Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurður Kristjánsson) : Frv. þetta á þskj. 129 er flutt samkv. beiðni skólastjóra stýrimannaskólans, og með grg. fyrir frv. er birtur útdráttur úr bréfi skólastjórans og sá rökstuðningur, sem hann flytur fyrir þessari breyt. Breyt. er um skilyrði fyrir því að öðlast stýrimannsskírteini. Á fyrri hluta þessa þings var þessum skilyrðum breytt lítils háttar, eftir beiðni Farmanna- og fiskimannasambands Íslands, þannig að mönnum var ekki gert að skyldu að hafa verið 18 mánuði í siglingu á stærri skipum en yfir 60 smálestir, heldur var nú mönnum gert að skyldu að hafa verið á skipum 36 mánuði alls eins og áður, en það var burt numið skilyrðið um 60 smálestir, og miðast allur tíminn við 30 smálesta skip og þar yfir. En þegar þessi breyt. kom í notkun, ef svo mætti að orði komast, við sjómannaskólann, þá kom í ljós, að mjög margir menn, sem vildu stunda nám við skólann, höfðu hlotið allverulegan hluta af sínum siglingatíma á skipum, sem eru 30 smálestir, því að á mörgum útgerðarstöðum hér á landi eru ekki til stærri skip en 30 smálestir. Þetta hefur orðið til þess, að orðið hefur að synja ýmsum mönnum í haust um skólavist, og má gera ráð fyrir, að svo verði lengi, nema menn njóti þeirra siglinga, sem þeir hafa verið í á smærri skipum en 30 smálestir. Frá kunnáttusjónarmiði er heldur ekkert á móti þessu, því að þessi smærri skip eru í öllum þeim siglingum innanlands, sem skip yfir 30 smálestir eru í, sækja á sömu mið í sömu veðrum, og kunnátta manna verður engu minni af æfingu á slíkum skipum en þeim, sem eru yfir 30 smálestir. Þetta mundi líka, ef þessu yrði ekki breytt, verða til þess, að ekki yrði unnt að fá menn á smærri skipin, og það þykir fullerfitt nú þegar, eftir að verulegur fjöldi stærri skipa hefur verið keyptur til landsins. Menn vilja eðlilega heldur vera á stærri skipunum vegna öryggis og þæginda, og hefur það þegar komið í ljós, að erfitt reynist að fá menn á smærri skipin, en þau vandræði mundu aukast um allan helming, ef þeir, sem ætla sér að nema siglingafræði, geta ekki öðlazt réttindi með því að sigla á skipum undir 30 smál. Sökum þess, að þetta frv. er flutt af n., mun það ekki þurfa að fara til n. aftur, og óska ég, að því verði vísað til 2. umr. að þessari umr. lokinni.

Flm. (Pétur Ottesen) : Þetta frv. er flutt samkv. ósk bæjarstjórnar Akraness, en hún hefur keypt þau ferjuskip, sem í ráði er að nota á hinum nýja ferjustað við Hvalfjörð. Eins og kunnugt er, var byrjað á s. 1. sumri á lendingarbótum á þessari ferjuleið, sem liggur milli Eyrar í Kjós og Kataness á Hvalfjarðarströnd. Þar er örskammt yfir fjörðinn, og með þeim ganghraða, sem er á þessum ferjuskipum, er gert ráð fyrir, að þau verði 5–10 mínútur hvora leið yfir fjörðinn á þessum stað. Kröfur þar, sem eru í núgildandi 1. um atvinnu við siglingar, virðast ekki eiga við þessi ferjuskip, sem eru að vísu allstór. Eftir þeim upplýsingum, sem ég hef fengið, hafa þau burðarmagn til að flytja 150–200 smálestir. Um stærð þeirra samkv. máli hafði ég ekki fengið upplýsingar, þegar frv. þetta var flutt. Með tilliti til þeirrar örskömmu leiðar, sem þarna er yfir fjörðinn, hefur verið talið eðlilegt, að ekki yrðu gerðar hærri kröfur til skipstjórnarmanna á þessum skipum en felast í 4. gr. núgildandi l. um þetta efni, en það eru þau skilyrði, sem skipstjórnarmenn þurfa að uppfylla til þess að stýra allt að 30 smálesta skipum. En sama máli gegnir um þær kröfur, sem gerðar eru um fjölda yfirmanna á skipum, sem leggja leiðir sínar með ströndum fram, að þar sé heldur ekki ástæða til að gera sams konar kröfur, að því er snertir þessar ferjur. Hefur því verið farið inn á þá leið, að samgmrh. ákveði um tölu yfirmanna á þessum skipum eftir að hafa leitað álits kunnáttumanna á þessu sviði, skólastjóra stýrimannaskólans og vélstjóraskólans. Ætti með þessum hætti að vera hægt að stilla þannig til, að nauðsynlegs öryggis sé gætt í þessum efnum. Það er ekki fleira, sem taka þarf fram í sambandi við þetta frv. Legg ég til, að því verði vísað til sjútvn. að lokinni þessari umr., og mun hún að sjálfsögðu leita álits skólastjóra stýrimannaskólans og vélstjóraskólans um málið til frekara öryggis og undirbúnings frá Alþ. Það er nú svo langt komið með undirbúning þessarar ferju, að gera má ráð fyrir, að þessi ferjustarfsemi geti hafizt seinni hluta næsta sumars. Það er alkunna, að þetta ferjumál hefur vakið mjög athygli manna, sem búa á Vestur- og Norðurlandi, og einnig um Borgarfjörð, og eru við það tengdar, eftir því sem mér bezt skilst, vonir um það, að þetta gæti bætt úr samgöngum á þessu sviði og dregið mikið úr kostnaði við samgöngur milli Norður- og Vesturlands annars vegar og Reykjavíkur hins vegar með því að stytta leiðina, samanborið við það að fara fyrir Hvalfjörð, auk þess sem sú leið er mjög ótrygg að vetrarlagi, a. m. k. í því ástandi, sem vegurinn nú er í við innanverðan Hvalfjörð. Þess er því að vænta, að það verði greitt úr um þetta atriði, og auðvitað verður þannig frá þeim skilyrðum gengið, sem sett verða um réttindi til skipsmanna á þessum ferðum, að fullt öryggi sé, en þó ekki gengið lengra en nauðsynlegt getur talizt til þess að gera rekstur ferjuskipanna ekki um of kostnaðarsaman.