Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef leyft mér á þskj. 578 að bera fram brtt.: Í fyrsta lagi við 4. gr., að a-liður orðist svo: „hefur siglt sem undirvélstjóri á mótorskipum með yfir 100 hestafla vél í 24 mánuði eða sem vélstjóri á eigin spýtur á mótorskipi yfir 12 smálestir í 24 mánuði.“ Í öðru lagi við 6. gr., að a-liður orðist svo: „hefur staðizt próf frá yngri deild vélskólans í Reykjavík eða staðizt hið minna mótorvélstjórapróf Fiskifélags Íslands.“ Í sambandi við fyrri till. vil ég benda á, að þar er farið fram á þá breytingu, að sett sé inn í frv., að maðurinn skuli hafa stundað vélgæzlu á 12 smálesta skipi í 24 mánuði. Eins og öllum hv. alþm. er kunnugt, þá er skráð á öll skip yfir 12 smálestir, en ekki undir 12 smálestum, enda þótt þau séu á skipaskrá, og þar af leiðandi er þetta fyrsta skilyrðið til þess, að maður geti sannað á lögmætan hátt siglingatíma sinn, að hann hafi verið skráður á skip. Það virðist því öll sanngirni mæla með því, að þetta verði tekið inn í frv. og sú breyting á því gerð. Í öðru lagi er það, að próf frá yngri deild vélskólans í Reykjavík verði tekin til jafns í þessu tilfelli og 6 mánaða námskeið hjá Fiskifélagi Íslands, en eins og allir hv. alþm. vita, þá er það nú þannig með þetta mál enn þá og þessi lög, að þeir, sem hafa gengið í gegnum fyrsta bekk eða tekið hið minnsta próf vélstjóra við vélskólann í Reykjavík og verið 4 ár í smiðju, þeir hafa ekki sama rétt og þeir, sem hafa verið í 6 mánuði á námskeiðum hjá Fiskifélagi Íslands, og það virðist öll sanngirni mæla með því, að 5 ára nám sé tekið til jafns við 6 mánaða námskeið hjá Fiskifélaginu. Og það er alveg gefinn hlutur, að þetta yrði náttúrlega eitt af meginskilyrðunum til þess að útiloka þær leiðu undanþágur, sem um hefur verið talað í sambandi við málið, að þarna fengju 40–50 menn réttindi til þess að verða vélstjórar á skipum allt að 900 hestöflum. Það er rétt, að það er mikill hörgull á mönnum oft og tíðum á skip með vélum af þessari stærð, og það hefur m. a. verið vegna þess, að þessir menn hafa ekki haft réttindi til þess að gæta slíkra véla, en úr þessu mætti bæta á þennan hátt að dómi margra kunnugra manna. Það má og geta þess, að það er ekki aðalatriðið í sambandi við þessi mál að vera að veita aukin réttindi fyrir litla menntun eða enga aukna þekkingu í vélfræðinni, heldur hitt, að reyna að samræma vélkennsluna yfirleitt. Það var hugsjón þeirra manna, sem fyrir þessu börðust í upphafi, að frv. yrði breytt, að auka þannig á þekkingu manna og samræma hana, svo að allir mættu vel við una, með því að láta hið meira vélapróf við mótordeild Fiskifélags Íslands fara fram undir yfirstjórn vélskólans í stað þess að binda það við Fiskifélagið, eins og áður hefur verið. Þá má enn fremur geta þess, að nú á síðustu 2–3 árum hafa þessi námskeið verið sótt mjög slælega. Það hafa verið 4 eða 5 menn annan veturinn og 3 annan á þessu námskeiði hjá Fiskifélaginu, þ. e. meiraprófsnámskeiðinu, en kennararnir eru, eins og allir vita, 6, svo að það er náttúrlega engin hagfræði í því að starfrækja þetta námskeið á þennan hátt, eins og verið hefur, heldur væri hitt heppilegra og eðlilegra, að það væri allt saman undir sömu stjórn og vélskólinn. Það er því einlæg ósk allra þeirra sem um þessi mál hafa mest hugsað og talað, og það eru þeir, sem eiga við þetta að búa, vélstjórarnir í Vélstjórafélagi Íslands og mótorvélstjórarnir í Mótorvélstjórafélagi Íslands, að það verði sem fyrst gengið í að endurskoða eða samræma þessar skoðanir manna og sjónarmið og fyrir næsta Alþ. verði lagt fram frv. um það, að því verði breytt þannig, að það komi í framtíðinni til þess að láta gott af sér leiða í sambandi við vélskólann. Þeir hafa sagt einnig, að þeir gætu hugsað sér, að það væri ekki óeðlilegt, að hin minni mótornámskeið væru áfram undir stjórn og rekin af Fiskifélagi Íslands, en hins vegar hið meira námskeið væri samræmt við vélskólann, og það er trú þeirra, eins og ég sagði áðan, að með því megi í náinni framtíð og um langan tíma útiloka þær hvimleiðu undanþágur, sem hér er verið að berjast við, með því að veita þessi auknu fríðindi, sem farið er fram á í frv. og margir telja að hefði átt að gera með því að samræma kennsluna fyrr.

Frsm. (Karl Guðjónsson) : Herra forseti. Þetta mál hefur nú farið í gegnum þrjár umr. í hvorri deild þingsins og tekið breytingum allverulegum frá því, sem það var upphaflega lagt fram. Þessar breytingar eru flestar eða raunar allar gerðar eftir tilmælum aðila, sem telja sig málið varða, og hér eru enn gerðar brtt, Hv. 5. þm. Reykv. hefur lagt þær hér fram á þskj. 578. Ég hygg, að hér sé um að ræða breyt., sem fram eru komnar að tilhlutan Vélstjórafélags Íslands, en það félag hefur þegar áorkað því, að verulegar breyt. hafa verið gerðar á frv. Hins vegar lagði það félag ekki fram sínar brtt. við frv., á meðan það var hjá n. í þessari hv. d., og hefur þess vegna sjútvn. hér ekki fjallað sérstaklega um þessar till., sem hér liggja fyrir. Mér sýnist þó um hina fyrri þeirra, að hún sé í nokkru ósamræmi við það, sem áður hefur verið haldið fram af hv. flm. hér í d., því að það þótti of lágt mark, eins og upphaflega var í frv., að miða réttindin við 15 ha. vélar að lágmarki, eins og gert er í gildandi lögum, og þar af leiðandi tók sjútvn. þessarar d. allt slíkt lágmarksákvæði út, og fylgir þar með þetta ákvæði algerlega lögskráningunni á fiskiskipin, svo að ég sé ekki annað en þessi brtt., eins og hún er hér skýrð af flm., sé með öllu óþörf. Um hina síðari brtt. á sama þskj. skal ég taka það sérstaklega fram, að ég er ekki eins sannfærður um það, að hún sé efnislega út í bláinn, eins og um hina fyrri. Hitt er annað mál, að einmitt þeir aðilar, sem nú telja, að hér vanti sérstök ákvæði fyrir ákveðinn hluta af þeim vélstjórum, sem lokið hafa prófi frá Vélskóla Íslands, hafa í heildinni talið, að málið allt mætti bíða og ætti að bíða. Ef hér er um að ræða eins brýna þörf á breytingu og látið hefur verið í veðri vaka, þá held ég, að lítið sé orðið úr þeirri afstöðu talsmanns og flutningsmanns þessarar till., að málið allt eigi að bíða. Ég sé ekki annað, en að á því lokastigi, sem málið er nú, þá sé hér borin fram till. fremur til þess að setja það í hættu, að málið nái framgangi hér á þessu þingi, heldur en hitt, að eins sé aðkallandi um breytinguna og hér hefur verið látið í veðri vaka. Ég mun þess vegna með tilliti til þess, að komið er fast að þinglokum, leggjast gegn því, að þessar till, verði samþ., en legg áherzlu á, að d. afgreiði málið einmitt nú við þessa umr. endanlega.



Herra forseti. Ég veit ekki, hvort ég tók það nógu skýrt fram áðan, að það, að þessi fyrri brtt. var lögð fram, var vegna þess, að það er ekki tekið fram í frv., eins og það liggur fyrir, að það eigi að sanna á lögmætan hátt, að mennirnir hafi siglt þennan tíma. En það virðist þó vera það minnsta skilyrði, sem hægt er að gera, til þess að mennirnir fái þau réttindi, sem þeim á að veita, að þeir geti sannað það á lögmætan hátt með lögskráningu á skip, að þeir hafi siglt í 24 mánuði sem slíkir, áður en þeir fá réttindin, svo að ég held, að það sé misskilningur hjá hv. 2. landsk., að þetta sé óþörf tillaga og ekki tímabær og komi í bága við það, sem áður hefur verið sagt. Í öðru lagi vil ég út af því, sem hann sagði um síðari breytinguna, aðeins segja það, að það er ekki vegna þess, að mennirnir áliti ekki, að einmitt það, sem sagt var við 1. umr., að málið hefði sennilega verið betur afgreitt með því að afgreiða það í eitt skipti fyrir öll á næsta þingi, þar sem menn voru búnir að koma sér saman um það, og að þess vegna mætti bíða til næsta þings, það væri ekki vegna þess endilega, að það væri svo bráð nauðsyn á þessum breytingum inn í lögin, að þeir komu með þessa brtt., heldur er það vegna þess, að úr því að verið er að samþ., að menn af 6 mánaða mótornámskeiði fái þessi auknu réttindi, sem eru mjög miklar líkur fyrir að ekki verði kippt út úr lögunum aftur, þegar það er einu sinni komið inn í þau, að þá sé ekki nema sanngjarnt, að menn með 5 ára námið fái einnig sömu réttindi. Það er meginatriðið í þessu máli eða mergurinn málsins, en ekki hitt, að það sé nú búið að skipta um skoðun í málinu. Skoðunin er öll hin sama, að það hefði verið eðlilegast og heppilegast, úr því að vélstjórar og mótorvélstjórar voru í eitt skipti búnir að koma sér saman um niðurstöður á því, hvað sanngjarnt væri, að hver fyrir sig fengi fyrir sína menntun í hestaflatölu við vélgæzlu, að þá væri unninn það stór sigur, að það hefði borgað sig að bíða í 3–4 mánuði til þess að setja endahnútinn á þann mikla sigur með því að ganga frá frv. og lögum á næsta Alþ. um þetta mál.