Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég lét þess getið við 2. umr. þessa máls, að ég mundi við 3. umr. taka til athugunar að flytja till. um heimild fyrir ríkisstj. að ábyrgjast ákveðið verð á þorskalýsi. Að vísu miðaði ég við, að till. mín um frílistann svo kallaða yrði samþ. Hún var nú að vísu felld, en ég vil samt leyfa mér að flytja þessa brtt:, því að ég tel það vera heilbrigðara að fara þá leið, ef þörf er á uppbótum, heldur en að ráðstafa gjaldeyrinum á þann hátt, sem gert var með frílistanum í fyrra. Ég vil endurtaka, að ég tel mjög óheilbrigt, að hæstv. ríkisstj. ákveði visst álag á gjaldeyrinn án samþykkis Alþingis. En slíkt geri ég ráð fyrir, að verði ekki gert, ef till. mín verður samþ. Ég sé svo ekki ástæðu til að lengja umr. og fara fleiri orðum um þetta, en vil leyfa mér að lesa upp brtt. mína, sem koma á aftan við 1. gr. frv.: „Enn fremur er ríkisstj. heimilt að ábyrgjast fyrir hönd ríkissjóðs það, sem á kann að vanta, að söluverð lýsis tryggi bátaútveginum á sama tíma kr. 130 fyrir hvern lítra af lifur.“ Ég vil svo afhenda hæstv. forseta till. og vænti þess, að hann leiti afbrigða fyrir henni.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að flytja hér brtt. við 13. gr., þar sem ákveðið er, að ef ekki verður sett löggjöf, er leysi vandamál bátaútvegsins, þá framlengist fiskábyrgðin eftir 15. maí, þó ekki lengur en til ársloka, þ.e.a.s., að í staðinn fyrir „15. maí“ komi: ársloka. - Ég byggi þetta á því, að mjög óeðlilegt er að samþykkja fiskábyrgð nema sú ábyrgð nái til alls ársins, því að fiskveiðar eru stundaðar á Íslandi á mjög misjöfnum tíma árs. T.d. er í endaðan maí vertið að byrja á Norðurlandi og stendur fram eftir vorinu. Enn fremur eru á Norður-, Vestur- og Austurlandi fiskveiðar stundaðar mjög á haustin, eftir síldarvertíð, og allt fram undir áramót, sérstaklega nú hin seinni ár, eftir að síldveiðin fór að bregðast svo mjög. Ég tel mjög mikilvægt, að fiskábyrgðin nái einnig til þessa fólks, svo að það geti þannig unnið fyrir sér í heimahögum sínum, þar sem ekki er um aðra atvinnu að ræða en við fiskinn. Ég skal svo ekki hafa um þetta fleiri orð, en legg till. fram skriflega og vona, að hæstv. forseti leiti afbrigða fyrir henni.



Herra forseti. Eins og kunnugt er, hefur hv. d. að þessu gengið svo frá frv., að ríkisábyrgð er tekin, sem mun kosta ríkissjóð milli 40–50 millj. kr., ef svipaður afli verður nú og var í fyrra, án þess að hv. d. hafi tekið afstöðu til, hvernig standa á undir kostnaðinum af þessu. Nú vill hv. þm. V-Húnv. bæta enn á þennan bagga. Að vísu get ég nú ekki séð, hve mörgum milljónum það nemur, en þær eru ábyggilega þó nokkrar; samt sem áður gerði hv. þm. ekki tilraun til að benda á leiðir til að standa undir þeim bagga, sem lifrarábyrgðin mundi baka ríkissjóði. Það hefur mikið verið talað hér um óskir útvegsmanna að fá lýsið tekið á hinn svo nefnda frílista. Ég tel, að það hefði verið hægt og útgerðarmönnum miklu geðfelldara en það, sem þessi till. felur í sér. Auk þess hefði það verið ríkissjóði alveg að kostnaðarlausu. Ég hef nú sýnt fram á, bæði við 1. og 2. umr., að allt tal um misnotkun á þessum frílistagjaldeyri er á röngum hugmyndum byggt og blandað saman við allt annan gjaldeyri, sem ríkisstj. hefur ekki áhrif á. Hins vegar hef ég sýnt fram á, hvernig viðskiptan. hefur eftirlit með frílistagjaldeyrinum og hvernig af hálfu hæstv. fyrrv. viðskmrh. hafði verið lagður grundvöllur að ströngu eftirliti með honum. Sá gjaldeyrir getur því ekki verið skoðaður sem nein hneykslunarhella. Að þessu athuguðu væri því ekki óeðlilegt, að útvegsmenn fengju lifrina inn á frílistann, eins og fram kemur í nál. fjhn. Nú er rétt að víkja að því, sem hv. þm. V- Húnv. sagði, að sín till. væri, ef samþ. yrði, til að bæta hag útvegsmanna. Það getur verið rétt svo langt sem það nær og ef hægt væri að framkvæma hana, en ég hef áður sýnt fram á, að hún er byggð í lausu lofti og óvíst, hvort hægt er að standa undir henni. En það er hægt að veita útvegsmönnum úrlausn í þessu efni með því að láta lýsið falla á frílista, og kostar það ríkissjóð aukalega ekki neitt. Ég hygg því, að réttara væri fyrir hv. þm. V-Húnv. og aðra hv. þdm. að fallast á sanngjarna kröfu útvegsmanna í þessu efni, en auðvitað er það á valdi hv. þd. að ákveða það, og skal ég ekki frekar blanda mér í það mál, þar sem ég á ekki sæti í þessari hv. deild. Um brtt. hv. þm. Siglf. (ÁkJ) er það að segja, að hún stefnir mjög í sömu átt og brtt. frá hv. 2. þm. Reykv. (EOI). Og þar sem komið hefur í ljós í hv. d., að ekki er vilji fyrir því að láta ábyrgðina ná lengra en til miðs maí, þá virðist hún að ófyrirsynju fram komin. Ég get og bent á, eins og ég tók fram við 2. umr., að það er langt frá því hugmynd þeirra, er sömdu frv., að láta ábyrgðina stöðvast um miðjan maí, ef aðrar ráðstafanir hefðu ekki verið gerðar fyrir þann tíma, og þetta þýðir, að mér finnst skylda hvíla á hverjum þeim hv. þm., sem nú stendur að samþykkt frv., að sjá farborða útvegi landsmanna, svo fremi að aðrar varanlegar ráðstafanir verða ekki gerðar.



Herra forseti. Það fór svo við 2. umr. þessa máls, að brtt. sú, sem ég var meðflm. að, um að tryggja bátaútveginum þetta lágmarksverð allt árið, svo framarlega sem ekki yrðu aðrar breyt. gerðar, eins og gert var ráð fyrir að hugsanlegt væri, var felld. Hins vegar var sett ákvæði inn í þetta frv. um ríkisábyrgð fyrir bátaútveginn, um að ábyrgjast kjötframleiðendum það, sem á kynni að vanta, svo að þeir fengju fyrir útflutt kjöt á tímabilinu 31. ág. 1949 til 1. sept. 1950 það verð, sem lagt er til grundvallar verðlagningu landbúnaðarvara. Það þykir sjálfsagt að slá því föstu á sama augnabliki, sem verið er í frv. um ríkisábyrgð á útflutningsvörum bátaútvegsins að fella það að tryggja bátaútveginn allt árið, að ábyrgjast kjötframleiðendum, svo framarlega sem þeir kynnu að finna upp á því að flytja út kjöt, það, sem kynni að vanta á, að þeir fengju tilskilið verð í innanlandsviðskiptum. Það er sagt, að ekkert kjöt verði flutt út, en verði gengið fellt um 50% í næsta mánuði, með samkomulagi Framsfl. og Sjálfstfl., og kjöt síðan skammtað hér á landi, væri þá ekki hugsanlegt, að einhverjir fyndu upp á því að flytja út kjöt? Ætli framsóknarmönnum gæti ekki dottið slíkt í hug? Ég hef minnzt á þetta meðfram til gamans, til að sýna samræmið, sem er við meðferð þessara mála hér í þessari hv. d. Ég álít það mjög miður farið, að þetta skuli hafa verið afgreitt á þennan hátt, og yfirleitt allt, sem fram hefur komið við 2. umr,. málsins. Ég hef í raun og veru frekar en áður ástæðu til að óttast, að hin nýja leið, sem lagt verður inn á í febrúarmánuði n.k., verði mjög stórkostleg gengislækkun, sem meðal annars mundi hafa þær afleiðingar, ef um 30 til 50% gengislækkun yrði að ræða, að það minnkaði raunverulega kauptryggingu sjómanna, svo að maður tali ekki um kaup launþega í landi. Þegar verið er að tala um að tryggja útveginn og tryggja það, að menn fáist á skipin og að sjómenn og útgerðarmenn geti haldið skipum sínum úti allan tímann, þá er alveg fráleitt að afgreiða þessi mál svona. Ég gat þess við 2. umr. málsins, að ég mundi íhuga það, hvort ég ætti að koma með einhverjar till. um, að útgerðin yrði á einhvern hátt tryggð, hvað það snertir að geta fengið lán út á þessa ríkisábyrgð. Því var lýst yfir við 2. umr. málsins, að svo framarlega sem 14. gr. frv. yrði felld, þá yrði hætta á, að t.d. Landsbankinn liti öðruvísi á þetta mál. Við vitum, að bankastjórarnir gera ekki allt of mikið með ríkisábyrgð, og það hefði verið gott að fá upplýst, hvernig nú yrði litið á þetta af þeim, hvort útgerðinni verður lánað eins og hún þarf og hvort haldið yrði áfram að lána, jafnvel þó að hraðfrystihúsin gætu framleitt 27 þús. tonn af freðfiski, eins og reiknað er með nú. Ef bankarnir lána ekki út á slíkt magn, þá er aðeins um tvennt að ræða, annaðhvort að skylda þá til að lána eins og með þarf eða að gefa útflutninginn frjálsan og gjaldeyrinn fyrir hann, þegar ekki fengist lengur lán út á það, sem framleitt væri. Ekkert af þessu hefur fengizt rætt hér og ég sé ekki ástæðu til að koma með till., meðan allt útlit er fyrir það, að enginn möguleiki sé til þess að fá þingmeirihl. í Nd. til að afgreiða málið þannig, að séð sé fyrir fjárhagslegum grundvelli um leið og fiskábyrgðin er samþykkt. Ríkisstj. fæst ekki sjálf til að ræða efnahagslegan grundvöll fyrir allri þessari flskábyrgð, markaðsmálin. Sé það að fara út í kviksyndi að afgreiða málið án tekjuöflunar, þá er það að stofna öllum þjóðarbúskapnum í gjaldþrot að afgreiða þetta mál án þess að hafa meira fyrir sér en nú er viðvíkjandi markaðsmálum okkar. En ég veit, að þetta er talað fyrir daufum eyrum, og læt ég því útrætt um málið almennt. Það fór svo, að till. hv. þm. V-Húnv. viðvíkjandi lýsinu var felld með jöfnum atkv. Ég hefði viljað fá ákvæði inn í þetta frv. um frjálsan gjaldeyri fyrir þessa svokölluðu frílistavöru, en einmitt á þann hátt, að útgerðarmenn fengju þennan gjaldeyri til mjög frjálsrar ráðstöfunar, og ég álít, að það hefði átt að taka lýsið þar með. Satt að segja treysti ég hinum einstöku útgerðarmönnum og þeirra samtökum til að fá betra verð fyrir hvaða vöru sem er - engin undanskilin - heldur en núverandi einokun. Ég treysti þeim, sem eiga sína hagsmuni undir því að koma ár sinni vel fyrir borð, að ná í betri markaði og betra verð fyrir framleiðslu sína, en núverandi ríkiseinokun hefur tekizt. Ég álít þess vegna, að á meðan ekki fæst stj., sem vinnur samvizkusamlega að því að skapa nýja markaði fyrir framleiðslu okkar, þá eigi að gefa þessa verzlun sem mest frjálsa. Því miður var þessi till. felld við 2. umr., en þá verður að freista þess, hvort ekki er hægt að koma einhverju í þessa átt inn í frv. í Ed., og fengi maður það þá aftur til umr. hér. Hins vegar er ég þeirrar skoðunar, að lýsið, á hvern hátt sem það yrði, verði að fylgja þeim vörum, sem útgerðin fær frjálsan gjaldeyri fyrir, en annars væri rétt, eins og lagt hefur verið til, að ríkið tæki einnig ábyrgð á lýsisverðinu. Hins vegar mundi það auka nokkuð útgjöld ríkisins í þessu efni. Ég skal vekja athygli á því, að það verð, sem reiknað er með fyrir þorskalýsi, eftir því sem gefið er upp í fjhn., er 84 £ fyrir tonnið, og sama verði er nú reiknað með fyrir síldarlýsi. Þetta þýðir það, að hætt er að reikna með íslenzka þorskalýsinu sem vítamínvöru, sem framleidd er og seld vegna vítamínsmagns og meðalagildis, heldur er farið að selja það sem iðnaðarlýsi. Ég er sannarlega efins um þær ráðstafanir, sem liggja til grundvallar fyrir slíku, og þess vegna vantrúaður á, að ekki sé mögulegt að skapa betri og öruggari markaði fyrir þetta. En vert er að vekja athygli á þessu. Þessi vara er ein af þeim fáu, sem markaður er fyrir í Bandaríkjunum, og þetta er útreiðin, sem við fáum á þeim markaði. Sú reynsla, sem við höfum á möguleikunum þar með þá vöru, sem við höfum sérstaklega getað selt og er ein af okkar öruggustu dollaravörum. Að síðustu vildi ég leyfa mér að flytja eina litla till. í sambandi við 14. gr. Það er gengið út frá því að fella niður f-lið 30. gr. l. nr. 100 frá 1948. Þetta mál var nokkuð rætt hér fyrir jólin, og komu þá brtt. frá mér og fleirum við þessa 30. gr., um ;að fella niður viðbótargjöld, sem greinir frá í d-lið og e-lið, þ.e.a.s. viðbótargjöld fyrir innflutningsleyfum af bifreiðavarahlutum og bifreiðavélum, hjólbörðum og slöngum. Þar sem ég veit, að það er mjög mikil þörf á, að þessi aukagjöld verði felld niður, en þau koma sérstaklega hart niður á vörubifreiðastjórum, sem nú búa við mikið atvinnuleysi, þá tel ég sanngjarnt, að það verði gert. Vil ég því leyfa. mér að leggja fram till. um, að niðurlag gr. hljóði svo, að á eftir orðunum „að undanteknum“ komi: d-, e- og f-liðum 30. gr. l. - Þessi brtt. er skrifleg og of seint fram komin, og vil ég leyfa mér að biðja hæstv. forseta að leita afbrigða fyrir henni.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Reykv. flutti hér smágamanþátt um kjöt, í tilefni af þeirri till., sem ég og hv. þm. Snæf. fluttum hér og var samþ. Sá galli var á, að þetta var byggt á misskilningi, og ég geri ráð fyrir, að ef hv. 2. þm. Reykv. hefði hugsað nánar um málið, þá hefði hann komizt að þeirri niðurstöðu, að það er ekki óeðlilegt, að till. akkar sé svona orðuð, vegna þess að þetta snertir eingöngu vöru, sem þegar er búið að framleiða og er komin á markaðinn, þ.e.a.s. kjötið frá síðasta hausti. Það veit hv. 2. þm. Reykv. sjálfsagt jafnvel og ég, að sá er háttur hér á landi, að sauðfé er slátrað að haustinu en ekki á vetrarvertíð, og því gildir annað um þessa vöru en fisk, sem dreginn er úr sjó hér við Faxaflóa og annars staðar. Nú er það þannig, að bátaútvegurinn naut ríkisábyrgðar allt árið 1949, og er þá ekki óeðlilegt, að það sama gildi um það kjöt, sem kom á markaðinn á því ári. Annars eru, eins og áður er tekið fram, litlar eða jafnvel engar líkur fyrir því, að til ábyrgðarinnar þurfi að gripa, en við töldum það rétt, flm., úr því að þetta var í l. síðasta árs, að tilsvarandi ákvæði væri sett inn nú, þó að það yrði ekki til þess að baka ríkissjóði nein aukaútgjöld. Út af því, sem hæstv. atvmrh. sagði um mína till. um verðábyrgð á lýsi, og þegar hann gat þess, að þetta mundi vera annað en það, sem útgerðarmenn óskuðu eftir í þessu efni, þá er mér víst óhætt að fullyrða, að meðal þeirra eru skiptar skoðanir um þetta, því að þeir útgerðarmenn munu vera til, sem telja það öruggara, að þeir njóti þessarar verðuppbótar, ef til hennar kemur, ef það er framkvæmt á þann hátt, sem lagt er til í minni till., heldur en ef frílistaaðferðin er viðhöfð, og vilja þeir þess vegna og hafa óskað eftir, að sett væri inn í frv. slíkt ákvæði um verðtryggingu á lýsi. En um þetta eru sem sagt skiptar skoðanir, og ég tel þessa aðferð eina koma til greina, en hitt vera alveg óviðunandi fyrirkomulag, að ríkisstj. geti, hvað snertir þessar vörur eða aðrar, lagt á tolla eða sérstaka álagningu eða breytt gengi gjaldeyris, sem fyrir þær fæst, án þess að Alþ. hafi nokkuð um það að segja.



Herra forseti. Aðeins örfá orð í sambandi við till. hv. þm. V-Húnv. um að setja ákvæði um lýsi í 1. gr. frv. þess, sem hér var til 2. umr. áðan. Mér er lítt skiljanlegt ofurkapp það, sem hv. þm. V-Húnv. leggur á það að fá þennan frílista úr sögunni. Ég held, að það sé ekki rétt athugað hjá honum, að það finnist nokkur útgerðarmaður, sem sé andvígur þeirri aðferð, sem hefur verið höfð í tvö ár í sambandi við þennan frílista, öðru nær. Útgerðarmenn halda mjög fast á þessum rétti sínum og sjá enga ástæðu til þess, að þessi virðulega stofnun skerði rétt þann, sem þeir hafa haft hvað þetta snertir undanfarið. Þetta er þeim mun einkennilegra, þar sem þessi frílistaaðferð hefur verið höfð tvö undanfarin ár og engin rödd komið hér fram á Alþ. um að hafa aðra skipan á þessum málum. Sömuleiðis var fyrir nærri tveim árum höfð mjög lík skipan á sölu einnar tegundar landbúnaðarvöru, gærum til Finnlands. Þær voru í raun og veru verðuppbættar á þann hátt, sem hefur verið hafður í sambandi við frílistavörurnar. Það hlýtur að liggja eitthvað annað á bak við hér, en hagsmunir okkar útgerðarmanna, sem við teljum, að sé bezt borgið með því að hafa frílistann áfram. Það má í þessu sambandi benda á, að enn geta þeir tímar komið, að erfitt verði með sölu á ýmsum afurðum sjávarútvegsins. Margar þær vörutegundir, sem eru á frílista, voru lítt seljanlegar og sumar hverjar ekki hirtar, en þessi frílisti er upphaflega til orðinn einmitt til þess, að þessum vörum yrði ekki kastað. Þær voru svo teknar á lista, og útgerðarmenn fengu fyrir þær hinn svonefnda frjálsa gjaldeyri. Það er hið mesta ranghermi að tala um frjálsan gjaldeyri í þessu sambandi, því að eins og allir vita, er þessi innflutningur alveg háður innflutningsyfirvöldunum. Þau úrskurða, hvaða vöruflokka skuli flytja inn fyrir gjaldeyrinn. Það er aðeins þetta: Í sambandi við frílistann hafa útgerðarmenn fengið nokkra verðuppbót eða fengið að leggja - þó með samþykki verðlagsyfirvaldanna - óeðlilega háan ágóða á þessa vöruflokka. - Þá vil ég taka það fram, að það er að sumu leyti ekki rétt hjá hv. þm. V-Húnv., þegar hann hélt því fram við 2. umr. málsins, að frílistinn hefði leitt til óheilbrigðra verzlunarhátta og ekki heyrt undir innflutningsyfirvöldin. Ég vil halda því fram, að hvort tveggja sé rangt hjá hv. þm. Frílistinn hefur heyrt undir innflutningsyfirvöldin, og það er fyrst nú í þessari hv. d., sem ég hef heyrt, að fólk hafi kvartað undan óeðlilegum verzlunarleiðum í sambandi við frílistavörurnar. Ég vildi aðeins láta hv. þm. heyra álit mitt, einmitt sem útgerðarmanns, sem á að vera mjög vel kunnugur því, hver hugur útgerðarmanna er í þessu máli, en hann er allt annar en hv. þm. V-Húnv. hefur viljað túlka hér.



Herra forseti. Þetta mál er þannig vaxið, að það er hægt að tala lengi um það. Ég ætla ekki að hefja hér deilur við hv. þm. Snæf. um þetta mál. Hann sagði það ekki vera rétt hjá mér, að einhverjir útgerðarmenn kysu heldur verðuppbótina en frílistafyrirkomulagið hvað lýsið snertir. Ég held því fram, eins og ég hef áður gert, að um þetta séu skiptar skoðanir. Mér er kunnugt um það. Ég fer ekki að þylja upp nöfn hér, tel það ekki eiga við, en get fullvissað hv. þm. um, að þetta er rétt, að útgerðarmenn álíta sumir, að það sé öruggara fyrir þá að njóta verðuppbótar, ef sú leið er farin, heldur en álagningar á gjaldeyrinn, ef sú aðferðin er höfð. - Hv. þm. Snæf. sagði, að þarna hefði ekki verið um frjálsan gjaldeyri að ræða, því að gjaldeyrisyfirvöldin hefðu ráðstafað þessum gjaldeyri eins og öðrum, það hefði aðeins verið leyfð álagning. Ég vil benda honum á, að það var einmitt í minni till. að leyfa álagningu á vissar vörutegundir, og þetta álag skyldi renna til framleiðenda. Þá sé ég ekki annað, en að hann hefði getað greitt minni till. atkv., ef bara er um þetta spursmál að ræða, álagninguna.

Ég vil hafa frílista

. - Hv. þm. Snæf. sagði, að ég hefði sagt við 2. umr. málsins, að þetta fyrirkomulag hefði leitt til óheilbrigðra verzlunarhátta. Ég held, að það sé ekki of sterkt að orði komizt, en ekki voru í minni ræðu neinar ásakanir á útgerðarmenn í því sambandi. Hitt er alkunnugt, að mikil brögð eru að því, að ýmsar vörutegundir hafa verið seldar háu verði, og hefur sú skýring verið gefin, að þetta væru gotuvörur o.s.frv. Það er ástæða til að ætla, að í ýmsum tilfellum hafi vörur, sem ekki voru keyptar fyrir þennan gjaldeyri, verið seldar hærra verði en rétt var, í blóra við þetta ákvæði. Svo er því dreift út, að þetta sé útgerðarmönnum að kenna, þeir hafi þessi fríðindi og fyrir þær sakir séu, ýmsar vörur óeðlilega dýrar, þó að þeir eigi enga sök á því, og sízt er það útvegsmönnum til hagsbóta, að sú skoðun skapist, að óeðlilega hátt verð sé þannig til komið, að þeir njóti sérstakra fríðinda. Ég held því, að það hafi ekki verið of fast að orði kveðið hjá mér, að þetta ætti einhvern þátt í óheilbrigðum verzlunarháttum, en ég var ekki með neinar ásakanir til útvegsmanna í því sambandi.



Herra forseti. Ég vildi aðeins svara nokkrum orðum framítaki forseta sameinaðs þings, þar sem hann segir, að ég óski eftir frílistanum áfram til að geta svindlað á honum. Þetta eru ósæmileg orð frá hendi hæstv. forseta sameinaðs þings, að slengja því fram, að ég óski eftir frílistanum til þess að ég og aðrir útvegsmenn geti svindlað á honum. En þetta framítak hv. þm. sýnir einnig hug hans til útvegsmanna, að þeim sé ekki trúandi til annars, en svindla á frílistanum. Ég tel þessi ummæli mjög óviðeigandi í garð okkar útvegsmanna.



Herra forseti. Út af ummælum hv. þm. Snæf., kaupmannsins úr Stykkishólmi, vil ég segja það, að þau ummæli sönnuðu það, sem oft vill verða, að sannleikanum verður hver sárreiðastur.



Hver var ástæðan til þess, að hv. 1. þm. Skagf. þurfti að reiðast? Hví þurfti hv. þm. að slengja slíkum aðdróttunum að stærstu atvinnustétt þessa lands?



Það hefur verið borin hér fram brtt. við 14. gr., um, að tiltekin lagaheimild skuli gilda til 1. marz, að undanteknum f-lið dýrtíðarlaganna. Nú hefur verið gerð sú brtt. við þetta, að þessi undantekning skuli einnig ná til d- og e- liðar. Mér hefði sýnzt, þó að ég hafi ekki borið fram brtt. um þetta fyrr, að úr því að verið er að framlengja þessa tekjustofna til 1. marz, þá væri réttast að framlengja ákvæðin eins og þau eru nú, þannig að mér sýnist ekki ástæða til þess að samþykkja þessa brtt., sem hv. 2. þm. Reykv. hefur borið fram, og ekki heldur að samþ. ákvæðin, sem nú eru í frv. um að undanskilja f-lið. Mér finnst sem sagt eðlilegt, úr því að þetta er framlengt um stuttan tíma, að það sé framlengt óbreytt. Þess vegna hef ég leyft mér að bera fram skriflega brtt. um umorðun á 14. gr., að hún orðist svo: „Til að standa straum af greiðslum vegna ábyrgðar ríkissjóðs, er frv. þetta gerir ráð fyrir, til 1. marz 1950, skulu ákvæði III. kafla laga nr. 100 1948, um dýrtíðarráðstafanir vegna atvinnuveganna, gilda til 1. marz 1950.“ Aðalbreyt. í þessu er sú, að undantekningin í f-lið 30. gr. er felld niður, og mundi ég þá, ef þetta yrði samþ., fella mig við það, að ákvæðið væri framlengt óbreytt. En fáist ekki þessi breyt. samþ., vildi ég áskilja mér rétt til þess að taka til athugunar þær brtt., sem bornar hafa verið fram. Vil ég leyfa mér að afhenda hæstv. forseta þessa skriflegu brtt.



Þar sem bæði er búið að stytta gildi þess kafla, sem hér um ræðir, til 1. marz, og þar sem enn fremur kom fram í grg. frá ríkisstj., að hún teldi nauðsynlegt, að sumir af þeim tekjuliðum, sem í kaflanum felast, yrðu felldir úr gildi bráðlega, þá mun ég nú greiða atkv. á móti þessari till., enda þótt ég hafi áður flutt till. sama efnis.



Mér hefur skilizt, að ríkissjóði muni ekki veita af að framlengja sem mest þessa gjaldstofna óskerta um einn mánuð, og þar sem fyrirheit er gefið um það að reyna að koma þessum málum á nýjan grundvöll, þá sé ég ekki nauðsyn á því að fara nú að gerbreyta þessum sköttum fyrir einn mánuð og segi þess vegna nei.



Ég hefði talið eðlilegast að framlengja þennan kafla dýrtíðarl. óbreyttan. En þar sem hv. þd. hefur nú farið að grauta í þessum kafla og tekið úr honum liði, sem að mínum dómi eru ekkert rétthærri en aðrir, þá sé ég mér ekki annað fært en að segja já við þeirri till., sem hér liggur fyrir.



Ég tek ekki þátt í þessum leik, sem hér er að gerast, og sit því hjá.