Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ágúst Helgason) Það eru tvö aðalatriði í frv. þessu. Annað er það, að koma í veg fyrir slys af bifreiðarakstri, en hitt er að tryggja með fjárframlögum þá, sem verða fyrir slysum af bifreiðum. Nefndin leit svo á, að frekari áherslu beri að leggja á fyrra atriðið og herða á þeim ákvæðum laganna, sem miða að því að afstýra slysum. Á síðari árum hefir það alt of mikið tíðkast, að ölvaðir menn hafa stýrt bifreiðum, og liggur í augum uppi, hver hætta getur af því stafað, ekki aðeins fyrir þá, sem í bifreiðunum ferðast, heldur og einnig þá, sem um veginn fara. Nefndin vill láta varða rjettindamissi, ef sannast, að bifreiðarstjóri ekur undir áhrifum víns, en sje slíkt brot ítrekað, skuli hann missa ökuskírteini sitt með öllu, og þar með rjettinn til að stýra bifreið framar. Það skal að vísu játað að bifreiðarslys af völdum víns munu, sem betur fer, vera fá ennþá, en nefndin vill ekki bíða eftir meiri slysum, heldur byrgja brunninn áður en barnið er dottið í hann, og svifta ökumann rjetti til að stýra bifreið jafnskjótt og hann gerist sekur um vínneyslu. Um síðara atriðið er það að segja, að nefndinni fanst tryggingarskilyrðin of ströng eins og þau eru í frv. nú. Vegamálastjóri áætlar, að sú upphæð muni nema árlega um 38 þús. kr. fyrir allar bifreiðar í landinu, og er þá auðsætt, að sá skattur mundi koma niður á landsmönnum í hækkandi flutnings- og fargjöldum. En eins og þau gjöld þykja há, virðist illa farið að stuðla að hækkun þeirra. Af þeirri reynslu, sem menn hafa um bifreiðarslys, þá virðist óþarft að hafa tryggingarkröfuna svo háa. Í þessu sambandi leggur nefndin til, að ef sami maður á margar bifreiðar, þá færist tryggingarskyldan niður þegar fyrstu bifreiðinni sleppir; sömuleiðis að bifreiðareiganda sje ekki gert að skyldu að kaupa tryggingu í tryggingarfjelagi, ef hann getur gefið jafngóða og gilda tryggingu á annan hátt. Jeg tel óþarft að fjölyrða frekar um þetta, en læt mjer nægja að vísa til brjefs vegamálastjóra, sem prentað er aftan við nál. á þskj. 431.

Atvinnumálaráðherra (MG): Þó að nefndin leggi til, að gerðar verði allmiklar breytingar á frv., sje jeg ekki ástæðu til að andæfa þeim. Aðalbreytingin er um tryggingarákvæðin. Jeg hafði skilið umr. svo í hv.Nd., að þau ákvæði kæmu ekki til framkvæmdar fyr en lægri iðgjöld fengjust en bæði vegamálastjóri og nefndin virðast ganga út frá. Jeg skaut því fram í hv.Nd., að umsögn bifreiðafjelaganna hjer í Reykjavík vantaði um þetta atriði. En hafi þau ekkert látið til sín heyra, virðist mjer, að skilja megi það á þá leið, að þau telji ekki, að frv. gangi of nærri sjer. En það má vera, þó að jeg viti það ekki, að fjelögin hafi nú snúið sjer til nefndarinnar.

Frsm. (Ágúst Helgason) Bifreiðafjelögin hafa ekki snúið sjer til nefndarinnar, en eftir orðum vegamálastjóra virtist okkur, að þau mundu ekki mótfallin slíkri tryggingu og hjer er um að ræða.

Atvinnumálaráðherra (MG): Þetta frv. var upphaflega borið fram af einum hv.þdm. í Nd., en breyttist svo mikið í meðferðinni þar, að tilhlutan hv, landbn., að segja má, að það sje að mestu hennar verk. Býst jeg við, að hv.þdm. sje kunnugt af styr þeim, sem stóð um málið í Nd., hvaða ástæður liggja til þess, að frv. er fram komið, enda held jeg, að landbn. beggja deilda hafi eitthvað um það fjallað í sameiningu, svo þess vegna ætti að vera óþarft að vísa því til nefndar, en þó má vera, að einhverjum virðist, að það sama gildi um það og næsta mál á undan, set jeg mig ekkert á móti því.

Atvinnumálaráðherra (MG): Frv. þetta er flutt af landbn. hv.Nd., og jeg held, að landbn. beggja deilda hafi unnið í sameiningu að undirbúningi þess. Þessvegna tel jeg hæpið, að vísa þurfi því til nefndar hjer, en legg það á vald hv. deildar. Ástæðan til þess, að frv. er fram komið, er sú, að skæðasti fjársjúkdómur; er við höfum átt við að stríða, breiðist nú út um landið, er magnaður í einni sýslu þetta ár, en brýst svo út í annari á næsta ári. Reynslan hefir nú sýnt, að þrátt fyrir það, þótt kláðanum sje haldið í skefjum um nokkur ár með böðunum, gýs hann upp aftur og fer þá eins og logi yfir akur. Á síðustu 4 eða 5 árum hefir þessi faraldur gengið um flestar sýslur landsins, en eins og stendur mun hann vera einna skæðastur í Dalasýslu. Um 100 þús. kr. hefir það kostað ríkissjóð á síðustu 5 árum að halda kláðanum í skefjum, og hefir hann þó ekki lagt annað til en baðlyfið, þar sem kláða hefir orðið vart, þessvegna er það skoðun margra, að það mundi borga sig fyrir ríkissjóð að leggja fram allháa upphæð til útrýmingarböðunar, til þess að reyna að útrýma þessum sjúkdómi, sem mjög hefir staðið fyrir þrifum landbúnaði vorum í ýmsum sveitum landsins. Þó má ekki gera sjer alt of miklar vonir um, að takast muni að reka þennan vágest alveg af höndum, en kláðanum má þó halda í skefjum, það sýndi almenna böðunin, sem fram fór laust eftir aldamótin. Það hafa komið fram raddir frá þeim sýslum, sem engan kláða hafa, að þær skuli undanþegnar skylduboði. En slíkt er fjarstæða, því eins og kunnugt er, gengur fje saman á afrjettum, svo enginn getur með vissu sagt, hvenær röðin kemur að þeim sveitum, sem nú eru ósýktar. Jeg veit ekki sem stendur nema um tvær sýslur, Skaftafellssýslu og Vestmannaeyjar, sem talið er, að lausar sjeu við kláða. Gæti þá komið til mála að ívilna þeim, eins og t. d. með því að láta þar fara fram 2 baðanir í stað 3 annarsstaðar. En að baða þar alls ekki, finst mjer ekki koma til neinna mála. Þær raddir voru uppi í hv.Nd., að frv. væri tæplega nógu vel undirbúið, og bent á í því sambandi, að engar skýrslur lægju fyrir um það, hvað víða kláðinn væri. Jeg geri lítið úr þessu. Mjer er kunnugt um, að kláðinn er víða að breiðast út sem stendur, og frá gamalli tíð þekki jeg, hve óðfluga þessi faraldur breiðist yfir. Í vetur hefir ekki mikið borið á honum, enda tíðin góð og fjeð lífið í húsi, en versti tíminn er líka eftir, þegar fer að vora og hlýna í veðri. Ef einhverjir vilja, að málinu sje vísað til nefndar, hefi jeg ekkert á móti því, en tel það óþarft.