Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Ég vil mæla hér fyrir breytingartillögum sem eru á þskj. 1189 og ég flyt nú við 3. umr. málsins. Það má líta á það sem þrautavaratillögu af okkar hálfu til þess að bæta úr verstu ágöllum málsins og taka inn í það, þessa höfuðstólslækkun fasteignaveðlána, þá hópa sem að óbreyttu og eftir afgreiðslu málsins við 2. umr. yrðu alveg skildir eftir utan aðgerðarinnar. Tillögurnar ganga að sumu leyti í svipaða átt og breytingartillögur sem hv. þm. Árni Páll Árnason flutti við 2. umr., en víkja frá þeim í nokkrum öðrum atriðum. Í fyrsta lagi og í 1. tölulið er opnað fyrir það að félög eins og húsnæðissamvinnufélög, búseturéttarfélög eða önnur slík félög sem stofnuð eru með beinum eða óbeinum hætti í þágu einstaklinga fái sambærilega niðurfærslu höfuðstóls verðtryggðra lána og einstaklingar fá á sínum íbúðum eða húsum. Til þess standa öll efnisleg rök, einkum og sér í lagi í þeim tilvikum þar sem lánin eru færð á viðkomandi íbúð eins og í búseturéttarfyrirkomulaginu þar sem búseturéttarhafinn greiðir af lánunum sem sérstaklega tilheyra íbúðinni, þar sem búseturéttarhafinn hefur verið gjaldgengur til vaxtabóta vegna alls lánakostnaðar sem á íbúðinni hvílir og þar sem sjálfsagt þótti þegar greiðslujöfnun var tekin upp að hún gengi út yfir þetta búsetuform eins og önnur. Þegar skoðaður er lagalegur munur á stöðu búseturéttarhafa í þessu samhengi verður ekki séð að hann sé nokkur og hafi verið fram að þessu. Þetta er í fyrsta sinn, ef af verður, sem þetta húsnæðisform verður meðhöndlað öðruvísi en þeir sem hafa valið að kaupa sína eigin íbúð utan slíks skipulegs samvinnuforms um húsnæði. Það er afar hæpið að það standist jafnræðisákvæði stjórnarskrárinnar eða meðalhófsreglu að mismuna á þann hátt sem gert verður ef þessi hópur verður ekki tekinn með. Í öðru lagi, í 2. tölulið, er flutt tillaga um að eftir að hrein eign einstaklinga eða hjóna eða samskattaðra aðila er komin yfir tiltölulega rúm mörk þá skerðist höfuðstólslækkun lána þeirra um krónu fyrir krónu um eignamörkin þar fyrir ofan. Þetta eru nokkuð rýmri eignamörk en voru í breytingartillögu hv. þm. Árna Páls Árnasonar, má þá líta á sem varatillögu. En það gefur enn færi á því að afstýra því sem ella gerist, að stóreignafólk í þessu landi, jafnvel fólk sem á hundruð milljóna í skuldlausa hreina eign, fjármunaeign eða annað slíkt, fái til viðbótar þeim auði peninga úr ríkissjóði til þess að lækka áhvílandi veðskuldir á íbúðarhúsi sínu. Það liggur fyrir í gögnum, m.a. frá ríkisskattstjóraembættinu sem efnahags- og viðskiptanefnd aflaði, að það mun gerast að óbreyttu. Ætli við getum þá ekki orðið sæmilega sammála um það að einstaklingur sem á hreina eign upp á 35 millj. kr. sé nokkuð vel settur þó að hann skuldi lítilræði í húsinu sínu, eða hjón og samskattaðir aðilar með hreina eign upp á 50 milljónir. Í þriðja lagi er lagt til að nýr kafli komi inn í lögin sem taki inn heimildir til handa ríkissjóði að efna samkomulag við lífeyrissjóðina um að svonefndur lánsveðshópur fái nú loksins og seint um síðir einhverja úrlausn sinna mála. Eins og kunnugt er náðist samkomulag að lokum við lífeyrissjóðina á útmánuðum 2013 um að þeir tækju nokkurn þátt í kostnaði við að færa niður lán á yfirveðsettum eignum þeirra sem höfðu keypt íbúð, oftast með lán frá lífeyrissjóðum, og fengið að hluta til lánað veð í eignum þriðja aðila. Það liggja fyrir gögn um að yfirveðsetning þessara aðila margra hverra er upp á 140–150% af verðmæti íbúðarinnar eða eignarinnar sem þeir búa í. Þannig að lán sem nemur 30–40% af verðmæti þeirrar íbúðar hvíli á annarri eign. Augljóslega mun það sem þessir hópar fá út úr hinni almennu aðgerð sem hér er rætt um verða til mikilla muna lægra í mörgum tilvikum heldur en þessi hópur hefði fengið ef hann hefði fengið úrlausn sinna mála til dæmis í gegnum svonefnda 110%-leið. Þó að menn fái einhver hundruð þúsund eða 1, 2, 3 milljónir út úr þessari aðgerð mun stór hluti eða talsverður hluti þessara heimila sitja áfram eftir í mjög erfiðri stöðu, yfirveðsettur og áfram í þeim vanda að lán þeirra hvíla á að hluta til á eignum þriðja aðila sem lenda í vanda ef vanskil verða o.s.frv. Auðvitað mætti útfæra þetta með tvennum hætti. Annars vegar mætti taka lánsveðshópinn og vinna úr málum hans sjálfstætt og á undan þessari aðgerð, en það mætti líka mjög auðveldlega skoða stöðu þeirra sem væru með lánsveð og sætu enn eftir yfirveðsettir eftir að þessi höfuðstólslækkun samkvæmt frumvarpinu hefði farið í gegn. Hvort tveggja væri tiltölulega einfalt í framkvæmd og þyrfti væntanlega ekkert annað til en að breytt yrði forritinu margfræga um það hvernig menn sækja um í sms-i, eða hvernig það nú var sem menn áttu að panta pítsuna, og þar væri sérstakt box þar sem menn gætu hakað við að þeir væru með lánað veð frá þriðja aðila og þyrftu að fá umsókn sína meðhöndlaða í samræmi við það. Þar með mundu þær nokkur þúsund fjölskyldur sem eru í þessari stöðu, langoftast ungt fólk sem keypti á árunum eftir aldamótin og fram að hruni, loksins fá einhverja úrlausn. Fallist stjórnarmeirihlutinn ekki á þetta þá tel ég að við höfum gert allt sem í okkar valdi stendur til þess að reyna að vinna úr málum þessa hóps með því að flytja hér frumvarp og halda málinu á dagskrá, m.a. í efnahags- og viðskiptanefnd, og við neyðumst því til að vísa ábyrgðinni annað ef ekki verður fallist á að seint og um síðir fái hópurinn ferð með í þessari umferð. Í b- og c-lið 3. töluliðar breytingartillagnanna er sett inn heimild til ríkissjóðs til að verja annars vegar allt að 3 milljörðum kr. til hækkunar húsaleigubóta á síðari helmingi ársins 2014 og ráðherra mælt fyrir um að gera samkomulag við sveitarfélögin um frágang þess máls. Kostnaður sem hlytist af þessari hækkun húsaleigubóta dragist frá áður en til útreiknings leiðréttingarvísitölu kæmi samkvæmt þeim ákvæðum frumvarpsins. Í c-lið segir að ríkissjóði sé heimilt að verja allt að 1,5 milljörðum kr. til hækkunar vaxtabóta á síðari helmingi ársins 2014 og mundi ráðherra leggja tillögur um útfærslu hækkunarinnar fyrir Alþingi í byrjun þings í september. Kostnaðurinn þar dragist sömuleiðis frá áður en leiðréttingarvísitalan yrði fundin út. Ljóst er að féllust menn til að mynda á þá skerðingu niðurfærsluréttarins sem leiddi af eignamörkum mundi sparast fé sem gengi þá ekki til efnaðasta fólksins í landinu og þá fjármuni mætti nota til að bæði vinna úr málum lánsveðshópsins og hækka húsaleigubætur og greiða vaxtabætur. Ef það dygði ekki til, það svigrúm sem þannig myndaðist, mundi það jafnast út yfir aðgerðina í heild og leiða til eitthvað lægri leiðréttingarvísitölu en ella. Hér er ekki verið að tala um að auka útgjöldin vegna aðgerðarinnar, þau eru ærið nóg, 20 milljarðar af skattfé, heldur að veita nokkra úrlausn þeim hópum, þ.e. leigjendum og tekjulágum fjölskyldum sem helst njóta góðs af vaxtabótum, sem enga úrlausn fá í þessu frumvarpi og eru skildir eftir, sem og lánsveðshópurinn. Herra forseti. Að lokum er 4. tillöguliður breytingartillagnanna afar mikilvægur að mínu mati vegna þess að fyrirsögn frumvarpsins er villandi eins og hún stendur óbreytt. Frumvarpið heitir Frumvarp til laga um leiðréttingu verðtryggðra fasteignaveðlána, en það er engin sérstök leiðrétting innbyggð í frumvarpið, það er engin viðmiðun. Forsendubresturinn er ekki skilgreindur lengur. Það er engin viðmiðun við verðbólgumarkmið Seðlabankans eða eitt eða neitt, heldur er það reglugerðarákvæði í haust sem á að ákvarða leiðréttingarvísitöluna. Þess vegna er eðlilegra að kalla frumvarpið, eins og lagt er til í 4. tölulið breytingartillagnanna, Frumvarp til laga um niðurfærslu höfuðstóls verðtryggðra fasteignaveðlána tiltekinna heimila með skattfé. Það er samnefni og væri í öllu falli til bóta þótt ekkert annað gerðist en að meiri hlutinn féllist að minnsta kosti á að frumvarpið beri ekki rétt nafn, það er villandi, og lágmark er að breyta fyrirsögnum.

Virðulegi forseti. Ég vil ekki lengja þessa umræðu að óþörfu en vil fyrst og fremst fara nokkrum orðum um þá breytingartillögu sem hér hefur verið lögð fram af hv. þm. Steingrími J. Sigfússyni. Ég styð hana, hún horfir til bóta. Hún bætir úr ýmsum af þeim ágöllum sem eru á frumvarpinu og ég freistaði að ráða bót á með fyrri tillöguflutningi við 2. umr. málsins en tókst ekki. Ég vil sérstaklega benda á að höfuðvandi málsins er sá að með þeirri útfærslu sem ríkisstjórnin hefur valið vantar öll efnisleg viðmið fyrir þessari aðgerð. Það er einsdæmi í stjórnskipunarsögu landsins að svo miklar útgjaldaheimildir séu samþykkar án þess að nokkurs staðar sé reynt að greina hvert hið efnislega viðmið er sem skapi rétt til greiðslunnar. Hæstv. fjármálaráðherra sagði í sjónvarpsviðtali nýverið, þegar hann kynnti þessi frumvörp og var nýbúinn að leggja þau fram, að hann ætlaði ekki að útdeila réttlæti. Hvað er hann þá að gera? Hvað er ríkisstjórnarmeirihlutinn þá að gera? Það er verið að afhenda þessum hæstv. ráðherra óhefta og óskilyrta reglugerðarheimild til að ákveða einhliða forsendur útdeilingar upp á 72 milljarða úr ríkissjóði. Slíkt á sér engin fordæmi. Enginn mun geta borið ákvörðun ráðherrans undir dómstóla á grundvelli réttar eða forsendna réttarríkisins. Ég hef allnokkrar áhyggjur af þessum þætti málsins. Það er hárrétt, sem kemur fram í breytingartillögum hv. þingmanns, að nauðsynlegt er að breyta heiti frumvarpsins því að ekki er verið að leiðrétta forsendubrest allra. Ríkast kveður að því í tilviki búseturéttarhafa sem allir vita að hafa hingað til notið sama réttar og skuldarar sem búa í eigin húsnæði en eru núna undanskildir og það hafa aldrei fengist nein rök fyrir því af hverju. Nema að í þingsályktunartillögunni gölluðu, sem hér var samþykkt í sumar, að þá hafi húsnæðissamvinnufélög verið undanskilin. Fyrir mistök í þingsályktunartillögu er ekki réttlætingarforsenda fyrir endurteknum mistökum í lagafrumvarpi. Þingmeirihlutinn hefur öll færi á því að leiðrétta sín fyrri mistök. Virðulegi forseti. Það er líka þannig að fjöldi fólks er ekki að fá neina lausn. Það er sagt að í bígerð séu lausnir fyrir leigjendur. Við höfum fengið að sjá í tillögu verkefnisstjórnar hvað verið er að tala um og við höfum heyrt á hæstv. félagsmálaráðherra að ætlunin sé að þeir peningar, milljarður, sem nú fara í niðurgreiðslur húsnæðislána til félagslegs húsnæðis, fari í stofnstyrki. Það mun ekki duga til að lækka greiðslubyrði fólks sem nú er í leigu. Af hverju í ósköpunum er sumt fólk í landinu svo lítils virði í augum ríkisstjórnarmeirihlutans að það á að bera sín stökkbreyttu lán? Og það eru engar hugmyndir og engar tillögur og ekkert fé sett til þess að lækka greiðslubyrði fólks sem annaðhvort á búseturétt eða leigir í lokuðum leigufélögum. Að síðustu er óréttlætið í frádráttarliðunum á þann veg að við munum sjá mörg hörmuleg dæmi á næstu mánuðum þegar fólk fer að átta sig á því að Jón og Sigurður, sem búa hlið við hlið, fá fullkomlega ósambærilega niðurstöðu, bara eftir því hvernig þeir fóru að því að tala við bankann sinn um að fá aðlögun skulda sinna að greiðslugetu á sínum tíma. Jón gæti hafa verið í þeirri stöðu að skuldirnar hefðu verið lækkaðar innan ramma sértækrar skuldaaðlögunar, þá verður öll lækkunin dregin frá. Sigurður gæti hafa þekkt bankastjóra og átt góðan aðgang í bankakerfinu og átt aðrar eignir sem hefðu getað valdið því að hann hefði getað haft sterkari samningsstöðu, eða hann hefði getað verið svo heppinn að vera í viðskiptum við banka sem taldi sértæka skuldaaðlögun frekar flókið og tafsamt úrræði. Það eru margir bankar sem kusu að heimfæra skuldalækkanir ekkert undir sértæka skuldaaðlögun. Þá er Sigurður slíkur lukkunnar pamfíll að hann fær algjörlega óskerta leiðréttingu þó að hann sé í fullkomlega sambærilegri stöðu við manninn við hliðina á sér. Svona dæmi verða mýmörg á næstu missirum. Það dapurlegasta er að vegna einbeitts vilja ríkisstjórnarflokkanna, sem við látum nú á reyna enn á atkvæðagreiðslu um breytingartillögu, til að hemja ekki á nokkurn hátt óréttlætið í aðgerðinni, þá skapast ekki hið fjárhagslega svigrúm sem er nauðsynlegt til að mæta fólki í skuldavanda annars staðar en í eigin húsnæði, svo sem eins og búseturéttarhöfum, svo sem eins og leigjendum. Þar af leiðandi eru peningarnir notaðir, sem búið er að afla eða ætlunin er að afla með bankaskattinum á næstu árum, í verkefni sem ekki nýtast til að leysa skuldavandann. Skuldavandinn verður viðvarandi verkefni okkar hér á næstu árum. Við munum, alla vega fyrir okkar leyti í Samfylkingunni, ganga ríkt eftir því að ríkisstjórnin efni þau fyrirheit sem hún hefur í orði kveðnu sett fram gagnvart leigjendum, gagnvart búseturéttarhöfum, gagnvart öllu því fólki sem hefur fengið hér óljós fyrirheit um úrlausn á síðari stigum.

Virðulegur forseti. Það er líkt og áður; breytingartillögurnar eru ágætar og við ætlum að lýsa afstöðu okkar til þeirra með hjásetu. Þær breyta því ekki að þetta mál er í heild sinni slæmt og mjög óskynsamlegt. Þetta lýsir einfaldlega, í okkar huga, þingflokks Bjartrar framtíðar, bruðli. Þetta er bruðl. Þetta er óréttlátt. Þetta er vond hagstjórn. Þetta er vond meðferð á opinberu fé. Umræðan er oft á þann veg, það er teiknað þannig upp, að þeir sem séu á móti þessu séu á móti því að gera eitthvað fyrir heimilin. Við í þingflokki Bjartrar framtíðar segjum: Þetta er ekki gott fyrir heimilin. Svona hjálpar maður heimilunum ekki. Þetta er ósjálfbært. Hægt væri að nota þetta fé til að hjálpa heimilunum virkilega nú og um ókomna framtíð. Við höfum bent á þær leiðir, þingflokkur Bjartrar framtíðar, en á það hefur því miður ekki verið hlustað.

Virðulegur forseti. Þessi tillaga og raunar líka tillögur hv. þm. Árna Páls Árnasonar fyrr í dag virðast byggjast á algjörum grundvallarmisskilningi og kannski á tvöföldum eða þreföldum misskilningi. Þessi aðgerð er ekki hugsuð sem styrkur eða ölmusa. Hún er hugsuð sem aðgerð til að skila því sem fólk á réttmæta kröfu á. Ef menn ætluðu að fara að ákveða að þessi ætti skilið að fá eitthvað en ekki hinn, þá fælist í því yfirlýsing um að þetta væri einhvers konar ölmusa, einhvers konar styrkur. Þannig eru þessar aðgerðir ekki hugsaðar. Auk þess þarf hv. þingmaður ekki að hafa þær áhyggjur sem hann virðist hafa af því að einhver fái þarna greiðslur, einhver fjöldi, sem þurfi ekki á því að halda. Tölur ríkisskattstjóra sýna að mjög fáir eru með há lán og líka með miklar eignir, eðli málsins samkvæmt. Þannig að þar verða greiðslurnar mjög takmarkaðar. Hátekjufólk er hins vegar stundum með há lán, en það rekst þá í 4 millj. kr. þakið. Þannig að áhyggjur 

Herra forseti. Með þessu frumvarpi er einmitt verið að ákveða hverjir fá og hverjir ekki. Það er verið að ákveða að leigjendur, til dæmis þeir sem hafa búið við verðtryggða húsaleigu, sem tók fullum hækkunum í verðbólguskotinu, fái ekki. Það er tækifæri hér til að bæta örlítið úr því með því að hækka húsaleigubætur þó að seint sé. Það er verið að ákveða að þeir sem völdu sér að búa í húsnæðissamvinnufélögum, í búseturéttarfyrirkomulagi, fái ekki. Það er tækifæri til að laga það hér. Það er verið að ákveða, hæstv. forsætisráðherra, herra forseti, að lánsveðshópurinn fái ekki. Hæstv. forsætisráðherra skaut sig illilega í fótinn þegar hann sagði að þetta snerist um að ákveða það ekki hverjir fengju, hér ættu bara allir að fá. Það er nefnilega einmitt ekki það sem gerist, hæstv. forsætisráðherra. Það verða mjög fjölmennir hópar sem hafa orðið fyrir þungum búsifjum af hruninu og verðbólguskotinu skildir algerlega óbættir út undan í þessari aðgerð. Það er nú bara þannig.

Virðulegur forseti. Eins og ég hef alloft reynt að útskýra fyrir hv. þingmanni er þetta ekki aðgerð sem kemur til móts við alla frekar en nokkur önnur aðgerð, hún er til þess hönnuð að koma til móts við hóp sem hefur verið vanræktur. Það þýðir ekki að í því felist yfirlýsing um að menn ætli að vanrækja alla aðra. Með tillögum sem hæstv. félagsmálaráðherra hefur kynnt, þar sem í rauninni er verið að undirbúa nýtt húsnæðislánakerfi, er sérstaklega hugað að því að koma til móts við leigjendur og þá sem keypt hafa búseturétt. Þó að þessi aðgerð miði að því að koma til móts við tiltekinn hóp sem litið hefur verið fram hjá í fimm ár, hóp sem á réttmæta kröfu, hóp sem fær ekki ölmusu eða styrki, þá þýðir það ekki að menn ætli sjálfkrafa að skilja allra aðra hópa eftir, raunar þvert á móti, á sama tíma er verið að vinna að því að koma til móts við aðra hópa líka.

Herra forseti. Í síðustu kosningum keypti Framsóknarflokkurinn sér 19 þingmenn með kosningaloforðum. Nú hefur fylgið dregist saman svipað og væntingarnar um loforðið sem stóð til að efna. Því miður geta kjörnir fulltrúar sem kjörnir eru á fjögurra ára fresti náttúrlega dregið til baka kosningaloforðin en kjósendur geta ekki dregið til baka atkvæði sín. Þetta er klárlega galli á fulltrúalýðræðisfyrirkomulagi sem var komið á fyrir tvö, þrjú, fjögur hundruð árum eftir stöðum. Við þurfum meiri aðkomu almennings á miklu fleiri stigum máls, við undirbúning lagafrumvarpa og með inngripum þegar mönnum finnst að þeir hafi verið sviknir eða þeim finnst traðkað á þjóðarviljanum, og þjóðin þarf að fá málskotsréttinn í sínar hendur. Lýðræðið þarf að dýpka á Íslandi.

Virðulegi forseti. Leiðrétting og almenn aðgerð hlýtur að miðast við að leiðrétta tjón sem er skilgreint. Það er ekki skilgreint í þessu frumvarpi. Þegar Hagstofan kemur með niðurstöður sínar í haust verða engir peningar til ráðstöfunar til að taka á vandanum sem hún mun sýna fram á að er óleystur, eða til að taka á misgenginu sem hún mun sýna að er ekki bætt með þessari aðgerð. Það verða engir peningar til að leiðrétta það. Hæstv. forsætisráðherra getur síðan ekki reynt að réttlæta mismuninn gagnvart leigjendum og húsnæðissamvinnufélögum með því að vísa til alls óskyldra breytinga sem eru að verða á húsnæðiskerfinu. Hæstv. félagsmálaráðherra hefur skýrt tekið fram að það er engra nýrra peninga að vænta inn í það kerfi. Ef hæstv. forsætisráðherra ætlar að bæta leigjendum og búseturéttarhöfum með sambærilegum hætti og þeim sem eru í eigin húsnæði þarf gríðarlega fjármuni. Ég spyr hæstv. forsætisráðherra: Hvar á að finna þá fjármuni? Ef hann ætlar að klípa þá af núverandi fjárveitingum til félagslegs húsnæðis 

Herra forseti. Ef ég væri leigjandi, byggi í húsnæðissamvinnufélagi eða slíku og hlýddi á þessar yfirlýsingar hæstv. forsætisráðherra yrði mér sennilega hugsað til gamla málsháttarins: Betri er einn fugl í hendi en tveir í skógi. Ég er hræddur um að þetta séu að einhverju leyti fuglar í skógi sem hæstv. forsætisráðherra veifar hér undir lokin að þetta útiloki ekki að síðar verði gert eitthvað meira fyrir einhverja aðra. En ef hæstv. forsætisráðherra er að boða að meira sé í vændum, í vændum séu tugmilljarða ráðstafanir í viðbót handa leigjendum í húsnæðissamvinnufélögum, nokkrir milljarðar í að laga lánsveðsvandann, væri gott að fá upplýsingar um það, það skiptir auðvitað máli. Hér á að ráðstafa gríðarlegum opinberum fjármunum til þeirra sem njóta, en skilja mjög fjölmenna hópa eftir, þar á meðal þá sem sennilega eru verst settir og sennilega hafa tekið á sig þyngsta höggið vegna hrunsins á Íslandi og verðbólguskotsins, t.d. þeir sem búa í félagslegum leiguíbúðum 

Virðulegi forseti. Enn einu sinni er það svo að hér þarf ég að koma upp í ræðustól því mér er verulega misboðið yfir þeim orðum sem hafa fallið í þessari atkvæðaskýringu. Hér kemur hv. þm. Jón Þór Ólafsson fram og segir að Framsóknarflokkurinn hafi keypt sér 19 þingmenn í síðustu alþingiskosningum. Virðulegi forseti. Ég hefði áminnt þennan þingmann hefði ég verið á forsetastóli. Svo er það þannig, hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon og hv. þm. Árni Páll Árnason, að þetta frumvarp snýr ekki að leigjendum. Þetta frumvarp snýr ekki að eldri borgurum, ekki að námsmönnum og ekki að lánsveðshópnum sem hv. þm. Steingrímur J. Sigfússon talar um. Þetta frumvarp snýr að því að bæta verðtryggð húsnæðislán sem urðu fyrir forsendubresti í hruninu.  
            

Herra forseti. Þetta mál snýst um það að reka smiðshöggið á ákveðið verkefni sem var skilið eftir óklárað. Það voru reyndar höfð uppi mjög stór orð á sínum tíma, skjaldborg fyrir heimilin og norræn velferðarstjórn. Það er því mjög undarlegt að hlýða hér í þingsal á yfirlýsingar, frá sama fólki og hafði uppi þau stóru orð, um alla hópana sem haldið er fram að þessi ríkisstjórn sé að skilja eftir. Viðkomandi höfðu þó fjögur ár til þess að bregðast við lánsveðsvandanum og koma með aðgerðir gagnvart þeim sem hafa tekið námslán og þeim sem eru á leigumarkaði o.s.frv. Þeir sem eru á leigumarkaði hafa ekki orðið fyrir forsendubresti með sama hætti og þeir sem tókust á hendur stórar skuldbindingar og gengust í persónulegar ábyrgðir fyrir lánum sem síðan fóru langt upp fyrir raunvirði fasteignanna. 

Herra forseti. Alla jafnan eru kannski ekki stór pólitísk álitamál á ferð í fyrirsögnum lagafrumvarpa, en þó er þannig hér vegna þess að fyrirsögnin er ósköp einfaldlega misvísandi um innihald frumvarpsins. Hún gefur það í skyn að einhver tiltekin afmörkuð leiðrétting eigi að eiga sér stað á verðtryggðum fasteignaveðlánum, eins og það taki til þeirra allra í heild sinni, en svo er ekki. Það sem hér er á ferðinni ætti að orða sem niðurfærslu höfuðstóls verðtryggðra fasteignalána tiltekinna heimila, þau munu ekki fá hana öll, fyrir opinbert skattfé. Það lýsir nákvæmlega því sem hér á að gera. Ég held að það hljóti að vera eðlilegt að lög heiti réttu nafni þannig að mér finnst það útlátalítið fyrir meiri hlutann, þótt hann hafi ekki fallist hér á aðrar efnislegar breytingar á frumvarpinu, að brjóta odd af oflæti sínu og leyfa þessum lögum að heita réttu nafni.

Virðulegi forseti. Hæstv. fjármálaráðherra sagði hér áðan að verið væri að reka smiðshöggið á vinnu við skuldamál. Ja, betur að satt væri. Þessi afgreiðsla hér veldur því að fjármagn er tekið til fólks sem ekki er í neinum skuldavanda, en stórir hópar í skuldavanda eru skildir eftir. Skuldavandinn mun verða viðfangsefni okkar næstu missiri og ár vegna þess hversu óskynsamlega er hér að verki staðið. Tekið er á sambærilegum málum með fullkomlega ósambærilegum hætti. Við erum að upplifa það aftur að tíu árum eftir að Framsóknarflokkurinn borgaði ríkisstjórnarsetu allt of dýru verði með stjórnarmyndun með Sjálfstæðisflokknum 2003 þá endurtekur Sjálfstæðisflokkurinn leikinn og greiðir of dýru verði setuna í Stjórnarráðinu með þeirri einkunn að varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins segir að sómakærir alþingismenn geti ekki leyft sér annað en greiða atkvæði gegn þessu máli.

Forseti vill vekja athygli þingmanna á því að eftir að atkvæðagreiðslur eru hafnar og hv. þingmenn eru farnir að gera grein fyrir atkvæði sínu er ekki hægt að setja fleiri hv. þingmenn á mælendaskrá til að gera grein fyrir atkvæði sínu.

Hæstv. forseti. Það er dapurlegt að stjórnarmeirihlutinn skuli ekki hafa verið reiðubúinn að samþykkja breytingartillögur sem hefðu gert þessar ívilnunarráðstafanir til skuldugra heimila félagslega ásættanlegri og yfirleitt ásættanlegar því það eru þær ekki eins og þær standa. Af þeim sökum get ég ekki stutt þetta frumvarp og mun sitja hjá. En eitt vil ég fullvissa ríkisstjórnina og stjórnarmeirihlutann um: Þessu máli er ekki lokið. Við eigum eftir að ræða málefni leigjenda og kjör þeirra, Búseta, lánsveðshópinn. Ég hef hins vegar gert grein fyrir því í umræðu í þingsalnum að ég er því mjög fylgjandi að grípa til ráðstafana til að færa niður höfuðstól húsnæðislána skuldugra fjölskyldna með því að sækja skattfé til oftökuaðilanna sjálfra, fjármálafyrirtækjanna og kröfuhafa sem réttilega eru kallaðir hrægammar, því þeir hafa keypt og komist yfir kröfur sínar í þrotabú í gróðaskyni, til að græða  Síðan, hæstv. forseti, er ég svolítið  
            

Forseti vill árétta að hv. þingmenn virði tímamörk.

Hæstv. forseti. Eftir að hafa hlustað á úrtöluraddir, rangfærslur og fordóma hjá andstæðingum þessa máls frá því það var fyrst kynnt er ég afar glaður og stoltur af því að vera þátttakandi í að uppfylla að fullu móður alla kosningaloforða. 

Hæstv. forseti. Ég segi já. Ég tel að með því máli sem við erum að samþykkja í dag hafi ríkisstjórnin sýnt að hún hefur kjark til þess að taka ákvarðanir, hún hefur kjark til þess að taka á fyrirliggjandi verkefnum. Það er annað en við sáum á síðasta kjörtímabili 

Virðulegi forseti. Ég vil lýsa mikilli ánægju með það að við skulum vera að greiða atkvæði um þetta mál. Mig langar að rifja upp að í lok síðasta árs sagði einn hv. þingmaður sem nú er í stjórnarandstöðu en var hæstv. ráðherra í fyrrverandi ríkisstjórn, hv. þm. Össur Skarphéðinsson, að hvað Samfylkinguna varðaði hefði það verið gríðarleg mistök hjá fyrrverandi ríkisstjórn að hafa ekki ráðist í almennar leiðréttingar á skuldum heimilanna. Það hefði orðið fyrri ríkisstjórn að falli. Það hefði hins vegar verið andstaða við það meðal forustumanna fyrrverandi ríkisstjórnar. Í þessum sömu viðtölum kom reyndar fram að nokkrir þingmenn innan Samfylkingarinnar og eins þingmenn innan Vinstri grænna, þar með talinn þáverandi hæstv. innanríkisráðherra, Ögmundur Jónasson, hefðu viljað ráðast í slíkar leiðréttingar. Það er því einstaklega dapurt að sjá hér þetta sama fólk berjast gegn þessum leiðréttingum. Ég vil 

Virðulegur forseti. Ég ætla að forðast að raska ró hv. þingmanna stjórnarandstöðunnar, sumra hverja, meira en orðið er því þetta á að vera hátíðleg stund, gleðileg stund sem hún vissulega er. Hér er loks verið að samþykkja mál sem beðið hefur verið eftir í fimm ár. Það er verið að koma til móts við millitekjufólk á Íslandi sem hefur tekið á sig miklar byrðar á undanförnum árum og setið eftir þegar ráðist hefur verið í aðgerðir fyrir aðra. Í því felst ekki yfirlýsing um að það megi sleppa því að huga að stöðu annarra hópa hér eftir eða þessa stóra hóps sem hér er loksins verið að koma til móts við. En þetta er upphafið að miklum framförum, efnahagslegum framförum og viðspyrnu fyrir íslensk heimili, undirstöðu íslensks samfélags og íslensks efnahagslífs. Því er þetta gleðiefni fyrir alla hópa samfélagsins og alla 

Herra forseti. Við ræðum enn frekari lækkanir veiðigjalda. Í kostnaðarmati fjármálaráðuneytisins kemur fram að á þremur árum er búið að færa niður með þeirri lækkun sem hér er boðuð veiðigjöld um 18,8 milljarða. Ekki þótti hæstv. ríkisstjórn það nóg, heldur bætti um betur og lækkaði núna í breytingartillögu enn frekar um 1,2 milljarða svo við erum að tala um lækkun á veiðigjöldum í þrjú ár um 20 milljarða. Það er sama upphæð og við ætlum að nýta á ári í skuldalækkanir fyrir heimilin. Ef við tökum saman heildarmyndina kosta þessar aðgerðir í skuldamálum heimilanna ríkissjóð og sveitarfélögin yfir 200 milljarða og gagnast fyrst og fremst hinum efnameiri. Síðan er verið að lækka um 20 milljarða á auðvaldið í landinu, stórútgerðirnar, sem borgar auðlegðarskatt og lækka skatt á hátekjufólkið. Lýðnum ætti að vera orðið ljóst að þessi ríkisstjórn starfar fyrir auðmagnið  
            

Virðulegi forseti. Í þessu máli horfir ýmislegt til betri vegar. Ég er sérstaklega ánægður með að við höfum fengið það fram að sá þáttur málsins sem við studdum hér við 2. umr. hafi fengist í gegn, að hemja möguleika útgerða á að draga frá veiðigjaldi fjárfestingar í veiðiheimildum í öðrum löndum. Vandinn við að styðja þetta mál er mikill við þær aðstæður að í því felst enn frekari lækkun veiðigjalda. Það er ekki eðlilegt að setja það í forgang eins og ríkisstjórnin hefur gert að draga stöðugt úr gjaldtöku fyrir aðgang að sameiginlegum auðlindum. Ég hefði frekar viljað fara í þá vegferð með ríkisstjórninni að finna leiðir til að sætta þau sjónarmið að greinin eigi að greiða sanngjarnt gjald til þjóðarinnar og að það eigi að ráðast af getu greinarinnar á hverjum tíma. Besta leiðin til þess er að láta verðmyndun á markaði með veiðiheimildir ráða því endurgjaldi sem greinin greiðir til þjóðarinnar. Það er sanngjarnt og réttlátt, bæði fyrir greinina og þjóðina. Það hlýtur að vera leiðin fram á við. Það er ekki hægt að styðja 

Forseti. Ég hef af því áhyggjur að við séum við að fara að glíma við ansi dapurlegan ríkissjóð, m.a. af því að núna er verið að lækka veiðigjöldin. Ég hef skilning á þeirri hugmyndafræði sem liggur að baki því að lækka veiðigjöldin í rækjunni sem þó er ekki rækja. Ég hefði viljað sjá jafn mikið kapp lagt á að tryggja að ekki væri hægt að flytja kvóta úr byggðarlögum sem hafa reitt sig á fiskvinnslu á sínum svæðum. Ég hefði viljað sjá meiri djörfung í kvótamálum almennt séð og veiðiúthlutun okkar sameiginlegu auðlinda. Mér skilst að reynt hafi verið að eðlisbreyta þessum málum. Ég geld varhuga við þessari stefnu og mundi gjarnan vilja að það yrði sett í algjöran forgang að hjálpa þeim byggðarlögum sem hafa nú misst allt sitt.

Virðulegi forseti. Ég þakka atvinnuveganefnd og reyndar þingmönnum öllum fyrir óvenjumálefnalega umræðu um veiðigjöld þetta árið. Ég tel að við séum á réttri leið. Við erum að horfa til þess að í landinu er mjög fjölbreyttur sjávarútvegur. Horfurnar á mörkuðum eru verri en verið hafa um nokkurra ára skeið og ég tel að við séum á góðri leið með að ná því markmiði að ræða um okkar mikilvægu atvinnugrein á skynsamlegum nótum. Þessi lokaatkvæðagreiðsla sem við erum að fara í um veiðigjöld næsta árs er nálgun í þá átt sem við teljum rétta. Ég hef metið það af umræðu síðustu sólarhringa að þingmenn almennt eru á því að við séum að nálgast málið. Við þurfum að fara betur yfir það og gerum það á næstu vikum og í sumar í samráði við sem flesta aðila og ég tel að þetta sé mjög gott mál fyrir landið allt 

Herra forseti. Það er einfaldlega slæm hagstjórn að forgangsraða lækkun á sköttum til greinar sem hefur fengið hvalreka eins og sjávarútvegurinn hefur fengið. Þegar hrunið varð og krónan lækkaði bættist hagur sjávarútvegsins meðan aðrir þurftu að þola lægra gengi krónunnar. Sama hvað mönnum finnst og hvort sem menn eru fullir af kosningaloforðum eða ekki er það einfaldlega slæm hagstjórn að forgangsraða skattalækkunum til útvegs, til greinar atvinnulífsins sem hefur fengið þennan hvalreka, meðan aðrir sitja hjá óbættir.

Hæstv. forseti. Í þeirri tillögu sem formaður atvinnuveganefndar flytur hér er verið að setja inn í b-lið 5. gr. það orð sem ég gat um í morgun að vantaði og hafði fallið út vegna mistaka. Greinin er um afslætti á aflahlutdeildum vegna kvótakaupa undanfarin ár sem ég hef áður gert grein fyrir. Hér er verið að bæta inn þessu „einungis“ þannig að nú er í greininni talað um einungis íslenskar aflaheimildir. Það er til mikilla bóta og ég styð þessa tillögu.

Virðulegi forseti. Hér er um að ræða breytingartillögu sem nefndin var sammála um að yrði lögð fram við lokaafgreiðslu málsins. Hún fjallar um að við bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða sem heimili ráðherra í milliríkjasamningi að semja um skipti á tilgreindum aflaheimildum sem úthlutað hefur verið á skip fyrir aðrar aflaheimildir enda meti ráðherra að slík skipti séu hagstæð. Um er að ræða möguleg skipti á aflaheimildum í makríl í færeyskri lögsögu og mögulega við aðrar þjóðir, eins og Grænlendinga, í skiptum fyrir rétt þeirra til að veiða í íslenskri lögsögu þann afla sem samið verður um.

Virðulegi forseti. Ég kem hingað fyrst og fremst til að þakka aftur nefndinni og þingheimi öllum fyrir málefnalega afgreiðslu þessa máls. Ég tel það sem við sjáum hér á töflunni mjög skýrt til marks um þá breytingu sem hefur orðið á umræðu um sjávarútveg, að þingheimur skuli geta staðið nánast samhljóða að breytingum á stjórn fiskveiða. Ég tel að í því felist tækifæri fyrir okkur öll að vinna áfram á þessum nótum og marka þar með skýran ramma til lengri tíma fyrir okkar mikilvægustu atvinnugrein.

Virðulegi forseti. Mig langar að fara aðeins yfir framhaldsnefndarálit minni hluta fjárlaganefndar vegna lokafjárlaga 2012. Það var aðeins farið yfir málið hér fyrr í dag og í áliti okkar núna kemur fram að við teldum ekki ásættanlegt að Alþingi samþykkti lokafjárlög fyrr en fjárlaganefnd hefði farið yfir frumvarpið með tilhlýðilegum hætti. Minni hlutinn hafði óskað eftir fundi með fulltrúum fjármála- og efnahagsráðuneytisins til að fara yfir ýmsa fjárlagaliði. Um fund var beðið þann 5. maí þegar málið var óvænt tekið út en þeirri ósk þá hafnað og af þeim sökum gátum við ekki sætt okkur við að málið yrði afgreitt. Þess vegna var óskað eftir fundi í dag milli 2. og 3. umr. Það hefði verið heppilegra að sá fundur hefði verið haldinn. Næg tækifæri hafa gefist til þess síðustu tvær vikurnar og hefði það verið betra því að þá hefði gefist miklu betra tækifæri til að fara ofan í hina ýmsu fjárlagaliði. Ég tel það skipta miklu máli. Í fjárlaganefnd er töluvert af nýju fólki sem vill leggja sig fram við að læra vel á fjárlögin, hvernig þau eru uppbyggð, af því að með því að samþykkja lokafjárlög erum við að samþykkja ríkisreikninginn. Í fyrra álitinu kemur fram misræmi, þ.e. þegar gengið var frá ríkisreikningi 2012 myndaðist misræmi í höfuðstól stofnana sem fjárlagahalli var afskrifaður hjá. Við vildum vita hvort um væri að ræða einhverja verklagsreglu sem aðrar stofnanir gætu átt von á að þær gætu farið eftir. Ég óskaði eftir því við hæstv. fjármálaráðherra í umræðu um þetta mál þegar það kom hér fyrst á dagskrá og óskaði eftir að hann kynnti þessa verklagsreglu sem tryggði jafnræði milli stofnana. Hann taldi það ekki mikið mál og ég skildi hann svo að það yrði gert, en það hefur auðvitað ekki verið gert. Það er miður. Ég tek undir það sem kemur fram í áliti meiri hluta fjárlaganefndar þar sem ítrekað er að niðurfellingar af þessu tagi séu mjög vandmeðfarnar og sagt að ávallt sé hætta á að þær skapi fordæmi og geti dregið úr aga í ríkisrekstri. Ég tek undir það. Meiri hlutinn hvetur til þess, sem við höfum óskað eftir, að þessar verklagsreglur eða formlegar reglur verði gerðar um niðurfellingar rekstrarhalla og þær kynntar áður en kemur að úrvinnslu frumvarps til lokafjárlaga 2013. Ég vona að það verði gert. Við fengum fund í dag og gátum farið mjög stutt yfir málið. Það var rætt að um hálftímafund yrði að ræða. Þar af leiðandi var okkur strax ljóst að ekki yrði hægt að fara neitt sérstaklega djúpt ofan í málið og við í minni hlutanum vorum minnt á það á fundinum og óskað eftir því að við spyrðum ekki ítrekað um það sem við vildum ræða. Ég sé að hv. varaformaður fjárlaganefndar er mér ekki alveg sammála. Þegar ég kom hér inn á síðasta kjörtímabili ræddi ég töluvert oft við þingmann sem sat í fjárlaganefnd, hv. fyrrverandi þingmann Ásbjörn Óttarsson. Hann hafði það orð á sér, held ég, að vera sérstaklega duglegur þingmaður, duglegur í fjárlaganefnd. Það verklag sem við erum að kalla eftir, þingmenn minni hluta fjárlaganefndar, er akkúrat í anda þess sem hafið var á síðasta kjörtímabili og hann var meðal annars í forsvari fyrir. Ég tel að við þurfum að vanda betur til verka. Það hlýtur að vera í anda og samræmi við það sem hv. formaður og varaformaður fjárlaganefndar hafa ítrekað sagt um ábyrgð í fjármálum. Þrátt fyrir að við séum hér að samþykkja fjárlög 2012 erum það við sem tökum ábyrgð á þeim reikningi. Það þýðir ekki að segja, eins og gert hefur verið, að þetta sé eitthvað liðið, þetta snýr líka að því að fara yfir það sem betur má fara. Það er nokkuð sem við getum gert og eigum að gera. Við erum hins vegar að vinna ágætisvinnu vegna 2011 og 2012 er varðar athugasemdir Ríkisendurskoðunar. Þar er búið að boða til ítarlegrar vinnu og hefur verið ágætisvinna í því. Ég hefði viljað sjá hana hvað þetta varðar líka. Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að hafa þetta lengra. Við í minni hlutanum teljum að eins og þetta liggur hér fyrir getum við ekki samþykkt frumvarpið.

Virðulegi forseti. Hér var vitnað í góðan vin minn, hv. fyrrverandi þingmann Ásbjörn Óttarsson, sem var og er afskaplega duglegur einstaklingur. Ég get alveg fullyrt að Ásbjörn Óttarsson hefði ekki skrifað nefndarálit sem þetta. Ég verð að segja alveg eins og er að við erum ósammála um ýmislegt, en þetta nefndarálit veldur mér miklum vonbrigðum. Það er persónulegt í garð hv. þingmanns, formanns fjárlaganefndar, og ég hélt að hv. stjórnarandstöðuþingmenn væru alveg komnir með nóg af slíku. En það má kannski alltaf bæta í. Ég veit ekki alveg hvenær komið er nóg hvað það varðar. Virðulegi forseti. Ég varð ekki var við annað en að hv. þingmaður, formaður fjárlaganefndar, gerði allt sem hægt var til að koma til móts við óskir hv. þingmanna stjórnarandstöðunnar. Ef menn á annað borð fara út í að nefna slíkt í nefndaráliti, sem ég hef ekki séð oft gert, fyndist mér eðlilegt að það yrði bara sagt. Síðan geta menn haft allar skoðanir á lokafjárlögum. Við í hv. fjárlaganefnd getum ekki bara kallað eftir upplýsingum á fundum, við erum með tvo starfsmenn sem eru hlaupandi fyrir okkur og gera allt það sem við viljum þannig að við getum líka kallað eftir upplýsingum á milli funda. Það er nokkuð sem Ásbjörn Óttarsson, sá duglegi og góði drengur, gerði mikið af og ég hélt að það væri almenna reglan að menn gerðu slíkt. Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að hafa mörg eða stór orð um þetta annað en að orðalagið í þessu nefndaráliti veldur mér miklum vonbrigðum.

Virðulegi forseti. Vissulega er þetta stór dagur í dag í sögu Alþingis þar sem lokið var við að samþykkja lög um niðurfærslu húsnæðisskulda. En líklega verður þessi dagur merkilegur líka fyrir þær sakir að þingmenn Vinstri grænna og Samfylkingarinnar sitja hjá við atkvæðagreiðslu um lokafjárlög 2012, treysta sér sem sagt ekki til þess að samþykkja sinn eigin ríkisreikning eða þau fjárlög sem þeir fylgdu árið 2012.

Virðulegi forseti. Ég kem hér upp til að þakka umhverfis- og samgöngunefnd fyrir mikla vinnu við heildarfrumvarp um úrgangsmál. Það skiptir miklu að fá þetta mál hér í gegn. Við erum að færa okkur frá því að líta á úrgang sem eitthvað sem þarf að urða eða brenna yfir í það að líta á sem hráefni til að nýta. Þetta frumvarp gerir okkur kleift að fara mun hraðar í það verkefni. Þess vegna fagna ég því að þingheimur skuli standa saman um það hér í dag svo við getum komið okkur inn í 21. öldina hvað þetta varðar.

Hæstv. forseti. Minni hluti hv. allsherjar- og menntamálanefndar flutti tvær breytingartillögur um þetta mál, sem báðar voru að vísu felldar, en við tókum fram að við mundum styðja frumvarpið þrátt fyrir það. Það sem stóð mest í a.m.k. þeim sem hér stendur er um örugg upprunaríki, 20. gr., sem við reyndum að fella út úr frumvarpinu. Í trausti þess að vel verði farið með þetta ákvæði og því verði varlega beitt og menn vandi sig mun ég styðja frumvarpið.

Virðulegur forseti. Ég vil nota þetta tækifæri þegar afgreidd eru þessi mikilvægu lög um málefni útlendinga að þakka nefndinni sem fjallaði um málið og þeim þingmönnum sem þar sátu og þeirri góðu sátt sem náðst hefur um þetta risa-, risastóra mál. Það skiptir miklu máli í brýnum verkefnum sem við erum að fást við þessa dagana og tengjast innflytjendum, hælisleitendum og málefnum sem við viljum svo gjarnan gera betur í og vanda okkur sérstaklega vel. Ég vil þakka formanni nefndarinnar og nefndarmönnum öllum og ég vil líka nota tækifærið og þakka starfsmönnum innanríkisráðuneytisins sem hafa lagt á sig mikla vinnu og svo þverpólitísku nefndinni sem hv. þm. Óttarr Proppé mun leiða. Í sameiningu mun okkur vonandi takast að vinna þessi mál vel, tryggja hraðari málsmeðferð og aukin gæði málsmeðferðarinnar. Ég vil því fyrst og síðast þakka þingheimi fyrir að hafa afgreitt þetta stóra mál.

Virðulegi forseti. Ég vildi bara að það kæmi fram að ef ég ætti að skrifa löggjöfina yrði hún talsvert mikið frábrugðin þessari. En þótt ekki sé allt í þessu frumvarpi eins og ég mundi vilja hafa það er þetta mjög stór og erfiður málaflokkur og við Íslendingar, og sérstaklega íslenska ríkisstjórnin, þurfum að taka okkur saman í andlitinu þegar kemur að útlendingum á Íslandi, hvort sem það eru innflytjendur sem koma hér til þess að vinna eða flóttamenn eða hvaðeina. Málin hér eru langt frá því að vera í nógu góðu lagi. Það sem ég vildi taka sérstaklega fram er að ástæðan fyrir því að ég styð þetta mál heils hugar er sú að með því er komið á fót kærunefnd sem er kærkomin breyting og mun vera mikil bót fyrir hagsmuni þeirra sem njóta þjónustu Útlendingastofnunar. Ég vildi að þetta kæmi fram en vildi líka ítreka og árétta að við þurfum að gera miklu meira í þessum málaflokki. Við þurfum að fara að taka hann alvarlega og hann þarf meira fjármagn.

Virðulegi forseti. Hér er um mjög mikilsvert mál að ræða. Skipulag skjalavörslu í landinu snertir flest svið þjóðlífsins. Hér er ekki einungis um að ræða hvernig við t.d. varðveitum menningararfinn heldur er hér einnig um að ræða m.a. réttaröryggi í landinu og varðveislu gagna um réttindi manna. Því skiptir miklu að hér sé málum vel skipað. Ég vil þakka nefndarmönnum hv. allsherjar- og menntamálanefndar fyrir þeirra vinnu. Ég veit að hún hefur verið mikil, þetta er flókið mál, og mjög ánægjulegt að náðst skuli hafa góð samstaða um það. Ég á von á því að þessi löggjöf eigi eftir að standa um langa tíð.

Hæstv. forseti. Hér er verið að greiða atkvæði um tímabundna ráðningu á forstöðumanni Fjölmenningarseturs. Ég taldi og það varð niðurstaða minni hluta hv. velferðarnefndar að óþarft væri að setja þetta ákvæði inn. Það skapar óvissu um Fjölmenningarsetur og að baki liggur sameining á stofnunum sem hefur ekki hlotið neina umfjöllun og engar ákvarðanir hafa verið teknar um. Ég treysti mér því ekki til að styðja frumvarpið og segi nei.

Virðulegur forseti. Ég þakka hv. atvinnuveganefnd fyrir vel unnin störf við þetta frumvarp sem ég tel afar gott mál. Þetta snýr að atvinnuuppbyggingu í landinu. Þetta er ekki stærsta fjárfestingarverkefni sem hefur rekið á fjörur okkar en það er afar mikilvægt. Hér er um að ræða örþörungaverksmiðju, nýja tækni sem er að skjóta hér rótum og vonandi eigum við eftir að sjá afrakstur í nýrri atvinnugrein sem býður upp á mikla möguleika. Ég ítreka þakkir mínar til nefndarinnar og fagna því að þetta mál sé í höfn.

Herra forseti. Ég geri hér aðeins grein fyrir breytingartillögu frá atvinnuveganefnd. Í henni felst tvennt, annars vegar eru númer greina í ákvæði til bráðabirgða III lagfærð þar sem nefndin bætti við nýjum ákvæðum fyrir 2. umr. málsins. Hins vegar var rætt um það í nefndinni að lögin yrðu endurskoðuð eins og fram kemur í nefndaráliti hennar. Hér með er lagt til að lögfest verði ákvæði til bráðabirgða við lögin þess efnis að endurskoðun fari fram innan 18 mánaða frá gildistöku þeirra.

Virðulegi forseti. Ég tel að það bráðabirgðaákvæði sem hv. þingmaður nefndi hér áðan sé verulega til bóta. Þó er hér um að ræða gríðarlega mikla hagsmuni lífríkis og náttúru og þarna er villti laxastofninn, hvorki meira né minna en hann, undir. Í bráðabirgðaákvæðinu er verið að tala um að hefja heildarendurskoðun á þessum mikilvæga málaflokki, með vistkerfisnálgun að leiðarljósi, sem er gríðarlega mikilvæg. En ég tel að bráðabirgðaákvæðið sem slíkt dugi ekki til þess að ég geti stutt frumvarpið.

Hæstv. forseti. Allsherjar- og menntamálanefnd hefur fjallað um þetta mál og við höfum fengið til okkar gesti. Við mælum með því að frumvarpið verið samþykkt með þeim breytingum sem við leggjum til, þ.e. að 1.–4. gr. frumvarpsins falli brott sem gerir málið einfaldara, en við höfum haft afskaplega lítinn tíma til að kynna okkur það. Þær greinar sem við fellum út eru þess efnis að þær þurfa frekari yfirlegu. Þær sem við leggjum til að verði samþykktar fela einfaldlega í sér að bráðabirgðaákvæði í lögum um heimildir til innheimtu efnisgjalda annars vegar og heimild til innheimtu gjalda í kvöldskóla í fjarnámi haldi gildi sínu og verði í raun framlengt. Undir þetta skrifar sú sem hér stendur, Líneik Anna Sævarsdóttir, Elsa Lára Arnardóttir, Guðbjartur Hannesson, Helgi Hrafn Gunnarsson, með fyrirvara, og Jóhanna María Sigmarsdóttir, Svandís Svavarsdóttir og Vilhjálmur Árnason.

Hæstv. forseti. Hér er um að ræða frumvarp sem kom afar seint inn í þingið og þess vegna er verið að henda fjórum greinum út. Ástæðan fyrir því að ég kem hér upp er sú að ég vil vekja athygli á því að þetta kom allt of seint inn. Í öðru lagi er hér enn einu sinni verið að framlengja ákvæði varðandi efnisgjöld í starfsnámi og gjald í kvöldskóla í fjarnámi, gjöld sem átti að afnema samkvæmt lögum um framhaldsskóla frá árinu 2008. Nú er það þannig að hvorugur þessi liður er fjármagnaður í fjárlögum fyrir árið 2014 og til að tryggja að skólarnir geti rekið sig með eðlilegum hætti í haust er óhjákvæmilegt að styðja þetta. Ég tel að það væri eðlilegt að fella þetta út í samræmi við lögin frá 2008, en tekið er fram í nefndarálitinu að farið verði í heildarskoðun á gjaldtökunni, því að ef menn hafa meinað eitthvað með því að bæta stöðu starfsnáms þarf að taka út efnisgjaldið þar. Með tilliti til þess að tryggja þarf fjárhagsafkomu skólanna í haust mun ég styðja þetta að þessu sinni.

Virðulegi forseti. Hér er komið fram ansi merkilegt mál sem varðar ísaldarurriðastofninn í Þingvallavatni, fjallar um að reyna að endurvekja og styrkja viðgang þessa stofns sem nú er farinn að láta að sér kveða, ef svo má að orði komast, með öflugum hætti í Þingvallavatni. Helstu hrygningarsvæði þessa stofns voru, eins og margir þekkja, í Efra-Sogi og í affalli Efra-Sogs úr Þingvallavatni. Hér er hv. þm. Össur Skarphéðinsson að leggja fram þingsályktunartillögu sem fjallar um að gerður verði fiskivegur við stíflustæðið í Þingvallavatni við Steingrímsstöð til að greiða leið urriðans við Efra-Sog til að efla hrygningu þessa merkilega fiskstofns. Nefndin aflaði sér álits á þessu hjá Landsvirkjun. Það kom í ljós að þessi mál hafa verið skoðuð þar. Það er í samræmi við samþykkt Þingvallanefndar frá árinu 2004 þar sem samstaða var um að fara í þessar framkvæmdir, að þetta mál yrði skoðað. Landsvirkjun er að vinna að því máli. Þessi þingsályktunartillaga styður við þá framkvæmd. Vonandi sjáum við, að öllum skilyrðum uppfylltum, að þessar framkvæmdir geti farið af stað innan ekki svo langs tíma.

Virðulegi forseti. Í gær barst efnahags- og viðskiptanefnd beiðni frá fjármála- og efnahagsráðuneyti um að leggja fram frumvarp til laga um breytingu á lögum um tekjuskatt varðandi undanþágu vegna vaxtagreiðslna af skuldabréfum ríkissjóðs. Nefndin tók málið fyrir á fundi sínum í morgun og fékk fulltrúa frá ráðuneytinu og Seðlabankanum til að kynna það fyrir nefndinni. Aðalatriði málsins eru þau að í 3. gr. laga um tekjuskatt kemur fram að allir aðilar sem hafa vaxtatekjur hér á landi skuli greiða tekjuskatt af þeim tekjum. Það gildir þó ekki um vexti sem greiddir eru af Seðlabanka Íslands í eigin nafni. Komið hefur í ljós að nauðsynlegt er að ákvæðið taki jafnt til þeirra vaxta sem Seðlabanki Íslands greiðir í eigin nafni, af sínum eigin skuldbindingum, sem og þegar hann hefur milligöngu um greiðslu vaxta fyrir hönd ríkissjóðs, en bankinn annast skuldabréfaútgáfu ríkissjóðs, bæði innan lands og erlendis samkvæmt samningi við fjármála- og efnahagsráðuneytið. Erlend greiðslumiðlunarfyrirtæki hafa í einhverjum tilvikum hafnað skráningu á miðlun með skuldabréfaútgáfu ríkissjóðs og borið því við að það skapi flækjur að framangreint ákvæði taki ekki skýrt til útgáfu bankans fyrir hönd ríkissjóðs. Því er áðurnefnd breyting lögð til. Breytingin er talin auka til muna möguleika ríkissjóðs á að nýta tækifæri til útgáfu skuldabréfa á erlendum mörkuðum þegar hagstæðar aðstæður skapast og með því lækka vaxtakostnað ríkisins. Breytingin felst í þessu: „Á eftir orðunum „í eigin nafni“ í 2. málsl. 8. tölul. 1. mgr. 3. gr. laganna kemur: eða fyrir hönd ríkissjóðs.“ Þetta er eina breytingin. Nefndin stendur að málinu og leggur til að það gangi til 2. umr.

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti meiri hluta utanríkismálanefndar vegna afléttingar stjórnskipulegs fyrirvara á gerð Evrópusambandsins um byggingarvörur sem tekin hefur verið upp í EES-samninginn. Þetta mál hefur verið til umfjöllunar í nefndinni í vetur. Á sama tíma hefur verið til umfjöllunar í hv. umhverfis- og samgöngunefnd frumvarp sem felur í sér innleiðingu á efnisreglum þessarar gerðar. Niðurstaða, eftir samráð milli nefndanna og samtöl við viðkomandi ráðuneyti fyrir nokkrum dögum, var á þá leið að enn væri nokkurt verk óunnið í sambandi við breytingar á því frumvarpi sem felur í sér efnisreglurnar. Varð það því niðurstaðan að það biði um sinn. Þess má geta að eftir að hv. umhverfis- og samgöngunefnd hafði skilað af sér nefndaráliti komu athugasemdir frá Eftirlitsstofnun EFTA sem kalla á frekari skoðun af hálfu nefndarinnar. Engu að síður var það niðurstaða meiri hluta utanríkismálanefndar að rétt væri að afgreiða þingsályktunartillöguna, sem felur í sér afléttingu hins stjórnskipulega fyrirvara, í ljósi þess að nokkuð er um liðið síðan frestur rann út til að aflétta fyrirvaranum. Það hafa borist skilaboð, meðal annars frá samstarfsþjóðum okkar innan EFTA, Noregi og Liechtenstein, að aflétting stjórnskipulegs fyrirvara af okkar hálfu auðveldi þeim að innleiða reglurnar. Ég ætla ekki að fara út í efnisatriði málsins. Hér er um að ræða breytingar á tæknilegum atriðum sem varða fyrst og fremst merkingar og upplýsingagjöf um eiginleika byggingarvara. En hv. þingmenn munu eiga þess kost að fjalla nánar um efnisatriði málsins þegar frumvarp berst inn í þingið nú næsta haust.

Herra forseti. Ég ætla í örfáum setningum að vekja athygli á því að hér er á ferðinni mál þar sem svo háttar til að frumvarp til innleiðingar á þeim tilskipunum sem hér er um að ræða kom til meðferðar þingsins strax í haust, en þingsályktunartillagan kom ekki fyrr en á vorþingi nokkru seinna. Þetta er ekki í samræmi við reglur um þinglega meðferð EES-mála. Við vekjum athygli á því í nefndarálitinu sem ég skrifa undir og fellst á að hinum stjórnskipulega fyrirvara sé aflétt. En eins og formaður nefndarinnar gat um þá standa að þessu nefndaráliti fulltrúar Sjálfstæðisflokks, Framsóknarflokks, Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs og Bjartrar framtíðar.