Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Snemma á yfirstandandi Alþingi flutti ég ásamt þeim hv. 5. og hv. 10. landsk. þm. till. til þál. í sameinuðu Alþingi um, að Alþingi fæli ríkisstj. að láta fara fram endurskoðun á ákvæðum almannatryggingalaga um upphæð slysabóta, með það fyrir augum, að slíkar bætur yrðu hækkaðar. Eftir að stjórnarskiptin urðu í vetur og mér hafði verið falin forstaða félmrn., fól ég kunnáttumönnum að endurskoða þessi lagaákvæði almennt. Þar er um að ræða talsvert vandaverk, sem óhjákvæmilega tekur nokkurn tíma. En svo bar það við, að eftir s. l. áramót, þegar Landssamband ísl. útvegsmanna og sjómannasamtökin innan Alþýðusambands Íslands gerðu með sér heildarsamning um fiskverð og fleira, þá var það eitt atriði samningsins, að samningsaðilar ákváðu að beita sér fyrir því við ríkisstj. og Alþ., að dánarbætur eftir lögskráða sjómenn skyldu hækkaðar um 100% og að þeirri hækkun yrði komið á með lögum á yfirstandandi Alþingi. Ríkisstj. hefur fyrir sitt leyti viljað verða við óskum sjómannasamtakanna og Landssambandsins um þetta efni, og frv. það, sem hér liggur fyrir og komið er frá hv. Nd., var flutt í því skyni að mæta þessum óskum. Dánarbætur vegna slysa hafa jafnan verið mjög lágar og er svo enn og þess vegna ekki furða, þó að sjómenn eða sjómannasamtökin hafi áhuga á því, að þar verði breyting á. En í frv., sem hér liggur fyrir, felst það, að sé um að ræða dauðaslys lögskráðra sjómanna, þá skuli dánarbætur þær, sem nú eru í lögum, hækkaðar um helming eða 100% og að slík hækkun dánarbóta skuli greidd fyrir dauðaslys lögskráðra sjómanna, sem átt hafa sér stað eftir s. l. áramót. Óhjákvæmilegt verður að sjálfsögðu, að slysatryggingaiðgjöld hækki af þessum sökum, en eins og kunnugt er, þá er það útgerðin, útgerðarmenn, sem greiða iðgjöld fyrir þá menn, sem vinna við útgerðina, m. a. fyrir sjómenn. Með þessu, að hækka nú þessar dánarbætur lögskráðra sjómanna, þá breikkar óhjákvæmilega það bil, sem nú þegar er á milli dánarbóta eftir lögskráða sjómenn og aðra slysatryggða menn, sem vinna í landi. Það má vafalaust deila um það, hvort slíkt sé eðlilegt eða skynsamlegt. En ég vænti þess, að þegar n. sú, sem fjallar um þessi slysatryggingamál almennt, hefur lokið sínu starfi, þá muni fást nokkur leiðrétting á þessu, þannig að slysabætur almennt verði hækkaðar, áður en langt líður. En hér í þessu frv. er einungis um það að ræða að hækka dánarbætur fyrir dauðaslys lögskráðra sjómanna. Ég tel ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum,og ég legg til, herra forseti, að þessu máli verði vísað til 2. umr. og hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Eins og frá greinir í nál. allshn. á þskj. 363, hefur n. yfirfarið frv. þetta, sem að vísu er ekki veigamikið að sniðum, en upphaflega frv., sem flutt var í Nd., gerði ráð fyrir þeirri breytingu einni, að við 8. gr. gildandi laga um verzlunarskrár, firmu og prókúruumboð bættust orðin: „enda beri fyrirtækið íslenzkt nafn“. Hv. Nd. gerði á þessu þá breytingu, að til viðbótar því, er flm. lagði til, komi svo hljóðandi ákvæði: „sem samrýmist íslenzku málkerfi að dómi skrásetjara. Ágreiningi, sem rísa kann út af nafni, má skjóta til nefndar þeirrar, sem starfar samkv. lögum nr. 33 1953“. N. hefur, eins og ég sagði og frá greinir á fyrrnefndu þskj., yfirfarið þetta frv., haft samband við skrifstofu borgarfógeta um þetta efni og mælir að lokinni þessari athugun með samþykkt frv., eins og það kom frá hv. Nd. Hv. 1. þm. N-M. taldi, að þetta væri ekki fullnægjandi rannsókn á málinu og breytingar á lögum þessum þyrftu e.t.v. að vera fleiri, en meiri hl. n. taldi ekki þörf á því á þessu stigi. En að öðru leyti mun 1. þm. N-M. gera grein fyrir þessum fyrirvara sínum. N. mælir sem sagt með samþykkt frv., eins og það kom frá hv. Nd.



Ég eins og hinir nm. mæli með því, að frv. verði samþykkt óbreytt. Hins vegar vil ég nota þetta tækifæri til að benda á það, að mér líka ekki þessi vinnubrögð. Mér líkar það ekki um 56 ára gömul lög, sem flestir, sem hafa eitthvað haft með að gera, viðurkenna að þurfi að breyta, að það skuli vera tekin upp breyting á þeim á Alþingi, og ekki breytt nema einu einasta atriði af öllu því, sem breyta þarf. Þetta eru engin vinnubrögð. Það á ekki að vera að leika sér að því að breyta lögum að óþörfu. Það má segja, að þessi breyt. sé þörf að því leyti, að þau nöfn, sem á eftir eru gefin, verka sjálfsagt ekki málskemmandi á íslenzka tungu. Að því leyti er hún nauðsynleg, og að því leyti er ég með henni. En þá á vitanlega að leggja vinnu í það alveg í gegn: Hvað er það fleira í lögunum, sem þarf að breyta? Þarf einhver þm. á næsta ári að taka upp eina aðra grein og breyta henni og svo grein af grein og kannske aðra hverja grein, sem í lögunum er? Þess vegna hefði ég út af fyrir sig kunnað betur við það og hreyfði því í n., að það hefði bara verið skorað á ríkisstj. að láta endurskoða lögin öll og þetta koma þar inn í. En ég vildi ekki tefja málið með því, því að það gat dregizt, að það yrði gert, og þess vegna er ég með því að samþykkja þetta. En mér þykja óviðeigandi vinnubrögð að afgreiða málið svona og varla sæmandi Alþingi.