Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Á 52. fundi í Sþ., 14. maí, áður en gengið væri til dagskrár, mælti forseti (JPálm): Mér hefur borizt svo hljóðandi áskorun: „Við undirritaðir óskum eftir, að till. til þál. um að reisa vita á Geirfugladrangi, þskj. 513, verði tekin til umræðu og afgreiðslu á þessum fundi.“ Og undirskrifaðir níu menn. Ég vil með tilliti til þess, að það verði engar umræður um þessa till., bera undir atkvæði, hvort það sé samþykkt að bæta þessari till. á dagskrána.



Herra forseti. Till. þessi er um það, að Alþingi álykti að fela ríkisstj. að gera í samráði við vitamálastjóra ráðstafanir til þess, að reistur verði, svo fljótt sem við verður komið, viti á Geirfugladrangi. Geirfugladrangur er lítið sker, sem liggur 10 sjómílur út af Eldey. Umhverfis Geirfugladrang eru fjölsótt fiskimið, og auk þess er drangurinn á siglingaleið flutningaskipa. Er það því nauðsynleg öryggisráðstöfun fyrir sjófarendur, að reistur verði viti á drangnum, og yrði þá til frekara öryggis einnig komið fyrir radíómerkjum í vitanum. Geirfugladrangur er yzti útvörður lands vors á þessum slóðum. Drangurinn er lágur, lítið eitt upp úr sjó. Hafaldan svarrar á drangnum og eyðir honum smám saman, og gæti hann, er tímar líða, orðið að blindskeri þarna á þessari hættulegu siglingaleið. Þetta verður að fyrirbyggja. Enn er drangnum þannig háttað, að talið er, að hægt sé að reisa á honum varanlega vitabyggingu. Þetta þarf að gera sem allra fyrst. Eftir að ákvörðun var tekin um flutning þessarar tillögu, hefur okkur verið tjáð, að umræður séu hafnar um að hefja á þessu ári athugun á byggingu vitans á þessum stað, og er það sannarlega vel farið. Með þessari till. er að sjálfsögðu lýst stuðningi við þessa fyrirætlan, jafnframt því sem lögð er á það megináherzla, að vitabyggingunni sé hraðað sem allra mest. Eigi þarf að leita til Alþingis um sérstaka fjárveitingu til byggingar vitans, því að hann verður reistur eins og aðrir vitar fyrir fé, sem fæst með vitagjaldi, en þær tekjur nema um 1.7 millj. kr. á ári, eftir því sem vitamálastjóri hefur gefið upplýsingar um. Við flm. vitum, að það er ríkur áhugi fyrir vitabyggingu þessari, og leggjum við þess vegna áherzlu á það, að till. verði samþykkt til stuðnings og til þess að flýta fyrir þessari framkvæmd. En þinglausnir eru nú ákveðnar í dag, og þess vegna er ekkert svigrúm til þess að vísa þessu máli til nefndar, enda stendur svo á hér, að 8 af 9 fjárveitinganefndarmönnum standa að flutningi þessarar tillögu, en til þeirrar nefndar hefði henni að sjálfsögðu verið vísað, ef um það hefði verið að ræða. Ég vil svo að lokum endurtaka óskir okkar flm. um jákvæða afgreiðslu þessarar tillögu.



Ég hef nú minnzt á það, sem ég ætlaði að minnast á, við hæstv. forseta utan fundar, en ég vil gera það aftur nú, vegna þess að ég sé, að það er ætlunin að breyta dagskránni og taka inn á hana nýtt mál. Vildi ég fara fram á það, að hæstv. forseti sæi sér fært að taka líka á dagskrána till. til þál. um raforkumál, þar sem bætt verður á dagskrána á annað borð. Ég hef orðið var við það, að hæstv. forseti er tregur til að bæta á dagskrá, en vildi þó mjög eindregið fara þess á leit, að hann sæi sér þetta fært, fyrst hann breytir nú dagskránni.

Forseti (JPálm): Það var nú ætlunin hér á fundi í gærkvöld að ljúka umræðu um þessa till. og jafnvel aðra, svo að ekki væri annað eftir en atkvgr., en þar sem hér er nú þingslitafundur og þessi till. er deilumál, þ. á m. klofin nefnd um hana, þá sé ég varla fært að taka hana inn á dagskrána, einkum vegna þess, að þetta mál er þrautrætt og í rauninni afgert í sambandi við afgreiðslu fjárlaganna, svo að hv. flm. vita alveg nákvæmlega, hvernig afstaða meiri hl. þings er í því. Ég verð því að láta við þetta sitja, sem orðið er í því efni. 

forseti ( JPálm ): Það Alþingi, sem nú er að ljúka störfum, hefur orðið meðal lengri þinga. Liggja til þess orsakir, sem þjóðinni eru kunnar. Það hefur starfað á órólegu tímabili. Það var stjórnarskiptaþing og þing nýrra, vandasamra úrræða, sem alltaf valda deilum. Það hefur orðið þing stjórnlagabreytinga og þingrofs, sem ævinlega kosta langan tíma og harðar deilur. Um það, hvort starfsemi þessa þings verður til gæfu eða ekki fyrir okkar þjóð, er ekki mitt að dæma. Þar sker framtíðin og reynslan úr. En að leiðarlokum þessa Alþingis vil ég láta í ljós þá ósk og von, að starfsemi og afgreiðslur þessa þings verði til gagns og hamingju fyrir okkar þjóð. Ég þakka hv. alþm. góða og vinsamlega samvinnu við mig sem forseta. Þar hefur málefnislegur ágreiningur ekki verið til hindrunar. Ég þakka varaforsetum og skrifurum mikilsverða aðstoð. Skrifstofustjóra Alþingis og öllu starfsfólki þakka ég góða starfsemi og ánægjulega samvinnu. Við alþm. stöndum nú á vegamótum. Við erum eins og það lið, sem til þess er dæmt að leggja út í orustu. Hverjir þaðan koma heilir og hverjir hverfa, er álíka óvíst eins og það, hvernig veðrið verður á morgun eða hinn daginn. Nú þegar er þó vitað, að nokkrir af eldri og reyndari alþm. ætla að draga sig í hlé og halla sér að friðsamlegri og kyrrlátari störfum. Ég vil alveg sérstaklega þakka þessum mönnum langa og góða samvinnu og heilladrjúga starfsemi, og ég óska þeim allrar hamingju á komandi tíð. Um okkur hina, sem í óvissuna leggjum, er sú bót í máli, að orustan er annars eðlis en vopnaviðskipti fyrri alda. Hún varðar ekki líf og dauða í bókstaflegum, líkamlegum skilningi, heldur hitt, hverjir eiga afturkvæmt í fylkingu alþm. og hverjir ekki, og hvort sem við hittumst fleiri eða færri sem alþm. að loknum kosningum, þá vil ég nú óska öllum hv. alþm. og þeirra fjölskyldum góðrar heilsu og persónulegrar hamingju. Hinar sömu óskir flyt ég öllu starfsfólki Alþingis.



Herra forseti. Nú þegar þessu þingi er að ljúka, vil ég þakka hæstv. forseta sameinaðs þings skörulega og réttláta stjórn á fundum sameinaðs Alþingis þrátt fyrir þann mikla málefnaágreining, sem hér hefur verið nú á þessu þingi. Fyrir hönd okkar alþm. óska ég hæstv. forseta og fjölskyldu hans allra heilla og færi honum og hans fólki hlýjar framtíðaróskir frá okkur öllum. Ég bið hv. þm. að taka undir þessi orð með því að rísa úr sætum. - 
            

Forseti (JPálm): Ég vil þakka hv. 1. þm. S-M., Eysteini Jónssyni, fyrir góðar óskir í minn garð og míns fólks og öllum hv. alþm. fyrir að hafa tekið undir þær.