Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Gefið hefur verið út svohljóðandi forsetabréf: „Forseti Íslands gjörir kunnugt: Forsætisráðherra hefir tjáð mér að nauðsyn beri til að kveðja Alþingi saman hið fyrsta til að fjalla um yfirvinnu- og þjálfunarbann flugumferðarstjóra sem starfa hjá Isavia ohf. Fyrir því hefi ég ákveðið, samkvæmt tillögu forsætisráðherra, að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfunda miðvikudaginn 8. júní 2016 kl. 15. Gjört á Bessastöðum, 8. júní 2016. Ólafur Ragnar Grímsson. Sigurður Ingi Jóhannsson. Forsetabréf um að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfunda.“ Ég býð hæstv. forseta og hv. alþingismenn velkomna til starfa.

Jón Skaftason, fyrrverandi alþingismaður, lést á hjúkrunarheimilinu Sunnuhlíð í Kópavogi föstudaginn 3. júní sl. Hann var alþingismaður fyrir Framsóknarflokkinn í Reykjaneskjördæmi á árunum 1959–1978. Hann var á nítugasta aldursári er hann lést. Jón Skaftason var fæddur á Akureyri 25. nóvember 1926, en ólst upp á Siglufirði með foreldrum sínum þar, Skafta Stefánssyni, útgerðarmanni og síldarsaltanda á Nöf, og konu hans, Helgu Sigurlínu Jónsdóttur húsmóður. Jón lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1947 og lagaprófi frá Háskóla Íslands 1951. Réttindi héraðsdómslögmanns fékk hann 1955 og rétt til málflutnings við Hæstarétt 1961. Að loknu háskólaprófi var Jón við ýmis störf á Siglufirði hjá föður sínum, nafntoguðum athafnamanni, sem rak ásamt öðrum eitt umsvifamesta síldarplan landsins um árabil. Jón varð fulltrúi hjá ríkisskattanefnd 1952 og síðar í fjármálaráðuneyti 1955–1961. Samhliða þessum störfum rak hann lögfræðiskrifstofu í Reykjavík, Kópavogi og Keflavík á árunum 1955–1960. Framsóknarflokkurinn vann mjög að því á þessum árum að efla stöðu sína í þéttbýlinu sunnanlands. Jón Skaftason var þá valinn í forustusveit flokksins í nágrenni höfuðstaðarins, varð fyrst bæjarfulltrúi flokksins í Kópavogi 1958 og ári síðar í efsta sæti flokksins í hinu nýstofnaða Reykjaneskjördæmi. Hann hlaut góða kosningu þá og varð forvígismaður flokksins í kjördæminu í tvo áratugi, þingmaður fram að kosningum 1978, er urðu Framsóknarflokknum afar erfiðar. Hvarf Jón þá af þingi og sneri sér að öðrum störfum. Varð hann fyrst deildarstjóri í viðskiptaráðuneytinu en síðar yfirborgarfógeti í Reykjavík og sýslumaður eftir breytingar á umboðsstjórn ríkisins 1992. Það kom því í hans hlut að móta sýslumannsembættið. Sýslumaður Reykvíkinga var hann til starfsloka 1994. Jón Skaftason gegndi á starfsferli sínum, bæði sem alþingismaður og embættismaður, margvíslegum nefndastörfum, einkum á sviði sjávarútvegs. Hann tók virkan þátt í alþjóðastarfi Alþingis, sat lengi í Norðurlandaráði og fleiri alþjóðanefndum, og var í bankaráði Seðlabankans 1975–1980 og formaður þess frá 1977. Jón Skaftason var ungur að árum er hann settist á þing en var fyrstu þrjú kjörtímabilin, 12 ár, í stjórnarandstöðu. Hann átti ekki alltaf samleið með forustu síns flokks en naut þrátt fyrir það virðingar flokksmanna fyrir drengskap og festu í stjórnmálum. Framganga hans og fas þótti gefa flokki hans gott yfirbragð hér í þéttbýlinu. Hann var ötull þingmaður, starfsamur og skipulegur, og þótti góður og tryggur í samstarfi. Hann lét mest til sín taka í sjávarútvegsmálum, og naut þar reynslu sinnar frá Siglufjarðarárunum, og beitti sér á sviði nýsköpunar og rannsókna meðan hann sat á Alþingi. Sem embættismaður varð Jón farsæll og hélt góðri reglu á verkefnum sinna embætta. Ég bið þingheim að minnast Jóns Skaftasonar með því að rísa úr sætum. - 
            

Hæstv. forseti. Ég mæli fyrir frumvarpi til laga um frestun verkfallsaðgerða Félags íslenskra flugumferðarstjóra gegn Isavia. Sem kunnugt er hófst yfirvinnubann Félags íslenskra flugumferðarstjóra gegn Isavia þann 6. apríl sl. og þjálfunarbann þann 6. maí. Aðgerðirnar fela í sér ótímabundið yfirvinnubann og bann við að sinna verklegri þjálfun nemenda. Kjaradeilu félagsins við Samtök atvinnulífsins, er fara með samningsumboð fyrir hönd Isavia, var vísað til ríkissáttasemjara þann 23. febrúar sl. Lítið sem ekkert hefur áunnist í þeim viðræðum og samningar ekki í augsýn þrátt fyrir aðkomu ríkissáttasemjara og þá staðreynd að yfir 20 samningafundir hafa verið haldnir. Í ljósi þess að samningaviðræður deiluaðila hafa ekki skilað árangri og engar líkur eru á lausn í bráð er nauðsynlegt fyrir ríkisvaldið að höggva á hnútinn. Mikilvægir almannahagsmunir eru í húfi þar sem flugsamgöngur eru að sönnu lífæð til landsins sem almenningur og atvinnulíf verða að geta treyst á og má undir engum kringumstæðum rjúfa. Þær truflanir og óvissa sem aðgerðir þessar hafa þegar valdið valda verulegu tjóni og er mikil hætta á að það verði miklum mun meira ef ekki verður gripið inn í. Í fyrsta lagi er ríkinu ómögulegt að sinna lögbundnum skyldum sínum og þjónustu, þar með talið alþjóðlegum skuldbindingum og tryggja hagkvæma og örugga flugumferðarþjónustu. Í öðru lagi eru heildarhagsmunir heillar atvinnugreinar undir, þ.e. ferðaþjónustunnar. Í þriðja lagi er mikilvægt að efnahagslegum stöðugleika verði ekki stefnt í voða með ófyrirsjáanlegum afleiðingum á vinnumarkaði. Hæstv. forseti. Aðgerðirnar hafa haft áhrif á innanlandsflug, flug til og frá landinu og allt flug um íslenskt loftrými. Ísland hefur skuldbundið sig til að sinna flugleiðsöguþjónustu á Norður-Atlantshafi og undirgengist að tryggja að þjónusta sé rekin á öruggan, skilvirkan og hagkvæman hátt. Ljóst er að yfirstandandi aðgerðir koma í veg fyrir að íslensk stjórnvöld geti staðið við þessar skuldbindingar sem getur haft alvarlegar afleiðingar í för með sér fyrir starfsemina hér á landi, sem er gjaldeyrisskapandi og stuðlar að bættri samkeppnisstöðu Íslands á sviði flugsamgangna. Eftir því sem þessar aðgerðir dragast á langinn mun röskun af þeirra völdum auka hættu á að öryggi sé ógnað. Mikilvægt er að tryggja öryggi og stöðugleika í þessari þjónustu og getur ríkisvaldið ekki látið deilur aðila hafa áhrif á þá mikilvægu þætti. Þá hafa aðgerðirnar haft skaðleg áhrif á allt yfirflug flugvéla sem ekki hafa nokkra viðkomu hér á landi og íslensk stjórnvöld bera ábyrgð á að tryggja þjónustu við. Mikilvægi flugsamgangna er meira hér á landi en í flestum öðrum ríkjum í ljósi þess að flug er eini raunhæfi samgöngumátinn til og frá landinu. Nú þegar hafa þvingunaraðgerðir Félags íslenskra flugumferðarstjóra staðið yfir í meira en tvo mánuði og ljóst er að aðilar munu ekki ná saman í bráð. Yfirvinnubannið leiðir til þess að ekki er hægt að manna vaktir ef forföll verða vegna veikinda eða annarra þátta og eru afleiðingar þess að vísa þarf flugi úr íslenska flugstjórnarsvæðinu, seinka komum og brottförum á Keflavíkurflugvelli og mjög hægist á hreyfingum í aðflugi og komuflugi. Þannig hafa aðgerðirnar til að mynda nú þegar haft áhrif á 1.200 flugferðir Icelandair og raskað ferðaskipulagi 200 þús. farþega. Þá er áætlaður kostnaður erlendra flugfélaga sem hingað koma, og fljúga um íslenskt loftrými án viðkomu hér á landi, á þriðja milljarð króna vegna óhagstæðari flugleiða. Þá er ekki meðtalið það tjón sem þau verða fyrir vegna röskunar á áætlun af þeim sökum. Þjálfunarbann félagsins hefur leitt til þess að nýliðun í stéttinni mun tefjast sem nemur þeim tíma sem aðgerðirnar standa yfir og álag á starfsfólk því aukast vegna þess. Nú er ferðamannatíminn í hámarki, en ferðaþjónustan reiðir sig á öruggar og greiðar samgöngur til landsins. Í sumar er þriðja sumarið sem röskun er á flugsamgöngum vegna verkfallsaðgerða. Samkvæmt upplýsingum frá samtökum aðila í ferðaþjónustu er þetta ástand farið að hafa neikvæð áhrif á ferðaheildsala sem selja ferðir til Íslands. Þá hefur röskun á flugi leitt til þess að ferðamenn snúa til baka til þeirra hótela sem þeir gistu á og koma oft að lokuðum dyrum þar sem hótelin eru á þessum tíma fullbókuð. Á háannatímanum er fullbókað og hætta er á að þessi vandræði muni enn aukast. Að þessu virtu er ljóst að ríkir almannahagsmunir eru fyrir því að fresta verkfallsaðgerðum Félags íslenskra flugumferðarstjóra gegn Isavia. Inngrip Alþingis er því metið nauðsynlegt til að tryggja þá hagsmuni sem hér eru undir og til að höggva á þann hnút sem er til staðar í viðræðum aðila. Samtök atvinnulífsins og BSRB eru aðilar að svokölluðu SALEK-rammasamkomulagi milli aðila vinnumarkaðarins. Samkvæmt því skuldbinda Samtök atvinnulífsins sig til að framfylgja þeirri launastefnu sem þar er tilgreind. Hafa samningstilboð Samtaka atvinnulífsins því miðast við þann tiltekna ramma. Ljóst er að stéttarfélög munu bregðast við og krefjast launahækkana til samræmis ef Samtök atvinnulífsins færu út fyrir ramma SALEK-samkomulagsins, en það mundi ógna þeim efnahagslega stöðugleika sem áunnist hefur á undanförnum árum með víxlhækkunum launa og verðlags. Hæstv. forseti. Í þessu frumvarpi er farin sú leið að gefa viðsemjendum færi á að leysa úr ágreiningi sínum fyrir 24. júní næstkomandi ella verði kjaradeilan lögð í gerðardóm. Gerðardómurinn skal skipaður þremur fulltrúum, einum tilnefndum af Hæstarétti Íslands, einum af Félagi íslenskra flugumferðarstjóra og einum af Samtökum atvinnulífsins. Gerðardómur skal í ákvörðun sinni hafa til hliðsjónar kjarasamninga, sem gerðir hafa verið á almennum vinnumarkaði á undanförnum missirum að því leyti sem við á, almenna þróun kjaramála og efnahagslegan stöðugleika. Til að stuðla að aukinni sátt um ákvörðun gerðardóms er í frumvarpinu farin sú leið að fulltrúar launþega og vinnuveitenda tilnefni sinn fulltrúa hvor í gerðardóminn. Jafnframt er gerð rík krafa til hlutleysis þeirra og sérþekkingar. Vona ég að þetta leiði til þess að hægt verði að ná sátt um niðurstöðu gerðardóms, ef til hans kemur, og hægt sé að skapa frið um starfsumhverfi þessarar stéttar. Hæstv. forseti. Ég hef nú rakið tilefni þessa frumvarps. Ég legg til að að lokinni þessari umræðu verði því vísað til 2. umr. og þóknanlegrar meðferðar hv. umhverfis- og samgöngunefndar.

Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að spyrja neitt efnislega út í málið heldur af hverju það þarf að koma inn svona seint. Það er boðað til þingfundar klukkan þrjú eftir hádegi og við fáum frumvarpið í hendurnar þegar klukkuna vantar sjö mínútur í þrjú. Hvernig stóð á því að við, þingið, höfðum í raun og veru engin tök á því að lesa í gegnum þetta níu blaðsíðna frumvarp og reyna að átta okkur á því áður en 1. umr. byrjaði? Er ekki lágmark að maður hafi tíma til kynna sér efni frumvarpsins áður en 1. umr. um það fer fram? Ég spyr hæstv. ráðherra: Hvernig stóð á því að ekki var hægt að útbýta málinu aðeins fyrr eða senda þingmönnum það í trúnaði svo að við gætum alla vega verið undirbúin? Þetta er ekki neitt smámál. Verið er að setja lög á borgaraleg réttindi flugumferðarstjóra, sem eru að geta farið í verkfall. Mér finnst það alveg þess virði að gefa okkur þingmönnum smá tíma til að renna í gegnum frumvarpið. Sjö mínútur er einfaldlega ekki nógu mikið fyrir níu blaðsíðna frumvarp, svo mikið er víst.

Virðulegi forseti. Ég geri mér fulla grein fyrir því að þingmönnum finnst tíminn vera skammur, allur aðdragandi þessa frumvarps er skammur, en haldinn var ríkisstjórnarfundur vegna þessa rétt fyrir hádegi. Ég hitti ásamt hæstv. forsætisráðherra stjórnarandstöðu til að gera grein fyrir þessu máli, en auðvitað ekki til að fara að lesa það nákvæmlega yfir á þeim fundi, en gerðum grein fyrir meginefni málsins og tilurð lagasetningarinnar. Ég veit að starfsmenn þingsins reyndu innan þessa knappa tíma að gera allt sem þeir gátu til að hraða skjalavinnslu í málinu. Ég get tekið undir það með hv. þingmanni að alltaf er betra að meiri tími sé en minni til að fara yfir einstök mál. En ég held að við þessar aðstæður, þegar verið er að grípa til slíkra aðgerða, þá vilji það oft verða svo að tíminn til undirbúnings reynist frekar knappur og það er mikilvægt að við höfum þá tækifæri síðar í dag til að fjalla um málið í tiltekinni nefnd, þeirri nefnd sem málið fer til, og síðan áfram í þingsal.

Virðulegi forseti. Ég verð að segja það að þau vinnubrögð eru einfaldlega orðin óþolandi að við fáum endalaust þingskjöl á síðustu mínútu. Það er verið að þröngva málum í gegnum þingið án þess að maður hafi náð að lesa þau í gegn. Mér finnst slík vinnubrögð ólíðandi, sérstaklega þegar við tölum um jafn mikilvægt mál og núna. Ég veit ekki alveg hversu mikil áhrif það hefði haft á framvindu þessa máls að fresta þingfundi um hálftíma, klukkutíma, einfaldlega til þess að geta farið yfir frumvarpið, til að byrja með. Sjö mínútur eru einfaldlega ekki nóg. Það er algjörlega óþolandi að þurfa endalaust að vinna við slíkar kringumstæður. 20, 30, 40 mínútur, klukkutími, það hefði strax verið skárra. Það þarf að útbýta svona löguðu með smáfyrirvara svo maður geti setið undir 1. umr. og haft einhverja skoðun á málinu.

Hæstv. forseti. Ég vil ítreka það sem ég sagði hér á undan: Að sjálfsögðu er það þannig að nú tekur þinglega meðferðin við. Að þessari umræðu lokinni ratar málið til umhverfis- og samgöngunefndar og kemur síðan aftur til 2. umr. Þingmál eru ólíkrar gerðar og þetta mál kemur svo sannarlega hratt inn í þingið, en ég held að það muni ekki koma í veg fyrir að þingmenn geti kynnt sér efni þess og tekið afstöðu til þess.

Virðulegur forseti. Það er alltaf ánægjulegt að sjá framan í andlit þingmanna, en í þessu tilfelli hefði maður búist við að fá aðeins lengri tíma án þess að það gerðist. Ég verð að segja að mér finnst núverandi stjórnarmeirihluti hafa komið sér upp þeim leiða ávana að leysa kjaramál sem komast í hnút með þessum hætti. Ég man ekki til þess að það hafi verið gert svo ítrekað hér á árum áður að menn væru alltaf að kalla til þingið þegar kjaraviðræður kæmust í hnút. Mig langar að spyrja af því að ég hef ekki haft mikinn tíma til þess að kynna mér stöðuna í viðræðum við flugumferðarstjóra. Mér skilst að þau mál sem hér séu í húfi verði ekki leyst nema með yfirvinnu en að ekki sé yfirvinnuskylda hjá flugumferðarstjórum sem starfa á almennum markaði. Hvernig hyggst ráðherra og ríkisstjórnin fá flugumferðarstjóra til þess að sinna yfirvinnu náist ekki að semja fyrir tilskilinn frest? Er ekki verið að setja málin í miklu alvarlegri og stærri hnút en þau eru nú þegar? Og er ekki sjálfsagt að menn geri þá kröfu til þeirra sem sóst hafa eftir ábyrgð þeirri sem fylgir því að vera í ríkisstjórn að þeir nái niðurstöðu án þess að setja lög á hverja stéttina á fætur annarri og vera alltaf að reyna að leysa málin með því að kalla þing saman? Ég held að það sé ekki til of mikils mælst að menn reyni einfaldlega að vanda sig við það. Ég óttast, af því sem ég hef á hálftíma kynnt mér um þetta mál, að hér sé verið að laga þakleka, eins og einhver orðaði það, með því að kasta handsprengju í þakið. Þaklekinn hverfur auðvitað við það. En þá hafa menn heldur ekkert þak yfir höfuðið. Þannig að ég er mjög hugsi yfir þessum vinnubrögðum. Auðvitað skoðar maður málið eins og það kemur fyrir, en ég velti fyrir mér hvernig ríkisstjórnin ætlar að tryggja yfirvinnu í framhaldinu.

Forseti vill taka fram að fyrir misskilning áttaði forseti sig ekki á því að fleiri þingmenn en tveir höfðu óskað eftir að veita andsvar við ræðu hæstv. innanríkisráðherra. Verður ræðutími því ekki styttur í eina mínútu í síðari umferð heldur gefið færi á því að hv. þingmenn geti talað fullan skammt í þessum andsvörum.

Hæstv. forseti. Þetta er deila sem á sér stað milli Samtaka atvinnulífsins og Félags íslenskra flugumferðarstjóra. Bein aðild ríkisins að þessari deilu er ekki fyrir hendi eins og hv. þingmaður eflaust veit. Hv. þingmaður sagði að stjórnvöldum væri fyrirmunað að leysa úr deilum, en þannig eru mál nú vaxin með þessa deilu. Það hvílir sú skylda á stjórnvöldum að tryggja að almannahagsmunir séu virtir. Það er mat stjórnvalda, og okkar sem að þessu máli komum, að deilan sé farin að hafa slík áhrif að ekki verði við það búið lengur. Hins vegar er í frumvarpinu gert ráð fyrir því, og það finnst mér skipta mjög miklu máli, að viðsemjendur hafi tíma til þess að setjast niður og reyna til þrautar að ná samningum. Ef það tekst ekki þá mun koma til kasta gerðardóms. Ég hygg að ef stjórnvöld létu hjá líða að stíga inn í þessa deilu á þessum tímapunkti væru stjórnvöld þvert á móti að vanrækja þær skyldur sínar að gæta að almannahagsmunum. Það er í því ljósi sem þetta frumvarp er lagt fram. Síðan er það nú svo að ég er alveg viss um að Félag íslenskra flugumferðarstjóra mun að sjálfsögðu sinna sínum skyldum eins og það hefur gert. Vegna þess atriðis sem hv. þingmaður nefnir tel ég enga ástæðu fyrir mig að gefa mér eitthvað annað hér í þessum stól og ég hef enga trú á öðru.

Virðulegur forseti. Ríkisstjórnin hefur auðvitað gert sig að aðila í þessari deilu með því að skerast í leikinn. Eins og ég sagði áðan er um að ræða samning á almennum markaði og þess vegna leikur mér hugur á að vita hvernig ríkisstjórnin ætlar að fá menn til að taka þessa yfirvinnu; hér er í raun verið að reyna að koma í veg fyrir yfirvinnubann sem hefur verið í gangi, ef ég skil málið rétt. Hvernig á að reyna að fá menn til þess að taka þá yfirvinnu sem þarf að vinna til að dekka þær skyldur sem um ræðir? Ætla menn að gera það með lögum? Er það eðlilegt?

Ég ítreka það sem ég sagði í fyrra andsvari varðandi þetta atriði, en ég hlýt að vekja aftur athygli hv. þingmanns á þeim skyldum sem á stjórnvöldum hvíla, sem er að halda uppi reglu í landinu og tryggja að almannahagsmunir séu virtir. Það kann að vera að stundum skapist þær aðstæður að ríkið þurfi að gera hluti sem eru ekki endilega það sem menn vilja gera, en það hlýtur að liggja í augum uppi fyrir öllum þingheimi að það að grípa inn í svona deilur er alltaf neyðarráðstöfun. Þetta er ekki eitthvað sem neinn maður gerir með léttum huga. Menn hljóta að skilja að svo er. Þetta er eitt af því sem hvílir á ríkinu þegar svona aðstæður koma upp. Ef ríkið bregst ekki við er kominn tími til að spyrja sig hvort ríkið sé að vanrækja skyldur sínar.

Virðulegur forseti. Eins og hér hefur komið fram í andsvörum þá er það nú orðinn plagsiður þessarar ríkisstjórnar að beita lögum á kjaradeilur; slík tíðni hefur aldrei sést á lýðveldistímanum eins og á þessu kjörtímabili. Ég held að ekki verði undan því vikist að gjalda varhuga við því að stjórnvöld fari ítrekað inn í kjaradeilur með þessum hætti. Auðvitað valda aðgerðir af þessu tagi truflun gagnvart þriðja aðila, til þess er leikurinn gerður að skapa þrýsting. En mig langar í fyrsta lagi að spyrja hæstv. ráðherra: Kynnti ráðherra sér stöðuna í kjaradeilunni með þeim hætti að hún ætti fundi með fulltrúum Samtaka atvinnulífsins annars vegar og hins vegar með fulltrúum frá Félagi íslenskra flugumferðarstjóra? Er ráðherranum ljóst hvað nákvæmlega ber í milli aðila? Og hafa báðir aðilar fengið fullan aðgang að því að rökstyðja sitt mál áður en ákvörðun var tekin um það að fara með lagasetningu á stöðuna í kjaradeilunni? Í öðru lagi vil ég spyrja hæstv. ráðherra, af því að hún vísar í framsögu, og líka í greinargerð með málinu, ítrekað í ótvíræða almannahagsmuni; en hér vegast á gríðarlega stór og mikilvæg meginsjónarmið, þ.e. verkfallsrétturinn annars vegar andspænis almannahagsmununum: Hvernig fór þetta hagsmunamat fram? Hvaða sjónarmið voru það sem riðu baggamuninn í huga hæstv. ráðherra og stjórnvalda í því að hér væri tilefni til þess að fara gegn verkfallsréttinum með lagasetningu?

Hæstv. forseti. Í fyrsta lagi er það alveg rétt hjá hv. þingmanni að um er að ræða mjög viðkvæmt jafnvægi þegar ákveðið er að stíga inn í deilur af þessu tagi. Það er líka jafn rétt að þegar kemur að deilum á vinnumarkaði þarf hvor aðili að sjálfsögðu að stíga varlega til jarðar. Ég held að um það þurfi ekki að vera neinn ágreiningur; og er ekki, að ég hygg. Í innanríkisráðuneytinu voru haldnir fundir með deiluaðilum í gær. Ég var ekki sjálf á þeim fundum. Ráðuneytisstjóri innanríkisráðuneytisins ásamt fulltrúum fjármálaráðuneytisins voru á þeim fundum; fyrst með Félagi íslenskra flugumferðarstjóra og síðan með Samtökum atvinnulífsins. Ég fékk að sjálfsögðu mjög greinargóðar upplýsingar um þá fundi. Við höfum síðan verið í sambandi við Isavia vegna þessara mála. Við höfum líka fylgst mjög nákvæmlega með því hvaða aðstæður eru uppi á okkar flugumsjónarsvæði hér í loftinu fyrir ofan okkur og hvaða afleiðingar það hefði ef þetta drægist á langinn. Þegar ákvörðun er tekin um það hvort og hvenær efni sé til að stíga inn í mál af þessu tagi þá fer að sjálfsögðu alltaf fram mat á því hvað rétt sé að gera. Þá vegast auðvitað á sjónarmiðin, hversu langt geta hlutirnir gengið. Hv. þingmaður nefnir hér réttilega að þessar aðgerðir eru hugsaðar til þess að bíta. En ef þær eru farnar að bíta með þeim hætti að það sé farið að raska verulega þeim almannahagsmunum sem undir eru þá er ástæða fyrir stjórnvöld að grípa inn í. Það er það mat sem fór fram og þetta er okkar niðurstaða.

Virðulegi forseti. Ég þakka ráðherranum svörin. Það liggur sem sé fyrir að aðilar komu á fund ráðuneytisstjóra og embættismanna í ráðuneytinu á fund þar sem hæstv. ráðherra var ekki viðstaddur. Því vil ég spyrja ráðherrann hvort hún telji að öllum hennar spurningum hafi verið svarað með því að vera ekki sjálf milliliðalaust á fundi með deiluaðilum þar sem um er að ræða ekki bara lögfræðilegt mat, efnahagslegt mat, mat á almannahagsmunum andspænis þeim hagsmunum sem lúta að verkfallsréttinum, heldur ekki síst pólitískt mat og pólitísk ábyrgð sem hæstv. ráðherra ber þegar hún sem innanríkisráðherra kemur með þetta mál til umfjöllunar á Alþingi. Síðan vil ég biðja hæstv. ráðherra að bregðast við þeirri vangaveltu þegar hún telur að hér sé um svo ríka almannahagsmuni að ræða að um talsverð áhrif og töluvert tjón sé að ræða og mikið í húfi. Þá vil ég spyrja hana um það í hverju þessi miklu áhrif felist. Er það ekki rétt skilið hjá mér að áhrifin felist fyrst og fremst í töfum? Erum við ekki fyrst og fremst að tala um tafir? Erum við að tala um tjón sem sé óbærilegt, sem sé óafturkallanlegt? Og hvernig vill hæstv. ráðherra bregðast við því mati mínu að það sé hastarlegt að grípa inn í aðgerðir með þeim hætti sem hér er lagt til og beri vott um óþol?

Hæstv. forseti. Það er að sjálfsögðu á mína ábyrgð að leggja þetta frumvarp fram. Ég hefði ekki lagt það til né heldur stæði ég hér og talaði fyrir því nema af því að ég tel mig hafa vissu fyrir því að rétt sé að gera þetta; annars hefði ég ekki lagt frumvarpið fram. Á endanum þarf það alltaf að vera mat þess sem ber málið uppi hvort aðstæður séu þannig að fara skuli þessa leið. Það mat hefur farið fram. Það mat hef ég lagt á málið sjálf, þetta er mín niðurstaða. Ég verð að viðurkenna að ég er aðeins farin að gleyma hvað hv. þingmaður sagði. Töluverðir og verulegir hagsmunir - að sjálfsögðu erum við ekki hér að ræða um stétt sem hefur líf manna í höndum sér, eins og við þekkjum til dæmis úr heilbrigðiskerfinu. Hér hefur verið minnst á vinnudeilur á þessu kjörtímabili og þær verið margs konar. En deilur í öðrum starfsgreinum geta haft slík áhrif á almannahagsmuni, þeir geta verið margs konar, að ástæða sé til að grípa inn í. Þess vegna verður matið alltaf að vera heildstætt. Það er mjög erfitt að taka einn tiltekinn þátt út úr og horfa bara á hann. Það er í því ljósi, í ljósi heildstæðs mats, sem þessi niðurstaða er fengin. Ég vil ítreka það hér við þingheim að það er hvorki létt fyrir mig né aðra að bera slíkt mál uppi, en stundum er það bara þannig að það þarf að gera slíka hluti.