Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Landbn. hefur haft frv. til meðferðar og orðið sammála um að leggja til, að það verði samþ. óbreytt. Í frv. er tiltölulega litil breyting fólgin, ofurlítil rýmkun á því. hverjir megi fá slátrunarleyfi. Sé ég ekki ástæðu til að fjölyrða um það, nema andmæli komi fram, og óska að frv. verði vísað áfram til 3. umr.



Um atkvgr. vildi ég segja örfá orð. Eins og þm. muna, taldi ég sem frsm. n. á síðasta fundi, að með samþykkt brtt. í. þskj. 460 yrðu aðrar brtt. óframbærilegar eða þyrftu umorðunar til þess, að þær yrðu bornar undir atkv. Um brtt. á þskj. 471, 472 og 495 gegnir öðru máli en um hinar, því að vegamálastj. og samgmn. eiga eftir að athuga þær, og færi bezt á, að þær yrðu teknar aftur til 3. umr. Hygg ég, að hv. 2. þm. N.-M. og hv. þm. Hafnf. fallist nú á það. Með því að fresta til 3. umr. öllum brtt. nema 460 gæfist þm. tóm til að vinza það úr þeim, sem þeim leikur hugur á, að atkvgr. falli um, og orða um brtt.

Forseti (JJós): Ég mun fallast á þá skoðun hv. 10. landsk., að ekki eigi nú að bera undir atkv. þær brtt., sem umorðunar þurfa, ef brtt. á þskj. 460 verða áður samþ., og mun þá telja þær allar teknar aftur, ef ekki koma mótmæli fram, og tæki flm. upp við 3. umr. þær þeirra, sem þeir vilja, með breyttu orðalagi, þar sem þörf gerist. Þetta styðst einnig við það, að samgmn. hefur tekið tillit til mikils þorra brtt. frá einstökum þm., og málið skýrist bezt fyrir þm. til 3. umr. með því, að farin sé þessi leið.



Ég sætti mig vel við, að t.d. minar brtt. séu úrskurðaðar frá að svo stöddu.



Eins og grg. þessa frv. ber með sér, þá hefur nú verið skipt um umbúðir á frystum fiski, - í stað trékassa verða eingöngu notaðir pappakassar. Alþ. hefur áður veitt tollaívilnanir með timbur í þessa trékassa, og virðist nú ekki nema sanngjarnt og til samræmis fært, að pappakassarnir heyri undir sömu ívilnanir, þó að hin sérstöku ákvæði tollskrárinnar miðist við timbur, sem notað var sem umbúðir, þegar þessi ákvæði voru sett. Meginreglan er að styðja innlenda iðnaðinn með þessum ákvæðum í tollskránni.



Það er um þetta frv. að segja, að nokkrir menn úr stjórn sölusambands hraðfrystihúsanna hafa rætt við sjútvn. þessarar hv. d. og bent á, að þetta frv. mundi ekki verða til að bæta úr fyrir hraðfrystihúsunum, þó að það næði fram að ganga, þar eð tollur á tilsniðnum pappakössum er svo hár, þótt Kassagerðin fengi þær ívilnanir, er felast í þessu frv., þá telja þeir ekki, að hraðfrystihúsin nytu nokkurs í við það. Kassagerðin hefur nú fengið nýjar vélar og hefur nokkurs konar einokunaraðstöðu, og eftir þeirri reynslu, sem fengizt hefur af trékössunum, þá telja þeir ekki betur farið, þótt þetta frv. væri samþ. Það hefur verið bent á það, að samkv. tollskránni er 30–50% verðtollar á pappakössum en 8% á óunnum pappa. Mismunur þessara talna er hagnaður Kassagerðarinnar eða það, sem hún gæti tekið. Það hefur sýnt sig, að það hefur borgað sig að flytja inn efni í trékassana og búa kassana til í landinu. Þeir hafa einnig reynzt betur. Gera má ráð fyrir, að það sama verði upp á teningnum með pappakassana. En vegna einokunaraðstöðu fyrirtækisins, sem fékk hv. fjhn. til að flytja þetta frv., vildi ég skjóta því að n. að athuga þetta mál nánar með hliðsjón af hagsmunum hraðfrystihúsanna.



Ég hef í fyrri ræðu aðeins drepið á óskir sölumiðstöðvar hraðfrystihúsanna. Er við í fjhn. ákváðum að flytja þetta frv., þá lágu fyrir meðmæli frá Fiskifélagi Íslands og S.Í.F. Bréfið frá sölumiðstöð hraðfrystihúsanna barst okkur aftur á móti ekki í hendur, fyrr en við höfðum sent frv. til skrifstofu Alþ. til prentunar. En ég mun nú halda fund í n. milli umræðna um þetta bréf. Ég er hv. síðasta ræðumanni sammála í meginatriðum og sé ekki ástæðu til að fara nánar út í þetta mál, fyrr en við erum búnir að athuga það í n. En um einokunaraðstöðu fyrirtækisins, sem hann talaði um, þá vil ég benda hv. þm. á það, að við erum hér nýbúnir að samþ. l. um Viðskiptaráð; sem á að fjalla um verðlagsmál, og ætti sölumiðstöð frystihúsanna að geta haft greiðan aðgang að því, eins og önnur fyrirtæki, ef þetta fyrirtæki misnotaði séraðstöðu sina á einhvern hátt.



Ég vil mjög taka undir orð hv. þm. Ísaf. um það, að hraðfrystihúsunum er lítil úrlausn gerð með þessu frv. Það er rétt, að við höfum Viðskiptaráð, er hefur eftirlit með verði á vörum og vinnu, en nú vitum við, að vinnan er svo dýr, að miklu getur skipt fyrir þennan atvinnuveg, sem stendur svo tæpt. Það er höfuðatriði, að þ. taki sérstakt tillit til sérstöðu þessa atvinnuvegar og finni ódýrustu leiðina til framleiðslu umbúðanna, sem eru einn þáttur kostnaðarins. Því vænti ég þess, að hv. fjhn. athugi þetta mál með þessar aðstæður sérstaklega í huga.



Ég get verið fáorður um þetta frv. og álít, að meðferð þess þurfi ekki að koma í bág við þann fundartíma, sem er ákveðinn hér á eftir. Þetta frv. á þskj. 500 er um lítilsháttar breyt. á þeim ákvæðum, sem nú eru í l. um gjald síldarverksmiðja ríkisins til bæja og sveita. Í l. er þetta þannig eins og kunnugt er, að verksmiðjurnar greiða hvorki útsvar né tekjuskatt, heldur tiltekið gjald, 1/2% af söluverði framleiðslu sinnar á hverju ári. Þó er þetta þeim takmörkunum háð, samkvæmt l. frá 1941, að þetta gjald má aldrei fara fram úr samanlagðri upphæð greiddra útsvara í viðkomandi bæ eða hreppi. Það má nema allri útsvarsupphæðinni, en ekki meiru. Nú er það svo, að hingað til hefur þetta hámarksákvæði ekki haft þýðingu, þar eð útsvörin hafa verið miklu hærri viðast en þetta gjald. Á Siglufirði, þar sem flestar verksmiðjurnar eru, eru útsvörin t.d. miklu hærri en gjaldið. Þetta frv. er því af minni hálfu aðallega flutt með tilliti til verksmiðjunnar á Raufarhöfn og Presthólahrepps. Þar háttar þannig til, að komið hefur til mála að skipta hreppnum, þar eð það þykir hentugra, því að hann er bæði stór og fjölmennur, og yrði þá Raufarhöfn út af fyrir sig. Hins vegar yrði svo við skiptinguna, að Raufarhöfn bæri litinn hluta af útsvörum þeim, sem nú eru lögð á í Presthólahreppi, og myndi Raufarhöfn missa mikið af því gjaldi, sem hreppurinn í heild fær nú, það leiðir af hámarksákvæðinu um útsvörin. Þess vegna hef ég hugsað mér, að þó að hreppnum verði skipt, þá skuli miða við samanlagða útsvarsupphæð hins upphaflega Presthólahrepps, þegar verksmiðjugjaldið er reiknað út til Raufarhafnar. Fyrir verksmiðjurnar hefur þetta enga fjárhagslega þýðingu, en fyrir hreppinn gerir það skiptinguna mögulega. Ég sé ekkert á móti þessu af hálfu síldarverksmiðjanna; þeim ætti ekki að vera óljúfara að greiða gjald sitt til Raufarhafnar, þar sem þær hafa aðsetur, en til Presthólahrepps í heild. Ég tel svo ekki þörf á að orðlengja þetta meira, en vildi aðeins vekja sérstaka athygli á því, að fyrir verksmiðjurnar skiptir þetta engu, en er aðeins til tilhliðrunar, svo að hægt verði að skipta hreppnum eins og æskilegt er. Að öðru leyti vísa ég til grg. og óska þess, að málinu verði vísað til 2. umr. og sjútvn.