Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Eysteinn Jónsson Hæstv. forseti. Ég veit, að þetta frv. er samningur á milli hæstv. ríkisstj. og stjórnar Bandalags starfsmanna ríkis og bæja. Við 1. umr. lýsti ég fylgi mínu við frv. óbreytt, og í samræmi við það mun ég greiða atkv. á móti öllum brtt. og segi nei.



Með tilvísun til þess, að þetta frv. er byggt á bráðabirgðasamkomulagi milli ríkisstj. og opinberra starfsmanna, segi ég nei

forseti (RH): Þá er dagskrá þessa fundar tæmd, en þar sem ég geri ráð fyrir, að þessi fundur muni verða hinn seinasti á þessu þingi, vil ég leyfa mér að þakka hv. þdm., skrifstofustjóra og starfsliði Alþingis ánægjulega viðkynningu og gott samstarf á þessu þingi. Þessum sömu aðilum og þeirra fjölskyldum leyfi ég mér að óska gleðilegrar páskahátíðar og allra heilla á því sumri, sem nú fer í hönd, þeim, sem nú hverfa til síns heima um langan veg, vil ég sérstaklega óska fararheilla og góðrar heimkomu og ítreka þakkir mínar til þeirra og annarra þdm. fyrir samstarfið á liðnum vetri.



Ég vil leyfa mér fyrir hönd okkar þdm. að þakka hæstv, forseta góð orð og góðar óskir í vorn garð og taka undir óskir hæstv. forseta og þakkir til starfsmanna þingsins. Oss þm. er öllum ánægja að því að geta þakkað hæstv. forseta, þeirri ungu og fögru konu, sem skipar nú í fyrsta skipti íslenzkra kvenna það heiðurssæti að vera forseti neðri deildar, fyrir réttláta og röggsama fundarstjórn, fyrir góða samvinnu við okkur þm. Ég vil í nafni þdm. óska henni og hennar fjölskyldu gleðilegs sumars og að við megum sjá hana aftur og hittast öll að hausti og að hennar fjölskyldu og henni sjálfri megi líða vel í sumar. Ég vil biðja hv. þdm. að taka undir árnaðaróskir mínar til hæstv. forseta með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.

Forseti (RH): Ég leyfi mér að þakka hv. 3. þm. Reykv. hans góðu og fögru orð og hv. þdm. þeirra undirtektir. Fundi er slitið. XII. Þinglausnir. A 58. fundi í Sþ., 18. apríl, las forseti svo- fellt yfirlit um störf þingsins: Þingið hefur staðið frá 10. okt. til 19. des. 1961 og frá 1. febr. til 18. apríl 1962, alls 148 daga. Þingfundir hafa verið haldnir: í neðri deild ................ 98 - efri deild .................. 98 - sameinuðu þingi .......... 58 Alls 254 þingfundir Þingmál og úrslít þeirra: I. Lagafrumvörp: 1. Stjórnarfrumvörp: a. Lögð fyrir neðri deild .. 44 b. Lögð fyrir efri deild .. 38 c. Lögð fyrir sameinað þing 2 84 2. Þingmannafrumvörp: a. Borin fram í neðri deild 43 b. Borin fram f efri deild 14 57 141 f flokki þingmannafrumvarpa eru talin 8 frumvörp, sem nefndir fluttu, þar af 4 að beiðni ein- stakra ráðherra. Úrslit lagafrumvarpa urðu þessi: a. Afgreidd sem lög: Stjórnarfrumvörp .......... 74 Þingmannafrumvörp ....... 14 alls 88 b. Fellt: Þingmannafrumvarp ........... 1 c. Afgreidd með rökst. dagskrá: Stjórnarfrumvörp ............ 1 Þingmannafrumvörp ......... 4 5 d. Visað til ríkisstjórnarinnar: Þingmannafrumvörpum ........ 5 e. Ekki útrædd: Stjórnarfrumvörp ............ 9 Þingmannafrumvörp ......... 33 42 141 H. Þingsályktunartillögur: a. Bornar fram í sameinuðu þingi .... 73 b. Bornar fram f neðri deild .......... 2 75 Þar af : a. Ályktanir Alþingis .................. 23 b. Felldar . ...................... 3 c. Vísað til ríkisstjórnarinnar ........ 1 d. Ekki útræddar .................... 48 75 III. Fyrirspurnir. Allar bornar fram f sameinuðu þingi, 19, en sumar eru fleiri saman á þing- skjali, svo að málatala þeirra er ekki nema .............................. . 11 Allar voru fyrirspurnir þessar ræddar nema ein. Mál til meðferðar f þinginu voru alls 227 Tala prentaðra þingskjala ............ 837

Frsm. (Matthías Á. Mathiesen) Hæstv. forseti. Eins og fram kemur í nál, á þskj. 800, hefur sjútvn. fjallað um mál þetta og sent það til umsagnar fjölda aðila, en þær umsagnir hljóða flestar á þá leið, að þeir hafa mælt gegn frv. Í þessu frv. er fjallað um þá brýnu nauðsyn að auka tekjur hafnarbótasjóðs og lagt til, að á alla nýsmiði verði lagður 2% skattur, sem renni í þennan sjóð. Nm. hafa ekki tekið jákvæða afstöðu til þess máls, enda þótt þeir séu sammála flm. um, að það beri að auka tekjur hafnarbótasjóðs. Þeir leggja því til, að þetta mál verði afgreitt með svofelldri rökstuddri dagskrá: „Þar sem stjórnskipuð nefnd hefur lokið endurskoðun laga um hafnarbótasjóð svo og laga um hafnargerðir og lendingarbætur og ríkisstj. hefur málið til athugunar, telur deildin ekki ástæðu til þess að ræða málið frekar nú og tekur fyrir næsta mál á dagskrá:



Herra forseti. Snemma á þessu þingi bar ég fram frv. til 1. um breyt. á l. um hafnarbótasjóð. Í frv. er í meginatriðum kveðið svo á, að leggja skyldi 2% gjald á þau skip, sem væru byggð, eftir að lögin tækju gildi. Liggur frv. nú fyrir hér til 2. umr., eftir að sjútvn. hefur sagt um það álit sitt. Mér er ljóst, að þetta þing, sem nú er að ljúka störfum, hefur afgreitt mörg og stór mál og sjálfsagt erfitt að finna þess dæmi í þingsögunni, að jafnmörg mál hafi verið afgreidd eins og gert hefur verið á þessu þingi. En ég hika ekki við að segja, að þetta mál, þó að það hafi ekki fengið afgreiðslu, er eitt af merkustu málunum, sem þingið hefur haft til umr., því að svo mikil er þörfin fyrir hafnarbótasjóð að fá auknar tekjur. Ég hef hér engar ádeilur, hvorki á hv. nefnd né Alþingi, fyrir að hafa ekki afgreitt málið fyrr. Það er skiljanlegt um svo stórt mál, að það þurfi víðtækrar athugunar við. Í rökstuddri dagskrá er tekið fram, að það hafi verið stjórnskipuð nefnd að athuga og endurskoða lög um hafnarbótasjóð og málið sé til athugunar hjá hæstv. ríkisstj., og verður ekki skilið annað en hún hafi í huga að bera fram brtt. við lögin um hafnarbótasjóð á næsta þingi. Vildi ég þá mega vænta þess, að hæstv. ríkisstj. tæki það til athugunar, á hvern hátt hægt sé að auka tekjur hafnarbótasjóðs allverulega. Og þá kemur til greina um leið, hvort hægt sé að taka til athugunar mínar tillögur að öllu eða einhverju leyti. Ég sætti mig því við afgreiðslu málsins á þessu stigi og vænti, að það leiði til þess, að þetta mál verði leyst á næsta Alþingi svo sem nauðsynlegt er.

Frsm. (Gísli Jónsson) Hæstv. forseti. Hv. heilbr.- og félmn. hefur haft mál þetta til meðferðar. Hún hefur leitað álits um frv. á þskj. 293 m, a. frá Tryggingastofnun ríkisins, og þar sem svo langt er liðið á þingtímann, læt ég mér nægja að vísa til nál. nefndarinnar á þskj. 681. Þar koma fram ýtarleg rök fyrir því, hvers vegna n. leggur til, að frv. verði ekki samþykkt, heldur verði það afgr. með rökst. dagskrá, sem hljóðar svo: „Í trausti þess, að ríkisstj. feli nefnd þeirri, sem nú vinnur að endurskoðun almannatryggingalaganna, að endursemja gildandi ákvæði um greiðslu fjölskyldubóta með það fyrir augum, að tryggt sé, að greiddar verði fjölskyldubætur eða aðrar sambærilegar bætur með öllum börnum innan 16 ára aldurs, og þær breytingar á lögunum verði lagðar fyrir næsta Alþingi, tekur deildin fyrir næsta mál á dagskrá.“ Mér þykir þó rétt að geta þess, að þetta frv. eða frv. til þessu hafa verið borin fram á mörgum undanförnum þingum og nokkuð fyrir misskilning, sem leiðréttur er hér í nái., en þar hefur því jafnan verið haldið fram, að það bæri að greiða fjölskyldubætur með börnum, sem fráskilin hjón ættu, og einkum og sér í lagi, að þær bætur ættu að ganga til móðurinnar. Eins og sést í þeim skjölum, sem hér liggja fyrir, er þetta greitt í öðru formi, því annaðhvort fá þær mæður fullt framtag með aðstoð Tryggingastofnunarinnar og það framlag er jafnhátt og ekkjur fá með börnum, sem hafa misst feður sína, eða mæður þessar fá jafnhátt eða hærra framlag beint frá föður barnanna og njóta því að fullu fjölskyldubóta eins og aðrar mæður, sem misst hafa framfærsluaðila. Hins vegar kemur vel til greina að greiða fjölskyldubætur með slíkum börnum, en þá að sjálfsögðu eiga þær að greiðast til þess aðila, sem framfleytir börnunum, þ.e. til föðurins, sem undir venjulegum kringumstæðum greiðir hærra framlag en greitt er frá Tryggingastofnuninni. En hér er aðeins um örfá börn að ræða. Auk þess ætti að greiða fjölskyldubætur til þeirra mæðra, sem vilja ekki gefa upp föður að barni, en sjá að öllu leyti um framfærsluna, og leggur nefndin alveg sérstaka áherzlu á, að þessi atriði verði lagfærð við endurskoðun laganna, þannig að slíkar mæður fái fullar fjölskyldubætur með börnum sínum. Ég sé ekki ástæðu til þess að orðlengja meira um frv. og legg til fyrir hönd n., að það verði afgreitt svo sem hin rökstudda dagskrá segir.

Gunnar Jóhannsson Hæstv. forseti. Hv. heilbr.- og félmn. hefur afgreitt frv. til l. um breyt. á lögum um almannatryggingar á þskj. 293. N. leggur öll til, að frv. verði afgreitt með rökstuddri dagskrá. Ég þarf ekki að lesa hana upp, hún hefur þegar verið kynnt. Í hinni rökst. dagskrá kemur fram, að ætlazt er til, að tryggt verði, að greiddar verði fjölskyldubætur eða aðrar sambærilegar bætur öllum börnum innan 16 ára aldurs. Nefndin treystir því, eins og fram kemur í dagskrártill., að hæstv. ríkisstj. feli nefnd þeirri, sem nú vinnur að endurskoðun almannatryggingalaganna, að sjá um, að lögunum verði breytt til samræmis við það. Þar sem nú er komið að þingslitum og því litiar líkur fyrir því, að á þessu þingi fáist samþykktar þær breytingar á l. um almannatryggingar, sem frv. okkar hv. 4. þm. Austf. gerir ráð fyrir, getum við sætt okkur við afgreiðslu heilbr: og félmn. á frv. okkar í trausti þess, að hæstv. ríkisstj. sjái um, að sú nefnd, sem nú vinnur að endurskoðun almannatryggingalaganna, taki með í væntanlegar brtt. sínar ákvæði, sem tryggi, að fullar fjölskyldubætur verði greiddar með öllum börnum innan 16 ára aldurs. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fjölyrða frekar um þetta, en þakka hv. heilbr.- og félmn. fyrir afgreiðslu málsins.