Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Hæstv. forseti. Ég trúi því nú ekki að forseti hafi verið að fella úrskurð áðan og það órökstuddan um að tillaga um dagskrá fundarins, þetta sérstaka atriði hennar, fái ekki að koma til atkvæða. Slíkt er auðvitað með öllu óskiljanlegt þegar horft er til hinna almennu ákvæða IV. kafla þingskapalaganna um fundarsköp. Það er alveg ljóst af öllum lestri þess kafla að það leiðir af hinum almennu ákvæðum hans að það er meiri hluti þingfundar sem stendur hverju sinni sem í raun hefur vald um framgang mála á fundinum. Það leiðir af öllum hinum almennu ákvæðum IV. kafla laganna um þingsköp Alþingis. Það er sömuleiðis almenn venja í fundarsköpum nánast hvar sem er á byggðu bóli að það er meiri hluti á fundinum sem á að ráða en ekki eitthvað annað. Þannig að ég tel að í fyrsta lagi sé ekki hægt að vísa þessari tillögu frá þegar horft er til hinna almennu ákvæða IV. kaflans og góðir latínumenn hér á fundinum hafa tjáð mér að það heiti ,,per analogiam`` á hinu eina og sanna lögfræðimáli.

Notaðu bara íslensku.

Í öðru lagi, hæstv. forseti, er ljóst að samkvæmt 62. gr. þingskapa er hvaða þingmanni sem er, hvenær sem er, heimilt að krefjast þess að gengið sé til atkvæða um eitthvert þingmál umræðulaust. Upphaf 62. gr. þingskapanna, hæstv. forseti, hljóðar svo --- hv. alþm. er sennilega orðið betur viðeigandi að nota sem ávarp á fundinum. Hv. alþm., 62. gr. þingskapanna hefst svo: ,,Heimilt er þingmanni að krefjast þess að gengið sé til atkvæða um eitthvert þingmál umræðulaust, . . . `` 

Lestu áfram.

Það er allt í lagi að lesa áfram, það er alveg sjálfsagt að lesa áfram: ,, . . . en það skal því aðeins gert að tveir þriðju hlutar fundarmanna séu því samþykkir.`` Og þá fer fram atkvæðagreiðsla um það. --- Hvernig ætla menn að finna út úr því öðruvísi, hæstv. forsrh., hvort tveir þriðju hlutar þingmanna séu tiltekinnar skoðunar en að láta fara fram atkvæðagreiðslu? Það er ekki hægt. Nú hefur ekki einasta einn þingmaður heldur fimm þingmenn óskað eftir því að nákvæmlega þetta verði gert, að umræðulaust, án frekari umræðu verði gengið til atkvæða um tiltekið dagskrármál. Það er algjörlega ótvírætt, hæstv. forseti, að samkvæmt 62. gr. hafa menn þennan rétt, að kalla fram slíka atkvæðagreiðslu. Það er ekki nokkur leið að fella úrskurð um annað og allra síst órökstutt. Ég fer því fram á það að forseti endurmeti afstöðu sína og leyfi mönnum að njóta þess réttar sem þingsköpin færa þeim.

Virðulegur forseti. Ég undrast þetta mjög, ég verð að segja það alveg eins og er. Ég held að það sé hvergi nokkurs staðar tíðkað á fundum, t.d. sveitarstjórna eða hvar sem er þar sem fer fram lýðræðislegt starf, félagsmálastarf, að meiri hluti fundarmanna megi ekki koma fram í máli og að sá sem stjórnar þeim fundum nýti sér einhvers konar rétt, ímyndaðan, til þess að koma í veg fyrir það að meiri hluti fái að koma fram í máli. Mér finnst þetta svo fráleitt að Alþingi Íslendinga geti verið undir reglum þar sem meiri hlutinn á ekki að fá að ráða. Hefur okkur ekki verið kennt það undanfarið að meiri hlutinn eigi að ráða og við eigum að hlíta því? Við erum ekkert að fara fram á annað heldur en að fá að sjá hver sá meiri hluti er. Ég tel að það sé mjög óeðlilegt og niðurlægjandi fyrir embætti forseta Alþingis, ef hann tekur það hlutverk að sér að koma í veg fyrir að meiri hluti fái að sýna sig í máli sem krafist er atkvæðagreiðslu um hér í þinginu. Ég ætla satt að segja að vona það að við eigum ekki eftir að upplifa það á þessum fundi að þannig fari það.

Virðulegi forseti. Það er nú gömul en ekki ný saga að stjórnarandstaða notar síðustu stundir Alþingis til þess að fá sér nokkra fótfestu við málaafgreiðslu. Það hefur Sjálfstfl. gert þegar hann hefur verið í stjórnarandstöðu og reyndar aðrir flokkar með sama hætti. Mér finnst hins vegar, og mig langar að koma þeirri skoðun minni á framfæri, að við ættum að láta þetta mál í friði, ekki síst vegna þess hvernig Alþingi hefur gengið fram í því að skapa góðan grundvöll fyrir traustri löggjöf að því er varðar málefni bændastéttarinnar. Eftir því hefur verið tekið og til þess verður vitnað þannig að ég vil eindregið mælast til þess að menn fyndu sér annað mál, ekki síst vegna þess að það hafa svo margir mætir alþingismenn úr öllum flokkum unnið að framgangi þessa máls og lagt góðan grundvöll og traustan til sameiginlegra starfa til þess að gera enn betur þegar við mætumst hér að nýju. Það er fjarri því að ég sé að biðjast sérstaklega undan því eða að það sé verið að hlífa mér eitthvað í sambandi við þessa málaafgreiðslu. Það er fjarri því. En ég minni hins vegar á hvaða samstaða hefur myndast hér og hvað við eigum auðvelt með þegar við mætumst á ný að leggja góðan grundvöll eða enn betri að breytingu á búvörulögunum.

Virðulegur forseti. Einhvers staðar stendur: Í upphafi var orðið og orðið kom frá guði.  
            

Í upphafi var orðið og orðið var hjá þér . . .

Virðulegur forseti. ( Forseti: Má forseti benda á að hér er hv. 4. þm. Austurl. í ræðustóli og er að hefja mál sitt og forseti ætlast til þess að hv. þm. beri virðingu fyrir því þegar hv. þm. óska eftir að taka til máls og þeim hefur verið gefið orðið. Biður nú forseti hv. þm. að hafa hljóð.) Virðulegur forseti. Þessu sem ég vitnaði til hefur verið snúið heldur betur við því nú hljóðar þetta eitthvað á þá leið: Í upphafi var orðið en orðið kom frá EB. Það er þessi nýi grundvöllur, Rómarsáttmálinn, það er hin nýja Biblía sem Alþingi starfar eftir. Það er ástæðan fyrir stöðu þess máls sem hér er rætt um. Það er ástæðan fyrir niðurlægingu hv. 3. þm. Austurl. Það er sá grunnur sem forsrh. og utanrrh. keyra hér áfram á. Það er sá grundvöllur sem meiri hluti alþingismanna hefur samþykkt. Á þessum nýja grundvelli er þetta mál flutt. Breytingar á búvörulögum átti að knýja fram með öðrum hætti en meiri hluti stendur hér til um á þinginu vegna þess samnings sem hér hefur verið knúinn fram. Það er þessi grunnur, það er þessi niðurlæging sem á eftir að koma fram á Alþingi Íslendinga, ekki bara nú, heldur oft í framtíðinni. Því miður, ef þessi nýja Biblía, þessi nýi réttur á að verða hinn ríkjandi réttur, þá hjálpar ekkert, engar fyrirbænir frá hv. 3. þm. Austurl. um að bráðum komi betri tíð. Það hjálpar ekki og það er satt að segja ömurlegt að horfa á þennan þingmann sem í dag hefur flutt hvatningarræður úr þessum ræðustól til þingsins um það að standa í ístaðinu í þessu máli, en kemur nú bljúgur og vísar fram á haustið því að þá komi betri tíð. Virðulegur forseti. Fyrir utan þá ömurlegu stöðu sem hér liggur fyrir frá þeim þingmönnum stjórnarliðsins, sem ætluðu að standa í ístaðinu en urðu að beygja sig fyrir þessum grunni sem ríkisstjórnin knýr hér fram, þá er það kannski bara sú niðurlæging sem forsetaembættið hefur fengið á þessum degi sem tekur því fram.

Virðulegur forseti. Vegna orða hv. síðasta ræðumanns vil ég vitna til orða minna um þetta mál fyrr í kvöld þar sem ég benti á að það væri ekki síst mikilvægt að fá botn í þetta mál, hverjir færu með innflutningsheimildirnar og hefðu einnig yfir að ráða hvernig jöfnunargjöldum væri beitt, þá var það að samkvæmt eldri viðskiptasamningum okkar, EFTA-samningnum og bókun 6, sem Alþb. hefur lýst yfir í vetur að það hafi borið fulla ábyrgð á á sínum tíma. Á grunni þeirra samninga heimilaði hæstv. viðsk.- og iðnrh. innflutning á unnum landbúnaðarvörum undir tollnúmeri iðnaðarvara 1988. Það er ekki síst mikilvægt, hæstv. ráðherra, að það fáist botn í það að við höfum fullar heimildir til þess að beita jöfnunargjöldum hvað þetta snertir og þær heimildir séu í höndum landbrh. Þetta gildir einnig um þá fríverslunarsamninga m.a. sem við höfum verið að samþykkja á þessum vetri og síðast í gær og í dag ef ég man rétt. Ég vil þess vegna ítreka það að þetta mál tengist ekki nema að hluta þeim viðskiptasamningi sem nú er verið að gera í EES. Þetta hlýtur hv. 4. þm. Austurl. að vita. Að lokum, virðulegi forseti, 

Það ættu fleiri að lesa hann.

Ég óskaði eftir því að forseti endurskoðaði úrskurð sinn hér áðan og ég vil fá að heyra hvort forseti hafi gert það, ef forseti vildi vera svo góður að upplýsa það.

Forseti hefur kannað þetta mál og úrskurður forseta er óbreyttur. Hvað varðar tilvísun til fyrri mgr. 62. gr. þingskapa, þá á það ákvæði við um mál áður en umræða fer fram, að við tiltekna umræðu fari engin umræða fram heldur aðeins atkvæðagreiðsla. Í þessu máli hefur umræða þegar farið fram en það er síðan ákvörðun forseta hvenær atkvæðagreiðsla fer fram.

Ég vil þá, forseti, leyfa mér að flytja munnlega tillögu með vísan til 62. gr., 1. mgr., um að gengið verði tafarlaust til atkvæða um 16. dagskrármál þessa fundar. Ég óska eftir því að forseti láti fara fram atkvæðagreiðslu um það eins og ég hef rétt til samkvæmt þessari málsgrein. Ég sem þingmaður flyt slíka tillögu, skriflega ef forseti óskaði eftir að fá hana skriflega, en með vísan til þess að heimilt er að flytja munnlegar tillögur úr ræðustóli, þá vænti ég þess að það sé fullnægjandi. Það stendur skýrum stöfum í upphafi 62. gr. þingskapa að heimilt sé þingmanni að krefjast þess að gengið sé til atkvæða um eitthvert þingmál umræðulaust. Það stendur ekkert um, hæstv. forseti, að það, eitthvert þingmál, eigi að vera á einhverju tilteknu stigi, fyrir umræðu, í umræðu eða eftir umræðu. Það má krefjast þess að gengið sé til atkvæða um eitthvert þingmál.

Forseti er búinn að taka málið út af dagskrá.

Hvaða mál?

16. dagskrármálið.

Ekki þá tillögu sem ég er að flytja.

Nei, en forseti tók 16. dagskrármálið út af dagskrá.

Því var mótmælt, forseti, að það mál væri tekið út af dagskrá. ( Forseti: Forseti var búinn að tilkynna það.) Hæstv. forseti. Mér þykir leitt að þurfa að segja það, en ég lít á þetta sem hreint ofbeldi við fundarstjórnina og ég mun ekki treysta mér til þess að ávarpa hæstv. forseta oftar á þessum fundi.

Þú átt að biðjast afsökunar.

Forseti mun taka því eins og ýmsu öðru.

Virðulegi forseti. Ég hafði nú ekki hugsað mér að taka til máls í þessum umræðum en ég satt að segja er alveg undrandi á þessum svokallaða úrskurði forseta. Lítum á 62. gr. þingskapa. Þar stendur: ,,Heimilt er þingmanni að krefjast þess að gengið sé til atkvæða um eitthvert þingmál umræðulaust, . . . `` Í síðari málsgrein stendur: ,,Meðan á umræðum stendur má gera rökstudda tillögu um að taka skuli fyrir næsta mál á dagskránni . . . `` Í 63. gr. stendur í 1. mgr.: ,,Þó má ákveða dagskrá næsta fundar eftir ályktun þingsins.`` Með öðrum orðum: Það er alveg skýrt í þingskapalögum að þau gera ráð fyrir því að Alþingi sjálft geti hvenær sem það vill og fram kemur tillaga um það ákveðið sína dagskrá þannig að það er augljóst mál, að hér er um valdníðslu að ræða, hæstv. forseti. Og ég harma það að hlutirnir skuli hafa þróast með þessum þætti þegar menn voru að reyna að ljúka þinginu við mjög erfiðar aðstæður, að menn skuli þá ekki láta sig hafa það að greiða atkvæði um þessa einföldu tillögu. Ég fullyrði það, hæstv. forseti, að þessi framkoma er fyrir neðan allar hellur og hún mun spilla samstarfi stjórnar og stjórnarandstöðu, ekki aðeins nú á þeim stutta tíma sem eftir lifir af þessu þingi heldur einnig á næsta þingi, og ég skora á hæstv. forseta sem nú situr og mun leita endurkjörs í haust --- ég skora á hæstv. forseta að endurskoða afstöðu sína tafarlaust og láta ganga til atkvæða um hina skriflegu tillögu eða hina munnlegu tillögu hv. 4. þm. Norðurl. e. Geri forsetinn það ekki, þá er það eins og köld vatnsgusa framan í þingmenn stjórnarandstöðunnar og þingræðið sjálft og það á forseti Alþingis Íslendinga aldrei að gera.

Virðulegi forseti. Ég vil nú bara segja það, að með því að lesa þessa 62. gr. og hvernig umræður hafa gengið, þá er umræðum lokið um þetta mál. Þessi grein á fyrst og fremst við í þeim tilfellum þegar verið er að koma í veg fyrir að það séu yfirleitt umræður um mál. Mér finnst það vera alveg hárrétt hjá forseta að úrskurða svona og skil ekkert í hv. þm. að vera að byrsta sig svona með alls konar hótanir.

Þetta er ekki fundur í Verslunarráðinu.

--- [Umræðu frestað.]

,,Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 116. löggjafarþings, frá 7. maí 1993 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til septemberloka. Gjört í Reykjavík, 7. maí 1993. Vigdís Finnbogadóttir. Davíð Oddsson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.`` Samkvæmt þessu umboði og með tilvísun til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því að fundum þessa Alþingis, 116. löggjafarþings, er frestað. Leyfi ég mér þess að óska hv. alþm. og starfsmönnum þingsins svo og landsmönnum öllum allra heilla.

Þannig háttar til um nokkur mál sem sett eru á dagskrá þessa fundar að leita þarf afbrigða þar sem of skammt er liðið frá 2. umr. eða fyrri umr. Einnig háttar þannig til um brtt. sem nú hefur verið útbýtt og er frá minni hluta heilbr.- og trn. að það er of skammt liðið frá útbýtingu hennar. Þarf nú að leita afbrigða um öll þessi mál um að þau megi koma á dagskrá og til umræðu og verður þeirra afbrigða nú leitað.

Þar sem Þórður Ólafsson var varamaður í stjórn Atvinnuleysistryggingasjóðs þarf einnig að kjósa varamann í hans stað.

Hæstv. forseti. Ég verð nú að játa það að röð mála kemur mér enn nokkuð á óvart, að nú skuli á þessum fundi eftir þau orðaskipti, sem fóru fram áðan um frestunartillöguna, þetta mál koma hér fyrst allra atkvæðagreiðslna og er greinilegt að hæstv. forseti gerir ekki mikið með óskir eða athugasemdir okkar hv. þm. sem hér töluðum margir áðan og óskuðum þá eftir frestun á umræðunni en hæstv. forseti svaraði því aðallega til að atkvæðagreiðslunni yrði þó frestað og hún færi fram síðar.  Er það virkilega svo, hæstv. forseti, að hér sé verið að undirbúa að koma í veg fyrir það að margyfirlýstur meiri hluti í 16. dagskrármálinu fái að koma í ljós og fái að ráða niðurstöðu mála hér á þessu þingi, það sem hv. 3. þm. Austurl. hefur kallað pólitíska valdbeitingu? Er það það sem er hér í undirbúningi? Svo sýnist vera. Það sé með þessari röð mála verið að hjálpa til við það af hálfu hæstv. forseta að ríkisstjórnin eða einhverjir einstakir ráðherrar ríkisstjórnar nái sínu fram. Ég mótmæli þessum vinnubrögðum, hæstv. forseti. Ég lýsi fullri ábyrgð á hendur hæstv. ríkisstjórn og meiri hluta hennar hér og þar með talið forsetanum fyrir að standa svona að málum og segi nei.

Virðulegi forseti. Fyrir utan þau almennu atriði og sérstöku við þessa tillögu sem hv. 4. þm. Norðurl. e. rakti hér áðan, þá er nauðsynlegt að benda á það að við þessar aðstæður er nú verið að senda þingið heim frá óleystum mjög alvarlegum vandamálum, í fyrsta lagi í sjávarútvegi landsmanna, í öðru lagi að því er varðar greiðsluvanda heimilanna sem hefur verið ræddur hér að undanförnu og í þriðja lagi er ljóst að með þessari samþykkt á þingfrestuninni, ef af verður, er verið að skapa hér aðstæður til þess að tryggja það að minni hlutinn geti í raun og veru beitt meiri hluta hér í þinginu valdi í tilteknu máli, þ.e. að því er varðar búvörulögin. Það er verið að koma í veg fyrir það að sá meiri hluti sem til er hér í þinginu í þeim efnum nái fram að ganga. Og það er sérkennilegt, verð ég að segja ef hv. þm. sem hafa borið það mál fyrir brjósti úr stjórnarliðinu, ef þeir una þessum vinnubrögðum. Þau eru fyrir neðan allar hellur en þau eru á ábyrgð ríkisstjórnarinnar. Ég segi nei.

Virðulegur forseti. Það er með eindæmum hvernig hér er staðið að verki af þeim meiri hluta sem ræður ferðinni á Alþingi. Slíkt hefur ekki gerst þann tíma sem ég hef setið á þingi að verið sé að greiða atkvæði um þingfrestun og með mál í uppnámi milli stjórnar og stjórnarandstöðu og þó enn frekar að innan stjórnarliðsins standi mál eins og nú að allt sé í uppnámi og deilum. Þetta gerist á tveggja ára afmæli, rétt rúmlega tveggja ára afmæli þeirrar ríkisstjórnar sem enn situr, 

Virðulegi forseti. Að aflokinni þessari atkvæðagreiðslu, ef hún fer sem horfir, þá hefur hæstv. forsrh., að ég tel og samkvæmt minni reynslu, heimild til þess að standa upp hvenær sem er og lesa upp forsetabréf um frestun þings. Þetta er gert án þess að við höfum nokkra hugmynd um framgang þeirra mála sem hér eru á dagskrá. Þetta er gert væntanlega eingöngu til að hlífa hæstv. ríkisstjórn við að þurfa að ganga til atkvæðagreiðslu um 16. mál sem hér er á dagskrá, 504. mál þingsins, um breytingar á búvörulögum þess efnis að gengið verði frá því á tryggilegan hátt hverjir það verði, það verði landbrn. í samvinnu við fjmrn., sem fari með innflutningsheimildir á búvörum og álagningu jöfnunargjalda. Við stjórnarandstæðingar höfum í dag allir lýst því yfir að við séum tilbúnir til þess að styðja þetta mál. Ég þykist vita að það séu nægilega margir í stjórnarliðinu til viðbótar til þess að styðja landbrh.

Heyr. Heyr.

til þess að koma þessu máli í gegn, að hér sé traustur meiri hluti. Hér kallaði ,,heyr, heyr`` formaður þingflokks Alþfl. og varaformaður landbn. sem skrifaði án fyrirvara undir nál. þessu varðandi. Ef svo fer sem mér sýnist að horfi varðandi þetta mál, þá er það að gerast sem ég sagði hér fyrr í dag, þá er það að gerast sem hæstv. utanrrh. marglýsti yfir að stjórnarandstaða með löngum ræðum um EES væri að gera, sem reyndar gerðist ekki því það mál gekk til atkvæðagreiðslu, en hann fullyrti og hélt því fram að þar væri minni hluti að níðast á meiri hluta. Ef mál fara fram sem nú horfir hér, þá liggur það fyrir að minni hluti þingsins er að níðast á meiri hlutanum og þar með er stórhætta á ferðum fyrir þingræði í landinu. Ég segi nei.

Hæstv. forseti. Í lok síðasta fundar óskaði ég eftir því að við stjórnarandstöðuþingmenn fengjum að vita eitthvað um það hvernig framgangur mála yrði á þessum fundi en fékk því miður engin svör. Nú sýnist ljóst á niðurröðun dagskrár og því hvernig mál eru tekin fyrir að hér muni ekki eiga að halda langt niður dagskrá þessa fundar. Það er því ljóst að með því að greiða atkvæði með þessari þáltill. eru þingmenn stjórnarliðsins að greiða atkvæði með því að þau mál sem hér eru neðar, a.m.k. mörg hver og kannski öll, muni ekki ganga til atkvæða og ekki fá afgreiðslu hér á þingi. Það er þetta sem stuðningsmenn ríkisstjórnarinnar eru að greiða atkvæði um þegar þeir greiða þessari þingfrestunartillögu atkvæði á þessari stundu. Mig furðar það eftir þær yfirlýsingar sem komið hafa fram, m.a. um 16. dagskrármálið og þann meiri hluta sem talið var af sumum stjórnarliðum að væri fyrir því máli að þannig skuli nú vera staðið að verki. Þeir ómerkja þannig öll sín orð sem þeir hafa sagt um þetta. Mig hryggir það mjög og við framsóknarmenn erum að sjálfsögðu sammála um að þessi vinnubrögð stjórnarliðsins nú eru með algjörum eindæmum og ég mun því eins og aðrir að sjálfsögðu greiða atkvæði gegn þessari tillögu og segi nei.

Virðulegi forseti. Ég tel það mjög óeðlilegt að nú eigi að fara að byrja á því að ganga til atkvæða um frestun á fundum Alþingis. Hér eru önnur mál til umræðu og atkvæðagreiðslu í 2. umr. og svo eru önnur mál sem eru alveg órædd samkvæmt þeirri dagskrá sem hér liggur fyrir. En ef þinglok eiga að fara fram með þessum hætti þá eru þau vissulega í takt við aðra málsmeðferð hér í dag. Ég tel það ekki verjandi að fresta fundum Alþingis við þessar aðstæður, ég vil engan þátt eiga í slíku og ég segi nei.

Herra forseti. Hér er leitað eftir samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Þann tíma sem ég hef setið á þingi hefur samþykkt þessarar tillögu ávallt verið síðasta mál, það er og hefðin. Væri svo ekki er það rétt hjá hv. 5. þm. Norðurl. e. að hæstv. forsrh. gæti látið flytja þessa tillögu þegar þing kæmi saman í janúar og haft hana svo uppi í erminni allan veturinn, þ.e. hann hefði þingrofsvald í reynd hér. Það er ekki hugsun stjórnarskrárinnar og liggur ljóst fyrir að hér er verið að samþykkja lokamál þessa þings. Mér er ljós þingræðislegur réttur meiri hlutans til að gera þetta. Það segir dálítið um andrúmsloftið á stjórnarheimilinu og það er alveg skýrt að stjórnarandstaðan hefur ekki óskað eftir því að hlaupa frá atkvæðagreiðslu þeirra mála sem hér hafa verið. En ég undirstrika það að vegna þeirrar hefðar sem er í þessum efnum, þá teldi ég mjög hættulegt að rjúfa þær hefðir. Það væri í reynd hlutur sem ekki gengi upp þannig að ég lít svo á að hér sé verið að afgreiða seinasta mál þingsins. Herra forseti. Ég segi nei við þessari tillögu.

Tillaga þessi um heimild til fresta fundum Alþingis er samþykkt með 29 atkv. gegn 18.

Þetta er brot á öllum reglum þingræðisins.

Það er misskilningur hjá hv. þm. Það hefur gerst oft áður, eða a.m.k. gerst áður að þingfrestunartillaga er samþykkt þó að það sé ekki síðasta mál á dagskrá þingsins.

Hæstv. forseti. Ég óska eftir skýringum á uppröðun mála á þessari dagskrá og/eða þá í hvaða röð hæstv. forseti virðist ætla að taka þau fyrir. Ég óska eftir þeim skýringum m.a. vegna þeirra orða, sem hæstv. forseti hafði á síðasta fundi. Ég gekk út frá því að hæstv. forseti hefði þar verið að fullvissa okkur þingmenn um að í upphafi þessa fundar yrðu atkvæðagreiðslur teknar um þau mál sem útrædd voru á fyrri fundi. En nú gerist það að dagskrá liggur fyrir okkur þannig, hæstv. forseti, að 7. málið er frestun á fundum Alþingis, atkvæðagreiðsla, en síðan koma þau mál önnur sem greiða á atkvæði um og eru útrædd á þessum fundi mikið aftar. Þetta er mjög sérkennileg uppröðun, hæstv. forseti, og enn frekar svo í ljósi orða hæstv. forseta hér áðan. Ég tel eðlilegt að næst verði tekið fyrir 14. mál á dagskrá og þau mál önnur sem útrædd eru en bíða atkvæðagreiðslu. Ég sé ekki að það sé eðlilegt að slíta atkvæðagreiðslur um þessi mál sundur sem voru útrædd á fyrri fundi. Það er alla vega mjög óvenjulega að verki staðið, svo ekki sé meira sagt. Ég minnist þess ekki að mál frá fyrri fundum sem umræðu er lokið um séu þá ekki tekin saman til atkvæðagreiðslu þegar á annað borð er farið í atkvæðagreiðslur. Og allt finnst mér þetta bera að sama brunni, að hér sé með mjög óvenjulegum hætti verið að hagræða málum þannig til að því megi afstýra að meiri hluti Alþingis, sem liggur fyrir og styður 16. dagskrármálið, fái að ná fram rétti sínum 

Herra forseti. Ég hélt að eitt af því sem Alþingi Íslendinga hefði lagt höfuðáherslu á við samningu nýrra þingskapa væri að það væri þingið sem tæki ákvörðun hvenær því væri slitið. Ef það er rétt að hægt er að halda áfram þingstörfum eins og ekkert hafi í skorist eftir samþykkt frestunartillögu, þá er í reynd verið að skila til forsrh. þingrofsvaldi hvenær sem hann vill, því að þá væri auðvitað skynsamlegast hjá hæstv. forsrh. að byrja á því í upphafi hvers þings að láta samþykkja svona heimild til þess að hann hefði valdið til að senda þingið heim. Þetta eru svo hættulegar leikreglur að sem stuðningsmaður þess að þingið ráði hlýt ég að undirstrika það að ég skil ekki hvernig hæstv. ríkisstjórn og forseta þingsins dettur í hug að taka þessar leikreglur upp. Ég man aldrei eftir því á vorþingi, aldrei þann tíma sem ég hef setið að það hafi gerst að samþykkt væri tillaga um frestun Alþingis og svo dytti mönnum í hug að halda áfram. Sjá menn ekki hvað er að gerast ef þessi niðurstaða er? Það er í það minnsta alveg á hreinu að hv. 5. þm. Norðurl. v. gerði sér grein fyrir því hvaða hagræði væri að því að taka ákvörðun um það strax í janúar að forsrh. hefði slíka heimild í höndunum. Það er aldeilis fráleitt að svona vinnubrögð geti átt sér stað. Forseti hafði það að sjálfsögðu í hendi sér hvernig staðið var að dagskránni. Forseti hafði það að sjálfsögðu í hendi sér, ef forseti taldi að það ætti að afgreiða mál á þessum fundi, að afgreiða þau mál og láta svo greiða atkvæði. Og forseti vissi að það lá fyrir að auðvitað dettur engum heilvita manni það í hug að koma í veg fyrir það að ríkisstjórnarmeirihluti greiði atkvæði um það að þingi sé frestað. Menn greiða þá atkvæði á móti því. En að halda áfram þingi eftir að búið er að taka ákvörðun um að fresta því, það er furðulegur hlutur. Það er slíkt stílbrot að það er ekki hægt að una slíkum vinnubrögðum. Það er gjörsamlega vonlaust. Þeir sem vilja bera ábyrgð á því mega þá njóta vel, mega þá vissulega njóta vel. Ég skil ekki hvað þeir menn hugsa sem eru almennt stuðningsmenn þess að þingið ráði sínum málum sem styðja slík vinnubrögð.

Virðulegi forseti. Ég tek undir það sem hefur komið fram hér að ég hef ekki orðið vitni að slíkum vinnubrögðum áður hér á Alþingi. Það er alveg með ólíkindum að samþykkt skuli tillaga um frestun Alþingis og síðan teknar upp umræður eins og ekkert hafi í skorist og stungið inn umræðumálum á undan atkvæðagreiðslum sem eru seinna á dagskránni. Það þarf ekki mjög glöggskyggnan mann til þess að sjá það að hér frá 8. dagskrármáli og fram að 16. dagskrármáli eru þau mál sem skipta máli að fá í gegn og það sem ríkisstjórnina skiptir mestu máli að fá í gegn og helstu áhugamálin. Því sem er þar fyrir aftan má sleppa. Ég hygg að ef hv. þm. athuga dagskrána þá sjái þeir hvers lags leikfléttur hér er verið að hafa í frammi. Og svo sannarlega er verið að fara í kringum, svo ég noti nú ekki sterkari orð, þingræðið í landinu. Að ef ágreiningsmál kemur upp í ríkisstjórninni þá taka menn ekki afleiðingum gerða sinna heldur fara í kringum þingræðið í landinu með þessum hætti ef það kemur á daginn hér á eftir að hér verður lesið upp forsetabréf eftir að 15. mál hefur hlotið afgreiðslu. Það verður fróðlegt að sjá hvað kemur í ljós á eftir. Athugið dagskrána, hv. þm.

Virðulegi forseti. Mér sýnist að þannig hátti til málum að það sé niðurstaða stjórnarmeirihlutans að láta beiðnir og óskir stjórnarandstöðunnar sem vind um eyru þjóða. Með hliðsjón af því hefði ég talið rétt fyrir mitt leyti að það gæfist tími til þess, a.m.k. fyrir okkur í stjórnarandstöðunni við þær aðstæður sem nú eru uppi, að menn beri saman bækur sínar um þau tíðindi sem orðin eru og viðbrögð við þeim. Ég vil því leyfa mér að nefna þann möguleika að gert verði hlé í nokkrar mínútur þannig að stjórnarandstaðan geti borið saman bækur sínar með hliðsjón af því með hvaða hætti er skynsamlegast að taka þeim miklu tíðindum sem hér hafa orðið. Þannig að ég leyfi mér að hreyfa því við hæstv. forseta hvort ekki er hugsanlegt að fá slíkt hlé, í tíu mínútur eða svo.

Það hefur verið óskað eftir hléi í tíu mínútur. Forseti var búinn að boða atkvæðagreiðslu í þessu máli og vildi gjarnan láta þá atkvæðagreiðslu fara fram og gera síðan hlé að beiðni hv. 9. þm. Reykv.

Virðulegi forseti. Hér í dag hefur óneitanlega verið staðið einkennilega að málum. Það hefur ekki fengist uppgefið í allan dag hvaða mál væri fyrirhugað að fengju lokaafgreiðslu á þessu þingi. Það hefur oft verið vitnað til þess í umræðum í vetur að stjórnarandstaðan hafi beitt ofbeldi í EES-málinu en ég veit ekki hver það er sem er að beita ofbeldi ef það er ekki ríkisstjórnin. Hún hefur valtað yfir okkur með valdhroka sem ráðherrar ríkisstjórnarinnar eiga í svo ríkum mæli og þjóðin hefur horft upp á frá því að þessi ríkisstjórn hóf sitt starf hér. Hún hefur líka sýnt það að hún vill ekki semja um neitt. Hún vill sýna yfirburði hins sterkari og þannig hafa líka málin verið sem hún hefur lagt fram, ævinlega til þess að sá sterkari ætti að ráða. Þannig eru vinnubrögð ríkisstjórnarinnar. Nú hafa ráðherrar --- og ég endurtek ráðherrar hennar --- ákveðið hvaða mál fái afgreiðslu hér í kvöld, ekki hæstv. forseti. Því miður er það svo að það er hæstv. forsrh. sem segir fyrir um það hvaða mál skuli fá afgreiðslu og í hvaða röð. Og þingheimi til upplýsingar ætla ég núna að lesa það upp, því þó að stjórnarandstaðan viti það þá gæti vel verið að sumir hv. þm. stjórnarliða viti það ekki, að hér á að ljúka við 9., 10., 11., 12., 13., 14. og 15. mál, en 16. mál sem bíður atkvæðagreiðslu og mikið hefur verið rætt um í dag á ekki að fara í atkvæðagreiðslu. Síðan á að taka 17. mál fyrir, þá 20., 21., 22. og 23. mál. Þannig er listinn sem hæstv. forsrh. hefur ákveðið að tekinn skuli fyrir. En stjórn þingsins hefur ekki gefið þetta upp og ég mótmæli svona vinnubrögðum.

Hæstv. forseti. Það verður að segjast eins og er að það er afar dapurlegur svipur á þessum síðustu klukkustundum þinghaldsins sem að líkindum verða og það er algjörlega óhjákvæmilegt að mótmæla almennt talað þeim vinnubrögðum sem hér hafa verið viðhöfð og það á nánast við allt það sem hér hefur gerst á síðustu tveimur til þremur klukkustundunum. Allt er það meira og minna á skjön við góðar samskiptahefðir og venjur í þinginu. Forseti veitti til að mynda þingmönnum umbeðinn ekki venjubundnar upplýsingar um meðferð mála á dagskrá næstu funda sem er afar óvenjulegur atburður. Tillögur eru teknar og þeim raðað upp með mjög óvenjulegum hætti á dagskrá. Atkvæðagreiðslur um tillögur slitnar í sundur o.s.frv. Allt er þetta ákaflega sérkennilegt en langmestu tíðindin eru þó auðvitað þau að það er upplýst á fundi með hæstv. forsrh. og hæstv. forseta þingsins að það sé ríkisstjórn Íslands, það sé ríkisstjórnin sjálf sem stoppi hér eitt mál, 16. dagskrármálið, stjórnarfrumvarp. Mér er til efs að slík tíðindi hafi oft áður orðið að ríkisstjórn sé svo illa komin, á slíkum flótta frá sjálfri sér að hún verði að leggjast í hernað til að stoppa sín eigin mál vegna þess að hún sé komin að því að springa út af ágreiningi um stjfrv. Slíkt eru auðvitað fáheyrð tíðindi, hæstv. forseti. Hér eiga í hlut þeir menn, hæstv. forsrh. og hæstv. utanrrh., sem öðrum mönnum fremur á undanförnum mánuðum hafa gengið fram fyrir skjöldu í því að ásaka stjórnarandstöðuna um ólíklegustu hluti --- hæstv. utanrrh. jafnvel á erlendri grund --- um málþóf, um skæruhernað og um hvers kyns ofbeldi í vinnubrögðum hefur minni hlutinn verið sakaður. En hvað er hér að gerast? Það sem hér er að gerast er auðvitað hrein valdníðsla hæstv. ríkisstjórnar, hæstv. forsrh., gagnvart þinginu og þingræðinu. Hv. 3. þm. Austurl., sem af einhverjum ástæðum er horfinn úr þingsalnum, ástæðum sem ég gæti vel ímyndað mér að ég vissi hverjar væru, hann taldi það ekkert vera annað en pólitískt ofbeldi ef sá meiri hluti sem liggur fyrir gagnvart 16. dagskrármálinu næði ekki fram að ganga. Þetta pólitíska ofbeldi er nú að birtast okkur í verki undir forustu hæstv. forsrh. Við hljótum að lýsa allri ábyrgð á hendur hæstv. forsrh., hæstv. ríkisstjórnar og hæstv. forseta sem því miður er að láta nota sig til þessara verka. Ég harma þessa niðurstöðu, hæstv. forseti, ég mótmæli henni mjög harðlega.

Virðulegi forseti. Hér hafa mjög alvarlegir hlutir verið að gerast. Við þingmenn höfum ekki getað fengið um það vitneskju í allan dag hvaða mál eiga að koma til afgreiðslu og það gildir einu um hvort þar hafi verið um hv. stjórnarþingmenn að ræða eða aðra þingmenn. Í upphafi var byrjað á að afgreiða þáltill. um að fresta fundi og síðan var haldið áfram að afgreiða mál og það eru 33 mál á dagskránni. Hér var spurt um það hvaða mál ætti að taka og engin svör fengust við því. Þetta hlé sem við stjórnarandstöðuþingmenn báðum um áðan notuðum við til þess að ganga á fund hæstv. forseta. Hæstv. forseti gat ekki upplýst okkur um hvaða mál ætti að taka á dagskrá, hann þurfti að kalla til hæstv. forsrh. og hv. formenn stjórnarþingflokkanna og þá loksins komu svörin. Svörin komu frá hæstv. forsrh. Hann var sá eini sem gat gefið svörin. Þá kom í ljós, eins og hér hefur verið lesið, hvaða mál á að taka og nú veit hv. þm. Egill Jónsson að búvörusamningurinn verður ekki tekinn til afgreiðslu. Við þingmenn stjórnarandstöðunnar stöndum frammi fyrir því að við verðum að ganga til afgreiðslu mála þrátt fyrir að ekkert samkomulag sé haft við okkur um eitt eða neitt. Þetta er óásættanlegt. Og það er óásættanlegt að þurfa að ganga á fund hæstv. forsrh. til að vita hvað er á dagskrá þessa fundar. Ég held að það hljóti að vera mjög óvenjulegt.

Virðulegur forseti. Ég tala fyrir brtt. sem minni hluti heilbr.- og trn. flytur við frv. til laga um atvinnuleysistryggingar, en áður en ég tala fyrir þeim tillögum vil ég vekja athygli forseta á því að mér sýnist að það vanti þskj. 1289 inn í dagskrána en það er þingskjalið þar sem brtt. okkar er að finna.

Það er rétt hjá hv. þm. en það er búið að veita afbrigði fyrir þessari brtt.

Ég þakka forseta fyrir þessa útskýringu en ég vil þá kynna þessar brtt. Í fyrsta lagi er það við 9. gr., að á eftir 1. málslið efnismálsgreinar b-liðar komi ný málsliður svohljóðandi: Bótaréttur glatast þó ekki þótt umsækjandi hafni vinnu ef hann með læknisvottorði sannar að hann geti eigi stundað þá vinnu sem hann á kost á. Með þessu er í rauninni verið að leggja það til að aftur verði tekin inn læknisvottorðin sem búið var að fella út áður því það er fráleitt annað en að taka læknisvottorð gild og leggja það einhliða í mat úthlutunarnefndar hvort gildar ástæður eru fyrir höfnun vinnu eða ekki. Í öðru lagi er tillaga um að reyna að milda þann biðtíma sem fólk, sem er atvinnulaust og búið að vera það í meira en 12 mánuði, þarf að vera án bóta ef það ekki tekur þau námskeið sem í boði eru. Við teljum að slíkar refsingar eigi ekki við í því langtímaatvinnuleysi sem þessari ríkisstjórn hefur tekist að skapa hér á landi. Í þriðja lagi gerum við ráð fyrir því að sú skerðing sem öryrkjar verða fyrir verði milduð þannig að örorkustyrkur sem er auðvitað til þess að mæta auknum kostnaði vegna fötlunar verði ekki látinn skerða atvinnuleysisbætur.

Herra forseti. Ég beindi spurningum til hæstv. félmrh. í 2. umr. um það hvort einhverjar undantekningar hefðu verið á þeim samningi sem við samþykktum um réttindi sveitarfélaga. Hæstv. félmrh. svaraði því ekki og ég leit svo á að með því að svara því ekki væri það staðfest að það hefðu engar undanþágur verið. Ég lít svo á að þær reglur sem nú eru í gildi um Jöfnunarsjóðinn standist ekki þær samþykktir sem þar voru gerðar og bið hæstv. félmrh. að lesa nú grannt það sem þar stendur. Ég tel að það sé ekkert óeðlilegt við það þó að það frv. sem hér er lagt fram verði samþykkt og heimilað verði að fara í þær atkvæðagreiðslur sem hér er verið að leggja til ef leikreglurnar væru ekki þær að Jöfnunarsjóður sveitarfélaga er notaður eins og verðlaunasjóður fyrir þá sem kjósa með sameiningu. Það er gjörsamlega óþolandi að þannig sé staðið að kosningum í þessu landi að ef menn kjósi ,,rétt`` þá sé samfélagið verðlaunað með fjármunum frá ríkinu. Slíkt kosningafyrirkomulag er fyrir neðan allar hellur. Það á að sjálfsögðu að breyta leikreglum Jöfnunarsjóðsins þannig að þær standist þá samninga sem við höfum gert. Þá vil ég lesa upp úr nefndaráliti. Þróun byggðar, atvinnulífs og stjórnkerfis, skýrsla byggðanefndar þingflokkanna, júlí 1986. Í örstuttu máli kemur þar kjarni þessa máls fram á bls. 35, með leyfi forseta: ,,Nefndin telur að styrkja beri sveitarstjórnarstigið. Til þess eigi að stefna að sameiningu sveitarfélaga eftir því sem við verður komið, aukinni samvinnu þeirra og stofnun raunverulegs jöfnunarsjóðs er greiði ákveðin lögboðin útgjöld fámennustu sveitarfélaganna. Þá ber að auka sjálfsforræði sveitarfélaganna með tilfærslu verkefna og tekjustofna frá ríkinu að svo miklu leyti sem þau verða sem stjórnunareiningar talin fær um að taka að sér aukin verkefni. Mikilvægt er að áður eða jafnhliða verði fámennustu sveitarfélögin efld með framangreindum hætti eða þeim veittur fjárhagslegur stuðningur eins og fyrr segir. Á hinn bóginn er það niðurstaða nefndarinnar að verulegum árangri í valddreifingu og virkara lýðræði verði ekki náð með slíkum ráðstöfunum einum saman. Til þess að auka svo nokkru nemi völd og áhrif landsmanna allra, óháð búsetu þeirra, þurfi að koma til þriðja stjórnsýslustigið sem taki við umtalsverðum verkefnum og tekjum, fyrst og fremst frá ríkinu.`` Það seinasta er með breyttu letri. Ég tel mig ekki þurfa að taka það fram að þær hugmyndir um sameiningu byggðust á þeirri forskrift að það lægi fyrir að meiri hluti íbúanna vildi það, væri hlynntur sameiningunni. Ég vil aðeins segja einn hlut. Það raunalega við það mikla umstang sem nú er sett af stað er það að við munum ekki ná þeim árangri að flytja til sveitarfélaganna nema mjög óveruleg verkefni eins og þetta er sett upp. Til þess að hægt sé að flytja raunverulega stóra hluti til dreifbýlisins, til sjálfsstjórnar hjá dreifbýlinu, verður þriðja stjórnsýslustigið að koma til. Og þannig standa málin í aðalþéttbýli Íslands að ef þriðja stjórnsýslustigið verður ekki tekið upp á höfuðborgarsvæðinu, þá stefnir í skipulagslega vitleysu á þessu svæði, því miður. Það er jafnmikil nauðsyn hér að það sé einn aðili sem skipuleggi almenningssamgöngur yfir allt þetta svæði. Það er jafnmikil nauðsyn hér að það sé einn aðili sem gangi frá því með skipulegum hætti hvernig staðið verður að hraðbrautum í gegnum þetta svæði í framtíðinni. Vegir þurfa einfaldlega að ná saman á mörkum sveitarfélaga. Ég er líka sannfærður um það að til þess þarf að flytja löggæsluna til sveitarfélaganna sem er sjálfsagður hlutur og hvergi í heimi þætti eðlilegt að hafa alla löggæsluna hjá ríkinu,  Ég ætla ekki að tala lengi hér í kvöld. Ég tel að flestir séu orðnir heldur þreyttir og búnir að vera nokkuð lengi við. En ég vildi koma þessu á framfæri vegna þess að það er ekki heiðarlegt gagnvart hinum dreifðu byggðum landsins að halda því fram að það sem verið er að leggja til núna leysi einhvern stóran vanda. Það er mikill misskilningur.

Hæstv. forseti. Við 2. umr. þessa máls beindi ég nokkrum fyrirspurnum til félmrh. og hafði hugsað mér að ræða málið frekar að loknum svörum ráðherrans. Nú læt ég ráðherra það eftir að ákvarða hvort hann lætur svo lítið að svara fyrirspurnum þingmanna en ég hyggst ekki eiga frekari orðastað við ráðherrann í ljósi þeirra atburða sem orðið hafa hér í kvöld þegar þingræðið hefur verið fótumtroðið með ofbeldi einræðisins í þeim tilgangi að verja ríkisstjórnina falli.

Virðurlegur forseti. Það liggur nú fyrir að það er ágreiningur hér í þinginu um það hvort það eigi að taka til afgreiðslu 16. dagskrármál og ég tel að það sé fráleitt að ganga þannig frá máli eins og hér er gert. Ég legg eindregið til að forseti beri það undir þingið hvort það eigi að afgreiða 16. mál og krefst þess að það fari fram atkvæðagreiðsla um það. Ég tel að það sé eðlileg aðferð hér í þinginu en ekki að ganga fram hjá máli með þeim hætti sem hér er gert.

Virðulegi forseti. Ég tek undir það sem hv. þm. Jóhann Ársælsson sagði hér á undan mér og ég hef eina setningu hér til viðbótar. Ég mundi óska þess að hv. frsm. nál. meiri hluta landbn. sem kynnti þetta mál í dag vildi gefa okkur skýringu á því hvort hann er fallinn frá því að þetta mál komi hér til atkvæðagreiðslu.

Virðulegur forseti. Ég tek undir það sem hér hefur komið fram að það sé eðlilegt að það sé þingið sem skeri úr um það hvort þetta mál sé tekið til afgreiðslu. En ef ekki fást önnur svör frá hæstv. forseta, þá vil ég spyrja forseta hvort það að nú er hlaupið yfir 16. mál þýði það af hálfu forseta að þetta mál eigi ekki að fá frekari afgreiðslu. Ég lít á það sem mjög alvarlegt mál. Við fulltrúar Framsfl. í landbn. skrifuðum undir nál. meiri hlutans og studdum formann nefndarinnar í gegnum alla vinnu að málinu til þess að koma því hér í gegn og ég hlýt út frá því, og þar sem hér er um að ræða stjfrv. sem hlýtur þá að eiga vísan stuðning verulegs hluta stjórnarliða, að þetta mál eigi hér meirihlutafylgi í þinginu, að ítreka það sem ég hef sagt hér í tvígang fyrr í dag: Fái þetta mál ekki afgreiðslu, þá er minni hlutinn í þinginu að níðast á meiri hlutanum og brotnar allar þingræðishefðir.

Virðulegi forseti. Afstaða hv. síðasta ræðumanns er vissulega fullkomlega eðlileg. Hann segir hér rétt frá um það að hann undirritaði nál. ásamt félaga sínum, Guðna Ágústssyni, og var vinna þeirra fullkomlega trúverðug við afgreiðslu málsins í landbn. Það er náttúrlega m.a. af þeirri ástæðu að ég hafði ekki talið mig hafa neinn rétt til þess þó að ég hefði haft vilja til þess, sem ég reyndar hafði ekki heldur, að stýra þessu máli fram hjá afgreiðslu í Alþingi. Ég var auðvitað m.a. bundinn af afstöðu þessara tveggja hv. þm. sem studdu þetta mál og afstaða þeirra var afar mikilvæg. Ég hygg að það þurfi hins vegar ekki að fara um það mörgum orðum að ég stýri ekki þessum þingfundi. Það er forsetans að ákveða framvindu þessa máls og í þeim efnum get ég ekki haft önnur áhrif en þegar liggja fyrir og þingið hefur orðið vitni að að þetta mál yrði afgreitt. Ég fagna því vissulega hvað þetta mál á mikinn stuðning í þinginu og m.a. frá þeim stjórnmálaflokkum eða stjórnmálaflokki og samtökum sem undirrituðu nál. og síðar urðu miklir stuðningsmenn þess á Alþingi. Ég met það afar mikils. Það liggur hins vegar ljóst fyrir, eins og ég sagði áðan, að það er forsetinn sem stýrir þessum fundi og ræður því hvaða mál það eru sem koma til afgreiðslu. Ég hefði vissulega kosið aðra niðurstöðu heldur en hér hefur fengist en a.m.k. fyrir okkur --- og þá segi ég nú okkur sem kalla má íhaldssöm í breytingum í landbúnaði og viljum aðlaga þróun hans með lengri tíma fyrir augum --- þá er það náttúrlega mikilvægt að búvörulögin, sem hafa reynst okkur býsna vel, verða og eru í gildi þar til breytingar verða gerðar á þeim. Mér er fullljóst að t.d. blómabændur sem nutu þess í aprílmánuði sl. að ekki var búið að breyta þessum lögum eru mér sammála. Við höfum að þessu leyti síður en svo veikt stöðu okkar og náttúrlega tryggt það vegna þeirra mistaka sem hafa orðið í ríkisstjórninni um afgreiðslu þessa máls að við höfum margfalt betra vald á því þegar við hittumst næst. Og ég vona og reyndar veit að þá mun landbn. og annað heiðursfólk hér á Alþingi styðja framgang þessara breytinga til betri árangurs heldur en þess sem við hefðum náð, jafnvel með brtt. okkar meiri hluta landbn. Ég vona að þessi afstaða sé alveg skýr og ég endurtek þakklæti mitt til Alþingis og til samstarfsmanna minna og þá sérstaklega til þeirra sem undirrituðu nál.

Hæstv. forseti. Ég býst við að flestum sé ljóst að þegar menn eru búnir að gefa eftir þá verður staðan ekki sterkari á eftir hvort sem það líða einhverjar vikur eða mánuðir þangað til næst verður tekist á um þetta mál eða hvenær sem það verður.

Hver hefur gefið eftir?

Ja, gefið eftir að láta þetta ekki ganga til atkvæða eins og var talið fyrr í dag að yfirgnæfandi meiri hluti væri fyrir og væri ofbeldi ef ekki næðist fram að ganga. En ég ætlaði fyrst og fremst að spyrja hæstv. forseta að því hvaða skýringu forseti hefur á því að ganga ekki til atkvæða um þetta mál. Umræðu er lokið, það er á dagskrá og atkvæðagreiðsla tekur ekki nema örfáar mínútur.

Forseta hefur borist dagskrártillaga frá fimm hv. þm. um að þegar í stað verði gengið til atkvæða um 16. dagskrármálið. Forseti var búinn að taka fyrir 17. dagskrármálið þegar umræða hófst um gæslu þingskapa. Þessum fundi verður nú frestað í tíu mínútur. --- Fundarhlé. Fyrir liggur dagskrártillaga frá hv. þm. Jóhanni Ársælssyni, Jónu Valgerði Kristjánsdóttur, Ingibjörgu Pálmadóttur, Jóni Helgasyni og Jóni Kristjánssyni þar sem lagt er til að þegar í stað verði gengið til atkvæða um 16. dagskrármálið. Forseti telur að þessi dagskrártillaga eigi sér ekki stoð í þingskapalögum. 16. dagskrármálið er því tekið út af dagskrá.

Það vantar rök, forseti.