Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Guðmundur Ólafsson Máli þessu var vísað til fjárhagsnefndar, og ræddi hún það á einum fundi. Fanst henni ekki ástæða til að koma með nefndarálit, en nefndin leggur til, að frv. nái fram að ganga, enda þótt henni þyki ekki mikið til allra ákvæða þess koma, eins og um útflutninginn á gulli. Jeg veit nú ekki, hvar það gull er.

Guðmundur Ólafsson Þetta mál kemur einnig frá fjárhagsnefnd. Hún hefir slept að koma með nál. Leggur hún til, að frv. nái fram að ganga, þó að hún telji það eitt af pappírsgögnunum.

Jóhannes Jóhannesson Jeg get ekki varist því að láta í ljós, að mjer finst sjávarútvegsnefnd hafa farið nokkuð frekt í sakirnar, þegar hún hefir tífaldað sektarákvæðin frá því, sem áður var. Peningar hafa að vísu fallið í verði, en engum dettur í hug, að þeir hafi fallið svo, að hægt sje að rjettlæta tífalda hækkun. Önnur grein segir: „Nú er botnvörpuskip í landhelgi, og skulu þá veiðarfæri öll vera í búlka innanborðs“. Með lögum þessum er numið það ákvæði úr lögum frá 30. júlí 1909, að íslenskir botnvörpungar geti fengið undanþágu frá að hafa veiðarfæri sín í búlka innanborðs. Þessi ívilnun var gerð fyrir íslenska botnvörpunga, af því að þeir áttu miklu oftar leið um landhelgissvæðið, bæði er þeir fóru á veiðar og af veiðum með afla sinn hingað til landsins. Þetta ákvæði kemur því miklu þyngra niður á íslenskum botnvörpungum. Alþingi 1909 taldi sjer skylt að veita íslenskum botnvörpungum þessa ívilnun. Veit jeg ekki til, að aðrar þjóðir hafi fundið nokkuð við það að athuga eða að komið hafi frá þeim kvartanir yfir því. Ef grein þessi yrði samþykt, myndi það leiða til þess, að hvíldartími skipverja styttist, en vinnutíminn lengdist, sem því næmi, að búlka veiðarfærunum. En besti hvíldartíminn er jafnan að lokinni veiði, á leið til lands. En ef þeir ættu þá að fara að búlka veiðarfærunum, mundu þeir ekki fá notið hvíldarinnar. Jeg veit ekki til, að heimild þessi hafi verið misnotuð eða að íslenskir botnvörpungar hafi verið grunaðir um að veiða í landhelgi. Jeg vil spyrja hv. nefnd, hvort hún hafi borið þetta mál undir stjórn útgerðarmannafjelagsins. Mjer finst, að þingið ætti að vara sig á því að setja fyrirmæli, sem íþyngja þeim atvinnugreinum, sem mest er íþyngt með sköttum og álögum. Frsm. (K. E.) gat þess, að hækkun sektarákvæðisins stafaði af verðfalli peninga. En hjer er þess að gæta, að peningar hafa fallið misjafnt í verði í hinum einstöku löndum, og verður hækkunin því tilfinnanlegri fyrir þær þjóðir, sem peningar hafa fallið meira í verði hjá en oss. Frönsk og þýsk mynt hefir fallið enn þá meira í verði en krónan, og þó sektirnar væru ekki hækkaðar nú, yrðu þær þessum þjóðum mun tilfinnanlegri en þegar þær voru settar. Jeg get ekki sjeð, að það sje nauðsynlegt að knýja þetta áfram nú, og sje enga ástæðu fyrir þingið að reka þetta í gegnum deildina á einum degi. Mjer þykir það einnig óviðfeldið að gera þessa breytingu að útgerðarmönnunum fornspurðum. Jeg treysti mjer ekki til að fylgjast með þessu frv., eins og því er hroðað af á þinginu.

Frsm. (Karl Einarsson) Jeg gat þess við fyrstu umr. málsins, að jeg mundi gera grein fyrir breytingunum í þessu frv. 1. breytingin er í 2. gr. Þar fellur burtu ákvæðið um undanþágu íslenskra botnvörpunga til að hafa veiðarfæri óbúlkuð í landhelgi. Hv. þm. Seyðf. (Jóh. Jóh.) taldi það eina af ástæðunum fyrir því, að þetta gæti ekki átt sjer stað, að Alþingi 1909 hefði fundið sjer skylt að gera þessa ívilnun. Hvað vakað hefir fyrir þinginu 1909, veit jeg ekki. En þetta ákvæði hefir reynst mjög illa. Það hefir oft komið fyrir, að varðskipið hefir hitt íslensk og útlend skip með veiðarfæri óbúlkuð á landhelgissvæðinu, og hafi þau verið spurð, hverju það sætti, hafa þau venjulega svarað, að þau hafi verið við veiðar skamt frá, en utan landhelgislínunnar. Það er því oft ilt að gera sektirnar gildandi á hendur þeim, þó að bersýnilega sje um brot að ræða. Hvað því viðvíkur, að vinnutími lengist svo mjög við að búlka veiðarfærin, þá er það að mestu leyti gert með vjelum. Þetta ár er fyrsta árið eftir ófriðinn, sem búast má við að botnvörpungaflotinn fari aftur að vaxa hjer við land. Hann mun nú þegar orðinn eins mikill og hann var fyrir stríðið mestur, og á þó fyrir sjer að aukast. Það er því full ástæða til að taka stranglega í taumana og nauðsynlegt, að málið gangi fram á þessu þingi.  (S. J.: Það er samt ekki tekið fram, hve nær lögin eigi að öðlast gildi)  . Já, mikið rjett. En þá ganga þau sjálfsagt í gildi á venjulegum tíma, sem sje 12 vikum eftir birtingu í B-deild Stj.tíð. Um hækkun sektanna hefir sumum fundist, sem farið væri fullfrekt í sakirnar. En þó er sannleikurinn sá, að þegar tillit er tekið til hins mikla verðfalls peninganna, er þessi hækkun ekki eins mikil og hún sýnist vera. Fyrir fyrsta aðalbrot eru sektirnar fimmfaldaðar, en í 4. gr., sem einkum er stíluð upp á innlenda menn, sem grunaðir eru um liðsinni við útlendar veiðar, er hækkunin úr 200–2000 upp í 500–5000 kr. Annars skal jeg játa, að jeg samdi ekki þetta frv. og var ekki viðstaddur þegar það var fyrst lagt fram, en finst þó ástæðulaust að fara að þvæla því milli deilda fyrir einhverjar smábreytingar.

Karl Einarsson Sjávarútvegsnefndin hefir átt með sjer fund um þetta mál, og ræður nefndin hv. deild til þess að samþykkja till. óbreytta.