arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB): Mér hefir borizt ósk frá Framsóknarflokknum um það, að hann fái leyfi til, meðan þeir hv. þm. A.-Sk., Þorbergur Þorleifsson, og hv. þm. Barð., Bergur Jónsson, geta eigi komið til þings, að setja menn í þeirra stað í þær nefndir, er þeir hafa verið kjörnir í. Er óskað eftir, að Bjarni Ásgeirsson taki sæti Bergs Jónssonar í sjútvn., Jörundur Brynjólfsson taki sæti Bergs Jónssonar í allshn. og Gísli Guðmundsson taki sæti Þorbergs Þorleifssonar í samgmn. Skoða ég það samþ., ef enginn mælir því í gegn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) : Á síðasta Alþingi var samþ. frv. um að fresta framkvæmd nokkurra l. Mönnum eru ákvæði frv. kunn, og sé ég því eigi ástæðu til að rökræða það nánar að þessu sinni. Frv. er shlj. l., sem samþ. voru á síðasta Alþingi um sama efni. Ég óska, að frv. verði vísað til fjhn. og 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson): Eins og tekið er fram í aths. við frv. þetta, hefir verið gerður samningur á milli Íslands og Danmerkur til þess að komast hjá tvísköttun af tekjum og eignum, en það er erfitt að koma samningi þessum á án þess að samræma ákvæði skattalaga okkar að því er þetta snertir við hliðstæð lög nágrannaþjóðanna. Að öðru leyti sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta, þar sem líka n. mun fá málið til athugunar. Legg ég því aðeins til, að frv. verði vísað til fjhn. að umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson): Verði frv. þetta að lögum, er því ætlað að koma í stað laga, sem gilda um þetta efni fyrir árið 1939. Þó eru á því allverulegar breyt. frá lögunum. Felldur er t. d. niður kafli um aukaverðtoll af innfluttum vörum. Milliþinganefnd í tolla- og skattamálum hefir tekið til endurskoðunar öll ákvæði um þau efni og samið frv., sem flutt verða hér á næstunni, og verður þar tollalöggjöfin samræmd og gerð miklu einfaldari en er. Þess vegna er það sjálfsagður hlutur, að þessi atriði séu ekki tekin í þetta frv. Ennfremur er felld niður heimild til eftirgjafar á tolli af kolum og salti, af ástæðum, sem nefndar eru í grg. Mþn. í sjávarátvegsmálum mun gera ýmsar aðrar till. til að létta undir með útgerðinni, því að hlunnindi eins og eftirgjafir tolla og skatta eru yfirleitt miklu óeðlilegri leið. Annars má, ef menn vilja breyta tollalögum, ræða um það, þegar frv. mþn. í tolla- og skattamálum verða tekin fyrir. Ég vil óska eftir, að frv. verði vísað til 2. umr. og fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) : Í þessu frv. er lagt til, að framlengd verði til ársloka 1940 lagaákvæði þau, er nú gilda, um að innheimta eignarskatt með 10% viðauka og ennfremur vitagjald, aukatekjur ríkissjóðs þær sem taldar eru í l. nr. 27 27. júní 1921, I–VI kafla, og stimpilgjald samkv. l. nr. 75 27. júní 1921 með 25% viðauka. Loks er lagt til að framlengja til ársloka 1940 gildandi lagaákvæði um að innheimta skemmtanaskatt samkv. 1. nr. 56 31. maí 1927, með 80% álagi af kvikmyndasýningum og 20% álagi af öðrum skemmtunum. Þess skal getið, að ákvæðunum i. l. frá 1938 um 25% viðauka á ýms aðflutningsgjöld sem og á verðtoll er sleppt í þessu frv. sakir þess, að næstu daga verður útbýtt frv. frá milliþn. í skattamálum, sem felur í sér téða viðauka. Ég vil óska, að frv. þessu verði vísað til fjhn. og 2. umr.

Atvmrh. (Skúli Guðmundsson) : Þetta frv. á þskj. 9 er fram borið til að fá staðfest bráðabirgðalög frá 28. sept. síðastl. um heimild fyrir ríkisstj. til ýmislegra ráðstafana vegna yfirvofandi styrjaldar í Norðurálfu. Á þeim tíma, sem þessi bráðabirgðalög voru gefin út, leit mjög ófriðlega út í álfunni, og var aðalefni bráðabirgðal. heimild handa ríkisstj. til að setja fyrirmæli um sölu og úthlutun á nauðsynjavörum, et mikil hætta væri talin á, að styrjöld brytizt út í Norðurálfu, og meðan hún stæði yfir, ef hún brytizt út. Sem betur fór rofaði til í bili, og hefir því ekki þurft að grípa til bráðabirgðal., en þótt ekki líti eins ófriðlega út nú eins og þá, er vafalaust full ástæða til - vegna þeirrar ófriðarbliku. sem stöðugt er á lofti - að athuga sem bezt, hvaða ráðstafanir hægt er að gera til að búa þjóðina undir ófrið. Ég tel rétt, að þessu frv. verði vísað til allshn. að umr. lokinni, og væri þá þess vert, að n. tæki jafnframt til íhugunar, hvaða ráðstafanir kynni að vera rétt að gera í framtíðinni, þó að nú virðist hafa rofað til frá því, er bráðabirgðal. voru sett.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta frv. um dýralækni fyrir Vestfirði er shlj. frv., sem flutt var á síðasta þingi, en fékk þá ekki afgreiðslu. Ég vil aðeins geta þess, að það er flutt samkv. ítrekuðum áskorunum kjósenda minna og síðan annara Vestfirðinga. Það lá í fyrra fyrir landbn., sem tók því vel, þó að ekki ynnist tími til að afgreiða það. Ég vona, að menn verði því enn fylgjandi, og mælist til, að málinu sé, að umr. lokinni, vísað til 2. umr. og landbn.

*Bjarni Bjarnason: Þingmönnum er þetta mál sennilega nokkuð kunnugt, þar sem það hefir verið flutt hér áður. Það virðist eiga nokkuð erfitt uppdráttar á Alþingi, og þó mun ekki verða sagt, að málefnið sé lélegt. Það, sem sérstaklega hefir hvatt okkur flm. til þess að reyna að lögfesta þetta frv., er, að augu manna eru óðum að opnast fyrir því verðmæti, sem í jarðhita liggur. En þá kemur gamla sagan, að fjáraflamenn reyna að komast yfir hann. Ég vil finna orðum mínum stað. Nú á 2–3 síðustu árum hafa allveruleg jarðhitasvæði verið keypt upp af mönnum, sem höfðu peningaráð. Í Árnessýslu þekki ég fjögur dæmi þess, að peningamenn úr Rvík hafa lagt sig fram um þetta. Það er svo óhagkvæmt almenningsheill, að nauðsyn ber til að fyrirbyggja það. Jarðhiti má ekki komast í brask og verða á því svo dýr, að enginn geti hagnýta hann, eins og venja vill verða með auðlindirnar, ef ekki er spornað við því. Í frv. er fyrst og fremst ákvæði til að tryggja, að jarðhiti sé ekki eyðilagður með aðgerðum, sem gripið er til í þekkingarleysi, fljótræði eða beinlínis aðgæzluleysi. Þar næst koma þau aðalatriði, sem ég minntist á. Landeiganda á ekki að vera heimilt að undanskilja jarðhita við sölu jarðar. Hikið á bæði að eiga forkaupsrétt, þegar sala fer fram, og að geta tekið jarðhita eignarnámi. Að lokum er í frv. gert ráð fyrir réttindum og skyldum þeirra, sem jarðhita taka í notkun. Ég er sannfærður um, að þetta er stórmál og alveg nauðsynlegt til þess að tryggja, að þessar miklu auðlindir verði vel með farnar og vel notaðar. Ég óska þess, að frv. verði vísað til 2. umr. og nefndar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Vilmundur Jónsson): Allshn. hefir athugað frv. og leggur til, að það verði samþ. að mestu óbreytt. Brtt. á þskj. 19 miða aðeins að því að breyta dálítið greinaröð og gera frv. þannig betur til þess fallið að fella breytingarnar inn í lögin. Ég þarf ekki að orðlengja um þetta, en vænti fyrir hönd n., að frv. verði samþ. með þeim breyt., sem hún gerir við það.

*Héðinn Valdimarsson: Ég hefi hugsað mér að bera fram brtt. við þetta frv. við 3. umr. málsins, sem fara í þá átt, að þau skilyrði, sem ráðh. setur fyrir námuvinnslu, skuli vera borin undir báðar d. næsta Alþ. Mér finnst ráðh. vera gefið of mikið vald í þessu efni, eins og frv. gerir ráð fyrir. Ég vil, úr því ég stend upp, segja það, að mér finnst lítill áhugi vera fyrir hendi hjá ríkisstj. viðvíkjandi þeim tilmælum, sem fram hafa komið um námuréttindi á Vestfjörðum. En það má gera ráð fyrir, eftir upplýsingum, sem fyrir liggja, að þessi námuvinnsla, sem um er að ræða, muni fljótlega skapa atvinnu fyrir 300-400 manns, en það gæti fjórfaldazt á skömmum tíma. En það þýðir útrýming atvinnuleysisins í landinu að miklu leyti. En það hefir hingað til ekki annað frétzt frá ríkisstj. um málið en þetta frv., sem frekar virðist vera til þess fallið að hindra, að námuvinnsla eigi sér stað, en hitt. Ég mun ekki ræða þetta nánar við þessa umr., en kem inn á það við 3. umr.

Flm. (Pétur Ottesen) : Ég þarf ekki að fara mörgum orðum um þetta frv. Ég hefi flutt það hér áður. Það fer fram á, að gerðar verði nokkrar breyt. á vegalögunum, þannig að teknir verði 3 vegir, sem nú eru sýsluvegir, upp í þjóðvegatölu. Það er gerð grein fyrir því í grg. frv., að þessi till. er í samræmi við þá stefnu, sem fylgt hefir verið í vegamálum að undanförnu. Ég skal ekki fara út í þetta frekar en gert er í grg., en vænti þess, að frv. verði vísað til 2. umr. og samgmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Flm. (Árni Jónsson): Herra forseti! Ég tel enga þörf á því að hafa langa framsögu og get vísað til hinnar ýtarlegu grg., sem fylgir frv. Þetta er fyrsta frv. frá milliþn. í bankamálum, sem kosin var 1937, á fyrra þinginu, og hefði átt vel við, að eitthvað hefði verið skýrt frá störfum n., en af því að formaður hennar, hv. fyrri þm. Eyf., er veikur, verður það að bíða þess, að hann komi aftur í d., en það mun verða seinni part vikunnar. Sparisjóðslögin, sem nú gilda, að mestu leyti óbreytt, eru frá 1915, og ræður af líkum, að full þörf muni vera að endurskoða þau, eftir þau miklu stakkaskipti, sem þjóðlíf vort hefir tekið á þessu tímabili. Aðalefni frv. þessa er tekið úr gömlu sparisjóðslögunum, en þó hafa verið gerðar nokkrar breyt. á þeim og allmiklu aukið við. Þá hefir verið farið yfir sparisjóðslöggjöf nágrannalanda vorra og tekið upp þaðan það, sem við þótti eiga hér. Það er einróma álit n., að sparisjóðslöggjöfina eigi að miða við það, að ávaxta sparifé landsmanna á sem hyggilegastan hátt, og nýrri ákvæði frv. eru sett með það fyrir augum í fyrsta lagi, að sú upphæð, sem verja megi til útlána, sé miðuð við eigið fé sjóðsins. Þá er það einnig í sömu átt, að takmarkað sé, hvað lána megi einstökum viðskiptamönnum sparisjóðsins eða fleirum, sem eru fjárhagslega tengdir, og í þriðja lagi er gert ráð fyrir, að stofnaður verði tryggingarsjóður sparisjóðanna, sem geti hlaupið undir bagga með þeim, t. d. ef óhöpp ber að höndum. Ég mun þá ekki fjölyrða um frv., en legg til, að því verði vísað til 2. umr. og fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Héðinn Valdimarsson: Ég flyt hér brtt. á þskj. 29 við þetta frv. Því hefir verið lýst, af hvaða ástæðum þetta frv. er fram komið. En mér virðist, að með þessu frv. sé allt lagt í vald ríkisstj. um þessi mál. En sjálfsagt mun verða hugsað um að búa til sérlög síðar, er setja skilyrði fyrir ríkisstj., hvernig þessum málum verði háttað. En þær breytingar, sem ég legg til, að gerðar verði á frv., eru fyrst og fremst viðvíkjandi leigu eða sölu námuréttinda í landareignum kaupstaða, hreppsfélaga, sjóða og opinberra stofnana, sem lúta staðfestingu ráðherra eða neitun, þannig, að ráðuneytið birti samþykki sitt eða neitun í B-deild Stjórnartíðindanna fyrir leigu- eða söluskilmálum, þannig að það sjáist einhverstaðar skjalfest, þar sem allir hafa aðgang að. Því það má gera ráð fyrir, að miklu þyki skipta, hvernig með þessi mál verður farið. Í öðru lagi er brtt. um það, að greinarmunur sé gerður þannig, að ef um málmgraftarleyfi sé að ræða, þar sem búast megi við stóriðju, skuli það veitt með löggjöf, en málmgraftarleyfi, þar sem um minni málmgröft er að ræða, megi ráðherra veita. Nú getur komið fyrir, að um leyfi fyrir málmgrefti í stórum stíl væri að ræða og of langt þætti að bíða með það þar til næsta Alþingi kemur saman, og getur þá ráðh. samþ. það með bráðabirgðal., ef hann býst við samþykki Alþingis fyrir því. Ég hygg meiri tryggingu fyrir því, að þessi leyfi verði veitt á þann hátt, sem ráðuneytið og Alþingi myndu telja tryggilegast, ef krafizt er, að samþ. málmgraftarleyfis sé veitt með löggjöf, ef um stór fyrirtæki væri að ræða.

* Frsm. (Vilmundur Jónsson) : Þar sem þessum brtt. hefir ekki verið útbýtt fyrr en nú á fundinum, hefir allshn. ekki getað tekið afstöðu til þeirra. Vildi ég þess vegna mælast til, að málið verði tekið út af dagskrá, svo n. geti fengið tækifæri til þess að athuga málið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta var flutt á síðasta þingi, og var þá gerð grein fyrir því. Sé ég því ekki ástæðu til að fara að endurtaka nú það, sem þá var sagt um efni þess, og læt því nægja að vísa til grg. þeirrar, er fylgir því. Að umr. lokinni óska ég frv. vísað til 2. umr. og landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Ingvar Pálmason): Allshn. flytur þetta frv. eftir beiðni hæstv. forsrh. Ráðh. hefir látið semja frv. þetta og undirbúa að öllu leyti, og var frv. komið í prentun þegar allshn. fékk tilmæli um að flytja það. N. gafst því ekki tími til að athuga frv. til hlítar áður en það var tekið á dagskrá, en hún flytur það með þeim fyrirvara, að hún hafi óbundnar hendur um hin einstöku atriði þess. Ég vil mælast til þess fyrir hönd n., að frv. verði ekki tekið á dagskrá til 2. umr. fyrr en n. hefir látið heyra frá sér. Þetta er mikill lagabálkur, svo ég geri ráð fyrir, að n. þurfi dálítinn tíma til að athuga frv. Þar að auki er form. n. veikur, og ég veit ekki, hvenær hann getur tekið til starfa á ný, en við munum athuga frv. eins fljótt og við getum. Ég sé ekki ástæðu til að fara fram á, að frv. verði vísað til n., ef forseti aðeins vill vera í samráðum við n. um, hvenær málið verður tekið til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Flm. (Jón Pálmason) : Þetta litla frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 30, fjallar um það, að gefa ríkisstj. heimild til að selja Höfðahreppi þjóðjörðina Höfðahóla og Blönduóshreppi litla landspildu, sem kirkjujarðasjóður á í miðju Blönduóskauptúni. Um fyrra atriðið, sölu Höfðahóla, er það að segja, að það er mjög aðkallandi fyrir Höfðahrepp, vegna ýmsra umbóta og breytinga, sem gera þarf í landareign Skagastrandar, að hreppsfélagið fái þessa jörð í sína eign. Hreppsnefndin og íbúar hreppsins leggja af þessum ástæðum mikla áherzlu á þetta atriði. Auk þess mælir það með að afgreiða þetta nú á þessu þingi, að sá maður, sem haft hefir Höfðahóla á leigu og búið þar, er nú fallinn frá og jörðin því laus. Það virðist þess vegna ástæða til að grípa tækifærið áður en jörðin verður bundin aftur. Hvað viðvíkur síðara atriðinu, sölu landspildunnar í Blönduóskauptúni, er það að segja, að með því mælir fyrst og fremst sú almenna röksemd, að kaupstaðir og kauptún eigi sem mest af löndum, sem þau standa á, og svo í öðru lagi, að það er í þessu tilfelli mjög óhentugt fyrir Blönduóshrepp að hafa þarna landspildu inni í miðju kauptúninu, sem aðrir eiga en hreppsfélagið sjálft. Ég skal svo ekki fjölyrða frekar um þetta mál, en óska, að því verði, að þessari umr. lokinni, vísað til 2. umr. og landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Jónas Jónsson: Hv. frsm. n. er ekki á fundi í dag vegna jarðarfarar, og höfum við því komið okkur saman um að óska eftir því, að hv. d. láti málið fara umræðulaust gegnum þessa umr., og umræður um málið fari þá fram við 3. umr., þegar hann er mættur og getur tekið þátt í henni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í frv. þessu eru ákvæði um að innheimta með viðauka nokkra tekjustofna ríkissjóðs. Hv. þm. munu kannast við frv. þetta frá fyrri þingum. Þó er sú breyting á, að nú er ekki gert ráð fyrir viðauka af aðflutningsgjöldum og verðtolli, en það er sökum þess, að fyrir þinginu liggur frv. um ný tollalög, en þar er þetta tekið upp. Að umr. lokinni óska ég svo málinu vísað til 2. umr. og fjhn.

* Frsm. (Bernharð Stefánsson) : Fjhn. hefir athugað frv. þetta og sömuleiðis samning, dags. 24. jan. þ. á., sem gerður hefir verið á milli Íslands og Danmerkur til þess að komast hjá tvísköttun með tekju- og eignarskatti, sem komið hefir fyrir síðastl. ár. Frv. er fram komið til þess að fullnægja þessum samningi, því að til þess að hann geti notið sín verða ákvæði skattalaga beggja landanna í þessu efni að vera í samræmi, og því verður að fella niður þau orð úr skattalögum okkar, sem talin eru upp í 1. gr. frv. Það hefir oft komið illa á, að menn hafa verið skattlagðir í báðum löndunum, og því hefir þótt óumflýjanlegt að samræma skattalöggjöf beggja landanna, svo að slíkt komi ekki fyrir. Að ég hefi tekið þetta fram, er sökum þess, að mér virðist það ekki orðað nægilega ljóst í grg. frv., hver hinn raunverulegi tilgangur þess sé, en á því má enginn vafi vera. Legg ég svo til fyrir hönd fjhn., að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þar sem hvorki 1. eða 2. flm. frv. þessa eru viðstaddir, þá leyfi ég mér að óska þess, að það verði tekið út af dagskrá að þessu sinni. Forseti tók málið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Frsm. (Jón Pálmason) : Eins og sést á nál. landbn. á þskj. 64, þá hefir n. orðið sammála um að mæla með því, að frv. nái fram að ganga með þeim einu breyt., að námuréttindi í landi Höfðahóla séu undanskilin, þegar sala fer fram. Ég sé ekki ástæðu til að bæta við það, sem ég sagði við 1. umr., nema sérstök andmæli komi fram gegn því, að málið nái fram að ganga.

Frsm. (Thor Thors) : Ég þarf ekki að hafa langa framsögu um þetta mál. Allshn. er sammála um, að frv. verði samþ. Það felur í sér hagræði fyrir íbúa þess hrepps, sem hér um ræða, og það er ekkert, sem getur mælt því í gegn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mér er kunnugt um, að lagt verður fram frv. um breyt. á l. um útvarp, sérstaklega um kosningu í útvarpsráð. og vildi ég því biðja hæstv. forseta að fresta kosningu nú. Ég mun biðja þá, sem nú eru í útvarpsráði, um að gegna þar störfum þar til séð verður, hversu fer um frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti! Ég vil geta þess, að fjvn. hafði hugsað sér að flytja kannske brtt. við þetta mál, og væri þægilegt, ef það mætti biða þangað til fjvn. er tilbúin með tillögur sínar.



Í 4. gr. frv. um bráðabirgðatekjuöflun ríkissjóðs er gert ráð fyrir 11% viðauka á skatta og gjöld. Ýmsir hafa beitt sér fyrir, að þetta yrði 12%, og sé ég ekki ástæðu til að skýra það nánar. Fjmrh. hefir skrifað n. bréf um þetta, og vildi ég, að fjhn. athugaði það vel.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Garðar Þorsteinsson: Ég flyt brtt. á þskj. 105 við frv. um breyt. á l. um útsvör, sem er á þskj. 68. Ég hefi borið þessa brtt. fram í því skyni, að ef hún verður samþ., fáist nokkurt jafnvægi á móti því, sem tekið er frá sumum kaupstöðum landsins með þeirri breyt., sem í þessu frv. felst, þar sem lagt er til, að tími sá, sem viðkomandi gjaldþegn verður að dvelja á tilteknum stað, verði hækkaður úr 4 vikum upp í 3 mánuði, til þess að bæjar- eða hreppsfélagið geti krafizt hluta af útsvari hans. Í 8. gr. útsvarsl. eru talin upp nokkur tilfelli, þar sem heimilt sé að leggja útsvar á gjaldþegn á tveim stöðum á landinu, og einn liður þessarar gr. útsvarsl. er tekinn upp í brtt. mína, sem sé ákvæðið um það, að ef maður hefir heimilisfasta atvinnustofnun, svo sem útibú, víðar en í einni sveit, eða ef telja má, að aðalatvinnugrein hans sé rekin utan heimilissveitar hans, má leggja á hann útsvar á þeim stað, enda má þá ekki leggja útsvar á hann að því leyti í heimilissveit hans. Á Siglufirði eru allmargir menn, sem reka þar aðalatvinnugrein sína að mestu eða því nær öllu leyti, en eru búsettir á Akureyri eða annarstaðar utan Siglufjarðar. Þessir menn eru ekki taldir útsvarsskyldir á Siglufirði, en það er ekki nema réttmætt, að þeir greiði útsvar á þeim stað, þar sem þeir reka atvinnu sína. Ég hygg, að það séu líka margir menn, sem reka atvinnu sína hér í Reykjavík, en eiga lögheimili utan Reykjavíkurbæjar, og getur bærinn þess vegna ekki lagt útsvar á þá. En í viðbót við þetta set ég grein, er svo hljóðar: „Heimilt er að leggja útsvar á mann utan heimilissveitar hans, ef hann rekur útgerð og skip hans, eitt eða fleiri, leggja heila vertið afla sinn að mestu leyti á land utan heimilissveitar gjaldþegns“. Að sjálfsögðu er í öllum þeim tilfellum, þar sem heimilað er að leggja útsvar á mann utan heimilissveitar hans, gert ráð fyrir því, að ekki sé lagt útsvar á hann að því leyti í heimilissveit hans. Viðkomandi gjaldþegn greiðir alls ekki hærra útsvar, þótt hann sé útsvarsskyldur á tveim stöðum, heldur en þótt hann greiddi allt útsvar sitt á sama stað. Útsvarið skiptist aðeins milli tveggja staða, heimilissveitarinnar, þar sem hann er á manntali, og annarrar sveitar, þar sem hann rekur atvinnugrein sína. Ég hygg, að þessi heimild muni ekki verða víðtækari en svo, að hinir einstöku kaupstaðir fái með þessari brtt. það fé, sem þeir annars kynnu að missa við það, að dvalartíminn, sem áskilinn er til þess, að menn verði útsvarsskyldir á tilteknum stað, er lengdur úr 4 vikum upp í 3 mánuði.

* Frsm. (Sveinbjörn Högnason): Herra forseti! Vegna þess, að hér er kominn fram brtt. á þskj. l05 við þetta frv., frá hv. 7. landsk. (GÞ), þá vildi ég mælast til þess, að þetta mál yrði tekið af dagskrá og vísað aftur til allshn., er hafði það til meðferðar. Hv. 1. landsk. var ekki viðstaddur. þegar þetta mál var afgr. í allshn., og hún hefir þess vegna ekki tekið brtt. hans til athugunar.

Forseti (JörB): Ég ætla að verða við tilmælum hv. frsm. þessa máls, 1. þm. Rang., að taka þetta mál af dagskrá, svo að allshn. geti tekið það til frekari athugunar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Magnús Gíslason: Frv. þetta fer fram á, að Holtshreppur í Skagafjarðarsýslu verði sérstök dómþinghá, með þingstað að Ketilási, og hefir það nú gengið í gegnum hv. Nd. En við athugun á l. nr. 85 frá 1936, um meðferð einkamála í héraði, komst ég að þeirri niðurstöðu, að óþarft væri að setja l. um þetta efni, þar sem tekið er fram í 72. gr., að hver hreppur og hver kaupstaður skuli vera sérstök dómþinghá, og fellur vitanlega þessi hreppur undir þá lagasetningu. Ég geri ráð fyrir, að hér sé um athugunarleysi af hálfu hv. flm. að ræða, og er vissulega ekki ástæða til að tefja þingið með því að setja l. um þau ákvæði, sem þegar eru í l. Er því hægt að vísa þessu máli strax frá. Raunar má líka láta það fara í n. til nánari athugunar, en ég álít ástæðulaust að gera það.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Flm. (Pétur Ottesen): Mér þykir ekki ástæða til nú við þessa umr., nema tilefni gefist til, að ganga inn á efni frv., af því að gerð er grein fyrir þeim breyt., sem það felur í sér, í þeim ástæðum, sem fylgja frv. Mér þykir ekki heldur ástæða til að tala um þetta mál almennt nú. Mönnum er svo vel kunnugt um, hvernig er ástatt í þessu efni hér hjá okkur, að það er óþarfi við 1. umr. þessa máls að rifja það upp. Það, sem ég vil aðeins gera víð þessa umr., er að óska eftir, að málið fái að ganga til 2. umr. og til allshn. Jafnframt vil ég beina mjög eindregið þeim tilmælum til hv. allshn., að hún taki þetta mál sem fyrst til athugunar og greiði götu þess aftur inn í þingið, því að þótt kannske megi segja, að þær breyt., sem hér liggja fyrir, séu ekki mjög mikilvægar, þá ætla ég, að nokkur bót megi að þeim verða og því nauðsynlegt að fá frv. afgr. nú á þessu þingi.