Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér er til umræðu, er borið fram af hæstv. ríkisstj. til staðfestingar á brbl., sem gefin voru út þann 13. f. m. Heilbr.- og félmn. þessarar hv. d. tók frv. til athugunar og umræðna strax sama dag og því var til hennar vísað. Þótt svo sé fyrir mælt í frv., að aðeins tvö orð skuli falla niður úr 21. gr. l. nr. 66 12. apríl 1945, um útsvör, þykir mér ástæða til þess að fara um þetta mál nokkrum orðum, þar sem hér er um að ræða alveg einstakt atvík í meðferð sveitarstjórnarmála, sem engan veginn sé rétt að lokað sé augum fyrir. Í 21. gr. l. nr. 66 12. apríl 1945, um útsvör, eru skýr og ótvíræð ákvæði um það, að aðalniðurjöfnun útsvara skuli fara fram ár hvert á tímabilinu febrúar til maí, að báðum mánuðunum meðtöldum, eftir nánari ákvörðun sýslunefnda og bæjarstjórna. Þó getur atvmrn. heimilað hreppsnefnd eftir beiðni hennar að láta niðurjöfnun útsvara fara fram síðar á árinu, ef ríkar ástæður mæla með því, Ef frv. á þskj. því, sem hér liggur fyrir, yrði samþ. óbreytt og orðin „á árinu“ felld niður úr 21. gr. laganna, væri heimild þessi gefin almennt og ótímabundin, og það telur n. að ekki komi til mála að samþykkja. Þróun þessara mála hefur í seinni tíð orðið sú og það í mjög vaxandi mæli, að bæði hreppsnefndir og bæjarstjórnir skeyta svo að segja ekkert um fyrirmæli 21. gr. laganna, hirða ekki einu sinni um að leita heimildar rn. til þess að fresta aðalniðurjöfnun, heldur draga hana á langinn eftir eigin geðþótta og oft langt fram yfir þann tíma, sem ákveðið er í lögunum. Og þegar ljóst var, að þetta brot á l. skapaði bæjar- og sveitarsjóðunum mjög mikla fjárhagslega örðugleika, engu siður en óþægindi fyrir gjaldendur, þá er ekki gripið til þess, sem sjálfsagt var, að framkvæma niðurjöfnunina svo sem lög mæla fyrir um, heldur til hins, að fá heimild til þess að innheimta hluta af útsvari í samræmi við álagningu ársins á undan, þó að allt aðrar og lakari ástæður séu fyrir hendi hjá gjaldþegnum og jafnvel þó að gjaldþegn sé fluttur í burtu eða dauður, eins og vitað er að komið hefur fyrir í mörgum tilfellum. Um hitt er svo ekkert hugsað, að leggja á útsvar svo sem lög mæla fyrir um, og heldur ekkert verið að hugsa um þá smámuni að afla sér heimildar ráðuneytisins samkv. fyrirmælum laganna. Nú verður ekki séð, að lögin heimili rn. að gefa bæjarstjórnum leyfi til þess undir nokkrum kringumstæðum að framkvæma aðalniðurjöfnun eftir maílok. Er þessi tillátssemi aðeins ætluð hreppsnefndum, og hefur löggjafinn sjálfsagt haft það í huga, að vegna þeirra erfiðleika, sem strjálbýlið á við að búa, kunni svo að geta staðið á, að þetta væri nauðsynlegt. En reynslan hefur sýnt, að bæjarstjórnir hafa í engu minni mæli þverbrotið þessi skýlausu ákvæði laganna. Jafnvel þótt nú sé svo komið, að bæjarstjórnir og hreppsnefndir um land allt virði að vettugi ákvæði 21. gr. l. um niðurjöfnun á tímabilinu febrúar og maí og almenningur sé orðinn sljór fyrir þýðingu þess að halda slík lagafyrirmæli, þá er þó réttarmeðvitund almennings enn ekki svo slævð, að það að vanrækja niðurjöfnun útsvara allt árið, eins og hefur veríð gert í Ólafsvíkurhreppi árið 1959, þyki ekki fyrir neðan alla virðingu á meðferð sveitarstjórnarmála. Og hvers er að vænta af forráðamönnum héraða um afgreiðslu annarra mála, þegar svo er farið að í því máli, sem er að jafnaði undirstaða undir öllum framkvæmdum og framförum í héraðinu? Heilbr.- og félmn. vill ekki stuðla að því að gera þá heimild, sem nú er í l., víðtækari. Henni er vel ljóst, að rn. áttí þess engan kost að bæta úr þessu annan en gefa út brbl., þar sem Ólafsvíkurhrepp yrði heimilað að framkvæma aðalniðurjöfnunina fyrir árið 1959 á árinu 1960, úr því sem komið var. En n. vill ekki leggja til, að heimildin sé gerð víðtækari en svo. Lög um útsvör eru nú til endurskoðunar hjá sérstakri mþn. Af þeim ástæðum þótti ekki ástæða til í n. að ræða, hvort í þessu frv. skyldi þrengja þá heimild, sem nú er gefin í 21. gr. l. um frest á niðurjöfnun útsvara. Það er mál, sem mþn. væntanlega athugar, eftir að vitað er um þann atburð, sem átt hefur sér stað í Ólafsvíkurhreppi, og um það, að dráttur á niðurjöfnun fer vaxandi almennt í landinu. Undir meðferð þeirra mála og hjá þeirri nefnd, þegar þar að kemur, gæti vei komið til mála að setja inn í útsvarslögin við heildarendurskoðunina þau viðurlög, að hafi bæjarstjórn eða hreppsnefnd ekki lokið aðalniðurjöfnun, svo sem fyrir er mælt í lögum, skuli hún þegar leggja niður völd og nýjar kosningar látnar fara fram. Með tilvísun til þess, sem ég hef hér drepið á, leggur heilbr.- og félmn. einróma til, að frv. verði samþ. með eftirfarandi breytingu: „Við 1. gr. Greinin orðist svo: Aftan við ákvæði til bráðabirgða í lögunum bætist ný mgr., er orðist svo: Þrátt fyrir ákvæði 21. gr. laganna getur ráðherra heimilað Ólafsvíkurhreppi að framkvæma fyrir febrúarlok 1960 aðalniðurjöfnun útsvara, sem fram átti að fara árið 1959.“ Væntir n. þess, að hæstv. ráðh. fallist á þessa brtt., og leggur hún til, að málið verði afgreitt þannig.



Herra forseti. Ég vil aðeins taka það fram, eins og ég raunar gerði við 1. umr. þessa máls, að ég get vel fallizt á, að heimildin til þess að fresta útsvarsálagningu fram yfir áramót verði bundin við þetta eina og sérstaka tilfelli, en ekki höfð almenn, sem mér þó, þegar brbl. voru út gefin, fannst einfaldast. En það getur vel verið og ég get alveg á það fallizt, að það sé ekki vert að hafa þessa heimild rýmri en svo, að hún taki aðeins til þessa einstaka tilfellis, sem hér er um að ræða nú. Ég get fallizt á það, að meðferð þessara mála er í mörgum hreppsfélögum og raunar bæjarfélögum líka, eins og hv. frsm. n. tók fram, þannig, að það nálgast mjög, að óviðunandi sé, þar sem þessum framkvæmdastörfum hreppsnefnda og bæjarstjórna hefur víða seinkað langt umfram það tímatakmark, sem lögin ákveða, og oftast nær, held ég, án þess að nokkurrar heimildar hafi verið um það leitað til rn. - Ég sem sagt fyrir mitt leyti get fallizt á, að þessi breyting verði gerð.



Herra forseti. Ég hef hér ásamt nokkrum hv. þm. borið fram á þskj. 57 frv. til l. um breyt. á l. nr. 30 27. júní 1921, um erfðafjárskatt. Samkv. þeim l. var erfðafjárskatturinn notaður til greiðslu almennra ríkissjóðsgjalda, en með l. nr. 12 30. jan. 1952 er svo fyrir mælt, að erfðafjárskatturinn skuli renna í sérstakan sjóð, er nefnist erfðafjársjóður. Verkefni þess sjóðs er að koma upp vinnuheimilum, vinnustofum og vinnutækjum fyrir gamalmenni og öryrkja í landinu, svo að starfsorka þeirra komi að sem fyllstum notum fyrir þjóðfélagið, samfara því að skapa þessum þegnum þjóðfélagsins mildari kjör og meira öryggi en þeir búa við í dag. Er sjóðurinn í vörzlu Tryggingastofnunar ríkisins, og ákveður félmrh. ásamt tryggingaráði fjárveitingar úr sjóðnum á hverjum tíma. Með breyttum þjóðfélagsháttum og vaxandi skilningi á kjörum öryrkja og gamalmenna vex þörfin fyrir aukið fé til þess að standa undir þeim kostnaði, sem verkefni erfðafjársjóðsins hefur í för með sér. Það er því óhjákvæmileg nauðsyn að afla sjóðnum tekna, svo að hann geti sem fyrst og sem bezt innt af hendi það verk, sem honum er falið með l. frá 1952, og að því miðar það frv., sem hér er til umr. Samkv. 2. gr. l. nr. 30 27. júní 1921 skulu erfingjar samkv. A-flokki greiða í erfðafjárskatt sem hér segir: Af fyrstu þús. kr. 1½%, að viðbættum 1¼% fyrir hverjar þús. kr., sem fram yfir eru þús., þar til arfurinn er orðinn 10 þús., skal þá og úr því greiða 10%. Í þennan flokk er skipað samkv. gildandi l. hjónum, sem lifa hitt, niðjum hins látna, kjörbörnum og fósturbörnum svo og erfingjum, sem erfa hinn látna að ¼ samkv. arfleiðsluskrá. Í 1. gr. frv. er gerð sú breyt. á þessum ákvæðum, að til A-flokks verði talið það hjóna, sem lifir hitt, niðjar hins látna, kjörbörn, fósturbörn, foreldrar hins látna, afar hans og ömmur. Hér er því lagt til, að foreldrar hins látna, afar og ömmur greiði erfðafjárskatt skv. A-flokki, en þau greiða nú skattinn samkv. B-flokki laganna. Á milli þessara ættingja eru svo sterk ættartengsl, að rétt er, að þau greiði erfðafjárskatt eftir sama skattstiga, svo lengi sem ákveðið er með lögum, að erfðafé skuli renna til niðja, systkina eða annarra arftaka í ættum. Þá er lagt til í frv., að hér sé gerð á sú breyt., að arftakar, sem arf taka að ¼ hluta samkv. arfleiðsluskrá, skuli fluttir úr A-flokki í B-flokk og greiði því hærri skatt af erfðafé en þeir greiða nú samkv. gildandi l. Er hvort tveggja eðlilegt og rétt, að sú breyt. sé á gerð. Þá er enn fremur lagt til, að sú breyt. sé gerð, að erfðafjárskattur A-flokks sé ekki lengur stighækkandi frá 1½% af fyrsta þús. upp í 10%, heldur sé jafnan greitt 10% af hvaða arfalóði sem er í þessum flokki. Reynslan ein verður að skera úr um það, hvað erfðafjárskatturinn kynni að aukast við þessa breyt., ef að lögum verður, en ljóst er, að þó að skatturinn verði eitthvað minni af því fé, sem fer til foreldra og afa og ömmu, þá verður hann þó hærri í heild, þar sem þá verður felld niður stighækkun og nokkrir aðrir arftakar færðir í flokk þeirra, sem greiða hærri erfðafjárskatt, eins og síðar verður getið. Samkv. gildandi lögum er í B-flokk skipað foreldrum hins látna og niðjum þeirra, sem ekki heyra undir A-flokk, og ber að greiða af því fé 5½% af fyrstu þús. kr. og hækkandi um ¼% af hverju þús., þar til skatturinn hefur náð 25%. Í frv. er lagt til, að í B-flokk sé skipað systkinum hins látna, arftökum, sem arftaka samkv. sérstakri erfðaskrá eða gjafabréfi, hvort sem um er að ræða einstaklinga, félög eða stofnanir. Þá er og lagt til, að hér sé eigi ákveðinn stighækkandi skattur, heldur skuli af fé í þessum flokki greiddur 25% skattur, jafnt hvort sem upphæðin er há eða lág. Með þessum breytingum, ef að lögum verða, er ljóst, að allmiklu meiri upphæðir renna til sjóðsins en að óbreyttum lögum, eins og þau eru nú. Samkv. gildandi lögum er eftirtöldum erfingjum skipað í C-flokk: afa og ömmu og niðjum þeirra, sem ekki heyra undir A- og B-flokka, eða fjarskyldum erfingjum. Af þessu fé greiðist nú stighækkandi skattur frá 11% af fyrsta þús. með 1% hækkun á hverju þús., þar til skatturinn hefur náð 50%. Í frv. er lagt til, að allir arftakar, sem eru ekki taldir upp í A- og B-flokki, falli undir ákvæði C-flokks og greiði 50% í erfðafjárskatt af öllum arfi burtséð frá stærð upphæðarinnar. Ætti þessi breyting, ef að lögum verður, að auka mjög verulega tekjur sjóðsins. Þá er að síðustu lagt til, að erfðafjárskatturinn renni allur í erfðafjársjóð, sem stofnaður er með lögum nr. 12 30. júní 1952, og er það ákvæði í gildandi lögum. Þykir rétt í þessu sambandi að upplýsa hér, hvaða tekjur sjóðurinn hefur haft að undanförnu, hverjar eignir hans eru í árslok 1958, en það eru síðustu reikningar, sem fyrir liggja, og hvernig fé hefur verið varið úr sjóðnum á þessu tímabili. Hef ég fengið allar þessar upplýsingar frá Tryggingastofnun ríkisins og skal hér gera nokkra grein fyrir þeim: 1953 eru tekjur í sjóðinn rúmlega 525 þús., ég mun sleppa hér smærri upphæðum, - þá eru engir vextir og heldur enginn styrkur veittur og engin lán og því sama upphæð sem eign í árslok. 1954 eru tekjur sjóðsins rúmlega 767 þús., og þá eru vextir rúmar 26 þús. kr. Þá er enginn styrkur veittur og ekki heldur nein lán úr sjóðnum og eignirnar því 1 millj. 318 þús. kr. 1955 eru tekjurnar rúmlega 995 þús., vextirnir þar rúmlega 60 þús. kr., og þá er veittur styrkur 115 þús. kr. úr sjóðnum, og mun sá styrkur vera veittur til að koma upp öryrkjastofnun hér í Reykjavík. Eignir í árslok eru þá 2 millj. og tæpar 300 þús. kr. og þá hafa einnig verið lánaðar 303 þús. kr. úr sjóðnum. 1956 eru tekjurnar rúmlega 950 þús. kr. og vextirnir nærri 113 þús. Þá er enginn styrkur veittur. Eignir í árslok eru þá 3 millj. 322 þús., og útistandandi er í láni sama upphæð, 303 þús. 1957 eru tekjurnar 854472 kr., vextirnir eru þá 166 þús. rúmlega, enginn styrkur veittur það ár, en eignir í árslok eru 4 millj. 432 þús. og sama upphæð í lánum, 303 þús. 1958, sem er síðasta árið, sem yfirlitið nær yfir þessa reikninga, eru tekjurnar 1423853 kr. og vextir 217 þús. rúmlega. Eru þá eignirnar tæplega 6 millj. Þar af eru í lánum 803 þús. Á árinu 1959 hefur verið lofað láni til vinnustöðva SÍBS, 637500 kr., veitt lán til blindraheimilisins við Hamrahlíð 600 þús., til Sjálfsbjargar á Akureyri 250 þús., lofað styrk til Múlalundar 215500 kr., veittur styrkur til Sjálfsbjargar á Akureyri 100 þús. kr., og veittur styrkur til Styrktarfélags lamaðra og fatlaðra 150 þús. - eða alls 1 millj. 950 þús. Þetta eru þær upplýsingar, sem ég hef fengið um tekjur sjóðsins, eignir hans og hvernig fénu hefur verið varið á undanförnum árum. Að fornu var framfærsluskylda og erfðaréttur látin fylgjast að. Breyttir tímar, breyttur hugsunarháttur og að ýmsu leyti breyttar aðstæður hafa breytt mjög verulega þessu gamla fyrirkomulagi. Nú hefur framfærsluskyldan að langmestu leyti verið flutt yfir á Tryggingastofnun ríkisins og það svo, að framfærsluskyldu er jafnvel ekki krafizt af nánustu niðjum eða öðrum ættingjum, þótt þeir búi við ágæt efni. Það er því bæði eðlilegt og sjálfsagt, að erfðafé falli í vaxandi mæli til þeirrar stofnunar, sem í vaxandi mæli tekur að sér framfærsluskylduna. En einmitt sökum þess, að enn sem komið er sér Tryggingastofnunin sér ekki fært að leggja svo mikið til framfærslu gamalmenna og öryrkja sem þörf er á, þá er eðlilegt, að þetta fé renni í sjóð, sem sinnt geti þessu hlutverki og það sem allra fyrst, svo að viðunandi sé. En það verður fyrst viðunandi, þegar þessir þegnar þjóðfélagsins, sem margir hverjir hafa slitið út kröftum sínum um langa ævi fyrir niðjana og þjóðfélagið, geta fengið það fé, sem þarf til þess að hafa sæmileg lífskjör, það sem eftir er ævinnar. Möguleikar til þess að halda þeim á heimilum barna sinna eða ættingja torveldast með hverju ári sem líður, og valda þessir erfiðleikar miklum og vaxandi vanda. Gripið hefur verið til þess að vista þetta fólk á elliheimilum í bæjum og þorpum, þar sem mjög takmarkaðir möguleikar eru fyrir því, að það fái notið sín sem skyldi, auk þess sem það hefur oftast meiri kostnað í för með sér en viðkomandi aðilar ráða við. Með vaxandi tekjum erfðafjársjóðs á að vera unnt að bæta að verulegu leyti úr þessum vanda með því að koma upp og starfrækja elli- og örorkuheimili, þar sem öll skilyrði eru fyrir hendi, að fólkið geti haldið áfram að lifa og starfa undir líkum skilyrðum og það hefur búið við alla ævi og það vill helzt ekki hverfa frá. En þessi vandi er að mjög miklu leyti leystur með því, að sjóðurinn geti innt af hendi það hlutverk, sem hann á að inna af hendi. Væru nokkur slík heimili staðsett þar, sem fyrir eru góð skilyrði frá náttúrunnar hendi, svo sem jarðhiti, raflýsing, veiði, gróðurhúsarækt o.fl., þótt slíkir staðir væru að öðru leyti nokkuð afskekktir, mætti á sama tíma bæta úr læknisþjónustu dreifbýlisins, en það er ein af þeim ástæðum, sem knýja fólk úr fámennum héruðum, að það á ekki sama aðgang að lækni og þeir, sem í fjölbýlinu búa, Í þessu sambandi vil ég benda á tvo staði, sem mér er vel kunnugt um, að tilvaldir eru til þess að sameina þessi sjónarmið, en það eru Reykhólar í Reykhólahreppi og Reykjanes við Ísafjarðardjúp, en margir aðrir staðir á landinu hafa að sjálfsögðu einnig sömu sögu að segja. Þá vil ég enn fremur leyfa mér að benda á, að nú, þegar sú hugmynd að létta verulega af beinum sköttum er að fá vaxandi fylgi hjá þjóðinni, er það ekki nema rétt og sjálfsagt, að tekinn sé stærri skerfur af erfðafé, þegar viðkomandi hefur verið gefið betra tækifæri til fjársöfnunar, og að þetta fé sé þá einmitt notað á þann hátt, sem hér er lagt til að verði gert með þessu frv. Þjóðinni er nú löngu ljóst, að ef skapa á sterkt og þróttmikið þjóðfélag, verður hún að búa sem bezt að hinni uppvaxandi kynslóð. Þess vegna leggur hún á sig þungar byrðar, til þess að æskan geti búið sig undir lífið og leyst af hendi þau verkefni, sem eldri kynslóðin leggur henni jafnan á herðar. Þess vegna reisum við og rekum skóla og aðrar menntastofnanir, þess vegna kostum við miklu fé til íþróttamála og félagsmála. En engin þjóð verður til langframa sterk, þróttmikil með vaxandi menningu og vaxandi hugsjónir, ef hún gleymir þeim, sem slitið hafa ævi sinni til þess að bæta hag niðjanna, eða þeim, sem vegna slysa eða óhappa örkumlast í lífsbaráttunni. Ég vil því vænta þess, að hv. d. hafi fullan skilning á þessum málum og samþykki þetta frv. Ég er að sjálfsögðu til viðtals og við flm. allir um einhverjar breytingar á frv., svo að það mætti betur fara, en ég vænti þess, að frv. nái fram að ganga. Að lokinni þessari umr. óska ég eftir því, að því verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn. þessarar hv. deildar.



Herra forseti. Ég er ekki hingað kominn, síður en svo, til þess að andmæla því frv., sem hér liggur fyrir, heldur í gagnstæðum erindum. Ég álít, að með þessu frv. sé stefnt í rétta átt og hv. 1. flm., sem mun vera aðalhvatamaður að því, eigi þakkir skilið fyrir það, að þessu máli er hreyft hér. Og mér finnst það koma mjög til athugunar, hvort að sumu leyti muni ekki vera hægt að ganga lengra í þá átt, sem stefnt er að með frv., heldur en hér er gert. Í því sambandi vildi ég sérstaklega benda á það, - og væri fróðlegt að heyra álit hv. aðalflm. um það, - hvort það mundi ekki geta komið til mála að fella t.d. C-flokk alveg niður og láta þá arfahluta, sem þar um ræðir, falla alveg í erfðafjársjóð. Mér finnst, að það gæti a.m.k. komið til athugunar að ganga þar öllu lengra en gert er ráð fyrir í frv. Þó er hér eitt atriði, sem mér finnst geta verið varhugavert og því sé rétt, að það sé athugað nokkuð í hv. n., sem fær það til athugunar. Hér á ég við það, hvort leggja eigi hærri skatt en gert er ráð fyrir í núgildandi lögum á þá erfðahluta, sem ráðstafað er með sérstakri erfðaskrá eða gjafabréfi hins látna. Mér finnst það vera nokkur spurning, ef viðkomandi maður er búinn að ráðstafa því fyrir fram, að arfur eftir hann renni til vissra stofnana eða félaga, sem hann vill sérstaklega styrkja, að hið opinbera eigi þá að skerða þann hluta meira en nú er gert. Hv. flm, hefur kannske athugað þetta sérstaklega og getur þá gefið upplýsingar um, hvort það geti talizt rétt að skerða erfðahlutann, ef hinn látni er búinn að gera alveg sérstakar ráðstafanir í sambandi við hann og óskar eftir, að hann gangi til ákveðins aðila. Það voru ekki önnur atriði en þessi, sem ég vildi vekja athygli á. En eins og ég sagði í upphafi, þá álít ég, að frv. í heild stefni í rétta átt og hv. flm. eigi þakkir skilið fyrir að hafa hreyft þessu máli hér og lagt til, að þessar breytingar yrðu gerðar.



Herra forseti. Ég vil þakka góðar undirtektir frá hv. 7. þm. Reykv. undir frv. Viðvíkjandi aths. hans vil ég aðeins taka þetta fram: Ég tel, að það sé mjög vafasamt, að hægt sé að láta allan erfðafjárskattinn af því fé, sem rennur til arftaka samkv. C-flokki, renna í sjóðinn nema breyta sjálfum erfðalögunum. En sjálfsagt er hægt að hækka þessa upphæð, hækka hundraðshlutann allt upp í 98%, ef menn vildu, án þess að breyta l. En ég tel mjög vafasamt, að það sé hægt að gera það, nema sjálfum erfðal. sé breytt. En um það athugar að sjálfsögðu sú n., sem fær þetta mál til meðferðar. Ég tel, að vel geti komið til mála eð setja inn D-flokk, þar sem hærri skattur verði tekinn af fjarskyldari arftökum. Ég barðist fyrir því lengi hér áður, að erfðal. yrði breytt þannig, að fjarskyldari ættingjar fengju engan arf. Meiri hl. hv. þm. vildi ekki fallast á það. En það getur vel verið, að þeir vildu frekar fallast á það, að erfðafjárskatturinn yrði hækkaður á þessum aðilum. Ég veit, að það eru dæmi til þess, að búi hér í Reykjavík hefur verið skipt í 138 staði, og má geta nærri, hvort féð hefði ekki verið betur komið óskipt í þennan sjóð heldur en að skipta því í svo marga staði eins og þar var gert. Ég tel, að þetta verði að breytast í framtíðinni þannig, að þrengt verði mjög rétti arftaka, annarra en barna eða barnabarna eða systkina hins látna. Þetta vildi ég segja um fyrra atriðið. Um seinna atriðið get ég vel fallizt á, að það sé mjög vafasamt að ákveða með lögum, að erfðafjárskattur verði hækkaður af því fé, sem að arfi er tekið samkvæmt gjafabréfi og erfðaskrá, sem þegar er búið að ganga frá, áður en l. taka gildi, og hef ég ekkert við það að athuga, að það verði sett beint inn í frv., að slík gjafabréf, sem væru dagsett og þinglesin fyrir útgáfudag þessara laga, séu ekki háð þessari grein. En ég tel, að það sé alveg rétt, að gjafabréf séu ekki háð þeim ákvæðum, sem nú eru í l. Ég tel, að það sé rétt, að gjafabréf fari í hærri flokk en nú er samkv. l. Menn hafa að vísu leyfi til þess að ráðstafa ¼, ef þeir eiga niðja, annars öllu sínu fé. En með tilliti til þess, sem ég hef tekið fram í minni frumræðu, þá álít ég, að það ákvæði eigi að breytast, en hins vegar komi vel til mála, eins og hv. þm. tók fram, að þetta gildi ekki um það fé, sem þegar hefur verið ráðstafað, þegar l. taka gildi, ef frv. verður samþykkt.