Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Landbn. hefur athugað frv., sem hér liggur fyrir, og leggur einróma til, að það verði samþ. óbreytt. Eins og hv. þm. er kunnugt, er hér um að ræða staðfestingu á brbl., sem gefin voru út af hæstv. landbrh. 15. des. s.l., en þau voru löggilding á samkomulagi, er gert var milli fulltrúa framleiðenda, þ.e. bænda, annars vegar og fulltrúa neytenda hins vegar um nokkuð breytta skipan á verðlagsmálum landbúnaðarins. Þessi brbl. má segja að hafi verið grafskrift á leiði hinna eldri brbl. Þessi, sem hér liggja fyrir í frumvarpsformi, upphófu anda og efni hinna fyrri, sem svo mjög höfðu valdið deilum, og það, sem mest er um vert: þetta var gert með samkomulagi á milli þeirra, sem hér eru fyrst og fremst aðilar. Því skal ekki heldur gleymt, að hæstv. landbrh. hafði um þetta samkomulag ötula og farsæla forustu, og ég tel skylt að taka það einnig fram, að eindreginn samkomulagsvilji ríkti hjá flestum þeirra, er að lausn þessa máls unnu. Ég held, að sú skipan, sem hér er um búvöruverðið, mætti um margt vera til fyrirmyndar. Ég tel sérstaka ástæðu til að vekja athygli á því, að það eru aðrar stéttir, sem ákveða bændunum kaupið. Þeir hafa aldrei frumkvæði um hækkunarkröfur, þeir hafa aðeins tryggt sér rétt til sams konar launa og aðrar hliðstæðar starfsstéttir, sæta bæði hækkun og einnig lækkun að annarra frumkvæði. Ákvæðið um gerð eða hlutlausan úrskurð, ef ekki næst samkomulag, er hið merkilegasta og mætti vera til fyrirmyndar. Er það byggt á virðingu fyrir lögum og rétti og vottur félagslegs skilnings. Við 1. umr. málsins hér í hv. d. kom fram aths. frá hv. þm. Jóni Skaftasyni um það, að enn væri ekki skýrt tekið fram í frv. um skyldur sexmannanefndarhlutanna til að nefna mann í yfirnefnd. Það er æskilegast að mega nú treysta á þegnskap og skilning, þar sem þessi ákvæði eru beinlínis byggð á samkomulagi, og ég held, að deilan í haust hafi orðið flestum slíkur lærdómur, að naumast þurfi að óttast, að reynt verði að brjóta gegn anda þessara laga, er þau hafa öðlazt fullnaðargildi, a.m.k. ekki í bráð. Ég vil svo aðeins endurtaka það, að landbn. leggur einróma til, að þetta frv. verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég ætla nú ekkert að ræða þetta mál sjálft, þó að það gæfi ýmis tilefni til þess og kannske ekki sízt eftir samþykkt þessarar hv. d. á efnahagsmálaráðstöfunum ríkisstj., en ég tel, að stefna þeirra gangi í þveröfuga átt við það, sem einmitt hér hefur gerzt. En það er annað, sem ég vildi vekja athygli á, og það er, að þessi brbl., sem gefin voru út í des., eru gefin út sem viðaukalög við önnur lög, sem voru mjög sama efnis, þ.e.a.s. lögin um framleiðsluráð landbúnaðarins, sölu landbúnaðarvara o.fl. Það má segja kannske, að þetta hafi að ýmsu leyti verið eðlilegt, vegna þess að hér var um samningamál milli þessara stétta að ræða, og að sú samninganefnd, sem leiddi það mál til lykta, færi ekki að skipta sér af því, á hvern veg lögin yrðu gerð. En ég tel, að það væri Alþingi til lítils sóma að ganga frá lögunum eins og lagt er til í áliti n. Ég teldi, að það væru miklu betri vinnubrögð og sjálfsögð, að þessi brbl. verði felld inn í lögin um framleiðsluráðið. Þetta er að mörgu leyti nákvæmlega hið sama og er nú í II. kafla framleiðsluráðslaganna, og hafa þær breyt. einar þar á orðið, sem þessar höfuðstéttir hafa komið sér saman um, að vera skuli. Fer því illa á því að láta framleiðsluráðslögin standa eins og þau eru með II. kaflanum þar óbreyttum, og gefa síðan út viðaukalög, sem eru orði til orðs að mestu leyti hið sama, aðeins með þeim breytingum, sem á urðu í samningunum í desember. Ég teldi, að það væru miklu betri vinnubrögð og Alþingi eigi raunar ekki að láta lögin frá sér fara án þess að fella þau saman. Ég vildi þess vegna mjög mælast til þess, að hv. landbn. tæki málið aftur fyrir og reyndi að samræma þessi brbl. inn í ramma framleiðsluráðslaganna, en ekki, að þetta verði viðaukalög.



Herra forseti. Það kom til tals, þegar verið var að gefa út þessi brbl., að það færi betur á því að fella þau inn í framleiðsluráðslögin, og það var einnig um það talað, að það mætti vel gerast hér í hv. Alþingi undir meðferð málsins. Og það er rétt, sem hv. síðasti ræðumaður sagði hér áðan, að það færi betur á því, lögin væru betri í sniðum með því að fella þetta saman án þess að breyta þar nokkru að efni, og hv. landbn. hefur enn tækifæri til þess að gera þetta, ef samkomulag verður um það. Ég vil aðeins benda á, að ég get tekið undir það, sem síðasti ræðumaður sagði, að þessu leyti, að þetta færi betur í sniðum, ef það væri fellt þannig saman.



Herra forseti. Ég viðurkenni fyllilega þessa aths. hv. 2.landsk. (EÓS), og þetta kom einmitt nokkuð til tals á milli okkar, sem vorum í landbn., og það var sérstaklega það, sem fyrir mér vakti, ef það væri þá hægt að gefa lögin út í heild á eftir, þegar búið væri að fella þetta inn í. Það er alveg rétt líka, að þetta er eingöngu II. kafli laganna, sem þarna er umsaminn, og það mundi sennilega ekki þurfa að umsemja þetta mjög mikið, til þess að hægt væri að fella þetta saman. Greinaskipun mundi eitthvað breytast, en að öðru leyti er þetta sem sagt II. kafli laganna, sem þarna er endursaminn. Hins vegar kom okkur saman um, að það væri ekki nein þörf á því að gera þetta, vegna þess að eins og venja er í lögum, er það skýrt tekið fram, að þau ákvæði, sem koma í bága við þau lög eða þennan viðauka, falli að sjálfsögðu úr gildi. En það er ekkert í veginum af hendi okkar í landbn. að taka þetta til athugunar nánar, ef Alþingi sýnist betur á því fara.