Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Við ræðum frumvarp til laga um breytingu á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga sem meiri hluti velferðarnefndar flytur. Auk mín eru það hv. þingmenn Lúðvík Geirsson, Ólafur Þór Gunnarsson, Valgerður Bjarnadóttir, Eygló Harðardóttir og Guðmundur Steingrímsson. Markmið laga um greiðsluaðlögun einstaklinga, nr. 101/2010, er að gera einstaklingum í verulegum greiðsluerfiðleikum kleift að endurskipuleggja fjármál sín og koma á jafnvægi milli skulda og greiðslugetu þannig að raunhæft sé að skuldari geti staðið við skuldbindingar sínar um fyrirsjáanlega framtíð. Að uppfylltum skilyrðum í kjölfar gagnaöflunar er heimilt að fara þess á leit við umboðsmann skuldara að hann samþykki umsókn um heimild til að leita eftir greiðsluaðlögun með samningi við kröfuhafa. Sá samningur getur bæði tekið til krafna sem tryggðar eru með veðrétti í eign skuldara og krafna sem engin slík trygging er fyrir eða einungis til krafna af öðrum hvorum meiðinum. Upphafleg lög um greiðsluaðlögun einstaklinga, nr. 101/2010, eru einsdæmi og þar er fetaðar ótroðnar slóðir. Það var því ljóst frá upphafi að lögin þyrftu að vera í sífelldri endurskoðun og að þeim þyrfti að breyta og bæta þau eftir þörfum og reynslu af virkni þeirra. Unnið er að heildarendurskoðun laganna í velferðarráðuneytinu. Það er umfangsmeira verk en talið var í upphafi og ljóst að það mun ekki klárast á þessu þingi. Því var ákveðið að leggja fram frumvarp sem felur í sér breytingar sem koma skuldurum verulega til góða og skýra og einfalda ýmsa þætti laganna. Við vinnu nefndarinnar komu til okkar fulltrúar frá velferðarráðuneytinu, umboðsmanni skuldara og fulltrúar frá helstu viðskiptabönkum og Samtökum fjármálafyrirtækja. Það má segja að breytingarnar séu í fimm liðum. 1. Ef greiðslugeta skuldara er neikvæð verður hægt að synja honum um greiðsluaðlögun. Hingað til hefur ekki verið kveðið skýrt á um það hvernig á að fara með umsóknir aðila með neikvæða greiðslugetu. Skuldari getur þó fengið aðstoð frá umboðsmanni skuldara til að leita gjaldþrotaskipta á búi sínu. Umboðsmaður skuldara getur lagt fram nauðsynlega tryggingu fyrir skiptakostnaði, 250 þús. kr., en hann þarf að rökstyðja þá ákvörðun sína sérstaklega og skriflega. Heimildin á ekki að hafa í för með sér aukinn kostnað fyrir umboðsmann skuldara þar sem við fyrstu rannsókn umboðsmanns á strax að koma í ljós hvort greiðslugeta skuldara sé neikvæð og honum því synjað um greiðsluaðlögun. Þá þarf ekki að ráða umsjónarmann samkvæmt lögunum til að sjá um samningaumleitanir við kröfuhafa en umboðsmaður skuldara ber kostnað af störfum umsjónarmanna. Þetta ætti því ekki að hafa í för með sér aukinn rekstrarkostnað fyrir embættið í heild sinni. Neikvæð greiðslugeta þýðir að tekjur viðkomandi nýtast aðeins til framfærslu samkvæmt framfærsluviðmiði umboðsmanns skuldara, enginn afgangur er til að borga kröfuhöfum. Ef miklar skuldir eru hafa kröfuhafar engan hag af því að óska eftir gjaldþrotaskiptum. Skuldarar í þessari stöðu sjá því ekki fram á neina lausn sinna mála en eru jafnvel með skuldir við marga tugi kröfuhafa. Því getur það verið úrræði fyrir suma, líklega afar fáa, að geta farið í gegnum gjaldþrotaskipti en þeir eiga hins vegar aldrei fyrir skiptakostnaðinum sjálfir, þess vegna er þetta úrræði fyrir þá verst settu. Heimild umboðsmanns skuldara til að greiða skiptakostnaðinn á aðeins við ef engin þeirra atriða sem fram koma í 1. mgr. 6. gr. laganna eiga við. Þau atriði eru: Það er ekki skilyrði fyrir greiðsluaðlögun samkvæmt gögnum, t.d. ef skuldari á eignir til að selja, fyrirliggjandi gögn gefa ekki nægilega glögga mynd af fjárhag skuldara, skuldari hefur stofnað til skulda eða hagað sér óheiðarlega í þeim tilgangi að fá greiðsluaðlögun, veittar hafa verið rangar eða ófullnægjandi upplýsingar af ásetningi eða gáleysi eða skuldari hefur áður fengið greiðsluaðlögun. Ef eitthvað af þessu á við ber umboðsmanni að synja um greiðsluaðlögun. Ef skuldari hefur neikvæða greiðslugetu og ekkert af framansögðu á við hefur umboðsmaður heimild í undantekningartilvikum til að borga skiptakostnað. 2. Kærufrestur laganna er lengdur úr tveimur vikum í fjórar vikur. Í upphaflegu frumvarpi sem varð að lögum 2010 var kærufrestur ein vika sem var of skammur tími. Með lögum nr. 135/2010 var fresturinn lengdur í tvær vikur sem enn þykir of skammt og því er hér lagt til að hann verði lengdur í fjórar vikur þannig að réttaröryggi umsækjenda sé tryggt að því leyti að þeim gefist örugglega færi á því að kæra þær ákvarðanir sem hugsanlega þarf að kæra. Það er ekki skuldara í hag að tefja mál með því að fullnýta kærufrest á öllum stigum þar sem frestun greiðslna, svokallað greiðsluskjól, kemst ekki á fyrr en umboðsmaður hefur samþykkt umsóknina. 3. Kröfurnar bera ekki dráttarvexti meðan á frestun greiðslna stendur, samanber 11. gr. laganna, heldur aðeins samningsvexti. Það má telja eðlilegt þar sem tilgangur dráttarvaxta er að knýja á um greiðslu krafna en skuldari má ekki greiða kröfur á meðan á frestun greiðslna stendur. Aðeins verður heimilt að reikna dráttarvexti á kröfu ef skuldari er í vanskilum samkvæmt samningi um greiðsluaðlögun. 4. Afborgunarfjárhæð í samningi um greiðsluaðlögun er föst krónutala en ekki bundin launavísitölu. Það getur valdið erfiðleikum að reikna vísitöluna og svo getur vísitöluhækkun valdið því að það sem lagt var upp með við gerð samningsins um greiðsluaðlögun stenst ekki vegna hækkana afborgananna. 5. Breytingar verða á ákvæðum um breytingar á samningi um greiðsluaðlögun. Skuldari leitar til umboðsmanns sem hefur síðan milligöngu gagnvart kröfuhöfum um að breyta samningnum. Það er eðlilegra og mun líklegra til að bera árangur þar sem sérfræðingar eru hjá umboðsmanni skuldara. Skilyrði um algjörlega ófyrirsjáanlegt atvik er tekið út og sett í staðinn ákvæði um sérstakar aðstæður. Það getur til dæmis átt við þegar greiðsluskylda fellur á skuldara vegna ábyrgðarskuldbindinga, svokallaðra sjálfskuldarábyrgða, á skuld þriðja aðila. Skylda er til að fullreyna að ná samningum. Breytingar við kröfuhafa eru teknar út og skuldari þarf nú að beina kröfu um breytingar á samningnum til umboðsmanns sem metur hvort gera eigi breytingar. Kröfuhafi getur krafist ógildingar eða breytingar og beinir kröfum um það til umboðsmanns skuldara. Skilyrðin eru alveg óbreytt, t.d. að fjárhagsstaða skuldara hafi batnað. Hægt er að kæra ákvörðun umboðsmanns um breytingar eða ógildingu samnings um greiðsluaðlögun til kærunefndar greiðsluaðlögunarmála. Við ákveðnar aðstæður fellur samningur um greiðsluaðlögun sjálfkrafa úr gildi þegar skuldari fær heimild til að leita nauðasamninga, þegar bú hans er tekið til gjaldþrotaskipta eða skuldari deyr og erfingjar taka ekki ábyrgð á greiðslu skulda. Þau atriði sem fram koma í þessu frumvarpi eiga öll að vera breytingar til bóta fyrir skuldara þannig að úrlausn á skuldamálum þeirra verði einfaldari og skilvirkari. Ég minni á að þetta er einungis fyrsti áfangi, það er unnið að heildarendurskoðun í ráðuneytinu og vonandi fáum við endurskoðað heildarlagafrumvarp hér til vinnslu í þinginu strax næsta haust. Ég legg til að þessu máli verði vísað til 2. umr.

Hæstv. forseti. Það eru nokkrir þættir varðandi þetta mál sem ég náði ekki að koma inn á í ræðum mínum í gær og í fyrradag en finnst þó ástæða til að nefna við þessa umræðu. Í fyrsta lagi vil ég nefna að ég hef ekki náð að bregðast við því sem fullyrt er bæði í greinargerð með tillögunni sjálfri og eins hefur verið vísað til í þessari umræðu um reynsluna af þeim sameiningum sem þegar hafa átt sér stað. Ég vildi segja um það, hæstv. forseti, að þær fullyrðingar sem eru settar fram í greinargerð með þingsályktunartillögunni eru að mínu mati afar hæpnar. Það er ýmislegt fullyrt um að reynslan af sameiningu dómsmálaráðuneytis og samgönguráðuneytis í innanríkisráðuneyti og heilbrigðisráðuneytis og félagsmálaráðuneytis í velferðarráðuneyti sé góð. Ég ætla ekki að fullyrða að reynslan sé slæm en ég held hins vegar að rökin sem færð eru fyrir því að reynslan sé góð séu harla veik. Einu skýrslurnar sem vitnað er til í þessu sambandi eru skýrslur Ríkisendurskoðunar sem stofnunin skilaði af sér rétt rúmum mánuði eftir að sameiningin átti sér stað, þ.e. í febrúar 2011. Reynslan af sameiningu þessara ráðuneyta var ekki komin fram þegar skýrslur Ríkisendurskoðunar voru lagðar fram þannig að Ríkisendurskoðun var raunverulega aðeins að meta áætlanir og verkþætti í sambandi við undirbúninginn. Afraksturinn, hver reynslan er, hvort þessar breytingar hafi orðið til að styrkja ráðuneytin, efla þau, bæta þjónustu í þeim málaflokkum sem undir þau heyra, á eftir að koma í ljós. Það á eftir að fara yfir það, það á eftir að rannsaka það og meta. Þetta vildi ég taka fram í þessari umræðu vegna þess að því hefur verið haldið fram að við getum byggt á góðri reynslu. Við getum vissulega lært af reynslunni, við getum lært af áætlanagerðinni sem fékk góða einkunn hjá Ríkisendurskoðun en það að leggja mat á hinn faglega og hinn fjárhagslega ávinning af sameiningu þessara ráðuneyta sem átti sér stað í ársbyrjun 2011 er enn ógert, það á enn þá eftir að fara yfir það, það á enn eftir að meta það. Þá er því sjónarmiði haldið til haga. Þó að vissulega sé hægt að horfa á vinnulagið við áætlanagerð og undirbúning sameiningarinnar frá þessum tíma og er sjálfsagt að gera það komi til þeirrar sameiningar sem hér er gert ráð fyrir er ekki hægt að fullyrða eins og gert hefur verið í þessu máli að reynslan af þessum sameiningum sé góð. Satt að segja, án þess að ég hafi fyrir framan mig neinar vísindalegar greiningar eða fræðilegar úttektir á reynslunni í þessum efnum hugsa ég að hún sé mismunandi. Ég hugsa að sumt hafi reynst ágætlega í þessu en ég hugsa líka að annað hafi reynst miður. Sjálfur hef ég enn þá efasemdir um að það skref sem stigið var með lagabreytingunni 2010 og kom fram í þeirri sameiningu sem átti sér stað í ársbyrjun 2011 hafi verið rétt. Ég held hins vegar að breytingum af þessu tagi verði að gefa ákveðinn tíma ef þær á annað borð eiga sér stað þannig að unnt sé að meta árangurinn og hvað út úr þeim kemur. Ég hugsa að við séum kannski fyrst núna að átta okkur á því almennilega hvernig reynslan var af sameiningu landbúnaðarráðuneytis og sjávarútvegsráðuneytis árið 2007. Ég hugsa að við mundum ekki í ljósi þeirrar reynslu hverfa til baka en hins vegar held ég að reynslan í þeim efnum sýni að það tekur mjög langan tíma fyrir mismunandi ráðuneyti, mismunandi stofnanir með mismunandi verksvið og jafnvel ólíka menningu ef við orðum það svo, 

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þm. Birgi Ármannssyni fyrir ræðuna. Væntanlega þekkja fáir þingmenn á þessu þingi betur til breytinga sem hafa verið gerðar á Stjórnarráðinu á þessu kjörtímabili en einmitt hann. Það sem ég hefði hins vegar áhuga á að heyra frá þingmanninum er að ef flokkur hans kemst í meiri hluta eftir næstu kosningar og hefur þá möguleika á því að hafa meiri áhrif en flokkur hans hefur nú varðandi stefnumál á þingi, telur hann að Sjálfstæðisflokkurinn muni berjast fyrir því að afnema þær lagabreytingar sem hafa verið gerðar? Er hv. þingmaður kannski sammála túlkun forsætisráðherra um að þetta vald eigi fyrst og fremst að vera hjá ríkisstjórn hvers tíma, framkvæmdarvaldinu? Hvenær telur hann þá sé best að fara í breytingar á Stjórnarráðinu?

Hæstv. forseti. Þetta voru viðamiklar spurningar en allar fullkomlega eðlilegar í ljósi þeirrar umræðu sem hér á sér stað. Í fyrsta lagi vil ég segja að ég tel ekki að það sé gott fyrirkomulag sem hér var komið á með lagabreytingu í september á síðasta ári þegar dregið var úr hlutverki Alþingis í sambandi við ráðuneytaskipan. Ég held þvert á móti að það væri eðlilegra að hverfa til þess fyrirkomulags sem var fyrir september á síðasta ári, að ráðuneytin séu í meginatriðum bundin með lögum. Verði ég á þingi eftir næstu kosningar mun ég gera það að minni tillögu, þótt ég geti með engu móti sagt fyrir um hvað flokkur minn gerir, hvað þá ef hann lendir í samsteypustjórn, að við hverfum til þess fyrirkomulags sem áður var, að megindrættirnir í uppbyggingu ráðuneyta og Stjórnarráðsins verði lögbundin. Varðandi einstakar breytingar, þ.e. innihaldið, hvað ráðuneytin heita og hvernig þau eiga að vera, vísa ég til þess sem ég sagði áðan. Ég tel að þegar við höfum gengið í gegnum ákveðnar breytingar þurfi að líða ákveðinn tími áður en við í rauninni komumst á þann stað að geta lagt mat á kosti og galla þeirra skrefa sem stigin hafa verið. Ég held að fyrsta skrefið væri að minnsta kosti að reyna að átta sig á því hvernig breytingarnar hafa reynst, fara í vinnu við það. Ég tel ekki að við sjálfstæðismenn séum á nokkurn hátt bundnir af þeirri stefnumörkun sem núverandi ríkisstjórn hefur tekið upp í þessum málum þannig að ég held að við mundum skoða það með opnum huga 

Virðulegur forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir svörin. Eins og ég skil hann hlýtur hann líka að vera ósammála túlkun forsætisráðherra. Stjórnarskráin er eitt af því sem við sverjum eið að þegar við tökum sæti á Alþingi. Forsætisráðherra heldur því fram að samkvæmt stjórnarskránni sé heimilt að sleppa því að koma með þetta inn í þingið, þ.e. þessa megindrætti eða skipan Stjórnarráðsins. Mér þykir áhugavert að bera svör hv. þingmanns saman við svör hv. þm. Illuga Gunnarssonar sem ég spurði svipaðrar spurningar fyrr í dag. Hann upplýsti að í sinni tíð sem aðstoðarmaður þáverandi forsætisráðherra hefðu komið upp þau sjónarmið innan þeirrar ríkisstjórnar, sem okkar flokkar áttu þá aðild að, að ákveðinn ósveigjanleiki væri fólginn í því fyrirkomulagi sem var afnumið af þessari ríkisstjórn hvað varðar skipan mála í Stjórnarráðinu og að þar hafi menn verið farnir að skoða að breyta fyrirkomulaginu meira í átt að því sem þekkist í Danmörku. Hv. þingmaður þekkir svo sem afstöðu mína í þessu máli og þá vinnu sem ég tók þátt í á vegum Framsóknarflokksins, m.a. við mótun að nýju frumvarpi um Stjórnarráðið. Ég tek hins vegar undir þann málflutning sem hefur komið fram um tímasetninguna, hversu seint þetta er fram komið, og það að maður getur líka haft þá skoðun að þær tillögur sem eru komnar fram séu mjög vitlausar þó að maður sé jafnframt þeirrar skoðunar að forsætisráðherra og ríkisstjórn hennar sé svo sem frjálst að ana áfram í þessari vitleysu. Við getum hins vegar varað við henni.

Hæstv. forseti. Sýn mín og hv. þingmanns og kollega míns Illuga Gunnarssonar er sennilega ekki alveg nákvæmlega sú sama og hv. þingmaður  Það er rétt sem fram kom í máli hv. þingmanns að í fyrri ríkisstjórnum, bæði ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, og raunar einnig í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar 2007–2009 voru sjónarmið af þessu tagi uppi og þetta var meðal annars nefnt við umræður sem áttu sér stað í þinginu 2007 þegar breytingar voru gerðar, en það var hins vegar ekki stigið stórt skref í þá átt að færa til framkvæmdarvaldsins það vald að setja á fót eða leggja niður ráðuneyti heldur var því í stórum dráttum haldið hjá þinginu þó að það væri aukið svigrúm á ýmsan hátt hvað þetta varðar. Eftir sem áður var valdið til að stofna ný ráðuneyti og leggja þau niður hjá þinginu. Þó að önnur sjónarmið hafi verið uppi varð þetta niðurstaðan í þeim breytingum sem áttu sér stað 2007 og ég átti meðal annars þátt í að styðja. Varðandi aðra þætti þessa máls sem hv. þingmaður spyr um, m.a. um afstöðu forsætisráðherra, tel ég að 

Virðulegur forseti. Áður en ég sný mér að ýmsum álitamálum varðandi innihald frumvarpsins verður ekki hjá því komist að segja nokkur orð um málsmeðferðina vegna þess hversu sérkennilega hefur verið haldið á þessu stóra og mikla skipulagsmáli. Nú hafa menn rætt þetta í dálítinn tíma, reyndar aðallega þingmenn stjórnarandstöðunnar sem út af fyrir sig er óheppilegt, þ.e. að hér skuli ekki verða rökræða milli stjórnar og stjórnarandstöðu. Ég kem aðeins betur að því síðar. Engu að síður hefur þetta skilað því að ýmsir gallar hafa komið í ljós, sífellt fleiri gallar eftir því sem umræðan hefur staðið lengur. Auðvitað er um að ræða gríðarlega umfangsmikið skipulagslegt atriði um hvernig búið er að stjórn landsins, en engu að síður hafa stjórnarliðar mjög lítið verið tilbúnir að taka þátt í þessari umræðu. Þess í stað hafa menn verið með alls konar glósur í fjölmiðlum um að stjórnarandstaðan væri komin í málþóf í þessu máli. Þetta höfum við reyndar fengið að heyra dálítið oft, ef menn leyfa sér að halda nokkrar ræður um stór mál sem ríkisstjórnin kemur með á síðustu stundu, hleypa þeim ekki undir eins í gegn óræddum, er strax farið að tala um málþóf. Í þessu máli hefði ég til að mynda ekki getað tekið þátt í umræðunni ef þingmenn hefðu ekki séð ástæðu til þess að fara aðeins yfir málið og reifa það. Ég er nýkominn ásamt fleiri þingmönnum af EFTA-fundum á Akureyri og ef það hefði átt að keyra þetta mál í gegn órætt eins og mér heyrist á sumum að til hafi verið ætlast hefðum við, ég og aðrir þingmenn sem á þessum fundum vorum, ekki getað tekið þátt í umræðunni. Þetta finnst mér lýsa mjög óheppilegu viðhorfi til þingsins. Þegar þingmenn vilja rökræða mál, benda á gallana og jafnvel hugsanlegar lausnir er strax farið að tala um málþóf, menn eiga bara að hætta að tala og afgreiða málið. Við höfum séð allt of mörg slys verða á þessu kjörtímabili í lagasetningu, einfaldlega vegna þess að málum er skilað inn illa unnum allt of seint og svo eru þau bara keyrð í gegn. Það liggur svo gríðarlega á að keyra þau í gegn vegna þess hversu seint þau komu fram, og vegna þess hversu illa þau voru undirbúin gefst ekki tími til að lagfæra þau sem skyldi. Ég held að það sé óhætt að segja að á þessu kjörtímabili hafi þetta gerst miklu oftar en í gegnum tíðina, a.m.k. undanfarna áratugi. Það er auðvitað, eins og margir hafa rakið, sérstaklega undarlegt í ljósi hástemmdra yfirlýsinga um breytt og bætt vinnubrögð á þinginu. Þetta er allt gert með þessum hætti vegna þess hvernig ríkisstjórnin heldur á málum. Hér er til umræðu aðeins eitt af mörgum stórum grundvallarmálum, málum sem varða hagsmuni alls samfélagsins og koma inn í þingið á síðustu stundu illa rökstudd, jafnvel með þversagnakenndum rökstuðningi, og ætlast er til að menn bendi ekki einu sinni á það heldur einfaldlega keyri málin í gegn á methraða. Það væri mjög óábyrgt af stjórnarandstöðu að láta slíkt viðgangast. Það er skylda stjórnarandstöðu á hverjum tíma að veita ríkisstjórninni aðhald og þegar hún heldur á málum eins og þessi ríkisstjórn hefur gert aftur og aftur með óvandaðri lagasetningu og illa undirbúinni ber stjórnarandstöðu að bregðast við því og reyna hvað hún getur að leiða ríkisstjórninni það fyrir sjónir að hún verði að breyta vinnubrögðum sínum. En að innihaldi þingsályktunartillögunnar. Það hefur komið fram í umræðunni, eitt af mörgu sem bent hefur verið á í dag og í gær, hugsanlega kom þetta atriði í ljós aðeins fyrr, að forsætisráðherra sem telur nú alveg bráðnauðsynlegt að hafa stjórn efnahagsmála með einum hætti hélt því fram fyrir ekki svo löngu að það væri alveg bráðnauðsynlegt að hafa stjórn efnahagsmála með allt öðrum hætti og alls ekki eins og hún vill haga málum núna hvað varðar skiptingu milli ráðuneyta. Ég er reyndar á því að það hafi verið mjög óheppilegt að færa efnahagsmálin úr forsætisráðuneytinu til að byrja með. Þó að núverandi hæstv. forsætisráðherra hafi ekki viljað hafa efnahagsmál á sinni könnu einhverra hluta vegna held ég að það sé miklu æskilegra að forsætisráðherra, sá sem fer fyrir ríkisstjórn og leiðir stefnu hennar eða á að reyna að þoka stefnu ríkisstjórnarinnar sem mest áleiðis, hafi efnahagsmálin á sinni könnu eins og verið hefur mjög lengi þangað til núverandi hæstv. forsætisráðherra tók við. Hvers vegna varð þessi skyndilega stefnubreyting um efnahagsmálin? Við vitum það ekki. Eins og svo margt í þessu skortir mjög á rökstuðninginn og jafnvel þegar rökstuðningur er til staðar stangast hann á við það sem er að finna í sömu skjölum, a.m.k. í rökstuðningi sem sama ríkisstjórn hafði áður haft fram að færa. Skyldi þá engan undra þegar svona er haldið á málum að menn fari að velta fyrir sér hvort þetta hafi með eitthvað allt annað að gera en að gera ráðuneytin betur í stakk búin til að sinna hlutverki sínu. Menn hafa ekki komist hjá því að setja þetta í samhengi við þær kröfur sem Evrópusambandið gerir til ríkisstjórnarinnar og hefur lýst ítrekað í ályktunum og bréfum. Þær breytingar sem hér eru kynntar virðast vera mjög í stíl við það sem þar er verið að fara fram á. Þegar við höfum svo séð þessa ríkisstjórn tilbúna til að beita brögðum, held ég að sé óhætt að segja, til að þoka málum áfram hvað Evrópusambandið varðar, til að uppfylla þau aðlögunarskilyrði sem til er ætlast, er ekki skrýtið að menn skuli velta fyrir sér hvort það sérkennilega mál sem á að keyra hér í gegn svo skömmu fyrir kosningar, þegar ljóst er að þessu verður breytt aftur eftir næstu kosningar, tengist eitthvað kröfum Evrópusambandsins frekar en raunverulegri þörf fyrir skipulagsbreytingar af þeim toga sem mælt er fyrir um í frumvarpinu. Ef sú er raunin ætti ríkisstjórnin bara að segja það. Þá eru það kannski viss rök í málinu að ríkisstjórnin telji sig þurfa að keyra þetta í gegn þó að þetta taki ekki gildi fyrr en hálfu ári fyrir kosningar vegna þess að hún sé að uppfylla kröfur Evrópusambandsins. Þau geta kannski ekki mætt þar á fundi án þess að vera búin að stíga þetta skref. Það væri í sjálfu sér alveg í samræmi við yfirlýst markmið ríkisstjórnarinnar, a.m.k. hluta hennar, en það að hringla svona með þetta mál og búa stöðugt til nýjar ástæður fyrir því hvers vegna þurfi að breyta lögum um Stjórnarráðið með þessum hætti lítur illa út. Þá færi betur á því að ríkisstjórnin kæmi hreint fram og segði: Við erum að gera þetta vegna þess að við viljum standa okkur í aðlögunarferlinu. Breytingarnar eru á margan hátt, eins og rætt hefur verið í þessari umræðu, ekki augljóslega til þess fallnar að gera hlutina einfaldari eða skilvirkari. Þær eru svo sannarlega ekki til þess fallnar að auka á sérþekkingu, til að mynda í atvinnuvegaráðuneytinu, þegar menn ætla að skella sjávarútvegs-, landbúnaðar- og iðnaðarráðuneyti saman í eitt ráðuneyti og í framhaldinu ná einhverri hagræðingu sem reyndar er ekki búið að sýna fram á hvernig eigi að ná, kannski líklegra að raunin verði kostnaðarauki frekar en hagræðing. Þegar menn móta þá stefnu að setja þetta allt saman í eitt ráðuneyti er með því verið að segja að menn ætli að gefa sérhæfingu að einhverju leyti upp á bátinn nema menn ætli að hafa þetta ráðuneyti þeim mun stærra. Það er þó ekki yfirlýst markmið frumvarpsins, yfirlýst markmið er hagræðing til lengri tíma litið og samþættingaráhrif svo maður noti eitt frasaorðið. Með því er til að mynda ætlast til þess af lögfræðingum sem starfa í þessu ráðuneyti að þeir sinni á víxl samningum um sjávarútvegsmál, iðnað og landbúnað í stað þess, eins og nú er, að ráðuneytin séu með sérfræðinga hvern á sínu sviði. Ég held að það hafi gefist miklu betur en má vænta af svona tilraunastarfsemi. Ég nefni sem dæmi í því sambandi að árangur Íslendinga í sjávarútvegsmálum í samskiptum við önnur ríki og ríkjabandalög þegar kemur að því að gæta hagsmuna okkar í sjávarútvegsmálum byggist á sérhæfingunni því að Íslendingar hafa lagt mikla áherslu á að sérhæfa sig í sjávarútvegsmálum og réttindum er þeim tengjast og þar af leiðandi staðið vel að vígi þegar kemur að því að semja við miklu stærri þjóðir eða ríkjabandalög. Þar er það sérhæfingin sem hefur skilað okkur árangri. Á sama hátt held ég að óhætt sé að segja að sérhæfingar sé mjög þörf í iðnaði. Það er mikill vilji til þess meðal fjölmargra fjárfesta, eins og við höfum séð á undanförnum árum, að byggja upp íslenskan iðnað ef hér verða skapaðar aðstæður til slíks. Þá er ég einkum að tala um að hér verði til sæmilegur pólitískur stöðugleiki og skattstefna sem gerir fjárfestingu mögulega og auðvitað næg orkusköpun. Þá er til staðar mjög mikill fyrirliggjandi vilji til að fjárfesta hér í atvinnusköpun. En viljum við þá ekki að þeir sem halda utan um það, hvort heldur að laða að fjárfesta eða hafa umsjón með því hvernig uppbyggingu er háttað, séu einbeittir í því, séu sérfræðingar á því sviði og með allan hugann við það í stað þess að vera með einhvers konar skúffusamstæðu á hjólum og vera trillað á milli deilda í ráðuneytinu, að sinna landbúnaðarmálum einn daginn og svo komnir í sjávarútvegsmál eða iðnaðinn þann næsta? Ég held að aukin sérhæfing muni reynast vel eins og reynslan sýnir, til að mynda í sjávarútvegsmálum eins og ég nefndi áðan. Það sem við ættum að hafa að leiðarljósi þegar við ræðum breytingar á Stjórnarráðinu, breytingar á skipulagi ráðuneyta, er að allar breytingarnar miði að því að gera ráðuneytin og undirstofnanir þeirra betur í stakk búnar til að þjónusta almenning, vera í þjónustu við fólk og fyrirtæki svo stofnanir ríkisins hjálpi fólki við að ná árangri og leysa vandamál, séu raunverulegar þjónustustofnanir. Þróunin hefur illu heilli verið sú undanfarin ár að stofnanaveldið og flækjustigið í því öllu er orðið slíkt að það stendur ekki aðeins atvinnulífinu fyrir þrifum, það er ekki aðeins gríðarlega mikil hindrun í þeirri nauðsynlegu atvinnuuppbyggingu sem þarf að eiga sér stað hér heldur kvíðir margt fólk því hreinlega að þurfa að fara í stofnun til að reka þar erindi. Móttökurnar í sumum tilvikum eru þess eðlis vegna þess hversu mikið flækjustigið er orðið að það er ekki til þess fallið að auðvelda fólki lífið. Við þurfum að hjálpa þessum stofnunum að þróast í hina áttina þannig að þær geti verið það sem ég hugsa að langflestir starfsmenn þessara stofnana vilji helst, geti verið í þjónustuhlutverki við almenning frekar en að vera einhvers konar hindrun eða staður sem fólk kvíðir fyrir að mæta á. Leiðarljósið í breytingum á ráðuneytunum ætti að vera að menn ætli sér að gera ráðuneytin og stofnanir þeirra þannig úr garði að þau þjónusti almenning á Íslandi sem best, enda erum við þingmenn og embættismenn í vinnu fyrir almenning. Stundum held ég að fólk gruni að sumir í stjórnmálum og sumir embættismenn líti hinsegin á málið, að almenningur vinni fyrir stjórnmálin eða embættismannakerfið. Þannig má þetta ekki birtast og til að laga það þurfum við að gera ýmsar breytingar á heildarkerfinu. Ég held að það væri miklu æskilegra að einbeita sér að því frekar en þessum tilgangslausu tilfæringum sem nú eru til umræðu, algjörlega tilgangslausum tilfæringum sem munu ekki taka gildi fyrr en hálfu ári fyrir kosningar þegar ljóst er að í beinu framhaldi verður þetta lagað og því breytt aftur. Til að koma með dálítið innlegg í alla þessa umræðu um sáttfýsi, samstöðu og samvinnu geri ég það að tillögu minni hér að allir flokkar á Alþingi sammælist um að hefja í sameiningu vinnu við breytingar á Stjórnarráði, breytingar á skipulagi ráðuneyta, sem miði að því að auka á sérhæfingu þannig að sérfræðiþekking verði næg til að takast á við þau stóru verkefni sem bíða munu ráðuneyta á næstu missirum og árum og miði að því að ráðuneytin og stofnanir verði í þjónustu við almenning. Ef við gætum sammælst um að hafa þetta tvennt að leiðarljósi, annars vegar að skapa þennan faglega styrk ráðuneytanna, gera þau í stakk búin til að takast á við verkefnin sem ráðuneytin þurfa að sinna tæknilega séð og hins vegar varðandi þjónustuna erum við komin með góðan byrjunarpunkt. Það er svo mikilvægt þegar svona breytingar eru gerðar að menn séu almennt sammála um þær. Þær þurfa að halda gildi sínu burt séð frá því hverjir eru í ríkisstjórn á hverjum tíma. Við nálgun þessarar ríkisstjórnar hefur mér alltaf þótt mjög undarleg sú tilhneiging að haga sér eins og byltingarstjórn, að ætla að laga alla hluti að eingöngu núverandi valdhöfum, ekki einu sinni allri ríkisstjórninni heldur fyrst og fremst ákveðnum ráðherrum í ríkisstjórninni, skoðunum þeirra á því hvernig heimurinn á að vera, algjörlega án tillits til annarra eða þess hvort breytingarnar geti haldið gildi sínu ef ný ríkisstjórn tekur við völdum. Sjávarútvegsmálin eru auðvitað enn eitt dæmið um þetta þar sem menn ætla að ráðast í allsherjarbreytingar á sjávarútvegskerfinu, ég tala ekki um rammaáætlun sem er sérstaklega til þess ætluð að taka málefni virkjana og náttúruverndar út úr þessu pólitíska karpi og óvissu sem fylgir því hvaða flokkur er í ríkisstjórn hverju sinni og setja þetta í faglegt horf. Jafnvel það var tekið út úr þessu faglega ferli, svo ég noti þann frasa, og sett í byltingarstjórnarform eins og byltingarleiðtogarnir ætli sér að halda völdum um áratugaskeið og þurfi þess vegna ekki að hafa neinar áhyggjur af því hvernig aðrir flokkar eða stjórnmálamenn sjá hlutina fyrir sér til lengri tíma litið. Þetta er ákaflega óæskilegt fyrirkomulag og vegur að einu af grundvallaratriðum réttarríkisins sem er það að það sé sæmileg samfella, óháð því hvaða flokkur er við stjórnvölinn hverju sinni, 

Herra forseti. Við undirbúning þessa máls höfðu ríkisstjórnarflokkarnir og stjórnarmeirihlutinn ekkert samráð við flokka stjórnarandstöðunnar um framkvæmd málsins og hvernig eðlilegt væri að skipan Stjórnarráðsins væri því að ljóst er að skipan Stjórnarráðsins skiptir máli fyrir stjórnskipan landsins til lengri tíma. Mig langar að spyrja hv. þingmann sérstaklega út í þann þátt sem snýr að skipan efnahagsmála. Það er sá þáttur í þessum tillögum sem virðist hafa komið mjög skyndilega upp í huga flutningsmanns tillögunnar. Um áramótin síðustu voru engar fréttir um að til stæði að fara með efnahagsmálin inn í fjármálaráðuneytið og nú háttar svo til að ein lykilstofnun samfélagsins, Seðlabanki Íslands, er að flytjast undir þriðja ráðuneytið á þessu kjörtímabili. Mig langar til að spyrja hv. þingmann að því hver hann telji að sé raunverulega ástæðan fyrir því að 

Virðulegur forseti. Vissulega er mjög sérkennilegt hvernig að þessu er staðið nú af þeim ástæðum sem hv. þingmaður lýsti. Hæstv. forsætisráðherra var alfarið andsnúin því að setja efnahagsmálin inn í fjármálaráðuneytið fyrir ekki svo löngu síðan en beitir sér nú mjög hart fyrir því. Eins og ég rakti í ræðu minni þá hafa ekki verið sett fram nein ný sannfærandi rök fyrir því að það eigi allt í einu að vera fyrirkomulagið. Þess vegna skil ég vel að menn skuli fylla í þessa eyðu, leggja saman tvo og tvo og gera ráð fyrir því að þetta sé hluti af því að uppfylla einhvers konar leiðbeiningar frá Evrópusambandinu. Nú liggur það fyrir að Evrópusambandið hefur verið að leiðbeina íslenskum stjórnvöldum og gefa þeim svolítið klapp á kollinn þegar þau gera breytingar í samræmi við það sem til er ætlast. Þegar hv. þm. Jón Bjarnason var settur út úr ríkisstjórn var sérstaklega talin ástæða til að fagna því af hálfu Evrópusambandsins. 

Hæstv. forseti. Þessi skoðun hefur komið fram í umræðunni. Hv. þingmenn stjórnarliðsins hafa lítið séð sér fært að taka þátt í umræðunni um mál sem ég hefði haldið að væri áhugavert að eiga skoðanaskipti um. Hv. þingmaður nefnir aðlögunarferlið við Evrópusambandið. Hann situr í utanríkismálanefnd auk þess að vera í þeirri samskiptanefnd sem er á milli þingsins og Evrópusambandsins hvað þetta varðar. Hefur verið um það rætt þar að það sé krafa af hálfu Evrópusambandsins að skipta sér af stofnanastrúktur í landinu? Er að mati þingmannsins ástæða til að kalla sérstaklega eftir því hvað það er í stjórnkerfinu sem Evrópusambandið hefur skoðanir á á þessu stigi málsins?

Virðulegur forseti. Hv. þingmaður minnist þess eflaust eins og líklega flestir að þegar núverandi ríkisstjórn tók við völdum var kjörorðið „allt uppi á borðum“ - allsherjargagnsæi átti að vera ríkjandi og allt uppi á borðum. Á þeim þremur árum sem liðin eru er þetta náttúrlega farið að hljóma eins og grín því að leyndarhyggjan hefur líklega aldrei verið jafnmikil. Það er sérstaklega skondið að í málefnum Evrópusambandsins, eða aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið, skuli menn þurfa að vera nánast eins og leynilögreglumenn í stöðugri rannsóknarvinnu til að komast að því hvað ríkisstjórnin er að gera í fyrsta lagi og til hvers Evrópusambandið ætlast. Mér þætti það sjálfsagt mál og í rauninni nauðsynlegt að Evrópusambandið útlistaði hvernig það vildi sjá ráðuneytin í ljósi þess að það hefur greinilega skoðanir á því þar sem það ályktar um það fram og til baka þegar breytingar eru gerðar. 

Hæstv. forseti. Hv. þm. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og hv. þm. Ólöf Nordal ræddu aðeins áðan um það hvenær og hvernig hugmyndin um sameiningu fjármálaráðuneytis og efnahagsráðuneytis hefði borið að. Ég sá á borðinu hjá mér tilvitnanir í ræðuhöld í þinginu 7. desember og sé ekki betur en þá hafi hv. þm. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson spurt hæstv. forsætisráðherra um þessi efni og þar svarar hæstv. forsætisráðherra, með leyfi forseta: „Ég bið hv. þingmann að lesa stjórnarsáttmálann. Í honum segir allt sem segja þarf um hugmyndir að breytingum á ráðuneytum.“ Og svo síðar aftur, með leyfi forseta: „Ég get talað enn skýrar, ég hef ekki séð nein rök fyrir því að sameina efnahagsráðuneytið og fjármálaráðuneytið. Ég þarf þá að fá mjög sterk fagleg rök fyrir því ef einhverjar breytingar eiga þar að verða. Ég ítreka aftur að ekki hafa verið teknar neinar ákvarðanir um það, hvorki fyrr né nú.“ Þetta var 7. desember sl.

Virðulegur forseti. Ég þakka hv. þingmanni þessa upprifjun. Þetta mál verður sífellt sérkennilegra eftir því sem það er skoðað betur vegna þess að skýringarnar er hvergi að finna á því hvers vegna hæstv. forsætisráðherra tók allt í einu upp á þessari 180 gráðu stefnubreytingu. Hins vegar kemur betur og betur í ljós hversu mikla áherslu hæstv. forsætisráðherra lagði á það að hafa þetta einmitt þveröfugt við það sem hún vill nú gera. Hv. þm. Árni Páll Árnason var reyndar búinn að benda á það í ræðu við fyrri umræðu að þessar tillögur brytu í bága við stjórnarsáttmálann og þar af leiðandi hefði hæstv. forsætisráðherra ekki heimild til að breyta lögum með þessum hætti, hæstv. forsætisráðherra væri að fara gegn stjórnarsáttmálanum. Nú les hv. þingmaður upp ummæli höfð eftir hæstv. forsætisráðherra þar sem 

Hæstv. forseti. Það er rétt að geta þess samhengisins vegna að hæstv. forsætisráðherra var spurð um þetta 7. desember síðastliðinn en hæstv. þáverandi fjármálaráðherra, Steingrímur J. Sigfússon, var spurður svipaðra spurninga tveim dögum áður og gaf vægast sagt loðin svör. Tilefnið var orðrómur í fjölmiðlum um að setja ætti hæstv. fyrrverandi ráðherra Árna Pál Árnason út úr ríkisstjórninni og sameina efnahagsmálin undir fjármálaráðuneytið. Hæstv. fjármálaráðherra var spurður um það 5. desember og bað hann þingmenn að vera ekki að eltast við slúður í fjölmiðlum. Svo getum við séð hver reynslan er, hvað hefur komið á daginn. Hv. þm. Árni Páll Árnason missti ráðherrastólinn um áramótin og nú er verið að leggja til þessa breytingu. En það sem er athyglisvert er að þrátt fyrir að þessar vangaveltur hafi verið uppi hjá hæstv. fjármálaráðherra, að því er virðist í byrjun desember, þá höfðu þær ekki náð eyrum hæstv. forsætisráðherra.

Virðulegur forseti. Af þessu má ef til vill álykta sem svo að hæstv. núverandi efnahagsráðherra og fyrrverandi fjármálaráðherra hafi loksins náð fram vilja sínum hvað varðar þennan þátt breytinga á skipan ráðuneyta. Það er óneitanlega svolítið sérstakt, eins og við höfum rætt fyrr í dag, ef þetta er í samræmi við vilja Evrópusambandsins því að þá dregur hæstv. efnahagsráðherra í rauninni vagninn hvað varðar Evrópusambandsumsóknina frekar en hæstv. forsætisráðherra. Það kann að vera að hæstv. forsætisráðherra hafi einfaldlega ekki gert sér grein fyrir því hver vilji ESB væri í málinu, alla vega ekki þegar stjórnarsáttmálinn var undirritaður og eins þegar hún var spurð um þetta mál í þinginu í desember sl. En hæstv. efnahagsráðherra 

Herra forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir ræðuna. Hv. þingmaður er í utanríkismálanefnd og þar fá þingmenn að fylgjast náið með því sem er að gerast í þessu Evrópusambandsaðlögunar- og aðildarferli. Við erum minnug þess að Evrópuþingið sá sérstaka ástæðu til að álykta í heild sinni og fagna ráðuneytabreytingum á Íslandi og hvatt til þess að það yrði haldið áfram á sömu braut. Því var jafnframt ljóst að ég var á móti því að leggja niður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið og það hefur allt sínar afleiðingar. Var farið í utanríkismálanefnd yfir tengsl Evrópusambandsumsóknarinnar og þeirra vilyrða sem Ísland, ef af verður, er að gefa í tengslum við aðlögunar- og umsóknarferlið að Evrópusambandinu við þetta frumvarp og ákvarðanirnar um stjórnarráðsbreytingarnar?

Virðulegur forseti. Ég hef að minnsta kosti ekki farið yfir þessi stjórnarráðsmál í utanríkismálanefnd og ég kannast ekki við að hafa heyrt að það hafi verið gert í fjarveru minni þó að reyndar gerist eitt og annað í utanríkismálanefnd er varðar Evrópumálin þegar ekki eru allir mættir eins og frægt er orðið. Ég kannast ekki við að menn hafi farið yfir þessi mál og þetta lýtur auðvitað að spurningu sem hv. þm. Ólöf Nordal spurði mig áðan: Er ekki nauðsynlegt að það komi í ljós hver raunverulegur vilji Evrópusambandsins er varðandi skipan ráðuneyta svo menn geti þá rætt þau mál, m.a. í utanríkismálanefnd? Ég held að það væri mjög æskilegt. Fyrst það er ljóst að Evrópusambandið hefur á þessu skoðanir og ályktar sérstaklega um það þegar gerðar eru breytingar, hvort þær séu í samræmi við það sem til er ætlast eða ekki, ályktar meira að segja sérstaklega um það að fagna brotthvarfi hv. þingmanns úr ráðherrastóli, þætti mér 

Herra forseti. Já, ég hvet hv. þingmann til að kalla eftir þessari umræðu í utanríkismálanefnd. Mér er kunnugt um það sem ráðherra, og við vitum það öll, að krafist var nánari áætlunar af hálfu íslenskra stjórnvalda um opnun á landbúnaðarkaflanum og byggðakaflanum, m.a. hvað það varðaði að sýna þyrfti fram á að Ísland hefði nægilega sterka stjórnsýslu til að taka að sér hið nýja styrkjakerfi sem Evrópusambandinu fylgir. Nú er verið að vinna að þessum svörum og var þegar byrjað á því þegar ég var ráðherra. Ég spyr hv. þingmann hvort hann viti til þess að í þessum svörum sé hreinlega gert ráð fyrir því að búið sé að breyta ráðuneytunum, leggja niður sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið og sameina það iðnaðarráðuneytinu, m.a. til að falla betur að þeim óskum og kröfum sem Evrópusambandið hefur sett. Er þetta 

Virðulegur forseti. Enn og aftur rekum við okkur á það að hafa ekki nægar upplýsingar um þessar aðildarviðræður, annars vegar afstöðu íslensku ríkisstjórnarinnar í grundvallaratriðum og hins vegar kröfur Evrópusambandsins. Þetta tvennt er nokkuð sem maður hefði haldið að ætti að liggja nokkuð ljóst fyrir nánast í upphafi, til hvers væri ætlast af okkur og hvað íslenska ríkisstjórnin legði upp með í viðræðunum. Enn þá liggur til dæmis ekki fyrir samningsafstaðan í sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum. Svo segja menn að það strandi á Evrópusambandinu. Vissulega gerir það það líka vegna þess að Evrópusambandið veit ekki hvaða stefnu það ætlar að hafa. En íslenska ríkisstjórnin er ekki búin að klára sína yfirlýsingu svo þetta er fyrir vikið stopp á báðum stöðum. Hvað varðar afstöðu Evrópusambandsins til breytinga á ráðuneytum tek ég undir það með hv. þingmanni og með hv. þm. Ólöfu Nordal sem spurði sömu spurningar áðan 

Virðulegi forseti. Ég verð að viðurkenna að ég var orðinn hálfringlaður að hlusta á ræðu hv. þm. Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar áðan, þ.e. um það hvaða skoðun hann hefði í málinu almennt séð. Hv. þingmaður nefndi að þetta væru tímabundnar breytingar sem yrði kippt í liðinn aftur að loknum kosningum eftir ár, væntanlega þá ef skipt yrði um ríkisstjórn. Hv. þingmaður taldi að það væri ekki sérstaklega góður árangur af þeim sameiningum sem hefðu þegar verið í ráðuneytunum, þær væru dýrar og ómarkvissar og hefðu ekki skilað nógu góðu. Svo voru fabúleringar og samsæriskenningar um byltingarstjórnir, ESB-aðkomu og allt þetta. Í blálok ræðu sinnar sagðist hann vilja að þingið sameinaðist um breytingar. Hvaða álit hefur hv. þingmaður á því að rétt sé að fækka ráðuneytum og gera stjórnsýsluna skilvirkari? Er þingmaðurinn þeirrar skoðunar að þetta sé í dag 

Virðulegur forseti. Fyrst varðandi samsæriskenningar um Evrópusambandið, það er varla hægt að kalla þetta samsæriskenningar þegar Evrópusambandið ályktar hvað eftir annað um hvernig staðið yrði að skipan ráðuneyta á Íslandi. Hv. þm. Jón Bjarnason fór ágætlega yfir þetta áðan og hefur gert oft áður meðal annarra. Hvað varðar spurninguna um að fækka ráðuneytum og gera þau skilvirkari er ég ekki viss um að þetta fari endilega saman, að það að fækka ráðuneytum geri þau skilvirkari. Þetta getur einmitt haft þveröfug áhrif, að það að sameina ráðuneyti geri þau síður skilvirk. Ég hef til að mynda verið andsnúinn sameiningu atvinnuvegaráðuneytanna í eitt ráðuneyti, talið að það mundi ekki skila miklu heldur þvert á móti skaða þessar greinar vegna þess að sérhæfingin sem er svo mikilvæg eins og ég rakti í ræðunni mundi skerðast 

Virðulegi forseti. Samsæriskenningin sem ég var að vitna til og hv. þingmaður nefndi áðan sneri fyrst og fremst að ráðherra ríkisstjórnarinnar. Hann taldi sig hafa séð allt í einu færi á því að draga ESB-vagninn óvart fram hjá forsætisráðherra. Samsæriskenningin var í þá veru. Ég geri hins vegar lítið með þetta ævintýralega tal um aðlögun stjórnsýslunnar að kröfu Evrópusambandsins og tel það hálfgerðar málfundaæfingar hjá þingmanninum þó að ég viti að fleiri hafi litið þetta alvarlegri augum. Hvaða álit hefur þingmaðurinn á þeim sameiningum sem þegar hafa verið gerðar og fækkun ráðuneyta á undanförnum árum og áratugum? Það hafa verið gerðar ýmsar breytingar. Ég nefni til dæmis sameiningu sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytisins og heilbrigðisráðuneytið sem varð að velferðarráðuneyti. Telur þingmaðurinn að fara eigi til baka með þessar breytingar? Á að skipta ráðuneytunum upp aftur og hvað á þá að fara langt aftur í tímann? Hvenær var þetta í því formi að mati þingmannsins að einhverri stjórnsýslulegri fullnægingu hefði verið náð?

Virðulegur forseti. Vegna fyrri athugasemda hv. þingmanns er líklega rétt og sanngjarnt að ég taki fram að það kann vel að vera að afstaða hæstv. efnahagsráðherra varðandi sameiningu ráðuneyta hafi af einskærri tilviljun farið saman við vilja Evrópusambandsins. Það má vel vera að sú sé raunin, að hæstv. efnahagsráðherra hafi metið það svo að þetta væri skynsamlegasta fyrirkomulagið, þó að hæstv. forsætisráðherra hafi verið annarrar skoðunar, og það sé tilviljun ein að Evrópusambandið sé sömu skoðunar. Það getur vel verið. Þá er það eingöngu tilviljanakennt að vagninn hafi að einhverju leyti verið dreginn af hæstv. efnahagsráðherra. Hvað varðar þær sameiningar sem átt hafa sér stað er byrjuð að koma reynsla á þær eins og varðandi velferðarráðuneytið. Að sumu leyti kann það að hafa gefist vel en á því eru ýmsir gallar. Velferðarráðuneytið held ég að hafi sýnt sig sem