Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Virðulegi forseti. Samgn. fjallaði um þetta frv. sem er um lögskráningu sjómanna og eins og segir í nál. á þskj. 704 hefur nefndin rætt frv. og fengið á sinn fund Halldór Kristjánsson skrifstofustjóra og Ragnhildi Hjaltadóttur, deildarstjóra í samgrn., Helga Laxdal, formann Vélstjórafélags Íslands, og Hjört Magnússon lögskráningarstjóra. Nefndin leggur til að frv. verði samþykkt óbreytt. Eins og kom fram við framlagningu þessa frv. er þetta búið að vera nokkuð lengi í athugun og aðilar hafa sótt það fast að þetta yrði skýrar ákveðið en hefur verið í fyrri lögum um lögskráningu. Þess vegna teljum við það mjög til bóta að þetta frv. s,é hér fram komið og ég endurtek það að nefndin er sammála um að þetta verði samþykkt.

Frsm. fjh.- og viðskn. (Eyjólfur Konráð Jónsson): Hæstv. forseti. Hv. fjh.- og viðskn. hefur skoðað þetta mál, m.a. fengið til viðtals bankastjórana Jónas Haralz og Val Valsson. Menn veltu svolítið vöngum yfir titli eða öllu heldur kannske hvað ætti að nefna þetta félag og skammstöfun og niðurstaðan varð sú að það er flutt brtt., sem nefndin stendur að, um að 1. mgr. 1. gr. laganna orðist svo: "Heimilt er að stofna samkvæmt lögum þessum sjóð er nefnist Útflutningslánasjóður. Í heiti sínu er sjóðnum rétt og skylt að hafa orðin "félag með takmarkaðri ábyrgð" eða skammstöfunina FTÁ." Þetta er einungis orðalagsbreyting og sjálfsögð að okkar mati en nefndin í heild leggur til að þetta frv. verði samþykkt.

Frsm. fh.- og viðskn. (Jón Kristjánsson): Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir áliti fjh.- og viðskn. um frv. til laga um breyting á lögum nr. 63 31. maí 1979, um skipan gjaldeyris- og viðskiptamála. Nefndin hefur rætt frv. og leggur til að það verði samþykkt óbreytt. Egill Jónsson og Ragnar Arnalds voru fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Frsm. meiri hl. fjh.- og viðskn. (Eyjólfur Konráð Jónsson): Hæstv. forseti. Hv. fjh.- og viðskn. hefur skoðað þetta mál og m.a. fengið á sinn fund seðlabankastjórana Geir Hallgrímsson og Jóhannes Nordal svo og Baldur Guðlaugsson lögfræðing sem mun vera aðalhöfundur frv. lagalega og bankastjórana Lárus Jónsson og Halldór Guðbjarnason. Auk þess kom Már Elísson, forstjóri Fiskveiðasjóðs, til fundar. Meiri hl. flytur eina brtt. og um hana má segja að samkvæmt lögum um Iðnþróunarsjóð tilnefni Útvegsbanki Íslands einn mann í framkvæmdastjórn Iðnþróunarsjóðs og annan til vara. Landsbankinn, Iðnaðarbankinn, Búnaðarbankinn og Iðnlánasjóður tilnefna einnig einn fulltrúa hver. Í 14. gr. frv. segir að nýi hlutafélagsbankinn komi í stað Útvegsbanka Íslands í fiskveiðasjóðslögunum. Þar er hins vegar ekki minnst á Iðnþróunarsjóð þótt gengið hafi verið út frá því að það sama gildi að því er hann varðar. Svo að ekkert fari á milli mála kann hins vegar að vera nauðsynlegt að taka það sérstaklega fram í lagatextanum og í samráði við hæstv. viðskrh. er þessi brtt. þar með flutt. Við 1. umr. þessa máls tóku margir til máls og umræðan var ítarleg og stóð æðilengi. Það er ekki mjög margt sem mér virðist hafa skýrst frá þeirri ítarlegu grg. sem fylgir frv. og framsöguræðu hæstv. ráðh. Um þetta mál hafa auðvitað verið miklar umræður líka í fjölmiðlum, á mannamótum o.s.frv. og þess vegna kannske ekki mikil ástæða til að ég sé að flytja hér langt mál. Ég held að það hafi kannske ekki verið vakin á því nægileg athygli að í frv. er tekið mjög rækilega fram að eiginfjárstaða hins nýja hlutafélagsbanka verði einn milljarður og um þetta er nánar fjallað í öðrum greinum frv. Ég held því að það séu óþarfa áhyggjur sem menn hafa af því að bankinn verði ekki nægilega öflugur og meira en nægilegt eigið fé til þess að afla sér viðskipta. Ég held að svo sé ekki, eins og þetta frv. er úr garði gert, heldur miklu fremur hitt að bankinn verður sterkur banki með þessum hætti. Um hitt má svo auðvitað deila hvort ríkisvaldið hefði átt að taka þátt í bankastofnun með þessum hætti. Ég tel að engra annarra kosta hafi verið völ. Rétt sé að vinna að málinu með þessum hætti og stofna einmitt öflugan banka í staðinn fyrir að endurreisa veikan banka. Um þessi mál ræddum við auðvitað við viðmælendur okkar í nefndinni, við bankastjórana, einkum og sér í lagi seðlabankastjórana. Það var spurt um það hver staða hlutafélagsbankans yrði eftir tvö ár ef ríkið hætti þá ábyrgðum og því svara menn auðvitað á einn veg: Það verður að koma í ljós hversu vel tekst að stjórna þessari stofnun á þessum tveimur árum og enginn er kannske dómbær um það nú á þessari stundu að segja til um það hve öflugur bankinn verði. Meginatriðið er það að hér er þó stofnaður hlutafélagsbanki en ekki nýr ríkisbanki, eða ríkisbanki endurreistur, ef menn vilja heldur nota það orðalag. Spurt var um það líka hvaða álit seðlabankastjórar hefðu á því hvernig ganga mundi að afla hlutafjár. Þeir svöruðu því auðvitað líka með þeim hætti að fyrst yrði að fá löggjöf um þá ákvörðun að þetta skuli gert. Á meðan svo sé ekki sé náttúrlega ekki hægt að búast við því að nokkur maður fari að leita eftir hlutafjárkaupum þar sem ekkert hlutafé sé enn til sölu. Þetta verði þess vegna allt að koma á daginn. Auðvitað var líka rætt talsvert um þátttöku erlends banka, allt að fjórðungi hlutafjárins, og ég fyrir mína parta tel ekkert athugavert við það, heldur kannske þvert á móti að það gæti kennt okkur ýmislegt að hafa slíka aðild. Þess vegna mæli ég hiklaust með samþykkt frv. með þessari lítilvægu breytingu og það gerir meiri hl. nefndarinnar, auk mín Jón Kristjánsson, Egill Jónsson og Valdimar Indriðason.

Frsm. 2. minni hl. fjh.- og viðskn. (Ragnar Arnalds): Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir nál. mínu um Útvegsbankamálið. Eins og fram hefur komið áður í þessari umræðu var það álitsgerð og niðurstaða stjórnar Seðlabankans, eftir að hún hafði íhugað og athugað hvað gera skyldi í kjölfar yfirvofandi gjaldþrots Útvegsbankans, að hyggilegast mundi vera að bankinn yrði sameinaður öðrum banka eða bönkum í því skyni fyrst og fremst að auka hagkvæmni í bankakerfinu og gera það ódýrara í rekstri. Í álitsgerð stjórnar Seðlabankans voru nokkrir kostir nefndir, en ljóst var að bankastjórnin áleit það langsamlega lakasta kostinn að endurreisa Útvegsbankann. Ríkisstjórnin tók sér harla langan umhugsunarfrest og voru reyndar margir efins um að hæstv. ríkisstjórn kæmist nokkurn tímann fram úr þessu máli eða hefði andlegan styrk og afl til að komast að einhverri niðurstöðu. En eftir langa mæðu varð til ákvörðun og auðvitað þurfti það engum að koma á óvart að ríkisstjórnin skyldi velja versta kostinn sem völ var á, þann óhagkvæmasta og dýrasta fyrir almenning í landinu, þann sem kostaði ríkissjóð langsamlega mesta fjármuni og verður kerfinu í heild verstur. Útvegsbankinn verður sem sagt endurreistur í formi einkabanka, en ríkið á að leggja fram fjármagnið, 1000 millj. kr. Þar af koma 800 millj. úr ríkissjóði og 200 millj. kr. úr Fiskveiðasjóði. Það eru sem sagt skattgreiðendur landsins sem eiga að gjalda fyrir þau mistök sem gerð hafa verið og hefði maður haldið að þeir hefðu margt annað betra við peninga sína að gera en að moka þeim í þessa hít. 1000 millj. kr. - ja, það eru víst rétt um 20 þús. kr. á hverja fimm manna fjölskyldu í landinu. Ég rakti það við 1. umr. málsins hvers konar skollaleikur hefur verið leikinn í sambandi við Útvegsbankann fyrr og síðar því að Útvegsbankinn var, eins og flestum mun kunnugt, einmitt stofnaður upp úr gjaldþroti annars banka, Íslandsbanka, um 1930 og var því upphaflega hlutafélag. Tæpum þremur áratugum seinna reyndist hins vegar óhjákvæmilegt að gera ráðstafanir til að bjarga fjárhag Útvegsbankans og þá var gripið til þess heillaráðs að gera hann að ríkisbanka. Árið 1981 lagði svo ríkissjóður 50 millj. kr. til bankans með aðstoð Seðlabankans. Það fé mun vera á núvirði nálægt 400 millj. kr. Enn á að bjarga fjárhag bankans. Og enn er lausnin þveröfug við það sem seinast var. Ja, nú á að bjarga bankanum með því að breyta honum úr ríkisbanka í hlutafélagsbanka. Ég færði rök að því við 1. umr. að bankinn verður veikari eftir en áður að öllu öðru leyti en hvað eiginfjárstöðu snertir því vissulega eykst hún við 1000 millj. kr. framlag og verður nokkuð sterk til að byrja með. Eftir sem áður er ljóst að traust á bankanum verður minna en áður, traust innistæðueigenda, traust þeirra sem eiga að lána bankanum fé, hvort sem þeir gera það eins og sparifjáreigendur sem eru að ávaxta fé sitt eða um er að ræða erlenda banka sem hlaupa undir bagga með bankanum öðru hvoru. Í báðum tilvikum verður traust lánveitenda gagnvart bankanum minna en áður og enginn vafi á að í viðskiptum við erlenda aðila verður lántökukostnaður töluvert miklu meiri vegna þess að ekki verður sá sterki bakhjarl að baki bankanum sem verið hefur, eftir að bankinn er hlaupinn úr skjóli ríkisins. Þess vegna ætti það ekki að koma neinum á óvart þó að aftur kynni að fara að hallast á hjá bankanum og eftir nokkur ár yrði að grípa til nýrra bjargráða til að bjarga honum. Þá yrði það áreiðanlega gert á þveröfugan hátt við það sem seinast er gert, eins og venja hefur verið, og þá í þetta sinn með því að hlutafélaginu yrði breytt í ríkisbanka. Ég er ekki reiðubúinn til að taka þátt í þessum skollaleik og hlýt að ítreka að bönkum ber að fækka, kerfið þarf að vera einfaldara, ódýrara og hagkvæmara. Skattgreiðendur hafa nóg annað gáfulegra við fé sitt að gera en að moka því í þessa botnlausu hít. Ég mæli því eindregið með að frv. þetta verði fellt.

Frsm. 1. minni hl. fjh.- og viðskn. (Stefán Benediktsson): Frú forseti. Ég mæli fyrir nál. á þskj. 730 um frv. til laga um stofnun hlutafélagsbanka um Útvegsbanka Íslands frá 1. minni hl. fjh.- og viðskn. Í byrjun desember s.l. ályktaði þingflokkur Alþfl. um Útvegsbankamálið. Það er reyndar þegar komið fram við 1. umr., en ég vil þó ítreka það svo það fari ekki fram hjá mönnum, því að þessi ályktun lagði í fyrsta lagi áherslu á nauðsyn þess að eyða óvissu í Útvegsbankamálinu með því að leggja þá þegar fram lausn á því. Í öðru lagi var lagt til að ríkisbankareksturinn yrði stokkaður upp þannig að stofnaðir yrðu tveir viðskiptabankar úr þremur, þ.e. ríkisbönkunum, og annar þeirra síðan seldur sem hlutafélag. Þessi lausn hefði bætt skipulag og rekstur bankakerfisins frá sjónarmiði hagkvæmni, samkeppni, þjónustu og stjórnar peningamála. Í þriðja lagi var lagt til að Alþingi hætti að kjósa fulltrúa í bankaráð, en viðskrh. þess í stað falin skipan þeirra. Í heild miðar þessi lausn að því að draga úr ábyrgð og afskiptum ríkisins af bankarekstri jafnframt því að draga skýrar línur hvað varðar stjórnarábyrgð á rekstrinum. - Ályktun þingflokksins fylgir með nál. mönnum til glöggvunar. Það fer ekkert á milli mála að það mikla áfall sem reið yfir Útvegsbankann vegna gjaldþrots Hafskips var mjög þungur dómur um leið um þá alvarlegu ágalla sem finna má á íslensku stjórnkerfi og í þessu tilviki sérstaklega á bankakerfinu. Ríkisrekstur á íslenskum bönkum hefur yfirleitt reynst mjög skaðlegur markmiðum efnahagsstjórnar og óábyrgur þegar á reyndi eins og kemur í ljós við það áfall sem Útvegsbankinn verður fyrir að þá er skattgreiðendum þessa lands einfaldlega gert að greiða þann skaða sem stjórn bankans hefur valdið. Niðurstaða þessa máls, og það er kannske á þessu augnabliki meira viðblasandi og alvarlegri hlutur, sýnir að ríkisstjórn sú sem nú situr hefur hvorki haft getu né vilja til að breyta íslensku viðskiptalífi, þrátt fyrir margítrekuð loforð, til ábyrgari starfshátta og í öðru lagi, sem lítið hefur nú kannske farið fyrir í þessari umræðu, hefur þessi ríkisstjórn ekki einu sinni haft getu eða vilja til að framfylgja lögum, því að eins og allir vita, og það mál er kannske mjög alvarlegt frá okkar bæjardyrum sem hér störfum séð, hefur Útvegsbankinn á annað ár ekki uppfyllt þau ákvæði laga um viðskiptabanka sem kveða á um hlutfall eigin fjár af niðurstöðutölum efnahagsreiknings. Þetta var eitt af mjög veigamiklum atriðum sem talin voru í þeim lögum sem við settum fyrir rúmu ári um starfsemi viðskiptabanka. Einu atriði ætla ég að víkja að sem ég tel að sé erfitt að mæla á móti, en það er að ábyrgð eins stjórnmálaflokks á þessu máli er sérstaklega mikil. Í fyrsta lagi dylst engum ábyrgð ráðamanna Sjálfstfl. á Hafskipsmálinu sjálfu. Því verður einfaldlega ekki mótmælt hver ábyrgð þeirra er vegna þess að þeir hafa sjálfir viðurkennt að bera á því þunga ábyrgð. Í ljósi þess verður að skoða þá ákveðnu stefnumörkun sem sett var fram á flokksráðsfundi Sjálfstfl. í nóvember s.l. þar sem menn settu endurskipulagningu bankakerfisins á oddinn sem eitt það mikilvægasta mál sem Sjálfstfl. þyrfti að ná fram. Þar kröfðust menn þess og gefin voru loforð um það að aldrei rynni eyrir úr ríkissjóði í Hafskipsgjaldþrotið. Nú stöndum við frammi fyrir því að Sjálfstfl. hefur alls ekki getað framfylgt því sem hann sjálfur hafði lýst yfir að hann vildi í þessum málum. Getuleysi jafnstórs stjórnmálaflokks og Sjálfstfl. er í svona máli hlýtur að vekja menn til umhugsunar um að eitthvað er ekki með felldu í voru samfélagi og þá kannske ekki hvað síst í okkar stjórnkerfi. Ég held að tengsl Sjálfstfl. við stjórnkerfið, það hvað hann þarf orðið að gæta ótalmargra hagsmuna í því, sýni manni fram á nauðsyn rækilegs uppskurðar á stjórnkerfi okkar og þá með tilliti til þess að það færi að vinna á einhvern hátt eins og menn vildu að það ynni. Þá er ég að höfða til þess að menn hafa margoft gefið yfirlýsingar um hvað þeir vilja en aldrei komið þeim síðan fram. Hæstv. ráðh. upplýsti í 1. umr. um málið að einhverjir ótilteknir aðilar hefðu einfaldlega verið á móti því t.d. að sameina Útvegsbankann og Búnaðarbankann. Það var mjög greinilega á hans máli að heyra að það var ekki neinn gífurlegur fjöldi manna sem þar hafði verið við að etja. Það voru örfáir einstaklingar raunverulega sem komu í veg fyrir það að sú leið yrði farin sem var talin annar besti kosturinn af ríkisstjórninni. Í raun og veru hefur aldrei fengist nokkur skýring á því hvers vegna fyrsti kosturinn náðist ekki, a.m.k. ekki viðhlítandi skýring, nema þá einfaldlega sú að það hafði aldrei verið grundvöllur fyrir henni frá upphafi. En það voru einmitt mjög margir sem leiddu getum að því strax þegar hún var nefnd. Ef það er þannig í íslenskum stjórnmálum að flokkur sem kosinn er á þing af hartnær 40% þjóðarinnar getur ekki gert það sem hann vill hlýtur það að liggja í getuleysi þess hins sama flokks. Ég held að það sé alls ekki út í hött að staðhæfa að það bákn sem helst þarf burt úr íslensku stjórnkerfi er Sjálfstfl. sjálfur og ekkert annað. Nú er það staðreynd að menn hafa bráðum í tvo áratugi verið að tala um nauðsyn endurskipulagningar bankakerfisins. Sú lausn sem hér er lögð til breytir engu öðru en því að koma Útvegsbankanum aftur í gang við nákvæmlega sömu aðstæður og hann bjó við fyrr. Í ljósi þess get ég ekki mælt með samþykkt þessa frv. Aftur á móti verður maður líka að horfa til þess að það hefur dregist bráðum í 11/2 ár að gera það sem gera þurfti í þessu máli. Eins og segir í ályktun þingflokks Alþfl. frá því í nóvember s.l.: Það fyrsta sem gera þarf er að eyða óvissu um framtíð þeirrar bankastarfsemi sem nú fer fram innan Útvegsbankans. Af þeim ástæðum get ég heldur ekki lagt til að þetta frv. verði fellt heldur munum við Alþýðuflokksmenn sitja hjá við afgreiðslu þess. Hv. 3. þm. Norðurl. v. kallaði það heillaráð þegar Útvegsbankanum var breytt úr hlutafélagsbanka í ríkisbanka. Mér finnst það frekar napurleg fullyrðing í ljósi þess hvað við sitjum,uppi með, því það er einmitt sú aðgerð, þegar Útvegsbankanum var breytt úr hlutafélagsbanka í ríkisbanka, sem er trúlega upphafið að þeim ósköpum sem við stöndum frammi fyrir núna. Ég verð að viðurkenna að mér hefur alltaf komið spánskt fyrir sjónir, en ég hef nokkrum sinnum gert bankamál hér að umræðuefni, þessi undarlega trú Alþb. á réttmæti þess að ríkið ætti banka því að mér finnst að það sé afskaplega fátt í okkar efnahagssögu sem sanni að svo sé. Eitt getum við hv. 3. þm. Norðurl. v. samt sem áður verið sammála um, að bönkum beri að fækka. En það er greinilegt að hann ætlar sér að fara aðrar leiðir í því efni en Alþfl. og það er ekki víst að við getum þar af leiðandi verið samstiga eftir kosningar í þeim málum. En eitt er víst, að Alþfl. mun neyta þess afls sem hann hefur þá fengið til að framkvæma þá endurskipulagningu á íslensku bankakerfi sem menn forsómuðu að framkvæma núna.

Frsm. 3. minni hl. fjh.- og viðskn. (Sigríður Dúna Kristmundsdóttir): Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir áliti 3. minni hl. fjh.- og viðskn. í þessu máli og þar sem þessu áliti var útbýtt núna á þingfundinum tel ég rétt að lesa það yfir. Þar segir, með leyfi forseta: "Frá því á haustdögum 1985, þegar fyrirtækið Hafskip, sem var einn af stærri viðskiptaaðilum Útvegsbanka Íslands, varð gjaldþrota, hefur legið fyrir að rekstrargrundvöllur Útvegsbankans var brostinn og að leysa yrði vanda bankans með einhverjum hætti. Sú lausn á þessum vanda, sem sett er fram í þessu síðbúna frv., ber þess öll merki að vera þrautalending í ósamkomulagi núverandi stjórnarflokka um leiðir í málinu og er með öllu óviðunandi. Í fyrsta lagi hefði verið eðlilegast að snúast við vanda Útvegsbankans með því að sameina hann öðrum eða báðum hinna ríkisbankanna og nota jafnframt tækifærið til að einfalda og endurskipuleggja íslenska ríkisbankakerfið. Það er ekki gert. Í öðru lagi er ljóst að hinn nýi hlutafélagsbanki mun standa höllum fæti viðskiptalega bæði innan lands og utan þar sem hann mun ekki njóta ríkisábyrgðar nema fyrstu tvö starfsár sín. Framtíð hans er því ótrygg og óviss." Hvað þetta atriði varðar komu núverandi bankastjórar Útvegsbankans á fund hv. fjh.- og viðskn. og lögðu þeir áherslu á hversu erfitt mundi reynast bankanum að vinna sér traust að nýju með ríkisábyrgð í jafnskamman tíma og þetta frv. gerir ráð fyrir. Bankinn hefur misst traust undanfarið og það tímabil sem gert er ráð fyrir í frv. er of stutt til að byggja upp það traust að nýju og komast út úr þeim viðskiptum sem bankinn er í í dag og þarf að losa sig við. Hætta er á að stærri innistæðueigendur taki út innlán sín og að nýir stjórnendur bankans hafi ekki það ráðrúm sem þeir þurfa á að halda til að koma bankanum á traustan grundvöll á nýjan leik. Sama er að segja um viðskiptaaðila erlendis. Þar sem ríkisábyrgðin er takmörkuð á þennan hátt munu þeir á sama hátt væntanlega gjalda varhug við viðskiptum við bankann jafnt sem innlendir aðilar. Þannig er verið að leggja til í frv. að heilum 1000 millj. af skattfé sé þveitt út í óvissuna og það þrátt fyrir að forustumenn Sjálfstfl. hafi haft uppi miklar heitstrengingar um það þá er málefni Útvegsbankans komust í hámæli á haustdögum I985 þegar fyrirtækið Hafskip varð gjaldþrota að ekki færi eyrir af almannafé í þá hít sem þar myndaðist. Hér er sem sagt verið að endurreisa Útvegsbanka Íslands og honum gert að starfa við miklu lakari aðstæður en hann hefur þó gert hingað til. Þriðja atriðið sem vísað er til í nál. 3. minni hl. er að það er ekki vitað með vissu hvort einkaaðilar hyggist gerast hluthafar í bankanum. Þess vegna er einfaldlega óvíst á þessari stundu hvort um hlutafélagsbanka geti yfirleitt orðið að ræða þó að frv. kveði á um það. Það er gert ráð fyrir í frv. að stofnfé bankans sé 1000 millj. Þar af gætu allt að 800 komið úr ríkissjóði og 200 úr Fiskveiðasjóði. Þessar 200 millj. sem kæmu úr Fiskveiðasjóði yrðu þá lán úr ríkissjóði. Þannig gæti allt eins farið svo að hér yrði einfaldlega um nýjan ríkisbanka að ræða, þó með takmarkaðri ríkisábyrgð, þ.e. tímabundinni, og það er út af fyrir sig nokkuð kúnstugt fyrirbæri. Ég vil einnig benda á þann annmarka, sem er í 4. gr. frv., að þar er gert ráð fyrir að Fiskveiðasjóður skipi einn af þremur stjórnarmönnum í stjórn hins nýja banka. Ef svo færi að Fiskveiðasjóður gerðist ekki aðili að þessum nýja banka, það er ekki skilyrt í frv. heldur eingöngu heimilað, er fráleitt að skv. lögum eigi hann samt sem áður stjórnarmann í stjórn þessa banka. Í fjórða lagi er það til tekið í þessu nál. að erlendum bönkum er heimilað að eiga allt að 25% hlutafjár í hinum nýja banka án þess að í gildi séu lög hér á landi um erlenda fjárfestingu í íslensku viðskiptalífi. Þetta tel ég ákaflega varhugavert og óviturlega að verki staðið. Á meðan ekki hefur verið kveðið á um skipan þessara mála er að öllu leyti óheppilegt að setja ákvæði sem þetta inn í lög sem þessi. Eins og ég hef áður sagt er þessi lausn á vanda Útvegsbanka Íslands sannkölluð hallærislausn og af þeim ástæðum sem ég hef hér rakið tel ég mér ekki fært að mæla með samþykkt frv.



Virðulegi forseti. Meginbreytingarnar í þessu frv. frá gildandi lögum eru þær í fyrsta lagi að umferðarmáladeildin er lögð niður og því er 15. gr. í gildandi lögum felld út, í öðru lagi er skattur á sérleyfishafa og hópferðaleyfishafa afnuminn, í þriðja lagi eru ákvæði um einkarétt sveitarfélaga á rekstri strætisvagna gerð skýrari og víðtækari en nú er og í fjórða lagi er fulltrúum í skipulagsnefnd fækkað úr sjö í fimm. Í Nd. var gerð sú breyting á frv. að aftur var fjölgað í nefndinni úr fimm í sjö. Sú breyting var ekki gerð í samráði við mig. Ég var henni andvígur. Ég hefði þó heldur sætt mig við að nefndin hefði verið eins skipuð og hún er í gildandi lögum, en það hefur verið gerð ein breyting á, að annar fulltrúi sérleyfishafa er felldur út úr nefndinni og inn kemur fulltrúi frá Ferðamálaráði. Önnur breyting var afar lítilfjörleg. Það var á 2. gr. Það er sem sagt bundið í lögum að bifreiðar verða að hafa hópferðaleyfi. Það tel ég ekki rétt að gera. Það á að vera hægt að veita slíkt að fengnum meðmælum skipulagsnefndarinnar og tel ég að þær breytingar sem Nd. gerði á frv. séu ekki til bóta nema síður sé. En ég tek fram að önnur breytingin er ákaflega lítils virði og skiptir ekki höfuðmáli að öðru leyti en því að ég tel ekki ástæðu til að binda slíkt í lögum. Verkefnum umferðarmáladeildar hefur fækkað verulega á síðustu árum. Þannig eru hópferðaleyfi nú gefin út til fimm ára í senn í stað eins árs áður, en það er til sama tíma og sérleyfi gilda. Á þessu ári var Umferðarmiðstöðin seld Félagi sérleyfishafa og Bifreiðastöð Íslands og fækkar þá enn þeim verkefnum sem þessi deild hafði. Annar tveggja starfsmanna deildarinnar hætti störfum um áramótin vegna aldurs. Það var því tilgangur minn með flutningi frv. að spara í rekstri þessarar deildar og láta þau verkefni sem eftir eru inn í ráðuneytið án þess að fjölga þar fólki. Jafnframt er rétt að taka fram að það var gert ráð fyrir að útgáfu leiðabókarinnar yrði hætt, en hún hefur verið gefin út árlega frá því að Póstur og sími hafði skipulag póstflutninga með höndum. Ég tel eðlilegt að ef þeir aðilar sem hafa þessa flutninga með höndum vilja halda áfram útgáfu slíkrar bókar eða líkrar bókar sé það alveg á þeirra verksviði. Ég sé ekki ástæðu til að fylgja þessu frv. eftir með fleiri orðum, en legg til, virðulegi forseti, að að lokinni þessari umræðu verði frv. vísað til 2. umr. og hv. samgn.