Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Einar Árnason) Lögin frá 1919, sem hjer er verið að breyta, eru heimildarlög fyrir sýslunefndir til að gera samþyktir fyrir stærri eða minni svæði innan sýslu um framlag til akfærra sýslu- og hreppavega. Þetta framlag þarf ekki að vera bundið við hámark vegalaganna, og má leggja það á eftir jarðardýrleika eða lausafjáreign, og samkvæmt því verða það eingöngu ábúendur jarðanna og eigendur lausafjár á samþyktarsvæðinu, sem greiða gjaldið, en allir aðrir sleppa. Þessi breyting, sem hjer liggur fyrir, er eingöngu þess efnis að opna leið til þess, að þessu gjaldi megi hreppsnefnd jafna niður með útsvörum eftir efnum og ástæðum. Samgmn. hefir athugað frv. og felst á það, að þessi breyting sje rjettlát og sanngjörn, og mælir með því, að frv. verði samþykt.

Frsm. (Jóhann Jósefsson) Frumvarp það, sem hjer um ræðir, var flutt í hv.Nd. af hv.þm. Ísaf. (SigurjJ) og samþykt þar. Allshn. hjer hefir haft málið til meðferðar, og að hennar áliti verður því ekki neitað, að frv. felur að vissu leyti í sjer umbætur á núverandi fyrirkomulagi að því er snertir framkvæmd berklavarnalaganna. Sjerstaklega ætti að geta náðst eftirlit með daggjöldum og öðrum kostnaði í sambandi við framkvæmd laganna frekar en nú er. Hinsvegar hefir þegar komið í ljós, að sá kostnaður, sem af berklavörnunum leiðir og fer sívaxandi, sje þegar orðinn ofvaxinn ríkissjóði. Þegar á þinginu 1924 var borið fram frv. til laga um breytingu á þessari löggjöf, sem miðaði að því að draga úr kostnaði ríkissjóðs. Það var ekki samþykt, heldur var því vísað til hæstv. stjórnar, vegna þess aðallega, að menn töldu, að löggjöfin væri ekki farin að sýna sig svo, að ástæða þætti til að breyta henni að svo komnu. Nú hefir þessi kostnaður aukist mjög síðan og allshn. þessarar hv. deildar er yfirleitt þeirrar skoðunar, að endurskoðun berklavarnalaganna sje harla nauðsynleg. Að þessu leyti er enginn ágreiningur meðal nefndarmanna, en einn þeirra, hv.þm. A.- Húnv. (GÓ), sem hefir skrifað undir nál. með fyrirvara, er samt þeirrar skoðunar, að þetta frv. geti gengið fram, þó að hann hinsvegar álíti, að löggjöfina í heild sinni þurfi að endurskoða. En meiri hl. nefndarinnar leit svo á, að með því að samþ. þetta frv. væri tafið fyrir endurskoðun laganna í heild og framkvæmdum þeirra. Okkur duldist ekki, að mestu gallarnir eru reyndar ekki á lögunum sjálfum, heldur á framkvæmd þeirra, af því að þau opna aðgang að miklum kröfum á ríkissjóð, sem að vísu eru í flestum tilfellum rjettmætar, en geta þó orðið of frekar, ef hlutaðeigandi yfirvöld hafa ekki nægilegt aðhald í því efni. Við umr. þessa máls í hv.Nd. var bent á ýmislegt, sem gerði kostnaðinn meiri en hann þyrfti að vera. Til dæmis var minst á, hvað læknishjálp væri yfirleitt dýr og fullyrt, að að minsta kosti 100 þúsund krónur af hinum opinbera berklavarnakostnaði færi í beina læknishjálp. Nefndin er þeirrar skoðunar, að það sje mjög nauðsynlegt fyrir þingið að fela hæstv. stjórn þessa löggjöf til endurskoðunar til næsta þings, í því trausti, að umbætur fengjust, ef á að halda við grundvallarhugsun sjálfra berklavarnalaganna, þeirri, að berklasjúklingar, sem eru svo illa efnum búnir, að þeir standast ekki kostnaðinn af veikindum sínum, þurfi ekki að fara á mis við nauðsynlega aðbúð og læknishjálp. Þessi mannúðarhugsun, samfara nauðsyninni á að vernda þjóðfjelagið gegn þessari hættulegu veiki, virðist vera uppruni og orsök berklavarnalöggjafarinnar í heild sinni. En hinu er ekki hægt að loka augunum fyrir, að framkvæmd laganna verður ríkissjóði æ kostnaðarsamari. Þess vegna þarf að taka löggjöfina og framkvæmd hennar, einkum kostnaðarhliðina, til gagngerðrar athugunar. Með það fyrir augum leggur allshn. til, að þessu máli verði nú vísað til stjórnarinnar, í því trausti, að hún taki það til nákvæmrar athugunar og leggi árangurinn í frv.formi fyrir næsta þing.

Guðmundur Ólafsson Háttv. frsm. (JJós) hefir skýrt fyrir hv. deild, í hverju fyrirvari minn liggur. Jeg lít svo á, að þó að þetta frv. gangi fram, þurfi það ekki að tefja fyrir endurskoðun laganna. Jeg álít, að í frv. felist mikil bót frá því, sem nú er. Það er að fara aftan að siðunum að láta sýslufjelög borga allan kostnaðinn fyrst, þegar ríkissjóður á að borga meiri hlutann á eftir. En sá, sem borgar meiri hlutann, á eftir frv. að borga alt fyrst, og svo kemur á vissum tíma borgun sýslufjelaganna til greina. Það skiftir að vísu ekki miklu máli, hvort þetta verður samþykt nú eða ekki, ef hægt væri að eiga það víst, að endurskoðun laganna verði framkvæmd fyrir næsta þing, en þó að þá kæmi fram frv. um þetta efni, er ekki alveg víst, að það yrði að lögum. Þó að jeg vilji síst gera lítið úr því, að endurskoðun berklavarnalaganna sje nauðsynleg, held jeg, að sú endurskoðun mundi ekki verða á þá leið, að þetta yrði ekki eftir sem áður tilfinnanlegur kostnaður fyrir þjóðfjelagið. Strax 1921, þegar lögin voru samþ., óaði mjer sá kostnaður, sem af þeim mundi leiða, þó væri þetta sök sjer, ef nokkuð það hefði komið í ljós, sem sýndi, að löggjöfin hefði komið að tilætluðum notum, sem sje að draga úr berklaveiki hjer á landi. En jeg man ekki, að neitt hafi komið fram, sem bendi í þá átt, að svo hafi verið. En sem sagt álít jeg hættulaust fyrir hv. deild að samþ. þetta frv. hvað það snertir, að það ætti ekki að þurfa að tefja fyrir endurskoðun berklavarnalaganna.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Jeg vil taka sem best undir till.hv. meiri hl. allshn. um það, að stjórnin taki lög þessi til endurskoðunar fyrir næsta þing. Það er svo, að jafnvel þó að ræst hafi í fullum mæli sá ótti hv.þm. A.-Húnv. (GÓ) og margra annara, að kostnaðurinn við framkvæmd berklavarnalaganna yrði afskaplegur, er þó ekki enn komið til fulls í ljós, hversu langt hann ætlar að fara fram úr því, sem menn bjuggust við, að hann yrði. Árið 1926 lætur nærri, að úr ríkissjóði væri greitt til styrktar berklasjúklingum þó miljón króna, en það leiðir af tilhögun þeirri, sem nú er og hefir verið, að greiðsla ríkissjóðs kemur að nokkru leyti eftir á. Fyrstu 3 mánuðina 1926 voru greiddar tæpar 40 þús. króna, en fyrstu 3 mánuðina 1927 nálægt 180 þús. króna. Það virðist þannig, enda þótt þessar tölur sjeu ekki alveg sambærilegar, þannig að þær sýni rjett hlutföll milli kostnaðarins alt árið 1926 og alt árið 1927, ástæða til að ætla, að kostnaðurinn fari svo hraðvaxandi, að endurskoðun laganna þoli enga bið. Um þetta hygg jeg, að margir sjeu sammála, og einkum þeir læknar, sem mesta þekkingu hafa á því, hvernig þessi löggjöf verkar og hvernig hún er framkvæmd. Jeg álít þess vegna, að það megi alls ekki draga það lengur en til næsta þings að gera þær breytingar á þessari löggjöf, sem komið geti í veg fyrir, að góður tilgangur berklavarnalaganna sje misbrúkaður, en fyrir það er naumast girt með núgildandi lagaákvæðum, og ekki heldur með því frv., sem hjer liggur fyrir, og þess vegna sýnist mjer heldur ekki ástæða til að samþykkja það. Þar á ofan er þar atriði, sem gerir það að verkum, að það er varhugavert að samþykkja þetta frv., ef á að endurskoða berklavarnalögin á næsta þingi, en það er það, að frv. fer fram á að taka upp nýja tilhögun að því er snertir greiðslu kostnaðar, og það er tilhögun, sem jeg er alveg sannfærður um, að verður ekki sú endanlega tilhögun, þegar búið er að ganga frá lögunum. Jeg er sannfærður um, að það verður ekki endað með því að leggja tveggja króna nefskatt á landsmenn; jeg þykist vita, að það muni verða einhver önnur tilhögun, sem fer nær því, sem í öðrum löndum hefir þótt kleift og hæfilegt að taka upp á þessu sama sviði. En ef svo fer, þá held jeg að það sje mjög hæpið að fara að taka upp þessa nýju tilhögun, sem má ætla, að gildi aðeins fyrir árið 1928. Jeg held, að það geri frekar rugling að fara að skjóta slíku millibilsástandi inn. Ef jeg hefði von um það, að frv. gæti verið nægilegur grundvöllur til þess að laga það, sem laga þarf í núgildandi löggjöf eða í framkvæmd hennar, þá mundi jeg ekki fyrir mitt leyti leggjast á móti því. En mjer sýnist, að frv. eiginlega ekki muni leiða til neins árangurs að því er snertir sjálft aðalatriði málsins, og það er að sníða burt það, sem að skaðlausu má sníða burt af núverandi berklavarnakostnaði hins opinbera, ríkissjóðs, bæjarsjóða og sýslufjelaga í heild.

Jón Baldvinsson Árið 1924 var borin fram á Alþingi, að nokkru leyti að tilhlutun stjórnarinnar, till. til breytingar á berklavarnalögunum. Það átti að vera í því skyni gert að draga úr kostnaði ríkissjóðs, það átti að nokkru leyti að flytja gjöldin aftur til hreppsfjelaga, sem nú eru lögð fram af sýslufjelögum, bæjarfjelögum og ríkissjóði, og auka eftirlitið með því, að þeir væru ekki styrktir, sem hugsanlegt væri, að gætu borgað fyrir sig sjálfir. Þetta frv. gekk langt í því að rífa niður lögin og tilgang þeirra, en varð ekki útrætt á þinginu 1924, og síðan hafa ekki komið breytingar í þá átt. En þetta frv. er ekki breyting á lögunum; það er breyting á fyrirkomulagsatriðum, og nefndin vill ekki samþykkja það. Jeg álít ekki, að þetta frv. sje svo mikilsvert, að jeg telji það nauðsynlegt að samþykkja það, en jeg álít, að það sje ekki til ógagns, og því er jeg ekki með hinni rökstuddu dagskrá. Aðalástæðurnar eru þær, að andinn í ræðu hv.frsm. (JJós) og í nál. er þannig, að verið er að ýta undir hæstv. stjórn og allmarga þingmenn, sem eru þeirrar skoðunar, að það eigi að höggva skarð í berklavarnirnar, og ástæðan, sem fram er borin, er sú, að kostnaður hins opinbera sje orðinn svo mikill, en það er rangt hjá hv. meiri hl. nefndarinnar, að grundvallarhugsun berklavarnalaganna sje sú, að fátækir menn geti notið ókeypis læknishjálpar. Grundvallarhugsun þeirra er það, að útrýma berklaveikinni; en það er aðferðin til þess að ná því marki að láta menn njóta þeirrar styrktar, sem lögin heimila, af því að ef það er ekki gert, myndu svo margir draga sig í hlje og ekki láta vita um veikina, og verða þannig til þess að útbreiða hana, ekki aðeins að þeir yrðu ólæknandi sjúklingar, sem stytti aldur þeirra, heldur myndu þeir útbreiða veikina. Það er þess vegna, sem berklavarnalögin ganga svo langt í því að styrkja menn, að þau höfðu algerða útrýmingu veikinnar fyrir augum, en nú er andinn svo hjá hv.frsm. (JJós) og í undirtektum hæstv. stjórnar, að jeg er hræddur um, að fram komi hjá henni á næsta þingi frv., sem höggvi svo mikið skarð í berklavarnalögin, að það verði ekkert gagn að þeim, og fyrir því vil jeg ekki samþykkja þá dagskrá, sem hjer liggur fyrir, að jeg álít, að ekki megi minka varnirnar gegn þessari voðalegu veiki. Jeg held, að ef lögunum frá 1921 sje rjett beitt, þá þurfi ekki þeir menn, sem augsýnilega eru vel efnum búnir, að fá ókeypis sjúkrahúsvist hjá ríkissjóði, en jeg álít, að það væri þó betra, að einhverjir efnaðir menn fengju ókeypis vist heldur en að svo langt væri gengið, að fátækt fólk færi á mis við lækningu, því að þá er sú trygging niður fallin, sem væri í því, að berklaveikissjúklingar væru styrktir til veru í hælum, í stað þess að vera á heimilum sínum, þar sem þeir gætu útbreitt veikina, því að vitanlegt er, að vörnum verður ekki eins vel komið fyrir á heimilum manna eins og í berklavarnahælum eða öðrum sjúkraskýlum. Jeg vil ekki hvetja hæstv. stjórn til að fara að rýra varnirnar frá 1921, og mun því greiða atkv. á móti dagskránni.

Guðmundur Ólafsson Jeg skildi ræðu hæstv.forsrh. (JÞ) þannig, að hann hefði skilið mig svo, sem jeg væri að mótmæla því, að berklavarnalöggjöfin væri endurskoðuð.  (Forsrh. JÞ: Nei, nei)  . Jæja, mjer skildist það samt svo, en það er síður en svo, að mjer þyki þessi endurskoðun óþörf, og þótt frv. verði samþykt, þá getur hv. deild gjarnan komið með þáltill. til hæstv. stjórnar, í þá átt að hún láti endurskoða lögin, ef ekki þykir nægilegt það umtal, sem hefir orðið um það í báðum deildum. En það er ekki meining mín, þótt jeg telji frv. til bóta, að jeg vilji láta það koma í veg fyrir, að lögin verði endurskoðuð, en það má líka taka tillit til þess, að þó að frv. um berklavarnir komi fram á næsta þingi, þá er enganveginn víst, að það verði samþykt, því að það er svo oft, að stjfrv. ganga ekki fram á fyrsta þingi, sem hefir þau til meðferðar.



Jeg mun ekki verða langorð, enda hefi jeg ekki haft tækifæri til þess að kynna mjer það nál., sem hjer liggur fyrir, en jeg ætlaði aðeins að minnast alment á afstöðu mína til þessa máls. Jeg álít, að við eigum að halda þessum lögum óbreyttum fyrst um sinn, því að í þeim felst mikil mannúð, þar sem öllum berklaveikum eru veitt þau hlunnindi, að þeir geti komist í eitthvert hæli eða sjúkrahús, eða þangað, sem hentugast þykir að koma þeim fyrir, en það hefir einnig mjög mikinn kostnað í för með sjer. Að lögin sjeu mikil mannúðarlöggjöf, dylst engum. Eins og hæstv. forsrh. (JÞ) tók fram, er ekki fengin nema mjög stutt og ófullkomin reynsla um það, hvernig þessi lög muni gefast. Það er aðeins ein hlið málsins, kostnaðarhliðin, komin svo skýrt í ljós, að ef á að halda áfram framkvæmd á þessum lögum óbreyttum, þá horfir til vandræða um, að ríkissjóður fái risið undir kostnaði þeim, sem af þeim leiðir. En það er ekki mest grundvöllurinn, sem er athugaverður, heldur að það virðist lauslega frá lögunum gengið; það er t. d. ekki ákveðið, hvaða læknar megi eða eigi að úrskurða berklasjúklinga, heldur getur hver ungur maður með læknaprófi gert það. Mjer finst, að það sje þó sýnilega meira öryggi fyrir því, að á hverjum tíma sje feldur rjettur úrskurður, ef vel reyndir læknar, t. d. hjeraðslæknar, hefðu úrskurðarvaldið. Jeg vil taka fram, að þessi orð mín eru ekki sögð í þeim tilgangi að rýra álit ungra manna með læknaprófi, en reynslan á lækningasviðinu gefur hjer þá tryggingu um rjettan úrskurð, sem mjer finst, að ekki megi án vera. Jeg tel það t. d. næga ástæðu til að endurskoða berklavarnalögin, að það þarf að ákveða það í lögunum, hver á að úrskurða menn á berklahæli, því að það hefir ekki svo sjaldan komið fyrir, að maður, sem úrskurðaður var berklasjúklingur, hefir reynst að vera haldinn af öðrum kvilla. Hv. 5. landsk. (JBald) sagði, að takmarkið með lögunum hefði verið að útrýma berklaveikinni, en því miður virðist ekki margt benda á, að það muni takast; það eitt getur maður sagt, og reynsla er fengin fyrir því, að hvert einasta rúm, sem losnar í svip, bæði hjer í sjúkraskýlum og víðar, fyllist jafnóðum af berklasjúklingum, svo aðrir sjúklingar, jafnvel þótt dauðveikir sjeu, geta ekki komist að. Þetta er ekki allskostar rjettlátt, og frá því sjónarmiði, sem reynsla undanfarinna ára bendir til, er nauðsynlegt að gera ráðstafanir, er fyrirbyggi þetta. Strangari læknisskoðun gæti meðal annars bætt mikið úr þessum annmarka. Jeg hefi nú gert grein fyrir afstöðu minni til þeirra breytinga á berklavarnalögunum, sem hjer liggja fyrir á þskj. 321. Jeg get ekki aðhylst frv., og mun því greiða atkvæði með þeirri rökstuddu dagskrá, sem hjer liggur fyrir.

Einar Árnason Jeg vildi aðeins gera grein fyrir atkv. mínu í þessu máli. Jeg er í raun og veru sammála rökstuddu dagskránni, og líka sammála frv. Jeg lít líkt á þetta og hv.þm. A.-Húnv. (GÓ), að jeg tel, að þetta frv., sem hjer liggur fyrir, sje til töluvert mikilla bóta og hagræðis um framkvæmd berklavarnalaganna, og mjer þykir varhugavert að greiða atkvæði gegn þeim umbótum, sem í frv. felast, með það eitt fyrir augum, að það kunni að komast breytingar á þau í framtíðinni. Jeg get búist við því, að þó að hæstv. stjórn vildi taka málið að sjer og leggja þá fyrir næsta þing nýtt frv., þá kunni að verða allmiklir örðugleikar á því að koma málinu í gegnum þingið svo fljótt, að það geti komið til framkvæmda jafnvel á næsta ári eða næstu árum. Þetta berklavarnamál á mjög djúpar rætur hjá þjóðinni og hún fylgist áreiðanlega mjög vel með því, hvað í því máli verður gert. Það hefir verið sagt hjer, að það væri stefnt að því með berklavarnalögunum að útrýma berklum hjer í landi. Jeg held, að þetta sjeu aðeins hillingar; jeg get ekki hugsað mjer, að það sje hægt að semja lög, sem nálgist það takmark að ryðja berklaveikinni burt hjeðan, á meðan hún er til í heiminum, og þess vegna, þegar jeg greiði atkvæði á móti hinni rökstuddu dagskrá, þá er það ekki af því, að jeg vilji ekki, að hæstv. stjórn taki málið til athugunar, því að jeg tel það í raun og veru ágætt og nauðsynlegt, en jeg vil ekki þess vegna koma í veg fyrir, að þær umbætur, sem í frv. felast, geti náð að verka þar til önnur ný lög koma.

Frsm. (Jóhann Jósefsson) Háttv. þm. A.-Húnv. (GÓ) sagði, eins og rjett er, að frv. væri að vísu lagfæring á lögunum. Það er t. d. dálítil lagfæring á viðskiftum milli sýslusjóða og bæjarsjóða við ríkissjóð, en lengra nær sú lagfæring ekki, en hitt er aftur talsvert spor í rjetta átt, og jeg álít mikið spor í rjetta átt, að reikningar og allur kostnaður sje undir eftirliti eins aðilja, sem hjer er ætlast til, að sje stjórnarráðið. Þetta er í mínum augum talsvert meiri lagfæring, og jeg vona, að í væntanlegri löggjöf verði bæði þessi atriði tekin til athugunar, því að það er eitt, sem gerir eftirlitið með kostnaðinum við berklavarnalögin svo erfitt og ófullkomið, að reikningarnir eru úrskurðaðir á svo mörgum stöðum, sumir af sveitarstjórnum eða sýslu- eða bæjarstjórnum og sumir af stjórnarráðinu. Jeg tók ekki eftir því í ræðu hæstv. ráðherra (JÞ), þegar hann mintist á, að hann væri samþykkur því, að stjórnin tæki berklavarnalögin til athugunar, hvort hæstv. ráðherra talaði sjerstaklega um það, að athugun færi fram á framkvæmd laganna, en jeg get ef til vill skilið það þannig, að þegar hæstv. ráðherra talaði um löggjöfina, muni hann hafa átt við hvorttveggja; en nefndin leggur allmikið upp úr því, að athuguð sje framkvæmd laganna. Það kom fram í ræðu hv. 2. landsk. (IHB), þar sem hann mintist á þetta mál, að hv.þm. (IHB) benti sjerstaklega á eitt atriði, sem þó eftir lögunum virðist liggja opið fyrir, hvernig á að framkvæma, en það kom þó fram, að það er ekki gert eins og lögin ætlast til. Það er um það, hvaða læknir skuli staðfesta skýrslu sveitarstjórnar. Í lögunum er sagt, að hjeraðslæknir skuli gera þetta, en eins og hv.þm. (IHB) upplýsti, mun þetta vera gert af ýmsum læknum, af hjeraðslækni eða öðrum, og þannig mun það vera um mörg fleiri atriði, að þau eru öðruvísi framkvæmd heldur en á að vera eftir bókstaf laganna. Hv. 5. landsk. (JBald) var eitthvað að tala um, að andinn í ræðu frsm.

Og nefndarálitinu

hefði verið eitthvað öðruvísi en hann vildi vera láta, og eitthvað mjög ógeðfeldur 

Jeg sagðist vera hræddur um, að það leiddi til þess

. Þá hjelt hv.þm. (JBald) því fram, að tilgangurinn með lögunum hefði verið að veita fátækum sjúklingum læknishjálp. Jeg sagði, að það hefði verið hvorttveggja, bæði það og að varðveita sjúklingana og þjóðina í heild fyrir berklaveikisbölinu. Svo munu menn ef til vill hafa gert sjer einhverja von um að geta útrýmt veikinni, en það þykir mjer þó ekki líklegt, að margir hafi gert sjer miklar vonir um, að það væri hægt að útrýma berklaveikinni frekar hjer á landi heldur en annarsstaðar, því að hún er víst þannig, að það er ekki hægt að gera sjer miklar vonir um algera útrýmingu hennar.

Það var líka sagt um sullaveikina

. En það getur vel verið, að ráðstafanir eins og þessar hafi leitt til takmarkana á henni; jeg legg það atriði frekar undir dóm þeirra í þjóðfjelaginu, sem því eru best kunnugir, heldur en undir dóm hv. 5. landsk., og held jeg, að við stöndum þar ósköp líkt að vígi, því að við getum ekki felt neinn úrskurð um það; en hvert sem markmiðið er, þá er ekki unt annað en að viðurkenna það, að kostnaðurinn, ef hann heldur áfram að vaxa eins mikið á næstu árum og hann hefir gert undanfarin ár, verði okkur ofurefli. Jeg skal ekkert fullyrða um það, að hann sje þegar orðinn okkur ofvaxinn, en hinu held jeg að enginn geti neitað, að með slíkri aukningu, sem verið hefir undanfarin ár, geti hann mjög bráðlega orðið okkur ofvaxinn. Það leiðir því af sjálfu sjer, að það verður að endurskoða þessa löggjöf, en það á ekki eftir mínum skilningi að draga úr vonum manna í baráttunni gegn veikinni eða draga úr því, sem gert er af skynsamlegu viti, eða því, sem gert er af ráðdeild og rjettlæti í framkvæmdum til þess að draga úr berklaveikisbölinu, heldur á að gera endurbætur á löggjöfinni og framkvæmd hennar, sem jeg efast ekkert um, að háttv. 5. landsk. muni sjálfur vita um marga galla á. Með því einu móti, að horfið sje að því ráði, er nokkur von til, að hægt sje að halda í framtíðinni þeirri stefnu, er upphaflega var sett, að reyna að draga eitthvað úr þessu þjóðarböli. Jeg skal svo láta útrætt um málið, nema sjerstakt tilefni gefist. Þeir hv.þm., sem telja sig frv. fylgjandi, að undanskildum hv. 5. landsk., hafa látið á sjer skiljast, að þeir æski samt endurskoðunar á þessari löggjöf, eins og meiri hl. nefndarinnar ætlast til.



Jeg get verið stuttorð um frv. það, sem hjer liggur fyrir. Eins og kunnugt er, hefir það legið fyrir hv. Nd. og verið athugað þar í nefnd, sbr. nál. á þskj. 89, þar sem lagt er til, að frv. nái fram að ganga. Einnig eru tekin þar upp ummæli heimspekideildar og guðfræðideildar háskólans, er bera það með sjer, að þær eru samþykkar því, að þetta embætti verði lagt niður, svo framarlega, sem fje verði fyrir hendi til þess að halda uppi lögbeðinni kenslu í grísku fyrir guðfræðinemendur. Síðan gekk frv. til hv. Ed. og hefir nú verið athugað hjer í mentmn. Nefndin hefir kynt sjer það eftir föngum, en hún hefir ekki skilað áliti sínu fyr en vitneskja var fengin fyrir því, að fje væri veitt í fjárlögum 1928 ti1 þessarar kenslu. Nefndin er þeirrar skoðunar, að ekki megi á nokkurn hátt rýra álit eða hag háskólans, og þess vegna afgreiddi hún ekki málið fyr en vissa var fengin fyrir því, að hægt yrði að halda uppi hinni lögboðnu kenslu í grísku fyrir guðfræðinema háskólans. Nefndin leyfir sjer því, eftir að hafa athugað frv. rækilega og eftir að hafa fengið upplýst, að í fjárhagsáætlun háskólans fyrir árið 1928 er ætlað fje til þessarar kenslu, að leggja það til, að frumvarpið verði samþykt óbreytt. Jeg þarf hjer engu við að bæta, en þó skal jeg taka það fram, að frv. fer í þá átt að spara óþörf útgjöld úr ríkissjóði, án þess þó að afnema þurfi það ákvæði í háskólalögunum; að guðfræðinemar fái kenslu í grísku. Jeg vænti svo, að háttv. deild samþykki frv. eins og það liggur fyrir.