í fjölmiðlum úti um heim. Ég er einnig á því að við eigum ekkert að flýta okkur og því síður að láta pressa okkur til að flýta okkur til samninga um eitt eða neitt. Þetta eru það stór mál að við skulum láta bretann og Efnahagsbandalagið biða á meðan við hugsum okkar gang vel. Því hefur einnig verið lýst yfir af okkar ráðamönnum að fiskveiðiréttindi á móti fiskvernd komi ekki til greina. Þetta er atriði sem mér fannst ekki óeðlilegt að skapaði nokkurn kviða og jafnvel tortryggni. Ég er ein í þeirra hópi sem telja að fiskveiðiréttindi séu eitt og fiskvernd annað. En þar fyrir vil ég ekki fallast með öllu á orð hv. þm. Benedikts Gröndals sem gerði, að mér fannst, heldur lítið úr fiskverndinni. Okkur liggur ekkert á, sagði hann, að tala um hana. Við skulum afgreiða fiskveiðiréttindin, síðan liggur okkur ekkert á að tala um fiskverndina. - Þarna held ég að sé mikill misskilningur á ferðinni. Fiskverndarmálin eru meginmál sem við þurfum að ganga eftir að séu leyst, svo að okkar fiskveiðimál í framtíðinni biði ekki skaða af. Ég skal ekki orðlengja þetta frekar. En ég vil segja það sem mína persónulegu skoðun, að hversu vel sem við skiljum erfiðleika breta, sérstaklega bretanna, - ég tek breta sér á parti því að þeir eiga þarna stærstra hagsmuna að gæta og hjá þeim eru erfiðleikarnir mestir, - hversu gjarnan sem við vildum skilja þessa erfiðleika og veita þeim einhver réttindi til einhverra fiskveiða í okkar 200 mílna landhelgi, þá er mér ómögulegt að sjá að við getum það með nokkru móti, að okkur sé stætt á að láta nokkuð af okkar þorski, okkar fiski af hendi við aðrar þjóðir, eins og málum er komið nú. Við þurfum að gera átak ásamt öðrum fiskveiðiþjóðum til að draga úr ofveiði stofnanna og við þurfum að vinna að endurreisn þeirra. Ef svo vel færi að sú fiskvernd bæri þann árangur að aukin sókn í þorsk og aðra fiskstofna væri leyfileg, gott og vel. þá skal ekki standa á okkur að opna dyrnar aftur. En núna, á sama tíma og við næstum daglega neitum íslenskum byggðarlögum um kaup á nýjum fiskiskipum, þá er mér óskiljanlegt að við teljum okkur hafa nokkuð aflögu til annarra þjóða. Það var sagt hér í upphafi þessarar utandagskrárumr. að mörg stór mál biðu úrlausnar. Það var deilt á seinagang ríkisstj. að leggja fram mikilvæg mál. Og vissulega er það slæmt í sjálfu sér að þurfa í pressu undir jólafrí að afgreiða þau mál sem hér var bent á: vegáætlun, skattamál o.fl. Ég ætla ekki að fara út í það frekar, en aðeins benda á, að þegar heill þingfundur er tekinn í utahdagskrármál, þá er það náttúrlega síst af öllu til þess fallið að eitthvað verði aflögu af tíma þm. til að snúa sér að stóru málunum sem úrlausnar þurfa með.  Sumir mala og mala minnst þó hafi að segja. Menn, sem mikið tala, mættu stundum þegja.