Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Utanrmn. hefur fjallað um þessa þáltill. og orðið sammála um að mæla með samþykkt hennar.



Herra forseti. Þingflokkur sjálfstæðismanna lýsir því yfir, að hann er andvígur þessari þáltill. um frestun Alþingis. Þm. Sjálfstfl. eru reiðubúnir til þess að mæta til þingfundar hvenær sem er og taka þá og þar afstöðu til hvers konar tillagna ríkisstj. til úrlausnar efnahagsvanda. Að venjubundnum hætti hefði þingflokkur sjálfstæðismanna ekkert við slíka till. um þingfrestun að athuga, en nú háttar svo til að ríkisstj. hefur allt frá því til hennar var stofnað fyrir nær ári ekkert aðhafst til aðgerða í brýnustu efnahagsvandamálum í baráttu gegn óðaverðbólgu. Sjálfstæðismenn hafa lýst eftir aðgerðum hvað eftir annað, en þögn, úrræða- og aðgerðaleysi hefur verið eina svarið. Í gærkvöld lét forsrh. að því liggja í sjónvarpi, sem hann hefur ekki viljað segja Alþingi, að tillagna ríkisstj. í efnahagsmálum væri að vænta, ef ekki fyrir jól, þá milli jóla og nýárs. Með tilvísun til þess telur þingflokkur sjálfstæðismanna það virðingarleysi við Alþingi, að ríkisstj. hefur ekki kjark til að birta þingi niðurstöður sínar og ætlar ekki að leggja úrræði sín undir dóm og atkv. Alþingis eins og þingræði, sem við viljum halda í heiðri, krefst. Þingflokkur sjálfstæðismanna dregur að vísu í efa, með skírskotun til meira en 10 mánaða aðgerðaleysis ríkisstj., að nokkur niðurstaða sé fengin, og telur, að í þessari ríkisstj. sé ekki samstaða um nein úrræði í efnahagsmálum sem að gagni megi koma frekar en í öðrum stjórnum sem fylgja vinstri stefnu. Engu að síður er hér um svo veigamikla grundvallarreglu að ræða, að ekki verður fram hjá því gengið, að Alþingi er falið löggjafarvaldið og það ber að virða. Ef Alþingi er sent heim og brbl. sett til að fylgja fram efnahagsráðstöfunum, þá ber það vitni virðingarleysi núv. ráðh. og ríkisstj. fyrir þingræðisreglum. Brjóti ríkisstj. þannig þingræðisreglur hljóta málagjöld að verða í samræmi við það. Ég segi nei.



Herra forseti. Forsrh. hefur marglýst því yfir, að nú eigi að gera efnahagsráðstafanir og það kunni að vera gert með brbl. Við þessar aðstæður telja þm. Alþfl. ótækt að fresta fundum þingsins með þeim hætti sem hér er gert ráð fyrir. Ég segi nei.



Herra forseti. Eins og eignarskatturinn er áætlaður í frv. eins og það var lagt fram er gert ráð fyrir, að hann meira en tvöfaldist. Hér er gert ráð fyrir að eignarskattur hækki um ca. 150%. Þessi hækkun mun fyrst og fremst bitna með miklum þunga á öldruðu fólki sem hefur skertar tekjur, auk þess sem þetta mun skerða tekjumöguleika sveitarfélaganna. Þessi hækkun eignarskattsins kallar á endurskoðun á álagningarstigum og brýtur í bága við grundvallarstefnu Sjálfstfl. eins og henni hefur m.a. verið lýst af núv. hæstv. forsrh. Ég segi nei.



Herra forseti. Um það leyti sem ég gerðist virkur í Sjálfstfl. hreifst ég af málflutningi núv. hæstv. forsrh. þegar hann lýsti því m.a., að tekjuskattur skyldi ekki leggjast á almennar launatekjur. Ég hef verið trúr þessari stefnu og segi nei.



Herra forseti. Áætlanir í fjárlagafrv. um tekju- og eignarskatt eru miðaðar við óbreytt skattalög og skattvísitölu 145, en þó er rétt að benda á að dregnir hafa verið frá við áætlun tekjuskatts 4 milljarðar vegna væntanlegrar endurskoðunar á skattalögum. Í sambandi við eignarskatt er líka sérstaklega ástæða til að benda á að fjárlagatölur fyrir árið 1980 voru mjög verulega vanáætlaðar, ég vil segja vegna mistaka, og þess vegna er allur samanburður við þetta frv. og þessi væntanlegu fjárlög meira eða minna út í hött, því að að sjálfsögðu er miðað við óbreytt álagningarkerfi og óbreytt álagningarhlutföll. Með þessari aths. segi ég já.



Herra forseti. Ég var einn af þeim sem varð undrandi er ég heyrði fréttir útvarps og sjónvarps í gærkvöld þar sem einn hv. þm. lýsti því yfir, að hann hefði látið atkv. sitt af hendi fyrir tiltekna fjárútvegun. Mér er sagt af þeim sem gerst þykjast vita, að þessi fjárútvegun verði ekki af hendi látin. Þess vegna held ég, að sé ráðlegast fyrir alþm. að samþykkja þetta hér og nú til þess að eiga engin eftirkaup með þetta mál, og segi já.



Herra forseti. Mér er það ljóst, að mikið skortir á að Byggðasjóður fái það fé á fjárlögum sem honum ber lögum samkv., og er það út af fyrir sig vítavert. Í viðræðum stjórnar Framkvæmdastofnunar ríkisins við ríkisstj. hafa menn verið sammála um að verulegar leiðréttingar þyrftu að fást til þess að sjóðurinn gæti sinnt hlutverki sínu á næsta ári. í þessu sambandi hafa af stjórnarmönnum verið nefndar tölurnar 1–2 milljarðar. Nú liggur fyrir af hálfu ríkisstj. viðbótarstuðningur við sjóðinn að fjárhæð 1.5 milljarðar. Enda þótt næg verkefni væru fyrir meira fjármagn, eins og samþykkt þeirrar till. sem hér liggur fyrir mundi leiða af sér, treysti ég mér ekki að fylgja þeirri till. að fenginni þeirri lausn frá ríkisstj. sem fyrir liggur. Við fjárlagagerð á hausti komanda verður hins vegar að tryggja betur hag Byggðasjóðs. Ég segi nei.



Herra forseti. Þar sem skuldahali Ríkisútvarpsins var um síðustu mánaðamót 1230 millj. kr. og stefnir nú öllum rekstri og dagskrárgerð bæði hljóðvarps og sjónvarps í hættu og þar sem hjá núv. ríkisstj. er enginn skilningur á vanda þessarar mestu menningarstofnunar þjóðarinnar, sem nú samkv. fjárlagafrv. á áfram að hneppa í fátæktarfjötra, og þar sem þess er nú minnst í dag að 50 ár eru liðin á þessum degi síðan Ríkisútvarpið hóf starfsemi sína og þessi till. gefur þingheimi tækifæri til að leiðrétta það fjárhagslega ranglæti, sem þessi stofnun hefur að undanförnu verið beitt, þá segi ég já.



Herra forseti. Hér er um að ræða tillögu um umtalsverða hækkun til Fiskræktarsjóðs, en hv. stjórnarliðar hafa haft á orði mjög hér á hinu háa Alþingi að það beri að efla fiskrækt í landinu. Ég hefði þess vegna talið, að það væri eðlilegt að hækka þessa tölu að verulegu leyti, og segi já.



Herra forseti. Í dag var útbýtt hér á Alþingi till. til þál. um eflingu tækniþekkingar á fiskrækt. 1. flm. er hv. 7. þm. Reykv., Guðrún Hallgrímsdóttir, og 4. flm. Páll Pétursson, hv. 1. þm. Norðurl. v. - Ég segi já.



Herra forseti. Ég vek athygli hv. þm. á því, að 13. og 14. brtt. a, b, c og d á þskj. 284 ganga allar út á eflingu rannsókna, annars vegar vegna eldis laxfiska í sjó og vötnum og hins vegar til að hefja strax rannsóknir og undirbúning eldis þorsks og annarra nytjafiska í sjó í stórum stíl. Í því sambandi vek ég sérstaka athygli á liðnum 14 b. Ég segi já.



Herra forseti. Fiskifélag Íslands hefur á undanförnum árum gert stórmerkar tilraunir á sviði fiskræktar í landinu. Ég endurtek það sem ég sagði áðan, að stjórnarliðar hafa á þessu þingi og hinu síðasta lýst miklum áhuga á eflingu og aukningu fiskræktar á landinu. Sérstaklega hafa hv. þm. Framsfl. lýst áhuga sínum á eflingu fiskræktar sem hliðarbúgreinar. - Herra forseti. Ég segi já.



Herra forseti. Ég vil aðeins vekja athygli þm. á því, að nú er í raun réttri einnig verið að greiða atkv. um d-lið, til rannsókna á eldi sjávarfiska, en þar er gerð till. um 800 millj. kr. Ég vek einnig athygli á því, að þetta er í fyrsta sinn sem flutt er till. um umtalsverða fjárhæð til þess að leggja út í það nýmæli, sem getur orðið Íslendingum mikil lyftistöng í framtíðinni, að hefja eldi sjávarfiska við Ísland. Ég segi já.



Herra forseti. Í till. til þál. um eflingu tækniþekkingar á fiskrækt þar sem hv. þm. Guðrún Hallgrímsdóttir og hv. þm. Páll Pétursson eru meðal flm., segir m.a. í grg., með leyfi hæstv. forseta: „Hér á landi hefur fiskeldi nær eingöngu takmarkast við eldi á laxaseiðum til að sleppa í ár og til útflutnings. Síauknar laxveiðar nágrannaþjóða í sjó valda því, að nauðsynlegt er að huga einnig að öðrum kostum í fiskeldismálum.“ Hér er komist vel að orði. Ég segi já.



Herra forseti. Ég vek athygli hv. þm. á því, að það er nauðsynlegt að samþykkja þessa till., - nauðsynlegt til þess að fullnægja beinum lagafyrirmælum. Í lögum um launaskatt segir að 2% af launaskatti skuli renna til Byggingarsjóðs ríkisins. Þessi till. felur þetta í sér. Því er nauðsynlegt að samþykk ja hana. Þessu beini ég sérstaklega til þeirra sem enn eiga eftir að greiða atkv. Ég mun í samræmi við þetta greiða atkv. og segi já.



Herra forseti. Á næturfundi nákvæmlega 4 mínútur yfir 3 var yfirlýst af hæstv. fjmrh., að engar yfirlýsingar yrðu gefnar um það, hvernig staðið yrði að útboði varðandi sjúkrahúsbyggingu á Ísafirði. Ég tel þess vegna fullreynt að það sé nokkuð mikill skortur á vilja í þeim efnum að koma heilsugæslustöðinni þar í gagnið. En álit mitt er að hér sé um mikla sóun fjármuna að ræða með því að hafa byggingu svo lengi í smíðum eins og þar hefur verið. Ég óskaði eftir því, að þannig yrði staðið að útboði að hægt verði í febrúarmánuði á árinu 1982 að taka í notkun heilsugæsluálmu sjúkrahússins. Ég tel að aðeins hefði þurft vilja til þess að standa þannig að þessum málum. Að mínu viti er óeðlilegt að þriggja manna nefnd geti haft jafnmikil völd eins og sú nefnd hefur sem nefnist samstarfsnefnd um opinberar framkvæmdir. Ég segi því já.



Herra forseti. 34 mínútur yfir kl 10 í dag vaknaði hv. þm. Ólafur Þ. Þórðarson og tveimur mínútum síðar gerði hann mjög skynsamlega grein fyrir atkv. sínu, og með þeim fyrirvara, sem hann gaf, nema ég held mig við þá öld sem við erum á, tek ég fyllilega undir og segi já.



Herra forseti. Ég er sammála niðurstöðu hv. þm. Ólafs Þ. Þórðarsonar þó ég skildi ekki rökstuðninginn. Í gamla daga í Reykholti hefði skortur á vilja verið kallaður viljaleysi. Ég segi já.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að benda á að við hv. 1. þm. Vestf. flytjum tillögur um að fella niður styrki til dagblaðanna. Þær eru tvær og samtals er þar um að ræða 300 millj. kr. lækkun á útgjaldaliðum fjárlaga. Ég vil líka leyfa mér að undirstrika að till. okkar hv. 1. þm. Vestf. um aukið framlag til framkvæmda við B álmu Borgarspítalans hefur verið dregin til baka í von um að hv. alþm. sjái sér þá frekar fært að samþykkja þessa brtt. til hækkunar á framlagi til framkvæmda við sjúkrahúsið á Ísafirði. Með þessu viljum við koma til móts við till. hv. fjvn. í erfiðum störfum hennar. Þá vil ég vona að þm. samþykki þær niðurfellingartillögur, sem við erum með og ég undirstrikaði í upphafi máls míns, og sjái sér fært að verða við þessari tiltölulega litlu hækkunarbeiðni um framlag til sjúkrahúsbyggingarinnar á Ísafirði.



Herra forseti. Ég lýsti gangi þessa máls í ræðu hér í þingi seint í gærkvöld og skýrði þar frá hvernig kerfið eða samstarfsnefnd með opinberum framkvæmdum hefði leikið það fjármagn, sem í þessa byggingu var varið, með því að láta það brenna upp nú ár eftir ár í verðbólgubálinu. Það kemur glöggt í ljós af svörum fjmrh., að hann ætlar að halda sama leiknum áfram með yfirlýsingu sinni, og nú er þegar upplýst hver er á bak við samstarfsnefndina með opinberum framkvæmdum um hátterni hennar allt. Og nú tel ég ekki lengur hjá því komist að flytja frv. fljótlega eftir áramótin um að leggja þann óskapnað niður sem heitir Samstarfsnefnd með opinberum framkvæmdum og kemur í veg fyrir það, að hægt sé að framfylgja lögum sem Alþingi sjálft hefur sett. Ég lýsi furðu minni á atkv. þeirra þm., sem greiða atkv. gegn framkvæmdum þvert á þau lög sem þeir áður hafa tekið þátt í að samþykkja, og ég segi já.



Herra forseti. Það er neyðarástand vegna þrengsla í sjúkrahúsinu á Akureyri og mjög alvarlegt ástand að skapast þar. Hér er um að ræða till. um að hækka fjárhæð til byggingarframkvæmda við þetta sjúkrahús upp í þá tölu sem heilbrrn. og Innkaupastofnun ríkisins, sem þykir ekki útlátasöm stofnun, gerði till. um til fjvn. Því miður lækkaði þessi upphæð í meðförum meiri hl. n. Ég tel, að það sé brýn nauðsyn á að koma þessari framkvæmd sem fyrst í gagnið, og segi já.



Herra forseti. Ég met mikils áhuga hv. þm. Vestf. í stjórnarandstöðu fyrir auknu fjármagni til Vestfjarða, eins og þessi brtt. ber með sér og fleiri till. sem hér hafa komið fram í dag. Hins vegar verður einhvers staðar að stoppa. Við búum í yfirspenntu þjóðfélagi hvað framkvæmdir varðar og verðum því að stilla kröfum í hóf, því að annars eyðileggur verðbólgan þann þjóðfélagslega ávinning sem auknar framkvæmdir eiga að leiða af sér. Ég segi nei.



Herra forseti. Þegar til umr. var fyrr á þessu þingi hvort unnt yrði að rafvæða þá bæi á Melrakkasléttu sem eftir væru, lýstu talsmenn Framsfl. stuðningi við það mál. Jafnframt lýsti hæstv. iðnrh. því yfir, að sig vantaði 300 millj. kr. á þennan lið til viðbótar því, sem var á fjárlögum, til þess að geta komið þessu verki í framkvæmd, og kvaðst hafa gert tillögur um það til fjvn. við fjárlagagerðina. Ég lofaði þá hæstv. ráðh. því að vinna að því í mínum flokki að þetta mál næði fram að ganga. Ég segi já.



Herra forseti. Þar sem hæstv. landbrh. gaf þá yfirlýsingu hér á fundi í gærkvöld, að hann muni beita sér fyrir því, að hreppsnefnd Kjalarneshrepps fái aðfylgjast með framgangi mála við útvegun á heitu vatni fyrir laxeldisstöðina í Kollafirði og að stefnt verði að því fyrir milligöngu landbrn. að koma á viðræðum milli aðila með samvinnu í huga, þá er till. dregin til baka.

Albert Guðmundsson. Herra forseti. Ég vil ítreka það sem ég sagði í þessum hv. ræðustól við framsögu fyrir þessum till. sem nú er verið að fella, að mér skilst, að ég tel það hreint siðleysi af þeim þjóðkjörnu fulltrúum fólksins á hv. Alþingi Íslendinga sem koma sér saman um fjárframlög til eigin mátgagna, hvort sem um er að ræða beina eða óbeina styrki. Stjórnmálaflokkarnir skammta sér og sínum málgögnum samtals um 400 millj. af fjárlögum að þessu sinni: 170 millj. í beina styrki, 130 millj. í óbeina styrki með kaupum á dagblöðum og tæpar 77 millj. til starfsemi þingflokkanna. Ég tel að hér sé rangt að staðið og dagblöðin flest séu þar með nokkurs konar ríkisrekin fyrirtæki, að hluta a.m.k., sem er hættulegt sjálfstæði þeirra og frelsi. Ég segi því já við þessari tillögu.



Herra forseti. Stjórnarskrá lýðveldisins tryggir öllum þegnum landsins tjáningarfrelsi. Tjáningarfrelsi er hluti af því lýðræði sem við búum við og erum að reyna að skapa. Blaðaútgáfa á Íslandi ber sig ekki nema með stuðningi erlendra og innlendra auglýsenda, m.a. stórfyrirtækja og eignasala. Ég segi nei.



Herra forseti. Það er undirstöðuatriði í lýðræði að fram geti farið nokkurn veginn frjáls skoðanamyndun, og það hefur verið viðurkennt í öllum lýðræðislöndum veraldar, að það er ekki hægt að láta hana vera háða peningaveldi. Þeir, sem eru andvígir því, að einstaklingar, sem ráða yfir fjármagni, geti þar með ráðið yfir skoðunum meðbræðra sinna, hafa þessar furðulegu afturhaldshugmyndir sem nú virðast vera vaxandi í Sjálfstfl. (Gripið fram i.) Aðstoð, sem tíðkast í öllum nágrannalöndum okkar, var tekin upp hér í stjórnartíð Ólafs Thors og Bjarna Benediktssonar í Sjálfstfl. með fullu samþykki þeirra og í samvinnu við þá. Það voru þroskaðri lýðræðissinnar en þeir sem flytja svona afturhaldstillögur í dag. Ég segi nei.



Herra forseti. Það gerðist nú við afgreiðstu fjárlaga í fyrsta skipti, að ég tel, að liðurinn Styrkur til blaða stórhækkaði frá fjárlögum til frv., um 70%, úr 100 millj. 170 millj. Áður hefur þetta gerst með þeim hætti, að þm. hafa flutt till. til hækkunar. Þessi liður hefur hækkað úr 60 millj. í 100 millj. á milli ára og síðan úr 100 í 170. Þessu til viðbótar er síðan ætlast til að fjmrh. hafi sjálfur heimild til þess að kaupa 250 eintök af dagblöðum sem eru fimm talsins. Ég sé ekki að það hafi neitt með lýðræði að gera eða tjáningarfrelsi í þessu landi. Ég tel að blöð, sem keypt eru af opinberum stofnunum, eigi að greiða af rekstrarliðum þeirra stofnana og eigi að kaupa ef að þeim er gagn að mati þeirra sem þar ráða ríkjum. Ég sé ekkert samband á milli lýðræðis og þess, að það eigi að neyða fólk til þess að lesa pappíra sem það hefur engan áhuga á að kaupa eða skoða. 



Herra forseti. Á sama tíma og raungildi framkvæmdafjár til heilbrigðismála og fleiri mála, sem til almenningsheilla horfa, er rýrt og þar ofan á svikist um að framkvæma fyrir það fé sem Alþingi leggur til, sé ég ekki ástæðu til að auka meira og langt fram yfir verðbólgu það fjármagn sem veitt er til kaupa á dagblöðum fyrir stofnanir ríkisins. Stjórnarskrá lýðveldisins Íslands leggur hvergi Alþingi þær skyldur á herðar að halda uppi dagblöðum sem ekki borgar sig að gefa út vegna þess að fólkið sýnir þeim ekki þær vinsældir að þau geti lifað af eigin rammleik. Þá mega þau dagblöð lognast út af fyrir mér, og ég mótmæli algerlega þeirri fáránlegu fullyrðingu 4. þm. Reykv., að Íslendingar geti ekki komið skoðunum sínum á framfæri, því að öll blöð eru opin fyrir öllum skoðunum manna. Ég vísa til grg. Alberts Guðmundssonar. Jafnframt tel ég það vera ósið hinn mesta að ríkið kaupi dagblöð til þess að dreifa á allar skrifstofur í ríkiskerfinu þannig að hver og einn starfsmaður eigi að lesa dagblöðin í vinnutímanum. Hitt tel ég sjálfsagt og eðlilegt, að dagblöð séu keypt fyrir sjúkrastofnanir. En þó að menn vilji jafnvel styrkja dagblöð, þá er hitt fáránlegt, að ætlast til þess, að hver og einn starfsmaður hjá ríkinu lesi dagblöðin í vinnutímanum svo sem gert er með samþykkt þessa liðar í fjárlögum. Ég segi já.



Herra forseti. Á 19. öld var kosningarréttur bundinn við það skilyrði að vera eignamaður. Íslendingar, sem ekki voru eignamenn, höfðu ekki kosningarrétt. Það var nauðsynlegur þáttur í lýðræðisþróuninni í landinu að viðurkenna að allir menn án tillits til eigna væru jafnréttháir til þátttöku í stjórnmálum. Sú till., sem hér er flutt, er tilraun fjármagnseigenda í landinu til að reyna að snúa þessari lýðræðisþróun stjórnmálakerfisins við og binda yfirráðin yfir fjölmiðlunum við þá sem ráða yfir auglýsingaákvörðunum fyrirtækjanna í landinu. Það vita allir, að það er ekkert blað á Íslandi sem ber sig af áskriftartekjum einum. Það er auglýsingaráðstöfunin sem ræður því hvaða blöð bera sig og hvaða blöð bera sig ekki. Þessi tillaga felur það í sér, að heildverslun H. Ben. & Co., að Hekla hf. og Heildverslun Alberts Guðmundssonar geti ráðið skoðanamynduninni í landinu. Þess vegna segi ég nei.



Herra forseti. Alþingi er ein af þeim stofnunum ríkisins sem kaupa dagblöðin. Þessi blöð lesa alþm. í vinnutímanum. Ég vil benda hv. þm. Matthíasi Bjarnasyni á það, að dagblaðið Tíminn liggur t.d. á borði hans nú þegar við störfum að atkvgr. í Sþ. 



Herra forseti. Hv. 3. þm. Vestf. benti á að vegna þessa styrks til pólitísku flokkanna, sem hér er verið að afgreiða, gæfist Alþingi kostur á því að kaupa hv. þm. lesefni. Þetta er misskilningur og til þess nú að létta af honum þeim áhyggjum mun ég beita mér fyrir því að þessari till. samþykktri, að Alþingi kaupi öll dagblöðin til lestrar fyrir hv. þm., og ég hef tök á því að flytja þessa till. á réttum stað. Þetta er, eins og ég segi, ekkert annað en styrkur til pólitísku flokkanna, sem hér er verið að ákveða árum saman, og með vísun til þess og sérstaklega með vísun til grg. hv. þm. Ólafur Ragnars Grímssonar segi ég já.



Herra forseti. Hér er um algerlega útlátalausa till. fyrir ríkissjóð að ræða, aðeins tilmæli um heimild til fjmrh. til þess að koma rekstri fyrirtækis, sem ríkissjóður á verulegan hlut í, á traustari grundvöll, og því segi ég já.



Herra forseti. Þessi till. gerir ráð fyrir því að breyta óreiðu- og vanskilaskuldum í lán og koma vanskilum í skil. Hver sæmilegur maður í þjóðfélaginu telur ekkert því til fyrirstöðu að gera upp vanskil og koma þeim í skil, og það er furðuleg afstaða þm. að greiða atkv. á móti því að hafa í sukki og fljótandi þessar vanskilaskuldir Akraborgar. Ég bjóst ekki við öðru en hver einasti þm. mundi greiða atkv. með jafnsjálfsagðri till. En það er aðeins ein skýring þessu til viðbótar frá hendi stjórnarliðsins. Því líður best að hafa allt í vanskilum og allt í óreiðu. Þess vegna hefur það tekið þessa afstöðu til málsins. Ég segi já.



Herra forseti. Rekstur þessa skips hefur ekki gengið nógu vel og er erfitt að finna rök fyrir því, að ríkissjóður eigi að styrkja þessa skipaútgerð með stórum fjárhæðum. 



Herra forseti. Ég gat um það í gær, hvernig væri ástatt fyrir þeim bát sem gengur á milli Þorlákshafnar og Vestmannaeyja, þar sem svo er komið að ef teknir eru vanskilavextir, þá eru þeir tæpar 3 millj. á degi hverjum. Ég hefði talið að það hefði verið enn þá meiri ástæða til þess að breyta þeim skuldum og flytja till. um það hér. Ég viðurkenni og sagði enn fremur að það væri ástæða til þess með Akraborg, ef það skip á að ganga áfram á milli Reykjavíkur og Akraness. Með tilvísun til þess, sem fjmrh. sagði áðan, segi ég nei.



Ég vil benda á það, að hér er aðeins um heimildarákvæði að ræða og heimildarsamþykkt. Við urðum öll vitni þess, sem hér höfum verið að greiða atkv. í dag, að þetta fyrirtæki og önnur lík hafa varhugaverða stöðu og hættulega, svo að liggur við að um stöðvun sé að ræða. Ég vil benda á að þó svo að menn vildu leiðrétta þennan rekstur með því að laga taxtana, þá er það ekki auðhlaupið að því á meðan ríkið sjálft greiðir niður flutningataxta hjá öðrum aðilum sem ganga sömu leiðir. Það er því fullkomin ástæða til að gera á því könnun, með hverjum hætti hægt er að koma rekstri slíkra skipa í viðunandi horf. Þetta er ein aðferðin til þess og til þess er gefin heimild. Ég er ekki að segja að það sé sú heimild ein sem verður ofan á að lokum, en það er rétt að prófa þá leið og því segi ég já.



Herra forseti. Það er það langt komið atkvgr. um till. þessa að það liggur ljóst fyrir að stjórnarliðið hefur ákveðið að vanskil Skallagríms hf. við ríkisábyrgðasjóð verði áfram í óreiðu. Hæstv. fjmrh. blaðrar um það, að eðlilegt sé að unnið sé að lausn þessa máls, en vill þó ekki heimild til þess að vinna að því. Hvað þýðir í raun og veru að syn ja og fella hér heimild til þess að vinna að þessu máli? Það þýðir blátt áfram það, að hann hefur enga heimild til þess, það þýðir, að honum er bannað að vinna að úrlausn þessa máls. Hv. þm. Stefán Valgeirsson finnur ráð til þess að fella þessa till., og það er það, að hann veit um aðra meiri óreiðu annars staðar. Ég hef aldrei orðið vitni að vitlausari afgreiðstu en þessari hér. Ég segi já.



Herra forseti. Fram undir þetta hefur það verið sameiginleg skoðun Alþb. og Alþfl. að skattbyrði í tekjuskatti væri ákaflega óréttlátt skipt milli fyrirtækja annars vegar og fólksins í landinu hins vegar. Fyrir nokkrum árum lagði núv. hæstv. fjmrh. þannig fram upplýsingar á Alþingi um skattgjöld 100 stærstu fyrirtækja landsmanna, m.a. til þess að sanna þetta mál. Við álagninguna núna í fyrsta skipti sem Alþb. á fjmrh. gerðist það hins vegar að fjölmörg þeirra fyrirtækja á skrá hæstv. fjmrh., sem nokkur skattgjöld borguðu þegar hann lagði þá skrá fram, borga nú engan tekjuskatt. Eitt af þessum fyrirtækjum er sérstakt uppáhaldsfyrirtæki Alþb., Íslenskir aðalverktakar. Að fenginni þessar reynslu leggur nú Alþb. og ríkisstj. til að á sama tíma og afgreidd er nú 100 millj. kr. hækkun á tekjuskatti félaga við fjárlagaafgreiðslu frá frumvarpsgerðinni í fyrstu eigi að hækka tekjuskatt á einstaklingum um 4000 millj. kr. frá fyrstu gerð fjárlagafrv. til síðustu afgreiðslu nú. Þetta er stefna Alþb. í skattamálum í dag. Með þessari till. er reynt að vinna gegn fyrirsjáanlegri kjaraskerðingu næsta ár sem nú á nokkrum vikum er þegar orðin 3% frá þeim kjörum sem um var samið. Að lækka tekjuskatt á einstaklingum er í dag við þessar aðstæður eina varanlega aðgerðin sem fær er til þess að koma í veg fyrir afkomu og lífskjarahrun við 70% verðbólgu. Ég segi já.



Herra forseti. Tekju- og eignarskattar í fjárlagafrv. eru hækkaðir um 42% eins og forsendur fjárlagafrv. Þjóðhagsstofnun gefur þær upplýsingar, að þessi skattvísitala þýði að tekju- og eignarskattar verði eins og í fjárlagafrv., hækki ekki umfram verðlagshækkanir. Þessi till. er flutt til þess að vekja athygli á þessu. Ég segi já.



Herra forseti. Verði þessi till. þeirra sjálfstæðismanna um ákvörðun skattvísitölu ekki samþykkt stendur till. hæstv. fjmrh. ein eftir. Það mun þýða það að öllu óbreyttu, að tekjuskattsbyrði á almenningi í landinu mun aukast um 10 milljarða kr. a.m.k. á árinu 1981 umfram það sem tekjuskattsbyrðin mundi hafa verið ef fylgt hefði verið óbreyttri álagningu frá yfirstandandi ári. Þetta er enn skattastefna Alþb. í reynd gagnvart launafólki í landinu. Ég segi já.



Herra forseti. Með því, að þessi till. verði felld og hæstv. ríkisstj. dr. Gunnars Thoroddsens nái sínum markmiðum fram, hefur eignarskattur hækkað um a.m.k. 270% síðan dr. Gunnar Thoroddsen komst til valda. Það er fróðlegt. Hér er enn stefnt að því, að þessi frjálslyndi maður, fulltrúi frjálslyndisins í landinu, seilist í þurftartekjur almennings með tekjuskattinum einnig. Það er að sjálfsögðu eftirtektarvert hvernig menn breytast komnir undir sjötugt. Ég man að Gladstone breyttist í þveröfuga átt. 



Þessi fundur er hinn síðasti fyrir jólahlé og eins og jafnan áður hafa þessir síðustu dagar verið annasamir. En um leið og þessu annríki lýkur vil ég leyfa mér að þakka hæstv. ríkisstj. og hv. alþm. fyrir ágætt samstarf í vetur og umburðarlyndi í minn garð. Einnig þakka ég varaforsetum, skrifurum, skrifstofustjóra og öllu öðru starfsfólki Alþingis fyrir ágæt störf. Ég óska hv. alþingismönnum og starfsmönnum Alþingis ásamt fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og farsæls komandi árs. Utanbæjarmönnum óska ég góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu. Ég vona og óska þess, að við megum öll hittast hér heil á húfi að loknu jólaleyfi.



Herra forseti. Í nafni okkar alþm. þakka ég hæstv. forseta góðar og hlýjar óskir í okkar garð. Jafnframt þakka ég forseta ánægjulegt samstarf um leið og ég óska honum og fjölskyldu hans gleðilegra jóla og farsældar á komandi ári. Starfsmönnum Alþingis óska ég einnig gleðilegra jóla og farsæts komandi árs. Ég bið alþm. að taka undir þessar óskir mínar með því að rísa úr sætum. - 
            



Ég þakka hv. 3. þm. Reykn. fyrir góðar óskir í minn garð og minnar fjölskyldu og hv. alþm. fyrir að hafa tekið undir þær óskir.



Herra forseti. Forseti Íslands hefur gefið út svo hljóðandi forsetabréf um frestun á fundum Alþingis: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsrh. umboð til þess að fresta um sinn fundum Alþingis, 103. löggjafarþings, frá 20. des. 1980 eða síðar, ef henta þykir, enda verði þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 26. jan. 1981. Gert í Reykjavík, 19. desember 1980. Vigdís Finnbogadóttir. Gunnar Thoroddsen.“ Samkv. þessu umboði og með tilvísun til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því, að fundum þessa Alþingis, 103. löggjafarþings, er frestað frá 20. des. og verður þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 26. jan. 1981. Hv. alþingismönnum, starfsfólki Alþingis og landslýð öllum flyt ég óskir um gleðileg jól og farsælt komandi ár.