Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Iðnn. hefur rætt frv. þetta og, eins og segir á þskj. 677, mælir n. einróma með, að frv. verði samþ. óbreytt, eins og það kom frá hv. Nd. En það er meginefni þessa frv., að heimild er veitt til hlutafjárhækkunar þeirra aðila, sem að bankanum standa nú, en skv. núgildandi lögum er hámark hlutafjár ákveðið 61/2 millj. kr., og á ríkissjóður þar af 3 millj. kr. Þetta er gert ráð fyrir að hækka nú upp í 10 millj. kr. N. mælir einróma með, eins og ég sagði áðan, að frv. verði samþ. eins og það kom frá Nd.



Herra forseti. Efni þessa frv. er að veita 57 einstaklingum ríkisborgararétt, Þeim sem taldir eru í 1. gr. frv. Allir þessir 57 einstaklingar, sem frv. gerir ráð fyrir að fái íslenzkan ríkisborgararétt, fullnægja þeim skilyrðum, sem greind eru í 6 liðum í nál. allshn. Nd., en í það nál. voru upp teknar þær reglur, er hv. Alþ. hefur um allmörg ár farið eftir við ákvörðun um, hvort einum eða öðrum skuli veittur íslenzkur ríkisborgararéttur. Allshn. þessarar hv. d. hefur haft frv. þetta til meðferðar og leggur einróma til, að það verði samþ., eins og fram kemur í nál. á þskj. 679. En ég vil í leiðinni láta þess getið, að ég er andvígur 2. gr. frv. nú eins og fyrr, en vil ekki stofna frv. í hættu með því að gera tilraun til að fella hana niður.



Herra forseti. Frv. þetta, sem hér er til umr., er ætlað að komi í staðinn fyrir lög um síldarútvegsnefnd frá 1934. Lögin, sem nú eru í gildi, eru sem sagt 28 ára gömul, svo að það er eðlilegt, að endurskoðun á þeim hafi farið fram og þurft að breyta ýmsu. Á síðasta þingi flutti ég ásamt hv. 10. þm. Reykv. frv. um Þetta sama efni, sem gekk mjög í sömu átt. Það, sem sérstaklega er breytt frá fyrri I., varðar skipun nefndarinnar, að fulltrúum er nú fjölgað úr fimm upp í sjö. Tveir nýir koma til viðbótar, annar frá Félagi síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi og hinn frá Félagi síldarsaltenda á Suðvesturlandi. Aðrir, sem skipa n., eru: þrír, sem kosnir eru í Sþ., einn frá Alþýðusambandi Íslands og einn frá Landssambandi ísl. útvegsmanna. Samkvæmt þessu frv. er ekki kveðið á sérstaklega um það, á hvern hátt eigi að tilnefna þessa fulltrúa frá hinum ýmsu félagssamtökum. Við hefðum talið eðlilegt, eftir því sem því yrði við komið, að það væru aðalfundir félaganna, sem kysu fulltrúana, en n. taldi þó ekki ástæðu til að flytja um það sérstaka brtt., Þar sem eins er hægt að hafa þetta reglugerðarákvæði. En það var álit n., að það væri eðlilegast, að aðalfundirnir, sem haldnir eru í flestum tilfellum árlega, - að vísu ekki hjá Alþýðusambandi Íslands, - að það væru þeir, sem tilnefndu mennina í síldarútvegsnefnd. Að öðru leyti mælir n. eða fjórir nm. með því, að frv. verði samþ. eins og það var afgr. frá Nd., en þar var gerð nokkur breyt. á 3. og 9. gr. frv., sbr. þskj. 602. Einn nm., Björn Jónsson, tók ekki afstöðu til málsins á fundi nefndarinnar.



Herra forseti. Þetta mál var til meðferðar á Alþ. í fyrra, og var þá nokkur ágreiningur um það. Fór svo í það sinn, að það náði ekki afgreiðslu þingsins, en á s.l. sumri gaf hæstv. ríkisstj. út brbl. um síldarútvegsnefnd, og hafa þau verið að sjálfsögðu í gildi þar til um síðustu áramót, ef ég man rétt. Ég er ekki alveg sammála hv. n. um skipun þessara mála, eins og þetta er í frv. Sérstaklega finnst mér það athugavert og eiginlega alls ekki viðeigandi, að Alþ. sé að kjósa minni hluta í stjórn stofnunarinnar. Mér finnst, að annaðhvort eigi Alþ. ekki að kjósa í nefndina eða þá meiri hl., en barna á Alþ. að kjósa 3 menn af 7. Að öðru leyti hef ég Það út á frv. að setja, að mér sýnist atlar horfur á, að síldarsaltendur geti átt meiri hl. og það mikinn meiri hl. í síldarútvegsnefnd. En það hafa fleiri hagsmuni af því, að þar sé vel haldið á málum, ekki sízt sjómenn. Ég hygg, að það geti jafnvel átt sér stað, að síldarsaltendur eigi fimm af sjö í þessari nefnd. Þetta tel ég ekki æskilegt. En síðan í fyrra hefur sú breyt. á orðið, og það á Þessu þingi, að komið er á verðlagsráði sjávarútvegsins, og Það breytir málinu nokkuð. Vegna þeirrar lagasetningar get ég látið þetta frv. hlutlaust, en mundi ekki hafa gert það, ef sú lagasetning væri ekki komin. Þar með er verðlagning síldar í landinu komin í hendur verðlagsráðs sjávarútvegsins, svo að hér er nokkur breyt. á orðin. Af því að þetta mál var svo mjög til umr. á síðasta þingi, vil ég ekki, að Það gangi svo í gegnum þessa hv. deild, að ég lýsi ekki þessari afstöðu minni og vegna hvers ég mun ekki greiða atkv. gegn því, en ég greiði ekki heldur atkv. með því.



Herra forseti. Frv. þetta, sem hér er til umr., fjallar um tekjustofna sveitarfélaga. í frv. er safnað saman í eina heild ýmsum gildandi ákvæðum um þessi efni, en þó með verulegum breyt. í ýmsum atriðum og sumum veigamiklum, auk þess sem frv. hefur að geyma alger nýmæli. Í 1. gr. frv. eru taldir upp þeir tekjustofnar, sem sveitarfélögum eru ætlaðir, þ.e. fasteignaskattur, aðstöðugjald, framlag úr jöfnunarsjóði og útsvör. Ég vil leyfa mér, hæstv. forseti, að fara fáeinum orðum um hvern þessara tekjustofna. Samkv. gildandi I. er sveitarfélögum heimilt að leggja á fasteignaskatta. Þessa heimild hafa allar bæjarstjórnir notfært sér og líka allmargar sveitarstjórnir aðrar, einkum munu það Þó hafa verið stærri hrepparnir. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að með vaxandi verðbólgu og stórhækkuðu gangverði á fasteignum var fasteignamatið komið úr öllu samræmi við raunverulegt verðgildi fasteigna, þegar sveitarstjórnum var á árinu 1952 heimilað að innheimta fasteignaskattana með allt að 400% álagi. Sú heimild, sem þannig var veitt, var yfirleitt notuð meira eða minna, og sum sveitarfélög fóru þar í hámark. Nýtt fasteignamat gekk í gildi 1957, og þá féll niður þessi heimild til að innheimta fasteignaskattana með 400% álagi. Fasteignamatið hækkaði að vísu verulega, en þ6 hvergi svo mikið, að það hækkaði um 400%, nema hér í Reykjavík. Á öðrum stöðum var hækkunin minni, og sveitarfélög, sem höfðu t.d. notað til fulls 400% álagsheimildina, miðað við gamla fasteignamatið, lækkuðu töluvert í tekjum af fasteignasköttum. Því var enn á ný árið 1959 lögleidd heimild til að innheimta fasteignaskattana með álagi, svo að sveitarsjóðir bæru ekki minna úr býtum en þeir gerðu með hámarksálagi fyrir 1957. Heimild til þess að innheimta fasteignaskatta með álagi er haldið í þessu frv., svo sem fram kemur í 5. gr. þess. Sú mikla breyt. felst í frv. varðandi fasteignaskattana, að í stað heimildar verði nú sveitarfélög lögskylduð til að leggja á fasteignaskatta, og fasteignaskattur er fastákveðinn hundraðshluti af virðingarverði og er jafnhár og hámarksheimildir leyfa í gildandi lögum, sem eru frá 1945. Fyrir þau sveitarfélög, sem hafa notað núgildandi heimild til álagningar fasteignaskatta til fulls, verður hér ekki um neina tekjuaukningu að ræða, en einhver tekjuaukning verður þarna fyrir þau sveitarfélög, sem höfðu ekki notað heimildina til fulls, og þetta verður að sjálfsögðu nýr tekjustofn fyrir þau sveitarfélög, sem hafa ekki notfært sér heimildina til þess að leggja á fasteignaskatta. Eins og áður sagði, munu það vera aðallega hin smærri sveitarfélög í dreifbýlinu, þar sem fasteignamat er yfirleitt lægst, sem hafa ekki notað heimildina, og því ætti fasteignaskatturinn að vera síður tilfinnanlegur fyrir gjaldendur þar en í þéttbýlinu, þar sem yfirleitt er hærra matsverð á fasteignum og þar sem heimildin reyndar hefur verið notuð á undanförnum árum. Lögbinding fasteignaskatts má skoðast sem einn liður í þeirri viðleitni, sem víða kemur fram í þessu frv., að samræma sem mest skattheimtuna í hinum ýmsu sveitarfélögum, og ég ætla, að flestum muni þykja sú stefna til bóta. Þá er í frv. lagt til, að tekið verði upp aðstöðugjald, sem komi í stað útsvars á veltu, sem velflest sveitarfélög hafa lagt á á undanförnum árum. Áður en bráðabirgðabreytingin var gerð á útsvarslögunum á árinu 1960, var ekkert ákvæði til í lögum, sem takmarkaði álagningu veituútsvars, en með útsvarslagabreyt. 1960 var hins vegar ákveðið hámark fyrir slíkri skattheimtu. Þótt flestir væru sammála um Það, að veltuútsvörin væru á engan hátt heppileg eða sanngjörn, þá var þó reyndin sú, að flest sveitarfélög töldu óhjákvæmilegt að nota sér þessa skattheimtu, og það er augljóst, að ekki er unnt að afnema veltuútsvörin, nema í stað þeirra komi annar tekjustofn fyrir sveitarfélögin, því að svo mikill hluti útsvara er í ýmsum sveitarfélögunum veltuútsvör. Aðstöðugjaldið, sem hér er tekið upp, ber að skoða sem greiðslu fyrir þá þjónustu, sem sveitarfélagið lætur í té með margvislegu móti og miðar að því að skapa atvinnurekendum og öðrum þeim, sem sjálfstæða atvinnu stunda í sveitarfélaginu, skilyrði eða aðstöðu til atvinnurekstrar. Þar sem aðstöðugjaldið skoðast og er í eðli sínu greiðsla fyrir veitta þjónustu, þá reiknast Það til kostnaðar við reksturinn og kemur til frádráttar á skattaframtölum. Aðstöðugjaldið á að miðast við rekstrarútgjöld næstliðins almanaksárs, eins og nánar er ákveðið í 9, gr. frv. Þessi frumvarpsgr. tók nokkrum breyt. í meðförum hv. Nd. Alþingis. Hún var þar gerð fyllri og inn í hana bætt því ákvæði, að aðstöðugjald megi aldrei reiknast af hærri upphæð en sem nemur brúttótekjum. Þá var einnig bætt aftan við 10. gr. frv., sem fjallaði um það, hve há prósentutala aðstöðugjalds megi vera fyrir mismunandi tegundir rekstrar, - það var bætt aftan við þá gr. nýrri málsgrein, sem takmarkar innheimtu aðstöðugjalds af rekstri fiskiskipa og fiskvinnslustarfsemi við Þá prósentu, sem notuð var við álagningu veituútsvars á slíka starfrækslu á hverjum stað síðasta ár. Þó er samkv. gr. heimild til að fara jafnhátt og gert var með veltuútsvörin í Reykjavík á s.l. ári, þ.e. heimild fyrir þau sveitarfélög, sem kynnu að hafa lagt lægra veltuútsvar eða ef til vill ekkert á sams konar starfsemi. Veltuútsvar hefur, eins og kunnugt er, verið lagt á heildartekjur eða veltu, en aðstöðugjaldið verður hins vegar miðað við rekstrarútgjöld. Má því ætla, að aðstöðugjaldið gefi sveitarfélögunum eitthvað lægri tekjur en veltuútsvarið hefur gert, þar sem líka hámarksákvæði aðstöðugjaldsins eru yfirleitt lægri en þær álagningarprósentur, sem notaðar hafa verið við veltuútsvörin. Á það má benda, að með því ákvæði, að aðstöðugjald megi ekki reikna af hærri upphæð en nemi brúttótekjum, er komið í veg fyrir tvísköttun, sem átti sér stað um veltuútsvörin, þ.e.a.s. að þau voru lögð á heildartekjur fyrirtækja, en að auki var rekstrarafgangur eða hagnaður svo skattaður með álagningu tekjuskatts. En eins og frv. þetta er nú, þá mundi slík tvísköttun ekki geta átt sér stað. Þriðji tekjustofninn er framlag úr jöfnunarsjóði. Lögin um jöfnunarsjóð sveitarfélaga eru í heild felld inn í frv., en með breyt. og nýmælum þó. Það er þá fyrst að geta landsútsvara á ríkisfyrirtæki og olíufélög, sem upp eru talin í 17. gr. frv. Hugmyndin um landsútsvör kemur hér ekki fram í fyrsta sinn, hún hefur alllengi verið á dagskrá. Það má þar til nefna, að hún hefur verið mjög rædd innan vébanda Sambands ísl. sveitarfélaga. Í frv. er, eins og ég áður sagði, lagt til, að landsútsvörin verði lögð á tiltekin ríkisfyrirtæki og einnig á olíufélögin. Ýmsar aðrar stofnanir og fyrirtæki hafa verið nefnd í þessu sambandi, og m.a. hafa í hv. Nd. Alþ. verið fluttar brtt. í þá átt að bæta Þarna inn í frv. fleiri stofnunum, en ekki náðu Þó Þær brtt. fram að ganga. Hins vegar verður það að sjálfsögðu áfram til athugunar, hvort síðar þyki rétt að leggja landsútsvör á fleiri stofnanir en þær, sem í frv. eru upp taldar. Um þetta efni má að öðru leyti vísa til ýtarlegra athugasemda á bls. 20 í frv., eins og það var lagt fram í hv. Nd. Af álögðum landsútsvörum skal 1/4 hluti renna til þess sveitarfélags, sem það fellur til í, en 3/4 útsvarsins skulu renna í jöfnunarsjóð og skiptast, ásamt hluta sveitarfélaganna af söluskatti, á milli sveitarfélaganna í réttu hlutfalli við íbúatölu. Það er áætlað, að landsútsvörin nemi samanlagt rúmlega 29 millj. kr., svo sem fram kemur í athugasemdum með frv. Þá má geta þeirrar breytingar, að samkv. frv. er gert ráð fyrir, að framlag jöfnunarsjóðs til sveitarfélags megi nema allt að 60% af samanlögðum fasteignasköttum, aðstöðugjöldum og útsvörum næstliðins árs, en í núgildandi lögum um jöfnunarsjóð er framlagið takmarkað við 50% af álögðum útsvörum. Þarna er sem sé rýmkað um og aukið það framlag, sem jöfnunarsjóði er heimilt að greiða einstökum sveitarfélögum. Í niðurlagi 20. gr. frv. er heimild til handa ráðh. til að halda eftir 1% af tekjum jöfnunarsjóðs til þess að mæta þörfum sveitarfélags samkv. 15. gr. frv., og nær sú heimild Þar til sjóðurinn nemur allt að 5 millj. kr. í núgildandi l. um jöfnunarsjóð er kveðið svo á, að því fé, sem eftir verður við úthlutun til sveitarfélaganna vegna skerðingarákvæðisins, skuli varið til að greiða kostnað, sem fellur á sjóðinn vegna hlutverks hans. Það er fyrirsjáanlegt, að það fé, sem þannig verður afgangs vegna skerðingarákvæða, muni fara minnkandi frá ári til árs, og því er tekið upp þetta ákvæði í niðurlagi 20. gr. um heimild til handa ráðh. að halda eftir og mynda sjóð til að standa undir kostnaði, sem á jöfnunarsjóð fellur, því að það er nauðsynlegt, að hann hafi jafnan handbært allmikið fé til þeirra hluta. Með hluta sveitarfélaganna af söluskatti og landsútsvörum myndast verulegur tekjustofn fyrir sveitarfélögin, og það má segja, að í tíð hæstv. núv. ríkisstj. hafi fyrst verið gengið inn á þá heillabraut að gera alvarlegt átak til þess að fá sveitarfélögunum tekjustofn, sem um munar, þar sem eru jöfnunarsjóðsframlögin. Fjórði tekjustofn sveitarfélaganna, útsvörin, um þau má segja það, að stærsta breyt., sem felst í þeim kafla, sem um þau fjallar, er sú, að nú skuli gilda einn útsvarsstigi fyrir allt landið. Eins og menn rekur minni til, þegar ákveðið var með útsvarslagabreyt. 1960 að hafa útsvarsstigana þrjá fyrir landið, þá var það allmjög gagnrýnt af ýmsum þm. stjórnarandstöðunnar og talið, að það mundi verða illframkvæmanlegt að fylgja því við útsvarsálagningu. Áður höfðu útsvarsstigarnir verið líklega jafnmargir og sveitarfélögin, eða yfir 200, þannig að sveitarfélögin höfðu frjálsar hendur með að setja sér sinn útsvarsstiga. Að vísu má segja, að mönnum hafi ekki verið þar alveg frjálsar hendur. En þegar horfið var að því að ákveða útsvarsstigana í lögum, þá var þar stigið mjög merkilegt spor í þá átt að samræma útsvarsálagningu á hinum ýmsu stöðum í landinu. Þegar sú breyt. var gerð á útsvarslögunum, var boðað, að í athugun væri, þegar það hefði sýnt sig í framkvæmdinni, hvernig þessir þrír stigar reyndust, að setja einn útsvarsstiga fyrir allt landið. Og niðurstaðan af þeim athugunum, sem eðlilega hlutu að verulegu leyti að byggjast á reynslu af þeirri nýskipan, sem upp var tekin 1960, - niðurstaðan hefur orðið sú, sem greinir frá í þessu frv. í 32. gr. Ég skal nú ekki orðlengja frekar um einstaka kafla frv. eða einstaka tekjustofna. Um það nýja fyrirkomulag, sem frv. gerir ráð fyrir um álagningu gjalda, vísa ég til grg. þeirrar, sem frv. fylgir. Heilbr.- og félmn. hefur rætt frv. á tveim fundum, og mætti á fyrra fundinum ráðuneytisstjórinn í félmrn., en hann var formaður þeirrar n.; sem samdi frv. N. hefur ekki orðið sammála um afgreiðslu frv. Svo sem fram kemur í nál. á þskj. 649, leggur meiri hl. n. til, að frv. verði samþ. með breyt. á 18. gr., sem flutt er á þskj. 650, og stendur öll n. að þeirri brtt. Minni hl., þeir hv. 1. þm. Norðurl. e. (KK) og hv. 9. þm. Reykv. (AGI), skilar séráliti og brtt., sem þeir að sjálfsögðu munu gera grein fyrir. Í n. komu fram raddir þeirra um ýmsar af þeim brtt., sem þeir hafa flutt, en meiri hl. n. taldi sig ekki geta fylgt þeim brtt., og stendur því n. öll aðeins að þessari einu brtt., sem ég áðan nefndi, á þskj. 650. Ég vil að lokum gera stuttlega grein fyrir brtt. n. á þskj. 650. í 17. gr. frv. er gert ráð fyrir, að þau ríkisfyrirtæki, sem þar eru upp talin, greiði landsútsvör, og í 20. gr., að 1/4 hluti landsútsvars skuli ganga til þess sveitarfélags, sem útsvarið fellur til í, en 3/4 renna í jöfnunarsjóð. Þessi ríkisfyrirtæki, sem nefnd eru í 17. gr. hafa sum verið gjaldskyld til þeirra sveitarfélaga, sem þau eru starfandi í, en um leið og á þau verða lögð landsútsvör, þá fellur niður skylda þeirra til að gjalda beint til þess sveitarfélags, sem þau eru starfrækt í. Þetta kemur illa við sum þessi sveitarfélög, sem eftir þessum nýju reglum fá tilfinnanlega lægri skatttekjur af slíku ríkisfyrirtæki en áður, og um mörg þeirra gildir það, að þetta gjald, sem þessi ríkisfyrirtæki áður hafa greitt í sveitarsjóð, hefur verið verulegur hluti af heildartekjum sveitarfélagsins. Erindi um úrbætur í þessum efnum hafa líka borizt frá sveitarfélögum, sem telja sig vanhaldin með ákvæðum þessa frv., ef að lögum verður. Með brtt. á þskj. 650 er lagt til, að landsútsvör ríkisfyrirtækjanna, sem talin eru í 17. gr., b-lið, hækki úr 1 í 11/2% af heildarsölu. í grg. með frv. er áætlað, að landsútsvör þessara ríkisstofnana muni nema 3520 þús. kr., miðað við 1% af heildarsölu, eins og hún var árið 1961. Hækkun úr 1 í 11/2% mun því þýða 1760 þús. kr. í hækkuðum landsútsvörum þessara fyrirtækja samanlagt. Af hækkuninni rynni þá 1/4 til sveitarfélags, þar sem ríkisstofnun er staðsett eða starfrækt, og auk þess fá þau svo að sjálfsögðu sinn skerf af þeim 3/4, sem í jöfnunarsjóðinn renna. Í meðförum Nd. var bætt við bráðabirgðaákvæði, heimild til handa ráðh. til að verja fé úr jöfnunarsjóði til að bæta sveitarfélögum að nokkru eða ötlu leyti þann halla, sem þau kunna að bíða vegna ákvæðis um landsútsvör. En rétt er að undirstrika það, að sú heimild er þó tímabundin. Hækkun á útsvarsprósentunni ásamt þessari heimild í bráðabirgðaákvæðunum mundi væntanlega verða til þess að bæta sveitarfélögum þeim, sem illa verða úti af þessum sökum, þann tekjumissi, sem þau ella yrðu fyrir. Þessu frv., tekjustofnafrumvarpinu, nátengd, eru þau 9 frv., sem næst standa á eftir því á dagskrá þessa fundar. Frv. fjalla um breyt. á l. um ríkisstofnanir og aðrar stofnanir, sem leiðir beint af ákvæðum frv. um tekjustofna. Heilbr: og félmn. hefur haft Þessi frv. öll til athugunar, og hún leggur einróma til, að frv., sem á dagskrá þessa fundar eru, 11.–18. mál, að báðum meðtöldum, verði samþ. óbreytt. Ég vænti þess, að það þyki nægja að geta þess hér í framsögu, en nál. hefur ekki verið gefið út öðruvísi. Hins vegar um eitt af þessum frv., 19. dagskrármálið, þ.e. frv. um breyt. á l. um síldarverksmiðjur ríkisins, hefur n. orðið sammála um að flytja brtt. eða viðauka við það frv. Það er ekki um neina efnisbreytingu að ræða, heldur er einungis verið að taka það skýrt fram í I., sem frv. um tekjustofna gerir einnig ráð fyrir, að síldarverksmiðjurnar greiði ekki landsútsvör af öðrum rekstri en síldarbræðslu. Það var sem sé einróma álit n., að það væri eðlilegt, að þetta kæmi fram í I. um síldarverksmiðjur, svo að öll tvímæli væru tekin af. Fyrir Því flytur n. við þetta frv., sem er 184. mál, svo hljóðandi brtt.: „Aftan við 1. gr. bætist: Enda greiði verksmiðjurnar ekki landsútsvar af þessum rekstri.“ Ég leyfi mér að afhenda hæstv. forseta brtt. til meðferðar í sambandi við þetta frv. Ég fjölyrði svo ekki meira um þetta mál. Ég endurtek það, að meiri hl. heilbr: og félmn. leggur til, að frv. verði samþ. með þessari einu breyt., sem öll n. stendur að till. um. En meiri hl. n. getur hins vegar ekki fallizt á þær brtt., sem fluttar hafa verið af minni hl. á þskj. 673.



Herra forseti. Hv. frsm. meiri hl. heilbr- og félmn. rakti efnisskipun þessa frv., sem hér liggur fyrir, allýtarlega, og ég sé ekki ástæðu til þess, þess vegna, að gera það. Efnisskipunin er, að mér virðist, yfirleitt góð í frv., og það er til þess að gera auðvelt samkv. því að finna efnisatriði, og efninu virðist vera skipulega raðað. í frv. er búið að sameina þau ákvæði, sem nú eru gildandi um tekjuöflun sveitarfélaga, og allt er þetta til bóta. Fleira tel ég einnig til bóta í frv., eins og ég hafði drepið á við 1. umr. Ég tel það til bóta, að auknar hafa verið tekjur jöfnunarsjóðs með landsútsvörum, þó að ég telji þar of skammt gengið. Þá tel ég einnig til bóta, að útsvarsstiginn er gerður einn, þó að hann sé, eins og hann auðvitað þarf að vera, með æðimiklum tilfærslumöguleikum, sem kalla mætti teygjubönd. Það ber vitanlega að því að stefna í landinu, að álögur til félagslegra þarfa hvíli sem jafnast á landsmönnum, en getur þó naumast orðið að mínu áliti alger jöfnuður í þeim efnum, vegna þess að það er svo misjafnt í sveitarfélögunum, sem tekið er fyrir og haft að verkefnum, sem kosta útgjöld. Það er eðlilegt, að þau sveitarfélög, sem gera mest fyrir félaga sína, þurfi að kosta meira til en hin, sem hafa ekki skilyrði til að gera jafnmikið. En sá er eiginlega munurinn á þéttbýlinu og dreifbýlinu í þessum efnum, að þéttbýlið, þar sem margar hendur vinna létt verk og stutt er milli heimila, getur haft samlög um sveitarfélagslegar framkvæmdir, sem dreifbýlið getur ekki. Með þessu tvennu, að gera útsvarsstigann einn og auka tekjur jöfnunarsjóðs, er horfið til réttrar áttar, og er það út af fyrir sig eitt af því, sem má segja að stefni að því að koma í veg fyrir það, að byggðir eyðist fyrir álöguþunga, - fámennar byggðir. Hins vegar er sú öfugstefna í frv., að því er mér virðist, að sjálfstæði sveitarfélaganna um álögur er skert með því að taka verulega af þeim álöguvaldið og láta það í hendur fjarskyldra og ókunnugra, en þar á ég við ákvæðin um það, að skattstjórar hafi endanlegt ákvörðunarvald um álögurnar. Hins vegar er framkvæmdin að undirbúningi mála látin nokkuð mikið hvíla á heimamönnum, svo að það verður mjög ómökum líkt að senda til endanlegrar ákvörðunar þau skjöl og gögn, sem fyrirskipað er að undirbúin séu heima, en lögð í hendur skattstjóranna. Þá er það galli á frv., sem ég vil lýsa yfir fyrir mitt leyti hér, að ekki er tekið eðlilegt tillit til þess, að samvinnufélögin safna óskiptilegum eignum, sem eru í raun og veru sameignir heimastöðvanna, og þær verða það algerlega formlega. ef samvinnufélag hættir störfum. Þau eru gjaldskyld til sveitar, samvinnufélögin, eins og sérgróðafyrirtækin í sömu byggð. Þetta er ekki eðlilegt. Það væri eðlilegt, eins og tíðkazt hefur nú allmikið að undanförnu, að sveitarfélögin tækju tillit til þess, að samvinnufélögin leggja þeim til varanlegar eignir með varasjóðamyndunum sínum og framkvæmdum, sem eru sameignir á staðnum. Ég skýt þessu svona fram, en kem ekki með neinar brtt. í því sambandi, af því að ég tel, að þær mundu ekki fá neinar undirtektir á þessu stigi. Hins vegar þætti mér ekki ólíklegt, að seinni tími mundi einhvern tíma leiðrétta þetta. Veltuútsvar hefur verið þyrnir í augum margra, og það er afnumið í Þessu frv. Ekki verður leyfilegt skv. því að leggja veltuútsvar á. Það hefði vitanlega verið mjög æskilegt, ef það hefði verið hægt að leggja þann tekjustofn algerlega niður eða finna tekjustofn í staðinn, sem hefði verið miklu réttlátari. En nú er það svo, að sveitarfélögin mega ekki án þess vera að hafa einhvern tekjustofn, sem ekki er mjög hverfull, þó að misjafnt ári, - ekki eins hverfull og tekjuútsvar til dæmis. Og það er komið í ljós, að sú nefnd, sem samdi þetta frv., hefur ekki fundið í staðinn gjaldstofn, sem líklegt er að verði betur liðinn en veltuútsvarið var, heldur gjaldstofn, sem er að mínu víti fjarlægari því, sem hefur verið grundvallarstefna fram undir þetta í gjaldskyldu til sveitar, að hún færi eftir því, hvað bök manna eru breið, hún færi eftir efnum og ástæðum. Veltuútsvarið er þó að því leyti í svipaðri átt, að þar er lagt á tekjur, sem fram koma, þó að hins vegar sé lagt á brúttó-tekjurnar, sem ekki geta talizt fullkominn mælikvarði fyrir gjaldgetu. Í frv. á að taka upp í staðinn fyrir veltuútsvarið aðstöðugjald. Og eftir heitinu og eftir rökstuðningi þeim, sem er í grg. frv., þá er litið svo á, að þetta gjald sé greiðsla fyrir aðstöðu þá, sem gjaldandinn hefur í sveitarfélaginu, en ekki útsvar. En ekki dylst það, þegar farið er að athuga þetta gjald, að það hefur í sér útsvarssjónarmið. Það er ekki eingöngu gjald fyrir aðstöðu. Fasteignaskatturinn, sem var heimilaður áður, en er lögleiddur nú, - og við það hef ég ekkert að athuga, - hann er miklu nær því að vera aðstöðugjald. Ef ætti að leggja á aðstöðugjald í þessa orðs fyllstu merkingu, ætti það að vera fyrir einhver tiltekin afnot, sem væru metin. Fasteignaskatturinn er af fasteignum. Hann gæti því fallið undir hugtakið aðstöðugjald. En eins og í frv. er gert ráð fyrir að miða þetta iðgjald til sveitarinnar við útgjöld, tilkostnað, þá er farið langt út fyrir svið það, sem kalla mætti að sé greiðsluhæft fyrir aðstöðu. Þetta er í raun og veru veltuútsvarið - eins og einhver sagði í hv. Nd. - afturgengið. Og mér virðist líkingin vera að því leyti rétt hjá manninum, sem notaði hana, að eins og afturgangan er venjulega verri en það, sem áður var í lifanda lífi, þá ætla ég, að aðstöðugjaldið reynist það líka. Við, sem stöndum saman að nál., hv. 9. þm. Reykv. (AGI) og ég, höfum leyft okkur að nota aðra líkingu í þessu sambandi, líkinguna þá, að þegar veltuútsvarinu, sem var óvinsælt sem tekjuöflunarleið, er breytt í aðstöðugjald, þá gerist svipað og þegar sjúklingur, sem var orðinn þreyttur á að hvíla á annarri hliðinni, veltir sér yfir á hina, þó að hún sé veikari fyrir. Þetta getur gert fró á augnabliki, og þó sérstaklega á meðan sjúklingurinn er að hugsa til að breyta um, en hins vegar verður ekki nein varanleg úrbót. Og þannig er líklegt að fari með aðstöðugjaldið, að það verði ekki vel liðíð, þegar farið er að reyna það. Landsútsvör eru tekin upp, og það er til bóta. Hitt er annað mál, að þar er allt of skammt gengið. Ég fyrir mitt leyti tel, og ég hygg, að það sé líka skoðun hv. 9. þm. Reykv., - ég tel, að bankarnir hefðu átt að koma inn í gjaldskylduna í jöfnunarsjóðinn með landsútsvör, og mér skilst, að 4%a af brúttó-vaxtatekjum bankanna mundu ekki hafa gert nema 0.36% af 9% vöxtum. Og sér hver maður, að ekki er nærri gengið þeim gjaldanda, sem ekki er meira lagt á. Hins vegar skal ég játa það, að smærri peningastarfsemi í landinu, eins og litlir sparisjóðir úti í dreifbýlinu, stæði ekki vel við það að greiða slíkt útsvar, sérstaklega ekki nú, þegar þeir eiga mjög í vök að verjast vegna Þeirrar lagasetningar, sem að þeim þrengir, og þar á ég við, að minnkaður hefur verið munur á útlánsvöxtum og innlánsvöxtum hlutfallslega, að fé hefur verið tekið til bindingar af þessum stofnunum og nú bætast ofan á - ég vil kalla siðferðislegar skyldur þessara sjóða til þess að taka bréf þau, sem væntanlega verða gefin út vegna lausaskulda bænda. Allt þetta kreppir svo að þessum stofnunum, að það hefði ekki verið sanngjarnt að leggja útsvör á þær, en hitt var auðvelt, að ákveða lágmark tekna hjá þeim stofnunum, sem til greina kæmu. Till. til breyt. á frv., sem ég ætla nú að fara að ræða um og við hreyfðum í hv. heilbr.- og félmn., fengu ekki undirtektir. Eina brtt. flytur þá n. sameiginlega á Þskj. 650, sem ég tel til bóta og hv. frsm. meiri hl. gerði grein fyrir, svo að ég ræði ekki meira um hana. En við minnihluta-mennirnir í n., hv. 9. þm. Reykv. og ég, flytjum nokkrar brtt. á þskj. 673, og vil ég víkja að þeim með nokkrum orðum. 1. brtt. hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: „Aftan við 2. mgr. 9. gr. bætist: Heimilt er framtalsnefndum og hreppsnefndum að undanþiggja aðstöðugjaldi hjá einstökum gjaldendum kostnaðarliði, sem stafa af óvenjulegu tjóni.“ Ákvæðin um aðstöðugjaldið eru á þá leið, að þar eru engir kostnaðarliðir undanþegnir, hvernig sem þeir eru til komnir. Aðeins er sú hamla á komin með þetta gjald í heild fyrir breytingu, sem gerð var í Nd., að aðstöðugjaldið má ekki hjá neinum vera lagt á hærri upphæð en brúttótekjur eru. Þetta hamlar dálítið, - ég skal játa það, - en hins vegar geta eftir sem áður innan þess ramma átt sér stað ýmsir þeir atburðir, sem gera það að verkum, að óréttlátt er að leggja á þann tilkostnað, sem þeir valda, aðstöðugjald. Ég vil t.d. nefna það, að ef fiskibátur tapar linu sinni, þá verður hann að kaupa aðra í staðinn og tvíborga þá línu, sem starfsbróðir hans, sem verður ekki fyrir tjóninu, borgar einu sinni. Og það er ekki réttlátt, að þessir menn greiði jafnhátt aðstöðugjald. Ef hey brennur hjá bónda, þá verður hann að kaupa sér fóðurbirgðir í staðinn. Það eykur tilkostnað hans og þá hækkar aðstöðugjald hans, eftir því sem frv. hljóðar. Og fyrir þetta viljum við byggja, ef hægt væri, tillöguflutningsmennirnir. með því að heimila hreppsnefndum og framtalsnefndum, sem eru kunnugar því, hvernig á stendur og hversu mikið tjónið er og illa það kemur niður, að undanþiggia aðstöðugjaldi hjá þessum aðilum tjónupphæðirnar, ef þær eru óvenjulegar. Við teljum, að með þessari till. sé svo háflega í sakirnar farið, að það sé ekki sanngjarnt að fallast ekki á hana. 2. till. er við 10. gr. um, að á eftir c-lið komi nýr stafliður: „Allt að 3%: barar, billiardstofur, söluturnar, skartgripaverzlanir, blómaverzlanir, tóbaks- og sælgætisverzlanir,“ - þ.e. að þessir aðilar greiði hærra, það megi leggja á þá hærra aðstöðugjald en annan rekstur, vegna þess hve tilkostnaður við sölu þessara vara, sem hafa háa álagningu yfirleitt, er miklu minni en gerist og gengur um almenna vörusölu. Jöfnunarsjóðurinn er ágæt stofnun og hefur þegar gert gagn. Það er þakkarvert, eins og ég hef oftar en einu sinni áður lýst, að tekin hefur verið upp sú skylda, að ríkissjóður greiði hluta af tilteknum sölusköttum í jöfnunarsjóðinn. En dýrtíð hefur aukizt, útgjöld sveitarfélaga hafa mjög hækkað og þessi eini fimmti hluti er því annar en hann var, þegar hann var ákveðinn. Og við teljum tímabært að hækka þetta tillag upp í 1/4. Og um leið og það væri gert, er sjálfsagt að hækka líka þá lágmarksupphæð, sem ríkissjóður á að greiða, en hún er 56 millj. á ári, upp í 70 millj. Það yrði fast lágmarksgjald, sem yrði ákveðið, ef 3. till. okkar yrði samþ. En jafnframt felur 3. till. í sér þá breyt. á ákvæðunum, að það er í l. um jöfnunarsjóð áskilið, að ef söluskattur reynist ekki svo hár, að 56 millj. verði meira en einn fimmtungur, þá megi ríkissjóður innheimta til baka, endurheimta hjá sveitarfélögunum það, sem fram yfir varð. Þetta ákvæði teljum við ekki réttlátt og leggjum til, að það falli niður. Sveitarfélög hafa takmarkaðan rétt til tekjuöflunar til að bæta sér upp áföll með nýjum álögum, þau hafa takmarkaðan rétt. Ríkissjóður hefur aftur á móti á bak við sig löggjafarþingið, sem getur aukið tekjuöflunina. Þess vegna er ekki nema réttlátt, að sú upphæð, sem er rétt sveitarfélögunum einu sinni og þau taka til nota, fái að haldast, en sé ekki að einhverju leyti endurheimt. Þá er 4. till., að taka á vissan hátt banka upp í tölu þeirra, sem greiði landsútsvar. En 5. till. er um, á hvern hátt það skuli gert. Og við leggjum til, að það gjald, sem ríkið tekur nú af bönkunum, sem verzla með gjaldeyrinn, 50% af heildartekjum vegna munar sölugengis og kaupgengis og enn fremur af próvisjóninni, að þær tekjur, sem ríkissjóður hefur áskilið sér frá bönkunum í þessu efni, renni eftir þetta ár til jöfnunarsjóðs. Það virðist vera lítil ástæða til þess, að þessar stofnanir, sem greiða ekki neitt til sveitar, greiði til ríkissjóðs, - hins vegar mjög sanngjarnt, þegar búið er að stofna jöfnunarsjóðinn og stofna til landsútsvaranna, að þá verði bankarnir þar aðilar, og við fórum samt ekki harðara út í það en þetta og tökum að sjálfsögðu tillit til þess, að búið er að ætla ríkissjóði þessar tekjur fyrir árið 1962. En þarna mun vera um að ræða, eftir því sem fjárlög áætla, 15 millj. kr. Þá er 6. till. okkar, hún er við 32. gr. Hún er um það, að hækkuð sé frá því, sem ákveðið er í frv., heimild til frádráttar útsvörum vegna barnaframfæris. Hún er um það, að frádrátturinn vegna barna, þegar þau eru fleiri en þrjú, hækki um 300 kr., eftir því sem börnunum fjölgar, fyrir hvert barn. Þetta er flutt vegna þess, að Þegar efnahagsaðgerðirnar voru gerðar, þessar svonefndu, í febrúar 1960 og fjölskyldubætur í sambandi við þær auknar, þá voru þær teknar á vissan hátt í öfugu hlutfalli við ómagaþungann, þ.e.a.s. þær voru mest auknar hjá þeim fjölskyldum, sem höfðu aðeins þrjú börn, vegna hinnar fullu, nýju greiðslu fyrir fyrsta, annað og þriðja barn. í því efnahagsástandi, sem nú er, njóta barnaframleiðendur þessa á móti þeirri dýrtíð, sem skapazt hefur, en nú er það vitað mál, að það eru þeir, sem hafa flest börnin, sem harðast verða úti, þegar álög eru í neyzluskattaformi, og þessi till. um hækkunina er í leiðréttingarátt í þessu efni. Þá er ég kominn að 7. till. á þskj. 673. Hún er við 45. gr. og er á þessa leið, með leyfi hæstv. forseta, - greinin orðist svo: „Í sveitarfélögum, þar sem skattstjóri er ekki búsettur, er sveitarstjórn (í bæjum framtalsnefnd) heimilt að leggja á útsvör án milligöngu skattstjóra, sem lætur þeim þá í té afrit af skattskrá sveitarfélagsins til afnota við álagninguna. Sveitarstjórnin (eða framtalsnefnd) gerir síðan skrá um álagninguna, sem skal vera lokið fyrir 20. júní ár hvert. Að öðru leyti gilda um álagninguna ákvæði laga þessara.“ Sú breyt. felst í þessari till., að undanþágan, sem upphaflega átti að vera, - undanþágan frá því, að hreppsnefndir mættu ekki ganga frá útsvarsskrá, átti að vera fyrir sveitarfélög, sem hefðu 300 íbúa eða færri, en var færð í Nd. í undanþágu fyrir hreppa, sem hafa 500 íbúa eða færri, - þá er hér gert ráð fyrir því, að undanþágan verði fyrir öll þau sveitarfélög, þar sem skattstjórinn er ekki búsettur. Þetta virðist vera mjög sanngjarnt. Hér er ekki verið að meina skipulaginu að komast á, um það, að skattstjórar vinni að niðurjöfnun útsvara endanlega, heldur aðeins að leggja það í vald þeirra, sem ekki eru í hans heimabyggð, - heimabæ, held ég að megi segja, því að hann mun eiga setu í bæ, - það er verið að heimila þeim að ganga frá álögunum, ef þeir telja ekki æskilegra að senda honum skýrslurnar til að telja saman, eins og frv. gerir ráð fyrir, að eigi að vera skylda hjá öllum þeim, sem búa í stærri sveitarfélögum en 500 manna. Ég held, að með þessari till. sé nokkur annmarki höggvinn burt að því er snertir rýmkun fyrir sveitarfélögin, sjálfstæði þeirra viðurkennt, en jafnframt gefið tækifæri til þess, að sú þróun geti átt sér stað, sem frv. vill koma á með beinum fyrirmælum, ef hún er að vild þeirra, sem hlut eiga að máli. Þá hef ég rakið efni þessara sjö brtt. okkar hv. 9. þm. Reykv. og vænti þess, að hv. þdm. sjái, að það er ekki með þeim verið að leika sér að því að vilja umturna frv. Þvert á móti hefði ég fyrir mitt leyti hug á því að gera miklu fleiri brtt. og mundi hafa gert það, ef líkur hefðu verið fyrir því, að lagfæringar á frv. fengju byr hjá þeim meiri hl., sem nú um þessar mundir drottnar hér á Alþ. En það er nú fyrirfram vitað, að meiri hl. er ekki fáanlegur til mikilla breyt., og þingtíminn orðinn naumur, og þess vegna er rétt að bíða betri tíma með fleiri breytingar. Við teljum, flm. till. í minni hl., að ekki hafi verið viðhöfð rétt vinnubrögð við smíði þessa frv. Að vísu er það gert af ágætum mönnum í nefnd. En við teljum, að hin réttu vinnubrögð, þegar um svo þýðingarmikil löggjafaratriði er að ræða sem þessi, gagnvart eins sjálfstæðum heildum og sveitarfélögin eru í okkar þjóðfélagi, þá eigi að senda frumvörpin að löggjöf til sveitarstjórnanna. Það teljum við rétt vinnubrögð og fullkomna viðurkenningu á sjálfstæði sveitarfélaganna og skynsamlega. Þetta var gert, Þegar gildandi sveitarstjórnarlög voru sett, og bar góðan árangur. Og í dag var ákveðið í hv. heilbr.- og félmn. að senda frv. um skipulag til umsagnar þeim aðilum. Það taldi ég rétt að verið. Annars vil ég að lokum segja það, að ég hygg, að þó að þetta frv., sem hér liggur fyrir, verði að lögum, þá muni sveitarfélögin og almenningur una svo illa sumum ákvæðum - ég segi sumum ákvæðum - þess, að Alþ. muni fljótlega taka lögin til endurskoðunar og umbóta. Ég þykist viss um það, að menn muni t.d. vilja hafa bankana gjaldskylda í jöfnunarsjóðinn, jöfnunina meiri milli sveitarfélaganna og sjálfsákvörðunarrétt sveitarfélaganna meiri um álögur.



Herra forseti. Ég skal ekki fara langt í það að ræða þetta mál, þar sem hv. 1. þm. Norðurl. e. (KK) hefur lýst því mjög réttilega. En fyrir málið í heild vil ég þó minna á það, að mér finnst með frv. þessu gengið á sjálfstæði og rétt sveitarfélaganna í landinu frá því, sem áður var. Það er orðin allmikil breyt. frá því, að sveitarstjórnirnar báru hita og þunga dagsins af því, sem innan sveitarfélagsins gerðist í opinberum sveitarmálum, og þeir, sem með þau mál fóru, féllu og stóðu allajafna með sínum verkum. En með frv. þessu finnst mér, að sé höggvið í þann knérunn, að sveitarstjórnirnar muni í framtíðinni falla og standa á eigin gerðum, þar sem nýir aðilar koma til með að hafa allmikið með málefni sveitarfélaganna að gera, þar sem annars vegar er félmrn. með jöfnunarsjóð sveitarfélaga og hins vegar hin nýju embætti, sem verið er að stofna, skattstjórar, sem eiga að vera einn í hverju kjördæmi. En þetta á eftir að sýna sig, hvernig í framkvæmd verður. En það er eitt atriði sérstaklega, sem ég vildi minnast á í sambandi við þetta frv., en það er um aðstöðugjaldið. Því hefur réttilega verið lýst, hversu ranglát þessi tekjuöflun kann að vera, því að eftir því sem rekstur eins aðila er óhagstæðari og óhöppin meiri, eftir því á hann að greiða meira til hlutaðeigandi bæjar- eða sveitarfélags. Og þetta minnir óneitanlega á það, að ein stórþjóð var komin það langt í skattlagningu að leggja á tekjustofna landsins, að hún greip til þess óyndisúrræðis að fara að le~gja skatta á gjöld þegnanna, það voru Frakkar. Þetta minnir á þau rökþrot, sem hjá Frökkum voru, að við séum að nokkru leyti að komast fjárhagslega á svipaða hillu og þá var ástatt í Frakklandi. En ég vona þó, að framhaldið hjá okkur verði ekki líkt og var hjá Þeirri þjáð. Það er gert ráð fyrir því, að sveitarstjórnirnar semji skýrslu, sem skattstjórinn á að leggja á aðstöðugjaldið eftir, en aðstöðugjaldið miðast við þau útgjöld, sem eru hjá þegnum hlutaðeigandi sveitarfélags. Hins vegar er svo ráð fyrir gert, að sveitarstjórnirnar reikni út fasteignaskattinn, og enn fremur, að þær leggi á útsvörin eða hafi a.m.k. heimild til þess, þar sem íbúar eru færri en 500. Þess vegna fyndist mér eðlilegt, af því að heimilt er samkv. 45. gr. frv., að sveitarstjórnir leggi á útsvör án Þess að leita til skattstjóra, og þar sem þær eiga að reikna út fasteignaskattinn, að þá eigi þær einnig, þar sem íbúar eru ekki fleiri en 500, að reikna út aðstöðugjaldið, án þess að skattstjórinn komi þar nokkuð til, og hygg ég, að bað muni vera mikill hægðarauki að þessu fyrir hlutaðeigandi sveitarfélög. Og vil ég beina því til hv. félmn., að hún taki þessa breyt. upp, og sé ég ekki, að þetta verði neitt til þess að tefja fyrir málinu, þar sem n. hefur komið sér saman um brtt. og frv. þarf af Þeim sökum að ganga aftur til Nd. Alþ. En ef svo er, að n. vilji ekki á þetta hlusta og ekki bera fram till. um þetta atriði málsins, þá mun ég flytja brtt. við 3. umr., því að ég tel, að þetta verði til mikils hægðarauka fyrir alla aðila, bæði fyrir sveitarstjórnirnar, sem notfæra sér heimild 45. gr., og einnig til hægðarauka fyrir hlutaðeigandi skattstjóra. Og hér þarf ekki að breyta nema sáralitlu. Það þarf að breyta 11. gr. örlítið og bæta einni setningu inn í 45. gr., þar sem mundi koma fyrir orðið „útsvör“ í fyrstu málsgr.: útsvör og aðstöðugjald. Ég held, að það séu ekki fleiri gr., sem þyrfti að breyta, en Þessar tvær, og vil ég beina því til n., að hún taki þetta til athugunar, og mundi að því, ef nefndin tekur þetta upp, verða mikill hægðarauki fyrir þær sveitarstjórnir, sem notfæra sér heimild 45. gr. Einnig sé ég ekki annað en þetta gæti orðið tímasparnaður hjá hlutaðeigandi skattstjóra, sem virðist eiga allmiklum störfum að gegna fyrir hin ýmsu sveitarfélög á svæðinu, og vænti ég þess, að hv. n. bregðist vel við og taki upp þessa brtt., svo að hún nái þá fram að ganga.



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, fjallar um heimild fyrir ríkisstj. til lántöku vegna nýbyggingar Landsspítalans. Ég sé ekki ástæðu til að rekja aðdraganda þess, að þetta frv. er lagt fyrir, frekar en gert er í grg. fyrir frv. og framsöguræðu hæstv. fjmrh. við 1. umr. málsins. Fjhn. hefur haft frv. til athugunar, og eins og nál. hennar, sem útbýtt hefur verið, ber með sér, mælir hún með því, að frv. verði samþ., en einn nm., hv. 5. þm. Norðurl. e. (BjörnJ), var fjarstaddur, þegar n. afgreiddi málið.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn, hefur milli umr. rætt brtt. á þskj. 647 og hefur orðið sammála um að mæla með, að frv. verði samþ. að þeim brtt. samþ.