Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. meiri hl. (Oddur Ólafsson) : Herra forseti. Allshn. Ed. hefur haft til umfjöllunar frv. til l. um bann við fjárhagslegum stuðningi erlendra aðila við íslenska stjórnmálaflokka. N. fjallaði nm frv. á allmörgum fundum. Hún bauð til sín fulltrúum stjórnmálaflokka til þess að ræða málið. Aðeins fulltrúi Alþfl. mætti á fundinum. N. varð ekki sammála um afgreiðslu málsins. Meiri hl. leggur til, að frv. verði samþykkt með þeirri breytingu, sem hún flytur á sérstöku þskj., að 5. gr. hljóði þannig: „Brot gegn lögum þessum varða sektum allt að 10 millj. kr.“ Aðrir nm., Jón G. Sólnes og Bragi Sigurjónsson, skila séráliti.

Frsm. 1. minni hl. (Jón G. Sólnes) : Herra forseti. N. sú, sem hafði þetta frv., sem hér er til umr., til umfjöllunar, varð ekki sammála um afgreiðslu þess. Meiri hl. vildi samþykkja frv. með breytingu, en ég vil láta þetta frv. bíða betri tíma. Herra forseti. Ég vil lýsa því yfir, að ég er sammála þeirri stefnu sem mörkuð er í þessu frv., að nauðsynlegt sé að setja hömlur við streymi erlends fjármagns til íslenskra stjórnmálaflokka. Okkur ber að hafa vakandi auga á því, að aðstoðar- og stuðningsaðilum erlendis, sem kynnu að vera, verði ekki leyft að veita aðstoð eða stuðning pólitískum flokkum á þann veg, að þannig megi skoðast að hlutaðeigandi flokkar verði orðnir svo háðir og bundnir að það marki afstöðu þeirra í starfsemi flokkanna á íslenskum þjóðmálagrundvelli. Hins vegar er það sitthvað að banna slíka hluti og skilgreina nákvæmlega hvað við er átt og þá einnig um leið að svo tryggilega sé frá slíkum ákvæðum gengið, að þau valdboð, sem hið háa Alþ. setur um þetta efni, séu ekki brotin. Nú er það svo, að að mínu áliti er þetta ákaflega teygjanlegt hugtak: „fjárhagslegur stuðningur“. Slíkur stuðningur getur verið á margvíslegan hátt, og birst með margvíslegu móti. Og um það höfum við dæmi, að tíðkast hefur hjá okkur slíkur stuðningur, sem má kannske heimfæra undir stuðning við stjórnmálaflokka, annar en bein fjárframlög. Það hefur verið rætt um auglýsingatekjur, það hefur verið rætt um ýmis menningarsamtök og ýmisleg samskipti milli erlendra aðila sem eru á einn eða annan veg bundin - við skulum kalla það félagslegum, skoðanalegum eða hugsanalegum tengslum. Með þessum samskiptum getur vel skapast leið til þess að hafa áhrif og skapast uppspretta að fjárhagslegum stuðningi. Menningarsambönd og samtök hafa ráð á heimsfrægum rándýrum skemmtikröftum, fá þá endurgjaldslaust og geta selt aðgangseyri á slíkar samkomur sem gætu verið eftirsóttar og getur falist í því fjárhagslegur stuðningur. Ég skal nú - herra forseti - reyna að stytta mál mitt í umr. um þetta mál. En vissulega gefur þetta frv., sem hér liggur fyrir til afgreiðslu. tilefni til margvíslegra hugleiðinga. í sambandi við þá stefnu sem mörkuð er með frv. Ég vil þó leyfa mér í sambandi við þetta frv. að benda á, að mér líkar ekki grg. sem fylgir þessu frv., því að það er eins og verið sé að gefa eitthvað í skyn og beina spjótum að einum ákveðnum stjórnmálaflokki. Með leyfi forseta, langar mig til að lesa upp svolítið úr grg.: „Orsök þess, að flm. flytja nú þetta sérstaka frv. sem varðar einn þátt málsins, er hins vegar sú, að upp komst nú í vetur og liggur fyrir játning eins stjórnmálaflokks, Alþfl., að hann hafi leitað fjárframlaga erlendis frá og fái nú þaðan peninga til þess að kosta útgáfu blaðs síns og standa straum af annarri stjórnmálastarfsemi á landi hér.“ Það getur verið að það markist af stuttri þingsetu minni og því ekki nægilegri reynslu í meðferð mála hér á hinu háa Alþ., en ég verð að segja að mér finnst persónulega að hér sé of harkalega að orði komist.  Þegar þessi flokkur var á sínum tíma stofnaður, var hann um leið líka brjóstvörn verkalýðssamtakanna í þessu landi. Það hefur ekki þótt neitt athugavert við það, að verkalýðsfélög, ef þeim hefur legið á, leituðu og sæktust ettir stuðningi frá erlendum samstarfsfélögum. Ég veit ekki hvernig ákvæði eru um samstarf þessara flokka sem mynda að mér skils alþjóðasamband, a. m. k. mjög náið samband hér á Norðurlöndum. Getur vel verið að þar séu einhver ákvæði um gagnkvæman fjárhagslegan stuðning. Og ef það er lífsskoðun, að sú stjórnmálastefna, sem þessi flokkur hefur fram að bera sé um leið stefna sem á að sameina margar þjóðir, þá veit ég ekki hvort það stríðir nokkuð á móti réttlætiskennd að þeir styðji hver annan fjárhagslega ef svo ber undir. Við Íslendingar höfum verið ákaflega umburðarlyndir, t. a. m. í trúmálum - fjarskalega umburðarlyndir. Við höfum leyft öllum mögulegum trúarsöfnuðum að starfa hér og halda vakningarsamkomur. Við vitum að margir af þessum flækingssöfnuðum hafa meira og minna verið bornir uppi af erlendu fé. Með þessari þjóð eru tveir flokkar sem eru sérstaks eðlis, þ. e. Alþfl. og Alþb. Þeir hafa báðir sótt frumskoðanir sínar til erlendra sjónarmiða, eru báðir ákaflega tengdir erlendum sjónarmiðum og tengsl þeirra eru ákaflega náin. Mér finnst því að það geti ekki verið fjarri rökréttri hugsun, að þar geti einnig verið um einhver fjármálatengsl að ræða. Oft og mörgum sinnum hefur maður séð veiluna miklu: Öreigar allra landa sameinist. Með þessu frv. er lagt bann við fjárhagslegum stuðningi erlendra aðila. Hér í okkar litla þjóðfélagi hafa margsinnis farið fram ýmiss konar safnanir til styrktar erlendu fólki. Það hefur oftast verið eitthvað í sambandi við mannúðarlegar ráðstafanir, herferð gegn hungri. Stundum höfum við stutt heiðingjatrúboð. En ég segi fyrir mitt leyti, að þegar ég fer að kafa alveg til botns í þessi mál, þá er mér mjög til efs með til að mynda margar síðustu stórsafnanir, er fé hefur verið sent til vanþróaðra landa, hvort nokkurn tíma hafi nokkur hungruð sál fengið málsverð fyrir það fé. Hafa þessir peningar ekki lent beint í vasa harðstjóra sem ráða þar ríkjum? Ég hef ekki nokkra minnstu tryggingu fyrir því, að við höfum ekki óbeinlínis verið að veita stjórnmálalegt lið. Fyrir nokkru var tilnefnd mþn. sem var falið það hlutverk að undirbúa frv. til I. um réttindi og skyldur stjórnmálaflokka. Og ég verð að segja það, að að mínu viti kynni ég miklu betur við að slík nefnd tæki það málefni, sem hér er til afgreiðslu samkv. þessu frv., til athugunar ásamt öðru. Að því er snertir þær upplýsingar, sem felast í grg., að Alþfl. hafi fengið einhvern fjárstyrk vegna blaðaútgáfu sinnar, þá sé ég ekki að það sé slík hætta á ferðinni um erlend afskipti af íslenskum þjóðmálum að það út af fyrir sig geti ekki beðið þangað til við tökum þessi mál til varanlegra úrbóta og afgreiðslu hér á Alþ., sem ég efast ekki um að er verðugt verkefni og nauðsynlegt. Ég styð heils hugar, að reynt verði að finna lausn á því. Hins vegar álít ég að það þurfi að gefa miklu meiri gaum þessu atriði um fjárhagslegan stuðning, því að hann getur verið margvíslegs eðlis. Og það gæti verið ákaflega slæmt, og ég vil nærri því segja verr farið en heima setið, ef við færum að flaustra af einhverri lagasetningu þessu máli viðvíkjandi sem við værum nærri því vissir um að væri illframkvæmanleg og mundi verða lítið annað en bókstafurinn einn. Ég hef því leyft mér, herra forseti, að leggja til að málið verði afgreitt með svo hljóðandi rökstuddri dagskrá: „Starfandi er 7 manna mþn. til að undirbúa frv. til laga um réttindi og skyldur stjórnmálaflokka. N. hefur verið falið að hraða störfum. Ed. telur að ekki sé óeðlilegt, að um bann gegn fjárhagslegum stuðningi erlendra aðila við íslenska stjórnmálaflokka og ýmis félög, stofnanir og samtök á þeirra vegum, hverju nafni sem nefnast, verði fjallað af fyrrgreindri mþn., og telur d. því ekki ástæðu til þess að samþykkja nú frv., sem að mjög takmörkuðu leyti kveður á um þau málefni sem snerta starfsemi stjórnmálaflokka almennt, og tekur því fyrir næsta mál á dagskrá.“

Frsm. 2. minni hl. (Bragi Sigurjónsson) : Herra forseti. Ef maður athugar þetta mál, sem hér er til umr., með snöggum hætti, þá finnst mörgum ugglaust einhlítt að banna stjórnmálaflokkum að taka við fjárstuðningi erlendis frá, slíkt kunni að geta leitt til óeðlilegrar fylgispektar við hugsanlega hagsmuni fjárveitandans og e. t. v. hafa áhrif á skoðanamyndun meðal ýmissa í landinu. En þegar við hugleiðum málið nánar koma ýmsar spurningar upp í hugann: Er hægt að framfylgja slíku banni svo að til hlítar sé? Hver á að fylgjast með þessu og hvernig? Hvar á að draga mörk? Á að binda þetta bann eingöngu við stjórnmálaflokka eða á að binda það líka við önnur samtök meira og minna pólitísk, þótt þau séu kannske ekki bundin við einn einstakan flokk, heldur jafnvel fleiri flokka? Og þá vaknar spurningin: Er þá ekki enn þá hættulegra þegar fjármagn er veitt til fleiri en eins flokks - við skulum segja tveggja eða þriggja - til að reyna að hafa áhrif innan þeirra vébanda? Mér dettur t. d. í hug í þessu sambandi til umhugsunar fyrir suma flm. þessa frv.: Hvernig líta þeir á starfsemi Varðbergs? Vitað er, eða a. m. k. haldið, að veitt sé töluvert fjármagn til þeirrar starfsemi hér í landi, a. m. k. til ókeypis utanferða fyrir ýmsa sem telja sig þar innan dyra. Á að banna verkalýðsfélögunum hér á landi, sem óneitanlega eru meira og minna pólitískt skoðanamyndandi félög í þjóðfélaginu, að taka við fjármagni erlendis frá til starfsemi sinnar? Á að banna menningarsamtök, sem svo kalla sig og eru það að vissu marki, a. m. k. friðar- og menningarsamtök kvenna eða MÍR? Það er vitað, að t. d. á vegum MÍR koma hingað til lands afbragðs skemmtikraftar. En þeir eru ekki kostaðir af okkur. Þeir eru kostaðir af öðru ríki hingað til lands. Ég held að við förum ekkert í grafgötur með það, sem hér sitjum, að það er ekki eingöngu verið að kynna okkur ágæta menningarstarfsemi, það er líka með lagni verið að reyna að hafa áhrif á skoðanamyndun í landinu. Á að banna að menn fari utan á við skulum segja vikur eins og Eystrasaltsvikuna, eða á að banna okkur að þiggja boð stórveldanna, sem við skulum ekkert leyna okkur að eru að einhverju leyti tilraunir til þess að hafa áhrif á skoðanir okkar? Ég er ekki sá bannmaður, að mér finnist þetta rétt. Ég treysti því, að menn, sem eru það sem við köllum hugsandi menn, vegi og meti það, sem að þeim er rétt, og það sé ekki ýkjamikil hætta á að svona framlög hafi hættuleg áhrif á skoðanamyndun í landinu. Ef einhver vildi halda því fram, að Alþýðublaðið hafi fengið einu sinni, tvisvar eða kannske þrisvar ókeypis pappír frá Norðurlöndum til þess að hjálpa til við útgáfu blaðsins, þá held ég að margur hljóti að spyrja sig: Hefur það verið áberandi, að Alþfl. hafi meira verið vilhallur undir það sem við gætum kallað hagsmuni Norðmanna, Svía eða Dana hér á landi heldur en menn úr öðrum flokkum? Mér þætti gaman, ef hér væru einhverjir inni sem gætu á það bent, en persónulega er mér ekki kunnugt um það. Ég held líka að ef við viljum nú skoða málin vel niður í kjölinn, þá sé ekkert síður hætta á að framlög frá þrýstihópum innanlands séu líkleg og kannske hættulegri til þess að hafa áhrif á gerðir manna og skoðanir, þegar að ýmsum ákvörðunum kemur í landsmálum. Haldið þið t. d„ að það sé vegna nákvæmrar skoðanasamstöðu, sem það er, held ég mjög sjaldgæft að Framsfl. gangi á nokkurn hátt á móti hagsmunum kaupfélaga eða SÍS hér á landi? Og allir vita, hvort sem þeir vilja viðurkenna. það eða ekki, að hlöð Framsfl. eru studd af geysilegu auglýsingaflóði frá kaupfélögum hér í landi og SÍS. Eða haldið þið, að það séu ekki nokkrar líkur til þess, að Sjálfstfl. miði afstöðu sína í ýmsum málum út frá því, að blöð þeirra lífa og hrærast á auglýsingatekjum frá vissum stéttum og vissum stórfyrirtækjum hér í lamdi? Hvort sem menn trúa því eða trúa því ekki, þá held ég að langsamlega mestur hluti þjóðarinnar viti að eftir vissum neðanjarðarleiðum hafa komið og koma enn fjármunir inn í landið til eflingar Alþb. Og ég er ekki svo þröngsýnn, að mér finnist það hafa verið nokkur sérstök goðgá. Ég held, að það hafi verið gott fyrir þessa þjóð að fá þennan flokk inn í hið pólitíska líf hér í landinu, og ég held, að lýðræðishugsunin hér á Íslandi sé það öflug, að við þurfum ekkert að vera hræddir við það, þó að þeir séu eitthvað studdir af þessu fjármagni. Þetta þykir kannske einkennileg ræða í mínum munni af því að ég sé andstæðingur Alþb, að ýmsu leyti, - ég er það ekki að öllu leyti, - en þetta er mín skoðun, að það hafi ekkert gert til þó þeir hafi fengið eitthvert fjármagn utan úr hinni háu og fögru Rússíá. Og ég er algerlega á móti því, að við verðum svo þröngsýnir, að við þorum ekki að þiggja boð frá erlendum þjóðum, þó að það sé að öllu leyti fyrir okkur greitt, því að við þurfum að kynnast erlendum þjóðum og höfum kannske ekki allir tök á því á annan hátt betri en þennan. Persónulega get ég lýst því yfir, að ég, hef þegið eða öllu heldur ég hef átt þess kost að fara bæði til Bandaríkjanna, Kína og Rússlands í svona boðum, sem ég efa ekki að hafa kostað boðendur stórfé, - þetta hafa verið allstórar sendinefndir, - en ég vildi ekki hafa misst af þeirri aukningu á þekkingu og þeirri lífsreynslu sem þessi boð hafa veitt mér. Þegar allt þetta er athugað og hugleitt, þá finnst mér að þeir, sem hafa flutt þetta frv., - ég er ekkert að draga í efa að þeir hafi gert það í góðum og grunduðum tilgangi, - hafi ekki hugsað málið nógu langt. Hvar á að setja mörkin, ef þetta er bannað á þennan hátt? Er þetta svo óskaplega hættulegt, ef við lítum í kringum okkur, hvernig þetta þjóðfélag hefur þróast og mótast? Mín skoðun er sú, að þetta hafi ekki verið hættulegt, og ég sé ekki nokkur merki þess enn, að það sé hættulegt. Þess vegna legg ég til í þessu nál., að það sé eðlilegt að málinu sé vísað til ríkisstj. í nánara sambandi við þá hugsanlegu rammalöggjöf sem eigi að setja um starfsemi stjórnmálaflokkanna.



Herra forseti. Ég vil sem 1. flm. þessa frv. þakka allshn. Ed. afgreiðslu þess. Ég fellst á brtt. frá meiri hl. allshn. um breytinguna á 5. gr., þar sem kveðið er á um viðurlög við brotum á lögunum. Að vísu er ég þeirrar skoðunar, að hér sé um að ræða svo alvarlegt og þýðingarmikið atriði, að ákvæði um refsingu við brotum á þessum lögum þurfti að vera býsna hörð, en ég set þessa breytingu ekki fyrir mig. Af framkvæmd laganna hef ég ekki ýkjameiri áhyggjur en af framkvæmd ýmissa annarra laga. En svo er nú um löggjöfina, að hún er gjarnan byggð upp á boðum og bönnum, og vegna ummæla hv. þm. Jóns G. Sólness hefði ég gjarnan viljað að hann tilgreindi mér ein lög eða svo, þar sem það væri tryggt til hlítar að valdboð frá hinu háa Alþ. yrði ekki brotið. Hann taldi þessu lagafrv. það til lasts, að ekki væri tryggt að valdboð frá hinu háa Alþ. í þessu tilfelli yrði ekki brotið. Ég vil, áður en ég vík nánar að ræðu hv. þm. Jóns G. Sólness, sem ég mun nú á eftir gera, víkja að ítarlegri og skynsamlegri ræðu hv, þm. Braga Sigurjónssonar um málið, þar sem hann vakti margar spurningar um það, með hvaða hætti við ættum að tryggja okkur gegn því, að erlendir fjármunir yrðu notaðir til áhrifa á íslenskt þjóðlíf yfirleitt, ekki bara í pólitíkinni, heldur einnig í íslensku menningarlífi, með hvaða hætti við gætum tryggt okkur að erlendir aðilar, sem þar vildu um hlutast, gætu ekki gert það í valdi peninga sinna. Margt af því, sem hv. þm. sagði um þessi atriði, er vissulega íhugunarvert. Ég hlýt að játa það, að á því örskamma tímabili sögunnar sem ég hef fylgst með prívat og persónulega og reynt að afla mér upplýsinga og trúrra heimilda, þá bendir t. d. ýmislegt til þess, að jafnvel í hinum hefðbundna gagnkvæma stuðningi, sem verkalýðsfélög viða um heim hafa veitt hvert öðru, hafi ekki allar fjárveitingar verið látnar í té af jafnfrómu hugarþeli. Ég minnist þess t. d., hvernig leyniþjónusta Bandaríkjanna notaði bandarísku verkalýðssamtökin til þess að koma peningum inn í Chile til að styrkja verkfall vörubilstjóra, sem háð var til þess að steypa sósíalískri ríkisstj. af stóli. Því er alls ekki hægt að neita, að það er vel hugsanlegt, að verkalýðssamtök í öðrum heimshluta kynnu að vilja fremja hagsmuni sinnar ríkisstj. með því að styðja verkföll, sem væru við það miðuð að steypa þjóðlegri íhaldsstjórn af stóli í einhverju landi. Þetta er meira en hugsanlegt. Öll þessi atriði þurfum við að hugleiða. Hv. þm. vék að því, með hvaða hætti innlendir stjórnmálamenn þiggja boð erlendis frá um að koma í kynnisferðir. Einnig þetta atriði er nokkuð sem við hljótum að taka til íhugunar. Æ sér gjöf til gjalda. Þm. Alþfl. fluttu fyrr á þessum vetri þáltill., sem ég vitnaði í þegar ég mælti fyrst fyrir þessu frv., þar sem lagt var til að ríkisstj. léti semja frv. sem bannaði opinberum starfsmönnum að þiggja meiri háttar gjafir eða meiri háttar boð. Nú í vetur kom það upp, að Alþfl., sem eins og hv. þm. Jón G. Sólnes tók fram að er á allra vitorði að er í alþjóðasamtökum sósíaldemókratískra flokka, hefði þegið 50 heimboð erlendis á kostnað bjóðenda sinna á árinu sem leið. Sjálfur hef ég eins og hv. þm. Bragi Sigurjónsson þegið heimboð til Bandaríkjanna, að vísu ekki sem stjórnmálamaður, heldur í tíð minni sem fréttamaður hjá Ríkisútvarpinu, og til Kína einnig sem starfsmaður hjá Ríkisútvarpinu, en að vísu aldrei til Sovétríkjanna, - ég minnist þess raunar ekki að mér hafi verið boðið þangað. En hér erum við að tala um allt önnur mál í raun og veru og að vissu leyti ekki náskyld því, sem er frv. þetta, sem hér liggur fyrir til umr., til laga um bann við fjárhagslegum stuðningi erlendra aðila við íslenska stjórnmálaflokka. Við erum að tala um dálítið öðruvísi mál. Í 1. gr. frv. segir: „Íslenskum stjórnmálaflokkum er óheimilt að taka við gjafafé eða öðrum fjárhagslegum stuðningi til starfsemi sinnar hérlendis frá erlendum aðilum.“ Í seinni greinum frv. er kveðið nánar á um þessi atriði. Í 2. gr. segir: „Lög þessi taka til stjórnmálaflokka og félagasamtaka þeirra, svo og til hvers konar stofnana, sem starfa á þeirra vegum, beint eða óbeint, þ. á m, blaða.“ Ég hirði ekki að lesa grg. að þessu sinni, en mun þó aðeins víkja að síðari mgr. hennar vegna ummæla hv. þm. Jóns G. Sólness. Hann sagði, eða eins og hann orðaði það beint: „ég þykist fylgjast jafnvel með og hver annar“. Ég leyfi mér nú rétt á eftir að víkja að því, hversu vel hann fylgist með, en hann telur að hér sé það einsdæmi hversu spjótum sé beint að Alþfl. sérstaklega. Tilefni þessa lagafrv. er beinlínis sú staðreynd, sem fram kemur í þessari mgr., sem ég mun nú lesa: „Orsök þess, að flm. flytja nú þetta sérstaka frv., sem varðar einn þátt málsins, er hins vegar sú að upp komst nú í vetur og fyrir liggur játning eins stjórnmálaflokks, Alþfl., að hann hafi leitað fjárframlaga erlendis frá og fái nú þaðan peninga til þess að kosta útgáfu blaðs síns og standa straum af annarri stjórnmálastarfsemi á landi hér. Skiptir hér ekki máli að dómi flm. þótt gjafafé þetta sé sótt til Norðurlanda. Þarf ekki að rökstyðja það álit í grg. því að alls ekki verður við það unað, að neinir erlendir aðilar fái að gera út stjórnmálaflokka á Íslandi.“ Hér er kveðið alveg skýlaust að orði. Þetta er tilefni frv. Og þá komum við að því, hversu Jón er glöggt dæmi í þessu, að þykjast fylgjast jafnvel með og hver annar. Hann leggur þetta til í dagskrártill, sinni: „Starfandi er 7 manna mþn. til að undirbúa frv. til laga um réttindi og skyldur stjórnmálaflokka. N. hefur verið falið að hraða störfum. Ed. telur að ekki sé óeðlilegt, að um bann gegn fjárhagslegum stuðningi erlendra aðila við íslenska stjórnmálaflokka og ýmis félög, stofnanir og samtök á þeirra vegum, hverju nafni sem nefnast, verði fjallað af fyrrgreindri mþn., og telur d. því ekki ástæðu til þess að samþykkja nú frv. sem að mjög takmörkuðu leyti kveður á um þau málefni.“ Sannleikurinn er sá, að þessi nefnd, sem hv. þm. vill nú vísa málinu til, hefur þegar lokið störfum og er ekki til lengur. Formaður í þessari nefnd var flokksmaður hans, Ellert B. Schram. Þessi nefnd hefur þegar skilað lagafrv. Og svo að ég fræði hv. þm. sem þykist þó fylgjast jafnvel með og hver annar þótt honum sé allóljóst hvernig fjallað hefur verið um mál í þinginu, sem hann lætur þó að sér kveða, þá var í þessari nefnd fjallað um þetta atriði, um fjárhagsstuðning erlendra aðila við íslenska stjórnmálaflokka, og þar var borin fram till. nokkurn veginn shlj. þeirri sem fram kemur í þessu lagafrv. Hún mætti andstöðu eins nm., eins og einnig hefur komið fram, Gylfa Þ. Gíslasonar. Því ákvað nefndin. fremur en að klofna og skila tveimur álitum, að leggja slíkt í vald Alþ. með sérstöku tilliti til þess, að þetta lagafrv. var komið fram. Ég vil ekki leiða raunverulega neinum getum að neinu slíku, en maður getur rétt ímyndað sér, hvort hugsast geti að einn fyrrv. ráðh., sem á hugsjónalegan aðgang að einum núv. ráðh. í öðrum stjórnmálaflokki, sem virðist eiga opna gátt í hjarta hv. þm. Jóns G. Sólness, hafi tekið það að sér að reyna að koma því til leiðar, að hv. þm. reyndi að tefja fyrir framgangi þessa máls í Ed. En ég segi eins og Ludvig Storr hefði orðað það: Þetta er bara fsp. mín. Hv. þm. Bragi Sigurjónsson kvað það vera trú meiri hluta manna á Íslandi og sjálfur tryði hann því, að Alþb. fengi fé eftir neðanjarðarleiðum erlendis frá. Ég ætla mér nú ekki þá dul að hlýða hv. þm. yfir þau trúaratriði sem persónuleiki hans er byggður upp af, enda er ég hreint ekki svo viss um að hv. þm. trúi þessu sjálfur en ýmislegt hafa menn uppi. Fyrir liggur játning af hálfu forustumanna Alþfl. á því, að þeir báðu um frá Norðurlöndum og fengu milljónatug í gjöf í formi pappírs og að parti í formi peninga til stjórnmálastarfsemi sinnar á landi hér. Hv. þm. sagði með sínu heiða yfirbragði: Þótt Alþfl. hafi fengið einu sinni eða tvisvar sinnum, ef ekki þrisvar sinnum slíka stoð í pappír frá Norðurlöndum. - Síðan spurði hann, hvort hægt væri að nefna dæmi þess, að flokkurinn hefði verið hallari undir hagsmuni þessara norrænu þjóða en aðrir flokkar á Íslandi. Nú vil ég ekki í líkingu við það sem hv. þm. Bragi Sigurjónsson gerði áðan, þegar hann lýsti yfir ekki aðeins trúarskoðun sinni, heldur meiri hluta Íslendinga varðandi það, að Alþb. fengi fé erlendis frá, fara að leiða getum að einu eða neinu í þessu sambandi. En hitt má okkur vera minnisstætt, hv. þm., þegar í lok fyrri vinstri stjórnar að brast samstarfið, þá var gerður að forgöngu fyrrv. þm. Alþfl. og fyrrv. þm. gamla Sósíalistaflokksins sérstakur samningur við skandinavíska jafnaðarmenn um styrk til Alþýðublaðsins. Beint ofan í þá fjárveitingu gerðist Alþfl. aðili að 12 ára samstarfi við Sjálfstfl. og í því 12 ára samstarfi þróuðust þess háttar skoðanaskipti hjá ýmsum af forustumönnum Alþfl , sem telja mátti að væru ákaflega hagkvæm t. d. fyrir Bandaríkjamenn, fyrir Atlantshafshandalagið. Ég hygg að það hafi verið eitthvað um þetta leyti sem hv. þm. Bragi Sigurjónsson, sem var mjög eindreginn herstöðvarandstæðingur áður, skipti um skoðun og alveg örugglega sem form. þingflokks Alþfl., Gylfi Þ. Gíslason, sem einnig hafði verið mjög eindregið herstöðvarandstæðingur, skipti um skoðun. Ég get nefnt dæmi þess, að erlendis er litið á peningamiðlunina hjá jafnaðarmönnum sem býsna vafasamar tiltektir. Það þótti Finnum, þegar upp komst að smyglað var peningum frá Svíþjóð til Finnlands til þess að styrkja jafnaðarmannaflokkinn þar. Þá kom það fram í sænskum blöðum, að grunur lék á því, að jafnaðarmenn í Vestur-Þýskalandi miðluðu peningum til Skandinavíu og jafnvel kynni eitthvað af þeim að vera komið frá erlendum ríkisstjórnum. Var ekki bandaríska leyniþjónustan ein tilnefnd í því sambandi. Ég er þeirrar skoðunar, að það sé alveg efalaust að við verðum að kveða á um það með lögum, eins og segir í 1. gr. frv., að íslenskum stjórnmálaflokkum sé óheimilt að taka við gjafafé eða öðrum fjárhagslegum stuðningi til starfsemi sinnar hérlendis frá erlendum aðilum. Fyrir liggur frv. frá fyrrnefndri 7 manna nefnd, sem hv. þm. Jón G. Sólnes verður endilega að trúa að hefur fyrir löngu lokið störfum og er ekki til lengur. Fyrir liggur frá henni frv. um fjárreiður stjórnmálaflokkanna, þar sem kveðið er á um að bókhald þeirra skuli vera opið og fært samkv. góðum venjum. Sjálfur var ég þeirrar skoðunar og er enn þá að æskilegt sé, og mun ég leggja slíkt til þegar það frv. kemur hér til meðferðar í Ed., að hert verði á þessum ákvæðum og gerðar strangari kröfur um að þetta bókhald verði fært nákvæmlega. Þar fáum við inn lagaákvæði um að bókhaldið sé opið og eftirlit með bókhaldi stjórnmálaflokkanna og fjárreiðum þeirra. En í þessu frv. er gert ráð fyrir að það verði klárlega bannað, að íslenskir stjórnmálaflokkar taki við gjafafé eða öðrum fjárhagslegum stuðningi til starfsemi sinnar frá erlendum aðilum. Ég óska þess sem sagt, að frv. verði samþykkt óbreytt eins og það kemur frá meiri hl. allshn. d., með þeirri breytingu sem lagt er til á sérstöku þskj. að gerð verði.