Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það er um brtt. á þskj. 536, sem hæstv. landbrh. flytur, sem ég vildi segja nokkur orð. A-liður brtt. er um það, að skyldusparnaður sveitaunglinga, sem ávaxtaður hefur verið í veðdeild Búnaðarbankans, verði hér eftir ávaxtaður í stofnlánadeild landbúnaðarins. Veðdeild Búnaðarbankans er eina peningastofnunin í þessu landi, sem hefur því hlutverki að gegna að lána fé til jarðakaupa og greiða á þann hátt fyrir frumbýlingum og öðrum þeim, er vilja eignast ábýlisjörð sína. Þó að veðdeildin hafi oftast verið félítil, hefur hún dálítið getað hjálpað til við eigendaskipti á jörðum. Eitt af því. sem mjög stendur landbúnaðinum fyrir þrifum og á sinn þátt í því að fækka bændum, er einmitt, hversu erfitt er að fá lán til jarðakaupa og hversu litið veðdeildin getur hjálpað í því efni vegna féleysis. Ég tel þess vegna alveg fráleitt að taka af henni þá fjáröflunarmöguleika, sem hinn aukni skyldusparnaður mundi skapa henni. Fulltrúar Framsfl. í heilbr: og félmn., við Jón Skaftason styðjum þetta frv. um aukinn skyldusparnað, m.a. með tilliti til þeirrar fjáröflunar, sem þar er ráðgerð til veðdeildar Búnaðarbankans. Við hljótum því að vera á móti brtt. Um b-lið brtt. vil ég í öðru lagi einnig segja það, að ég er á móti því, að sett sé vísitölutrygging á lán, sem veitt eru af skyldusparnaðarfé til þeirra sjálfra, þegar þeir stofna bú. Nú kann einhver að segja sem svo, að B-lán húsnæðismálastjórnar séu vísitölubundin. En þá er því til að svara, að B-lánin eru ekki hluti af skyldusparnaðinum, heldur er þar um að ræða fé. sem fengið er til byggingarlánanna með öðrum hætti samkv. l. um húsnæðismálastofnun. Ef þeir, sem vilja stofna bú í sveit, fengju til þess lán samkv. því, sem brtt. gerir ráð fyrir, þá byggju þeir við annan og minni rétt að mínu viti heldur en annað hliðstætt fólk, því að þau lán, sem þeir fengju, væru þá að öllu leyti vísitölubundin, þegar húsbyggjendur í bæjum og þorpum þurfa ekki að sæta slíkum kjörum nema aðeins á litlum hluta af sínum lánum. Mér virðist því, að hér væri stofnað til nokkurs misréttis, og get ekki stutt þessa till. og mun greiða atkv. á móti henni eins og fyrri liðnum. Hitt er svo allt annað mál, að ég tel, að nauðsyn beri til þess að taka til athugunar, hvort ekki sé hægt að koma við verðtryggingu sparifjár, og hlýtur þá einnig auðvitað að koma til íhugunar um verðtryggingu á útlánum peningastofnana. Slík athugun hlýtur að verða gerð, ef þeir, sem hafa ábyrgð á stjórn landsins, vilja stöðva verðbólguna. Nýlega hefur Jón Skaftason og fleiri framsóknarmenn lagt fram hér á hinu háa Alþingi till. til þál. um athugan á verðtryggingu sparifjár. Ég álit, að það sé nauðsynjamál, og tel, að þá till. eigi að samþykkja. Ég skal svo ekki, herra forseti, tefja þessar umr. með fleiri orðum.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Sunnl. skilur þessa brtt. mína á þskj. 536 þannig, að það eigi að fara að rýra tekjumöguleika veðdeildar Búnaðarbankans, talar um það, að veðdeildin hafi greitt fyrir jarðarkaupum, m.a. vegna þess, að hún hafi fengið fé af skyldusparnaðinum. Það er hreinn misskilningur hjá hv. þm., ef hann heldur það, að þessi till. eigi að hafa það í för með sér að rýra tekjumöguleika veðdeildarinnar. Eins og allir hv. þm. vita, er gert ráð fyrir því í l. um stofnlánadeild landbúnaðarins, að veðdeildin geti selt þar árlega bréf fyrir 10 millj. kr., en stofnlánadeildin getur því aðeins keypt þessi bréf, að hún hafi fé undir höndum. Það er eindregin ósk stjórnar Búnaðarbankans, að þessi breyting verði gerð. Þetta fé, sem skyldusparnaðurinn leggur til, er verðtryggt. Deildin tekur á móti þessu fé og verðtryggir það. Ef hún hins vegar á að lána það út, án þess að það sé vísitölutrygging á lánunum, liggur í hlutarins eðli, að deildin hlýtur að tapa stórfé á þeim lánum. Og ekki væri það til þess að auka möguleika veðdeildarinnar til þess að lána, ef hún ætti að taka á móti fé til ávöxtunar og verðtryggja það, án þess að geta lánað það út aftur með sömu kjörum. Ég er þeirrar skoðunar, að um leið og Búnaðarbankinn, eins og hver önnur stofnun, tekur á móti fé til ávöxtunar og verðtryggir það í geymslu hjá sér, hljóti deildin að lána þetta fé út aftur með sama hætti. Hins vegar er það útilokað að lána með vísitölutryggingu fé til jarðarkaupa. Það tei ég alveg útilokað, og þess vegna getur veðdeild Búnaðarbankans ekki tekið þetta fé til geymslu. En þá er spurningin, getur stofnlánadeildin þetta frekar? Ég tel það. Stofnlánadeildin hefur margháttaðar heimildir til þess að lána. Hún hefur heimild til þess að lána til bústofnskaupa, hún hefur heimild til þess að lána til stöðva, til hinna ýmsu félaga, og hún hefur heimild til þess að lána út á húsbyggingar, bæði peningshús, íbúðarhús og jarðarbaetur. Ég tel, að það sé mjög vafasamt, að það sé á nokkurn hátt eðlilegt að lána bændum með því að vísitölutryggja, a.m.k. alls ekki til langs tíma. Það er hugsanlegt, að það mætt lána til vélakaupa ræktunarsamböndum eða öðrum aðilum til stutts tíma með vísitölu og þó helzt ýmsum stöðvum landbúnaðarins, sem eiga að fá lán hjá stofnlánadeildinni samkv. lögum. Það er til fróðleiks hægt að upplýsa það, að veðdeildin hefur þegar tapað allmiklu fé á þessu skyldusparnaðarfé, sem hún hefur tekið til geymslu, talsverðum upphæðum, og slíkt getur ekki gengið áfram. Ég er á sama máli og hv. 2. þm. Sunnl. um, að það ber að efla veðdeildina og verður að vinna að því, og hv. 2. þm. Sunnl. veit, að þangað til á s.l. ári er gert ráð fyrir að lána 35 þús. kr. til jarðarkaupa og var ekki alltaf hægt að standa við það, vegna þess að veðdeildin var tóm. Á s.l. ári var þessi heimild hækkuð upp í 100 þús. kr. og hafa nú verið veitt allmörg lán með þeirri upphæð. Það er mín skoðun, að þetta sé einnig of lítið, það þurfi að hækka þetta mark enn meira og veðdeildin þurfi árlega að selja a.m.k. 10 millj. kr. verðbréf til stofnlánadeildarinnar, til þess að hún geti orðið aflögufær. Því er það að stofnlánadeildin getur keypt verðbréf af veðdeildinni og stuðlað að því, að hún hafi meiri möguleika en hún hefur haft til þessa til útlána, og stofnlánadeildin hefur miklu meiri möguleika til þess að taka á móti skyldusparnaðinum og verðtryggja hann heldur en veðdeildin. Veðdeildin getur það ekki. Satt að segja átti ég ekki von á því, að það yrði metingur um þetta hér í hv. Alþingi, vegna þess að þetta sýnist liggja svo ljóst fyrir, og ég er sannfærður um það, að þegar hv. 2. þm. Sunnl. áttar sig á málinu og gerir sér grein fyrlr því, hv að hér er um að ræða, hlýtur hann að verða á sömu skoðun og stjórn Búnaðarbankans og ég í þessu máli.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð út af brtt. é þskj. 563 frá hv. 3. þm. Reykv. (EOl). Ég hef því miður ekki haft aðstöðu til þess að kalla hv. iðnn. saman til fundar til þess að athuga þessa brtt., en hins vegar hef ég með viðtölum kannað viðhorf nefndarmanna til hennar, og mun vera óhætt að segja, að þeir séu sammála um það, að hér sé um tvö óskyld mál að ræða og að þeir geti af þeirri ástæðu ekki mælt með brtt. Ég viðurkenni, að það væri full ástæða til þess og raunar veruleg þörf á því að útvega 150 millj. kr. til þess að efla iðnaðinn á Norðurlandi. En ég tel, að ef horfið yrði að því ráði, þyrfti það að bera öðruvísi að og að slík stórframkvæmd þyrfti mjög mikinn undirbúning, áður en um hana yrðu gerðar till. hér á hv. Alþingi.



Herra forseti. Mér þykir mjög leitt, að hv. form. iðnn. skuli ekki hafa getað fallizt á mína brtt. Með henni er raunverulega aðeins stefnt að því að gefa hæstv. ríkisstj. möguleika til þess að nota það fé, sem Alþingi nú er að heimila ýmist að veita eða taka að láni, til þess að bæta úr atvinnuleysi og að öðru leyti efla framleiðslu á Norðurlandi, svo fremi sem þætti tvísýnt að leggja út í kísilgúrverksmiðjuna. Það er vitað, að allt það, sem snertir undirbúning að nýjum iðnaði á Norðurlandi og annað slíkt, ætti eðlilega að vera eitt af því, sem bæði stóriðjunefnd og efnahagsráðuneytið hugsaði um ag skipti sér af, og ef hér væri nokkurt áætlunarráð starfandi eða ef Seðlabankinn fyndi til sín og þeirrar ábyrgðar, sem hann raunverulega ber á atvinnulífi landsins, þá mundi hann hafa slíka stofnun starfandi, þannig að það ætti að vera hægt meira að segja innan þess ramma, sem nú er til í stjórnarfarinu, að vinna nokkuð að slíku. En með minni till. væri þó enn þá frekar gerð ráðstöfun til þess að veita Norðlendingum þarna alveg sérstakan rétt í þessu sambandi. Ríkisstj. hefði málið eftir sem áður í sínum höndum. Hún mundi aðeins tilkynna, ef hún hætti við kísilgúrverksmiðjuna, þessum fulltrúum norðlenzku sýslufélaganna eða bæjarstjórnanna, að hún væri reiðubúin að veita þeim þetta lán, en það yrði náttúrlega að vera með þeim skilyrðum og með þeirri aðstöðu, sem ríkisstj. þætti heppilegt, þannig að það væri ekki verið að neinu leyti að binda þarna hendur hæstv. ríkisstj. öðruvísi en það, að ef henni litist tvísýnt að leggja út í kísílgúrverksmiðjuna, þá missi ekki Norðurland af þeirri atvinnuaukningu, sem ella mundi í henni felast, eða að mínu áliti fær hana margfalda fyrir sama fé, því að ég held, að það sé hægt að verja þessu sama fé, sem nú er hugsað að verja til kísilgúrverksmiðjunnar, til þess að koma upp mjög blómlegum iðnaði á Norðurlandi, sem gefur margfalt útflutningsverðmæti á við það, sem kísilgúrverksmiðja mundi gefa, jafnvel þótt hún borgaði sig, sem ég vil efast um. Ég mun þess vegna halda fast við mína till. og þykir mjög leitt, að það skuli ekki hafa náðst samkomulag við iðnn. eða formann hennar um það að samþ. hana.

Frsm. meiri hl. (Matthías Á Mathiesen): Herra forseti. Fjhn. þessarar d. hefur haft frv. til l. um breyt. á l. nr. 7/1963, um tollskrá o.fl., til athugunar, eins og Ed. gekk frá því frv. N, hefur yfirfarið frv., og fram hafa komið nokkrar athugasemdir í sambandi við það, sem n. hefur enn ekki lokíð við athugun á og þar af leiðandi ekki tekið afstöðu til. Hins vegar mun þeirri athugun verða lokið fyrir 3. umr. í d., og þá væntanlega mun n. hafa samráð við tollskrárnefnd, sem hefur undirbúið þetta frv., áður en gengið verður frá þeim till., ef einhverjar verða. Meiri hl. mælir með því, eins og fram kemur í nál., að frv, verði samþ., en hefur þann fyrirvara að áskilja sér rétt til þess að flytja eða fylgja brtt., sem fram kynnu að koma á síðara stigi málsins.



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umr. um breyt. á tollskránni, er komið frá E.d., og voru gerðar nokkrar breyt. á því, frá því að það var upphaflega lagt fyrir þingið. Við meðferð málsins hjá fjhn. þessarar d. hafa einnig vaknað nokkrar spurningar um það, hvort ekki þyrfti að breyta nokkrum liðum. Þeir liðir eru nú til athugunar hjá tollskrárnefnd, eins og hv. frsm. meiri hl. greindi frá hér áðan, og eru nm. allir óbundnir af því, hvaða afstöðu þeir taka til þeirra breyt., sem þar kunna að koma. Fjhn. hefur athugað þetta frv. á nokkrum fundum, og enda þótt við séum allir sammála um, að þetta frv, nái fram að ganga, þykir okkur, sem undirskrifum minnihlutaálit á þskj. 571, ástæða til að gera ýmsar breyt. í sambandi við tollskrárlög, og þess vegna stöndum við hér að sérstöku nál. og gerum örfáar brtt., sem lagðar eru fram á þskj. 572. Þegar l. nr. 7 frá 1963 voru samþ. hér á hv. Alþingi, var með þeim gerð veruleg formbreyting á tollskránni. Hins vegar voru þá engar verulegar breyt. gerðar á tollheimtunni sjálfri. Það voru að vísu jafnaðir nokkuð tollar, þannig að hæstu tollarnir voru nokkuð lækkaðir, en aðrir voru einnig hækkaðir, þannig að heildarbreyting var ekki veruleg að öðru leyti en því auðvitað, að söluskattur, sem lagður hafði verið á nokkur undanfarin ár og talinn var vera til bráðabirgða, var nú lögfestur til frambúðar, þar sem hann var tekinn inn í verðtollinn og reiknaður sem hluti af honum. Þannig hefur tollheimtan í reynd stórlega aukizt að undanförnu. Um þetta liggja fyrir svo ljósar tölur, að ekki er þörf á að hafa þær yfir hér, og mun ég ekki heldur gera það. Frv., sem hér liggur fyrir, felur ekki í sér neina stefnubreytingu að þessu leyti. Hér er ekki um neinar málsmetandi tollalækkanir að ræða. Hér er hins vegar verið að leiðrétta ýmislegt ósamræmi og ýmsa galla, sem fram hafa komið á tollskrárlögunum frá því á síðasta Alþingi. Það er auðvitað eðlilegt, að þegar svo gagnger breyting er gerð eins og þá var, þá sé ýmislegt, sem betur megi fara og komi í ljós við notkun, og því er eðlilegt, að þessar lagfæringar séu gerðar, og við í minni hl. teljum einnig, eins og meiri hl., að þessar breyt. séu flestar til bóta, svo langt sem þær ná, en við fullyrðum, að þær hafi mjög óveruleg áhrif á heildartollheimtuna. Þegar mál þetta var til meðferðar í hv. Ed., báru tveir fjhn.-menn þar, þeir Karl Kristjánsson og Helgi Bergs, hv. 1. þm. Norðurl. e. og hv. 6. þm. Sunnl., fram nokkrar brtt., sem gengu í þá átt að breyta stefnunni í þessum málum. Þessar brtt., sem þeir báru fram, stefndu aðallega að tvennu: Annars vegar að lækka tolla af vélum og tækjum til framleiðsluatvinnuveganna og til þess að gera samræmingar á milli þeirra, en á því virðist vera þörf. Þeir gerðu till. um, að þessar vörutegundir yrðu yfirleitt tollaðar með 4% tolli, en þær munu nú yfirleitt í 35% tolli. Mundi með því móti hafa fengizt mikilsverð lagfæring fyrir framleiðsluatvinnuvegina, sem þeir hafa fulla þörf fyrir. Hinn megintilgangurinn með brtt. minni hl fjhn. Ed. var að lækka toll af rafknúnum heimilistækjum. Þau eru nú í 80% tolli, en till. þeirra var um að færa hann niður í 0%. Rafknúin heimilistæki má orðið telja til nauðsynja á hverju heimili, og því þótti þeim rétt að freista þess að fá á þessu lagfæringu, því að verðlag þessara hluta er nú svo hátt, að ekki geta eins margir notið þeirra og æskilegt væri. Auk þess er svo þess að gæta að með frv. því, sem hér er til umr., er einmitt tollur af varahlutum til þessara tækja lækkaður, eins og þarna var ráðgert, og það þykir eðlilegt og er í beztu samræmi, að sami tollur sé af tækjunum og varahlutum til þeirra. Sé það ekki, þá hefur reynslan oft sýnt, að það er ekki heppilegt. Þessar till. voru allar felldar í hv. Ed., enda þótt gild rök væru færð fram fyrir nauðsyn þeirra og fyrir réttmæti þeirra. Við í minni hl. hv. fjhn. Nd. sjáum ekki ástæðu til að flytja þessar till. á ný hér í hv. Nd. og gerum það því ekki. Hins vegar höfum við freistað þess að flytja nú tvær brtt. við tollskrárfrv., ef ske kynni, að hægt væri að fá þótt ekki væri nema þær litlu lagfæringar, sem þar er farið fram á. Við höfum leyft okkur að taka upp brtt. frá minni hl. fjhn. Ed., sem gengur út á það, að ríkissjóður endurgreiði húsbyggjendum aðflutningsgjöld, sem nema 110 kr. á rúmmetra, að hámarki 360 rúmmetra íbúð. Það er kunnara en frá þurfi að segja og óþarfi að rifja það upp hér einu sinni enn á hv. Alþingi, að eitt af því, sem hvað mestu veldur um hinn háa framfærslukostnað, sem hér á landi er nú, er einmitt hinn hái húsnæðiskostnaður, og yfirleitt er ástandið í húsbyggingamálunum þannig, að það er óhugsandi annað en að grípa verði til róttækra ráðstafana til þess að ráða bót á þeirri meinsemd. Sú till., sem hér er flutt, er aðeins örlítið skref í áttina að þessu markmiði, því að hér er ekki farið fram á lækkun nema sem nemur um 35 þús. kr. tollaIækkun á hverja meðalíbúð. Þegar það er haft í huga, að meðalíbúð, eins og það hugtak er skilgreint t.d. hjá Efnahagsstofnuninni, kostar nú um það bil 700 þús. kr. og nokkur hluti af því a.m.k. stafar af álögum ríkissjóðs, þá er ekki farið fram á mikið, þó að till. sé flutt um, að þessi tollabyrði sé lækkuð um sem svarar 35 þús. kr. Það er ekki farið fram á lækkun almennt á tollum til bygginga, þannig að þeir, sem byggja stærri íbúðir en 360 teningsmetra, verða að greiða fulla tolla af því byggingarefni, sem fer til byggingarinnar umfram þessa meðalstærð. Ég vil leyfa mér að vænta þess, að þessi till. fái hér betri afgreiðslu en samsvarandi till. fékk í hv. Ed., því að hér er hreyft miklu nauðsynjamáli að mínum dómi og full þörf á því, að húsbyggjendur fái einhverja lagfæringu a.m.k. á mínum miklu vandamálum. Hin brtt., sem við í minni hl. fjhn. flytjum hér að þessu sinni, er um það, að heimilað verði að endurgreiða innflutningstolla af jarðýtum og skurðgröfum til ræktunarsambanda. Alþingi hefur borizt bréf frá búnaðarmálastjóra, sem dags. er 21. apríl. Efni þess bréfs er að koma á framfæri samþykkt, sem gerð var á fulltrúaráðsfundi ræktunarsambandanna. Þessi fundur var haldinn hér í Reykjavík í Bændahöllinni 12. og 13. febr. s.l. og gerði nokkrar ályktanir og m. a. eina þess efnis, að fundurinn skoraði á hv. Alþingi að afnema innflutningstolla af jarðýtum og skurðgröfum til ræktunarsambanda. Þessa till. höfum við nú leyft okkur að taka upp og bera hana fram sem viðbótarheimildarákvæði fyrir hæstv. ríkisstj. Brtt. okkar eru lagðar fram á sérstöku þskj., 572. Þær eru við 2. gr., um það, að við 4. tölul. bætist tveir nýir töluliðir, eins og þar er nánar skilgreint og ég hef nú leyft mér að gera grein fyrir. Það frv., sem hér er til umr., er, eins og ég áður sagði, fyrst og fremst til lagfæringa og úrbóta á þeim vanköntum, sem komið hafa í ljós á tollskrárlögunum frá síðasta hv. Alþingi. Það er skoðun okkar í minni hl. fjhn. þessarar hv. þd., að ekki verði hjá því komizt að taka alla tollheimtuna til gagngerðrar endurskoðunar til þess að draga úr þeirri miklu byrði, sem þannig er lögð á þjóðfélagsþegnana, og til þess að leiðrétta það misræmi, sem óneitanlega er í tollskránni nú, t.d. á milli einstakra atvinnuvega. Við höfum ekki að þessu sinni flutt till. í þessa átt. Við gerum það hins vegar að till. okkar, eins og segir í nál., að frv. verði samþ. með þeim breyt., sem við leggjum til og ég hef nú gert grein fyrir.



Herra forseti. Ég gerði nokkra grein fyrir þessu máli við 1. umr. og sé ekki ástæðu til að lengja það neitt að ráði. En það eru ummæli í nál. hv. minni hl. fjhn. á þskj. 571, sem gefa ekki rétta mynd af því, sem gerzt hefur í tollamálum nú undanfarið, og tel ég rétt að leiðrétta það. Þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Í l. nr. 7 frá 1963 var gagnverð formbreyting gerð á tollskránni, en engar verulegar breytingar á heildarfjárhæð tolla. Tollar voru jafnaðir þannig, að þeir hæstu voru nokkuð lækkaðir, en lægri tollar hækkaðir á móti.“ Þessi mynd af tollskrárbreytingunni er alröng. Í fyrsta lagi var um verulega breytingu á heildarfjárhæð tolla að ræða. Hagstofunni hefur reiknazt svo til, að nýja tollskráin frá í fyrra skili í ríkissjóð af sama innflutningsmagni a.m.k. 100 millj. kr. lægri tollum en áður var. M.ö.o.: miðað við innflutninginn 1962, sem hagstofan mun hafa byggt á, þýddi nýja tollskráin 100 millj. kr. lækkun á heildarfjárhæðinni. Þetta var til viðbótar þeirri lækkun, sem gerð var í nóv. 1961, en það var talið, að sú lækkun, sem þá var gerð, hefði einnig lækkað tollana miðað við sama innflutningsmagn um ca. 100 millj. kr. M.ö.o.: þær tollabreytingar, sem gerðar hafa verið síðan haustið 1961, hafa lækkað heildarfjárhæð tollanna um a.m.k. 200 millj. kr. Vil ég láta þetta koma fram, sem raunar hefur komið hér fram áður, til þess að undirstrika, að hér er um algeran misskilning að ræða í nál. hv. minni hl. Í öðru lagi er gefið í skyn, að tollar hafi aðeins verið jafnaðir og lægri tollar hækkaðir til að vega á móti tollalækkun. Þetta er rangt. Lægri tollar voru í mjög fáum tilfellum hækkaðir, og það var eingöngu gert, eins og skýrt var tekið fram þá, þegar um var að ræða óhjákvæmilega samræmingu við aðra tolla, sem verið höfðu hærri. Það var eingöngu til samræmingar, þannig að vörur, sem svipaðar voru eða notaðar í svipuðu skyni, væru með líka tolla, sem í einstaka tilfellum tollar voru hækkaðir. Um hitt atriðið, að hæstu tollar hafi verið lækkaðir nokkuð, sem á víst að þýða, að það hafi ekki verið neitt verulegt, má benda á, að þegar tollskráin gekk í gildi, eða við skulum segja, þegar endurskoðun á tollskránni hófst 1961, þá voru heildaraðflutningsgjöld á sumum vörutegundum 200–300% og komust jafnvel á fjórða hundrað prósent. 1 núgildandi tollskrá er allra hæsti tollur 125%. Má hver sem vill túlka það svo, að hér sé um einhverja smávægilega lækkun að ræða, þegar tollur er lækkaður á fjölda vörutegunda úr 200–300 eða á fjórða hundrað prósent niður í 125% . Þetta er rétt að komi hér fram og hefði náttúrlega átt að vera óþarfi, því að allar þessar upplýsingar hafa legið áður fyrir hv. þm. og þá ekki sízt hv. fjhn. Varðandi brtt. hv. minni hl. koma þær náttúrlega engum á óvart. Það er nú einu sinni siður þess flokks, sem hér á hlut að máli, að hafa uppi ýmis yfirboð eða undirboð, eftir því sem við á, og verður náttúrlega alltaf að búast við því. Þar sem hins vegar er rætt um lækkun og lagt til, að tollar séu lækkaðir af vélum, þá hef ég skýrt frá því áður og tekið fram í grg., að vélatollar í heild eru til gagngerðrar endurskoðunar hjá tollskrárnefnd. Þess var freistað að hafa þær till. tilbúnar nú, þannig að þær gætu komizt í þetta frv., en tollskrárnefndin var á einu máli um það, að málið væri svo víðtækt og umfangsmikið, að ógerningur væri að gera því nægileg skil á þetta skömmum tíma og væri þess vegna ekki að vænta tillagna um vélatollana fyrr en í haust. Hins vegar hefur verið margyfirlýst, að að því er stefnt að lækka tolla á vélum. Almennir tollar á vélum eru nú 35%, og er suðvitað æskilegt vegna framleiðslunnar í landinu og efnahagslífsins í heild að geta fært þá tolla niður og þá helzt í áföngum. Varðandi aðra till. um það að gefa eftir aðflutningsgjöld að vissu marki af íbúðum, þá er það að sjálfsögðu till., sem rétt er að taka til athugunar. Ég geri ráð fyrir, að þessi till. þýddi a.m.k. um 50 millj. kr. tekjurýrnun fyrir ríkissjóð á ársgrundvelli, og slíkar till. er náttúrlega ekki hægt að bera fram, þegar nokkuð er liðið á fjárhagsár, eftir að fjárl. hafa verið afgreidd, og ef slíkar stórbreytingar á að gera, þá verður það auðvitað að gerast í sambandi og samræmi við fjárlög.



Herra forseti. Það eru aðeins nokkur orð út af þeirri aths., sem fram kom hjá hæstv. fjmrh. Hann telur, að missagt sé í nál. okkar í minni hl. fjhn. það, sem þar segir um breyt. á tollheimtu, sem gerðar hafi verið á undanförnum árum. Ég skal út af fyrir sig viðurkenna það, að með tollskránni var upphæðum nokkuð breytt. En þá er þess að gæta, að áður en það var gert, höfðu verið framkvæmdar hér tvær stórfelldar gengislækkanir, þannig að stofn sá, sem tollarnir voru lagðir á, var vitanlega stórhækkaður. Annars eru tölur um gjaldheimtuna sjálfa ólygnasti vitnisburðurinn um það, hvernig þessari tollheimtu hefur verið varið á undanförnum árum, og í tilefni af þessum orðum hæstv. fjmrh. ætla ég að leyfa mér að rifja þar upp, hvernig þær eru. Aðflutningsgjöld á fjárl. hafa að undanförnu verið sem hér segir: Í fjárl. fyrir árið 1960 677 millj. kr., 1961 814 millj., 1962 914 millj., 1963 1190 millj., 1964 1337 millj. Þetta eru þær raunverulegu tollalækkanir, sem framkvæmdar hafa verið á undanförnum árum, í tölum taldar. Það er tvöföldun á tollinum. Við þetta bætist svo það, að söluskatturinn, sem tekinn var upp 1960 til bráðabirgða og átti að gilda í 8 mánuði, hefur nú verið lögfestur til frambúðar, tekinn inn í aðflutningsgjöldin, og er áætlað, að hann nemi 552 millj. kr. til ríkissjóðs. Heildargjaldheimtan er orðin samkv. fjárl. á 4. þús. millj. kr., var fyrir nokkrum árum, 4 eða 5 árum, 800 millj. kr. Þetta er sú mynd, sem tölurnar gefa af þróuninni á undanförnum árum. Ég er ekki viss um, að það sé hægt að segja með rétti, að það sé mjög mikið missagt í því nál., sem hér var gert að umtalsefni. Hæstv. fjmrh. sagði, að það væri ekki við öðru að búast frá okkur þm. Framsfl. en því, að við kæmum með yfirboð, það gerðum við ávallt og ævinlega, yfirboð eða undirboð eftir því, hvort ætti betur við. Hæstv. fjmrh. er það auðvitað guðvelkomið mín vegna að kalla það yfirboð, að það sé gerð till. um að rétta svolítið hlut þeirra, sem eru að byggja sér hús, t.d. með því að slaka til á innflutningsgjöldum, sem nemur 35 þús. kr. á hverja meðalíbúð. En ég vil meina, að það sé réttlætismál, og ég vil halda því fram, að aðgerðir hæstv. ríkisstj. í húsnæðismálunum geri það ekki óeðlilegt a.m.k., að farið sé fram á það við hæstv. ríkisstj., að hún láti koma einhverja lagfæringu á móti, t.d. þá, sem hér er gert ráð fyrir. Það er út af fyrir sig gott að eiga von á því, sem hæstv. fjmrh. sagði í sinni ræðu, að tollar á vélum væru til athugunar. Það var raunar vitað. Það er gott að eiga von á því, en betra hefði þó verið, ef hæstv. ríkisstj. hefði séð sér fært að láta þessa lagfæringu, sem nú er talað um að nauðsynlegt sé að komi, - að láta hana koma strax, fyrst lagfæringar á tollskránni eru hér til meðferðar. Ég vil þess vegna, ekki sízt eftir þau ummæli, sem hér féllu hjá hæstv. fjmrh., vænta þess, að þær till., sem við höfum borið fram á þskj. 572, verði samþykktar.



Herra forseti. Ég hef leyft mér ásamt þremur hv. þm. þessarar d. að flytja frv. til l. um lögsagnarumdæmi Hafnarfjarðarkaupstaðar á þskj. 551. Eins og fram kemur í grg. þessa frv., er það flutt að beiðni bæjarstjórans í Hafnarfirði og sveitarstjórans í Garðahreppi, en mál þau, sem hér um ræðir, hafa verið á dagskrá þessara tveggja sveitarfélaga undanfarin ár og nú náðst endanlegt samkomulag um það deiluefni, sem hér hefur verið á ferðinni. Frv. er, eins og hv, þm. hafa séð, um lögsagnarumdæmi Hafnarfjarðarkaupstaðar. Það er þannig til komið, að lögin um bæjarstjórn Hafnarfjarðar eru frá 1907, en Hafnarfjörður hlaut kaupstaðarréttindi 1908. hessum l. var breytt á Alþingi 1959, sem þá var aðeins leiðrétting með tilliti til þeirrar byggðar, sem myndazt hafði á mörkum Hafnarfjarðarkaupstaðar og Garðahrepps, en með 1. nr. 11 1936 voru Hafnarfirði veitt réttindi til nytja lands úr Garðahreppi, en eftir að byggð hefur farið að aukast í Garðahreppi, hefur hvað eftir annað komið fram ósk af hálfu Garðahrepps, að þau réttindi, sem Hafnarfjarðarkaupstaður fékk með þessum lögum, yrðu látin af hendi, og síðan verið undanfarin ár umr, á milli þessara tveggja sveitarfélaga, sem nú hafa endað þannig, að bæjarstjórn Hafnarfjarðar og hreppsnefnd Garðahrepps hafa gert með sér samkomulag og frv. flutt, eins og ég gat um áðan, samkv. þeirra beiðni. Í höfuðdráttum inniheldur frv. þá breytingu, eins og fram kemur í bréfi frá sveitarstjóranum og bæjarstjóranum, að Hafnarfjörður gefur eftir þau réttindi, sem hann hafði í Garðahreppi, en sá hluti Garðahrepps, sem hefur verið sunnan Hafnarfjarðar, þ.e.a.s. suður að Vatnsleysustrandahreppi, falli hins vegar undir lögsagnarumdæmi Hafnarfjarðarkaupstaðar. Ég tel ekki ástæðu til að orðlengja þetta hér. Ég vonast til þess, að frv, nái afgreiðslu á því þingi, sem senn fer að ljúka, og vildi því mælast til þess, að því yrði vísað til hv. heilbr.- og félmn. að lokinni þessari umr.