Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það fer að verða spaugilegur skollaleikur með 3. dagskrármálið á þskj. 160. Það er tekið á dagskrá dag eftir dag og síðan tekið út og svo ekki tekið á dagskrá á milli. Þar sem ég á hér hlut að máli, - ég hef skilað nál., - verð ég að krefjast frekari skýringar á þessu. Ég held, að ég eigi sterka kröfu á því, að málið fái þinglega meðferð.

Forseti (BG) : Að sjálfsögðu hefur forseti tekið málið á dagskrá til þess, að það fái þinglega meðferð, og upphaflega var það tekið á dagskrá til þess að benda meiri hl. á að skila nál. Meiri hl. hefur enn ekki gert þetta, en orsökin til þess, að málið er tekið út nú, er ekki sú heldur að hæstv. forsrh. hefur óskað að taka þátt í umr. um málið, en hann hafði ráðstafað tíma sínum í dag, sem er fyrsti dagurinn frá því að hann kom heim frá útlöndum. Ef hv. þm. heldur, að ég vilji af óheilbrigðum ástæðum tefja fyrir málinu, er það síður en svo. Ég mun ætíð beita mér fyrir því, að öll mál fái þinglega afgreiðslu.



Ég var ekki að beina ásökunum til hæstv. forseta, heldur til þeirra, sem sök eiga á þessu. Það má kannske einu skipta, þó að málið sé tafið einn dag, ef hæstv. forsætisráðh. óskar þess, en það situr sízt á honum að tefja það, því að það var samkv. ósk frá honum og fyrir tilmæli hans, að málið var upphaflega flutt. Eftir þessar upplýsingar vænti ég þess, að málið verði tekið fyrir á næsta fundi.



Herra forseti. Mér þykir það furðulegt að heyra því haldið fram, að þetta mál sé flutt fyrir tilmæli hæstv. forsrh.

Það sagði ég ekki. Þetta er útúrsnúningur hjá hv. þm.

. Allshn. hefur ekki hraðað málinu, þar sem n. hafði fengið upplýsingar um það, að hæstv. forsrh. ætlaði að leggja fyrir stj. till. um breyt. á húsaleigul. Minni hl. kaus þó að afgreiða málið. Fyrst hæstv. forsrh. hefur óskað þess, að málinu verði frestað, skil ég vel, að hæstv. forseti verði við þeirri beiðni.



Herra forseti. Ég vildi sem einn af fjórmenningunum, er athuguðu möguleikana á því, að stjórnarflokkarnir næðu samkomulagi um breyt. á húsaleigul., staðfesta það, sem hv. þm. Ísaf. sagði. Það tókst ekki að ná samkomulagi, og við höfum því skilað af okkur til stj., en félmrn. tók málið að sér. Hv. 5. þm. Reykv. hefur hins vegar tekið að sér að flytja sérstakt frv. um málið, og er ekkert við það að athuga. Upp úr athugun fjórmenninganna mun þó spretta frv., sem félmrn. eða einhver annar semur.

Forseti ((BG): Það virðist ekki fara vel á því að ræða 3. dagskrármálið, þar sem forseti hefur tekið það út af dagskrá, en ég mun þó leyfa athugasemd.



Herra forseti. Athugasemd hv. þm. Ísaf. er þýðingarlaus. Það liggur ljóst fyrir, að frv. er sprottið upp úr tilmælum hæstv. forsrh. Hv. þm. þarf ekki að snúa út úr orðum mínum. N., sem forsrh. skipaði, gat ekki komið sér saman, og nú segir hv. 4. þm. Reykv., að annað frv. muni spretta upp úr athugun n. Nú er í uppsiglingu annað frv. Bæði frv. eru komin fram vegna þess, að hv. n. hefur eigi komið sér saman, Hv. 5. þm. Reykv. flytur það ásamt öðrum. Hæstv. forsrh. hefur staðið fyrir því að koma öðru frv. á laggirnar, og við vitum, að það mun koma fram af sömu ástæðu og hitt.



Herra forseti. Ég hef ekki gert neinar aths. En ég var svo óheppinn að vera kvaddur til af hæstv. forsrh. til að gera athuganir á málinu fyrir þingið í þeim tilgangi, að Alþ. afgreiddi l. um þetta efni, - og þá vitanlega að gera breyt. á gildandi l. Við störfuðum lengi að þessu. Svo virtist sem við mundum verða sammála. Oss var ljóst, að hæstv. ráðh. hafði skipað menn úr þrem flokkum. Þá var okkur og ljóst, að hann mundi hafa gert það til að tryggja grundvöllinn, svo að samkomulag næðist milli flokkanna. Við nm. töldum nauðsynlegt að leggja till. okkar fyrir flokkana til þess að vita, hvaða stuðnings við mættum vænta, ef við kæmum okkur saman um ákveðnar till. En þegar út í það var komið að ráðgast við flokkana, urðu ólík sjónarmið til að fjarlægja okkur hvern öðrum. Var þó meiri munur skoðana innan flokkanna en hjá einstökum nm., og þegar sýnt var, að eigi yrði samkomulag um eina till., þá vildi ég ekki láta þetta dragast öllu lengur og lýsti því yfir, að ég mundi senda till. mínar til hæstv. forsrh. sérstaklega, ef aðrir væru á öðru máli, og um það var enginn ágreiningur, að ósamkomulag væri innan n. Varð það úr, að hver sendi sínar till. Beið ég nú lengi átekta. Þegar ekkert fæddist, átti ég tal við hæstv. forsrh. um það. hvort þess væri að vænta, að eitthvað kæmi frá honum. Hann kvaðst bíða eftir áliti hinna. Nú er liðið á sjötta mánuð síðan, svo að hér er orðinn langur ómagaháls. Þegar ekkert kom frá hæstv. forsrh., tilkynnti ég, að ég mundi leggja till. mínar fyrir þ. Veitti ég honum tvisvar sinnum frest, en sá þó fram á, að fresturinn yrði ekki til neins. Legg ég þá till. fram ásamt meðflm. mínum. Málið gengur nú til n. þ. 9. des. Lá það lengi hjá n., og að því er mér hefur verið tjáð að mestu leyti sökum þess, að hæstv. forsrh. bað um frest á málinu. Nú eru liðnir réttir þrír mánuðir síðan hv. n. tók við málinu. Fór svo að lokum, að minni hl. hennar nennti eigi lengur að standa í þessu þófi og afgreiddi málið. Síðan það gerðist eru nú liðnar þrjár vikur, og hv. meðnm. í allshn. hefur eigi enn unnizt tími til að skila áliti. Ætli það sé ekki vegna þess, að hæstv. forsrh. hefur hvað eftir annað beðið um frest? Að sönnu hefur hann beðið hæstv. forseta um hann líka. En ég ámæli honum eigi, þótt hann fari að því, er hann er beðinn af hæstv. forsrh. Ég sjálfur hefði gefið marga fresti. 

Forseti (BG) : Mér er ekki óljúft, að 3. dagskrármál sé rætt. En það á trauðlega við nú. Málið verður enn á morgun til umr., og þá mun unnt að koma að öllu því efni, sem mætti verða frv. til skýringar.



Herra forseti. Þetta er nokkuð gamalt mál, þó að það sé fyrst nú lagt fram í frv.-formi. Fyrir 5 eða 6 árum var samþ. þál. um að fela stj. að láta undirbúa frv. til l. varðandi þingfararkaup. Ástæðan var í fyrsta lagi sú, að sökum breytts verðlags var sá mælikvarði, sem lagður var á vinnu þm., úreltur, auk þess sem Alþ. og stj. höfðu klastrað í þetta á vafasaman hátt til þess að bæta upp gersamlega úreltan kauptaxta. Þetta var orðið óviðunandi og er enn. Þess vegna var þessi n. skipuð, að ég held árið 1944 eða 1945. N, vann aðallega að því að afla upplýsinga um kjör alþm. í öðrum löndum, en af því að heimsstyrjöld stóð og samgöngur voru takmarkaðar, tókst ekki að afla upplýsinga um kjör þm. nema fyrir stríð, að Bandaríkjunum undanteknum. N. tók því það ráð að afla upplýsinga hjá sendiráðum viðkomandi þjóða í Reykjavík. Þessum upplýsingum var síðan safnað saman og þær látnar fylgja frv., sem n. samdi og sendi stj. Síðan hafa tvær ríkisstj. verið, en hvorug þeirra hefur treyst sér til að leggja frv. fram, og nú er svo komið, að það er kannske að ýmsu leyti orðið úrelt og þarf athugunar við. En þingfararkaupsn. þótti óviðunandi að vinna með l. eins og þau eru, og þess vegna varð það að samkomulagi, að n. tæki að sér frv. og kæmi því á framfæri við Alþ. Þetta gat ekki orðið, nema annar hluti þingfararkaupsn. tæki þetta að sér, og það féll í hlut þeirra nm., sem sæti eiga í þessari d., að taka það að sér. Nú hafa nm. ekki talað um það, hvort þeir treystu sér til þess að fylgja frv. óbreyttu eða hvaða breyt. þyrfti að gera á því. En sökum þess, að engin stj. hefur treyst sér til þess að leggja frv. fram, höfum við neyðzt til að fara þessa leið. N. er með flutningi frv. að leggja á vald þm., hvað þeir vilji gera í málinu. En það fylgir frá okkur sú yfirlýsing, að við teljum ófært að hlíta núverandi kjörum, enda erfitt fyrir þingfararkaupsn. að starfa samkvæmt l., eins og þau eru nú. Ég held, að ég þurfi ekki að hafa um þetta fleiri orð, en endurtek það, að bæði ég og meðflm. mínir áskilja sér rétt til að koma fram með till. til breyt. í samræmi við breyttar aðstæður. Ég er ekki viss um, til hvaða n. er heppilegast að vísa málinu. Af því að það er fjárhagslegs eðlis, gæti það farið til fjhn., en það getur einnig átt heima í allshn. Ég mun ekki koma fram með neina till. í því efni, en þar sem nokkuð er orðið áliðið þings, væri æskilegt, að sú n., sem fær málið til meðferðar, vildi flýta því sem mest.



Herra forseti. Ég vildi gera það að till. minni, að frv. verði vísað til allshn.