Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil með nokkrum orðum fylgja úr hlaði því frv. til l. um breyt. á tekju- og eignarskattslögum sem hér er til umr. Það langa nafn sem frv. ber, er ein vísbending um hversu tímabær er orðin setning nýrra laga um tekju- og eignarskatt, eins og reyndar frv. það til l. um tekju- og eignarskatt, sem verið hefur til meðferðar hér á Alþ. undanfarna mánuði, gerir ráð fyrir. Það var hins vegar í upphafi gerð grein fyrir því að gera yrði breytingar á núverandi skattalögum um tekju- og eignarskatt vegna skattlagningar í ár og flutt yrði sérstakt frv. þar að lútandi, svo sem nú er gert. Frv. hefur hann tilgang að koma í veg fyrir verulegar breytingar á skattbyrði vegna þess framreiknings á fasteignamati í landinu sem gildi tók í árslok 1976. Efni þessara breytinga er útlistað í grg., en 1. gr. felur í sér þá takmörkun, að fyrning á fasteignamatsverði, sem heimil er samkv. 3. mgr. B-liðar 15. gr. laganna, sbr. 3. gr. laga nr. 60/1973, skuli miðast við fasteignamat eins og það var í upphafi árs og raunar var gildandi allt árið, en ekki eins og það var á síðasta degi ársins, eins og hefur verið orðað í lögum. Í 2. gr. er á hinn bóginn gert ráð fyrir tvenns konar breytingu. Önnur er breyting á skatthlutfalli og skattstiga sem stendur í beinu sambandi við framreikning fasteignamatsins. Skattstigi einstaklinga, sem verið hefur 0.6% og 1%, verður nú einungis eitt þrep, 0.8%, samkv. frv., en skattur félaga, sem verið hefur 1.4% verður 0.8%. Skattskyldumörkum einstaklinga er hins vegar breytt verulega, þannig að í staðinn fyrir 2.7 millj. kr. skattfrjálsrar eignar, sem gilti á s. l. ári, en lögin gera ráð fyrir 1 millj., koma 6 millj. kr. fyrir einstakling, en 9 millj. fyrir hjón. Þetta er nýmæli þar eð skattfrjáls eign einstaklinga og hjóna hefur til þessa verið hin sama. Breyting þessi er í átt við þær till. um þetta efni sem gerðar eru í frv. því sem verið hefur til meðferðar hér á hv. Alþ. að undanförnu. Eignarskattshlutfall félaga miðast hins vegar eingöngu við þá hækkun grunnsins sem reiknað er af, enda er gert ráð fyrir að eignarskattsbyrði félaga verði jafnmikil og hún var, en eignarskattsbyrði einstaklinga lækki í heildarfjárhæð lítillega, en greiðendum eignarskatts mun fækka yfir 10 þús. Að undanförnu hafa farið fram viðræður milli fulltrúa launþegasamtaka og ríkisins um leiðir sem vera kynnu færar til lækkunar tekjuskatts í tengslum við kjarasamningaumleitanir bær sem nú standa yfir. Í þessum umr. hefur einnig nokkuð verið fjallað um útsvarsálagningu, og hugsanlegt er að breyting á henni komi til greina sem liður í ráðstöfun í þessu sambandi. Fulltrúar launþega hafa gefið til kynna í höfuðatriðum þær leiðir sem launþegasamtökin telja félögum sínum koma einna helst að gagni við slíka lækkun skatta. Hins vegar hljóta skattbreytingar af þessu tagi að koma því aðeins til álita að samningar séu að taka innan þess ramma sem ætla mætti að hagkerfið þoli, miðað við hæga niðurfærslu verðbólgustigsins og jöfnuð í viðskiptum við útlönd. Þegar þetta frv. var flutt var ekki tímabært að leggja fyrir Alþ. till. í þessa átt. Enn hafa línur ekki skýrst í kjarasamningum, þannig að till. varðandi þær breytingar, sem þar hefur verið rætt um, eru ekki fyrir hendi. En verði svo áður en þingi lýkur nú í þessari vikur yrðu þá fluttar sem brtt. við það frv. sem hér er til umr. Dragist þetta hins vegar fram yfir þinglok verður að gera ráð fyrir að nauðsynlegar breytingar varðandi það samkomulag, sem næðist, yrðu gerðar með brbl. um breyt. á skattalögunum. Ég sé ekki ástæðu til að orðlengja um frv., en legg til, herra forseti, að því verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Frv. þetta er komið frá Nd. og var þar flutt af þeim hv. þm. Sigurði Magnússyni og Gunnlaugi Finnssyni. Hér er í raun um það eitt að ræða, að lagt er til að samvinnulögunum verði breytt til aðlögunar að hinu nýja samvinnufélagsformi, framleiðslusamvinnunni, og einnig er lögð til nokkur breyting á 20. gr. samvinnulaga sem á að tryggja rétt starfsmanna samvinnufélaga til kjörgengis í trúnaðarstöður, svo sem félagsstjórn. Þetta frv. var samþ. einróma án brtt. í Nd., og sá aðili, sem hér hefur mest um að segja sem umsagnaraðili, Samband ísl. samvinnufélaga, mælti mjög eindregið með því að frv. þetta næði fram að ganga. Ég vil leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. félmn. Ég treysti á velvilja hæstv. forseta til þess að við getum fjallað um það í félmn., og komið því út úr d. og gert það að lögum.



Herra forseti. Frv. það, er við fjöllum hér um. er á þskj. 114 og er flm. Pétur Sigurðsson, en frv. fjallar um tilkynningarskyldu íslenskra skipa. Þar skal kveða svo á, að öll íslensk skip, sem búin eru talstöðvum, önnur en varðskip, skuli tilkynna: a) brottför skipsins úr höfn; b) staðsetningu skipsins a. m. k. einu sinni á sólarhring, fiskiskip samkv. ákvörðun eftirlitsstöðvar og farþegaskip eftir aðstæðum; c) komu skipsins í höfn. En í 5. gr. er fjallað um fiskibáta, sem eigi eru búnir talstöðvum. Á þá er lögð sú kvöð að tilkynna sig einnig. Síðan eru nokkur önnur atriði í þessu frv. Efni frv. er í 12. gr., 13. gr. er að lög þessi öðlist þegar gildi og er frv. einkar ljóst. En sjútvn. þótti þó rétt að ræða frv. við forsvarsmann Slysavarnafélags Íslands um framkvæmdaatriði, þar sem sérstaklega í 5. gr. er lögð nokkur kvöð á þá smábáta sem ekki eru búnir talstöðvum, og vildum við forvitnast nánar um með hvaða hætti væri hægt að fullnægja þessari kvöð. N. varð sammála um eftir þessar umr. að nauðsynlegt væri að gera hér á nokkra breytingu að gefa smásvigrúm til þess að hægt yrði að verða við því sem 5. gr. gerir ráð fyrir, þ. e. a. s. koma tilkynningarskyldu á þá báta sem ekki eru búnir talstöðvum. Og eins og brtt. á þskj. 645 bera með sér bætum við aftan við 5. gr.: „samkvæmt nánari ákvæðum í reglugerð, sem sett skal í samráði við Siglingamálastofnun ríkisins og Slysavarnafélag Íslands.“ Við erum með fleiri smáorðalagsbreytingar, sem ég skal aðeins rekja. Í 9. gr. frv. segir svo um gjald fyrir þjónustuna og kann að valda nokkrum misskilningi: ,,Skal það miðast við stærð skips og fara minnkandi eftir því sem skipin eru stærri.“ Til þess að afstýra misskilningi leggjum við til að orðin „og fara minnkandi eftir því sem skipin eru stærri“ falli burt, þar sem upplýst var að miðað er við skip undir 15 tonnum með lægsta gjaldið og svo nokkuð hækkandi í fjórum flokkum, en engan veginn neitt hlutfallslega hækkandi eftir stærð skipa. Við teljum að rétt sé að ákveða það í reglugerð eftir stærð skipanna hverju sinni. Síðan er 11. gr. um kostnað og sektir. Við leggjum til að þar sem ríkissjóður ber allan kostnað í raun, þá sé einnig rétt að ríkissjóður fái sektarfé ef til komi. Við tókum eftir því í 12. gr., að þar stendur að sjútvrh. ákveði með reglugerð greiðslur útgerðanna til Landssíma Íslands svo og um nánari framkvæmd þessara laga. Við veltum vöngum yfir því, hvort rétt væri að sjútvrh. tæki þetta að sér og það væri sett í lög. Við komumst að því, að heppilegra mundi vera að aðeins stæði: „Ákveða skal“ o. s. frv., því að eins og hv. þdm. vita er Póstur og sími undir samgrn. og við a. m. k. á þeim nauma tíma, sem við höfðum til vinnu, gátum ekki sannfært okkur um að hér væri rétt að orði kveðið í frv. Að öðru leyti er n. sammála um að mæla með því að frv. verði samþykkt með þeim breytingum er ég hef nú greint frá. Hér er um mjög mikilsvert og gott mál að ræða og sannarlega kominn tími til þess að um þetta séu sett lög, svo mikilvægt sem það er fyrir alla að fylgjast með flota okkar og áhöfn hverju sinni.



Herra forseti. Sjútvn. hefur fjallað um frv. til 1. um breyt. á 1. um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands, og leggur n. til að frv. þetta verði samþykkt með breytingu sem fram kemur á þskj. 642. Aðdragandi þessa frv. er í fyrsta lagi sá, að gefin voru út brbl. á s. l. ári um minni háttar breytingar og lagfæringar á lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands sem tóku gildi 1. júlí 1976. Í framhaldi af þessu barst sjútvn. Nd. erindi frá Landssambandi ísl. útvegsmanna með ályktun frá aðalfundi samtakanna, sem haldinn var á s. 1. hausti, með óskir um breytingar á lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands. Þetta erindi og þetta mál var sent til umsagnar nokkurra aðila og komu nokkur svör við því, m. a. frá Félagi ísl. botnvörpuskipaeigenda sem var því sammála, stjórn Fiskifélags Íslands sem einnig var því sammála að mestu. Hins vegar gat Hafrannsóknastofnunin ekki fallist á rýmkun togveiða við Norðurland, enda er ekki lagt til í þessu frv. að togveiðar þar verði rýmkaðar. Auk þessara óska Landssambands ísl. útvegsmanna, þegar frá er talin rýmkun togveiða við Norðurland, er gert ráð fyrir breytingum á 8. gr. sem gera ráð fyrir að skyndilokanir geti staðið í sjö sólarhringa í stað þriggja, sem gert var ráð fyrir í lögunum sem sett voru s. 1. vor. Þetta var atriði sem upp kom í starfi sjútvn. á s. l. vori, og voru uppi einróma raddir um að það væri æskilegt, að þessar skyndilokanir gætu staðið lengur, en úr því varð ekki. Í Nd. urðu miklar deilur um eitt atriði þessa frv., þ. e. a. s. rýmkun heimildar til veiða fyrir Suðausturlandi. Sjútvn. Ed. leggur til að nokkuð verði dregið úr þessari rýmkun með því að togveiðar verði ekki heimilar á svæði milli línu, sem sem dregin er réttvísandi suður af Stokksnesi, og að línu, sem hugsast dregin réttvísandi vestan af 15° 45', sem er um það bil við svokallaða Hálsa, en það er austur af Hrollaugseyjum, en Hrollaugseyjar liggja nokkurn veginn við 16°, og þessi lína hugsast dregin innan 6 sjómílna frá landi á tímabilinu frá 1. maí til 1. okt. Þetta ákvæði var í lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands sem tóku gildi 1. jan. 1974. Þá var slíkt ákvæði sem bannaði togveiðar á þessu svæði allt að Hvalnesi, en ekki þótti ástæða til að loka þessu svæði, þ. e. a. s. loka Lónsbug, og þess vegna lengur n. til að þessu svæði verði aðeins lokað milli Hálsa og Hvalness. Þetta á að sjálfsögðu við um allar togveiðar á þessu svæði. Hér er um viðkvæmt svæði að ræða. Þar kemur ávallt smáýsa yfir sumartímann, og einnig hafa ýmsir haldið því fram að hér sé um að ræða hrygningarsvæði síldarinnar að einhverju leyti þótt ég hafi ekki fengið það staðfest. En eitt er ljóst, að þarna er ávallt mikil smáýsa yfir sumartímann og má segja ljótar sögur af smáýsudrápi á þessum slóðum áður fyrr. Ég vil aðeins ítreka það, að n. leggur til að frv. verði samþykkt með þeirri breytingu sem fram kemur í brtt. á þskj. 642.



Herra forseti. Eins og fram kemur á þskj. 643 flytjum við 4 alþm. hér í d. brtt. um að „þrátt fyrir heimildir í lögum þessum eru þorskveiðar með flotvörpu bannaðar í fiskveiðilandhelginni frá 1. júlí 1977 til 1. júlí 1978.“ Því miður er það til að harma nokkuð, að við skulum fá þetta frv., svo nauðsynlegt sem það er, gersamlega á síðustu vinnustundum þingsins. En það verður ekki gengið fram hjá þeirri staðreynd að þessir flm. og fleiri hafa áhyggjur af því og það sannarlega að gefnu tilefni, að sóknin í fiskstofnana og einkum í ókynþroska fisk er orðin geigvænlega mikil. Við viljum með þessu undirstrika það, að það er kominn tími til þess að hamla hér nokkuð á móti og gera það raunhæft af hendi Alþ. Það kann einhver að segja, að þetta sé óþörf till., og vitna í því sambandi í 5. gr. núverandi laga, en þar segir, með leyfi forseta: „Ráðherra er heimilt að skipta veiðisvæðum milli veiðarfæra og takmarka þannig veiðiheimildir þær, sem veittar eru í lögum þessum, með því að banna notkun ákveðinna gerða af veiðarfærum á tilteknum veiðisvæðum í takmarkaðan tíma.“ Þessa heimild hefur hæstv. sjútvrh. hagnýtt - og það ber að þakka - til þess að stuðla að aukinni verndun fiskstofna sem eru í hættu, a. m. k. varðandi ofveiði þegar um smáfisk er að ræða. En einnig segir í 10. gr.: „Þegar rökstutt álit Hafrannsóknastofnunar liggur fyrir um það, að einstakir fiskstofnar séu hættulega ofveiddir og viðkoma þeirra sé í yfirvofandi hættu, getur ráðh., í samráði við hana (þ. e. a. s. stofnunina) og að fenginni umsögn Fiskifélags Íslands sett reglur um hámark þess afla sem veiða má af hverri fisktegund á tilteknu tímabili, vertíð eða heilu ári.“ Nú held ég að engum blandist hugur um það, að margfaldar aðvaranir liggi fyrir frá þessari ágætu stofnun er fjallar um hafið og auðlegð þess. Hafrannsóknastofnunin hefur gefið út aðvörun um að þorskstofninn sé í geigvænlegri hættu og þurfi að athuga alla sókn og draga verulega úr sókninni. Ég hef á fundi, sem hæstv. sjútvrh. boðaði til, að mig minnir í febrúar, með nm. úr sjútvn. beggja d., sagt það sem mína skoðun, að árangursrík aðferð til þess að verða við tilmælum mjög margra aðila væri t. d. að sumarlagi að hætta að vinna á laugardögum og sunnudögum við sjávarsíðuna, einkanlega varðandi togfiskinn, og hamla þannig gegn aukinni sókn a. m. k. 4 mánuði ársins, þegar fiskur er nokkuð smár og einnig nokkuð blandaður. Þetta fólk á sannarlega skilið eftir mikið álag frá hausti fram á vor að eiga frí, eins og allir aðrir landsmenn, á laugardögum og sunnudögum að sumrinu. Það var komið svo í ákveðnum verstöðvum á s. l. ári að fólk gersamlega neitaði að vinna, því að það var orðið svo aðframkomið og engin miskunn sýnd að draga úr sókninni, heldur skyldi fólkið vinna langt fram á kvöld og það alla daga vikunnar. Þetta nær auðvitað ekki nokkurri átt meðan við erum að berjast við að halda lífinu í þeim fáu fiskum sem eftir eru. Því miður hafa engar till. komið í þessu efni, og enn eru viss svæði á landinu þar sem má beita allri nútímatækni, sem hugsanleg er, við veiði til þess að ná upp afla. Þetta finnst okkur flm. um of við ríkjandi aðstæður - ég undirstrika það: við ríkjandi aðstæður. Og við erum ekki öfgafyllri en það, að við leggjum til að hér sé farið varlega aðeins eitt ár í senn. Nú kann einhver að segja að fiskurinn sé jafndauður og skipti þá ekki máli í hvaða veiðarfæri hann er drepinn. En hví þá að hamla á móti þorsknótinni sem er ódýrasta veiðarfærið og skilar fiskinum betri um borð en nokkurt annað veiðitæki? Flotvarpan er ágætis veiðitæki og hún er það afkastamikil, að það stafar af henni hætta við vissar aðstæður - veruleg hætta. Hún hefur sýnt að það er hægt að ná tugum tonna, allt upp í 80–90 tonn, í einu kasti. Ég gæti nefnt ákveðin skip sem hafa fengið svo mikinn afla. Fiskurinn skemmist við þessar aðstæður og þarf miklu minni afla til. Eru um það mörg dæmi. Fiskurinn er uppi í sjó í torfum og oft þéttum torfum og þess vegna á þetta veiðarfæri, svo gott sem það er og með tilheyrandi tæknimöguleika, gott með að taka svo skjótan afla á stuttum tíma. Hins vegar hefur komið í ljós að þá minnka gæði fisksins. En sé hins vegar flotvarpa notuð og afli minni, þá skilar flotvarpan auðvitað ágætis hráefni eins og botnvarpan líka. Þegar við nú vitum að fiskstofnarnir eru í hættu eigum við að hamla á móti að sinni - ég undirstrika: að sinni að við notum alla hugsanlega veiðitækni til þess að ná aflanum um borð. Hæstv. sjútvrh. hefur talið eðlilegt að undan stóru landsvæði hér við land sé þetta veiðarfæri bannað - algerlega bannað. Við teljum, flm., að þetta eigi að ná hringinn í kringum landið í eitt ár til reynslu. Ég gæti haft hér um langt mál, en ætla ekki að tefja tímann vegna ríkjandi aðstæðna hér á Alþ. En ég vil aðeins minna á það, að vegna skoðana okkar í fiskveiðilaganefnd létum við það út ganga, að við værum mjög uggandi yfir vaxandi notkun á flotvörpu. Við fengum þá lista um þá skuttogara sem höfðu flotvörpu í desemberbyrjun 1975, og þeir voru aðeins 20. Þá aðvöruðum við marga að fara út í mikla fjárfestingu varðandi flotvörpuna sem nú mun nema mörgum tugum millj. kr. En á sínum tíma, þegar þorsknótin var bönnuð, kveinkaði enginn eigandi sér út af þorsknótinni og þær liggja enn þá óhreyfðar, glænýjar nætur sem eru í dag jafnvel á annan tug millj. virði, vegna þess að menn skildu að það var eðlilegt skref til þess að fara varlega. Það eru því engin rök hjá eigendum togara í dag að segja að þessi fjárfesting sé mikil - ekki nokkur rök - vegna þess að við leggjum hér til stuttan tíma og einnig er það í lögum, að hæstv. ráðh. getur takmarkað þetta fyrirvaralaust, svo að þessi rök falla dauð niður og hafa ekkert gildi. En sem sagt, aðeins 20 skip höfðu flotvörpu í árslok 1975. Mér tókst ekki í dag að fá örugga tölu þeirra núna, svo að ég vil ekki nefna hana, En þau eru orðin talsvert fleiri sem hafa flotvörpuna í dag. En ég get ekki látið hjá líða að vekja athygli á því, hvernig stærðarskipting hjá togurum er, og blandast bar saman bæði skip, sem eru með flotvörpu og botnvörpu. Lít ég á þetta eingöngu sem upplýsingaratriði um stærð á fiski úr flotvörpunni. En hér er um mjög athyglisverðar staðreyndir að ræða, og ætla ég að lesa hér upp úr gögnum frá ferskfiskeftirlitinu, þ. e. a. s. Framleiðslueftirliti sjávarafurða, þeirri stofnun, en hún annast framkvæmd á þessu mati. Ég skal ekki, herra forseti, lesa mjög mörg nöfn, en gæti lesið hér upp flesta eða alla togara landsmanna og hef hér aflaskiptingu þeirra fyrir framan mig, en það tæki of langan tíma. Ég ætla að nefna hér nokkur skip. Þá vil ég byrja á Akranesi. Það er skipið Haraldur Böðvarsson: stórþorskur 58.6%, millifiskur 32.7%, smáfiskur 6.5. Krossvík: stórþorskur 61.4%, millifiskur 32.6%, smáfiskur 5%, undirmál 1%. Víkingur: stórþorskur 65.5%, millifiskur 28.2%, smáfiskur 4.5%. Runólfur, leggur upp í Grundarfirði: stórþorskur 42.8%, millifiskur 11.8%, smár 15.8%. Framnes, fyrsti togarinn á Vestfjörðum: stórþorskur 54.8%, millifiskur 38%, smár 7.6%. Gyllir: stórþorskur 46.7%, millifiskur 41.3%, smár 9.9, undirmál 2.1. Trausti: stórþorskur 39.5% - aðeins 39.5%, millifiskur 41.6%, smár fiskur 13.2%, undirmál 5.7%. Dagrún: stórþorskur 45.7%, millifiskur 40.5%, smár 12.7%, undirmál 1.1%. Ég skal nú fækka þeim skipum að vestan sem ég les, en hér má lesa frá Bessa: stórþorskur 53.7%, millifiskur 37.9%, smár 7.9, undirmál 0.5. Júlíus Geirmundsson: stórþorskur 44.2%, millifiskur 44.5%, smár 11.2%, undirmál 0.1%. Þá er rétt að lesa upp skip fyrir norðan. Það er Sigluvík: stórþorskur 41.6%, millifiskur 43.2%, smár 14.3%, undirmál 0.9%. Stálvík: stórþorskur 52%, millifiskur 38%, smár 8.8%, undirmál 1.2%. Nú ætla ég að taka Akureyrartogarana. Það er Harðbakur: stórþorskur 60.2%, millifiskur 29.6%, smár 10.2%, enginn undirmálsfiskur. Kaldbakur: stór þorskur 59%, millifiskur 28.1%, smár fiskur 12.9, enginn undirmálsfiskur. Og einn ætla ég að taka enn frá Akureyri, það er Svalbakur: stórþorskur 58.4%, millifiskur 31.9%, smár 9.7%. Ég ætla að láta þetta nægja. Það væri hægt að lesa upp miklu fleiri skip, en það er enginn tími til þess nú nema tilefni gefist til. Ég vil aðeins undirstrika það með því að lesa upp aflasamsetningu frá togurum, sem eru bæði með flotvörpu og án flotvörpu, og geri þar engan greinarmun á, - ég aðeins undirstrika það, að samsetning aflans er þannig að maður hlýtur að hafa geig af. Og er þá ekki tími til kominn að við leggjum til að varlega sé farið í það að hafa stórvirkustu tækin, sem flotvarpan er, eins og ástandið er í dag, í eitt ár til reynslu? Ég trúi því ekki, því að margfalt tilefni er til að fara hér varlega, að það verði ekki gert. Ef hæstv. ráðh. segir okkur afdráttarlaust að hann muni gefa út reglugerð yfir hliðstætt tímabil og við leggjum hér til, þá leysir það vandann. En það leysir engan vanda ef hann segir: Ég bið fiskifræðingana um sérstakt bréf í því efni. - því að margföld aðvörun liggur fyrir frá þessari stofnun um að minnka sóknina og víða að. Hins vegar hef ég heyrt í skipstjórum sem hafa flotvörpu og hafa sagt það við mig: Ég skal hætta að nota hana ef um það er víðtæk samstaða, en ég geri það ekki nema aðrir geri það. - Við verðum því hér á Alþ. að bora það í bili að leggja til að flotvarpan verði lögð til hliðar í eitt ár af öryggisástæðum. Menn hafa séð í gær í Morgunblaðinu samanburð á fiski frá vissum veiðistöðvum. Ég veit ekkert hvernig þetta sýnishorn er tekið á einn eða annan veg. Það var látið liggja að því í blaðinu að það væri hlutlaust valið. Ég vil ekki dæma um það. En óskaplega var ömurlegt að sjá það sem þar blasti við. Og þegar millifiskurinn er svona stór þáttur, yfirleitt allt að helmingi í þunga, þá sjáum við hvað hann þýðir í tölum. Þetta er geigvænleg þróun. Og smáfiskurinn er víða 5–10%, sem er enn hættulegra í tölum talið. Ég bið hv. þdm því að hugleiða það rólega að hér verðum við að þora að horfast í augu við það, að það er rétt og eðlilegt að takmarka flottrollið um allt land að sinni og reyna það í eitt ár. Vonandi erum við það vel settir, að innan skamms getum við beitt öllum veiðiaðferðum frjálst og óþvingað. Að því stefnum við allir. En eins og er höfum við nokkrir ákveðinn beyg af þróuninni, nema við þorum að taka upp nokkrar friðunaraðgerðir til þess að rétta stofninn við og það sem fyrst. Þess vegna er þessi till. flutt.



Herra forseti. Út af brtt. n., sem hér liggur fyrir, get ég verið mjög stuttorður. Ég get eftir atvikum fallist á þessa breytingu. Hins vegar er mjög skammur tími til þess að afgreiða frv. í Nd. þegar hún fær það aftur. En með tilliti til þess og ósk um að samkomulag náist um þetta í d. og jafnframt við þá þm. í Nd., sem helst hafa látið sig málið skipta, get ég eftir atvikum fallist á þessa brtt. fyrir mitt leyti. En í sambandi við þá brtt., sem hv. 1. landsk. þm. var að fylgja úr hlaði, vil ég segja nokkur orð. Lestur um hvernig fisktegundir í afla einstakra skipa skiptist í stórfisk, millifisk og smáfisk er auðvitað ekki nein sönnun fyrir því, að flotvarpa sé í sjálfu sér skaðlegra veiðarfæri heldur en botnvarpa. Það er rétt hjá ræðumanni, að flotvarpan tekur oft mikinn fisk í einu en það er ekki rétt að flotvarpan sé skaðlegra veiðarfæri en botnvarpan að því leyti til, að það veiðist meira af smáfiski í flotvörpu heldur en í botnvörpu. Það fer alveg eftir því hvernig fiskurinn hagar sér, hvort hann er við botninn með öðrum fiski, þá kemur hann í botnvörpu hvort sem hann er stór eða smár. Sama gerist auðvitað með flotvörpuna. Það, sem hér er um að ræða, er að vísindamenn okkar hafa ekki tekið afstöðu til þess, hvort flotvarpa eða botnvarpa sé skaðlegra veiðarfæri, og hafa þar af leiðandi ekkert lagt til um neitt alfarið bann á flotvörpunni. Ef vísindamennirnir leggja það til, þá verður auðvitað farið eftir því, eins og með allt annað sem þeir hafa lagt til í sambandi við veiðarfærin. Ég vil einnig nefna það hér, að þann stutta tíma, sem ég hef verið sjútvrh., hefur möskvastærðinni verið breytt í botnvörpu og flotvörpu. Hún var 120 mm og var svo farið með hana í 135 mm. Í reglugerð, sem ég gaf út á s. l. ári, er farið í 155 mm með bæði flotvörpu og botnvörpu við almenn mótmæli togaraskipstjóra, sem ég held að hafi hver og einn einasti sent mér skeyti um það, að þeir mundu ekki taka um borð vörpu með 155 mm möskva. En þrátt fyrir það hélt ég mjög ákveðið við það sem áður var búið að gera og náði samkomulagi við Hafrannsóknastofnunina að öðru leyti en því, að ég breytti gildistöku reglugerðarinnar um einn mánuð eða frá 1. jan. til 1. febr., vegna þess að innlendi framleiðandinn hafði ekki framleitt nóg af botnvörpum til togaraflotans. En að öðru leyti var við þetta staðið. Þetta er eitt af þeim dæmum sem á að breyta verulega því hlutfalli sem hv. þm. var að lesa hér upp úr skýrslu ferskfiskmatsins. Ég fyrir mitt leyti tel að það verði að fara að ráðum vísindamanna í þessum efnum, og við verðum líka að fara eftir því, hversu mikið þessir menn eða þessar útgerðir hafa lagt í fjárfestingar á undanförnum árum í þessu skyni. Ég get upplýst hv. þingmann og aðra þdm. um það, að nú eru 28 togarar af minni gerð með flotvörpubúnað. Flotvarpan er minnsta fjárfestingin af þessum búnaði. Hitt er miklu meiri fjárfesting, breytingar á togvindu, þannig að ég held að þessar fjárfestingar séu nú komnar í nálægt 30 millj. kr. á skip. Af stærri gerð togara eru 12 togarar með flotvörpu, en 3 án flotvörpu. Þessi skip hafa breytt um vörpu eftir þá breytingu, sem gerð er á möskvanum, og hafa farið þar út í fjárfestingu. Og að þremur mánuðum eftir að reglugerðin kemur til framkvæmda um 155 mm möskvastærð í botnvörpu, þá eigi að afnema flotvörpuna alveg skilyrðislaust í heilt ár, mér finnst alldjarft af flm. till. að ætlast til þess. Ég vil líka til viðbótar þessu benda á að till. um sama efni var felld í Nd. með miklum atkvæðamun. Með samþykkt slíkrar till. hér í Ed. á síðasta degi þingsins er auðvitað þessu frv. teflt í algera tvísýnu. Það hlýtur að verða þá leið þessa frv. að hafna í bréfakörfunni og ná ekki fram að ganga, ekki einu sinni ákvæðin um stjórnun veiðanna, um skyndilokanir allt upp í eina viku og ekki einu sinni staðfestingin á brbl. sem gefin voru út í fyrrasumar til leiðréttingar á fiskveiðifrv. Ég fyrir mitt leyti ætla ekki að gefa þá út önnur brbl. um bannsvæði fyrir togveiðum, ef Alþ. gengur ekki frá því. Það þarf þá ekki að gagnrýna þá brbl.-útgáfu. Mér finnst vera orðið nokkuð mikið áberandi hve sum öfl í landinu reyna að koma eiginlega illindum af stað á milli ákveðinna svæða, jafnvel ákveðinna tegunda fiskiskipa. Það er að verða eitthvert ofurkapp að reyna að svelta ákveðin byggðarlög í þessu sambandi, og fyrst 1. landsk. þm. nefndi myndina í Morgunblaðinu í gær, þá ætla ég að leyfa mér að segja það, að mynd og fréttaflutningur af þessu tagi í stærsta dagblaði þjóðarinnar er þessu blaði til vansæmdar - til stórvansæmdar. Það fylgir ekkert annað en dylgjurnar einar, það kemur engin skýring. Hvar hefur þessi fiskur verið veiddur? Hvaða skip veiddi þennan fisk? Hvenær veiddi það þennan fisk? Hver var heildaraflasamsetningin? Hvar var þessi netafiskur veiddur? Hver var sá hlutlausi aðili sem þetta framkvæmdi? Ég fullyrði að þessi mynd og þessi fréttaflutningur í myndum er einhver svívirðilegasta fölsun sem átt hefur sér stað til þess að koma illu til leiðar og er blaðinu og ritstjórum þess til stórskammar. Ég þakka hv. 1. landsk. þm. fyrir að nefna þessa mynd, svo að ég gæti komið fram þessum sjónarmiðum mínum.

Ekki hældi ég henni.

Nei, en ég þakka honum fyrir að hafa nefnt það, því að annars hefði ég sennilega ekki nefnt það og örugglega ekki nefnt það hér í minni ræðu. Ég vil gjarnan, að það komi í þingtíðindum mín hörkugagnrýni í sambandi við slíkan fréttaflutning, sem er blaðinu til stórskammar og aðstandendum þess. Ég skal ekki hafa hér lengri málflutning og alls ekki halda hér uppi löngum umr. Ég vil að síðustu aðeins endurtaka það, að ég tel, að flotvarpan sé ekki skaðlegra veiðarfæri en botnvarpa, og ég tel, að það eigi að beita bönnum og lokunum veiðisvæða á líkan hátt og gert hefur verið, en bæta þó þar við, eins og þessar till. um stjórnun fiskveiða gera ráð fyrir og benda til, og hér hefur orðið stóraukning á. Ég hef orðið að takast á um það við menn sem eru miklir friðunarmenn í orði, þangað til það snýr að þeim sjálfum, þá eru þeir ekki friðunarmenn, þá á að friða hjá einhverjum öðrum, en ekki þeim sjálfum. Ég tókst á við togaraskipstjórana í vetur með þessum árangri, að þeir hafa sætt sig við það. Ég hef ætlað mér það og ætla mér, meðan ég gegni þessu starfi, að láta skoðanir mínar og það, sem ég tel sannast og réttast, ávallt vera í fyrirrúmi. Ég mun ekki hika við, ef beitt er skefjalausri flotvörpuveiði og sérstaklega á smáfisk eða millifisk, að beita þá þeim ákvæðum sem ég hef til þess að banna slíka veiði. Hitt er annað mál og ekki rétt að mínum dómi, hver sem er sjútvrh., að Alþ. samþykki löggjöf um fiskveiðilandhelgi Íslands með þeim ákvæðum að fela sjútvrn. ásamt þeim vísindastofnunum, sem á að ræða við hverju sinni, hvernig skuli breyta og beita á ýmsan hátt, en taka svo út úr aðeins eitt atriði af fjölmörgum og ætla að binda þar hendur bæði rn. og vísindamanna í þessum efnum, eins og þessi till., sem hv. 1. landsk. lýsti, gerir. Ég tel að þá eigi Alþ. að taka þetta allt í sínar hendur, hafa engar heimildir til nokkurra hluta og stjórna því þá af þeirri hörku sem mér sýnist stundum bera nokkuð á, en þó meira utan sala Alþingis heldur en innan. Þess vegna er ég mótfallinn þessari till. af „prinsip“-ástæðum, því að ég tel að þessar heimildir eigi að vera allar eða engar í höndum rn. En það sem skiptir auðvitað máli í þessu sambandi, er, að verði þessi till. samþ. hér í hv. þd., þá stefnir það frv. í hættu, afgreiðslu þess í Nd., því að þar er ekki meiri hl. fyrir þessari till.



Herra forseti. Breytingar á þeim lögum og reglum, sem gilda um veiðar innan fiskveiðilögsögunnar, eru ákaflega viðkvæmt mál. Þær reglur, sem gilda, hafa verið settar eftir mikla yfirlegu fjölda manna. Ég hef sjálfur setið í þeim nefndum, sem um slíkar breytingar hafa fjallað, og þekki það eins og margir aðrir hv. þm., að sjaldan er þar gert öllum til hæfis. Ég var því fyrir mitt leyti heldur mótfallinn því að afgreiða sumar þær breytingar, sem eru nú til umr., með litlum fyrirvara. Þessi d. hefur haft málið mjög stutt til meðferðar og um vissa þætti eru verulegar deilur. Ég á hér alls ekki við þær leiðréttingar sem gerðar voru með brbl., heldur bær viðbætur sem sjútvn. Nd. flutti. Þó tókst á þessum skamma tíma að ná þeirri samstöðu um þessar breytingar, að menn eru orðnir sáttir við þær, a. m. k. sætta sig við að þær verði framkvæmdar, þó að ég hyggi, að flestir ef ekki allir í sjútvn. hefðu fremur óskað að þetta væri skoðað betur milli þinga og látið bíða til haustsins. Þetta var sú fyrsta hugmynd sem ég hafði um þetta mál, og jafnframt varð þá samkomulag um það í n. að aðrar brtt. yrðu ekki fluttar að svo komnu. Þetta fór á annan veg, og við erum hér að fjalla um þessar breytingar með lítilli viðbótarbreytingu eða nokkurri lagfæringu sem þm. Austurl. hafa beitt sér fyrir. En jafnframt er nú komin á borð þm. ein brtt. enn við reglur um veiðar innan fiskveiðilögsögunnar, brtt. um að banna flotvörpu að vísu að sagt er til reynslu, um land allt. Ég er þessari brtt. algerlega mótfallinn og get raunar látið nægja að vísa að mestu til þess sem hæstv. sjútvrh. sagði. Ég tel slíkt bann á ákaflega veikum grunni byggt. Að vísu vil ég taka undir það sem hér hefur verið sagt um nauðsyn aukinnar friðunar þorskstofnsins. Ég tel að þar hafi ekki verið nærri því nóg að gert. Ég hef aldrei verið hlynntur þeim till. sem komu fram frá þeirri n. sem hæstv. sjútvrh. skipaði á sínum tíma til að gera till. um þetta, en aftur á móti hef ég séð margt mjög athyglisvert í till. Landssambands ísl. útvegsmanna sem nánast miða að því, svo sem kom fram áðan hjá hv. 1. landsk. þm., að draga úr veiðum með því að takmarka vinnu um helgar á meginverstöðvum landsins. Staðreyndin er sú, að með því væri gert tvöfalt gagn. Það væri verið að draga nokkuð úr veiði á þorskstofninum og jafnframt að nokkru leyti verið, ef ég má orða það svo, að friða það fólk, sem þar vinnur, frá of mikilli vinnu, því að víðast er nánast um þrældóm að ræða. Ég álít að þetta tvennt geti mjög vel farið saman, og ég verð að segja það, að ég tel að eftir slíku eigi að leita. Um flotvörpuna hefur oft verið rætt, og ég verð að segja það, að ég minnist þess ekki á þeim mörgu fundum þar sem um veiðarfæri hefur verið rætt í viðurvist sérfræðinga, að þeir hafi viljað fallast á að flotvörpuna ætti að banna. Þeir hafa raunar sagt það að flotvarpan hafi ýmsa kosti umfram botnvörpuna, leggst t. d. minna saman og með hæfilegri möskvastærð eigi að vera auðveldara fyrir smáfisk að sleppa úr flotvörpunni en botnvörpunni. Ég tek hins vegar undir það, að þegar afli er orðinn svo gífurlega mikill í flotvörpuna að skiptir tugum tonna gegnir nokkuð öðru máli. Þá leggst þetta allt saman meira og minna í eina kös og að sjálfsögðu sleppur ekkert. Hins vegar tel ég að þetta séu alger undantekningartilfelli í raun og veru. Þetta eru tilfelli sem eru auglýst í blöðum nánast og er gert að eins konar grýlu gegn flotvörpunni. Staðreyndin er sú, að við íslendingar höfðum lengi vel ekki góð tök á flotvörpunni og það var ekki fyrr en nokkrir skipstjórar tóku sig til og fóru að kanna notkun þess veiðarfæris að það tókst með þeim mikla árangri sem nú er sýnt, og hafa margir skuttogarar siglt í kjölfarið og tekið upp þetta veiðarfæri. Ég held sömuleiðis að þær tölur, sem hér voru lesnar áðan um stærðarflokka þorsks, séu alls engin sönnun um að flotvarpan sé þar meiri skaðræðisgripur en önnur veiðarfæri. T. d. vil ég benda á það, að Skinney á Hornafirði er með stóran þorsk 40.6%, einna lægst sem finnst í þessari bók, en það skip er ekki með flotvörpu. Aftur á móti er Júní með 69.4%, en Júní er með flotvörpu. Þannig gæti ég haldið áfram í gegnum þessa bók. Mér þótti því þessi rökstuðningur hv. 1. flm. þessarar brtt. heldur haldlítill. Í raun og veru væri ákaflega fróðlegt að athuga hvað veldur þessum mikla stærðarflokkamun. Í fljótu bragði dettur mér í hug að þetta muni vera miklu tengdara þeim veiðisvæðum, sem togararnir sækja, heldur en veiðarfæri. T. d. er það áberandi, að stærsti fiskurinn virðist vera hér suðvestanlands, hjá togurum sem hér eru staðsettir, einna stærstir í Vestmannaeyjum, Vestmannaey er með 83.8% stóran þorsk, enda geri ég ráð fyrir því, án þess að ég hafi aflað mér upplýsinga um það, og sá togari sæki einkum á miðin við Suðvesturlandið, þar sem þorskurinn er orðinn kynþroska og orðinn eldri en annars staðar í kringum landið og því orðinn því stærri. Ætli þetta sé ekki frekar skýringin? Og er það ekki einnig eðlileg skýring, að svo virðist sem stærsti þorskurinn fari minnkandi að hlutfalli hjá togurum eftir því sem austar dregur? T. d. er Skinney á Austfjörðum að öllum líkindum að mestu í fiski þar um slóðir sem er yngri og því minni. En kannske sýnir þetta fyrst og fremst að hér er um rannsóknarverkefni að ræða og alls ekki - ég legg áherslu á það - grundvöllur til þess að byggja á afstöðu með eða móti flotvörpunni. Ég get fallist á að það þyrfti að setja að öllum líkindum einhverjar reglur um notkun flotvörpunnar. Það gæti vel verið að það þyrfti að gera það meir en nú er, kannske um stærð hennar og meðferð, ég þekki það ekki. En ég held að svona bönn í lögum verði að byggjast á athugun, það verði að kveðja til sérfræðinga áður en þetta er ákveðið. Þarna er um verulega fjárfestingu að ræða hjá töluverðum hluta af togurum landsmanna, og sú spurning hlýtur að vakna, hvernig sú fjárfesting verði bætt. Mér sýnist að Alþ. verði að byggja slíkt bann á verulegum rökum, ekki rökum eins og ég hef nú aðeins lauslega sýnt fram á, og gæti gert ítarlegar, að eru ekki haldgóður grundvöllur til þess að taka slíka ákvörðun. Mér sýnist að þessi ákvörðun sé þá fremur tekin á vissum tilfinningagrunni. Ég hef ekki heyrt þann rökstuðning sem fær í raun og veru staðist nánari athugun. Ég er því fyrir mitt leyti algerlega mótfallinn þessari till. Ég legg hins vegar áherslu á það, að flotvarpan verði athuguð nánar, og ég treysti því, sem reyndar kom fram hjá hæstv. sjútvrh. áðan, að svo muni verða gert og hann muni þá beita frekari takmörkun á notkun flotvörpunnar, ef sú athugun leiðir í ljós að það er æskilegt til aukinnar friðunar þorskstofninum. Ég vil svo ljúka þessum orðum mínum með því að leggja áherslu á það sem ég sagði áðan, að við þurfum að leita að skynsamlegum leiðum til að draga úr sókninni í þorskstofninn, leiðum eins og bæði hv. 1. landsk. þm. og ég höfum hér drepið á m. a. En við eigum ekki að telja sjálfum okkur trú um það, að við séum að gera eitthvert átak til friðunar þorskstofninum með því að hlaupa eftir svona - ég vil nú segja nánast hugarburði, því að ég fæ ekki séð að þetta sé reist á neinum rökum.



Herra forseti. Ég vona að hæstv. sjútvrh. hafi ekki átt við okkur flytjendur þeirrar till., sem hér liggur fyrir til umr., þegar hann var að tala um illindi hópa sem væru að skapa tortryggni á milli svæða. Hins vegar held ég að það sé hreint ekki eins ástæðulaust og hv. síðasti ræðumaður vildi vera láta að slík till. sem þessi kemur fram, og með illindi og tortryggni á milli svæða í huga hafði ég haldið að það væri líklegra til tortryggni og illinda að banna þetta skæða og stórvirka veiðarfæri fyrir hluta landsins og kannske meiri hluta landsins, en aftur á móti yrði síður um tortryggni að ræða ef öllum yrði gert jafnt undir höfði og bannað alls staðar. Ég held að við flytjendur þessarar till. eigum a. m. k. eitt sameiginlegt, og það er það, að við erum hræddir - við erum ekki bara smeykir, við erum hræddir um að það sé verið að ganga af hrygningarstofni þorsksins dauðum. Og ég held, að þetta komi engum á óvart. Ég held að allir hv. alþm. séu meira og minna hræddir um þetta, og þetta að banna flotvörpuna um tíma lítum við á sem nokkra jöfnun á veiðunum og lið í því að fiska minna. Ég er ekkert viss um að við fiskum miklu minna magn af þorski þótt við stækkum möskvann. Við fiskum kannske ekki þriggja ára fiskinn, en fiskum bara fjögurra ára fiskinn í staðinn og upp úr, en að það verði nokkur kynþroska fiskur eftir, það er engin sönnun fyrir því, þó að möskvinn sé 155 mm. En varðandi þessa till. og flotvörpuna í heild finnst mér vera augljóst, að eitthvað sé vafasamt um notkun hennar þar sem hún er bönnuð svo víða við landið. En eins og nú er virðist vera einhver óskapleg hætta að veiða stóran fisk í flotvörpuna, þ. e. a. s. fiska í hana hér fyrir Suðurlandinu, Suðausturlandinu og Suðvesturlandinu, en aftur á móti skilja menn ekki að það er líka nauðsynlegt að vernda smærri fiskinn. Varðandi jöfnun og tortryggni langar mig til að lesa hér upp - með leyfi hæstv. forseta - bréf frá Landssambandi ísl. útvegsmanna sem sent var öllum aðilum þeirra samtaka 5. febr. 1975. Bréfið hljóðar þannig: „Verið er að endurskoða lög nr. 102 1973, um veiðar með botnvörpu, flotvörpu og dragnót. Á þeirri endurskoðun að vera lokið fyrir árslok 1975. N. hafa borist ýmsar áskoranir og aths. um bann við veiðum með flotvörpu eða takmörkun þeirra veiða frá því sem nú er. Mun einkum vera átt við þorskveiðar með flotvörpu í þessu sambandi. N. hefur ekki tekið afstöðu til þessa atriðis, en vill engu að síður vekja athygli útvegsmanna og sjómanna á þessari umræðu. Vill n. þess vegna beina því til þeirra aðila, sem hyggja á nýfjárfestingu í flotvörpuútbúnaði, að þeir fari varlega í þessu efni og jafnvel fresti framkvæmdum þar til nánari upplýsingar liggja fyrir um framvindu þessara mála.“ Ég hef nokkuð öruggar heimildir fyrir því, að a. m. k. nokkrir eigendur skuttogara tóku mark á þessu bréfi frá sínum samtökum og frestuðu aðgerðum í þessu efni og hafa ekki treyst sér í þessar framkvæmdir af ótta við að sama yrði látið gilda allt í kringum landið, þ. e. a. s. bann við flotvörpu. Því held ég að bannið um þennan takmarkaða tíma mundi frekar verða til þess að eyða tortryggni og illindum heldur en öfugt. En ætlun okkar með brtt. er fyrst og fremst að reyna að gera veika tilraun til þess aðeins að draga úr sókninni í þorskinn. Það er okkar eini tilgangur. Ég held að okkur hljóti að bera öllum saman um að það er alger nauðsyn að vera vel á verði. Ég er ekki að vantreysta rn. á nokkurn hátt eða ráðh. í því efni, ég hefði haldið að það væri frekar stuðningur við hann heldur en hitt og hans viðleitni til þess að tryggja öryggi stofnsins að fá svona till. samþykkta á Alþingi.



Herra forseti. Ég held að það sé mikill misskilningur að þessi till. um bann við veiðum í flottroll sé byggð á tilfinningagrunni eða tilraun til að koma illindum á milli svæða. Ég er furðu lostinn að slíkt skuli koma fram. Það er út af fyrir sig rétt, að í flottroll veiðist ekkert sérstaklega smærri fiskur. Ég held að menn geti verið sammála um það, að flottrollið hefur enga sérstaka eiginleika til þess að veiða smærri fisk. En hitt er svo annað mál, að möskvastærðin á flottrollinu kemur ekki að eins góðu haldi og möskvastærðin á botntrollinu, því að yfirleitt kemur mun meira í flottrollið, það skemmist meira af fiski, það eru stærri „höl“ sem tekin eru, og það er örugglega mun meira sem fleygt er út af fiski sem eyðileggst, kremst, og af smáfiski. En eitt vil ég þó taka fram varðandi það mat sem hér er vitnað í. Ég satt best að segja veit ekki alveg hversu mjög er byggjandi á þessu mati. Það eru frystihúsin sem meta fiskinn við móttöku, og það virðist oft vera dálítið furðulegur mismunur af skipum sem eru jafnvel að veiða á alveg sama svæði. Þannig þekki ég dæmi þess, að skip, sem landaði í Austfjarðahöfn, var á sama svæði og togari af Norðurlandi, það fékk 30% af sínum fisk í stórt, en þegar togarinn frá Norðurlandi landaði í sinni heimahöfn af alveg nákvæmlega sama svæði var hann með 65% í stórt. Ég ætla ekki að fullyrða neitt um það, hvað þetta þýðir, en það segir þó það, að matið er enginn heilagur sannleikur í þessum efnum og maður gæti haldið að það væri stundum lítt á því byggjandi. Af hverju kemur svona till. fram? Það er kannske fyrst og fremst vegna þess, að það eru flestir sammála um, að við þurfum á einhvern hátt að takmarka okkar sókn. Um það virðast flestir vera sammála í orði a. m. k., og spurningin er: Hvernig á að gera þetta? Á að setja kvóta, leyfa mönnum að veiða með hvaða veiðarfæri sem er, flottrolli, nót og öllum þeim veiðarfærum sem menn geta fundið upp, og setja kvóta á hvert skip? Eða á að gera það með því að minnka svæði, setja ákvæði um hvaða veiðarfæri megi nota og setja ákvæði um möskvastærð? Þetta er sú aðferð sem fyrst og fremst hefur verið höfð. Það hafa verið sett ákvæði um bann á ýmsum svæðum, það hafa verið sett ákvæði um möskvastærð, og ákveðin veiðarfæri hafa verið bönnuð. Flottrollið hefur verið bannað í mestum hluta landsins og þorsknótin hefur verið bönnuð. Og hvað liggur að baki þessu? Það liggur að baki þessu, að menn telja að fiskurinn þurfi einhvers staðar að hafa frið, hann þurfi einhvers staðar að geta haft afdrep, og það er hægt að veiða fisk í flottroll víða við landið. Það hafa sagt mér skipstjórar, að það hafi verið mikill fiskur uppi í sjó í köntunum við Austur- og Suðausturland sem hefði verið hægt að taka í flottroll núna í vetur, þannig að það er ekkert einsdæmi að það sé aðeins hægt að veiða í flottroll á ákveðnu svæði. En aðalatriðið er það, að við þurfum á einhvern hátt að takmarka þessa veiði, og það er nú svo, að það verður ekki gert út á flottroll eingöngu. Flottrollið er aðeins hjálpartæki, tæki sem haft er með, en botntrollið er veiðarfæri sem gert er út á eingöngu. Þess vegna er meiri ástæða til þess að takmarka eða banna flottrollið heldur en botntrollið. Það hefur komið hér fram, að Landssamband ísl. útvegsmanna skrifaði bréf 1976 og varaði menn við því að fjárfesta í flottrolli. Mér er kunnugt um að a. m. k. einn togari, ef ekki fleiri á Austurlandi ætluðu sér að fara út í það að koma sér upp flottrollsútbúnaði, sóttu um lánsfyrirgreiðslu í því skyni til sjóða og fengu synjun, og þ. á m. var vísað í það, að það stæði til og hefði heyrst að banna ætti flottroll. Þarna ríkir náttúrlega ekki jafnræði. Það verður eitt yfir alla að ganga. Annaðhvort verður að leyfa þetta veiðarfæri, þar sem hægt er að beita því, eða leyfa það ekki. Þess vegna vildi ég aðeins ítreka það, að þessi till. er fyrst og fremst fram komin vegna þess að flm. telja að hér sé um sanngjarna leið að ræða til þess að takmarka að nokkru leyti til viðbótar sóknina í þorskstofninn.



Herra forseti. Aðeins nokkur orð um sjálft frv. og síðan þá brtt., sem ég er meðflm. að, við frv. um tímabundið bann við notkun flotvörpu. Ég þykist einhvern veginn hafa orðið var við það, að aðrir ræddu frv. og þá sérstaklega þessa brtt. af meiri tilfinningahita heldur en flm. sjálfir. Ég sæi út af fyrir sig ekki nokkurn skapaðan hlut eftir því þótt fækkaði nokkuð brbl. útgefnum af hæstv. ráðh. Matthíasi Bjarnasyni, og um útgáfu hans á brbl. ætla ég ekki að ræða hérna. Hitt er annað mál, að ég kynni kannske að sjá eftir því ef skipt yrði á hæstv. sjútvrh. Matthíasi Bjarnasyni og einhverjum ótíndum strák úr hans flokki. Ég kynni kannske að sjá eftir því, og hæstv. ráðh. má ekki láta það bitna á Ed. við umfjöllun á þessu þingmáli þótt hann hafi lent í orðaskaki við ótíndan strák úr sínum flokki í annarri deild. Ég staðhæfi það, að það hafi verið ætlun sjútvn. þessarar d. að afgreiða þingmál þetta, sem ráðh. ber mjög fyrir brjósti, en kannski ekkert miklu meira fyrir brjósti en ýmsir aðrir þm. í þessari d., - afgreiða það með lipurð, og ég staðhæfi það, að það var alls ekki ætlun eins einasta manns í sjútvn. að afgreiða málið með þeim hætti að það yki á einn eða annan hátt á vandræði eða skapleiða hæstv. ráðh. sem má ýmislegt þola í öðrum pólitískum samkvæmum heldur en Ed. Steingrímur Hermannsson taldi að bannið við flotvörpunni ætti sér ekki stoð í neinni rannsókn eða hlutlægri skoðun, stafaði af einhvers konar tilfinningasemi. Ég verð að vísu að viðurkenna að ég hef ekki unnið á skuttogara með flotvörpu, en þess minnist ég, að ég var um nokkurra missira skeið í hópi mjög svo röskra manna á síðutogara þar sem fiskað var bæði í salt og í ís og ekki var ísað í kassa, og við vorum 30 á og fengum stóran fisk. Einu sinni eða tvisvar veiddum við 50 tonn í hali. Við vorum býsna lengi að koma því fiskmagni undir dekk og ísa það. Ég staðhæfi það, að 16 manna áhöfn með mest hugsanlegt 8 menn að starfi á dekki, sem tekur við 80 tonnum úr hali á dekkið af smáum og meðalsmáum fiski og á að slægja og koma undir dekk, hefur enga möguleika á því að bjarga þeim feng frá skemmdum - enga möguleika á því - og má þakka fyrir ef áhöfnin hefur bolmagn til þess og afköst til þess að bjarga helmingnum úr þeim feng frá skemmdum. Það er alveg rétt, að fiskur er jafndauður hvort hann kemur í botntroll eða flotvörpu eða í línu eða í net. En við gefnar aðstæður er flottrollið það veiðarfæri sem hægt er að drepa með mestan fisk á skömmum tíma, sem hægt er að valda með mestu tjóni á skömmum tíma, ef illa tekst til í smáfiski, og hægt er að ná inn mestum afla, mestum feng á dekk við gefnar aðstæður þannig að ekki sé hægt að gera úr honum verðmæti. Við skulum ekki skjóta okkur á bak við rannsóknir í því sambandi. Við vitum að allmikið hefur verið drepið af of smáum fiski í flottrollið, ekki vegna þess að menn gerist svo miklu verr innrættir menn, þegar þeir eru komnir vestur fyrir land á það svæði sem veiða má með flottrolli, heldur en annars staðar, ekki vegna þess að þeir menn, sem í því lenda, séu siðminni eða séu verri fiskimenn, heldur vegna eðlis þessa veiðarfæris og vegna eðlis þessa starfs, sem er að ná sem mestum fiski á dekk, sem mestum feng á sem skemmstum tíma. Ég hef ekki fyrir mér skrifleg vottorð fiskifræðinga við umfjöllun málsins. En það hef ég eftir reyndum skipstjórum, sem vel þekkja til, og hef raunar heyrt ágæta fiskifræðinga segja það líka, að miklu, miklu meira mundi muna um það, ef flottrollið yrði bannað um nokkurt skeið, heldur en um tímabundnar lokanir á veiðisvæðum, - miklu meira. Það liggur hér fyrir samkv. upplýsingum ráðh., að samtals 40 togarar séu búnir tækjum til flotvörpuveiða, að vísu muni þeir ekki allir hafa stundað veiðar með flotvörpu, en 40 togarar séu búnir tækjum til flotvörpuveiða. Þau tæki munu ekki eyðileggjast á einu ári þótt samþykkt verði brtt. okkar hér í Ed. um að banna notkun flotvörpunnar í eitt ár, spilin dýru, það er hægt að halda þeim í lagi það ár á enda. Og ég vil alls ekki taka að óreyndu trúanlegar staðhæfingar hæstv. ráðh. Ég vil raunar ekki skoða orð hans sem staðhæfingu, heldur aðeins tilgátu um að málið mundi stöðvast í Nd. þótt það kæmi þangað aftur með áorðinni breytingu frá Ed. um bann við notkun flotvörpu. Um þetta veit hæstv. ráðh. ekkert meira en við. Mér persónulega er kunnugt um það, að það var með semingi sem Nd. felldi till. um bann við flotvörpuveiðum, það var með semingi sem margir þm. í Nd. gerðu það, og ég hef trú á því, ef Ed. samþykkti brtt. okkar um tímabundið bann við flotvörpuveiðum, að Nd. mundi gera það einnig þannig að sú brtt. yrði frv. ekki að fótakefli í Nd., kynni meira að segja svo að fara að frv. yrði fagnað alveg sérstaklega með áorðinni þessari breytingu. Svo vildi ég, af því að mér er þetta fullkomin alvara sem ég sagði, að ég vildi ógjarnan sjá upp á það að núv. stjórnarflokkar skiptu um sjútvrh., ég hef sérstaka ástæðu til þess að óska þess að núv. stjórnarflokkar skipti ekki um sjútvrh., - þess vegna vildi ég að hann hlífði okkur líka við þessum hótunartóni sínum, að ef ekki verði látið í einu og öllu að því sem honum finnst persónulega að eigi að vera, þá sé hann rokinn út í veður og vind. Hæstv. ráðh. verður að þola það að störf hans séu gagnrýnd, till. hans séu gagnrýndar og þeim sé beytt á þann veg sem meiri hl. þm. telur að sé til bóta, og hæstv. ráðh. á að fagna þess háttar breytingum. Ég nefni ekki nöfn í þessu sambandi, en það eru aðrir ráðh. í þessari ríkisstj. sem mundu gleðja mig miklu, miklu meira með hótunum um afsögn.



Herra forseti. Við höfum nú talað allir flm. að þessari till. Ég held að í máli okkar hafi komið fram flest það sem skiptir meginmáli, ég get því verið stuttorður. Það hefur verið flutt öfgalaust og án nokkurs hótanatóns á einn eða annan veg. Hins vegar hef ég aðeins heyrt því fleygt, að málið gæti fengið alvarlega niðurstöðu ef við værum ekki góðu börnin og hlýddum í einu og öllu. Ég verð að harma að slíkt skuli koma fram í jafnviðkvæmu máli og við erum hér að fjalla um, því að allir viljum við vel gera í þessu efni, held ég, en höfum aðeins nokkuð mismunandi sjónarmið. Við tölum hér því miður af dýrkeyptri reynslu, og þess vegna er þessi till. flutt. Hún er ekki flutt, eins og 2. þm. Reykn. réttilega undirstrikaði, hún er alls ekki flutt til að skapa neina úlfúð og misklíð. Hún er flutt vegna hræðslu og nauðsynjar á því að við förum varlega um sinn í sókn okkar í ókynþroska fisk. Og það er staðreynd, hvað sem hver segir hér í kvöld til að andmæla þessari till. eða hvernig sem menn greiða þessari till. atkv., þá er það staðreynd að sókn okkar í ókynþroska fisk er of mikil. Og ég verð að segja ykkur eina sögu frá Vestfjörðum. Það getur vel verið að einhverjir taki það þannig, að það sé verið að ala á ríg, en þessi frásögn var sögð af fúsum og frjálsum vilja og án nokkurrar þvingunar frá einum eða neinum. Einn af talsmönnum togaraútgerðar á Vestfjörðum sagði: Það eru engin hrogn ti1 í þessum fiski, þó að ég ætti líf mitt að leysa gæti ég ekki skaffað eina tunnu. - Þá þarf ekkert mat, hvorki af opinberri stofnun eða öðrum, á hvaða stigi þessi fiskur er. Hann er veiddur um of, ekki eingöngu af vestfirskum dugnaðarsjómönnum, heldur af öllum sem sækja á þessi mið. Hann er veiddur um of. Við viljum hamla á móti þessu ágæta veiðarfæri í bili vegna óhjákvæmilegrar nauðsynjar að okkar mati. Það er alveg rétt, að ég geri engan greinarmun, og það hefur komið fram í máli okkar allra, bæði sem erum með og á móti, að við gerum engan greinarmun á því, hvernig við drepum fiskinn, í botntrolli eða flottrolli. En það er grjóthörð staðreynd, hvað sem sagt verður, að eðli flottrollsins er það, að því er aðeins beitt þegar fiskimennirnir verða varir við torfurnar uppi í sjó, og þá er í langflestum tilfellum um mikla veiði á stuttum tíma að ræða með þeim afleiðingum að það er aukið smáfisksmagn í því kasti - ég segi því miður. Það er vitað mál, að þeir, sem hagnýta flottrollið mest og best, verða að hafa í skipum sínum lágmarksvélarafl til þess að togkrafturinn né nægilega mikill, og þá fer þetta allt saman, að möskvinn er ekki eins opinn og aðstæður væru annars til, ef aflinn er minni, og þá lokast veiðarfærið allt og hirðir allt sem að kjafti kemur. Ég fylgdist með löndun hérna um daginn úr skipum sem komu að vestan, og ég má til að segja ykkur frá einni löndun sem átti sér stað hér í Reykjavík, því að það er opinbert mál nú, en það var afli úr skipinu Bjarna Benediktssyni, því góða skipi, sem fékk afburðagott kast, stærsta kast sem ég hef heyrt um nú undanfarið, að mati manna um 90 tonn í kastinu, og tók rúman sólarhring að koma fiskinum undir þiljur. En hvað skeði þegar fiskurinn kom hér í land? Að mestu leyti var hann meira og minna skemmdur. Aðeins þetta eina atvik réttlætir það að mínu mati að hamla á móti notkun flotvörpunnar í bili meðan fiskstofnarnir eru að jafna sig. Ég gæti líka sagt frá öðrum togara frá Vestfjörðum sem lenti líka í mjög góðu kasti og náði rúmum helmingi, þá sprakk trollið og fiskurinn flaut dauður um allt. Mig hryllir við svona atburðum. Ég vil ekki að þeir endurtaki sig um óákveðinn tíma, - ég vil það alls ekki. Og ég efast um að nokkur maður vilji það. En við eigum að hafa kjark til þess að bægja þessu frá. Til þess sitjum við hér á Alþ. Og það eru engin rök fyrir því að banna trollið á ákveðnum veiðisvæðum við landið og hafa það opið á öðrum - ekki nokkur. Annaðhvort skal það vera bannað alveg eða ekki. Ekkert veiðarfæri drepur fisk ódýrar en nótin, og það er hægt að velja úr fiskinum fisk fyrir fisk, en samt er hún bönnuð af því að menn töldu að hún tæki of mikið í hverju kasti, þótt stór fiskur væri eingöngu, þó að hún væri eingöngu sunnan- og suðvestanlands.

Hún gerði það líka stundum.

Hún getur drepið smátt og hún getur drepið stórt. En vegna þess að við megum ekki vera svona stórtækir við ríkjandi aðstæður, þá féllust útvegsmenn á án þess að gera hina minnstu kröfu til skaðabóta, að nótin væri tekin úr umferð fyrir mörgum árum, 10 árum. Það eru alltaf einhverjir sem óska eftir að hún komi til baka, en það hefur ekki náð fram að ganga vegna þess að menn vilja ekki að við notum svo stórtæk veiðarfæri eins og nótin er. Menn bera ótta nú við flotvörpuna. Og það er nákvæmlega rétt, það sem 5. þm. Austurl. sagði, að það kaupir enginn togara í dag til þess að hafa flotvörpu sem aðalveiðarfæri. Hún er sem hjálpartæki. Þegar menn verða varir við að fiskurinn leitar upp í sjó í þéttum torfum, þá er gripið til flotvörpunnar, sem liggur tilbúin til að kasta, og henni beitt með þeim árangri sem við þekkjum. Sérfræðingarnir segja auðvitað ekki að það skuli drepa fiskinn í ákveðið veiðarfæri. Það er ekki þeirra hlutverk. Og ég vil undirstrika það við hæstv. ráðh.: Við erum að heimta af þeim umsögn sem er ekki í þeirra verkahring að gera. Þeir segja hvað má sækja mikið heildarmagn í stofninn. Þeir leggja til að sóknin sé takmörkuð. Og við eigum að taka hina pólitísku ákvörðun hér á Alþ. í því efni. Ég heyrði ráðh. því miður ýja að því, að rétt væri að hamla nokkuð á móti veiðunum - skulum við segja - með því að fara varlega í langan vinnutíma í 3–4 mánuði yfir sumarið. Ég þakka aftur mjög fyrir orð hv. 2. þm. Vestf. sem tók undir þá skoðun, að rétt væri að gefa fólki frí a. m. k. laugardag og sunnudag yfir sumarmánuði á Vestfjörðum og víðar og draga þannig úr þeim mikla sóknarþunga sem er hringinn í kringum landið á þessum árstíma. Það er verulegt skref í áttina. Og margir hafa talað um að togarakaup ættu að vera til þess að þeir lægju jafnan við bryggju á mánudagsmorgni og þá hæfist löndun kl. 7 eða 8 og veiðarnar væru mjög skipulegar og sókn í samræmi við eðlilegan vinnutíma og fengi þannig á sig meira iðnaðarsnið. Það virðist ekki mega stjórna með þessum hætti. Ég veit ekki hvað veldur. En ég held að þetta sé mál sem þurfi að athuga vel, kannske að skoða, eins og sagt er í dag. En hvað á að skoða það lengi? Ég sé enga ástæðu til að velta þessu á undan sér árum saman. Nei, því miður þurfum við ekki að óttast að fiskurinn fyrir vestan eða annars staðar deyi úr elli. En við höfum af því beyg, margir hverjir, bæði utan Alþ. og innan, að við sækjum of sterkt í smáfiskinn, ókynþroska fisk. Það er alveg rétt, að skýrsla svipuð og ég las hér upp áðan mun vonandi verða með öðru sniði eftir 155 mm möskvinn hefur verið notaður. Hann mun sía meira smáfiskinn út. Sérstaklega þegar aflaminnkun á sér stað, eins og hefur verið hjá togurunum nú í bili, kemur í ljós gildi 155 mm möskvans. Hæstv. ráðh. er af einhverjum „prinsip“-ástæðum á móti því að banna flottrollið undan Vestfjörðum. En hann er ekkert af „prinsip“-ástæðum á móti því að banna flottrollið að meiri hluta hringinn í kringum landið, á miklu stærra veiðisvæði. Hvaða „prinsip“ gildir undan Vestfjörðum? Ég sé enga vísindalega röksemdafærslu fyrir að hafa annað „prinsip“ þar.

Ég nefndi ekki Vestfirðina í þessu sambandi.

Nei, en hæstv. ráðh. hefur bannað flotvörpuna á stórum hafsvæðum og hann veit nákvæmlega hvar. Ég þarf ekki að lesa það upp. Nei, við skulum bara með rólegri yfirvegun gera okkur grein fyrir því, að þetta er í bili nauðsyn til þess að koma í veg fyrir of mikla sókn í ókynþroska fisk, og okkur er bara sómi að því að gera þetta um sinn. Hv. 2. þm. Vestf. sagði að svona bann verði að byggjast á athugun. Það eru margir tugir athugana til, og skipstjórarnir sjálfir, sem eru með þessi tæki, beita þeim af því að aðrir gera það, þetta hefur ekki verið bannað. En margir hverjir yrðu mjög fegnir að hvíla flotvörpuna, jafnvel meira en eitt ár. Og hann segir einnig að allt verði að skoðast nánar í sambandi við flotvörpuna sem slíka. Það þarf ekki. Við höfum dæmin um allt. Og hann leggur til að við leitum að skynsamlegum leiðum til þess að draga úr sókninni. Hér er um skynsamlega leið að ræða sem skapar ekki nein sérstök vandamál. Hún bægir frá uggvænlegri þróun við ofsókn í ókynþroska fisk. Ég vil að við gerum sérstakar ráðstafanir til þess að afnema veiðar á undirmálsfiski, fiski sem á eftir að vaxa og auka kyn sitt. Það verður að veiða með tilliti til reynslu og vísindalegra staðreynda, annars fer allt í sama horf hjá okkur og var fyrir útfærsluna. Það væri mikil ógæfa ef við gætum ekki borið gæfu til þess að koma þorskstofninum í rétt horf nema næstum ganga af honum dauðum eins og síldinni. Hvílík ógæfa! Vildi nokkur maður tengja nafn sitt við slíkt? Ég get ekki ímyndað mér það. Það voru margir sem aðvöruðu með síldina. Menn sögðu alltaf: Þetta er allt í lagi, þetta er allt í lagi, það er nóg til, við skulum bara halda áfram. - Og það þarf ekki að rekja þá hörmungarsögu. Við vorum nokkrir sem nöldruðum um að fara varlega, stöðva í tvo mánuði, einn mánuð, a. m. k, að fara mjög varlega yfir sumarmánuðina. Við vorum hrópaðir niður á ákveðnum vettvangi, bókstaflega hrópaðir niður, og ætla ég ekki að fara að rekja þá raunasögu. Við leggjum hér aðeins til að fara varlega í eitt ár til tilrauna, af því að dæmin sanna að það er óhjákvæmilegt. Og ég undirstrika það, að jafnvel þótt mönnum finnist sú skýrsla, sem ég las upp áðan, uggvænleg og ekki kannske nægilega vísindalega unnin, þá gefur hún ótvírætt vísbendingu um hvað fiskurinn er smár og á hvaða aldursskeiði sá fiskur er sem bæði flotvarpa og botnvarpa koma með að landi. Þess vegna umfram allt er nauðsyn á því að fara varlega. Og þá er rökrétt skref að taka flotvörpuna úr umferð til reynslu eitt ár. Það er alveg rökrétt skref og eitt af því árangursríkasta sem hægt er að gera. Ég harma það, að hæstv. ráðh. er með eins konar hótunartón út í okkur sem viljum samþykkja það að leggja flotvörpuna til hliðar í bili, þá fari allt í voða með þetta frv. Við í n. höfum haft þetta frv. rúma tvo daga til meðferðar, en það var nærri þrjá mánuði í Nd. og þá skeði ekki neitt. Var það enginn voði? Var þar enginn voði á ferðum? Ég harma svona málflutning, og ég veit að þetta er ekki eðlilegur málflutningur. Það er eitthvað annað sem býr þarna á bak við. Það á ekki við að vera með snuprur í garð okkar sjútvn.-manna í Ed. í þessu tilfelli. Hér er líklega um mótsögn eða missögn að ræða af hendi hæstv. ráðh. og ég fyrirgef honum það af öllu hjarta, en ég vil þá fá till. samþykkta í leiðinni.



Herra forseti. Það voru aðeins nokkrar aths., örfáar. Það var að því fundið áðan að ég taldi margt benda til þess, að þessi till. væri byggð á tilfinningagrundvelli. En ég fæ nú ekki staðist að benda á það, að allmiklar tilfinningar komu fram hjá sumum flm. þessarar till. T. d. sagði hv. 2. þm. Reykn., að hann væri beinlínis hræddur, og undirstrikaði það og sagði það af mikilli áherslu. Og svipað kom fram hjá fleirum. Hv. 1. landsk, þm. sagði að till, væri flutt vegna hræðslu. Hræðslan er eitt hæsta stig tilfinninga, hygg ég. Það var talað um tortryggni, að það væri sköpuð tortryggni á milli landshluta. Tortryggni er líka mjög tengd tilfinningum manna. Ég gæti rakið þannig fleiri ummæli sem hér voru höfð áðan og voru, að mér fannst, öll mjög tengd tilfinningum. Ég hef ekkert á móti tilfinningum út af fyrir sig. En ég held að svona stórt mál eigi að byggjast á öðrum grunni og eigi að skoðast frá annarri hlið en af tilfinningum. Hv. 5. þm. Norðurl. e. sagði að fiskifræðingar hefðu fullyrt í sín eyru um skaðsemi þessa veiðarfæris. Ég hef setið á fjölmörgum fundum -  Ég ætlaði ekki að lengja þessar umr. En ég bara undirstrika það, að mér finnst hér ekki byggt á þeim rökum sem við getum verið þekktir fyrir að nota hér í þessu sambandi. Væri ekki nær að samþykkja þá ákvæði til bráðabirgða um ítarlega athugun á áhrifum flotvörpunnar og jafnvel að krefjast þess, að ráðh. legði slíkt fyrir í haust, og athuga þetta svo? Ég held að það væri þá miklu nær, heldur en að rjúka hér upp á síðustu dögum þingsins með slíka till. Við erum að gagnrýna og ég tel með töluverðum rétti þá staðreynd, að sjútvn. þessarar d. hefur ekki haft þetta mál til meðferðar nema í örfáa daga, þessi viðkvæmu mál, breytingar á fiskveiðilögsögunni, en svo rjúka þeir sömu menn hér upp með ekki síður viðkvæmt mál, bann á flotvörpunni. Mér sýnist, því miður, að við séum hér að nota vinnubrögð sem við erum að gagnrýna hjá öðrum, og ég held að við ættum að fara að orðum 1. flm. um rólega yfirvegun. Hv. 1. flm. lagði áherslu á rólega yfirvegun. Er þetta róleg yfirvegun hér á þriðja síðasta degi þingsins í svo viðkvæmu máli? Og ég get ekki varist þeirri hugsun, að þetta sé að nokkru byggt á eins konar öfund í garð þeirra togaraskipstjóra sem náð hafa mestri leikni í meðferð flotvörpunnar eftir mikla vinnu og mikla yfirlegu í því sambandi. Ég get ekki varist þeirri skoðun. Og ég á ákaflega bágt með að skilja að slíkt bann sem hér er samþykkt muni leiða til, eins og hv. 2. þm. Reykn. talaði um, jöfnunar á tortryggni, skilst mér helst, eða eitthvað í þessa átt. Ég veit ekki hvort það á að vera verkefni okkar að jafna tortryggnina á landi með því að banna flotvörpuna alls staðar. Ég gæti jafnvel einnig vísað til orða hv. 1. landsk. þm. þegar hann sagði að bæði botnvarpan og flotvarpan dræpu smáfiskinn. Eigum við þá ekki að banna hvort tveggja í einu? Væri það ekki helsta leiðin til friðunar? Nei, ég legg á það ríka áherslu, að við skulum skoða þetta mál vandlega, íhuga það rólega, og ég vil stinga því að flm. þessarar till., hvort þeir vilji ekki heldur beita sér fyrir ákvæði til bráðabirgða þar sem krafist verði ítarlegra rannsókna á þessu máli og skýrsla verði lögð hér fyrir í haust, þannig að okkur gefist tími til rólegrar yfirvegunar á þessu viðkvæma máli.



Herra forseti. Hv. 2. þm. Vestf. hafði nú mörg orð um lítið efni, held ég. Hann talaði allmikið um hræðslu og tortryggni, og kom nú í ljós hugur hans í þessu efni. Hv. þm. er vísindalegur, eins og við vitum, og maður skilur vel að hann vilji láta rannsaka mál. En mér skildist að hann væri ekkert hræddur um útrýmingu hrygningarstofnsins, sem orðið hræðsla var nefnt í sambandi við. Hann vill bara athuga það vísindalega og bíða eftir því að stofninn hrynji, þá er kominn grundvöllur til að athuga hvers vegna hann hefur hrunið. Í raun og veru er þetta grundvöllurinn.