Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er samhljóða brbl., sem útgefin voru í júní s.l. Fjhn. athugaði frv. og var sammála um að leggja til, að það yrði samþ. óbreytt. Er auðsætt, að því aðeins verður veðmálastarfsemin að verulegum tekjum fyrir íþróttasjóðinn, að þar séu vinningar, sem menn fái í bili, þannig að menn fái að halda þeim gróða, sem þar fæst, og missi ekki af miklu af því á því sama ári í tekjuskatt eða útsvar. Það getur farið svo, að mikill hluti af þeim vinning, sem fæst, fari upp í þau gjöld, og þá verður eftir litlu að slægjast, jafn- vel þótt heppnin sé með, og veðmálahluttakan verður þar af leiðandi sáralítil, eins og undanfarandi ár hefur sýnt, og þyrfti að ráða bót á þessu nú, svo að ekki verði þetta hér um bil tekjulaus stofnun fyrir íþróttasjóð. - Sem sagt, n. var sammála um að leggja til, að frv. þetta yrði samþ. óbreytt hér í deildinni.



Herra forseti. Ég vakti máls á því við 1. umr. þessa frv., hvort hv. nefnd vildi ekki taka til athugunar við rannsókn málsins, hvort ekki væri rétt að ætla ákveðinn hluta af þeim hagnaði, sem verður af veðmálastarfseminni, til byggingar sjúkrahúsa og sjúkrahúsarekstrar, en frv. um þetta efni hafði verið afhent til heilbr.- og félmn. á síðasta þingi. Nú sé ég, að hv. n. hefur ekki tekið þessa ábendingu mína alvarlega, ef svo mætti segja, því að nál. ber ekki með sér, að þessi hlið málsins hafi nokkuð verið athuguð. Ég vildi leyfa mér að spyrjast fyrir um það hjá n., hvort hún hefur ekki athugað málið eða hvort hún er því andvig, að tekjunum verði skipt eins og í frv. er gert ráð fyrir? Ef svo skyldi vera, að hv. n. vildi ekki athuga málið eða taka neinar tillögur upp í sambandi við þessar ábendingar mínar, þá vildi ég óska þess, að hæstv. forseti gæfi nokkurn frest, áður en málið kemur til 3. umr., þannig að ég geti athugað, hvort ég tel réttara að bera fram brtt. við þetta frv. eða sérstakt frv. um hlut- deild sjúkrahúsanna í hagnaði af veðmálastarfseminni.



Herra forseti. Ég verð að geta þess, að það atriði, sem hv. 4. þm. Reykv. minntist á, kom lítið eða ekkert til mála á fundi n. Og ég get tekið það fram, að mér þætti það vel við eigandi og skal hlutast til um það, að fyrir 3. umr. verði þetta athugað í n. og hv. þm. látinn vita um, hvað skeður þar, svo að hann gæti komið að, ef honum sýndist, brtt. við þá umr. Annars er það eitt í þessu máli, hversu mikið þetta fé er nú til skipta, en það get ég ekki sagt um á þessu stigi málsins og þarf að athuga það, en eftir því, sem mér hefur borizt til eyrna, þá virðist það munu vera sáralítið og varla eins og nú standa sakir, að það sé hægt að fara að skipta því í tvo staði eða fleiri, ef aðila á að muna nokkuð verulega um það.



Herra forseti. Ég ætlaði mér nú ekki að ræða um þetta mál, en neyðist til þess vegna þess misskilnings, sem kom fram hjá hv. frsm. Hann lýsti því yfir, að þetta atriði, sem hv. 4. þm. Reykv. minntist á, hefði lítið eða ekkert komið til greina eða til umr. í n. En þetta er byggt á hreinum misskilningi. Ég lagði fyrir n. samkv. ósk hv. 4. þm. Reykv. alveg ákveðna fyrirspurn um það, hvort n. vilji taka þetta upp í frv., og minnti á það, að fyrir lægi hjá mér það frv., sem landlæknir hefði sent heilbr.- og félmn. á síðasta ári, og það væri til athugunar fyrir n., ef hún vildi sinna þessu máli. Það var þá skoðun meiri hl. n., að það væri ekki rétt að blanda því máli inn í þetta frv., m.a. vegna þess, að þessar breyt., sem hér eru gerðar á lögunum frá 1940, eru eingöngu um það, hvort það eigi að gefa skattfrelsi á vinningunum í happdrættinu, en ekkert um það, hvernig eigi að skipta eða hvort það eigi að skipta þeim ágóða, sem kunni að verða. Og það þótti ekki rétt að blanda því saman við þetta mál. Það er hins vegar alveg opið að gera breyt. við þessa löggjöf, ef það þykir eðlilegt, eða setja fram nýtt frv. um, hvernig skipta skuli þeim ágóða, sem væntanlega fæst af þessari starfsemi. En meiri hl. n. var alveg ákveðinn í að blanda því ekki saman við afgreiðslu þessa máls. - Þetta þykir mér rétt að láta koma fram vegna þess, sem hv. frsm. gat um þetta mál, og veit ég, að það muni vera af sérstakri gleymsku, en ekki af því, að honum sé ekki kunnugt um, hvernig var farið með málið í n.



Eftir þær upplýsingar, sem hér hafa verið gefnar, þá sé ég ekki ástæðu til að ræða um þessa hlið málsins frekar, en vildi aðeins mælast til þess við hæstv. forseta, að hann hraði ekki svo að taka málið til 3. umr., að mér gæfist ekki tóm til að bera fram brtt., ef ég teldi ástæðu til þess.



Herra forseti: Mál þetta er svo einfalt til afgreiðslu, að ég tel ástæðulaust að hafa um það mörg orð af hálfu hv. fjhn. Frv. er samhljóða brbl. frá 1951, eins og segir í athugasemdum, sem því fylgja. Þau brbl. hefði að vísu átt að leggja til staðfestingar fyrir síðasta Alþingi að réttum venjum. En hæstv. ríkisstj. láðist að leggja þau fyrir þá. Að því er auðvitað hægt að finna og rétt að taka fram, að slíkt á ekki að koma fyrir. „Það er ljótt að gleyma, Jón,“ er haft eftir presti einum, „en Guð er góður og fyrirgefur alltaf, ef hann veit, að það hefur ekki verið viljandi.“ Engin ástæða er til þess að ætla þetta viljandi gleymsku af hálfu hæstv. ríkisstj., og enginn skaði hefur skeð. Málið er þess eðlis, að ekkert hefur farið úr böndunum við biðina á staðfestingunni. Brbl. fólu í sér hækkun lántökuheimildar, sem hæstv. ríkisstj. hafði fengið frá Alþingi með lögum 1950 vegna virkjananna við Sogið og Laxá. Hækkunin var 14 millj. kr., úr 26 millj. upp í 40 millj. Lánið var tekið á sínum tíma. Virkjun Sogsins og Laxár er ekki deilumál. Enginn ágreiningur er um nauðsyn lántökunnar. Staðfesting laganna er því aðeins sjálfsagt formsatriði. Fyrir hönd hv. fjhn. lýsi ég yfir því, að n. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.