Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Einar Arnórsson) Aðalástæðan fyrir þessari till. mun vera sú, að mörgum hafa þótt ýmsir ágallar vera á gildandi löggjöf um afstöðu foreldra til barna, einkum svonefndra óskírgetinna barna til föður og föðurættar. Hefir orðið hreyfing meðal ýmsra kvenna um þetta mál, og hafa þær snúið sjer til háttv. meðflm. míns (G. Sv.), sem er í góðu áliti hjá kvenþjóðinni; leiddi þetta til þess, að við höfum borið fram till. á þgskj. 149. En við nánari athugun, og í samráði við háttv. meðflm. minn (G. Sv.), þótti mjer betur fara að orða till. eins og farið er fram á á þgskj. 171. Menn mega ekki láta það villa sig, að áður er komið fram frv. um stofnun hjónabands; það lýtur að eins að hjónavígslunni. Jeg skal nú skýra fyrir mönnum, hvað felst í till. ásamt brtt. á þgskj. 171. Aðallega er hjer um tvö aðalatriði að ræða, sem sje stofnun og slit hjónabands; og í annan stað afstöðu foreldra og barna. Fyrra atriðið má greina í nokkur undiratriði. 1. felur það í sjer athafnir, sem samkvæmt gildandi lögum gerir manni það að skyldu að ganga að eiga konu eða greiða henni bætur ella. Reglurnar um það eru mjög úreltar og óviðeigandi. Í fyrri daga og fram á 18. öld var mönnum í slíkum málum gert að greiða rjett og ráðspjöll lögráðamanni konunnar; gat þetta stundum orðið þungt gjald; dæmi eru þess, að menn hafa orðið að greiða 60 hndr. í jörðu í rjett og ráðspjöll. En þessu var breytt 1740 meðal annars þannig, að dæma mátti mann til þess að eiga konu. Til eru 2 hæstarjettardómar, sem hníga í þessa átt, og mundi vafalaust verða fyrirmynd hjer, með því að í Danmörku gilda sömu lög um þetta efni. Í nýrri löggjöf annara ríkja, t. d. Þýskalands, á þetta sjer ekki stað, heldur er stundum heimilað að dæma í skaðabætur, og sú regla mun þykja viðkunnanlegust í nokkurn veginn siðuðum þjóðfjelögum. 2. Ýmisleg atriði um stofnun hjónabands. Ákvæði gildandi laga eru að ýmsu leyti í ósamræmi við sjálf sig, t. d. reglan um mægðir og frændsemi hjónaefnanna, sem er auk þess að sumu óviðeigandi, enda hefir ýmsu í þessu efni verið breytt í nýrri löggjöf annara þjóða. Um sjálft hjónabandið hefi jeg ekki hugsað mjer að gerðar yrðu verulegar umbætur, með því að vjer höfum ný lög um fjármál hjóna frá 1900, allgóð lög, og eru þar reglur um það atriði, sem mest varðar, fjármál hjónanna, meðan þau eru saman. 3. Hjónaskilnaður. Mörgum sýnast gildandi lög og gildandi venjur um skilnað hjóna vera meir en góðu hófi gegnir íhaldssöm. Skilnaður getur farið fram bæði með dómi og úrskurði yfirvalda (leyfi). Annars skal jeg ekki fara út í að rekja skilnaðarástæðurnar, sem í raun og veru eru í hjónabandsgr. frá 1587 og margar mjög ómannúðlegar og fráleitar. En einkum fella margir sig illa við, að hjón skuli fyrst þurfa að skilja að borði og sæng, sem kallað er, lafa síðan svo, að þau fá ekki fullan skilnað fyr en eftir 3 ár, nema ríkar ástæður sjeu fyrir hendi. Þá kem jeg að öðru aðalatriðinu, afstöðu foreldra til barna, og þá einkum afstöðu óskírgetinna barna, svo kallaðra til föður og föðurættar. Eins og nú er hefir faðir ekki foreldravald yfir óskírgetnu barni sínu nje erfðarjett eftir það; það hefir og ekki heldur erfðarjett eftir hann eða föðurfrændur. Að vísu er faðirinn framfærsluskyldur, en erfitt þykir að koma þeirri skyldu fram, ef um refjótta barnsfeður er að ræða. Við flutningsmenn ætlumst til þess, að stjórnin taki öll þessi atriði til athugunar. Jeg endurtek það, að margt í löggjöf vorri um þetta efni er gamalt, frá 16. öld, í hjónabandsgr. 1587 og Norsku lögum 2. kap. 5. bókar, og auk þess ýmsir gamlir konungsúrskurðir og brjef. Með tillögunni er ætlast til þess, að stjórnin endurskoði öll þessi ákvæði og safni löggjöf um þessi mál saman í eina heild. Á norðurlöndum hefir nú um tíma starfað nefnd manna, skipuð færustu mönnum í þessari grein, og hefir hún samið frv. um þessi efni, sem hafa má til hliðsjónar. Slíkt hið sama er að segja um löggjöf Þjóðverja um þessi efni, sem er mjög fullkomin. Jeg sje, að fram er komin brtt. frá háttv.þm. Mýra. (P. Þ.), á þgskj. 216, um að skjóta inn í tillöguna ákvæði um viðhald hjónabands. Jeg get ekkert sagt um, hvað felst í þessu orði, »viðhald«, og leiði minn hest frá því að tala um brtt., fyr en jeg hefi þá heyrt háttv. flutnm. (P. Þ.) gera grein fyrir henni. Til þess að fyrirbyggja allan misskilning skal jeg taka það fram, að jeg er eigi svo ósanngjarn að ætlast til þess, að ráðherra sá, sem fer með þessi mál, geti annað sjálfur og skrifstofa hans undirbúningi væntanlegra frv. Við teljum sjálfsagt, að stjórnarráðið leiti sjer aðstoðar í þessu efni, að því leyti sem nauðsyn þykir, svo framarlega sem stjórnarráðinu finst á annað borð rjett að verða við tillögunni.

Pjetur Þórðarson Jeg á hjer brtt. á þgskj. 216, ekki við brtt., heldur við aðaltillöguna, eins og sjest á því, að farið er fram á að sleppa úr orðunum »um endurbætur á gildandi löggjöf«, sem mjer virðast óviðeigandi í meginmáli tillögunnar. Mjer fanst hv. flutnm. (E. A.) kunna illa við orðið »viðhald«, en jeg verð að álíta, að þegar um stofnun er að ræða, sem hefir svo mikla þýðingu fyrir þjóðfjelagið í heild sinni sem hjónabandið, og þegar ætlast er til þess að gera endurbætur á löggjöf um stofnun þess og slit, þá eigi einnig við að setja ákvæði um viðhald þess. Á jeg þar sjerstaklega við ýms atriði, er koma til greina og eru venjulega aðdragandi að því, að hjúskaparslit verði. Jeg hefi sjeð það af reynslunni, að oft er sáralítið gert til að fara að vilja þess hjónanna, sem vill ekki skilnað. Jeg hygg því, að meira mætti gera en nú er gert, með hentugum lagaákvæðum, til þess að koma á sátt og samkomulagi, svo að rjettur hvorugs verði fyrir borð borinn. Jeg trúi ekki öðru en að háttv. deild geti verið þekt fyrir að samþykkja þessa litlu brtt. mína, og ímynda jeg mjer, að hv.flm. (E. A.) geti fallist á hana. Annað atriði brtt. minnar er um fyrirsögn frv., sem verður einfaldari eftir minni till. Annars er þetta svo óbrotið mál og einfalt, að jeg vona, að háttv. þingd. fallist á báðar þessar brtt. mínar.

Forsætisráðherra (J. M.) Jeg viðurkenni, að það muni þurfa að endurskoða þessa löggjöf, og býst við, að stjórninni verði ljúft að verða við þessum tilmælum. Jeg álít, að ef endurskoða skal alla löggjöfina, mætti líka bíða frv. um stofnun hjúskapar, sem fram er komið hjer í háttv. þingd. Háttv. flutnm. þessarar till. (E. A.) ætlast ekki til, að stjórnin gæti sjálf annað því að semja frv. það, sem hjer er um að ræða, og er það mjög sanngjarnt, því að jeg býst við, að svo yrði, a. m. k. fyrst um sinn. Hvernig stjórnin færi að veit jeg ekki enn, því að jeg hefi ekki borið mig saman við meðstjórnendur mína um það; reyndar býst jeg við, að það myndi heyra sjerstaklega undir mig, sem stendur. Einn vegur er reyndar til, og það er að leita til Háskólans og fá hann til að undirbúa frv. í þessa átt. Ætlað get jeg, að það væri vel ráðið, að leita til Háskólans með samningu frv., sem eru »teknisk« lagalegs efnis. Og um þetta mál má geta þess, að það er mjög mikill undirbúningur gerður í því, af bestu lögfræðingum Norðurlanda, og má nota hann mikið. Þótt hann sje ekki enn kominn til framkvæmda á Norðurlöndum, þurfum við ekki að bíða eftir því. Sem sagt, frá stjórnarinnar hálfu mun þessari málaleitan verða vel tekið. Jeg get ekki sjeð annað en að till. feli líka í sjer alt það, sem háttv.þm. Mýra. (P. Þ.) hefir talað um, og álít jeg því brtt. óþarfa.

Flm. (Einar Arnórsson) Jeg vil leyfa mjer að þakka hæstv. forsætisráðh. fyrir undirtektir hans, og er jeg honum sammála um, að brtt.háttv.þm. Mýra. (P. Þ.) sje ekki til bóta. Jeg dró það út úr ræðu háttv.þm. Mýra. (P. Þ.), að hann vildi láta taka ýmisleg atriði til greina, sem eru undanfari hjónaskilnaðar, og átti við það með orðinu »viðhald«. Jeg skil háttv.þm. (P. Þ.) ósköp vel, en get ekki annað sjeð en að orðið »slit« feli í sjer alt það, er skilnaði viðkemur, og því sje orðið »viðhald« óþarft eða jafnvel villandi. Jeg vil enn fremur vekja athygli á því, að orðið hjúskaparmál, sem háttv.þm. (P. Þ.) vill hafa í fyrirsögn till., er ofvítt á aðra hliðina, en ofþröngt á hina. Það orð er haft um dómsmál út af hjónabandi alment, og er að því leyti ofþröngt og því villandi. Á hina hliðina er það ofvítt, því að það getur náð til allra atriða, er hjúskap varða, þar á meðal fjármála hjóna, sem hvorki við flutningsmenn nje háttv.þm. Mýra. (P. Þ.) ætlast til að þingsályktunartillagan taki til. Brtt. háttv.þm. Mýra. (P. Þ.) er því fremur til spillis en hitt, og hvernig sem á er litið alveg óþörf, og því er rangt að samþykkja hana.

Pjetur Þórðarson Jeg ætla ekki að fara að halda því fram, að það sje mjög nauðsynlegt að taka brtt. mína fram yfir till.háttv.flm. (E. A.), þótt brtt. sje hugsunarrjettari. En jeg vil leyfa mjer, þrátt fyrir það, að hæstv. forsætisráðherra taldi brtt. mína alveg óþarfa, að halda því fram, að það sje ekki gersamlega óþarft við samningu laganna að gæta þess, að annar aðili sje ekki beittur órjetti við skilnaðinn. Jeg veit, að það hefir komið fyrir, að menn hafa ekki haft annað en einhverja lítilfjörlega átyllu til að heimta skilnað, og aðhald laganna hefir hjálpað til að gera hjúskaparslit, þar sem viðhald hjúskapar var rjettmætt og líklegt til að verða að góðu. Hvort orðið slit verður notað um ákvæði, sem hindra slit, geri jeg ekki að kappsmáli.

Jón Jónsson Jeg á hjer brtt., sem jeg tel mjer skylt að gera grein fyrir. Eins og kunnugt er, hefir nefndin fallist á frv. og vill láta ákveða stofnun útibús í Suður-Múlasýslu. Jeg hefi ekki getað sætt mig við þetta frv., með fram vegna þess, að gangur þess hefir verið mjög kynlegur. Til þess þó að hliðra til fyrir Sunnmýlingum, get jeg sætt mig við, að það verði sett í Suður-Múlasýslu, þó þannig, að til þess verði ákveðinn sá staður, sem haganlegastur er öllum almenningi, en það er Reyðarfjörður, og við hann ættu hv. flutnm. að geta sætt sig, svo að allar deilur fjellu þá niður.

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Eins og háttv. deildarmenn muna komu fram nokkrar aðfinslur við 7. gr. frv. við 2. umr., aðallega frá hæstv. fjármálaráðherra (B. K.). Fjárhagsnefnd hefir nú tekið þessar aðfinslur til yfirvegunar, og árangurinn hefir orðið sá, að nefndin ber fram brtt. við 7. gr., á þgskj. 250. Brtt. þessi gengur aðallega út á að bæta inn stimpilgjaldi á erlendum víxlum, sem sendir eru til innheimtu bönkum hjer. Víxlar þessir nema miljónum á hverju ári. Allur kostnaður við greiðslu víxlanna fellur á eigandann, sem venjulega er útlendingur, svo að á þann hátt næst í töluverðar tekjur handa landssjóði, án þess að leggja álögur á landsmenn. Er gott að geta gert sem mest að því, og sjálfsagt að gera það, þegar hægt er að koma því við. - Svo er annað atriði brtt. það, að undanþiggja tjekkávísanir öllu stimpilgjaldi. Þessi breyting er gerð eftir bendingu hæstv. fjármálaráðherra (B. K.), sem nefndin hefir fundið ástæðu til að taka til greina, þar sem tjekkávísanir eru alment notaðar sem gjaldmiðill, í stað myntar eða seðla, og hljóða oft um smáupphæðir. Að sjálfsögðu rýrast tekjurnar af stimpilgjaldinu í heild sinni dálítið við þessa undanþágu, en stimpilgjaldið af útlendu víxlunum bætir þá rýrnun ríflega upp, svo að brtt. í heild sinni verður heldur til að auka en minka tekjurnar. Þá er og komin brtt. frá hæstv. fjármálaráðherra (B. K.), sem nefndin hefir ekki getað aðhylst. Sú brtt. gengur út á það, að sýningarvíxlar skuli ekki vera stimpilskyldir. Nefndin hefir ekki getað sjeð neina verulega ástæðu til að undanskilja þessa víxla. Þeir, sem gefa þessa víxla út, eru vanalega efnaðir menn, sem geta borgað strax og þurfa ekki á lánstrausti að halda. Virðist því lítil ástæða til að láta þá sleppa við stimpilgjaldið. Fyrir hæstv. fjármálaráðherra (B. K.) vakir eflaust það, að þessa víxla beri að skoða sem „kontant“borgun, alveg eins og tjekka, og skal jeg játa, að þetta er nokkur ástæða. Jeg fyrir mitt leyti geri það ekki að kappsmáli, að brtt. verði feld, en nefndin í heild sinni gat ekki fallist á hana. Og þótt nokkuð mæli með því, að farið sje með sýningarvíxla eins og tjekka, þá er þó dálítill munur. Enda geta þeir, sem nota sýningarvíxla sem „kontant“ borgun, alveg eins gefið út tjekk og þannig komist hjá stimpilgjaldinn.

Fjármálaráðherra (B. K.) Jeg er háttv. nefnd þakklátur fyrir það, hvað hún hefir bætt 7. grein frv. Jeg get algerlega fallist á breytingar hennar, þótt hún hafi ekki tekið tillit til bendingar minnar um framlengingarvíxlana. Jeg hefi það eitt að athuga við gerðir hennar, að jeg hefði kosið, að hún hefði gert framlengingarvíxla gjaldfrjálsa. En mjer finst þó ekki ástæða til að halda því atriði til streitu, fremur en háttv.frsm. (M. G.) gjaldskyldu sýningarvíxla. Það er nú eina atriðið, sem mjer og nefndinni ber á milli, að jeg vil, að víxlar, sem greiddir eru við sýningu, eða mjög fljótt eftir sýningu, sjeu undanþegnir stimpilgjaldi. Jeg hefi því komið fram með brtt. á þgskj. 263, sem gengur út á þetta. Jeg get ekki annað en borið þessa brtt. fram, þótt jeg geri hana ekki að verulegu kappsmáli. Því verður ekki neitað, að sýningarvíxlar eru í raun og veru borgun út í hönd, og því rjettmætt að setja þá á borð með tjekkum, eins og gert er í flestum öðrum löndum. Jeg er hræddur um, að þau lönd, sem skifti eiga við Ísland, kunni því illa, ef þungur skattur yrði lagður á þessa víxla. Það var ekki heldur alveg rjett athugað hjá háttv. frsm, (M. G.), að það væru efnamennirnir. Það eru oft og tíðum einmitt fátækir menn, sem ekki hafa lánstraust, og verða því að borga sína víxla strax. Annars held jeg þessu ekki til streitu. Vildi að eins benda háttv. deild á þetta, að erlendir viðskiftamenn kynnu að kunna því illa, ef gjald væri lagt á sýningarvíxla, og að það gæti komið nokkuð hart niður á fátækari kaupmenn. Meira hefi jeg ekki um þetta að segja.

Benedikt Sveinsson Háttv. frsm. (M. G.) ljet þess getið, að brtt. nefndarinnar færi fram á að leggja stimpilgjald á víxla útlendinga, sem greiddir væru hjer á landi. Fór hann þeim orðum um, að það væri heppilegt, þar sem gjaldið kæmi niður á útlendingum. Þetta er nú ekki alveg rjett athugað. Jeg er hræddur um, að útlendir kaupmenn, sem viðskifti eiga hjer á landi, mundu leggja þessi útgjöld, eins og önnur, á vöruna, sem þeir selja, svo að það kemur að síðustu niður á kaupendunum, sem eru innlendir. Ef til vill kæmi það niður á útlendu kaupmönnunum fyrst í stað, meðan þeim væri ókunnugt um þetta nýja gjald, en þeir mundu brátt komast upp á að jafna það upp á viðskiftunum á eftir, og að minsta kosti ekki brenna sig á sama soðinu oftar en einu sinni. Annars mun jeg greiða atkvæði á móti frv. í heild sinni. Mjer þykir það leggja ofmikil höft á viðskifti manna, enda mundi það valda ruglingi og erfiðleikum fyrst í stað, meðan fólk er að venjast lögunum. Það mundi stórum auka vandræðavafstur við öll viðskifti manna, og fyrirhöfnin verða meiri en svo, að kostnaði svaraði, vegna þeirra tekna, sem fengist í aðra hönd.

Frsm. (Magnús Guðmundsson) Háttv. þm.N.-Þ. (B. Sv.) gat þess, að ekki mundi rjett athugað, að útlendingar greiddu stimpilgjöld af víxlum, sem þeir senda til greiðslu við bankana hjer. Jeg hefi þær upplýsingar frá hæstv. fjármálaráðherra (B. K.). Og eftir því, sem jeg þekki sjálfur til þessara mála, þá held jeg, að það sje áreiðanlega rjett, að sá greiði gjaldið, sem víxilinn á, nema þá því að eins, að víxillinn sje ekki innleystur og verði endursendur til málsóknar. Hvað því viðvíkur, að gjaldið verði lagt á vöru, sem seld er landsmönnum, og að þeir greiði gjaldið þannig óbeinlínis, með því að gefa meira fyrir vöruna, þá getur vel verið, að þetta sje rjett. En þótt svo sje, þá get jeg ekki betur sjeð en að jafnrjettmætt sje að greiða stimpilgjald af þeim víxlum sem öðrum. Háttv. þingmenn eru beðnir að muna eftir því, af hvaða ástæðum fjárhagsnefnd hefir mælt með þessu frv. Það er eingöngu til þess að auka tekjur landsjóðs. Og jeg skil ekki, hvernig þeim þingmanni er farið, sem finnur ekki knýjandi nauðsyn til þess að auka tekjur landssjóðs, eins og nú er ástatt, þótt ekki sjeu sem æskilegastar leiðir, sem á er bent. Mjer finst, að háttv. þingmenn verði að athuga þetta alvarlega, verði að leggja eitthvað á sig til þess, að ráðið verði fram úr fjárhagsvandræðunum. Mjer vitanlega hefir háttv.þm.N.-Þ. (B. Sv.) ekki bent á neina og því síður betri leið til fjáröflunar en þá, sem frv. fer fram á.

Flm. (Sigurður Sigurðsson) Það er út af síðustu ræðu hæstv. forsætisráðh. í þessu máli, að jeg kveð mjer hljóðs. Það var viðvíkjandi skilningi hans á tillögunni. Í sjálfu sjer er till. einföld og glögg og segir það eitt, sem meint er með henni, sem sje að hámarksverðið á smjöri sje numið úr gildi nú þegar. Úr því að jeg stóð upp, ætla jeg að leiðrjetta eitt í ræðu hv. 1. þm. Reykv. (J.B.). Hann skildi orð mín þannig, að jeg hefði sagt, að verðlagsnefndin hefði kent mönnum að fara í kringum hámarksverðið. Jeg sagði það ekki, heldur hitt, að einn úr nefndinni hefði kent mönnum, hvernig fara mætti kringum hámarksverð nefndarinnar. Þá vil jeg um leið leiðrjetta misheyrn sama þingmanns (J.B.). Honum heyrðist jeg segja, að haun hefði gefið ranga skýrslu um gerðir verðlagsnefndar, en jeg sagði langa skýrslu, og eins og á stóð, óþarflega langa.

Matthías Ólafssou Jeg stend að eins upp til að mæla með brtt. minni á þgskj. 247. Jeg álit þetta mál þannig vaxið, að ekki sje nóg, að Nd. ein skori á stjórnina, heldur þurfi báðar deildir að gera það. Það mætti æra óstöðugan að karpa við við hv.flm. (S.S.), því að honum er alveg sama, hvað sagt er á móti skoðun hans. Jeg ætla álveg að leiða minn hest frá að reyna til að sannfæra hann.

Forsætisráðherra (J.M.): Jeg get ekki sagt annað nú en jeg sagði í fyrri umr. þessa máls, að jeg tel stjórninni ómögulegt að gera það, sem þingsál.till. fer fram á. Mín skoðun er sú, að það bryti í bága við lögin um skipun verðlagsnefndar, og jeg endurtek það nú, eftir að hafa heyrt skýringu hv.flm. (S.S.), að til þess, að stjórnin geti orðið við þessum tilmælum, verður að breyta lögunum. Jeg sje líka, að hjer kemur bráðlega frv. um breytingu þeirra laga, og vil því leyfa mjer að stinga upp á því við hv. flutningsmenn, að þeir láti þessa till. bíða, þangað til það frv. er fram komið. Það er ekki svo að skilja, að stjórnin vilji ekki verða við þessum tilmælum, en hún getur nú ekki farið eftir öðru en sinni eigin sannfæringu. Jeg veit, að einhver besti lögfræðingur landsins er á annari skoðun en jeg í þessu máli, en þótt jeg vanalega trúi skýringum hans, get jeg það þó ekki að þessu sinni.

Þórarinn Jónsson Jeg ætla að eins að segja örfá orð, til að leiðrjetta misskilning hjá hv. 1. þm. Reykv. (J.B.), síðast þegar þetta mál var til umr.Hv. þm. (J.B.) áleit, að jeg hefði meint, að verðlagsnefndin ætti að gefa út bráðabirgðalög um álagning kaupmanna á útlendar vörur. En jeg tók það skýrt fram, að hún hefði átt að beina því til stjórnarinnar með ákveðnum tillögum sínum. Viðvíkjandi því, að kaupmenn seldu með lægra verði en landsstjórnin, þá talaði jeg ekki um það sem alment. En þau tilfelli geta vel hafa orðið til þess, að verðlagsnefndin hafi ekki treyst sjer við kaupmennina, af því að þeir væru þar í skjóli landsstjórnarinnar, hversu mikla okuruppfærslu sem þeir settu á vörurnar. Hvað hinn mismunandi kostnað á vörunum snertir og innkaupsverð, þá ættu sýslumenn, án mikils starfsauka, að geta haft þar fulltryggilegt eftirlit. Jeg vona, að verðlagsnefndin athugi þetta eftirleiðis, því að þetta er mjög þýðingarmikið atriði.

Hákon Kristófersson Það, sem gefur mjer tilefni til að standa upp, eru orð hv. 1. þm. Reykv. (J.B.) um kaupmenn við Breiðafjörð, sem hefðu selt sykur svo háu verði, að þeir hefðu ekki viljað taka landssjóðssykur, sem hefði verið seldur með lægra verði. 

Jörundar Brynjólfsson Hv. flm. (S.S.) gat þess, að jeg hefði misskilið orð sín um þær bendingar, sem verðlagsnefnd hefði gefið um, hvernig fara ætti í kringum hámarkslögin. Jeg bar verðlagsnefnd undan því ámæli sem slíka, og jafnframt hvern einstakan nefndarmann, en nú segir háttv. flutnm. (S.S.), að einn nefndarmaðurinn hafi gefið bendingu um það, hvernig hægt væri að fara í kringum hámarksverðið, og skora jeg á hv.flm. (S.S.) að nefna nafn hans. Viðvíkjandi ræðu hv. 1. þm. Húnv. (Þór. J.) vil jeg segja það, að það er varla von, að þingmenn viti, hvernig við höfum hagað störfum okkar, en öllum er frjálst að sjá plögg verðlagsnefndar og tillögur þær, er hún hefir gert til landsstjórnarinnar viðvíkjandi vöruverði og úthlutun. Háttv. þm. Barð. (H. K.) hefir misskilið orð mín viðvíkjandi því dæmi, er jeg nefndi um vöruverð í einu kauptúni við Breiðaflóa. Jeg tók það sem dæmi upp á það, að þótt vörurnar hjá landsstjórninni hafi verið dýrar, þá hafa kaupmenn þó selt sínar vörur enn dýrara, sumir hverjir. Þetta kauptún, sem jeg átti við, við Breiðaflóa, var Ólafsvík.

Flm. (Sigurður Sigurðsson) Út af síðustu yfirlýsingu hæstv. forsætisráðherra, að hann treysti sjer ekki til að framfylgja tillögunni, vil jeg leyfa mjer að stinga upp á, að till. verði vísað til landbúnaðarnefndar, því að þangað fer einnig sennilega frv. það, er hann mintist á. - Áskorun hv. 1. þm. Reykv. (J.B.) um að nefna nafn þess úr verðlagsnefndinni, er jeg átti við, ætla jeg ekki að verða við, vegna þeirra, er mjer sögðu. Hv. þm V.-Ísf. (M. Ó.) virði jeg ekki svars.

Bjarni Jónsson Þegar jeg sje, að þessi till. á von á ágætri meðferð í landbúnaðarnefnd, sje jeg enga ástæðu til að tala um hana meira.