arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hafa bréf frá eftirtöldum ráðherrum þar sem óskað er eftir fresti til að veita skrifleg svör við fyrirspurnum; Frá fjármála- og efnahagsráðherra vegna fyrirspurnar á þskj. 859, um Nýja Landspítalann ohf., frá Bergþóri Ólasyni; frá umhverfis- og auðlindaráðherra vegna fyrirspurnar á þskj. 1165, um samninga samkvæmt lögum um opinber fjármál, frá Birni Leví Gunnarssyni; frá utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra vegna fyrirspurnar á þskj. 869, um aftökur án dóms og laga, frá Rósu Björk Brynjólfsdóttur.

Forseti. Ég vil biðja sitjandi forseta fyrst um að kalla eftir því að Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis - Er hann mættur? Flott. Hann sagðist nefnilega myndu mæta. Sóttvarnalögin í landinu segja alveg skýrt að það sé lögbundin skylda hvers einasta einstaklings, með leyfi forseta, að „gera sér allt far um að sýkja hvorki sjálfan sig né aðra, að svo miklu leyti sem framkvæmanlegt er“. Það er komin stefna innan Alþingis um að ekki megi vera nema 20 þingmenn á efri hæð í húsinu. - Einn, tveir, þrír, fjórir, fimm, sex, sjö, átta, níu, tíu, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26 - og það eru bara þeir sem ég sé. Þetta er vegna þess að við þurfum að koma hingað og benda þingforseta á að hann hegði sér ekki í samræmi við það sem er búið að gefa yfirlýsingar um í samfélaginu, um að virða samkomubann. Karpað var við hæstv. forseta í allan gærdag og í tölvupóstum og hann veit að ef hann er að fara að setja mál á dagskrá sem er ágreiningur um mætum við þingmenn hingað að sjálfsögðu og virðum lýðræðið. Samt ákvað hann að halda þessu til streitu, halda þingfundinn og hafa dagskrána svona. Hann hefur dagskrárvaldið. Það er ólíðandi að bjóða starfsfólki Alþingis upp á þetta sem er komið í meiri sýkingarhættu vegna þessa. Það er ólíðandi að bjóða þinginu upp á þetta. Það er ólíðandi að bjóða lýðræðinu upp á þetta. Forseti þarf að taka af dagskrá mál sem ágreiningur er um
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Svo háttar til um 2.–4. dagskrármálið að of skammt er liðið frá umræðu í þeim og þarf því að leita samþykkis fyrir því að taka megi málin á dagskrá. Fer nú fram atkvæðagreiðsla um afbrigðin.

Herra forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um samþykki til að fresta fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan er svohljóðandi: „Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 4. september 2020 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 1. október 2020.“ Tillagan skýrir sig sjálf.

Þá er þingstörfum framhaldsfunda Alþingis á síðsumri lokið í samræmi við það samkomulag sem gert var fyrir sumarhlé. Ég tel að Alþingi hafi unnist vel á stuttum tíma við óhefðbundnar aðstæður. Af sóttvarnaástæðum þurfti að stækka þingfundasvæði til að tryggja fjarlægðarmörk og koma fyrir atkvæðagreiðslukerfi við sæti þingmanna og ráðherra í hliðarsölum. Sérstakar þakkir færi ég öllum sem að þeim undirbúningi komu. Vinnuaðstæður þingmanna og starfsmanna þingfundaskrifstofu Alþingis hafa því verið óvenjulegar og krefjandi á þessum framhaldsfundum Alþingis. Raunar hefur löggjafarstarfið verið í senn óvenjulegt, umfangsmikið og krefjandi, allt frá útmánuðum þegar kórónuveiran stakk sér niður á Íslandi. Ég tel að Alþingi hafi staðist þá raun og er þakkarvert að löggjafinn hafi getað sinnt hlutverki sínu óslitið þrátt fyrir faraldurinn, yfirleitt í ágætri eindrægni, á þessum dæmalausu tímum þegar jafn mikið liggur við og raun ber vitni. Áður en ég lýk máli mínu vil ég geta þess að í gær voru opnuð tilboð í nýbyggingu Alþingis og ánægjulegt að tvö af fjórum tilboðum voru undir kostnaðaráætlun. Við horfum með eftirvæntingu til þess að öll starfsemi Alþingis verði í eigin húsakynnum og verði þá flest samtengd hér á Alþingisreitnum. Þetta mun gjörbreyta vinnuaðstöðu alþingismanna og starfsfólks til hins betra. Að lokum vil ég þakka þingmönnum fyrir gott samstarf sem og starfsfólki Alþingis sérstaklega. Undir þessar þakkir mínar tekur forseti Alþingis, Steingrímur J. Sigfússon, og biður fyrir kveðju til fundarins en hann er haldinn norður á sínar heimaslóðir í göngur. Ég vænti þess að við hittumst öll heil þegar Alþingi kemur saman í októberbyrjun við þingsetningu 151. löggjafarþings.

Forseti Íslands gjörir kunnugt: „Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 150. löggjafarþings, frá 4. september 2020 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 1. október 2020. Gjört á Bessastöðum, 4. september 2020. Guðni Th. Jóhannesson. Katrín Jakobsdóttir. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis lýsi ég því yfir að fundum Alþingis, 150. löggjafarþings, er frestað. Ég vil þakka hæstv. forseta og hv. þingmönnum fyrir gott skipulag þingstarfa á óvenjulegum tímum sem og hv. alþingismönnum öllum fyrir góða og málefnalega umræðu um þau mikilvægu þingmál sem hafa verið hér til umfjöllunar undanfarna daga. Við munum sjást fyrr en síðar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti. Mig langaði að nýta tækifærið hér í lokin til að þakka fyrir að brugðist hafi verið við óskum Pírata. Við hv. framsögumaður, Kolbeinn Óttarsson Proppé, náðum saman um að passa upp á að tekið yrði tillit til sjónarmiða Persónuverndar. Það var það sem stóð í okkur Pírötum. Ég þakka fyrir það samstarf sem tryggði að við gætum öll landað þessu máli í sátt.

Virðulegur forseti. Hv. þm. Inga Sæland veitti mér innblástur áðan. Ég verð að koma þessu frá mér áður en ég fer héðan. Oft er talað um að það sama sé undir öllum þingmönnum, að ekkert breytist, þingmenn geri ekkert og að tilgangslaust sé að taka þátt í pólitík vegna þess að þetta sé alltaf bara eins. Það er erfiðara en ætti að vera að fá fram málefnalega umræðu hér. Það er erfiðara fyrir minni hlutann en ætti að vera að koma á breytingum. En eins og þetta frumvarp sannar þá er það hægt. Það er hægt að bjóða sig fram, það er hægt að ná kjöri, það er hægt að leggja fram mál og það er hægt að fá þau samþykkt. Mér finnst mikilvægt að við höldum því líka til haga. Draumar geta ræst. Að lokum legg ég til að fundir fastanefnda Alþingis verði að jafnaði opnir.

Herra forseti. Ég hef áður lýst þeirri skoðun minni að Alþingi eigi ekki að veita ríkisborgararétt, það eigi að vera í höndum stofnana. Ég hef lagt fram frumvarp í því skyni sem því miður hefur ekki komist á dagskrá þingsins en kemst vonandi á dagskrá síðar. Ég sit því hjá við þessa atkvæðagreiðslu.

Herra forseti. Þegar stefndi í samþykkt kosningalaganna, sem við afgreiddum hér áðan, þá fórum við þingflokksformenn í ákveðið verkefni sem við þurftum að leysa úr. Niðurstaða okkar í því sambandi var að gera þá tillögu sem hér liggur fyrir, að í stað þess að þegar við samþykkt laganna verði kjörin ný landskjörstjórn þá verði skipuð undirbúningsnefnd sem falið verði að vinna að undirbúningi framkvæmdar laganna. Með því móti höldum við því fyrirkomulagi að landskjörstjórn sé kjörin þegar að loknum kosningum, og það verður þá í haust. En til þess að tæknilegur undirbúningur undir innleiðingu laganna frestist ekki alveg þangað til þá gerum við tillögu um undirbúningsnefnd sem skipuð verði fulltrúum tilnefndum af Sambandi íslenskra sveitarfélaga, forsætisnefnd Alþingis og dómsmálaráðuneytinu, til að sinna þeim verkefnum sem þar greinir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti. Þetta er í fjórða sinn sem ég sit í nefndinni sem heldur utan um veitingu ríkisborgararéttar þingsins. Því miður er það svo að þeim fækkar alltaf sem fá náð fyrir augum nefndarinnar og alltaf þrengist um tímann sem við fáum til vinnunnar. Þó að ég hafi aldrei komið öllum að sem ég vildi þá hef ég alltaf getað staðið með málsmeðferð nefndarinnar í þessum sal með góðri samvisku og talað fyrir henni vegna þess að hingað til hefur okkur alltaf auðnast að veita þeim ríkisborgararétt sem annars væru í raunverulegri hættu á að vera vísað úr landi í óvissu og örbirgð. Það á því miður ekki við í þetta sinn, herra forseti. Á meðan ég samgleðst að sjálfsögðu öllu því frábæra fólki sem verður að íslenskum ríkisborgurum í dag og ég greiði þessu frumvarpi atkvæði mitt þá vantar nafn á þennan lista sem tilheyrir manneskju sem er í raunverulegri hættu á að vera vísað úr landi í óvissu og örbirgð. Ég get ekki með góðri samvisku, herra forseti, stutt þá niðurstöðu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þá hefur Alþingi lokið þeim verkefnum sem það var kvatt saman til þess að sinna í dag. Forseti þakkar hv. þingmönnum fyrir samstarfið á þessum degi og sömuleiðis starfsfólki Alþingis og vonar að allir njóti nú sumarsins, þess sem lifir af því.

Forseti Íslands gjörir kunnugt: „Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsætisráðherra umboð til þess að fresta fundum Alþingis, 151. löggjafarþings, frá 6. júlí 2021 eða síðar, ef nauðsyn krefur. Gjört á Bessastöðum, 6. júlí 2021. Guðni Th. Jóhannesson. Katrín Jakobsdóttir. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkvæmt þessu umboði og með vísan til samþykkis Alþingis lýsi ég því yfir að fundum Alþingis, 151. löggjafarþings, er frestað. Ég vil nota tækifærið og þakka alþingismönnum og starfsfólki þingsins kærlega fyrir að bregðast skjótt við eftir að þessir annmarkar komu í ljós á löggjöf um listabókstaf stjórnmálasamtaka því það er okkur öllum mikilvægt að enginn vafi leiki á því að framkvæmd kosninga sé hafin yfir allan vafa. Ég tel að við höfum tryggt það með störfum okkar í dag. Fyrir liggur að kosningar til Alþingis fara fram 25. september næstkomandi. Hyggst ég leita atbeina forseta Íslands, eins og ég sagði nú hér fyrir skömmu, til að rjúfa þing, sem kunngert verður í fyrsta lagi 12. ágúst næstkomandi með forsetabréfi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Í dag, mánudaginn 20. desember, tekur Þórhildur Sunna Ævarsdóttir sæti á ný á Alþingi og víkur varamaður hennar, Eva Sjöfn Helgadóttir af þingi. Borist hafa bréf frá formanni þingflokks Viðreisnar um að eftirfarandi þingmenn muni ekki geta sinnt þingstörfum á næstunni: Guðbrandur Einarsson, 10. þm. Suðurk., Hanna Katrín Friðriksson, 8. þm. Reykv. s., Sigmar Guðmundsson, 12. þm. Suðvest., Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, 8. þm. Reykv. n. og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, 5. þm. Suðvest. Jafnframt hefur borist bréf frá formanni þingflokks Samfylkingarinnar um að Oddný G. Harðardóttir, 8. þm. Suðurk., muni ekki getað sinnt þingstörfum á næstunni. Í dag, mánudaginn 20. desember, taka því sæti á Alþingi sem varamenn fyrir þau 1. varamaður á lista Viðreisnar í Suðurkjördæmi, Þórunn Wolfram Pétursdóttir, 1. varamaður á lista Viðreisnar í Suðvesturkjördæmi, Elín Anna Gísladóttir, 2. varamaður á lista Viðreisnar í Suðvesturkjördæmi, Thomas Möller, 1. varamaður á lista Viðreisnar í Reykjavíkurkjördæmi suður, Daði Már Kristófersson, 1. varamaður á lista Samfylkingar í Suðurkjördæmi, Viktor Stefán Pálsson, og 1. varamaður á lista Viðreisnar í Reykjavíkurkjördæmi norður, Jón Steindór Valdimarsson. Jón Steindór Valdimarsson hefur áður tekið sæti á Alþingi og er boðinn velkominn til starfa að nýju.



Kjörbréf annarra varamanna sem taka sæti á Alþingi í dag hafa þegar verið rannsökuð og samþykkt en þau hafa ekki tekið áður sæti á Alþingi og ber því að undirskrifa drengskaparheit að stjórnarskránni. Þau eru: Daði Már Kristófersson, Elín Anna Gísladóttir, Thomas Möller, Viktor Stefán Pálsson og Þórunn Wolfram Pétursdóttir.

Þingmennirnir hafa undirritað drengskaparheit að stjórnarskránni og eru boðnir velkomnir til starfa á Alþingi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegur forseti. Ég vil hér, eins og hingað til við afgreiðslu sambærilegra mála, gera grein fyrir því að ég sit hjá við afgreiðslu málsins. Það snýr ekki að þeim einstaklingum sem nú er veittur ríkisborgararéttur á grundvelli lagasetningar heldur athugasemdum sem ég hef haldið til haga hér alveg frá því að ég settist á þing varðandi verklagið sem við notumst við. Síðan bættist nýr angi inn í athugasemdir við verklag í þessum efnum á þessu þingi sem við þekkjum öll allt of vel. Ég vona bara að það fyrirkomulag sem viðhaft er um aðkomu Alþingis að veitingu ríkisborgararéttar verði endurskoðað þannig að breyting verði á frá því sem verið hefur undanfarin ár og kjörtímabil. Að öðru leyti óska ég nýjum ríkisborgurum innilega til hamingju með íslenskan ríkisborgararétt.

Virðulegur forseti. Ég hef lagt það í vana minn að koma þessu ferli til varnar þegar mig grunar að það verði gagnrýnt og þess vegna kem ég hingað upp. Það er nú svo að í flestum ríkjum er einhvers konar geðþóttavald til að veita ríkisborgararétt, og það er rétt að þetta er geðþóttavald. Eftir að hafa setið í undirnefnd um veitingu ríkisborgararéttar veit ég að mikil vinna fer í að meta og ræða umsóknirnar og færri komast að en vilja. Ég vil líka halda því til haga að það er á forræði þingsins að veita ríkisborgararétt. Það er þingið sem hefur ákveðið að fela stjórnsýslustofnun að sinna stærstum hluta þessara umsókna. Þetta ferli sætir árás frá framkvæmdarvaldinu. Um leið og ég óska öllum nýjum ríkisborgurum til hamingju óska ég okkur hér í þessum sal líka heilla í að takast á við og standa vörð um það hlutverk sem þingið hefur og mun ekki og á ekki að láta frá sér.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Borist hefur bréf frá formanni þingflokks Flokks fólksins um að Inga Sæland, 7. þm. Reykv. s., geti ekki sinnt þingstörfum á næstunni. Því tekur Svanberg Hreinsson sæti á Alþingi en hann er 3. varamaður á lista flokksins í kjördæminu og víkur þá 2. varamaður á lista, Helga Þórðardóttir, af þingi en 1. og 2. varamaður hafa boðað forföll. Einnig hefur borist bréf frá Oddnýju G. Harðardóttur, 8. þm. Suðurk., um að hún verði fjarverandi á næstunni. Því tekur 2. varamaður á lista Samfylkingarinnar í kjördæminu, Guðný Birna Guðmundsdóttir, sæti á Alþingi en 1. varamaður hefur boðað forföll.

Að ósk forseta hefur landskjörstjórn gefið út tilkynningu á grundvelli 1. mgr. 113. gr. kosningalaga til Svanbergs Hreinssonar og Guðnýjar Birnu Guðmundsdóttur. Jafnframt hefur stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd fundað til þess að fjalla um kosningu og kjörgengi þeirra.

Frú forseti. Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd hefur fengið til meðferðar tilkynningu landskjörstjórnar um kosningu Guðnýjar Birnu Guðmundsdóttur sem 2. varaþingmanns Samfylkingarinnar í Suðurkjördæmi og Svanbergs Hreinssonar sem 3. varaþingmanns Flokks fólksins í Reykjavíkurkjördæmi suður. Nefndin hefur fundað til að fjalla um kosningu þeirra og kjörgengi og mælir einróma með staðfestingu kosningar Guðnýjar Birnu Guðmundsdóttur og Svanbergs Hreinssonar.



Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd mælir einróma með staðfestingu kosningar Svanbergs og Guðnýjar Birnu og telst það samþykkt án atkvæðagreiðslu ef enginn hreyfir andmælum. Svanberg og Guðný Birna hafa ekki áður tekið sæti á Alþingi og ber því að undirrita drengskaparheit að stjórnarskránni. Fyrst vil ég biðja Svanberg Hreinsson um að rita undir heitstafinn og því næst Guðnýju Birnu Guðmundsdóttur.

Svanberg Hreinsson og Guðný Birna Guðmundsdóttir hafa undirritað drengskaparheit að stjórnarskránni og eru boðin velkomin til starfa á Alþingi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegur forseti. Lítið skref kannski fyrir okkur en þetta er risastórt skref í átt að auknu réttlæti fyrir brotaþola heimilis- og kynferðisofbeldis. Ég vil bara segja takk.

Virðulegi forseti. Þetta mál sem hér er til umfjöllunar ber í sér góð fyrirheit og það er stefnt að góðum og jákvæðum hlutum og allt saman gott og blessað. Það hefur vissulega tekið ákveðnum breytingum í meðförum nefndarinnar sem hafa enn fremur verið til bóta. En það eru enn þá ákvæði inni í þessu sem erfitt er að sætta sig við. Þetta er til að mynda frekar íþyngjandi fyrir þá sem hyggjast selja svona vörur út frá eftirliti og leyfum og öðru slíku. Það sem varðar merkingar til að mynda þyrfti líka að endurskoða betur þannig að ég og minn flokkur teljum að velferðarnefnd hefði mátt leggjast aðeins betur yfir þetta mál. Við treystum okkur ekki til að styðja það eins og það lítur út núna þótt vissulega styðjum við mikið af þeim markmiðum sem í því eru.

Virðulegi forseti. Þótt klukkan sé orðin margt og allir vilji fara að ljúka þessu þá finnst mér ekki annað hægt en að koma hingað upp og þakka nefndinni og þinginu fyrir að afgreiða þetta stóra mál, 278 greinar og 56 í fylgiskjali. Þetta er gríðarlega flókið mál en skiptir miklu máli að ljúka því einfaldlega vegna þess að flug er jú eins og við þekkjum hluti af hinu alþjóðlega umhverfi og það skiptir máli að við séum með löggjöf sem getur fylgt því sem er að gerast alls staðar í kringum okkur. Því náum við með því að samþykkja þetta frumvarp hér í nótt. Ég segi bara: Takk fyrir góða vinnu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegur forseti. Þetta er hin hefðbundna ræða mín við þetta tilefni. Ég óska auðvitað öllum þeim sem hér er veittur ríkisborgararéttur alls hins besta og vona að þau verði öll góðir og gegnir þjóðfélagsþegnar og líði vel hér á landi en við í þingflokki Miðflokksins sitjum hjá við þessa afgreiðslu og er það af þekktum ástæðum, vegna athugasemda okkar við verklagið og fyrirkomulag þessarar vinnu. Það hefur ítrekað verið rætt um að gera breytingar þar á sem ekki hafa orðið. Við sitjum hjá við þessa atkvæðagreiðslu og hvetjum þingheim til að færa þetta fyrirkomulag eða afgreiðslu mála sem þessara til annars vegar en verið hefur.