Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Gísli Jónsson) : Herra forseti. Sjútvn. hefur komið sér saman um brtt. við 6. gr. frv., að í stað orðanna „veitingaþjónaiðn“ komi: framreiðslumannaiðn. og er það til samræmingar við iðnaðarlöggjöfina. Brtt. þessi er skrifleg, og leyfi ég mér að afhenda hæstv. forseta hana.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Herra forseti. Þetta frv. er samið samkv. ályktun, sem gerð var hér á Alþ. fyrir nokkru um þetta efni. Ástæðan til þess, að sú ályktun kom fram, er sú alkunna staðreynd, að mörg þorp, og sérstaklega sjávarþorpin, hafa enga vatnsveitu eða mjög lélega. Þetta er vitaskuld óviðunandi ástand. Víða notar fólk vatn úr brunnum, sem eru ekki nægilega vel einangraðir frá frárennslisæðum. Vegamálastjóra var falið að gera athugun á þessum málum um land allt, og birtist nú nokkur hluti af niðurstöðum hans. Af þeim má sjá, að víða um land er pottur brotinn í þessu efni, og til þess að ráða bót á þessu ástandi er frv. þetta flutt. Það er farið fram á, að ríkið styrki þær vatnsveitur, sem sveitarfélög gera, og að sá styrkur nemi allt að helmingi stofnkostnaðar við stofnæðina til bæjarins, en bæjarkerfið greiði bæirnir sjálfir. Víða er mjög erfitt um vatnsveitu, t. d. í Stykkishólmi, sem er nú að leggja vatnsveitu, og er vatnið tekið úr uppsprettu sem er 10 km frá bænum. Þess er að vænta, að þetta frv. bæti nokkuð úr því ástandi, sem er í þessum málum, og vænti ég þess, að hv. d. sjái sér fært að afgreiða það svipað og Nd. gekk frá því. Ég leyfi mér svo að leggja til, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Það er rétt, sem tekið var fram hjá hæstv. ráðh., að það er undir ýmsum kringumstæðum nauðsynlegt að geta stuðzt við l. eins og þessi við lagningu vatnsveitna, og það er rétt, sem hæstv. ráðh. tók fram, að ástandið í þessum málum er mjög slæmt í mörgum þorpum - og aðstaðan getur verið erfið, þó að löng leið sé ekki fyrir hendi. Það er eitt atriði, sem ég vildi minna á. Ég sé ekki, að í þessu frv. felist nein heimild til þess að styrkja vatnsveitur, sem nýbúið er að ljúka við eða nú eru í framkvæmd, og getur þó verið fullkomin ástæða til þess, þar sem slíkar framkvæmdir hafa verið gerðar á síðustu árum. Ég tel það ekki síður nauðsynlegt og hefði því kosið, að frv. yrði breytt í það horf, að heimilt sé að styrkja vatnsveitur, sem hafa verið framkvæmdar á síðustu 2 árum eða eru nú í framkvæmd, og mætti setja þess konar skilyrði, að verkið sé þannig unnið, að það sé styrkhæft samkv. öðrum ákvæðum frv. Ég taldi rétt að breyta þessu nú þegar við 1. umr., því að ég tel þetta réttlætisatriði.



Herra forseti. Hv. þm. Str. taldi rétt að taka með þær vatnsveitur, sem þegar er búið að gera. Ég skal engan dóm á það leggja, en það, sem mér virtist, að mundi þurfa þröng ákvæði um, eru hinar ónógu vatnsveitur. Það eru víða komnar vatnsveitur, sem eru gersamlega ófullnægjandi og þurfa viðbætur. Það er ekki hægt að segja, að það heyri undir 2. gr. Þar sem vatnsveitur eru til, þarf víða að taka upp pípurnar o. s. frv., og þá þarf að vera fast ákvæði um það í l., en að þessu leyti er þetta frv. ófullnægjandi. En ég vildi gjarnan vita, hvort ætlazt er til, að l. beri að skilja svo, að þetta heyri undir það, sem þar er sagt, eða hvort meiningin er að leggja það í vald ráðh. Ég vildi gjarnan heyra álit hæstv. ráðh. um þetta, og n. ætti að athuga þetta atriði vel. Mér er kunnugt um staði, þar sem miklu þarf að breyta og gera við, og svo aðra, þar sem lítið þarf að gera við, en ekki þörf nýrrar veitu. Nú vildi ég heyra, hvernig þetta atriði er hugsað og hvar markalínan er dregin og hvort viðgerðir koma hér undir eða ekki.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Herra forseti. Út af því, sem hv. 1. þm. N-M. sagði, skal ég segja það, að í Nd. var nokkuð rætt um þetta atriði, og var samhljóða álit þeirra, sem um það fjölluðu, að frv. mætti skilja svo, að heimilt væri að veita styrk, til endurbóta, ef þær endurbætur færu fram þannig, að samkv. ákvæðum frv. væri vatnsveitan styrk hæf, en vera má, að það þurfi að orða það greinilegar. Út af því, sem hv. þm. Str. sagði, þá er það rétt, að ekki er gert ráð fyrir því að styrkja þær vatnsveitur, sem þegar er búið að gera, og ef svo ætti að vera, að veita styrki aftur í tímann, yrði vitanlega að breyta frv. Það, sem áherzla er lögð á, er að styrkja fyrst og fremst þá staði, þar sem engin vatnsveita er fyrir. En ég get vel trúað, að ýmsir hafi skapað sér þungar skuldabyrðar, en það er ekki hægt að fara ótakmarkað aftur í tímann. Aðaláherzluna verður að leggja á að hjálpa þeim, sem mest þurfa þess með í svipinn, og draga úr þeim fjárhagslegu erfiðleikum, sem víða eru á því að koma upp viðunandi vatnsveitum. En um hitt má svo deila, hvort hlaupa skuli undir bagga með þeim, sem þegar hafa ráðizt í framkvæmdir.



Herra forseti. Þetta frv. er flutt af heilbr.- og félmn., en gert ráð fyrir því, að það heyri undir hæstv. samgmrh. Ég hef hugsað mér að bera fram nokkrar brtt. við þetta frv., og vildi ég gjarnan minnast á þau atriði við hæstv. ráðh., áður en málið fer í n., m. a. vegna þess, að ég hef tekið sæti í heilbr.- og félmn. Mér þætti þess vegna vænt um að heyra afstöðu hæstv. ráðh. í meginatriðum gagnvart þeim brtt., sem ég hef hugsað mér að bera fram við þetta frv. Ég hef hugsað mér, að inn í frv. verði tekið að styrkja megi einnig aðalæð gegnum þorp. Víða er svo háttað, að stutt er til sjálfs upptökusvæðisins. en aðalkostnaðurinn fyrir þorpið getur legið í því, hversu leiðslan gegnum það er löng, kannske 1000 m. Í öðru lagi tel ég nauðsynlegt, að tekið sé inn í frv., að heimilt sé fyrir þorp að kaupa vatnsveitur einstaklinga, því að í framtíðinni verður það vitanlega þannig, að bæir og sveitarfélög eiga að eiga vatnsveiturnar, en ekki einstaklingar. Og verði um það ágreiningur, þá sé heimild í þessum l. fyrir því, að einstaklingar, sem eiga veiturnar, megi leggja sama vatnsskatt á vatnsveitur til þess að standa undir kostnaði við þær, þar til samkomulag hefur náðst við þorp eða sveitarfélag um kaup á vatnsveitunni. Í þriðja lagi tel ég rétt, að sett sé í frv., að sami styrkur sé veittur til sveitarstjórna, þar sem einn eða fleiri bæir í sveit koma að sér vatni. Það er engu síður nauðsyn á aðstoð til sveitabæja, og það er jafnmikið heilbrigðisatriði fyrir þá eins og aðra og knýjandi þörf. Ég álít, að það verði heldur ekki tiltölulega meiri kostnaður að koma vatninu heim að hverjum bæ í sveit en að hverju húsi í bæ. Ég skal svo ekki ræða frekar um þetta eða hvernig mætti koma þessu fyrir, því að ég mun tala um þetta nánar í n. Ég mun einnig bera fram brtt. unn það, að í staðinn fyrir styrk sé veitt vaxtalaust lán, sem sé það endurgreiðist, ef vatnsveitan sjálf getur orðið fjárhagslega sterkt fyrirtæki innan ákveðins tíma. Mér er ljóst, að í langflestum tilfellum eru vatnsveitur fjárhagslega sterk fyrirtæki, þó að ekki sé tekinn þungur vatnsskattur. Þá er eðlilegt, að lánið sé endurgreitt vaxtalaust til ríkissjóðs, þegar svo er komið, að vatnsveiturnar eru færar til þess, og sé þá ákveðið um leið, að vatnsskatturinn verði ekki lægri en í bæjum eða því sem næst, sem lagt er á fasteignir þar. Vatnsskattur, sem þannig yrði tekinn af jörðum í sveit, yrði sennilega bezt innheimtur á sama hátt og í þorpum, og jarðeigendur bæru ábyrgð á gjaldinu, en leigjandinn borgaði þá þeim mun hærri leigu eða afgjald sem því svaraði, og er þetta þá líkt og tíðkast í kaupstöðum, að húseigendur bera ábyrgð á þessu gjaldi. Ég mun síðar ræða þetta í n., en ég vildi gjarnan fá að heyra álit hæstv. samgmrh. um þetta. Þá vil ég breyta 7. gr. nokkuð, og tel ég að hún verði að breytast aftur í sitt fyrra horf. Mér er ljóst, að víða út um land eru til vatnsveitur, sem eru svo ófullnægjandi, að vart verður unað við, þar sem hvert hús hefur orðið að taka vatn fyrir sig. Slíkar vatnsveitur eru ekki nema til bráðabirgða. Það er nauðsynlegt, að sveitastjórnir hafi rétt til þess að taka skatt af þessum húsum og krefjast þess, að þau falli inn í kerfið, eins og gert er samkv. l. um vatnsskatt fyrir Reykjavík.



Herra forseti. Ég skil það nú svo, að hæstv. ráðh. taki þessum bendingum, sem ég gaf í sambandi við umr. um þetta frv., ekki ólíklega, enda mun það sjást, þegar málið verður athugað, að þetta er sanngirnismál, sem ég hreyfði hér. Það fylgja þær skýringar þessu frv., að endurbætur á vatnsveitum séu styrkhæfar og aðstoðarhæfar samkv. 6. gr. frv., og er því auðsætt, að veitur, sem gerðar eru t. d. fyrir styrjöld, og kosta ekki nema lítið brot af því, sem þær vatnsveitur kosta, sem gerðar hafa verið á síðustu árum, hafa allt aðra og miklu betri fjárhagslega aðstöðu. Og þess vegna hafa þær í raun og veru miklu minni þörf fyrir styrk eða lán, þó að gerðar séu einhverjar endurbætur á þeim, sem kosta bæjarfélagið ekki svo mjög mikil fjárútlát. Slíkt væri miklu minni þörf en að styrkja vatnsveitur, sem gerðar eru á styrjaldartímabilinu, þegar allar framkvæmdir hafa orðið svo dýrar og sveitafélögunum um megn. Ég skildi þetta líka svo, að hæstv. ráðh. tæki þessu vel, ef nokkrar veitur væru styrktar, en því væri mjög þröngur stakkur sniðinn í l., hvaða veitur sem þegar hafa verið byggðar, komi þar til greina. Í þessu sambandi minntist hæstv. ráðh. á vatnsveituna í Stykkishólmi, en í Stykkishólmi stendur alveg sérstaklega á. Þar voru að vísu vatnsveitur, en mjög ófullkomnar, og ég geri ráð fyrir, að allmörgum hv. þm. sé kunnugt það mál. Þar var lagt í á styrjaldarárunum að byggja vatnsveitu, sem reynzt hefur svo dýr framkvæmd, að menn geta ekki risið undir slíkum kostnaði, sem af henni leiðir. Það stendur einnig líkt á á Hólmavík. Þar hefur verið ráðizt í að gera vatnsveitu, og hefur verið ráðizt í báðar þessar framkvæmdir á þeirri forsendu, að lagaákvæði svipuð þeim, sem nú á hér að samþ., yrðu samþ. Ég ætla ekki að rekja neitt þetta mál, en ég veit, að hv. dm., kannske öllum, er það í fersku minni, að það var um það deila í hv. Nd., af hverju það stafaði, að ekki kæmi fram frv. um þetta atriði, áður en vatnsveitan í Stykkishólmi væri byggð. En þess gerist ekki þörf að ræða það að öðru leyti hér. Þessar vatnsveitur eru þess vegna byggðar eftir þeirri forsendu, að svipuð lagaákvæði sem hér eru á ferðinni kæmu til framkvæmda, áður en þær yrðu fullgerðar. Samkvæmt frv., ef að l. verður, finnst mér vafasamt og reyndar augljóst, að veitan í Stykkishólmi kemur ekki undir þessi ákvæði. En hún var einmitt nefnd af hæstv. ráðh. sem dýr veita, og það réttilega, sem þörf væri að styrkja, sem er alveg rétt, og mér hefur verið skýrt frá, að þessi vatnsveita sé svo dýr, að hún sé þorpsbúum þungur baggi, ef ekki of þungur baggi. Sama máli gegnir um þá vatnsveitu, sem ég ber fyrir brjósti, vatnsveituna á Hólmavík, sem hefur orðið nokkuð kostnaðarsöm, og er sérstaklega óþægilegt fyrir þorpið að geta ekki fengið hagkvæmt lán til hennar vegna annarra framkvæmda, sem þorpið þarf að ráðast í. Ég þarf ekki frekar að eyða orðum að þessu. Ég geri ráð fyrir því eftir undirtektum hæstv. ráðh., að auðvelt verði að ná samkomulagi um þetta. En ég er honum sammála um, að takmörkin fyrir því, að veitur, sem nú er verið að ljúka eða verið að gera og nái undir þessi ákvæði, verði að vera mjög þröng. Og mér er vel ljóst, að vatnsveitan í Stykkishólmi ætti að ná undir ákvæði frv. eftir eðli málsins, en vafasamt, hvort hún getur verið það eftir ákvæðum frv., eins og það liggur fyrir.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Ég þarf ekki að taka til máls út af því, sem hv. þm. Str. sagði, því að það má svo heita, að við séum í aðalatriðum sammála. Ég fyrir mitt leyti get fallizt á, að þetta verði látið eitthvað ná til þeirra vatnsveitna, sem búið er að ljúka við og er nýlokið, ef þessu yrði haldið innan þröngra marka og það verður ekki til þess að taka það fé, sem fyrir hendi er, til þeirra framkvæmda, sem búið er að gera fyrir nokkru síðan. Ég vil hins vegar fara nokkrum orðum um brtt. hv. þm. Barð., sem hann boðaði hér áðan og voru fjórar að tölu. Fyrsta brtt., sem hann nefndi, var sú, að hann vildi leggja til, að auk þess sem styrktar væru aðalæðar til bæjar og sveitar og boranir í sambandi við þær, þá yrði einnig styrkhæf ein aðalæð gegnum þorp. Út af fyrir sig má vitanlega deila um það, hvar eigi að setja mörkin í þessu, en ef farið verður út í það að styrkja eitthvað af bæjarkerfinu, þá fer fyrst fyrir alvöru að verða erfitt að setja mörkin, því að stundum er það svo, eins og hv. þm. veit og lýsti, að það er ein ákveðin aðalæð, sem liggur gegnum þorpið og hefur þann eiginleika, sem aðalæð hefur. En eins oft, þegar ein aðalæð er komin til þorpsins eða bæjarins, kvíslast hún í margar æðar, sem eru svo jafnar, að það er mjög erfitt að setja þar mörkin. Mér virðast aðalrök hv. þm. Barð. fyrir þessu vera þau, að það gæti verið um tilfelli að ræða, þar sem stutt væri í vatnsbólið og aðalkostnaðurinn lægi þess vegna í þessari aðalæð. En um slík tilfelli vil ég þá segja það, að þeir staðir, sem þannig eru settir, eru svo vel settir samanborið við hina, að þeir ættu ekki að þurfa á miklum styrk að halda. Ég vil, í það minnsta á þessu stigi, ekki slá því föstu, hvort hægt væri endanlega að gera þetta upp vegna teknískra örðugleika, hvað er aðalæð og hvað er aukaæð, og af því tel ég, að dæmi það, sem hv. þm. tók, sanni ekki, að það beri skilyrðislaust út í þetta að fara. Þá minntist hv. þm. Barð. á það, að hann mundi bera fram brtt. um að heimila einstaklingum að leggja á vatnsskatt, þar sem þeir stæðu undir eða hefðu með þennan rekstur að gera og sveitarfélög hefðu ekki haft með málið að gera, eins og sveitarfélögum mundi vera heimilt, ef þau hefðu þann rekstur með höndum. Ég fyrir mitt leyti vildi mega vænta þess, að þessi vatnsveitumál væru yfirleitt í höndum sveitarfélaga, og það er áreiðanlega sú eðlilegasta lausn málsins  Þá sagði hv. þm. Barð., að hann mundi flytja brtt. um það, að þar sem einn eða fleiri sveitabæir legðu í vatnsveituframkvæmdir, yrðu þær vatnsveitur jafnt styrkhæfar og þær veitur, sem styrktar væru í þorpum og sveitarfélögum, og hv. þm. sagði, að það væri ekki síður nauðsynlegt og jafnmikið heilbrigðisatriði fyrir bæina eins og þorpin. Það kann nú að vera, að þetta sé svo. En ég vildi segja, að í þorpum væri margfalt meiri sýkingarhætta en á sveitabæjum, og þá sérstaklega í þeim þorpum og þéttbýli yfirleitt, þar sem frárennsli er kannske ekki í bezta lagi. Þar er miklu meiri hætta, sem stafar af ófullnægjandi drykkjarvatni, t. d. yfirborðsvatni, heldur en á sveitabæjum, þar sem jarðvegurinn er yfirleitt hreinni og ósýktari. En um það má líka deila, hvort ekki á líka að hjálpa á einhvern hátt sveitabæjum í þessum efnum, en ég er ekki viss um, að rétt sé að bæta því hér inn í frv. og hvort það á að vera vaxtalaust lánað er í sjálfu sér styrkur, og hvort heldur verður gert, verður hv. d. að meta. En ég held, eða styrkur. Vaxtalaust lán eins og þetta er orðað hér, yrði styrkurinn ekki meiri en svo, að vatnsveitur gætu orðið fjárhagslega sjálfstæð fyrirtæki og gætu staðið undir kostnaði. Tel ég það þó mjög vafasamt með núverandi verðlagi, að þær gætu það, nema afskrifað sé svo og svo mikið af stofnkostnaðinum. Annars er ekki gott að taka afstöðu til brtt., nema maður viti, hvernig þær eru formaðar. Og ég áskil mér rétt til þess að taka ákvörðun um þær, þegar þær liggja fyrir.

Fjmrh. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti. Á ýmsum tímum hafa verið lagðar fram óskir um, að eitthvað svipuð löggjöf og hér liggur fyrir í frv.-formi næði lögfestingu. Ég vildi út af því, sem sagt hefur verið, og þá sérstaklega út af því, sem sagt var um Stykkishólm, geta þess, að þó að svo kunni nú að vera, að þetta frv. nái ekki til þess mannvirkis, sem þar hefur verið framkvæmt og er nærri fullgert og hefur orðið þorpsbúum þungur baggi, þá er ég sammála þeim, sem hafa minnzt á þann stað, að slík mannvirki ættu að geta notið styrks. Hér var í þessu sambandi minnzt á Hólmavík. Ég vil geta þess líka, að í mínu kjördæmi, Vestmannaeyjum, er mikil þörf á því að ná til vatns á einhvern hátt, og hafa verið gerðar ýmsar tilraunir til þess. Ég vil líka viðurkenna, að hv. Alþ. hefur á ýmsum tímum litið í náð til Vestmannaeyinga, hvað snertir styrk til vatnsleiðslu þeirra, með sérstökum framlagsákvæðum. Það hefur verið gert talsvert að því í Vestmannaeyjum á þessu ári undir handleiðslu rafmagnseftirlits ríkisins að bora eftir vatni, og þær aðgerðir hafa orðið talsvert kostnaðarsamar, en það sorglega er, að þær hafa ekki borið þann árangur, sem jarðfræðingar, sem þar hafa verið ráðgjafar, höfðu gefið vonir um, svo að það horfir svo við þar, að einhvern tíma í framtíðinni mun sennilega verða snúið sér að því, að tekin verður upp önnur leið, t. d. að leiða vatnið frá landi, ef það væri hugsanlegt, sem sennilega er hugsanlegt frá tæknilegu sjónarmiði. En um það skal ég ekki ráðgera neitt að þessu sinni. En hvað Stykkishólmi viðvíkur, sem hér hefur verið minnzt á, þá bar það mál þannig að, að hv. þm. Snæf. flutti till. um það hér, ef ég man rétt, fyrir 3 árum eða svo, að ríkissjóður skyldi ábyrgjast lán vegna fyrirhugaðrar vatnsveitu í Stykkishólmi. Þetta mál náði af einhverjum ástæðum ekki fram að ganga. Svo var það snemma á starfstíma nýbyggingarráðs, að oddvitinn í Stykkishólmi kom á fund ráðsins til þess að ræða vandræði sín í þessu efni. Nú er það að vísu svo, að ef til vill hefði nýbyggingarráð mátt þá segja strax, að slíkt mál væri ekki innan ramma þess l. að athuga um vatnsveitu Stykkishólms. En sú löggjöf, sem nýbyggingarráð starfaði eftir og starfar enn, var landslýðnum tiltölulega lítið kunn, og menn gerðu sér margir hverjir rangar hugmyndir um, hvers sú stofnun væri megnug og hvað hún mætti sín. Ég þekkti vel að mörgu leyti þetta mál sem þm. og vissi, að það hafði verið leitað til hv. Alþ. að fá styrk á einhvern hátt til þessara framkvæmda, og einnig varaformaður ráðsins, hv. 8. þm. Reykv. Við vorum kunnugri því máli en sumir aðrir, og þess vegna var það svo, að þegar oddvitinn í Stykkishólmi og fleiri góðir menn úr því héraði komu til okkar og lögðu fyrir okkur skýrslur um ástandið þar í vatnsveitumálum þorpsins, fannst okkur í nýbyggingarráði, þrátt fyrir það að á einhverjum forsendum væri hægt fyrir okkur að segja, að það lægi ekki fyrir okkur að skipta okkur af því máli, ástandið þar svo alvarlegt, að við gætum ekki látið það fram hjá okkur fara, úr því að til okkar væri leitað. Og ég hygg, að Alþ. eða ríkisstj. hafi ekki líkað það illa. Okkur datt í hug að benda þeim á að leita fyrirheits stjórnmálaflokkanna um eðlilega afgreiðslu á þingi og ráðlögðum þeim að hefjast handa í málinu, þegar það fyrirheit væri gefið. Eftir þessari ráðleggingu fóru þeir svo, og ég hygg, að hver og einn í nýbyggingarráði hafi stutt að því við sinn flokk, að greitt væri fyrir íbúum Stykkishólms, eins og ég greindi. Það má segja, að þar hafi líka mikla nauðsyn borið til, því að í þessu þorpi er um 700 manns og enn fremur sjúkrahús, en ekkert vatn. Það ástand fannst okkur svo slæmt, að ekki mætti dragast að bæta úr því. Svo var ráðizt í að panta vatnsleiðslupípur, og hefur það kannske gengið seinna með það en menn gerðu sér vonir um í fyrstu. En stjórnmálafl. tóku allir jákvætt undir það að styðja þetta mál. En íbúar Stykkishólms eru þarna, eins og bent hefur verið á, með fyrirtæki, sem er tilkomið á annan hátt en rætt er um að styrkja samkvæmt ákvæðum þessa fn . Ég fyrir mitt leyti álít, að þá ættu þeir aðrir, sem líkt er ástatt fyrir og þessum aðilum - og þar á ég við þá staði, sem hv. þm. Str. minntist á, og mitt kjördæmi - slíkir staðir, sem hafa varið miklu fé í þessu skyni, þar sem annað hvort vatnsveita er komin langt eða komin á veg, ættu að minni hyggju, ef unnt er, að njóta einhverra fríðinda af þeirri nýju löggjöf. Vonast ég til þess, að hv. n., sem fær þetta mál til meðferðar, athugi þessa hlið málsins. Mér fannst rétt að skýra frá því, hvernig þetta mál bar að, sérstaklega viðkomandi Stykkishólmsvatnsveitunni, aðdraganda þess máls og hvernig stuðningur Alþ. við það mál var undirbúinn, af því að hér var stigið ákaflega stórt spor, hvað þetta pláss snertir. Og ekki sízt fannst mér rétt að taka þetta fram vegna þess, að það var stofnun, sem ég veitti forstöðu, sem tók að sér að standa við hlið Stykkishólmsbúa í þessu þeirra mikla vandamáli.



Herra forseti. - Ég vil aðeins með nokkrum orðum gera grein fyrir afstöðu minni til þessa frv., eftir að samþ. voru við 2. umr. þær breytingar, sem gerðar voru, sérstaklega við 14. gr. Ég tel, að með þessari breytingu hafi grundvellinum verið mjög kippt undan þessari lagasetningu. Þar er gert ráð fyrir, að hver maður fái að ganga undir próf og geti fengið full réttindi iðnnema. Ég tel tilgangslaust að koma með brtt. hér að þessu sinni, en mun bera fram í Nd. brtt. í þá átt að fella þessa gr. niður.



Herra forseti. Frv. þetta er flutt í samráði við bæjarráð Reykjavíkur, og efni þess er, að heimilt verði fyrir Reykjavíkurbæ að leggja á jafnháan vatnsskatt hér í bænum eins og heimilað er fyrir aðra staði nú samkv. vatnalögunum. Vatnsskattur í Reykjavík hefur verið töluvert lægri en víðast annars staðar á landinu fram að þessu. En nú er unnið að viðbótarlagningu við vatnsveitu bæjarins, og með því er vatnsmagnið aukið svo mikið, að það verður tvöfalt meira en áður, og hefur slíkt auðvitað óhjákvæmilega mikinn kostnað í för með sér - auk þess sem sífelldur vöxtur bæjarins gerir það að verkum, að miklu fé þarf árlega að verja til aukningar á vatnsveitunni. Af þessum sökum er óhjákvæmilegt að afla vatnsveitunni nýrra tekna, og þess vegna er þetta frv. flutt. Og er þá ekki með frv. ætlazt til, að vatnsskatturinn verði hærri en hin almenna heimild leyfir. Benda má og á það, að í 2. gr. er lagt til, að heimild verði gefin bæjarstjórninni til að loka fyrir vatnsæðar hjá þeim, sem greiða ekki vatnsskatt eða annað endurgjald fyrir vatnið, og eru þau ákvæði í samræmi við það, sem tíðkast um rafmagn, síma, heitt vatn o.fl., sem sýnist vera eðlilegt til að greiða fyrir innheimtunni. Að öðru leyti vísa ég til grg., sem fylgir þessu frv., og legg til, að því verði að umr. lokinni vísað til 2. umr. og heilbr.- og félmn.