Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og fram kemur í nál. með þessu frv., skipaði hæstv. menntmrh. á árinu 1962 n. til þess að semja nýja reglugerð fyrir Húsmæðrakennaraskóla Íslands. Við nánari athugun komst n. að þeirri niðurstöðu, að það mundi ekki verða hægt að semja viðunandi reglugerð fyrir skólann að óbreyttum lögum. Hæstv. ráðh. féllst á þetta sjónarmið og fól n. að endurskoða núgildandi lagaákvæði um húsmæðrakennaraskólann, sem er að finna í l. nr. 16 frá 1947, lögum um menntun kennara. Fyrirmyndir sótti n. við samningu þessa frv. til Norðurlandanna, aðallega Svíþjóðar og Danmerkur og aðalbreytingarnar frá núgildandi lögum eru í því fólgnar í fyrsta lagi, að lengdur er námstími í skólanum úr 21/2 ári í 31/2 ár. Þá er inntökuskilyrðum breytt með hliðsjón af núgildandi inntökuskilyrðum í kennaraskólann. Í þriðja lagi er fjölgað námsgreinum. Þá eru auk þess ýmis ákvæði fyllri um skólann og skólastarfið, en er í núgildandi lögum. Í aths., sem frv. fylgja, er gerð nánari grein fyrir þeim breytingum, sem lagðar eru til með þessu frv. og ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þær, enda fylgdi hæstv. menntmrh. frv. úr hlaði við 1. umr. málsins með allýtarlegri ræðu. Eins og fram kemur á nál. á þskj. 545, hefur menntmn. þessarar hv. d: haft frv. til athugunar og mælir n. einróma með samþykkt þess.



Herra forsetl. Menntmn. þessarar hv. d. hefur haft þetta frv, til athugunar alllengi. Eins og fram kemur í nál. á þskj. 544, sendi n. háskólanum og Hinu íslenzka náttúrufræðifélagi frv. til umsagnar. Hafa þær umsagnir borizt og einnig hefur n. borizt erindi frá stjórn Náttúrugripasafnsins. Því er ekki að leyna, að nokkuð hefur borið á milli í umsögnum þessara aðila og erindum, og hefur það m.a. leitt til þess, að þess hefur verið óskað af einstökum nm. að fá svigrúm til þess að kynna sér til hlítar umsagnirnar og fá tíma til þess að athuga vel málið og rækilega, áður en það yrði afgreitt í n. Hins vegar er orðið það áliðið þingtímans, að n. varð sammála um að mæla með frv. við 2. umr. málsins til þess að þoka því áleiðis, en einstakir nm. áskilja sér rétt til þess að flytja brtt. við frv. við 3. umr. Og eins og fram kemur í nál., mun nefndin hafa málið áfram til frekari athugunar milli umr. Sé ég ekki á þessu stigi ástæðu til þess að fjölyrða frekar um málið.



Herra forseti. Það var alltaf ráð fyrir því gert, að afla þyrfti heimilda til lántöku vegna vegaframkvæmda. Það er í fyrsta lagi vegna Reykjavíkurbrautar, í öðru lagi Siglufjarðarvegar, í þriðja lagi Múlavegar og í fjórða lagi Ólafsvíkurvegar við Enni, viðbót við þá heimild, sem var fyrir hendi. Þessum vegi hefur nú verið lokið, en það vantaði 3 millj. kr. lánsheimild, til þess að hægt væri að ljúka veginum og er nú farið fram á það hér. Hér er farið fram á nokkru hærri heimildir, en gert var ráð fyrir, að kostnaður væri við hvern veg fyrir sig. Í vegáætlun var gert ráð fyrir 4 millj. kostnaði við Múlaveg, en hér er farið fram á lánsheimild upp á 4.5 millj. Í Siglufjarðarveg var gert ráð fyrir 12 millj., en lánsheimildin er miðuð við 13 millj. Það var gert ráð fyrir, að við að steypa Reykjanesveg væri kostnaður 110.6 millj., en hér er miðað við 115 millj. Þetta er gert í öryggisskyni, ef kostnaðurinn skyldi hækka eitthvað vegna kauphækkana eða annars kostnaðarauka og getur það ekki komið að sök, þó að heimildin sé nokkuð rífleg miðað við þá kostnaðaráætlun, sem fyrir liggur. Samkv. þessu er hér farið fram á lánsheimild upp á 135.5 millj. kr., sem þarf að afgreiða, áður en þessu þingi lýkur. Ég geri ráð fyrir því, að hv. alþm. veiti því athygli, að í vegáætluninni var gert ráð fyrir kostnaði við að ljúka Reykjanesbrautinni frá Kúagerði og að Njarðvíkum, 62.5 millj. kr. Hins vegar var áætlun um kostnað við að steypa veginn 110.6 millj. Nú hefur verið horfið að því ráði að steypa veginn frá Kúagerði að Fitjum og malbika þaðan til Njarðvíkur, en það er vegarkafli, sem alltaf er verið að taka upp, vegna þess að það er inni í kauptúninu. Þetta verður miklu dýrara fyrir það, að steypt er heldur, en malbikað, en að athuguðu máli þótti eðlilegt að steypa veginn með tilliti til þess, að það hefur nú þegar verið steyptur verulegur kafli af veginum og þessi vegur hefur þá sérstöðu, að það verður tekið umferðargjald til þess að standa undir töluverðum hluta af kostnaðinum. Hins vegar er ég sannfærður um það, að aðrar hraðbrautir hér í kringum Reykjavík, Austurvegur, Vesturlandsvegur og aðrar hraðbrautir, verða eftirleiðis malbikaðar, vegna þess að það er ódýrara og það verður kallað hratt eftir framkvæmdum, og ég geri ekki ráð fyrir, að á þeim vegum verði tekið umferðargjald. Ég tel, að það sé rétt stefna, sem Reykjavíkurborg hefur tekið upp, þ.e. að hraða malbikun yfir sem stærst svæði, eins og við höfum greinilega séð á s.l. ári, þ.e. að fá slétt slitlag á sem flestar götur,og við getum ekki beðið eftir því árum saman lengur, að fjölförnustu vegir t.d. Austurvegur og Vesturlandsvegur upp að Álafossi og síðan upp í Kollafjörð, þeir komi með varanlegt slitlag. Þetta er svo mikill sparnaður á sliti og benzíni, að það hefur verið reiknað út, að þetta gæti munað allt að 4.000 kr. á hvern bíl á ári, ef hann ekur eftir sléttum malbikuðum eða á holóttum malarvegum og þess vegna er það, að það hlýtur að verða niðurstaðan að hraða því að koma slitlagi á sem víðast. Og það gengur betur, það verður öruggara og hefur verið reiknað út, að þegar til lengdar lætur, þá hefur orðið jafnvel meiri sparnaður í því að malbika. En eins og ég sagði, Reykjanesbrautin hefur þá sérstöðu, að það hefur þegar verið steyptur verulegur hluti af henni og það er fyrirhugað að taka þar umferðargjald, sem naumast verður komið við annars staðar. Ég vildi svo, herra forseti, leggja til, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til 3. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Ég gerði ráð fyrir því, að hæstv. samgmrh. mundi leggja til, að þetta mál færi í samgmn., þar sem ég á ekki sæti og ætlaði þess vegna við þessar umr. að vekja athygli n. á örfáum atriðum. Nú hefur ráðh. lagt til, að þetta fari til fjhn., þar sem ég hef tækifæri til að fjalla um málið, og ég skal því ekki fara um það mörgum orðum á þessu stigi. Það eru ekki nema fáeinar vikur síðan hv. Alþ. afgr, þál. um vegáætlun fyrir árin 1965 –1968. Í þeirri vegáætlun er kafli um þær framkvæmdir, hraðbrautir, landsbrautir og þjóðbrautir, sem verða ekki að öllu leyti greiddar af fé vegasjóðs á áætlunartímabilinu. Til þeirra er heimilað að verja ákveðnum upphæðum, sem þar eru tilteknar, enda verði fjár aflað með lántökum og það frv., sem hér liggur fyrir er, að því er mér skilst, borið fram af því tilefni. Ég vildi þess vegna vekja athygli á því, að mér virðist, að það sé ekki fullt samræmi milli þeirra talna, sem heimilaðar eru í vegáætluninni og þeirra talna, sem eru í þessu lánsheimildarfrv. Mér telst svo til, elns og hæstv. ráðh. gerði að nokkru leyti grein fyrir áðan, að þessi mismunur eigi sér tvenns konar rætur. Annars vegar þær, að það er gert ráð fyrir því, að lántökurnar verði nokkuð rúmar, vegna þess að nú þegar séu komnar til sögunnar hækkanir, síðan þessar áætlanir voru gerðar á síðasta hausti, eins og raunar er getið um í grg. og svo enn fremur hitt, að nú hafi verið ákveðið að steypa Reykjanesbrautina í staðinn fyrir að malbika. Þegar þáltill. um vegáætlun var samþ. hér fyrir nokkrum vikum, voru þær tölur, sem inn í hana voru teknar, miðaðar við það, að Reykjanesbrautinni yrði lokið eða slitlaginu frá Kúagerði til Keflavíkur yrði lokið á þessu ári og það yrði malbikað. Framkvæmdaheimild vegáætlunarinnar nær því aðeins til tæpra 70 millj. kr., og sú framkvæmdaheimild, sem í vegáætluninni felst, að gera megi fyrir lánsfé í þessum vegi á árinu, er 62 millj. og það er það, sem það kostar að malbika þennan spotta, en nægir auðvitað engan veginn til þess að steypa hann. Mér mundi þykja æskilegt, að hæstv. ráðh. gerði grein fyrir því nú, hvort hann telur, að sú upphæð, sem tiltekin er í vegáætlun, sé ekki takmarkandi fyrir það, sem hann getur látið gera í þessum vegi á árinu. Ég vil láta í ljós ánægju mína yfir þeim sjónarmiðum, sem komu fram hjá hæstv. ráðh. í sambandi við gerð varanlegs slitlags á fjölförnustu vegina. Það kom fram hjá hæstv. ráðh., að hann telur, að taka eigi upp sömu stefnu og hann telur Reykjavíkurbæ hafa tekið upp á síðkastið, að leggja meiri áherzlu á, að eitthvað sé hægt að komast yfir, heldur en að gera það með þeim allra vandaðasta hætti, sem steinsteypa er. Ég er á sömu skoðun og ráðh. um þetta efni. Ég tel, að ef við ætlum okkur að steypa þessar brautir yfirleitt, þá muni okkur verða of seint og lítið ágengt, enda mjög vafasamt, þó að ég skuli ekki á þessu stigi leggja dóm á það, að það sé tæknilega réttlætanlegt að fara þá dýru leið, þar sem hún muni ekki í framtíðinni jafnast af lækkuðum viðhaldskostnaði. Nú upplýsir hæstv. ráðh., að það hafi verið ákveðið að steypa þennan hluta Reykjanesbrautar, sem gert var ráð fyrir að malbika, þegar vegáætlunin var afgreidd og færir þau rök fyrir því, að það sé réttlætanlegt, af því að þegar sé búið að steypa alllangan kafla af leiðinni annars vegar og hins vegar að taka eigi vegatoll, sem muni jafna þennan mismun. Ég ætla mér ekki hér að efna til neinna umr. um það, hvort þessi ákvörðun sé í sjálfu sér skynsamleg eða ekki, en mig langar til í þessu sambandi að fá það upplýst betur, en gert hefur verið, hvað kostnaðarmunurinn er mikill, hvað fljótt er gert ráð fyrir, að vegatollurinn jafni það, hvað gert er ráð fyrir, að hann geti orðið mikill á ári hverju og hvað hann eigi að vera hér. Mér virðist, að af þessu, sem virðist hér koma fram, hljótum við að draga nokkurn lærdóm. Við höfum gert ráð fyrir því að framkvæma vegaframkvæmdir í landinu samkv. 4 ára áætlun. Sú 4 ára áætlun, sem nú er í gildi, er líklega ekki nema 4 vikna gömul, en hún virðist þegar orðin í ýmsum atriðum úrelt. Hæstv. ráðh. telur eðlilegt, að lántökurnar miðist við það, að vegáætlunin sé orðin úrelt vegna verðhækkana, enda eru lántökuheimildirnar 10% eða tæplega það hærri en gert er ráð fyrir í vegáætlun, Í öðru lagi er vegáætlun orðin úrelt sökum þess, að ríkisstj. hefur lýst yfir, að hún muni skera niður 20% af ríkisframlaginu. Og í þriðja lagi virðist hún vera orðin breytt að því er lýtur að þeim veigamikla vegi, Reykjanesbrautinni, sem er mesta og dýrasta vegaframkvæmd, sem við fáumst nú við. Mér hefði þótt vænt um það, ef hæstv. ráðh. hefði viljað láta í té svör við þeim spurningum, sem ég hef beint hér til hans, ef hann kynni að hafa þau handbær. Ef svo er ekki, þá kæmi að sama gagni að fá þau í n. En mér þætti fróðlegt að fá nánari grg. hæstv. ráðh. fyrir því, hvernig hann telur framkvæmdaheimildum vera háttað í sambandi við Reykjanesbrautina og þá breytingu, sem orðið hefur á þeim áætlunum, síðan vegáætlunin var samþykkt.



Herra forseti. Vegáætlunin er vitanlega ekkert úrelt, þó að hér sé í einu atriði gert ráð fyrir að breyta henni. Vegáætlunin er þingsályktun, sem hv. Alþ. hefur afgr. Þessari þál. er nefnilega hægt að breyta með lögum, en ekki með öðrum hætti og ef hv. Alþ. vill ekki samþ. ábyrgðarheimild það háa, að hægt verði að steypa Keflavíkurveg, þá verður það vitanlega ekki gert. En með l. er hægt að breyta þál., jafnt vegáætlun sem öðrum þál. og vegáætlun verður ekki breytt með öðrum hætti, en með l. Þess vegna eru þessar 62.5 millj. ekki bindandi, ef Alþ. ákveður að hækka þessa upphæð með l. Um niðurskurð á vegafé, þá lá það fyrir, áður en vegáætlunin var afgreidd, að 47 millj. kr. framlagið, sem á fjárl. er, yrði lækkað um 20% . Þessu var lýst yfir í hv. fjvn., og fjvn. bókaði það, að framkvæmd á þessum niðurskurði skyldi þannig hagað, að vegamálastjóri hefði samráð við þm. viðkomandi kjördæma og ég vænti þess, að vegamálastjóra takist að fá upplýsingar hjá hv. þingmönnum um það, hvernig þeir vilji haga niðurskurðinum í kjördæmunum. Og ég hef bent á það, að niðurskurðurinn og framkvæmd hans, það eru tvö atriði: Annars vegar það, hvort eigi að skera niður og ég get vel skilið stjórnarandstöðuna og reyndar alla þm., að þeir eru á móti því, að niðurskurðurinn sé gerður, 20% af þessum 47 millj., en það er staðreynd. Svo er hins vegar framkvæmdin. Úr því að það er ákveðið, að þetta skuli gert, þá hljóta þm. að reyna að finna út það skásta í framkvæmdinni, þannig að það lá allt saman fyrir. Kostnaðarmismunurinn á að steypa og malbika, það hefur verið fullyrt, að hann mundi nema á milli 40 og 50 millj. kr., eins og kom fram í vegáætluninni, þar sem dæmunum var stillt upp, annars vegar 62.5 millj. og hins vegar 110 millj., ef hann væri steyptur. Það lá fyrir. En hin spurningin, um það, hversu langan tíma tæki að borga þennan mismun með vegtollinum og hvað hann þyrfti að vera hár, þær tölur hef ég nú ekki nákvæmlega hérna hjá mér og vil þess vegna ekki hafa þær yfir að þessu sinni, en ég tel sjálfsagt, að n. fái útreikning um það, - alveg sjálfsagt. Ég tel svo ekki ástæðu til að fjölyrða að svo komnu meira um þetta, en endurtek það, sem ég sagði áðan, að ég tel forsvaranlegt, að þrátt fyrir mína stefnu, sem ég heyrði að hv. 6. þm. Sunnl. er alveg sammála, að við eigum að leggja áherzlu á að fá slitlag sem víðast, þá vil ég samt sem áður leggja til, að Keflavíkurvegurinn verði steyptur, með tilliti til þess, að það hefur þegar verið steyptur helmingurinn af veginum og það er ákveðið að taka umferðargjald. Það er sérstaða, sem alveg réttiætir það að ljúka veginum með þeim hætti, sem byrjað var á að gera.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. ráðh. fyrir það, að hann ætlar að láta n. í té þær upplýsingar, sem ég var að biðja um og það er því ástæðulaust af mér að halda hér áfram umr. um þetta atriði. En mig langar aðeins til að koma á framfæri einni eða tveimur aths. við það, sem hæstv. ráðh. var nú að segja. Hæstv. ráðh. segir réttilega, að vegáætluninni sé hægt að breyta með lögum og það er þá e.t.v. athugandi, hvort það þarf ekki að gera einmitt það. Þetta frv., sem hér liggur fyrir, breytir ekki vegáætluninni í neinu. Það heimilar aðeins lántökur. Vegáætlunin segir til um, hve miklar framkvæmdirnar skuli vera, og ef lántökurnar verða meiri, en framkvæmdirnar, þá gengur bara af til síðari tíma, svo að í sambandi við þetta kemur til athugunar, hvort ekki þarf að taka um leið fram í lögunum, að það breytist þá líka framkvæmdaheimildin. Í öðru lagi upplýsti hæstv. ráðh., að upplýsingarnar um 20% niðurskurðinn hafi legið fyrir hv. fjvn., þegar hún afgreiddi vegáætlunina. Þetta þykja mér vera merkilegar upplýsingar, sem komu mér alveg á óvart, vegna þess að ég skil ekki, hvers vegna fjvn. þá afgreiðir til þingsins till. um vegáætlun, sem hún veit að er í rauninni með röngum tölum. Þetta finnst mér vera mjög einkennilegt og þessar upplýsingar komu mér á óvart. Mér þykir það mjög miður, að fjvn. skuli hafa gert þá hluti þannig og skapað með því erfiðleika, sem, eins og hæstv. ráðh. gat um, eru nokkrir við að skera þetta niður aftur.



Herra forseti. Ég held, að við verðum nú að líta svo á, að þegar ríkisstj. ber fram frv. um lántökuheimild til þess að ljúka Reykjanesbrautinni eins og öðru, þá felist í því ákvörðun um að framkvæma verkið með þeim hætti, ef lánsheimildin verður veitt, þannig að ég held, að hv. 6. þm. Sunnl. fallist nú á það að athuguðu máli, að ríkisstj, væri ekki að fara fram á þessa lántökuheimild, þessa hærri lántökuheimild, nema því aðeins að í því felist ákvörðun um framkvæmd á þennan hátt. Það liggur alveg í augum uppi.

Á þessu ári?

Vitanlega á þessu ári. Það er ekki farið fram á lántökuheimild til annarra framkvæmda með þessu frv, heldur en sem eiga að vinnast á þessu ári. Og svo verð ég að segja það, að mér þykir mjög leitt, að hv. 6. þm. Sunnl. skyldi ekki hafa fengið upplýsingar um það a.m.k. frá sínum flokksmönnum í fjvn., að talað var um niðurskurð á 47 millj., áður en vegáætlunin var samþykkt. Ég get tekið undir það, að mér þykir það slæmt, að hann skyldi ekki hafa fengið að vita það.



Herra forseti. Það hefur verið bent á það við þessa umr., að það er ekki samræmi í þeim tölum, sem settar eru í þetta frv. um heimild fyrir ríkisstj. til lántöku til vegaframkvæmda og þess, sem í vegáætluninni stendur. Hæstv. ráðh. segir, að þessi mismunur gagnvart Reykjanesbraut stafi að mestu leyti af því, að nú hafi verið ákveðið að steypa veginn, en á tímabili hafi verið ráðgert að malbika hann. Hæstv. ráðh. segir enn fremur, að það sé hægt að breyta vegáætlun með lögum. Ég skal ekki fullyrða neitt um það. En ekki væri óeðlilegt að líta þannig á, eins og fram kom hjá hv. 6. þm. Sunnl. (HB), að vegáætlunin takmarki framkvæmdirnar, en ef tekið verði hærra lán, þá bíði hluti af því fé til næsta árs, þeirra framkvæmda, sem þá yrðu gerðar. En það er annað, sem ég vildi leyfa mér að benda á. Ef samræmi væri á milli talna í þessu frv. og vegáætluninni, þá mundi ekki óeðlilegt, að þm. litu þannig á, að þetta frv. væri einungis staðfesting á því, sem efnislega hefði verið ákveðið, þegar vegáætlunin var sett. En ef farið verður að breyta tölum til einstakra framkvæmda og hæstv. ráðh. segir, að það sé opið að breyta vegáætluninni með lögum, þá sýnist ekki óeðlilegt, að það geti komið til athugunar að bæta inn nýjum vegum, hækka lán, sem ákveðin eru í vegáætluninni, til annarra vega en þeirra, sem í þessu frv. greinir. Ef það má breyta vegáætluninni um einstaka vegi, með lagafrv. sem þessu, þá hlýtur það einnig að vera opin leið að breyta fleiri atriðum vegáætlunarinnar á sama hátt og ég vildi gjarnan, að þetta yrði athugað í þeirri n., sem fær málið til meðferðar. Þá hefur það enn fremur blandast inn í þessar umr., að fyrirhugað sé að skera niður um 20% ríkisframlag til vegaframkvæmda á þessu ári og hæstv. ráðh. segir, að fjvn. hafi verið gert þetta kunnugt, áður en vegáætlunin var sett. Ég hef heyrt um þessar ráðagerðir og ég geri ráð fyrir því, að það sé út af fyrir sig rétt, að fjvn. hafi haft hugmynd um, að ríkisstj. stefndi að þessu. Nú er það álitamál, hvernig þessi niðurskurður verður framkvæmdur eða hve víðtækt valdsvið ráðh. er í því efni. Ég hef heyrt talað um, að það ætti að vinna að því þannig, að þingmenn kjördæmanna í samráði við vegamálastjóra og e.t.v. ráðh. reyndu að ná samkomulagi um, að einstökum verkum, sem ákveðin eru í vegáætluninni, yrði frestað, en ekki þannig, að það yrði lækkuð fjárveiting til hverrar einstakrar framkvæmdar sem þessum niðurskurði nemur. Nú hygg ég, að það sé álít a.m.k. sumra manna, sem vanir eru stjórnsýslu og bera gott skyn á lögfræðileg efni, að með ráðherraúrskurði eða stjórnarráðstöfun sé ekki hægt að breyta vegáætlun, samþykki þingsins, á þann hátt að fresta algerlega einstökum framkvæmdum, taka einstakar framkvæmdir út úr og fresta þeim, eins og ég hef heyrt talað um, að í ráði væri, hitt muni fremur standast, að lækka fjárveitingu eða draga af fjárveitingu til hverrar framkvæmdar sem þessu nemur. Ég skal ekki fullyrða um þetta, en að sjáifsögðu hlýtur það að koma til athugunar. Og ég vil enn fremur benda á það og leggja á það áherzlu, að í fjárl., sem þessi stjórnarákvörðun mun vera grundvölluð á, segir orðrétt þannig, með leyfi hæstv. forseta, að „ríkisstj. er heimilt að fresta til ársins 1966 verklegum framkvæmdum ríkisins, sem fé er veitt til í fjárl. fyrir árið 1965.“ Þessi heimild nær einungis til þess að fresta til ársins 1966. En nú er þessu þannig varið um vegáætlunina, að það var búið að raða niður bæði fjárveitingunum og einstökum verkum árið 1966, 1967 og 1968 og þá virðist ekki geta orðið í þessu sambandi nema um tvennt að velja, annaðhvort að raska vegáætluninni til frambúðar, þ.e.a.s. sú röskun, sem nú yrði í sambandi við niðurskurðinn, segði til sín einnig við framkvæmdir næstu ára, eða hitt, sem mér þykir eðlilegra, að um leið og ákveðið yrði að fresta til ársins 1966 tilteknum framkvæmdum í vegagerð, þá sé um leið raunverulega gefið fyrirheit um það af hæstv. ríkisstj. að auka ríkisframlagið til vegaframkvæmda í sambandi við fjárl. fyrir árið 1966 sem þeim niðurskurði nemur, er kann að eiga sér stað á þessu ári. Með því móti væri hægt að vinna þetta upp aftur á árinu 1966. En ég sé ekki, að það verði hægt með öðru móti, þar sem búið er fyrir fram að ákveða tekjurnar og raða niður einstökum verkum í vegaframkvæmdum næstu ár. Ég vil því beinlínis gera ráð fyrir því, að í sambandi við þetta tal hæstv. ráðh. og ákvörðun hæstv. ríkisstj. um að fresta vissum verkum í vegaframkvæmdum felist það fyrirheit, að það verði bætt upp og framkvæmdir auknar sem því nemur á árinu 1966 með sérstöku framlagi á fjárl. þess árs.



Herra forseti. Frv. þetta um eftirlaun ráðherra er samið af n., sem skipuð var fulltrúum allra þingflokka, en í n. áttu sæti 4. þm. Norðurl. (EI) og 2. þm. Austf. (HÁ) auk okkar flm. þessa frv. Jafnframt samningu þessa frv., sem hér er til umr., samdi n. einnig frv. það, sem einnig hefur verið útbýtt, um lífeyrissjóð alþingismanna, en þegar lögin um þingfararkaup alþingismanna voru hér til umr. fyrir um það bil einu og hálfu ári, var þessi þáttur laganna um lífeyrissjóð og eftirlaun látinn bíða þar til nú. Umrædd tvö frv. eru því nánast framhald þeirrar endurskoðunar, sem þá átti sér stað. N. hafði í störfum sínum samráð við tryggingafræðinga, en að því loknu var málið lagt fyrir þingflokkana alla og rætt þar og hefur hlotið samþykki þeirra allra. Meginbreytingin, sem í frv. þessu felst, er, að gert er ráð fyrir, að nú verði stofnaður lífeyrissjóður eða eftirlaunasjóður ráðherra, sem er hliðstæður og alger hliðstæða við lífeyrissjóð alþingismanna og að þessir sjóðir báðir verði sérstakar deildir í hinum almenna lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins. Áður var enginn sérstakur eftirlaunasjóður ráðherra og er þetta frv. því nýmæli, en eins og frv. gerir ráð fyrir, er lagt til, að hann verði nú stofnaður. Í báðum umræddum frv. er gert ráð fyrir, að halli kunni að verða á sjóðunum, svo sem nokkur reynsla er af um lífeyrissjóð alþingismanna, þ.e. að iðgjöld endist ekki til greiðslu eftirlauna. En þá er svo fyrir mælt, sbr. 8. gr. frv., og er samhljóða ákvæði í því frv., sem liggur fyrir hv. Nd. um lífeyrissjóð alþingismanna, að hallinn verði greiddur úr ríkissjóði. Ég tel ekki þörf á því, jafngóðar skýringar og eru við einstakar greinar frv., að fara efnislega út í það freka, og samkvæmt undirbúningi málsins öllum væri e.t.v. ekki þörf á því, að málinu væri vísað hér til n., því að nánast er frv. flutt af n., þó að við vegna deildaskiptingar á Alþingi höfum skipt með okkur verkum þannig að flytja frv. sitt í hvorri deild nú, til þess að þau næðu sem fyrst fram að ganga. Ég tel þó rétt, til þess að, að því verði ekki fundið síðar meir, að málið hafi ekki fengið þinglega meðferð, að leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. fjhn., en óska þess jafnframt, að hún hraði afgreiðslu þess, til þess að það geti hlotið endanlegt samþykki Alþingis, enda ætti ekki, svo sem ég áðan greindi, að þurfa að vera sérstaklega mikil vinna við afgreiðslu málsins þar. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði vísað að lokinni þessari umr. til hv. fjhn.