Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt hv. 1. þm. Vesturl., Alexander Stefánssyni, að flytja hér í Sþ. till. til þál. á þskj. 105 um aukna nýtingu í fiskvinnslu, en þar segir: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj., í samráði við aðila veiða og vinnslu sjávarfangs, að hlutast til um að gerð verði hið fyrsta könnun á því, á hvern hátt megi sem best ná hámarksnýtingu þess sjávarafla sem á land kemur.“ Till. um þetta efni flutti ég ásamt Vilhjálmi Hjálmarssyni á 100. löggjafarþingi. Till. var síðan endurflutt á 101. löggjafarþinginu, en varð þá ekki heldur útrædd. Till. er nú endurflutt og að nokkru breytt með tilliti til nýrri upplýsinga um afla og nýtingu. Það er nú öllum orðið ljóst, að hafið er ekki sá brunnur sem endalaust verður ausið úr. Því verður að leggja stóraukna áherslu á gæði og fullnýtingu þess hráefnis er þaðan fæst. Hvernig það nýtist, sem úr hafinu er dregið, er ekkert einkamál þeirra er að veiðum og vinnslu starfa. Það er hagsmunamál þjóðarinnar allrar að þar sé vel og skynsamlega að staðið. Menn velta því nú fremur fyrir sér en áður á hvern hátt megi gera sjávarútveginn arðbærari en nú er. Sú leið, er helst virðist í sjónmáli, er að ná meiri framleiðniaukningu og þá um leið að gera hraðfrystiiðnaðinum mögulegt að standa undir auknum kostnaðarhækkunum jafnframt því að draga stórlega úr þörf þessarar atvinnugreinar á gengislækkun, sem til þessa hefur vægast sagt reynst skammgóður vermir þessarar atvinnugreinar sem og annarra. Með tilkomu minni skuttogaranna má segja að um byltingu hafi verið að ræða í meðferð á fiski. M.a. var þá byrjað að ísa fisk í kassa um borð í veiðiskipum og flytja hann þannig til framleiðslustöðvanna í landi, sem ætti að hækka nýtingu viðkomandi frystihúsa um nálægt 3%. Hér var stigið skref í þá átt að bæta gæði hráefnisins, sem þegar hefur sýnt ótvíræðan árangur. Enda þótt nú séu sjálfsagt liðin ein sjö ár frá því að fyrst var farið að nota kassa um borð í togurum hefur engin raunhæf athugun farið fram á því, hvort fiskur geymist betur í þeim kössum, sem nú eru mest notaðir, þ.e. 90 lítra kössum, eða hvort hægt væri að koma með enn betra hráefni að landi með annarri gerð af kössum eða hreinlega með annarri geymsluaðferð. Tilraunir af þessu tagi mundu ekki kosta mikið fé og nánast ekkert, en gefa mikilsverðar upplýsingar. Það er ljóst, að hér má ná verulega bættum árangri án aukins tilkostnaðar. Hér hefur skort frumkvæði eins og víða annars staðar í þessari undirstöðuatvinnugrein. Það verður einnig að segja eins og er, að þær ráðstafanir, sem gerðar hafa verið af stjórnvöldum og nefndar af þeim stjórnun veiða, hafa ekki verið þess eðlis að þær hafi stuðlað að bættri meðferð á hráefni, nema síður væri. En ég ætla ekki hér og nú að fara frekar út í það mál. Til þess gefst sjálfsagt betra tækifæri síðar, þegar fjallað verður um þau mál á hinu háa Alþingi. Fiskvinnslustöðvar hér á landi eru ákaflega misjafnlega vel búnar til að taka á móti hráefni til vinnslu og allt of mörg dæmi eru um að gæðahráefni komið í fiskmóttökur verði að lélegu hráefni þegar að vinnslu þess kemur. Hér hafa þó orðið verulegar úrbætur, og á ég þar fyrst og fremst við hvað áunnist hefur í því að byggja upp við frystihúsin kældar fiskmóttökur sem hafa verulega sannað ágæti sitt. Það fer ekki fram hjá neinum, sem skoðar þessi mál, að þær fiskvinnslustöðvar, sem best eru búnar tækjum, skera sig úr hvað varðar rekstrarafkomu. Þessar sömu stöðvar hafa því meiri möguleika á að tileinka sér hinar öru tækninýjungar, sem mjög ryðja sér til rúms hér á landi, og þá á ég fyrst og fremst við ýmiss konar rafmagns- og tölvubúnað, sem stórum eykur afköst og bætir nýtingu aflans. Ég get nefnt sem dæmi að vogir, sem nú eru fáanlegar, hannaðar og framleiddar af Íslendingum, minnka yfirvigt á pakkningum um 1 – 1.5% af framleiðslumagninu, sem þá gefur um 2 milljarða kr. í auknu verðmæti. Í grein um Bæjarútgerð Reykjavíkur, sem ég las fyrir stuttu í blöðunum, segir að miklum árangri hafi verið náð með aukinni hagræðingu og nýrri tækni í rekstri þess fyrirtækis, samt sé enn hægt að ná um 7% meiri arðsemi með aukinni hagræðingu. Í sömu grein segir einnig að sparnaður Bæjarútgerðar Reykjavíkur vegna brennslu á svartolíu sé hvorki meira né minna en um 440 millj. kr. á einu ári. En allir muna nú hvernig spáð var fyrir því, þegar hafist var handa um að taka upp brennslu á svartolíu á togurum okkar. Mig minnir að það mál hafi verið nokkrum sinnum rætt innan veggja þessa húss. Á undanförnum árum hefur nokkuð verið unnið að endurbótum í fiskiðnaði, en þó hvergi nærri sem skyldi. Ljóst er að mikið fjármagn þarf að koma til og aukið skipulag veiða og vinnslu. Það liggur þó jafnframt fyrir, að mjög verulegum árangri má ná í þessum efnum með ekki mjög miklu fjármagni sé rétt og skipulega að unnið. Í riti, sem Framkvæmdastofnun ríkisins hefur gefið út um þróun atvinnulífsins, segir að þjóðhagsleg arðsemi fjárfestingar sé hæst í fiskvinnslu og vænta megi mikils þjóðhagslegs ábata af eflingu fiskvinnslu og frekari úrvinnslu hráefnisins. Menn vilja nú halda því mjög fram, að sjávarútvegurinn geti ekki tekið við auknum mannafla og skapað ný atvinnutækifæri í náinni framtíð, það séu aðrar atvinnugreinar sem það muni gera. Þeir stórkostlegu möguleikar, sem hreint og ómengað haf - ég segi: hreint og ómengað haf gefur þjóð okkar og á eftir að gefa í stórlega auknum mæli, eiga vissulega eftir að skjóta mörgum styrkum stoðum undir efnahag okkar og atvinnulíf. Og um langa framtíð munum við þurfa að haga hinum ýmsu þáttum efnahagslífsins eftir því, hvað úr hafinu verður dregið. Í skýrslu frá Raunvísindastofnun háskólans, sem út kom á árinu 1978 og fjallar um aukna sjálfvirkni í frystihúsum, eftir þá Rögnvald Ólafsson og Þórð Vigfússon, kemur fram að munur á hámarks- og lágmarksnýtingu frystihúsanna hafi þá verið rétt um 10%. Í skýrslu frá Þjóðhagsstofnun, sem út kom í okt. 1977 og fjallar um afkomu frystihúsanna, segir m.a.: „Niðurstaða þessarar athugunar leiddi í ljós geysimikinn mun að því er varðar nýtingu aflans. Þannig nam framleiðslan á frystum þorski á Vestfjörðum og Norðurlandi eystra um 40% af mótteknum þorski til frystingar, í Reykjavík og á Reykjanesi um þriðjungi og á Vesturlandi röskum þriðjungi eða 36%, sem jafnframt var meðaltal fyrir allt landið. Svipuðu máli gegnir um aðrar fisktegundir.“ Í grg. með þáltill. er tafla úr nefndri skýrslu er sýnir nýtingarhlutfall helstu fisktegunda í frystingu. Það er ljóst, að nýting á vissum landsvæðum hefur hækkað töluvert frá þeim nýtingarútreikningum sem hér er vitnað til. Tímaritið Sjávarfréttir fékk fyrirtækið Hagvang hf. og Rekstrartækni sf. til þess að gera úttekt á tapi vinnslunnar vegna lélegrar hráefnisnýtingar miðað við skýrslu Þjóðhagsstofnunar. Rekstrartækni hefur nú yfirfarið þetta og sett fram, miðað við afla og verðlag s.l. árs. Sé gengið út frá þeirri forsendu, að nýtingin væri alls staðar eins mikil og hún er í besta landshlutanum, kemur í ljós hversu gífurlegum árangri megi ná með bættu skipulagi og aukinni hagræðingu í fiskiðnaðinum. Í grg. segir, að áætlað tap vinnslunnar vegna lélegrar hráefnisnýtingar á fjórum fisktegundum sé um 11.9 milljarðar, en það samsvarar nálægt því 12 500 tonnum í aukinni framleiðslu, sem jafngilti sem næst meðaltalsársafla hvorki meira né minna en 8 – 10 skuttogara. Þessar tölur, sem hér koma fram, sýna alveg hrikalega niðurstöðu, svo að ekki sé meira sagt. Það má vissulega láta það liggja á milli hluta, hversu nákvæmar þær eru. Alla vega er hér verið að tala um marga milljarða í tekjuauka vegna bættrar nýtingar fengins hráefnis, og er þá hvergi vikið að ýmsum möguleikum til fullnýtingar á öðrum fisktegundum og fiskúrgangi, en þar eru gífurleg verðmæti sem í súginn fara og til þessa hafa lítið sem ekkert verið nýtt, enda eru rannsóknir mjög takmarkaðar á því sviði. Mjög merkilegar tilraunir eru nú gerðar, m.a. í Bandaríkjunum, með framleiðslu mjög verðmætra lífefna sem hægt er að fá úr dýrum og fiskum, þ.e. nýtingu á því sem í flestum tilfellum verður að úrgangi. Hér á landi hefur dr. Sigmundur Guðbjarnason unnið visst brautryðjandastarf á þessu sviði á efnafræðistofnun Raunvísindastofnunarinnar, þó við mjög takmarkaðar aðstæður, svo að ekki sé meira sagt. Þær rannsóknir, sem farið hafa fram, sýna og sanna að við gætum nýtt hráefni, sem hingað til hefur verið hent, og framleitt úr því stórlega verðmætar afurðir. Ég vænti þess, að hv. alþm. sjái hve brýnt það er að hefja aðgerðir og það raunhæfar aðgerðir, því að hér er mál sem sannarlega er þjóðhagslega hagstætt að vinna að og setja fjármagn í. Mikill hluti fiskvinnslu og útgerðar hefur átt í verulegum rekstrarerfiðleikum, og nefndir verið settar á fót til að kanna og komast að á hvern hátt megi hér bregðast við og þá fyrst og fremst til þess að leysa úr tímabundnum rekstrarerfiðleikum. Við flm. teljum að hér sé komið að kjarna þessa máls og þá um leið að einni meginorsök þess fjárhagsvanda sem sífellt hrjáir þessa atvinnugrein. Undirstaða efnahagslífs okkar Íslendinga er fiskveiðar, og um langa framtíð verðum við að byggja.afkomu okkar að meginhluta til á s jávarútvegi. Með flutningi þessarar þáltill. höfum við flm. reynt að sýna fram á að stórkostlegum árangri megi ná í hraðfrystiiðnaðinum með bættri nýtingu hráefnis og aukinni hagræðingu í vinnslu. Herra forseti. Ég legg til að þessari þáltill. verði að lokinni þessari umr. vísað til atvmn. til umfjöllunar.



Herra forseti. Mitt erindi hér í ræðustól þarf ekki að vera langt, en ég tek undir þá ræðu sem frsm. flutti hér, hv. þm. Stefán Guðmundsson, 3. þm. Norðurl. v. Ég get tekið undir hvert einasta orð sem hann sagði. En ég vil aðeins til frekari áherslu koma inn á annað svið, sem snertir nýtinguna ekki síður, og það varðar stjórnun fiskveiðanna, hvernig við förum að þessu öllu saman. Við vitum öll, sem höfum áhuga á þessu máli, að mikið vantar á að fiskur sá, sem sjómenn okkar veiða, komi að landi í því besta ástandi sem hann getur verið. Er það af ýmsum orsökum. Stundum eru veiðiferðir of langar og fiskur skemmist af þeim sökum. Stundum er hreinlega um trassaskap í meðferð að ræða. Reyndar verður það alltaf að nefnast trassaskapur, ef fiskinum okkar, þessu ágæta hráefni, er spillt. En þá er að leita orsaka til alls þessa og reyna síðan úr að bæta. Of stórir farmar eiga stundum sök í þessu efni. Það er troðið í skipin, jafnvel komið með lausan fisk á þilfari. En hvers vegna gerum við þetta? Ég tel að orsakanna sé að leita í sjálfri stjórnun fiskveiðanna að verulegum hluta. Á ég þá fyrst og fremst við þorskinn, sem er okkar langdýrasta hráefni. Eins og nú er háttað er visst tímabil á ári sem við megum veiða þorsk ótakmarkað. Síðan koma önnur þar sem ýmist er um algera stöðvun að ræða eða aðeins lítill hluti aflans, þ.e. 15%, í hverri veiðiferð má vera þorskur. Ég hef viljandi nefnt þorskinn einan til þess að einfalda mál mitt, en þetta á við um aðrar tegundir, og í ræðu minni hér tala ég frá sjónarmiði togara. Það á að vísu við um bátana líka, það sem ég segi, en til þess að einfalda þetta allt haga ég þessu svona. Þar sem þorskurinn er eftirsóttastur og dýrastur okkar botnfiska er næsta mannlegt að hver og einn reyni að hrifsa til sín sem mest magn af honum þann tíma sem hann hefur leyfi til þess. Þetta hefnir sín aftur þegar farið er að vinna þann afla sem tekinn er við slíkar kringumstæður. Þá kemur sem sagt í ljós að varan er ekki eins góð og æskilegt væri. Við vinnslu freistast menn til þess að verka í sem dýrastar pakkningar, senda frá sér afurð sem er ekki í hæsta gæðaflokki, eins og hráefni okkar á alltaf að vera. Markaður gæti fallið af þeim sökum. Þetta skilur hver og einn. Og hér má skjóta inn, að þessi tímabilaaðferð mismunar stórlega þeim sem veiðar stunda, vegna þess að þeir, sem næstir sitja bestu fiskislóðum, hljóta að fá langmest í sinn hlut. Það skal þó ekki eftir talið að öllu leyti. En eitthvert sanngirnissjónarmið verður þó að vera á meðan við teljum okkur þurfa að takmarka veiðar, sem ég geri ráð fyrir að flestir séu sammála um. Það er reyndar vikið að því í grg. með þessari þáltill., en þar stendur m.a., með leyfi hæstv. forseta: „Það er öllum orðið ljóst, að hafið er ekki sá brunnur sem endalaust verður ausið úr. Því verður að leggja stóraukna áherslu á gæði og fullnýtingu þess hráefnis sem þaðan fæst. Hvernig það nýtist, sem úr hafinu er dregið, er ekki einkamál þeirra er að veiðum og vinnslu starfa. Það er hagsmunamál þjóðarinnar allrar, að þar sé vel og skynsamlega að staðið.“ Undir þetta geta væntanlega allir tekið. En þá er að leita þeirra leiða sem bestar eru hvað varðar stjórnunina. Auðvitað eru uppi fjölmargar hugmyndir um aðferðir, og það er hægt að þekkja hvaðan hver hugmynd kemur, hvort hún kemur að austan, vestan, sunnan eða norðan. Það er jafnvel hægt að segja með nokkurri nákvæmni úr hvaða hreppi hugmyndin er komin. Þetta er auðvitað það erfiðasta: Landshlutapólitíkin grípur inn í, vægðarlaus eins og hún alltaf er. Lítum nú aðeins á hvernig til hefur tekist með þá stjórnunaraðferð sem uppi hefur verið höfð. Árið 1979 lögðu fiskifræðingar okkar til að leyft yrði að veiða 250 þús. tonn af þorski. Sjútvrh. ákvað að veiða mætti 290 þús. tonn, þ.e. fyrrv. sjútvrh. Í árslok, þegar dæmið var gert upp, höfðum við veitt 350 þús. tonn af þorski, þ.e. 60 þús. tonnum meira en ráðh. lagði til og 100 þús. tonnum meira en fiskifræðingarnir, vísindamennirnir okkar, vildu að veitt yrði. Hvernig líst ykkur á nákvæmni þessarar aðferðar? Nú erum við búnir að heyra fyrstu hugmyndir hæstv. núv. sjútvrh. og reyndar er þegar farið að framkvæma þær. Aðferðin sýnist mér lík. Það er hert á bönnum. Tímabilin eru lengd og eitt tímabil, júlímánuð, er sérstaklega bent á að þá verði ekki leyfðar þorskveiðar. En það munu flestir vita, að í júlímánuði 1979 henti okkur það sem er e.t.v. best að kalla slys að þessu sinni, þegar eyðilagður var þorskur í stórum stíl, bæði um borð í veiðiskipum og einnig í vinnslustöðvum. Nú er það auðvitað góðra gjalda vert að setja sérstakt bann á júlímánuð í ár. En ég vil hér og nú láta þá skoðun mína í ljós, að hér sé verið að færa til slys, sem varð í júlí árið 1979, og við fáum jafnvel tvö slys í staðinn, bæði í júní og ágúst á þessu ári. Þess vegna held ég að við verðum að finna aðra og haldbetri stjórnunaraðferð. Við Austfirðingar höfum komið fram með okkar hugmyndir hvað stjórnun fiskveiða varðar sem og aðrir landshlutar. Okkar hugmyndir hafa fengið slæmar undirtektir. Þó ætla ég að leyfa mér hér á hinu háa Alþingi að nefna þær. Þetta er kvótafyrirkomulag. Nú geri ég ráð fyrir að einhverjir hv. þm. hrökkvi við í sætum sínum, en það verður að hafa það. Hugmynd okkar var sú, að deilt yrði niður á hvert skip ákveðnu magni, ekki endilega jafnt, heldur fengju þeir, sem næst væru bestu fiskislóðum, sinn hlut betur mældan. M.ö.o.: við vildum koma fram af fullri sanngirni. Ég held að ég hafi ekki fleiri orð um þessar till. okkar. En síðar hefur mér verið bent á að heppilegra mundi að beita kvótaaðferðinni þannig, að eðlileg - takið eftir: eðlileg afkastageta fiskvinnslustöðva yrði látin ráða. Og til þess að útskýra orðið eðlilegur er kannske rétt að tala um það, að víða á landinu er farið að flytja inn fólk í stórum stíl til þess að krafsa eitthvað í bakkann. En hvor þessara aðferða sem er hefur þann kost, að þá veit hver og einn í upphafi árs, hvaða hlutur honum er ætlaður, og þarf ekki að böðlast áfram eins og naut í flagi, spillandi ágætu hráefni þann tíma sem frelsið varir á miðunum. Með þessu vinnst það einnig, að þær hámarkstölur, sem við veljum í upphafi árs, standast, og það er ekki svo lítið atriði. Það yrði stærsta slys í okkar þjóðarsögu, ef við eyddum þorskinum okkar. Við munum öll hvernig fór um síldina og hversu hart það áfall var. En reynum nú að hugsa okkur ef þorskurinn fengi sömu útreið. Slíkt áfall þyldum við alls ekki. Herra forseti. Ég hef í stuttu máli reynt að bregða hér upp mynd sem ég held að væri vert að skoða og skoða vandlega. Sumir telja að vísu að það sé allt í lagi, það sé nógur fiskur í sjónum og við eigum bara að keppast um að veiða. Ég vil eindregið vara við slíku hugarfari. Og algert lágmark hlýtur það að vera og krafa, að sá fiskur, sem við veiðum, verði nýttur til fulls og verði besta vara sem boðin er á hinum harða alþjóðlega fiskmarkaði.



Herra forseti. Ég stend fyrst og fremst upp til að taka undir efni þessarar þáltill. Hér er hreyft ákaflega mikilvægu máli og get ég tekið eins og síðasti hv. ræðumaður undir allt það sem kom fram í fróðlegri framsöguræðu frsm. Ég skal aðeins rekja örfá atriði sem eru nú til umræðu og athugunar í þessu sambandi, þ.e. til framleiðniaukningar í sjávarútvegi. Ég vek athygli á því, að í stjórnarsáttmála er lögð mjög rík áhersla á framleiðniaukningu. Ég hef í samræmi við það þegar sett í gang athugun á því, hvernig þetta verði framkvæmt. Að sjálfsögðu verður slíkt að framkvæmast í samráði við fjölmarga aðila og ekki síst aðila sjávarútvegsins sjálfa. En ég vek athygli á því, að Framkvæmdastofnun hefur unnið töluvert á þessu sviði, fyrst með frystihúsaáætlunum fyrir nokkrum árum og síðan í framhaldi af því með úttekt á skipastólnum og fleiru þess háttar. Einnig er Fiskveiðasjóður þessu máli kunnugur og hefur með sínum sérfræðingum lagt vaxandi áherslu á að beina fjármagni til slíkra framkvæmda. Og ég get upplýst það, að hjá Fiskveiðasjóði liggja nú miklar umsóknir og meiri en áður hafa verið um lán í þessu skyni. Ég tel að óhætt sé að segja að menn geti verið sammála um það, að í raun og veru hefur töluvert áunnist á þessu sviði á undanförnum árum. Hér hafa verið nefnd mörg atriði, eins og t.d. með kassa í fiskiskipum, sem er að sjálfssögðu gífurlegt framleiðniatriði í þessu sambandi, og fleira hefur verið hér upp talið. Einnig er ljóst að í frystihúsunum hefur verulega mikið áunnist. Það er hins vegar athyglisvert í því sambandi og vert að undirstrika, að þar hefur fyrst og fremst orðið verulegur vinningur þar sem frystihúsin eru sterk, og kemur þar fram nauðsyn á því að fyrirtækin sjálf séu öflug í raun og veru til að geta sinnt framleiðniaukningu svo að einhverju nemi. Framleiðniaukningu verður ekki troðið upp á fyrirtæki sem eru í þeirri fjárhagsstöðu að þau geta í raun og veru ekki undir slíku álagi risið. Það er ekkert leyndarmál, að mikið af því fjármagni, sem veitt hefur verið á undanförnum árum til hagræðingar, hefur hjá slíkum húsum fyrst ag fremst runnið til þeirrar fjárfestingar - getum við sagt, þó að það sé ekki fjárfesting í raun - sem hefur verið arðbærust fyrir þau, þ.e. að losna undan vanskila- og refsivöxtum, og hefur ekki farið þá í endurbætur í viðkomandi fyrirtækjum eins og til hefur verið ætlast. Ég er út af fyrir sig ekki að gagnrýna það, en það bara undirstrikar að nauðsynlegt er að skapa fyrirtækjunum sjálfum grundvöll til þess að vinna að framleiðniaukningu. Ég held að einnig sé vert að vekja athygli á því, að mörg undanfarin ár hefur sá háttur verið á hafður, þegar metin er afkoma sjávarútvegsins, að byggja á svonefndum núllgrundvelli, þ.e. að sett er eins konar „núll“ í afkomuna í miðju dæminu, og þannig hefur í raun og veru framleiðniaukning einstakra húsa stöðugt verið dregin frá þeim. Við getum sagt að þetta sé þjóðarbúinu hagkvæmt engu að síður. En á það hefur verið bent af forstöðumönnum slíkra fyrirtækja, að í raun og veru hafa þau fyrirtæki, sem þar hafa spjarað sig best, lítið unnið við slíkar framkvæmdir. Einnig er mjög áberandi að stöðugt hefur aukist bilið milli þeirra húsa, sem hafa verið sjálf fjárhagslega sterk til að leggja í verulega framleiðniaukningu, og hinna, sem hafa legið undir fargi vanskilavaxta og fjármagnserfiðleika. Þarna er því ýmislegt að hugleiða í þessu sambandi. Ég sagði í upphafi míns máls, að ég teldi að það átak, sem gert er á þessu sviði, eigi að gera í samráði við marga aðila, og það mun verða gert. Ég fagna þessari till., sem undirstrikar það, að aðilar eins og fyrirtækin sjálf verði höfð með í ráðum. Það verður að sjálfsögðu gert. Einnig þarf að hugleiða hvar ná á í fjármagn sérstaklega í þessu skyni. Fiskveiðasjóð hef ég nefnt, og ég er þeirrar skoðunar, að Fiskveiðasjóður eigi í vaxandi mæli að lána til slíkra framkvæmda. Ég er einnig þeirrar skoðunar, að Byggðasjóður eigi að beina fjármagni sínu meira til framleiðniaukningar heldur en almenns stofnkostnaðar á ýmsum sviðum, þar sem mikið hefur áunnist. Ég tel að framleiðnimálið sé að ýmsu leyti mikilvægara nú. En ég endurtek og undirstrika að til þess að þetta nái tilætluðum árangri verða fyrirtækin að vera sterk. Hv. síðasti ræðumaður fór hér nokkrum orðum um hugmyndir núv. sjútvrh., eins og hann orðaði það, í sambandi við fiskveiðatakmarkanir. Er mér þar dálitið hátt undir höfði gert, því að þessar hugmyndir hafa verið að þróast í gegnum árin og þær hugmyndir, sem nú liggja fyrir til umr., voru birtar að hluta af síðasta sjútvrh. í reglugerð sem sett var af honum. Ég vil hins vegar taka það fram, að ég tel að þær hugmyndir, sem nú liggja fyrir, hafi batnað í meðferð fjölmargra aðila sem um þær hafa fjallað á undanförnum mánuðum. M.a. hafa fulltrúar LÍÚ mjög komið að því máli, svo og fulltrúar farmanna og fiskimanna, fulltrúar sjómanna og fleiri sem til hafa verið kvaddir. Ég álit hins vegar rétt að opna þessar hugmyndir til nýrrar umfjöllunar, og því hef ég óskað eftir því að þingflokkar tilnefni einn mann hver til að skoða enn breytingar og endurbætur á þessum hugmyndum, sem ég tel að þurfi stöðugt að vera í skoðun. Hér er um ákaflega viðkvæm mál að ræða. Og ég get tekið undir það með hv. ræðumanni, að leita þarf nýrra stjórnunarleiða. Ég get sagt það strax, að ég er langt frá því að vera sáttur við þessar hugmyndir, þótt þær hafi, eins og ég sagði áðan, að mínu mati mjög batnað frá því sem áður var. Ég hef sagt víða, að ég tel að tengja eigi betur veiðar og vinnslu. Það er hins vegar langt frá því að vera einfalt mál og þarfnast ítarlegrar könnunar. En ég get sagt strax, að ég er persónulega mótfallinn því að setja kvóta á hvert skip, og vil ekki leyna því. Ég held að það verði ákaflega flókið í framkvæmd og gæti auðveldlega leitt til þess, að dugnaðarsjómenn, eins og hv. ræðumaður, yrðu dregnir niður í meðaltalið. Ég vil að dugmiklir sjómenn fái notið hæfileika sinna. Ég vil því láta það koma skýrt fram, að ég tel þá leið mjög vafasama. En ég undirstrika að þessar hugmyndir þarf að endurskoða, og ég vænti þess, að þingflokkarnir hafi menn í þá endurskoðun þegar í næstu viku, og þá mun það starf hefjast án tafar. Hins vegar lít ég svo á, að í sambandi við þessa till. sé fiskveiðistefnan varla til umræðu, en vona að síðar gefist tækifæri til að ræða það mál hér á hinu háa Alþingi.