Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta um breyt. á l. frá 1922, um rétt til fiskveiða í landhelgi, er ekki nýmæli. Með frv., sem samþ. var 13. maí 1966, var gert ráð fyrir því, að sams konar heimild yrði veitt og hér er farið fram á, en það frv. hafði lögbundinn gildistíma og féll úr gildi á síðastliðnu ári. Það er lagt til að endurnýja þær heimildir, sem frv. veitir, ásamt því að rýmka nokkuð, frá því sem fyrrgreint frv. hafði gert ráð fyrir, það er að segja, að nú er heimilt að taka við afla af togveiðiskipum, sem áður var fyrirmunað samkvæmt þessum gömlu lögum. Það fer vart á milli mála, að aðstæður frá 1922 eru svo gjörbreyttar, að við þurfum nú ekki að búa við þann ótta, sem mjög eðlilega bjó með mönnum þá, um yfirráðarétt, eða réttara sagt um yfirtöku, erlendra manna á íslenzkum fiskiðnaðarstöðvum í landinu. Þrátt fyrir ýmiss konar mótlæti á þeim áratugum, sem síðan eru liðnir, þá er sú hætta tvímælalaust ekki fyrir hendi. Enn fremur hefur það komið fram nú, síðan við eignuðumst stærri og fullkomnari fiskiskipaflota, að það hefur valdið okkur dálitlum erfiðleikum erlendis að fá löndunarrétt fyrir skip okkar þar, vegna þess að sams konar heimild hefur ekki verið í íslenzkum lögum. Breyt. frá þessum tímabundnu lögum, sem ég áðan minntist á, er því fyrst og fremst sú, að þessi lög eru ekki tímabundin, og í öðru lagi, að nú má veita móttöku afla, þó að hans sé aflað með botnvörpu. Ég tel heldur ekki þörf á því, að skýra þetta frv. frekar, en minni á það, að það hefur valdið töluverðum erfiðleikum að fá löndunarrétt fyrir skip okkar erlendis - sem í vaxandi mæli hafa nálgazt fjarlægari mið og því nálgazt strendur annarra landa meira en heimalands síns - þar sem við höfum ekki getað bent á, að sams konar eða gagnkvæm réttindi væru hér í okkar l. Frv. þetta gerir ráð fyrir því, að gagnkvæm réttindi komist á í þessum efnum. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umræðu vísað til 2. umræðu og háttv. sjútvn.



Herra forseti. Frv. þetta er flutt til staðfestingar á brbl., sem út voru gefin 31. des. s. l., um atvinnuleysistryggingar. Forsenda þeirra brbl. var sú, að hinn 16. marz s l. var gefin út af hálfu ríkisstj. yfirlýsing, þar sem m. a. var heitið, að ríkisstj. mundi beita sér fyrir hækkunum á bótagreiðslum vegna atvinnuleysis og öðrum lagfæringum á bótaupphæðum. Athugun aðila á málinu lauk hins vegar ekki það tímanlega, að hægt væri að leggja frv. fram á Alþ. og afgr. það, áður en jólaleyfi alþm. hófst, og fyrir því voru brbl. sett. Þau fjalla um allumtalsverða rýmkun á bótarétti í atvinnuleysistryggingunum. Það fjallar þó eingöngu um breytingar á þeim kafla laganna. Efni frv. er öllum hv. alþm. þegar kunnugt af blaðaskrifum, sem um það hafa orðið, og tel ég því óþarft að rekja einstakar greinar frv. Eins og ég áðan sagði, er um allverulega hækkaðar bætur að ræða og rýmkun á bótarétti, eins og fram kemur í skýringum með frv. Ég vil enn fremur lýsa því yfir, að samkv. ósk aðila vinnumarkaðarins var talin nauðsyn á því, að allsherjarendurskoðun færi fram á l., sem of lengi hefur dregizt að framkvæmd yrði, og hefur rn. óskað eftir því, að Alþýðusamband Íslands, Vinnuveitendasambandið og Samband ísl. sveitarfélaga tilnefni hvert um sig einn fulltrúa til endurskoðunar á þessum l. að öðru leyti en því, sem frv. þetta gerir ráð fyrir. Ég hef þess vegna ekki talið, að það ætti að hraða afgreiðslu þessa frv., fyrr en séð verður, hvort þessari endurskoðun getur orðið lokið það tímanlega, að tillit mætti til hennar taka við endanlega afgreiðslu málsins. En um það verður ekki sagt á þessu stigi málsins, hvað þessi endurskoðun tekur langan tíma. Það er ósk fyrrgreindra aðila, að sá tími verði sem allra skemmstur, og hugsun þeirra er sú að ljúka því þannig, að þing geti afgr. þær breyt., sem út úr endurskoðuninni kunna að koma. Ég legg svo til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til hv. heilbr.- og félmn.