Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Aldursforseti (Matthías Bjarnason) : Í dag hefur Alþingi samþykkt sem lög frv. til stjórnarskipunarlaga um breytingu á stjórnarskrá Íslands, nr. 33/1944, með síðari breytingum, og frv. til laga um þingsköp Alþingis. Þau hafa nú verið staðfest af forseta Íslands og birt í Stjórnartíðindum. Í hinum nýju lögum um þingsköp Alþingis er ákvæði til bráðabirgða sem hljóðar svo: ,,Þegar lög þessi, ásamt stjórnarskipunarlögum um breytingu á stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, nr. 33/1944, með síðari breytingum, hafa öðlast gildi fellur niður umboð embættismanna þingsins og þingnefnda. Skal þá aldursforseti Alþingis boða til þingfundar og standa fyrir kosningu kjörbréfanefndar og forseta Alþingis sem gengst síðan fyrir kosningu varaforseta og fastanefnda samkvæmt ákvæðum laga þessara.`` Samkvæmt þessu ákvæði fer nú fram kosning níu manna í kjörbréfanefnd eftir 1. gr. laga um þingsköp Alþingis og vil ég biðja um lista.

Aldursforseti (Matthías Bjarnason) : Salome Þorkelsdóttir er rétt kjörin forseti Alþingis. Ég vil leyfa mér að óska henni til hamingju með kjör hennar sem forseta Alþingis og árna henni allra heilla í starfi og bið hana að taka við stjórn þessa fundar.

Forseti (Salome Þorkelsdóttir) : Ég þakka hæstv. aldursforseta fyrir hlýjar árnaðaróskir í minn garð. Jafnframt þakka ég hv. alþm. það traust sem þeir hafa sýnt mér með því að kjósa mig forseta Alþingis. Þessi fundur markar tímamót í sögu og störfum Alþingis. Þegar stofnað var ráðgefandi Alþingi með tilskipun konungs 8. mars 1843, sem tók til starfa 1. júlí 1845, var það í einni málstofu. Í umræðum um aukin áhrif Alþingis var það krafa dönsku stjórnarinnar að Alþingi starfaði í deildum, að öðrum kosti yrði að torvelda þinginu að gera breytingar á frumvörpum stjórnarinnar. Árið 1874 setti konungur Íslandi stjórnarskrá. Samkvæmt henni skyldu eiga sæti á Alþingi 30 þjóðkjörnir þingmenn og sex konungskjörnir sem ættu sæti í tólf manna efri deild og hefðu þar stöðvunarvald í atkvæðagreiðslum. Það var upphaf skiptingar Alþingis í tvær deildir sem hefur staðið síðan þrátt fyrir miklar breytingar á stjórnskipan og tilhögun á vali þingmanna. Á undanförnum áratugum hafa öðru hverju vaknað hugmyndir um að hverfa frá skiptingu Alþingis í deildir en ekki orðið úr framkvæmdum. Menn hafa rökrætt hvað vinnist og tapist við þá breytingu, en nú hefur Alþingi tekið þá ákvörðun að starfa í einni málstofu. Þess er vænst að við það verði þingstörf greiðari og nefndastörf vandaðri. Eðlilega sakna einhverjir deilda Alþingis en þær heyra nú sögunni til og það er okkar að marka veginn og þá er mikils um vert að við þingmenn verðum öll samtaka og leggjumst á eitt um að veita hinni nýju skipan brautargengi svo að til farsældar megi verða þingi og þjóð.

Geir H. Haarde (um atkvæðagreiðslu) : Virðulegi forseti. Ég vil upplýsa að tekist hefur samkomulag milli þingflokka um kjör fjögurra varaforseta sem ásamt nýkjörnum forseta Alþingis munu mynda hina nýju forsætisnefnd þingsins. Því verður aðeins lagður fram einn listi í þessari kosningu. Í þessu samkomulagi felst að Sjálfstfl. hefur gefið eftir einn varaforseta sem flokkurinn hefði fengið í sinn hlut ef hann hefði kosið að beita þingstyrk sínum til fulls. Ég vil taka það fram að þetta er gert til að undirstrika þá samstöðu sem verið hefur milli þingflokka um þær breytingar sem gerðar hafa verið í dag á starfsháttum Alþingis og í þeirri von að samstarf verði áfram með sama hætti í hinni nýju forsætisnefnd. Við sjálfstæðismenn viljum láta á það reyna hvort samstarf allra þingflokka í forsætisnefnd um þingstörfin getur orðið farsælt. En ég vil láta það koma jafnframt skýrt fram að þessi ákvörðun okkar nú hefur ekki sjálfstætt fordæmisgildi, hvorki þegar kosnir verða varaforsetar næsta haust né síðar.

Forseti (Salome Þorkelsdóttir) : Ég óska varaforsetum til hamingju með kjörið og vænti góðs samstarfs við þá. Okkar bíða mikil verkefni nú í sumar við að undirbúa þinghaldið í haust samkvæmt hinum nýju þingsköpum.

Forsætisráðherra (Davíð Oddsson) : Frú forseti. Ég fylgi hér úr hlaði till. til þál. um samþykki til frestunar á fundum Alþingis skv. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Ályktunartillagan hljóðar svo: ,,Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 31. maí 1991 og standi sú frestun til septemberloka nema kveðja þurfi það saman skv. 23. gr. stjórnarskrárinnar.`` Ályktunartillaga þessi skýrir sig sjálf og er byggð á ákvæðum stjórnarskrár landsins eins og þeim hefur nýlega verið breytt.

Forseti (Salome Þorkelsdóttir) : Nú er störfum þessa fundar að ljúka. Ég vil við þetta tækifæri þakka öllum þeim sem hafa lagt fram mikla vinnu við að koma hinni nýju skipan Alþingis á. Þar má nefna bæði þingflokksformenn, þingnefndir sem störfuðu í báðum deildum, ásamt og ekki síst starfsmönnum Alþingis. Ég óska þingmönnum og öllu starfsfólki gleðilegs sumars og vænti þess að við hittumst öll ekki síðar en við upphaf nýs þings í haust.

Forsætisráðherra (Davíð Oddsson) : Frú forseti. Forseti Íslands hefur gefið út svohljóðandi bréf: ,,Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 114. löggjafarþings, frá 31. maí 1991 og standi sú frestun til septemberloka nema kveðja þurfi Alþingi saman skv. síðari mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Gjört í Reykjavík, 31. maí 1991. Vigdís Finnbogadóttir. Davíð Oddsson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.`` Samkvæmt þessu umboði og með tilvísun til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því að fundum þessa Alþingis, 114. löggjafarþings, er frestað. Leyfi ég mér að óska hv. alþingismönnum og starfsmönnum þingsins, svo og landsmönnum öllum allra heilla.