Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við höfum nú hér í þessari deild í sambandi við atkvgr. um till. hv. 12. þm. Reykv. orðið vitni að alveg sérstakri hæfni í andlegri leikfimi, að sjá hvernig hv. þm. getur stokkið hæð sína í loft upp, snúið sér við í loftinu, farið í gegnum sjálfan sig og komið þó nokkurn veginn standandi niður, að eigin áliti a.m.k. Slíkir loftfimleikar hljóta að vera unaðslegir á að líta, svo að notað sé þekkt orðalag hér úr þingsölum, fyrir þá sem a.m.k. njóta eða hafa gaman af slíkum kúnstum. En á okkur ýmsa, sem teljum að slíkur trúðleikur eigi frekar heima í fjölleikahúsum en í þingsölum, orkar þetta þannig að við látum okkur fátt um finnast. Það sjónarspil, sem hefur nú farið hér fram, er ekki dæmalaust í þingsölum af hálfu þessa hv. þm. Það var rifjað upp við 1. umr. þessa máls, að fyrir rúmu ári fór fram álíka sjónarspil þegar verið var að ræða um vörugjald á sælgæti og gosdrykki. Hv. þm. auglýsti sig þá sem mikinn andstæðing þess gjalds, en þegar að því kom að greiða atkv. um gjaldið sat hann hjá og tryggði þar með framgang málsins. Nokkrum vikum síðar flutti hann þó sjálfur frv. um lækkun þess gjalds um helming og fékk enn mikla auglýsingu. En þegar á hólminn kom stóð hann ekki heldur við það frv. og komst loks í þá stöðu að greiða atkv. gegn efni eigin frv. þegar sú till. á endanum kom til framkvæmda. Þetta endurtekur sig nú hér. Þegar hæstv. ríkisstj. lagði fram skýrslu sína um efnahagsmál hét hún því að lækka launaskatt á iðnaði og fiskvinnslu úr 3.5 í 2.5%. Menn skildu þetta svo að hér væri átt við allan iðnað. En þegar í ljós kom að ríkisstj. var alls ekki á því að standa við þetta loforð flutti hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson brtt. við frv. Í frv. ríkisstj. var þessi lækkun takmörkuð við útflutnings- og samkeppnisiðnað, eins og það hét, og átti ráðherra að ákveða með reglugerð hvað undir þetta félli. En þá reis upp bjargvætturinn mikli og flutti brtt. um að allur iðnaður nyti góðs af þessu. Þessu var vissulega fagnað. Þessu var fagnað af okkur þm., sem héldum að allur iðnaður ætti að njóta góðs af, og þessu var fagnað af Landssambandi iðnaðarmanna, sem var mjög óánægt með þetta frv. hæstv. ríkisstj. eins og það var borið fram. Landssamband iðnaðarmanna hefur sent alþm. opið bréf sem hefur reyndar verið getið hér í umr. áður. Skal ég aðeins rifja upp efni þess. Þar er rakið í upphafi hvert sé sjónarmið Landssambands iðnaðarmanna vegna þessa máls og það hafi talið, þegar skýrsla ríkisstj. birtist, að verulega væri komið til móts við sjónarmið Landssambandsins. En síðan segir orðrétt, með leyfi hæstv. forseta: „Það er því stjórn Landssambands iðnaðarmanna gífurlegt reiðarslag, að sú lækkun launaskatts á iðnfyrirtæki úr 3.5% af greiddum vinnulaunum í 2.5%, sem ríkisstj. boðar með frv. sínu um breytta tekjuöflun ríkissjóðs vegna ráðstafana í efnahagsmálum, eigi fyrst og fremst að ná til útflutningsiðnaðar og samkeppnisiðnaðar samkv. þröngri og úreltri skilgreiningu þess orðs. Stærstur hluti byggingariðnaðarins, verktakastarfsemi margs konar og fleiri greinar eiga aftur á móti að greiða áfram 3.5% launaskatt. Nú hefur Guðmundur G. Þórarinsson alþm. flutt brtt. við frv. ríkisstj. um breytta tekjuöflun ríkissjóðs. Er þar lagt til að launaskattur verði 2.5% af greiddum vinnulaunum í öllum iðnaði. Hér kemur fram skilningur á vandamálum innlends iðnaðar ásamt þeirri víðsýni sem nauðsynleg er raunhæfri iðnþróun hér á landi. Miðað við efni stefnuskráa stjórnmálaflokkanna um innienda iðnþróun og fyrri yfirlýsingar margra þm. um þetta sama málefni hefði stjórn Landssambands iðnaðarmanna búist við því, að brtt. þessi fengi góðan hljómgrunn þingheims. Raunin varð því miður nokkuð á annan veg því að ýmsir þm., jafnt stjórnarsinnar sem stjórnarandstæðingar, hafa séð ástæðu til að skattyrðast vegna þessarar fram komnu brtt. Landssamband iðnaðarmanna skorar á alla alþm., hvar í flokki sem þeir eru, að veita brtt. brautargengi.“ Þetta segir Landssamband iðnaðarmanna þegar það skorar á okkur þm. að veita nú till. hv. þm. Guðmundar G. Þórarinssonar brautargengi. Og þeir fagna sérstaklega víðsýni hans. En skyldi þeim nú ekki bregða, forustumönnum Landssambands iðnaðarmanna, þegar þeir átta sig á því, að sjálfur flm. till., sjálfur hv. 12. þm. Reykv., Guðmundur G. Þórarinsson, greiðir atkv. gegn eigin till. þegar hún kemur til atkv. á Alþingi. Sannleikurinn er sá, að það eru mjög veigamiklir þættir iðnaðar sem falla utan þessarar skilgreiningar. En þegar hv. þm. lendir í þeirri stöðu, eins og hér hefur verið rifjað upp í sambandi við atkvgr., að þurfa að standa við orð sín, þegar hann áttar sig á því, að það er hætta á að þessi till. kunni að verða samþykkt þá er hann kominn í þá erfiðu aðstöðu að þurfa að reyna að hörfa án þess að missa andlitið og gleypa í sig stóru orðin án þess að verða bumbult. Og þá finnur einhver snillingur upp bjargráðið: Við skulum nota International Standard for Industrial Classification. Þar með var andliti hv. þm. bjargað að eigin dómi. Auðvitað getur slík skilgreining á orðinu iðnaði verið gagnleg í ýmsum tilvikum. Hagstofa Íslands notar þetta í hagskýrslum og hún notar þetta fyrst og fremst sem grundvöll áhættuflokkunar við álagningu slysatryggingariðgjalds. En það er alveg ljóst, ef skoðuð er þessi þykka bók hér, þar sem skilgreindir eru atvinnuvegir landsmanna samkv. þessari flokkun, að mjög veigamiklar greinar iðnaðar eru utan við þessa flokkun og meira að segja greinar sem teljast vera samkeppnisiðnaður eftir þeirri skilgreiningu sem starfsskilyrðanefnd iðnaðarins hefur gefið orðinu samkeppnisiðnaður. Í þeirri grg., sem starfsskilyrðanefnd iðnaðarins hefur látið frá sér fara um skilin milli samkeppnisiðnaðar og annars iðnaðar, gerir þessi nefnd nokkuð ítarlega grein fyrir því, hvaða iðnaður hún telji að eigi að vera samkeppnisiðnaður. Hún flokkar þar undir m.a. alla byggingarstarfsemi nema viðgerð mannvirkja. Það flokkar þessi starfsskilyrðanefnd undir samkeppnisiðnað. Þessi iðnaður er hins vegar ekki settur undir hugtakið iðnað samkv. þeirri ágætu skilgreiningu International Standard for Industrial Classification sem öllu á nú að bjarga hér að mati hv. þm. Það eru margar greinar iðnaðar, eins og ég sagði, sem falla utan við þessa skilgreiningu. Ég skal nefna hér nokkrar. Það er bygging og viðgerð mannvirkja, það er húsasmíði, húsamálun, múrun, pípulagningar, rafvirkjun, veggfóðrun, teppalögn, hárskerar, hárgreiðslustofur, I jósmyndaiðnaður, svo að eitthvað sé nefnt. Ég vil ítreka að stór hluti af þessum iðnaði flokkast sem samkeppnisiðnaður samkv. því sem starfsskilyrðanefnd hefur skilgreint samkeppnisiðnaðinn. Hér hefur því verið leikinn mikill skrípaleikur. Hv. þm. hefur aftur lent í því að þurfa að kokgleypa stór orð og fengið drjúga auglýsingu reyndar út á fyrir fram. En sómi hans er lítill í þessu máli nú þegar upp er staðið. Hann hélt sig geta leikið þennan leik enn á ný, að bera fram brtt., geta greitt með henni atkv., en samt fengi hún ekki brautargengi hér í deildinni. Það er fyrst þegar hann sér að hún muni fá brautargengi að hann snýr við blaðinu og greiðir atkv. gegn eigin tillögu. Við viljum nú nokkrir þm. enn freista þess að sú mikilvæga iðngrein, sem heitir byggingariðnaður og á í harðri samkeppni við erlendan iðnað, falli undir það að eiga að greiða 2.5% launaskatt. Þess vegna viljum við fimm þm., ég ásamt hv. 1. þm. Reykn., Matthíasi Á. Mathiesen, hv. 3. þm. Vestf., Sighvati Björgvinssyni, hv. 3. þm. Reykv., Albert Guðmundssyni og hv. 1. þm. Vestf., Matthíasi Bjarnasyni, flytja skriflega brtt. sem við óskum eftir að forseti leiti afbrigða fyrir. Hún hljóðar svo: „2. mgr. 3. gr. frv. orðist svo: Þó er heimilt að ákveða að greiða skuli 2.5% launaskatt af greiddum vinnulaunum og hvers konar atvinnutekjum hjá fyrirtækjum sem flokkast undirfiskverkun og iðnað samkv. atvinnuvegaflokkun Hagstofu Íslands. Enn fremur hjá fyrirtækjum, sem flokkast undir byggingu og viðgerð mannvirkja, sem atvinnurekstur aðila (42 410) og aðila í eigin þágu (42 420), og byggingarstarfsemi og viðgerð mannvirkja ót. a. (49 490–497).“ Þetta er sú sama skilgreining og notuð er í þeirri tilvitnun sem vitnað er til framar í greininni. Ef þessi till. yrði samþykkt, sem ég vonast eindregið til, þá mundi byggingariðnaður, annar en mannvirkjagerð á vegum ríkisins, falla undir þessa skilgreiningu og þar með greiða 2.5% launaskatt. Ég vil afhenda forseta þessa tillögu.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að ítreka fsp. sem ég bar fram við 2. umr. þessa frv. til l. um breytta tekjuöflun ríkissjóðs vegna ráðstafana í efnahagsmálum, - ítreka þá spurningu til hæstv. fjmrh., á hvaða stigi verðmyndunar þetta 1% afgreiðslugjald í tolli verður lagt á. Ef svo fer sem mig grunar og ég hef fengið staðfest að nokkru - 

Á ekki fsp. hv. þm. brýnt erindi til hæstv. fjmrh.?

Erindið er brýnt, fsp. er mikilvæg og svar ráðh. ekki minna mikilvægt.

Þá sé ég ekki annan kost en þann að hv. þm. geri hlé á máli sínu, ef hann vill svo vel gera, og við hinkrum við þar til hæstv. fjmrh. hefur lokið sér af í efra.



Herra forseti. Ég lagði einnig fram í gær fsp. til hæstv. fjmrh. sem ég fékk ekki svar við, en ég spurði hann utan fundar hvort von væri til að fsp. fengist svarað. Hann kvað nei við. Þarf ég því ekki að bíða eftir honum og á því ekki annan kost en reyna að koma fram, þó að seint sé, breytingum á umræddu frv. til að koma í veg fyrir framkvæmd á tollafgreiðslugjaldinu sem ég tel mjög varhugaverða. Ég spurði hæstv. fjmrh. að því, hvort hann gæti frætt Alþingi um hvernig hann hygðist beita reglugerðarvaldi sínu gagnvart vörum sem aðflutningsgjöld hafa verið felld niður af samkv. ákvörðunum Alþingis. Alþingi ákveður bæði við afgreiðslu fjárlaga og eins í almennum heimildum í tollskránni, að af tilteknum tækjabúnaði og þá fyrst og fremst alls konar hjálpartækjum og tækjum til sjúkra skuli ráðh. fella niður aðflutningsgjöld. Það er mjög óeðlilegt, að eftir að slík fyrirmæli hafa verið gefin af Alþingi skuli Alþingi veita hæstv. fjmrh. heimild til að ákveða með reglugerð að leggja allt að 1% tollafgreiðslugjald á slíkan varning. Hér er ekki um að ræða vörur sem eru mjög þungar á metaskálunum fyrir tekjur ríkissjóðs. Þetta skiptir því ríkissjóð ekki neinu verulegu máli. En þetta getur skipt þá, sem eiga þarna hagsmuna að gæta, verulegu máli. Til þess að rifja upp fyrir alþm., hvaða vörutegundir það eru sem Alþingi hefur lagt fyrir fjmrh. að fella niður aðflutningsgjöld af, ætla ég aðeins að vitna í 6. gr. gildandi fjárlaga. Þar er fjmrh. m.a. falið að endurgreiða aðflutningsgjöld af búnaði til mengunarvarna til Siglingamálastofnunar ríkisins, til þess að hreinsa upp olíu sem kynni að hafa farið í sjóinn og stafaði mjög veruleg mengunarhætta af. Einnig er ráðh. heimilt að endurgreiða eða fella niður aðflutningsgjöld og sölugjöld af eldsneytisstöðvum Rafmagnsveitna ríkisins og Orkubús Vestfjarða. Honum er heimilt að endurgreiða aðflutningsgjöld af búnaði og tækjum í bifreiðar sem þegar eftir tollafgreiðslu verður breytt í sjúkrabifreiðar. Honum er heimilt að fella niður aðflutningsgjöld af fjarskiptatækjum vegna leitar- og björgunarsveita. Honum er einnig heimilt að endurgreiða aðflutningsgjöld vegna sérhannaðs tækjabúnaðar sem ætlaður er til að nota við björgunarstörf mannslífa á svæðum þar sem alger skortur er á hafnaraðstöðu. Honum er heimilt að fella niður aðflutningsgjöld af snjótroðurum til þriggja tiltekinna kaupstaða. Honum er heimilt að endurgreiða aðflutningsgjöld af vatnshreinsitækjum fyrir Akraneskaupstað. Og honum er heimilt að fella niður aðflutningsgjöld eða sölugjald af bifreið sem Styrktarfélag vangefinna á Austurlandi hefur fengið að gjöf. Hér er ekki um að ræða mjög mikil atriði í tekjuöflun ríkissjóðs, en það er ákaflega óeðlilegt að Alþingi skuli engin svör fá frá ráðh. um hvort hann hugsi sér að beita reglugerðarvaldi sínu til þess að innheimta allt að 1% tollafgreiðslugjald af slíkum varningi, hvort hæstv. ráðh. hugsi sér að krefja t.d. annaðhvort gefendur eða Styrktarfélag vangefinna á Austurlandi um tollafgreiðslugjald af bifreið sem félagið er að fá að gjöf frá ótilteknum aðilum. Þá kemur einnig í ljós, ef tollskráin er skoðuð, að hæstv. ráðh. er heimilt að fella niður aðflutningsgjöld af vöru sem hefur eyðilagst eða rýrnað eða orðið fyrir skemmdum á leiðinni hingað til lands. Það er mjög óeðlilegt að engin svör fáist við því hjá hæstv. ráðh., hvort hann ætli að nota reglugerðarvald sitt til að krefjast þess að fá greitt tollafgreiðslugjald af slíkri vöru sem aldrei kemur til sölumeðferðar vegna þess að hún hefur eyðilagst á leið til lands. Einnig er mjög óeðlilegt að fá engin slík svör frá hæstv. ráðh. varðandi gjafir sem sendar kunna að vera til góðgerðarstofnana hér á landi frá útlöndum og honum er skylt að fella niður aðflutningsgjöld af, en eins og frá frv. er gengið gæti hann lagt á þær 1% tollafgreiðslugjald. Sama máli gegnir um kirkjumuni sem fluttir eru til landsins, gjafir til Norræna hússins og fræðandi skuggamyndir sem yfirvöld fræðslumála flytja til landsins, enn fremur aðflutningsgjöld af allt að 350 bifreiðum árlega fyrir bæklað fólk og lamað. Finnst mönnum ekki óeðlilegt að Alþingi veiti hæstv. fjmrh. heimild til að leggja 1% tollafgreiðslugjald á bifreiðar, 350 talsins, handa bækluðu fólki og lömuðu, sem Alþingi hefur mælt svo fyrir að fella eigi tolla niður af? Þegar engin svör fást frá hæstv. ráðh. um hvort hann ætti að beita reglugerðarheimild sinni með þessum hætti, þá er að sjálfsögðu ekki um annað að ræða fyrir Alþingi en að breyta frv. hæstv. ráðh. þannig að honum sé ekki fært - jafnvel þó að hann kynni að kjósa það sjálfur - að leggja slíka tolla á varning af þessu tagi sem Alþingi hefur ákveðið að fella niður aðflutningsgjöld af. Einmitt þess vegna, herra forseti, höfum við nokkrir þm., auk mín þeir hv. þm. Matthías Á. Mathiesen, Matthías Bjarnason, Albert Guðmundsson, Jóhanna Sigurðardóttir og Magnús H. Magnússon, flutt svofellda brtt. við frv. sem nú er til 3. umr., að aftan við 2. gr. í I. kafla frv. komi ný gr., er verði 3. gr. og orðist sú grein svo: „Tollafgreiðslugjald samkv. lögum þessum skal ekki innheimt af vörum, sem aðflutningsgjöld hafa verið felld niður af samkv. heimildum í 6. gr. fjárlaga og 3. gr. laga nr.120 31. des. 1976, um tollskrá o.fl., með síðari breytingum.“ Herra forseti. Hér er ekki um að ræða breytingu sem mundi skerða tekjumöguleika ríkissjóðs að neinu ráði. Það er aðeins verið að koma í veg fyrir að hæstv. fjmrh. geti með reglugerð ákveðið að innheimta nýjan toll af alls konar varningi, eins og ég hef hér nefnt, sem ætlaður er annaðhvort björgunarsveitum eða til björgunarstarfa, sem ætlaður er fötluðu fólki og lömuðu og Alþingi hefur ákveðið að aðflutningsgjöld skuli felld niður af. Ég óska eftir því, herra forseti, að afbrigða verði leitað svo að þessi till. geti komið til umr. og afgreiðslu.



Herra forseti. Ég vil reyna að byrja mína ræðu á ný. Ég minni á að við 2. umr. þessa frv. til l. um breytta tekjuöflun ríkissjóðs vegna ráðstafana í efnahagsmálum leyfði ég mér að leggja spurningu fyrir hæstv. ráðh. um það, á hvaða stigi verðmyndunar þetta 1% afgreiðslugjald í tolli yrði lagt á. Ég hef rökstuddan grun um að það verði áður en söluskattur er lagður á. Komi hann á þetta afgreiðslugjald þýðir það verulega tekjuhækkun til ríkissjóðs umfram það sem segir í þessu frv. Máli mínu til stuðnings bað ég Verslunarráð Íslands um að athuga frv. eins og það liggur fyrir og reikna þetta 1% út til að sjá hver hin raunverulega tekjuöflun er fyrir ríkissjóð af því 1% tollafgreiðslugjaldi sem hér er lagt til að verði að lögum. Er ekki vitað á þessu stigi hvort önnur gjöld reiknuð í tolli, eins og t.d. vörugjald eða aðrir skattar, komi hér til viðbótar. Með leyfi forseta vil ég leyfa mér að lesa upp svar það sem Verslunarráð Íslands sendi mér. Bréf stílað til mín 23. febr. 1982 hljóðar svo, með leyfi forseta: “Fyrirspurn yðar um verðlagsáhrif 1% tollafgreiðslugjalds má meta þannig: 1. Samkv. síðast birtu yfirliti Þjóðhagsstofnunar um rekstur verslunar, sem er frá 1976, er meðaltalsálagning í heildsölu 21% og 23% í smásöluverslun. Þetta álagningarhlutfall er ekki mjög breytt eða breytilegt milli ára. 2. Söluskattur er 23.5%. Þegar áhrif þessa eru metin verður 1% tollafgreiðslugjald að 1.84% í endanlegu verði. Ekki er reiknað með að önnur aðflutningsgjöld leggist á gjaldið þótt svo sé um vörugjald. Söluskattstekjur ríkissjóðs af tollafgreiðslugjaldi verða nálægt 19 millj. kr. miðað við 54 millj. kr. tollafgreiðslugjaldsinnheimtu. Til þess að eyða þessum uppsöfnunaráhrifum þyrfti gjaldið að vera um 0.8% eða skila ríkissjóði 54 millj. kr. af tollafgreiðslugjaldi og söluskatti samtals.“ Ég held að hér hafi starfsmenn fjmrn. gert mistök. Tekjuöflun þessa 1% tollafgreiðslugjalds er því samkv. þessu, ef hæstv. ráðh. staðfestir að söluskattur leggist á það, 19 millj. kr. eða 1900 millj. gkr. meiri en sagt er í frv. sjálfu. Ég óska eftir að hæstv. ráðh. svari fsp. og gefi aðrar upplýsingar, ef þær liggja fyrir, eða að öðrum kosti staðfesti það sem ég hef hér sagt. Að sjálfsögðu reikna ég með að hæstv. ríkisstj. muni þá bera fram brtt. um þetta 1% og það verði lækkað þannig að tekjur samkv. þessu frv. verði þær 54 millj. sem stefnt er að með frv., en ekki 1900 millj. gkr. umfram það sem ríkissjóður er talinn þurfa til að standa undir þeim breytingum sem lagt er til að gerðar verði.



Herra forseti. Aðeins örfá orð vegna þeirrar ræðu sem hv. 6. þm. Reykv., Birgir Ísi. Gunnarsson, flutti hér áðan. Hann taldi að ég hefði sýnt hér mikla andlega leikfimi og ætti jafnvel erindi í fjölleikahús fyrir hæfni mína á því sviði. Mér þykir þetta út af fyrir sig skemmtilegt lof því að ég hef alltaf haft gaman af leikfimi. En ég á dálítið erfitt með að skilja að hv. 6. þm. Reykv., sem er lögfræðingur, skuli ekki átta sig á því, að orðið iðnaður er nokkuð sem þarf að skilgreina. Hvað er það sem menn eiga við með iðnaði? Ef brtt. mín hér á Alþingi hefði verið samþykkt sem slík, að lækka skyldi um 1% launaskatt á fiskvinnslu og iðnaði, hvernig hefðu menn þá skilið orðið iðnaður? Auðvitað hefðu menn skilið orðið iðnaður sem þá atvinnustarfsemi sem opinber stofnun okkar lýðveldis hefði skilgreint sem iðnað, þ.e. Hagstofan. Auðvitað hefði legið beinast við að skilgreina orðið iðnaður nákvæmlega eftir þeim alþjóðlegu samningum sem Sameinuðu þjóðirnar hafa gengist fyrir að gerðir væru. Iðnaður sem slíkur fær allur lækkun um 1% af launaskatti. Þess vegna er till. minni hl. fjh.- og viðskn., sem hér hefur verið samþykkt, og þær breytingar, sem gerðar hafa verið, samhljóða brtt. minni. Þar af leiðandi var þeirrar till. ekki þörf lengur. Þetta hélt ég að væri ekkert erfitt fyrir menn að skilja. Ég átta mig ekki á því, að menn skuli ekki skilja það, að orðið iðnaður þarf að skilgreina og þær skilgreiningar, sem til eru í þjóðfélaginu, eru svona. Það getur vel verið að menn séu óánægðir með þær skilgreiningar og vilji breyta þeim. En þetta orð, iðnaður, hefur ákveðna merkingu i opinberum skilgreiningum, og á þeirri atvinnustarfsemi sem telst iðnaður hefur launaskattur með þessu frv. verið lækkaður um 1%. Ég get ekki séð annað en að þetta sé algjörlega skýrt. Hv. 6. þm. Reykv. taldi síðan upp ýmsar atvinnugreinar sem hefðu fallið undan í þessu sambandi. Það er alveg rétt. Það eru ekki allar atvinnugreinar sem flokkast undir iðnað. Hann taldi þar fram hárgreiðsluiðnað, ljósmyndaiðnað o.fl. Hér hefur verið nefndur kvikmyndaiðnaður o.s.frv. Síðan flytur þessi hv. þm. hér brtt. og þá gleymir hann sjálfur öllum þessum atvinnugreinum sem hann var að telja upp. Þá var auglýsingastarfsemin það mikil hjá honum sjálfum í þessum tillöguflutningi að hann gleymdi í till. þeim iðngreinum sem hann var sjálfur að telja upp að hefðu átt að fylgja með. Ég held að menn ættu ekki að vera að tala um auglýsingastarfsemi hjá öðrum. Það er fjarri lagi að ég hafi verið að velta neinu slíku fyrir mér. Það, sem vakti fyrir mér, var fyrst og fremst að þessi launaskattslækkun næði til alls iðnaðar. Eins og hún er framkvæmd hér og samþykkt á Alþingi nær hún til alls iðnaðar eins og hann er skilgreindur. Hvort menn eru ánægðir með þá skilgreiningu er allt annað mál.  Hv. 6. þm. Reykv. vakti sérstaklega athygli á því hér, að ég hefði átt þátt í því að fá lækkað vörugjald á gosdrykki. Það er alveg rétt hjá honum. Ég ætla að biðja hann að nefna það í öllum ræðum sem hann heldur úti um land og hvar sem er. Það er ágæt auglýsing út af fyrir sig. Ég vil hins vegar segja það að lokum, að eins og frv. er samþykkt nú er það miklu víðtækara, nær til miklu fjölbreyttari atvinnustarfsemi en gert hafði verið ráð fyrir. Það er því um verulegan ávinning að ræða með þeim breytingum sem orðið hafa, enda þótt öllum sé ljóst að lengra þarf að ganga. Ég geri mér vonir um að í tengslum við efnahagsaðgerðir síðar á starfstíma núv. ríkisstj. verði hægt að stíga fleiri skref áfram á þessari braut.



Herra forseti. Ég ætla ekki að fjölyrða frekar um þetta frv. eða efni þess, en ég verð hins vegar að víkja að tveimur spurningum sem fram hafa komið. Hv. þm. Sighvatur Björgvinsson, 3. þm. Vestf., spurðist fyrir um það við 2. umr. málsins, hvernig háttað yrði álagningu tollafgreiðslugjalds þegar aðflutningsgjöld væru lækkuð eða jafnvel felld alveg niður með heimild í tollalögum eða samkv. heimildum fjárlaga. Ég tel að í þessum efnum geti komið til greina ýmsar reglur. Það er kannske ekki hægt að nefna eina einfalda reglu í því sambandi. Ég held að þetta þurfi að athuga nánar. Það er heimild til þess í lögunum að fella niður tollafgreiðslugjald þegar það þykir eiga við. Það verður því að sjálfsögðu á valdi ráðh. á hverjum tíma, að hve miklu leyti niðurfelling á þessu gjaldi muni eiga sér stað í þeim tilvikum sem hv. þm. nefndi. Ég vil þó taka skýrt fram að mér finnst afskaplega órökrétt, ef felldir eru niður tollar og vörugjöld, þ.e. aðflutningsgjöld, sem kannske nema tugum ef ekki hundruðum prósenta, að þá sé ekki fellt niður þetta 1%. Ég held að varla muni verða í sæti fjmrh. svo smámunasamur maður að hann reyni að halda í þetta 1% ef hann er að fella niður aðflutningsgjöld sem nema kannske 150%.  Ég tek það t.d. fram í þessu sambandi, að þegar um er að ræða bifreiðar sem fluttar eru inn í þágu öryrkja og aðflutningsgjöld eru lækkuð á með sérstökum heimildum, þá mun ég ekki telja rétt að leggja tollafgreiðslugjald á í slíkum tilvikum, enda er að sjálfsögðu um svo smáar upphæðir að ræða að fráleitt væri að leggja á tollafgreiðslugjald, þegar verið er að fella niður toll á annað borð og heimildir eru til að fella hann niður. Sama gildir að sjálfsögðu þegar tæki eru gefin til mannúðarstarfsemi og heimild er notuð til að fella niður tolla af þeim. Þá er að sjálfsögðu órökrétt að leggja þetta sérstaka gjald á. Ég vil hins vegar taka það fram, að þetta mál þarfnast nánari athugunar. Mér sýnist eðlilegast að mótaðar yrðu einhverjar fastar reglur um þetta efni, og ég tel ekki óeðlilegt að einhver samráð yrðu höfð við fjh.- og viðskn. þingsins um framkvæmd á þessu atriði málsins. Hv. þm. Albert Guðmundsson, 3. þm. Reykv., gerði hér fsp. um það, á.hvaða grunnverð tollafgreiðslugjaldið legðist og hvaða gjöld legðust hugsanlega ofan á tollafgreiðslugjaldið. Ég held að svarið við þessari spurningu liggi alveg ljóst fyrir í frv. sjálfu. Það er ljóst af frv. að tollafgreiðslugjaldið er lagt á tollverðið. Hins vegar er ekki einsýnt að vörugjald verði lagt á þetta gjald. Það tíðkast yfirleitt ekki í slíkum tilvikum. Hins vegar er augljóst mál að eðlis síns vegna hlýtur söluskattur að koma á gjaldið, enda er söluskattur alltaf seinasta stig álagningar eins og menn þekkja. Það er vafalaust rétt sem hv. þm. benti á, að heildartekjur vegna þessarar gjaldtöku gætu orðið eilítið hærri af þessari ástæðu. En ég vil minna á í þessu sambandi að margt er ákaflega óljóst um hvaða tekjur þetta gjald gefur. Það er erfitt að reikna það nákvæmlega út. Ljóst er að sú upphæð, sem nefnd er í grg. frv., er heldur of há ef dráttur verður á því að gjaldið sé lagt á svonefndar EFTA-vörur. Ef það dregst t.d. verulega mun gjaldið að sjálfsögðu skila allmiklu lægri upphæðum en um er getið í frv. og það kemur þá þarna á móti. Ég held að ekki sé hægt að svara þessari fsp. hv. þm. Alberts Guðmundssonar öðruvísi en á þennan veg, að gjaldið leggst á tollverðið. Aftur á móti leggst söluskattur á heildarverðið. Hann er seinasta stig gjaldtökunnar og kemur þarna ofan á. En menn mega ekki gera of mikið úr þessu þar sem ljóst er af ýmsum ástæðum - m.a. vegna þess að ekki verður lagt strax á EFTA-vörurnar - gefur gjaldið minni tekjur en grg. segir til um.



Herra forseti. Hæstv. fjmrh. svaraði hér fsp. hv. 3. þm. Reykv., Alberts Guðmundssonar, varðandi tollafgreiðslugjaldið og þá útreikninga sem hér hafa verið til umr. og koma fram í frv. Ég verð að segja að það furðar mig sem hæstv. ráðh. sagði áðan, að sjálfsagt sé það rétt sem kemur fram í bréfi frá Verslunarráði, að heildartekjur ríkissjóðs verði hærri en þær 54 millj. kr. sem hefur verið talað um. Í grg. með því frv., sem hér er til umr., er skýrt tekið fram að tollafgreiðslugjald sé lagt á til þess að mæta þeim tekjumissi sem ríkissjóður verður fyrir vegna fyrrnefndra gjaldalækkana. Þess vegna er spurning mín til ráðh. hvers vegna ekki sé hægt að fá um það upplýsingar þegar fjh.- og viðskn. biður um sundurliðun - eins og gert var í nefndinni - á því tekjutapi, sem ríkissjóður verður fyrir, og þeim tekjum, sem ætlað er að bæta upp tekjutapið. Á fund nefndarinnar komu fulltrúar fjmrn. og þeim var ekki nokkur leið að gera nefndinni grein fyrir því, hvernig þessi útreikningur ætti sér stað. Það liggur alveg ljóst fyrir, sem sagt er í nál. meiri hl., að hér er afgreiðsla mála með þeim hætti að Alþingi fær ekki upplýsingar, ráðuneytið getur ekki gefið upplýsingar, ráðuneytið veit ekki hvað um er að ræða. Jafnvel í ræðu sinni áðan sagði hæstv. fjmrh. að það mætti nú ekki gera of mikið úr þessu og ekki of mikið úr hinu. Eðlilegast væri að forseti gerði hlé á umr. núna og fjh.- og viðskn. fengi málið aftur til meðferðar og ráðh. sæi svo um að fulltrúar úr fjmrn. kæmu og gerðu þingnefndinni fullkomlega grein fyrir þessu, eins og óskað var eftir í upphafi, til þess að Alþingi viti hvað er að gerast. Það má vel vera að hæstv. ráðh. kæri sig ekki um að vita það, og það má vel vera að þeir í ráðuneytinu hafi engan áhuga á að vita hvað í raun og veru er hér um að ræða. Ef dráttur verður á því að leggja þetta á vörur samkv. samningum við EFTA og Efnahagsbandalagið, sem þeir eru ekki enn þá búnir að athuga hvort hægt er að gera, þá mun þetta ekki verða svona mikið, segja þeir. Mér finnst þetta ekki vera málflutningur sem þinginu sé boðlegur. Ég varpa þeirri spurningu því til hæstv. forseta, hvort ástæða sé til þess, að fjh.- og viðskn. fái þetta mál aftur til athugunar og þá grg. fjmrn. varðandi málið. Hv. 12. þm. Reykv., Guðmundur G. Þórarinsson, kom hér í ræðustólinn eftir að hv. 6. þm. Reykv. hafði gert grein fyrir brtt. sem hann ásamt nokkrum þm. flytur nú við 3. umr. Mér er ekki ljóst eftir ræður hv. þm. Guðmundar G. Þórarinssonar til hvers hann flutti sína brtt. í upphafi. Til hvers konar iðnaðar átti till. hv. þm. að ná? Hann kemur hér nú og ræðir um skilgreiningu á iðnaði og kveðst harla ánægður með það orðalag sem er orðið á greininni samkv. brtt. sem minni hl. fjh.- og viðskn. flytur. En ef hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson hefði lesið nál. meiri hl., þá er skýrt þar hvernig skilja ber þá till. sem hann flutti - úr því að hann vissi ekki hvernig átti að skilja hana. En af þeim ræðum, sem hann hefur flutt, liggur alveg ljóst fyrir að hann hvorki vissi né gat sagt mönnum hvernig ætti að skilja þessa brtt. Í nál. á bls. 2 stendur þetta, með leyfi forseta:„Dragi þm.“ - það er hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson „till. til baka.“ - Þm. var ekki í salnum. Ég var að ræða við hann út af því sem hann sagði áðan, að það hefði ekki verið nokkur leið að skilja þá till., sem hann flutti sjálfur, hvorki hann né aðrir hefðu getað skilið hana. Þess vegna sætti hann sig sérstaklega vel við það orðalag sem komið er á greinina samkv. brtt. minni hl. fjh.- og viðskn. á þskj. 365. Það getur verið hagstofuskilningur, það getur verið erlendur skilningur, alþjóðaskilningur o.s.frv. En í nál. meiri hl. er gerð nákvæm grein fyrir því, hvernig hann litur á að skilja beri till. Og ef hv. þm. hefði samþykkt till. hefði hún verið samþykkt með þeim skilningi sem fram kemur í nál. og ég ætlaði að fara að lesa upp þegar ég sá að hv. þm. gekk í salinn: „Dragi þm. tillöguna til baka við 2. umr. munum við taka hana upp og flytja og er þá miðað við að launaskattur verði 2.5% hjá öllum iðnaði, sem greiðir iðnlánasjóðsgjald, svo og kjöt- og mjólkuriðnaði.“ Hér er nákvæmlega skilgreint hvað í raun og veru felst í till. þm. Þess vegna var enginn vafi á því, þegar átti að gefa út reglugerð um lækkun á launaskatti, hvernig átti að skilja þessa grein. Út frá þessu sjónarmiði er því ekki ástæða fyrir hv. þm. að skjóta sér á bak við þann texta sem er í greininni eins og hún er orðuð nú. Ef hv. þm. litur svo á texta till. sinnar og till. eins og hún er í frv., þá er þar geysilegur munur sem hann virðist ekki hafa tekið eftir. Ef við lesum upp till. hv. þm. á þskj. 356, með leyfi forseta, þá stendur þar: „Þó skal aðeins greiða.“ Hvað stendur í greininni eins og hún er nú á þskj. 365: „Þó er heimilt að ákveða.“ Hv. þm. var svo ákveðinn þegar hann flutti till., að hann hugsar sér ekki að hér verði nein geðþóttaákvörðun ráðh., heldur skuli þetta vera svo. En svo beygður er hann af sínum samstarfsmönnum að hann er látinn fallast á að þetta verði aðeins heimildarákvæði, sem hann vildi að yrði skylda.



Herra forseti. Það er mjög áberandi hjá hæstv. ríkisstj., sem nú situr, að þegar koma frá henni mál og þau koma fyrir þingið er eins og stjórnarliðið sé á samri stundu allt í spreng. Það verður að koma málum fram með óskapahraða og það er eiginlega djöfullega séð að stjórnarandstaðan sé að biðja um upplýsingar og yfirleitt erfitt að fá þær. Það verður helst að nota tangarsókn til að fá þær og það er mjög takmarkað sem fæst. Frv., sem hér liggur fyrir, er bandormur. Þeir hafa svo sem gengið fyrr á þingi, en þegar tekin er, eins og hefur komið fram í fyrri umr. um þetta mál, sérstakur lagakafli og honum öllum gjörbreytt, eins og launaskattinum, á slíkt auðvitað ekkert erindi í frv. um bandorm, heldur átti að leggja fram sjálfstætt frv. um launaskatt þar sem það mál fengi vandlega meðferð. Ef við lítum aftur á l. kaflann, sem mætir hér mestri andstöðu, tollafgreiðslugjaldið, er engin furða þó að menn séu orðnir þreyttir á einum aukagjöldunum enn í tolli. Hefði ekki verið betra og skynsamlegra að hugsa málið frá einhverju öðru sjónarmiði og vera ekki að gera tollútreikninga sífellt flóknari, eins og raun ber vitni? Þau eru orðin æðimörg aukagjöldin sem eru lögð á í tolli, eru hátt á annan tug. Við þm. erum almennt orðnir mjög þreyttir á því, að þessi vinnubrögð séu viðhöfð. Ríkisstj. er langan tíma að bögglast með mál og á í miklum erfiðleikum með þau, eins og gerist og gengur, og eitthvað er nú talað í stjórnarflokkunum tveimur um málið, þó að aldrei heyrist talað um að ráðh. þeir sem sitja í núv. ríkisstj. og telja sig vera í sjálfstfl. ræði mál. Það er aldrei um það getið. Það er eins og þeir tali aldrei um mál og hafi ekki neitt um mál að segja. Það er alltaf sagt í fréttum að þingflokkur Alþb. og þingflokkur Framsfl. hafi fjallað um málið. Ég hélt að hv. 12. þm. Reykv. Guðmundur G. Þórarinsson væri í Framsfl. og ætti sæti í þeim þingflokki. A.m.k. hef ég átt því að venjast allan þann tíma sem ég hef verið á þingi, hvort sem minn flokkur hefur átt aðild að ríkisstj. eða verið í stjórnarandstöðu, að við ræddum mál fyrst innan okkar þingflokks og afstöðuna til þess og reyndum þar eftir fremsta megni að samræma skoðanir okkar. Ég hélt því að það hefði verið mjög auðvelt fyrir hv. þm. að koma skoðunum sínum þar á framfæri. Ef hann hefði verið trúr málstað iðnaðarins, eins og hann segist vera, og ekki fengið sínu framgengt í Framsfl. eða við hinn stjórnarflokkinn og þá væntanlega viðbótina sem á vantar svo ríkisstj. sé fullskipuð, þá hefði ég skilið að hann hefði flutt till. sem hann flutti. En ef það er aðeins ætlunin að sýnast vera eitthvað betri en allir hinir er það líka skiljanlegt hjá sumum, en alls ekki hjá öllum, því að flestir þm. og í flestum flokkum kunna ekki að meta það. Hv. þm. Birgir Ísl. Gunnarsson lýsti, hvernig 12. þm. Reykv. væri frábær maður í andlegri leikfimi, og sagði að hann hefði við slíkan tillöguflutning sinn bæði fyrr og nú komið nokkurn veginn standandi niður. Auðheyrilega líkaði hv. 12. þm. Reykv. þetta mjög vel því að hann bætti því við hér í ræðustólnum að hann væri ekki síðri í líkamlegri leikfimi. Þessi stóll er ekki stór eða mikill svo að hann gat ekki sýnt þm. hæfni sína í þeirri grein leikfiminnar. En vonandi gefst þm. kostur á að sjá þá hæfni síðar og þá við aðrar kringumstæður. Hann var líka mjög ánægður með þennan tillöguflutning sinn og úrslit. Hann þakkaði Birgi Ísl. Gunnarssyni alveg sérstaklega - og ég fann að það þakklæti kom beint frá hjartanu - að Birgir Ísleifur skyldi minna á að hann hafi fengið skattinn á gosdrykki og öl lækkaðan á s.l. ári. En hann minntist ekki á að þessi skattur á öl og gosdrykki var lagður á fyrir hans atbeina. Ef hann hefði greitt atkv. á móti þeirri skattlagningu hefði hún aldrei orðið að veruleika. Þá hefðu þau mótmæli, sem starfsfólk í gosdrykkjaiðnaði sýndi vikum saman aldrei þurft að verða. Enginn bar meiri ábyrgð á þessu gjaldi en einmitt hv. 12. þm. Reykv. En varð hann fyrst að koma skattinum fram til að geta aftur sýnt sína frábæru andlegu leikfimi nokkrum mánuðum síðar, til þess að fá að lækka hann? Er þetta samboðið virðingu Alþingis og virðingu hv. þm. sem og annarra þm.? Ég held ekki. Það hefur komið oft fram, sérstaklega af hálfu Landssambands iðnaðarmanna, að það eigi að jafna skattlagningu á milli atvinnuveganna. Það telur að umbætur í ýmsum aðstöðumálum hafi oft oltið á því, hvort iðngreinin teldist það sem kallað er útflutnings- eða samkeppnisiðnaður. Hagsmunir greina, sem ekki hafa fallið undir þessa skilgreiningu, t.d. byggingariðnaðar og þjónustuiðnaðar, ásamt ýmiss konar verktakastarfsemi, hafa því orðið þar út undan. Landssamband iðnaðarmanna hefur margoft vakið athygli á því, að forsenda árangursríkrar iðnþróunarstefnu sé að stjórnvöld beiti sér fyrir úrbótum í aðbúnaðarmálum alls iðnaðar, hvort sem hann er í beinni samkeppni eða óbeinni. Allur iðnaður er í samkeppni og allar atvinnugreinar. Sú víðtæka iðnþróunarstefna, sem síðasta þing Landssambands iðnaðarmanna markaði og hefur markað í raun og veru fyrir löngu, hefur oft átt takmörkuðum skilningi að mæta, en að undanförnu virðist þó aðskilningur annarra á þessum samþykktum hafi heldur verið að aukast. Má sem dæmi nefna breytingu á tollskrárlögum sem Alþingi samþ. síðast á liðnu ári, þegar heimilað var að leggja jöfnunarálag á tollverð innfluttra mannvirkja og mannvirkjahluta. Jöfnunarálagið átti að miða við hlutdeild uppsafnaðra aðflutningsgjalda í verksmiðjuverði eða byggingarkostnaði sambærilegra mannvirkja eða mannvirkjahluta sem framleiddir eru hérlendis. Það er því eðlilegt að þetta sjónarmið hafi verið endurnýjað af þessum samtökum í bréfi til þm. og í dagblöðum að undanförnu. Það er því eðlilegt að þessi samtök hafi haldið því fram, að nú ætti að stiga þetta skref og jafna þennan aðstöðumun. Ég gat þess fyrr í dag, að ég teldi að það væri full ástæða til að reyna að stemma stigu eins og hægt væri við hækkun byggingarkostnaðar. Ég bjóst nú við að fá töluverðan liðsstyrk frá Alþb., sem hafði alveg sérstakan áhuga á að lækka byggingarkostnað og setti sér þar mjög göfugt markmið fyrir kosningarnar 1978, þegar byggingarkostnaður á meðalíbúð, afborgun og vextir af slíkri íbúð, átti ekki að vera meiri en 20% af tekjum manna í lægstu launaflokkum innan ASÍ. En það var fyrir kosningar. Það var áður en Alþb. fór í ríkisstjórn. Núna hrökkva ekki öll launin til að standa undir afborgunum og vöxtum og þó meiri væru. Þannig hefur þetta stefnumarkmið Alþb. reynst, en það hefur verið í stjórn síðan að undanskildum eitthvað þremur mánuðum. Það er því ekki mikið að marka þann flokk. Hann hefur algjörlega gleymt sinni upprunalegu stefnu og er sífellt að færast í þá áttina að lifa mjög borgaralegu hóglífi og sitja í fínum stólum og keyra í dýrum bílum og drekka dýrar veigar. Hann er alveg búinn að gleyma baráttunni fyrir verkalýðinn - baráttunni fyrir þá sem minnst mega sín í þjóðfélaginu. Þegar verið er að ræða hagsmunamál fólksins í landinu og það sem mestu máli skiptir virðast þeir vera bæði heyrnarlausir og mállausir, þessir forustumenn Alþb. Það er sjáanlegt af öllu, að þegar ríkisstj. segist ætla að lækka einhvern hlut er hún að blekkja. Það er hægt að lækka landbúnaðarafurðir til að hafa af fólki verðbætur á laun. Síðan má hækka þær aftur eftir einn mánuð því að þá er enn þá tveggja mánaða frestur til að leika nýjan fölsunarleik. Það er lagt fram frv. eins og þetta sem kemur inn á, eins og á 6. síðu frv., að tollafgreiðslugjald eigi að gefa 54 millj., ríkið tapi 30 millj. í launaskatti, 20 millj. á lækkun og niðurfellingu stimpilgjalds, en auki tekjur sínar af innflutningi á sælgæti um 8 millj. Þeir neyðast til að viðurkenna að með því að halda áfram vísitölufalsinu ætla þeir samt að ná 12 millj. meira í ríkissjóð en þeir gefa eftir. En hér er um blekkingu að ræða. Þetta er miklu hærri upphæð. Það er breytt greiðslufyrirkomulaginu. Hingað til hafa verið 12 mánuðir í árinu, en þegar Alþb. fer með fjármál er innheimtur launaskattur 13 mánuði. Það er innheimt fyrir 3 mánuði á s.l. ári og síðan á að innheimta fyrir októbermánuð á þessu ári þannig að mánuðirnir eru orðnir 13. Þessi breyting á tekjum og gjöldum ríkissjóðs er miðuð við heilt ár. Þetta er á þessu ári. Hér er um að ræða stórfellda skattlagningu, eina nýja skattlagningu enn frá hendi núv. ríkisstj. Ráðh. þekkja ekki annað en nýjar skattlagningar og eru alltaf að auka útgjöldin. Þetta er vísasti vegurinn til að halda verðbólgunni áfram. Svo segja þessir menn og setja upp sakleysissvip: Við erum að vinna gegn verðbólgunni. Við höfum sett okkur mark að halda verðbólgunni í ákveðnu prósentustigi frá byrjun til loka árs. - Á s.l. ári fölsuðu þeir vísitöluna allt árið, héldu genginu föstu, bökuðu útflutningsatvinnuvegunum stórskaða, sem þeir eru ekki komnir út úr enn þá, og eru svo alveg undrandi á að þessar atvinnugreinar skuli ekki geta staðið sig. En þegar ríkið vantar eitthvað er brennivínið hækkað eða aðrir skattar og tollar. Það er bara farið eftir því hvað þarf hverju sinni. Eyðslan heldur áfram. Það er ekki neitt eftirlit með neinu á vegum ríkisins. Það er ekki einu sinni hægt að fá upplýsingar um stórfelld útgjöld ríkisins. Ein fsp., sem ég flyt er um það. Það er kominn núna hálfur fjórði mánuður og ekki fæst svar við henni. Það var hægt að fá svar við slíkri fsp. á þeim dögum sem Sjálfstfl. átti sæti í ríkisstj. þegar þm. Alþb. spurði. Af hverju má ekki svara núna? Hvað er verið að fela? Svo er talað um heiðarleika og sparnað í ríkisrekstri hjá þessum afglöpum! Eins og fyrri daginn er hér ekki um neina stefnu að ræða. Það er verið að koma frá sér með miklum erfiðismunum frv. um tiltekin atriði. Annað er látið bíða. Ég furða mig á því, hvað langlundargeð nokkurra þm. stjórnarliðsins er mikið að láta bjóða sér þetta. Langlundargeð Alþingis í heild er líka mikið. Ýmsir stjórnarsinnar, sem sjá og viðurkenna að ekki er heil brú í stefnu þessarar ríkisstj., geta látið bjóða sér að bíða og biða. Það er haft á þann veg að viðkomandi mönnum er haldið í klemmu: Við tökum ekki ákvörðun í þeim málum sem eru baráttumál þessara manna, sem þeir af heilum hug vinna fyrir, því að við þurfum að nota atkv. þeirra til að velta þessari vitleysu áfram í nokkrar vikur í senn. - Það er m.a. ákvarðanaleysi núv. iðnrh. að finna. Það er ekki af slóðaskap eða leti að engar ákvarðanir eru teknar. Þetta er allt gert með ráðnum hug. Og það er engin furða þó að menn bæði innan hans flokks og annarra séu orðnir leiðir. En iðnrh. er enginn kjáni. Hann veit í hvaða klemmu hann á að hafa suma. Honum er það ekkert heilagt þó hann dragi 1–2 ár að taka mikilsverðar ákvarðanir sem átti fyrir löngu að vera búið að taka, af því að það þarf að halda áfram að reyna að láta þessa stjórnarómynd sitja eitthvað enn þá öllum til sárra vonbrigða og leiðinda.



Herra forseti. Ég skal ekki ráða efnislega það frv. sem hér er til umr. og búið er að ræða allítarlega, en mig langar til að segja örfá orð um nánast innréttingu og efnisblöndun í hv. 12. þm. Reykv. eins og hún kemur mér fyrir sjónir í þessu máli og reyndar fleirum. 
             Það er sagt og er það e.t.v. með einhverjum rétti, að ýmsir stjórnmálamenn séu búnir að koma slíku óorði á stjórnmálamenn og stjórnmál að naumast verði undir því risið. Ég held að það sé einmitt slíkur máflutningur og það, hvernig menn eins og hv. 12. þm. Reykv. haga sér, sem er þess valdandi að slíkt óorð er komið á stjórnmálamenn sem raun virðist bera vitni. Ég er ekki hissa á því þegar menn haga sér með þeim hætti sem hv. 12. þm. Reykv. hefur hér gert. Það er vægast sagt tvískinningur í fyllsta máta hvernig hann hefur komið fram í þessu máli og kom raunar fram í öðru álíka máli á s.l. ári. Það er einkennilegt hugarfar sem birtist í því að ætla sér að vinna vinsældir með því að vera á móti ákveðnu máli í trausti þess að það sé minni hl. fyrir brtt. á þingin. Það gerir hv. 12. þm. Reykv. Þetta er í annað skiptið sem hann hagar sér með þeim hætti að hann ætlar að gera sig stóran í trausti þess að það reyni aldrei á það, hvort hann fylgi fram sínum stefnumiðum og skoðunum. Það sýnir sig hvað átakanlegast í þessu máli. Hv. 12. þm. Reykv. virðist ekki hafa átt von á að hv. þm. Eggert Haukdal tæki þá afstöðu sem raun varð á. Þar skjátlaðist kempunni úr Reykjavíkurkjördæminu því að þá fyrst kom að því að hann þurfti sjálfur að standa við það sem hann var búinn að setja fram og segja. En það kom í ljós aftur að hann hafði ekki kjark til að fylgja, að ég vænti, þeirri sannfæringu sem hann taldi sig hafa í þessu máli. Þegar hann sá það blasa við, að meiri hv. var fyrir till. hans og hans málflutningi, þar rann hann sjálfur af hólmi. Það eru slíkir einstaklingar, hvar í stétt sem þeir finnast sem koma óorði á heila stétt. Það er ástæða til að vekja athygli á slíku, því að auðvitað eiga þessir einstaklingar, þessi hv. þm. eins og aðrir, eftir að koma aftur til kjósenda og biðja um traust og fylgi. Ég er sannfærður um að það kemur að því að þeir stjórnmálamenn, sem haga sér með þessum hætti, verða rúnir trausti og fylgi. Við höfum horft á fleiri dæmi en það sem hér er gert að umræðuefni. Því miður eru þau allt of mörg. Það er furðulegt að hugsa til þess, að þessi hv. þm., sem sjálfur var skipaður i efnahagsmálanefnd ríkisstj. til að vinna að þessu frv. og stendur að því og leggur það fram, skuli koma hér með brtt. í þessum dúr, hlaupa síðan frá henni þegar hann sér fram á að það er meiri hl. fyrir henni í þinginu. Hv. þm. Matthías Á Mathiesen lét í það skína áðan að honum væri ekki ljóst til hvers hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson hefði flutt þessa till. Mér er alveg ljóst til hvers það var gert. Það átti að leika hinn stóra og stælta í trausti þess að það þyrfti ekki að reyna á það. En það kom annað í ljós. Kannske kom þetta úr líklegustu áttinni, þ.e. úr Framsóknarflokknum, þó að sumir hverjir og þar á meðal ég hefðu talið líklegra að það kæmi með þessum hætti úr annarri átt en þó ekki óskyldri, þ.e. frá Alþb. Menn hafa horft upp á álíka uppákomur í þeim flokki og skyldi engan undra, en að þessu sinni kom það úr Framsfl. Það hefur gerst áður að tilteknir þm. Framsfl. hafi hér flutt mál og till. í trausti þess, að þær nytu ekki meiri hl. og það þyrfti aldrei að reyna á að þær ættu hljómgrunn í þinginu. Við þessu er full ástæða til að vara. Það er skylda þeirra einstaklinga, sem starfa í stjórnmálum og vilja starfa þar af heilindum, að vekja athygli almennings í landinu þegar tilteknir stjórnmálamenn, þingmenn, haga sér með þeim hætti sem hv. 12. þm. Reykv. hefur nú gert. Hafi nokkur þm. nokkurn tíma verið með allt niður um sig er það núverandi hv. 12. þm. Reykv.



Herra forseti. Ég er ekki sammála kollega mínum um að þetta hafi komið á óvart hjá hv. 12. þm. Reykv. Það er ein leið að leggja fram till. sjálfur og greiða henni atkv. sjálfur. Það er hin leiðin að leggja fram till. og greiða svo atkv. á móti eigin till. Auðvitað aðhyllist Framsfl. „hina leiðina.“ Þess vegna kom mér ekkert á óvart þó að hv. 12. þm. Reykv. legði fyrst fram till. og greiddi síðan sjálfur atkv. á móti henni. Það er að sjálfsögðu framsóknarleiðin. Það er „hin leiðin“. Sá háttur, sem hv. þm. er farinn að tileinka sér, að flytja hér till. með fyrirvara um að þær verði ekki samþ. er auðvitað alveg nýtt framlag af hans hálfu til vinnubragða hér á þinginu. Það er auðvitað ljóst, að um leið og hann tók að óttast um að það kynni að vera að till. fengi samþykkt hér á þinginu flýtti hann sér að ná samkomulagi við meiri hl. fjh.- og viðskn. um að till. yrði ekki samþykkt. Þetta er í fullu samræmi við stefnu þess flokks sem hv. þm. tilheyrir. Ég er viss um að eftir þessi afrek í þingsögunni verða menn ekki lengur í miklum vandræðum með að skýra það fyrir útlendum aðilum, sem spyrjast fyrir um það, hvers konar fyrirbæri Framsfl. eiginlega sé. Menn geta bara sagt þessa sögu af hv. þm. Guðmundi G. Þórarinssyni til að skýra fyrir erlendum áhugamönnum um stjórnmál á Íslandi hvaða fyrirbrigði Framsfl. sé í íslenskri pólitík. Það er flokkur sem leggur fram till., en greiðir síðan atkvæði gegn eigin till., vegna þess að það er „hin leiðin“ í íslenskum stjórnmálum. Það er síðan afrek út af fyrir sig sem hv. þm. hefur unnið með þeim skýringum sem hann hefur reynt að gefa á þessari afstöðu sinni. Ég verð að segja eins og er, að það væri kannske umhugsunarvert fyrir þá ágætu þm., sem fréttastofa útvarpsins kallar „fjallkónga“ stjórnarliðsins, að fela rannsóknarlögreglunni að reyna að komast til botns í þessum röksemdafærslum hv. þm. Guðmundar G. Þórarinssonar á meðan götulögreglan er upptekin við annað. Herra forseti. Það kom glögglega fram áðan hjá hæstv. fjmrh., að hann er ekki enn búinn að leggja niður fyrir sér hvernig hann hyggst framkvæma þetta tollafgreiðslugjald, og er það raunar ekkert undarlegt því að í þeim tilraunum, sem við höfum gert til að fá upplýst um framkvæmdina hjá starfsmönnum fjmrh., höfum við nánast engin svör fengið. Það allt er eftir að útkljá enn. Menn segja þar að þm. verði að bíða þægir og rólegir og sjá til hvernig framkvæmdin verði, á þessari stund sé ekkert um hana hægt að fullyrða. Þess vegna getur hæstv. ráðh. engu svarað um þá einföldu spurningu sem til hans er beint um hvort hann hyggist innheimta tollafgreiðslugjald af þeim sérstöku vörum sem Alþingi fellir niður aðflutningsgjöld af, svo sem gjöfum til menningarstofnana og líknarfélaga vegna ýmiss konar tækja og tóla sem flutt eru inn fyrir fatlaða, öryrkja og aðra slíka.

Ég er búinn að svara þessari spurningu.

Nei, hæstv. ráðh. er ekki búinn að svara þeirri spurningu vegna þess að eins og frá tollafgreiðslugjaldinu er gengið í frv. stendur í 1. gr. að greiða skuli tollafgreiðslugjald í ríkissjóð vegna tollmeðferðar á innfluttum vörum og í 2. gr. að þetta tollafgreiðslugjald skuli nema 1% af tollverði. Síðan er gerð ákveðin undanþága frá þessari skyldu um tiltekna vöruflokka, sem taldir eru upp í 1. gr. í alls fimm liðum. Það er eina undantekningin sem lögin munu heimila hæstv. ráðh. að gera frá skylduliðum tollafgreiðslugjalds.  Það er alveg fráleitt ef hæstv. fjmrh. hugsar sér að hafa þann háttinn á, eins og virtist af hans máli, að innheimta ekki tollafgreiðslugjald t.d. af 350 bifreiðum sem fluttar eru til landsins og felld eru niður aðflutningsgjöld af og ætlaðar eru fötluðu fólki og lömuðu, en að ætla sér síðan að innheimta tollafgreiðslugjald af gervilimum og öðrum slíkum búnaði sem fluttur er inn á svipuðum kjörum fyrir sambærilega þjóðfélagshópa eða að innheimta tollafgreiðslugjald af heyrnartækjum fyrir heyrnarskerta, sjóntækjum fyrir sjónskerta o.s.frv. Þetta á ekki að vera háð duttlungum hæstv. ráðh. Hafi Alþingi ákveðið að fella niður tollafgreiðslugjald af slíkum varningi, eins og Alþingi hefur gert, á að ganga nákvæmlega sama yfir þessar sömu vörutegundir varðandi tollafgreiðslugjaldið. Það á ekki að vera háð geðþóttaákvörðunum ráðh. hvort hann leggur tollafgreiðslugjald á einhvern hluta af þessum varningi eða ekki. Við það bætist að ekki er ljóst, eins og frá frv. er gengið, að hæstv. ráðh. hafi í lögunum neina heimild til að fella niður tollafgreiðslugjald, en sé samkv. lögunum skylt að leggja það á og innheimta það. Ég fæ ekki séð að frv. veiti hæstv. ráðh. nema slíka heimild þó svo að hann feginn vildi. Það veitir honum enga aðra heimild en að innheimta ákveðinn nefskatt, ef svo má segja, af innflutningi sem fellur undir undanþáguákvæði frv. Þess vegna held ég fast við þá till. mína, sem ég ásamt nokkrum fleiri þm. hef flutt, að, við látum þessa afgreiðslu vera samhljóða, þ.e. hafi verið ákveðið að fella niður aðflutningsgjöld af tilteknum búnaði til hjálpar- og björgunarsveita, til fatlaðs fólks og lamaðs og annarra sjúklinga, þá skuli slíkt hið sama gilda varðandi tollafgreiðslugjald, en hæstv. fjmrh. sé ekki í sjálfsvald sett af hvaða slíkum búnaði hann innheimtir slíkt gjald og af hvaða búnaði ekki. Það er alger sparðatíningur hjá hæstv. ráðh. að vera að hafa á móti slíkri afgreiðslu, vegna þess að hér er um að ræða innflutning sem ekki skiptir neinu máli fyrir tekjuöflun ríkissjóðs. Það skiptir engu máli fyrir tekjuöflun ríkissjóðs þó svo að niðurfelling aðflutningsgjalda og niðurfelling tollafgreiðslugjalda verði látin verða samferða þarna. Það er hins vegar hneyksli ef á að framkvæma þessi lög þannig, að til dæmis sé ætlast til að líknar-, hjálpar- og björgunarsveitir í landinu séu látnar greiða tollafgreiðslugjald af ýmsum varningi til sinnar starfsemi, sem Alþingi hefur ákveðið að fella tolla alfarið niður af, og það sé háð duttlungum embættismanna i rn. hvort slíkt gjald sé innheimt.



Herra forseti. Það ber brýna nauðsyn til að vekja ítrekaða athygli á uppákomu Framsfl. í þessu máli, flokks sem auðvitað er tímaskekkja í íslenskum stjórnmálum og hefur haldið sínum völdum hér og sínu fylgi fyrir þær sakir að hafa leikið svipaða leiki og hann er að gera núna á hv. Alþingi. Ég segi, að það ber brýna nauðsyn til að ítreka að menn skoði gaumgæfilega hvernig Framsfl. hefur staðið að undirbúningi og afgreiðslu á frv. til l. um breytta tekjuöflun ríkissjóðs vegna ráðstafana í efnahagsmálum. Þetta er vafalítið einhver furðulegasta málsmeðferð sem eitt mál hefur fengið á hinu háa Alþingi um áratugaskeið. Nú ætla ég að renna nokkrum stoðum undir það sem ég hef sagt hér. Ríkisstj. er frægari fyrir ýmislegt annað en að gera ráðstafanir í efnahagsmálum til langs tíma. Hennar ráðstafanir byggjast fyrst og fremst á skammtímaáætlunum sem keyrðar eru í gegn hér á þingi fyrirvaralítið eða fyrirvaralaust. Í frægri efnahagsnefnd ríkisstj. á sæti hv. þm. sem mjög hefur verið umdeildur og á vörum þm. síðustu daga. Hann gekk ásamt öðrum sérfræðingum ríkisstj. í efnahagsmálum frá því frv. sem hér er nú til umr. Hann hafði aðstöðu og möguleika í efnahagsnefnd ríkisstj. til að gera þær athugasemdir sem hann síðan gerði í umr. á Alþingi. Hér gerir hann sína fyrstu skekk ju og Framsfl. í heild, því það er ekki hægt að draga einn þm. til ábyrgðar fyrir það sem flokkurinn stendur að í raun og veru. Síðan geri ég ráð fyrir að frv., sem hv. þm. átti þátt í að undirbúa og semja, hafi verið tekið til umræðu í þingflokki þessa hv. stjórnmálaflokks, Framsfl., og þar hafi honum gefist annað tækifæri til að gera athugasemdir við þetta frv. En það er greinilegt að þær athugasemdir hafa ekki komið fram frá hv. þm., ef hann þá hefur setið þann þingflokksfund sem fjallaði um frv. Þá vil ég geta þess, að í dagblaðinu Tímanum á fimmtudaginn er frétt á forsíðu, sem hlýtur að hafa verið komið til blaðsins daginn áður eða á miðvikudaginn, deginum áður en hv. þm. flytur brtt. við frv. sem hann samdi og átti að fjalla um í þingflokki Framsfl. Í fyrirsögn fréttarinnar á forsíðu Tímans fimmtudaginn 18. febr., sama daginn og hann leggur fram þá brtt. hér á hinu háa Alþingi sem samflokksmenn hans segja að hafi komið sér óskaplega mikið á óvart, og líklega hafa þeir flestir lesið um brtt. í sínu málgagni á fimmtudaginn, segir, með leyfi forseta: „Stjórnarfrv. um efnahagsráðstafanir rennur ekki viðstöðulaust í gegn: Brtt. frá stjórnarliða!“ - Síðan segir og er haft eftir hv. þm., með leyfi forseta: „Ég tel, að þessi 1 prósentustigs lækkun á launaskatti eigi að ná til alls iðnaðar“ ég endurtek: „alls iðnaðar, og mun því flytja brtt. þess efnis,“ svaraði Guðmundur G. Þórarinsson alþingismaður spurningu Tímans þar að lútandi.“ Nú dettur mér í hug að spyrja, herra forseti: Hvernig gat blaðamaður Tímans vitað á miðvikudaginn að hv. þm. ætlaði að flytja þessa brtt., þegar samflokksmenn hans vissu ekki um brtt. fyrr en á fimmtudaginn?

Hvaðan hefur þú það?

Þetta er auðvitað þvílíkur skrípaleikur og þvílíkt sjónarspil hjá þessum annars ágæta flokki á stundum að engu tali tekur, og ég er sannfærður um að þessi atburður mun verða skráður á spjöld þingsögunnar með feitu letri og verða mönnum sem eins konar varnaðarorð um hvernig ekki á að haga sér í pólitík. En í þessari grein, herra forseti, segir enn fremur: „En heldur mun sjaldgæft að stjórnarþingmenn beri fram brtt. við stjórnarfrv. Þegar efnahagsráðstafanir ríkisstj. voru kynntar í janúarmánuði s.l. var þar m.a. gert ráð fyrir að launaskattur lækkaði úr 3.5% í 2.5% í fiskiðnaði og iðnaði. Í stjórnarfrv. sem lagt hefur verið fram á Alþingi um breytta tekjuöflun ríkissjóðs vegna ráðstafana í efnahagsmálum er aðeins gert ráð fyrir lækkun launaskatts í 2.5% hjá útflutnings- og samkeppnisiðnaði auk fiskiðnaðar. Guðmundur vill sem fyrr segir að þessi skattalækkun nái til allra iðngreina.“ Herra forseti. Hér segir: „Guðmundur vill sem fyrr segir að þessi skattalækkun nái til allra iðngreina.“ Þá vænti ég þess fastlega, að hv. þm. styðji þá brtt. sem hér hefur komið fram um að þessi lækkun nái enn fremur til byggingariðnaðar. Eftir að þessi frétt kemur í Tímanum á fimmtudaginn kemur fram brtt. hér í þingi frá hv. þm. Hann flutti þá harðorða ræðu hér, sem ég vakti sérstaka athygli á og bað þm. að minnast því að ég væri sannfærður um að það mundi mikið ganga á og margt ætti eftir að breytast og að hv. þm. mundi ekki standa við öll stóru orðin sín. Nú ætla ég ekki að ásaka hann einan. Ég beini máli mínu til Framsfl. vegna þess að hann á aðild að stjórnarsamstarfi. Ég hefði talið að það hefði þurft að nást heildarsamkomulag um jafnveigamikið frv., þó að það sé dagskammtur af efnahagsráðstöfunum, sem berst inn á borð þingmanna. Það hefði þurft að nást heildársamkomulag í ríkisstj. um þetta frv., en það hefur ekki tekist. Síðan kemur hv. þm. og dregur þessa till. sína til baka, eins og ég og fleiri höfðu spáð, - og hvað notar hann nú til að grundvalla á þá ákvörðun sína svo að hann geti kinnroðalaust dregið till. til baka? Það eru erlendir mælikvarðar á það, hvað flokkast undir það að vera iðnaður. Þessi hv. þm. gerir því ekki einu sinni skóna að einn stærsti flokkur iðnaðar í landinu, byggingariðnaður, kunni að vera út undan við afgreiðslu þessa máls. Svo gerist það auðvitað að þessi hv. þm. greiðir atkv. með till. minni hl. fjh.- og viðskn. og með því að einn af ylvolgum stuðningsmönnum hæstv. ríkisstj. situr hjá við atkvgr. er hægt að fella till. á jöfnum atkvæðum. Það er ekki mikil reisn yfir afgreiðslu þessa máls. Herra forseti. Ég veit að deildinni og forseta er mikið í mun að fljótlega geti farið fram atkvgr. um þetta mál. En ég tel að hv. þm., sem hér hefur verið talsvert til umræðu og getur kannske sjálfum sér um kennt, sýndi nokkra stórmennsku ef hann greiddi atkv. með þeirri brtt. sem hv. þm. Birgir Ísl. Gunnarsson gerði grein fyrir áðan því þá væri hann samkvæmur sjálfum sér a.m.k. að þessu leyti. Hann hefur ekki verið það við afgreiðslu þessa máls, ekki á einn eða annan hátt, og ég vil gera það að lokaorðum mínum. Ég vildi ekki að umr. um þetta mál lyki án þess að rakinn yrði þáttur Framsfl. í þessu máli, hvernig að þessu hefur verið staðið og hvaða skrípaleikur hefur verið hafður í frammi.



Herra forseti. Að vissu leyti hafa ekki verið uppbyggilegar umr. um þetta mikilvæga mál frá hendi stjórnarandstöðunnar. Ætla ég ekki að blanda mér í þær. En í sambandi við tollafgreiðslugjaldið þykir mér ástæða til að láta koma fram skoðun mína á því, sem hér hefur komið fram í umr., og undirstrika þá túlkun mína, að ég tel að á þann innflutning, sem tollur hefur verið felldur niður af samkv. gildandi ákvörðunum, verði ekki lagt tollafgreiðslugjald. Þessi gjaldtaka hlyti að falla sjálfkrafa niður vegna þeirrar ákvörðunar sem áður hefur verið tekin um niðurfellingu á innflutningsgjöldum. Undir þetta fellur margvíslegur innflutningur, eins og ég vænti að hv. alþm. sé kunnugt, bæði bifreiðar til öryrkja, ýmiss konar tæki til öryrkja og margvíslegar aðrar vörutegundir sem Alþingi hefur verið sammála um að fella niður tolla og aðflutningsgjöld af. Ég vil vekja athygli á því, að í 2. gr. frv. stendur, með leyfi forseta.: „Fjmrh. getur með reglugerð kveðið nánar á um framkvæmd ákvæða þessa kafla, þ. á m. hvaða vörur skuli undanþegnar gjaldskyldu samkv. 2. málsgr. (gr. svo og að gjald samkv. 5. málsgr. sömu greinar skuli falla niður sé tollverð vörusendingar innan tiltekinna marka.“ Ég tel að með þessari skilgreiningu hafi fjmrh. þetta ákvörðunarvald. Ég lit svo á að þarna sé fastákveðið að það sem Alþingi hefur áður ákveðið að yrðu ekki greidd innflutningsgjöld af eða tollar, falli sjálfkrafa undir þessa skilgreiningu. Mér þykir rétt að láta þetta koma fram og undirstrika skoðun mína á þessu atriði varðandi tollafgreiðslugjaldið vegna síðari meðferðar á þessu atriði þegar það kemur til framkvæmda.



Herra forseti. Mér þætti vænt um ef hv. 6. þm. Norðurl. e. vildi hlýða á mál mitt. Hv. 6. þm. Norðurl. e. tók sig til og vildi ganga frá því í skjölum þingsins hvernig saga þessa máls hefði verið. Þar sem um mjög grófa sögufölsun var að ræða get ég ekki látið hjá líða að standa hér upp og skýra frá vissum meginatriðum þessa máls. Vissulega er það rétt, að hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson á sæti í efnahagsmálanefnd, og vissulega er rétt, að sú nefnd stóð að yfirlýsingu ríkisstj. um efnahagsmál. Sé sú yfirlýsing lesin kemur fram að þar er talað um iðnað. Þetta mætti hv. 6. þm. Norðurl. e. gjarnan athuga. Frumdrög þess frv., sem hér er til umfjöllunar, voru vissulega lögð fyrir þingflokk Framsfl. Þar kom í ljós að orðalagið, sem áður hafði verið „iðnaður“, var búið að taka á sig aðra mynd. Menn gátu ekki unað því eins og það var í þeim frumdrögum. Guðmundur G. Þórarinsson sá ekki um samningu þeirra frumdraga. Frv., eins og það kom inn í deildina í endanlegri mynd, hafði ekki verið lagt fyrir þingflokk Framsfl. Það liggur þess vegna alveg ljóst fyrir að Guðmundur G. Þórarinsson hefur staðið heill að því sem hann hefur sagt og gert í þessu máli, og því mætti forsvarsmenn iðnaðar gjarnan gera sér grein fyrir. Hv. 6. þm. Norðurl. e. hélt því fram, að Framsfl. væri tímaskekkja. Í sömu þingræðu hélt hann því fram, að hann væri ágætur flokkur.  Það er tekist á um hvað sé iðnaður. Mönnum þykir ekki nóg að Hagstofan dæmi um það, mönnum þykir ekki nóg að farið sé eftir alþjóðareglum. Okkur hafa einnig borist í hendur frá Félagi ísl. iðnrekenda litlar bækur þar sem gerð er grein fyrir því, hvað sé iðnaður og hvað sé önnur atvinnustarfsemi í þessu landi. Ef menn fletta því upp kemur í ljós að þar er talað um iðnað, byggingariðnað, fiskveiðar, landbúnað, verslun og opinbera þjónustu. Undirgreinar iðnaðar eru einnig taldar þar upp þrjár: framleiðsluiðnaður, fiskvinnsla og þjónustuiðnaður. Ég vil vekja á því athygli, að eins og frá þessum málum er gengið mun hluti af byggingariðnaðinum vissulega falla undir það sem hér hefur verið samþykkt og gert, en ekki sá hluti hans sem flokkast undir mannvirkjagerð. Það má vel vera að menn vilji hafa allt aðrar reglur um atvinnugreinaskiptingu í þessu landi en í öðrum löndum. Það má vel vera að menn vilji hafa allt aðra skiptingu. Það má líka vel vera að mönnum þyki það illt að Guðmundur G. Þórarinsson stóð mjög fastur á sínu máli og kom því fram sem hann vildi koma fram og við þm. Framsfl. vorum allir bundnir af sem stuðningsmenn þeirrar yfirlýsingar sem ríkisstj. gaf frá sér. Til að koma í veg fyrir fölsun sögunnar tel ég rétt að þetta komi fram.



Herra forseti. Ég verð að bæta örfáum setningum við þessa umr. af sérstökum ástæðum. Hér hefur verið veist að einum þm. Framsfl. með ósönnum og mjög ósmekklegum fullyrðingum í ræðum og ég verð að hrekja þær til baka. Raunar hefur líka verið veist að Framsfl. í þessu sambandi. Við framsóknarmenn leggjum mjög ríka áherslu á að iðnaðinum í landinu svo sem öðrum atvinnuvegum séu sköpuð viðunandi starfsskilyrði. Eitt sem okkur sýndist að gæti orðið til að létta undir með iðnaðinum i erfiðri stöðu var niðurfelling launaskatts eða hluta launaskatts ef samkomulag næðist um það. Hefur verið eitt af grundvallaratriðunum í þeirri umr. sem hefur farið fram um efnahagsráðstafanir núna í vetur að áfangi næðist á þeirri leið. Drög að bandormsfrv. voru kynnt í þingflokki Framsfl. og þm. flokksins athuguðu þau og unnu að þeim. Guðmundur G. Þórarinsson er ágætur baráttumaður fyrir hagsmunum iðnaðarins og setti strax fram mjög ákveðnar skoðanir um orðalag á þessari umræddu grein. Hann var búinn að setja fram ákveðna fyrirvara um hvernig hann vildi hafa það orðalag sem hann teldi fullnægjandi, en því miður sat hann ekki þingflokksfund þegar endanlega var gengið frá þessu máli. Þetta var þingflokksfundur á mánudegi, líklega hefur það verið 15. febr., þegar gengið var frá þessu í þingflokki Framsfl. og einum af ráðh. flokksins var falið umboð til að koma á framfæri í ríkisstj. ákveðnum orðalagsbreytingum á frv. En Guðmundur G. Þórarinsson var ekki staddur á þessum fundi. Ég óskaði eftir því við þennan ráðh., að hann hefði sambandi við Guðmund G. Þórarinsson.

Þm. á að ávarpa hv.

Hv. þm. Guðmund G. Þórarinsson. Því miður hafði hæstv. ráðh. ekki tækifæri til þess eða mistókst að hafa nægilegt samband við hv. þm. Guðmund G. Þórarinsson um þetta atriði, og þess vegna kom það hv. þm. Guðmundi G. Þórarinssyni mjög á óvart þegar hann sá orðalagið á frv. sem útbýtt var hér þriðjudaginn 16. febr. Hann lætur strax í ljós á þingflokksfundi með mjög skorinorðum og formlegum hætti ákvörðun sína um að leggja fram brtt. við málið og varð ykkur að segja ekki tauti við hann komandi. Hv. þm. lagði sína brtt. fram 18. febr. og síðan kemur hún hér til umr. og minni hl. nefndarinnar tekur hana til greina að mestu leyti. Það varð að gera breytingar á frv. Það varð samkomulag um það orðalag sem stjórnarliðar geta staðið að og hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson er þar með óðrum stjórnarliðum. Þannig stendur málið. Og það er þingmeirihluti fyrir þessu máli með því orðalagi sem nú er og óþarfi að vera að orðlengja þetta meira.



Herra forseti. Ég vil byrja á að vísa því algjörlega á bug, að ég hafi farið hér með einhverja sögufölsun, en ég vil um leið vekja athygli þingdeildarinnar á því sem hv. þm. Ólafur Þ. Þórðarson annars vegar og hins vegar hv. þm. Páll Pétursson sögðu. Hv. þm. Ólafur Þ. Þórðarson sagði orðrétt, að frv., sem við erum að fjalla hér um, hefði aldrei verið lagt fyrir þingflokk Framsfl. Síðan kemur hv. þm. Páll Pétursson hingað upp og segir að hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson hafi ekki setið þann þingflokksfund þar sem endanlega var gengið frá þessu máli.  Ég vil, herra forseti, endilega fá svör við því, hvort málið hafi verið tekið fyrir í þingflokknum eða hvort hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson hafi verið fjarverandi, því að annar hvor segir ósatt.



Herra forseti. Út af því, sem hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson hefur sagt, þegar hann hefur verið að ræða um skilgreiningu Hagstofunnar og alþjóðaskilgreiningu í sambandi við iðnað, þá hefur það verið mjög áberandi í hvaða veru hv. þm. hefur verið að gera það, en það er að sjálfsögðu til að geta horfið frá þeirri till. sem hann flutti hér og þorði ekki að standa við. Við hlýddum svo á hjá hv. þm. Páli Péturssyni, 1. þm. Norðurl. v., formanni þingflokks Framsfl., hluta af fundargerð þingflokksins eftir að hv. 5. þm. Vestf., Ólafur Þ. Þórðarson, hafði gefið upplýsingar þar að lútandi. Ég orðaði það svo einhvern tíma hér við 1. umr., að einn af efnahagsmálanefndarmönnum ríkisstj., Guðmundur G. Þórarinsson, væri búinn að flytja hér brtt. Spurningin er: Er það ekki rétt að hann hafi setið þar og gert þar tillögur, enda þótt hann hafi ekki setið þingflokksfund Framsfl. þegar málið var rætt? Það þarf að koma fram. Hér er ég með ljósrit af Tímanum fimmtudaginn 18. febr. Fyrirsögnin er: Brtt. frá stjórnarliða. Þar stendur, með leyfi forseta: „Guðmundur vill, sem fyrr segir, að þessi skattalækkun nái til allra iðngreina.“ Þá er ofur auðvelt að fletta upp. Það hefur verið gefin út reglugerð um iðnfræðslu þar sem upp eru taldar iðngreinar. Ég trúi ekki öðru en þegar við erum að tala um launaskatt hér á Íslandi sé farið eftir því sem við höfum sjálfir sett í okkar lög. Mér er fullkomlega ljóst, að þegar um er að ræða alþjóðlegt samstarf verður oft og tíðum að setja ákveðnar reglur, vegna þess að það er mismunandi skilningur í hverju landi um sig. Það hefur að sjálfsögðu gerst hérna. Það, sem Hagstofan er með, er ekki sá skilningur sem lögin um iðju og iðnað fara eftir á Íslandi, heldur er verið að bera þar saman við önnur lönd til að fá sambærilegar tölur. Við getum flett upp í lögunum um iðju og iðnað, nr. 79 frá 1971, með leyfi forseta. Þar stendur í 13. gr.: „Iðnaður heitir í lögum þessum hver sú grein handiðnaðar, sem sérnám þarf til og lætur gera sjálfstætt sveinspróf samkv. reglugerð um iðnaðarnám.“ Í 1. gr. sömu laga segir, með leyfi forseta: „Iðja merkir í lögum þessum allan annan iðnað en handiðnað og heimilisiðnað, hvaða efni eða orku, vélar eða önnur tæki, sem notuð eru, og hvaða vörur eða efni, sem framleidd eru.“ Hér höfum við það svart á hvítu í íslenskum lögum hvað er iðnaður. Upprunalega hugsaði hv. þm. Guðmundur G. Þórarinsson sér að lækka launaskattinn á öllu þessu, en hann hefur ekki komist upp með það. Það sýnir málsmeðferðin hér á hv. Alþingi.



Herra forseti. Mér er nauðsyn að taka til máls aftur þar sem 6. þm. Norðurl. e. hefur ekki enn áttað sig á meginatriðum þessa máls. Ég hef hugsað mér að tala hægt, en stutt, því ella gæti ég ofboðið eftirtekt hv. þm.

Hafðu engar áhyggjur af því.

Ég sagði áðan að frv. hefði ekki verið lagt fyrir þingflokk Framsfl. í endanlegri mynd. Hv. 1. þm. Norðurl. v. sagði að málið hefði verið afgreitt. Ég vona að hv. 6. þm. Norðurl. e. geri sér grein fyrir að hér er ekki verið að tala nákvæmlega um það sama. - Vonandi hef ég ekki ofboðið athygli hv. þm. Það er hægt að afgreiða mál á ýmsa vegu. Það er hægt að afgreiða þau á þann veg að mönnum sé falið að ganga frá vissum atriðum. Þeir hafa þá vissulega formlegan rétt til að ganga frá þeim atriðum geri þeir það í samræmi við þær samþykktir sem gerðar hafa verið. Ég vænti þess, að hv. 6. þm. Norðurl. e. geri sér grein fyrir öllum meginatriðum þessa máls og ég þurfi ekki að koma hér upp í þriðja skiptið, herra forseti, til að bera af mér sakir.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð út af því sem hér hefur komið fram síðast. Það fer ekkert milli mála að hv. þm. Ólafur Þ. Þórðarson sagði áðan að þetta mál hefði ekki verið lagt fyrir þingflokk Framsfl. í endanlegri mynd. En hann hefði átt að bæta við, hefði hann ætlað að segja allan sannleikann, eins og hann ætlaði sér eða vildi segja núna, sé það rétt, að ráðh. hefði líklega verið falið að ganga frá málinu, eins og mun vera tíðkað í þeim flokki. En ég vil spyrja hv. þm. Pál Pétursson, fjallkóng þeirra framsóknarmanna: Er það rétt hjá hv. þm. Ólafi Þ. Þórðarsyni, að þetta mál, sem hér er nú rætt, hafi aldrei verið lagt fyrir þingflokk Framsfl. í endanlegri mynd? Ég vænti þess að fá hrein og skýr svör við þessu. Þetta er einföld spurning og ætti að vera hægt að svara henni á einfaldan hátt og skýran. - Er það rétt sem hv. þm. Ólafur Þórðarson upplýsti áðan, að þetta mál, sem hér er nú til umr., hafi aldrei verið lagt fyrir þingflokk Framsfl. í endanlegri mynd þannig að þm. þess flokks sjái málið fyrst í endanlegri mynd á borðum í hv. deild? Ég vænti þess, að hv. þm. Páll Pétursson gefi skýr og greið svör við jafneinfaldri spurningu og hér er um að ræða.



Herra forseti. Ég hef aldrei dregið í efa athyglisgáfu hv. þm. Ólafs Þ. Þórðarsonar.  Hv. þm. talaði auðvitað af sér, eins og hann á vanda til og ætti ekki að vera með frumhlaup í þessari deild, hvorki gaspur úr þeim stól sem hann situr í sem hv. skrifari, né að öðru leyti. Ég ber þær sakir af mér að ég hafi misskilið þetta á nokkurn hátt. Ég skildi þetta nákvæmlega rétt. Það, sem er rétt í þessu máli, herra forseti, er að þingflokkur Framsfl. afgreiddi ekki það frv., sem nú er til umr., í þeirri mynd sem það nú liggur fyrir á hinu háa Alþingi. Það er það sem skiptir máli og það er það sem er númer eitt, tvö og þrjú í meðferð málsins.



Herra forseti, 6. þm. Norðurl. e., hélt því fram áðan að annaðhvort segði ég ósatt eða 1. þm. Norðurl. v. 



Herra forseti. Ég þarf ekki að bera af mér sakir því ég hef ekki talað nema einu sinni áður við þessa umr. Ég var búinn að svara því, sem hv. þm. Karvel Pálmason spurði mig um í fyrri ræðu minni, og vísa til þess sem ég sagði þá, þegar ég skýrði frá gangi málsins í þingflokknum. Ég get aðeins upplýst það til viðbótar, að á þingflokksfundi í gær kl. eitt var gengið með formlegum hætti frá málinu. Við samþykktum það orðalag sem á frv. er og samþykkt var hér við 2. umr. málsins með þeim breytingum sem minni hl. fjh.- og viðskn. lagði til.



Ég vil geta þess, að hv. 1. þm. Reykn. beindi því til forseta, að honum þætti ástæða til að mál þetta kæmi til enn frekari athugunar í hv. deild og þá fjh.- og viðskn. Ég vil vísa til þess, að þetta mál er enn í fyrri deild og það á eftir að fá meðferð í hv. Ed. og fjh.- og viðskn. þar. Ég tel því að nokkuð vel eigi að vera fyrir því séð, að málið hljóti skaplega meðferð enda þótt það sé tekið til lokaafgreiðslu nú í hv. Nd.



Herra forseti. Það er ljóst að hæstv. ríkisstj. flokkar ekki byggingariðnað undir iðnað í þessu landi, þvert ofan í íslensk lög. Ég segi já af því ég flokka þann iðnað með öðrum iðnaði.