Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti. Það virðist vera nauðsyn, einkum og sér í lagi vegna fjárhagsþarfa ríkissjóðs, að gera ráðstafanir meðal annars til þess að fá meira fé í ríkissjóð fyrir sölu á tóbaki en hingað til hefur átt sér stað. Í l. frá 1943 er heimild til þess að leggja á 150% tóbakstoll. Hefur þessi heimild verið notuð að fullu leyti. En ef hafa á meira fé á þennan hátt, er ekkert ráð fyrir hendi annað en að leita eftir heimild frá hv. Alþ. um það að hækka þessa álagningu. Hér er farið fram á, að heimilt sé að hækka álagninguna úr 150% upp í 250%. Þar með er ekki sagt, að sú heimild verði notuð að fullu, heldur eins og hæfilegt þykir. Tóbakssala hefur aldrei verið eins mikil og á síðasta ári. Mér er sagt, að það hafi verið selt fyrir 30 millj. kr. á s. l. ári. En þá verður maður að gæta þess, að það er ekkert smáræði af tóbaki, sem flutt hefur verið út úr landinu á því tímabili, bæði löglega og ólöglega. Það hafa verið fyrir hendi ákaflega margar leiðir til að koma þessari vöru út, t. d. með útlendingum, fiskiskipum, sem gengið hafa á milli, og á annan hátt. Þetta ástand er mjög breytt frá því í fyrra, svo að gera má ráð fyrir lægri söluupphæð nú í ár, þótt ekki sé tekið tillit til nema þessarar staðreyndar. Ég ætla ekki, að það þurfi að hafa hér um fleiri orð. Þetta mál hefur þegar gengið í gegnum hv. Nd. Ég vil mælast til við þessa hv. d., að málið fái afgreiðslu nú, einkum vegna þess, að þörf er á að koma nokkrum tóbakstegundum á markaðinn, sem liggja hér í geymslu, en er að verða vöntun á í landinu. En forstjóri tóbakseinkasölunnar segir, að örðugt sé að standa á móti því í marga daga að láta vöru koma á markaðinn, sem vöntun er á, úr því hún sé komin til landsins. Við þetta bætist svo það, að borið hefur á því, að menn leggi meira kapp á en áður að afla sér þessarar vöru. Það styður að því, að ef Alþ. fellst á annað borð á að fara þessa leið, sem ég tel réttmæta, þá viðhafi það fljótar aðgerðir við breytingu verðlagsins. Ég vildi svo geta þess, að málið er flutt af hv. fjhn. Nd. Mér finnst óþarft, að það fari í n. hér, því að annaðhvort leyfir Alþ. þessa breytingu á l. eða ekki. Vænti ég því þess, að málið geti haldið viðstöðulaust frá umr. til umr. í dag, þar til yfir lýkur.



Herra forseti. Ég hygg þetta frv. hafi ekki verið borið fram af hv. fjhn. Nd. sem heild, heldur af meiri hl. hennar. Mér finnst, að það væri ekki óeðlilegt, að skotið yrði á nefndarfundi til þess að ræða frv. Þetta kemur flestum hv. dm. á óvart. Fyrir mitt leyti vil ég segja um þessa gífurlegu hækkun á almennri neyzluvöru, að ég get ekki fallizt á hana, meðan allt er á huldu um stefnu þá, sem tekin verður varðandi fjármál ríkisins. Auk þess er þess að gæta, að þetta hefur nokkur áhrif á vísitöluna, ég veit ekki hvað mikið, en það verður svo aftur að greiða niður með fé úr ríkissjóði. Svo að þessu leyti tel ég þetta vera eltingaleik við skuggann sinn. Ég legg til, að málinu verði vísað til hv. fjhn., svo að hún geti skotið á fundi, áður en málið kemur til 2. umr.

Fjmrh. (Jóhann Jósefsson) : Ég sé enga ástæðu til þess, að málið fari í n., því að n. gerir ekki annað en vera annaðhvort með hækkuninni eða á móti. Og það geta hv. nm. gert nú við þessa atkvgr. En hvað það snertir, hver stefna verði í fjármálum ríkisins, þá verð ég að segja það, að það ætti ekki að vera og er ekkert vafaatriði, að ríkiskassann vantar stórkostlega auknar tekjur. Og mér þykir það gegna furðu, að sá hv. þm., sem hér talaði, skuli leggjast á móti því, að hækkuð sé í verði munaðarvara, þegar það er vitað, að hans eigin flokksmenn hafa lagt svo mjög gegn öllum niðurskurði á útgjöldum í fjvn. Það er ekki ástæða nú til að ræða þá stefnu, sem taka á upp í þessu efni. En hitt liggur í augum uppi, að sú stefna getur ekki staðizt að standa á móti öllum niðurskurði á gjöldum ríkisins og einnig á móti öllum tekjuöflunarleiðum ríkissjóði til handa. Að öðru leyti skal ég ekki orðlengja þetta mál nú. Ég legg á móti því, að málið fari til n. Hér á eftir verður áríðandi fundur í hv. utanrmn., og af tekniskum ástæðum tel ég þetta frv. þurfa að fá afgreiðslu strax í dag. Það er ekki hægt að stöðva sölu á tóbaki nema stuttan tíma, en meðan þetta er á döfinni, dugar ekki að hafa tóbakseinkasöluna opna.

Brynjólfur Bjarnason Hæstv. fjmrh. hefur nú staðfest, að það er allt á huldu, hvaða stefna verði tekin upp, enda vitum við það allir. Hitt getum við verið sammála um, að ríkissjóð vanti fé. En hins vegar getur verið ágreiningur um það, hvernig skuli fara að því að afla þess fjár, engu síður en um það, hvernig því skuli varið. Og ég álít það séu til ýmsar aðrar leiðir, sem ef til vill liggi nær að grípa til en þessarar. Ég hef bent á þá annmarka, sem á þessu eru, og þótt hér sé um að ræða svo gallaða munaðarvöru, þá er þetta munaðarvara, sem er almenn neyzluvara og hefur áhrif á vísitöluna. Og það hefur ekki verið upplýst hér, hvað þau áhrif verða mikil. Það þarf annars ekki að hafa um þetta fleiri orð. Úr því verður skorið við atkvgr., hvort málinu verði vísað til n. eða ekki.