Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er borið fram í þeim tilgangi að koma í veg fyrir, að sveitarfélög verði fyrir tekjuskerðingu, en svo gæti farið, að þau yrðu það, vegna þess að þess var ekki gætt við setningu laga, sem tóku gildi á s.l. sumri um samræmingu á mati fasteigna, að taka þar fram í 10. gr. l., að reglugerðir, sem til var vitnað, skyldu allar halda gildi og viðmiðun vera óbreytt um gjaldskrár ýmiss konar. Þetta stafaði af gáleysi. Svo standa sakir, að með lögum um samræmingu á mati fasteigna ákvað fjmrh., að hið nýja samræmda mat skyldi ganga 1 gildi 1. maí núna í ár, en samkvæmt 10. gr. þeirra laga féllu þann dag úr gildi lög nr. 29 frá 4. febr. 1952, um heimild fyrir sveitarstjórnir til þess að innheimta með ákveðnu álagi fasteignaskatta til sveitarsjóða. Jafnframt féllu einnig úr gildi allar reglugerðir sveitarfélaganna um fasteignaskatta svo og allar reglugerðir um vatnsskatta og lóðagjöld og holræsagjöld og máske fleiri gjöld, sem miðuð eru við fasteignamatið. Í sumum þessara reglugerða eru ákvæði um, að gjalddagar skattanna skuli vera hinir sömu og gjalddagar annarra sveitarsjóðsgjalda. Það getur því farið svo, að einhver hluti þessara gjalda verði á þessu ári ekki innheimtur með löglegum hætti, eins og nú standa sakir, og gæti þá leitt til þess, að sveitarfélög yrðu fyrir tekjuskerðingu, sem þau eru auðvitað allsendis óviðbúin að taka á sig. Í þessu frv, er þess vegna lagt til, að lögin um samræmingu á mati fasteigna breyti ekki í neinu opinberum gjöldum, sem miðuð eru við fasteignamatið og falla í gjalddaga 31. des. 1958, en hins vegar verði þessi gjöld frá þessum tíma miðuð við hið nýja mat á þann veg, að það leiði ekki sjálfkrafa til hækkunar á þessum gjöldum. Einnig er lagt til, að sveitarstjórnir endurskoði samþykktir, reglugerðir og gjaldskrár um álagningu gjalda, sem miðuð eru við fasteignamatið, og leiti síðan staðfestingar á þeim hjá stjórnarráðinu eða hjá sýslunefndum, ef um er að ræða fasteignaskatta til hreppa. Það er vafalaust, að það mundi taka alllangan tíma og hlýtur að taka alllangan tíma að endurskoða þessar reglugerðir og gjaldskrár, og þess vegna teljum við, að frestur til þess þurfi að veitast til ársloka 1958, en þá eigi að vera hægðarleikur að vera búinn að koma öllum þessum gjaldskrárákvæðum í lag og endurskoða þær og samræma þær löggjöfinni. Það eru tiltölulega fá sveitarfélög, sem hafa notfært sér heimild l. nr. 29 frá 1952, og þykir því rétt að leggja til, að þau lög verði nú afnumin, enda fá þessi sveitarfélög frá 1. jan. 1959 möguleika til þess að fá verulegan hluta þess álags vegna hækkunar á matinu. Það er sammæli allra, sem hafa kynnt sér það, að lögin frá 27. júní 1921, um fasteignaskatt, séu nú orðin algerlega þýðingarlaus, eins og þau eru nú orðin eftir þá breytingu, sem á þeim var gerð með lögunum frá 1957. Heimild fyrir sveitarfélög til þess að leggja á fasteignaskatt er til í lögum frá 1945, sem veita rýmri heimildir en þær, sem fólust í lögunum frá 1921, og er því talið rétt, að þau verði felld niður, og getur ekki komið í bága við hagsmuni sveitarfélaganna. Að öllu öðru leyti eru ákvæði laganna frá 1945 í samræmi við lögin frá 1921, að því er varðar undanþágu, tryggingu o.fl. Þess vegna er lagt til, að þessi lög verði nú numin úr gildi. Að öðru leyti er ástæðulaust að fjölyrða um frv. En þar sem hér er um að ræða mál, sem gæti verið óheppilegt að veltist lengi fyrir þinginu, hef ég farið fram á það við hv. stjórnarandstöðu, að hún féllist á, að þessu frv. væri hleypt í gegnum þingið á sem skemmstum tíma. Það er ekki verið að breyta neinu öðru, en að tryggja það, að öll gjöld, sem við er miðað í fyrrnefndri lagasetningu, haldist óbreytt ákveðinn tíma, meðan verið sé að endurskoða reglugerðir og gjaldskrár hjá sveitarfélögunum, og vænti ég, að við því verði orðið. Ég hef borið þau tilmæli fram og tel, að það væri heppilegra, að lagasetningin gæti hér farið hljóðalaust gegnum þingið á sem skemmstum tíma.



Herra forseti. Það var gert ráð fyrir því, þegar lögin um samræmingu á mati fasteigna voru samþykkt, að sú hækkun, sem þau hafa í för með sér, hefði ekki áhrif í þá átt að hækka skatta til sveitar- og bæjarfélaga eða ríkisins. Nú hef ég ekki enn þá séð neitt frv. frá hæstv. ríkisstj. til breytingar á eignarskattslögunum, sem nauðsynlegt er að fá fram í samræmi við þetta sjónarmið, og vildi ég því spyrjast fyrir um það, hvað því liði eða hvort ekki væri væntanlegt frv. um breytingu á þeim lögum, sem grundvallaðist á þessu sjónarmiði. Varðandi það frv., sem hér liggur fyrir, þá snertir það sýnilega eingöngu sveitar- og bæjarfélögin, og ég verð að játa það, að ég hef ekki kynnt mér reglugerðir þær, sem um er að ræða, en vildi þó biðja hv. fjhn., sem að sjálfsögðu fær þetta frv., að athuga, hvort það eru ekki einhverjir þessir skattar, sem hér koma til greina, sem falla í gjalddaga, áður en hér er gert ráð fyrir, þ.e. fyrir 31. des. 1958, því að það þarf auðvitað að athugast. Ef einhverjir þeir skattar, sem hér koma til greina til sveitar- og bæjarfélaganna, falla í gjalddaga fyrr, verður það að takast fram í þessu frv. Enn fremur má á það minna, að það er eitt gjald, sem er talsvert veigamikill skattur í sveitum landsins, en það er gjald til sýsluvegasjóða. Í samræmi við hið sama sjónarmið, sem ég hef hér vikið að, þyrfti að sjálfsögðu að taka það til athugunar á þessu þingi, og er æskilegt að fá að vita frá hæstv. ríkisstj., hvort það er ekki í undirbúningi. Að öðru leyti sé ég ekkert því til fyrirstöðu, að hraðað sé afgreiðslu þessa máls, eins og hæstv. félmrh. fór fram á, aðeins að það sé athugað af þeirri hv. nefnd, sem fær það, að það sé ekki um neinn árekstur þarna að ræða.



Herra forseti, Ég vil aðeins að gefnu tilefni taka það fram, að von er á frá ríkisstj. frv. um breytingu á eignarskattinum, í þá stefnu, sem hv. síðasti ræðumaður minntist á, og að það verði lagt fram í tæka tíð, svo að það geti fengið afgreiðslu, áður en næst verður á lagt.