Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eg leyfi mér að biðja hæstv. forseta að taka þetta mál út af dagskrá vegna margra brt., sem nefndin verður að átta sig á.



Eg tek þetta mál eftir ósk út af dagskrá. FRUMVARP til laga um friðun fugla og eggja (696); 3. umr.



Eg vildi óska að þetta mál yrði tekið út af dagekrá, til þess að eg geti komið að brtill. Forseti tók málið út af dagskrá. FRUMVARP til laga um breytingu á og viðauka við lög 22. Nóv. 1907 um bæjarstjórn í Hafnarfirði (243, n. 685); 2. umr.

Frams.m. (Kristinn Daníelsson): Eg var búinn við 1. umr. þessa máls að skýra frá, hvernig í því lægi. Eg þarf því ekki að fara út í það í þetta sinn og get vísað til nefndarálitsins um þá niðurstöðu, sem nefndin hefir komist að. Við 1., 3. og 4, gr. hafði nefndin ekkert að athuga. En við 2. gr. sem er aðalmergurinn í frumv., hefir meiri hl. nefndarinnar komið fram með brtill. á þgskj. 685, þess efnis, að greinin falli burt. Eg get hvorki sem flytjandi málsins né nefndarmaður aðhylst þessa tillögu, og vona að háttv. deild fallist á ósk bæjarstjórnarinnar og mína, að samþykkja 2. gr. Aðalatriðið er að geta lagt útsvar á menn, sem reka þar atvinnu lengri tíma, en er ekki hægt vegna bæjarstjórnarlaganna. Þetta ákvæði um fjögra mánaða fast aðsetur er orðið ótímabært, og nær það engri átt lengur að láta undan ganga ýmsa gjaldstofna, því að atvinnuvegirnir eru orðnir mjög svo breytir. Til dæmis eru reknar þaðan ekki minna en 16 botnvörpuútgerðir, og skortir að eins 1–2 vikur á að hægt sé að leggja á þær útsvar. Útlend stórgróðafélög hafa bækistöð sína í Hafnarfirði og leggja þar upp afla. Þau reka stórkestlega útgerð og er mér sagt af kunnugum mönnum, að aflinn sé venjulega 250–300 tons á hvert skip. Það er líka margt fleira, sem kemur til greina. Eins þarf að breyta sveitarstjórnarlögunum, svo að hægt sé að leggja á þessa gjaldastofna. Útlendingar vaða inn í landið með ýmsan atvinnurekstur, og ætti að vera hægt að leggja í hlutfalli við aðra gjaldendur. Eg varð í minni hl. í nefndinni, og munu hinir nefndarmennirnir skýra málið frá sínu sjónarmiði. Mér finst það ekki næg mótbára, að það þurfi að breyta bæjarstjórnarlögum annara bæja um leið og þeim er breytt í Hafnarfirði. Það stendur ekki alstaðar eina á, og er ekkert á móti því að þessi bær gangi á undan, því að það hagar svo sérstaklega til að því er snertir þessa botnvörpuútgerð. Eg skal svo ekki fara fleiri orðum um þetta mál, en legg brtill. á þgskj. 685 undir úrskurð háttv. deildar með þeirri ósk og von, að hún fallist á mitt mál í þessu efni.

Frams.m. (Kristinn Daníelsson): Það er eins með þetta frumv., að eg get vísað til nefndarálitsins um niðurstöðu nefndarinnar. Nefndin gat ekki orðið sammála um, að tiltækilegt væri að breyta því sem farið er fram á í frumv., að öðru leyti en því sem lagt er til á þgskj. 698. Í 2. gr. frumv. er farið fram á, að hægt skuli að krefjast flutnings þurfalings á framfærslusveit þegar hann hefir þegið 100 kr. styrk af dvalarsveit. En það hefir komið fyrir, að manneskja hefir legið karlæg og verið á sveitinni árum saman, en læknir hefir bannað að flytja hana vegna hættu fyrir heilsu hennar. Auðvitað er það vanalegt að sjúklingar séu fluttir upp á von og óvon, þegar um það er að ræða að leita þeim læknishjálpar. En það er alt öðru máli að gegna, þegar verið er að hrekja þurfalinga úr einum stað í annan, og er það óforsvaranlegt að tefla á tvær hættur með líf þeirra. Það ætti ekki að þurfa lög til annars eins og þessa. En það er órétt, að sveitarfélag, sem vill flytja þurfaling í burtu á dvalarsveit hans, en getur það ekki vegna þess að læknir bannar flutninginn, skuli þurfa að liggja undir því að borga 1/3 hluta meðlagsins. Er það vegna þess, að í fátækralögunum er heimilað að flytja þurfaling yfir á framfærslusveit, þegar hann hefir þegið 100 kr. styrk af dvalaraveitinni. Svo skal eg ekki fara fleiri orðum um þetta mái að sinni. Eg fyrir mitt leyti er samdóma flutningsmanni frumv., að allar 3 greinar frumv. ættu að verða samþyktar, en nefndin áleit ekki að því ætti að halda svo fast fram. En hvað brt. snertir, þá ona eg, að háttv. deild samþykki þessa litlu og sjálfsögðu réttarbót.



Eg gat ekki verið svo heppinn, að vera samdóma háttv. meiri hluta í þessu máli. Reyndar kom okkur saman um, að ekki yrði það vinsælt að samþykkja frumv. eins og það lá fyrir, en við nefndarmennirnir, sem skifuðum undir nefndarálitið með fyrirvara, álitum heldur ekki heppilegt að samþykkja það með þessum breytingum, sem gerðar hafa verið á því, og er það af sömu ástæðum og með frumv. í heild sinni, að við álitum að það muni ekki verða vinsælt. Aðalástæðan á móti þessum breytingum við frumv. er sú, að menn þyrpast svo mjög úr sveitunum í kaupstaðina, vinna þar svo þangað til þeir geta ekki meira, og þegar þeir eru orðnir þurfalingar, þá eru þeir aftur sendir til framfærslusveita sinna, sem svo verða að bera allan kostnað af þeim upp frá því, og það eins þó þeir hafi aldrei haft nein not vinnu þeirra. Það eru til ótal mörg dæmi upp á það, að menn alast upp á sinni sveit til fermingaraldurs; þá þegar þeir geta farið að vinna að nokkru gagni, þá flytja þeir sig til kaupstaðanna, vinna þar á meðan þeir geta og fyrst þegar þeir eru orðnir ósjálfbjarga aumingjar, þá eru þeir fluttir á fæðingarhrepp sinn, sem svo verður að ala önn fyrir, þeim það sem eftir er ævinnar. Þetta er alveg óþolandi, að sveit, sem aldrei hefir nein not af einum manni, verður að sjá um hann að öllu leyti, þegar hann er orðinn ósjálfbjarga. Þetta batnaði svo, þegar það var ákveðið í fátækralögunum, að dvalarsveitin ætti að nokkru að bera byrðarnar af þurfalingum, svo ekki lentu þær allar á framfærzlusveitinni. En nú er farið fram á að þessu ákvæði sé kipt til baka. Ef það væri sanngjarnt. þá væri það líka sanngjart, að miða framfærslukostnað af barni, sem af hendingu fæðist í einum hreppi, við þann hrepp, sem það fæðist í. En það er ósanngjarnt Tökum t.d. förukonu,. Hún er á ferðalagi og elur barn í öðrum hreppi, sem það að hendingu fæddist í. Nei, það réttlátasta væri það, að allir ætti framfærzlurétt í sínum dvalarhreppi, en þá ætti um leið að vera hægt að setja skorður fyrir því að menn; kæmist in í hreppinn. Ef hreppavöldin hefðu leyfi til þess að banna mönnum að setjast að í hreppnum, þá væri sjálfsagt, að hreppurinn hefði allan framfærslukostnað af þeim mönnum, sem leyft væri að setjast að í hreppnum. Og þegar um flutning þurfalinga er að ræða og um vottorð frá læknum um það, hvort megi flytja þá, þá er nú þess að gæta, að læknar geta átt sæti í fátækrastjórn, og telja þeir þá stundum varhugavert að flytja sjúkan þurfaling burtu úr dvalarsveitinni til framfærslusveitarinnar, sem þeir gerðu kannske ekki væru þeir sjálfir lausir við fátækrastjórn. Það gæti vel verið, að þeir myndu ráða frá flutningi, sem þó væri mögulegur, vegna þess að ef maðurinn dæi, sem flytja ætti, þá gæti verið að það yrði kent flutningnum og þá um leið lækninum, sem leyfði flutninginn. Því finst mér engin furða þó læknar séu stundum varkárir að leyfa flutning á svona mönnum. Eg held því að það mundi valda óánægju að fara nú aftur að breyta þessu ákvæði. Enda er eg viss um, að það mundi koma mönnum mjög á óvart ef það væri gert. Vil eg svo ekki orðlengja þetta meira vegna þess að eg hugsa að háttv. deild muni ekki samþykkja það.



Eg hafði skilið svo háttv. meðnefndarmenn mína, að þeir gætu allir fallist á þessa miðlunartillögu, þótt þeir gætu ekki fallist á frumvarpið, eina og það lá fyrir í upphafi, - og mér kom það því dálítið á óvart, að 2 þeirra skyldu skrifa undir nefndarálitið með fyrirvara. Háttv. þm. S.-Þing. (P.J.), sem hefir akrifað undir fyrirvaralaust, kannaðist undir eins við það, að hér væri ekki um annað að ræða en fullkomna sanngirniskröfu, og háttv. nefndarmenn mæltu engir á móti því, enda er hægt að færa ljós rök að þessu. Dvalarsveit þurfalinga á ekki að gjalda þess, að ekki er hægt að flytja hann á framfærslusveitina vegna sjúkleika, og framfærslusveitin á ekki að geta gengið upp í þeirri dulunni, að heimta þurfalinginn fluttan hverju sem tautar og neita að öðrum kosti að greiða fullan sveitaratyrk og sjúkrakostnað. Þetta er ekkert annað en rangsleitni. Og skal eg sýna það með nokkrum dæmum, hversu hart Reykjavík hefir orðið úti í þessu efni : Fyrir sjúkling, sem var sveitlægur í öðru héraði, og lagðist nokkru eftir að hann kom til bæjarins, varð fátækrastjórnin að leggja út í legukostnað 1036 kr. og veita heimilinu 485 kr. styrk vegna veikindanna, eða samtals 1521 kr., og af því varð bærinn sjálfur að greiða að fullu 1/3 eða rúmar 500 kr. Fyrir annan sjúkling varð bærinn að svara út 699 kr. legukostnaði, fyrir þriðja sjúklinginn 689 kr., fyrir fjórða sjúklinginn 594 kr., fyrir fimta sjúklinginn 409 kr. o.s.frv. svo tugum skiftir, og jafnan greiða 1/3 af því að fullu og öllu úr eigin vasa. Þetta er því ósanngjarnara sem dæmi eru til, að fólk komi þannig félaust og meira og minna veikt til bæjarins, jafn vel með vitund ef ekki vilja hreppsnefndarinnar, og krefjist þess nokkrum dögum eftir komuna að vera lagt á sjúkrahús, og verður þá bærinn jafnan að bera 1/3 af öllum kostnaði. Það sjá allir, að þetta má nota sér, og þetta hafa menn notað sér til stórfeldrar byrði fyrir Reykjavíkurbæ. Þar á ofan bætist, að oft og tíðum verður allmikill dráttur á endurgreiðslu frá sveitunum, svo það er ekki litið fé, sem bærinn missir árlega í vaxtatap á útlögðu fé fyrir utan bein útgjöld að 1/3 hluta. Þessi litla tilhlökun, sem hér er farið fram á, er því ekki annað en bein sanngirniskrafa, miðuð eingöngu við þau tilfelli, sem öllum eru ósjálfráð, sem sé veikindi, er koma í veg fyrir flutning þurfamanns á framfærslusveit sína. Breytingin stefnir jafnframt í mannúðaráttina til að afstýra því, að sjúkir þurfalingar séu hraktir á sveit sína, máske lítt ferðafærir, til að firra dvalarsveitina frekari kostnaði. Það er full ástæða til að gefa þessu gaum og reyna að draga sem frekast úr allri harðýðgismeðferð á fátæklingum, sem því miður hefir oft þótt brenna við hér á landi að m. k. á fyrri tímum. Fátæklingar eiga sannarlega ekki síður en aðrir, nema fremur sé, rétt á vernd þjóðfélagsins, einkum þegar veikindi bætast ofan á fátæktina, - og veit eg það, að háttv. þm. V.-Ísf. (M. Ól.) er svo brjóstgóður og yfirleitt allir háttv. deildarmenn, að eg býst við að þeir séu mér samdóma í því. Skal eg svo ekki fara frekari orðum um þetta mál. Býst eg við því að hv. framsögum. muni svara, ef einhverju þarf að svara. Vona eg að háttv. deildin fallist á þessa breytingu, sem er svo lítilvæg í samanburði við sjálft frumvarpið.



Eg þarf hér litlu við að bæta við það sem háttv. þm. V.-Ísf. (M. Ól.) sagði, því eg er honum samstæður í skoðunum. En það var út af ummælum háttv. 2. þm. Rvk., sem eg vildi leyfa mér að segja nokkur orð. Hann sagði, að sér hefði komið það undarlega fyrir sjónir að við nefndarmennirnir vorum ekki allir á einu máli. Mér kom það líka undarlega fyrir sjónir og því undarlegra þótti mér þetta nefndarálit, sem mér skildist svo, þegar um þessa breytingu var að ræða, að öllum virtist hún vera svo smávægileg, að það væri ekki ekki erfiðisins vert að fara að breyta þessum lögum hennar vegna. Hvort þetta sé sanngirniskrafa eða ekki, þá má lengi þræta um það. Í sumum tilfellum þá er þetta ákvæði heppilegt, en í öðrum tilfellum hættulegt og ranglátt. Þetta ákvæði var í byrjun sett inn í lögin til þess að koma í veg fyrir, að þurfalingum væri veitt ótakmarkað fé í dvalarsveitinni. Og þessi undanþága er í sumum tilfellum sanngjörn, en í öðrum aftur ósanngjörn. Mér finst ósanngjarnt að veita framfærsluhreppi þessa undanþágu þegar um þurfaling er að ræða, sem ekki er flutningsfær og hefir unnið lengi í sinni framfærslusveit. En hitt finst mér aftur sanngjarnt, að veita framfærslusveitinni þessa undanþágu, þegar um mann er að ræða, sem framfærslusveitin hefir aldrei haft neitt annað en kostnað af, mann, sem aldrei hefir unnið neitt í sinni framfærslusveit, heldur að eins bakað henni kostnað. Annars eru ýmsir sjúklingar tregir á að láta flytja sig, og mörg dæmi eru til þess, að sjúklingar hafa verið fluttir án læknisleysa og ekkert orðið meint við. En annars er erfitt að að setja reglur um það. Eg hefði líka helzt viljað, að nefndin hefði fylgt reglunni, sem leit út fyrir að hún ætlaði að hafa í fyrstu, að láta frumvarpið Vera eins og það var. Að öðru leyti skírskota eg til þess, sem háttv. þm. V.-Ísf. (M. Ól.) sagði.



Eg ætla mér ekki að fara að fara út í hugleiðingar háttv. þm. V.-Ísf. (M. Ól.), sem hann byrjaði á, því þær voru um þau atriðin, sem öll nefndin kom sér saman um að fella. En um hin atriðin, sem okkur skilur á um, og háttv. þingmaður mælti móti, þá finst mér þau mótmæli vera bygð á heldur litlum ástæðum. Það var þá önnur ástæðan sú, að þetta mundi valda óánægju; en það eru engar sannanir færðar fyrir því. Eg skal auðvitað ekki segja um það, hvort einhverjar sveitir geti ekki verið óánægðar yfir því, af því þeim finst þær ekki græða neitt á því. En það er þó að öllu leyti ósannað. Hin ástæðan var sú, að þetta væri ekki réttlátt. Eg held þvert á móti, að það sé fullkomlega réttlátt. Skal eg segja hér eitt dæmi því til sönnunar: Kvenmaður kemur gestkomandi að bæ suður í Garði. Hún verður veik þar og legst í rúmið. Hún fær að vera þar á bænum ókeypis missiris tíma. Þá vill bóndi ekki hafa hana lengur ókeypis og lætur hreppstjóra skrifa hreppsnefndinni í framfærslusveit stúlkunnar og skora á hana að borga með sjúklingnum. Hreppsnefndin svarar: Nei, við borgum ekkert. Sendið þið hana til okkar. Nú er læknir spurður, hvort óhætt sé að flytja stúlkuna, og hann aftekur það. Nú liggur stúlkan veik eitt ár enn þá. Þá er hreppsnefndinni í framfærsluhreppnum skrifað aftur og krafist borgunar með stúlkunni. Þá kemur sama svarið aftur: Nei, við borgum ekkert; sendið hana til okkar. Þá er læknir spurður aftur og hann bannar að flytja hana; henni standi lífshætta af því. Svona fer aftur næsta ár; svarið aftur: Við borgum ekkert; sendið okkur hana. Og svona getur það haldið áfram fleiri ár. Er það ekki öllum ljóst, að svona getur það ekki gengið? Háttv. 1. þm. Rangv. (E. J.) hélt því fram, að læknisvottorð væru einskis verð. Finst mér það nokkuð hart, að bera embættismönnum það á brýn, hvort sem það eru læknar eða prestar eða aðrir, að þeir láti sér ekki fyrir brjósti brenna að gefa fölsk vottorð í embættisnafni. Þetta er svo fjarstætt að það nær ekki nokkurri átt. En þó voru þessi brigzlyrði háttv. þingmanns í garð læknanna ekki í neinu til þess að styðja mál hans, því það er ekki dvalarsveitinni í hag, að læknir dæmi þurfaling annarar sveitar ekki flutningsfæran. Dvalarsveitin vill auðvitað helzt að hún geti komið sjúklingnum burtu og í sinn fram færsluhrepp. Svo býst eg ekki við að tala meira í þessu máli. Og þótt eg álíti að þetta sé réttlátt ákvæði, þá játa eg, að það sé ekki neitt slíkt höfuðspursmál fyrir landsins gagn og nauðsynjar, að það þurfi þess vegna að halda neitt langar tölur um það.

Matthías Ólafsson Háttv. formaður nefndarinnar sagði, að sér hefði komið það mjög á óvart, að við, háttv. 1. þm. Rangv. og eg, skrifuðum undir nefndarálitið með fyrirvara. Eg skil ekki í þessum orðum háttv. þingmanns. Við tókum það einmitt fram í meferð málsins, að við vildum helzt, að ekki yrði neitt hróflað við þessum lögum, og þó að Við myndum ekki koma fram með neitt ágreiningaálit, þá áskildum við okkur þó rétt til þess að skrifa undir nefndarálitið með fyrirvara. Svo vildi eg með fáum orðum leyfa mér að svara því sem háttv. 2. þingm. G.-K. (Kr. D.) sagði um þetta ákvæði, hvort það væri réttlátt eða ranglátt. Þetta dæmi um stúlkuna, sem háttv. þm. kom með, var afar-hart fyrir dvalarsveitina. En gerum nú ráð fyrir, að þessi stúlka hafi verið alin upp í sinni framfærslusveit fram til fermingaraldurs, en þá fyrst þegar hún gat farið að vinna nokkuð að gagni, hafi hún farið úr sveitinni og unnið annarstaðar. Þá er það líka hart fyrir framfærslusveit hennar, að taka hana aftur upp á sinar herðar, þegar hún er orðin veik og getur ekkert unnið sveitinni að gagni. Það er augljóst, að það er ranglátt að hreppur beri byrðar manns, sem aldrei hefir unnið honum neitt gagn. Þetta hérna er því ekki annað en að skift er um ranglæti, af dvalarhreppnum og á framfærsluhreppinn. Það hefir verið sagt hér, að þetta gengi mest út yfir kaupstaðina. Það er ekki rétt. Það gengur einmitt mest út yfir sveitirnar. Menn alast upp í sveitunum og fara til kaupstaðanna þegar þeir fara að geta unnið fyrir sér. Vinna svo í kaupstöðunum á meðan þeir geta, taka hús á leigu, borga húsaleiguna á meðan þeir geta unnið; yfirleitt vinna kaupstöðunum alt sem þeir geta unnið. Og svo fyrst þegar þeir hætta að geta unnið, þá eru þeir fluttir aftur til framfærsluhrepps síns, sem svo verður að annast þá upp frá því. Þeir eru orðnir ósjálfbjarga aumingjar og geta ekkert gagn gert. Þessir menn eru því sveitunum til byrða, en kaupstöðunum til hagnaðar. Og vegna þess að fólk flykkist til kaupataðanna, þá eru þeir kaupstöðunum til hagnaðar að því leyti líka, að vinnan lækkar í verði, því það er algild regla, að þar sem nóg er eftirspurnin eftir vinnu, að þar lækka vinnulaunin. Í kaupstöðunum lækka vinnulaunin, en hækka í sveitunum. Eg þykist nú hafa sýnt það með skýlausum rökum, að það er ranglátt að framfærsluhreppur beri allar byrðar af ómögum, sem aldrei hafa orðið hreppnum að neinum notum. Bezta bótin væri því, að dvalarhreppar stæðust allan kostnað af þurfalingum. Og þó svo sé ekki nú, þá er þó millivegurinn í fátækralögunum, og þeim millivegi vildi eg óska að yrði haldið framvegis, þangað til bezta úrlausnin fæst, sú, að dvalarhreppar beri allar byrðar af þurfalingunum, en því takmarki yrði ákaflega erfitt að ná. En að fara nú að fara aftur frá þessum millivegi, yrði að eina til þess að koma þeirri reglu á, að dvalarsveitirnar gætu kastað burtu beinunum, en étið sjálft ketið. Auðvitað getur það stundum verið afar hart fyrir dvalarsveitirnar að bera kostnað af sjúkling, sem að eins hefir dvalið þar atund, en aftur á móti er það ekki nema sjálfsagt, að dvalarhreppurinn beri byrðarnar af þeim þurfalingum, sem hafa verið þar fjöldamörg ár. Þeir þurfalingar eiga því ekki nema sanngjarna kröfu til þess að dvalarsveitin ali önn fyrir þeim, þegar þeir eru hættir að geta unnið.



Eg óska þessi að þetta mál verði tekið út af dagskrá. Nefndin hefir, eins og kemur fram í enda nefndarálitsins, komið fram með tillögu til þingsályktunar, sem kemur bráðum til umræðu hér í deildinni. Málið tekið út af dagskrá. Dagskrá: 1. Frv. til laga um sparisjóði (680, 684, 726, 730); 3. umr. 2. Frv. til laga um friðun fugla og eggja (696, 735); 3. umr. 3. Frv. til laga um viðauka og breyting á lögum um bygging, ábúð og úttekt jarða frá 12. Jan. 1884 (659; n, 719, 720); ein umr. 4. Frv. til laga um bjargráðasjóð Íslands (704); 3. umr. 5. Frv. til laga um forðagæzlu (703); 3. umr. 6. Till. til þingsályktunar, um að landstjórnin hlutist til um, að fræðslumálastjórn landsins afli sér upplýsinga um tóbaksnautn ungmenna og barna um land alt (739); hvernig ræða skuli. Allir á fundi. Fundargerð síðasta fundar samþykt og staðfest. Forseti skýrði frá, að útbýtt hefði verið: I. Í deildinni: 1. Brtill. Við frv. til laga um breyting á lögum nr. 18. 3 Okt. 1903, um kosningar til Alþingis. Frá nefndinni (742). 2. Nefndaráliti um sama frv. (741). 3. Till. til þingsályktunar um mælingar á túnum og matjurtagörðum. Flutn.m. Sig. Sigurðsson (744). 4. Till. til þingsál. um að landstjórnin hlutist til um að fræðslumálastjórn landsins afli sér upplýsinga um bakanautn ungmenna og barna um land alt. Frá nefndinni í málinu: Frv til laga um sölubann á tóbaki til barna og unglinga (739). 5. Frv. til laga um breyting á fátækralögum 10. Nóv. 1905. Eftir 2. umr. í Nd. (745). 6. Frv. til laga um breytingu á og viðauka við lög 22. Nóv. 1907, um bæjarstjórn í Hafnarfirði Efir 2. umr. í Nd. (746). 7. Nefndaráliti um frv. til laga um eignarnámsheimild fyrir bæjarstjórn Ísafjarðar á lóð og mannvirkjum undir hafnarbryggju (740). 8. Nefndaráliti um frv. til laga um breyting á sveitarstjórnarlögum 10. Nóv. 1905 (738). 9. Brtill. Við frv. til laga um forðagæzlu. Frá Þorleifi Jónssyni og Sig. Sigurðssyni (749). 10. Nefndaráliti um frv. til laga um járnbrautarlagningu og frv. til laga um verðhækkun út af járnbrautarlagningu. Frá minni hlutanum (734). II. Frá efri deild: 1. Framhaldsnefndaráliti um frv. til laga um mannanöfn (737). 2. Brtill. við brtill. á þgskj. 687. Frá Guðjóni Guðlaugssyni (747). Forseti skýrði frá, að lagt hefði verið fram á lestrarsal: Símskeyti frá kjósendafundi á Bíldudal, þar sem skorað er á Alþingi að veita Eimskipafélagi Íslands sem ríflegastan styrk. Forseti tilkynti, að ráðherra hefði framlengt þingtímann til Laugardags 13. þ. m. að þeim degi meðtöldum. Þá var gengið til dagskrár og tekið fyrir: FBUMVARP til laga um sparisjóði (680, 684, 726, 730); 3. umr.