Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. meiri hl. (Hannibal Valdimarsson) : Herra forseti. Allshn. hefur fjallað um þetta mál, frv. um breyt. á l. um útsvör, og klofnaði n. um afgreiðslu þess. Meiri hl. leggur til, að frv. verði samþ. með einni breyt., en minni hl. leggur til, að því verði vísað frá með rökst. dagskrá. Ég hef að vísu ekki séð álit minni hl. enn - jú, það er verið að útbýta því; hann leggur til, að því verði vísað frá með rökst. dagskrá. - N. sendi frv. 4 aðilum til umsagnar, og höfðu svör borizt frá þeim öllum, er n. tók málið til afgreiðslu. Svörin voru löng og ýtarleg, og þótti meiri hl. rétt að láta prenta þau sem fylgiskjöl með nál., svo að þm. gætu átt þess kost að kynna sér þau sem rækilegast. Niðurstaðan í svari Sambands íslenzkra sveitarfélaga er sú, að sambandið telur æskilegast, að frv. frá 1947 verði samþ. með þeim breyt., sem fulltrúaráðsfundurinn leggur til, m. a. þeirri, að skipting útsvara verði felld niður. Í svari hreppsn. Kópavogshrepps kemur aftur berlega í ljós, að hreppsn. telur æskilegt, að frv. milliþn. frá 1947 yrði afgreitt frá þinginu, og hafði hún ritað þáv. félmrh., Ólafi Thors, um málið. - í svari félmrn., sem prentað er sem fskj. nr. 5 á bls. 9 í nál., er tekið fram, að ráðuneytið hafi talið þýðingarlaust að leggja frv. fyrir Alþ. vegna þess, að sú n., sem hefði málið til meðferðar á Alþ., teldi rétt, að skattalögin væru tekin til endurskoðunar samtímis, en endurskoðun skattalöggjafarinnar væri ekki lokið og óráðið, hvenær það frv. yrði lagt fyrir Alþ. Að fengnu þessu svari félmrn. sýnist þannig ekki önnur leið fær, en að afgreiða það frv., sem hér liggur fyrir. Hreppsn. Kópavogshrepps leggur ríka áherzlu á, að þetta frv. fái afgreiðslu nú, og sýnir fram á, að skipting útsvara hafi kostað hreppinn talsvert á aðra millj. kr., og telur sér brýna þörf á að fá skiptinguna niður fellda. - Svar hreppsn. Seltjarnarneshrepps er stutt og laggott. Það hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Vegna bréfs yðar, dags. 10. febr. 1950, varðandi breytingar á lögum nr. 66 frá 12. apríl 1945, vil ég taka fram: Hreppsnefndin hefur kynnt sér frumvarpið og mælir mjög eindregið með, að það verði samþykkt sem lög, eins fljótt og unnt er.“ Fjórða svarið, frá bæjarráði Rvíkur, er langt og ýtarlegt, og er í því viðurkennt, að tryggja beri rétt heimilissveitar til útsvarsskyldu og skattheimtu, og niðurstaðan er á þessa leið, með leyfi hæstv. forseta: „Af framanrituðu má sjá, að bæjarráð Reykjavíkur hefur ekki á móti því, þrátt fyrir rökstuðning flm. þessa frv., að réttur atvinnusveitar til útsvarsskiptingar væri numinn úr lögum, en bendir jafnframt á hættuna, sem af því getur stafað, einkum fyrir fjölbyggð sveitarfélög.“ Um þetta vandkvæði, sem bæjarráð telur þetta bundið, segir svo á blaðsíðu 2: „Frá sjónarmiði kaupstaða sýnist þó einkum varhugavert að afnema skiptireglurnar með öllu vegna hættunnar, sem á því er, að á næsta leiti myndist byggðarlög gjaldþegna, sem að vísu ynnu öll sín störf í kaupstaðnum og hefðu þar allar tekjur sínar, en teldu sér hagkvæmara vegna skattþungans að búa utanbæjar“ og: „verði frv. samþykkt, réttur atvinnusveitar til útsvarsskiptingar afnuminn, skapast vafalaust skilyrði í báðum þessum hreppum til verulegrar útsvarslækkunar, og þá jafnframt skilyrði fyrir „góða“ gjaldendum í Reykjavík til að flytjast búferlum, sbr. það, sem áður var sagt.“ Meiri hl. n. getur fallizt á, að það, sem hér er sagt, eigi við nokkur rök að styðjast, og hefur því samþykkt að flytja brtt. við frv. til þess að útiloka með öllu hættu þá, sem þarna er bent á. Ef það tekst, er engin hætta fyrir Rvík, þótt frv. verði samþ. Það gæti verið um útsvarsflótta að ræða í einstaka tilfelli, en till. þessi fyrirbyggir þann hugsanlega möguleika, að menn vildu flýja hærra útsvar í Rvík til nágrannasveitar, en stunda þó hér atvinnu. Telur n. nóg að gert til að fyrirbyggja það með svo hljóðandi brtt. við frv., með leyfi hæstv. forseta: „Nú stundar gjaldþegn fasta atvinnu utan heimilissveitar og meiri hluti atvinnutekna hans stafar frá þeirri atvinnu, en útsvör verða talin hlutfallslega lægri í heimilissveit hans en í atvinnusveit, og getur þá atvinnusveit krafizt þess, þótt útsvari gjaldþegns sé ekki skipt, að hann greiði henni útsvar, sem nemur þeirri upphæð, er honum hefði borið að greiða í atvinnusveit umfram það, er hann greiðir í heimilissveit. Heimilissveit er skylt að innheimta útsvarsauka þennan, samkvæmt úrskurði yfirskattanefndar, og standa atvinnusveit skil á honum.“ Ef þetta ákvæði kemst inn í lögin, þá verður að teljast tryggt, að útsvör í nágrannasveitum Rvíkur verði jafnhá og þar, og er þá ástæður laust fyrir nokkurn mann að búsetja sig fremur þar en í Rvík, enda er þetta orðið svo víða í nágrannasveitum hennar og ekki líkur til, að frá því verði horfið aftur. Aðrar mótbárur, sem kynnu að verða færðar fram gegn þessu, væri t. d. það, að ef þetta eina atriði væri tekið út úr, mundi það tefja fyrir endurskoðun útsvarslöggjafarinnar í heild. En ég get ekki séð það, að þetta hefði minnstu áhrif til þess að tefja það eða seinka því. Þetta mun þó vera aðalröksemd minni hl. fyrir afstöðu hans. Niðurstaða þeirra aðila, sem til hefur verið leitað um álit á frv., er sú, að þeir hafa engin mótmæli fram að færa gegn afgreiðslu þess, heldur eiginlega samhljóða meðmæli, nema Reykjavík vill tryggja, að ekki geti orðið um útsvarsflótta að ræða til nágrannasveitanna, en fyrir því er sem sagt séð, að sá flótti verði fyrirbyggður, með þeirri brtt., sem ég hef gert grein fyrir. - Það er kunnugt, að það hefur gengið allerfiðlega að fá greidda útsvarshluta frá öðrum sveitarfélögum, og vilja sjálfsagt allir sveitarstjórar losna við þann eltingaleik og þá skriffinnsku, sem því er samfara. Þá vil ég aðeins líta á þann siðferðislega grundvöll, sem þyrfti að vera undir allri skiptingu útsvara. Þegar atvinna er sótt úr einu sveitarfélagi í annað, af því að eftirspurn er eftir vinnuafli í sveitarfélaginu, sem leitað er til, en tæp atvinna í hinu, þá ber á það að líta, að slíkt sveitarfélag þolir illa að missa af útsvarstekjum sínum, samanborið við það sveitarfélag, þar sem atvinnulíf er með blóma. Auk þess verða viðkomandi aðilar oft að stunda atvinnu fjarri sinni heimasveit með ærnum tilkostnaði. Hinn hluturinn í þessu er svo sá, að kveði að því að ráði, að sveitarfélög veiti aðkomumönnum atvinnu, þá er þar venjulega hver hönd að starfi. Slíkt sveitarfélag hlýtur að standa mjög vel að vígi með útsvarstekjur og er sízt ástæða til þess að það fái hluta af tekjum sveitarfélaga, sem hafa naumar útsvarsgreiðslur. Verður skiptingin þannig þveröfug við það, sem ástæða virðist til. Tekjur eru teknar af sveitarfélögum, þar sem atvinnulíf er í kaldakoli, og fluttar til hinna, þar sem atvinnulíf er í blóma. Jöfnunarsjóður sveitarfélaganna starfar því öfugt við þetta, og væri því sízt að harma, að hans hlutverk væri minna eftir að búið er að nema úr gildi þessi ákvæði útsvarslaganna. Ég skal svo ekki fjölyrða frekar um frv., en mér sýnast öll rök hníga að því, að það verði samþ., og meiri hl. n. hefur tekið til greina þá einu mótbáru, sem komið hefur fram, sem sé þá, að möguleiki sé á útsvarsflótta vegna skiptingarinnar, og hefur útilokað þann möguleika með brtt. sinni á þskj. 508. Mér finnst vera búið að bíða nægilega lengi eftir leiðréttingu á misræmi því, sem er við álagningu útsvara, og ég sé ekki ástæðu til þess, að beðið sé eftir því, að ríkisstj. leggi fram frv. um skattalöggjöfina, sem verið er að endurskoða.



Herra forseti. Eins og segir í nál. á þskj. 524, höfum við hv. 11. landsk. þm. ekki getað orðið samferða meðnm. okkar um afgreiðslu þessa máls. Ástæðan er aðallega sú, að útsvars- og skattalöggjöfin er orðin svo margbrotin, að erfitt er að gera sér grein fyrir, hver áhrif það muni hafa, þegar einstök ákvæði hennar eru tekin út, án þess að heildarskoðun skattalöggjafarinnar sé tekin um leið. Það hefur verið unnið að því undanfarið að bæta löggjöfina á þessu sviði, og það hefur tvívegis verið lagt fram frv. til breyt. á útsvarsl., en ekki verið samþykkt, vegna þess að nauðsynlegt hefur verið talið að breyta skattalöggjöfinni samtímis og endurskoðun hennar fari fram um leið. Þeirri endurskoðun er ekki lokið, en hlýtur nú brátt að verða lokið. Mér er það ljóst, að skipting útsvaranna milli staða kann á einstöku stöðum að verka óeðlilega og jafnvel til tjóns, en þetta fyrirkomulag, sem tekið var upp á sínum tíma. þótti nauðsynlegt, og ef nú kunna að finnast einhverjar betri reglur til þess að fara eftir, þá á að setja þær um leið og skattalöggjöfinni í heild er breytt. Ég veit það t. d. viðvíkjandi mínu kjördæmi, Seyðisfirði, að þá mundi þessi breyt. verka til óhagræðis vegna útgerðar botnvörpungsins Ísólfs. Einmitt þetta sýnir það ljóslega, að það er ekki rétt hjá hv. 6. landsk. þm., að atvinna sé alltaf nóg í bænum, þegar utanbæjarmenn sæki þangað atvinnu. Á Seyðisfirði vantaði æfða togarasjómenn, því að ekki er fært að halda úti togara nema mennirnir séu æfðir, en það væri þá ekki hægt fyrir Seyðisfjörð nema að fá menn úr öðrum stöðum, að minnsta kosti fyrst í stað. Ég geri einnig ráð fyrir því, þó að ég viti það nú reyndar ekki með vissu, að þessi breyting mundi verka mjög illa á Siglufjörð, því að það er vitað, að slíkir staðir þurfa að leggja í mikinn kostnað vegna framkvæmda, sem nauðsynlegar eru fyrir þann tíma árs, sem atvinna er þar rekin, og hún er rekin að miklu leyti af mönnum, sem ekki eiga heima þar. Ég vil leyfa mér að benda á það, að sá aðilinn, sem ætti að vera einna viðsýnastur um þetta efni, Samband íslenzkra sveitarfélaga, tekur það fram í fskj. II. í nál. meiri hl. allshn., að stjórnin telur, að það verði að skoðast vafasamur vinningur við útsvarslöggjöfina í heild að samþ. frv. á þskj. 285, því að samþykkt þess geti tafið fyrir nauðsynlegum breyt. á l. Þetta höfum við tekið upp í nál. minni hl., að viðsjárvert sé að taka þetta eina ákvæði út af fyrir sig og breyta því, því að það geti tafið fyrir nauðsynlegri endurskoðun á útsvars- og skattal. Ég tel því, að það sé upplýst, að þessi skiptingarregla sé til óhagræðis, og þess vegna tel ég rétt, að ekki sé flanað að samþykkt frv., en tel rétt, að málið fái sinn gang og fari í gegnum hendur þeirra aðila, sem meiri þekkingu hafa á þessum málum, en hægt er að ætlast til af einni þn., og leggjum við þess vegna til, að málið verði afgreitt með þeirri rökst. dagskrá, sem greinir á þskj. 524.



Herra forseti. Ég fyrir mitt leyti held því fram, að þær breyt., sem hér um ræðir, sé ekki hægt að gera á þessum tíma árs, nema að gera þá jafnframt fleiri. Nú erum við komnir í miðjan apríl. Í febrúar töldum við fram til skattsins og samvizkusamir oddvitar eru nú búnir að gefa út tilkynningar um kröfur hreppa sinna um greiðslur utanhreppamanna og hafa gert ráð fyrir kröfum annarra hreppa á skattgreiðendur í viðkomandi hreppi. Ég sá t. d., að Seltjarnarneshreppur gerir ráð fyrir, að menn þar búsettir greiði 100 þús. til annarra sveitar- og bæjarfélaga, en með þessu er verið að eyðileggja meira og minna af þeim ráðstöfunum, sem þessir hreppar eru búnir að gera. Nú er það ófrávíkjanleg regla, að kröfurnar verði að vera komnar áður en útsvari er jafnað niður. Það hefur verið gert ráð fyrir þeim og tillit hefur verið tekið til þeirra og ráðstafanir gerðar til þess að standa við kröfur annarra hreppa. Sem sagt, það er víðast hvar, þar sem samvizkusamir menn eru annars vegar, búið að gera þessar ráðstafanir. Það eru bara kaupstaðirnir, sem gera þetta eftir dúk og disk og alltaf eru á eftir með útreikning og niðurjöfnun útsvaranna og þó sérstaklega Reykjavík. Þess vegna er ekki hægt að gera þessa breytingu núna. Það er ekki hægt að gera hana nema seint á árinu, þannig að oddvitarnir geti fengið að vita um hana áður en þeir eiga að vera búnir að gera áætlanir um tekjur og gjöld hreppsins og jafna niður útsvörunum. Ef það á að breyta þessu nú, þá þarf að setja bráðabirgðaákvæði um það, þar sem búið er að jafna niður, og önnur um það, þar sem verið er að ljúka því, en mér er ekki ljóst núna, hvernig það ákvæði ætti að vera, en ég veit, að ef það verður ekki gert, þá setjum við allt í hreina vitleysu. Við skulum t. d. taka Seltjarnarneshreppinn. Þá setjum við hann í þá aðstöðu, að sú áætlun, sem hann hefur ger.t um tekjuvon hreppsins og reynt að fullnægja við niðurjöfnun útsvara, væri fallin niður. Ég var seinast í gær að skipta útsvari á milli 4 hreppa, þar sem skali Reykjavíkur var notaður deildur með tveimur, svo að af því geta menn séð, hve mikill mismunur er á skölunum. Hins vegar er það svo, að ég tel það augljóst, að hlutur sveitarfélaga, 1/3, sé of lítill, og get ég að því leyti fallizt á, að það ákvæði sé fellt niður, en bara ekki á þessum tíma árs, því að það yrði allt of miklum erfiðleikum bundið og veldur ranglæti. Það verður að gera þá breytingu seinast á árinu. Annað í þessu sambandi, sem við verðum að gera okkur ljóst, er það, að dómendur hafa fært sig meira og meira í þá átt að viðurkenna útsvar í þeirri sveit þar sem atvinna er. Það er nýlega genginn dómur um þetta efni, sem sannar þetta enn betur. Það var piltur, sem atvinnu hefur stundað í Reykjavík, en hann var búsettur hjá foreldrum sínum í Hafnarfirði. Stundum vann hann hér í Reykjavík og stundum suður í Hafnarfirði, en núna síðustu 2 árin mest í Reykjavík. Fyrra árið er útsvarinu skipt, en annað árið er útsvarið lagt á í Reykjavík, og dómarinn kveður upp þann úrskurð, að hann eigi heima í Reykjavík og eigi þar að greiða útsvar sitt. Og þannig er það, að dómar falla nú meira og meira í þessa átt. Hann er dæmdur til í þessu tilfelli, þessi piltur, að telja sig eiga lögheimili í atvinnusveit, án tillits til þess, hvað hann sjálfur vill. Það, sem fyrst og fremst vantar, eru ákvæði um heimilisfesti og hvað til þess þarf að eiga lögheimili. Ef till. meiri hl. verður samþ., þá vil ég benda á, að það er oft ekki létt verk eða illmögulegt að vita mismuninn á þunga útsvaranna í einstökum hreppum, vegna þess, hve mismunandi skalarnir eru, sem notaðir eru. T. d. voru útsvör, sem við vorum með í gær, reiknuð þannig, að skalinn fyrir Reykjavík var notaður deildur með tveimur, en daginn áður vorum við með önnur útsvör, þar sem notaður var hærri skali, en í Reykjavík. Þess vegna er það hæpið, að skattanefndir leggi alltaf á mismuninn, eins og þær eiga að gera eftir nýju gr., sem væntanleg er á eftir 12. gr.; það er hæpið, að það komi rétt fram á þennan hátt. Það kynni ef til vill að vera hægt að nota formúlu Þorsteins Þorsteinssonar hagstofustjóra, en það hefur ekki verið gert. Ég segi þetta bara af þeirri reynslu, sem ég hef fengið af þessu starfi undanfarin ár. Annars er það nú svo, að útsvarsskiptingin hefur farið mjög í vöxt, en aðeins lítið brot af henni kemur til ríkisskattan., en það hefur þó aldrei verið eins mikið og nú í ár. Ég held, að það sé nauðsynlegt að breyta ákvæðum l. þannig, að annaðhvort sé hlutur heimilissveitarinnar aukinn eða skerpt sé á lögunum um heimilisfesti. En að breyta þessu eins og hér er gert ráð fyrir um þetta leyti árs tel ég ekki vera hægt, það er ekki forsvaranlegt, því að með því er verið að koma aftan að hreppum og oddvitum þeim, sem samvizkusamastir eru. Ég sé það, að einn oddviti, sem hér á sæti, hristir höfuðið, en ég skal segja honum það, að um 60 hreppar eru þegar búnir að jafna niður hjá sér, svo að þetta er ekki sagt út í bláinn, þó að nálægir hreppar dragi dám af Reykjavík að þessu leyti, sem er hreint ekki til fyrirmyndar.



Herra forseti. Mér þykir það ekki að ófyrirsynju, að þetta frv. er komið hér fram, og tel það ekki óeðlilegt. Ég bar fram frv. á þremur síðastliðnum þingum til breytinga á þessum lögum, þess efnis, að atvinnurekendur, hvort heldur sem þeir væru einstaklingar eða félög, skyldu aðeins greiða útsvar þar, sem þeir eiga lögheimili. Þá átti flm. þessa frv. sæti í allshn., sem þá vísaði því frv. frá sér á sama hátt og hv. minni hl. leggur til, að gert verði við þetta frv., á þeim grundvelli, að hættulegt gæti verið að samþykkja einstök atriði um breyt. á löggjöfinni án þess að endurskoða og breyta henni allri. Á þessum grundvelli var þessi hv. þm. með því að vísa málinu frá. Þannig fór það í tvö skipti, en í þriðja skiptið náði það fram að ganga, en þó þannig breytt, að ríkisskattanefnd taldi það vafasamt, hvort hún ætti að hlíta ákvæðum þess. Ég vil aðeins nefna það sem dæmi, að einn atvinnurekandi, sem átti heimili úti á landi og hafði stórkostlegan atvinnurekstur, hann átti skip, sem stundum hefur gengið og stundum ekki. Undanfarið hefur það legið hér í Reykjavík, án þess að hafa þó nokkurn tíma farið héðan til veiða, en ríkisskattanefnd hefur þó úrskurðað útsvar á þetta skip frá Rvík, þó að það sé þvert ofan í fyrirmæli l. og þetta fyrirtæki hafi aldrei rekið atvinnu hér í Rvík. Mér er það líka ljóst, að nauðsynlegt er að breyta útsvarsl. meira, en hér er gert ráð fyrir. Það verður að setja um það skýr ákvæði, hvaða rétt skattþegninn á, og það verður enn fremur að setja um það skýr ákvæði, hvaða rétt skattanefndirnar eiga. Ég hef alltaf skilið lögin þannig, að skattan. ætti að vera réttlátur dómari, en ekki að taka taum eins aðila, einkum þegar þess er gætt, að ekki er hægt að áfrýja dómum hennar um upphæðir. En veit nokkur dæmi um það, að skattaðili fái að verja sig gegn þessari nefnd? Það eru kveðnir upp dómar af henni, en það fylgja engar greinargerðir þeim dómum. Er það í raun og veru hægt fyrir skattþegn að beygja sig undir slíkt? Nei, ég er því sammála hv. minni hl. um, að nauðsynlegt sé að breyta l., en ég er ósammála honum um það, að ekki sé hægt að breyta einstökum atriðum, án þess að heildarskoðun skattalöggjafarinnar sé tekin um leið, en það eru sömu rökin og beitt var, þegar ég var að flytja mínar brtt. við lögin. Þá var málinu vísað frá á sömu forsendu, að það væri ekki rétt að breyta einstökum atriðum, heldur ætti að bíða eftir heildarendurskoðun á löggjöfinni, sem er mjög óréttlát og þarfnast breytinga. En það er ekki rétt, því að með því að vísa málinu frá er auðvitað ekki verið að flýta fyrir endurbótum á lögunum. Það er því misskilningur að vísa frv. frá á þeim grundvelli. Hins vegar væri og er rétt að hafna því, ef það er efnislega séð ekki til bóta. En ef það á að bíða eftir því að gera réttlátar breytingar á l., að endurskoðun þeirra sé lokið og frv. með hliðsjón af henni lögð fram, þá er ég hræddur um, að við mættum bíða lengi. En það, sem ræður því, að þessir menn vilja halda í lögin, er það, að þeir kæra sig ekki um réttlæti í ákvæðum þeirra, þeir eru ekki fúsir til þess að koma með frv., það verður að draga það út með töngum. Ég mun fylgja frv. óbreyttu, eins og það liggur fyrir á þskj. 285, en mun hins vegar greiða atkvæði á móti brtt. meiri hl. allshn., og tel ég það vera stórkostlegt réttlætismál eins og það er í upphafi, en ef einhverjir aðilar eru óánægðir, þá er rétt að leyfa þeim að sækja á. Ástæðan til þess, að ég get ekki fellt mig við brtt. meiri hl., er sú, að ég tel rétt, að þar, sem menn eigi heimilisfesti, þar eigi menn að greiða útsvör og hvergi annars staðar. Það er búið að leggja svo miklar kvaðir á heimilissveitina, að það er ranglátt að taka þær tekjur, sem hún getur haft af sínum heimilisföstu þegnum. Ég er líka á móti því, af því að ég skil ekki, hvernig hægt er að framkvæma það, sem hv. flm. ætlast til, ef brtt, verður samþ. Þar stendur svo, með leyfi hæstv. forseta: „Nú stundar gjaldþegn fasta atvinnu, utan heimilissveitar og meiri hluti atvinnutekna hans stafar frá þeirri atvinnu, en útsvör verða talin hlutfallslega lægri í heimilissveit hans en atvinnusveit, og getur þá atvinnusveit krafizt þess, þátt útsvari gjaldþegns sé ekki skipt, að hann greiði henni útsvar, sem nemur þeirri upphæð, er honum hefði borið að greiða í atvinnusveit umfram það, er hann greiðir í heimilissveit.“ Hver er kominn til að segja, hvað hann á að greiða í heimilissveit? Þetta er rökvilla hjá meiri hl. Þá stendur enn fremur: „Heimilissveit er skylt að innheimta útsvarsauka þennan, samkv. úrskurði yfirskattanefndar, og standa atvinnusveit skil á honum.“ Má þá skjóta þessu til ríkisskattanefndar? Eða eiga hv. flm. við, að það sé ríkisskattanefnd, sem þeir kalla yfirskattanefnd? Ef svo er, þá er eðlilegt að taka það fram eins og það er. Eftir hverju á að leggja þetta útsvar á? Það er enginn löggiltur mælikvarði, hvað á að greiða í útsvör. Hann er aðeins hafður til hliðsjónar, hvað eigi að taka af mönnum minnst, en það er takmarkalaust, hvað leyfilegt sé að taka mest. Nú hafa mörg sveitarfélög farið inn á þá lögleysu að leggja veltuútsvar á hreinan taprekstur, eða hvar eru l. fyrir því, að megi fara svo að? Bæjar- og sveitarfélög leggja á eftir því, sem þeim sýnist, án þess að farið sé eftir nokkrum föstum reglum. Þess vegna er ómögulegt að hafa þessa gr. nema um leið sé löggilt, að ekki megi fara út fyrir ákveðinn ramma, sem birtur er opinberlega, svo að menn viti þó, að það megi ekki taka meiri útsvör en svo og svo. Mér finnst því ótækt að hafa þessa gr. eins og hún er sett hér fram sem breyt. við frv. og mun greiða atkv. á móti því. Ég sé, að minni hl. vill láta vísa málinu frá, vegna þess að það þurfi að athuga l. í heild. Ég hef gert grein fyrir því, hvers vegna ég sjái ekki ástæðu til að fallast á þá skoðun. Hv. frsm. telur, að útsvars- og skattalögin séu svo margbrotin, að erfitt sé að gera sér grein fyrir, hvernig einstakar breyt. kæmu til með að verka. Sé það rétt, er óforsvaranlegt, jafnvel af minni hl., að leggja ekki vinnu í að breyta þeim ákvæðum þessarar löggjafar, sem er blettur fyrir þjóðina að hafa, og breyta þeim þannig, áð það falli inn í þá nýju löggjöf, sérstaklega þegar um tvo lögfræðinga er að ræða í þessum minni hluta. Nei, ég held, að það mætti segja um fleiri löggjöf en þessa, að breyt. kynnu að raska löggjöfinni í heild. En við verðum að taka á okkur þá áhættu, og ég er ekki þeirrar skoðunar, að þessi breyt. raski löggjöfinni, nema síður sé, þó að frv. sé samþ. óbreytt, því að það væri réttlæting á því ranglæti, sem hefur staðið allt of lengi. Hv. frsm. benti á, að þetta væri óhagræði fyrir ákveðin sveitarfélög, m. a. Seyðisfjörð. Ég er ekki á sama máli. Það kann vel að vera, að Seyðisfjörður hafi haft einhverjar tekjur af þessu út af fyrir sig. Hann upplýsti líka, að Seyðisfjörður hefði orðið að sækja til annarra hreppa menn með sérþekkingu. Er það þá réttlátt, ef einhver hreppur er svo illa mönnum búinn, að hann þarf að sækja betri menn til annarra hreppa, að taka líka af þeim hluta af tekjum þeirra? Það er ákaflega skrýtin lögspeki. Mér finnst ekki þurfi að borga Seyðfirðingum fyrir að fá þessa ágætu menn til að kenna þeim að vinna fyrir þá, fyrst þeir höfðu ekki sjálfir manndóm til að hafa menn, sem kunnu til þessara verka. Sama er að segja með Siglufjörð. Það eru því engin rök gegn frv., nema síður sé. Ég mun því fylgja frv. óbreyttu og greiða atkv. móti brtt., eins og þær liggja fyrir, og tel, að þær séu ekki til bóta, nema síður sé. Mér finnst einkennileg umsögn, sem hefur komið fram m. a. frá Reykjavíkurbæ, og sýnir hún, hvaða hugsun liggur þar á bak við, þar sem sagt er, að bæjarráðið mundi fyrir sitt leyti telja frv. aðgengilegra, ef jafnframt yrði sett löggjöf um sameiningu Seltjarnarneshrepps við Reykjavík. Ég hef ekki heyrt aðra eins firru. Það er merkilegt, að svona umsögn skuli koma frá leiðandi hreppsfélagi og bæjarfélagi, að bjóða hreppsfélögum upp á að taka frelsið af þeim, hvort þeir vilji vera sér eða sameinast öðrum. Þeir menn hafa ekki þung rök fyrir sínu máli, sem nota þetta sem aðalrök. Ég sé ekki ástæðu til að ræða málið nánar á þessu stigi, en mun fylgja frv. óbreyttu og tel, að þannig eigi það að verða samþykkt.



Herra forseti. Ég mun greiða atkv. með þessu frv. með þeirri breyt., sem meiri hl. leggur til á þskj. 508, við 2. gr. Ég fæ ekki betur séð, en heildarendurskoðun útsvars- og skattalaga sé jafnauðveld og eðlileg eins fyrir því, þó að þessi breyt. sé gerð á útsvarsl. En ég er sammála minni hl., að það er nauðsyn að endurskoða þessa löggjöf, en ég tel ekki, að þetta frv. torveldi slíkar aðgerðir á nokkurn hátt. Hins vegar þykir mér rétt að taka fram, sérstaklega í sambandi við orð, sem féllu hjá hv. þm. Barð., að ég álít, að það miði að ýmsu leyti í öfuga átt í sveitarstjórnarmálum hjá okkur. Ég álít, að hin tíðu hreppaskipti séu óeðlileg og óheppileg. Mér er engin launung á því, að ég álít eðlilegt, að bæði Seltjarnarneshreppur og Kópavogshreppur séu sameinaðir Reykjavík. Ég álít, að ekki einungis með tilliti til Reykjavíkur, heldur einnig þessara hreppa, sé sú lausn heppilegust. Ég verð að telja það óeðlilegt til frambúðar, að heil hreppsfélög séu þannig sett, að allir íbúar þar eða mikill hluti þeirra eigi atvinnu sína undir rekstri fyrirtækja í öðru sveitarfélagi. Og það verður því hæpnara fyrir þessa hreppa sem meiri og skarpari aðgreining er gerð milli sveitarfélaga, en óneitanlega miðar þetta frv. nokkuð í þá átt. Mér er spurn: Hvar væru íbúar þessara hreppa staddir, ef ráðstafanir væru gerðar til þess að tryggja Reykvíkingum einum atvinnu við þá starfsemi, sem rekin er hér í bænum? Það er augljóst, að afkomuskilyrði þessara hreppa eru ekki bundin við fyrirtæki þeirra út af fyrir sig nema að tiltölulega litlu leyti. Mér þótti rétt að láta þetta koma fram, m. a. vegna ummæla hv. þm. Barð. En eins og ég sagði í upphafi, tel ég, eins og þessum málum er nú háttað, eðlilegt að samþ. þá breyt., sem hér er um að ræða, og mun greiða henni atkv. Ég tel fullkomlega til athugunar, hvort er ekki algerlega skökk sú stefna, sem uppi er nú, að skipta hreppum, strax og þorp kemur, eins og nú hefur mjög verið tíðkað.



Herra forseti. Hv. frsm. meiri hl. hefur þegar fært að mínu viti nægilega skýr rök fyrir því, að sjálfsagt sé að samþ. þetta frv. eins og það liggur fyrir, með þeim breyt., sem meiri hl. leggur til, að gerðar verði á því. Hv. þm. Barð. hefur tekið svo rækilega undir þau rök, sem liggja að því, að óþarfi er að fara mikið út í þau almennu rök, sem fyrir því eru. Það nægir að benda á, að það liggur í raun og veru fyrir, að allir, sem bezt eru kunnugir sveitarstjórnarmálum og þar með útsvarsmálum, eru orðnir sammála um, að ákvæðin um skiptingu útsvara, eins og þau eru nú, eiga að hverfa. Þar nægir að benda á, að fulltrúaráð Sambands íslenzkra sveitarfélaga samþykkti þetta fyrir sitt leyti haustið 1947. Nú liggur fyrir umsögn frá bæjarráði Reykjavíkur, stærsta bæjarfélagi landsins, þar sem það er viðurkennt, að núverandi ákvæði útsvarsl. um skiptinguna eigi ekki lengur rétt á sér. Þessi ákvæði hafa verið í l. um nærri aldarfjórðungsskeið, og rökin fyrir því, að þau eigi að hverfa, eru þessi: Tímarnir eru orðnir svo mikið breyttir í fjármálum sveitarfélaganna, að það er ekki hægt að verja það lengur, að þessi ákvæði standi óbreytt, enda hef ég ekki hitt neinn mann, sem er kunnugur fjármálum sveitar- og bæjarfélaga, sem vill verja það ákvæði. Það hefur heldur ekki komið fram í neinni ræðu hér, ekki einu sinni af hálfu minni hl. Hv. frsm. minni hl. allshn. gerði enga tilraun til að verja réttmæti þessara ákvæða eins og þau eru. Rökin eru aðeins þau, að það sé réttara að láta bíða að lagfæra þessi ákvæði, sem allir viðurkenna, að eru óréttlát og röng, en bíða eftir því, sem menn vilja nefna endurskoðun útsvarsl. Hv. frsm. minni hl. orðaði það svo, að endurskoðun útsvarsl. og skattal. væri ekki lokið. Þetta er ekki rétt nema að litlu leyti. Henni er lokið af hendi mþn. þeirrar, er skyldi rannsaka þetta mál, en hún var sett 1946. Hún lauk störfum og skilaði áliti seint á árinu 1947, og á tveimur undanförnum þingum hefur frv. hennar legið fyrir Alþingi, og það einmitt fyrir allshn. Ed., en hefur í bæði skiptin strandað þar. Endurskoðun útsvarsl. hefur því staðið yfir árum saman og getur gert það enn, ef slík vinnubrögð verða höfð framvegis, sem allshn. Ed. hefur haft. Á þinginu 1943–44 komu fram frv. til breyt. í þessa átt eins og þetta frv. gerir ráð fyrir, og 1945 var það sem svar við því, að þau frv. höfðu verið svæfð, að mþn. var sett til að endurskoða l. Endurskoðunin hefur því staðið yfir 5–6 ár nú. Ef minni hl. allshn. vill nú flýta þessari endurskoðun útsvarsl., þá er ekki annað en að gera þær brtt., sem hann óskar. Till. mþn. liggja fyrir, og till. fulltrúaráðs sambands sveitarfélaga liggja einnig fyrir og eru öllum kunnar, ekki sízt n., sem hefur fjallað um þetta mál. Það er því óforsvaranlegt að bera fram þau rök, að það eigi enn að fresta þessari lagabreytingu, vegna þess að endurskoðun útsvarslaganna standi yfir. Það stendur aðeins á þinginu og n., sem hefur haft þetta frv. til meðferðar í tvö undanfarin þing og enn á þessu þingi, með því að þetta frv. hefur komið til hennar. Það stendur því aðeins á nefndinni. Hv. 1. þm. N-M. (PZ) viðurkenndi, eins og aðrir verða að gera, að fullkomin nauðsyn væri á að breyta núverandi ákvæðum útsvarsl. Hann, sem er þeim málum vel kunnugur, af því að hann er í ríkisskattanefnd, viðurkennir, að þau eigi ekki rétt á sér, eins og þau eru. Honum finnst þó ekki standa svo á árstíma þessa dagana, að þetta sé hægt. Þetta eru undarleg rök. Næst kemur, að ekki megi samþ. lögin, nema sérstaklega standi á tungli. Nú er miður apríl, og ríkisskattanefnd hefur ekki enn þá lokið úrskurðum um skiptikröfur, sem liggja fyrir í hundraðatali frá fyrra ári og eru að koma enn frá yfirskattanefndum. Hann segir, að um 60 sveitarfélög séu búin að ganga frá útsvörunum hjá sér. En ég get fullvissað hann um, að þau sveitarfélög í nágrenni Reykjavíkur, sem mest hafa liðið undir þessum óverjandi ákvæðum, eru ekki búin að ganga frá þeim enn hjá sér. Ég ætla, um þessi sveitarfélög, sem búin eru að ganga frá hjá sér, að það geti ekki haft nokkur veruleg áhrif á þeirra fjárhagsafkomu á þessu ári, því að það er einmitt á sveitarfélögunum í nágrenni bæjanna, sem þessar skiptikröfur mæða mest, og þau geta ekki undirbyggt sínar kröfur um skiptingu, fyrr en búið er að vinna úr framtölum og upplýsingum um atvinnutekjur manna í atvinnusveitinni. Til míns sveitarfélags berast skiptikröfur í hundraðatali á hverju ári, en enn sem komið er er ekki komin nein krafa fyrir þetta ár. Enda þótt gert sé ráð fyrir, að þær séu bornar fram strax eftir áramót, þá er ekki hægt að fylgja því fram fremur en mörgu öðru. L. eru svo úrelt, að engin leið er að fara eftir þeim í mörgum atriðum. Það er rétt hjá hv. þm. Barð., það eru ekki aðeins þessi ákvæði, sem þarf að endurskoða, heldur einnig fjöldamörg önnur. Það eru því engin rök hjá minni hl. að segja, að þegar þetta ákvæði er úr lögum numið, muni hverfa ástæðan til að reka á eftir endurskoðun. Það er fjöldamargt annað, sem þarfnast endurskoðunar. Ég vil benda hv. form. allshn, á, að hjá n. liggur síðan í desember annað frv., um manntal, sem er mjög nauðsynleg breyt. á ákvæðunum um heimilisfestu manna. N. hefur legið á þessu frv., síðan það kom til hennar, í nokkra mánuði. Það er sérstök ástæða til að láta þetta mál ná fram að ganga nú, því að nú á allsherjarmanntal að fara fram.

Það er beðið eftir svari hagstofunnar.

Það má vel vera, að það sé einhver afsökun hjá hv. n., en ég held, að það væri þá ástæða til að reka á eftir svari þeirrar ágætu stofnunar til Alþingis. Það er rétt hjá hv. þm. Barð., að það er fullkomin ástæða til að endurskoða reglur um niðurjöfnun. Einnig þær ná engri átt, þær eru svo óljósar og óákveðnar, enda snerist starf mþn. mjög mikið um það að rannsaka þær og gera till. um þær. Þá er það einnig rétt, að það þarf að tryggja, að skattþegnar geti komið málsvörnum fyrir sig fyrir yfirskattanefnd. Þar verður að gilda sama um skattþegnana og þær n., sem starfa að því að leggja byrðar á menn. Hv. 4. þm. Reykv. (HG) lýsti þeirri skoðun sinni, sem ég vona, að sé ekki skoðun hans flokks, a. m. k. þó ekki skoðun hv. flm. þessa frv., varamanns hv. 6. landsk., að það væri tímabært að innlima Seltjarnarneshrepp og Kópavogshrepp í Reykjavík. Ég sé ekki ástæðu til að ræða það hér, en það liggur fyrir frá Reykjavíkurbæ krafa um, að Seltjarnarneshreppur verði innlimaður í Reykjavík. Hv. þm. Barð. benti réttilega á, hversu óviðeigandi það er í þessu sambandi af stærsta bæjarfélagi landsins að gera slíka kröfu. Ég ætla ekki að ræða það hér, hvaða rök eru með því og á móti. Hitt er rétt, sem hv. 4. þm. Reykv. segir, að það er röng stefna, sem hefur verið höfð, að skipta sveitarfélögum. En það eru einmitt flokksbræður þessa hv. þm., sem hafa manna mest stefnt að þessari röngu þróun, þó að þeir látist vera á móti henni, enda mun skipting Seltjarnarneshrepps og Kópavogshrepps hafa verið knúin fram af félmrn. og skrifstofustjóranum þar, gegn rökum, sem fyrir lágu í því máli, sem er óþarft að ræða hér, eins og það var óþarft af bæjarráði Reykjavíkur að draga innlimun þessara tveggja hreppa inn í það mál, sem hér er til umr. Bæjarráð Reykjavíkur, sem er skipað fulltrúum þriggja stjórnmálaflokka, er allt sammála um, að ákvæðum útsvarsl. eigi að breyta, og hefur ekkert á móti því, að ákvæðin um skiptingu útsvara falli niður með öllu. Það er álitið, að Reykjavíkurbær hafi helzt hag af skiptingu útsvara, en jafnvel Reykjavíkurbær vill ekki færa rök fyrir því, að þessi ákvæði haldist, eða gera kröfur til þess, að svo verði. Bæjarráð mælir raunverulega með því, að þetta frv. nái samþykki. Ég get ekki skilið umsögn bæjarráðs öðruvísi. Ég held, að ekki sé svo ástæða til að fara lengra út í umræður um þetta mál. Mér virðist. að í raun og veru sé enginn, sem vilji mæla bót núgildandi lagaákvæðum, og mér virðast rökin fyrir því að fresta að breyta þeim í raun og veru engin, því að það er ekki hægt bæði að viðurkenna annars vegar, að lagabreytingin sé þörf vegna ranglætis og misréttis, sem gildandi lög skapa, og hins vegar, að Alþingi ár frá ári skjóti sér undan þeirri skyldu að breyta þeim 1., svo að misréttinu sé útrýmt.



Herra forseti. Ég skal vera stuttorður. Ég skal að engu svara hv. þm. Barð. (GJ) skætingi hans til ríkisskattanefndar. Ég hef aðeins verið þar nokkur ár með tengdasyni hans og man ekki, að nokkur ágreiningur hafi verið milli okkar, nema þá eitthvað mjög lítilfjörlegt, þannig að ég held, að hv. þm. ætti ekki að vera að seilast svona langt, vinna það til að geta skammað mig að skamma hann líka. Mér þótti annars ákaflega skemmtilegt að heyra hv. þm. Barð. segja þessa setningu: „Allir menn, sem hafa fengið lögfest rangindi, vilja halda þeim.“ Þetta er nefnilega mottó sjálfstæðismanna. Það kom frá hjartanu, þegar hv. þm. sagði þetta, frá innsta grunni hjartans. Þetta er nefnilega það mottó, sem sjálfstæðismenn hafa lifað eftir undanfarin ár. Oddvita Kópavogshrepps, hv. 7. landsk. (FRV), vil ég segja þetta: Það er grundvallaratriði fyrir allri skiptingu útsvara, að kröfur séu komnar um skiptingu, áður en útsvarsniðurjöfnun fer fram. Eftir því, sem hann hefur upplýst, hefur þessu skilyrði ekki verið fullnægt að því er snertir hans hrepp, Kópavogshrepp, og vil ég þess vegna mjög ráða honum til þess að losna við alla skiptingu, því að hann þarf þá ekki að svara einni einustu skiptingu á útsvari. Hann getur þess vegna kalt og rólega jafnað útsvörunum niður núna, og ef engar skiptakröfur eru komnar fram, þarf hann engum skiptakröfum að svara, engri einustu. En mér getur ekki fundizt annað en það sé að koma aftan að mönnum, sem eru í tíma búnir að gera kröfur um skiptingu, ef samþykkt er, að þær skuli allar falla niður, og finnst ekki réttlátt að gera það. Ákvörðun, sem snertir alla hreppa landsins fyrir tímabil, sem liðið er, þarf að gerast í tæka tíð, en ekki rétt þegar menn eru að framkvæma eldri ákvæði, því að þá ruglar hún allri niðurstöðunni. Þess vegna get ég ekki verið með þessu núna, nema jafnframt verði sett bráðabirgðaákvæði um það t. d., að ákvæði þessara l. skuli þó ekki hafa áhrif á skiptingu fyrir árið 1949, heldur öðlast gildi hvað snertir útsvör álögð 1951. Með slíku bráðabirgðaákvæði gæti ég verið með þessu, en ekki öðruvísi.



Herra forseti. Hv. 4. þm. Reykv. (HG) sagði, að ég hefði gefið sér tilefni til að mæla gegn því, að skipting hreppa færi fram í landinu, eins og venja hefur verið til undanfarin ár. Ég gaf ekkert tilefni til þess, að þm. héldi, að ég væri með skiptingu hreppa í landinu almennt. Síður en svo. Á orðum mínum var ekki hægt að skilja, hvort ég væri með því eða móti. Mér fannst óviðeigandi, að bæjarráð Reykjavíkur skyldi setja fram sem kröfu í sambandi við niðurfellingu þeirrar lagagr., sem hér um ræðir, að tveir hreppar, sem hafa skilið, skuli sameina sig aftur. Þau ummæli mín gáfu þm. ekkert tilefni til þess að opinbera mína skoðun í því máli, nema síður sé. Ég er nefnilega sammála hv. þm. um það, að mjög sé óheppileg.t að vera oft að skipta hreppum. En ef honum er það eins mikið áhugamál og virtist af ræðu hans, sé ég ekkert því til fyrirstöðu, að hann beri fram hér tillögur til breyt. á l. eða lagafrv. um það, hvaða skilyrði skuli þurfa að uppfylla til þess, að hreppar verði sjálfstæðir. Svo að þessi ummæli hv. 4. þm. Reykv. eru á algerðum misskilningi byggð. Annars stóð ég aðallega upp vegna ræðu hv. 1. þm. N-M. (PZ). Hann sagðist ekki vilja svara skætingi, sem ég hefði verið með í garð ríkisskattanefndar. Hér er ekki um neinn skæting að ræða í garð ríkisskattanefndar. Þó að þessi þm. hafi lengi átt sæti í ríkisskattanefnd, hefur hann ekki einu sinni komizt svo hátt að verða formaður n., svo að ekki er hægt að kenna honum um þá hluti, sem þar hafa aflaga farið. En ég benti á, að svo virtist sem þessi stofnun hefði þetta vald að lögum, og þess vegna yrði að breyta l. til þess að svipta hana þessu valdi, til að traðka á rétti skattþegnanna, eins og hún hefur gert. Ég hef ekki neitt að kvarta undan störfum hans sem embættismanns í n., en lögin, útsvarsl. í sambandi við þetta mál, eru þannig, að skattþegnarnir eru algerlega réttlausir. Þessir menn hafa viðurkennt í mín eyru, að þeir veigri sér mjög við að raska nokkurn tíma verulega úrskurðum sveitarstjórna um útsvör, þar sem þeir séu ekki nægilega kunnugir þeim málum. En til hvers er þá verið að áfrýja þessum málum? Nei, það er sannarlega nauðsynlegt, að hið bráðasta verði tekin upp breyt. á þessum l., sem tryggi það, að skattþegnarnir séu ekki svo gersamlega réttlausir gagnvart skattanefndum eins og nú er, sem í flestum tilfellum verða að skoðast sem hreinir rukkarar fyrir ríkissjóð og sveitarstjórnir. Að hinu fór ég svo að brosa, þegar hv. 1. þm. N-M. fór að tala um, að þetta væri mottó sjálfstæðismanna, sem ég hefði sagt, að þegar menn hefðu fengið lögfest einhver réttindi, strituðust þeir við að komast hjá að láta þau af hendi. Hefur 1. þm. N-M. gleymt allri baráttunni um kjördæmaskipunina, öllum þeim bruna, sem brunnið hefur í huga framsóknarmanna fyrir að láta af hendi þau forréttindi, sem þeir voru búnir að halda árum saman í landinu? Það væri margt öðruvísi í þessu landi, ef þessi hatursbruni út af því að hafa orðið að láta af hendi þessi réttindi brynni ekki enn þá í huga þeirra. Síðan hafa þeir ekki fengizt til að taka vel á neinu máli. Og síðan kemur þessi þm. og segir, að Sjálfstfl. vilji halda hér í einhver sérréttindi. Ég sé svo ekki ástæðu til að ræða þetta meir að þessu sinni. Ég mun halda mig við að samþykkja frv. óbreytt, en vera á móti þeirri brtt., sem fyrir liggur, því að ég tel hana vera til hins verra, en ekki betra, verði hún samþykkt.

Frsm. meiri hl. (Hannibal Valdimarsson) : Herra forseti. Sem frsm. meiri hl. n. vil ég þakka þær góðu undirtektir, sem frv. hefur fengið. Það er aðeins einn þm., sem hefur látið í ljós, að vegna þess hvernig nú standi á árstíð, geti hann ekki verið með frv., sem muni þó leiðrétta misrétti, sem eigi sér stað. Hv. 1. þm. N-M. telur, að það séu svo mörg sveitarfélög búin að jafna útsvörum núna, að þau megi ekki við því að missa af rétti sínum til hluta útsvara frá öðrum sveitarfélögum. Ég held, að þetta sé samt ástæðulaust. Ég held, að það standi betur á árstíð, en hann vill vera láta, og vil því máli til stuðnings vísa til ákvæða útsvarsl., 21. gr., en þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Aðalniðurjöfnun útsvara fer fram á tímabilinu febrúar-maí, að báðum mánuðum meðtöldum, eftir nánari ákvörðun sýslunefnda og bæjarstjórna. Þó getur atvinnumálaráðuneytið heimilað hreppsnefnd, eftir beiðni hennar, að láta aðalniðurjöfnun útsvara fara fram síðar á árinu, ef ríkar ástæður mæla með því.“ Með öðrum orðum, útsvarsjöfnun þarf ekki að vera lokið fyrr en í maílok og hægt að fá útsvarsálagningu frestað þar til lengra fram á árið. Og ég veit ekki betur, en mörg sveitarfélög hafi ekki jafnað útsvörum fyrr en seint í maí eða snemma í júní. Um bæjarfélögin er það að segja, að þau eiga að ákveða heildarupphæð útsvaranna í nóvemberlok, en þetta hefur dregizt allmjög undanfarin ár, og sum eru ekki enn búin að ákveða heildarupphæð útsvaranna, hvað þá að skipta þeim niður. Ég held því, að hv. þm. þurfi ekki að óttast þetta. Það er sem sé þannig í framkvæmd, að sveitarfélögin ganga síðar frá sínum fjárhagsáætlunum, en þeim ber, útsvarsjöfnun fer síðar fram en til er tekið og má fara fram í maílok. Eins og við þekkjum hér á Alþ., eru fjárl. nú afgreidd síðar, en ber að afgreiða þau. Þau eiga að vera afgreidd áður en fjárhagsárið byrjar, en á því hefur orðið æði mikill misbrestur undanfarin ár, t. d. er nú lítið sem ekkert farið að byrja á afgreiðslu fjárlaga, sem eiga að gilda fyrir árið 1950, og verður henni sennilega ekki lokið fyrr en einhvern tíma í maímánuði. Mér finnst engin rök felast í frávísunartill. hv. minni hl. og legg því til, að hún verði felld.