Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Bernharð Stefánsson) : Fjhn. flytur tvær brtt. við frv. á þskj. 122, og má segja, að þessar brtt. séu aðeins leiðréttingar. Í 5. gr. frv. 2. tölul. er ekki vísað til l. um framlag ríkisins til nýbygginga á sveitabýlum, eins og þó þyrfti að gera þar, og fer brtt. n. fram á, að þetta verði tekið upp. Síðari till. er aðeins orðalagsbreyt., um að orða skýrar niðurlag 8. gr., og skýrir það sig sjálft. Um þær brtt., sem fyrir liggja á þskj. 121, frá hv. 1. þm. Reykv., hefir n. ekki borið sig saman síðan brtt. komu fram, en þau atriði, sem í þessum till. eru, komu til umr. í n., og tók hún sem slík ekki afstöðu til þeirra þá, og þess vegna er það aðeins einn mn., sem flytur þessar till. Út af 2. brtt. á þessu þskj. vil ég nú þegar taka fram, þótt flm. till. sé ekki búinn að gera grein fyrir þeim, að mér sýnist, að það muni auðvelt að ná því sama, sem flm. mun ætla sér að ná, sem sé því, að það sé ekki sami maðurinn, sem framkvæmir matið og síðan leggur dóm á það, ef matinu er áfrýjað. Ég álít að þessu megi ná, þótt frv. sé ekki breytt, þannig, að það yrði varaformaður yfirmatsnefndar, sem tæki sæti í beinni, ef það kæmi fyrir, að mati í Reykjavík væri áfrýjað til yfirmatsnefndar milli aðalmata.

*Magnús Jónsson: Eins og hv. frsm. n. hefir tekið fram, þá var í n. talað um þau tvö atriði, sem ég hefi borið fram brtt. um, nefndin í fyrsta lagi ákvæði 2. gr. um það, að yfirmatsnefnd geti látið meta 1–3 fasteignir í hverju matshéraði til leiðbeiningar og samræmingar, og í öðru lagi ákvæði 12. gr. um, að skipun matsnefndar í Reykjavík skuli framkvæmd öðruvísi en annarsstaðar. Var rætt um þetta atriði, þótt n. bæri ekki fram neinar till. sem slík. Um fyrra atriðið er það að segja, að nokkur rök má færa fyrir því, að þar sem landsyfirmatsnefnd á að samræma mat um land allt, þá sé ekki óeðlilegt, þó hún byrji þegar í stað með því að athuga fyrra mat fasteigna víðsvegar um land, því það er vissulega grundvöllur, sem byggja má á í hverju héraði, þótt ekki væri metið á ný en ýmsir hafa hreyft því við mig, að með því að gefa yfirmatsnefnd vald til þess, væri henni ekki aðeins gefið vald til að samræma mötin, heldur líka til þess að ráða mötum á öllu landinu, og það er alveg rétt. Ef búið er að meta 1–3 fasteignir í hverju héraði og mat annara fasteigna á síðan að miðast við það, þá ræður yfirmatsnefnd mati um land allt, en það var ekki meiningin með frumv., eftir því, sem hv. flm. þess hefir sagt mér, heldur aðeins hitt, að samræma matið. Auk þess vil ég segja, að ég dreg mjög í efa, að aukið samræmi fengist við samþykkt þessarar till., því vafasamt er, að menn, sem ferðast um landið, hafi skilyrði til að, dæma um verðmæti jarða á Austurlandi samanborið við verðmæti jarða á Vesturlandi o. s. frv., og þar að auki horfir málið öðruvísi við, þar sem nú er til fasteignamat, sem mikil vinna hefir verið lögð í að samræma. Það er mikill grundvöllur að byggja á. Að vísu geta menn, sem aðeins ferðast um landshlutana, borið saman gögn og gæði jarðanna, en það er margt fleira, sem kemur til greina, þegar finna á raunverulegt verðmæti þeirra, svo sem afstaða til markaða o. fl. Þess vegna leyfi ég mér að leggja til, að þetta ákvæði verði fellt niður, enda er það engin nýjung; núgildandi lög eru þannig. Hitt ákvæðið er í sjálfu sér ekki merkilegt og engin önnur ástæða færð fyrir því en lítilsháttar sparnaður, sem eigi að felast í því, að formaður yfirmatsnefndar verði líka matsmaður í Reykjavík, sem er aðeins fyrirkomulagsatriði. N. leit svo á, að vitanlega yrði að borga matsmanni sérstaklega fyrir starf í yfirmatsn., og sé ég ekki, hvaða sparnaður það getur kallazt, þótt þessum manni séu borgaðar 12–14 hundr. kr. meira eða minna. Ég verð líka að segja, að ég álít það óhugsandi að láta sama mann starfa hér í undirmatsnefnd og yfirmatsnefnd, eða ef svo mætti segja, bæði í undir- og yfirrétti, eins og stendur í 13. gr. Ef menn eiga að hafa leyfi til að áfrýja mati undirmatsnefndar til yfirmatsnefndar, kemur það ekki til mála, að sami maður, sem hefir fellt dóm undirmatsnefndar, felli líka dóm yfirmatsnefndar. Ef kalla á varamann til í hvert sinn. sem mati er áfrýjað, mun sparnaðurinn verða litill við það, að láta sama manninn vinna þessi tvö verk. Svo er það, að ef taka á varamann til þessa starfs, skortir hann það yfirlit, sem aðalmaðurinn hefir. Álít ég og heppilegra, að sama nefndin úrskurði allar kærur, hvaðan sem þær koma af landinu. Ég álít, að fyrri brtt. sé sú, sem nokkru máli skiptir; hið síðara er í rauninni aðeins um lítilfjörlegan sparnað. Fjölyrði ég svo ekki frekar um þetta, en læt atkvgr. skera úr um, hvort menn vilja heldur brtt. mína eða frv. óbreytt.



Ég sé, að hv. flm. þessa frv. er ekki viðstaddur og hefi fengið upplýsingar um, að hann hafi boðað forföll frá þessum fundi. Þykir mér viðkunnanlegra, þar sem þetta er síðasta umr. í þessari d., að honum verði gefinn kostur á að taka afstöðu til þeirra till., sem liggja fyrir, og auk þess gæti þá n. athugað till., sem liggja fyrir á þskj. 121, ef málinu er frestað nú. Af þessum tveimur ástæðum, þó einkum þeirri, að hv. flm. vantar, vil. ég stinga upp á, að umr. verði frestað að þessu sinni.

Forseti (EÁrna) : Samkvæmt framkominni ósk verður málið tekið út af dagskrá og umr. frestað.

* Flm. (Magnús Jónsson): Þetta frv., sem hér liggur fyrir, er aðeins um eitt lítið atriði, nefnil. um það, hversu mikil lífsábyrgðargjöld skuli vera frádráttarhæf samkv. 10. gr. l. um tekju- og eignarskatt. Skv. þeim l. er heimilt að draga frá iðgjöld af lögboðnum tryggingum eða líftryggingum allt að 500 kr. Þetta ákvæði er mjög óhentugt, þar sem mönnum, sem lögboðið er að tryggja sig, er ekki heimilt að fá frádrátt fyrir tryggingar, sem þeir kunna að hafa þar fyrir utan. Aftur á móti er ekkert ákvæði fyrir þær tryggingar, sem ekki eru lögboðnar, en ég held, að þetta hafi verið framkvæmt þannig, að 500 kr. markið hafi verið látið gilda fyrir alla. En þetta er óhæfilega lágt. Ég veit, að margir embættismenn hafa 500–600 kr. iðgjöld af skyldutryggingu, og það, sem þeir vilja tryggja sig þar fyrir utan, fá þeir engan frádrátt fyrir. En það er vitað, að t. d. hin lögboðna ekkjutrygging er alls ófullnægjandi, ef fyrirvinna fellur frá hjá stórum heimilum. Hið opinbera ætti því fremur að hvetja en telja menn til þess að taka sér þessar lífsábyrgðir í viðbót. Því ætti að gera slík iðgjöld frádráttarhæf, eins og frv. fer fram á. Tryggingin þarf alls ekki að vera svo mjög stór til þess að iðgjöldin nemi samtals 1000 kr. Ég gæti trúað því, að þau iðgjöld, sem þeir embættismenn og starfsmenn, sem nú eru tryggðir, greiða, séu eitthvað nálægt þessu. Þetta er há upphæð og ekki nema sanngjarnt, að hún sé frádráttarhæf. Hitt er bæði mér og öðrum kunnugt, að slíkar líftryggingarupphæðir, t. d. 10000 kr., hafa hreint og beint bjargað heimilum þessara manna frá algerðu hruni, er þeir hafa fallið frá. Það má kannske segja, að 500 kr. sé ekki óríflegt, þar sem þessi upphæð var aðeins 200 kr. áður, en þetta sýnir, að löggjafinn hefir haft opin augun fyrir því, að hér væri hækkunar þörf. Ég set það auðvitað ekki á oddinn, að upphæðin sé endilega 1000 kr., en ég tel þó ekki ástæðu til þess, að svo stöddu, að fara fram á það, að hún verði hærri.