Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

*Einar Olgeirsson: Við þm. kommúnistaflokksins höfum lagt fram nokkrar brtt. við fjárl. nú við 3. umr. Flestar þeirra ganga nokkuð í sömu átt og þær, sem við fluttum við 2. umr., en fara yfirleitt fram á mun lægri upphæðir. Í raun og veru er óþarfi að færa á ný fram rök fyrir þeim málum og tefur aðeins tímann. En það, sem við sérstaklega leggjum áherzlu á af þessum till., eru auðvitað þær, sem sérstaklega miða að því að auka atvinnu til verulegra muna. Það er vitanlegt öllum hv. þm., að útlitið er nú alveg sérstaklega slæmt fyrir landið. Sérstaklega fer atvinnuleysið hraðvaxandi nú sem stendur. Og ef þessu heldur áfram, ekki sízt ef ný kreppa er skollin á, þá verður ástandið orðið þannig á næsta ári, að óhjákvæmilegt verður að gera einhverjar verulegar ráðstafanir til að bæta úr neyð fólksins, sem nú vofir yfir. Nú er einmitt verið að semja fjárl. fyrir 1939, og væri það alveg vítavert hirðuleysi, ef ekki er tekið tillit til þess, hvernig allar horfur eru. Í till. okkar höfum við farið mun skemmra en áður, ef takast mætti að fá eitthvert samkomulag um þær. Þannig er um framlagið til atvinnubóta og byggingarsjóða. Sumum smærri málum höfum við sleppt. Till. til sundlaugarbyggingar er nú 10 þús. kr., Sogsvegurinn 50 þús. kr., Siglufjarðarskarð 30 þús. kr. Ef hv. þm. vilja í alvöru sýna einhverja viðleitni í þeim mest aðkallandi málum, sem liggja fyrir, þá er réttasta leiðin til þess sú að samþ. sérstaklega þær till., sem við merkjum með rómv. 24. Ég held það væri mjög hættulegur hlutur að skeyta því litlu að bæta því nú við framkvæmdir þess opinbera, einmitt á sama tíma sem framkvæmdir einstaklinga koma til með að minnka, eins og alltaf er, þegar verðfall er fyrir höndum. Viðvíkjandi till. frá fjvn. og frá einstökum þm. er það að segja, að með sumum þeirra munum við að sjálfsögðu verða. Um till. frá n. um styrk til barnaheimila og barnaverndar, 14 þús. kr., eftir ákvörðun ráðh., vil ég segja, að ég tel þann lið mega vera hærri. Það er lítill vafi, að fátt af þeim fjárupphæðum, sem þingið veitir, kemur að eins miklum notum eins og einmitt það, sem lagt er til barnaheimila og barnaverndar. Það er vitanlegt, að ekki aðeins bær, heldur félög, leggja mikið á móti, svo að fé ríkisins tvöfaldast í notkun. Og meðal fólks almennt er mikill áhugi fyrir þessu máli, sérstaklega að koma upp barnaheimilum, og einnig að stuðla á annan hátt að barnavernd. Og í kaupstöðum er mikill áhugi fyrir því að koma börnum í sveit. En það er vitanlegt, að þessi upphæð er of lítil, og þyrfti að auka slíkt framlag. Það liggja fyrir, eins og fjvn. er kunnugt, umsóknir frá Hafnarfirði, Akureyri og Ísafirði og fleiri stöðum, sem nauðsynlegt er að geta að einhverju leyti sinnt, og ég held þetta sé einn af þeim liðum, sem sérstaklega þyrfti að athuga. Af till. einstakra hv. þm. vil ég minnast á till. frá hv. þm. A.-Húnv. viðvíkjandi 18. gr., Halldór Laxness. Það er nú orðið svo vanale5 , að sjá slíkt sem þetta, að manni bregður ekki sérstaklega við það. Annars býst ég við, að víðast hvar þætti það koma úr hörðustu átt. að svipta einn af helztu listamönnum þeim styrk, sem hann hefir. Það er rétt að minna í því sambandi á það, að nýlega komst inn á fjárlög í norska stórþinginu einn af þeim, sem hörðust barátta hefir staðið um þar, og miklu harðari heldur en um Halldór Laxness. Þessi maður er Arnulf Överland. Þannig miðar hjá öllum menningarþjóðum í þá átt, að menn sýna, að þeir kunna að meta list og skáldskap, en ekki hitt, að menn reyni að hundsa slík mál á allan hátt. Það er þess vegna mjög leiðinlegt, að þessi till. komi fram þing eftir þing. Þó að hitt sé náttúrlega vitanlegt, að hún verði alltaf felld; svo mikið ann Alþingi Íslendinga sóma sínum. En svo að ég víki aftur að þessum till. í heild, þá vildi ég leggja alveg sérstaka áherzlu á það, að reynt yrði að sinna eitthvað till. um atvinnumálin. Það er alveg óhjákvæmilegt, ef ekki á að lenda í stórvandræðum. Það er auðséð, að nú er farið að hugsa fyrir ýmsum drastiskum ráðstöfunum af hendi ýmissa afturhaldsmanna, ýmsum sporum aftur á bak um áratugi, t. d. með styrkþega og kosningarrétt, og aldir aftur í tímann með átthagafjötri og öðru þess háttar. Svo að það er auðséð, að viss öfl í landinu eru mjög að komast í hreyfingu til að beita miðalda-kúgunaraðferðum til þess að halda fólkinu niðri. Náttúrulega verður það ekki mögulegt með neinu slíku móti. Enda er vitanlegt, að það, sem fyrir liggur að gera, er að bæta úr þörf fólksins, en ekki að reyna að kúga það. Og þegar um það er að ræða, að til eru þú sundir manna atvinnulausir, og vilja ekkert frekar en vinna, þá er mjög hart, að Alþingi, sem nú hefir yfir að ráða 16–17 millj. kr., skuli ekki geta séð af nokkrum hundruð þúsund kr. í viðbót til þess að tryggja, að vinnuafl manna í landinu - og oft duglegustu mannanna - geti komið að fullu haldi. Það, sem við sérstaklega þurfum að sjá, er, að hið skaðlegasta fyrir okkur sem heild er það, að mikið af okkar vinnuafli skuli þurfa að vera órotað. Það er þetta, sem gerir þjóðina fátæka og veldur henni miklum erfiðleikum. Bezta ráðið til að tryggja afkomu verkalýðsins er einmitt að tryggja honum atvinnu, sem hann óskar eftir frekar en styrkjum. Og samkvæmt þjóðfélagslegum sjónarmiðum er það að öllu leyti heilbrigðara. Þess vegna er það úr hörðustu átt, að einmitt sömu mennirnir, sem hamast á móti því, að framfærslustyrkurinn aukist, þeir berjast mest á móti því að vinnan aukist í bæjunum og ríkið geri sitt til þess. En það er enginn efi, að heppilegasta leiðin er að auka vinnuna, og það er stórkostleg hætta framundan, ef því er ekki sinnt.



Ég hefi skrifað undir nál. samvinnunefndar samgöngumála með fyrirvara. Sá fyrirvari er þó ekki þannig vaxinn, að ég í þetta sinn fylgi ekki þeim till., sem n. gerir. eins og þær liggja fyrir á þskj.; en hann á að lýsa því, að eftirleiðis eigi að ráða nokkuð annað viðhorf í þessum styrkveitingum heldur en fram hefir komið í þetta sinn og áður hjá samvinnunefnd samgöngumála. Og þetta er byggt á tvennu. Í fyrsta lagi tel ég ekki rétt að styrkja flóabátaferðir, sem elta hvor aðra á sömu ferðaáætlun; en það er gert nú. Í öðru lagi tel ég ekki rétt, að hið háa Alþingi styrki bátsferðir, sem kallaðar eru flóabátaferðir, en eru svo óreglulegar, að þeir enga áætlun hafa, svo að ómögulegt er fyrir nokkurn mann, sem bátana vill nota,. að vita, hvenær þeir fara. Þetta verður í framkvæmdinni ekkert annað en styrkur til einstakra manna til að draga að sér vörur; það geta engir notað bátana, nema þeir, sem eru í nágrenni við þá, einu sinni til tvisvar á ári, til að draga að sér vörur til sinna heimila. Þetta tel ég hvorttveggja eiga að taka til athugunar, og það er það, sem felst í mínum fyrirvara, þó að ég að hinu leytinu nú fylgi till. eins og þær liggja fyrir. Þá á ég eina brtt. á þskj. 444, við liðina um bryggjugerðir og lendingarbætur í 13. gr. fjárlagafrv. Alþingi hefir nú á seinni árum viðurkennt það rétt, að þegar hið opinbera með fjárframlögum studdi að því, að verð hækkaði á landi eða lóðum, sem eru í eigu einstakra manna þá kæmi sú verðhækkun ekki einungis til góða þessum einstakling, sem af tilviljun hefir eignarrétt á landinn eða lóðunum í það skipti, heldur yrði til ágóða fyrir alla, sem í framtiðinni njóta þessara eigna. Þetta hefir verið gert í jarðræktarlögunum og l. um byggingar- og landnámssjóð, og ég tel það rétt og sjálfsagt. En verðhækkun fyrir veittan jarðræktarstyrk er alstaðar smáræði samanborið við þá verðhækkun sem verður í lóðum í kauptúnum og kaupstöðum fyrir það, að hið opinbera styður að því með fjárframlögum, að þar komist upp höfn eða hafnarmannvirki. Hingað til hefir það verið svo, að þeir einstaklingar, sem þó hafa átt þessi lönd, sem liggja að viðkomandi bryggju eða hafnargerð, hafa hækkað leigu á lóðum og hafi þeir selt, þá fyrir hærra verð, svo að þeir, sem eiga að búa við þessi mannvirki, hafa ekki þá betri aðstöðu, sem hið opinbera hefir ætlazt til. Ég skal fúslega viðurkenna það, að kannske er vafasamt, hvort með þessu ákvæði næst að fullu það, sem fyrir mér vakir með því, hvort ekki þarf sérstök l. til að fyrirbyggja þetta. En með því að koma með þessa brtt. nú, hefi ég fyrst og fremst viljað sýna þá stefnu, sem ég fylgi í þessu máli. Ég hefi sömuleiðis viljað gefa hv. þm. möguleika til að vera sjálfum sér samkvæmir, þegar þeir hafa áður í öðrum f. fyrirbyggt, að miklu minni verðhækkun á jörðum og lóðum yrði einstökum eigendum að féþúfu. Og ég hefi í þriðja lagi borið till. fram í von um það, að hægt yrði kannske strax á næsta þingi að búa tryggilegar um þetta fyrir framtíðina heldur en hægt er með einu fjárhákvæði. Aðrar brtt. á ég ekki. Um brtt., sem fyrir liggja, skal ég ekki segja annað en það, að ég tel tvennt athugavert við þær yfirleitt. Að öðru leytinu tel ég litið sparað við framkvæmdir, sem kosta erlendan gjaldeyri, síma, skólabyggingar og brýr o. fl. Eins og ástandið er nú, tel ég, að ekki hafi átt að ganga lengra í þessu, en leggja í aðrar framkvæmdir, sem ekki krefjast þessa. Að hinu leytinu lít ég svo á, að það sé tvísýnt, og meira en tvísént, hvort þjóðin fær í aðra hönd það, sem ætlazt er til, að hún fái í auknu andlegu lífi og auknum andlegum verðmætum fyrir alla þá bitlinga á fjárl., sem alltaf fara vaxandi. Það er töluvert útlit fyrir, að ekki þurfi annað en geta komið saman laglegri ferhendri bögu, sbr. Gísla Ólafsson og ýmsa aðra hér á landi, til þess að geta komizt rakleitt inn á fjárl. Ég mun við atkvgr. sýna þessa mína afstöðu. En úr því að ég átti brtt. og þurfti fyrir þeim að tala, vildi ég gjarnan láta þetta koma fram um leið.



Ég skal ekki fara langt út í að ræða fjárl. í heild eða till. fjvn., enda virðist það ekki hafa næsta mikla þýðingu, þar sem svo sárafáir þm. eru við þessar umræður. Það er ágreiningur, eins og gengur og gerist, um einstaka liði innan n., og mun ég og aðrir nm. sýna við atkvgr., hvernig því er varið. Ég vil þó minnast á nokkuð stórar brtt., sem n. flytur við 22. gr. og ég er ósamþykkur. Það er fyrst að ég tel mjög hæpið að gefa eftir greiðslur dýrtíðarlána, sem eru upp undir 40 þús. kr., eins og heimilt er á brtt. 129, og í n. var ég því andvígur. Sama er að segja um næstsíðustu till., um það að verja 30 þús. kr. af tekjum áfengisverzlunarinnar, - sem er það sama og að leggja fram úr ríkissjóði - til sjómannaheimilis á Siglufirði. Það er ekki svo að skilja, að ekki geti verið gott og nauðsynlegt mál að byggja slíkt heimili; en eins og sakir standa fannst mér það mundi geta beðið. Viðvíkjandi síðustu till. vil ég segja það, að ég var því samþ. og er, að gefin sé heimild til að selja strandferðaskipið Esju. vegna þess að fyrirsjáaulegt er, að ekki verði hjá stórum rekstrarhalla komizt. Til þess að koma í veg fyrir eins stórkostlegan halla og verið hefir, væri ef til til vill leið að stækka skipið og leggja mikið fé í að breyta því. Hinsvegar vil ég ekki gefa jafnframt heimild til að kaupa nýtt skip að svo stöddu. Ég býst við, að nægja mundi að ganga frá því máli á næsta þingi. Að öðru leyti skal ég ekki fara út í þessar tili., og ekki heldur aðrar, sem fyrir liggja frá einstökum þm. En rétt með örfáum orðum vil ég minnast á brtt., sem ég flyt persónulega og hefi flutt nokkrum sinnum áður, till. sem hv. i. þm. Reykv. minntist á, að skáldastyrkur til Halldórs Laxness yrði felldur niður, en til vara. að hann verði færður í 2 þús. kr. Eins og ég hefi oft lýst hér áður á Alþingi, þá tel ég það út af fyrir sig ekkert annað en fjárhagsatriði, þótt inn á fjárlög komi hinir og þessir menn með listamannastyrk, en séu ekki styrksins verðir að því leyti, að þeir hafi ekki unnið þau afrek, sem til þess ætti að vera krafizt. En hitt er miklu verra, að verið sé að borga upphæðir af ríkisfé til manna, sem eru eins og þessi tiltekni rithöfundur, að þeir vinna verk, sem eru þjóðinni bæði til skammar og líka til skaða. Því að ég lít svo á, að þær bækur, sem þessi höfundur hefir eftir sig látið, séu margar þannig vaxnar, að þær gefi lýsingar af íslenzku þjóðinni, sem séu í fullkomnu ósamræmi við það, sem gerist, og í mörgum tilfellum lýsi þjóðinni eins og sé hún fullkomnir skrælingjar. Þetta hefir komið einna ógeðslegast við, að því er snertir íslenzkt sveitafólk, sem í bókum þessa höfundar er lýst yfirleitt sem heimsku, menntunarsnauðu, skítugu og lúsugu. Að senda slíkan óþverra út fyrir landssteinana og þýða á erlend mál tel ég svo hættulegan hlut, að ég teldi betur varið fé ríkisins til að koma í veg fyrir slíkt heldur en að verðlauna slíkan skáldskap með hæstu skáldlaunum. Frá þessu sjónarmiði er það, að ég er ekkert hikandi í því að leggja það til, að laun til þessa höfundar séu felld niður. Þar að auki er þess náttúrlega að geta, sem allir hv. alþm. vita, að þessar þýðingar viðkomandi höfundar hafa verið seldar og seljast mjög mikið út um lönd. Í Danmörku ekki sízt þykir það nú kannske gómsætur matur að fá slíkar lýsingar af Íslandi. Það má því ætla, að þessum manni áskotnist allmikið fé á þennan hátt, og eru því engar líkur til, að af fjárhagslegum ástæðum þurfi að veita honum alþingisstyrk, hvað sem öðru liður. Annars er þetta nokkurnveginn kunnugt mál frá umr. á undanförnum þingum, og fer ég því ekki fleiri orðum um það nú. Ég mun ekki frekar en áður láta það hafa nein áhrif á mig, þótt ýmsir menn hér á Alþingi séu svo lítilsigldir, að þeir telja sæmilegt af þinginu að verðlauna þvílíkt bull eins og margt af þessum ritum er.

*Fjrmh. (Eysteinn Jónsson): Það eru nokkur orð um brtt. á þskj. 425,XXXlll, sem ég flyt. Í fyrsta lagi er þar heimild fyrir ríkisstj. að innheimta skemmtanaskatt af öðru en kvikmyndum með 20% í stað 80%. Þessi till. er þannig til komin, að nú um áramótin settum við upp allrækilegt eftirlit með innheimlu skemmtanaskatts. Áður hafði það tíðkazt, án þess að sjáanleg væri fyrir því nokkur lagaheimild, að reikna skemmtanaskatt af dansskemmtunum og þvílíku eftir klukkustundafjölda, en ekki eftir verði aðgöngumiða. Þegar við fórum að innheimta skattinn stranglegar, kom í ljós, að það í framkvæmdinni hækkaði skattinn á öllum þessum skemmtunum gífurlega, og hafa þau félög, sem hafa slíkar skemmtanir sér til ágóða, sem eru einkanlega íþróttafélög, lostið upp miklu ópi út af þessu. Þetta sé stórkostleg skerðing á tekjum af skemmtunum, af því að það er takmarkað, hvað hægt er að selja aðgöngumiðana fyrir. Nú hefi ég tekið þetta mál til gagngerðar athugunar og komizt að þeirri niðurstöðu, að heppilegt sé að innheimta aðeins með 20% . hefi ég von um, að með því mundu tekjur ríkissjóðs af skattinum reynast ekki minni en þær hafa reynzt með þeirri innheimtuaðferð, sem áður tíðkaðist. Þá á ég till. á sama þskj., XXXVII, a, um það, að endurgreiða megi á árinu 1938 og 1939 viðskiptagjald af efni í niðursuðudósir undir íslenzkar afurðir að nokkru eða öllu leyti. Er þetta gert til þess, að framleiðendur þessara dósa geti orðið samkeppnisfærir um verð. Aðallega eru þetta rækjudósir og mjólkurdósir. Mér þykir betra að setja þetta í fjárlög heldur en farið sé að breyta frv. til l. um tekjuöflun ríkissjóðs. Þess vegna hefi ég flutt þessar till., líka með tilliti til þess, að fyrir liggur gagngerð endurskoðun á öllum tollalögum. Á síðasta þingi voru samþ. l. um toll af hálfunnu kassaefni. Það kom í ljós, að þessi l. voru mjög vond fyrir þá, sem flytja vildu út ísvarinn fisk, og ber mikla nauðsyn til, að frá þeim sé hægt að víkja, enda áttu þau l. að vernda iðnaðinn. Til þess nú að gera þetta einfaldara í framkvæmdinni, flyt ég brtt. á sama þskj., XXXVlI, b, um það, að ríkisstj. sé heimilt að innheimta á árunum 1938 og 1939 aðflutningsgjald af efni í kassa um fisk til útflutnings sem um almennan trjávið sé að ræða. Ég læt þetta nægja um mínar till. og mun ekki fara út í till. einstakra hv. þm.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Ég á hér eina brtt. á þskj. 423, XXIIl, við 15. gr., sem er á þá leið, að í stað 500 kr. komi 750 kr. til Helga Guðmundssonar. Og skal ég færa örlitla grg. fyrir þessari till. minni. Þessi maður, sem er þjóðsagnasafnari, hefir undanfarin ár fengið 500 kr. styrk til starfsemi sinnar. Hefir hann sérstaklega lagt ræki við Vestfirðingafjórðung, og grafið upp úr gleymskunnar djúpi ýmsar sögur, sem snerta sérstaklega þann landsfjórðung, og hefir hann til þess lagt á sig mikið starf. Þessi maður hefir sem sagt fengið þá hugsjón, að verja starfi sínu eingöngu í þágu þessara fræða. Leggur hann því land undir fót á sumrin, ferðast frá einu bý1inu til annars, alla leið frá Breiðafirði og vestur að Hornströndum. Og sýnir þetta, hvílíkan áhuga hann hefir á sínu starfi. - Hann er bláfátækur, og tekjur hans eru aðeins þessi styrkur, sem hann hefir fengið á fjárl., og þau litlu ritlaun, sem hann fær fyrir þær sögur og sagnir, er hann lætur á þrykk út ganga. En það er vitanlegt, að honum nægja ekki þessar tekjur til lífsframfæris, þrátt fyrir allan þann sparnað, sem ég veit, að hann hefir um hönd í sínum lifnaðarháttum. Og ég veit, að hann myndi harma það mjög, ef hann einhverra hluta vegna, t.d. fjárskorts, yrði að leggja niður þetta áhugamál sitt. Þess vegna hefi ég gert það að till. minni, að styrkur hans verði hækkaður upp í 750 kr. Að vísu fór hann sjálfur í umsókn til fjvn. fram á eitt þúsund kr., en n. mun ekki hafa séð sér fært að taka til greina. Þeirri umsókn hans fylgdu umsagnir frá ýmsum kunnum mönnum, m. a. frá Sigurði Nordal, sem hefir mælt eindregið með því, að þessi maður fái að halda áfram starfi sínu. Eins munu margir fleiri líta velþóknunaraugum á þetta starf hans og unna honum þess að geta óhindrað haldið áfram starfi sínu, meðan heilsa og kraftar leyfa. Ég vil svo leyfa mér að minnast á þá brtt., sem ég, ásamt hv. þm. Seyðf., flyt á þskj. 444, XIV, við 17. gr. fjárl., um það, að mæðrastyrksnefndinni verði veittar 2 þús. kr. til sumarheimilís mæðra í Hveragerði. Það mun hafa legið fyrir fjvn. erindi, þar sem farið var fram á 2 þús. kr. til þessarar starfsemi. Hér er nú farið fram á sömu upphæð, en til vara 1500 kr. - Fyrir þinginu 1937 lá mjög ýtarleg grg. frá mæðrastyrksnefndinni um hennar starf, og m. a. um þá starfsemi, sem nefndin hefir haft með höndum, að veita fátækum mæðrum sumardvöl á góðum og heppilegum stað, eins t. d. á Laugarvatni. Nú hefir nefndin ráðizt í það að leigja sér hús í Hveragerði í Ölfusi í þessu augnamiði. - Í umsókn mæðrastyrksnefndarinnar til þingsins 1937, var þess getið, að um 120 konur hefðu þá notið þessarar dvalar. Kostnaðurinn við slíkt er að sjálfsögðu mjög tilfinnanlegur, en eins og kunnugt er, þá hefir mæðrastyrksnefndin einungis það fé til umráða, sem hún getur aflað sér með samskotum, auk þess sem bæjarstjórn Reykjavikur hefir veitt henni nokkra upphæð, og á fjárl. hefir einnig, að mig minnir, verið veittur til hennar nokkur styrkur. Það er án efa hið þarfasta verk, sem mæðrastyrksnefndin vinnur með því að koma fátækum barnamæðrum til dvalar uppi í sveit yfir sumartímann, þótt ekki sé nema viku- eða hálfsmánaðartíma, því að flestar þeirra eiga þess engan kost að lyfta sér upp frá barnaargi og bæjarryki til þess að njóta þeirrar hollustu, sem sveitaveran getur veitt fólki, sérstaklega þegar svo tekst til, að veðráttan er góð. Eg vænti því, að hv. þm. geti greitt till. eins og þessari atkv. sitt. Þá á ég hér aðra brtt. á þskj. 444, .XlI, við 16. gr. Þær till., sem þar er um að ræða, snerta svo sem sjá má eina stofnun, sem ríkið hefir með höndum, skipaeftirlit ríkisins. Í fjárl.frv. er nú gert ráð fyrir því, að allur kostnaður, sem ríkið greiði við skipaskoðun og eftirlit, sé um 18 þús. kr., og er það sundurliðað, eins og sjá má í fjárl.frv. - Nú liggur fyrir Alþ. frv. um ýmsar endurbætur á lögunum um eftirlit með skipum, og er það komið svo langt áleiðis, að það mun aðeins eiga eftir eina umr. í hv. Nd. Ég vænti nú þess, að þetta mál, sem ég hefi verið nokkuð við riðinn á undanförnum þingum. verði samþ., en í frv. er gert ráð fyrir því, að kostnaður við skipaeftirlit aukist nokkuð, frá því sem nú er, og svo er einnig gert ráð fyrir því, að ákveðin skuli vera á fjárl. öll aðstoð við skipaeftirlitið og ferðakostnaður. Sá aukni kostnaður, sem hér er um að ræða, er eiginlega þrennskonar. Í fyrsta lagi er gert ráð fyrir því, að á skrifstofu skipaskoðunarstjóra komi nýr aðstoðarmaður, sem á að hafa í byrjunarlaun 4800 kr., og er það mín fyrsta till. við þennan lið. Ég æta ekki að fara að ræða það þér, hve nauðsynlegt það sé að hafa við hlið skipaskoðunarstjóra mann, sem geti í hans forföllum gegnt hans störfum og tekið við, ef hann kynni að falla frá. - Þá legg ég til, að skrifstofukostnaðurinn verði hækkaður um 600 kr., og er það samkvæmt þeim till., sem mþn. um þetta mál lagði til. Getur þó komið til athugunar, hvort ekki mætti eitthvað úr honum draga. Ég skal ekkert um það fullyrða, hvort hægt væri að fækka þarna eitthvað mönnum, en líklegt er það nú ekki. Þá er gert ráð fyrir því í þessu sama frv., að einn maður í hverjum landsfjórðungi hafi sérstakt eftirlit með framkvæmd laganna um eftirlit með skipum. Samkvæmt till. mþn. var gert ráð fyrir því, að 3000 kr. væri varið til þóknunar handa þessum mönnum. Og ég fer fram á, að sú upphæð verði einnig selt inn á fjárl. Þá gerði sama mþn. ráð fyrir því, að ferðakostnaður skipaskoðunarstjóra og eftirlitsmanna samanlagt yrði hækkaður úr 3000 kr. upp í 4600 kr. Virðist þar ekki vera of djúpt í árina tekið, því að vitanlega þurfa eftirlitsmennirnir að ferðast milli hinna ýmsu útgerðarstaða á landinn, og að sjálfsögðu eiga þeir að fá þann ferðakostnað greiddan, til þess að geta fullnægt því starfi, sem þeim er lagt á herðar. Ég hefi nú gert nokkra grein fyrir þessum brtt., sem ég flyt beinlínis af því, að ég vænti þess fastlega, að frv. verði að lögum, og eiga þau þá að ganga í gildi í ársbyrjun 1939. Og kemur því tvímælalaust til útgjalda ríkissjóðs sá kostnaður, sem af hinu aukna eftirliti leiðir. Ég vænti því, að hv. Alþ. geti fallizt á, að ekki megi draga úr þeim upphæðum, sem hér er farið fram á, því að eins og ég hefi gert grein fyrir í umr. um þetta mál í hv. Ed., þá er verið að tryggja með fullkomnara skipulagi heldur en verið hefir líf allra þeirra manna, sem sjóinn stunda, og sem munu vera um 7000 í allt, þegar flest er. Það er mikið í húfi, hvernig um skipastólinn er búið og eftir honum litið á hverjum tíma, og ég verð að segja það sem mína skoðun, að þótt hér sé varið 27000 kr. af hálfu ríkisins, þá sé þar ekki of miklu fórnað. Ég ætla svo ekki að þessu sinni að ræða fleiri brtt. Ég er að vísu við fleiri riðinn, en þeim hefir enn ekki verið útbýtt, svo að ég geymi mér að ræða um þær þangað til síðar.

*Guðrún Lárusdóttir: Herra forseti! Ég á hér við þessa umr. 2 brtt., við fjárlfrv., sem mig langar til að fara um örfáum orðum. Það er þá fyrst brtt. á þskj. 425,XXIX, við 16. gr. 39., nýr liður. Þar er farið fram á að styrkja konu hér í bænum til þess að undirbúa matreiðslubók, til leiðbeiningar um meðferð og matreiðslu íslenzkra jurta. Starfsemi þessarar konu, Helgu Thorlacius, er löngu þekkt og viðurkennd, þar sem Alþ. hefir áður verðlaunað hana að nokkru. Á ríkisreikningnum fyrir árið 1936 getur að líta nokkur hundruð krónur til hennar sem viðurkenning fyrir hennar nýta starf að því að kynna íslenzkum húsmæðrum meðferð og matreiðslu þeirra jurta, sem vaxa á okkar eigin jörð, svo að segja fyrir fótum okkar. Það má vænta mikils fróðleiks og gagns af matreiðslubók frá þessari konu. Hún hefir til þessa ekki gefið út neinn leiðarvísi í þessum efnum, en starfsemi hennar hefir verið háttað á þann veg, eins og flestir hér munu vita, að hún hefir haldið námskeið víðsvegar um landið. Hér í Reykjavík hefir hún haldið hvert námskeiðið á fætur öðru og kennt þessa íþrótt, sem er tiltölulega ný á voru landi. Það hefir til skamms tíma ekki verið mikið að því gert að notfæra sér íslenzkar jurtir. Ég tel því, að hér sé um mikið framfaraspor að ræða, sem sé þess virði, að það sé styrkt. Ég held líka, að þessi kona hafi aflað sér svo staðgóðrar þekkingar á þessum málum, að tryggt sé, að ráðleggingar hennar komi að miklum notum, og að Alþ. muni gera þjóð sinni greiða með því að styrkja starfsemi þessarar konu. Nú hafa að vísu verið gefnar út smámatreiðslubækur um meðferð íslenzkra jurta, þar á meðal „150 jurtaréttir“, eftir Helgu Sigurðardóttur, sem er ágæt bók í alla staði. En sú bók, sem Helga Thorlacius hefir í undirbúningi, kemur ennþá víðar við og er á allan hátt öðruvísi, og ég held, að enda þótt bók Helgu Sigurðardóttur sé til fyrir, þá sé ekki ofgert að bæta þar við. Nú er það svo með þessa konu, Helgu Thorlacius, að hún er algerlega eignalaus manneskja, svo að af eigin rammleik er henni ókleift að inna þetta starf af hendi, og þessar 500 kr. eru vitanlega ekki nægar til þess, að kosta útgáfu bókarinnar, þótt lítil sé, þar sem slíkt er afardýrt nú á dögum. En til undirbúnings þessa starfs, svo að hún geti dregið að sér það, sem hana vantar til að geta fullgert handritið, tel ég, að þessar 500 kr. geti komið í góðar þarfir fyrir hana. Ég vænti sem sagt, að Alþ. sjái ástæðu til þess að sinna þessari smáupphæð, því að ég hygg, að hún endurgreiðist nokkurnveginn gegnum aukna þekkingu og bætt fæði og meiri notkun á því, sem fyrir er í okkar eigin landi. Nú keppast þjóðirnar um að búa sem mest að sínu og gera það sem notadrýgst heima fyrir, og okkur Íslendingum veitir sannarlega ekki af því að nota þær jurtir, sem í kringum okkur vaxa, enda hefir maður verið hvattur til þess nú á síðari árum, með þeim árangri, að garðrækt hefir farið mjög í vöxt, þótt ekki sé þar komið eins vel á veg og vera þyrfti. Ég ætla svo ekki að orðlengja frekar um þessa till. Ég afhendi hana til dóms og úrslita Alþ., í þeirri von, að það líti með skilningi á það, sem þessi aldraða merkiskona er að reyna að koma í framkvæmd á sínum efri árum. Hin brtt. mín er á sama þskj.,XII, við 22. gr. XVII, um það, að þar komi nýr liður, á þá leið, að ríkisstj. sé heimilt að verja a. m. k. 30 þús. kr. af tekjum áfengisverzlunarinnar til stofnunar sjúkrahælis handa áfengissjúklingum. - Eins og hv. þm. vita, þá hefi ég þing eftir þing borið hér fram frv. til laga um stofnun drykkjumannahælis, en ég hefi ekki átt því láni að fagna, að það frv. næði fram að ganga. Ég hefi einnig borið fram þáltill. um samskonar efni, en hún hefir ekki heldur náð afgreiðslu. Þá hefi ég einnig við fjárl.umr. borið fram till. um það, að veittar yrðu 10 þús. kr. úr ríkissjóði til þess að undirbúa stofnun drykkjumannahælis, og benti ég þá jafnframt á það, að nauðsynlegt væri að senda mann út úr landinu til þess að kynna sér erlendis starfrækslu og fyrirkomulag slíkra stofnana. En till. var felld, og frv. um þetta efni hefir dagað uppi þing eftir þing. En á síðasta Alþ. skilaði allshn. Ed. áliti sínu um málið og lagði til, að það yrði afgr. með dagskrártill., en undir umr. hét frsm. því f. h. n., að hún skyldi bera fram fjárbeiðni til fjvn. Alþ. um nokkurn styrk, 25–30 þús. kr., til þess að koma á fót heilsuhæli handa drykkjumönnum í sambandi við sjúkrahús og samráði við lækna. Mér vitanlega hefir þessi umsókn aldrei verið rituð, og veldur þar líklega eitthvað um, að frsm. n., Magnús heitinn Guðmundsson, veiktist um það leyti og dó. Nú veit ég það, að enginn, hvorki utan þings né innan, mun hreyfa mótmælum gegn því, að þörf sé fyrir slíkt hæli, sem hér er um að ræða. Til eru tölur, sem sanna hina óhóflegu áfengisnautn hér í landinn. Má t. d. benda á grg. þá, sem nýlega var lesin upp í útvarpinu og síðan útbýtt hér á Alþingi, um hið ægilega ástand í áfengismálum, sem ríkir meðal þjóðarinnar. Ástandið er orðið svo geigvænlegt, að ekki er lengur hægt á það að horfa án þess að grípa til varnarráðstafana. Það eru að vísu til tölur, er sýna þetta, en engar skýrslur eru þó til um áhrif áfengisbölsins á hinn einstaka mann og hið einstaka heimili. En þó þekkjum við þetta öll að meira eða minna leyti. Og ef við íhugum, að við erum hingað kosin til að koma í veg fyrir hverskonar böl, er steðjar að þessari þjóð, sem við elskum eflaust öll mjög heitt, þá hljótum við að spyrja: Hvað getum við gert í þessu efni? Og frá þessu sjónarmiði séð væri það ekki mikið, þó að nokkuð væri tekið af þeirri fjárfúlgu, sem áfengisflóðið nemur, til að leggja lítinn plástur á það böl, sem þjóðin verður fyrir af viðskiptunum við Bakkus og áfengisverzlunina. Hér er nú borin fram till. um 30 þús. kr. tillag til að reisa hæli handa þessum vesalings mönnum. Þetta er lítil upphæð, samanborið við þær milljónir, sem ríkissjóður fær árlega fyrir þetta eitur. Það er ekki nema 2½% af hinum hreina áfengisgróða. Ég tel, að ég eigi hér tal við ábyrgðarríka og hugsandi menn, þó að þeir sitji ekki margir í stólunum þessa stundina. Ég vona, að ég þurfi ekki að skýra það, hver sé skylda hv. þm., þegar þeir standa andspænis því versta böli, sem þekkist. Þá vil ég fara nokkrum orðum um brtt. hv. 3. landsk. og hv. þm. Seyðf. Af því að ég tel mig kunnuga þeirri starfsemi, sem hér er um að ræða, er mér ánægja að verða við tilmælum form. n. og greina frá starfsemi þessari. Starfsemi mæðrastyrksn. í Hveragerði hefir verið hin nýtasta. Í hitteðfyrra tók n. á leigu húsið í Hveragerði, sem afmælisfélagið notaði á sínum tíma sem sumarheimili fyrir veikluð börn. Undanfarin 2 sumur hefir stór hópur mæðra og barna notið þarna hressingar. 1936 dvöldu þarna 120 manns, sem skipt var niður í hópa. Hver hópur var þarna 3 vikur. Var ráðin ráðskona að heimilinu, mæðurnar skiptust á um uppþvott, hreingerningar og hirðingu fatnaðar, 3 og 4 í senn. En mest af tímanum fór til útiveru og til hvíldar. Var vel vandað til fæðisins, börnin fengu mikla mjólk og íslenzkt smjör. 1937 var haft sama fyrirkomulag, en þá voru þó fleiri í vist í Hveragerði, eða um 200 manns, mæður og börn. Varð því að bæta við húsrúmi, og var það gert þannig, að höfð voru 16 tjöld. Og það er einkennilegt, að litlu tjaldbúunum fór ekki síður fram en þeim, sem í húsinn voru. Svona starf kostar auðvitað talsvert fé, og styrkurinn, sem starfseminni hefir hlotnazt, hefir ekki hrokkið til, svo að notuð hafa verið ýms önnur ráð til að afla fjár. Bifreiðastöðvar hafa oft gefið flutninga, matvörukaupmenn hafa gefið matvöru o. fl. Starfið nýtur því mikils trausts, en þeir, sem fyrir því standa, hafa hinsvegar ekki viljað níðast á því opinbera meira en þörf gerðist. Þá má minnast á það, að hvert brauð hefir verið bakað þarna við hverahitann, og hefir það sparað marga krónuna. Þarna hafa fengið ókeypis máltíðir dvalargestir, sem óska. Ég nefni líka, að um helgar hafa margir heimilisfeður komið austur í heimsókn til fjölskyldna sinna, og hafa þeir að vísu greitt nokkuð fyrir greiða, er þeir hafa hlotið. Og þegar um hefir verið að ræða óreglumenn, hefir kaup þeirra þann tímann ekki farið í það að kaupa „sprútt“, heldur til að njóta frísins þarna á fallegum stað. Kostnaður fyrir mann var um 2 kr. á dag. Húsaleiga var nokkuð há, um 70 kr. yfir tímabilið. Nú hafa konurnar orðið að leggja sér til rúmföt, þær sem gátu, en það var ekki alltaf, svo að n. hefir stundum orðið að sjá fyrir því. Ég hefi þá stuttlega drepið á aðalatriði þessa starfs. Áformað er að reyna líka að halda uppi nokkru fræðslustarfi fyrir börnin. En þetta er byrjunarstarf, sem aðeins hefir staðið í tvö sumur. Framhaldið fer eftir því, hvernig til tekst um fjárhaginn. Og ég vænti þess, að hv. þm. sjái, að ábyrgðarhluti er að hjálpa ekki til þess, að starfið geti haldið áfram, og hvar í málum, sem menn standa, ættu allir að vera sammála um, að þetta beri að styrkja. Hv. 5. þm. Reykv. fór nokkrum orðum um brtt. á þskj. 400, frá hv. fjhn. Sú brtt. er um barnaheimili, og eru þar sameinaðir tveir liðir á fjárhagsáætluninni, og báðir um barnavernd. Hv. þm. fór um þetta velvildarorðum og taldi nauðsyn á að styrkja þessa starfsemi í kaupstöðum landsins. Ég er fyllilega á hans máli um það. En í því sambandi vil ég minna á frv. til l., er nú liggur fyrir hv. Ed. um uppeldisstofnun fyrir vangæf börn og unglinga, en þeim fer nú fjölgandi með þjóðinni. Verður sífellt örðugra að ráðstafa þeim, ekki aðeins að því er snertir fæði og klæði, heldur og hitt, að þannig sé að þeim hlúð, að þau geti orðið að nýtum mönnum. Vil ég beina því til hæstv. ráðh., sem fær væntanlega þessa peninga til umráða, þó að upphæðin sé lág, að hann leggi sérstaka rækt við þessi börn. En það er kunnugt, að erfiðara er að ráðstafa þessum börnum, sem enginn vill hafa, en öðrum. Ættu þau verulegt heimili, væru þau betur farin. Ég vík aðeins að þessu, því að þetta er mál, sem ég tel, að varði þjóðfélagið miklu, enda er það eitt þeirra, sem verið hafa mín hugar og hjartans mál á þingi. Í sambandi við brtt. hv. fjvn. legg ég til, að tekin séu til athugunar nokkur atriði. Er hér um að ræða nokkra nýja liði, sem hv. frsm. n. talaði fyrir um daginn. Ég verð að segja, að mér þótti hv. frsm. fara nokkuð fljótt yfir sögu. Að vísu þykir mörgum óskemmtilegt að sitja og hlusta á langar skýringar á þessum málum. En þau varða þó þjóðina miklu, og það er skylda hv. þm. að hlusta á það, sem um þau er rætt, ekki síður en annað. En ég sakna þess sérstaklega, að hv. frsm. gerði grein fyrir einum nýjum lið, en það er 2000 kr. byggingarstyrkur til Höskuldar Björnss. málara. Það er reyndar vorkunnar mál, þó að menn trénist upp á að tala hér fyrir sínum till. yfir tómum stólum, í klið og hávaða stundum. Ég verð að segja, að mér finnst vera losaralegri bragur á frágangi og meðferð fjárl. síðan Sþ. tók við þeim málum. Og sérstaklega verð ég að víkja að þeim losarabrag, sem mér virðist yfirleitt vera ríkjandi á þessu þingi. Það verður sízt til að auka hróður Alþingis, þó að rápið aukist og tómu stólunum fjölgi, þó að ysinn og þysinn fari vaxandi. Ég tel, að það hljóti að verða til að varpa rýrð á þessa stofnun, sem á að halda uppi hróðri íslenzku þjóðarinnar og sitja á sínum stað, meðan mál eru afgreidd. Þá vil ég víkja að nokkru ósamræmi í fjárveitingum til einstakra manna, sem ég hefi veitt eftirtekt. Hv. fjvn. hefir lagt til, að hækkaður verði styrkurinn til eins af yngstu skáldum þjóðarinnar, Jóhannesar úr Kötlum, úr 1000 kr. upp í 2000 kr. Ég sé enga ástæðu til að rjúka nú í að hækka þennan styrk, nema ef vera skyldi til að launa honum kvæðið um hvítu rollurnar, sem kom í Iðunni nýlega. Það er að vísu gott kvæði, þó að það sé kannske ekki 1000 kr. virði. En ég vil benda á það í þessu sambandi, að við eigum líka annan mann, sem unnið hefir þjóðinni ómetanlegt gagn með sinni óviðjafnanlegu kirkjumúsík, en það er séra Bjarni Þorsteinsson. Hann er enn með 800 kr. styrk. Ég er ekki að segja, að hann þurfi á hækkun að halda. En mér fyndist það ekki óviðeigandi, þegar verið er að hækka við þessa unglinga, að jafnframt væri munað eftir þessum öldungi, sem setið hefir með hörpuna og knúið hana, svo að hljómarnir hafa borizt um víðan heim. Ég vil ekki eyða fleiri orðum að þessum málum og læt því hér staðar numið.

*Jóhann Jósefsson: Herra forseti! Ég vil fyrst og fremst þakka hv. fjvn. fyrir það, sem hún hefir sinnt þeim málaleitunum er ég beindi til hennar, en þær voru um ábyrgð fyrir láni til Vestmannaeyjahafnar, sem hún hefir sinnt, að fullu, og svo dálítill styrkur til ræktunarvegar í Vestmannaeyjum. Ég hafði farið fram á töluvert meira en n. hefir séð sér fært að veita. Það hefir aldrei verið minna en 6000 kr., sem ræktunarvegurinn hefir fengið, en n. fór niður í 300 kr. Mér er sagt, að þetta standi að nokkru leyti í sambandi við það, að í Ed. var ákveðið, að 3000 kr. af viðauka þeim, sem látinn er ganga til vega af benzínskattinum, fari til Vestmannaeyja, en ég vil benda hv. n. á það, að þegar þessi skattur var fyrst settur á, var ákveðið, að Vestmannaeyjar fengju 5000 kr. af benzínskattsviðaukanum, og er það sízt meira en borgað er þar í aukakostnað, sem mun vera um 6000 kr., svo að mér virðist þetta ekki fullgild ásfæða til þess að lækka framlagið til ræktunarvegarins. Ég hefi því leyft mér að koma fram með brtt. um, að í stað 3000 kr., sem n. hefir veitt til ræktunarvegarins, verði veittar til þessarar nytsömu vegalagningar 6000 kr. eins og áður. Ég vil benda á það í þessu sambandi, að fjárveitingin til ræktunarvegarins er háð því skilyrði, að Vestmannaeyjar láti fé á móti, svo að því hærri sem hv. n. hefir styrkinn, því meira verður hægt að vinna þarna. Svo hefi ég komið með brtt. á þskj. 444 og 460, sumpart einn og sumpart í sambandi við aðra hv. þm. Ég skal fyrst minnast á þær brtt., sem eru á þskj. 444. Fyrst er brtt. Vll, um styrk til Trausta Guðjónssonar í Vestmannaeyjum til þess að fullkomna sig í smíð og viðgerð hljóðfæra. Þessi ungi maður, sem er 19 ára, er sjómaður, en sérstakur hagleiksmaður, og þó að hann hafi stundað sjó síðan um fermingu, hefir hann jafnframt gert mikið að því að endurbæta og smíða hljóðfæri, hefir t. d. unnið það afrek á þessu sviði að smíða að fullu mandólín og gítar, sem þykja mjög góð hljóðfæri. Hann hefir í hyggju að fullkomna sig í smiði og viðgerð hljóðfæra, sérstaklega strengjahljóðfæra, í Noregi og komast þar á verkstæði 4–6 mánaða tíma í sumar, og ætlar hann sér að verja til þess vertíðarkaupi sínu, en ég veit að það mun ekki ná langt til þess að gera honum námið mögulegt. Ég hefi þess vegna flutt brtt. við fjárl. um lítilsháttar styrk til þessa manns. sem að mínu áliti er einstakur á sínu sviði. Þá hefi ég, eins og á síðasta þingi, farið fram á það, undir I1 á sama þskj., að Alþ. veiti 6000 kr., og til vara 5000 kr., til þess að hjálpa Vestmannaeyingum með að afla sér neyzluvatns. Það mál er enn óleyst, og er að allra dómi mjög nauðsynlegt, að gerðar verði ráðstafanir í því efni. Ennfremur hefi ég, undir XVIIl, farið fram á, að fellt verði niður að innheimta aðflutningsgjald af járni til hafnarvirkja Vestmannaeyjakaupstaðar. Það eru 6428.l4 kr., sem ríkissjóður krefst af því járni, sem flutt var inn til þess að fullkomna stórskipabryggjuna. Öll þessi mannvirki hafa kostað Vestmannaeyjakaupstað ærið fé, og kaupin á dýpkunarskipinu líka, og á því hvílir enn dálítil skuld til útlanda. Með tilliti til þeirra örðugleika, sem Vestmannaeyjakaupstaður annars hefir til þess að standa skil á öllum sínum greiðslum, væri það að minni hyggju sanngjarnt, að aðflutningsgjald til ríkissjóðs af sjálfu járninu til hafnarinnar væri fellt niður. Það þýðir ekki, að aðflutningsgjald af öllu efninu verði undanskilið, því að það er mjög mikið notað af steinlimi, sem ríkissjóður fær gjöld af. Þá vil ég geta þess í sambandi við brtt. XX, að hingað hefir borizt erindi frá Búnaðarfélagi Vestmannaeyja, áritað af ýmsum öðrum félögum í Eyjum, þar á meðal útvegsbændafélaginu og íþróttafélaginu, og meðmælum frá bæjarstjórninni, í þá átt, að gerðar verði ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir uppblástur og landbrot í Eyjum. Eins og kunnugt er, á ríkissjóður þarna allt land, og við Eyjamenn erum allir landsetar ríkissjóðs, og fara umboðsgjöldin af Eyjum sívaxandi. Gengur till. í þá átt, að ráðh. sé heimilað að gera ráðstafanir til þess að verjast landbroti og hefta uppblástur og kosta til þess einhverjum parti af umboðstekjunum, eftir því sem Búnaðarfélag Íslands og ráðh. kunna að álíta nauðsynlegt. Ég nefni hér Búnaðarfélag Íslands í þessu sambandi vegna þess, að ég geng út frá því, að það, sem gert yrði til þess að verjast landbroti og uppblæstri, yrði allt gert í samráði við búnaðarfélagið. - Það er orðið mikið alvörumál, hvað sjórinn brýtur niður mikið af góðu landi, sérstaklega austan til á Eyjunum. Þetta hefir gengið svona í marga áratugi, og einhverntíma þarf að hefjast handa til þess að hefta þennan skaða á landinu, sem af þessu hlýzt. Í fyrra voru, að tilhlutun Alþ., gerðar ráðstafanir til þess að varðveita Eiðið svokallaða fyrir sjávargangi, sem ég tel vel farið, og vona ég, að þær framkvæmdir, sem þar voru gerðar, komi bæði íbúum Eyjanna og eins eiganda landsins, ríkinu, að miklu gagni. Ekki yrði það síður þakklátt verk, ef hægt yrði að hefta landbrotið austan á Eyjunum, sem gerir þar árlega stór strandhögg og nemur burt part af sjálfum túnunum, svo að ég veit, að allir, sem til þekkja, telja þetta hið mesta nauðsynjamál. Á þskj. 460 hefi ég leyft mér að flytja till. um, að ríkisstj. verði heimilað að endurgreiða á árunum 1938 og 1939 helming aðflutningsgjalda og álagningar grænmetisverzlunar ríkisins á útsæðiskartöflum, og fari endurgreiðslan fram fyrir milligöngu bæjar- og sveitarstjórna undir eftirliti Búnaðarfélags Íslands. Það er vitað, að Alþ. gerði á sínum tíma ráðstafanir til þess að hlynna að kartöfluræktinni í landinu, og er það náttúrlega þörf ráðstöfun, að svo miklu leyti sem hún kemur að fullu gagni, en það er sá ljóður á þessum ráðstöfunum, að útsæðiskartöflur verða óhæfilega dýrar eins og nú hagar til. Ég hefi borið mig saman við forstjóra grænmetisverzlunar ríkisins, Árna Eylands, um þetta atriði og hefi fengið hjá honum upplýsingar bæði um álagningu á kartöflum yfir höfuð og eins um þá tolla, sem nú eru af þeim greiddir í ríkissjóð. Ég skal t. d. geta þess eftir heimildum frá Árna Eylands, að af 399 sekkjum af kartöflum, sem kostuðu í innkaupi 3113,08 kr., var greitt í ríkissjóð: Leyfisgjald til gjaldeyris- og innflutn.-nefndar, 7 kr., vörugjald 132,85 kr., verðtollur 656,55 kr., viðskiptagjald 276,45 kr. samtals 1072,85 kr. Hér við bætist svo álagning grænmetisverzlunar ríkisins, sem nemur undir venjulegum kringumstæðum um 20%. T. d. sagði hann mér, að ein tegundin, sem er mikið notuð til útsæðis og heitir Kerrs Pink, kostaði 12,26 kr. hingað komin, en væri seld á 14,50 kr., og er álagningin þar 2,24 kr. á pokann, og á annari tegund, sem kölluð er Arran Consul og kostar hingað komin 11,42 kr. en er seld út á 13,50 kr., er álagningin 2,08 kr. á poka, eða 4–5 kr. á tunnu. Þegar athugað er, hversu gífurlega há aðflutningsgjöldin eru, en þau eru um 331/3%, og þar að auki þessi tiltölulega mjög háa álagning grænmetisverzlunarinnar, þá er það sýnt, að útsæðið verður mjög dýrt, en það er mjög óheppilegt og hlýtur að verða til þess að hindra til verulegra muna, að a. m. k. þeir efnaminni í landinu, og það munu flestir vera, sem þurfa að kaupa þessa vöru, noti sér þau ræktunarskilyrði og möguleika fyrir kartöflurækt, sem þeir ella myndu nota, ef hóflegir tollar og hófleg álagning væri á þessari vöru. Nú vil ég taka það fram, að þó að manni þyki álagning grænmetisverzlunar ríkisins há, þá ber þess að gæta, að hér er um að ræða vöru, sem þarf að liggja með nokkurn tíma, og er mjög hætt við, að skemmist. Það skýrir þá tiltölulega háu álagningu, sem grænmetisverzlunin verður að hafa á þessari vöru. Hinsvegar er það um aðflutningsgjöldin að segja, að þau eru algerlega óverjandi á útsæðiskartöflum. Ég hefi nú með brtt. minni farið fram á, að þeim, sem á þessu og næsta ári nota útsæðiskartöflur, verði endurgreitt sem svarar helmingi af aðflutningsgjöldum og helmingi af álagningu, og þykir mér sem ríkið sé vel sæmt af því, þótt það taki ekki nema helming af þessum háu gjöldum á útsæðiskartöflum. Einhver kann að segja að þetta sé illframkvæmanlegt, en ég held, að það sé ekki, og hefi gert tilraun til þess að benda á það með því orðalagi, sem er á brtt., að endurgreiðslan skuli fara fram fyrir milligöngu bæjar- og sveitarstjórna, undir eftirliti Búnaðarfélags Íslands, svo að komið sé í veg fyrir, eftir því sem unnt er, að aðstaðan sé misnotuð. Ég skal taka það fram til skýringar, að ég hafði hugsað mér, að þetta mætti framkvæma þannig, að bæjarstjórnir og hreppsnefndir, hvar sem er á landinu, fengju skýrslur kartöfluræktenda um það, hversu mikið þeir hefðu notað af útsæðiskartöflum á þessu tímabili, og athuguðu svo um leið, hvað stóran matjurtagarð hver skýrslugefandi hefði, til þess að hafa hönd í bagga með því, að skýrslurnar væru sem næst sanni. Þetta ætti síðan að leggja fyrir Búnaðarfélag Íslands. sem síðan gerði sínar till. til ráðh. og úrskurðaði skýrslur þær, sem bærust frá hverjum bæ og hverri hreppsnefnd á landinu. Það kann að vera ennþá einhver hængur á þessu máli, að því er framkvæmdina snertir, í augum hv. þm., en ég hefi leitazt við að hafa þetta þannig, að þessi mjög svo nauðsynlegi stuðningur til þeirra, sem rækta vilja kartöflur, yrði ekki misnotaður. Ásamt hv. 3. landsk. hefi ég flutt brtt. við fjárlögin um, að stj. sé heimilt að leyfa skipaútgerð ríkisins að greiða Guðbjarti Guðbjartssyni, vélstjóra á varðskipinu Þór, eftirlaun, er hann lætur af starfi, eftir svipuðum reglum og Eimskipafélag Íslands greiðir vélstjórum sínum, og sé sú upphæð færð á útgjaldalið varðskipanna. - Guðbjartur Guðbjartsson, sem er elzti vélstjóri á landinu, er búinn að vera í þjónustu ríkisins og Björgunarfélags Vestmannaeyja í 19 ár, og verður sennilega, áður en hann fellur fyrir þessu svo kallaða aldurstakmarki, ef honum endist lif, búinn að vera um eða yfir 20 ár í þeirri þjónustu, þegar hann lætur af stjórn. Þar á undan var hann vélstjóri á togara, og mun hafa verið á fyrsta togaranum, sem var hér við land. Hann er, ef svo mætti segja, aldursforseti íslenzkra vélstjóra. Við þetta tækifæri vil ég láta það í ljós, að meðan þessi maður starfaði við Björgunarfélag Vestmannaeyja, stóð hann prýðilega í sinni stöðu, og ég efa ekki, að hann hafi gert það seinna, eftir að hann komst í ríkisins þjónustu, en hvað alla yfirmenn á skipi björgunarfélagsins snertir, þá var samkomulag um þá alla, þegar ríkið yfirtók Þór, að þeir nytu aldurslauna sinna, hvað ríkið áhrærir, frá þeim tíma, er þeir höfðu gengið í þjónustu björgunarfélagsins. Það er fordæmi fyrir því, og má finna í fjárlögum, að ekkjum stýrimanna á skipum ríkisins hafa verið úrskurðuð eftirlaun af Alþ. eftir þeirri reglu, sem gildir í þessu efni, að því er snertir skip Eimskipafélags Íslands, og okkur flm. þótti réttast að benda á þá reglu til fyrirmyndar í sambandi við þann vélstjóra, sem hér um ræðir. Þá flyt ég ásamt hv. þm. Borgf. brtt. við fjárl. á þskj. 444, XVlI, um heimild handa ríkisstj. til þess að verja allt að 52000 kr. til dýpkunar á höfninni á Raufarhöfn og taka lán í því skyni, ef með þarf. Fyrir hv. fjvn. lá erindi frá stjórn síldarverksmiðja ríkisins, sem fór í þessa átt, og brtt. er hér flutt vegna þess, að hv. fjvn. hafði ekki, svo að vitað væri, þegar við sendum brtt. í prent, tekið upp þær till., sem stjórn síldarverksmiðja ríkisins hafði gert um dýpkunarframkvæmdir á Raufarhöfn, en öllum hv. þm. er kunnugt um, að á síðasta þingi var samþ. að heimila ríkisstj. að byggja síldarverksmiðju á þessum stað. Ég ætla, með leyfi hæstv. forseta, að lesa upp lítinn kafla úr erindi stjórnar síldarverkssmiðja ríkisins til hv. fjvn. um sjálfa dýpkunina á Raufarhöfn. Þar segir svo: „Frumvarp um hafnargerð á Raufarhöfn liggur nú fyrir Alþingi, og eru allar líkur til þess, að það verði samþ. Í frv. er gert ráð fyrir allt að kr. 180000 kostnaði við hafnargerð á Raufarhöfn, og ríkissjóður greiði 2/5 hluta kostnaðar, eftir því sem fé sé veitt til þess á fjárlögum. Af umræddum kr. 180000 eru kr. 130000 ætlaður til dýpkunar hafnarinnar, en kr. 50000 til bryggjugerða. Það framlag, sem verksmiðjustjórnin fer fram á, er miðað við dýpkunina eina, því að vér teljum, að nægilegt sé, til að byrja með að dýpka höfnina, þar eð síldarverksmiðjur ríkisins muni sjálfar byggja á sinn kostnað nægilegar bryggjur fyrir starfrækslu sína þar, og jafnvel geta veitt öðrum afnot af hryggjum sínum, þegar það kemur ekki að sök fyrir rekstur verksmiðjanna. Síðasta Alþingi samþ. lög um heimild handa ríkisstjórninni til þess að láta reisa nýja síldarverksmiðju á Raufarhöfn, er ynni úr 2500 málum síldar á sólarhring, og byggingu skyldi eftir föngum hagað þannig. að auðvelt væri að stækka verksmiðjuna. Sigling til Raufarhafnar hlýtur að aukast mjög, er hin nýja verksmiðja tekur til starfa, sem vænta má, að verði sumarið 1939. Væri þá til mikils hagnaðar og hægðar auka fyrir alla aðilja, að fullkomin dýpkun hafnarsvæðisins hefði þá farið fram. Að áliti vitamálaskrifstofunnar bendir allt til þess, að nota mætti sanddælu þá, sem til er í Vestmannaeyjum, til þess að framkvæma þetta verk. Nú vill svo vel til, að hægt er að fá sanddælu þessa leigða á sumri komanda og fram á vetur, til þess að framkvæma dýpkunina. Þótt fjárveiting sé ekki fyrir hendi í ár, telur verksmiðjustjórnin mjög líklegt, að takast megi að framkvæma dýpkunina á þessu ári, ef framangreind fjárveiting verður tekin upp á fjárlögin fyrir árið 1939“. Ég skal svo ekki þreyta hv. Alþm, með því að lesa meira upp úr þessu erindi, en bæta því við frá eigin brjósti, að þar sem lagfæring hafnarinnar á Raufarhöfn er aðallega í því fólgin að dýpka hana, og þar sem alveg víst má telja, að síldarverksmiðja sú, sem hér um ræðir, verður byggð á Raufarhöfn, væri mjög hagkvæmt og mikið búvit í því fyrir ríkisstj. að nota einmitt sumarið í sumar til þess að dýpka höfnina á Raufarhöfn, svo að því verki væri lokið um það bil, sem verksmiðjan kemst upp, Þarf þá ekki á því að standa, að hvert og eitt skip, sem vill leggja síld á land, geti notað höfnina. Ég held, að mér sé óhætt að fullyrða, að Vestmannaeyingar mundu vera fúsir til að leigja stj. í sumar dýpkunarskip sitt til þessa verks, og ennfremur, að hægt mundi verða að komast að hagkvæmum samningum við þá um greiðslu á leigu skipsins, þannig að það þyrfti ekki að borgast út í reiðufé samstundis annað en það, sem beinlínis færi í mannakaup - 5 manna áhöfn -, olíu og annað slíkt. Ég teldi mjög heppilegt, að það yrði einmitt að ráði að nota skipið nú í sumar til þessa verks, eins og sú háttv. stj. síldarverksmiðja ríkisins hefir lagt til. Um nauðsynina að öðru leyti fyrir síldarflotann fyrir verksmiðju á Raufarhöfn þarf ég ekki að fjölyrða. Hún hefir verið viðurkennd af Alþingi með þeirri samþykkt, sem gerð var á síðasta þingi, um að heimila ríkisstj. að byggja verksmiðju á þessum stað. Eg held, að ég hafi þá minnzt á þær brtt., sem ég hefi leyft mér að flytja eða er að öðru leyti við riðinn. Ég hefði gjarnan kosið að þingsalurinn hefði verið betur skipaður, þegar hv. 2. landsk. þm. talaði fyrir sínum till. hér fyrir stundu. Hv. 2. landsk. hefir barizt sí og æ á Alþingi fyrir því að líkna þeim, sem e. t. v. eru bágstaddir í þjóðfélaginu, þeim sem hafa fallið, ef svo mætti segja, fyrir ofurborð vegna áfengisnautnar, og þeim, sem af öðrum ástæðum þurfa sérstakrar aðhlynningar þjóðfélagsins við. Hv. 2. landsk. þm. hefir flutt till. um, að verja hluta af ágóða áfengisverzlunarinnar til þess að koma upp hvíldar- og lækningahæli fyrir drykkjumenn. Hér á landi er enginn staður til, sem sérstaklega er helgaður þessu starfi, en meðal annara þjóða er um marga slíka staði að ræða. Ég tel alveg víst, að hver einn og einasti þm., sem gerir sér ljóst, þótt ekki sé nema brot af því ástandi, sem ríkir í misnotkun áfengis hér á landi, muni vera, í hjarta sínu a. m. k., alveg fylgjandi brtt. hv. 2. landsk. þm. Og hinsvegar tel ég mjög æskilegt, að þessi tilfinning fyrir því nauðungarástandi, sem er á þessu sviði, verði þess valdandi, að hv. þm. greiði brtt. hv. 2. landsk. atkv. Ég skal játa, að ég var einn af þeim, sem á sínum tíma höfðu þá trú, að það væri þýðingarlaust að berjast gegn áfengisnautninni með banninu svo kallaða, og einn af þeim, sem hafa fagnað yfir því, að breytt var til, í þeirri von, að notkun áfengis yrði skaplegri og færi fram með siðaðri hætti heldur en þegar bannið var í algleymingi. Ég tel engan tíma til kominn að leggja dóm á, hvort sú ráðstöfun hafi verið rétt, að afnema bannið. En það eitt tel ég þó fyllilega komið á daginn, að þjóðfélaginu ber rík skylda til þess um leið og það tekur stórfúlgur af þeim, sem kaupa áfengi og neyta þess, að gera þær ráðstafanir, sem í þess valdi standa, til að draga eitthvað úr því böli, sem af misnotkun áfengis leiðir. Og þetta er einmitt það, sem hv. 2. landsk. leggur til með brtt. sínum, sem eru í alla staði mjög hóflegar. Hv. 2. landsk. minntist á fleiri atriði, sem ekki snerta þá, sem hafa orðið illa úti vegna áfengisnautnar; hann minntist á starfsemi mæðrastyrksn. í Hveragerði. Þeir hv. þm. Seyðf. og hv. 3. landsk. flytja till. um styrk til þessarar n. Ég skal játa, að ræða hv. 2. landsk. um þetta mjög svo merkilega og mannúðlega starf gaf mér yfirlit yfir þá miklu blessun, sem af slíku starfi hlýtur að leiða, betra yfirlit en ég hefi hingað til átt kost á að fá. Ég er sannfærður um, að hv. 2. landsk. hefir rétt fyrir sér, þegar hann mælir með því, að þessi brtt. verði samþ. Ég vil að síðustu víkja að því aftur, sem ég byrjaði á ræðu mína að biðja hv. alþm. að ljá lið sitt til þess, - að Trausti Guðjónsson, þessi merkilegi og einkar hagi söngelski sjómaður í Vestmannaeyjum, verði veittur þessi 5–600 kr. styrkur, sem ég fer fram á, svo að honum verði unnt að afla sér framhaldsmenntunar í smiði strengjahljóðfæra og viðgerð á þeim, sem hann hefir lagt svo mikla stund á að afla sér. Ég vil bæta því einu við, að ég þekki piltinn persónulega og tel víst, að hann verði þjóð sinni hvarvetna til sóma og að af honum muni margt gott geta leitt í þessu þjóðfélagi.

*Sigurður E. Hlíðar: Herra forseti! Ég á ekki margar till. til hækkunar á fjárlagafrv., en þessar fjórar till., sem ég leyfi mér að flytja, eru á þskj. 425, og ber ég eina þeirra fram í félagi við hv. 8. landsk., XI. Sú till. er við 13. gr. B. 2 og er svipuð brtt., sem ég bar fram á síðasta þingi. Hún fer fram á að hækka liðinn um flóabátaferðir norðanlands um 1500 kr. Eins og hv. þm. e. t. v. muna, var gerð sú breyt. á þessum ferðum Norðurlandsbátsins, sem fór frá Selvík á Skaga og austur á Raufarhöfn og Þórshöfn, að Skagafjarðarferðirnar voru teknar undan af samvinnun. samgöngumála, vegna þess að komið varð á sérstökum bátsferðum um Skagafjörð í sambandi við flutninga á mjólk o. fl. til Siglufjarðar. En svo var til þess ætlazt, að Norðurlandsbáturinn, sem um langan aldur hafði verið eini flóabáturinn þar nyrðra og haft 13000 kr. styrk, væri látinn halda þeim styrk, þótt Skagafjarðarferðirnar félli niður, með því skilyrði, að hann færi til Seyðisfjarðar. Nú er það vitanlegt öllum þeim, sem til þekkja, að ferðirnar vestur á Sauðárkrók eru ekki eins kostnaðarsamar eins og ferðirnar frá Þórshöfn austur á Seyðisfjörð, þótt þörfin sé sízt minni á því svæði. Þessi leið er miklu torsóttari en vestur á bóginn, og það er í raun og veru ekki nema bjarnargreiði að þessari breyt. - Ég held, að allir, sem til þekkja þarna norður frá, hljóti að sjá, að hér er um sanngirnismál að ræða. Þá kem ég hér að annari brtt. á þskj. 425 XX, sem er gamall kunningi á þingi. Fyrirrennari minn, fyrrv. þm. Ak., hr. Guðbrandur Ísberg, flutti á nokkrum þingum beiðni f. h. bæjarstjórnarinnar á Akureyri um styrk til sundlaugarinnar þar. Tókst honum að fá tvisvar 5000 kr., eða alls 10000 kr. Nú var það hálfgerðum loforðum bundið, að eitthvert framhald skyldi verða á þessum styrk. Mér heppnaðist ekki á síðasta þingi að koma þessu í kring, og fer ég því fram á það enn. Ég vil benda hv. þm. á að hér er um sanngirnismál að ræða, sérstaklega ef umræddur styrkur er borinn saman við styrki til annara sundlauga hér á landi. Sundlaugin á Akureyri er talin sú langfremsta sundlaug, sem við eigum. Fyrir þremur árum lagði bærinn hitavatnsleiðslu til hennar, og mun kostnaðurinn nú nema 100000 kr. Það ættu því flestir að geta séð, að bærinn á að fá meiri opinberan styrk til þessa fyrirtækis, og mér hefir verið sagt, að það hafi verið hugmynd fjvn. áður fyrr, að styrkveitingum til þessarar laugar skyldi haldið áfram, þar til Akureyri hefði fengið 30 þús. kr. En sem sagt, 10 þús. kr. eru komnar, og ég held, að mér sé óhætt að fullyrða, að ef þessi 5 þús. fengjust nú, myndi bæjarstjórnin gera sig ánægða með það og ekki fara fram á frekari styrk. Ég vona þess vegna, að hv. þm. líti í náð til till. og samþ. þessi 5 þús., svo að það sé úr sögunni. Þá eru hér enn á sama þskj. tvær smábrtt. við 15. gr. 44,XXlI. Önnur er um, að veita Hallgrími Valdimarssyni 500 kr. styrk í viðurkenningarskyni fyrir störf hans í þágu leiklistarinnar. Mér er kunnugt um nokkra hv. þm., sem þekkja þennan mann og vita um hans störf. Hann er nokkuð roskinn og hefir milli 3040 ár helgað starfskrafta sína í þágu leiklistarinnar. Hann hefir látið mest til sín taka á Akureyri á þessu sviði, og mér er óhætt að segja, að hann hafi ekkert borið úr býtum fyrir þetta verk, heldur rækt það af einskærum áhuga. Þess vegna datt mér í hug að fara fram á, þótt ekki væri meira en 500 kr. í viðurkenningarskyni til þessa manns. Bak við þessa beiðni eru áskoranir frá mörgum málsmetandi mönnum á Akureyri um framhaldsstyrk, nokkurskonar ellistyrk, handa þessum manni. Ég mæli sérstaklega með því, að honum verði veittar þessar 500 kr., þótt ekki væri nema í eitt skipti fyrir öll. Ég veit, að það eru margir sammála mér um, að Hallgrímur valdimarsson sé vel að því kominn. Hin brtt., sem ég minntist á, er um 1500 kr. námsstyrk handa Gróu Torfhildi Jónsdóttur. Það er stúlka, sem á heima hér í bænum, býr með móður sinni, fátækri ekkju, systur Einars Jónssonar. Þessi stúlka er þurfandi fjár og sérstaklega þurfandi fyrir frekari menntun á sviði hljómlistarinnar. Hún er búin að ljúka fullnaðarprófi við tónlistarskólann hér og hefir fengið glæsileg meðmæli tveggja kennara sinna. Og þeir, sem til þekkja, álíta mikinn skaða, ef hún gæti ekki fengið tækifæri til að afla sér frekar menntunar á þessu sviði. Ég skal ekki hafa fleiri orð um þessar brtt. Það verður ekki sagt, að ég sé frekur til fjárins, og hafa þar margir gengið lengra. Ég vona, að það verði tekið mildum höndum á þessum brtt. mínum og að þær nái fram að ganga. Annars vil ég taka undir það með hv. 2. landsk., að það er til lítils að vera að mæla með till. sínum fyrir næstum tómum bekkjum. Við erum hér í Sþ., og það er ekki nema 1/4– 1/5 hluti þm., sem hlustar. Tilgangurinn með því að mæla með brtt. er sá, .að reyna að hafa áhrif á þm. Það má kannske segja þessu kæruleysi þm. til afsökunar, að það sé einveldi n., sem öllu ráði, komist varla nokkurt mál í gegn, nema n. mæli með því. En til hvers er þá að gefa okkur tækifæri til að koma með brtt., ef ekki á að taka neitt tillit til þeirra, þegar þær eru bornar fram af einstökum mönnum.

*Bjarni Snæbjörnsson: Ég ber fram tvær örsmáar brtt. Önnur er á þskj. 425, XVlI, um styrk til efnilegs manns, Friðgeirs Grímssonar í Hafnarfirði, til að nema útreikning og tilbúning véla. Hann ætlar sér að stunda nám í Þýzkalandi, er vélstjóri að iðn og hefir ágæt meðmæli kennara sinna og eins frá þeim mönnum, sem hann hefir unnið hjá síðar. En þar sem hann er fjölskyldumaður, sér hann sér ekki fært að sigla, nema fá ofurlítinn styrk, og hefi ég farið fram á 1000 kr., og til vara 500. Það má segja það sama um þennan lið og sagt hefir verið um ýmsa aðra, að til þessa þurfi erlendan gjaldeyri, og menn vilji þess vegna skera hann niður. En ég ber það traust til hv. þm., og ekki sízt stjórnarfl., að þeir samþ. þessa fjárveitingu, því að það kom bezt fram í málgagni Framsfl., Nýja-dagblaðinu, um daginn, að þeir litu með fullri sanngirni á þetta mál. Ég get ekki stillt mig um að lesa upp, með leyfi hæstv. forseta, kafla úr grein, sem stóð í þessu blaði 4. maí og er á þessa leið: „Þær raddir hafa heyrzt, að rétt myndi að takmarka sem mest námsferðir meðan gjaldeyrisörðugleikarnir haldast. Slíkt tal virðist ekkí hafa við rök að styðjast. Það, sem þjóðina vantar, er aukin verkleg menning, og margir þessara manna stunda einmitt þessháttar nám. Væri það fullkomið óráð að varna ungum mönnum að leita sér slíkrar þekkingar og ber frekar að styrkja þá til þess. Þjóðin getur áreiðanlega sparað margt, sem hún ver til erlendum gjaldeyri nú. en ekki þau framlög, sem renna til þess að veita efnilegum æskumönnum viðtækari þekkingu en fáanleg er hér. Slíkur sparnaður myndi reynast henni dýrkeyptur í framtíðinni.“ Þegar slík ummæli og þessi koma fram í aðalmálgagni stj., vonast ég eftir því, að hennar flokksmenn líti á þetta með sanngirni og samþ. till. Ég vonast til þess, að stjórnarflokkarnir líti með velvilja á þessa litlu brtt. og hún verði samþ. Önnur brtt., sem ég vildi mæla fyrir, er á þskj. 460, IV. Eins og hv. þm. er kunnugt, hefir hv. fjvn. tekið upp styrki til einstakra íþróttafélaga á þskj. 400. Og ég býst víð, að það hafi verið af einskærri vangá, að Hafnfirðingum er þar sleppt. Því að vitanlega á Hafnarfjörður ekki síður rétt á styrk, en aðrir kaupstaðir, eins og Vestmannaeyjar, Ísafjörður, Seyðisfjörður og ýmsir fleiri bæir. Þar eru, eins og kunnugt er, ýmis félög, sem stunda íþróttir, s. s. leikfimisfélög, sundfélög og knattspyrnufélög. Það, sem ég fer fram á, er, að þau fái jafna fjárveiting og hinir kaupstaðirnir fá í þessu skyni. En til þess að ákveða, hve mikið falli í hlut hvers félags, tek ég upp það úrræði, að íþróttaráð Hafnarfjarðar ákveði skiptinguna. - Ég vonast til þess, að hv. fjvn. og allt þingið verði sammála um að láta þessa till. mína verða fyrir sömu afgreiðslu og hinar aðrar till., sem ég minntist á, því að það er fullkomin sanngirni, að þær gangi fram. Þó að mig hefði langað til að minnast á ýmsar aðrar brtt., sem ég vildi leggja lið, ætla ég að láta staðar numið vegna þess, hve framorðið er, og ég býst við, að hæstv. forseti vilji fara að slita fundi.

*Fjmrh. (Eysteinn Jónsson): Eins og hv. þm. er kunnugt, hefir það ætíð verið venja að leita heimildar fyrir þeim greiðslum, sem engin sérstök heimild hefir verið fyrir, með sérstökum fjáraukal. Frv. þetta hefir að geyma heimild fyrir þessum greiðslum á árinu 1937. Samtals er þetta kr. 56800.00, sem frv. fjallar um. Sé ég ekki ástæðu til að rekja efni þess nánar, nál. með þeim fyrirvara, að þeir vísi til aths. en óska því vísað til hv. fjvn. Bið ég n. að hraða afgreiðslu þessa þings, þótt áliðið sé.