Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ágúst Flygenring) Þetta frv., sem hjer liggur fyrir til umr., hefir hlotið samþykki hv.Ed., og hefir einungis ein lítil breyting verið á því gerð, sem er í því fólgin, að núgildandi lög um þetta efni - verði frv. samþykt - verða numin úr gildi, er þessi taka við, og er það ekki nema sjálfsagt og samkv. venju. Eins og vikið er að í nál. frá sjútvn., er með frv. þessu bætt úr þeim göllum á gildandi lögum, sem hafa að baga orðið og búast má við, að framvegis þurfi að óttast, en það eru falsaðar heimildir til þess að komast undir skrásetningu. Í fyrirliggjandi frv. eru sett afarströng ákvæði um skrásetningarskilyrði og mjög háar sektir fyrir misbrúkun þeirra. Skýlaus heimild er veitt til opinberrar rjettarrannsóknar. Skilyrði aðilja samkv. 1. gr. eru þannig, að komist verði fyrir allan grun og sjeð fyrir því, að auðvelt verði að framfylgja því, að þeim verði fullnægt eins og lögin ætlast til; m. ö. o. það er reynt að girða fyrir, að farið sje í kringum lögin með fölsuðum skilyrðum. Samkv. 7. gr. getur fjrh. ónýtt skrásetning, þegar honum býður við að horfa, og heimtað frekari rannsókn á skilyrðum fyrir skráningu. Mun þetta ákvæði líklega vera algert nýmæli um skráning skipa. Að minsta kosti held jeg, að það sje ekki í dönskum lögum. Öll þessi ströngu refsiákvæði í frv. eru vitanlega fram komin af ótta við það, og honum ekki ástæðulausum, að framvegis eins og að undanförnu verði reynt að fara kringum lögin. Það er vitanlegt, að ýms svik hafa verið höfð í tafli, þegar skip hafa verið skrásett hjer. Sjerstaklega hefir kveðið að þessu á Norðurlandi um síldveiðitímann, þegar hinum og öðrum aðskotadýrum hefir legið á og verið leyft að koma skipum sínum undir íslenskt flagg. Jeg álít, að þessi lög, svo framarlega að lögreglustjórar láta ekki sitt eftir liggja, nægi til þess að koma alveg í veg fyrir, að þetta hneyksli eigi sjer stað framvegis. Annars má geta þess, að í öðrum atriðum er þetta frv. alveg sama efnis og þau lög, sem nú gilda hjer á landi; og reyndar sama efnis og löggjöf allra Norðurlandaþjóðanna á þessu sviði; aðeins er gengið nokkru lengra að rannsaka þau skilyrði, sem þurfa að liggja fyrir, þegar hlutaðeigandi vill fá skráning á skipi. En það er hvergi brugðið út af allsherjarreglu um þetta efni, og ekkert heimtað annað en það, sem er sjálfsagt og sanngjarnt. Lögin eru vel og greinilega samin, og vil jeg fyrir nefndarinnar hönd mæla hið besta með því, að þau nái samþykki.

Jón Baldvinsson Jeg skrifaði undir nál. með fyrirvara. Jeg skal játa, að það er ekki neitt sjerstakt ákvæði í lögum þessum, sem jeg hefi sett fyrir mig, heldur er það þetta, sem mjer finst dálítið athugavert, að vera nú að semja upp þennan spánnýja lagabálk frá 1919, og það því fremur, sem jeg veit ekki til, að neitt það hafi komið fram, er mælt geti með slíkri breytingu. Hinsvegar er ekki á þingbekkjum það tækifæri til að brjóta til mergjar öll ákvæði í svo stórum lagabálk um þetta efni, að menn geti gengið úr skugga um, að ekki sje að einhverju leyti vikið frá því, sem telja mætti alþjóðareglur. En svo mikið er víst, að hjer mun gengið svo langt sem hægt er í þessu efni, og jafnvel lengra en aðrar Norðurlandaþjóðir gera, eins og hv.frsm. (ÁF) upplýsti. Jeg skil ekki annað en að eftir lögunum frá 1919 megi vel girða fyrir leppmensku, ef nægilega örugglega er gengið eftir af yfirvöldunum. En yfirvöldin hafa ekki nægilega stranglega gengið eftir, að þessum lögum væri hlýtt, og það er það, sem er sjerstaklega aðfinsluvert í þessu efni. Mjer skilst líka, að með framkvæmd þessa frv. verði nokkru meira sett undir fjármálaráðuneytið heldur en áður, og geri jeg ráð fyrir, að þar komi til nýtt starf handa einum manni, að minsta kosti fyrst í stað. Þegar hinsvegar er verið að fella úr gildi lagabálka, sem til þess eru að tryggja eftirlit með viðskiftum í landinu, t. d. lögin um mælitæki og vogaráhöld, þá sje jeg ekki ástæðu til þess nú að vera að semja þessi lög upp á ný; því mjer vitanlega hafa ekki komið neinar kvartanir fram. Hvort sem hjer er gengið lengra en gerist erlendis, þá höfum við þó annarsstaðar farið út fyrir alþjóðareglur. Jeg á við fiskiveiðalöggjöfina frá 1922. Þar er ákaflega langt seilst, og miklu lengra en flestar þjóðir hafa gert. Er ekki hægt að finna þeim lögum fyrirmynd annarsstaðar en í einu hjeraði í Noregi. Nú má vel vera, að ekkert sje athugavert við frv. En það er það, sem jeg hefi ekki treyst mjer til að ganga úr skugga um á þeim stutta tíma, sem frv. hefir verið á ferð. En það er ekki ósjaldan, að í lögum, sem fljúga gegnum þingið, sjeu ákvæði, sem reynslan sýnir, að verða altaf til skaða. Jeg er ekki með þessu að mæla þá undan refsingu, sem kynnu að fara kringum lögin, eða mæla bót leppmensku. En jeg álít bara, að með lögunum frá 1919 megi fullkomlega halda uppi eftirliti, ef vel er á haldið.

Fjármálaráðherra (JÞ): Það er ekki á neinu bygt, sem hv. 2. þm. Reykv. (JBald) gerir ráð fyrir, að þessi lagasetning mundi kosta aukið mannahald í fjármálaráðuneytinu. Það er ekki eftir þessum lögum neitt verk, sem þar á að vinna umfram það, sem nú er, nema að taka ákvörðun um rannsókn, sem þá aðrir auðvitað framkvæma, lögreglustjórarnir, ef vafi þykir leika á, hvort maður, sem beiðist skráningar á skipi, hafi eftir íslenskum lögum rjett til skráningar. Að öðru leyti kemur ekkert aukið starf á fjármálaráðuneytið, eða að minsta kosti gerist þess vegna engin þörf fyrir aukið mannahald. Það, sem hv.þm. hafði á móti frv. að öðru leyti, get jeg ekki fallist á heldur. Það getur vel verið, að okkar löggjöf um rjett erlendra manna til fiskiveiða hjer við land sje strangari heldur en löggjöf annara þjóða, flestra eða allra. Jeg skal ekki um það segja. En ef svo er, þá hygg jeg, að það sje ekkert óviljaverk löggjafarinnar hjer, heldur gert með fullkomlega ráðnum huga. Og mjer vitanlega hefir ekkert komið fram um það, að við höfum farið lengra í löggjöf þeirri heldur en við höfðum góða heimild til eftir alþjóðareglum. Í þessum lagabálki er raunar ekkert nýtt á þessu sviði. Þau nýju ákvæði í frv. beinast eingöngu gegn íslenskum ríkisborgurum eða öðrum mönnum hjer búsettum, sem hafa rjett til þess að halda úti skipi undir íslenskum fána. Og það getur ekki orkað tvímælis, að þessir menn og þeirra athafnir eru alveg innan verksviðs þess íslenska löggjafarvalds. Ef þessi ákvæði þykja ströng, t. d. sektarákvæðin, þá er ekki um það annað að segja en það, að þau eru í fullu samræmi við okkar löggjöf á þessu sama sviði. Og úr því við höfum talið okkur nauðsynlegt að gera hana stranga, þá sýnist rjett, að svipaður strangleiki komi fram í öllum þeim atriðum hennar, sem verulega máli skifta.