Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er 8. mál þessarar hv. d. og á þskj. 8 og er frv til l. um sérstakan skatt á verslunar- og skrifstofuhúsnæði. Samkvæmt lögum nr. 112 frá 1978 var lagður sérstakur skattur á skrifstofu- og verslunarhúsnæði á árinu sem nú er að líða. Markmið þessarar skattlagningar var m.a. að reyna að sporna við gegndarlausri fjárfestingu í skrifstofu- og verslunarhúsnæði og reyna þess í stað að beina fjárfestingunni á arðbærari brautir. Sjónarmið þau, sem bjuggu að baki lögum nr. 112 frá 1978, eru enn í fullu gildi. Lögin eru hins vegar tímabundin og eiga að falla úr gildi nú um áramót. Í fjárlagafrv. því fyrir árið 1980, sem nú liggur fyrir þinginu, er gert ráð fyrir að framhald verði á skattlagningu þessari. Ég vil taka það fram, að í fjárlagafrv. fyrrv. ríkisstj., sem lagt var fram á Alþingi í haust, var einnig gert ráð fyrir að þessi skattur yrði framlengdur. Af þessum sökum er frv. það flutt sem hér liggur fyrir, en það er efnislega nær óbreytt frá lögum nr. 113 frá 1978. Nokkrar minni háttar orðalagsbreytingar hafa þó verið gerðar með því markmiði að gera ákvæði þess skýrari, en efnisbreytingar á málinu eru engar. Um þessar orðalagsbreytingar er það að segja, að bæði koma þær ljóslega fram við samanburð á frv. og gildandi lögum og eins verður að sjálfsögðu gerð nákvæmari grein fyrir þeim í þeirri n. sem væntanlega fær þetta mál. Samkv. skattskrá fyrir árið 1979 nam álagning skatts á skrifstofu- og verslunarhúsnæði 1030 millj. kr. Áætlað er að álagning þess skatts á árinu 1980, verði frv. að lögum, nemi 1500 millj. kr. á því ári. Að lokinni 1. umr. um frv. þetta legg ég svo til að því verði vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn. Ég legg mikla áherslu á að frv. þarf endilega að afgreiða fyrir ármót, þ.e.a.s. á þeim stutta tíma sem eftir lifir af starfstíma Alþingis fyrir jól.



Herra forseti. Hæstv. fjmrh. hefur nú mælt nokkur orð með því frv., sem hér liggur fyrir, og gat þess, að markmiðið með því væri að sporna við gegndarlausri fjárfestingu í verslunar- og skrifstofuhúsnæði. Ég vil halda því fram, að þetta sé alrangt hjá hæstv. ráðh. Þetta er skattur á fasteignir, sem eru þegar nýttar fyrir verslunar- og skrifstofuhúsnæði. Hæstv. ráðh. virtist rugla saman nýbyggingarsjóðsgjaldi og þeim skatti sem hér er rætt um. Þetta gjald er til viðbótar þeirri álagningu sem heitir nýbyggingargjald. Herra forseti. Sá sérstaki skattur á verslunar- og skrifstofuhúsnæði, sem greiða skal til ríkissjóðs samkv. þessu frv., er að mínu viti afar ranglátur. Hann skal greiða af stofni til sérstaks eignarskatts sem er fasteignamatsverð í árslok 1979. Þessi sérstaki skattur skal nema 1.4% af þessum fasteignamatsstofni, eins og hann verður í árslok, og er áætlað að hann nemi um 1500 millj. kr., 1.5 milljörðum, á árinu 1980. Ég vil benda hv. þm. á þá staðreynd, að fyrirtæki eiga almennt í miklum rekstrarfjárvanda og íþyngjandi skattar af því tagi sem hér um ræðir eru gjaldþoli flestra, sem skattinn eiga að greiða, um megn. Almennt eru fyrirtæki veikt upp byggð vegna fjársveltis og ef taka á af þeim meira en sanngjarnt er í ríkishítina, þá endar það með lokun fyrirtækjanna og þar með er atvinnuöryggi þeirra, sem við þessi fyrirtæki starfa, stefnt í voða. Ég mótmæli þessari skattlagningu sem ákaflega óréttlátri, en mun þó greiða atkv. með því, að frv. þessu verði vísað til n., í von um að þar hljóti það gaumgæfilega athugun sem vonandi verður til þess að n. geti orðið sammála um að þennan óréttláta skatt beri að leggja niður og að n. að lokinni þeirri athugun telji viturlegt að mæla ekki með áframhaldi á þessari skattpíningu. Á árinu 1979 nam þessi skattur samtals 1030 millj. kr. eða rúmum milljarði samkv. skattskrá 1979. Það eru upplýsingar sem koma fram í aths. með þessu frv. Það er ekki endalaust hægt að skattpína eða mergsjúga fyrirtæki, hvorki með endursamþykkt tímabundinna laga, þegar þau falla úr gildi, né með nýjum álögum. Ríkissjóður má ekki endalaust verða óseðjandi. Menn verða að gefa athafnalífinu nokkra möguleika til bjargar. Það verður ekki gert með því að draga eigið fé fyrirtækja í æ ríkari mæli út úr arðbærum rekstri inn í ríkishítina. Ég vil segja við ykkur, hv. alþm., gefið fyrirtækjunum og atvinnurekstrinum lífsvon, dragið úr kostnaði við ríkisreksturinn. Þetta eru kosningaloforð flestallra, ef ekki allra stjórnmálaflokkanna. Fækkið sköttum, lækkið skatta og dragið úr kostnaði. Það er þjóðarhagur.



Herra forseti. Ég er hlynntur því að sá skattur, sem hér er um að ræða, sérstakur skattur á skrifstofu- og verslunarhúsnæði, verði framlengdur. Þetta er skattur sem fráfarandi vinstri stjórn lagði á fljótlega eftir að hún kom til valda og ég tel eðlilegt að framlengja hann. Ég tel að það ætti að byrja á öðrum en fyrirtækjum og slíkum aðilum ef ætti að létta skattabyrði hér í landinu. Ég sé að samkv. því frv., sem hér liggur fyrir frá hæstv. ríkisstj., er gert ráð fyrir að skattfrelsismörkin verði rýmkuð nokkuð. Hins vegar vantar í grg. með frv. upplýsingar um hverju þessi rýmkun skattfrelsismarkanna nemur í tekjumissi fyrir ríkissjóð frá því sem ella hefði verið. Ég vil beina þeirri spurningu til hæstv. fjmrh., hvað megi gera ráð fyrir að rýmkun skattfrelsismarkanna þýði í upphæðum á árinu 1980 samkv. þeim áætlunum sem nú liggja fyrir. Það kann að vera að hæstv. fjmrh. hafi ekki við höndina svör við þessari spurningu, og þá vænti ég þess, að þau komi fram við meðferð málsins í hv. fjh.- og viðskn. d., og hugsanlegt er að við þær upplýsingar komist menn að þeirri niðurstöðu, að sú rýmkun skattfrelsismarkanna, sem þarna er um að ræða, sé óþörf eða a.m.k. óþarfi að ganga jafnlangt og gert er ráð fyrir í frv. hæstv. ríkisstj.



Herra forseti. Eins og fram hefur komið í þessari umr., sem er 1. umr. um áframhaldandi skatt á skrifstofu- og verslunarhúsnæði, er hér um að ræða framlengingu á sams konar gjaldi sem lögfest var á Alþingi í desember s.l. Það er fróðlegt að athuga þær umr. sem þá fóru fram um þetta mál, en þar kemur fram í ræðu þáv. hæstv. fjmrh., Tómasar Árnasonar, að tilgangurinn var m.a. að koma í veg fyrir svokallaðan verðbólgugróða í þjóðfélaginu. Með þessum hætti og reyndar öðrum, sem fram komu þá í frv.-formi, var bent á að með skattlagningu á verslunar- og skrifstofuhúsnæði og með nýbyggingargjaldi væri hægt að skattleggja svokallaðan verðbólgugróða í þjóðfélaginu. Hér er á ferðinni gífurlegur misskilningur, því að auðvitað er fyrst og fremst um það að ræða með þessum hætti að kynda undir verðbólgu, því að augljóst er að fyrirtækin hafa aðeins eina leið til að svara þessari skattpíningu og það er að velta þessum aukna kostnaði út í verðlagið, enda hafa tvær síðustu ríkisstj., sú sem nú situr og reyndar sú sem á undan var, verið ötular við að veita slíkar verðhækkanir, eins og dæmin sanna og síendurtekin verðbólgumet sýna. Það er þess vegna ástæða til þess, þegar við 1. umr. þessa máls hér, að kanna ítarlega hvort við eigum að endurnýja þetta frv. Ég er þó ekki með þessu að segja að það sé ástæða til að greiða atkv. gegn málinu hér við 1. umr. Það er sjálfsagt að kanna það í n. En nú þegar held ég að ástæða sé til að spyrja hæstv. fjmrh. hvernig á því standi, að í fyrra var áætlað að 550 millj. kr. fengjust með þessari skattheimtu, en inn koma yfir 1000, eins og kemur fram í aths. við lagafrv. þetta. Það er nefnilega ástæða til þess, þegar maður sér slíkar tölur, að kanna hvernig skattar verða til og hvernig svindlað er sköttum inn á þjóðina. Auðvitað er það rétt, að besta ráðið til að koma í veg fyrir verðbólgugróða er að höggva að rótum verðbólgumeinsins og reyna að ná verðbólgunni sjálfri niður. Ég hélt að hæstv. fjmrh. væri fremur þeirrar skoðunar heldur en að vera sífellt að auka skattlagninguna. Það er íhugunarefni, að fyrsta frv. sem hann mælir hér fyrir til samþykktar á þessu þingi, skuli vera frv. sem hann og hans flokksmenn á sínum tíma reyndu að tefja þar til niðurstöður um fjárlagafrv. væru komnar. Á því þingi, þ.e.a.s. fyrir jól í fyrra, var þetta frv. til umr. og þá var það notað af hálfu Alþfl. til þess að knýja fram svör samstjórnarflokka hans við ákveðnum spurningum er vörðuðu efahagsstefnu næstu ára. Það svar fékkst reyndar ekki fyrir þau jól að neinu ráði, en fjárlagafrv. fór í gegn engu að síður. Þegar líða tók á vorið var síðan komin efnahagsstefna. Hún var samþ. af öllum stjórnarflokkunum með þeim árangri, að eftir sumarið sprakk stjórnarsamstarfið. Nú kemur sá aðili, sem sprengdi það stjórnarsamstarf, og leggur fram þær till. sem hann mótmælti í fyrra að yrðu lagðar fram fyrr en fjárlagafrv. hefði verið samþ. á grundvelli efnahagsstefnu sem hann tæki þátt í. Það er vissulega ástæða til þess að fá hæstv fjmrh. til að skýra þessa breyttu afstöðu um leið og hann gerir grein fyrir því, hvernig á því stendur að tekjurnar af þessari skattheimtu eru helmingi meiri en gert var ráð fyrir þegar þessum nýja skatti var komið á laggirnar á sínum tíma.



Herra forseti. Í sambandi við þær spurningar, sem fram hafa komið hér, vil ég aðeins taka það fram, að þegar áætlaðar voru þær tekjur sem þessi skattur mundi gefa, um það leyti sem hann var lagður á á sínum tíma, þá var alveg ljóst að þar var rennt mjög blint í sjóinn, vegna þess að hér var um nýja skattheimtu að ræða sem enginn raunar gat sagt um hvað mundi gefa í tekjur. Það var sérstaklega tekið fram af þeim aðilum, sem um áætlunina um tekjuöflunina fjölluðu, að það sem þeir gáfu upp, 500 millj. kr. sem þessi skattur ætti að gefa, væri ákaflega lausleg áætlun og raunar aðeins viðmiðunartala, frekar til að segja eitthvað en að það væri mjög handfast. Reynslan hefur hins vegar orðið sú, eins og fram kemur í aths. við frv. þetta, að tekjurnar hafa reynst allmiklu meiri, eða rúmlega einn milljarður króna á móti þeim 500 millj. kr. sem áætlað var. Eftir að hafa fengið nokkra reynslu um þessa skattheimtu telja menn sig geta áætlað hana nokkuð örugglega 11/2 milljarð kr. á næsta ári. Þeir, sem upphaflega gerðu áætlun um tekjur af þessari skattheimtu, telja sig nú geta gert haldbetri áætlun um það, sem skatturinn skili á næsta ári, heldur en sú spá - eða drög að spá ætti e.t.v. heldur að segja - sem gerð var þegar þetta skattgjald var álagt. Varðandi það, sem hv. 2. þm. Reykv. spurði um, vil ég aðeins geta þess, að ég mun beita mér fyrir því, að þegar í stað verði spurningu hans svarað á fundi þeirrar nefndar sem væntanlega fær þetta frv. En að öðru leyti er svarið að nokkru leyti a.m.k. fólgið í aths. við 4. gr. frv. Það segir m.a. að 2. mgr. 4. gr. laga nr. 112 frá 1978 hafi haft sömu efnisreglur að geyma og þessi umtalaða grein, að öðru leyti en því, að þar var kveðið á um að væri 75% af rúmmáli fasteignar eða meira nýtt til annars en verslunarrekstrar eða skrifstofuhalds, skyldi verðmæti hennar undanþegið sérstökum eignarskatti. Í framkvæmd hafi þetta ákvæði t.d. leitt til þess, að verulega stórt skrifstofuhúsnæði gat verið undanþegið skattinum þar sem 75% eða meira af rúmmáli þess var engu að síður notað á annan hátt. Í ljósi þessa er því lagt til í þessu frv., að sé sama eignin notuð við verslunarrekstur eða til skrifstofuhalds, en einnig til annarra nota, skuli við ákvörðun á skattstofni skipta verðmæti eignarinnar hlutfallslega og að sá hluti húsnæðisins, sem nýttur er til verslunarrekstrar eða skrifstofuhalds, verði í öllum tilvikum skattskyldur. Til að vega á móti aukinni skattbyrði, sem af þessari breytingu mundi leiða, er síðan lagt til að skattfrelsismörkin verði nokkru rýmri. Þetta er það sem segir í aths. með frv. þessu til skýringar á því, af hverju þessi skattfrelsismörk eru nokkuð hækkuð. Það breytir ekki heildartekjunum. Hér er um smábreytingu að ræða, þannig að þessi tiltekna regla, sem notuð var á s.l. ári, verður afnumin og skattur því lagður á allt skrifstofu- og verslunarhúsnæði. Hversu miklu munar við þessa breytingu í fjárhæðum veit ég satt að segja ekki og hef ekki upplýsingar um það við höndina, en mun sjá til þess, að þær upplýsingar fái hv. þm. og sú nefnd sem væntanlega fær þetta frv. til skoðunar.



Herra forseti. Aðeins örfá orð í framhaldi af því sem hv. 2. þm. Reykv. sagði í upphafi máls síns. Hann sagði að það ætti að byrja á öðru en fyrirtækjum ef lækka ætti skattbyrði. Þetta er ekki ný skoðun hv. þm. og ekki heldur nýtt sjónarmið úr hans flokki, svo það kemur mér ekkert á óvart. Alþb.-menn viðurkenna ekki að fyrirtæki séu undirstaða vinnumarkaðarins og hafa aldrei gert. Aftur á móti er það skoðun mín að frekar ætti að byrja á því að lækka peningaþörf ríkissjóðs. Hér stangast á skoðanir eða hugsjónir. Við sjálfstæðismenn viljum styrkar stoðir undir atvinnurekstri og sérstaklega þeim atvinnurekstri sem gefur af sér tekjur til hins opinbera, en ekki opinberum atvinnurekstri sem yfirleitt er rekinn með tapi. Með þessari skoðun okkar viljum við tryggja atvinnuöryggi með þjóðinni. Alþb.-menn hafa þá hugsjón að brjóta niður og gera atvinnuvegina sjálfa veika með því að draga út úr þeim veltufé til hins opinbera. Þetta er ekkert nýtt. Þetta vitum við allir. Og ég vil halda því fram, að það stefni tekjuöflun fólksins í landinu í voða að veikja atvinnuvegina. Alþb. vill líka að allur rekstur sé ríkisrekinn, þannig að afstaða hv. 2. þm. Reykv. er öllum ljós og kemur engum á óvart - að veikja alla aðra starfsemi en þá sem er á vegum hins opinbera. En nái þessi stefna fram að ganga, hver á þá að greiða skattana? Mér er spurn, og væri gaman að vita hvað ætti að koma í staðinn. Sá tiltölulega litli skattur, sem nú er til umræðu, er ekki stór fjárupphæð fyrir hið opinbera. En 11/2 milljarður dreginn út úr rekstri þeirra, sem eiga atvinnu- eða skrifstofuhúsnæði, er gríðarlega stór hluti af rekstrarfjármagni fyrirtækja og atvinnutækja sem enn eru á hinum frjálsa markaði. Ég segi „enn eru“, vegna þess að mér skilst að það sé yfirgnæfandi meirihluti af vinnandi fólki í landinu sem starfar annaðhvort hjá ríki eða sveitarfélögum. Ef við tökum veltufé eða rekstrarfjármagn frá aðilum hins frjálsa markaðar, þá erum við að taka vinnutæki, þ.e. peninga, fyrirtækjanna frá þeim. Og það er það sem ég er á móti og vara við.



Herra forseti. Hér liggur fyrir frv. til staðfestingar á brbl. um tímabundið olíugjald til fiskiskipa og um verðuppbót á vannýttar fisktegundir. Tel ég rétt að fara nokkrum orðum um þetta mál. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að engin atvinnugrein hefur orðið jafn-óþyrmilega fyrir barðinu á hinni gífurlegu olíuverðshækkun í ár og sjávarútvegurinn. Í ársbyrjun var gasolíuverð til fiskiskipa kr. 57.50 hver lítri og svartolíuverð 39 þús. kr. hvert tonn. Í okt. s.l., þegar þau brbl. voru sett sem hér eru til staðfestingar, var gasolíuverðið komið í 142 kr. og svartolíuverðið í 89 300 kr., og frekari hækkun er nú á döfinni. Olíukostnaðurinn var þegar í ársbyrjun þungbær fyrir útveginn, þannig að þessi verðhækkun á olíu gjörbreytir rekstrargrundvelli fiskveiða. Fyrsta verðhækkunaraldan skall yfir í mars s.l. og var þá tekið upp tímabundið 2.5% olíugjald til fiskiskipa utan hlutaskipta. Óvissa var þá mikil um olíuverð, eins og reyndar er enn, og því erfitt að meta hvort verðhækkun væri tímabundin eða varanleg. Talið var skynsamlegast að snúast við áhrifum olíuverðshækkunarinnar þannig að tekið væri mið af þeirri nauðsyn sem er á því að hvetja til olíusparnaðar, þ.e.a.s. að fara ekki út á þá braut að greiða niður olíuverðið. Hins vegar var nauðsynlegt að auka hlut útgerðarinnar í tekjum af fiskveiðunum til þess að útgerðin gæti staðið undir auknum olíukostnaði. Hlutaskiptaákvæði kjarasamninga sjómanna og útvegsmanna gera það hins vegar að verkum, að ekki er unnt að mæta kostnaðarauka af þessu tagi með hækkun almenns fiskverðs án þess að hlutur sjómanna breytist um leið. Forustumenn sjómanna lýstu því hins vegar yfir á s.l. vetri, að sjómenn vildu ekki hagnast á því áfalli sem olíuverðshækkunin er fyrir þjóðina, og var haft samráð við sjómannasamtökin þegar olíugjaldið var tekið upp í mars. Þegar kom fram á vorið hafði olíuverð enn hækkað verulega frá því sem var í mars og var því nauðsynlegt að hækka olíugjaldið úr 7% frá 15. maí. Olíuverð hækkaði síðan enn um mitt árið og frá 20. júlí var olíugjaldið utan skipta hækkað í 12%, en þar að auki kom þá til 3% olíugjald til skipta, enda höfðu laun launþega í landinu atmennt hækkað um 3% í júní. Hinn 28. sept. s.l. varð samkomulag í yfirnefnd Verðlagsráðs sjávarútvegsins um nýtt fiskverð er gilti frá 1. okt. Ákvörðunin fól í sér að skiptaverð til sjómanna hækkaði um 9.2%. Það var forsenda fyrir þessari ákvörðun að olíugjald til fiskiskipa, sem verið hafði 15%, yrði 9% frá 1. okt., jafnframt því sem 3% olíugjaldið frá því júlí, sem kom til skipta, var fellt inn í fiskverðið. Um þessa lausn varð algjört samkomulag allra hagsmunaaðila í yfirnefndinni. Það er þessi breyting á olíugjaldi, sem var síðan gerð með brbl. nr. 88 16. okt. s.l., enda hafði þing þá verið rofið. Ákvæðinu um 9% olíugjald er ætlað að gilda til 31. des. í ár, eða jafnlengi og fiskverðsákvörðunin frá 1. okt. s.l. Frá áramótum má síðan ákveða nýtt fiskverð, sem nú er til umfjöllunar í yfirnefnd Verðlagsráðs, og verður þar nauðsynlegt að taka þessi mál öll til athugunar í ljósi aðstæðna eins og þær þá verða metnar. Við ákvörðun fiskverðs frá 1. júní s.l. sem einnig var tekin með samkomulagi allra aðila í yfirnefnd Verðlagsráðs sjávarútvegsins, var reiknað með því að greidd yrði sérstök verðuppbót á ufsaverð og karfaverð úr sjóðum sjávarútvegsins, en áður höfðu farið fram viðræður ríkisstj. og aðila í Verðlagsráði um slíkar ráðstafanir. Í brbl. nr. 69 11. júní s.l. var síðan heimilað að verja 500 millj. af tekjum Tryggingasjóðs fiskiskipa og 700 millj. kr. af tekjum Aflatryggingasjóðs af útflutningsgjaldi til þess að bæta upp verð á karfa og ufsa frá tímabilinu frá 15. maí til 31. des. 1979. Afkoman á karfa- og ufsaveiðum var mun lakari en afkoma á þorskveiðum, ekki síst eftir olíuverðshækkanir, en um leið var nauðsynlegt að hvetja til aukinnar sóknar til veiða á karfa og ufsa til þess að draga úr sókn í þorskstofninn. Af þessum ástæðum vorn þessar ráðstafanir gerðar. Má telja að þær hafi átt drjúgan þátt í því að karfa- og ufsaafli hefur aukist mjög á þessu ári. Við fiskverðsákvörðunina frá 1. okt. var ljóst að rýmka þyrfti nokkuð um heimildir til ráðstöfunar fjár úr Tryggingasjóði og Aflatryggingasjóði til greiðslu uppbótar á karfa og ufsa. Fyrir því var með brbl. nr. 88 16. okt. gerð sú breyting, að heimilað skyldi að verja 550 millj. kr. af tekjum Tryggingasjóðs og 850 millj. af tekjum Aflatryggingasjóðs af útflutningsgjaldi til þessara verðuppbóta á árinu. Jafnframt var þá einnig ljóst að tekjur af útflutningsgjaldi yrðu í ár ívið meiri en reiknað var með í júní s.l. Eins og ég gat um áðan gilda ákvæðin um karfa- og ufsauppbót til loka þessa árs, og þetta er því eitt þeirra atriða sem huga þarf að við fiskverðsákvörðun nú um áramót. Þessi mál öll eru svo nátengd fiskverðsákvörðuninni að nauðsynlegt kann að reynast að gera á þessu sviði sérstakar ráðstafanir þegar línur skýrast í þeim efnum. En víst er að verðjöfnun milli tegunda hlýtur að koma til greina sem eitt af tækjunum til þess að beina sókn frá þeim tegundum, sem ofnýttar eru, til hinna, sem fremur eru taldar þola meiri sókn. Sama gildir um olíugjaldið eða hliðstæðu þess. Afar ólíklegt virðist að unnt sé að leysa það mál með óbreyttum hlutaskiptasamningum, nema þá fyrir afbeina löggjafans. Nú liggur fyrir að staðfesta brbl. nr. 88/1979, en framhald málsins hlýtur að ráðast í tengslum við fiskverðsákvörðun sem stendur raunar fyrir dyrum.



Herra forseti. Ég ætla ekki að ræða efnislega þessi brbl. eða þetta frv. sem hér liggur fyrir. Ég er sammála hæstv. sjútvrh. um að brýna nauðsyn bar til að setja þessi lög, og sömuleiðis er ég honum sammála um að efla tilraunir til að auka sókn í þær fisktegundir sem taldar voru vannýttar, til þess þá um leið að draga úr sókn í aðrar fisktegundir sem eru annaðhvort fullveiddar eða ofveiddar. Ég er líka honum sammála um uppbætur þær sem voru teknar upp á verði karfa og ufsa. Hins vegar er ég nokkuð undrandi yfir einu atriði, að það var hvatt til þess að auka sókn í grálúðu, en á verð hennar er engin uppbót greidd á öllu þessu tímabili. Og þó við færum yfir yfirleitt allar þessar helstu fisktegundir, þá er minnsta hækkun, sem hefur orðið nú síðustu þrjú ár, á verði á grálúðu. Ég vil spyrja hæstv. sjútvrh. hvernig á því standi, að þessi eina fisktegund verður útundan af þeim fisktegundum sem sjómenn og útgerðarmenn voru eðlilega hvattir til að auka veiðar á. Mig minnir að á s.l. ári hafi veiði á þessum fiski verið um 10 þús. tonn og aukning á þessu ári 5 þús. tonn. Ég hef þetta ekki hjá mér, en ég mun þá leiðrétta það síðar ef ég fer hér með rangar tölur. En fyrirspurn mín til hæstv. ráðherra er þessi: Hvernig stendur á því, að engar uppbætur voru til þess að bæta verðið á grálúðunni og koma þannig til móts við þá aðila sem lögðu sig fram að auka sóknina í veiðar á þeim fiski?



Herra forseti. Ég er í sjálfu sér ekki tilbúinn með svar við þessari fyrirspurn frá hv. 1. þm. Vestf., en upplýsi að málið var unnið þannig að ákveðin var heildarupphæð, sem ríkisstj. samþykkti að til þessara hluta skyldi varið, og síðan var það yfirnefnd Verðlagsráðs sjávarútvegsins sem gekk frá tillögum um hvernig þessum verðuppbótum yrði skipt. En sjálfsagt er að afla upplýsinga um þetta mál og þær geta þá legið fyrir í nefnd. Ég vil svo leggja til að þessu frv. verði vísað til 2. umr. og til sjútvn.



Herra forseti. Ég mæli fyrir frv. til l. um breyt. á l. nr. 55 frá 15. apríl 1971, um fiskvinnsluskóla, en þetta frv. er endurflutt, það var raunar flutt áður á 100. löggjafarþinginu. Hér er ekki um stórvægilegar breytingar að ræða, en í sem stystu máli fjallar frv. um réttarstöðu fiskiðnaðarmanna og skýrari ákvæði um lokapróf og starfsþjálfun þeirra. Eins og segir í aths. við frv. þetta er jafnframt frv. þessu um fiskvinnsluskóla flutt frv. til l. um breyt. á l. nr. 108/1974, um Framleiðslueftirlit sjávarafurða, og hefur í dag verið mælt fyrir því frv. í Ed. Alþingis. Meginmarkmiðið með flutningi frv. þessara, ef að lögum verða, er að taka af tvímæli um réttarstöðu fiskiðnaðarmánna, er þeir hafa lokið prófi frá fiskvinnsluskólanum, og setja skýrari ákvæði um lokapróf, verklegt próf svo og starfsþjálfun að prófum loknum. Jafnframt er stefnt að því að afmarka betur en nú er gert námskeiðahald fyrir matsmenn svo og endurmenntun þeirra. Ef þingvilji er fyrir því, að frv. þetta verði að lögum, er æskilegt að það nái fram að ganga svo tímanlega að hægt verði að halda hin verklegu próf, sem um er fjallað í 2. gr. þessa frv., í lok yfirstandandi skólaárs, enda nái frv. um breyt. á l. nr. 108/1974, um Framleiðslueftirlit sjávarafurða; jafnframt fram að ganga, en málefni þau, sem frumvörpin fjalla um, eru nátengd. Ég hygg að það sé ekki þörf á því að fjalla ítarlegar um einstakar greinar þessa frv., enda fóru fram umræður um það áður á þingi, en vil að lokum leyfa mér að leggja til að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. menntmn.