Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (ÓB): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Þorvaldur Garðar Kristjánsson, framkvstj. Sjálfstfl., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Samkv. beiðni Pálma Jónssonar bónda, 4. þm. Norðurl. v., sem nú er veikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að óska þess, að varamaður hans, Eyjólfur K. Jónsson ritstjóri, taki á meðan sæti hans á Alþingi.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Enn fremur hefur mér borizt svo hljóðandi bréf: „Ólafur Jóhannesson, formaður þingflokks Framsfl., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem Einar Ágústsson, 11. þm. Reykv., hefur orðið fyrir slysi og mun því ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Reykjavík, Kristján Thorlacius deildarstjóri, taki sæti á Alþingi í forföllum hans.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Jónas G. Rafnar, forseti efri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Báðir þeir varaþm., sem nú taka sæti á Alþ., hafa átt sæti á Alþ. fyrr á þessu kjörtímabili og kjörbréf þeirra því verið samþykkt. Ég leyfi mér að bjóða þá báða velkomna til þingstarfa.



Herra forseti. Hinn 31. des. 1969 var gefið út svo hljóðandi forsetabréf: „Forseti Íslands gjörir kunnugt: Ég hef ákveðið samkv. till. forsrh., að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfundar 12. janúar 1970, kl. 14.00. Gjört í Reykjavík, 31. desember 1969. Kristján Eldjárn. Bjarni Benediktsson. Forsetabréf er kveður Alþingi til framhaldsfunda.“ Samkv. þessu hefjast nú framhaldsfundir Alþingis. Ég leyfi mér að óska hæstv. forseta og hv. alþm. og starfsfólki Alþ. gleðilegs árs og þakka þeim fyrir liðna árið, um leið og ég býð þá velkomna til þingstarfa á ný og læt í ljós þá ósk og von, að störf okkar megi verða landi og lýð til blessunar.

Forseti (ÓB): Samkv. forsetabréfi því, sem hæstv. forsrh. hefur nú kunngert, hefjast fundir Alþingis að nýju. Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forsrh. fyrir góðar óskir hans í minn garð og hv. alþm., og ég óska honum og þingheimi öllum velfarnaðar á nýbyrjuðu ári.



Herra forseti. Till. sú til þál., sem hér er til afgreiðslu, er flutt af Benedikt Gröndal, Eyjólfi Konráð Jónssyni, Magnúsi Kjartanssyni og Þórarni Þórarinssyni og fjallar um heimildarkvikmynd um Alþ. Till. fylgir grg. frá flm., og sé ég ekki ástæðu til að rekja hana, en allshn. hefur fjallað um till. og orðið sammála um að leggja til, að hún verði samþ. Einn nm. ritaði þó undir með fyrirvara.



Herra forseti. Ég hef skrifað undir þetta nál. með fyrirvara. Ég er að sjálfsögðu ekki mótfallinn því, að einhvern tíma verði gerð heimildar- og fræðslukvikmynd um Alþ., en fyrirvari minn varðar kostnaðinn við þessa kvikmyndatöku, að honum verði stillt í hóf. Ég hef hreyft því í n., að það kynni að vera eðlilegt að setja þessa heimildarkvikmyndatöku í samband við 1100 ára afmælishátíðina, sem haldin mun verða hér á landi, en við nánari athugun hef ég ekki talið ástæðu til þess að bera fram brtt. um það efni.



Herra forseti. Fyrir hönd flm. vil ég þakka allshn. fyrir afgreiðslu hennar á málinu. Við flm. allir erum sammála þeim fyrirvara, sem hv. 1. þm. Norðurl. e. hefur gert, að gæta verði hófs í sambandi við kostnað. Kvikmyndagerð er eins og klæðaburður. Það er hægt að gera kvikmynd og verja til þess tiltölulega litlu fé. Það er líka hægt að gera kvikmynd og sóa í hana fé. En ég vil vænta þess, að forsetar þingsins gæti þess, að við þessa kvikmyndagerð verði öllu í hóf stillt, en tilganginum þó náð.



Herra forseti. Ég er að vísu óviðbúinn að mæla fyrir till., en þar eð frsm. er fjarverandi og við vorum allir sammála í allshn. að mæla með samþykkt þáltill., sé ég ekki ástæðu til að ræða efni hennar hér. Vil ég aðeins vekja athygli þingheims á því, að þetta er till. flutt af Jóni Skaftasyni og Ólafi Jóhannessyni og fjallar um það, að ríkisstj. láti semja frv. til l. um kaup lausafjár með afborgunarkjörum og leggja það sem frv. síðar fyrir Alþ. Svo sem allir þekkja til, fer mikið af kaupum lausafjár nú fram með afborgunarkjörum, og var allshn. öll sammála um, að full ástæða væri til að setja nánar í lög, hvernig þau kaup færu fram. Allshn. leggur því til, að þessi till. verði samþykkt.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. allshn. fyrir skjóta og jákvæða afgreiðslu á þessu máli og bæta því einu við, að ég vænti þess, að af hálfu hæstv. ríkisstj. verði ekki á því dráttur að setja nefnd til þess að undirbúa frv. um kaup lausafjár með afborgunarskilmálum. Eins og ég gat um, þegar ég mælti fyrir þessari þáltill., mun á Norðurlöndunum öllum, að því er ég bezt veit, vera í gildi löggjöf um þetta efni, sem fengizt hefur nokkurra ára reynsla af og - að því er ég þekki - mjög góð. Ég geri mér þess vegna vonir um, að frv. um þetta efni geti orðið tilbúið við upphaf næsta reglulegs þings.



Herra forseti. Ég hef ásamt hv. 1. þm. Vestf. leyft mér að flytja till. um bætta læknisþjónustu í strjálbýli, er hljóðar á þessa leið: „Alþingi ályktar að skora á ríkisstj. að athuga möguleika á því að fá lækna frá nálægum löndum, og þá fyrst og fremst hinum Norðurlöndunum, til þess að gegna um lengri eða skemmri tíma læknisþjónustu í einstökum læknishéruðum hér á landi, sem nú eru læknislaus.“ Ástæðan til þess, að við flm. þessarar till. höfum lagt hana hér fram, er það öngþveiti, sem ríkir í heilbrigðismálum kjördæmis okkar. En það er því miður síður en svo einsdæmi. Í sumum öðrum landshlutum er ástandið ekki miklu betra í þessum efnum. Hin læknislausu héruð á Vestfjörðum eru í dag þessi samkv. upplýsingum landlæknisskrifstofunnar: Bíldudalslæknishérað, Flateyrarlæknishérað, Suðureyrarlæknishérað, Súðavíkurlæknishérað og Reykhólalæknishérað, en það hefur þó þá þjónustu, að þangað kemur tvisvar í mánuði læknir frá Reykjavík, þegar flugveður leyfir, og hefur þar viðtalstíma. En allir sjá, hversu ófullkomin slík læknisþjónusta er. Þegar rætt hefur verið um þetta vandamál, læknisskortinn, hér á hv. Alþ., finnst mönnum það að vonum ekki rétt geðþekkt. Af hálfu heilbrigðisyfirvalda hefur margt verið gert til þess að bæta úr læknisskortinum, en það hefur ekki tekizt. Allt situr við hið sama. Fólk í sumum héruðum er læknislaust árum saman. Hver mundi sætta sig við slíkt nema það fólk, sem þá á einskis annars úrkosti? Læknarnir vilja ekki fara í hin fámennu héruð um skemmri tíma, hvaða laun sem í boði eru. Það er dapurleg staðreynd. Í þessari till. er, eins og áður er getið, lagt til, að reynt verði að fá erlenda lækna frá nálægum löndum til þess að firra algerum vandræðum í þessum efnum. Nokkrir erlendir læknar hafa starfað hér á landi, m.a. á Vestfjörðum. Störf þeirra hafa yfirleitt gefizt vel, í einstökum tilfellum jafnvel mjög vel. Ég geri mér ljóst, að landlæknir hefur þrátt fyrir þetta ekki mikla trú á því, að erlendir læknar leysi þetta vandamál, og má vel vera, að hann hafi rétt fyrir sér. En ég leyfi mér að benda á, að nú munu vera um 70 íslenzkir læknar í Svíþjóð einni, og mætti ætla, að þeir hafi átt sinn þátt í því að hjálpa frændum okkar og vinum, Svíum, til þess að leysa þeirra vandamál vegna læknaskorts. Þá má einnig geta þess, að samtals eru nú um 130 íslenzkir læknar erlendis, sumpart við framhaldsnám og sumpart við læknisstörf. Að sjálfsögðu verður að vænta þess, að einhverjir þessara íslenzku lækna, sem erlendis dvelja, komi heim og einstakir þeirra kunni að fást í héruð úti á landi. Þó ríkir ekki mikil bjartsýni um það hjá heilbrigðisyfirvöldum, sem hafa sína reynslu, sína bitru og sáru reynslu í þessum efnum. En kjarni málsins er sá, að við flm. þessarar till. teljum, að einskis megi láta ófreistað til þess að tryggja fólki læknishjálp, einnig í fámennum og afskekktum héruðum. Þess vegna er þessi till. flutt. Ég leyfi mér svo, herra forseti, að leggja til, að umr. um till. verði frestað og henni vísað til hv. allshn.