Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það er raunar nokkuð langt síðan sveitarfélögin fóru að kvarta um það, að tekjuöflun þeirra væri ekki miðuð við æskilega stofna. Ég ætla, að það hafi verið 1951, sem bæjarstjórafundur sendi Alþ. óskir sínar um úrbætur og lét fylgja óskunum till. frá sér í frumvarpsformi um það að veita sveitarfélögunum hlutdeild í söluskatti. Alþ. féllst ekki á þetta, en samþ. hins vegar þáltill. um að skipa n. til að endurskoða skattamál og um leið að endurskoða verkaskiptinguna milli sveitarfélaganna annars vegar og ríkisins hins vegar og tekjuskiptinguna milli þessara aðila. Nú hefur þessi n. skilað allvíðtækum till. til ríkisstj. um tekju- og eignarskatt, og þær till. hafa verið lagðar fyrir Alþ. Þær fela alls ekki í sér neinar úrbætur fyrir sveitarfélögin, þvert á móti er í þeim till. nokkuð gengið á þá stofna, sem sveitarfélögin hafa haft til tekna. Þar á ég við það, að afnuminn er stríðsgróðaskattur hjá persónulegum skattgreiðendum, en sveitarfélögin hafa haft 45% í tekjur af þeim skatti, þar sem hann hefur fallizt til. Enn fremur er lækkaður stríðsgróðaskattur af greiðslum félaga um 20%, og minnkar hlutur sveitarfélaganna í sama hlutfalli. Þetta var skattamálanefndinni ljóst, þó að ekki ynnist tími til þess að gera till. um tekjuöflun sveitarfélaganna, og að tilhlutun nm. er frv. það lagt fram af ríkisstj., sem nú er hér til umr. og er nm það að láta fasteignaskatt þann, sem ríkissjóður hefur tekið allt síðan 1922, renna til sveitarfélaganna. Þetta er ekki mikil úrbót. Það má segja, að með því sé aðeins sýndur litur, því að allur þessi skattur er áætlaður á fjárl. 700 þús. kr. Það er sýnt, að ekki getur mikið komið í hlut hvers sveitarfélags, en þó nokkrar upphæðir í hlut sumra sveitarfélaga. Eins og frv. er lagt fyrir, þá er gengið út frá því, að sveitarfélögin fái þessar tekjur fyrirhafnarlaust, þ.e., að innheimtumenn ríkisins innheimti skattinn eins og áður og honum verði skilað í einni upphæð til hvers sveitarfélags. Þeir, sem frv. sömdu, álitu, að þetta væri réttmætt, að skatturinn kæmi í hlut sveitarfélaganna eða að honum yrði ávisað til sveitarfélaganna, án þess að þau þyrftu að leggja fram vinnu hans vegna, og hins vegar mundi vera útgjaldalaust fyrir ríkið að innheimta hann eins og áður. En eftir að frv. kom fram, og um það bil sem verið var að taka það til athugunar í fjhn., þá gáfu sig fram stjórnendur félags héraðsdómara og óskuðu eindregið eftir því, að af lögreglustjórunum og þeim, sem innheimt hafa þennan skatt, yrði létt innheimtunni og sveitarfélögunum gert skylt að innheimta sinn skatt. Þetta rökstuddu stjórnendurnir með því, að þegar þessi skattur rynni ekki lengur í ríkissjóðinn, þá væri hann allörðugur í bókhaldi fyrir þá og ekki sízt vegna þess, að nú væri verið að taka upp nýtt form og hentugra á innheimtu skatta og vélabókhald það, sem hagstofan hefur yfir að ráða, mundi leggja innheimtumönnum í hendur innheimtuskrár í manntalsbók, sem væri hægt að binda saman og mynda úr manntalsbók, og þá yrði þessi skattur utanveltu eða félli ekki inn í formið og mundi því valda kostnaði og fyrirhöfn, sem ástæðulaust væri að hafa, úr því að hann væri ekki lengur tekjur ríkisins. Eftir að hafa athugað þetta féllst fjhn. á sjónarmið héraðsdómaranna, en hins vegar taldi n. rétt að þeim væri gert að skyldu að láta sveitarfélögunum í té í fyrsta sinn skrá yfir þennan skatt, svo að þannig fengju innheimtumenn sveitarfélaganna í hendur grundvöll til innheimtunnar. Þá eru aðalómök spöruð, vegna þess að hjá sömu aðilum þurfa flest sveitarfélögin a.m.k. að innheimta þann heimildarskatt, sem þau hafa rétt til að taka og nota sér að taka hjá þessum sömu aðilum. Fjhn. leggur til, að frv. verði samþ. að efni til með þeim breytingum, sem fylgja útgefnu áliti hennar. En þær breytingar eru eingöngu um það að verða við till. stjórnar félags héraðsdómaranna um að létta af lögreglustjórunum eða öðrum þeim innheimtumönnum, sem heimt hafa þennan skatt fyrir ríkið, innheimtunni og skylda þá til þess þó að semja innheimtuskrár á þessu ári eftir sem áður og afhenda þær sveitarstjórnunum. Þessum breytingum fylgdi það, að það þurfti að breyta nokkrum orðum í l. að öðru leyti fram yfir það, sem frv. upphaflega gerði ráð fyrir. 4. gr. l. um fasteignaskatt frá 1941 hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta: „Ef fasteign, sem metin hefur verið í einu lagi, er skipt og eigendur æskja þess, að hver hluti sé talinn sérstaklega til skattgjalds, skulu þeir bera það mál undir lögreglustjóra, sem leggur það undir úrskurð stjórnarráðsins ásamt till. sínum.“ Í samræmi við þá breytingu að öðru leyti að færa til innheimtuna þykir líka rétt að færa þetta úrskurðarvald heim í sveitarfélögin, og þess vegna er a-liður 1. till. fram kominn, að í stað orðanna „lögreglustjóra, sem leggur það undir úrskurð stjórnarráðsins ásamt till. sínum“ í niðurlagi 4. gr. l. komi: sveitarstjórn, sem leggur úrskurð á beiðnina. 5. gr. l. um fasteignaskatt hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta: „Fasteignaskatt skal greiða í því lögsagnarumdæmi, sem eignin er. Ef skattgreiðandi er þar eigi heimilisfastur, skal hann hafa þar umboðsmann, er geri skil fyrir skattinum. Ef enginn umboðsmaður er tilnefndur, telst sá umboðsmaður, sem eignina hefur til nytja, og ef fleiri eru, þá sá þeirra, er lögreglustjóri velur.“ Til samræmis er lagt til, að í stað orðanna „lögsagnarumdæmi“ og „lögreglustjóri“ í 5. gr. komi: sveitarfélagi, sveitarstjórn. Þá er breyting á 8. gr. l. á aðra leið en gert er ráð fyrir í frv. eða svo hljóðandi, með leyfi hæstv. forseta: „Skatt þennan skulu sveitarstjórnir innheimta, og fellur hann í gjalddaga 1. júlí ár hvert, í fyrsta sinn 1954. Þó getur sveitarstjórn ákveðið annan gjalddaga fyrr á árinu.“ Loks er það svo 3. brtt., með leyfi hæstv. forseta, að á eftir 3. gr., sem verður 5. gr., komi svo hljóðandi ákvæði til bráðabirgða: „Lögreglustjórar, eða hver sá embættismaður, sem innheimta hefði átt fasteignaskattinn að óbreyttum þeim l., er um hann hafa gilt, afhendi hver í sínu umdæmi eigi síðar en 1. júní 1954 gjaldkera hvers sveitarsjóðs í umdæminu skrá yfir fasteignaskattsgjaldendur í sveitarfélaginu, og sé á skránni tilgreindur skattur hvers gjaldanda fyrir árið 1954.“ Eins og ég sagði áðan, þá er ekki, þótt þetta frv. verði að l., mikil úrbót gerð fyrir sveitarfélögin, en það er þó sýndur litur og bent í þá átt, að Alþ. vilji í framtíðinni koma því þannig fyrir, að sveitarfélögin hafi álöguréttinn á fasteignir. Ég fyrir mitt leyti lít svo á, að þessi úrbót hljóti aðeins að standa stutt, því að ég tel allar líkur til þess, að sú n., sem er að endurskoða tekjuöflunarleiðir sveitarfélaga, tekjuöflunarlöggjöf þeirra, hljóti að stefna að því að gera hana sem einfaldasta og þá um leið að afnema það, að sveitarfélögin taki fasteignaskatt í tvennu lagi. En það á vitanlega ekki við, að Alþ. á þessu stigi, úr því að endurskoðunin stendur yfir, breyti þessum 1. frekar en hér er lagt til, að ávísa skattinum eins og hann er og láta það vera undir endurskoðun og síðari samþykkt komið, hvernig málunum verður frekar ráðstafað. Þetta er sem sé bráðabirgðaráðstöfun, sem hér er lögð til.



Herra forseti. Ég vildi aðeins leyfa mér að vekja athygli hv. d. á því, og þá sérstaklega n., sem hefur nú gefið út nál. um þetta mál, að í bráðabirgðaákvæðinu er gert ráð fyrir því, með leyfi hæstv. forseta, að „lögreglustjórar, eða hver sá embættismaður, sem innheimta hefði átt fasteignaskattinn að óbreyttum þeim l., er um hann hafa gilt, afhendi hver í sínu umdæmi eigi síðar en 1. júní 1954 gjaldkera hvers sveitarsjóðs“ o.s.frv. Það er þetta atriði, 1. júní, sem ég álít að sé dálítið óheppilegt fyrir sveitarstjórnirnar, vegna þess að lögum samkvæmt eiga þær að leggja útsvörin á í maímánuði, og það væri heppilegra fyrir þær að vera búnar að fá vitneskju um það, hvað þessi fasteignaskattur mundi nema mikilli upphæð, áður en þær leggja útsvörin á. Það er aðeins þetta atriði, sem ég vildi biðja hv. n. að taka til afhugunar fyrir 3. umr.



Herra forseti. Ég sé nú ekki ástæðu til að gera þetta frv. að miklu umræðuefni, en hv. frsm. n. drap á það í upphafi máls síns, hvílíkum vandræðum sveitarfélög landsins eru í með sín fjárhagsmál. Það hefur árum saman verið alkunnugt, að þau eiga ekki greiðar leiðir út úr þeim ógöngum, sem þau eru komin í, með því að ríkissjóður sjálfur hefur farið allar þær leiðir, sem finnanlegar hafa verið til þess að leggja á skatta og taka þá í sinn vasa. En ég vil aðeins láta það koma fram af minni hálfu, að ég lít ekki á þetta mál sem hina allra minnstu úrbót í þessum efnum fyrir sveitarfélög landsins. Ef einhver vildi halda því fram, að það, að fasteignaskattur, sem til þessa hefur runnið í ríkissjóð, en á nú samkvæmt þessu frv. að renna til sveitarfélaga landsins, væri einhver úrbót í fjármálum sveitarfélaga, þá er það hin argasta blekking. Fasteignaskattur sá til ríkissjóðs, sem er um að ræða í þessu frv., er í fjárl. þessa árs, ef ég man rétt, áætlaður um 700 þús. kr. á öllu landinu, og skal ég t.d. geta þess, að hv. 10. landsk. (GÍG) upplýsti mig um það hér rétt áðan, að í öllu hans umdæmi, Gullbringu- og Kjósarsýslu með Hafnarfirði, hefði þessi skattur árið 1951 numið innan við 50 þús. kr. Ég held, að allir sjái, að slíkar upphæðir sem hér er um að ræða hafa lítið að segja fjárhagslega fyrir sveitarfélög landsins í heild sinni, því að þau munu nú leggja á útsvör, sem nema hátt á annað hundrað milljónum króna. En eigi að síður sé ég mér ekki fært að leggjast á móti þeim brtt., sem hv. n. flytur við þetta frv. og eru þess efnis, að sveitarfélögum sé gert að skyldu að innheimta þennan óverulega skatt. En ég vil benda á, að eins og það mun varla nema fyrirhöfn og kostnaði við innheimtu þessa skatts fyrir embættismenn ríkisins eins og nú er, þá er það áreiðanlega enginn greiði og e.t.v. bara hermdargjöf að gera sveitarfélögunum að skyldu að innheimta þennan skatt, þó að hann eigi að falla til þeirra. Ég er alveg viss um, að t.d. í sveitarfélagi, sem ég hef með að gera, er þessi skattur ekki fyrir innheimtukostnaði á honum. Ég býst nú ekki við, að því verði haldið fram neins staðar, að með þessu frv. sé gengið til móts við sveitarfélög landsins og bætt úr þeirra fjárhagsvandræðum í neinni alvöru, en það má vera, að þessu hafi verið slegið fram eða verði slegið fram. Það er nú sýnilegt, að á útsvarslögum, sem hafa verið í endurskoðun ásamt l. um tekju- og eignarskatt, verður engin breyting gerð sveitarfélögunum til hagsbóta á þessu þingi. Ég sé ekki ástæðu til að ræða það mál heldur nú. Ég vona, að hv. stjórnarflokkum sé ljóst, að það getur ekki beðið mörg ár enn, að fjárhagsmál sveitarfélaganna verði tekin til alvarlegri og ábyrgari meðferðar en hefur verið gert og er enn gert á þessu þingi. Ég vil aðeins láta það koma fram, að þetta frv., sem hér er á ferðinni, hefur alls enga þýðingu í þeim efnum, og er enginn greiði gerður sveitarfélögum landsins með því að gefa þeim þennan skatt og leggja á þau innheimtu hans.



Herra forsetí. Frv. það sem hér er til umræðu, á þskj. 480, er um það að lögbjóða, að sjóðfélagi, sem greitt hefur iðgjöld til sjóðsins í 30 ár, skuli ekki skyldaður til þess að halda áfram iðgjaldagreiðslum, þar sem samkv. 12. gr. l. er talið, að hann hafi náð fullum réttindum, þ. e. að fá í lífeyri 60% af meðallaunum, eins og segir í þeirri grein. Eins og kemur fram í grg. frv., þá hefur orðið nokkur ágreiningur um þetta meðal sjóðfélaga annars vegar og sjóðsstjórnarinnar hins vegar, enda gerir ekki 10. gr. l. beinlínis ráð fyrir því, að iðgjaldagreiðslur skuli falla niður, og mætti meira að segja skilja svo þá grein, að það væri ætlazt til þess, að iðgjaldagreiðslurnar héldu áfram, þótt þær gefi ekki frekari rétt en 12. gr. segir til um. Þess vegna hefur hv. flm. ætlazt til þess, að gr. yrði breytt og nú yrði skýrt kveðið á um það, að iðgjaldagreiðslurnar skylduniður falla. Hitt efni frv. er, að ef frestað verði lífeyrisgreiðslum til sjóðfélaga, þá skuli þær hækka um 2% á hverju ári svo lengi sem frestunin stendur yfir. Heilbr.- og félmn. hefur haft þetta mál til meðferðar og rætt bæði þessi atriði. Hún hefur. verið alveg sammála um að leggja til, að 2. gr. frv. yrði samþykkt, um það er enginn ágreiningur. Það er til hagsbóta bæði fyrir sjóðfélaga sjálfan og einnig fyrir sjóðinn, að þeirri skipun yrði komið á og sú breyting gerð. Hins vegar hefur n. ekki orðið sammála um, að 1. gr. frv.yrði samþykkt. Meiri hl. n. vill, að hún verði felld niður úr frv., og færir fyrir því þau rök, er ég skal nú greina frá. Það er sýnilegt, að með þeim breytingum, sem orðið hafa á þessum málum hin síðari ár, þ. e., að menn hafa tekið starf hjá ríkinu miklu yngri í seinni tíð en þeir gerðu fyrr á tímum, þá er hámarkið, samanlagt aldurshámark og starfstímahámark, orðið úrelt, enda sýnir það sig nú, að starfsmaður getur hlotið full réttindi samkv. óbreyttum lögunum, þó að hann hafi ekki náð 60 ára aldri. Hann getur, áður en hann verður jafnvel 58 ára, hafa náð sameiginlegum starfstíma og aldri 95 ár, og meiri hl. n. vill ekki stuðla að því, að það sé haldið áfram á þeirri braut, að menn hafi fullan lífeyri jafnvel áður en þeir verða 60 ára að aldri. N. vill hins vegar ekki gera till. um þetta í sambandi við þetta frv., sem hér fyrir liggur, heldur vill setja beinlínis inn í löggjöfina, að lögin um lífeyrissjóðinn, nr. 101 frá 1943, skuli verða endurskoðuð á þessu ári með tilliti til þess, að þessum ákvæðum verði breytt samkv. hinum breyttu aðstæðum, sem orðið hafa síðan lögin voru samþykkt. Það var rætt um þetta atriði við formann sjóðsins og við tryggingafræðing, hr. Guðmund Guðmundsson, og a. m. k. er óhætt að fullyrða, að tryggingafræðingurinn var fullkomlega á þeirri skoðun, að það væri rétt, að þessi endurskoðun færi fram, og einnig raunverulega formaður sjóðsins og einmitt með tilliti til þessa atriðis, sem ég þegar hef minnzt á, og að það væri rétt að setja það inn í þetta frv., að slík endurskoðun skyldi fara fram og henni skyldi lokið á þessu ári og að þetta skyldi gert í samráði við sjóðsstjórnina. Endurskoðun getur vel leitt það í ljós, að nauðsynlegt væri og eðlilegt að hækka aldurstakmarkið, en það gæti aftur leitt til þess, að annaðhvort yrði lífeyrishámarkið hækkað frá því, sem nú er, þ. e. yfir 60%, eða iðgjaldagreiðslurnar yrðu lækkaðar. Meiri hl. n. gerir engan ágreining um það atriði á þessu stigi málsins. Það, sem vakir mest fyrir honum, er það, að því ákvæði verði breytt, sem nú er í lögunum, að menn geti tekið fullan lífeyri á bezta aldursskeiði annars vegar, og hins vegar er það a. m. k. mín Skoðun, að lögin eigi að ákveða það beinlínis, að menn skuli greiða í sjóðinn svo lengi sem þeir taka starf hjá ríkinu. Ríkissjóður greiðir inn í sjóðinn fyrir alla sína starfsmenn, og það væri óeðlilegt frá mínu sjónarmiði, að sá hluti tekna til starfsmanns félli niður, þó að hann hafi náð ákveðnu hámarki, eins og mundi verða, ef 1. gr. frv. yrði samþykkt. Sjóðurinn mundi sjálfsagt fá meiri tekjur, ef þessum ákvæðum yrði haldið, og það hlyti aftur að verða til þess, að sjóðurinn gæti gert annað tveggja að hækka lífeyrinn eða lækka iðgjöldin fyrir viðkomandi aðila. Ég tel af þeirri reynslu, sem ég hef fengið af þessum málum þann tíma, sem ég var í fjvn., að þá sé rangt að stuðla að því, að sjóðurinn geti t. d. ekki hækkað sinn ellilífeyri,, því að reynsla mín af þessum málum hefur verið sú undanfarið, að svo að segja hver lífeyrisþegi, sem hefur haft til þess einhverjar ástæður, hefur knúið á hjá ríkissjóði til þess að fá uppbót á lífeyrisgreiðslurnar beint úr ríkissjóði á 18. gr., og það álít ég ranga stefnu. Ég álít, að það eigi að búa svo að lífeyrissjóðnum; að hann geti greitt eðlilegan lífeyri til sinna starfsmanna, án þess að þeir þurfi að leita beint til ríkissjóðsins um uppbætur. Og að því miða þá einnig þær till., sem gerðar eru af meiri hl. n. í þessu máli á þskj. 571. Með tilvísun til þess, sem ég hef hér sagt, leggur meiri hl. til, að 1. gr. frv. verði felld niður. Öll n. leggur til, að á eftir 2. gr. komi tvær nýjar greinar, sem orðist þannig: A-liðurinn, það sem verður 3. gr.: „Lög þessi öðlast þegar gildi“, og b-liðurinn, að á eftir þeirri grein komi bráðabirgðaákvæði, sem hljóðar þannig, með leyfi hæstv. forseta: „ Ríkisstj. lætur fara fram endurskoðun á l. nr. 101 30. des. 1943, um lífeyrissjóð starfsmanna ríkisins, í samráði við stjórn sjóðsins. Verði m. a. athugað, hvort ekki sé rétt með hliðsjón af breyttum aðstæðum að hækka aldurstakmark frá því, sem nú er um rétt til fullrar lífeyrisgreiðslu, svo og annað það, sem af slíkri breytingu kann að leiða, og að endurskoðun skuli lokið á þessu ári. - Hv. 4. þm. Reykv. (HG) hefur fyrirvara um 1. brtt., eins og ég hef þegar skýrt frá, en er að öðru leyti sammála um þær breytingar, sem fram eru settar á þskj. 571. Ég vil mega vænta þess, að hv. d. fallist á allar þær brtt., sem bornar eru fram á þskj., og að málið verði afgr. þannig breytt hér út úr þessari hv. deild.



Herra forseti. Eins og fram er tekið í nál. á þskj. 571, þá hef ég fyrirvara um eina af brtt. n. eða meiri hl. nefndarinnar. Ég tel ekki, að ástæða sé til þess að fella 1. gr. niður úr frv. Eins og hv. frsm. gerði grein fyrir, þá eru reglurnar um rétt manna til greiðslu fulls lífeyris úr sjóðnum þær, að til þess þarf í fyrsta lagi hlutaðeigandi meðlimur sjóðsins að hafa greitt iðgjöld í full 30 ár. Þá fær hann rétt til lífeyris að því tilskildu, að hann sé orðinn 65 ára eða að samanlagður starfsaldur og aldur nemi 95 árum samtals. Nú er það svo, eins og hv. frsm. réttilega tók fram, að þessi ákvæði í lögunum eru frá þeim tíma, þegar svið sjóðsins var miklu þrengra en nú er, meðan lögin voru aðeins um lífeyrissjóð embættismanna, sem menn fóru venjulega ekki að greiða til, fyrr en þeir höfðu lokið embættisprófi og fengið fast starf, og þá var meðalaldurinn gjarnan 25–30 ár, þegar menn byrjuðu störf. Við það, að tryggingarsvið sjóðsins hefur verið fært út, hefur sú breyting á orðið, að miklu yngri menn byrja að greiða gjöld til sjóðsins, og þá sýnir sig, að menn geta innan við sextugt öðlazt rétt til fulls lífeyris samkvæmt þessum ákvæðum um samanlagðan starfsaldur og aldur. Ég er því alveg sammála brtt., sem um þetta fjallar, þ. e. a. s. brtt. 2. b. á þskj. 571, sem fjallar um, að lögin skuli endurskoðuð með það fyrir augum að taka þetta atriði sérstaklega til athugunar. Hins vegar fæ ég ekki séð, að af því leiði, að eðlilegt sé að fella niður 1. gr. í frv., sem segir, að þegar menn hafa greitt í 30 ár iðgjöld til sjóðsins, þá skuli greiðslur iðgjalda falla niður. Ég hygg, að allir séu sammála um það, að þó að breyting yrði gerð á þessu ákvæði laganna og t. d. þetta aldursmark hækkað, þá mundi sú breyting engan veginn verða látin ná til þeirra manna, sem nú eru um það bil að fylla þrjátíu ára starfsaldur. Og ég hygg, að það sé álit a. m. k. sjóðsstjórnarinnar og án efa margra fleiri. að erfitt sé að gera þessa breytingu á aldursmarkinu, ef ekki ótækt, þannig að hún taki til þeirra, sem hafa tekið við starfi hjá ríkissjóði og greitt í sjóðinn undir þessum ákvæðum laganna, því að það mætti skoða sem breytingu á þeirra ráðningarkjörum. Hins vegar veldur það miklum erfiðleikum við afgreiðslustörf hjá sjóðnum að koma mönnum í skilning um, að þeim beri að greiða lengur en þau 30 ár, sem til þess þarf að fullnægja skilyrðum til þess að eiga rétt á fullum lífeyri. Ég mun því greiða atkvæði gegn brtt. 1 á þskj. 571, þar sem ég tel, að í fyrsta lagi sé ekki eðlilegt að beita þessu ákvæði gagnvart mönnum, sem hafa náð þessum aldri, og í öðru lagi, að þó að breyting verði gerð á aldursmarkinu samkvæmt bráðabirgðaákvæðinu, þá tel ég útilokað, að það verði látið ná til nokkurra þeirra manna, sem nú eru að nálgast þetta aldursstig, og jafnvel ekki til þeirra, sem hafa ráðizt til starfs hjá ríkinu undir þeim ákvæðum, sem nú eru í lögunum að því er þetta varðar.



Herra forseti. Út af því, sem hv. 4. þm. Reykv. sagði hér áðan, að hann liti svo á, að samþykkt á 1. gr. gæti ekki haft nein áhrif á aldurstakmarkið, þó að það væri samþ. nú, þá vil ég í sambandi við þetta benda á tvennt. Í fyrsta lagi: Ef greinin er samþ., þá er þar með fastákveðið, hvernig skilja beri það ákvæði núgildandi laga, sem deilt er um nú, þ. e., að sjóðfélagar, sem greitt hafa í 30 ár, skuli ekki greiða lengur. Þetta stríðir raunverulega á móti orðum laganna, eins og þau eru nú. Í fyrsta lagi kemur það ekki fram í 10. gr., að þessari greiðslu skuli hætt, eins og ég hef tekið fram, nema síður sé, auk þess sem 12. gr. laganna nú segir beinlínis, að ef starfstíminn hafi verið 30 ár eða lengur, - með því er gert ráð fyrir, að greitt hafi verið lengur en 30 ár, - þá skuli viðkomandi aðili hljóta ákveðinn ellilífeyri. Það væri því að torvelda það takmark, sem meiri hlutinn vill ná í sambandi við endurskoðun laganna, og það er að halda áfram greiðslunum fram yfir 30 ára aldurinn, - það væri til að torvelda að ná því takmarki, ef 1. gr. frv. er samþ. A það vil ég leggja áherzlu. Hinu atriðinn, sem hv. þm. talaði um, að það væri miklum erfiðleikum bundið að koma mönnum í skilning um, að þeir eigi að greiða eftir 30 ára tímabilið, vil ég svara því, að ég tel það síður en svo neina fjarstæðu og teldi einmitt, að það ætti að taka þá reglu upp, að eins og hækkuð er hér á hverju árabili, víða um 1½%, sums staðar 2% og jafnvel upp í 3% og 3½% viðbót til lífeyrisins við hvert starfsár, sem maðurinn starfar og greiðir, þá ætti að halda þeirri reglu áfram, og gæti þá farið svo, að ef maðurinn greiddi ekki í 30 ár, heldur t. d. 40 ár, þá væri hann kominn upp í hærri lífeyrisbætur. Það þarf ekki að fara saman, að stöðvaðar séu lífeyrisbætur, þó að menn hafi greitt í 30 ár og hafi náð 60% hámarki, heldur miklu frekar, að þeir fái að halda áfram starfi með rétti til hækkandi lífeyris. Næstu fimm ár gætu bætzt við 15% í lífeyri, og væri þá komið upp í 75%, og það teldi ég síður en svo nokkra goðgá. Það er einmitt það, sem liggur á bak við flutning á brtt. okkar í meiri hl., að það sé einmitt athugað gaumgæfilega, hvort það sé ekki sú rétta leið, og þar með að forða ríkissjóði frá því að þurfa að taka á sig nýjar byrðar í sambandi við þessa menn, ef þessum málum yrði komið fyrir á þann hátt, sem ég þegar hef bent á. Ég mun því mjög mælast til þess, að hv. d. samþ. brtt. og einnig þá 1. brtt. um að fella niður 1. gr. frv. Ég sé heldur enga hættu í þessu eða erfiðleika fyrir sjóðsstjórnina, þó að hún fái ekki þessar breytingar á þessu rúmlega hálfa ári, sem eftir er, þar til lögin eiga að endurskoðast á ný. Ef hún kemst að þeirri niðurstöðu og þeir, sem endurskoða lögin, og svo Alþ. síðar, að það skuli láta þessa menn hætta að greiða, þegar þeir eru búnir að greiða í 30 ár, er enginn skaði skeður, þó að það verði beðið með það ákvæði þennan tíma. Komist þeir hins vegar að annarri niðurstöðu, þá mun það valda frekari erfiðleikum, ef búið er að fastsetja um það lög á Alþ., að þessir menn skuli ekkert greiða, eins og lagt er til í 1. gr. frv.



Herra forseti. Aths. hv. þm. Mýr. er að sjálfsögðu athugunarverð, og ég tel eðlilegt, að fjhn. taki hana til umræðu fyrir 3. umr. málsins. Þessi ákvörðun um 1. júní er miðuð við það, að gjalddagi skattsins er ákveðinn 1. júlí, og vitanlegra er hægt fyrir sveitarstjórnir að afla sér upplýsinga um heildarskattinn hjá hlutaðeigendum. Spurningin er þetta, hvort það er of strangt fyrir þá, sem skrárnar eiga að semja, að hafa þær tilbúnar fyrir 1. júní, en sveitarstjórnunum er, eins og hv. þm. Mýr. benti á, auðvitað hentugra, að þær liggi fyrir, þegar þær jafna niður útsvörum.