Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Af tilefni frétta, sem birzt hafa í gær og í dag í Ríkisútvarpi og blöðum og snerta deilumál Íslendinga við Breta og Þjóðverja um útfærslu íslenzku landhelginnar, vil ég mega taka eftirfarandi fram: Í landhelgisnefndinni hefur framvinda málsins ekki verið rædd síðan á fundi þann 29. febr., sem þá var sérstaklega óskað eftir. Ég ítreka enn, að ég tel mjög misráðið, að ótímabærar yfirlýsingar séu gefnar um væntanleg viðbrögð íslenzku ríkisstj. við málskoti deiluaðila til Alþjóðadómstólsins og hugsanlega samningsgerð við þá um veiðiréttindi innan landhelginnar. Þær eru gefnar án alls samráðs við stjórnarandstöðuna og, að því er ég hygg, án undangengins samráðs innan hæstv. ríkisstj. Sérstaklega eru slíkar yfirlýsingar á erlendum vettvangi vanhugsaðar og vítaverðar, þegar þær geta misskilizt sem orðsendingar eða afstaða íslenzku ríkisstj., enda hlýtur það að vera hlutverk utanrrh. eða annarra þeirra, sem hafa umboð ríkisstj. til þess að gefa slíkar yfirlýsingar. Það er hins vegar kunnugt af ummælum hæstv. forsrh. við fjölmiðla, að hann hefur að svo komnu ekki talið ástæðu til þess að tjá sig um málið. Hitt liggur fyrir, að hæstv. ríkisstj. hefur í orðsendingum sínum til ríkisstj. Bretlands og Sambandslýðveldisins Þýzkalands fyrir síðustu mánaðamót lagt áherzlu á, að viðræður héldu áfram milli fulltrúa ríkjanna til þess að reyna að finna hagfellda lausn þeirra vandamála, sem upp kunna að koma við útfærslu landhelginnar þann 1. sept. 1972. Ég vil því, hæstv. forsrh., leyfa mér að óska þess, að samráð verði haft um málið við fyrstu hentugleika í landhelgisnefndinni, eins og fyrirheit liggja fyrir um og þar sem stjórnarandstaðan á sína fulltrúa.



Herra forseti. Ósk hv. 1. þm. Reykv. um það, að í landhelgisnefnd verði fjallað um þær yfirlýsingar, sem fram hafa komið af hálfu ráðamanna Bretlands og Vestur-Þýzkalands, er sjálfsögð og eðlileg. Ég mun kalla landhelgisnefnd saman strax eftir þessa helgi, og þar verður kostur á að fjalla um þessi mál. En sannleikurinn er sá, að við höfum verið að bíða eftir formlegum orðsendingum frá þessum aðilum um málið, og ýmislegt er, sem þörf er á að fá skýringar á í sambandi við það. Ég hef lagt á það áherzlu einnig í viðtölum, sem ég hef átt við fulltrúa þessara ríkja, að viðtölum yrði haldið áfram og ég vona, að svo verði. Á þessu stigi sé ég að öðru leyti ekki ástæðu til að vera að gefa opinberar yfirlýsingar, nema hvað ég get að sjálfsögðu vísað til þess, sem sagt hefur verið í samþykkt Alþ. og orðsendingu ríkisstj., að samningur eða samkomulag við Breta og Vestur-Þjóðverja frá 1961 eigi að áliti Alþ. og íslenzku ríkisstj. ekki lengur við og Ísland sé því samkv. því samkomulagi ekki skuldbundið til þess að hlíta lögsögu Alþjóðadómstólsins.



Herra forseti. Ég vil aðeins þakka hæstv. forsrh. undirtektir undir það, að samráð verði haft við stjórnarandstöðuna í landhelgisnefndinni og tel, að það sé alveg fullnægjandi eftir næstu helgi. En það er líka mjög þýðingarmikið, að ræddar verði þær orðsendingar, sem á milli ríkisstj. hafa farið, Bretlands og Sambandslýðveldisins Þýzkalands annars vegar og hæstv. ríkisstj. hins vegar, og var reyndar gert ráð fyrir því á síðasta landhelgisnefndarfundi þann 29. febr., og það er allt gott um þetta að segja. Einnig er vitnað réttilega í ályktanir Alþ., nema ég sé ástæðu til þess að taka það fram, að í ályktun þingsins var auðvitað ekki talað um uppsögn á samningum, heldur heimild til uppsagnar á samningunum, ef ríkisstj. sýndist svo, eins og fram kom í nál. utanrmn. En það, sem ég fann að hér, voru ótímabærar yfirlýsingar, í þessu tilfelli þm., sem farið hefur í opinberum erindum til útlanda og sem ég tel ekki við eiga, en hér þurfi að vanda hvert spor, sem stigið er, og þess vegna hafi það frá öndverðu verið eðlilegt og rétt af hæstv. ríkisstj. að leita samráðs við stjórnarandstöðuna í þessu máli, enda tók hún því vel frá öndverðu, hefur að vísu stundum fundið að því, að það væri nokkuð gengið á snið við hana, en ég þakka fyrir þær yfirlýsingar, sem hæstv. forsrh. hefur hér gefið.

Forseti (EystJ): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 8. marz 1972. Helgi F. Seljan, 6. landsk. þm., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég vegna sérstakra anna heima fyrir mun ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþ. að óska þess, að 1. varamaður landsk. þm. Alþb., Stefán Jónsson dagskrárfulltrúi, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fara fram í Sþ. rannsókn á kjörbréfi varamannsins. Björn Jónsson, forseti Ed.“ Samkv. þessu vil ég biðja hv. kjörbréfanefnd að skoða kjörbréf Stefáns Jónssonar og gefa til þess 5 mín. hlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur tekið til athugunar kjörbréf Stefáns Jónssonar dagskrárfulltrúa, 1. varaþm. landsk. þm. Alþb., og við höfum kynnt okkur þau kjörgögn og önnur gögn, sem hafa legið fyrir, og höfum ekkert við þau að athuga og leggjum til, að kosning þm. verði metin gild og kjörbréfið samþykkt.