Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Alfreð Gíslason bæjarstjóri) Hæstv. forseti. Ég tel óþarft að skýra frá frv. þessu frekar en gert hafði verið í framsöguræðu og aths. við frv. Allshn. hefur athugað það og leggur til, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Frv. þetta, sem hefur gengið ágreiningslaust í gegnum Ed. og er eins konar fylgifiskur með lögum um þjóðskrá og almannaskráningu, hefur allshn. einnig athugað og leggur eindregið til, að það verði samþykkt óbreytt.

Frsm. meiri hl. (Birgir Kjaran) Hæstv. forseti. Fjhn. hv. d. hefur haft til meðferðar frv. til laga um samþykkt á ríkisreikningnum fyrir árið 1960. N. hefur yfirfarið niðurstöðutölur ríkisreikningsins og borið saman og ekki fundið neitt athugavert við, og leggur meiri hl. n. til, að frv. verði samþ. óbreytt. Minni hl. mun hins vegar skila séráliti.

Frsm. minni hl. (Skúli Guðmundsson) Hæstv. forseti. Það hefur ekki orðið samkomulag í fjhn. d. um afgreiðslu á þessu máli, eins og sjá má á þeim tveim nál., sem fyrir liggja. Þessum ríkisreikningi fylgja eins og venjulega aths. frá yfirskoðunarmönnum. Að þessu sinni eru aths. 42 að tölu. Það er, eins og áður hefur komið fyrir, ýmislegt, sem yfirskoðunarmenn hafa gert aths. við. Má þar til nefna t.d. nokkrar aths. um útistandandi skuldir hjá ríkisfyrirtækjum, sem yfirskoðunarmenn telja að séu óeðlilega miklar og leggja áherzlu á að innheimt sé það, sem þessi fyrirtæki eiga útistandandi. Ein af þessum 42 aths. hefur valdið ágreiningi um málið í fjhn. og það er ágreiningur um það mál, sem veldur því, að n. hefur klofnað. Við, sem skipum minni hl. n., ég og hv. 4. þm. Austf. (LJós), leggjum til í nál, á þskj. 739, að samþykkt á ríkisreikningnum verði frestað og frv., sem fyrir liggur, afgreitt með rökstuddri dagskrá, sem prentuð er í okkar nál. Þessi aths., sú 39. í röðinni, snertir útgerð ríkisins á botnvörpungnum Brimnesi. Ríkið hafði útgerð þessa togara í u.þ.b. eitt ár, frá því í maí 1959 og þar til seint í maí 1960. Það litur út fyrir, að þessi útgerðarrekstur hafi heyrt undir fjmrn., og tveir hæstv. fjmrh. hafa Því haft yfirstjórn þessarar ríkisútgerðar, fyrst á árinu 1959 hæstv, núv. utanrrh., Guðmundur Í. Guðmundsson, sem þá var fjmrh., og síðan tók við af honum hæstv. núv. fjmrh. Þegar afgreidd voru hér fjárlög fyrir árið 1959, var samþ. í 22. gr. fjárlaga heimild fyrir ríkisstj. til þess að reka þennan botnvörpung fram til 1. sept. það ár. Ríkisstj. fól manni úr Hafnarfirði, Axel Kristjánssyni framkvstj., að annast um þessa útgerð fyrir ríkið. Ekki munu hafa verið tilkvaddir neinir aðrir til að vera með í ráðum um þessa útgerð. Liðu nú tímar fram, og togaranum var haldið úti til veiða, Þar til það gerðist 25. maí 1960, að útgerðarstjórinn skrifaði fjmrn. og sagði af sér, að því er mönnum skilst, þessari útgerðarstjórn, og var rekstri togarans þar með hætt. Eftir að þetta bréf barst til ráðuneytisins, fól ráðuneytisstjóri í fjmrn. tveim mönnum að ganga eftir uppgjöri af hálfu útgerðarstjórans vegna útgerðarinnar. En Það leið alllangur tími, þangað til hann skilaði af sér reikningum og bókhaldi fyrir útgerðina. Það var ekki fyrr en í ágústbyrjun 1960. Leið þannig nokkuð á þriðja mánuð, frá Því að hann sagði af sér þessum starfa og þar til reikningum var skilað. Eftir að þessi bókhaldsgögn voru komin til þeirra manna, sem til þess höfðu verið settir að ganga eftir reikningsskilum, skipaði fjmrn. skilanefnd Þriggja manna til þess að annast um endurskoðun á reikningunum og jafnframt að sjá um greiðslu skulda, sem á fyrirtækinu hvíldu, og ganga eftir inneignum útgerðarinnar hjá viðskiptaaðilum. Síðan voru fengnir tveir menn, endurskoðandi og fulltrúi, frá endurskoðunardeild fjmrn. til þess að framkvæma endurskoðun á reikningum útgerðarinnar. Þeir skiluðu aths. sínum í síðari hluta sept. 1960. Næst gerist það í málinu, að skilanefndin fær útgerðarstjórann á sinn fund, ræðir við hann um aths., sem gerðar höfðu verið við reikningana, og afhendir honum eintak af Þeim aths., svo að hann geti svarað þeim. Útgerðarstjórinn svaraði þessum aths. 25. okt. 1960. Skilanefndin skrifaði svo fjmrn. bréf 3. des. 1960, hafði þá haft nokkuð á annan mánuð til að athuga Þessi svör útgerðarstjórans. Hún segir m.a. í þessu bréfi um svörin, með leyfi hæstv. forseta: „Með svörum þessum er fullnægjandi gerð skil 15 athugasemdum endurskoðenda af u.þ.b. 55. Meðal þeirra atriða, sem ekki er fullnægjandi gerð grein fyrir, eru öll hin veigamestu, og munu nokkur þeirra rakin nánar hér á eftir.“ Er síðan í bréfi n. skýrt frá þessum atriðum, nokkrum atriðum. Við meðferð Þessa frv. í hv. Ed. fékk fjhn. þeirrar d. þetta bréf skilanefndarinnar til athugunar, og í umr. um málið á fundi þar í deildinni las hv. 1. Þm. Norðurl. e., Karl Kristjánsson, einn af fjhn: mönnum, þetta bréf upp. Er því hægt að lesa Það í umr. um málið. Eftir að skilanefndin hefur í bréfi sínu skýrt frá Þessum atriðum, segir hún svo í bréfinu til ráðuneytisins: „Hér hafa verið rakin nokkur helztu atriðin í bókhaldi útgerðar botnvörpungsins Brimness og jafnframt þau, sem stærsta fjárhagslega þýðingu hafa, sem enn eru óupplýst af hálfu útgerðarstjórans. Auk þeirra grúir af minni atriðum, sem aths. hefur verið hreyft við“ o.s.frv. Og í niðurlagi bréfsins segir skilanefndin svo: „Meðan þessi stóru atriði eru svo óljós og með því að Þau hafa úrslitaáhrif á afkomu útgerðarinnar, telur skilanefnd sig ekki geta lokið reikningsskilum útgerðarinnar, hvað Þau snertir.“ Og síðan segir: „Það er hins vegar ljóst nú Þegar, að nefndin getur ekki upplýst þessi mál frekar en orðið er með þeim ráðum, sem henni eru tiltæk.“ Þarna lýsir n. því yfir, að hún telji sér ekki fært að upplýsa þessi atriði nánar. Menn skyldu nú ætla, þegar hér var komið, að þá hefði bráðlega verið gerð gangskör að Því að fá Þessi atriði rannsökuð, eftir að n. var Þannig bréflega búin að lýsa því yfir, að hún gæti ekki upplýst málin frekar með Þeim ráðum, sem henni eru tiltæk. En ekkert slíkt hefur gerzt. Yfirskoðunarmenn ríkisreikninga byggðu að sjáifsögðu sínar aths. að verulegu leyti á þessari skýrslu skilanefndarinnar. Á bls. 240–241 í ríkisreikningnum birta yfirskoðunarmenn lista yfir það, sem þeir kalla óumdeilanlegar skuldir útgerðarstjórans, og eru þær samtals rúmlega 121 þús. kr., og síðan birta Þeir annan lista yfir ágreiningsatriði, sem svo eru nefnd, og þar er upphæðin samtals rúml. 520 þús. kr. Þeir geta þess að vísu á eftir, að útgerðarstjórinn hafi í lok okt. 1960 lagt fram ýmsa reikninga frá þýzku firma, sem fyrirtækið hafði skipti við, og löngu síðar hafi einnig verið lagðir fram reikningar, - „en ekki sýnist ástæða til að fjölyrða frekar um þá, en auðvitað koma Þeir til athugunar og afgreiðslu við framhald málsins“, segja yfirskoðunarmenn. Síðan nefna Þeir enn einstök atriði, og má lesa um það á bls. 241 í ríkisreikningnum. Aths. yfirskoðunarmanna eru dagsettar 21. nóv. 1961. Svör ráðh. við aths. eru dagsett 5, des. 1961, og um Þessa aths. segir hann aðeins það, að ráðuneytið hafi fullan hug á, að reikningsskilum þessum ljúki sem fyrst, og að ríkisendurskoðanda hafi verið falið málið og vinni hann nú að Því að upplýsa þau atriði, sem enn eru óljós. Ekki kemur Það fram, hvenær ríkisendurskoðanda hefur verið falið þetta. Það er því ekki ljóst, hvað langur tími hefur liðið, frá því að skilanefndin ritaði rn. sitt bréf 3. des. 1960 og þar til er ríkisendurskoðandi fékk málið til athugunar. Það verðum öllum ljóst, sem kynna sér bréf skilanefndarinnar og aths. yfirskoðunarmanna ríkisreikninga, að Þessi togaraútgerð ríkisstj. hefur verið mikið óreiðufyrirtæki. í fjhn. hv. Ed. var þess óskað, að upplýsingar yrðu fengnar um athuganir ríkisendurskoðanda á Þessu máli, og það kom fram, meðan mál þetta var í hv. Ed., að ríkisendurskoðandi hafði fyrir nokkru sent hæstv. fjmrh. bréf eða skýrslu um málið. Það var gengið eftir því af mönnum í fjhn. þeirrar d., að n. fengi þetta bréf ríkisendurskoðanda til athugunar. En hæstv. fjmrh. neitaði að láta n. fá aðgang að þessu bréfi. Hann hélt því fram í umr. í Ed., að þar væri um að ræða trúnaðarmál og hann gæti þess vegna ekki birt þetta bréf eða skýrslu frá ríkisendurskoðandanum. Þegar málið var rætt hér í fjhn. þessarar hv. d. á einum fundi, var einnig um það talað að fá upplýsingar, meiri en þegar hafa borizt um málið, en hv. meiri hl. fjhn. taldi, að þess væri ekki að vænta, að neinar nýjar upplýsingar fengjust frá rn. um þessa athugun ríkisendurskoðandans, og samþykkti fyrir sitt leyti að mæla með samþykkt þessa frv. Eins og ég sagði áður, tel ég, að þegar hafi orðið óhæfilegur dráttur á því að fá þetta mál upplýst og uppgert, og við í minni hl. fjhn. teljum málið þannig vaxið, að það sé ekki rétt að samþykkja ríkisreikninginn, meðan ekki fást frekari upplýsingar en þegar hafa fengizt um þessi reikningsskil og uppgjör þessarar útgerðar. Við teljum því rétt að fresta því að afgreiða ríkisreikninginn, - það er ekki útlit fyrir, að neinar nýjar upplýsingar fáist, áður en þessu þingi lýkur, því að gert er ráð fyrir, að því ljúki eftir örfáa daga, - og mundi reikningurinn þá verða tekinn til afgreiðslu á næsta þingi, væntanlega í haust, og gera mætti ráð fyrir því, að þá væri eitthvað nýtt komið fram um lyktir þessa máls. Það er því till. okkar, hæstv. forseti, að frv. verði afgreitt nú með svo hljóðandi rökstuddri dagskrá: „Þar sem ekki hafa fengizt upplýsingar frá ráðuneytinu í sambandi við 39. aths. yfirskoðunarmanna við ríkisreikninginn fyrir árið 1960, um rekstur og reikningsskil togaraútgerðar ríkisins, ályktar deildin að fresta afgreiðslu frv. um samþykkt á ríkisreikningnum og tekur fyrir næsta mál á dagskrá.“



Herra forseti. Hér eru ríkisreikningarnir til umræðu, og það hefur stundum brugðið svo við á undanförnum árum, að hæstv. fjmrh. hefur haft nokkurn áhuga fyrir afgreiðslu ríkisreikninga, að fá þá afgreidda snemma. Nú eru þeir til umr., með einhverjum mestu aths., sem við þá hafa komið, og með ágreiningi í fjhn. þessarar deildar og með allalvarlegum ásökunum á hendur fjmrh. Ég kann satt að segja betur við, að þegar Nd. ræðir slík mál, þá sé hæstv. fjmrh. viðstaddur. Ég vildi leyfa mér að óska þess, að hæstv. forseti gerði ráðstafanir til þess, að fjmrh. væri hér við. Er þá ekki viðkunnanlegra, að þessu máli sé frestað, það er búið að afgr. málið í Ed., og þetta er 2. umr.? Það eru þó það margir dagar eftir af þinginu, að ég kann satt að segja ekki við það, að -  Herra forseti. Hæstv. fjmrh. er nú ekki kominn. Hins vegar kom höfuðsökudólgurinn, hæstv. fyrrv. fjmrh., hér inn áðan, en ég sé, að hann er sloppinn, svo að ég vildi spyrja hæstv. forseta, hvort hann sé orðinn vonlaus um að fá annan hvorn, fyrrv. eða núv. fjmrh., hérna inn, svo að það sé einhver til að svara til saka, því að mér sýnist, að það, sem hér sé að gerast, hljóti að kosta það, að það verði bornar allþungar sakir á menn, sem setið hafa í fjmrn. Íslands sem ráðh. nú og síðast, þannig að ég vildi óska, að hæstv. forseti gerði ráðstafanir til þess, að einhver sökudólganna væri þó við. Það er öllum hv. þm. vonandi ljóst, að annar höfuðþátturinn í allri baráttu, jafnt Alþingis sem annarra þjóðþinga í Evrópu, gagnvart konungsvaldinu, sem réð áður löggjafarvaldi og framkvæmdarvaldi, var að fá í hendur Alþingis að fullu og öllu allt vald yfir fjármálum þjóðarinnar, þannig að það væri alveg ótvírætt, að sá aðili, sem réði í fjármálum þjóðar, það væri Alþingi. Það væri Alþ., sem réði, hvaða skattar væru lagðir á, það væri Alþ., sem yrði að veita fé, og það væri Alþ., sem léti rannsaka fjármálin, og það er sérstaklega ákveðið í stjórnarskránni, með hverjum hætti, hve marga yfirskoðunarmenn skuli kjósa til þess að sjá um, að ráðh. m.a. steli ekki af fé ríkisins, m.a. af þeirri mjög slæmu reynslu, að það var einu sinni fjmrh. yfir Íslandi, sem fór beint í tukthúsið úr fjmrn., af því að hann gat þá ekki lengur dulið það, sem hann var búinn að stela. Menn kannast við Alberti-málið vonandi. Það er því nokkurn veginn ljóst, að Þegar Alþingi vill fara að ráða sínum fjármálum, þá gerir Það ákveðnar kröfur í því sambandi. Samkvæmt stjórnarskránni setur Alþingi þrjá yfirskoðunarmenn og þessir yfirskoðunarmenn hafa aðgang að öllum plöggum ríkisins. Það er ekki heimilt neinum fjmrh. að stela neinu undan eða hylma yfir með neinum, og ef fjmrh. gerir það, þá hefur hann gerzt samsekur. Þá er hann að gerast samsekur þeim, sem hefur framið brot. Ég veit ekki, hvort núv. hæstv. fjmrh. er þetta ljóst, þó að hann hafi verið lögfræðiprófessor. Ég veit það ekki. Ég veit ekki heldur, hvort fyrrv. hæstv. fjmrh., núv. hæstv. utanrrh., er það ljóst, þó að hann sé lögfræðingur. Það er stundum vitnað hér af sumum ráðherrum í lögfræðinga sem alveg úrslitaröksemd fyrir hinum og þessum málum. En mér sýnist nú, að sá háttur, sem nú er hafður hér á, komi til með að gera nokkuð lítið úr lögfræðivizku sumra lögfræðinga, a.m.k. þegar þeir eiga að gæta hagsmuna ríkisins og hagsmuna almennings. Ég skal ekkert segja, hvað viðkomandi lögfræðingar væru duglegir í því að gæta hagsmuna t.d. manna, sem væru í fjármálaráði Alþfl., annars stjórnarflokksins, manna, sem virðast hafa ausið út fé til þess að koma af stað nýjum dagblöðum í Reykjavik. Ég held, að það sé full ástæða til þess að rannsaka, hvað hér er að gerast nú. Athugasemdum yfirskoðenda ríkisreikninganna, sem hv. frsm. minni hl. fjhn. gerði hér að umtalsefni áðan, svaraði rn. eins og stendur í ríkisreikningnum á bls. 259, aths. við 39. liðinn. Rn. lýsir yfir, að reikningsskilum og rannsókn þessa máls skuli hraðað svo sem föng eru á og það upplýst til fulls, m.ö.o. það liggur loforð fyrir um það til Alþingis, áður en þessir reikningar verða samþykktir, að fjmrh. muni beita sér fyrir því, að þetta verði rannsakað og hraðað rannsókninni og upplýst til fulls, og það liggur fyrir fjhn. d. nú þegar yfirlýsing um, að ríkisendurskoðandi sé búinn að rannsaka þetta og búinn að skila skýrslu. Og hvað skeður þá, sem ég man ekki eftir allan þann tíma, sem ég hef setið á þingi, í þann aldarfjórðung, sem ég hef átt hér sæti, - hvað gerist þá? Þá gerist það samkvæmt því, sem stendur hér í nái., með leyfi hæstv. forseta: „Í svari ráðh. við athugasemdum yfirskoðunarmanna, dags. 5. des. 1961, segir, að ríkisendurskoðanda hafi verið falið mál þetta til athugunar. Og við umræður um þetta mál í Ed. var upplýst, að ríkisendurskoðandi hefði fyrir nokkru afhent fjmrh. bréf eða skýrslu um málið. Hins vegar synjaði ráðh. tilmælum um að láta þingmenn fá bréf ríkisendurskoðandans til athugunar.“ Þetta verður ekki skilið öðruvísi en svo, að auðvitað hefur fjhn. Nd. farið fram á að fá þetta bréf til athugunar og verið neitað um það. M.ö.o.: fjmrh., sem er skyldur til þess að mæta á fundum fjhn., hvenær sem hún heimtar það, skyldugur til þess að koma hingað niður eftir og mæta á fundum fjhn., til þess að hún geti yfirheyrt hann um svona hluti, hann neitar að láta af hendi skýrslu, sem ríkisendurskoðandi, - það var ekki einhver einkaendurskoðandi hans, það er ekki einhver einkaendurskoðandi Brimness eða Ásfjalls, Það var ríkisendurskoðandinn, sem er búinn að afhenda skýrslu, og fjmrh. neitar að láta fjhn. Alþingis hana í té. Hvað mundi venjulegur dómari álíta út af þessu? Venjulegur dómari mundi álíta, að þarna væri samsæri á ferðinni, samsæri ákveðinna manna um að hylma yfir ákveðinn hlut. Ef brot hefur verið framið, ef ríkisendurskoðandi er búinn að gera meiri athugasemdir og harðvítugri en gerðar hafa verið í áratugi við ríkisreikningana, ef ráðh. er nú búinn að lofa að upplýsa þetta til fulls, eftir að það liggur fyrir, að ríkisendurskoðandinn er búinn að semja skýrslu um þetta mál, þá fær fjhn. Alþ. ekki að sjá það. Þetta er hlutur, sem er það alvarlegur, að ég vil, að hv. þm. geri sér ljóst, hvað hér er um að ræða. Heldur fjmrh., sem nú situr í því sæti, að hann sé hér konungkjörinn og konungsskipaður, eða heldur hann, að hann sé útnefndur af Alþingi eða hvað? Er þeirri hugsun farið að skjóta hér upp hjá hæstv. ráðh., að þeir séu óháðir Alþingi í þessum hlutum, að þeir séu einhverjir herrar Alþingis? Eru máske þeirra fylgjendur farnir að gefa þeim þá hugmynd, að þeir geti leyft sér hvað sem vera skal? Ef einn ráðh. stelur milljón úr ríkiskassanum, er hann þá bara orðinn enn þá finni maður? Kannske hann eigi að verða forseti fyrir, fyrst ekki er hægt að lyfta honum upp úr ráðherrastólnum í neitt annað meira. Hvað er hér að gerast? Ráðh. eru starfsmenn Alþingis, þjónar Alþingis. Þeir eru ekki neinir herrar Alþingis. Og ef fjmrh. ætlar að haga sér svona, þá er ég hræddur um, að þar komi, að það verði hæstv. dómsmrh., sem fyrst og fremst hefur með það að gera, jafnvel ekki sem ráðh. Mér finnst þess vegna, að þetta framferði, sem hér kemur í ljós, að fjmrh. neitar fjhn. um bréf eða skýrslu, sem ríkisendurskoðandinn hefur gert um mál, sem yfirskoðunarmenn landsreikninganna hafa gert miklar athugasemdir við og er til umr. í Alþingi og rn. í ríkisreikningunum á bls. 259, 39. aths., er búið að lofa að upplýsa til fulls, - mér finnst það svo alvarlegt, þegar fjmrh. svo neitar að láta fjhn. þessa skýrslu í té, neitar að vera við umr. í d. um þetta og ætlar þannig að skjóta sér undan þessu máli, að þetta þarf Alþingi að láta til sín taka. Það er satt að segja illa farið í stjórnarflokkunum, ef það eru ekki lengur menn þar, sem geta sagt sínum ráðh. til syndanna um svona hluti. Ég veit, að einn af elztu þm., sem lengi hefur verið einmitt yfirskoðunarmaður landsreikninganna, hefur verið ósmeykur við að gagnrýna þessa hluti, og sem yfirskoðunarmaður landsreikninganna stendur hann einmitt að þeim athugasemdum, sem hafa verið gerðar við þetta. Ég veit líka, að ef hv. 1. þm. Vestf. hefði verið form. fjhn., þá hefði hann látið svona mál til sín taka. Það hafa verið þann undanfarna aldarfjórðung, sem ég hef fylgzt vel með starfi Alþingis, verið menn hér líka í stjórnarflokkum allan tímann á Alþingi, sem hafa þorað að segja sinni eigin ríkisstj. og sínum eigin ráðh. til syndanna um svona hluti. Og það er mjög illa farið, ef það er komið svo, að nú eru þessi mál látin fljóta hér í gegn á þögninni, hrein hneykslismál, bara vegna þess að menn hafa ekki haft hugrekki til þess eða nenna ekki að fylgjast svo mikið með almennum málum, að þeir skipti sér af því, hvað þarna er að gerast. Hvað er svo þetta mál, sem hér er um að ræða? Ég skal segja það, að það gildir í raun og veru einu, hvers konar mál þetta væri. Bara það, að fjmrh. leyfir sér svona yfirgang gagnvart Alþingi og svona frekju, það væri nóg til þess að gera þetta að stórmáli hér, að máli, sem varðar stjórnarskrána, að máli, sem varðar aðstöðu og afstöðu Alþ. gagnvart ríkisstj., afstöðu löggjafarvalds og framkvæmdarvalds í einu landi. En hvert er svo málið? Höfuðatriðið, sem hérna er um að ræða í þessu, sem yfirskoðunarmenn landsreikninganna hafa gert athugasemdir við, er hin svokallaða Brimnesútgerð. Nú vitum við, að það hneykslismál, sem hér er um að ræða, er svo stórt, að þetta Brimnesmál er satt að segja ekki nema partur af því. Það eru tvö mál, sem þarna er um að ræða og hefur áður borið á góma hér á Alþingi. Það er annars vegar spursmálið um Ásfjall h/f og þá ábyrgð, sem fjmrh. hefur tekið á ríkissjóð gagnvart því félagi, og það er hins vegar spursmálið um útgerðina á Brimnesi, og við getum kallað það útgerð fjármálaráðherranna á Brimnesi. Hvernig var með Ásfjall h/f? Það mál er raunverulega ekki til umr. í sambandi við þetta hérna, en við vitum samt, hvernig það var. Við vitum, að einn fjmrh., sem nú er utanrrh., beitti þeirri aðstöðu í þessu máli að taka á hendur ríkissjóðs meiri ábyrgð, svo að skipti millj. kr. meiri ábyrgð en hann hafði heimild til. Og það er hugsanlegt, að ríkissjóður geti tapað á því, - ég skal ekkert fullyrða, hvað Það verður, ein, tvær, kannske þrjár, fjórar millj. Mér sýnist ekki neinn vafi á því, að það er fjmrh. persónulega, sem á að borga slíkt. Hann hefur í heimildarleysi tekið á sig ábyrgð fyrir hönd ríkissjóðs, og það er náttúrlega eins og hvert annað fé, sem menn taka í heimildarleysi, og það eiga menn náttúrlega að borga sjálfir, ekki láta ríkið borga. Það hefur verið farið fram á rannsókn á þessum hluta málsins, á óleyfilegri meðferð fyrrv. fjmrh., sem nú er utanrrh., á ríkisfé. Það hefur verið flutt hér till. um, að það sé sett rannsóknarnefnd í þetta mál í þessari hv. d. samkv. 39. gr. stjórnarskrárinnar. Sú tillaga hefur ekki fengizt samþykkt. Fyrst þegar sú till. var flutt - og hún hefur tvisvar sinnum verið flutt, þá var skammazt út af henni, og þá var sagt, að þetta væri pólitísk ofsókn og þetta væri allt í stakasta lagi. Þegar till. var flutt aftur, var svo við brugðið, að það var þögn - mikil þögn - alger þögn frá hálfu stjórnarflokkanna í málinu og málið fór til n. Hæstv. utanrrh., sem áður var fjmrh. og gerði sig sekan um þetta, hélt einhverja þá hvað á ég að segja? - meinleysislegustu ræðu, sem hann hefur haldið, hann er vanur að beita sínu valdi og krafti, ef hann á nokkurn til. Það var mjög greinilegt hjá honum, að hann fann til sektar sinnar, og þarf hann mikið til að finna til sektar. Málið fór til n., til fjhn., og hefur ekki sézt síðan. Það var bara um 2 millj. að ræða eða eitthvað slíkt, sem var tekið þarna óleyfilega úr ríkiskassanum af fjmrh., og þegar hann var búinn að því, þá var hann gerður utanrrh. Síðan hefur honum ekki fundizt hann þurfa að segja neitt út af sínum ráðstöfunum, og meiri hl. hv. d. hefur ekki enn þá fengizt til þess að draga hann fyrir þann dóm, sem stjórnarskráin heimilar að draga hann fyrir. Ég tók eftir því þá, ég talaði í því máli, að einmitt hæstv. núv. fjmrh. var meinilla við, ef fjármálaráðherrunum tveimur var blandað saman, þeim fyrrv. og núv. Og mér liggur næstum við að spyrja, af því að þeir sitja nú þarna saman venjulega, þegar þeir mæta, og maður sá svipbrigðin á þeim, þegar verið var að tala um sökudólgana, þá liggur mér við að spyrja: Er hæstv. núv. fjmrh. orðinn samábyrgur hæstv. fyrrv. fjmrh. með þetta svindl? Er það þess vegna, sem hann fæst ekki til þess að tala um það? Er ríkisstj. eða þessir tveir fyrrv. og núv. fjmrh. búnir að éta sig saman um, hvernig afgreiða skuli málið? Það er ekkert undarlegt, að við viljum fá eitthvað að vita um þetta. Þm. hafa flutt hér till. til Þess að nota þá heimild, sem stjórnarskráin gefur þeim til þess að láta rannsaka mál, það er búið að tvíflytja hana, það er reynt að svæfa hana. En það tekst ekki betur með svæfinguna á þessu hneykslismáli en það, að þegar nefnd, sem Nd. hefði átt að setja í þetta, fæst ekki sett, þá eru það sjálfir yfirskoðunarmenn ríkisreikninganna, sem taka það upp hjá sér, af Því að málið hrópar á þá, að gera athugasemdir, ekki að vísu um Ásfjall, því að það kemur ekki beint undir þá, en um Brimnesútgerðina. Hvað segja þeir? Þeir segja, með leyfi hæstv. forseta, á bls. 241: „Yfirskoðunarmenn álíta, að ekki sé viðunandi, að þessu máli sé ekki ráðið til lykta svo fljótt sem verða má og það rannsakað til fulls.“ Yfirskoðunarmenn Alþingis eru búnir að kveða upp sinn dóm. Það á að rannsaka þetta mál til fulls, og það á að leiða það til lykta svo fljótt sem verða má. Og ráðh. er búinn að viðurkenna, að hann sé búinn að láta ríkisendurskoðandann rannsaka þetta mál, búa til skýrslu um það, og neitar að sýna skýrsluna. Það er kannske búið að framkvæma það, sem yfirskoðunarmennirnir heimtuðu, og málið verið rannsakað til fulls, en það er neitað að sýna Alþingi þetta. Þetta eru hlutir, sem Alþingi á ekki að þola. Svona er ekki hægt að haga sér. Ef haldið verður áfram á þennan hátt, þá verður ríkisstjórn, sem er gefið undir fótinn af hálfu meiri hl. Alþ. með svona framferði, búin að fá svo að segja einræðisvald í sínar hendur í öllum fjármálum landsins eftir nokkurn tíma, og þá geta fjmrh. farið með ríkiskassann eins og hann væri þeirra einkafjársjóður. Ég verð að segja það, að ég undrast þá ósvinnu, sem er í sambandi við þetta mál, þegar það er vitað, að einn sökudólgurinn í þessu máli, hæstv. núv. utanrrh., fyrrv. fjmrh., er aðalmaður í fjármálaráði Alþfl., annars stjórnarflokksins, að maðurinn, sem er ákærður f málinu og undir rannsókn í málinu, Axel Kristjánsson, er líka einn aðalmaðurinn í fjármálaráði Alþfl., og þegar það þar að auki er vitað, að maðurinn, sem þar næst á undan var aðalmaðurinn í því fjármálaráði, er þegar dæmdur. Ég fæ ekki skilið, hvernig menn geta látið það viðgangast, að ríkið sé leikið á þennan máta, að Alþingi sé sýnd slík óvirðing, að það sé ekki tekið tillit af hálfu eins starfsmanns þess, fjmrh., til þeirra athugasemda, sem yfirskoðunarmenn landsreikninganna hafa gert, og til þeirra krafna, sem Þm. og fjhn. hafa gert um að fá að sjá þau plögg, sem búin hafa verið til einmitt út frá kröfu yfirskoðunarmanna landsreikninganna. Ég verð að segja það, að f sporum eins fjmrh. hefði ég álitið, að ég vildi ekki fá ríkisreikninga afgreidda, meðan svona væri. Af hverju leggur hæstv. fjmrh. svona mikið upp úr því að fá þennan ríkisreikning endilega afgreiddan nú? Því má ekki þessi ríkisreikningur bíða, þegar svona athugasemdir koma fram? Er ekki skynsamlegra að láta þá athuga þetta mál til fulls og láta þessa hluti koma algerlega fram? Því er verið að flýta þessu svona núna, að það er helzt neitað að láta fjmrh. mæta hérna, þegar verið er að ræða ríkisreikningana? Maður gæti skilið, ef það væri um mál að ræða, sem væri frv. til laga um að veita ríkisstj. einhverjar heimildir, sem hún þyrfti endilega að hafa. Hér er ekki um neitt slíkt að ræða. Það er ekkert sérstakt, sem liggur fyrir með að afgr. endilega ríkisreikningana á þessu þingi. Ég veit að vísu, að það er til fyrirmyndar að afgr. ríkisreikninga tiltölulega fljótt og vel, en því aðeins að Þeir séu afgreiddir vel. Og þetta er ekki góð afgreiðsla. Ég veit ósköp vel, að yfirskoðunarmenn landsreikninganna hafa oft verið óánægðir með þá á undanförnum áratugum, að þeim hefur ekki þótt Alþingi gera nægjanlega mikið með Þeirra athugasemdir. Það hefur verið vísað til aðgerða Alþingis um hitt og þetta, það hefur verið vísað til athugunar framvegis um hitt og þetta, og yfirskoðunarmönnum hefur ekki þótt Alþingi vera nærri nógu vakandi til þess að taka undir við þá, og þeir eru þó fulltrúar Alþingis í þessum málum. Það hefur þá aldrei verið um að ræða mál, sem kynni að vera að einhverju leyti krímineit, sem sé mál, sem nálguðust hvorki fjárdrátt, slæma meðferð á fé, ábyrgðarlausa meðferð á fé eða eitthvað þess háttar. Hér aftur á móti eru þess háttar mái á ferðinni, að tveir af fimm í fjhn. vilja ekki afgr. málið, og meira að segja þeir, sem tala með málinu, mæla með afgreiðslu ríkisreikninganna úr fjhn., þeir koma ekki inn á þetta mál, þeir ræða það ekki. Það er auðséð, að þeim finnst málið svo skítugt, að þeir vilja ekki flekka sig á því, ætlast bara til, að með þögninni á Alþingi sé hægt að hylja þetta. Og rannsóknartillögurnar, sem fyrir liggja hjá fjhn., á auðsjáanlega að svæfa. Athugasemdir yfirskoðunarmannanna á alls ekki að gera neitt með. Ráðh. láta ekki sjá sig í þingsalnum, þegar þetta er til umr. Það er máske i því, sem Þeirra sekt birtist, og ég skil Það ósköp vel. En Þá kemur til kasta stjórnarfylgismannanna hér á Alþingi, hvort þeir láta bjóða sér slíkt. Ég býst við, að þeir kjósi nákvæmlega sömu aðferðina, hafa sig burt úr þingsölunum, máske til þess að geta sagt eftir á: Ég vissi ekki, hvað ég var að gera. - Þetta er eitt af því, sem mest hefur verið misnotað úr biblíuinni, - ég held, að það hafi upprunalega verið úr henni, ég þori annars ekki að segja það fyrir víst, því að það getur farið fyrir mér eins og fjmrh. að flaska á tilvitnunum í hana. Einhvern tíma var sagt við einhvern: „Faðir, fyrirgef þeim, því að þeir vita ekki, hvað þeir gera.“ En ég er hræddur um, að þjóðin muni ekki hugsa á þá leið um þá þm., sem koma sér hjá því að heyra, hvaða hneyksli það eru, sem eru í gangi, og gæta þess að vera ekki við, rétt eins og þeir væru fjmrh., og ætla svo að afsaka sig með því eftir á, að þeir hafi ekkert vitað, hvað þeir voru að gera. Og eitt er a.m.k. víst, að það hafa komið raddir úr öðrum stjórnarflokknum, Sjálfstfl., um, að það sé eitthvað gruggugt við málin viðvíkjandi Brimnesi og Ásfjalli, þannig að ég á bágt með að skilja, að það sé alveg 100% eining í báðum stjórnarflokkunum um það að hylma yfir öll þessi mál. Ég veit ekki, hvort Þessi Hilmisútgáfa, sem er með þeim stærstu í Reykjavík núna, á að hafa eitthvað með þessi yfirhylmingarmál að gera eða hvort hún á að birta myndir af því, sem kom með Brimnesinu, og nýju rafgrafvélunum, sem verið er að setja upp, sem ég veit ekki hvernig er með tollana af. En það gæti e.t.v. verið, ef það væri farið að rannsaka þessi mál, eins og einn af rannsóknardómurunum vildi gera, að það kæmi nokkuð margt fram, sem væri nokkuð óþægilegt fyrir þá aðila, sem hér standa að. Víðast hvar erlendis er það svo, að þeir, sem i fjmrn. standa, reyna venjulega að sjá um að ná tekjum í ríkissjóð og standa vörð um ríkissjóðinn, og þorrinn af allri ráðandi borgarastétt viðkomandi lands álítur það skyldu sína að vinna að því, að þess sé gætt, að fjmrn. passi upp á þessa hluti, vegna þess að borgarastéttin í þessum löndum er það stór, að þótt einn og einn eða jafnvel fleiri en einn geri sig seka um einhverja hluti, þá vill viðkomandi stétt, að þessir menn séu dæmdir, vegna þess að stéttina sem heild munar ekki um það. Þetta heldur uppi hennar áliti. Hér hjá okkur á Íslandi er það svo, að yfirstéttin í okkar landi er svo lítil, braskarastéttin er svo fámenn, að hún er hrædd í hvert skipti, sem eitthvert hneyksli kemur upp hjá einum aðilanum, og það gerir það að verkum, að það er meiri tilhneiging hér til þess að hylma yfir þessa hluti heldur en annars staðar og þar með meiri tilhneiging til að gera okkar fjármálalíf sjúkara en annarra þjóðfélaga. Og þetta er hættuleg tilhneiging. Þess vegna er illa farið, að það skuli bara básúnað út sem einhvers konar pólitískar ofsóknir eða eitthvað slíkt, þegar þingmenn, þegar næstum helmingurinn af fjhn., þegar allir yfirskoðunarmenn landsreikninganna gera aths. við ákveðna fjármálalega hluti. Svo framarlega sem þeir hefðu verið konungkjörnir þessir ráðherrar og Íslendingar ekki skipað þá, heldur danskur konungur, þá hefði Alþingi risið upp á móti þessum mönnum, og í Danmörku hefði ríkt það siðferði, að einn fjmrh. gat gengið beint úr ráðherrastólnum og i tugthúsið eins og gerðist fyrir fimmtíu árum. Það er auðséð, að hér á að skapa öðruvísi siðferði. Það er ekki það siðferði, sem okkur dreymdi um, þegar við skópum lýðveldið. Við gengum út frá, að það yrði betra eftirlit með þessum málum, þegar við Íslendingar tækjum þau i okkar eigin hendur, heldur en meðan danskur kóngur hefði það, að við hefðum ekki siðspilltari yfirstétt og frekari, sem sæti við völdin hérna, heldur en sú danska var, þegar hún réð yfir okkur. Þetta er réttur, sem er búinn að standa í stjórnarskránni, frá því að við fengum hana fyrst, og það hefur ekkert Alþingi enn þá misvirt svona álit yfirskoðunarmanna landsreikninganna, og það hefur enginn fjmrh. leyft sér að vera fjarverandi og neita að koma á fund, þegar verið var að afgreiða mál eins og hér er um að ræða, og það fjmrh., sem er ákærður fyrir að hafa tekið ábyrgð á hendur ríkissjóðs í heimildarleysi upp á milljónir króna og hafa stjórnað þannig togaraútgerð fjmrn., Brimnesútgerðinni, að það fást ekki skil í þessu enn þá. Og þegar skil koma frá ríkisendurskoðanda, þá neitar fjmrh. að birta nefndum Alþingis þau. Þetta er ekki að verða mál bara um Axel í Rafha eða Brimnes og Ásfjall. Þetta er að verða mál um tvo fjmrh. Ég gat skilið Það undir einum kringumstæðum, að hæstv. fjmrh. hefði ekki komið. Ég gat skilið það undir þeim kringumstæðum, að eftir skýrslu ríkisendurskoðanda væri slík óreiða á þessum málum, að hann vildi hylma yfir það. Við vissum, að hann og fleiri voru reiðir í fyrra, þegar málið var tekið fyrir. Nú þagði hann. Ég hefði skilið þetta, ef hann hefði rofið þögnina með Því, að hann hefði sent sín skilaboð og sagt: Ég er búinn að senda þetta mál til saksóknara ríkisins, þess vegna er ekki meira um það að tala. - Og þá hefðum við náttúrlega getað hætt umr. um þetta mál hér og vonazt eftir, að þetta gengi eitthvað dálítið fljótar en olíumálið. Ég held Þess vegna, að á meðan við fáum ekki þau skilaboð frá hæstv. fjmrh., að hann hafi sent málið til saksóknara, þá hljótum við að bera fram Þá spurningu til stuðningsmanna ríkisstj., ef enginn ráðh. vill svara því, hvort þeim finnist það viðkunnanlegt, að Alþingi, sem hefur barizt fyrir því um áratugi að fá fjármálavöldin í þjóðfélaginu í sínar hendur, afhendi Þetta vald nú í hendur hvaða fjmrh. sem kann að vilja hrifsa það til sín. Það er Það, sem er að gerast núna. Ef Alþingi ætlar að gefast upp við að fylgjast með slíku, ef Alþingi ætlar að daufheyrast við öllum aths. yfirskoðunarmannanna, ganga frá hneykslismálum þannig, að Þau fáist ekki upplýst, þá er verið að gefa fjármálaráðherrunum, hverjir sem Þeir eru, einræðisvald í fjármálum Þjóðarinnar. Þess vegna vil ég eindregið skora á hv. Þm. að láta þetta mál til sín taka. Það er ekki bara um aths. í 39. liðnum að ræða. Það er um að ræða vald Alþingis gagnvart fjmrh.



Herra forseti. Af því að svo stendur á, að ég er staddur hér við Þessa umr., þykir mér rétt að segja örfá orð í sambandi við þennan reikning og þær umr., sem hér hafa farið fram. Við yfirskoðunarmenn höfum eins og venjulega gert nokkuð margar aths. við Þennan reikning, að vísu færri og að sumu leyti smærri en oft áður, og Það er m.a. vegna Þess, að Þetta er fyrsti reikningur í fjöldamörg ár, sem kemur Þannig út, að rekstrarreikningur er undir áætlun fjárl. En Þrátt fyrir Það er það eins og venjulega, að ýmsar þessar aths., sem við höfum gert, eru Þannig, að með svörunum er ekki að fullu upplýst það, sem við höfum beðið um og gert aths. við, og þess vegna förum við fram á Það, að þetta og þetta mál sé til athugunar framvegis og fáist betur upplýst. Þetta hefur verið svo á undanförnum árum, slag í slag, og Það hefur mjög mörgum málum, stórmálum sumum, verið vísað hér til Alþingis og oftast farið svo, að Alþingi hefur ekkert út af þeim gert. Nú skeður það, að út af einni okkar aths., sem er um togarann Brimnes, hefur verið gert hér mikið uppistand bæði í blöðum og á Alþingi, og verð ég þó að segja, að þótt þetta mál sé slæmt, þá er Það engu verra en mörg önnur, sem við höfum gert aths. við á undanförnum árum og ekkert hefur verið um talað. Þetta Brimnesmál skal ég ekki mikið ræða. Það er kunnugt, að Það er eitt af Þessum vandræðamálum Seyðisfjarðarkaupstaðar, og Það tekur sig ljóst út í okkar aths., að þetta mál er ekki að fullu upplýst. Þess vegna var Það krafa, að málið yrði betur upplýst, og Það var samþ. af fjmrh. í svari við okkar aths., og um það var samkomulag, Þegar við gerðum okkar úrskurðartillögu varðandi þetta mál. Hún er á Þessa leið: „Ráðuneytið lýsir yfir, að reikningsskilum og rannsókn þessa máls verði hraðað svo sem föng eru á og Það upplýst til fulls. Afgreiðsla málsins er til athugunar framvegis.“ Þetta er að okkar allra dómi eðlileg afgreiðsla Þessa máls, og tilefnið til okkar aths. er, að Það hefur á árinu 1960 verið greidd ábyrgðarskuld fyrir Þennan togara, sem nemur 457 001.41 kr. Það efast enginn um það af okkur yfirskoðunarmönnum og ég held enginn, að Þessi upphæð hefur verið greidd, og Það að ætla sér að fara að fresta afgreiðslu ríkisreikningsins vegna Þess, að Þetta mál eins og mörg önnur er ekki að fullu upplýst, það verð ég að telja að sé alveg ástæðulaust, því að Þetta mál á að upplýsast, verður að upplýsast og Það til fulls, og Það kemur til athugunar við yfirskoðun næsta reiknings og meðferð á honum, hvort Það kemur Þá eitthvað upp meira í þessu sambandi en enn liggur fyrir. Næsta upphæðin hér á sömu blaðsíðu í ríkisreikninginum er miklu hærri, og það er líka fyrir Seyðisfjarðarkaupstað. Það er fiskiðjuver Seyðisfjarðar. Það eru m.ö.o. 1948 545.81 kr. Við fengum upplýsingar um, hvernig Þessari vandræðagreiðslu var háttað, og þess vegna gerðum við ekki neinar aths. um að heimta betri upplýsingar um Það mál, en Það er eins og komið er, svo sem menn sjá, miklu stærra en hitt. Hitt er alveg sjálfsagður hlutur, að að svo miklu leyti sem vantar upplýsingar, svo sem er um þetta Brimnesmál, þá verður að heimta þær, og það er til athugunar við yfirskoðun og afgreiðslu næsta ríkisreiknings. Þess vegna er Það, að ræður eins og hér hafa verið haldnar eiga alls ekki heima í sambandi við ríkisreikninginn, heldur þá um málið í heild sinni, því að á ríkisreikningi er ekki Þetta mál neitt falsað eða hylmað yfir neitt enn þá. Hv. síðasti ræðumaður, 3. Þm. Reykv. (EOl), var hér með alveg ósæmilegar fullyrðingar um Það jafnvel, að fjmrh. hafi stolið eða hylmað yfir eitthvað. Það hefði nokkuð oft á undanförnum árum mátt nefna Þau orð, ef það ætti sérstaklega að vera í sambandi við Þetta mál, því að Það er ekki neitt tilefni til Þess að fara fram með slíkt. Mér er sagt, og kom það fram í síðustu ræðu, að það hefði komið skýrsla, eftir að reikningurinn kom fram, þá hefði komið skýrsla frá endurskoðunardeild stjórnarráðsins, framhaldsskýrsla, og ég veit ekki annað en hún hafi verið lögð fyrir fjhn. Ed. og sjálfsagt fjhn. þessarar deildar líka.  Það eru hér ýmis fleiri atriði. Ef hv. þm. vilja lesa yfir úrskurðartillögur okkar yfirskoðunarmanna, geta Þeir séð, að Það eru hér fleiri mál, sem við höfum lýst því sama með, að Það er ekki að fullu upplýst og Það er til athugunar framvegis. Og Það er okkar krafa við yfirskoðun, hefur alltaf verið og er, við erum samtaka um það, að þegar við fáum ekki nægilegar upplýsingar um eitthvert mál í sambandi við yfirskoðun þessa reiknings, þá heimtum við Það í sambandi við næsta reikning. Það er sjálfsagt, og eins er með þetta mál. Allar ásakanir í garð hæstv. fjmrh. út af þessu máli, um það, að hann hafi hylmað yfir eitthvað eða stolið einhverju, það álít ég að eigi á engan hátt við. Það, sem er vafasamast í þessu máli og kannske er mest ástæða til þess að finna að og skammast yfir, er það, að það skuli nokkuð hafa verið farið í það að gera út þennan togara, eftir að hann var orðinn uppgefinn þarna austur frá og allt komið á hausinn með þá útgerð. En það er nokkuð margt annað, sem er svipað og hliðstætt ástand með, þó að hér sé mál, sem fullgild ástæða er til þess að heimta alveg fullnægjandi upplýsingar um. En að menn séu þess vegna að heimta það, að afgreiðslu þessa ríkisreiknings sé frestað og honum vísað frá, það nær frá mínu sjónarmiði ekki neinni átt, því að þið vitið, að það er ekki búið að ganga frá þessu máli, sem auðvitað verður að upplýsa, áður en kemur til greina með afgreiðslu ríkisreikningsins 1961.

Frsm. minni hl. (Skúli Guðmundsson) Hæstv. forseti. Mér þótti margt einkennilegt í þessari ræðu, sem hv. 2. þm. Norðurl. v. (JPálm) var að flytja, en hann er sem kunnugt er einn af þremur yfirskoðunarmönnum ríkisreikninganna. Hann sagði: Þetta mál, sem hér er deilt um, er engu verra mál en mörg önnur, sem við höfum gert aths. við. Ég man ekki eftir máli þessarar tegundar, sem betur fer. Yfirskoðunarmenn hafa oft gert aths. um ýmsa liði á ríkisreikningunum. Þeir hafa gert aths. um það, þegar einhverjar greiðslur fóru mjög fram úr áætlun fjárl. Þeir hafa gert aths. um það nú og áður, þegar mikið var óinnheimt hjá ríkisstofnunum, mikið af útistandandi skuldum hjá þeim, og lagt áherzlu á, að hert væri á innheimtunni. Þeir hafa gert aths. um það, þegar þeir hafa talið, að ríkisstj. hafi varið fé í heimildarleysi úr ríkissjóði, og eins líka núna gerðu þeir aths. við það, að ríkisstj. hefur borgað í fullkomnu heimildarleysi nærri 300 þús. kr. úr ríkissjóði fyrir að gefa út áróðurspésa sinn og dreifa um allt landið snemma árs 1960. Þó að svona aths. komi, þá sé ég ekki ástæðu til að fresta afgreiðslu ríkisreiknings út af því. Ég geri ráð fyrir, að Það liggi fyrir, að þessi upphæð hafi verið greidd úr ríkissjóði, og það verður að deila á ríkisstj. réttilega á öðrum vettvangi fyrir að fara þannig með ríkisfé og er auðvitað gert. En ég man ekki eftir, að svipað mál þessu hafi verið hér til meðferðar í sambandi við ríkisreikning. Ég man ekki eftir því. Og það er full ástæða til út af þessum orðum yfirskoðunarmannsins að nefna aðeins örfá atriði, sem hér hafa komið fram í þessu máli og alls ekki eru hliðstæð öðrum athugasemdum nú eða áður. Þeir tala hér um, - það er í kaflanum um óumdeilanlegar skuldir útgerðarstjórans, skuld Ásfjalls h/f, rúml. 68 þús., og segja hér innan sviga: „Skuld þessi er orðin til með Þeim hætti, að inneign í sjóði, sem bókhaldið leiddi í ljós við uppgjör A.K., var færð sem peningagreiðsla til Ásfjalls h/f án nokkurra fskj. Það er viðurkennt af hálfu A. K., að hér hafi ekki verið um að ræða raunverulega greiðslu, heldur einungis færslu til bókhaldslega að tæma sjóðinn, sem enginn var fyrir.“ Þeir tala hér um eftirstöðvar af aflasölu hjá þýzku firma, ísl. krónur 25 074.15. Eftirstöðvar þessar voru ekki greiddar inn til útgerðarinnar, en munu hafa blandazt uppgjöri vegna b/v Keilis. Og í skýrslu skilanefndarinnar, sem ég vitnaði til áður og er dags. 3. des. 1960 og yfirskoðunarmenn höfðu vitanlega til athugunar og vitna einmitt í og taka atriði upp úr hér í sínum athugasemdum, er ýmislegt, sem er ákaflega athugavert og ég held að eigi sér ekki hliðstæðu í sambandi við uppgjör hjá ríkinu og ríkisreikninga. Ég fer ekki að eyða tíma í að lesa þetta upp allt. Ég ætla að taka hér eitt eða tvö atriði, sem sýna, hvernig þarna hefur verið haldið á málum. Það er hér einn liðurinn, það eru viðskipti við firma í Bremerhafen. Meðal úttektarreikninga frá þessu firma í sambandi við aflasölu b/v Brimness þar 13.–15. okt. 1959 er einn fyrir steel-bobbins - í svigum (bobbingar) - various sizes, together 82 pieces að fjárhæð þýzk mörk 9872.30. Reikningurinn er ókvittaður við móttöku og alls óstaðfestur eins og raunar fleiri sams konar reikningar. Reikningurinn ber nr. 33. Með reikningi þessum fylgdu 3 kvittanir merktar 33 Á og 33 B og 33 C, fyrir samtals þýzk mörk 382,45, sem eru kvittaðar af skipstjóra ein og fyrsta matsveini tvær. Gjaldeyri þennan hafa þessir menn greitt af launum sínum hér heima, auk þess gjaldeyris, sem þeim ber í söluferð. Nefndar kvittanir sýnast augsýnilega vera undirfylgiskjöl með bobbinga-reikningnum. Rétt þykir að geta þess, að þetta er langstærsta bobbinga-úttektin og jafnframt eini reikningurinn fyrir þessa vöru, þar sem ekki er getið, hversu margir bobbingar séu af hverri stærð. Við þetta gerðu endurskoðendur athugasemd. Svar Axels Kristjánssonar var svo hljóðandi: „Þrjár kvittanir úttektar í Þýzkalandi hafa verið færðar á viðkomandi.“ Eftir sem áður er jafnóljóst, hvernig á þessari úttekt stendur, því að útgerð b/v Brimness hefur greitt þetta fé fyrir bobbinga. Þess skal jafnframt getið, að bobbingakaup samkv. reikningunum eru mun meiri en svo, að einn togari geti komið þeim í lóg við venjuleg skilyrði. Mönnum er sjálfsagt ljóst, hvað í þessari seinustu aths. felst. Útgerðin og þar með ríkissjóður hafði verið látinn greiða þarna, mér skilst án þess að kvittanir lægju fyrir, mun meira fyrir þessa bobbinga en skilanefndin telur að einn togari hafi getað komið í lóg við venjuleg skilyrði. Næsta athugasemd er um viðskipti við firma í Grímsby. Það er víst fisksölufirma þar. Samkv. yfirlitsreikningi um aflasölu í Grímsby 18. marz og úttekt eru eftirstöðvar útgerðar b/v Brimness af söluferðinni £ 2025–15–11, eldri innstæða £ 5-18–6 og inneign samkv. Þessu varð £ 2031–.10–5. 13. apríl eru yfirfærð frá firmanu til Axels Kristjánssonar £ 2547–18–10 og gagngert tekið fram, að yfirfærslan sé vegna sölu botnvörpungsins Brimness 18/3 1960. Hér er yfirfært rúmum £ 500 meira en útgerðin átti inni samkv. fyrrgreindu fskj., en þó talið vera af söluverði afla b/v Brimness 18/3 1960. Mismunur þessi var ekki greiddur inn til útgerðar b/v Brimness, heldur til Ásfjalls h/f. Svar Axels Kristjánssonar um þetta atriði er svo hljóðandi: „Einhver mismunur hefur orðið á reikningi Rinovia, Grimsby. Virðist helzt eitthvað hafa bætzt við, eftir að yfirlitið var sent. Gögn liggja ekki fyrir til viðbótar færðu.“ Eftir sem áður er engin skýring fengin á því. hvernig stendur á þessum mismun, og þá ekki heldur, hvers vegna Ásfjall h/f á að fá hann, en ekki útgerð b/v Brimness. Þetta eru nú bara sýnishorn, sem ég hef hér lesið úr þessari skýrslu. Ég minnist þess ekki, að hliðstæðar athugasemdir hafi verið áður við ríkisreikninga. Og svo segir hv. 2. þm. Norðurl. v.: Þetta er eitt af vandaræðamálum Seyðisfjarðarkaupstaðar. Þessi útgerðarstjórn og þetta reikningshald, það er eitt af vandræðamálum Seyðisfjarðarkaupstaðar. - Hvernig geðjast mönnum að svona málflutningi? Á kannske að gera kröfu á Seyðisfjarðarkaupstað í sambandi við þetta? Þá vitnar hv. þm. í svar fjmrh. um, að hann vilji láta hraða málinu. Ég hef lýst því nokkuð áður, hver hraðinn hefur verið hér á. Það er seint í maí 1960, sem útgerðarstjórinn segir af sér útgerðarstjórninni og skipinu er lagt. Það dregst fram í ágústmánuð að skila reikningum og bókhaldi, eftir að tveir menn höfðu af ráðuneytinu verið til kvaddir til að ganga eftir reikningunum. Síðan er sett þriggja manna skilanefnd. Hún fær tvo valda menn frá endurskoðunardeild fjmrn. og þaulæfða til þess að yfirfara bókhaldið og reikningana. Þeir skila eftir nokkurn tíma sínum athugasemdum. Skilanefndin heldur fund með útgerðarstjóra og fær svör nokkur, þó aðeins um mikinn minni hl. aths. og minni háttar atriði, og þá er svo komið 3. des. 1960, að skilanefndin skrifar fjmrn. og segir, að hún sjái ekki, að hún hafi nokkra möguleika til að upplýsa neitt frekar um málið eða komast til botns í því með þeim ráðum, sem tiltæk eru fyrir n. Þetta er 3. des. 1960, og maður veit ekki til, að það hafi neitt gerzt í málinu síðan. Það er komið töluvert á annað ár, í þessari skilagrein skilanefndarinnar eru svona alvarlegir hlutir eins og hér hafa verið nefndir og eins og vikið er að í aths. yfirskoðunarmanna ríkisreikninganna, og það er liðið mikið á annað ár, frá því snemma í desember 1960 og nú er kominn apríl 1962, og það liggur ekki fyrir, að það hafi neitt verið gert til að upplýsa þetta mál frekar. Ráðh. fól að vísu ríkisendurskoðanda að taka málið til athugunar, en eru miklar líkur til þess, að ríkisendurskoðandi hafi getað komizt lengra áleiðis í málinu en tveir menn úr hans stofnun, sem höfðu haft það áður, og þriggja manna skilanefndin? Það er sagt, að ríkisendurskoðandi hafi skilað einhverju bréfi eða skýrslu til fjmrh. nú fyrir nokkru, en fjmrh. segir, að það sé trúnaðarmál og hann megi ekki birta það. En var þá ekki möguleiki, ef ríkisendurskoðandi hefði nú komizt alveg til botns í málinu, að fá hann til að senda til Alþingis einhverja skýrslu um málið, ekki endilega þetta trúnaðarbréf, sem ekki mátti vitnast um, hvað í stóð? Það er ekkert, sem bendir til þess, að það sé búið að upplýsa málið, og má fullyrða, að það er ekki, þrátt fyrir allan þennan biðtíma. Og svo kemur hv. 2. þm. Norðurl. v. næst í ræðu sinni að málinu, sem er næst á eftir, og segir: Það er miklu stærra en hitt, af því að þar segir í 40. aths.: „Samkvæmt ríkisreikningi hafa verið greiddar 49 884 015.61 kr. vegna ábyrgðarlána 1960.“ Þetta er miklu stærra mál en hitt. Það er hér birtur listi yfir þessar ábyrgðargreiðslur, sundurliðaður listi, og það hefur verið greitt fyrir marga aðila, og þar í eru margar stórar upphæðir, og þessi yfirskoðunarmaður virðist líta bara á þessa stóru upphæð og finnur það út, að þetta sé miklu stærra mál. Það er náttúrlega ekki hægt að líkja þessum málum saman. Ríkið hefur gengið í ábyrgð fyrir fjölda aðila og orðið samkvæmt þeim skuldbindingum að greiða stórar fjárhæðir á þessu ári. En ég geri ráð fyrir, að yfirskoðunarmenn, bæði í endurskoðunardeildinni í fjmrn. og yfirskoðunarmenn ríkisreikninga kjörnir af Alþingi, hafi gengið úr skugga um það, að þetta hafi verið greitt úr ríkissjóði, og þetta voru greiðslur, sem ekki var hægt að komast hjá að inna af höndum, af því að ríkið var þarna í ábyrgð, og það er engin ástæða til að fresta samþykkt á ríkisreikningnum út af því. Og eins og ég sagði áðan, það er engin ástæða til að fresta samþykkt á ríkisreikningnum, þó að það hafi komið upp, að ríkisstj. hafi m.a. tekið í heimildarleysi nærri 300 þús. kr. til að dreifa um landið sínum áróðurs- og blekkingapésa fyrir rúmum tveimur árum. Ég geri ráð fyrir, að það liggi fyrir fullgildar kvittanir fyrir því. að þetta fé hafi verið borgað fyrir að ganga frá þessu þokkalega riti, hvort dreifingarkostnaðurinn er þarna með, ég veit það ekki. Nei. það er fullkomin ástæða til, eins og haldið hefur verið á þessu máli og þar sem það er þannig óupplýst enn, að fresta því því samþykkja ríkisreikninginn, eins og við í minni hl. fjhn. höfum lagt til. Ég man ekki eftir hliðstæðu máli áður, hliðstæðu þessu. A.m.k. hafi slík mál komið fyrir, þá hafa þau vafalaust verið látin ganga rétta boðleið til fullnaðarrannsóknar, án þess að slíkur óhæfilegur dráttur hafi á orðið.

Jón Pálmason Hæstv. forseti. Þessi upplestur hv. siðasta ræðumanns úr aths. og skýrslum varðandi þetta Brimnesmál raskar engu af því, sem ég tók hér fram áðan. Ég fór ekkert inn á það og geri heldur ekki að verja þetta vandræðamál, hvorki reikningshald né annað. en hitt stendur og er sjálfsagt: Það, sem óupplýst er í þessu máli, á að upplýsast og það til fulls, og Það raskar ekki neinum reglum frá því, sem verið hefur, þó að það sé látið bíða yfirskoðunar og afgreiðslu næsta ríkisreiknings. - Hv. þm. sagði, að það væri liðið á annað ár, síðan þetta hefði gerzt, að hér væri um þessar aths. að ræða. Það er alger misskilningur. Okkar aths. eru undirskrifaðar 21. nóv. og okkar úrskurðartillögur 7. des. s. l. Það er þess vegna fjarri því, að það sé liðinn mjög langur tími síðan, og málið hefur verið í áframhaldandi athugun og endurskoðun hjá endurskoðunardeild fjmrn., og eins og þegar hefur komið fram, þá er þeirri rannsókn ekki lokið. En að fara að heimta það, að afgreiðslu ríkisreikningsins sé frestað vegna þess, að upplýsingum er ekki að fullu lokið um þetta mál, það er alveg ný aðferð. Og það hefur ekkert komið fram, hvorki frá minni hl. fjhn. né öðrum, sem hér hafa um þetta talað, að þeir efist um, að þessar 497 þús. kr., sem var greitt sem ábyrgðarskuld við þetta, það hafi verið borgað, og það er það eina, sem í ríkisreikningnum er. Allt, sem við höfum fundið að og er í þeim skýrslum, sem hv. þm. var að lesa upp úr, það er í reikningum fyrirtækisins og þeim skýrslum, sem um Það hafa komið fram. Hér er þess vegna engu spillt varðandi upplýsingar í þessu máli, þó að þessi ríkisreikningur sé samþykktur eins og hann liggur fyrir og þess krafizt, eins og við gerum, að málið sé athugað í sambandi við næsta reikning.



Herra forseti. Það er óvenjulegt, að svo miklar umr. verði um afgreiðslu ríkisreikningsins, en sannast að segja eru umr. líka út af algerlega óvenjulegu fyrirbæri. Hv. 1. þm. Norðurl. v. hefur gert skýra grein fyrir því, að hinar almennu athugasemdir endurskoðenda nú við reikninginn eins og mörg undanfarin ár eru yfirleitt þess eðlis, að þær gera ekki nauðsynlegt, að afgreiðslu ríkisreiknings sé frestað. En hér er um játuð og upplýst stórfelld misferli að ræða í sambandi við útgerð á togara, sem ríkið hefur tekið á sig, langt út yfir þær heimildir, sem Alþingi hefur veitt, og við það er eðlilegt og sjálfsagt að Alþ. sjálft geri athugasemdir. Og það hefur Alþingi gert, að fengnum ábendingum yfirskoðunarmanna ríkisins, kosinna af Alþ., sem sinna trúnaðarmanna. Það er út frá þeirra athugasemdum, sem Alþ. vill kafa dýpra í málið. Og þess vegna finnst mér það ákaflega óeðlilegt, að hv. yfirskoðunarmaður skuli hér koma og segja: Ja, málið er slæmt, það er óupplýst svo og svo mikið í því, en það mega bíða upplýsingar þangað til í sambandi við næsta ríkisreikning. - Þetta eru misferli, sem eru upplýst í sambandi við þennan ríkisreikning, og það er algerlega eðlilegt mál, að Alþingi heimti upplýsingarnar á borðið, áður en gengið sé frá afgreiðslu Þessa ríkisreiknings frá Alþingi. Það kemur ekkert næsta árs ríkisreikningi við, og þá verður ekki gerð gangskör að málinu, ef það er hummað fram af sér núna. Hv. yfirskoðunarmenn gera fjölda athugasemda við þetta úthald allt saman, 55 athugasemdir, og fá upplýsingar um 15 þær smávægilegustu. Um hitt er þagað, og fást engar upplýsingar um það. Þá hefði maður ætlað, að þeir hefðu hert á, úr því að þeir höfðu vakið athygli á þessu máli, og sagt, hér dugir ekkert kák, það verður að fá svör við aðalatriðunum í málinu, ekki bara einhvern tíma, heldur nú. Og ég er alveg undrandi á því, að yfirskoðunarmennirnir með alþingisumboð á bak við sig skuli láta leiða sig af með því að segja: Þetta er til athugunar framvegis. Og þeir hafa eftir því sem hv. yfirskoðunarmaðurinn upplýsir, haft þau slælegu vinnubrögð sem yfirskoðunarmenn, að þegar við fáum ekki upplýsingar, segir hann, þá gerum við athugasemd við næsta reikning, - við næsta reikning. Þetta álít ég vera slöpp vinnubrögð og óhæf af völdum trúnaðarmanna Alþingis. Og svo mæla þeir með því við Alþingi, að það taki upp þessi sömu vinnubrögð og segi: Það liggur hér fyrir opið, að það eru misferli, og menn fá ekki vitneskju um, hvað mikil þau eru eða í hverju fólgin í meginatriðum. En það má láta það bíða að fá hessar upplýsingar, þangað til í sambandi við næsta reikning. - Ég álít, að Alþingi megi ekki haga sér svo að ganga inn á það. Þetta á skylt við yfirhylmingar, og Alþingi má ekki bletta sig á því. Auk þess er nú komið nýtt atriði í málinu, og það er það, að þegar ríkisreikningurinn er til meðferðar Alþingis, til athugunar hjá Alþ., og spurningin er um það, hvort Alþ. á að samþ. reikninginn eða ekki, þá er fjmrh. kallaður til og það liggur fyrir vitneskja um það, að hann hefur lagt fyrir ríkisendurskoðandann að rannsaka málið. Ríkisendurskoðandinn hefur síðan starfað að rannsókninni og afhent fjmrh. bréf sem skýrslu um málið. Nú segir þingnefndin: Við óskum að fá að sjá þetta plagg. Við viljum fá upplýsingar um málið, þess manns, sem var settur til að rannsaka það, eftir að skilanefndinni tókst ekki að knýja fram upplýsingar. - Og Þá kemur að þessu furðulega og undarlega. Fjmrh. segir: Nei, þið fáið ekki að sjá Plaggið. Það er leyniplagg. Það er leyndarmál. - Milli undirmanns fjmrh. og fjmrh. er það leyniplagg, sem þingnefnd má ekki fá að sjá. Hver getur nú tekið þetta sem góða og gilda vöru? Á maður að trúa því, að starfsmaður fjmrh., sem hefur verið settur til að rannsaka mál í rn., leyfi sér að skrifa á hornið á bréfið til fjmrh.: Trúnaðarmál? Það þýðir það, að „ég trúi þér fyrir þessum leynilegu upplýsingum, sem Þarna eru, að þú kjaftir ekki frá þeim.“ Á nokkur undirtylla rétt á því að haga sér Þannig gagnvart sínum fjmrh.? Ég segi nei. Og það leyfir sér auðvitað engin undirtylla að gera það. Það að skrifa „trúnaðarmál“ á bréf, það eru fyrirmæli til viðtakandans um að kjafta ekki frá og ekkert annað. Og mönnum er sagt það á Alþingi, að starfsmaður ráðh. hafi uppálagt honum að segja ekki frá Þeim atriðum, sem ráðh. fól hinum manninum að rannsaka og upplýsa. Nei, slíkt lætur Alþingi ekki bjóða sér. Slíkt eiga yfirskoðunarmenn Alþingis ekki að láta bjóða sér heldur. Og þingmennirnir, sem gerðu athugasemd við þetta í Ed., höfðu rétt fyrir sér, þeir áttu heimtingu á að fá það skjal, sem hafði komið út úr fyrirmælum ráðh. um að rannsaka málið frekar af ríkisendurskoðunarmönnunum. Og það er mín skoðun, að eins og yfirskoðunarmennirnir hefðu átt að segja, þegar Þeim er neitað um upplýsingar: þá setjum við punkt hér við okkar starf og það verður ekki haldið áfram við endurskoðun þessa ríkisreiknings og þeirri endurskoðun ekki lokið, fyrr en við höfum fengið þær upplýsingar, sem við heimtum í umboði Alþingis, - á sama hátt er eðlilegt, að Alþingi segi: Hér skal verða stanz á. Við viljum fá að skoða það bréf, sem kom frá ríkisendurskoðandanum til ráðh., því að það er þýðingarmikið atriði varðandi mál, sem Alþingi hefur til meðferðar og þingnefnd á að segja sitt álit á. Slíku máli má ekki halda fyrir þingmönnum, áður en þeir eiga að greiða atkv. um málið, hvers eðlis það sé. - Þá er auðvitað eðlilegast, að Alþingi segi: Nei, við afgreiðum ekki, við tökum ekki þátt í að afgreiða reikninginn, fyrr en við höfum fengið eðlilega starfsaðstöðu til þess að gera það, til þess að inna af hendi okkar þingmannsskyldur. - Og við skulum sjá, ef hv. yfirskoðunarmenn hefðu þá stutt þetta og þingmenn í liði stjórnarinnar fallizt á, að Alþ. ætti heimtingu á að fá upplýsingar um veigamikil atriði þessa máls, áður en það rétti upp hendurnar til þess að samþ. reikninginn, þá hefðu vitanlega plöggin komið á borðið. Þá hefðu þau komið á borðið og Alþ. fengið að afgreiða ríkisreikninginn vitandi, hvað það væri að gera. Það er haft fyrir satt, að ríkisendurskoðunarmaðurinn hafi sagt: Ef þið fengjuð að sjá það plagg, sem ég sendi fjmrh., þá mundi ekki batna útlitið í þessu máli. - Og eitthvað hlýtur það að vera meira en lítið krassandi, sem má ekki koma fyrir almenningssjónir í þessu máli. Þetta atriði snýr svo alveg sérstaklega að Alþingi, að Alþingi getur ekki látið það atriði fram hjá sér fara. Og eins og ég tel, að yfirskoðunarmenn eigi að stöðva sitt yfirskoðendastarf, þegar þeim er neitað um upplýsingar, með umboð Alþingis á bak við sig til að heimta slíkt, þá tel ég það alveg ótvírætt, að Alþingi á að neita afgreiðslu á þingplaggi, sem þm. er ætlað að rétta upp hendurnar með eða móti, ef þeir vita, að haldið er fyrir þeim upplýsingum um efnisatriði málsins. Það dugir ekkert að segja: Við skulum sleppa því að heimta upplýsingar um Þetta núna. Við skulum láta okkur nægja, að þær komi við afgreiðslu næsta ríkisreiknings. - En hv. yfirendurskoðandinn eða yfirskoðunarmaður ríkisreikninga sagði: Þetta mál á að upplýsast, en það má gera það í sambandi við reikning ársins 1961. - Það á ekkert skylt við þann ársreikning. Og það á að fá upplýsingar um efnisatriði, sem hafa komið fram í aths. yfirskoðunarmanna við þann ríkisreikning, sem við erum hér að ræða um, og við annan ríkisreikning ekki. Og það verður ekkert ljúfara hæstv. ráðherra að láta í ljós upplýsingarnar að ári liðnu. Eða hverju ætti það að breyta fyrir honum? Þær upplýsingar, sem hann neitar um í ár, er nokkuð líklegra, að hann í sambandi við afgreiðslu annars ríkisreiknings láti þær upplýsingar í té, eftir svo sem 12 mánuði? Ég sé engar líkur til þess. Sannleikurinn er sá, að menn, sem eiga að vera starfsmenn Alþingis, því að Það eru ráðherrarnir líka, þeir sleppa við að gefa Alþingi þær upplýsingar, sem þeim er skylt að gefa því. ef það er ekki staðið fast á því, að Þeir gefi þær upplýsingar nú í sambandi við þetta mál. Þeir munu ekki gefa þær upplýsingar síðar í sambandi við síðari ára ríkisreikninga eða önnur mál. Hér er a.m.k. um að ræða hundruð þúsunda króna, það sem er fullyrt að séu óumdeilanlegar skuldir útgerðarstjórans við ríkissjóð. En síðan er sagt, að það vanti sannanir, séu ófullnægjandi fylgiskjöl og engin fylgiskjöl, og svo hafi blandazt á milli útgerða, og vakna sérstakar grunsemdir í sambandi við það. Það var einmitt hv. 2. þm. Norðurl. v. (JPálm), yfirskoðunarmaður ríkisreikninganna, sem nefndi það, að það hefði blandazt á milli, og það var einmitt það, að Axel Kristjánssyni var hjálpað til þess að hafa tvo togara í takinu tvo togara. Það var ekki eins auðvelt að koma blöndunarreglunni við, ef togarinn var bara einn. Honum var hjálpað til að hafa þá tvo. Og svo kemur einmitt upplýsing um það, að einn af reikningunum - einn af þessum óstaðfestu reikningum, ófullnægjandi fskj., hafi verið um svo stórkostleg innkaup af bobbingum, að ógerlegt sé að hugsa sér, að einn togari hafi getað komið þeim í lóg. Er ekki Alþingi þarna gefin nokkuð skýr vitneskja um það, að þarna sé ekki hreint mjöl í poka, þarna sé um að ræða vöru, sem ekki hafi verið notuð í sambandi við útgerð þessa skips? Ég get ekki séð, að það sé hægt að orða það öllu skýrara. Það er augljóst hverjum manni, að þarna er sagt, að vörur hafi verið færðar á reikning þessa skips og á ríkisins kostnað þar með, en hafi vafalaust tilheyrt öðru skipi, - og þarna voru í útgerðarstjórn þessa sama manns samtímis togararnir Brimnes og Keilir. Ég fyrir mitt leyti geri sérstaklega strangar kröfur um það, að hæstv. núv. fjmrh. fallist á það sem réttmæta ósk og kröfu alþingismanna, að hann sýni þeim, áður en atkvæði ganga um þetta mál, það bréf, sem hann fékk frá ríkisendurskoðandanum og líta verður á að hafi verið skýrsla þessa starfsmanns ríkisins til ráðh. Það er fánýtt að segja þingheimi, að undirmaðurinn hafi skrifað á bréf til ráðh. „trúnaðarmál“, sem þýðir: Þú mátt ekki kjafta frá, m.ö.o., að undirmaðurinn hafi verið að gefa hæstv. ráðh. fyrirmæli um að hafa ekki í hámæli þau mál, sem ráðh. hafði fyrirskipað honum að rannsaka. Þetta bréf, þessa skýrslu um þetta umrædda mál, sem varðar afgreiðslu ríkisreikningsins, á Alþingi heimtingu á að fá að sjá, áður en þingnefndirnar ljúka störfum um málið og áður en atkvæði ganga um það á Alþingi íslendinga. Og ég álít, að hvað sem um efnishlið málsins er að segja og hversu ljótt eða slæmt mál þetta er, eins og hv. yfirskoðunarmaður ríkisreikninganna skilgreindi málið hér áðan í ræðu, þá er það þó verst af öllu gagnvart Alþingi, að hæstv. fjmrh. nú brjóti skyldur sínar við Alþingi íslendinga. Það eitt út af fyrir sig er ljótt mál og slæmt mál og ekki hægt við að una.

Frsm. minni hl. (Einar Olgeirsson) Hæstv. forseti. Ég hafði flutt í menntmn. brtt. við frv. svo hljóðandi. „Á eftir 1. gr. bætist við ný grein (2. gr.), svo hljóðandi: á eftir 2. málsl. 1. málsgr. 38. gr. laganna komi nýr málsliður, svo hljóðandi: Einn af prófessorunum í tannlæknisfræði skal hafa yfirumsjón með tannlæknaþjónustu í barna- og unglingaskólum landsins.“ Eins og hv. þm. vita, er það svo með marga af prófessorunum, sem eru við læknadeild háskólans, að þeir hafa ýmis önnur störf á höndum fyrir það opinbera, bæði yfirumsjón í sambandi við matvælaeftirlit og heilbrigðiseftirlit, læknisstörf í sambandi við geðveikraspítalann á Kleppi og í sambandi við landsspítalann, svo að Það er ekki óvenjulegt að fela prófessorunum hin og þessi opinber þjónustustörf líka. Nú hafði ég lagt þessa till. fram og skilað henni í morgun ásamt stuttri grg. og nokkru fskj. með henni, en ekkert af þessu er komið úr prentun enn þá og óþægilegt fyrir hv. þm. að eiga að taka afstöðu um þetta mál, á meðan þau gögn liggja ekki fyrir, hins vegar málið orðið það brýnt, að nauðsynlegt er að ýta á eftir því. Því vildi ég nú hafa þann hátt á, ef það mætti verða til þess að flýta fyrir sjálfum framgangi málsins og gefa þm. um leið tækifæri til þess að íhuga þessa brtt. mína, að taka hana aftur nú til 3. umr. og mæla þá fyrst og fremst fyrir henni við 3. umr., þegar skjölin lægju fyrir, en láta málið hafa sinn gang nú, ef hæstv. forseti hefur ekkert við það að athuga frá fundarskapanna sjónarmiði. Þá mundi ég sem sagt taka þessa brtt. til baka núna og láta hana koma til atkv. við 3. umr., svo að málið geti haldið áfram.

Gísli Jónsson Hæstv. forseti. Þetta mál hefur tekið breyt. í Ed., og ég vildi leyfa mér að fara þess á leit við hæstv. forseta, að málið verði tekið út af dagskrá, svo að heilbr.- og félmn. þessarar d. fái tækifæri til að athuga breytingarnar. Ég hef rætt þetta við hæstv. fjmrh., og hefur hann ekkert á móti því, að slík meðferð verði höfð á málinu, og þykir honum það eðlilegt. Ég skal hins vegar sjá um, að málið verði tekið strax fyrir í n., svo að taka megi málið á dagskrá á morgun hér í deildinni. Ég vænti þess, að hæstv. forseti fallist á það. Forseti tók málið af dagskrá, og á sömu leið fór á 91, fundi í Nd., 13. apríl.



Herra forseti. Ég leyfði mér í vetur að flytja frv., sem prentað er á þskj. 275 og fjallar um sjúkraþjálfun. Það var samþykkt óbreytt í þessari hv. d., fór síðan til Ed., og þar voru gerðar á því nokkrar breytingar. Ég verð að segja, að ég hafði vonazt til, að það gengi óbreytt einnig í gegnum þá deild, en vil taka fram á þessu stigi, að ég felli mig eftir atvikum við þær breytingar, sem þar voru gerðar, með sérstöku tilliti til þess, að hægt er að setja í reglugerð ákvæði í samræmi við 4. gr. frv., eins og það nú er orðið, þannig að það haldi sínum upphaflega tilgangi, sem fólst í einni grein, sem þar var felld burt, en þar var tekið fram, að ekki mættu læknar hafa í þjónustu sinni annað fólk til að framkvæma sjúkraþjálfun en þá, sem væru fullgildir sjúkraþjálfarar samkv. lögum þessum. Það mun ekki hafa verið tilgangur þeirra, sem þessar breytingar gerðu á frv., að þessi takmörkun væri felld burt úr frv. í raun og veru, en hins vegar er orðalagið orðið svo rúmt í frv. núna, að ég tel ástæðu til að taka Þetta sérstaklega fram og vonast til, að það fari óbreytt í gegnum þessa hv. d., eins og það nú er orðið. Ég tel ekki á það hættandi að tefla frv. í tvisýnu með því að fara að leggja til, að gerðar verði á því enn frekari breytingar, og vonast til, að það verði samþykkt í þessari mynd.



Herra forseti. Frv. það á þskj. 46, sem hér er tekið til meðferðar í hv. d., um jarðgöng á þjóðvegum, er komið frá hv. Ed., þar sem það var samþykkt. Nefndin ræddi frv. á tveim fundum sínum, en gat ekki orðið sammála um afgreiðslu þess. Meiri hl. n. hefur lagt fram nál. á þskj. 618, þar sem hann leggur til, að frv. verði vísað til hæstv. ríkisstj. Eins og fram er tekið í nál. á þskj. 618, ákvað n. að senda vegamálastjóra og vegalaganefnd frv. og óska eftir umsögn þeirra um afgreiðslu þess. Lögðu báðir þessir aðilar til, að frestað yrði a£greiðslu frv. á þessu þingi, þar sem nú stæði yfir endurskoðun á gildandi lögum um vegi og brýr. Umsagnir beggja þessara aðila fylgja með nál. meiri hl. á þskj. 618. Samkvæmt till. til þál., sem samþykkt var í sameinuðu Alþingi 2. marz f.á., varðandi nefnda endurskoðun, skipaði hæstv. samgmrh. hinn 10. maí s.l. nefnd, sem á að annast endurskoðunina, og er svo ráð fyrir gert, að hún hafi lokið störfum fyrir haustið. Er þess vænzt, að hæstv. samgmrh. leggi frv. fram á haustþinginu um nýskipun á vega- og brúamálum, og telur meiri hl. samgmn., að þá sé eðlilegt að taka ákvörðun um, á hvern hátt eigi að gegna þeirri framkvæmd um jarðgöng á þjóðvegum, sem frv. á þskj. 46 fjallar um. Það getur ekki verið neinn ágreiningur á meðal lm. þm. um nauðsyn þess, að jarðgöng verði sett á þjóðvegum, þar sem það hentar, eða eðlilegum vegaframkvæmdum verði komið á með öðrum hætti. Hvort það fjármagn, sem þarf til að standast kostnað við jarðgöng á þjóðvegum, er tekið af vega- eða brúafé, skiptir í raun og veru ekki máli, þó að telja verði eðlilegra, að það sé tekið af því fé, sem veitt er til vega. En eftir því sem verkefnum fjötgar í sambandi við bættar samgöngur á landi, er augljóst, að kappkosta verður af Alþ. og ríkisstj. að sjá fyrir stórauknu fjármagni til þessara framkvæmda. Tel ég, að í sambandi við endurskoðunina, sem vegalaganefnd hefur með höndum, sé höfuðnauðsyn, að hún geri till. um myndun nýrra tekjustofna til að standa undir þeim miklu og aðkallandi framkvæmdum, sem óhjákvæmilegt er að vinna að á sviði vega- og brúargerða á næstu árum. Ég tel, að endurskoðun vegalaga og brúa komi ekki nema að takmörkuðu gagni, ef ekki er séð fyrir auknu fjármagni til þessara framkvæmda. Fjöldi vega, sem teknir voru í tölu þjóðvega, er vegalög voru opnuð 1955 og raunar áður, hefur ekki fengið fjárframlög ár eftir ár, og fjárskortur sá, sem valdið hefur aðgerðaleysi í þessum nauðsynlegu samgöngubótum, er aðalorsök þess, að vegalög hafa ekki verið opnuð síðan 1955. Þetta óviðunandi ástand verður að færa til betri vegar, og að því er stefnt með endurskoðun brúa- og vegalaga, sem nú er verið að framkvæma. Hv. minni hl. hefur gefið út nál. á þskj. 620, þar sem lagt er til, að frv. verði samþ. Eins og ég hef áður tekið fram, leggur meiri hl. n. til, að frv. verði vísað til hæstv. ríkisstj. á þeim forsendum, sem fram eru færðar í nál. á þskj. 618.



Herra forseti. Það var ágreiningur í n. um afgreiðslu á þessu frv. Meiri hl. leggur til, að því sé slegið á frest, vegna þess að vegalöggjöfin sé í endurskoðun. Ég hygg nú, að það, sem aðallega vakir fyrir meiri hl., sé að fá málinu frestað, en ekki það, að vegalöggjöfin sé í endurskoðun. Þetta er dálítið sérstakt með jarðgöngin. Það er ekki víða, sem þarf jarðgöng hér á landi, og endurskoðun þessarar n., sem á að fjalla um vegamálin, verður sennilega aðallega bundin við vegi og brýr, en ekki jarðgöng. Vera má, að það verði nú tekið með, vegna þess að frv. þessu verður sennilega frestað. En það, sem fyrir okkur vakir í minni hl., er það, að við álítum, að beri að hraða þessu máli sem mest. Það, sem við teljum nauðsynlegast eða brýnast, er Siglufjarðarvegur. Þetta er kaupstaður með um 3000 íbúa, þarna er mikið athafnalíf, a.m.k. tíma úr árinu. Það er svo með marga, að þeir kunna illa við sig þar, sem ekki er hægt að hafa samgöngur við aðra landshluta nema sjóleiðina meiri hluta ársins, enda nauðsynlegt fyrir allt atvinnulíf, að samgöngur séu sem beztar. Fyrir okkur, sem í minni hl. erum, er ekki aðalatriði, hvernig þetta fé er fengið, en aðalatriðið er, að málinu sé hraðað. Ég fyrir mitt leyti hefði alveg eins vel getað fellt mig við það, ef ríkisstj. hefði hlutazt til um það, að lán væri tekið eingöngu í þessu skyni og málinu hraðað. En það, sem fyrir okkur vakir með því að leggja til, að þetta frv. verði samþykkt, er það, að við álítum, að það beri brýna nauðsyn til að hraða þessu máli. Ég er sannfærður um, að það verður ekki við annað unað en að vegur verði lagður til Siglufjarðar, og þá borgar sig ekki að draga það. Ég er sannfærður um, að það borgar sig ekki. Siglufjarðarkaupstaður liggur vel við sjávarútvegi, höfnin er afar góð og styttra á miðin þar en í flestum öðrum kaupstöðum Norðanlands, jafnvel öllum, þannig að þar eru mjög góð skilyrði til bátaútgerðar. En það einkennilega hefur skeð, að það er lítið um sjálfstæða bátaútgerð frá Siglufirði. Það eru helzt trillur. Vafalaust á það mikinn þátt í því, að ríkið hefur haft þarna mikinn atvinnurekstur, og það hefur óbeint orðið til að draga úr framtaki einstaklinganna. Þeir hafa treyst meira á atvinnu hjá öðrum en sjálfum sér. En hvað sem því líður, þá er það sannfæring okkar, að það beri brýna nauðsyn til þess að hraða þessari vegagerð. Hvort það verður gert með því að leggja skatta á benzín, eins og hér er gert ráð fyrir, eða taka lán, er í sjálfu sér ekki aðalatriði. Aðalatriðið er að hraða málinu sem mest, og það er þess vegna, sem ég legg til, að þetta frv. sé samþ. Ég sé svo ekki ástæðu til að fjölyrða meira um þetta að sinni. Þetta er sjálfsagt öllum ljóst, og krafan um, að nokkurn veginn trygg vetrarleið fáist til Siglufjarðar, fellur vitanlega ekki niður, henni verður haldið vakandi og þess vegna er bara tímaspursmál, hvenær í þetta verður ráðizt. Mín skoðun er, að það borgi sig bezt að gera það sem fyrst, hraða því sem mest.



Herra forseti. Á þinginu í fyrra var þetta frv. flutt í Ed., og þar náði það samþykki, en hér í Nd. dagaði málið uppi. Frv. var aftur flutt í Ed. í vetur og hlaut þar sömu afgreiðslu, þ.e.a.s. það var samþ. og því vísað hingað til Nd. Nú hefur samgmn. tekið málið fyrir til afgreiðslu og meiri hl. n, leggur til, að því verði vísað til hæstv. ríkisstj. Aftur leggur minni hl. til, að frv. verði samþ. Ég þarf ekki að fara inn á efni frv. nema að litlu leyti. Þar er gert ráð fyrir, að stofnaður verði jarðgangasjóður. Taka skal 3 aura af hverjum benzínlítra, sem skulu renna í sjóðinn, sem bera skal kostnað við jarðgöng, sem eru lengri en 35 m. Það er öllum ljóst, að á ýmsum stöðum á landinu er þannig háttað með vegasamband, að það verður tæplega leyst á viðunandi hátt nema með mjög dýrum aðgerðum, m.a. með því að sprengja göng í gegnum fjöll. Þetta á t.d. við Siglufjörð, og að nokkru leyti má segja það sama um aðra staði, m.a. á Vestfjörðum. Nú er það vitað mál, að þó að farið yrði inn á þá braut, sem frv. gerir ráð fyrir, að taka vissan hluta af benzínskattinum til myndunar jarðgangasjóðs, yrði það á engan hátt til að leysa samgönguvandræði viðkomandi staða til fullnustu. En það sýndi þó vilja Alþ. til að gera eitthvað raunhæft í málinu. Á undanförnum þingum hefur lítið verið rætt um þessi vegamál og því minna framkvæmt. Ég verð að segja það, að mér finnst, að allar framkvæmdir Alþ. í þessum málum auðkennist af furðulegri tregðu til þess að leysa þessi mál á viðunandi hátt. Á sama hátt og staðið hefur verið í vegi fyrir því, að nokkuð raunhæft væri gert í þessum málum, þannig að hrinda þeim áleiðis til hagsbóta fyrir þessi bæjarfélög, sem verst eru stödd með vegasamgöngur, hefur verið lagt í það að byrja á mjög dýru mannvirki, sem er að steypa veg frá Hafnarfirði til Keflavíkur. Slík vegarlagning kemur til með að kosta eitthvað á annað hundrað millj. kr. Það er þó vitað, að í þessu byggðarlagi er sæmilega góður vegur, og sízt hefði mátt ætla, að meira lægi á því að leggja þangað steinsteyptan veg heldur en að leysa hin miklu samgönguvandræði, sem ýmsir aðrir hafa við að búa. Ég hef margsinnis áður hér á Alþ. lýst því, hvernig vegasambandið er við Siglufjarðarkaupstað, og þarf ekki að, endurtaka það hér. Ég verð að segja það, að mér kemur mjög einkennilega fyrir afgreiðsla meiri hl, samgmn. á þessu frv. Þar er sagt m.a., að göng gegnum fjöll eða undir ár séu einn þáttur vegagerðar og lagaákvæði þar að lútandi eigi að eðlilegum hætti heima í heildarlagabálki um samgöngur á landi. Verði því að sníða ákvæði um jarðgöng á þjóðvegum þannig, að það geti fallið inn í það frv., sem vænta verður að senn komi frá endurskoðunarnefnd vegalaga. Það má vel vera, að slík nefnd sé eitthvað að starfi, en a.m.k. hefur ekkert frá henni heyrzt, sem hægt er að byggja á, og jafnvel þó að vegamálastjóri hafi í viðtali og bréfi til nefndarinnar mælt á móti þessu frv., þá verð ég að segja, að mér kemur einkennilega fyrir, að hann skuli hafa tekið þá stefnu í málinu, sem raun er á. Það er vitað mál, að fyrir frv. þessu er mjög mikill áhugi á viðkomandi stöðum. Það er líka vitað, að vegasambandið við Siglufjörð verður ekki leyst á annan hátt en með jarðgöngum, enda hefur því verið marglofað af forustumönnum allra flokka. Það verður sízt til þess að auka virðingu Alþ. á meðferð mála, að það skuli geta komið fyrir þing eftir þing, að frumvörp, sem Ed. hefur afgr., skuli Nd. ýmist fella eða vísa frá. Ég vil enn taka það fram, að þetta frv. er á engan hátt fullkomin lausn á vandamálunum, þótt að lögum yrði, en er þó til bóta frá því, sem nú er. Ég verð að mótmæla nál. meiri hl, og tel það í alla staði óforsvaranlegt að afgr. ekki frumvarpið jákvætt, eins og Ed. hefur gert.



Herra forseti. Ég er dálítið undrandi yfir málflutningi hv. 11. landsk. þm. Hann túlkar mál sitt þannig, að okkur, sem skipum meiri hl. samgmn., vanti áhuga og skyldurækni til að sýna þessu máli þann sóma, sem því ber. Þetta er mjög röng túlkun. Það er sameiginlegt áhugamál allra hv. þm. strjálbýlisins, að þeir vilja vinna af alhug að bættum samgöngum á landi. Við í meiri hl. teljum rétt, að þar sem verið er að framkvæma endurskoðun á vega- og brúalögum, þá komi þetta mál að sjálfsögðu þar undir. Og ég efast stórkostlega um, að það sé rétt hjá hv. alþm., að þetta muni tefja lagningu Siglufjarðarvegar um Stráka. Ég tel, að það sé síður en svo ástæða til að halda það, og ég er þess fullviss, eins og ég benti á í ræðu minni áðan, að eftir að vegalaganefnd hefur lokið störfum sínum, sem gert er ráð fyrir að hún hafi gert fyrir næsta þing, þá muni verða lagt fyrir Alþ. frv. til laga um stórauknar framkvæmdir á sviði vega og brúa, eins og ég hef margtekið fram í málflutningi mínum og kemur einnig fram í nál. okkar í meiri hl. Ég tel, að þetta sé sú rétta afgreiðsla málsins, og ég heiti vissulega á alla hv. þm. strjálbýlisins, að þegar væntanlegt frv., sem verður lagt fyrir næsta þing, kemur hér til afgreiðslu á Alþ., þá verði reynt að standa að því, að unnt verði að fá stóraukið fjármagn til þessara framkvæmda. Þó að þetta frv., sem borið var fram í Ed. og hlaut samþykki þar, hefði verið samþ. hér í d., þá er ég þess fullviss, að það hefði ekki gefið þær tekjur, sem þyrfti með til að leggja Siglufjarðarveginn, því að vissulega eru margir vegir, bæði Múlavegur, Ennisvegurinn o.fl. vegir, sem eru mjög aðkallandi fyrir viðkomandi byggðarlög og þarf stóraukið fjármagn til, ef þeir eiga að vera framkvæmdir, Ég get þess vegna ekki fallizt á málflutning hv. 5. þm. Norðurl. v. eða hv. 11. landsk. þm., að nál. það, sem minni hl. samgmn. hefur lagt fram, sé ekki fært fram af fullri sanngirni og með ósk um það, að þessi mál fái góða afgreiðslu á næsta þingi.



Herra forseti. Ég skal ekki lengja hér umr., en ég vildi bara vekja athygli á yfirlýsingu hv. 2. þm. Vesturl. um það, þegar hann skoraði á þm. strjálbýlisins að standa að því á næsta þingi, að fjárframlög til samgöngumála í landinu yrðu stóraukin. Ég fagna þessari yfirlýsingu, og mér er það fullkomlega ljóst, að hv. þm. mun standa við hana, þegar að því kemur, að til framkvæmdar hennar kemur, og ég treysti því einnig eins og hann, að aðrir hv. þm. standi að því, að fjárframlög til samgöngubóta verði stóraukin á næsta Alþ. Ég lýsi sérstaklega ánægju minni yfir því, að formaður hv. samgmn. skyldi gefa svo ánægjulega yfirlýsingu.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Ég held, þó að hv. frsm. meiri hl. sé að halda því fram, að till. þeirra sé ekki fram borin með það fyrir augum að slá málinu á frest, að það sé ekki hægt að taka það alvarlega. Vitanlega er það svo. Og það er búið að tala um þennan veg í hvað mörg ár? Áki Jakobsson, meðan hann var þm. Siglfirðinga, flutti frv. um þetta. Það er búið að tala og tala um þennan veg sí og æ, og fólkið þráir þennan veg. Þessi vegur er samgönguæð m.a. milli Skagafjarðar og Siglufjarðar. Hann gerir auðveldara að flytja búsafurðir þangað og skapar mikla mjólkursölu t.d. úr Fljótum. Fólkið á Siglufirði hefur haft meiri og minni óþægindi af því, að samgöngur hefur vantað á landi. Hvað kostar þessi vegur? Það er líklegt, að hann kosti með öllu í kringum 20 millj., jarðgöngin og vegarlagning út hlíðina. Og hversu mikill peningur eru þessar 20 millj.? Það er eins og hálfur nýsköpunartogari. Það er svipað og tveir 250 tonna togararnir, sem ríkið er að borga nú. Það þarf enginn að halda því fram, ef Alþ. hefði haft eða hefur áhuga á að gera þetta, að það sé ekki hægt. Það hefur verið eytt álíka fjárhæðum og þetta í ónauðsynlegri hluti. Það eru milli 2 og 3 þús. manns, sem þurfa þessarar vegarlagningar með. Það er af skilningsleysi gagnvart þessu fólki, að ekki er gert meira og fyrr í þessu máli. Ég vil ekki væna hv. frsm. um það, að út af fyrir sig vilji hann persónulega ekki vel í þessu efni. En það er áhuginn, sem skortir. Það er ekki eingöngu getuleysi. Og eins og ég tók fram áðan, þá er það ekkert atriði, hvorki fyrir fólkið á Siglufirði né okkur í minni hl., hvernig peninganna er aflað, en peningana þarf að fá. Ef þetta frv. væri samþ., skapaðist þar greiðslugrundvöllur, þannig að það væri vegur að fá lán til að gera framkvæmdina. Ef ríkisstj. og þingmeirihl. vill vinna að því að afla fjárins á annan hátt, þá er ekkert um það að segja. Aðalatriðið er, að fólkið þarf að fá þennan veg, og það borgar sig að láta það hafa veginn, því að undirstaða undir öllu heilbrigðu atvinnulífi og afkomu fólks yfirleitt er, að samgöngur geti verið í lagi. Ég vona nú, að þetta lagist allt og þetta komi. Fólkið er farið að lengja eftir að fá veginn. það er mikils virði, að eitthvað sé gert í málinu, svo að fólkið viti, hvers það má vænta.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Í sambandi við þetta. frv. hefur helzt verið rætt um Siglufjarðarveg, þ.e. veginn um Stráka. Og það er rétt, sem hv. síðasti ræðumaður sagði, að það hefur oft verið rætt um þennan veg. Siglfirðingar þrá að fá hann. Það mun líka vera rétt, að vegurinn kosti a.m.k. 20 millj. kr. eða jafnvel meira en það. Það er því vitað mál, að hann verður ekki lagður á einu ári, og tæplega heldur á tveimur árum. Nú hefur verið frá því skýrt, að ríkisstj. er að undirbúa fimm ára áætlun í vegamálum og öðrum framkvæmdum. Það liggur einnig hér fyrir bréf frá vegamálastjóra, þar sem hann segir sitt álit á þessu máli og minnir á, að nú starfar mþn. í vegamálum, sem gerir till. um aukin fjárframlög til vegamála. Þessi n. mun skila af sér, áður en næsta reglulegt Alþ. kemur saman. Þegar að þessu er gætt, að þessi vegur mun verða í 5 ára áætluninni og að því er unnið nú af n. að leggja fram till. um aukin fjárframlög til vega almennt, þá hygg ég, að það væri ákaflega lítill stuðningur við þetta mál, þó að þetta frv. út af fyrir sig næði fram að ganga, sem gerir ráð fyrir 3 aura benzíngjaldi af hverjum lítra, ekki aðeins til Siglufjarðarvegar, heldur vitanlega til margra annarra vega. Þessir 3 aurar gera 11/2 millj. kr. eða kannske rúmlega það yfir árið, þannig að hlutur Siglufjarðarvegar yrði ekki ýkja mikill á þessu ári, þó að þetta frv. væri samþ. Ég hygg, að þeir, sem sækja það fastast að fá Siglufjarðarveg sem fyrst, geti að athuguðu máli, þegar þeir hugleiða það, hvað er í undirbúningi í sambandi við þetta, sætt sig við þá afgreiðslu, sem meiri hl. hv. samgmn. leggur hér til að hafa.