Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

* Flm. (Gísli Guðmundsson): Eins og hv. þm. er kunnugt, var á síðasta þingi samþ. breyt. á l. um bann gegn dragnótaveiði í landhelgi, sem var þess efnis. að stórlega var rýmkuð heimildin til þessara veiða. Bæði ég og aðrir, sem að þessu frv. standa, vorum þeirrar skoðunar þá, að þessi breyt. ætti ekki rétt á sér, og ég hygg, að það muni sýna sig strax eftir þetta fyrsta sumar, sem breyt. er búin að vera í gildi, að spár manna um slæm áhrif af þessari löggjöf muni koma fram. Í þessu frv., sem hér liggur fyrir, er ekki lagt til, að l. verði breytt í það horf, sem áður var. Við gerðum ekki ráð fyrir, að það mundi ná fram að ganga, meðan reynslan hefir ekki sannað okkar mál frekar en nú er orðið. Hinsvegar höfum við viljað gera till. um það, að l. yrði breytt að því leyti, að skipum, sem eru yfir 35 smálestir að stærð, verði bönnuð dragnótaveiði á svæðinu frá Straumnesi að Eystra-Horni, þ. e. a. s. fyrir Norður- og Austurlandi. Lengra höfum við ekki talið rétt að fara að þessu sinni, og þarf þetta í rauninni ekki nánari skýringar. Frv. byggist á því, að skárra sé að vera laus við þessi stærri skip en að hafa þau einnig í landhelginni, og því sé nokkur bót á ráðin, ef frv. verður að l. *) stjarna (*) framan við nafn ræðumanns teknar, að ræðan sé prentuð eftir handriti innanþingsskrifara, óyfirlesin af ræðumanni.

*Pétur Ottesen: Ég get tekið undir þau orð hv. 1. flm., að þetta frv. stefnir í rétta átt að því leyti, sem það miðar að því að auka friðun í landhelginni frá því, sem nú er, enda var ekki annars að vænta frá þessum hv. þm., sem hafa lagt því lið að undanförnu að verja landhelgina fyrir þeirri miklu ásælni, sem hefir verið í frammi höfð hér á þingi, bæði vegna þeirra hagsmuna, sem landsmenn hafa átt að hafa af þessu, þótt þar hafi aðeins verið um stundarhagsmuni að ræða, og þá ekki siður til hagsmuna fyrir okkar sambandsmenn, Dani og Færeyinga, þó að hinsvegar hafi verið sýnd viðleitni til að stía þeim burt með takmörkun á þeirri skipastærð, sem nota má til þessara veiða, þó að það náttúrlega sé haldlítil bót, ef á annað borð þessir menn færu að hugsa sér að hagnýta sér þau auðæfi, sem hér eru við strendur landsins inni í vogum og víkum, sem þó vitanlega yrði ekki til að skerða þeirra hagsmuni í framtíðinni, þar sem vitað er, að tengslin milli Danmerkur og Íslands verða slitin eftir nokkur ár. En ég vil út af þessu frv., sem hér er fram komið, mælast til þess við hv. flm. og aðra, að við reynum að taka höndum saman og gera betri bragarbót á þessum l. heldur en í þessu frv. felst, og þá fyrst, að sömu ákvæði verði látin gilda kringum allt land að því er hámarksstærð skipanna snertir, og svo ætti líka að banna veiðarnar við suðurströndina allt árið. Ættum við nú að freista, hvað við gætum komizt langt á leið með þessa nauðsynlegu friðun, sem um er að ræða, í áframhaldi af þeirri stefnu, sem við höfum haft í þessu máli, og ég veit, að undir meðferð málsins munum við kynna okkur, hvað okkur getur orðið ágengt í þessu efni, og það er þó undir öllum kringumstæðum sjálfsagt, að það sama bann gildi um þessa báta árið um kring og hvar sem er við strendur landsins, því að ekki er til fyrirmyndar ástandið, sem skapað var og komið á um nokkurt árabil, að láta önnur l. gilda á Suður- og Vesturlandi en á Norður- og Vesturlandi, þar sem hættan um vitanlega jafnmikil, og þó kannske öllu meiri hér við suðurströndina en nokkursstaðar annarsstaðar, af því að þar var verið að grafa ræturnar undan okkar eigin afkomu að því er fiskveiðar snertir. Alþingi má ekki fara að taka aftur upp það ófremdarástand, að láta ekki sömu l. og reglur gilda í þessum efnum. Ég vænti svo góðrar samvinnu við mína gömlu samherja í þessu máli um það að freista, hvað við getum gert fyrir fósturjörðina í framtíðinni í því að verjast þessari ásælni, sem um hefir verið að ræða að undanförnu, sem löggjöf þessi ber vott um.

* Flm. (Gísli Guðmundsson): Ég vil taka undir það, sem hv. þm. Borgf. sagði, að okkar lið hér á þingi, sem höfum á réttu að standa í dragnótamálunum, á eftir að aukast frá því í fyrra, og sá rétti málstaður mun áður en langt um liður sigra í þessu máli, þegar menn eru búnir að sjá, hvaða áhrif það hefir að opna landhelgina eins og gert var með breyt. í fyrra. Hinsvegar verð ég að segja, eins og ég tók fram: fyrri ræðu minni, að þótt ég búist við, að þessi breyt. hljóti að verða, þá er ég dauftrúaður á, að reynslan frá síðasta ári hafi nægilega sannfært þá. sem afvegaleiddir voru í málinu, um það, sem á að gera, en hinsvegar mun ekki verða langt þangað til. Hv. þm. Borgf. minntist á, að rétt væri, að það sama gilti fyrir allt landið um stærð á skipunum. Ég skal taka fram, að ef brtt. kemur í þessa átt, þá geri ég ráð fyrir, að ég fylgi henni. En ég vænti, að þeir, sem slíka till. kynnu að bera fram, athugi þá um leið að stofna ekki málinu í heild í hættu.



Ég get látið nægja að vísa til grg. á þskj. 38. Leyfi ég mér svo að leggja til, að málinu verði vísað til sjútvn. og 2. umr.



Þetta frv. hefir verið flutt á 3 undanförnum þingum, en alltaf dagað uppi. Aðaltilgangurinn með frv. er að koma í innlendar hendur viðgerðum á skipaflotanum, sérstaklega togaraflotanum. En viðgerðarkostnaður þessi nemur nú árlega um 1 millj. kr. alls. Þar af eru framkvæmdar viðgerðir í landinu fyrir um 400 þús. kr., en erlendis fyrir um 600 þús. kr. Þetta er afarmikið fé og vinna, sem þarna fer út úr landinu, eins og menn geta séð af því, að 2/3 af viðgerðarkostnaðinum mun vera vinnulaun. Ég skal viðurkenna, að eins og sakir standa, þá mun stálsmiðjurnar hér á landi vanta tæki til þess að geta framkvæmt viðgerðirnar á svo skömmum tíma sem útgerðarmenn krefjast, en á því er enginn vafi, að ef þetta frv. yrði að 1., mundu smiðjurnar afla sér þeirra tækja, sem þarf til þess, að viðgerðirnar gætu farið fram svo fljótt, að ekki yrði meiri töf að því en að láta gera við skipin erlendis. Það má líka geta þess, að í frv. er gert ráð fyrir, að viðkomandi ráðuneyti samþ. eða löggildi þær skipasmiðjur, sem teljast fullnægjandi, og þótt l. yrðu samþ., þá kæmu þau ekki til framkvæmda fyrr en tryggt væri, að þessar smiðjur gætu leyst verkið eins fljótt og vel og ódýrt af hendi og þær erlendu. Ég ætla ekki að fjölyrða um frv., en geri það að till. minni, að því verði vísað til sjútvn. og 2. umr. Vona ég, að n. taki málið til ýtarlegrar íhugunar og skili nú nál., þar sem þetta er í 3. sinn, sem hún fær það til meðferðar. Ég vænti því, að málið fáist nú afgr. frá n., svo að almenningi gefist kostur á að heyra undirtektir þingsins undir málið.