Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hefur svohljóðandi bréf frá hv. 6. þm. Norðaust., Tómasi Inga Olrich, dags. 20. nóvember 2003: ,,Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og get því ekki sótt þingfundi á næstunni leyfi ég mér með vísan til 2. mgr. 53. gr. þingskapa að óska þess að 1. varaþm. Sjálfstfl. í Norðaust., frú Arnbjörg Sveinsdóttir, taki sæti mitt á Alþingi á meðan, frá 26. nóvember til 11. desember nk. Þetta er yður hér með tilkynnt, herra forseti.`` Kjörbréf Arnbjargar Sveinsdóttur hefur verið rannsakað og samþykkt. Hún hefur áður tekið sæti á Alþingi og er boðin velkomin til starfa.

Herra forseti. Nú fer fram atkvæðagreiðsla eftir 2. umr. um fjárlög 2004. Það er ljóst að hér er mikill fjöldi tillagna, að mestu leyti frá ríkisstjórn og meiri hluta fjárln. Það er ljóst að sá meiri hluti ber ábyrgð á þeim. Minni hluti fjárln. og stjórnarandstaðan á Alþingi hefur ekki haft aðgang að öllum þeim upplýsingum sem óskað hefur verið eftir. Vandi okkar er því mikill við að meta hverja tillögu fyrir sig. Við í Samfylkingunni höfum lagt fram nokkrar tillögur til að vekja athygli á áherslum okkar á táknrænan hátt. Við munum að vísu kalla nokkrar þeirra aftur til 3. umr. en atkvæðagreiðsla verður um sumar þeirra. Við munum sitja hjá við atkvæðagreiðslur um tillögur meiri hlutans að undanskilinni tillögu frá forsætisnefnd Alþingis sem er samþykkt einróma af þeirri nefnd. Vegna sérstöðu tillagna Alþingis munum við styðja þá tillögu. Herra forseti. Við munum að öðru leyti að mestu sitja hjá og lýsum því yfir að þessar tillögur, með þeim skorti á upplýsingum sem áður var nefndur, eru algerlega á ábyrgð meiri hluta ríkisstjórnarinnar á þingi. Það er eðlilegt að sumir hv. þm. meiri hlutans flissi við slíkar aðstæður.

Virðulegi forseti. Fjárlagafrv. sem ríkisstjórnin lagði fram í upphafi þings kemur nú til atkvæðagreiðslu við 2. umr. eftir meðferð í hv. fjárln. Ríkisstjórn og meiri hluti Framsfl. og Sjálfstfl. heldur enn til streitu tillögum sínum um að skerða rétt til atvinnuleysisbóta og auka kostnaðarhlutdeild þeirra sem þurfa að leita læknis, kaupa lyf eða fá hjálpartæki. Það eru sjúklingar og atvinnulausir sem eiga að bera uppi sparnað ríkisins. Það væri nær að ríkisstjórnin beitti sér fyrir því að taka á fákeppni eða einokun í lyfsölu og knýja þar fram verðlækkanir og réttarbætur til þeirra sem þurfa að kaupa lyf. Eina skattalækkunin sem ríkisstjórnin beitir sér fyrir er lækkun hátekjuskatts en hlutfallsleg skattbyrði er aukin á almennu launafólki og þeim sem lægstar hafa tekjur. Þetta er andstætt stefnu Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs sem berst fyrir jöfnuði, samhjálp og velferð þegna þjóðfélagsins. Meiri hlutinn í fjárln. hefur lagt fram allnokkrar brtt. við frv. til fjárlaga og við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs munum styðja þær einstaka tillögur sem okkur þykir horfa til bóta með og vera til jöfnunar, tillögur sem auka hlut þeirra sem við viljum styrkja og hlúa að í samfélaginu. Við munum sitja hjá við þær tillögur sem við viljum vísa algerlega á ábyrgð ríkisstjórnarinnar og munum greiða atkvæði gegn þeim tillögum sem ganga þvert á stefnumið Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs. Þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs hafa flutt allnokkrar brtt. við frv. sem ætlað er að taka á allra veikustu þáttum þess sem meiri hlutinn leggur fram. Þær undirstrika jafnframt stefnu flokksins í umhverfismálum, í velferðarmálum og atvinnumálum. Við vonumst til að þær breytingar fái gott brautargengi. Einstaka tillögur geta þó verið kallaðar til baka til 3. umr. eftir atvikum. Virðulegi forseti. Ljóst er að enn vantar veigamikla liði inn í gjaldahlið frv. Eftir er að færa inn niðurstöðutölur og sundurliðun á fjármagnsþörf, t.d. heilbrigðisþjónustunnar, framhaldsskólanna og háskólanna. Jafnframt á eftir að taka á fjárhagsvanda sveitarfélaganna. Þessa þætti og ýmsa fleiri verður að skoða í fjárln. fyrir 3. umr Virðulegi forseti. Þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs munu sitja hjá við lokaafgreiðslu fjárlagafrv. við 2. umr. og vísa ábyrgðinni í heild sinni til meiri hluta Alþingis sem ráðið hefur ferð við fjárlagagerðina.

Virðulegi forseti. Þingmenn Frjálslynda flokksins munu, eins og ég lýsti yfir í ræðu í gær, styðja þau mál sem við teljum til bóta, hvort sem þau koma frá stjórn eða stjórnarandstöðu. Varðandi ábyrgðina á fjárlögunum þá er að sjálfsögðu lagasetningin í heild sinni á ábyrgð ríkisstjórnarinnar. Við munum sitja hjá við lokaafgreiðslu fjárlaganna og við atkvæðagreiðslu um margar af þeim tillögum sem meiri hlutinn gerir.

Herra forseti. Hér eru greidd atkvæði um tillögu okkar í Samf. sem hafnar skattahækkunum ríkisstjórnarinnar á bíleigendur og flutningastarfsemi í landinu um 1 þús. millj. kr. Þessar 1 þús. millj. kr. verða m.a. teknar með skattahækkun á bensín upp á 20--25 þús. kr. á hvern bifreiðareiganda, sem þýðir 4 kr. hækkun á hvern lítra. Þessi skattahækkun mun hækka verð á flutningsþjónustu í landinu með 400 millj. kr. þungaskattsauka. Þingmenn Samf. leggjast með þessari tillögu gegn þessum skattahækkunum ríkisstjórnarinnar. Við viljum ekki að þessi 1 þús. millj. kr. skattahækkun á landsmenn fari inn í tekjuhluta fjárlaganna. Við segjum því já við þessari tillögu en leggjumst gegn skattahækkunum ríkisstjórnarinnar.

Herra forseti. Þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs flytja allmargar brtt. við fjárlagafrv. eins og nefndarmaður okkar í fjárln. hefur þegar gert grein fyrir. Við flytjum tillögur um tekjuöflun til að mæta að verulegu leyti útgjöldum vegna þessara brtt. Þær eru tvíþættar. Annars vegar fela þær í sér að álagning hátekjuskatts verði með sama sniði og var um árabil, að álagið á hæstu tekjur eða laun ofan við ákveðin viðmiðunarmörk verði 7%. Hins vegar gera þær ráð fyrir breyttri álagningu fjármagnstekjuskatts, þ.e. að skattlagningu vaxta, arðs, hagnaðar af sölu hlutabréfa og öðru slíku verði hagað þannig að það skili um 2 milljörðum kr. í ríkissjóð, með frítekjumarki og hærri skattþrepum en nú eru. Með þessu mundum við afla rúmlega 3 milljarða kr. tekna upp í þær brtt. sem við flytjum á útgjaldahlið.

Herra forseti. Þessi tillaga gengur út á að lækka arðgreiðslur opinberra stofnana í ríkissjóð um 1 þús. millj. kr. Sú lækkun komi öll fram hjá Landssímanum hf. sem verði í staðinn falið að ráðast í átak til að bæta fjarskiptakerfið og tryggja öllum landsmönnum aðgang að fullnægjandi fjarskipta- og gagnaflutningamöguleikum án tillits til búsetu. Tvennt er að okkar mati brýnast. Annars vegar að ljúka uppbyggingu GSM-kerfisins um allt land og þétta það net, bæði sem öryggistækis og almenns samskiptatækis. Hins vegar að tengja staði við ljósleiðarann og efla gagnaflutninga og fjarskiptakerfið um byggðir landsins þannig að allir landsmenn geti notið fyrsta flokks þjónustu að því leyti. Við teljum að þetta sé brýnt mál sem eigi að drífa í og nærtækt sé að gera það með þessum hætti, að létt verði að nokkru arðgreiðslum af Landssímanum á meðan hann fjárfestir í þessum verkefnum.

Herra forseti. Sú tillaga sem hér er til atkvæða er fyrsta tillagan af þrem sem Samfylkingin leggur fram til þess að fá fram hækkun á fjárframlögum til háskólanna, Háskóla Íslands, Háskólans á Akureyri og Kennaraháskóla Íslands. Þessar tillögur eru fyrst og fremst táknrænar fyrir þann mikla vanda sem við vitum að við er að eiga hjá háskólunum, m.a. vegna mikillar fjölgunar nemenda. Ég segi því já.

Virðulegur forseti. Þessi tillaga er sú fyrsta í röðinni af þremur sem þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs leggja til við þessa atkvæðagreiðslu til þess að standa vörð um kennslu og rannsóknir á háskólastigi. Hér er verið að greiða atkvæði um það að kennsluþátturinn og rannsóknarþátturinn hjá Háskóla Íslands verði aukinn og svo í framhaldinu erum við með tillögur varðandi Háskólann á Akureyri og Kennaraháskóla Íslands sem lúta að svipuðum og sömu þáttum. Það er auðvitað alfarið á ábyrgð ríkisstjórnarinnar að skert skuli vera það framlag sem Háskóli Íslands hefur notið til rannsókna síðustu þrjú árin. Til þess að rétta við og efla rannsóknir við þann skóla er nauðsynlegt að greiða þessari tillögu atkvæði. Ég segi því já.

Hæstv. forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um það hvort framhaldsskólarnir fái tækifæri og möguleika á því að hleypa öllum þeim stúdentum þar inn sem vilja stunda nám við framhaldsskólana. Stjórn Félags framhaldsskólakennara hefur ályktað um þetta mál og ljóst er að út af standa a.m.k. 400 nemendur þrátt fyrir þá leiðréttingu sem meiri hluti fjárln. lagði til í brtt. sínum. Til þess að ekki þurfi að vísa ungu fólki frá námi í framhaldsskólunum þarf að samþykkja þá tillögu sem hér liggur fyrir. Ég segi því já.

Virðulegi forseti. Hér leggur meiri hlutinn til óhjákvæmilega leiðréttingu á fjárhæð til framhaldsskólanna, 600 millj. kr. Það er reyndar allt of lítið miðað við þá þörf sem liggur fyrir og grein hefur verið gerð fyrir í umræðum á þingi. Ég legg áherslu á það, forseti, að ég styð þessa hækkun. En það er afar mikilvægt að fjárln. Alþingis taki á málum framhaldsskólanna fyrir 3. umr. Það væri hraksmán ef þeir væru afgreiddir án þess að fá fullnægjandi úrlausn. Þeir hafa orðið að draga skuldahala á eftir sér ár eftir ár og ekki er tekið heldur á þeim vanda. Virðulegi forseti. Ég legg áherslu á að fjárln. og þingið taki á málefnum framhaldsskólans fyrir 3. umr.

Hæstv. forseti. Þjóðminjasafnið hefur verið lokað í sex ár. Nú hillir undir að það verði opnað á vori komanda, á sumardaginn fyrsta ef vel gengur. En til þess að svo megi verða og til þess að Þjóðminjasafnið verði opnað með grunnsýningu sem hefur að geyma þjóðargersemar okkar en ekki bara tóma skápa og innréttingar þá þarf að samþykkja 47 millj. kr. fjárveitingu í grunnsýningu Þjóðminjasafnsins. Út á það gengur þessi brtt. Ætli menn að mæta prúðbúnir í opnun Þjóðminjasafnsins til þess að sjá þjóðargersemar okkar þá er eins gott að greiða þessari tillögu atkvæði. Sömuleiðis eru hér greidd atkvæði um tillögu um að Reykholtsrannsóknir Þjóðminjasafnsins fái áfram brautargengi og sömuleiðis að Þjóðminjasafnið geti haldið áfram að skrá inn í gagnagrunninn Sarp þær þjóðargersemar sem safnið hefur að geyma. Ég segi já.

Herra forseti. Tillagan gengur út á að leggja fé til jöfnunar ferðakostnaðar íþróttafélaga innan lands. Breytingartillaga þessi er mjög í samræmi við till. til þál. um ferðasjóð íþróttafélaga sem liggur fyrir þinginu og er flutt af hv. þm. Hjálmari Árnasyni, Birki J. Jónssyni, Dagnýju Jónsdóttur, Guðjóni Hjörleifssyni, Kristjáni L. Möller, Magnúsi Stefánssyni og Sigurlín Margréti Sigurðardóttur. Tillögugreinin er svohljóðandi, með leyfi forseta: ,,Alþingi ályktar að veita árlega af fjárlögum fé í ferðasjóð íþróttafélaga til að standa straum af kostnaði við keppnisferðir þeirra á viðurkennd mót. Úthlutun fari eftir reglum sem menntamálaráðherra setur.`` Hér gefst bæði þessum hv. þingmönnum og öðrum þeim sem eru sammála innihaldi tillögunnar og vilja að á fjárlögum sé fé til að jafna ferðakostnað íþróttafélaga tækifæri til þess að láta ekki sitja við orðin tóm og gagnslausan tillöguflutning ár eftir ár heldur láta verkin tala.

Virðulegi forseti. Ég tel að hæstv. forseti ætti að segja já við þessari tillögu. Ég tel að það væri afar skynsamlegt af því að þessi tillaga fjallar um að veita fjármagn til Veiðimálastofnunar til að skrá erfðamengi íslenskra laxastofna. Það er mikilvægt til að átta sig á eiginleikum laxins sjálfs við Ísland en einnig er mikilvægt að geta rakið uppruna lax, hvaðan hann kemur, hvort hann er af innlendum eða erlendum uppruna. Það er til DNA-rannsóknartækni til að gera þetta og í ljósi þeirrar miklu umræðu sem varð á þinginu í haust um laxeldismál og innflutning á erfðaefni fiska þá er þetta afar brýn tillaga, virðulegi forseti. Ég skora á hæstv. forseta og aðra sem vilja fylgja sannfæringu sinni frá umræðunni í haust að greiða tillögunni atkvæði.

Hæstv. forseti. Þessi tillaga gengur út á að settir verði fjármunir í að búa til framkvæmda- og kostnaðaráætlun fyrir umferðaröryggisáætlun sem samþykkt var á þingi á síðasta ári. Reykvíkingar hafa sýnt fram á það að með öflugu starfi að umferðaröryggismálum hefur slysum og alvarlega slösuðum í umferðarslysum í Reykjavík verið að fækka. Það er vegna þess að málaflokkurinn hefur verið settur í forgrunn og lögð áhersla á að setja fjármuni í að lagfæra svarta bletti meðal annars. Sambærileg umferðaröryggisáætlun þarf að vera í gildi á vegum íslenska ríkisins. Slík áætlun er í gildi. Alþingi hefur samþykkt hana en það hafa ekki enn verið settir fjármunir í að fylgja henni á þann öfluga og metnaðarfulla hátt sem nauðsynlegt er. Þær 25 millj. kr. sem hér eru lagðar til eru til þess ætlaðar að umferðaröryggisáætlunin sem við í þessum sal höfum þegar samþykkt komist til framkvæmda. Ég segi já.

Virðulegur forseti. Hér er á þskj. 427 í 8. tölul. um að ræða tillögu um að lagðar verði 400 millj. kr. í fjárlagaliðinn 07-984 Atvinnuleysistryggingasjóður. Tillagan er í raun þríþætt. Þar er um að ræða 100 millj. kr. vegna þeirrar fáheyrðu tillögu ríkisstjórnarinnar að taka upp þriggja daga biðtíma eftir þeim lágmarksbótum sem atvinnuleysisbæturnar eru og ráðast sérstaklega að kjörum atvinnulausra á næsta ári. Einnig er um að ræða 200 millj. kr. til að færa atvinnuleysisbætur upp til samræmis við launavísitölu á næsta ári. Við teljum að atvinnuleysisbætur hafi svo lengi aðeins fylgt verðlagi að þær séu orðnar hættulega lágar og þurfi að koma til sérstakrar skoðunar á þessu kjörtímabili enda eru þær orðnar innan við 80 þús. kr. Þær eru t.d. langt undir örorkubótum og farnar að hvetja til þess að atvinnulausir leiti í önnur stuðningskerfi. En loks, sem er ástæðan fyrir því, virðulegur forseti, að tillagan er ekki kölluð til 3. umr., er hér um að ræða 100 millj. kr. vegna desemberuppbótar.

Herra forseti. Hér er lagt til að samtals bætist 310 millj. kr. við fjárheimildir Atvinnuleysistryggingasjóðs á næsta ári. Það er annars vegar til að taka út þá smánarlegu skerðingu á atvinnuleysisbótum sem hæstv. ríkisstjórn ætlar sér að standa fyrir, m.a. með því að hætta þátttöku í að tryggja fastráðningarkjör fiskvinnslufólks upp á 100 millj. og greiða ekki bætur þrjá fyrstu daga atvinnuleysis. Einnig leggjum við til að um 140 millj. kr. verði til ráðstöfunar til að greiða atvinnulausum, sem eru væntanlega um 4.000 um þessar mundir, desemberuppbót í hlutfalli við atvinnuleysi þeirra á árinu eins og almennt vinnufólk á launamarkaði kemur til með að fá, 37 þús. kr. í sérstaka desemberuppbót í jólamánuðinum miðað við fullt starf á árinu. Við teljum öll rök fyrir því að atvinnulausir, sem eru á mun lægri bótum en nemur lægstu umsömdu launum, njóti þessara kjarabóta í jólamánuðinum eins og aðrir. Reyndar leyfi ég mér í lokin, virðulegi forseti, að lýsa sérstakri skömm á frammistöðu ríkisstjórnarinnar í þessu máli.

Herra forseti. Hér er gerð tillaga um að hækka sjúkratryggingar í þremur liðum. Það eru þrír nýir liðir, þ.e. varðandi greiðsluþátttöku vegna sálfræðiþjónustu, greiðsluþátttöku vegna tannverndar barna og unglinga og þátttöku í ferðakostnaði vegna tannréttinga. Allt eru þetta brýn verkefni sem kallað hefur verið eftir leiðréttingu á. Varðandi sálfræðiþjónustuna þá hafa sálfræðingar ekki samning við Tryggingastofnun ríkisins og þar af leiðandi fá einstaklingar sem til þeirra leita ekki niðurgreiðslu eins og t.d. þeir sem leita til geðlækna. Nú er svo komið að fjárhagur ræður orðið vali á því til hvaða sérfræðinga fólk leitar í þessum tilfellum. Varðandi tannvernd barna og unglinga þurfum við að gera sérstakt átak til að koma betra lagi á tannlæknaþjónustu barna og unglinga, hún hefur dregist aftur úr. Ferðakostnaður vegna tannréttinga er réttlætismál. Þetta óréttlæti kemur aðallega niður á börnum og unglingum á Austurlandi þar sem tannréttingasérfræðingar hafa ekki verið starfandi um nokkra hríð.

Virðulegi forseti. Hér er á ferð tillaga um að hækka niðurgreiðslur á heyrnartækjum um 5 þús. kr., þ.e. upp í 33 þús. kr. í stað þess sem nú er, 28 þús. kr. Það hefur verið löng bið eftir afgreiðslu heyrnartækja í gegnum Tryggingastofnun ríkisins, allt að 13 mánuðir, nema, virðulegi forseti, fyrir þá sem geta keypt sig fram fyrir þá biðröð og reitt fram fé úr eigin vasa. Á þessu sviði búum við nefnilega við tvöfalt kerfi, við ameríska kerfið svokallaða, og ég tel það svartan blett á heilbrigðiskerfi okkar. Þetta er lítið skref í þá átt að minnka þessa mismunun. Því segi ég já.

Herra forseti. Hér gerir Samfylkingin tillögu um að verja 200 millj. kr. til eflingar heilsugæslunni og þá einkanlega á höfuðborgarsvæðinu og er ekki vanþörf á enda þjónusta þar í lamasessi. Hér er einnig gert ráð fyrir að skjóta fjárhagslegum stoðum undir áform ríkisstjórnarinnar sem voru upplýst hér í umræðunum í gærkvöld, nefnilega um að opna þrjár nýjar heilsugæslustöðvar á höfuðborgarsvæðinu á næsta ári, í Voga- og Heimahverfi, í Kópavogi og í Hafnarfirði. Það vantar hins vegar fjármuni til þess að þau áform geti gengið fram. Þá er að finna hér þannig að ég vænti þess að stjórnarliðar sem og þingheimur allur styðji þessa tillögu.

Herra forseti. Hér leggur Samfylkingin til að færa 100 millj. frá yfirstjórn Vegagerðarinnar í öryggisaðgerðir sem felast í að fækka svörtum blettum sem búið er að kortleggja á þjóðvegum. Slík aðgerð í Reykjavík þar sem sett var sérstök fjárveiting í að fækka svörtum blettum hefur borið mikinn árangur í fækkun umferðarslysa í borginni. Við viljum hér með marka tekjur til sambærilegs starfs í slysavörnum á þjóðvegum. Ég segi því já.

Herra forseti. Á þessu ári hefur farið fram einkennileg sýning varðandi framlög til vegamála, framkvæmda í vegagerð í landinu, því að í upphafi ársins blés ríkisstjórnin í lúðra og boðaði stórauknar framkvæmdir sem var vel og fagnað af flestum. En núna við afgreiðslu fjárlaga síðar á sama ári á aftur á móti að skerða þetta framkvæmdafé að verulegu leyti til baka. Þess sér fyrst og fremst stað í þessum b-lið 57. töluliðar þar sem lækka á framkvæmdafé Vegagerðar ríkisins um 850 millj. kr. Við sjáum engin rök fyrir þessari skerðingu og teljum líka í ljósi þess að ekki liggja fyrir neinar tillögur um hvar borið verði niður og að Alþingi hefur nýlega afgreitt vegáætlun að þetta sé hringl og ólíðandi vinnubrögð. Við leggjumst því gegn því að þetta framkvæmdafé Vegagerðarinnar verði skert með þessum hætti.

Virðulegi forseti. Hér erum við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs að leggja til nokkuð aukna fjárveitingu til upplýsingamiðstöðva ferðamála, sérstaklega á landsbyggðinni. Upplýsingamiðstöðvar ferðamála gegna lykilhlutverki í að veita ferðaþjónustu úti um land bakstuðning. Að mati okkar kemur það einna best að notum við uppbyggingu þessa atvinnuvegar að ríki styrki og efli upplýsingamiðstöðvar ferðamanna og helst þannig að þær geti, nokkrar a.m.k., starfað á heils árs grundvelli. Við leggjum þunga áherslu á að styrkja og efla ferðaþjónustuna og upplýsingamiðstöðvarnar eru einmitt lykillinn að því. Þess vegna leggjum við til fjárveitingu upp á 30 millj. kr. til þess að efla upplýsingamiðstöðvar ferðamála úti um land.

Herra forseti. Við leggjum hér til að fjárheimildir Byggðastofnunar vegna byggðamála verði auknar um 300 millj. kr. í tvennum tilgangi, annars vegar til að auka fé til atvinnuþróunarstarfsemi, en fjárveitingar til þeirra verkefna hafa farið rýrnandi á undanförnum árum, og hins vegar til að hefja undirbúning á og hefja greiðslu styrkja til jöfnunar á flutningskostnaði í verslun og framleiðslustarfsemi á landsbyggðinni. Fyrir nokkru kom út skýrsla þar sem lagt var til að fara þessa leið til að mæta miklum flutningskostnaði sem er mjög íþyngjandi og kemur fram í háu vöruverði og erfiðleikum í framleiðslustarfsemi á landsbyggðinni. Hygg ég að sæmileg sátt gæti orðið um að fara þá leið. Stjórnvöld hömpuðu því fyrir kosningar að til stæði að taka upp slíka flutningsstyrki en nú örlar ekki á framkvæmdum. Nú vottar ekki fyrir því að efna eigi þetta loforð frekar en mörg önnur. Við leggjum því til að hér komi 200 millj. kr. í fjárheimildir til Byggðastofnunar til þess að hefja framkvæmd þessa framfaramáls.

Virðulegur forseti. Í 15. tölulið á þskj. 427 er að finna breytingartillögu Samfylkingarinnar við lið 12-902 sem eru framlög til Samkeppnisstofnunar. Það er tillaga um að auka framlög til hennar um 30 millj. kr., en fram kom á fundi Samkeppnisstofnunar með fjárln. að hún hefur verið undir hagræðingarkröfu sem frá stofnun hennar hefur gert henni að spara nú uppsafnað um 20 millj. kr. Það er augljóst að aðstaða Samkeppnisstofnunar til rannsókna er ekki nægilega góð. Rannsóknir þar hafa tekið allt of langan tíma eins og þjóðinni er kunnugt. Ef ríkisstjórnin meinar eitthvað með áhyggjum af samþjöppun eignarhalds í einstökum atvinnugreinum þá hlýtur hún að ljá tillögunni lið sitt.

Virðulegi forseti. Ég held að við öll þekkjum hina miklu umræðu um sorpförgun í landinu. Mörg sveitarfélög standa frammi fyrir því vandamáli að finna lausn á sorpmálum sínum. Hvert sveitarfélag er í því sambandi að leita að sérstökum stað, jafnvel innan sinna marka, eða þá að nokkur sveitarfélög reyna að slá sér saman um það. Jafnframt þessu hafa reglur um meðferð sorpurðunarstaða verið hertar og allar reglur um meðferð sorps. Því leggjum við þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs til að umhvrn. verði falið að gera landsúttekt á sorpmálum og vinna tillögur um heildstæðar aðgerðir í sorpförgun í landinu. Þetta er ekki málefni einstakra sveitarfélaga sem slíkt heldur verður að vinna heildstæða úttekt á möguleikum í sorpförgun til framtíðar. Ég tel þetta afar brýnt. Við þekkjum öll þessa umræðu innan sveitarfélaganna. Sorpförgunarmálin eru gríðarlegt vandamál. Það er miklu nær að við tökum á þessu heildstætt.

Forseti. Náttúrufarskort og önnur grunngögn eru forsenda skynsamlegra ákvarðana í umhverfismálum, og jafnframt í atvinnumálum og fjölda málaflokka sem okkur varðar. Á nýafstöðnu umhverfisþingi voru miklar heitstrengingar og kröfur um að þessi kort yrðu gerð. Þær kröfur bárum við samfylkingarmenn fram í þinginu í frv. Bryndísar Hlöðversdóttur o.fl. Við höfðum frumkvæði að því í umhvn. að náttúrufarskortin voru sett inn í sameiginlegt álit nefndarinnar til fjárln. Þessar tillögur vantar hins vegar hjá meiri hluta fjárln. Það hljóta að vera mistök. Hér gefst þingheimi kostur á að bæta úr þeim mistökum. Ég segi já.

Hæstv. forseti. Hér er um að ræða framlög til hinna landshlutabundnu náttúrustofa. Þeir þingmenn sem hlustuðu á ræðu mína í gær urðu þess vísir að í fjárlagafrv. er ekki gert ráð fyrir að fylgt verði eftir lagaákvæði sem lýtur að því að ríkisvaldið skuli greiða sem svarar launum forstöðumanns hjá náttúrustofunum ásamt jafnhárri upphæð til almenns rekstrar. Laun forstöðumanna með launatengdum gjöldum hjá stofunum eru 5,8 millj. kr. Það þýðir að lögbundið grunnframlag til hverrar stofu ætti að vera 11,6 millj. kr. Það er það sem þessi brtt. gengur út á en við munum að sjálfsögðu styðja þá brtt. meiri hluta fjárln. að stofurnar fái aukið framlag til sérstakra verkefna. En skilyrðið er að grunnframlag til hverrar stofu sé í samræmi við lög, þ.e. 11,6 millj. kr.

Herra forseti. Það er að sjálfsögðu eðlilegt að fasteignin við Grensásveg 12 verði seld þegar nýtt húsnæði er komið til sögunnar í Náttúrufræðihúsi fyrir þá starfsemi sem það hýsti. En það er með öllu óskiljanlegt að Háskóli Íslands skuli ekki eiga að njóta söluandvirðis hinnar eldri eignar að fullu. Ekki veitir af, hvort heldur væri til áframhaldandi uppbyggingar við háskólann, tækjakaupa eða t.d. til að þoka af stað áformum um að byggja sýningarsal við Náttúrufræðihúsið í Vatnsmýrinni. Engin rök standa til þess að undanskilja hluta söluandvirðisins. Háskóli Íslands hefur bundið sér miklar byrðar með því að gera samning um að ljúka Náttúrufræðihúsinu og mun stór hluti tekna Happdrættis Háskóla Íslands á næstu árum fara til að greiða afborganir af lánum í stað þess að geta staðið undir nýjum byggingum. Þá er rétt að geta þess að með því að afgreiða málið með þessum hætti er fjárlagavaldið í raun framselt í hendur framkvæmdarvaldsins. Það verður þá í þeirra höndum að ákveða hver skiptingin verður. Afgreiðslan er á allan hátt óeðlileg og eðlilegast að fella burtu orðið ,,hluta`` þannig að háskólinn fái söluandvirðið að fullu.

Herra forseti. Við höfum óskað eftir því að hér komi sérstaklega til atkvæða töluliður 4.1 í 6. gr. frv., í heimildargrein, þannig að fram fari atkvæðagreiðsla um það sérstaklega hvort heimila eigi sölu á landi Keldna og Keldnaholts og verja hluta andvirðisins til eflingar vísindarannsóknum. Við teljum reyndar að öll þessi áform orki mjög tvímælis og áskiljum okkur fullan rétt til andstöðu við að í þetta verði ráðist yfir höfuð. En það bítur auðvitað höfuðið af skömminni ef sömuleiðis á í þessu tilviki aðeins að ráðstafa hluta andvirðisins, þeirra miklu verðmæta sem þarna eru fólgin í verðmætu landi og húsnæði, til að efla vísindarannsóknir. Til slíks var stofnað og er enn þann dag í dag með rekstri starfseminnar á Keldum. Öll þessi áform eru því afar tortryggileg. Eins og þetta er í pottinn búið er ekki annað hægt en að greiða atkvæði gegn þessu ákvæði frv.

Herra forseti. Hér koma til afgreiðslu breytingartillögur um að við bætist heimildir til að selja allmargar jarðir í eigu ríkisins vítt og breitt um landið. Við höfum undanfarin ár, þingmenn Vinstri hreyfingarinnar -- græns framboðs, verið mjög gagnrýnin á hvernig ríkið hefur farið með jarðeignir sínar. Þar hefur ríkt mjög handahófskennd framkvæmd varðandi það hvort jarðir eru seldar, hvernig og hverjum. Í reynd vantar alla stefnumótun um hvernig ríkið skuli fara með opinbert jarðnæði. Mikillar og vaxandi gagnrýni gætir í garð þess að ríkið selji einkaaðilum, jafnvel úr þéttbýli, jarðir í sveitum sem gjarnan leiðir til þess að afnot nálægra landeigenda og bænda af jarðnæðinu minnka. Vegum er lokað með keðjum og umferðarréttur almennings og möguleikar til að njóta útivistar á opinberu landi minnka. Öll þessi mál þarf að taka til endurskoðunar og framkvæmd þeirra hefur verið í skötulíki í höndum hæstv. landbrh. og ríkisstjórnar. Það er auðvitað til skammar, herra forseti, eins og fleira.