Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur tekið til meðferðar frv. til l. um bráðabirgðafjárgreiðslur úr ríkissjóði og heimildir til lántöku á árinu 1980. N. hefur rætt efni þess og leitað upplýsinga og í því skyni komu fulltrúar fjmrn. á fund nefndarinnar. N. leggur til að frv. verði samþ. með þeim breytingum sem fram koma á þskj. 62. Þær breytingar eru þess eðlis, að við 1. gr. frv. sé bætt, en hún orðaðist þannig: „Þar til fjárlög fyrir árið 1980 taka gildi er ríkisstj. heimilt að greiða úr ríkissjóði til bráðabirgða“ o.s.frv. Þar komi inn: „Þó ekki lengur en til 15. febr.,“ þ.e.a.s. nefndin leggur til að þessi greiðsluheimild til handa ríkisstj. vari ekki lengur en til 15. febr., og væntanlega verður þá að taka til endurskoðunar hvort sé nauðsynlegt að framlengja heimildina ef fjárlög hafa þá ekki verið samþykkt. Í öðru lagi leggur n. til að breyting verði gerð á 3. gr. frv., en greinin hljóðaði þannig: „Fjmrh. f. h. ríkissjóðs er heimilt að taka lán allt að 12 milljörðum kr, á árinu 1980 og verja andvirði þess í samráði við fjvn.“ o.s.frv. Þar komi: „Fjmrh. f.h. ríkissjóðs er heimilt að taka lán allt að jafnvirði 12 000 millj. kr. í erlendum gjaldeyri á árinu 1980 og verja andvirði þess að fengnu samþykki fjvn.“ N. telur eðlilegt, eins og nú er málum komið, að fjvn. taki þessa ráðstöfun til meðferðar og fari engin ráðstöfun fram nema að fengnu samþykki fjvn. Á nefndarfundi í morgun var upplýst að þau mál, sem einkum þyrfti fjármagn til í jan. og febr., væru þessi: Til vegagerðar 1500 millj., vegna Grundartanga 100 millj., vegna Landsvirkjunar 263 millj., vegna járnblendiverksmiðju 195 millj., eða samtals í A-hluta 2058 millj. Í B-hluta: Byggðasjóður 1000 millj., Lánasjóður ísl. námsmanna 700 millj., Ríkisútvarp 250 millj., Rafmagnsveitur ríkisins 1000 millj., byggðalina 1500 millj., dreifikerfi 100 millj., byggðalína, skuldir, 1200 millj., Póstur og sími 400 millj., jarðstöð 468 millj. og endurlán 34 millj., eða samtals í A- og B-hluta 8711 millj. Þar að auki hitaveitur 1500 millj., Orkubú Vestfjarða 250 millj., ýmislegt 139 millj. eða samtals 10 600 millj. N. hefur út af fyrir sig ekki gert neina athugun á eða lagt neitt mat á hvaða nauðsyn væri hér á, en það verður aðsjálfsögðu verkefni fjvn. og fjmrn. og fjmrh. að fjalla nm það. En í þessu skyni er talið nauðsynlegt að taka 12 milljarða lán, m.a. vegna þess að talið er hagstætt að hæfileg fjárhæð í þessu skyni sé u.þ.b. 30 millj, dollara, t.d. upp á lántöku erlendis, og sú lántaka sé a.m.k. vegna fyrstu tveggja mánaða ársins. Það er náttúrlega mikilvægt að þessi lántaka sé sem hagkvæmust fyrir þjóðarbúið. Varðandi ríkissjóð var upplýst í n. nú í morgun, að gerð hefur verið greiðsluáætlun fyrir ríkissjóð í jan. og febr. Þar er gert ráð fyrir að tekjur ríkissjóðs verði í janúarmánuði 19 milljarðar og 97 millj. kr., en gjöld 26 milljarðar og 525 millj. eða rekstrarhalli í janúarmánuði 7 milljarðar 428 millj., en í febrúarmánuði verði tekjur 22 milljarðar og 5 millj. kr. og gjöld 27 milljarðar og 876 millj. eða rekstrarhalli 5 milljarðar 871 millj. Það er því ljóst að til þess að mæta rekstrarhalla fyrstu tvo mánuðina mun ríkissjóður þurfa að stofna til viðskiptaskuldar við Seðlabankann. Er veitt heimild til þess í 2. gr. frv. að ríkissjóður stofni til tímabundins yfirdráttar á aðalviðskiptareikningi ríkissjóðs hjá Seðlabankanum eins og áður, en þannig er háttað á þessum árstíma að óhjákvæmilegt er að stofna til slíkra skulda. Ég tel ekki ástæðu, herra forseti, að gera frekari grein fyrir máli þessu, en vil aðeins ítreka að n. leggur til að frv. verði samþ. með þeim breytingum sem ég hef nú þegar gert grein fyrir.



Herra forseti. Eins og kom fram þegar ég mælti fyrir frv. því sem hér er komið til 2. umr., var ég frá upphafi fús til að fallast á breytingar eins og þær sem gerðar hafa verið á frv. í hv. fjh.- og viðskn. og er mjög sáttur við niðurstöður n. Vera má að Alþ. það sem kemur saman að loknu jólaleyfi þurfi að taka málið upp að nýju, ef ekki reynist unnt að afgreiða fjárlög fyrir 15. febr., og verið getur að þá þurfi að framlengja bráðabirgðafjárgreiðsluheimildina til ríkisstj. eitthvað lengur, en þetta er þó alla vega til að ýta á að Alþ. og fjvn. hraði störfum sínum eftir föngum. Ég vil aðeins láta það koma fram í sambandi við þá breytingu sem gerð er á 3. gr., að e.t.v. væri ástæða til fyrir hv. fjvn., sem er fjölmenn og skipuð mönnum víðs vegar að af landinu, að taka til athugunar á fundi sínum hvort hægt væri að fallast á að undirnefnd fjvn. fengi umboð n. til að samþykkja fyrir hönd n. framkvæmdir á vegum ríkissjóðs og ríkisfyrirtækja og endurlán til samtaka á þeirra vegum, sem eru skilyrði fyrir því að fjmrn. geti veitt umbeðna fyrirgreiðslu, vegna þess að mér er kunnugt um að mjög fljótlega um og eftir áramót, jafnvel á milli jóla og nýárs, þarf að svara ýmsum aðilum, t.d. bæði Orkubúi Vestfjarða, Hitaveitu Akraness og Borgarfjarðar og fleiri aðilum sem þurfa að fá tafarlaus svör við því hvort þeim sé heimilt að stofna til lántöku eins og gert er ráð fyrir í 3. gr. Þá getur verið torvelt að kalla saman fjvn. alla, sem eins og kunnugt er er skipuð 9 mönnum víðs vegar að af landinu. Ég vil því beina því til formanns fjvn. og til fjvn., hvort hún gæti ekki á fundi sínum tekið til athugunar að veita undirnefnd fjvn. þá heimild, sem hér er gert ráð fyrir, til þess að samþykkja fyrir hönd fjvn. slíkar fyrirgreiðslur. Ég held að ekki væri gott ef það kæmi upp að svara þyrfti erindum af þessu tagi, sem brýn nauðsyn væri að svara, og það væri ekki hægt af þeirri einföldu ástæðu að torvelt væri að ná saman þeirri nefnd sem verður að samþykk)a slík erindi til þess að við beiðninni sé hægt að verða. Ég vil því gjarnan beina því til fjvn., hvort hún geti fallist á að undirnefndin hafi umboð til slíks frá fjvn.



Herra forseti. Ég vil að það komi strax fram vegna þessarar óskar hæstv. fjmrh., að mér sýnist vera fullkomið álitamál hvort rétt sé að undirnefnd fjvn. fái af hendi n. það umboð sem hann var að minnast á. Það, sem við gerum ráð fyrir í þeirri brtt. sem hv. fjh.og viðskn. gerir, er að fjvn. öll fari yfir þessi atriði. Ég vil að það sé mjög skýrt af minni hálfu a.m.k. að ég tel ekkert sjálfgefið að hv. fjvn. eigi að veita þessu valdi til undirnefndar sinnar.



Herra forseti. Ég mæli fyrir nál. á þskj. 60 frá heilbr.- og trn. um eftirlaun til aldraðra. Í fjárhagsákvæði 3. tölul. 25. gr. frv. er ákvæði um að Atvinnuleysistryggingasjóður standi undir hluta kostnaðar vegna II. kafla frv., en í grg, með frv. um eftirlaun til aldraðra segir að öðrum útgjöldum verði létt af sjóðnum að sama skapi og muni frv. þess efnis lagt fram á Alþ. innan skamms. í n. voru skiptar skoðanir um að þessi aths. í grg. tryggði að ekki yrðu lagðar auknar byrðar á Atvinnuleysistryggingasjóð. Samstaða náðist þó í n. um að mæla með samþykkt frv. með eftirfarandi ákvæði til bráðabirgða: „Þrátt fyrir ákvæði 3. tölul. 25. gr. skal ríkissjóður standa undir hluta Atvinnuleysistryggingasjóðs af greiðslu eftirlauna samkv. II. kafla laga þessara, þar til lög hafa verið sett, sem létta af sjóðnum skyldu hans til greiðslu atvinnuleysisbóta í fæðingarorlofi.“ Með ákvæði þessu er ótvírætt tekinn af allur vafi um að ekki verði lagðar neinar auknar byrðar á Atvinnuleysistryggingasjóð, en í ákvæðinu felst að létt verði af sjóðnum fæðingarorlofi, sem verið hefur þar mjög þungur baggi, áður en fjármögnun Atvinnuleysistryggingasjóðs komi til samkv. II. kafla laga um eftirlaun til aldraðra. Ætla má að kostnaður Atvinnuleysistryggingasjóðs á næsta ári vegna fæðingarorlofs verði um 1000–1200 millj, kr., en áætlaður kostnaður hans vegna eftirlauna aldraðra um 450 millj. Er hér því um verulega minni kostnað að ræða fyrir Atvinnuleysistryggingasjóð. Heilbr.- og trn. leggur áherslu á að afgreiðslu frv. verði hraðað og þetta mikilvæga réttindamál verði að lögum nú fyrir þinghlé.



Herra forseti. Ég vil gera örstutta grein fyrir ástæðunni til þess, að ég dreg til baka brtt. mína sem var lögð fram í dag við frv. um eftirlaun til aldraðra. Það var ljóst í heilbr.- og trn. Nd. að öflug andstaða var gegn álögum þeim á Atvinnuleysistryggingasjóð sem upphaflega frv. gerði ráð fyrir. Þegar till. mín kom fram lýstu hv. þm. Sjálfstfl. sig samþykka henni. Nú hefur hins vegar verið lagt fram ákvæði til bráðabirgða sem efnislega er í samræmi við till. mína, svo að við Alþb.-menn munum styðja frv. eins og það nú liggur fyrir með hinu nýja ákvæði til bráðabirgða. Þetta ákvæði léttir umræddum álögum af Atvinnuleysistryggingasjóði og gengur raunar lengra. Það gefur fyrirheit um að atvinnuleysisbætur í fæðingarorlofi fari nú loksins út úr Atvinnuleysistryggingasjóði. Við getum því vel við þetta unað. Ég þakka fyrir það tillit sem tekið hefur verið til skoðana okkar.



Herra forseti. Ég vil lýsa ánægju minni með skjót og vel unnin störf heilbr.og trn. og þakka henni fyrir. Ég er mjög ánægður með þessa niðurstöðu.



Herra forseti. Vegna þess, sem komið hefur fram í þessum stuttu umr. að þessu sinni, og vegna þess, sem fram kom við 1. umr. málsins, sé ég ástæðu til að fara nokkrum orðum um þetta mál og þó sérstaklega til að leiðrétta hv. 8. landsk. þm. vegna þeirra orða sem féllu í ræðu hennar um að undir till. hennar hafi sjálfstæðismenn tekið í heilbr.- og trn. Að sjálfsögðu var tekið undir hana, vegna þess að hún var í beinu samræmi við þær aths. sem hér höfðu komið fram við 1. umr. málsins. Sú till. var jafnframt í beinu samræmi við það sem fram hafði komið í aths. stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóðs strax á s.l. vori, en þá átti fulltrúi Sjálfstfl. fulla aðild að þeirri samþykkt. Þegar boðað var til fundar til að kjósa formann og varaformann í heilbr.- og trn. og það hafði verið gert var þetta mál tekið fyrir. Þá kom strax fram till. frá nýkjörnum formanni n., þar sem var harla óljóst loforð um að viðkomandi ráðh. eða núv. ríkisstj. mundi beita sér fyrir mjög 6tiltekinni fyrirgreiðslu ríkissjóðs til að standa undir hugsanlegum kostnaði sem lenti á Atvinnuleysistryggingasjóði, eða eitthvað á þá leið var þetta orðað af munni formanns, sem var ekki hægt að gera betur þá því að formaðurinn hafði ekki með sér skriflega till. á þeirri stundu. En þá benti ég strax á að að sjálfsögðu væri rétt að við tækjum okkur tíma til þess að athuga skoðanir og álit stjórnar Atvinnuleysistryggingasjóðs á málinu svo og þeirra aðila sem málið varðaði, sem eru að sjálfsögðu samningsaðilarnir sem stóðu að því að samkomulag um eftirlaun aldraðra var gert á sínum tíma. Þetta samkomulag var gert á tímum ríkisstj. Sjálfstfl. og Framsfl. og fór þá strax til athugunar. Að vísu var búinn að vera mikill undanfari að því innan verkalýðshreyfingarinnar. Ég vil leyfa mér að halda því fram, að það, sem þá gerðist í þessum málum, hafi e.t.v. verið eitt með fyrstu jákvæðu sporunum í þá átt á vegum fólksins sem hefur í samningum og af fé sínu knúið fram þessa þýðingarmiklu lífeyrissjóði, - verið fyrsta vitlega sporið sem stigið hafi verið á þeirra eigin vegum þegar menn buðust til að stuðla að því að þeim, sem væru út undan í þjóðfélaginu, undanskildir þessum tryggingum, væri hjálpað til að ná til þeirra. Það er því allkaldranalegt að hugsa til þess, að ríkisstj. eftir ríkisstj. skuli vefja málinu um höfuð sér ítrekað, og er ég ekki að undanskilja neina ríkisstj. í því efni, það skuli komið þannig fram að það sjálfsagða mál nái ekki fram, þegar þeir aðilar, sem kannske síst skyldi, bjóðast til að leggja hluta af eigin fé til að koma á móti þessum kostnaði sem fjölmargir í þjóðfélagi okkar hafa af fé skattborgaranna og hafa haft um langan tíma. Þetta er, eins og ég segi og vil endurtaka, fyrsta sporið til þess að öll þjóðin geti búið við verðtryggðan lífeyri í ellinni. En það er eins og oft áður með blessað gamla fólkið okkar, að það er talað stundum og oftast mikið um allt sem þurfi að gera fyrir það, en þegar kemur að því að standa við það virðist vera nokkru þyngra að ná því fram. Ég bað um frest í gær á nefndarfundinum fram eftir degi vegna þess að boðaður hafði verið fundur í stjórn Atvinnuleysistryggingasjóðs og ég vildi sannfærast um það þar, hvort nokkur breyting hefði orðið á afstöðu í stjórn sjóðsins, en á s.l. vori mótmælti stjórnin, sem er þingkjörin að hluta, en skipuð fulltrúum Alþýðusambands og vinnuveitenda að hinum hlutanum, mjög harðlega því að þessi baggi væri lagður á sjóðinn til viðbótar því sem áður hefur verið á hann lagt, sérstaklega þó að lagður væri á hann sá baggi að koma til móts við og greiða fyrir fólk sem aldrei hefur borgað krónu til Atvinnuleysistryggingasjóðs. Að sjálfsögðu mun sjóðurinn, vegna þess að um það var gert samkomulag af stórum hluta þeirra sem að honum standa á sínum tíma, standa við að greiða með því fólki sem fellur undir I. kafla þessa frv. til l. um eftirlaun til aldraðra. Stjórnin mótmælti hins vegar algerlega að taka á sig nýjar kvaðir og taldi og telur enn að nauðsynlegt sé, eins og reyndar var fyrirheit um strax í byrjun þegar hinum þýðingarmikla áfanga var náð um fæðingarorlof verkakvenna, að þeim kvöðum yrði smám saman létt af Atvinnuleysistryggingasjóði, hann væri aðeins þarna að létta undir þangað til öllum konum á Íslandi væri tryggður sá réttur, en þeim bagga yrði létt af sjóðnum og sú kvöð féll síðan á almannatryggingar. Það hefur ekki enn verið gert. Það var eitt af grundvallarskilyrðum stjórnar sjóðsins, að til þess að rétta við slæman fjárhag hans væri þessum bagga létt af honum. Ég mun koma betur að því síðar í máli mínu. Á fundi í stjórn sjóðsins í gær var því lýst yfir af öllum stjórnarmönnum, að þeir hefðu ekki breytt um skoðun í þessu máli, og vitnuðu til yfirlýsingar hæstv. ráðh. um að fæðingarorlofinu yrði létt af sjóðnum á næstunni. En þegar frv. kom fram og þegar formaður heilbr.- og trn. mælti með því að við samþykktum það eins og það kemur fyrir, þ. á m. 3. tölul. 25. gr., og það með mjög lauslegri till. þess efnis að greiðslur komi ekki til úr Atvinnuleysistryggingasjóði nema samsvarandi léttir fáist á fæðingarorlofi sem greitt er úr sjóðnum, töldum við sjálfstæðismenn að þetta gæti ekki verið þannig. Þá lagði hv. 8. landsk. þm. till. um að hlutur Atvinnuleysistryggingasjóðs yrði greiddur alfarið úr ríkissjóði. Ég taldi rétt, og á það féllust meðnm. mínir, fulltrúar Sjálfstfl., að sú till. væri raunhæfari og hún væri í samræmi við það samkomulag sem gert hefði verið á milli aðila og við aðila og að við yrðum að koma á móti þeim sjónarmiðum sem kæmu fram frá stjórn Atvinnuleysistryggingasjóðs, hafandi í huga fjárhagsstöðu sjóðsins sem hefur auðvitað á undanförnum árum farið mjög versnandi vegna pinkla og bagga sem í sífellu er verið að leggja á þann sjóð. En það hefur verið mjög hátt í huga mjög margra hv. þm. og ráðamanna á undanförnum árum, að þessi sjóður væri ótæmandi og hægt væri að ganga í hann hvenær sem væri þegar eitthvað þyrfti að gera til að bæta um í hinum ýmsu þáttum félagsmála hér á landi. Þessu fordæmi hefur kannske aldrei verið tryggilega fylgt síðustu misserin, þegar kaupskapurinn hefur verið hvað mestur með hin áunnu félagslegu réttindi verkafólks, sem hafa gengið kaupum og sölum yfir búðarborð stjórnmálaflokkanna að undanförnu, en það ver8ur bara ekki í sambandi við þetta mál, því að ekki er hægt að leggja meira á sjóðinn, eins og ég sagði áðan. Það hefur oft verið vitnað til þess um borð í íslenska flotanum, að fyrstu fréttir, sem skipshöfn heyrir, heyrist oft frá matsveininum. Við heyrðum það á fundi í fyrradag í hv. d., og voru það upplýsingarfrá einum starfsmanni Tryggingastofnunar ríkisins, að fyrir lægju gögn um að búið væri að ofáætla tekjur Atvinnuleysistryggingasjóðs fyrir árið 1979 um upphæð sem næmi 1.4 milljörðum. Þetta var upplýst áður en löglega kjörin stjórn sjóðsins fékk nokkuð um þetta að vita, en þetta kom fram á fundi í gær. Það vakti satt að segja undrun stjórnarmanna, að þeir höfðu ekki fengið að vita um þetta áður og til viðbótar skyldi einmitt standa þannig á að þessi fjórðungshækkun tekna í áætlun fram yfir það, sem fyrir var séð að mati starfsmanna Tryggingastofnunarinnar, skyldi allt í einu liggja fyrir þegar átti að reyna að fá Alþingi Íslendinga til að samþykkja frv. til l. á þennan veg. Ég tel að það sé skylda, ef einhvern tíma hefur verið siðferðileg skylda hjá rannsóknarmönnum Alþingis, að athuga hvaðan slík áætlanagerð er upprunnin og hvort hún kannske hafi orðið til þess að fá Alþingi Íslendinga til að leggja nýja bagga á Atvinnuleysistryggingasjóð. Það hefur, guði sé lof, nú komið í ljós að þetta mun ekki vera nema rúmur milljarður, en það mun einmitt nægja fyrir þeim nýju böggum sem með frv. óbreyttu átti að leggja á sjóðinn. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að hafa mörg fleiri orð um þetta, vegna þess að við höfum tekið þá ákvörðun að tefja ekki mál sem hér eru lögð fram. Hins vegar vil ég aðeins undirstrika að þessi mál, eftirlaun aldraðra, hafa verið áhugamál sjálfstæðismanna og okkur kappsmál að þau næðu fram að ganga. Það sýnist auðvitað sitt hverjum um hvaðan á að afla tekna fyrir nauðsynlegum útgjöldum, svo staðið verði undir slíkum tryggingum. Ég tel að verkalýðshreyfingin og reyndar vinnuveitendur líka hafi komið vel og drengilega á móti með samkomulagi sínu og með gerð sinni og það sé siðferðileg skylda Alþingis að koma eins á móti því fólki sem á hvergi höfði sínu að halla. En það er ekki hægt að ætlast til þess, að þeir sjóðir, sem kannske verða til eftir langa og stranga kaupgjaldsbaráttu, geti borið uppi öll félagsleg vandamál ákveðinna sviða sem upp koma í þjóðfélaginu. Á ég þá að sjálfsögðu við það fólk sem þarna kemur til viðbótar og fellur undir II. kafla þessa frv. Það er auðvitað skylda ríkissjóðs og sveitarfélaganna, sem í mörgum tilfellum hafa notið teknanna af arðbærri vinnu þessa fólks á liðnum áratugum og kannske haft það í vinnu hjá sér jafnframt, alla vega margt að koma vel á móti á efri árum og leggjast á árina með til þess að þetta geti orðið. Ég rakti þann fund, sem var í n. í gærmorgun, en síðdegis var aftur fundur og þá vitnaði formaður nefndarinnar til samkomulags sem hafði verið gert 27. sept. í ríkisstj. Ekki batnaði málið þá að mínu mati, því að þá var vitnað til bókunar ríkisstj. sem hafði verið samþykkt í sambandi við þetta mál. Bókunin er þannig, með leyfi forseta: „ Ríkisstj. samþykkir að beita sér fyrir því, að frv. til l. um eftirlaun aldraðra verði samþykkt sem lög á haustþinginu og taki gildi frá og með næstu áramótum. Í því sambandi mun ríkisstj. beita sér fyrir því að greiðslum fæðingarorlofs verði létt af Atvinnuleysistryggingasjóði og færðar yfir á atmannatryggingar, enda er það einróma tillaga þeirrar nefndar, sem annars vegar hefur unnið að endurskoðun laga um Atvinnuleysistryggingasjóð og hins vegar að endurskoðun laga um atmannatryggingar.“ Þetta er auðvitað alveg jafnloðið og ekkert út úr því að hafa, enda er það bókað aðeins nokkrum klukkustundum áður en þeir, sem vitna til þessa máls núna, kveiktu í þeim tundurþræði sem sprengdi sömu ríkisstj. í loft upp. Ég fæ því ekki séð hvernig hægt er að vitna til slíkra hluta fyrir okkur, sem utan stóðu þar, og fá okkur til að gera slíka samþykkt frá slíkri ríkisstj. að einhverju heilögu orði fyrir okkur eða þingheim til að fara eftir. Ég sé svo ekki ástæðu til, hverra forseti, að hafa fleiri orð um þetta. Ég vildi aðeins láta þessi orð koma hér fram vegna þess að ég er stjórnarmaður í Atvinnuleysistryggingasjóði. Það er hins vegar annað mál, að fullkomin ástæða er til að fá hér fram, þótt ég sé ekki að óska eftir því við hæstv. ráðh. núna, þær till. sem uppi eru um breytingar eða fyrirhugaðar breytingar, sem verða lagðar fyrir þingið, á Atvinnuleysistryggingasjóði. Áður var Atvinnuleysistryggingasjóði fært að tryggja innheimtu sína hjá sveitarfélögunum með því að skuldajafna með lánum sem sjóðurinn gat um langt árabil lánað sveitarfélögum, einstaklingum og öðrum atvinnurekstri. Meðan það var hægt var skuldajafnað og gerð krafa til þess að sveitarfélögin stæðu við framlag sitt. Nú er slíkt úr sögunni og nú er svo komið að það standa ekki aðeins milljónatugir, heldur jafnvel hundruð millj. úti sem vangreitt framlag frá sveitarfélögunum. Við þetta verður auðvitað ekki unað þegar það er haft í huga að útgerðin, sem víða berst í bökkum, og reyndar allur atvinnurekstur verður að greiða sitt framlag mánaðarlega til sjóðsins. Samkv. fyrirmælum um greiðslur opinberra aðila eiga sveitarfélögin að greiða framlag sitt eftir að manntalsgjöld hafa verið ákveðin, - mig minnir að ákvæðin séu eitthvað á þá leið, - en þetta er dregið vegna þess að það eru engin ákvæði um dráttarvexti og ekkert aðhald um innheimtuna, eins og þegar lánveitingar voru frá sjóðnum. Og það merkilega við þá skrá, sem liggur fyrir um skuldara, er að þau sveitarfélög, sem virðast búa við mestu atvinnuna og hafa mestu veltuna heima fyrir og fá mest úr sjóðnum, ekki í atvinnuleysisbætur, heldur í fæðingarstyrki, - það er mikið og fjörugt athafnalíf á þessum stöðum, - eru skuldugust við Atvinnuleysistryggingasjóð. Ég held að þegar ráðh. gefur þinginu skýrslu um þetta og vonandi leggur fram frv. um breytingar sem nauðsynlegar eru orðnar, og margir eru einnig sammála um ákveðnar breytingar sem ættu að geta gengið fyrir sig og komist í gagnið, þá verði það örugglega fróðlegt fyrir þingheim að fá yfirlit yfir hvernig þessi mál standa hjá Atvinnuleysistryggingasjóði. Ég vil svo aðeins árétta það sem kemur að sjálfsögðu fram í nál., að við fulltrúar Sjálfstfl. erum sammála því og mælum með að þetta frv. gangi í gegn með þeirri breytingu sem hv. formaður n. lýsti áðan.



Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að fjalla efnislega um þetta mál við þessa umr., ekki síst vegna þess að hv. síðasti ræðumaður gerði málinu mjög góð skil og í þeim anda sem ég hefði vel getað hugsað mér að tala sjálfur. En þannig stendur á um þetta mál, að það var notað mikið í kosningabaráttunni af Alþfl.-mönnum að við Alþb.-menn og einkum ég persónulega hefðum stöðvað þetta mál í þinginu í fyrra. Það kom einnig fram í ræðu hv. 1. þm. Vestf. við fyrri umr. að ég hefði komið í veg fyrir að þetta mál kæmist í gegn á næstsíðasta þingi, í vor, með því að leggja til að því yrði vísað til ríkisstj. Sannleikurinn um afgreiðslu málsins á síðasta vori er að fundur var haldinn í heilbr.- og trn. síðasta þingdaginn, sama daginn og þingi var slitið, þá um morguninn, og þá skiluðum við á sama tíma nál., ég fyrir hönd minni hl. og, að því er mig minnir, hv. þm. Vilmundur Gylfason fyrir hina.

Nei.

Það hefur þá kannske verið hinn Vilmundurinn þarna, hv. þm. Matthías Bjarnason. Ég sé nú ekki mikinn mun á því.  Till. um ákvæði til bráðabirgða, sem fylgir nú afgreiðslu þessa frv. og gerir kleift að hægt er að afgreiða málið án sundurþykkis í þinginu, sýnir í fyrsta lagi að það var slæm hugmynd í upphafi að leggja byrðar á Atvinnuleysistryggingasjóð þegar lögum um fæðingarorlof var böðlað í gegnum þingið af hv. 1. flm. þess máls. En þessi till. sýnir líka að málið var alls ekki nægilega vel undirbúið á þinginu í fyrra og það var ekki heldur nægilega vel unnið. Á því voru þeir gallar sem urðu til þess að komið hafa hér fram dylgjur frá hv. þm. Matthíasi Bjarnasyni og fleiri. En þessi till. sýnir einnig að það var réttmætt af minni hálfu að skila þessu nál. eins og það leit út við afgreiðslu málsins á s.l. vori. Herra forseti. Ég vil ekki verða til að tefja afgreiðslu þessa máls að þessu sinni fremur en í fyrra. En að lokum vil ég segja að ég fagna því að þetta mál skuli fá hér afgreiðslu. Það er mikið jafnréttis- og nauðsynjamál fyrir það fólk sem nýtur góðs af. Ég vil lýsa sérstaklega ánægju minni yfir að þetta skuli ganga svona vel, og ég mun styðja frv. að sjálfsögðu.



Herra forseti. Ég ætla ekki að lengja mjög þessar umr. Síðasti ræðumaður virðist hafa haft samviskubit eftir frammistöðuna í vor í sambandi við þetta mál. Þeir voru tveir sem vildu vísa því til ríkisstj., fulltrúar Alþb. og Framsfl. Þetta mál var þó búið að fá mjög ítarlega meðferð í Ed. og ná samkomulagi þar um málið, og víðtækt samkomulag var um afgreiðslu málsins líka í Nd., þar sem fulltrúar Sjálfstfl. og Alþfl. mæltu með afgreiðslu málsins. Hins vegar er það rétt hjá hv. þm., að tími var orðinn naumur vegna þess að n. klofnaði um afgreiðslu málsins. Ef n. hefði skilað samhljóða áliti er ég alveg hárviss um að forseti d. hefði tekið málið fyrir og það verið afgreitt við 2. og 3. umr. og orðið að lögum. En síðan hefur engin breyting orðið á frá því sem við lögðum til í meiri hl. nefndarinnar. Ég ætla ekki að fara að karpa við þennan hv. þm. um þetta atriði, en ég gleðst þó yfir hverjum einum syndara sem iðrast og vill bæta ráð sitt.



Herra forseti. Það er aðeins örstutt aths. vegna þeirra orða sem féllu hjá hv. 4. þm. Suðurl. varðandi fæðingarorlofið, því hafi verið böðlað hér í gegn, að mér skilst, með mikilli frekju og hávaða. Svo var alls ekki. Það hlaut sína þinglegu meðferð og gekk venjulega leið eins og þingmál gera. Mér sýnist að það séu miklu frekar önnur og nýrri mál sem falla undir þessa skilgreiningu hv. þm. en þetta mál, sem er orðið nokkuð langt síðan hér var í þingsal til umræðu, fæðingarorlofið, þó að það sé náttúrlega alltaf ferskt í huga hv. þm. vegna þess að umbjóðendur hans a.m.k. þurfa á því að halda. En ég vil aðeins með örfáum orðum benda á að það er nokkuð ólíkt þarna um að vera og það er ólíkt aðhafst í sambandi við þessi tvö frv. Annars vegar er fæðingarorlofið. Þar er um að ræða konur sem eiga aðild að Atvinnuleysistryggingasjóði. Það hefur verið greitt fyrir þær í þennan sjóð vegna aðildar þeirra að viðkomandi stéttarfélögum. Þær eru að leita í eigið tryggingarfé, þótt ég viðurkenni fúslega að sú trygging eigi ekki að vera til langframa undir atvinnuleysistryggingum. Þetta mál sem nú er fjallað um, á heima undir almannatryggingalögunum, ætti að vera þar ef við værum menn til þess að taka á því hér á Alþingi Íslendinga, og við eigum auðvitað að láta verða af því fyrst eða síðar. Það, sem hér skeður og greinir í milli, er að með frv. um eftirlaun aldraðra er verið að blanda óskyldu fólki saman við og verið að færa það undir Atvinnuleysistryggingasjóð þegar hann er vanbúinn að mæta skylduútgjöldum sínum, hvað þá nýjum. Ég man eftir því að ég var meðflm. að frv. um fæðingarorlof að vísu aftarlega á listanum, en ég varaði þá við að sjóðurinn mundi ekki þola nema mjög skamman tíma það álag sem þar væri að skapast. En ég hafði vissulega þá trú, að með þessu værum við að brjótast út úr þeim vítahring sem við erum í raun í enn þá, nema þetta er eina sporið sem við höfum reynt að stíga til þess að komast út úr honum, í sambandi við fæðingarorlof fyrir þær fjölmörgu konur sem ekki njóta þess, en eins og kunnugt er nutu þess ekki áður aðrar en þær sem hafa verið í þjónustu hins opinbera, sveitarfélaga og ríkis. Ég tel að brugðið hafi til hins verra, og á ekki aðeins við þá ríkisstj. sem átti þátt í að þetta samkomulag var gert, heldur líka næstu ríkisstj. sem tók við, sem var ríkisstj. hinna vinnandi stétta, vinstri stjórnin, sem var sprengd í loft upp í þingbyrjun í haust, og verður kannske enn þá versa þegar haft er í huga að næsta vinstri stjórn leggur hið sama til.



Herra forseti. Iðnn. Nd. hefur komið saman og fjallað um frv. þetta um verðjöfnunargjald af raforku. Nm. urðu ekki sammála um afstöðu til málsins, en meiri hl. n. hefur þá afstöðu sem fram kemur í nál. á þskj. 59. Um málið vil ég aðeins segja þetta: Öfugmæli er að kalla gjald þetta verðjöfnunargjald, þar sem það er prósentugjald og greiða þeir hæst sem fyrir greiða hæst raforkuverð. Gjald þetta kemur sérstaklega illa við samkeppnisiðnað og rýrir samkeppnisaðstöðu hans gagnvart innflutningi, en skattlagning á raforku er þegar orðin ærin. Við verðjöfnun raforku tala menn gjarnan um viðmiðun við taxta Rafmagnsveitu Reykjavíkur. Sá samanburður er ekki raunhæfur. Gjaldskrá Rafmagnsveitu Reykjavikur hefur lengi verið haldið niðri vegna áhrifa hennar á framfærsluvísitölu. Þetta veldur því að Rafmagnsveita Reykjavíkur hefur um árabil átt í erfiðleikum vegna erlendra lána sem tekin hafa verið vegna rekstrar. Að halda þannig niðri raforkuverði Rafmagnsveitu Reykjavíkur veldur auknum mun í raforkuverði í landinu og síðan er sá munur notaður sem réttlæting fyrir skattheimtu. Jafnframt vil ég benda á mótmæli borgarstjórnar Reykjavíkur gegn þessu gjaldi og mótmæli Sambands ísl. rafveitna. Frá Sambandi ísl. rafveitna hefur borist bréf til iðnn. Ed., sem ég vil, með leyfi forseta, lesa svo að hv. þm. sé kunnugt um efni þess. En það hljóðar svo: „Iðnn. Ed. Alþingis. Hr. Þorv. Garðar Kristjánsson, formaður. - Verðjöfnunargjald af raforku. Stjórn Sambands ísl. rafveitna vekur athygli á því, að nú hefur enn einu sinni verið lagt fyrir Alþingi frv. um framlengingu á lögum um verðjöfnunargjald af raforku. Snemma á þessu ári var gjald þetta stórhækkað, úr 13% í 19%. Urðu þá miklar umr. á Alþingi um málið og virtist veruleg andstaða ríkja gegn því og ekki síst hækkun gjaldsins. Í tíiðurlagi framsögu sinnar fyrir málinu 5. febr. s.l. sagði þáv. iðnrh., Hjörleifur Guttormsson: ,,Ég vil að endingu geta þess, að iðnrn. mun á þessu ári beita sér fyrir athugun á tekjuöflun og fleiri þáttum hjá Rafmagnsveitum ríkisins og þá m.a. huga að þeim tekjustofni sem hér er mælt með að á verði lagður til loka þessa árs. Að mínu mati þarf ríkissjóður að gera ráð fyrir að leggja Rafmagnsveitunum til eigendaframlag árlega, a.m.k. fyrst um sinn, sem svari til félagslegra þátta í framkvæmd fyrirtækisins.“ Ljóst var að leysa þurfti fjárhagsvanda fyrirtækja þeirra sem gjaldsins njóta. Töldu þm., eins og jafnan áður, að lengri tíma þyrfti til undirbúnings þessa máls og voru því lögin látin gilda til 31. des. 1979. Svo sem stjórnin hefur áður bent á, telur hún að leysa beri fjárhagsvanda Rafmagnsveitna ríkisins og Orkubús Vestfjarða á annan hátt, m.a. með beinum framlögum úr ríkissjóði. Þar sem þessi þunga skattheimta er lögð á í prósentum kemur hún harðast niður á þeim sem búa við hæst raforkuverð fyrir. Eiga önnur raforkufyrirtæki við mikinn fjárhagsvanda að etja, sem tæplega verður leystur með frekari hækkun á gjaldskrám. Má í því sambandi benda á Rafmagnsveitu Siglufjarðar, sem í vor óskaði eftir að fá verðjöfnunargjald í sinn hlut, þótt ekki væri nema þann hluta þess sem notendum hennar er gert að greiða. Kristján Jónsson og Hafsteinn Davíðsson taka fram, að þeir treysta sér þó ekki til að mótmæla gjaldi þessu meðan ekki koma til aðrar lausnir á fjárhagsvanda Rafmagnsveitna ríkisins og Orkubús Vestfjarða. Samband ísl. rafveitna. F.h. stjórnar Örlygur Þórðarson framkvæmdarstjóri“ Ég vil þá lesa nál. meiri hl. iðnn. Nd., með leyfi forseta, sem fram kemur á þskj. 59: „Við undirritaðir nm. erum andvígir verðjöfnunargjaldi af raforku eins og það hefur verið á lagt og tillaga er gerð um að áfram verði. Teljum við skattheimtu af raforkusölu orðna meiri en góðu hófi gegnir, en slík skattheimta kemur ekki síst illa við íslenskan iðnað. Raforkukostnaður er mikill þáttur í rekstrarkostnaði margra iðnfyrirtækja. Þessi mikla skattlagning skerðir samkeppnisaðstöðu þeirra gagnvart iðnaði annarra lands, sem íslenskur iðnaður þarf að keppa við. Ýmis fleiri rök mæla gegn verðjöfnunargjaldinu, sem nánari grein verður gerð fyrir í umr., en benda má á, að Samband ísl. rafveitna hefur eindregið lagst gegn þessu gjaldi svo og borgarstjórn Reykjavíkur. Við teljum að vanda Rafmagnsveitna ríkisins eigi að leysa á annan hátt en með slíku gjaldi. Eðlilegt er að skilja á milli félagslegra framkvæmda RARIK og arðbærra framkvæmda og að ríkissjóður standi undir fyrrnefndu framkvæmdunum með óafturkræfum framlögum. Á sama hátt þarf að greiða úr miklum og þungbærum skuldum fyrirtækisins. Með slíkum aðgerðum mætti tryggja æskilega jöfnun á raforkuverði og koma í veg fyrir hallarekstur fyrirtækisins. Vegna hinna sérstöku aðstæðna í íslenskum stjórnmálum í dag, sem m.a. hafa í för með sér óvissu um afgreiðslu fjárl., Viljum við ekki hefta framgang þessa máls að þessu sinni, enda yrði fjárhag RARIK og Orkubús Vestfjarða með því stefnt í óvissu. Við munum því ekki greiða atkv. gegn frv. Alþingi, 20. des. 1979.“ Og undir þetta nál. rita Birgir Ísl. Gunnarsson, Jósef H. Þorgeirsson, Friðrik Sophusson, Guðmundur G. Þórarinsson.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir áliti minni hl. iðnn. sem liggur fyrir á þskj. 58, og ég vil byrja á því að lesa þetta nál. sem er ekki margort, með leyfi forseta: „Minni hl: n. er efnislega samþykkur frv. og mælir með samþykkt þess. Hins vegar leggur minni hl. áherslu á að hluti af tekjum af verðjöfnunargjaldinu verði notaður til að ná fram verðjöfnun frá því sem nú er á töxtum til heimilisnotkunar og iðnaðar hjá þeim aðilum, er gjaldsins njóta, og telur eðlilegt markmið, að þessir taxtar verði í mesta lagi 20% hærri en hjá Rafmangsveitu Reykjavíkur síðari helming ársins 1980. Þá vill minni hl. ítreka það sjónarmið, sem samstaða varð um í fyrrv. ríkisstj. við undirbúning fjárl. fyrir árið 1980, að frá og með því ári beri ríkissjóður allan kostnað af félagslegum framkvæmdum, sem Rafmagnsveitum ríkisins er falið að ráðast í og standa fyrir. Slík stefnubreyting í reynd varðandi fjármál Rafmagnsveitnanna ætti að auðvelda að ná fram eðlilegri verðjöfnun á raforku í landinu og gera kleift að endurskoða þau ákvæði um verðjöfnunargjald, sem gilt hafa frá árinu 1974 og enn er þörf fyrir.“ Og með mér standa að þessu nál. hv. þm. Páll Pétursson og Karvel Pálmson. Ég tók til máls í umr. um þetta mál í gær hér í hv. þd. og gat þess, að ég hygðist flytja brtt. við frv. eins og það liggur fyrir. Að athuguðu máli féll ég frá þessu, sérstaklega til þess að tryggt væri að mál þetta næði fram að ganga fyrir jólahlé og yrði lögfest. En það atriði, sem ég hafði þar í huga og gerði raunar að umræðuefni í gær, var einmitt það sem fram kemur í áliti minni hl. í 1. efnislið, að tryggt yrði að hluti verðjöfnunargjaldsins yrði notaður til að draga úr núverandi verðmun hjá gjaldendum Rafmagnsveitnanna og Orkubús Vestfjarða annars vegar og þorra af rafveitum sveitarfélaga hins vegar. Þessi munur er nú nálægt 55%. Vegna orða hv. frsm. meiri hl. áðan, Guðmundar G. Þórarinssonar, um að það væri ekki raunhæft að taka Rafmagnsveitu Reykjavíkur þarna inn í dæmið, vil ég geta þess að hún sker sig á engan hátt úr hvað snertir gjaldskrár annarra rafveitna sveitarfélaga, nema jafnvel síður sé, því að sumar rafveitur sveitarfélaga hafa jafnvel enn þá lægri gjaldskrá en Rafmagnsveita Reykjavíkur. Hitt er svo annað mál, að það hefur ekki verið orðið við óskum Rafmagnsveitu Reykjavíkur um hækkanir á gjaldskrá oft og tíðum, og það hefur eflaust bakað því fyrirtæki eins og fleiri þjónustustofnunum erfiðleika og þær þurft að leysa sín mál með öðrum hætti en þær hefðu kosið. Ég tel að raunhæft markmið sé að draga úr verðmun, eins og fram kemur í nál. minni hl. iðnn. Ég leitaði mér upplýsinga um það hjá rafmagnsveitustjóra ríkisins í morgun, hvað það þýddi í reynd ef stefnt væri að því að munur á gjaldskrá Rafmagnsveitna ríkisins og Rafmagnsveitu Reykjavíkur yrði 20% allt árið 1980. Þær upplýsingar komu fram, að til þess að það mætti takast þyrfti að verja sem svaraði 45% af verðjöfnunargjaldinu til þessa. Þetta sýnir okkur ljóslega að drjúgur hluti gjaldsins fer í að hamla gegn verðhækkunarþörf sem ella kæmi til hjá Rafmagnsveitum ríkisins og auðvitað einnig hjá Orkubúi Vestfjarða. Það er auðvitað ekki alls kostar rétt, sem hefur komið fram hér í umr. og raunar oft áður, að ég trúi, hér á þinginu, að heiti gjaldsins sé ekki réttnefni. Það er vissulega umdeilanlegt. Þó er alveg ljóst að innheimta gjaldsins á liðnum árum hefur dregið úr frekari hækkunarþörf á gjaldskrám þeirra sem gjaldsins hafa notið og að því leyti stuðlað að því að hamla gegn auknu misrétti í þessum efnum. En þau ákvæði, sem sett voru inn í frv. í fyrra að minni till., þegar það var hækkað úr 13% í 19%, að tekjum af hækkuninni yrði eingöngu varið til að draga úr verðmismun, urðu til þess að markvisst var að því unnið og það tókst að minnka þann mun að nokkru marki eða úr 88% í milli 53 og 54%, eins og munurinn er nú. Það var vikið að því af hv. 12. þm. Reykv. áðan að verðjöfnunargjaldið kæmi illa við íslenskan iðnað og samkeppnisaðstöðu hans. Það má til sanns vegar færa. Ég tek undir það sjónarmið, að þetta er íþyngjandi fyrir samkeppnisiðnað okkar, og vil geta þess hér, að ég skipaði sem iðnrh. fyrr á þessu ári nefnd til þess að fara yfir verðlagningu á orku til almenns iðnaðar í landinu. Ég veit ekki annað en sú nefnd sé að störfum. Þá hafði ég einnig í huga þetta gjald og gjaldskrár sem iðnaður okkar býr við og þarfnast endurskoðunar. Það kemur fram í nál. meiri og minni hl. svipað viðhorf um hvaða leið beri að velja til þess að brjótast út úr þeim erfiðleikum sem Rafmagnsveitur ríkisins búa við og þá einnig Orkubú Vestfjarða, sem svipað stendur á fyrir og Rafmagnsveitunum, til þess að unnt verði að koma fjárhag þessara fyrirtækja á sæmilega heilbrigðan grundvöll. Það er að tryggja að þær framkvæmdir, sem félagslegar eru kallaðar og skila ekki arði út frá sjónarmiðum þessara fyrirtækja, verði fjármagnaðar með beinum framlögum frá eigendum sínum og þannig verði hægt að draga úr þörfinni fyrir lántöku, sem hefur reynst afar þungur baggi hjá Rafmagnsveitunum og fyrir Orkubú Vestfjarða auðvitað einnig á undanförnum árum og leitt þar til árvissra erfiðleika og hallarekstrar. Ég tel að það skipti afar miklu máli við undirbúning fjárlaga fyrir næsta ár, að við þá stefnumörkun verði staðið sem samkomulag varð um í fyrrv. ríkisstj. í sambandi við framlög til Rafmagnsveitnanna, og þarf auðvitað að líta einnig á málefni Orkubúsins í þessu samhengi og þannig að það verði hægt að tryggja þá verðjöfnun sem við gerum að umtalsefni í áliti minni hl. og teldum eðlilegt spor í átt til sanngjarnrar verðjöfnunar. Þó má auðvitað um það deila hvort nákvæmlega sama gjald af raforku eigi að gilda um allt land, en ég hygg að menn geti verið sammála um að sá verðmunur, sem við nú búum við að þessu leyti og þá enn frekar varðandi upphitunarkostnað, sé með öllu óviðunandi. Ég er út af fyrir sig ánægður með, að það er mun minni andstaða gegn lögfestingu þessa gjalds og framlengingu þess um eitt ár nú í hv. þd. en var á þinginu í fyrra, og met það við þá aðila sem eru óánægðir - sumpart af skiljanlegum ástæðum - með þessa gjaldtöku, að þeir skuli ekki ætla að standa gegn framgangi þessa máls hér nú. Ég vænti að það verði samþykkt þó að meiri hl. iðnn. treysti sér ekki að greiða því atkv. sitt.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. Ég vil endurtaka það sem ég sagði í gær við 1. umr. þessa máls, að ég væri með þessu frv. óbreyttu, og það er í samræmi við þá skoðun sem ég hef haft á undanförnum árum, að fylgja málinu á meðan ekki er fundin önnur réttlátari og eðlilegri lausn á því. En það, sem kom mér til að standa hér upp, er orðalag í áliti minni hl. iðnn. þar sem hann vill ítreka það sjónarmið, sem samstaða varð um í fyrrv. ríkisstj. við undirbúning fjárl. fyrir árið 1980, að frá og með því ári beri ríkissjóður allan kostnað af félagslegum framkvæmdum sem Rafmagnsveitum ríkisins er falið að ráðast í og standa fyrir, og segir síðan að slík stefnubreyting í reynd varðandi fjármál Rafmagnsveitanna ætti að auðvelda að ná fram eðlilegri verðjöfnun á raforku í landinu, gera kleift að endurskoða ákvæði um verðjöfnunargjaldið. Ég fagna þessari samþykkt og þessari skoðun. En mér finnst vanta inn í þessa samþykkt Orkubú Vestfjarða, sem nýtur um 20% af verðjöfnunargjaldinu. Það verður einnig að standa undir félagslegum framkvæmdum, svo að ef samþykkt ríkisstj. er með þeim hætti sem kemur fram í áliti minni hl. iðnn. er ég ekki alls kostar ánægður með að landsmönnum sé gert mishátt undir höfði. Ég er ekkert að fara fram á meiri fríðindi fyrir þá stofnun en aðrar, en þetta kemur ekki í ljós í áliti minni hl. iðnn. Hins vegar fagna ég því sem kemur fram í áliti meiri hl. iðnn., að þeir segja að eðlilegt sé að skilja á milli félagslegra framkvæmda RARIK og arðbærra framkvæmda og að ríkissjóður standi undir fyrrnefndum framkvæmdum með óafturkræfum framlögum. Þeir benda einnig á, að með því að hefta framgang þessa máls að þessu sinni yrði fjárhag RARIK og Orkubús Vestfjarða, eins og frsm. meiri hl. tók fram, stefnt í óvissu. Mér finnst að hér eigi hið sama að gilda í báðum tilfellum, um RARIK og Orkubú Vestfjarða. Ég ætla ekki að hafa þessi orð fleiri, en á meðan ekki liggur fyrir betri lausn á þessum málum styð ég verðjöfnunargjaldið heils hugar.