Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. um breyt. á framleiðsluráðslögunum kemur hér á dagskrá enn á ný vegna breyt., sem gerð var á því í hv. Ed. Þessi breyting var samþ. þar ágreiningslaust, enda er hér aðeins um það að ræða, að það er verið að samræma þessi lög við ákvæði í lögum um efnahagsmál, sem þingið afgreiddi nú ekki alls fyrir löngu, en eftir að þetta frv. var til meðferðar hér í hv. deild. Í 6. gr. frv., - en breyt. er við þá grein; eins og það lá fyrir hér í vetur, var svo ráð fyrir gert, að breyta mætti afurðaverði til framleiðenda og söluverði landbúnaðarvara vegna breytinga á kaupgreiðsluvísitölu. Nú er þessu ekki lengur til að dreifa, og er breyt. á frv., sem gerð var í Ed., til samræmis við það.



Herra forseti. Vegna tilmæla, sem mér bárust í gær við 2. umr., tók ég aftur til þessarar umr. brtt., sem ég hef flutt á þskj. 231. Tilmælin voru fram borin eingöngu vegna þess, að ég hygg, að menn hafi ekki fyllilega áttað sig á, hvað þarna væri um að ræða, og. skal ég þess vegna aðeins með örfáum orðum gera grein fyrir því. Ef menn fletta upp í aths. við 23. gr. frv., sjá menn, hvað þarna er um að ræða, en þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Nú, þegar fyrirhuguð er gagngerð breyt. á skattakerfi ríkisins, sem m.a. gerir ráð fyrir því, að allir verði undanþegnir greiðslu tekjuskatts, sem ekki hafi meiri laun en almennar launatekjur, svo að skattleysingjum fjölgar um tugi þúsunda, þykir ekki rétt að veita öllum þeim iðgjaldagreiðendum, sem verða nú skattleysingjar, skilyrðislausan rétt til þess, að sveitarsjóðir greiði fyrir þá iðgjöld. Slíkt væri mikil ofrausn. T.d. verða hjón með fjögur börn nú tekjuskattslaus, þó að þau hafi 110 þús. kr. hreinar tekjur á ári. Lagt er til, að viðmiðunin verði hin sama og hún var s.l. ár, þ.e. þeir, sem væru skattleysingjar nú að óbreyttum lögum, eigi rétt til þess, að sveitarsjóður greiði iðgjöld fyrir þá nú eins og áður. Má því segja, að efnahagsviðmiðun frvgr. sé hin sama að efni til og gilt hefur til þessa.“ Tölurnar í frv., sem ég legg til að verði breytt, eru 7000 kr., í stað þess á að koma 11150 kr., og í stað 15400 kr. á að koma 20350 kr. Þessi breyt. er gerð samkv. upplýsingum skattstofunnar, sem þeir hafa báðir kynnt sér, að séu réttar, ráðuneytisstjórinn í félmrn. og forstjóri almannatrygginga. Til þess að gr. nái þeim tilgangi, að þarna sé miðað við óbreytt ástand frá síðasta ári, er þessi breyt. nauðsynleg og nánast aðeins leiðrétting.



Herra forseti. Þó .að svo færi í gær, að allar þær brtt., sem ég fyrir hönd Alþb, flutti við tryggingafrv., væru felldar, vil ég þó einnig í dag freista þess að bera fram tvær brtt., sem eru á þskj. 236. Það er í fyrsta lagi sú brtt., sem ég flutti í gær við 3. gr. Í henni fólust 4 breyt.: í fyrsta lagi hækkun ellilífeyris úr 14400 í 16000 kr. og úr 10800 á öðru verðlagssvæði í 16000, í öðru lagi, að 10% af lífeyrinum mættu gamalmenni og öryrkjar, sem dveldust á hæll, fá til eigin nota, í þriðja lagi, að hjón fengju lífeyri sem tveir einstaklingar, og í fjórða lagi, að vísitala kæmi á lífeyrisgreiðslurnar. Nú ber ég fram till. um það, af því að ég vil fá sérstaka atkvgr. um það og þannig skýra vitneskju um, hver afstaða alþm, er til þess atriðis út af fyrir sig, að vísitala komi á lífeyri. Þessa till. ber ég fram nú við 3. gr. Við 6. gr. var það einnig svo, að fleiri efnisatriði fólust í þeirri till., sem kom til atkv. í gær, en þá var meginbreyt. mín við 6. gr. sú, að barnalífeyrir skyldi vera 2/3 af þeirri upphæð, sem ég miðaði þá við, 16000 kr. Nú er búið að ákveða það með atkvgr. hér í hv. d., að lífeyrisupphæðin verði 14400 kr., og vil ég þá halda mig við það, að barnalífeyrir skuli vera 2/3 af fullum lífeyri, eins og hann verður ákveðinn af Alþingi, og verður það þá í þessu tilfelli 2/3 af 14400 kr. Till, fjallar um það. Hef ég tekið þessi tvö efnisatriði út úr, eins og ég segi, af því að ég vil fá alveg skýra mynd af því, hverjar skoðanir hv. alþm. séu um þessi tvö atriði.



Herra forseti. Eins og ég gat um hér við umr. í gær, hef ég leyft mér að flytja brtt. við 16. gr. frv., og einkanlega eftir þá atkvgr., sem fram fór, tel ég, að sé nauðsynlegt, að þetta nái fram að ganga. Það er tvennt, sem í þessu felst: Í fyrsta lagi, að dagpeningar í slysatilfellum verði jafnir og hinir sömu fyrir einhleypinga og gifta. Ég fór um það nokkrum orðum í gær, hve nauðsynlegt ég tel, að þetta sé gert, og alveg sérstaklega með tilliti til þess, hve þær ráðstafanir, sem nú eru gerðar í efnahagsmálunum, koma einmitt hart niður á einhleypingum, sem verða ekki aðnjótandi þeirra uppbóta, sem koma eiga alveg sérstaklega með þessum lögum vegna þeirra skerðinga, sem almenningur verður fyrir sökum gengislækkunarinnar og annarra ráðstafana, sem hæstv. ríkisstj. nú hefur beitt sér fyrir. Ég tel það fyllsta réttlætismál, að þessi háttur verði á hafður. Það er ekki hægt í þessu tilfelli að bera því við, að tryggingarnar geti ekki staðið undir þessu. Þetta er lítill kostnaðarauki, mjög lítill, og það er ekki um að ræða, að afla þurfi ríkissjóði tekna til að standa undir þessum atriðum, heldur standa iðgjöld atvinnurekenda til trygginganna hér undir, og ég tel, að það muni vera svo lítið, að þau þyrftu ekki að breytast, þó að þetta væri haft á þennan veg. Í öðru lagi felst í þessari breyt. það, að niður falli takmörkun við tvö börn, eins og er í frvgr. óbreyttri, sem greiða skuli dagpeninga, 8 kr. með hverju barni allt að þremur. Svo sem hv. þm. sjálfsagt er ljóst, á þetta við þann tíma, þegar fjölskyldubæturnar voru miðaðar við greiðslu með þriðja barni. Nú er þetta fellt niður, og er þá engin ástæða til að halda þessu formi í frv., nema síður væri; vegna þess að þá er mönnum bersýnilega mismunað. Það er eins með þetta. Þetta er áreiðanlega ekki stór kostnaðarauki, og í l. sjálfum eru takmörk sett, eins og menn sjálfsagt vita, þ.e.a.s. dagpeningagreiðslur geta aldrei orðið hærri en 3/4 af launum manna. Miðað við almenna verkamannavinnu, verkamannakaup, mundi þetta sennilega vera greiðsla með eitthvað 4–5 börnum. Ég vænti þess, að hv. þm. sjái, hve eðlilegar og nauðsynlegar þessar breytingar eru, og samþykki þær.