Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta litla frv. er komið frá hv. Ed., en landbn. þessarar hv. d. hefir haft það til meðferðar og mælir með því, að það verði samþ. Ég get þess, að breyting sú, er frv. fer fram á, að gerð verði á 1. um erfðaábúð og óðalsrétt, er fólgin í því, að ábúendum á erfðafestujörðum leyfist að veðsetja 25% af fasteignamatsverði húsa þeirra á jörðinni, sem þeir eiga sjálfir, auk þeirra 50% af fasteignamatsverði landsins, sem um getur í l. Það hefir sem sé komið í ljós, að menn, sem verða að byggja á jörðinni - en það verða þessir ábúendur yfirleitt að gera -, eiga mjög örðugt með að koma þar upp byggingum, þótt ekki séu gerðar til þeirra hærri kröfur en að þær séu rétt nothæfar. Hér er ekki farið fram á nema ein 25%, og verður að telja það mjög væga og sanngjarna kröfu. Landbn. mælir með, að frv. verði samþ., svo langt sem það nær, en hefir gert við það brtt., sem eru á þskj. 271. Að vísu stendur í nál., að n. hafi ætlað sér að bera fram þessar brtt. við 3. umr., en úr því þær eru komnar fram nú, er rétt að afgr. þær strax. Þessar brtt. eru við 2. kafla l., sem fjalar um ættaróðul. Þetta er í samræmi við gildandi ákvæði um þessi efni, og landbn. fannst rétt að samræma þetta nú. Af þeirri ástæðu hefir hún borið fram þessar 2 brtt. Sú fyrri er við 10. gr. l., en þar segir svo, að ekki megi hvíla hærri veðskuld á ættaróðali heldur en svo, að árlegir vextir af þeim nemi 3% af fasteignamatsverði jarðarinnar. Landbn. leggur til, að vextirnir verði hækkaðir upp í 4%. Í 20. gr. þessara l. er ákveðið svo að orði, að óðalsbónda verði heimilað að taka lán, en lán, sem þannig hvíla á ættaróðulum, megi aldrei nema hærri upphæð en 100% af fasteignamatsverði, og aldrei yfir 50% af heildarmatsverði óðalsins. N. leggur til. að í stað 50% komi 75%. Með þessum tveim brtt. leggur landbn, til, að frv. verði samþ. Ég skal svo að lokum geta þess, að því hefir verið skotið að mér af einum fulltrúa úr ráðuneytinu, að háttar breyt. þurfi að gera á þessu frv., en það mun verða látið bíða til 3. umr. Ég vil fyrir mitt leyti leggja áherzlu á, að þetta frv. verði afgr. á þessu þingi. Nokkrir menn hafa byggt á þessum jörðum á síðustu árum, og þeir eru í miklum vandræðum með að standa straum af byggingarkostnaðinum, vegna takmarkana í þessum lögum.



Herra forseti! Allshn. hefir athugað málið og orðið sammála um að mæla með því og leggja til, að frv. verði samþ. eins og það er.



Eins og þskj. 251 ber með sér, hefir n. athugað þetta frv., og orðið sammála um að mæla með samþykkt þess. Við 1. umr. var gerð nægilega ýtarleg grein fyrir frv., svo að hv. þm. eiga að geta áttað sig á því án frekari skýringa.

Frsm. (Vilmundur Jónsson) Allshn. hefir athugað þetta mál mjög rækilega og er ásátt um að mæla með því, að það verði samþ. með lítilsháttar breyt., sem að mestu leyti eru orðabreyt. eða formsbreytingar, en snerta ekki efni málsins að verulegu leyti. Brtt. eru á þskj. 248 aftan við nál. En í nál. er gerð nokkuð rækileg grein fyrir öllum höfuðbreyt., sem felast í þessu frv. og eru æðimargar. Ég vænti þess, að ef hv. þm. kynna sér nál., þá endist það þeim til þess að átta sig svo á málinu, að þeir verði ekki í vandræðum við atkvgr. Fyrir það mun ég spara mér að flytja hér langa framsöguræðu. Hinsvegar er ég reiðubúinn til að svara fyrirspurnum, ef einhverjum kann að þykja skýringa vant. Ég vil vekja athygli á því, að við 17. gr. síðari málsgr. hefir n. áskilið sér rétt til að hafa óbundnar hendur við atkvgr. Varðar sú málsgr. sérréttindi sjóðfélaga í eftirlaunasjóðum bankanna, sem hv. þm. er kunnugt um frá meðferð málsins hér áður á hv. Alþ., og olli þá nokkrum ágreiningi.

*Jón Pálmason: Ég skal ekki fara mikið út í umr. um þetta mál. Ég hefi ekki heldur kynnt mér það svo mikið. En ég sé það, að samþykkt þess mun valda ríkissjóði mjög miklum auknum kostnaði, og kemur það mest fram undir 6. lið, sem getið er um í nál., þar sem ætlazt er til, að sjúkrasamlögin séu losuð við sjúklinga með langvarandi sjúkdóma. Vildi ég því gera fyrirspurn til frsm. allshn. um það, hvort n. hafi rannsakað eða athugað nokkuð náið, hve miklu þessi kostnaður muni nema, sem færður er þarna frá sjúkrasamlögunum og yfir á ríkissjóð. Annars skal ég ekki ræða þetta meira að sinni, en mér þykir nokkuð mikilsvert að fá um þetta upplýsingar, þar sem um svo mikið fjárhagsatriði fyrir ríkissjóð er að ræða.

*Eiríkur Einarsson: Herra forseti! Á þskj., sem nú var verið að útbýta, sé ég, að liggja fyrir allmiklar brtt. við frv. frá allshn. Og þar sem þessu nál. er svo nýlega útbýtt hér í hv. d., þá er það svo um mig og kannske fleiri hv. þm., að þeir séu ekki búnir að átta sig á þessum brtt. En meðal þeirra og í frv. eru ýms atriði, sem hv. þm., bæði ég og aðrir, láta sig verulega máli skipta. Og ennfremur þar sem ýmsir hv. þm., t. d. þm. V.-Ísf., sem er flm. einnar slíkrar brtt., er ekki hér nú á fundi, og einnig með tilliti til þess, að efni þessa máls er mjög mikilvægt, vildi ég mælast til þess við hæstv. forseta, að hann taki málið af dagskrá og fresti atkvgr. þangað til dm. hafa áttað sig betur á brtt. og fleiri hv. þm. eru hér mættir, sem hlut eiga að máli.

Forseti (JörB): Það er alveg rétt, sem hv. 8. landsk. sagði, að þessar brtt. voru ekki einungis nú fyrst að koma til útbýtingar hér í hv. d., heldur einnig úr prentun. Ég verð því, ef ég greiði atkv. um þær, að gera það án þess að ég hafi litið á eitt einasta orð í þeim. Það kann að vera, að þetta geti lánazt við 2. umr., af því að 3. umr. er eftir, en óviðkunnanlegt er það.



Með því að ég geri ráð fyrir, að enginn ágreiningur verði um málið eftir að hv. þm. hafa kynnt sér það og brtt., get ég fallizt á að taka frv. út af dagskrá, í trausti þess, að forseti taki það mjög skjótt á dagskrá aftur.

Forseti (JörB): Ég skal ekki tefja framgang þessa máls hvað mig áhrærir. En þar sem margar brtt. liggja fyrir um það og ekki víst, að allir hv. þm. verði sammála um þær, og þar sem einnig er svo nálægt helgi nú, þá ætla ég, að hv. þm. muni það ekki óskapfellt, þó að málið verði tekið af dagskrá nú og aftur á dagskrá á mánudag.

En þá er nú 1. apríl

. Já. en við skulum vona, að enginn þeirra hv. þm., sem hér eiga hlut að máli, hlaupi apríl, og þá er vel fyrir öllu séð.

* Frsm. (Sveinbjörn Högnason): Eins og nál. allshn. ber með sér, hefir n. orðið ásátt um að mæla með samþykkt þessa frv., en flytur við það eina brtt., sem nokkru máli skiptir. Þessi brtt. er við 7. gr., en sú gr. er ákvæði um, að taka megi jarðhita eignarnámi til almenningsþarfa, án þess að sérstök heimild hafi verið til staðar í hverju einstöku tilfelli af hálfu Alþ. N. leit svo á, að rétt mundi vera að fella þetta ákvæði niður, þó að eignarnám yrði með því móti torveldara í framkvæmd, þar sem Alþ. yrði að gefa til þess leyfi í hvert sinn, sem nauðsyn bæri til. Í samræmi við þessa brtt. hefir n. lagt til, að gerð verði breyt. á 8. gr., um að fellu niður orðin „sbr. 7. gr.“. Að öðru leyti hafði n. ekkert við frv. að athuga, en leggur til, að það verði samþ. með þessum breytingum.