Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti, Frv. þetta hefur verið afgr. í Nd. Það er flutt samkv. tilmælum Háskóla Íslands. Efni þess er að það verði veitt lagaheimild til þess að nota tölvu við drátt í happdrættinu, en það þykir ekki heimilt að gefa slíkt leyfi nema um það sé fengin heimild í lögum. Tölvuútdráttur hefur ekki tíðkast í þessu happdrætti, en hins vegar hefur hann tíðkast við útdrátt í skuldabréfalánum. Ég sé ekki ástæðu til þess að hafa fleiri orð um þetta mál. Samsvarandi aths. eiga við um tvö næstu málin á dagskránni, 10. og 11. mál, og sé ég ekki ástæðu til að hafa sérstaka framsögu fyrir þeim. Ef n. sú, sem fær þessi mál til meðferðar, kynni að óska upplýsinga, þá bendi ég á skrifstofustjóra í rn., Ólaf Walter Stefánsson, sem getur gefið fyllri upplýsingar. Ég leyfi mér að leggja til að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. allshn.



Herra forseti. Samgn. hefur að beiðni samgrh. flutt frv. til l. um stofnlánasjóð vörubifreiða á flutningaleiðum. Í frv. þessu er kveðið á um að myndaður verði stofnlánasjóður til að veita lán til að aðstoða við kaup á vörubifreiðum, sem annast vöruflutninga út á land. Slíkir flutningar með vörubitreiðum hafa farið ört vaxandi og er það bæði vegna þess hvað flutningaþörfin hefur aukist og einnig hins, hvað vegakerfið hefur batnað, nýjar leiðir hafa opnast og stærri bifreiðar verið teknar í notkun, en það hefur gert flutningana hagkvæmari. Að einu leyti má þó segja að um öfugþróun hafi verið að ræða þar sem á sama tíma hefur dregið tiltölulega mjög úr flutningum á sjó - þar sem þó hefur verið hægt að koma slíkum flutningum við. En vegakerfið er hins vegar víða illa undir það búið að þola margfaldan umferðarþunga. Það er tvímælalaust brýnt verkefni að endurskipuleggja flutninga á sjó með það fyrir augum að þeir uppfylli þær kröfur sem gerðar eru um öryggi og hraða og verði að því leyti samkeppnisfærir við landflutninga. En þrátt fyrir það þó að slíkt takist getur það ekki nema að takmörkuðu leyti komið í staðinn fyrir vöruflutninga með bifreiðum þar sem það er víða eini möguleikinn, eins og t.d. á Suðurlandi. Það er því augljóst að þörfin fyrir stofnfjársjóð fyrir slík flutningatæki verður fyrir hendi og fer vaxandi þar sem flutningatækin stækka og endurnýjun þeirra verður þar af leiðandi erfiðari. Þetta hefur einmitt komið glöggt í ljós að undanförnu. Þess vegna hefur landsfélag vörubifreiðaeigenda á flutningaleiðum samþykkt að greiða 1% af veltu sinni til að stofna slíkan sjóð. Samkv. lauslegri áætlun er gert ráð fyrir að það framlag geti verið 8 millj. kr. árlega og samkv. þessu frv. greiddi ríkissjóður sömu upphæð. En þar sem staða bifreiðaeigenda var ákaflega erfið s.l. ár veitti framkvæmdasjóður þá bráðabirgðalán að upphæð 40 millj. kr. í þessu skyni til Iðnaðarbankans sem endurlánaði það síðan til vörubifreiðakaupa til skamms tíma. Hugmyndin var sú, að þetta lán gæti gengið til væntanlegs stofnlánasjóðs svo að hægt væri að breyta þessum skammtímalánum í föst lán. Þetta nær þó ekki fram að ganga fyrr en Alþ. hefur staðfest stofnun hans. Alþ. hefur líka viðurkennt þörfina fyrir úrlausn á þessum málum með samþykkt þáltill. um stofnlánasjóð vegna stórra atvinnubifreiða og stórvirkra vinnuvéla sem samþ. var hinn 18. mars s.l. Þar er hins vegar um miklu umfangsmeira verkefni að ræða svo að undirbúningur þess tekur lengri tíma. Samþykkt þessa frv. ætti þó ekki að tefja það, þar sem auðvelt ætti að vera að samræma það hinu væntanlega frv., en hins vegar knýjandi að finna lausn á því bráðabirgðaástandi sem ég gat um hér að framan að er á þessum skammtímalánum. Í þessum tilgangi er þetta frv. flutt.



Herra forseti. Hv. síðasti ræðumaður, frsm. samgn., hv. 4. þm. Suðurl., gerði í raun í lokin nokkra grein fyrir því hvernig á því stæði að þetta verkefni væri tekið út úr sér þrátt fyrir það að nýlega hefði verið samþ. á Alþ. till. til þál. sem við fluttum, Karvel Pálmason og Páll Pétursson, um stofnlánasjóð eða stofnlánadeild sem hefði það hlutverk að veita lán til kaupa á vörubifreiðum, langferðabifreiðum og stórvirkum vinnuvélum. Það kann að vera rétt, að hér sé um miklu viðameiri verkefni að ræða þegar þessi tæki koma inn í, bæði langferðabifreiðarnar og hinar stórvirku vinnuvélar. En á hitt legg ég áherslu, að vandi þessara aðila er síst minni en vörubílstjóra. Það er að vísu rétt að geta þess, að þeir, sem hafa keypt stórvirkar vinnuvélar, hafa sumir hverjir fengið vissa lánafyrirgreiðslu úr Byggðasjóði, en þurft til þess að uppfylla ýmis ströng skilyrði. Ég held að það sé rétt hjá mér að til þeirra hafi verið lánað allt að 30%, en skilyrði hafa verið mjög ströng varðandi þetta svo sem eðlilegt hlýtur að vera. Og auðvitað er óeðlilegt að Byggðasjóður eigi að koma hér í lánakerfið nema þá sem alveg sérstakur viðbótaraðili við hinn eiginlega stofnlánasjóð, sem sæi um þetta verkefni. Má vera að hér sé um skref í áttina að þessum sjóði að ræða. Ég hef út af fyrir sig ekkert við það að athuga að til þessa sjóðs verði þannig stofnað, en hlýt þá jafnframt, ef meiningin er að koma þessu í gegn nú á þessu þingi, að treysta því sérstaklega, þar sem þetta hefur nú verið samþ. hér á Alþ., að þessir aðilar, þeir sem sjá um langferðabifreiðarnar, og hinir, sem eru með stórvirku vinnuvélarnar, verði ekki lengi utan við þennan sjóð, verði teknir sem allra fyrst þar inn í. Ég er t.d. alveg sannfærður um að það stendur ekkert á þeim frekar en eigendum vörubilstjóranna að greiða þennan hluta af sinni veltu inn í þennan stofnlánasjóð. Ég hef það mikið rætt við þá aðila um þetta að ég veit að það stendur ekkert á því. Því held ég að ég verði að leggja á þetta sérstaka áherslu, ekki síst vegna þess að langferðabílarnir okkar, þ.e.a.s. þeir bílar sem annast áætlunarferðir, eiga í geysilegum erfiðleikum nú. Ég er jafnvel á því, að erfiðleikar þeirra, sem halda uppí áætlunarferðum víðs vegar um landið og ætíð fer þó fækkandi, - erfiðleikar þeirra séu enn þá meiri, tekjur þeirra enn þá stopulli en vörubílstjóranna. Og þegar ég var með þessa till. um atvinnubifreiðarnar og stórvirku vinnuvélarnar, þá hafði ég þessa aðila, langferðabílstjórana, alveg sérstaklega í huga, þó að vörubifreiðarnar kæmu að sjálfsögðu þar næstar á eftir og síðan hinar stórvirku vinnuvélar sem æ meira ryðja sér til rúms og eru orðnar nær ómissandi við öll meiri háttar verk. Ég sem sagt treysti því að þetta sé, eins og hv. frsm. gat hér um, skref í áttina, það væri ekkert því til fyrirstöðu sem sagt að í þennan sjóð kæmu seinna þeir aðilar sem um er getið í till. sem samþykkt var hér um stofnlánasjóð vegna langferðabifreiða og stórvirkra vinnuvéla. Á það verður að treysta. Ég tel það hins vegar nokkru miður, að þessir aðilar skuli vera teknir sérstaklega út úr, af þeirri ástæðu að ég er viss um að vandi þeirra er ekki meiri en hinna, fyrir svo utan það að einmitt þessum vörubifreiðum, sem hér er sérstaklega um rætt, þ.e.a.s. þessum stærstu vörubifreiðum og bifreiðum sem flytja vörur landshluta á milli, þessum bifreiðum fylgir óneitanlega töluverð hætta fyrir þjóðvegina okkar og meira en það. Við þurfum sem sagt að taka alla flutninga okkar í raun og veru til gagngerðrar endurskoðunar, og ég veit ekki hvað við eigum að ganga langt í því að næstum allir flutningar á vörum milli landshluta fari fram með þessum stóru vörubifreiðum sem skemma vegi okkar meira og minna og eru þjóðvegakerfinu í heild mjög dýrir. Ég er hins vegar ekki að draga úr nauðsyn á þessari þjónustu. Hún er svo sannarlega fyrir hendi vegna þess sérstaklega að vöruafgreiðsla okkar með skipum hefur gersamlega verið í molum. Ég vil sem sagt treysta því að ef það er meiningin að þetta frv. fái framgang núna, þá verði þeir aðilar, sem við Karvel Pálmason og Páll Pétursson höfðum sérstaklega í huga í þessu sambandi, eigendur langferðabifreiða og stórvirkra vinnuvéla, teknir sem allra fyrst inn í þennan sjóð.



Herra forseti. Ég þarf held ég ekki að svara mörgum orðum því sem hv. 7. landsk. þm. sagði hér, þar sem ég held að það hafi komið fram í minni framsöguræðu hver ástæðan er fyrir því að þetta mál er tekið hér sérstaklega. Þeir aðilar, sem þetta frv. nær til, voru búnir að undirbúa þetta mál vel og mátti segja að það væri tilbúið til þess að leggja það fram þegar þáltill. var samþykkt hinn 18. mars s.l. um undirbúning að stofnun sjóðs fyrir stórvirkar vinnuvélar og stóra bila. En eftir samþykkt þeirrar þáltill. ætlaði samgrh. einnig að bíða með þetta mál og undirbúa það í sumar. En þessir aðilar, sem standa að þessum vöruflutningabifreiðum, leggja mjög mikla áherslu á að fá þetta frv. samþykkt vegna þess bráðabirgðaástands sem er á þeim lánum sem þeir fengu á s.l. ári og eru alger vandræði að geta ekki gengið frá. Þess vegna lögðu þeir mikla áherslu á að þetta mál yrði lagt núna fram. Ég sagði einmitt það sama og hv. 7. landsk. þm. um nauðsyn þess að gera allt sem hægt væri til þess að létta á vegunum með betri skipulagningu á flutningum á sjó, en jafnframt að þessir landflutningar hljóta að halda áfram fyrir því vegna ástæðna sem ég tilgreindi.



Herra forseti. Landbn. hefur haft frv. til l. um breyt. á lögum um dýralækna til athugunar um alllangt skeið ásamt brtt. við frv. sem borin er fram af Jóni Helgasyni og Steinþóri Gestssyni. Landbn. sendi frv. þetta til umsagnar Búnaðarfélagi Íslands og til yfirdýralæknis og voru umsagnir þeirra aðila beggja á þá lund að þeir lögðu til að frv. og brtt. yrði samþ. óbreytt. Ég held að ég þurfi ekki að hafa mörg orð um þetta frv. Frv. sjálft fjallar um umdæmi Strandasýslu og Vestur-Húnaþings, sem var eitt umdæmi áður. Nú er lagt til að skipta því, og í grg. er bent á það sem er forsenda fyrir því. Eins og þdm. er kunnugt er þarna um geysilegar fjarlægðir að ræða sem ekki verður hægt að brúa þannig að viðunandi sé í þessu efni nema með því að skipta umdæminu milli tveggja lækna. Hins vegar varðar sú brtt., sem er á þskj. 369, Rangárvallasýsluumdæmi. Lagt er til að skipta því nú vegna þess að gripafjöldi hefur þar stóraukist í umdæminu og það svo, að það er ekki viðhlítandi þjónusta sem mögulegt er fyrir einn mann að veita í því starfi. Það varð því niðurstaða landbn. að mæla með þessum skiptingum báðum. En ég vil láta það koma fram hér að n. hafði um það fullt samráð bæði við landbrh. og fjmrh. og töldu þeir sig báða samþykka þeirri breyt., sem hér er lagt til að gera. Till. á þskj. 369; brtt. Jóns Helgasonar og Steinþórs Gestssonar, er tekin aftur þar sem landbn. hefur tekið meginmál hennar upp og gert að sinni till. ásamt því sem landbn. leggur til að 3. gr. frv. verði breytt, Í frv. var gert ráð fyrir að lög þessi öðluðust þegar gildi, en landbn. leggur til, að lög þessi öðlist gildi i. jan. 1977. Þá er gert ráð fyrir því, eins og var í brtt. á þskj. 369, að þau lög, sem hér yrðu væntanlega samþ., ásamt breyt., sem gerðar hafa verið á lögunum eftir 1970, verði felld saman í ein lög og gefin út þannig til hægðarauka. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta mál, en landbn. leggur til að frv. verði samþ. með þeirri brtt. sem n. flytur á þskj. 694.



; Herra forseti. Ég vil þakka hv. landbn. fyrir að hafa tekið brtt. frá okkur hv. 6. þm. Suðurl. og gert hana að brtt. sinni við frv., og dreg ég þá okkar till. til baka.



Herra forseti. Það er mér mikil ánægja að mega mæla fyrir nál. landbn. um þessa breyt. á búfjárræktarlögum sem flutt var í Nd. af hv. varaþm. Sigurði Björgvinssyni og var um það að Búnaðarfélag Íslands skyldi skylt að sjá um að rækta og vernda íslenskt forustufé þannig að það glatist ekki sem sérstakt fjárkyn, heldur verði ávallt til stofn af hreinkynja forustufé sem tryggi viðhald þessarar búfjártegundar um ókomin ár. Í grg. með þessu frv. sagði hv. flm. með leyfi forseta: „Allt fram á fyrstu tugi þessarar aldar hefur forustufé verið mikilvægur þáttur í sauðfjárbúskap íslendinga. Meðan enn tíðkaðist að halda fé stíft til beitar á vetrum og meðan það var flutt milli staða öðruvísi en vera rekið, stundum um langa vegu yfir fjallvegi og óbrúuð vatnsföll, kannske í ófærð og vondum veðrum, þá var það oft frábær dugnaður og vitsmunir forustufjárins sem gerðu mönnum kleift að sigrast á erfiðleikunum. En með breyttum búskaparháttum hefur forustuféð nú á síðustu árum sífellt verið að tapa því mikilvægi sem það áður hafði. Og ef svo heldur fram sem horfir er þess skammt að bíða að sú hætta vofi yfir að forustufé hverfi með öllu úr íslenskum búsmala.“ Fyrir þessu flutti flm. á sínum tíma mikla og snjalla ræðu sem sannfærði Nd.- menn mjög rækilega um að hér væri þarft og gott mál á ferðinni. Þaðan er það komið, þetta frv., að vísu nokkuð breytt, en með sama aðaltilgangi. Og landbn. Ed. hefur athugað frv. og leggur til að það verði samþ. óbreytt eins og það er komið frá Nd., en fjarverandi afgreiðslu málsins voru Bragi Sigurjónsson og Jón Árnason.



Herra forseti. Allshn. Nd. hefur rætt á fundum sínum frv. til l. um breyt. á umferðarlögum, nr. 40 frá 23. apríl 1968, en till. um breyt. á þessum lögum fjalla um sektaákvæði og ákvæði um að ef við brot gegn lögum þessum eða reglum, sem settar ern samkv. þeim, er farið eftir fyrirmælum eða með vitund og vilja bifreiðaeigandans eða stjórnanda í starfi, þá skuli honum einnig refsað. Allshn. mælir einróma með því, að frv. þetta verði samþ.