Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Brtt. hljóðar upp á það að 2. og 3. málsl. 2. málsgr. falli brott í 41. gr., gildistökuákvæði. Þar er vísað til 27. og 29. gr. þ.e. þeirra ákvæða sem fjalla um að bankastjórar skuli eigi skipaðir til lengri tíma en sex ára í senn og í 29. gr. að bankastjórum og aðstoðarbankastjórum sé óheimilt að sitja í stjórn stofnana og atvinnufyrirtækja utan bankans og taka þátt í atvinnurekstri að öðru leyti nema slíkt sé boðið í lögum o.s.frv. Ég vil, herra forseti, um leið og ég geri grein fyrir atkvæði mínu, vekja athygli á því að þegar Alþingi samþykkti nýlega lög um viðskiptabanka voru ákvæði sem áttu að firra hagsmunaárekstri bankastjóra og forbuðu þeim setu í stjórnum annarra stofnana samþykkt og látin gilda frá og með gildistöku að því er varðaði bankastjóra viðskiptabankanna. Ef Alþingi ætlar að gera undanþágu frá þessum sérstöku grundvallarreglum, sem bankamálanefnd vildi leiða í lög og lagði eindregið til, er Alþingi að lýsa því yfir að það vilji gera reginmun á sumum bankastjórum og öðrum. Reyndar sagði ég í framsögu minni að samþykkt á þessari breytingu, það að þessi ákvæði skyldu gilda um þá bankastjóra sem nú sitja, væri prófsteinn á hvort löggjafarsamkoman ætlar að beygja sig fyrir seðlabankavaldinu eða ekki. Með því að hafa hér undanþáguákvæði er Alþingi að lýsa því yfir að það ætli að beygja sig fyrir valdi Seðlabankans og verða sjálfu sér til skammar. Ég segi þess vegna að því er varðar þessa brtt. já.



Herra forseti. Hér er fjórða dagskrármálið, um lögverndun á starfsheiti og starfsréttindum kennara, komið frá nefnd. Full samstaða er um afgreiðslu málsins og ég spyr, herra forseti, af hverju er ekki mælt fyrir þessu máli þannig að það geti gengið áfram til 3. umr.? Það er ekki komið til Ed.



Herra forseti. Ég skil ekki þessa óþolinmæði. Menntmn. Ed. og Nd. hafa unnið saman að þessu máli. Frá því að málið var fyrst tekið fyrir á sameiginlegum fundi menntmn. Nd. og Ed. hafa einstakir nefndarmenn verið að láta í ljós einhverjar áhyggjur yfir því að málið næði ekki fram að ganga. Það hefur verið unnið að þessu máli í fullri samvinnu við kennarasamtökin og mér er ekki kunnugt um það, a.m.k. ekki í mínum flokki, að uppi séu raddir um að stöðva þetta frv. og mjög flókin mál bíða afgreiðslu þingsins eins og m.a. húsnæðismálin. Sú niðurstaða sem fékkst á sameiginlegum fundum menntmn. á að tryggja að þetta frv. fái þinglega meðferð og ég vænti þess að stuðningsmenn frv. haldi ekki áfram að reyna að tefja fyrir framgangi þess með því að láta í ljós áhyggjur um að málið nái ekki fram að ganga. Hins vegar liggur ljóst fyrir að nokkrar umræður verða um þetta mál að ég ætla. Þetta er ekki einfalt mál í sniðum. Mér skildist, vegna þess að það er gert ráð fyrir eldhúsumræðum í kvöld, að menn vildu hafa þennan fund sem stystan og leit svo á að samkomulag hefði verið um að taka eingöngu á dagskrá í dag mál sem þyrftu að ganga til nefnda eða mál sem ekki yrðu umræður um. Á hinn bóginn er það rétt að hv. 5. þm. Austurl. spurði mig að því áðan hvort hugmyndin væri sú að taka málið fyrir nú til 2. umr. Ég hafði ekki heyrt að það væri ætlun hæstv. forseta. En auðvitað, ef hv. þm. og hæstv. forseti leggja ofurkapp á það og það er samdóma álit þeirra beggja að þær ýfingar séu í þinginu út af þessu máli sem mér er ekki kunnugt um að nauðsynlegt sé að vaka dag og nótt út af núna, þá er ég reiðubúinn til þess. En ég hélt að málsmeðferð í menntmn., sem er samkvæmt beiðni hæstv. menntmrh. og í fullu samráði við þingflokka, hefði tryggt að þetta væri eitt af þeim málum sem allir þingflokkar væru sammála um að þyrfti að ná fram að ganga. Og ég ítreka að málið hefur fengið ítarlega efnislega skoðun á sameiginlegum fundum menntmn. Ed. og Nd. þannig að ég sé ekki hvað ætti að tefja framgang þess.



Herra forseti. í morgun urðu nokkrar umræður um þinghaldið í dag þar sem ég var viðstaddur og formenn þingflokka stjórnarliðsins. Þá var um það rætt, þannig að það sé skýrt hér fyrir þingheimi, að seðlabankafrumvarpið yrði afgreitt frá 2. og 3. umr. í dag, að nokkur mál sem ágreiningslítil væru eða líklega ágreiningslaus, 1 umr. mál sem hafa hlotið afgreiðslu í Ed., færu til nefndar. Ég hafði skilið þessa umræður þannig að frv. um lögverdun á starfsheiti kennara væri ágreiningslaust mál og þess vegna væri hægt að gera ráð fyrir að taka það til 2. og 3. umr. í dag á tiltölulega mjög stuttum tíma. Ég vil lýsa því yfir fyrir mitt leyti að ég er tilbúinn að standa að því að hlutir verði með þeim hætti. Ég sé ekkert því til fyrirstöðu þar sem hér er um ágreiningslaust mál að ræða og ég skil ekki hvað því veldur að stjórnarleiðið tregðast við að halda áfram þessu máli. Það er nokkur nýlunda þegar kemur að lokum þings að stjórnarliðar séu að þæfast fyrir. Það er nokkur nýlunda í tíð þessarar stjórnar því að tafir undanfarna daga á meðferð mála hafa aðallega átt rætur að rekja til stjórnarliðsins, en það kemur mér á óvart að þetta mál, sem mér hefur skilist að væri orðið samkomulagsmál, eigi að gjalda þess ástands sem er í stjórnarliðinu síðustu daga þingsins þar sem menn viðast vera með innantökur út af smáu og stóru.



Út af þessari ræðu hv. 3. þm. Reykv. vil ég að það komi fram að ekki stendur á forsefa að halda fund um ýmis önnur mál sem á dagskrá eru, þar á meðal þetta mál, en sá hængur er á að það vantar fulltrúa eins þingflokksins, Kvennalistans, og ég hef nokkurn veginn vissu fyrir því að það yrði tekið óstinnt upp af hv. fulltrúum sem sæti eiga í deildinni úr þeim flokki ef þetta mál, sem hér um ræðir, yrði tekið fyrir nú, og hafa fulltrúar Kvennalistans hér í hv. deild leyfi forseta til að vera fjarstaddir þennan fund. Það er hængur á því frá sjónarmiði forseta að taka þetta mál fyrir, hversu æskilegt sem væri að nota þennan dag til fundahalda.



Herra forseti. Vegna umræðna sem hér hafa orðið um meðferð mála í dag fyrir hv. þingdeild vil ég taka það fram að við hv. 7. þm. Reykv. Guðmundur J. Guðmundsson höfum ákveðið að taka þátt í þessari umræðu. Við höfum athugasemdir við þetta mál að gera. Það mun taka nokkurn tíma og þess vegna getur þetta mál ekki fallið undir þá lýsingu sem kom fram áðan. Þetta segi ég hér eftir að hafa borið mig saman við hv. þm. Guðmund J. Guðmundsson.



Herra forseti. Ég held að það verði mjög að íhuga það, ef sú er afstaða Alþb. að reyna að tefja fyrir þessu máli, ef það kemst ekki á dagskrá þessa fundar, að reyna að halda fundinum áfram. Ég vil undir engum kringumstæðum eiga undir því að þetta mál nái ekki fram að ganga. Ég held að það sé alveg nauðsynlegt að við tökum málið á dagskrá til að tryggja framgang málsins. Menntmn. hefur lagt vinnu í að reyna að ganga þannig frá frv. að efnisatriði þess skýrðust til fullnustu. Síðast áttum við fund ég og sá hv. þm. sem hóf þessa utandagskrárumræðu, hv. 5. þm. Austurl. Hjörleifur Guttormsson, með forustumönnum kennarasamtakanna og á þeirri stundu vissi ég ekki betur en hv. þm. væri reiðubúinn til þess að greiða götu málsins hér í þinginu. Það kemur mér mjög á óvart nú ef hann liggur uppi með einhverja vitneskju um að það að málið sé ekki tekið fyrir á þessum fundi kynni að valda því að það næði ekki fram að ganga. Það er þvert ofan í vilja þeirra manna sem um málið hafa fjallað í menntmn. þingsins og ég hef m.a. fullvissað forustumenn kennarasamtakanna um að ég vilji greiða fyrir framgangi málsins eftir því sem mér er unnt. Þess vegna verð ég að beina því til hæstv. forseta að hann reyni að greiða fyrir því að þessar umræður geti farið fram í dag til að fullnægja öllu réttlæti og til þess að fulltrúar Alþb. geti farið rólegir að sofa í kvöld.



Ég held að réttlætiskennd þess forseta, sem hér stendur, verði að ráða í þessu máli. Þetta mál verður ekki tekið fyrir til umræðu í dag. Það er ekki vegna þess að forseti vilji ekki að þetta mál gangi fram. En hér hefur beðið um orðið m.a. hæstv. menntmrh. Ef hann heldur því til streitu er orðið laust um þingsköp.



Herra forseti. Ég bið og segi að menn stilli nú hugi sína í þessu máli. Ég fyrir mitt leyti er þess fullviss að þetta mál er orðið gott samkomulagsmál og þannig úr garði gert að allir megi vel við una. Málið er mjög mikilvægt og var raunar þáttur í kjarasamningum kennara og alveg ástæðulaust að menn séu með orðhengilshætti og hæpnum fullyrðingum að nota þetta til að fá útrás fyrir gremju sína sem einhver kann að vera og oft vill verða á síðustu stundum þings þegar menn þurfa að leggja sig mjög fram um afgreiðslu mála. Ég er fullkomlega sáttur við stjórn hæstv. forseta á þessu máli og hér er ekki teflt í neina tvísýnu varðandi þetta mál.



Herra forseti. Það hefur verið gott samkomulag um skipulag verka hér í dag og menn hafa sýnt hver öðrum tillitssemi. Ég sat fund og átti tal ásamt með þingflokksformanni Sjálfstfl. við hv. 3. þm. Reykv. um málin og það varð að samkomulagi að láta ganga fram umræðulaust, ef ráðherrar féllust á það, þessi 1. umr. mál, reyna að hafa fund stuttan í dag, eins stuttan og mögulegt væri, vegna þess að menn þurfa að undirbúa sig undir umræður í kvöld. Það kom engin ósk fram þá um að taka sérstaklega lögverndun á starfsheiti kennara til umræðu frekar en önnur 2. umr. mál sem hér eru á dagskránni. Líka með tilliti til þess að það vantar einn þingflokkinn í salinn held ég að ákvörðun forseta sé hárrétt.



Herra forseti. Ábending mín til virðulegs forseta og þingdeildarinnar út af þessu máli var eingöngu byggð á því að ég gerði ráð fyrir að þetta gengi umræðulaust fram, þetta mál sem full samstaða er um í menntmn. Nd. sem hefur skilað nál. og mikið rætt mál í þinginu nú þegar, og á því einu byggðist afstaða mín. Ég treysti því að á þessu verði haldið þannig að málið þurfi ekki að gjalda þessa, afgreiðsla málsins í þinginu, en málið á eftir að ganga til Ed. Þó að það hafi verið starfað saman af menntmn. beggja deilda veit ég út af fyrir sig ekki hvaða hugur er til þessa máls þar hjá einstökum þm. og vil engum getum að því leiða. En hér er mál að ræða sem ég tel mjög mikilsvert að nái fram fyrir þinglok og þess vegna vakti ég athygli á þessu. Ég treysti hæstv. forseta að halda á þessu máli þannig að það komist sem fyrst út úr þessari þingdeild, auðvitað þannig að þeir sem vilja ræða það hafi til þess tíma, en komist í hendur Ed. þannig að ekki sé nein hætta á því að málið strandi þar vegna tímaskorts.