Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (Ásgeir Bjarnason) : Mér hefur borist eftirfarandi bréf: „Reykjavík, 20. febr. 1978. Ólafur Jóhannesson, 1. þm. Norðurl. v., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og mun því ekki geta sótt þingfundi á næstunni, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. v., Guðrún Benediktsdóttir húsmóðir taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Ingvar Gíslason, forseti Nd.“ Guðrún Benediktsdóttir hefur áður, setið á þingi og býð ég hana velkomna til starfa.



Herra forseti. Á þskj. 101 hef ég leyft mér að bera fram fsp. til hæstv. fjmrh. um innheimtu skemmtanaskatts, sem hljóðar á þessa leið: „Hvaða tekjur gaf skemmtanaskatturinn á árinu 1976 og hvernig skiptast þær tekjur eftir kjördæmum?“

Fjmrh. (Matthías Á. Mathiesen) : Herra forseti. Svar við fsp. þm. hljóðar svo: Tekjur af skemmtanaskatti 1976 námu 85 641 280 kr., og er þá átt við mismun á innheimtum og endurgreiddum skemmtanaskatti á árinu. Innheimta eftir kjördæmum var sem hér segir: Vesturland 499 529 kr. Vestfirðir 18 270 - Norðurland vestra 650 727 - Norðurland eystra 9.282 288 - Austurland 384 793 - Suðurland 357450 - Reykjanes 9.327 967 - Reykjavík 65.120 256 - Samtals 85.641280 kr.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. fjmrh. fyrir greinagóð svör við þessari tiltölulega einföldu spurningu. Ég þykist ekki þurfa að hafa mörg orð um hana. Þetta er einn liður í þeim mörgu spurningum, sem ég hef lagt fram fyrir ráðh. um ýmsar fjáraflanir til ríkissjóðs til sameiginlegra mála þjóðarinnar til þess m. a. að sýna svart á hvítu, að sú villukenning stenst ekki, sem hefur verið haldið fram á undanförnum árum og þó kannske öllu frekar á undanförnum missirum hér á Alþ., að Reykjavík og Reykjanes eða íbúar og fyrirtæki, sem búsetu eiga á þessu landssvæði, séu nánast ómagar í þjóðarbúinu og skili ekki sínum hlut og vel það til þeirra þarfa sem þjóðfélagið krefst. En á þessu svari fjmrh. sást, að mismunurinn á innheimtum og endurgreiddum skemmtanaskatti er á þann veg, að úr þessum tveim kjördæmum, Reykjanesi og Reykjavík, koma 74 millj. kr. í þennan skatt, en annars staðar frá 11 millj.

Fyrirspyrjandi (Oddur Ólafsson) : Herra forseti. Þegar frv. til l. um póst- og símamál var til umfjöllunar í Ed. í vor bar ég fram till. til breytingar á 11. gr. frv. Þær efnisbreytingar, sem ég lagði til að gerðar yrðu, voru þrjár. Sú fyrsta, um talstöðvar í bifreiðar fatlaðra, hefur þegar verið rædd hér nú nýlega. Hinar tvær voru svo hljóðandi, með leyfi forseta: „Ráðh. ákveður við næstu gjaldskrárbreytingu, að sama gjald komi fyrir hvert það símtal sem fram fer innan sama númerasvæðis.“ Og enn fremur: „Þá er ráðh. heimilt að ákveða að sama gjald skuli krafið fyrir símtal við helstu þjónustu og stjórnsýslustofnanir ríkisins í Reykjavík, hvaðan sem talað er af landinu.“ Ekki fengust þessar breytingar, gerðar á frv., en samkomulag varð um að n., sem hafði málið til umfjöllunar, tæki það til skoðunar á ný, o.g hún breytti 11. gr. mjög í þá veru er ég hafði lagt til, þannig að tilsvarandi málsliðir í 11. gr. hljóða nú svo: „Stefnt verði að því við gjaldskrárgerð að sömu gjöld gildi innan hvers svæðisnúmers, og skal ákveðið í reglugerð, hvenær framkvæmd þessa ákvæðis kemst á.“ Og enn fremur: „Ráðh. er heimilt að ákveða að sama gjald skuli krafið fyrir símtal við helstu stjórnsýslustofnanir ríkisins í Reykjavík, hvaðan sem talað er af landinu.“ Hæstv. samgrh. tók þessum till. mjög vel, og þess vegna hef ég leyft mér að bera fram á þskj. 137 svo hljóðandi fsp. til samgrh.: „1. Má bráðlega vænta framkvæmda á eftirfarandi málslið í 11. gr. laga um póst- og símamál. Stefnt verði að því við gjaldskrárgerð að sömu gjöld gildi innan hvers númerasvæðis? 2. Hyggst ráðh. nota fljótlega svo hljóðandi heimild í sömu gr.: Ráðh. er heimilt að ákveða að sama gjald skuli krafið fyrir símtal við helstu stjórnsýslustofnanir ríkisins í Reykjavík, hvaðan sem talað er, af landinu?“



Herra forseti. Út af fsp. hv. 2. þm. Reykn. á þskj. 137 vil ég gefa svo hljóðandi svar: Fyrri liðurinn: „Má bráðlega vænta framkvæmda á eftirfarandi málslið 11. gr. laga um póst og símamál: Stefnt verði að því við gjaldskrárgerð að sömu gjöld gildi innan hvers númerasvæðis?“ Við þessu er því til að svara, að 12. jan. s. l. voru á fundi með okkur í samgrn. tveir fulltrúar frá samtökum sveitarfélaga sem höfðu sérstaklega verið kjörnir til þess að fjalla um þessi mál fyrir hönd sveitarfélaganna Það voru Guðmundur Gunnarsson verkfræðingur og Guðjón Ingi Stefánsson verkfræðingur, en Guðmundur var kjörinn af Sunnlendingum og Guðjón er starfandi á Vesturlandi. Þriðji maðurinn átti að vera framkvæmdastjóri sambandsins á Vestfjörðum, en hann mætti ekki á fundinum. Þá stóð til að breyta gjaldskrá Landssímans og var það mál til umr. á þessum fundi. Með leyfi hæstv. forseta, ætla ég að lesa upp úr þessari fundargerð það sem þetta mál varðar: „Guðmundur Gunnarsson kvað landshlutasamtökin vilja jafna símgjöldin þannig að fjölga skrefum sem mest í fábýlinu. Hann fór lofsamlegum orðum um þær upplýsingar, sem þeir hefðu fengið frá Póst- og símamálastofnuninni, ég ósakaði frekari aðstoðar við fast „kontakt“ á milli landshlutasamtakanna og Póst- og símamálastofnunarinnar. Póst- og símamálastjóri ræddi þetta nokkuð, en fulltrúi hans, Guðmundur Björnsson, taldi að með því að lengja skref úr 45 í 60 sekúndur, úr 30 í 45, og úr 24 í 30 mundi kostnaðurinn í heild verða um 60 millj. kr. eða 2% af gjaldskrárhækkun þeirri sem beðið hafði verið um. Nokkurt hlé varð á fundinum með þeim Guðjóni Inga og Guðmundi Gunnarssyni, en eftir að við hinir höfðum ráðgast varð, það niðurstaðan, að ráðh. skýrði aðstöðu sína um 2% til jöfnunar samkv. þeim meginlínum sem Guðmundur Björnsson hafði drepið á. Þau 2% yrði að taka af þeirri ca. 30% hækkun sem leyfð yrði á gjaldskrá Landssímans, þar sem ekki væri unnt að skerða hlut annarra notenda meira en gert hefði verið á undanförnum árum með gjaldskrárhækkunum og stofnunin mætti engar tekjur missa. Þeir Guðmundur og Guðjón Ingi töldu þetta báðir góða lausn, eins og staðan er.“ Þetta varð svo niðurstaðan við, þá ákvörðun sem tekin var um gjaldskrárhækkanir. Þetta þýðir, ef ég má lesa upp hvaða, stöðvar hér er um að ræða, því að tæknimálin í þessu er ég lítt fær um að skýra, - það þýðir, að milli Hvalfjarðar og Akraness fer skrefið úr 30 í 60 sekúndur, milli Hvanneyrar, og Borgarness úr 45 í 60, Grundarfjörður-Stykkishólmur breytist úr 24 í 60, Bíldudalur-Patreksfjörður úr 30 í 60, Tálknafjörður-Patreksfjörður úr 30 í 60, Bolungarvík-Ísafjörður úr 30 í 60, Flateyri-Ísafjörður úr 30 í 60, Súðavík-Ísafjörður úr 30 í 60, Suðureyri-Ísafjörður úr 30 í 60 og Þingeyri-Ísafjörður úr 30 í 60, Búðardalur-Brú úr 45 í 60, Hólmavík-Brú í 45 í 60, Hvammstangi-Brú úr 45 í 60, Laugarbakki, Brú úr 45 í 60, Reykir-Brú úr 45 í 60, Bólstaðarhlíð-Blönduós úr 45 í 60, Skagaströnd-Blönduós úr 45 í 60, Hofsás-Sauðárkrókur úr 45 í 60, Varmahlíð-Sauðárkrókur, úr 45 í 60, Grenivík-Akureyri úr 30 í 60, Hjalteyri-Akureyri úr 30 í 60, Árskógur-Dalvík úr 45 í 60, Hrísey-Dalvík úr 45 í 60, Ólafsfjörður-Dalvík úr 45 í 60, Breiðamýri-Húsavík úr 45 í 60, Rein-Húsavík úr 45 í 60, Reykjavík-Húsavík úr 45 í 60, Staðarhóll-Húsavík úr 45 í 60. Kópasker-Raufarhöfn úr 24 í 60, Þórshöfn-Raufarhöfn úr 24 í 60, Grímsey-Siglufjörður úr 24 í 60, Borgarfjörður-Egilsstaðir úr 24 í 60, Seyðisfjörður-Egilsstaðir úr 24 í 60, Vopnafjörður-Egilsstaðir úr 24 í 60, Breiðdalsvík-Reyðarfjörður úr 24 í 60, Eskifjörður-Reyðarfjörður úr 24 í 60, Fáskrúðsfjörður-Reyðarfjörður úr 24 í 60, Neskaupstaður-Reyðarfjörður úr 24 í 60, Stöðvarfjörður-Reyðarfjörður úr 24 í 60, Djúpivogur-Höfn úr 24 í 60, Ásgarður-Selfoss úr 45 í 60, Brautarholt-Selfoss úr 45 í 60, Eyrarbakki-Stokkseyri-Selfoss úr 45 í 60, Flúðir-Selfoss úr 45 í 60, Hveragerði-Selfoss úr 45 í 60, Laugarvatn-Selfoss úr 45 í 60, Þorlákshöfn-Selfoss úr 45 í 60, Búrfell-Hvolsvöllur úr 45 í 60, Hella-Hvolsvöllur úr 45 í 60, Þykkvibær-Hvolsvöllur úr 45 í 60, Kirkjubæjarklaustur-Vík úr 24 í 60. Af þessum upplestri sést að hér er gerð veruleg breyting á. Er áætlað að þessi 2%, sem voru tekin til þess að jafna niður, sem svari 100 millj. kr. lækkun fyrir þá neytendur sem hér eiga hlut að máli. Með þessu tel ég mig hafa svarað fyrri lið fsp. og þar með sýnt fram á að verulegt átak hefur verið gert til breytingar á þessum þætti, og kemur það sér sérstaklega vel fyrir þá sem versta höfðu aðstöðuna áður, því að þetta er allt jafnað. Um 2. liðinn segir póst- og símamálastjóri þetta : Að því er varðar það atriði í nefndri grein, er snertir heimild ráðh. til að krefja sama gjald fyrir símtal við helstu stjórnsýslustofnanir ríkisins í Reykjavík, hvaðan sem talað er af landinu, skal hér með hent á, að með sjálfvirka símakerfinu vantar nú þann búnað sem gæti gert þetta kleift, og mundi það kosta gífurlega fjárhæð ef slík sjálfvirk afgreiðsla yrði áformuð og sýnist margt vera nauðsynlegra svo sem sjálfvirkur sími í sveitum landsins. Með handvirkri afgreiðslu er þetta fyrirkomulag framkvæmanlegt, og tel ég eðlilegt að viðkomandi stjórnsýslustofnanir borgi samtalið eftir því sem við á hverju sinni. Væri þá um sams konar afgreiðslu að ræða og tíðkast nú á milli landa og nefnist það sérstök símtöl. Í síðustu mgr. í hinni tilvitnuðu 11. gr. segir enn fremur, með leyfi forseta: „Að því skal stefnt að tekjur samkv. gjaldskrá nægi til þess að rekstursjöfnuður, náist, miðað við að rekstur og fjárfestingar fari eftir meginstefnu 1. mgr. 3. gr. og fyllsta aðhalds sé gætt: Hér er skýrt tekið fram, að stofnunin þarf á öllum gjaldskrártekjum sínum að halda. Ef taka ætti upp einhverja sérstaka taxta fyrir umrædd símtöl og þá hugsanlega lægri en almennt gilda í gjaldskránni, mundi þyngri byrði leggjast á hinn almenna símnotanda, ef ívilna ætti með slíkum hætti þeim sem hringja í áðurnefndar stofnanir. Þetta tel ég hæpið og mjög óeðlilegt, en hið áðurnefnda samtalsform leysir vandann á réttilegan hátt. Við þetta svar póst- og símamálastjóra vil ég bæta því, að sú gjaldskrárhækkun, sem nú fékkst, mun illa nægja til þess að standa undir þeim kostnaði sem orðið hefur hjá þessari stofnun, því að launagjöld eru um 60% af heildargjöldum Póst- og símamálastofnunarinnar og þau hækkuðu verulega á síðasta ári, svo sem kunnugt er. Hins vegar fækkaði þar um 70 starfsmenn á s. l. ári vagna breytts skipulags, og verður reynt að halda áfram á þeirri braut eftir því sem stöður losna. En ég tel að það hafi verið gert verulegt átak í því að jafna um í fyrri liðnum og það muni í heild kosta um 100 millj. Að öðru leyti get ég ekki gefið frekari svör við þessum fsp.



Herra forseti. Á þskj. 122 hafði ég lagt fram fjórar fsp. til samgrh. um símamál. Þessar fsp. voru lagðar fram fyrstu dagana í desembermánuði, alllöngu áður en sú fsp. sem hér er til umr. Það vill svo til að sú fsp., sem hér er til umr., er einmitt nákvæmlega sama efnis og 4. liður þeirrar fsp. sem ég lagði fram í desembermánuði, og tel ég að þetta séu nokkur mistök, að þessum fsp. mínum sé ekki fyrst svarað. En það er kannske erfitt um að sakast, þar sem mér sýnist að fsp. mínar hafi fallið út af dagskránni í dag, og það er vafalaust ástæðan til þess, að þær eru ekki teknar nú fyrir áður en þessari fsp. er svarað En fsp mín var á þessa leið: „Er ekki stefnt að því að endurskoða gjaldskrá Landssímans með það fyrir augum, að hún verði sanngjarnari gagnvart fólkinu í dreifbýlinu, t. d. með því að ákveða að samtöl milli notenda, sem hafa sama svæðisnúmer, teljist aðeins eitt skref hvert, eins og er á höfuðborgarsvæðinu?“ Úr því að verið er að svara þessari spurningu núna, að vísu við fsp. frá öðrum aðila, þá þykir mér rétt að fara nokkrum orðum um þetta mál frá mínu sjónarmiði. Ég tel að það sé eitt af stærri hagsmunamálum dreifbýlisins, að þessum málum verði komið í eðlilegt horf, hér sé um sjálfsagt réttlætismál að ræða, í fyrsta lagi að um verði að ræða sama gjald innan hvers svæðis, þannig t. d. að allir þeir, sem hafa svæðisnúmer 95, svo að ég nefni dæmi, allir þeir sem eru á svæðinu frá Ströndum og yfir í Skagafjörð, geti hringt sín í milli með sama kostnaði og þeir sem eru á svæðisnúmeri Reykjavíkur. Í öðru lagi er það sjálfsagt réttlætismál, að hægt sé að hringja utan af landsbyggðinni til helstu stjórnsýslustofnana ríkisins án þess að það kosti meira en það kostar að hringja héðan af Reykjavíkursvæðinu. Sumir vilja reyndar ganga miklu lengra og jafna símgjöldin algerlega yfir allt landið, og má kannske líta á það sem framtíðarmarkmið. En ég tel að væri þessum tveimur markmiðum náð, þá væri býsna mikið fengið. Það kom fram í svari ráðh. áðan, að stigið hefði verið skref í þessa áttina með þeirri breytingu sem var gerð um seinustu áramót. Hann las lista yfir þær breytingar sem þarna áttu sér stað og voru fyrst og fremst fólgnar í því, að þéttbýlisstaðir, sem liggja mjög nærri hvor öðrum, lenda í þess háttar tengslum, að samtöl þar í milli teljast aðeins eitt skref. Ég vil síður en svo vanþakka þá breytingu sem þarna átti sér stað, en ég vil ekki að við gerum allt of mikið úr þessari breytingu. Ég tel að þetta hafi ekki verið stórt stökk. Ég held að þetta skref hafi verið heldur dvergvaxið og býsna mikið vanti á að nægilegt réttlæti náist. Ég get bara nefnt það sem dæmi, af því að ég er búsettur í Varmahlíð í Skagafirði, að það eina, sem þessi breyting hafði í för með sér fyrir þá sem búa í Varmahlið í Skagafirði, svo að dæmi sé nefnt, er að samtal við Sauðárkrók telst eitt skref. Það var öll breytingin. En eins og ég rakti áðan, svo að þetta svæði sé nefnt, þá þyrfti auðvitað breytingin að ná það langt, að allir þeir, sem væru með svæðisnúmer 95, frá Ströndum og yfir í Skagafjörðinn, gætu notað símann sinn í milli og hvert samtal teldist þá eitt skref. Það er alveg ljóst að breyting, sem er ekki meiri en þessi, að tveir staðir, sem liggja nærri hvor öðrum, sameinast að þessu leyti í eitt svæði, - breyting, sem ekki nær lengra en þetta, er harla dvergvaxin, þó að síst skuli það vanþakkað að stefnt er í þessa áttina. Herra forseti. Ég læt þessi orð nægja. Ég vildi vekja athygli á því, að gengið hefði verið fram hjá fsp. sem ég lagði hér fram fyrir tveimur mánuðum. Satt að segja er mjög erfitt við þetta að eiga, hvað langur tími liður gjarnan frá því að fsp. er lögð fram og þangað til möguleiki er að fá henni svarað. Það ætti helst að vera svo, að fsp. væri svarað hér ekki miklu seinna en 2–3 vikum eftir að þær eru lagðar fram. En það er mál út af fyrir sig.

Forseti (Ásgeir Bjarnason) : Út af því, sem hv. 5. þm. Norðurl. v. sagði, að fsp hans væri ekki á dagskrá, þá er það alveg rétt, að hún mun hafa fallið út af dagskrá í dag og raunar fyrir viku líka. Bið ég hv. þingmann afsökunar á því. Það var óviljaverk að svo skyldi fara.

Fyrirspyrjandi (Oddur Ólafsson) : Herra forseti. Ég þakka ráðh. fyrir svar hans. En ég vil taka það fram, að ég er ekki ánægður með það svar, og mér finnst að hann hafi raunar ekki verið að svara minni fsp., heldur þá kannske frekar fsp. hv. þm. Ragnars Arnalds, því að það, sem ég spurðist fyrir um, var fyrst og fremst, eins og kom fram, hvort hann mundi senn framkvæma það ákvæði í póst- og símalögum, að þeir, sem töluðu innan sama svæðis, borguðu eitt gjald, þ e. a. s. núlltaxtann. Ég hafði von um jákvætt svar frá hæstv. ráðh., fyrst og fremst vegna þess hve hann hafði tekið þessu máli vel, þegar það var til umr. í Ed. Eins og ég tók fram áðan, hafði ég borið fram brtt. þar sem þetta var fellt inn í 11. gr., og ráðh. sagði þá frá því, að þetta væri eiginlega gömul till. hans sjálfs og hann liti mjög vinsamlegum augum á þessa till. Síðar komst þessi heimild inn í 11. gr. að till. samgn., og átti ég því von á því að næst þegar tekin yrði til athugunar gjaldskrá Landssímans yrði eitthvað gert í þessu efni. En það er mikill munur á því, hvort skref eru almennt lengd eða hvort þetta ákvæði er tekið upp, að núlltaxti gildi innan hvers númerasvæðis, og það er fyrst og fremst vegna þess að innan svæðanna, þ. e. a. s. í nágrannabyggðarlögum, eru svo mikil bæði menningarleg og atvinnuleg samskipti, að það er ákaflega óheppilegt að þar skuli gilda tvenns konar greiðslufyrirkomulag. Þetta kemur ekki hvað síst fram hér í þéttbýlinu. Víð skulum segja þar sem ég bý, uppi í Mosfellssveit, þar er eina umdæmið á svæði 91 sem ekki er á núlltaxta. Á milli þessara svæða, höfuðborgarinnar og Mosfellssveitar, eru geysilega mikil samskipti og náin. Þar eru fimm heilbrigðisstofnanir, sem hafa og verða að hafa náið samband við höfuðborgina, fyrir utan það að fjöldi af mínum sveitungum vinnur niðri í Reykjavík og reyndar Reykvíkingar uppi í Mosfellssveit líka. Þetta þýðir það, að það er mjög erfitt að sætta sig við það greiðslufyrirkomulag sem nú er. Sama má reyndar segja þar sem eru margar útgerðarstöðvar á nálægum svæðum, svo sem á Suðurnesjum. Þar er fisk ekið á milli og eru miklu nauðsynlegri og nánari og meiri símasamskipti þar heldur en víðast hvar, annars staðar. Mér finnst eðlilegt og sjálfsagt að þar sé sama greiðslufyrirkomulag innan svæðanna. Það þýðir ekki það, að Landssíminn komist verr af, það er síður en svo, enda er tekið fram í lok 11. gr. að tekjur og gjöld Landssímans skuli standast á eftir því sem hægt sé. Það þýðir aðeins það, að núlltaxtinn yrði eitthvað hækkaður.

Landbrh. (Halldór E. Sigurðsson) : Herra forseti. Út af því, sem kom fram hjá hv. 5. þm. Norðurl. v., þá held ég að það muni vera svo, að ég hafi verið kominn með svar við fsp. hans í tösku mína fyrir þinghlé fyrir jól, en þá komst hún ekki að, en hafði svo tekið hana síðar upp úr töskunni, og þar sem ég sá hana ekki á dagskránni núna var ég búinn að gleyma þessu. Ég skal bæta úr því næsta þriðjudag og vera undir það búinn að svara þessari fsp. hans. Út af því, sem hv. 2. þm. Reykn. sagði, vil ég geta þess, að þau ár, sem ég hef farið með þessi mál, hefur verið gerð breyting til batnaðar milli dreifbýlis og þéttbýlis í hvert sinn sem gjaldskrárbreyting hefur átt sér stað, og svo var einnig gert hjá fyrirrennurum mínum tveimur næstum á undan. Hins vegar eru því takmörk sett sem hægt er að gera í hvert sinn, vegna þess að því eru takmörk sett hve þessari stofnun er leyfilegt að hækka sín gjöld, og er mikið umrætt sem eitt af vandamálum þjóðfélagsins, hvað póstur og sími taki miklar tekjur til sín. En eins og kunnugt er lifir hann ekki á öðru en þeim tekjum sem hann aflar. Það eru gerðar afar miklar kröfur til þeirrar stofnunar, bæði á þessum sviðum og einnig á því sviði að byggja upp hið sjálfvirka kerfi, og stofnunin hefur verið að því sýknt og heilagt, þó að það taki sinn tíma. Ég vil benda á það, að þessi breyting núna kostar, um 100 millj kr., og sú breyting, sem hefur verið gerð áður, hefur verið fólgin í því að ganga á núllsvæðið, eins og hv. 2. þm. Reykn. orðaði það, með því að fækka skrefunum, sem þar væru til umráða, úr 600 í 350. Nú var það mat okkar, sem um fjölluðum, að lengra mættum við ekki ganga á þeirri braut. Svo er það með stað eins og Brúarland í Mosfellssveit, að það er orðið svo mikið álag á því kerfi, að það er vonlaust að breyta þar um fyrr en búið er að bæta kerfið sjálft, og það er háð því að byggja þar hús sem nú er unnið að, því að ekki er húsnæði fyrir fleiri sjálfvirkar vélar á Brúarlandi, í því húsi senn þar er nú. Það er unnið að því að byggja hús á Brúarlandi til að setja þar upp nýjar vélar, og þá er hægt að gera þessa breytingu sem hv. 2. þm. Reykn. talaði um, en fyrr ekki. Ég tel að það hafi verið stigið spor í rétta átt. En ég vil taka það fram, að sú gjaldskrárhækkun, sem fékkst um daginn, 28%, mun ekki standa undir rekstri Landssímans á þessu ári. Það er alveg vonlaust verk, því að slíkar hækkanir hafa orðið á rekstrarkostnaði hans, eins og ég gat um áðan, þrátt fyrir það að mjög hafi verið að því unnið að draga úr rekstrarkostnaðinum. Frekar skal ég ekki svara út í þessi mál fyrr en þá um leið og ég svara hv. 5. þm. Norðurl. v.



Herra forseti. Fyrst símamálin eru á dagskrá og það hvað hægt er að gera þar til úrbáta og í réttlætisátt, þá vil ég aðeins koma því á framfæri, að til viðbótar því slæma ástandi, sem er í símamálum Mosfellssveitar, er svo komið, að það er algert neyðarástand í Kópavogskaupstað varðandi þessi mál. Það er svo, að það þykir gott ef í fjölbýlishúsi með tveimur íbúðum er einn sími. Og það sem verra er, það virðist ekki vera neitt fram undan til úrbóta. Þau svör, sem ráðamenn Kópavogskaupstaðar fá hjá yfirstjórn símamála, eru einfaldlega þau, að þeir viti ekki neitt hvenær sé von úrbóta. Ég vildi aðeins koma þessu á framfæri, herra forseti. Ég geri ráð fyrir að það fari að heyrast allhátt í íbúunum sem búa við þetta ástand þar.



Herra forseti. Þar sem verið er að tala hér um símannál, þá langar mig að leggja örfá orð í belg. Ég vil byrja á því að þakka þau skref sem stigin hafa verið til jöfnunar símakostnaði. Það ber síst að vanþakka, og það er, í raun og veru allmikilvægt sem náðst hefur, ekki er hægt að neita því. Hitt er svo annað mál, að ég álít að í þessu efni, eins og reyndar ýmsum fleiri sem við fjöllum um, sé tvímælalaust framtíðarmarkmið, að símgjöldin verði jöfnuð um allt land. Í sjálfu sér sé ég enga sérstaka ástæðu til þess að þessi þjónustustarfsemi, alveg á sama hátt og t. d. póstburðargjöld, sé ekki jöfnuð. Við erum þegar komnir yfir það að greiða misjafnlega fyrir bréf eins og áður var gert, þó að þau þurfi að fara misjafnlega langan veg hér innanlands, og ég tel það alveg hiklaust framtíðarmarkmið í þessum málum að jafna símgjöldin um allt land. Hitt er svo annað mál, að það verður auðvitað ekki gert á annan veg en að það verði hlutfallslega meiri hækkun á símgjöldum hér á þéttbýlissvæðinu heldur en úti í dreifbýlinu. Ég veit að það þarf ekki að rekja það fyrir hv. alþm., hversu geysilega misjöfn aðstaða borgaranna er til þess að njóta þjónustu Landssímans. Það er mjög mikill munur á því, hvort menn búa við það að geta náð í t. d. 100 númer eins og margir landsbyggðarmenn geta náð á einu skrefi, eða eins og hér er á Reykjavíkursvæðinu, að það er hægt að ná til nær helmings þjóðarinnar fyrir sama gjald, og þarf ekki að rekja þetta. Ég vildi aðeins koma þessu tvennu að í fyrsta lagi því, að það er ástæða til að þakka þau skref sem stigin hafa verið, og svo í öðru lagi að koma því að, að það er langt frá því að lokatakmarki sé náð. Ég held að við eigum í þessu efni að strika út fjarlægðir og búa borgurunum það að geta notfært sér þjónustu símans algerlega án tillits til fjarlægða. Hitt er mér svo aftur á móti ljóst, að til þess að svo megi verða þarf enn frekar að styrkja landssímakerfið heldur en orðið er, og mér er það enn fremur mjög vel ljóst, að þeir fjármunir, sem Landssímanum eru ætlaðir nú til uppbyggingar, eru allt of litlir til þess að sú uppbygging geti haldið áfram í þeim mæli sem borgarannir óska eftir. Það verður ekki tekið til neinnar endanlegrar meðferðar hér, hvernig á að fara að því, en það er náttúrlega öllum tjón, bæði Landssímanum og borgurunum sjálfum, ef ekki er hægt nokkurn veginn að koma til móts við óskir um ný talsímatæki eftir því sem byggð eykst í landinu.