Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv., sem er stjfrv., er flutt eftir ósk stjórnar happdrættis Háskóla Íslands. Í núgildandi lögum er svo fyrir mælt, að hlutatala í happdrætti háskólans megi vera 55 þús. hið mests. Stjórn happdrættisins óskaði eftir heimild til þess að hækka þessa tölu, og var þá um tvær leiðir að velja. Önnur var sú að breyta lögunum þannig, að hámarkstalan skuli ákveðin með reglugerðarákvæði. Hin leiðin að breyta í lögunum þessari upphæð, 55 þús., til hækkunar. Stjórn happdrættisins óskaði fremur eftir því, að fyrri leiðin væri farin, og í samræmi við það var frv. flutt, eins og það í upphafi var lagt fyrir þessa hv. d., þannig að hlutatalan í happdrætti háskólans skuli ákveðin í reglugerð. Hv. fjhn. þessarar d. mælti með samþykkt frv. óbreytts. Þannig var málið afgreitt út úr þessari hv. d. Fjhn. Nd. óskaði heldur eftir, að hin leiðin yrði farin, að hækka hlutatöluna úr 55 þús. upp í 65 þús., en hafa hana lögboðna eftir sem áður. Varðandi önnur happdrætti hefur þetta verið sitt á hvað. Þannig er í lögum um happdrætti dvalarheimilis aldraðra sjómanna höfð sú aðferð að ákveða hámarkstöluna með reglugerðarákvæði. Hins vegar í lögum um vöruhappdrætti Sambands ísl. berklasjúklinga er hámarkið lögákveðið. Ég tel í rauninni litlu skipta, hvor aðferðin er höfð, og tel enga ástæðu til að gera þetta mál að ágreiningsefni milli deilda og legg því til, að það verði samþ. og afgreitt héðan úr þessari hv. d. í því formi, sem Nd. afgreiddi það. Mér er kunnugt um, að stjórn happdrættis háskólans telur þá lausn mjög vel viðunandi. Það er jafnt eftir þeirri leið sem eftir hinni fyrri orðið við óskum háskólans um að hækka hámarkstölu hlutamiðanna. - Ég vil sem sagt leggja til, að þessi hv. d. samþykki frv., eins og það nú liggur fyrir.



Herra forseti. Frsm. heilbr.- og félmn., Unnar Stefánsson varaþm., er vikinn af þingi, en ég hleyp í skarðið fyrir hann, til þess að gera með fáum orðum grein fyrir afstöðu n., en málinu var á sínum tíma til hennar vísað og hún hefur síðan um það fjallað. N. var sammála um að leggja til, að frv. verði samþ. með lítils háttar breytingum, sem greint er frá á þskj. 120. Þegar málið var til 1. umr. í þessari hv. d. hinn 8. nóv. s.l., fylgdi félmrh. því úr hlaði og rakti efni þess allrækilega og gerði m.a. grein fyrir þróunarsögu bjargráðasjóðs. Ég tel ekki efni til að endurtaka neitt af því né ræða frekar einstakar greinar frv. en í heild sinni miðar það að því að efla sjóðinn, þannig að hann verði betur því hlutverki vaxinn, sem honum er ætlað. Hin fyrri brtt. á þskj. 120, sem heilbr.- og félmn. ber fram, þarf ekki skýringa við. Hún er ekki efnisbreyting, en einungis til þess að hugsunin verði skýrar orðuð. Hin síðari brtt. þarf raunar ekki heldur skýringar, en í henni felst það, að lögin skuli öðlast gildi hinn 1. jan. 1961, í stað þess að frv. ráðgerir, að það skuli öðlast gildi þegar í stað. Með frv. er ráðgerð nokkur skipulagsbreyting á sjóðnum og aukning á skyldum þeirra aðila, sem leggja sjóðnum fé, og er því eðlilegt að miða gildistökuna við áramót, enda hefst þá nýtt reikningsár sjóðsins. Ég legg til, herra forseti, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 3. umr.



Herra forseti. Það var aðeins um eitt atriði, sem ég vildi spyrja frsm. hv. n. Það er í 3. gr. frv., þar segir: „Stjórn sjóðsins, er nefnist bjargráðastjórn, skipa ráðuneytisstjórinn í félagsmálaráðuneytinu, sem er formaður stjórnarinnar, formaður Búnaðarfélags Íslands, forseti Fiskifélags Íslands og formaður Sambands íslenzkra sveitarfélaga. Samkvæmt þessu er fjögurra manna stjórn fyrir þessum sjóði. Ég býst við, að þetta sé fremur óvenjulegt, að sjóður hafi fjögurra manna stjórn. Ég hef hins vegar ekki rekizt á neitt ákvæði í þessu frv., sem kveður á um það, hvernig að skuli fara, ef jöfn eru atkvæði í þessari sjóðsstjórn. Þessar stofnanir, sem eiga að nefna til menn í stjórnina, er ekkert við að athuga, þetta eru landsstofnanir. En sjálfsagt gætu komið fleiri til, sem mættu eiga þarna hlut að, og væri að mínum dómi enginn vandi að finna hliðstæða stofnun, sem gæti nefnt fimmta manninn, svo að þarna væri fimm manna stjórn. Ég verð að segja, að ég kann fremur illa við þetta ákvæði og tel það óvenjulegt, og ef það á að standa, þá hefði mér fundizt, að þarna hefði þurft að vera ákvæði um það, hvernig skuli fara að, ef jöfn atkvæði yrðu í sjóðsstjórninni.



Herra forseti. Það er rétt, sem hv. 4, þm. Vestf. segir, að í frv. er ráðgert, að í bjargráðasjóði verði 4 manna stjórn. Hann benti á, að það væri óvenjulegt, að stjórn stofnunar skipuðu einungis fjórir menn, og spurðist fyrir um það, hvernig fara skyldi að, ef atkvæði yrðu jöfn við atkvgr. Ég geri ráð fyrir, að það sé rétt hjá hv. þm., að það sé algengara, að tala stjórnarmanna ýmissa sjóða og stofnana sé oddatala, en ekki jöfn tala. Hins vegar sýnist mér það liggja í augum uppi, að þegar svo ber við, að atkv. falla þannig, að þau eru jöfn, þá er tillaga fallin, eins og eftir venjulegum fundarskapareglum. Til þess að meiri hluti fáist í þessari stjórn, þarf því 3 atkv. eða 2 atkv. og 1 sitji hjá eða greiði ekki atkv., ef einhver er í andstöðu. Ég sé því ekki, að þetta þurfi að valda neinum vandræðum eða erfiðleikum og ekki ástæða til þess að gera till. um, að fjölgað verði í stjórninni af þeim sökum. Það þótti við hæfi að breyta lögunum um bjargráðasjóð þannig, að Samband ísl. sveitarfélaga ætti þar nokkurn hlut að, og er því svo fyrir mælt í frv., að formaður sambandsins skuli eiga sæti í bjargráðasjóðsstjórn. Ég held, að það hafi ekki verið annað, sem hv. þm. benti sérstaklega á í þessu efni.



Herra forseti. Hv. frsm. hefur staðfest það, sem ég hélt fram, að það sé venjan að hafa oddatölu í stjórn sjóða. Ég hygg, að það sé svo að segja algild regla. Hann svaraði því, að sjálfsagt félli það mál, sem fengi aðeins 2 atkv. En þetta er ákaflega óheppilegt fyrirkomulag, hvar sem það er, að mál eyðist, að mál falli, ekki hægt að afgreiða mál bara fyrir það, að það eru fjórir hafðir í stjórn sjóðsins. Þetta er nefnilega afturför frá því, sem var. Það voru þrír í stjórn sjóðsins. Ef það þarf endilega að bæta við forstjóra Sambands ísl. sveitarfélaga, þá er áreiðanlega hægt að finna einhverja hliðstæða stofnun við Fiskifélag Íslands og Búnaðarfélag Íslands, sem gæti nefnt einn mann, svo að það væri oddatala í stjórninni. Ég vil beina því til hv. n., hvort hún vilji ekki athuga þetta atriði frv. fyrir 3. umr, og bæta úr því.