Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Forseti Íslands hefur í dag gefið út svo hljóðandi forsetabréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta um sinn fundum Alþingis, 68. löggjafarþings, frá 20. desember 1948, enda verði þingið kvatt til framhaldsfunda eigi síðar en 21. janúar 1949. Ritað í Reykjavík, 20. desember 1948. Sveinn Björnsson. Stefán Jóh. Stefánsson.“ Samkvæmt þessu forsetabréfi lýsi ég hér með yfir, með því umboði, sem hér er veitt, að fundum þessa Alþ., 68, löggjafarþings, er frestað frá deginum í dag að telja og verður kvatt til fundar að nýju eigi síðar en 21. jan. n. k.

Forseti (JPálm) : Samkvæmt þessari ákvörðun, sem nú hefur verið hér gerð, og þar sem hæstv. forsrh. hefur lýst yfir frestun þingsins, þá skilja nú leiðir okkar þingmanna um stundarsakir, og margir þeirra, sem heima eiga úti á landi, fara sennilega heim til sín næstu daga og ef til vill þeir allir. Ég vil óska hv. alþm. og hæstv. ríkisstjórn og öllum starfsmönnum þingsins gleðilegra jóla og farsæls komandi nýárs, og öllum utanbæjarþm. og starfsmönnum góðrar heimferðar og gleðilegrar heimkomu.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér - og ég veit, að ég geri það fyrir hönd allra þingmanna - að þakka hæstv. forseta fyrir góðar óskir í okkar garð, og leyfi mér fyrir hönd okkar þm. að óska honum gleðilegra jóla nú, þegar hann fer heim, og hans fjölskyldu. Og eins óska ég hæstv. samforsetum hans, sem við höfum ekki haft tækifæri til að kveðja nú, gleðilegra jóla. Ég þakka hæstv. forseta fyrir það samstarf, sem við höfum haft við hann, það sem af er þinginu, og vona, að við sjáumst aftur á næsta ári. Ég bið hv. þm. að taka undir þessar óskir mínar. - 
            

Forseti (JPálm): Ég þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir góðar óskir í minn garð og öllum hv. þm. fyrir að taka undir þær. Ég vona, að við fáum að sjást hér heilir innan skamms aftur. - Fyrir þessum fundi liggur ekki fleira, og fundi er slitið.



Herra forseti. Ég leyfi mér fyrir hönd ríkisstj., eins og í till. greinir, að leggja til, að Alþ. ákveði fyrir sitt leyti að fresta fundum þingsins frá og með deginum í dag að telja, enda komi það eigi siðar saman en 21. jan. n. k. Ástæður, sem liggja til þess, að þessi þáltill. er fram borin nú, eins og á s. l. ári, eru þær, að bæði allmargir hv. þm. og þó einkum þeir, sem fara heim til sín um jólin, en heima eiga utan Reykjavíkur og hafa nokkrum störfum að gegna þar í sambandi við áramótin, hafa látið það í ljós við ríkisstj., að þeir óskuðu eftir því, að þingið kæmi ekki saman fyrr en nokkuð væri komið fram í janúarmánuð, og einnig er hitt, að ríkisstj. finnst eðlilegt, að hún fái nokkurt tóm til undirbúnings ýmsum málum, sem Alþ. væntanlega fjallar um, þegar það aftur kemur saman til framhaldsfunda á næsta ári. Fyrir þessar sakir er till. þessi fram komin. Ég skal leyfa mér að geta þess í sambandi við þessa till., að ríkisstj. hefur rætt um það sín á milli, hvernig hún fyrir sitt leyti teldi rétt og sanngjarnt, að kaupgreiðslu til þm. skyldi vera háttað, meðan á þessari fundafrestun stendur. Og ríkisstj. hefur setið á fundi nú í hléinu á milli þingfundanna í dag með þeirri n., sem ákvarðar um kaupgreiðslu eða kaupreikninga alþm., og ríkisstj. vildi fyrir sitt leyti, þegar á allt var litið, frekar mæla með því, að kaup þm. héldist þann tíma, meðan þingfrestunin ætti sér stað. En það þýðir vitanlega aftur hitt, að þeir hv. þm., sem ferðast út á land, fá ekki greiddan ferðakostnað fyrir ferðir sínar út á land og til þings aftur í þinghléinu. Og mér er kunnugt um, að nefnd sú, sem fjallað hefur um þetta, vill að meiri hluta til ákvarða þetta fyrir sitt leyti um kaupgreiðslu til alþm. - Í fyrra var það svo, að alþm. fengu - eins og sjálfsagt var - dagkaup fyrir þann venjulega tíma, sem þeir njóta jólaleyfis, sem var fram til 4. jan. Hins vegar var þeim ekki greitt kaup frá þeim tíma og þar til er þing kom saman aftur. Hins vegar ákváðu hæstv. forsetar þá, að allt starfslið þingsins skyldi halda kaupi á þessu tímabili, og það má búast við því, að hæstv. forsetar hafi þá með þeirri ákvörðun gefið það fordæmi, sem þeir væntanlega munu vilja fylgja nú aftur. Og það eru þá líka rök fyrir því, að þm. fái þá greidda dagpeninga á þessu tímabili, þegar starfslið þingsins, sem þó er ekki bundið við störf á þessu tímabili, tekur þar kaup. Ég vildi með þessum fáu orðum mínum mæla með því, að þessi till. verði samþ.



Herra forseti. Hæstv. ríkisstj. hefur nú nýlega fengið samþ. lög um dýrtíðarráðstafanir vegna atvinnuveganna hér í hæstv. Alþ. Og við síðari umr. í hv. Ed. um þau lög kom í ljós, sem líka hafði verið haldið fram í hv. Nd., að samþykkt þeirra laga mundi ekki vera trygging fyrir því, að sjávarútvegurinn kæmist af stað eftir nýárið. Og enginn hefur í raun og veru haldið því fram enn, að nein lausn sé fengin á dýrtíðarmálunum með samþykkt þeirra laga. Ég álit þess vegna, að það hefði verið æskilegra, til þess að hægt væri að ræða á Alþ. um lausn þeirra mála eftir nýárið, að Alþ. hefði getað komið saman strax eftir nýárið, þannig að aðeins venjulegt jólaleyfi hefði verið gefið og þingfundum frestað á meðan. Nú hefur hæstv. ríkisstj. lagt fram þá till., sem hér liggur fyrir, um að fresta fundum Alþ. lengur, eða til 21. jan., sem þar með gefur ríkisstj. vald til þess að gefa út bráðabirgðalög á þessum tíma, þar til þing kæmi saman aftur samkv. till. Ég er því andvígur fyrir mitt leyti, að hæstv. ríkisstj. fái þessa heimild, sökum þess að ég treysti henni ekki til þess að ráða fram úr þessum málum, sem að mun kalla eftir nýárið að leysa, og ég tel heppilegra, að hæstv. Alþ. gæti þá strax komið saman til þess að fjalla um þau. Þess vegna er ég á móti þessari þáltill.