Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er samið í sama formi og áður er venja um slík. Ég sé ekki ástæðu til að flytja framsöguræðu um málið, en óska eftir því, að því verði vísað til hv. fjhn. d. að lokinni þessari 1. umr.



Herra forseti. Eins og hæstv. fjmrh. gat um, þá er það ríkisreikningurinn fyrir 1955, sem hér er á dagskrá, og um hann hef ég heyrt það, að umframgreiðslur utan fjárlaga, sem um ræðir fyrir það ár, hafi orðið alveg óvenjulega miklar. Vildi ég leyfa mér að spyrja hæstv. fjmrh. um hans álit á því varðandi þennan reikning fyrir árið 1955 eða afkomuna á því ári, hvert væri hans álit um, hversu mikilli upphæð umframgreiðslur nemi. Ég hef að vísu heyrt nefndar tölur í þessu sambandi, en teldi réttara að heyra skýrslu hæstv. fjmrh. þar um.



Herra forseti. Út af því, sem hv. þm. Vestm. (JJós) sagði, þá ber reikningurinn náttúrlega með sér, hvað umframgreiðslurnar eru. Á rekstrarreikningi er fjárlagaáætlunin 455 millj. rúmlega, og reikningurinn er 512, þannig að það eru 56 millj. kr. umframgreiðslur, það er sem sagt rúmlega 12%. Þetta eru náttúrlega talsvert miklar umframgreiðslur, en þær byggjast að langmestu leyti á því, hvað lögboðin gjöld hafa farið mikið fram úr áætlun.

Heyrði ég rétt, eru það 56 millj. kr.?

Rúmar 56 millj. á rekstrarreikningi. Þetta gefur mér tilefni til þess að fara nokkrum orðum um umframgreiðslurnar yfirleitt, en þær hafa orðið mjög mismunandi miklar á undanförnum árum. Ég hef gert á þeim samanburð alveg aftur til 1924, umframgreiðslum á rekstrarreikningi. Ef maður miðar við þetta tímabil, hafa þær á árunum frá 1924–1950, á öllu því tímabili, aðeins tvisvar farið niður fyrir 15%. Annars hafa þær verið yfir 15%, og metið er 1942, þá eru umframgreiðslurnar 216% af fjárlagafjárhæðinni. Þá eru veittar á fjárl. 24 millj., en fara fram úr um 76 millj. Á árunum 1949, 1948, 1947, 1946, 1945 og 1944, þessum árum, eru þær lægstar 1949, 15.2%, en 1948 eru þær 16%, 1947 29%, 1946 33%, 1945 42%, 1944 38%, 1943 61% og 1942 216%. En svo aftur 1950 eru þær 1.1%, 1951 16.6%, og 1952 eru þær 7.6%, 1953 11.4%, 1954 11.5% og á þessum reikningi 12.4%, og 1956 eru þær 9.6%. Umframgreiðslur nú, eru því miklu minni, en þær yfirleitt hafa verið undanfarið, að undanskildum örfáum dæmum, þegar tókst að hafa þær lægri. Það kemur hér margt til, aðallega þó þessi uppbótarbúskapur, sem við búum við, þar sem stórkostlegar fjárhæðir eru ákveðnar, eftir að fjárlög hafa verið afgr. Það er síður en svo, að hægt sé að kalla þessar umframgreiðslur óvenjulega miklar, miðað við það, sem reynslan hefur orðið. Þó eru þær vitanlega of miklar. Það þyrfti m.a. sannast að segja að áætla lögboðnu gjöldin yfirleitt mun hærri, en gert hefur verið.



Ég þakka hæstv. ráðh. fyrir þær upplýsingar, sem hann hefur hér gefið, en verð því miður að álita, að þær muni ekki vera alveg tæmandi, ef þær fréttir, sem ég hef haft um umframgreiðslur þess árs, sem um er að ræða, eru réttar. Hæstv. ráðh. sagði, að það væru 56 millj., og tengdi það við rekstrarreikninginn og fór ekki frekar út í það mál, en kom svo aftur með upplýsingar um, hvað prósentvís umframgreiðslur hefðu verið á undanförnum árum á ýmsum sviðum. Þetta skýrist nú allt betur, þegar málið verður athugað í n., og ég þarf ekki að vera að toga neitt meira út úr hæstv. ráðh. um þetta efni endilega núna, vegna þess að í n. mun vera hægt að fá skýringar á því. En mínar upplýsingar, sem ég hef eftir góðum heimildum, eru þær, að það ár, sem um er að ræða, hafi umframgreiðslur, þ.e.a.s. greiðslur, er orðið hafa utan fjárl., numið 146 millj. og nærri því 800 þús., en ekki einungis 56 millj., eins og hæstv. ráðh. vildi vera láta. - Sem sagt, eins og ég tók fram, þá ætlast ég ekki til að fá frá ráðh. við þetta tækifæri nánari skilgreiningu á þessu, af því að ég á sæti í þeirri n., sem málið fær til meðferðar, en það ber nokkuð mikið á milli um fjárupphæðirnar, á milli þeirra upplýsinga, sem ég hef um þetta annars staðar frá, og þeirrar tölu, sem hæstv. ráðh. nefndi.



Ég vil aðeins taka það fram, að hv. þm. ætti ekki að þurfa að sækja neitt til mín í þessu, því að reikningurinn liggur fyrir, og finnst mér satt að segja, að það hefði verið lágmark, áður en hann fór að ræða þetta mál hér á þinginu, að hann hefði lesið reikninginn og kynnt sér þá sjálfur, hvað umframgreiðslurnar hefðu verið, í staðinn fyrir að láta einhvern segja sér eitthvað um þetta. Þessar tölur, sem hv. þm. Vestm. nefndi, eru svo gersamlega framandi mínum eyrum, að ég skil ekki, hvernig þær geta verið til komnar. Það, sem ég nefndi hér áðan, var rekstrarreikningurinn, en þó að eignabreytingar séu teknar til greina, þá skil ég ekki, hvernig þessar tölur hafa getað komið upp. En það er sjálfsagt, að þeir athugi þetta í n., sem þar eiga sæti, ef þeim sýnist. En annars á þetta að vera opið fyrir öllum þm.