Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

[19:13] Herra forseti. Enda þótt frv. til fjárlaga fyrir árið 1996 sé nú tekið á dagskrá samkvæmt ákvæðum þingskapa þá hefur fjárln. ekki lokið athugun sinni á frv. Því vil ég leggja til við hæstv. forseta að þessari umræðu verði frestað til þess tíma sem hæstv. forseti telur hagkvæman til áframhaldandi umræðu um málið.

[19:14] Virðulegi forseti. Ég tel út af fyrir sig einboðið að samþykkja þessa tillögu sem hér er flutt en hún er auðvitað staðfesting á þeim allsherjarvandræðagangi sem er á meðferð fjárlaganna af hálfu hæstv. ríkisstjórnar. Ég tel að það sé full ástæða til að stjórnarandstaðan veiti sinn atbeina til þess að ríkisstjórnin geti gengið þannig frá sínum málum að það liggi fyrir að hún er með öll mál í steik núna síðustu dagana fyrir jól.

[19:16] Virðulegi forseti. Mál þetta var til 2. umr. fyrr í dag og eins og þingheimur eflaust man enn, þá fjallar það um að setja í vatnalög heimild til sveitarstjórna til þess að lækka eða fella niður álagt holræsagjald á efnalitla örorkulífeyrisþega og ellilífeyrisþega. Eins og umræðan og atkvæðagreiðslan við 2. umr. leiddi í ljós er þingheimur sammála því að verða við þessari málaleitan en ég vil árétta þau sjónarmið sem ég setti fram í því að ég tel að þingið eigi að veita rýmri heimildir til sveitarstjórna til að ívilna fátæku fólki en um hefur verið beðið. Því hef ég leyft mér á þskj. 397 að leggja til að breyta efnismálsgrein 1. gr. frv. á þann veg að heimild sveitarstjórna nái til þess að lækka eða fella niður holræsagjald sem tekjulitlum greiðendum er gert að greiða. Verði þessi tillaga samþykkt felur hún þá í sér heimild sem er nú í frv. auk þess sem sveitarstjórnum verður þá heimilt að lækka eða fella niður umrætt gjald hjá fólki sem er sannarlega efnalítið eða fátækt þótt það sé ekki ellilífeyrisþegar og þótt það sé ekki örorkulífeyrisþegar. Þar má nefna sem dæmi sjúklinga eða fólk á miðjum aldri sem af einhverjum ástæðum er efnalítið og því full ástæða til að veita því sömu ívilnun og hinum hópnum. Ég tel, virðulegi forseti, ekki ástæðu til þess að Alþingi afmarki eða takmarki heimildir sveitarstjórna til ívilnandi aðgerða til handa fátæku fólki við ellilífeyrisþega og örorkulífeyrisþega einvörðungu, heldur hafi heimildina rýmri eins og eðlilegt er samkvæmt eðli málsins.

[19:18] Herra forseti. Ég mun að sjálfsögðu greiða þessu frv. atkvæði mitt en ég tel þó, með tilvísun til þess sem síðasti ræðumaður sagði, að það sé eðlilegt að sveitarfélögin hafi þetta alfarið í sinni hendi, að það sé ekki löggjafinn sem sé að setja sveitarstjórnum svo þröngar skorður. Því væri eðlilegt að texti frv. hljóðaði svo: Heimilt er sveitarstjórnum að lækka eða fella niður holræsagjald.

[19:19] Herra forseti. Ég vil láta það koma fram að ég er mótfallinn þessari brtt. Ég tel að nóg sé að gert með frv. eins og það er. Samband íslenskra sveitarfélaga fór ekki fram á þessa heimild. Borgarstjórn Reykjavíkur fór ekki fram á þessa heimild. Og ég tel að heppilegast sé að frv. sé eins og hv. félmn. gekk frá því.

[19:20] Hæstv. forseti. Til þess að þingmenn átti sig á því hvaða mál er hér á ferð þá afgreiddi hv. félmn. með hraði lítið og gott frv. sem gengur út á það að sveitarstjórnir fái heimildir í lögum til þess að lækka eða fella niður holræsagjald sem tekjulitlum elli- eða örorkulífeyrisþegum er gert að greiða. Þessi lagabreyting er til samræmis við þau lög sem gilda um fasteignagjöld og samkvæmt þeim upplýsingum sem ég hef fengið frá Sambandi íslenskra sveitarfélaga hefur þessari heimild víða verið beitt þó ekki hafi verið fyrir henni lagastoð en borgarráð Reykjavíkur beindi þeim tilmælum til hæstv. félmrh. að leggja fram þá lagabreytingu sem hér er til umræðu. En þeir aðrir aðilar sem hugsanlega treysta sér ekki til að greiða þessi gjöld, þeir sem eru svo illa staddir að geta ekki greitt þessi gjöld og teljast hvorki til ellilífeyrisþega né örorkulífeyrisþega, geta leitað sér aðstoðar félagsmálastofnana sem þá taka á þessum málum. Upplýsingar um þessa meðferð mála fékk ég hjá Þórði Skúlasyni, framkvæmdastjóra Sambands íslenskra sveitarfélaga, og ef menn vilja ganga í þessum breytingum þurfum við tíma til þess að skoða þau mál betur. Nú stöndum við frammi fyrir því að sveitarfélögin í landinu eru að vinna sínar fjárhagsáætlanir og það liggur á því að fá þessa breytingu. Ég er hins vegar reiðubúin til þess, og áreiðanlega öll félmn., að skoða þessi mál nánar síðar og þá í samhengi við önnur gjöld sem fólki er gert að greiða til sveitarfélaganna.