Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Gísli Guðmundsson) : Ég þarf ekki að hafa mörg orð um þetta mál. Hv. sjútvn. hefur orðið sammála um að leggja til, að frv. verði samþ. með breytingu þeirri, sem upp á er stungið á þskj. 72. Tveir af nm., hv. þm. Ísaf. og hv. 5. þm. Reykv., hafa áskilið sér rétt til að koma fram með brtt., sem munu þó fjalla um önnur atriði 1. en þetta frv. Ég sé, að hv. 5. þm. Reykv. hefur þegar lagt fram sínar brtt., en ekki veit ég, hvort hv. þm. Ísaf. ætlar sér að koma fram með brtt. En ég vil skjóta því til hv. 5. þm. Reykv., hvort hann geti ekki fallizt á að geyma sínar brtt. til 3. umr., þar sem um þær geta orðið talsverðar umr.



Ég á brtt við frv. á þskj. 69. Hv. flm. frv. hefur stungið upp á því, að ég taki till. mínar aftur til 3. umr., og stæði mér á sama um það, ef það skipti einhverju máli. Mér skildist á hv. flm., að hann óttaðist, að till. mundu tefja þennan fund, ef ég tæki þær ekki aftur til 3. umr. En nú veit ég ekki, hvort nokkrar umr. yrðu um þær, og vildi ég, að það kæmi í ljós. Er hér ekki nema eitt mál á dagskrá, svo að ekki er mikil hætta á, að fundur verði mjög langur. Ég þarf ekki að ræða langt mál um brtt. þessar. Ég tel þessi ákvæði 1. frá 1938, sem um er að ræða, ekki mikilsverð, og legg því til, að þau falli niður. Ætti ekki að vera eftirsjón að þessum gr. Önnur er um það, að ekki sé heimilt að reisa síldarverksmiðjur, nema með leyfi atvmrh., en hin er um það, að ríkið skuli hafa forkaupsrétt að síldarverksmiðjum, sem einstaklingar vilja selja. Ég tel, að nú sé svo komið, að beinlínis sé æskilegt, að menn reisi síldarverksmiðjur, ef þeir vilja, því að nú færist allt í það horf að reyna að vinna útflutningsvörurnar sem mest hér heima. Ástæður útvegsmanna eru rýmri nú en verið hefur um nokkur undanfarin ár, og er ekki ólíklegt, að þeir mundu yfirleitt vilja leggja fé í það að tryggja, að vörurnar yrðu unnar meira innanlands en áður hefur verið. Um hina gr. 1., sem fjallar um forkaupsrétt ríkisins, er það að segja, að hún getur ekki byggzt á öðru en því, að ríkið vilji leggja þennan atvinnurekstur undir sig, en ég held, að þeirri skoðun sé alltaf að minnka fylgi, að ríkið eigi að fást við svo áhættusaman atvinnurekstur. Ég læt svo nægja þessi fáu orð, og ef ekki eru aðrir, sem gera þurfa athugasemdir, þá. vænti ég þess, að málið verði afgreitt á þessum fundi.



Af sérstakri nauðsyn Presthólahrepps get ég fallizt á þetta frv. hv. þm. N.-Þ. En að því er snertir fyrirvara minn eða rétt þann til að bera fram brtt., sem ég áskildi mér, er það að segja, að hann var miðaður við það, að ég vildi hafa óbundnar hendur til að ákveða afstöðu mína eftir því, hvaða viðtökur málið fengi hér í hv. d. Í sambandi við brtt. hv. 5. þm. Reykv. vil ég taka það fram, að ákvæðið um það, að ríkisstj. yrði að veita leyfi til þess að verksmiðju mætti reisa, var sett í l. til að tryggja það, að ætið væri til í landinu nógur skipastóll fyrir þær verksmiðjur, sem starfandi væru, enda var Þá ríkissjóður búinn að leggja milljónir í síldarverksmiðjurnar, en nú virðist mér hæstv. atvmrh. hafa misbeitt þessu ákvæði, því að hann hefur t. d. meinað Siglufjarðarbæ að bæta við sína verksmiðju. Vegna þessarar misbeitingar hæstv. atvmrh. get ég fallizt á brtt. hv. 5. þm. Reykv., þ. e. fyrri hluta hennar. Ég er hins vegar mótfallinn síðari hlutanum.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Ég vil aðeins bera fram leiðréttingu út af því, sem hv. þm. Ísaf. sagði, þar sem hæstv. atvmrh. er ekki viðstaddur, en hv. þm. hallaði réttu máli. Það var rangt, að stækkun verksmiðju Siglufjarðarbæjar hafi stöðvazt vegna andstöðu hæstv. atvmrh. Þar komu aðrar ástæður til greina, og skil ég ekki í öðru en hv. þm. sé kunnugt um þetta.



Út af orðum hæstv. fjmrh. vil ég taka það fram, að mér er kunnugt um, að fyrir lá lánstilboð til Siglufjarðarkaupstaðar til að koma upp verksmiðjunni. Veit ég ekki betur en bærinn hafi átt kost á því að koma verksmiðjunni á fót, ef ekki hefði staðið á leyfi atvmrh.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Þetta er jafnrangt og það, sem hv. þm. sagði áðan. Málið strandaði á banka þeim, sem lánið átti að veita, því að hann gekk frá fyrirheiti sínu um lánið.

Finnur Jónsson Hæstv. fjmrh. er eflaust kunnugt, hvers vegna hankinn gekk frá fyrirheiti sínu um lánið, en það haggar ekki því, að lánstilboð lá fyrir.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Lánstilboðið lá ekki fyrir að lokum, því að það var tekið aftur.