Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Árni R. Árnason, 5. þm. Reykn., Björn Bjarnason, 3. þm. Reykv. Fjarvistarleyfi: Eggert Haukdal, 6. þm. Suðurl., Ingibjörg Pálmadóttir, 2. þm. Vesturl.

Borist hefur eftirfarandi bréf, dags. 24. nóv. 1994: ,,Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og get því ekki sótt þingfundi næstu tvær vikur leyfi ég mér með vísun til 2. mgr. 53. gr. laga um þingsköp Alþingis að óska þess að 1. varaþm. Sjálfstfl. í Reykjavíkurkjördæmi, Þuríður Pálsdóttir yfirkennari, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni. Þetta er yður hér með tilkynnt, virðulegi forseti. Davíð Oddsson, 1. þm. Reykv.`` Þuríður Pálsdóttir hefur áður tekið sæti á Alþingi og er boðin velkomin til starfa. Borist hefur annað bréf, dags. 24. nóv. 1994: ,,Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum óska ég eftir því að 1. varaþm. Sjálfstfl. í Suðurlandskjördæmi, Drífa Hjartardóttir, taki sæti mitt á Alþingi á meðan. Virðingarfyllst, Þorsteinn Pálsson, 1. þm. Suðurl.`` Drífa Hjartardóttir hefur áður tekið sæti á Alþingi og er boðin velkomin til starfa.

Virðulegi forseti. Verkfall sjúkraliða er búið að standa um hríð og hefur valdið miklum erfiðleikum eins og kunnugt er hér í þingsalnum. Það hefur einnig komið fram að lykilatriði í þeim viðræðum sem reynt hefur verið að þróa síðustu daga hefur verið spurningin um traustar upplýsingar um launaþróun, t.d. hjá sjúkraliðum og hjúkrunarfræðingum. Skorturinn á þessum upplýsingum er greinilega farinn að koma í veg fyrir að alvarlegar viðræður geti þróast í þessari erfiðu deilu. Ég bar fram í síðustu viku, á þskj. 270, fsp. til hæstv. fjmrh. um launaþróun sjúkraliða og hjúkrunarfræðinga. Ég setti fram þá skoðun í utandagskrárumræðu að ef hæstv. fjmrh. vildi greiða fyrir því að umræður hæfust í alvöru og renna stoðum undir þær fullyrðingar sem samninganefnd ríkisins hefur sett fram þá hlyti hæstv. fjmrh. að vera kappsmál að svara þessum spurningum hið fyrsta. Ég setti fram þá ósk að á næsta fyrirspurnadegi þingsins mundi hæstv. fjmrh. svara þessari fyrirspurn. Nú er hér að hefjast innan tíðar nýr fundur, fyrirspurnafundur, og fyrirspurnin er ekki á dagskrá. Samkvæmt venjum þingsins koma fyrirspurnir ekki á dagskrá aftur í þessari viku. Þar með er ljóst að hæstv. fjmrh. ætlar að láta líða heila viku í viðbót án þess að svara þessari fyrirspurn. Ég vil þess vegna beina því til hæstv. forseta vegna þess að fyrirspurnin tengist með skýrum hætti sjúkraliðaverkfallinu að forseti beiti sér fyrir því að fjmrh. svari fyrirspurninni á morgun eða næstu daga og það verði gefið svigrúm á dagskránni til þess því ef hæstv. fjmrh. ætlar að draga það lengi að svara þessari einföldu fyrirspurn þá er alveg ljóst að ástæðan getur aðeins verið sú að hæstv. fjmrh. vill ekki að upplýsingarnar komi fram.

Virðulegi forseti. Í tilefni ræðu hv. þm. vil ég taka það fram að um helgina komu fram kröfur af hálfu Sjúkraliðafélags Íslands sem ég tel að sé áfangi í átt til samkomulags. Vegna fyrirspurna sem liggja fyrir skal þess getið að tvær fyrirspurnir sem svara á munnlega eru til athugunar og úrvinnslu í fjmrn. en voru ekki tilbúnar enda er ekki langt síðan þær komu fram og þeim var dreift á hinu háa Alþingi. Ef hv. þm. sýnist svo þá er einfalt að verða við tilmælum hans með því að breyta fsp. þannig að beðið sé um skriflegt svar og þá get ég áreiðanlega, eftir þeim upplýsingum sem ég hef, dreift þessu svari á næstu dögum og alveg örugglega í þessari viku þannig að hv. þm. þarf ekki að bíða til næsta mánudags. Ég hygg að það sé eðlilegasti framgangsmátinn og ég veit að það ætti að vera hægt að svara fsp. eftir örfáa daga en það hefur aldrei staðið til að svara ekki þessari fsp. Það stóð einungis þannig á að svarið var ekki tilbúið í dag enda er fsp. tiltölulega nýkomin fram.

Virðulegi forseti. Ég vil láta það koma fram sem mína skoðun að ég tel óhjákvæmilegt að þessari fsp. verði svarað með venjulegum hætti hér í sérstökum fyrirspurnatíma og vil taka undir þær óskir sem fram hafa komið til hæstv. forseta um að það verði efnt til fyrirspurnatíma á morgun eða hinn daginn til þess að það verði hægt að fara yfir málið og ræða þau. Það er auðvitað full ástæða til að ræða þau vegna þess fyrst og fremst að í ljós hefur komið að það voru haldnir u.þ.b. 40 samningafundir í sjúkraliðadeilunni án þess að samninganefnd ríkisins væri ljóst um hvað væri verið að tala. Ég held að það sé alveg nauðsynlegt fyrir hæstv. fjmrh. að athuga gang sinn og þessarar samninganefndar nokkuð vel þegar hlutirnir eru þannig að nefndin viðurkennir eftir 40 fundi að hún viti ekki út á hvað deilan gengur. Ég hygg að nefnd hafi sjaldan sagt af sér í rauninni með jafneindregnum hætti og þarna kom fram vegna þess að það er bersýnilegt að menn ná ekki utan um verk sitt eins og nauðsynlegt er. Ég vil hvetja hæstv. fjmrh. til þess að taka sérstaklega á þeim málum sem snúa að vinnubrögðum samninganefndar ríkisins þegar það liggur fyrir að það þurfti 40 fundi og endurskrifaða kröfugerð til þess að samninganefndin skildi um hvað deilan snerist.

Virðulegi forseti. Tvennt er mikilvægt í þessu máli sem snýr að þinginu. Annað er það að þessar upplýsingar komi fram, hitt er að umræður geti farið fram í þinginu um upplýsingarnar ef ástæða þykir til. Ég vil í sjálfu sér virða þann vilja hæstv. fjmrh. að vera reiðubúinn að svara þessum spurningum síðar í þessari viku ef ég breyti fsp. og bið um skriflegt svar. Ástæðan fyrir því að ég gerði það ekki í upphafi var að það vill oft dragast að skriflegum fsp. sé svarað í þinginu en meiri þrýstingur í tíma á að svara fsp. í því formi sem hún er nú. Í trausti þess að hæstv. fjmrh. muni svara spurningunni í þessari viku er ég reiðubúinn að breyta þskj. og biðja um skriflegt svar. Ég óska þá eftir því við hæstv. forseta að verði talin ástæða út af svarinu að efna til sérstakra umræðna í þinginu þá verði það leyft og við semjum um það hvaða form verður á því þegar upplýsingarnar hafa komið fram. Það er ekkert kappsmál í þinginu hvert formið er, aðalatriðið er það að við getum með öflun upplýsinga lagt okkar af mörkum til þess að alvarlegar viðræður milli samninganefndar ríkisins og samninganefndar sjúkraliða geti hafist.

Virðulegi forseti. Ég þakka fyrir viðbrögð hv. þm. Ég tel að það sé eðlilegt að fara svona að og ég mun kappkosta að svara þessari fsp. á næstu dögum enda verði henni breytt og tel að það geti gerst í þessari viku. Það eru úrræði í þingsköpum til þess að taka mál upp eins og þar er lýst en ég vil þó segja og vekja athygli á því að ég er ekki viss um að við leysum, hvorki þessa vinnudeilu né aðrar með því að ræða þær efnislega hér á hinu háa Alþingi. En ég mun að sjálfsögðu reyna að svara fsp. sem allra fyrst og um leið og upplýsingar liggja fyrir.

Hæstv. forseti. Ég kveð mér hér hljóðs til að ræða undir liðnum um störf þingsins um þá stöðu sem eitt lítið þingmál sem hér er til umfjöllunar er komið í. Þannig er mál með vexti að þann 9. þessa mánaðar lagði ég inn hjá skjalaverði till. til þál. um framkvæmdaáætlun í umferðaröryggismálum. Tillögunni var dreift þann 15. nóv. og fyrir henni mælt 23. þessa mánaðar. Þann 24., sl. fimmtudag, var tillögunni vísað til allshn. Svo ber það til að mér til mikillar ánægju heyri ég í fjölmiðlum um þessa helgi að sl. föstudag, þann 25. þ.m., hafi hæstv. ríkisstjórn gert sérstaka samþykkt um þetta mál, þ.e. um stefnumótun í umferðaröryggismálum. Þegar ég fer yfir þá tillögu, sem hæstv. ríkisstjórn afgreiddi og greinargerð, kemur í ljós að tillaga ríkisstjórnarinnar og greinargerð er nánast eins og spegilmynd af þáltill. þeirri sem hér hafði áður verið til umræðu á Alþingi og er nú til umfjöllunar í hv. allshn. Í ljósi þessara óvenjulegu aðstæðna vil ég spyrja hæstv. forseta eða óska eftir því að hæstv. forseti athugi hvað eðlilegast sé að gera við þessar aðstæður, hvort rétt sé að ég sem flm. tillögunnar kalli hana aftur og hvort rétt sé að líta svo á að hún hafi í reynd fengið afgreiðslu með samykkt ríkisstjórnarinnar degi eftir að henni var vísað til allshn. Hljóta það teljast óvenjuskjót og lofsverð viðbrögð af hálfu hæstv. ríkisstjórnar. Að sjálfsögðu er aðalatriðið, hæstv. forseti, að menn komi í veg fyrir ástæðulausan tvíverknað. Ég sé ekki efni til að hv. allshn. puði mikið í þessu máli ef það er þegar komið í farveg á öðrum vígstöðvum og er þá fyrst og fremst skipulagsatriði að mínu mati hvernig réttast sé að fara með málið, hvort formlega séð sé rétt að kalla tillöguna aftur eða láta hana bíða þess í allshn. að málið komi frá hæstv. ríkisstjórn hér fyrir þingið. Ég óska eftir því að hæstv. forseti taki það til athugunar, ræði það eftir atvikum við hæstv. ráðherra sem málið heyrir undir og veiti hér um það svör eða komi þeim til mín persónulega eftir atvikum.

Hæstv. forseti. Það er laukrétt hjá hv. þm. að þetta er ekki í fyrsta skipti sem ríkisstjórnin bregst fljótt við og kemur málum í verk sem áður hafa dregist. Ég vil á hinn bóginn segja að samþykkt ríkisstjórnarinnar er engin tilviljun. Auðvitað hafa fleiri en hv. þm. hugsað um hvað gera megi til þess að tryggja og auka öryggi í umferðinni og nú hittist svo á að það hefur verið rætt á það á fundum þeirra ráðherra á Norðurlöndum sem öryggismál í umferð falla undir, umferðarmálin, og hafa hinar norrænu þjóðir einsett sér það að grípa til ráðstafana sem megi verða til þess að fækka umferðarslysum fram að aldamótum um a.m.k. 20%. Að þessu leyti er samþykkt ríkisstjórnarinnar af sama toga og hliðstæðar samþykktir í öðrum Norðurlöndum. En það er rétt að ríkisstjórnin hefur samþykkt og einsett sér að beita tilteknum ráðum til þess að reyna að draga úr slysum í umferðinni og að því lýtur samþykkt hennar. Það verk er hafið og raunar hófst nú í haust frekar en á miðju sumri undirbúningur að slíkri tillögugerð sem stóðu að annars vegar dómsmrn. og hins vegar Vegagerð en fleiri munu koma inn í það mál nú.

Hæstv. forseti. Ég þakka hæstv. samgrh. fyrir svörin. Eins og ég tók fram er mér það að sjálfsögðu mikið fagnaðarefni að þetta mál er komið á dagskrá ríkisstjórnarinnar með þessum hætti og þess þá heldur þegar þess er gætt og get ég vel við unað að þegar borið er saman innihald þessara tillagna og rökstuðningur fyrir þeim í greinargerð, þá er hann svo hliðstæður að manni kemur helst í hug latneska orðið copia eða copius sem þýðir mikið af einhverju og er stundum notað um það þegar efni hefur verið fjölfaldað eins og kunnugt er. Ég get að sjálfsögðu afar vel sætt mig við það að málið hafi þennan framgang og ítreka svo bara óskir mínar til hæstv. forseta að að því verði hugað í millitíðinni hvernig formlega séð sé eðlilegast að hafa meðferð þessa litla þingmáls í ljósi þess sem fram hefur komið.

Áður en gengið er til dagskrár vill forseti geta þess að borist hefur bréf frá þingflokki Alþfl. þar sem tilkynnt er um eftirfarandi mannaskipti í nefndum, sbr. 16. gr. þingskapa: Utanrmn. Guðmundur Árni Stefánsson kemur í stað Rannveigar Guðmundsdóttur. Í efh.- og viðskn. kemur Guðmundur Árni Stefánsson í stað Rannveigar Guðmundsdóttur. Í allshn. kemur Guðmundur Árni Stefánsson í stað Gísla S. Einarssonar og í félmn. kemur Sigbjörn Gunnarsson í stað Rannveigar Guðmundsdóttur.