Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Þetta frv., sem hér liggur fyrir um Hjúkrunarkvennaskóla Íslands, er flutt af fyrrv. hæstv. ríkisstj., en samið af landlækni. Og eins og segir í grg., þá hefur landlæknir samið það í samráði við það fólk, sem helzt hefur forustu í slíkum málum, þar á meðal formann félags íslenzkra hjúkrunarkvenna, forstöðukonu Landsspítalans, sem hefur jafnframt því starfi veitt hjúkrunarkvennaskólanum forstöðu, og enn fremur í samráði við aðstoðarlækna Landsspítalans. Og landlæknir segir í grg. sinni, að á milli sín og þessara aðila sé enginn ágreiningur um efni frv. eins og hann hefur flutt það. Sömuleiðis kveðst landlæknir hafa borið frv. undir yfirlækna Landsspítalans, og þeir hafa heldur ekki neitt við frumvarpið að athuga. Í grg. frv. talar landlæknir um, sem einnig er alkunnugt mál, að það sé mjög mikill skortur á hjúkrunarkonum í landinu, og það svo, að til vandræða horfir með rekstur ýmissa sjúkrahúsa og annars staðar þar, sem þörf er á lærðum hjúkrunarkonum. Í grg. frv. birtir landlæknir skýrslu, er sýnir, að af 196 hjúkrunarkonum, sem félagar eru í Félagi íslenzkra hjúkrunarkvenna, séu 93 hjúkrunarkonur, sem sinni ekki hjúkrunarstörfum hér á landi, þannig að það eru aðeins 103 af þessum 196 hjúkrunarkonum, sem eru í Félagi ísl. hjúkrunarkvenna, sem eru starfandi við hjúkrun hér á landi nú. Enn fremur bendir landlæknir á, að samfara þessari fækkun á lærðum hjúkrunarkonum dragi til muna úr aðsókn að skólanum, sem starfræktur hefur verið. Það virðist þess vegna alveg vera augljóst mál, að það þurfi að gera einhverjar ráðstafanir til þess að fá aukið hjúkrunarlið í landinu. Og tilgangur þessa frv. á fyrst og fremst að vera sá að glæða aðsókn að hjúkrunarkvennaskólanum og efla þannig hjúkrunarkvennastéttina í landinu með því að treysta skipulag skólans og sjá honum fyrir forstöðu, er hafi það að aðalstarfi að sinna skólanum og þörfum hans. En eins og kunnugt er, hefur yfirhjúkrunarkona Landsspítalans haft forstöðu hans sem aukastarf og skólinn verið rekinn beinlínis í sambandi við Landsspítalann. Viðkomandi skipulagi skólans, eins og gert er ráð fyrir í frv., er það atriði í fyrsta lagi, að þar er gert ráð fyrir forskóla í 8–12 vikur, og er ætlazt til þess, að á því tímabili komi þá í ljós, hvort þeir nemendur, sem þennan forskóla sækja, séu búnir þeim hæfileikum og áhuga fyrir hjúkrunarstarfinu, að ástæða sé fyrir þá að hefja hið reglulega hjúkrunarnám. Að þeim forskóla liðnum, hefst svo sjálfur skólinn, og þar er gert ráð fyrir, að hefjist hjúkrunarnámið. En í byrjun þess tíma skulu fyrstu 6 mánuðirnir verða taldir reynslutími, þannig að í síðasta lagi þegar þeir eru liðnir skal skorið úr því, hvort nemendur séu nægilega vel til námsins fallnir og til þess að halda áfram náminu. En þeir, sem halda áfram, eiga að vera 3 ár að ljúka náminu. Að þeim tíma liðnum er ætlazt til, að nemendur séu fullfærir til þess að taka að sér venjuleg hjúkrunarstörf við sjúkrahús eða aðrar heilbrigðisstofnanir. Auk þessa er svo gert ráð fyrir því, að skólinn geti veitt sérnám í ýmsum hjúkrunargreinum, svo sem geðveikrahjúkrun, barnahjúkrun, skurðstofuhjúkrun, röntgenstörf, heilsuvernd o.s.frv. Enn fremur er gert ráð fyrir því, að skólinn geti veitt ljósmæðrum, ef þær óska þess, kennslu í almennum hjúkrunarfræðum, til þess að þeim væri unnt, utan ljósmóðurstarfsins, að sinna almennum hjúkrunarstörfum í héraði sínu. Landlæknir taldi, að slíkt mundi geta orðið hagkvæmt að sameina þetta tvennt til þess að hægt sé að veita ljósmæðrum þau laun, sem þær geti unað við og lifað af. En eins og kunnugt er, hefur oft verið erfitt að fá ljósmæður í ýmis héruð, vegna þess að starfið hefur ekki verið það mikið, að unnt sé að lifa af launum þess. En um sérnámið í hvaða grein sem er er gert ráð fyrir, að sett verði reglugerð, en ekki höfð sérstök ákvæði um það í frv. önnur heldur en þau, að um slíkt yrði sett ákvæði, hvernig þessu skyldi hagað. Í frv. er þessi hjúkrunarkvennaskóli kallaður heimavistarskóli. Og það er ætlazt til þess, að hann verði það. En grundvallarskilyrði fyrir því, að svo geti orðið, er, að fyrir skólann verði reist sérstakt hús, þannig að hann geti haft sérstaka kennslu út af fyrir sig. Nú er það húsnæði ekki til enn. En landlæknir sagði í grg. sinni, að sótt hefði verið um það til Alþ. að reisa slíkt hús. En ég get ekki séð, að það hafi verið tekið neitt upp í fjárlagafrv. til þessara framkvæmda, og ég held, að hv. fjvn. hafi ekki tekið það upp heldur í brtt. sínum. En þetta er mál, sem liggur þá til athugunar og - verður bætt úr áður en mjög langt líður, hvort sem þær ráðstafanir verða gerðar á þessu þingi eða ekki. Og í sjálfu frv. felst ekkert annað en að skólinn sjálfur skuli vera heimavistarskóli. Um stjórn skólans felast þau ákvæði í frv., að undir yfirstjórn ráðherra skuli vera 5 manna skólan., skipuð þannig: landlæknir, sem er formaður n., yfirhjúkrunarkona Landsspítalans og þrír aðrir, er ráðh. skipar, einn samkvæmt ,till. Félags íslenzkra hjúkrunarkvenna, annan samkvæmt till. þeirra sjúkrahúsa, annarra en Landsspítalans, þar sem nemendur skólans eru að jafnaði vistaðir til verklegs náms, og hinn þriðja, er sé sérfróður um skóla- og uppeldismál. Um kennslukrafta eru þau fyrirmæli í frv., að það skuli vera sérstök skólastýra, sem skipuð sé af ráðh. samkvæmt till. skólan. Auk þess skuli aðalkennarar skólans vera yfirhjúkrunarkona og aðstoðarlæknar Landsspítalans. Og enn fremur er í frv. ákvæði um það, að þetta fólk skuli vera ráðið sérstaklega til þess að kenna og þá launakjör þess miðuð við það. Undanfarið hafa læknar Landsspítalans dregið í efa, að þeim hefði verið falin þau kennslustörf. Um kostnað við skólann liggur ekki fyrir nein áætlun í grg. fyrir frv. og ekki heldur fyrir nefndinni. Það er gert ráð fyrir því, að nemendur greiði skólagjald fyrir forskólann, þessar 8–12 vikur, sem svo kallast. En í sjálfum skólanum sé kennsla og mér skilst uppihald ókeypis. Hins vegar er gert ráð fyrir, að nemendur, jafnframt því sem þeir stunda námið í hjúkrunarkvennaskólanum, stundi einnig hjúkrunarstörf við Landsspítalann, þannig að kostnaður af uppihaldi við skólann verði í raun og veru ekki svo mikill . umfram það, sem greiða þarf sérstaklega til þess að hafa kennslukraftana. Enn fremur er talað um það, að fyrir störf í Landsspítalanum sé nemendum greitt kaup, sem ákveðið sé af skólanefnd og félagi hjúkrunarkvenna. Eins og ég sagði, liggur ekki fyrir nein áætlun um það, hvern aukinn kostnað muni leiða af þessari breyt., hún mundi að sjálfsögðu hafa einhvern aukakostnað í för með sér, en ég geri þó ráð fyrir, að hann verði ekki tilfinnanlegur, vegna þess að aðalhjúkrunarstörfin við skólann, annað en forstöðukonustarfið, annast starfsfólk Landsspítalans. Forstöðukonan og læknar Landsspítalans eiga að hafa aðalkennsluna á hendi. Þessi aukakostnaður fer til þess að auka námið og stuðla að því, að hjúkrunarkvennastéttin verði fjölmenn, sem er orðin hin brýnasta nauðsyn. Heilbr.- og félmn. er því sammála um að mæla með því, að frv. verði samþ. óbreytt eins og það liggur nú hér fyrir. Ég skal geta þess, að einn nm., hv. 6. þm. Reykv., var ekki á nefndarfundi, þegar málið var afgr., svo að mér er ekki kunnugt um afstöðu hans, en aðrir nm. mæla með því, að frv. verði samþ. eins og það nú liggur fyrir.

Félags- og dómsmrh. (Finnur Jónsson): Herra forseti. - Ég vildi, um leið og ég þakka hv. heilbr.- og félmn. góðar undirtektir undir þetta mál, lýsa því yfir, að þegar búið verður að samþ. þetta frv., þá verður þegar hafinn undirbúningur að þessari byggingu. Það er að vísu ekki sennilegt, að hún verði framkvæmd á þessu ári, þó að væntanlega verði byrjað á hinni fyrirhuguðu fæðingardeild við Landsspítalann. En samhliða því, að hún kemst upp, þarf hjúkrunarkvennaskólinn að komast í framkvæmd, og þó að ekki sé á fjárl. tekin upp sérstök fjárveiting til þessa, þá liggur fyrir till. um að auka fjárveitingu til viðbótarbyggingar við sjúkrahús ríkisins úr 1 millj. upp í 2 millj., og það er meðal annars gert til þess, að mögulegt væri á næsta ári að koma þessu eitthvað áleiðis. Það eru hér síðar á dagskránni tvö mál, sem hafa verið lögð fyrir þessa hv. d., og vildi ég beina því til hæstv. forseta, hvort hann sæi sér ekki fært að afgr. þau úr d. til hv. Nd. Það er full ástæða til þess, að þessi mál yrðu afgr. á þessu þingi, og því vildi ég biðja hæstv. forseta að afgr. þau á aukafundi á eftir þessum.



Herra forseti. Þann 19. júní 1939 skipaði þáv. ríkisstj. nefnd til þess að sjá um framkvæmd ýmiss konar rannsókna á mataræði þjóðarinnar, og skyldi hún gefa skýrslur um þessar rannsóknir og ábendingar, eftir því sem niðurstöður gæfu tilefni til. Þessi n. hefur síðan verið kölluð manneldisráð, en í henni eiga sæti landlæknir, sem er forseti ráðsins, kennarinn í heilsufræði við Háskólann, sem er framkvæmdastjóri n., forstöðumaður rannsóknarstofu Háskólans, berklayfirlæknir, tryggingayfirlæknir, hagstofustjóri og einn af bankastjórum Landsbankans. Þessi n. hefur skilað allýtarlegu áliti og gefið út skýrslu, allstóra bók, um rannsóknir sínar, og er þar mikinn fróðleik að fá, eins og þeim mun kunnugt, sem hafa kynnt sér þessa skýrslu. En með þessum störfum telur n., að hennar hlutverki sé lokið, en hins vegar er það álit nm., að eigi tilætlaður árangur að nást, þá sé rétt að halda þessari starfsemi áfram og ákveða henni fast skipulag, og það er efni þessa frv., sem er samið af landlækni. Landlæknir gerir ráð fyrir því, að sérstakri stofnun, manneldisráði, verði komið á fót til þess að halda áfram ýtarlegum, fullkomnum rannsóknum á mataræði þjóðarinnar og vera ráðuneytinu til aðstoðar um allt, sem að þessum málum lýtur. Jafnframt er gert ráð fyrir því, að kunnáttumaður í þessum efnum, sérfræðingur í heilbrigðisfræði, verði ráðinn sem framkvæmdastjóri ráðsins, og annist hann um eða framkvæmi sjálfur þær rannsóknir, sem um er að ræða, og viði að sér og vinni úr öllum þeim gögnum, sem berast ráðinu. Jafnframt gerir n. ráð fyrir, því, að þessi maður verði kennari við Háskóla Íslands í heilbrigðismálum, enda mun sú skipan hafa verið á þessum málum undanfarið. Nm. líta svo á, að hér sé um þýðingarmikið mál að ræða, sem nauðsynlegt sé og sjálfsagt, að gaumur sé gefinn, og mælir því með, að frv. verði samþ. og lögfest sú skipan, sem þar er gert ráð fyrir. Þetta frv., ásamt frv. um stofnun prófessorsembætta við Háskólann, sendi n. til umsagnar háskólaráði og fékk svar frá því dags. 19. nóv., sem ég skal nú lesa upp, með leyfi hæstv. forseta. Það hljóðar svo: „Til svars bréfi hv. heilbr.- og félmn. Ed., dags. 23. fyrra mánaðar, þar sem óskað er umsagnar um frv. til l. um stofnun prófessorsembættis í heilbrigðisfræði við læknadeild og frv. til l. um manneldisráð, leyfi ég mér að vísa til þess, að háskólaráð hefur áður haft þetta mál til meðferðar og hefur í bréfi til dóms- og kirkjumálaráðuneytisins 20. sept. þ. á. mælt með því, að frumvörp þessi verði að lögum. Læknadeild Háskólans hefur einnig mælt með frumvörpunum.“ Það var fullkomið samkomulag milli háskólaráðs og læknadeildar annars vegar og ríkisstj., sem þá var, hins vegar um nauðsyn á því, að þessu máli sé hrint í framkvæmd og sú skipan á höfð, sem frv. gerir ráð fyrir, og eins og áður er sagt, hefur heilbr.- og félmn. fallizt á þessi rök og mælir með því, að frv. verði samþ., og einnig það frv., sem næst er á dagskrá. Einn nm. var ekki viðstaddur, þegar málið var afgr. í n., og mun hann gera grein fyrir afstöðu sinni, ef hún fellur ekki saman við það, sem fram kemur í nál.



Ég get að mestu látið nægja að vísa til þeirra orða, sem ég lét falla um frv. um manneldisráð, sem er næst á undan á dagskránni. Ég skal aðeins bæta því við, að sérstakur kostnaður, sem nokkru nemur fyrir háskólann, ætti ekki að þurfa að koma til. Þó að þetta prófessorsembætti verði stofnað, þá er, eins og 2. gr. ber með sér, ætlazt til, að meginhluti kostnaðarins verði greiddur í þágu manneldisrannsókna. En að öðru leyti gilda að sjálfsögðu um störf þessa prófessors sömu reglur og um aðra prófessora við háskólann. Háskólaráð hefur mælt með þessu frv. eins og frv. um manneldisráð, sem áður er að vikið. Hér liggur fyrir þessari d. frv. um breyt. á l. um Háskóla Íslands, sem var til umr. í gær. Ég vil skjóta því til hv. menntmn., hvort hún sér ástæðu til að taka til athugunar, hvort rétt sé að fella efni þessa frv. inn í það frv. eða láta frv. bæði halda sér. Ég sé ekki, að það skipti neinu máli, hvor aðferðin verður valin, en það væri æskilegt fyrir afgr. málsins, að hv. menntmn. léti hæstv. forseta vita, hvers hún óskar í þessum efnum, svo að ekki þyrfti að tefja málið. Till. n. er, að frv. verði samþ., en einn nm. tók ekki þátt í afgr. málsins.



Eins og hv. frsm. tók fram, gat ég ekki mætt á fundi heilbr.- og félmn., sem um þetta mál fjallaði. Eftir þeim gögnum, sem fyrir liggja, skilst mér, að hér sé ekki ætlazt til, að til nýs kostnaðar komi fyrir ríkissjóð frá því, sem ella mundi, úr því að þessu starfi er haldið við. Mér er einnig kunnugt um það, að sá maður, sem mun fá þetta starf, er ágætur maður, bæði veit ég það af viðkynningu við hann og eins hef ég haft spurnir af ágætri fræðimennsku hans. Ég tel því, úr því að hann er á ríkislaunum, að þá sé það hagur fyrir háskólann, að hann verði við skólann tengdur. Hins vegar sýnist mér það alveg ljóst, eins og hv. frsm. sagði, að fella beri þetta mal inn í þá breyt. á háskólal., sem hér liggur fyrir. Í því sambandi kemur svo aftur til athugunar, hvort ekki sé með þessu frv. stofnað til nokkuð geystrar útþenslu í háskólanum. Hins vegar virðist nauðsynlegt að samþ. meginatriði frv., og þess vegna er ég ekki að búa þessu máli neina gröf, þó að ég vilji láta sameina frv. En ég tel ekki einungis betur fara á því að færa þessi ákvæði saman, heldur væri það einnig gleggra til yfirlits um það, hversu geysilegan vöxt háskólans hér er um að ræða. Hv. þm. verða að gera sér grein fyrir því, hvort það er skynsamlegt á þessum óvenjulegu tímum að stofna til svo stórfelldrar stækkunar á háskólanum eins og frv. gerir ráð fyrir, en það mun ég áskilja mér rétt til að ræða nánar, þegar það frv. liggur fyrir, og mun ég flytja brtt. við það frv., um niðurfelling sumra þeirra embætta, sem þar er ráðgert að stofna.



Það væri í sjálfu sér eðlilegt, að þau frv. um stofnun nýrra embætta við háskólann, sem hér eru fram komin, væru formsins vegna felld saman. En þó er þess að gæta, og vil ég segja það út frá því, sem hv. 6. þm. Reykv. sagði, að náttúrlega er það dálítið vafamál, hvort þetta frv. gefur rétta eða ranga mynd af þeirri aukningu við háskólann, sem hér um ræðir, því að það er auðvitað, að með því frv., sem er hér næst á undan, er stofnað til þess kostnaðar, sem hér um ræðir. Það gæfi því skakka mynd um aukinn kostnað, að frv. þetta yrði fellt inn í till. En það gæti hins vegar farið betur á því, að þessi frv., sem a.m.k. að forminu til eru um stofnun háskólakennaraembætta, væru felld saman, því að það er aðeins að forminu til ætlazt til þess, að þessir kennarar verði fastir kennarar við háskólann. Það er í rauninni ætlazt til þess, að þeir starfi næstum eingöngu á öðrum sviðum, þó að starfskraftar þeirra verði notaðir til einhverra fyrirlestra í vísindagreinum við háskólann. En það er eitt atriði, sem ég vildi benda þeirri n. á, sem hefur þetta mál til meðferðar, og það er, hvort ekki væri ástæða til að orða skýrar 3. gr. frv. en þar stendur: „Um prófessorinn í heilbrigðisfræði gilda að öllu sömu reglur sem um prófessoraná, sem fyrir eru við háskólann.“ Ég geri ráð fyrir, að þarna sé átt við launakjörin, en ég vil benda á það, að prófessorar við háskólann hafa tvenns konar launakjör, og gæti verið nokkur vafi um það, undir hvorn flokkinn þessi kennari ætti að falla. Nokkrir prófessorar í læknadeild hafa miklu hærri laun en aðrir, það er ekki lögbundið nú, en það er lögbundið í því launalagafrv., sem nú liggur fyrir þinginu, þar sem þeir gegna jafnframt störfum sem yfirlæknar á Landsspítalanum. Þessi prófessor verður einnig forstöðumaður rannsóknarstofnunar og kemur því í annan launalagaflokk. Ég vil því spyr ja hv. frsm., í hvorn launalagaflokkinn þessi prófessor kæmi. Það er nokkurt tilefni til að ætla, að hann mundi falla undir hærri launaflokkinn, þar sem hann á að gegna þessum störfum fyrir manneldisráð jafnframt því, sem hann er kennari við háskólann. Nú veit ég ekki, hvort ætlazt er til þess, að hann færi í hærri launaflokkinn, en það verður að vera á því hreina, og væri rétt að taka tillit til þess í launalagafrv.



Herra forseti. Í tilefni af fyrirspurn hv. 1. þm. Reykv., hvaða launakjör þessum prófessor séu ætluð, vil ég taka fram, að það var ekki sérstaklega rætt í heilbr.- og félmn. Ég get ekki talað fyrir nefndarinnar hönd um þetta atriði, en álít, að það sé ekkert í þessari 3. gr., sem bendi til, að hann skuli hafa sömu launakjör og yfirlæknar Landsspítalans. Út af orðum hv. þm. Dal. vil ég segja það, að meiri hl. þeirra snertir í sjálfu sér ekki efni þessa frv., því að eins og tekið er fram, er maður nú á launum, sem annast þessi störf, bæði við matvælarannsóknir og sem stundakennari við Háskóla Íslands, svo að um kostnaðarauka er ekki að ræða í þessu efni. Mér finnst nokkuð miklar kröfur gerðar til háskólans, ef ætlazt er til, að um leið og stundakennari verður fastakennari, þá séu launuð þau störf, sem hann áður hafði með höndum, þannig að þessi kostnaðarauki, sem vissulega er ekki verið að gera of lítið úr og fylgir þessari aukningu háskólans, snertir ekki að neinu verulegu leyti efni þessa frv. Þó að einhver breyt. kunni að verða á launakjörum frá því, sem nú er, verður það ekki nein upphæð, sem nemur.



Ég vildi aðeins víkja að einu atriði, sem sé því, hvort rétt væri, að menntmn. þessarar hv. d. tæki þetta frv. til athugunar í sambandi við annað frv. um breyt. á háskólalögunum. Eins og hv. d. er kunnugt, líður oft langt á milli funda í nefndinni og gengur oft seigt og fast að koma málum í gegn. Þar að auki er alllangt liðið fram á þingtímann og menn mjög störfum hlaðnir. - Ég mundi af þessum ástæðum telja töf að því að taka málið fyrir nú og þætti eðlilegast, að hvort málið fyrir sig hefði sinn gang, þar sem þau hafa bæði legið fyrir annarri nefnd og menntmn. ekki að neinu leyti haft þau til meðferðar. Ég vildi aðeins vekja athygli á þessu atriði, en vil annars ekki blanda mér í umr. t.d. um þann kostnaðarauka, sem leiðir af þessu frv.



Herra forseti. Ég held það hljóti að hafa verið misskilningur hjá síðasta hv. ræðumanni, þegar hann lét í ljós óánægju yfir þeirri hv. nefnd, er hann á sæti í sem skrifari, og þó vil ég leyfa mér að halda fram, að formennskan sé heldur ekki hjá hv. 2. þm. Árn. Mér finnst, þar sem ég er eini vandalausi maðurinn í nefndinni, að ég eigi að bera lofsamlegan vitnisburð þeim manni, sem stjórnar þessum flutningi og er á allt öðru máli en þessi hv. ræðumaður og hefur betra álit á n. en hann virðist hafa. En út af því máli, sem hér liggur fyrir, hefði ég helzt viljað flytja brtt., sem lúta að því ... Ég hélt, að hér væri um annað mál að ræða en það, sem hér er til meðferðar, og sé ég því ekki ástæðu til annars en að ljúka máli mínu með óskum um, að frv. nái fram að ganga og vona, að mér takist alltaf að halda virðingu fyrir hv. menntmn.



Herra forseti. Af því að mér sýnist sem það sé einhver tilhneiging til að láta þetta frv. verða að fótakefli öðrum málum um háskólann, vil ég taka fram, að mér sýnist kenna nokkurs misskilnings í þessu. Ég fæ ekki skilið, að mögulegt sé, svo að nokkur rök geti heitið, að hafa það á móti þessu frv. um fjölgun kennara við háskólann, að í uppsiglingu séu önnur frv. um sama efni. Sagt var, að þrjú slík frv. væru í uppsiglingu. Tvö þeirra hafa nú ekki sézt, og ég skil varla í því, að menn skuli vera að gera sér grýlur úr frv., sem ekki eru komin fram á þinginu, sem er senn á enda, frv., sem enginn hefur þar að auki séð. Það er ekki hægt að vera að gera hv. þm. þær getsakir, að þeir vilji samþ. þetta frv., en ekki hin, samþ. eitt þeirra, en ekki hin þrjú. Tvö þeirra eru sem sagt ekki komin fram, en þetta frv. vissu allir um, þegar afstaða var tekin til hinna, því að það var búið að vera hér fyrir þinginu og hv. d., þegar málið var afgreitt. Og svo hefur verið skýrt frá því hér, að þetta er algert aukaatriði hvað háskólann snertir. Að því er ég bezt veit, mætti gjarnan fella þetta frv. Það væru bara leiðindi að því, ef ætti að fara að leggja á háskólann kostnað af því, sem er í rauninni kostnaður við allt annað mál. Eins og hér væri verið að leggja aukakostnað á þjóðina vegna háskólans. Ég mun fyrir mitt leyti greiða þessu frv. atkv., því að mér finnst það ekki slæmt. En ef þessi aukakostnaður á að verða til þess, að skólanum verði neitað um nauðsynlega kennara, tel ég það mjög illa farið. En ég býst við, að ekki þurfi meira um þetta að tala, hér sé ekki um slíkt að ræða. Hv. þm. Dal. vitnaði til þess, að ég hafi sagt, þegar háskólafrv. var til meðferðar, að þetta væri aðeins áfangi. Ég ætla að vonast til þess, að þessi auking háskólans sé aðeins áfangi. Og vitanlega væri ekki nein skynsemi í því fyrir þingið að vera að samþ. aukningu við háskólann, ef það teldi það ekki vera þjóðinni til gagns, ef koma ætti upp kennurum við háskólann til þess eins að auka kostnað þjóðarinnar. Ég ætla ekki að ræða frv., sem ekki liggja fyrir, en hygg, að þetta sé gert út frá því, að það borgi sig fyrir þjóðina að efla háskólann á þennan hátt. Í sambandi við aths. hv. 7. landsk. um það að vísa málinu ekki til hv. menntmn., vil ég taka fram, að mér þætti heppilegt, að málinu yrði vísað þangað. Það er öllum hv. þdm. augljóst, að ef menn vilja feila þetta frv. inn í hitt, getur hver þdm. borið fram brtt. um það á sínum tíma, en ég sé enga þörf á, að það sé gert. Er mjög auðvelt að átta sig á þessu, þótt um tvö frv. sé að ræða í staðinn fyrir eitt.



Herra forseti. Ég vil taka það fram, að ég læt afskiptalaust, hvort þetta frv. eigi rétt á sér eða ekki. En það, sem ég vildi segja, er það, - sem að nokkru leyti hefur verið rakið af öðrum, - að ekki sé rétt að setja þetta frv. í nokkurt samband við annað frv., sem nú liggur fyrir þessari hv. d. og er um beinar breyt. á háskólalögunum, um stofnun nýrrar deildar í verkfræði. Það segir sig líka sjálft, að ekki er til þess ætlazt af hálfu hv. flm., að frv. þessi verði felld í neitt samhengi, fyrst og fremst af því, að þau eru flutt sitt í hvoru lagi og vísað hvoru til sinnar nefndar. Það er því fyllilega réttmætt, að hvort frv. sigli sinn sjó. Annars læt ég ekki hér til mín taka að neinu leyti.



Herra forseti. Til að fyrirbyggja misskilning vil ég taka fram, að ég kom ekki með neina till. um, að málinu yrði vísað til menntmn. Ég skaut því fram til athugunar, þar sem þessi tvö mál eru hér til meðferðar, hvort ástæða væri til að samræma þau. En þrátt fyrir góðan vitnisburð hér í d. um störf hv. menntmn., hef ég komizt að þeirri niðurstöðu, að málið hafi ekkert gott af því að fara til hv. n., svo að ég er ekkert nær því nú að vísa málinu til hennar. En þeir, sem vilja koma með brtt. á háskólalögunum, geta það við 3. umr. í þessari hv., d. Verði það ekki ofan á, geri ég ráð fyrir, að þetta frv. gangi sinn venjulega gang gegnum þingið. Sem sagt, till. mín er sú og nefndarinnar, að frv. verði samþ. nú og síðar verði séð, hvað gerist við 3. umr., hvort sem þessi breyt. yrði felld hér inn í eða ekki. Annars heldur frv. að sjálfsögðu áfram.



Herra forseti. Ég stóð upp, því að mér skilst við frekari umr. málsins, að ætlunin sé sú, að þessari stofnun sé haldið uppi hvort sem er. Eins og hv. 1. þm. Reykv. sagði, eru þessi tvö mál þannig byggð upp, að meiningin er sú, að háskólinn á að standa undir kostnaðinum af þessum sérfræðingi við manneldisráð. Það er raunar ráðgert, að kostnaður við þetta manneldisráð verði greiddur af ríkissjóði, en þar er ekki gert ráð fyrir föstum launuðum sérfræðingi. Fastur starfsmaður er fyrst ráðinn með þessari löggjöf um kennara í manneldisfræði við háskólann, og mér finnst alveg auðsætt, að launakostnaður hans verði felldur inn í venjulegan kostnað af háskólanum og háskólinn eigi, eftir því sem þessi löggjöf stendur til, ekki neina kröfu á endurgjaldi frá manneldisráði. - Þetta getur svo ekki breytt því, hvort menn telja þörf á að efna til þessa starfs eða ekki. En það er alveg rangt, sem hv. 1. þm. Reykv. sagði, að þetta mál væri að þessu leyti háskólanum óviðkomandi. Það er einmitt til þess ætlazt, að launin verði talin háskólanum til kostnaðar. Annað mál er svo það, hvort háskólinn telur þetta æskilegt eða ekki. En við skulum gera okkur ljóst, að hér er um vöxt háskólans að ræða, og það er eitt við þetta, sem ekki hefur verið drepið á áður. Það er, að venjan er sú um háskólakennara, að ekki er tekið fram, hvað þeir eigi að kenna hver um sig, heldur eru í hverri deild svo og svo margir prófessorar og skipta þeir svo störfum milli sín. Undantekning frá þessu er norrænudeild háskólans, en þar fyrir utan er það látið alveg opið, hvernig kennslukraftarnir í einstökum deildum háskólans eru nýttir. Það er undantekning, ef stofna á kennsluembætti í ákveðinni grein, og háskólinn hefur í raun og veru heldur leiðinlega reynslu einmitt af þessu fyrirkomulagi. - Við munum allir eftir deilum þeim, sem urðu í sambandi við dósentsembætti í grísku og kennslu í vinnuvísindum, sem voru stofnuð með ekki ósvipuðum hætti, annað beinlínis bundið við mann persónulega. Þetta varð að eilífum ásteytingarsteini. Mér finnst út af fyrir sig, ef háskólinn á að hafa fullt gagn af þessu, þá sé miklu skynsamlegra að fjölga bara kennurum í læknadeild um einn mann, og þá hefur læknadeild háskólans kennslukrafta þess manns til ráðstöfunar. Það væri svo hægt að leggja á deildina þá kvöð, að einn hennar maður væri ráðunautur ríkisstj. í þessum sérstöku efnum, án nokkurrar sérstakrar borgunar. Það skilst mér, að mundi vera skynsamlegur háttur. Og ég vildi nú beina því til hv. menntmn., að hún taki til athugunar, hvort ekki er rétt að bæta inn í háskólafrv. á þskj. nr. 308 ákvæði um þetta. - Annars virðist mér það frv. ákaflega einkennilega úr garði gert og að það þurfi frekari undirbúnings við. Því að 1. gr. þess byrjar svona, með leyfi hæstv. forseta: „1. málsgr. 1. gr. l. 36/1909 og 1. gr. l. 21/1936, sbr. 1. gr. l. 78/1941, orðist svo.“ Ég minnist þess ekki, að ég hafi séð með einu frv. jafnmarga dólga að velli lagða eins og hér á að gera, þar sem með einni lítilli gr. eru orðaðar um, að því er virðist, þrjár gr. í mikilsverðum l. Mér virðist, úr því að verið er með breyt. á háskólal. á annað borð, rétt að fella þá breyt. inn í l. í einu lagi og koma þessu í skaplegt horf. Og ég treysti því, að hv. menntmn. taki þetta til athugunar og felli þá þetta inn, sem um er að ræða í frv. því, sem hér liggur fyrir. Og ég tel, úr því sem komið er, rétt og sanngjarnt að verða við óskum um að stofna þetta embætti. Það er til ágætur og hæfur maður í það, og það er þörf á þessu. En ég tel ástæðulaust að binda það í l., að kennslukrafta hans við háskólann skuli ekki nýta nema að þessu örlitla leyti, til þess að kenna heilbrigðisfræði, sem mér er sagt, að sé örlítil kennslugrein. Mér virðist, að það eigi að vera með hann eins og aðra prófessora, að hann verði að kenna þau fög, sem deildinni kemur saman um að láta hann kenna. Hitt sýnist mér ekki koma til greina, að þessi maður fái hærri laun en venjulegir prófessorar, og ekki, að hann fái sams konar laun eins og forstöðumaður Landsspítalans. En ef menn álíta, að slíkt komi til greina, þá því frekar er ástæða til þess að leggja fullan kennslustundafjölda á manninn.



Herra forseti. Ég álít, að efni þessara l., sem frv. er um, eigi að vera í sérstökum l., en ekki að fellast inn í háskólafrv. á þskj. 308. Og í raun og veru skiptir það heldur litlu, hvort það frv. verður samþ. eða ekki. - Okkur hv. 6. þm. Reykv. og mér kemur alveg saman um, að þetta frv. miði að því að láta háskólann borga laun þessa manns, þ.e.a.s. að telja laun þessa manns með háskólakostnaðinum og losa þannig manneldisráð við þann kostnað. En hitt held ég, að sé alveg misskilningur, ef hv. 6. þm. Reykv. skilur það svo, að með þessu sé einhver aukakostnaður lagður á ríkissjóðinn. Það er ekki. Og það er ekki alls kostar rétt hjá hv. 6. þm. Reykv., sem hann sagði um þetta, að með ákvæðum þessa frv. og frv. um manneldisráð væri þessi prófessor settur í manneldisráð, heldur segir í frv. um manneldisráð, að ef manneldisráð telji þörf á, skipi ráðh. samkv. till. ráðsins einn eða tvo sérfræðinga til viðbótar í ráðið, og þessi maður á að vera prófessor og starfa jafnframt hjá manneldisráði. Og ég hygg, að sá ágæti maður, sem á hlut að máli, starfi nú að þessu. Og till. hafa komið fram frá rannsóknarstofu háskólans um það, að skipaðir verði og settir í launal. sérfræðingar og a.m.k. einn þeirra með prófessorslaunum. Og ég geri ráð fyrir, að sá sérfræðingur, sem hér yrði þegar í stað ráðinn, yrði sjálfsagt sami maðurinn, sem hefur unnið að þessu, og með jafnháum launum, svo að hér er ekki um nokkurt kostnaðaratriði að ræða. Hér er aðeins að ræða um það, hvort á að telja kostnaðinn með háskólakostnaði og hvort þessi maður á að hafa prófessorsnafnbót og réttindi. Og ég tel alls ekki illa til fundið, að hann sé prófessor og aukinn sé þannig hróður háskólans og starf þessa manns teljist til starfa háskólans. Hér er ekki um aukakostnað að ræða, og því ekki rétt að blanda þessu frv. saman við hitt frv. á þskj. 308 og segja: Ja, nú eru það orðnir 8 kennarar, sem á að bæta við í háskólanum. Ég álít, að það eigi að samþ. þetta frv. fljótt, svo að það sé ekki að þvælast fyrir hinu frv., og vil ég beina því til hæstv. forseta að láta þetta einfalda mál, sem er í samræmi við frv. um manneldisráð, ganga til afgreiðslu, því að það er hinu frv. alveg óviðkomandi.

Ráðh. hefur óskað eftir að fá frv. afgreitt nú þegar.

Já, ég er samþ. því. Ég álít ekki, að það eigi heima í háskólafrv. á þskj. 308, hvað sem mönnum sýnist síðar um það, hvort ætti að taka þetta embætti upp í háskólal. En það er ekki til neins trafala, þótt svona l. séu til sér í lagi. Hitt væri annað mál, að þetta frv. væri fellt inn í frv. um manneldisráð. Það er náttúrlega aukaatriði, sem hv. 6. þm. Reykv. sagði, að kennararnir við háskólann væru yfirleitt ekki eftir lagabókstaf kennarar í neinum sérstökum greinum. En ég hygg, að slíkt sé miklu meira í læknadeild en í öðrum deildum háskólans. Ég held, að þar sé það afmarkað, hvað hver kennir. Í minni deild er það ekki.



Herra forseti. - Hv. 1. þm. Reykv. hefur svarað svo vel þeim athugunum, sem komið hafa hér fram um það að blanda þessum tveimur frv. saman, að ég hef þar ekki miklu við að bæta. Hann heldur fram, sem ég tel rétt, að hvort þessara frv. fyrir sig skuli ganga sinn gang hér í hv. d. Ég tel óeðlilegt að fella þessi tvö frv. saman, sem hv. 6. þm. Reykv. var að leggja til, að gert yrði. Hv. 6. þm. Reykv. taldi nokkurn formgalla á frv. um breyt. á háskólal. á þskj. 308. Það frv. er samið af hv. menntmn. Nd., og þar á sæti einn af prófessorum í lögum við háskólann, og vil ég mega geta treyst því, að frá honum muni ekki koma formgallar í samningu frv. Þó að þarna sé margt að velli lagt í einu, eins og hv. 6. þm. Reykv. komst að orði, tel ég, að það sé einmitt til þess að geta tekið þessar breyt. fram í sem stytztu máli, sem með frv. er lagt til, að gerðar verði. Ef farið væri að fella þetta frv., sem hér liggur fyrir, inn í frv. um breyt. á háskólal., þá yrði sú breyt. á því til þess, að það frv. yrði að fara aftur til hv. Nd. En við höfum viljað leggja áherzlu á það í meiri hl. menntmn. þessarar hv, d., að það frv. væri samþ. óbreytt og afgreitt hér frá d., en því ekki stofnað í neina hættu með því að vísa því til hv. Nd. á ný. - Ég held, að við ættum að geta sameinazt um, að þessi frv. verði afgreidd hvort fyrir sig.



Herra forseti. - Mér þykir nú hv. þm., sem síðast talaði, vera orðinn nokkuð óttafullur, þegar hann óttast, að máli sé dauðinn vís, ef það fari til hv. Nd. Ég held, sannast að segja, að hv. Nd. sé engan veginn sú ófreskja, sem hann virðist vilja vera látt, heldur. sé málinu, sem hann talaði um, á þskj. 308, vel borgið, þótt það færi aftur til Nd. Jafnvel þótt þingi ljúki svo fljótt sem bjartsýnustu menn gera ráð fyrir, þá er það svo, ef velvilji er fyrir hendi til afgreiðslu mála, að nógur tími er til þess að afgreiða það mál, þó að það færi aftur til Nd. Ég get vel skilið, að menn vildu ekki blanda þessu máli inn í háskólafrv., ef það frv. væri heillegt frv. og um alveg samkynja efni innbyrðis. En því fer fjarri, að svo sé. Auðvitað er allt það frv. varðandi störf háskólans og fjölgun kennara þar. En þetta frv., sem hér liggur fyrir, varðar það líka. Frv. á þskj. 308 er um stofnun háskóladeilda og um lögfestingu á tveimur embættum í laga- og hagfræðideild, og loks er það um fjölgun kennara í norrænum fræðum. Mér virðist, að í slíku frv., sem fjallar um svo ólík efni, eigi líka heima lögfesting á embætti í kennslu viðkomandi læknisfræði. Ég vil ítreka það, að fyrir mér vakti alls ekki að grafa þessu máli gröf. Ég hef ástæðu til þess, ekki síður - og kannske fremur en aðrir hv. þm., að vera háskólanum vinsamlegur og vilja veg hans og frama sem mestan, þar sem ég hef lengi við hann starfað og hef ekki annars en góðs að minnast þaðan. En mér virðist það ekki eiga að standa í vegi fyrir því, að mál, sem háskólann varða, séu athuguð á sem beztan hátt og afgreidd á sem hagfelldastan hátt. Eitt af því, sem tímabært er nú að athuga, eru stærðarhlutföll deilda háskólans. Það er orðið þannig, að norrænudeildin þarf 5 eða 6 fasta kennara, og við læknadeildina eru svo margir kennarar, að það má ekki koma fram í l. um háskólann, hvað þeir eru margir, heldur verður að útbía þessu í sem flest lög, til þess að menn eigi sem erfiðast með að átta sig á því, hversu deildin er orðin stór. Og þá er ástæða til þess að athuga, hvort aðrar deildir háskólans, sem ekki síður hafa veigamiklu hlutverki að gegna, þurfa ekki að fá stækkun, t.d. lagadeildin. Ég álít, að sú hógværð, sem lagaprófessorar hafa sýnt, þar sem þeir hafa bætt á sig auknu starfi, svo að þeirra starf er orðið margfalt á við það, sem var, þegar háskólinn var stofnaður, eigi ekki að standa í vegi fyrir því, ef aðrar. deildir skólans eru stórum stækkaðar, að það sé þá tekið til athugunar, hvort ekki er rétt að stækka þá deild líka. Það er ekki ákveðið í l. um þá deild, að hver kennari skuli kenna aðeins ákveðnar fræðigreinar, heldur er ákveðinn kennarafjöldinn. Þetta mál er margþættara að vissu leyti en látið er í veðri vaka. Það er nokkuð komið undir, ég vil ekki segja frekju, en áliti formannsins í hverri deild háskólans, hversu miklum auknum starfskröftum er bætt við í hverri deild fyrir sig. Og um þetta þarf vitanlega skýrari og heillegri ráðagerðir af hálfu þess opinbera en fram að þessu hafa verið hafðar í frammi. Og ég legg áherzlu á, að l. um þetta séu sem mest í heild, vegna þess að það mundi gera forráðamönnum háskólans á Alþ. og almenningi ljósara, hvað er að ske í þessum efnum. Ég vil ekki gerast meinsmaður þess máls, sem hér liggur fyrir, ekki á nokkurn hátt. En ég vil, að það liggi alveg skýrt fyrir, hvað hér er verið að gera, og ekki sé verið að blekkja menn, heldur skýrt fram sett, að hér er um að ræða stórfellda útþenslu háskólans. Ég vil ekki fallast á, að það sé rétt að stofna prófessorsembætti eingöngu í heilbrigðisfræði. Mér finnst skynsamlegra að stofna prófessorsembætti í læknisfræði og leggja fyrir þann nýja kennara að sjá um kennslu í þessari grein án aukaþóknunar, en láta það vera undir vilja deildarinnar hverju sinni, hvernig kennslustörfum er skipt á milli manna innan deildarinnar, því að af löggjafans hálfu er þetta yfirleitt óbundið varðandi háskólann. Hv. 1. þm. Reykv. hefur gersamlega misskilið frv. um manneldisráð. Það er ekki ætlazt til þess, að sá sérfræðingur, sem hér er um að ræða, prófessor í heilbrigðisfræði, komi undir það, sem segir í 2. málsgr. 1. gr. þessa frv., heldur á hann að vera beinlínis einn nefndarmanna í manneldisráði samkv. 1. málsgr. 1. gr., þar sem segir, með leyfi hæstv. forseta: „og skal að minnsta kosti einn þeirra vera sérfróður um heilbrigðis- og manneldismál.“ - Ég er ekkert á móti þeim vexti háskólans, sem með þessu verður, en ég vil, að menn geri sér grein fyrir honum. En mér virðist undarlegt, að jafnglöggur maður og vinur minn hv. 1. þm. Reykv., sem er starfsmaður við háskólann, skuli ekki gera sér ljósti, að það er háskólinn, sem á að stunda undir þessu og kosta þetta.

Þetta er kostnaður, sem annars yrði greiddur öðruvísi, en samt sem áður af ríkinu.

Það er gefizt upp við það af landlækni og þeim, sem samið hafa frv. um manneldisráð, að leggja fram frv. um varanleg útgjöld til manneldisráðs, og menn ætla þess vegna að fá embætti við háskólann sem geti staðið undir þessu. Þetta virðist mér eins, augljóst og verða má. Og annaðhvort verður háskólinn að vera með þessari málsmeðferð eða móti. Ef hann er með þessu, þá er þar um að ræða vöxt háskólans, og verður þá kostnaður af þessu færður á hans reikning. Ég legg því til, að þetta mál verði ekki afgreitt hér í dag, þó að mér sé mjög á móti skapi að vera á móti till. jafnágæts manns og hæstv. félmrh., sem ég treysti til alls hins bezta. Og vil ég ekki láta það skoðast sem nokkurt vantraust á hæstv. ríkisstj., þó að ég vilji ekki láta afgreiða þetta mál hér frá þessari umr. nú í dag. Ég vil fá tækifæri til að athuga, hvort ekki er hægt að tengja þetta frv. við háskólafrv.



Herra forseti. Ég er í þeirri n., sem fjallar um þessi mál. Og ég átti að nokkru leyti upptök að því, að hið svo kallaða manneldisráð var skipað. Það var á þeim tíma, er þessi störf við háskólana, kennsla í manneldisfræði og heilbrigðisfræði, sérstaklega við háskólana á Norðurlöndum, hafði tekið miklum stakkaskiptum. Þetta starf, sem kann að verða lítið starf við Háskóla Íslands, er með allt öðrum hætti við háskólana nú orðið heldur en áður hefur verið. En við urðum fyrir þeim sorglega hnekki að missa í slysi einn af þeim mönnum, sem hafði undirbúið sig til þess að starfa á þessu sviði og ríkisstj. hafði hvatt til þess að mennta sig á því sviði, einmitt vegna þess, hve þetta starf er víðtækt. Þó að ég viðurkenni margt, sem hv. 6. þm. Reykv. sagði viðkomandi stækkun háskólans, sem ég viðurkenni, að verður að afgreiða með fullkominni varúð, eins og yfirleitt fjölgun á embættum, sem hefur orðið ákaflega mikil undanfarið, þá álít ég, að ekki verði hjá því komizt fyrir okkur, ef við viljum halda uppi sæmilegri kennslu í læknisfræði, að afgreiða þessi mál með einhverju móti þannig, að starf í þessum efnum við háskólann geti átt sér stað. Ég skal taka undir það, að það getur verið álitamál, hvort rétt er að afgreiða þetta mál út af fyrir sig eða í sambandi við annað mál, sem nefnt hefur verið hér. En það, sem ég vildi hér sérstaklega taka fram, er það, að þó að ég vilji með mikilli varúð fjölga embættum í landinu, þá er ég ákaflega hiklaus í því að fylgja fram því máli, sem hér liggur fyrir. Og þetta er í samræmi við það, sem nú er viðurkennt af læknisfræðilegum deildum við aðra háskóla, að þetta atriði er orðið stærri námsgrein og stærri þáttur í starfi háskóla en áður hefur verið. Ég efast t.d. mjög mikið um það, að það verði lítið hlutverk fyrir þennan prófessor, sem á að kenna heilbrigðisfræði við háskólann, að vera jafnframt í n., sem fram er tekið um í frv. um manneldisráð, og annast heilbrigðisfræðilegar rannsóknir fyrir ríkisstj., þar á meðal manneldisrannsóknir í samráði við manneldisráð. Það er vitað mál, að nú eru komnar meiri breyt. á um allt, sem snertir manneldi, en verið hefur um langan tíma. Þess vegna eru komnar fram margs konar kenningar um manneldi, sem mikið gætir í öðrum löndum, og því þykir full ástæða fyrir háskóla hvers lands að hafa sérfróðan mann í þessum málum og láta hann segja fyrir um eitt og annað og leiðrétta kenningar, sem mjög er haldið á loft, sem kannske er lítið til bóta fyrir alinenning að gleypa við. Ég er ekki fær um að fara inn á sérstakar kenningar um þetta mál, en ég get upplýst, að háskólar í Ameríku hafa gert matseðilinn fyrir ameríska herinn, og er það stærsta tilraun, sem gerð hefur verið í þessu efni, og fyrir það hefur sjúkdómum í hernum fækkað svo, að undrum sætir. Ég er því viss um, að starf þessa manns ásamt rannsóknum á þessu sviði verður mjög yfirgripsmikið. Skýrsla sú, sem við höfum fengið í sambandi við þá rannsókn, sem hafin var árið 1939, er ekki ómerkilegt plagg. Þar eru meira að segja mörg atriði, sem eru ákaflega þýðingarmikil fyrir okkar þjóð. Ég vil svo ekki orðlengja frekar um þetta. Það var aðeins þetta eina atriði, sem ég vildi taka fram. Ég get tekið undir margt, sem hv. 6. þm. Reykv. sagði um þetta, en ég hika ekkert við að fylgja því, að þetta embætti verði stofnað, og ég álít það meira að segja of seint og hefði betur verið fyrr gert, því að það er atriði, sem læknisfræðin hefur lagt of litla áherzlu á, að fyrirbyggja sjúkdóma, en nú eru menn að komast á þá skoðun, að manneldissjúkdómar eru fleiri en menn hafa álitið hingað til. Ég tel því engan efa á, að þetta starf verði fullkomið starf, og ég mun því greiða atkv. með því, að frv. sé afgr. og bæði frv. látin verða samferða, þó að ég viðurkenni, að kannske hefði farið betur á því að fella bæði málin saman í eitt frv. og að það hefði að ýmsu leyti verið skynsamlegri afgr., en ég álít það ekki skipta svo miklu máli, að það varni því, að ég greiði atkv. með frv. eins og það liggur fyrir.



Það er aðeins af því, að hv. 6. þm. Reykv. taldi mig hafa misskilið, að eftir frv. ætt þessi prófessor að vera meðlimur í manneldisráði, en ekki sérfræðingur í þjónustu þess. Ég hélt mig við 2. gr. frv., en þar stendur, með leyfi hæstv. forseta: „Auk kennslu í heilbrigðisfræði í læknadeild háskólans skal prófessorinn í heilbrigðisfræði annast heilbrigðisfræðilegar rannsóknir fyrir ríkisstjórnina, þar á meðal manneldisrannsóknir í samráði við manneldisráð.“ Ég skil þetta svo, að ekki sé beinlínis gengið út frá því, að hann sé í manneldisráðinu, en ég get hugsað mér, að hann væri nokkurs konar framkvæmdastjóri ráðsins, og það getur vitanlega falið mönnum fullkomið starf, og það var ekkert annað, sem ég tók fram. Út af orðum hv. þm. Str. vil ég taka fram, að ég hlýddi á fyrirlestur, sem Níels Dungal prófessor hélt á háskólahátíðinni um skylt efni, og ég undraðist að heyra, hvað mikil vísindagrein þetta er og hvað það getur varðað ófyrirsjáanlega miklu, hvort vel er fylgzt með í öllu, er varðar þessa vísindagrein. Það má segja, að við getum notað reynslu annarra, en bæði eigum við að leggja okkar skerf í slíkar rannsóknir og svo eru sjálfsagt mörg sératriði hjá okkur, sem við þurfum að rannsaka sérstaklega.



Ég vil eingöngu segja, að það er óþarft fyrir mig að vera að deila við meðdeildarmenn mína um þörfina. Ég get tekið undir það, sem þeir hafa sagt um nauðsynina á að stofna þetta embætti, en ég vil færa þetta inn í háskólafrv., og það vakir fyrir mér, að ef á að samþ. þetta, þá séu önnur störf, sem verði að meta, hvort séu eins mikils virði og þetta. Ég er hissa á því, að hv. 1. þm. Reykv. skuli segja, að hann telji það ekkert atriði fyrir háskólann, hvort þetta frv. verður samþ. eða ekki, og segist síðan hafa hlustað á prófessor Dungal lýsa því, hvílíkt stórkostlegt atriði væri hér um að ræða og hér væri aðaluppspretta sjúkdómanna í heiminum, og þá mundi ég telja, að háskólinn þyrfti ekki að skammast sín fyrir, að það væri látið hreinlega koma fram, að slíkar rannsóknir heyrðu undir háskólann og ekki neinn annan.



Herra forseti. Með því að líkur eru til, að frv. um manneldisráð verði samþ. í þessari hv. d., og þar sem því eru tryggðir nægir starfskraftar og ég tel hins vegar eðlilegt, að frv. um stofnun slíks embættis sem þessa verði fellt inn í annað frv., sem hér liggur fyrir, segi ég nei. 2. gr. samþ. með 6 shlj. atkv. Fyrirsögn samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 6 shlj. atkv.