Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. hv. d. flytur aðeins tvær brtt. við frv. til umferðarlaga. Á síðasta Alþ. athugaði n. frv. vandlega og flutti þá allmargar brtt., sem allar voru samþykktar. Af þeim sökum eru brtt. n. ekki fleiri nú. Fyrri brtt. er við 23. gr., um að fella niður setningarhluta, sem þar greinir, eins og segir á þskj. 74. Í setningarhluta þessum er aðeins endurtekning á því, sem áður er sagt, svo sem sjá má, ef gr. er lesin, og þarf ekki að fara fleiri orðum þar um. Síðari brtt. er við 50. gr., og hún gengur út á það að breyta síðustu mgr. greinarinnar. Í frv. hljóðar mgr. svo, með leyfi hæstv. forseta: „Dómsmálaráðherra getur sett nánari reglur um ökuhraða, þ. á m. ákveðið lægri hámarkshraða, en að framan greinir. Í kaupstöðum og kauptúnum má setja slíkar reglur í lögreglusamþykktum.“ En samkv. till. nefndarinnar yrði greinin á þessa leið: „Dómsmálaráðherra getur sett nánari reglur um ökuhraða, þ. á m. ákveðið lægri hámarkshraða almennt en að framan greinir eða á einstökum vegum. Í kaupstöðum og kauptúnum má setja slíkar reglur í lögreglusamþykktum.“ Hér er ekki um efnisbreytingu að ræða, því að enda þótt greinin yrði samþ. óbreytt, mundi ráðherra geta ákveðið lægri hámarkshraða almennt en 70 km og einnig á einstökum vegum. Sömuleiðis mundi eftir sem áður heimilt að setja í lögreglusamþykktum sams konar ákvæði um lægri ökuhraða en 45 km almennt eða á einstökum götum í þéttbýli. Hins vegar hefur n. talið rétt að taka þetta fram með ljósara og nákvæmara orðalagi, en í frv. er gert til þess að fyrirbyggja, að menn geti verið í nokkrum vafa hér um. Þá hef ég leyft mér að bera fram einn saman brtt. á þskj. 75 um, að niður verði felld síðasta mgr. 20. gr. frv. um afskráningu bifreiða. Ég tel rétt að geta þess, að brtt. þessa hef ég flutt eftir ábendingu tollstjórans í Reykjavik og fulltrúa hans. Hér á landi eru nú um 16 þúsund bifreiðar. Af þeim fjölda verða árlega ónýtar nokkur hundruð bifreiðar, svo sem vænta má. Erfiðlega gengur að fá bifreiðar þessar afskráðar sumar hverjar, sökum þess að enginn veit hvar þær eru niður komnar, og ekki næst til eigenda og jafn vel ekki vitað oft og tíðum, hver eigandi er. Afleiðing af þessu er m.a. sú, að bifreiðaskrárnar eru rangar og ekki til nothæfar bifreiðar jafnmargar og opinberar skýrslur segja. Af skráðum bifreiðum ber að greiða bifreiðaskatt, skoðunargjald og ökumannstryggingu, eins og kunnugt er, meðan þær eru notaðar og skráningarmerktar. Séu skráningarmerki af þeim tekin og lögð inn til geymslu hjá lögreglustjóra eða bíl eftirliti, svo sem algengt er, ber þó einungis að greiða skoðunargjaldið, sem er 80 kr. á ári. Því miður er stundum misbrestur á því, að menn greiði gjöld þessi, enda er í fjölmörgum tilfellum um að ræða gerónýtar bifreiðar. Hins vegar eiga innheimtumenn ríkissjóðs að innheimta gjöldin og greiða í ríkissjóð. Hjá tollstjóranum í Reykjavík þarf tvo menn í tvo mánuði á hverju ári til þess að leita uppi nokkur hundruð bifreiðaræfla og eigendur þeirra og innheimta skoðunargjald og önnur gjöld af þeim. Algengt er þó, að gjöldin innheimtist ekki. Ákvæði þetta, sem lagt er til að fellt verði niður úr frv., er nýmæli. Samsvarandi ákvæði er ekki í núgildandi bifreiðalögum. Verði það lögtekið, er ætlazt til þess, að við fyrirhöfn þá, sem ég lýsti áðan, bætist það að útvega á ári hverju nokkur hundruð vottorð bifreið eftirlitsmanna um, að bifreiðar séu ónýtar. Til þess að láta slík vottorð í té verða bifreiðaeftirlitsmenn óhjákvæmilega að skoða hverja og eina bifreið, sem þeir gefa vottorð um. En hætt er við, að í framkvæmdinni verði þetta þann veg, að slík vottorð verði látin í té án skoðunar að meira eða minna leyti eða eftir umsögn annarra, og er þá þýðing vottorðanna engin. Yrði hins vegar að framkvæma þetta eftir orðanna hljóðan, hljóta mjög að aukast ferðalög bifreið eftirlitsmanna, ef þeir þurfa að skoða hvern bifreiðarræfil, til þess að leyfilegt sé að afskrá hann, hvar sem hann kann nú að vera niður kominn á landinu. Mundi ég álíta réttara að fela þessum mönnum einhver gagnlegri störf, en þetta. Annars sýnist mér, að í þessu efni eigi að gilda hin almennu, óskráðu lög, að hver maður ráði því sjálfur, hvenær hann telur hlut ónýtan, sem hann er eigandi að. Hann á að fá að ráða því, hvort hann kostar til viðgerðar á hlutnum eða ekur honum á sorphaug. Skv. frv. er ljóst, að árekstrar geta orðið út af þessu milli eftirlitsmanna og eigenda bifreiða. Ef svo færi, sem ég hef raunar ekki mikla trú á, að reynslan leiddi í ljós, að óheppilegt væri einhverra hluta vegna að afskrá bifreiðar án vottorðs bifreið eftirlitsmanns, er hægt að bæta úr því án lagabreytinga með reglugerðarákvæði, því að í 21. gr. frv. segir, að dómsmrh, setji nánari reglur um ökutækjaskrá, skráningu og afskráningu ökutækja. Þessu væri því hægt að koma í kring alveg án þess, að lögunum yrði breytt, ef ástæða þætti til. Ég vil að lokum geta þess í sambandi við ræðu hv. 8. landsk. við 1. umr. frv. um hugsanlegt ökuleyfi til handa heyrnarlausum eða heyrnarsljóum mönnum, að í 29. gr. frv. segir, að dómsmrh, geti leyft, að sérstök ökuskírteini séu veitt mönnum, enda þótt þeir fullnægi ekki almennum kröfum um líkamshreysti, og setur þá hvert sinn nánari reglur um efni skírteinisins. Allshn. treysti sér ekki til að ganga lengra í þessu efni, en gert er í þessari grein, enda eru tilfellin um fötlun eða vöntun á líkamshreysti svo margvísleg, að ómögulegt er að setja sérstakar reglur um þau öll. Hitt sýnist n. verða að nægja, að ráðh. meti það hverju sinni, að sjálfsögðu í samráði við kunnáttumenn, hverjum fötluðum mönnum sé unnt að láta í té ökuskírteini og með hvaða skilyrðum. Ýmis önnur atriði voru rædd á fundum n., svo sem hvort taka skyldi upp hægri handar akstur. Það er umdeilanlegt mál, en n. taldi eftir atvikum ekki rétt að gera till. um það efni né mörg önnur, sem til álita geta komið. Um 17 ár eru nú liðin, síðan núgildandi umferðar- og bifreiðalög voru sett. Á þessum árum hefur orðið mikil breyting á þeim vandamálum, sem frv. það, sem hér liggur fyrir, fjallar um. Þéttbýli hefur stóraukizt, bifreiðaeign landsmanna hefur líklega þrefaldazt og fjöldi annarra ökutækja aukizt enn meir hlutfallslega. Hér á landi eru nú 16 þús. skráð ökutæki, en árið 1929 voru þau aðeins 1.100. Vegna hinna nýju vandamála og miklu tækniþróunar, sem átt hefur sér stað undanfarið, var fullkomlega tímabært að endurskoða núgildandi löggjöf um umferðar- og bifreiðamál. Það er skoðun allshn., að þessi endurskoðun hafi tekizt vel, og hún væntir þess, að frv. fái fullnaðarafgreiðslu og verði afgreitt sem lög á þessu Alþingi.



Herra forseti. Það var eitt atriði í þessu frv., sem ég vildi gera nokkuð að umtalsefni, en það er brtt. hv. frsm. við 20. gr., þess efnis, að 3. mgr. eigi að falla niður. Um þetta voru allskiptar skoðanir í n., og varð það ofan á, að þessi liður var látinn óbreyttur standa, en hins vegar flytur formaður n. sérstaka brtt. um þetta efni. Hv. frsm. færði þau aðalrök fyrir brtt. sinni, að ef 20. gr. yrði samþ. eins og hún er í frv., þá þyrfti árlega að afla nokkurra hundraða vottorða frá bifreið eftirlitsmönnum, til þess að takast mætti að afskrá bifreiðar. Eins og ég sagði, var þetta atriði dálítið umdeilt í nefndinni, enda lít ég svo á og við fleiri, að það megi ekki vera algerlega í sjálfsvald sett hverjum eiganda ökutækis, hvenær hann láti afskrá ökutæki sitt, heldur sé rétt að hafa þá heimild nokkuð takmarkaða. Ég tel, að sérhvert ökutæki, sem er skráningarskylt á annað borð, eigi að vera á ökutækjaskrá, frá því að það er tekið í notkun sem nýtt og þangað til það er afskráð sem ónýtt. Hins vegar er að sjálfsögðu heimilt að skipta um eiganda svo oft sem verða vill og einnig skrásetningarmerki á ökutæki. Ég hef því leyft mér, þótt seint sé, að bera fram brtt. við 20. gr., og legg til, að 3. töluliður orðist svo, - og vil ég leyfa mér að vænta þess, að það megi þá verða nokkurs konar málamiðlunartillaga: „Nú vill eigandi ökutækis fá það afskráð, og skal þá því aðeins sinna þeirri beiðni, að telja megi ökutækið ónýtt“ - Þ.e.a.s., ef eigandi kemur og óskar afskráningar, þá verður það yfirleitt heimilað af skráningarstjóra, þ.e. lögreglustjóra, en ef einhver ástæða er til að ætla, að ökutækið sé ekki ónýtt og eitthvað annað vaki fyrir manninum, heldur en að hætta að nota bifreiðina fyrir fullt og allt, þá verður lögreglustjóri auðvitað að meta það og væntanlega leitar hann þá til sérfræðinga sinna um þetta efni, sem eru bifreiðaeftirlitsmenn. Ef þessi till. verður samþ., má væntanlega alveg komast hjá því, sem hv. frsm. gat um, að afla fjölda vottorða frá bifreiðaeftirlitsmönnum í sambandi við afskráningu bifreiða. - Ég held það sé óþarft að fara fleiri orðum um þessa brtt. En það var aðeins eitt annað atriði þessu óskylt, sem ég ætlaði að leyfa mér að minnast á, og það er sú spurning, sem við stöndum nú frammi fyrir, hvort upp skuli tekinn hægri handar akstur á Íslandi eða hvort við eigum að lúta að þeirri reglu, sem hingað til hefur verið fylgt, að aka á vinstri vegarhelmingi. Eins og kunnugt er, má telja það viðtekna reglu um allan heim, að ekið er á hægri vegarhelmingi. Hins vegar eru nokkur lönd, sem enn þá fylgja hinni reglunni, en það eru Svíþjóð, England og Írland. Ég tel, að eftir því sem samskipti þjóða aukast, - og þau aukast ár frá ári, - þá verði meiri og meiri nauðsyn til þess að samræma umferðarreglur um allan heim. Ég skal geta þess, að Íslendingar voru það framsýnir, að þeir höfðu lögleitt hægri handar umferð þegar árið 1940, er brezki herinn kom hingað til lands. En þá var sú regla aftur numin úr lögum, vegna þess að menn óttuðust árekstra við brezka setuliðið. Mér fannst ákaflega lítill hljómgrunnur fyrir þessu í hv. allshn., og n. sú, sem undirbjó frv., lét þetta atriði algerlega standa opið, ef svo má segja. Hún skýrði í grg. aðeins frá þeim rökum, sem mæla með og móti vinstri og hægri handar akstri. Ég vil þó ekki láta hjá líða að nota þetta tækifæri til þess að biðja ykkur, hv. alþm., að íhuga þetta mál, vegna þess að ef við eigum að breyta yfir í hægri handar akstur, þá þurfum við helzt að gera það nú þegar eða mjög bráðlega. Það er talið, að eins og nú standa sakir mundi það kosta rúmar 6 millj. að breyta frá vinstri handar akstri yfir í hægri handar akstur, en sú breyting verður æ kostnaðarsamari ár frá ári. Það er því annaðhvort nú eða aldrei að breyta um að mínum dómi. Ég hef ekki flutt um þetta sérstaka brtt., en vil einungis biðja ykkur að hugleiða þetta mál, áður en við látum frv. fara frá okkur sem lög frá Alþingi. Ég vil svo leyfa mér að afhenda hv. forseta áður nefnda brtt.



Herra forseti, Ég beindi nokkrum atriðum til hv. allshn. við 1. umr, þessa máls og bað að íhuga þar sérstakar greinar, en ég sé, að engar brtt. hefur n. flutt við þær. Ég hef aftur á móti flutt tvær brtt. á þskj. 66. Önnur, fyrri breytingin, er um skilgreiningu á hugtakinu dráttarvél, en seinni breytingin er um það að fella burt þá heimild, sem felst í frv. fyrir dómara til að láta sakborning halda ökuréttindum, þótt hann hafi orðið sekur um að aka bifreið undir áhrifum áfengis. Ég skal þá fara nokkrum orðum um þessar tvær brtt. Eins og segir í 2. gr. frv. um dráttarvélar, þá er þar nákvæm skilgreining á því, hvað skuli kallast dráttarvél. Nú er það öllum ljóst, að það er ekki tilgangurinn með þessu frv. að breyta á nokkurn hátt ákvæðum tollskrár eða breyta innflutningsgjöldum á vörum með neinu því, sem felst í þessu frv. En ég er þeirrar skoðunar, að gangi þetta frv. fram óbreytt hvað þetta snertir, þá hafi það í för með sér þær breytingar á innflutningsgjöldum á þessum tækjum, dráttarvélum, eða réttara sagt geti haft þau áhrif, sem jafngildi því, að verið sé að breyta stórkostlega tollskránni. Og sú breyting á tollskránni mundi þýða að mínum dómi útilokun á vissum tegundum dráttarvéla. Þessi skilgreining á dráttarvél í 2. gr. frv. er þannig: „Vélknúið ökutæki, sem aðallega er ætlað til að draga annað ökutæki eða vinnutæki og ekki er gert til hraðari aksturs en 30 km á klukkustund án verulegra breytinga á því.“ Þarna er um tvö skilyrði að ræða, sem tækið verður að uppfylla til þess að geta talizt dráttarvél. Það verður annars vegar að vera gert til þess að draga annað ökutæki, og hins vegar má það ekki hafa meiri aksturshraða en 30 km á klukkustund. Ég er þeirrar skoðunar, að nafn eða merki viðkomandi verksmiðju, sem framleiðir slíkt tæki, eigi að vera alveg nægileg trygging fyrir því, að þetta sé dráttarvél, en ekki eitthvað annað, sem þeir eru að selja. Nafnið eitt gefur til kynna byggingu þessa tækis og tilgang eða verksvið tækisins. Og bygging dráttarvélar gefur um leið til kynna, að það er tæki, sem aldrei fer mjög hratt. Þannig eru allar dráttarvélar byggðar, að hraði þeirra er mjög takmarkaður, oftast ekki nema 1/3 eða jafnvel 1/4 á móts við venjulegar bifreiðar. Ég verð því að líta svo á, að þetta sé nóg skilgreining á því, hvað sé dráttarvél. Hitt skiptir að mínum dómi litlu máli, hvort dráttarvél getur farið 29 km á klukkustund eða hún getur farið 31. Eða skiptir það miklu máli, hvort bifreið getur farið 100 km á klukkustund eða 150? Hún verður auðvitað bifreið eftir sem áður, hvort heldur er, og dráttarvélin er dráttarvél eftir sem áður, hvort sem hún fer undir eða yfir 30 km hraða á klukkustund. Þetta ákvæði, að setja þennan aksturshraða sem skilgreiningu á vélknúið ökutæki, er að mínum dómi fjarri lagi. Aðalatriðið er hitt, hvað þessum ökutækjum er ekið hratt, ef það er hraðinn, sem menn óttast eitthvað í þessu sambandi. Ef það er slysahættan, þá er það ekki það, hvað tækið getur farið hratt, heldur hvað því er ekið hratt. Bifreið er skaðlaus, meðan hún hefur þann hraða, að hún gerir ekki skaða af sér þess vegna. En ef farið er langt fram úr því, þá fer hún að verða skaðleg eða réttara sagt aksturinn hættulegur. Alveg eins er um dráttarvél. Ég get ekki séð, að það sé neitt við það að athuga, þó að dráttarvél geti farið eitthvað yfir 30 km hraða, og fjarri öllu lagi, að hún sé ekki dráttarvél lengur. Nú eru ýtarleg ákvæði í þessu frv. um aksturshraða bæði dráttarvéla og bifreiða, svo að skilgreining í þessari grein hefur ekkert að segja hvað það snertir. En ástæðan til þess, hvað ég hef mjög á móti þessu ákvæði, er sú, að eins og menn vita, þá eru miklar framfarir í allri véltækni í heiminum, líka í smíði dráttarvélanna, og nú er farið að flytja inn til landsins tegundir dráttarvéla, sem fara hraðar en þetta, ég veit ekki hversu margar, en einhverjar eru þær. Þessar vélar hafa gefizt mjög vel, svo vel, að þeir, sem hafa reynt þær, telja engar aðrar jafnast á við þær. En ef þetta yrði nú samþykkt, eins og það liggur hér fyrir, þá er að mínum dómi ótvírætt, að þær verða ekki fluttar inn lengur, vegna þess að þá mundu þær sennilega verða flokkaðar undir bifreiðar. Það er líklega næsta tækið, sem kæmi þá til greina. Og ef það yrði gert, þá yrðu tollar af þessum tækjum það háir, að flestir mundu láta vera að kaupa þau með því verði. M.a. er mér kunnugt um, að ein slík vél mundi hækka um milli 50 og 60 þús. kr. í verði við að falla undir innflutningsgjöld bifreiða. Ef svo kynni nú að fara, að vegna ágreinings yrði raunveruleg dráttarvél flokkuð sem bifreið, þá mundi það hafa þessar afleiðingar. Það er því óbeint verið að hindra framfarir í tækni með því að setja slík skilyrði í þessu frv. Og ég hygg, að landbúnaðinum komi það ekkert vel að fá slíkar hindranir, því að í landbúnaði er m.a. notuð sú tegund dráttarvéla, sem ég á sérstaklega við og hefur gefizt svo vel. Það getur ekki haft neina úrslitaþýðingu, hvort þessi tæki geta farið eitthvað hraðar, en þetta eða ekki. Það má alveg eins segja um bifreiðar, það hefur ekki neina úrslitaþýðingu, hvort bifreið getur farið 10 eða 20 km hraðar eða ekki. En ég vil ekki, að slík ákvæði sem þessi geti haft mjög mikil áhrif á það, hvort hægt er að fá beztu og fullkomnustu tækin, hvort sem það er til landbúnaðar eða annarra framkvæmda í landinu, heldur sé látin nægja sú skilgreining, sem er í fyrri hluta þessarar málsgreinar: Dráttarvél er vélknúið ökutæki, sem aðallega er ætlað til að draga annað ökutæki eða vinnutæki, - og þar með sé það nóg, en sleppa hinu aftan af. Ég held, að þetta sé ekki fyllilega athugað hjá hv. n., að taka ekki þetta inn sem brtt. sína, og vænti þess, að hv. alþm. geti fallizt á að samþykkja þessa breytingu, því að það yrði til bóta og hægðarauka fyrir innflytjendur og kaupendur þessara tækja, en þau eru fyrst og fremst notuð við framleiðslustörf, bæði við landbúnað og önnur störf, því að þetta hlýtur, ef hvor tveggja skilyrðin ættu að standa óbreytt þarna í greininni, að geta rekizt á. Tækið getur fullnægt öðru skilyrðinu, en ekki hinu, það getur verið dráttarvél, vegna þess að tækið er gert til þess að draga annað tæki, en fullnægir ekki hinu, að hafa svo lágan hraða sem þarna er tilgreint. En ég vildi gjarnan spyrja hv. nefnd, sem ég vona að hafi athugað þetta: Ef ég flyt inn dráttarvél, sem getur farið 31 km, hvað heitir hún þá á eftir? Það stendur ekkert um það. Ja, manni dettur sjálfsagt í hug, að þá heiti þetta bifreið. En það getur farið svo, að svo geti ekki orðið, því að hún fullnægir ekki heldur nema öðru skilyrðinu um skilgreiningu bifreiðar. Um bifreiðar segir: „Vélknúið ökutæki, sem aðallega er ætlað til fólks- eða vöruflutninga.“ Því fullnægir þessi dráttarvél alls ekki. Hún er þá hvorki dráttarvél né bifreið. Hvað er hún þá? Það er að vísu í 3. gr. frv. tekið fram, að komi fram ágreiningur um flokkun þessara tækja, hverrar tegundar tækin eru, þá skuli dómsmrh. skera úr, en ef ágreiningsefnið er um gjaldskyldu, skal leita álits fjmrh. Og samkv. 16. gr. ætla ég, að það sé raunverulega bifreiðaeftirlitið, sem hefur þar öll völdin, því að þar segir: „Innflytjendum skráningarskyldra, vélknúinna ökutækja er skylt að senda bifreiðaeftirliti ríkisins nákvæma lýsingu og myndir af nýjum gerðum vélknúinna ökutækja, sem þeir ætla að flytja til landsins.“ Þeir eiga að gera það áður, en þeir fara að panta þær. - „Tollstjórum er óheimilt að tollafgreiða skráningarskylt, vélknúið ökutæki, nema sú gerð ökutækja hafi hlotið viðurkenningu bifreiðaeftirlits ríkisins.“ Mér virðist því, að fyrst verði bifreiðaeftirlitið að viðurkenna þetta tæki sem dráttarvél, ef um slíkt tæki væri að ræða, síðan þarf úrskurð bæði dómsmrh, og fjmrh., því að vafalaust kemur gjaldskyldan þar til líka. En þó að allir þessir aðilar eigi að úrskurða ágreiningsatriði, þá geta þeir auðvitað ekki úrskurðað nema í samræmi við lögin. Og lögin segja þetta: Geti tæki farið hraðar en 30 km á klst., þá er það ekki dráttarvél. - En hvort þeim tekst að koma því þá í bifreiðaflokkinn, það vil ég ekkert fullyrða um. Ég býst við því, að það þyki standa næst, en ég bendi á, að það rekst á annað skilyrði þar líka. Ég held, að það sé fráleitt að hafa þessi tvö óskyldu atriði sem skilgreiningu á því, hvað er dráttarvél, því að þetta á ekki saman, enda bygging þessara tækja svo gerólík, að það er óhugsandi að mínum dómi að hringla til með þau milli slíkra flokka. Það væri líkt og við segðum, að kýr væri kýr, ef hún færi 5 km, en ekki hraðar, en færi hún að ganga 6 eða 7, þá væri hún orðin hestur. Mér er ekki ljóst, hver tilgangurinn er með því að setja þetta atriði þarna inn, um hraða dráttarvéla. Ég hygg helzt, að það sé slysahættan, og þó veit ég það ekki, því að ef það er vegna slysahættu, sem þetta er sett inn, þá sé ég ekki, að meiri hætta stafi af dráttarvélum með 30 eða 35 km ökuhraða heldur en af bifreiðum, sem geta farið 100–150, því að það eru mjög merk og glögg ákvæði í þessu frv. um aksturshraða, sem taka af öll tvímæli hvað það snertir. En tilgangur minn með flutningi þessarar till. er fyrst og fremst sá að hindra ekki innflutning nýtízkutækja við framleiðslustörf og önnur nauðsynleg störf hjá þjóðinni, en það tel ég að geti orðið afleiðingin af því að samþykkja þetta svona, enda hefur þegar komið til ágreinings út af innflutningi slíks tækis og úrskurður um það fallið í ráðuneyti, svo að það má sannarlega búast við þessum ágreiningi. En ég endurtek það, að þeir aðilar, sem eiga að úrskurða slíkan ágreining, geta ekki gert annað en farið eftir lögunum, og verði lögin svona, þá getur varla farið hjá því, að vélknúið ökutæki, sem óneitanlega er dráttarvél, verður úrskurðað: „er ekki dráttarvél“ - á eftir. Seinni brtt., sem ég flyt við þetta frv., þ.e. sem ég flyt einn á þessu þskj., er við 81. gr. Það er um refsiákvæðin gegn þeim, er aka bifreiðum undir áhrifum áfengis. Í 2. mgr. 81. gr. frv. segir, með leyfi hæstv. forseta: „Nú hefur stjórnandi vélknúins ökutækis gerzt brotlegur við 1. eða 2., sbr. 3. og 4. mgr. 25. gr., og skal hann þá sviptur ökuleyfi eða rétti til að öðlast það.“ En 25. gr. fjallar um það, að bannað er að neyta áfengis við akstur eða vera undir áhrifum áfengis, og er þar greint í tvennt áfengismagn í blóði við rannsókn, annars vegar frá 0.60%0 til 1.30, það er í 3. mgr. 25. gr., en síðan það, sem er yfir 1.30%0 í 4. mgr. M.ö.o.: þetta refsiákvæði í 81. gr. segir því, að hafi maður gerzt brotlegur við þessi ákvæði 25. gr., þá skuli hann sviptur ökuleyfi eða rétti til að öðlast það, en „ef sérstakar málsbætur eru, má sleppa sviptingu réttinda vegna brota á 1. og 2., sbr. 3. mgr. 25. gr.“ Það er það: Nú hefur maður ekið bifreið undir áhrifum áfengis, en áfengismagnið er fyrir neðan 1.30%0, og þá er dómara heimilt að sleppa sviptingu ökuréttinda skv. 81. gr. Ég tel þetta mjög vafasama miskunn við þessa menn, sem leyfa sér að aka bifreið undir áhrifum áfengis, að þeir þurfi ekki einu sinni að missa ökuleyfi sitt um skamman tíma. Það kann að vera, að til séu einhverjar sérstakar málsbætur fyrir þessa menn, ég þekki ekkert út í það, en ekki held ég, að það geti orðið almennt. Hitt held ég að menn séu sammála um, menn, sem hafa ekið bifreið og aka bifreið, að þeim þyki sýnu verra að vera dæmdir til að missa ökuréttindin heldur en hitt, þó að þeir séu dæmdir til að borga einhverja sekt. Ef refsiákvæði verka, þá hygg ég, að þau muni verka frekar, sem ákveða, að maður missi ökuréttindi, heldur en hin, sem ákveða aðeins, að hann skuli greiða sekt. Ef við með refsiákvæðum viljum því hafa einhver áhrif á það, að menn leyfi sér ekki að aka bifreið undir áhrifum áfengis, þá á ekki að mínum dómi að vera heimilt að sleppa ökuleyfissviptingunni. Hitt er annað mál, hve lengi hann skuli sviptur réttindunum. Ef maður aftur á móti fer yfir þetta áfengismagn í blóði, 1.30%0, þá skal hann tvímælalaust samkvæmt þessum ákvæðum sviptur ökuréttindum og ekki skemur, en í eitt ár. Ég hef síður en svo, neitt á móti þessu. En ef þetta er réttmætt, er þá réttmætt að hafa möguleikann fyrir hendi, að hinn, sem hefur minna áfengismagnið, skuli alveg sleppa við réttindamissinn? Ég get ekki skilið nauðsynina á þessari miskunnsemi við þessa menn, og ég tel þá sannarlega ekki neitt hart leikna, þó að þeir verði að missa ökuréttindi einhvern tíma, - jafnvel þarf það ekki að vera nema um eins mánaðar skeið samkvæmt frv., því að í 3. mgr. 81. gr. segir: „Réttindasvipting skal vera um ákveðinn tíma, eigi skemur en 1 mánuð.“ Og ég sé ekki, að neitt banni það að fara niður í það tímamark, þó að mín brtt. verði samþykkt og sleppt yrði aftan af 2. mgr., eins og greinir í till. minni á þskj. 66, því að þá stæði eftir: hann skal sviptur ökuréttindum, og það er heimilt eftir málsatvikum fyrir dómara að dæma hann í sviptingu, sem næmi ekki lengri tíma en þetta. Við erum vafalaust allir sammála um það að vinna gegn slysahættu, í hvaða mynd sem hún er og ekki sízt í umferðarmálunum. Ég býst við því, að menn séu nokkuð sammála um það líka, að eitt af því allra hættulegasta i umferðarmálum er það, ef menn aka bifreið undir áhrifum áfengis. Því vil ég ekki eiga þátt í því að samþykkja ákvæði um, að menn skuli geta sloppið við sviptingu ökuleyfis, þá refsingu, sem ég hygg að mundi þó helzt hafa áhrif, ef þeir hafa orðið sannir að sök um brot á þessu ákvæði. Ég geri það þá fyrst og fremst í því skyni að flytja þessa seinni brtt., að hún hafi áhrif í þá átt, að meiri varúðar sé gætt í því að setjast undir stýri á bifreið undir áhrifum áfengis en ella. Þá vil ég beina örfáum orðum til hv, allshn. út af 47. gr. frv., þó að ég flytji ekki neina brtt, við þá grein. Það eru ekki nein efnisatriði, það er aðeins íslenzkan á þessari grein. Það eru orðatiltækin að „aka fram fyrir“, „aka fram úr“ og „aka fram hjá“. Þetta kemur 11 sinnum fyrir í greininni, og ég get ekki betur séð, en þetta eigi að þýða alls staðar það sama. Ég hefði viljað mælast til við hv. n., að hún athugaði þessa 47. gr. málsins vegna fyrir 3. umr. Ég kann ekki við þennan hrærigraut, sem þarna er. Þar stendur: „Ökumenn skulu hleypa fram fyrir sig á hægri hönd“ o.s.frv. Í öðru lagi: „má aka vinstra megin fram úr ökutæki.“ Í þriðja lagi: „ef ástæða er til, skal sá, sem fram hjá ætlar.“ Ekki er það nú eiginlega fallegt að „aka fram úr“ annarri bifreið. Ef þetta væri góð íslenzka, má víst vafalaust alveg eins segja: ganga fram úr öðrum manni. - Það vildi ég samt ekki eiga að gera. - Þetta vildi ég biðja hv. n. að athuga. Mér sýnist, að það bezta af þessu væri að aka „fram fyrir.“ Þetta „fram úr“ kemur ekki til mála að mínum dómi. „Fram hjá“ er dálítið annað, en að aka „fram fyrir“. Í þessari grein er verið að tala um bifreiðar, sem aka í sömu átt og sömu braut. Fari bifreið fram hjá fer hún í sömu átt, en aðra braut. Að lokum skal ég geta þess, að ég flyt ásamt hv. þm. Vestm. brtt, á þskj. 64 um aksturshraðann, sem við fluttum einnig báðir á síðasta þingi. En ég er ekki viðbúinn að taka þá till. til meðferðar í dag, vegna þess að ég hef verið fjarverandi, auk þess er meðflm. minn, hv. þm. Vestm., fjarverandi í dag, og leyfi ég mér því að taka þessa till. aftur til 3. umr.



Herra forseti. Ég skal ekki lengja þessar umræður. Hv. frsm. n. hefur gert grein fyrir till. n. Hann hefur einnig lýst afstöðu n. til fram kominna brtt., svo að ég mun ekki ræða þær hér. Ég kvaddi mér hljóðs vegna till. hv. þm. Ak. Að vísu get ég verið mjög stuttorður, vegna þess að hv. 11. landsk. þm. hefur rætt þetta nokkuð og skýrt afstöðu okkar, sem erum á móti þessari brtt. Ég tel þessa brtt. mjög varhugaverða. Hv. þm. Ak. segir, að hver maður eigi að ráða því, hvenær hann tekur sína bifreið út af bifreiðaskrá, og hann bætti reyndar við: og kastar henni út á haug. Já, það er ekkert við það að athuga, ef þeir gerðu það. En það er nú gallinn á, að þeir gera það ekki. Bifreiðin er í óreiðu hér og þar, og ég er algerlega sammála því, sem hv. 11. landsk. sagði. Ég lít svo á, að bifreið eigi að vera á bifreiðaskrá frá þeirri stundu, að hún kemur til landsins ný og er tekin í notkun, og þar til hún er ónýt. Annað mundi skapa mikinn glundroða og öryggisleysi. Vegna þess að hv. 11. landsk. hefur flutt hér aðra brtt. við þessa sömu grein, - þá vildi ég mælast til þess, að báðir þessir hv. þm., þm. Ak. og hv. 11. landsk., tækju sínar till. aftur til 3. umr., svo að nefndin gæti rætt þær og reynt að komast að niðurstöðu og samsamkomulagi um, hvernig eigi að haga þessu. Ég skal svo ekki orðlengja þetta frekar.



Herra forseti. Allshn. var kunnugt um áhuga hv. þm. Barð. um að breyta skýrgreiningu á dráttarvél í 2. gr. frv., eins og hann leggur til á þskj. 66 og hefur nú reifað. Nefndin athugaði mál þetta sérstaklega af þessum sökum og leitaði ráða kunnáttumanna um þetta, en að því loknu treysti hún sér ekki til að mæla með slíkri breytingu. Vél sú eða vélar þær, sem hv. þm. mun hafa í huga, eru að dómi kunnáttumanna þeirra, sem nefndin leitaði til, rétt að telja til bifreiða, jafnvel þó að vélin sé vel til dráttar fallin einnig. Ég vildi draga í efa það, sem hv. þm. Barð. sagði um vélar, sem vafi kynni að geta leikið á, til hvaða flokks ættu að teljast, þ.e.a.s. vélar, sem væru aðallega eða eingöngu notaðar til dráttar, en hefðu þó meiri aksturshraða en 30 km. Slíkar vélar skilst mér að mundu falla beint undir skilgreiningu frv. um bifreið, því að í frv, er bifreið skilgreind þannig, að það sé vélknúið ökutæki, sem aðallega er ætlað til fólks- eða vöruflutninga, svo og til annarra nota, þannig að þó að slíkt tæki mætti nota til dráttar, þá fellur það einnig undir skilgreininguna á bifreið samkvæmt þessu. Ég sé nú ekki neina ástæðu til að hafa fleiri orð um þetta atriði. Þá er það brtt. hv. þm. Barð. við 81. gr. frv. Hann sagði í ræðu sinni, að hann skildi ekki nauðsyn á miskunnsemi við þá menn, sem aka bifreið undir áhrifum áfengis. Ég lái honum þetta ekki, og ég geri ekki ráð fyrir, að neinn skilji heldur ástæðu til slíkrar miskunnsemi, enda ekki gert ráð fyrir henni í frv., því að í frv. er einungis gert ráð fyrir, að heimilt sé að fella niður ökuleyfissviptingu, þegar sérstakar málsbætur eru. Þessi heimild er í núgildandi bifreiðalögum, en allshn. er ekki kunnugt um, að heimildin hafi nokkru sinni verið notuð, enda kemur það vafalaust mjög sjaldan fyrir, að sérstakar málsbætur séu fyrir hendi hjá þeim, sem aka bifreið, þegar svo er ástatt sem hér er ráðgert. Hins vegar er hugsanlegt, að slíkar málsbætur geti verið fyrir hendi, t.d. í sambandi við brýnt björgunarstarf, þegar svo bæri við, að ekki væri tiltækur maður til aksturs, sem hefði ekki bragðað áfengi, svo að eitt dæmi sé nefnt. Ég álít, að það væri allt of mikil fórn fyrir slíkan mann að missa atvinnuréttindi sín fyrir vikið, ef um það væri að ræða, að ekki væri annars völ, en á slíkum manni til þess að annast einhvern tiltekinn akstur, sem bráð og óumdeilanleg nauðsyn væri að fram færi. Ég tel því, að þetta ákvæði um undanþáguheimildina megi gjarnan vera í umferðarlögunum, og mun því greiða atkvæði gegn brtt. Ég þarf ekki að svara mörgu til um ræðu hv. þm. V-Sk. um brtt. mína í sambandi við 3. mgr. 20. gr. Hann lagði á það áherzlu í sínu máli, að nauðsyn bæri til, að allar bifreiðar séu á bifreiðaskrá, frá því að þær eru teknar til notkunar nýjar og þar til þær eru dæmdar ónothæfar. Ég held, að þetta sé ekki rétt. Ég sé ekki, að nein nauðsyn sé til þess, að allar bifreiðar séu skrásettar, séu þær ekki notaðar. Það er höfuðatriðið og fyrst og fremst sjálfsagður hlutur, að allar bifreiðar, sem í notkun eru, séu skrásettar. En ég fæ ekki séð, að af því geti skapazt neinn glundroði með neinum hætti, þó að bifreið sé tekin af bifreiðaskrá, enda þótt hún enn sé í nothæfu ástandi, og ég fæ heldur ekki séð, hvernig það getur valdið erfiðleikum, að slík bifreið sé geymd tímum og árum saman og tekin síðan í notkun aftur og vitanlega þá skrásett. Ég álít, að hver maður eigi að ráða því sjálfur, hvort hann hefur sína bifreið á skrá, sem hann notar ekki, eða ekki, og þó að hún komi á skrá aftur, mundi það engum erfiðleikum valda, því að ævinlega er hægt að gera grein fyrir bifreiðinni, hvernig á því stendur, að hún kemur nú á skrá, enda þótt notuð sé. Hins vegar fellst ég alveg á tilmæli hv. þm. um að taka till. mína aftur til 3. umr., ef vera kynni, að við gætum fyrir þá umræðu samræmt okkar sjónarmið í þessum efnum í sambandi við till. hv. 11. landsk.



Herra forseti. Út af ummælum tveggja ræðumanna, hv. frsm. og hv. þm. V–Sk., get ég mjög vel fallizt á að taka mína till. aftur til 3. umr. og geri það hér með.



Herra forseti. Hv. frsm. allshn. hefur gert grein fyrir því, hvers vegna n. féllst ekki á að breyta þessari skýrgreiningu um dráttarvélar. Mér skilst, að rökin séu þau, að þeir liti svo á, að þær dráttarvélar, sem kallaðar eru og fara yfir þennan aksturshraða, 30 km á klst., eigi að fara í flokk með bifreiðum, og þær geti farið í þann flokk vegna þess, að þar segir: Bifreið er vélknúið ökutæki, sem aðallega er ætlað til fólks- eða vöruflutninga, svo og til annarra nota, - af því að þessi orð standa þar í skilgreiningunni, „svo og til annarra nota“, þá geti dráttarvélar fallið þarna undir. Ekki vil ég deila við dómarann um það, að hægt sé að koma þeim þangað, þó að þær falli alls ekki undir aðalákvæði greinarinnar, að vera ætlaðar til mannflutninga og fólksflutninga, því að til þess eru þær ekki ætlaðar. Það virðist þess vegna liggja alveg ljóst fyrir núna, að komi til ágreinings út af þessu síðar, þá muni þessar vélar, ef það sannast, að þær hafi meiri aksturshraða en þetta, verða kallaðar bifreiðar, tollafgreiddar eftir því og árleg gjöld af þeim greidd eftir því. Þessarar skoðunar mun n. vera, - ég dreg það af þessum svörum frsm., - og eftir þessum skilningi mundi þá að sjálfsögðu verða farið hjá bifreiðaeftirliti og ráðuneyti, þar sem ætti að úrskurða þennan ágreining, enda er fyrri úrskurður í svona ágreiningi á þessa leið. Það er alveg rétt, að það er í samræmi við þessa skoðun hv. frsm., þó að þetta frv. sé nú ekki orðið að lögum enn þá. M.ö.o.: það liggur því alveg ljóst fyrir, að ef við samþykkjum þetta ákvæði í frv. eins og það er nú og einhvern bónda langar til að fá inn í landið, nýtízku dráttarvél, af því að hún er betri en þær, sem hingað til hafa verið fluttar inn, eða hún er fjölhæfari eða hún er ódýrari í rekstri eða eitthvað þess háttar, þá verður hún tolluð undir bifreið, svo framarlega sem hún getur ekið hraðar en 30 km á klukkustund. Og þar með er um annaðhvort að gera, kaupa vélina nokkrum tugum þúsunda króna hærra verði eða láta vera að kaupa hana. Það kostar ekki minna, en þetta. En nú vil ég spyrja hv. frsm.: Hvað vinnst með þessu ákvæði? Ég spurði um það áðan, en hef ekki fengið svör við því. Er verið að afstýra einhverri hættu með því að setja þetta 30 km takmark þarna inn, eða til hvers er það? Mér er það ekki ljóst. Þá ræddi hann um brtt. mína um miskunnsemina við ökumennina, sem aka undir áhrifum áfengis. Hann taldi þetta ekki vera aldeilis miskunnsemi, því að þetta kæmi aldrei til greina, nema þegar málsbætur væru mjög miklar, enda þannig orðað í frv., sem rétt er, að það þurfi að vera miklar málsbætur til þess, að maðurinn geti sloppið við réttindamissi, þó að hann hafi ekið undir áhrifum áfengis. Hann segist ekki vita til eða nefndin hafi ekki vissu um, að þetta hafi eiginlega nokkru sinni komið fyrir, að slíkar málsbætur væru fyrir hendi. Hann er kunnugri þessum málum en ég. En ef það skyldi nú aldrei hafa komið fyrir, til hvers er þá verið að hafa þetta í frv.? Hverjum er verið að þjóna með því? Það er alveg rétt hjá frsm., að þetta ákvæði er í gildandi lögum svona, þessi heimild dómara er til að fella niður réttindasviptingu, ef miklar málsbætur eru fyrir hendi. En hann segist ekki vita til, að þetta hafi komið fyrir, og það muni vera sárafá dæmi til þess. En samt þarf endilega að hafa þetta. Hann nefndi dæmi, það gæti komið fyrir, að svona málsbætur lægju fyrir, ef maður væri að bjarga mannslífi, hefði gripið til bifreiðar og ekið henni, en verið undir áhrifum áfengis. En ef þessi maður hefði nú verið með meira en 1.30%o af áfengi í blóðinu, þá var það ekki eins mánaðar svipting, sem hann hlaut að fá, heldur heils árs. Skv. minni till. gæti það komið fyrir, að maður yrði dæmdur til þess að missa ökuréttindi í einn mánuð, við skulum segja við að bjarga mannslífi, en ef hann hefði verið með þetta hærra áfengismagn í blóðinu, þá hefði hann orðið dæmdur til eins árs réttindamissis. Ég get ómögulega skilið, að það sé ósanngjarnt hjá mér að álita, að hann eigi undir öllum kringumstæðum að missa ökuleyfið eitthvað, ef hann ekur undir áhrifum áfengis, ekki sízt þegar slík dæmi koma hér um bil aldrei fyrir, að slíkar málsbætur séu fyrir hendi, þegar hinn aðilinn verður að þola ársmissi þessara réttinda. Og ef þetta er ekki miskunnsemi eða eitthvað annað, þá skil ég ekki, hvað það er.



Herra forseti. Ég vildi aðeins taka undir það, að eins og hefur fram komið hér hjá þm. Barð., þá hefur þessi tegund bíla eða dráttarvéla, þessi tegund af vélum, sem byggð er bæði sem bíll og dráttarvél og getur verið hvort heldur sem vera skal, þegar verið úrskurðuð af ríkisstj. heyrandi undir bíl. Hvaða þýðingu hefur það að hafa hana þar, sem hún á heima eftir byggingu sinni og gerð sinni, ekki bara hvernig hún keyrir, heldur hvernig gírar eru og hvernig aðrir hlutir í henni eru, samanborið við bíla og dráttarvélar almennt? Það hefur óskaplega litla þýðingu fyrir okkur, hvorum megin hún er sett. S.l. ár eru fluttar inn á þriðja hundrað dráttarvélar. Af þessari koma þrjár. Og þær koma af því, að það fæst ekki nógur innflutningur fyrir aðrar vélar, sem þessir menn annars hefðu keypt allflestir, hefðu þeir átt þess kost. Sannleikurinn er sá, að þessi vél er það dýrari, að bóndi getur keypt sér venjulega dráttarvél og jeppa fyrir verð hennar og þó haft svolítinn afgang. En þegar er verið að skipta gjaldeyri á milli óteljandi innflytjenda, þá hefur það gjarnan viljað verða svo, að það er verið að píra sinni ögninni í hvern og skera alls staðar af, og þess vegna var það svo, að s.l. ár var sá, sem flutti þessar vélar inn, látinn hafa ofur litla vellu, og þess vegna gátu menn, sem ekki komust að annars staðar, fengið þessar vélar. Annars eru þær sterkar og góðar, en dýrar, og hægt að nota þær bæði sem bíl og dráttarvél. Ég held, að það sé þess vegna ekkert áhorfsmál, að við eigum að standa með þeim kunnáttumönnum, sem hafa verið til aðstoðar ríkisstj., þegar þeir eftir að hafa skoðað gerð þeirra og byggingu dæmdu þær sem bíla, en ekki sem dráttarvélar, Og þýðingin, sem það hefur fyrir heildina, er óskaplega lítil, því að við skulum vona, að það greiðist eitthvað til um gjaldeyri, svo að hann verði frjálsari, og þá hverfa þessar vélar svo til alveg af markaðnum. Það eru kannske til í landinu núna 10–14 alls, sem hafa komið inn öll þau ár, sem þær hafa verið á ferðinni, og eru notaðar núna í sérstökum aðstæðum, þær af þeim, sem eru mikið notaðar. Þar að auki eru þær eyðslufrekar, sérstaklega ef þær eru notaðar sem bíll, aðallega vegna þess, hvernig þær eru byggðar, þannig að þær eru siður en svo hentugar í notkun nema í sérstökum tilfellum. Þannig er það líka sums staðar, t.d. þar, sem þm. Barð. er kunnugastur, þar sem vélin er sérstaklega heppileg til að fara í miklum snjó, þegar flytja þarf mjólk yfir að Skeri frá Rauðasandi. Svoleiðis tilfelli eru til. En það eru aðrar dráttarvélar eins heppilegar til þess að gera það og miklu ódýrari dráttarvélar, sem eru heppilegar til að gera það og gera það eins vel og þessi, t.d. Dísil-Ferguson á beltum o.fl., o.fl., svo að það er ekki þess vegna nauðsynlegt að hafa þær í dráttarvélaflokki. Ég held, að það sé á misskilningi byggt hjá þm. Barð., að það geti ekki verið til undantekningar, sem rétt sé að taka milt á. Við skulum hugsa okkur í einhverjum afskekktum hreppi í Barðastrandarsýslunni, t.d. einhvers staðar úti á Múlanesi, að það hagaði nú allt í einu svo til, að kona væri í barnsnauð og lægi lífið á að sækja lækni. Ef maðurinn, sem hefði bíl, sem hægt væri að ná í, hefði nú verið með kunningja sínum og væri búinn að drekka t.d. tvö staup af víni, þá væri hann sem kallað væri algáður og fullfær til allra hluta, en vafasamt, hvort hann væri kominn upp á það mark, sem væri nú undir blóðrannsókn eða ekki. Á hann að fara og sækja yfirsetukonuna? Eða á hann að láta segja: „Ja, ég get ekki komið, ég er undir áhrifum víns. Ég hef smakkað vín. Og þó að ég treysti mér til að keyra, þá hlýtur maður að missa ökuleyfið fyrir það að fara og sækja yfirsetukonuna.“ - Svona dæmi hefur aldrei komið fyrir. En ég geri ráð fyrir, ef ég væri dómari og ætti að dæma þennan mann á eftir, að ég mundi taka vægt á því og ekki taka af honum ökuleyfið fyrir það, ef þá nokkur yrði til að kæra hann fyrir að sækja lækninn. Ég er ekki viss um, að það væri nokkur, sem kærði í því tilfelli. Ég er ekki viss um það. Svoleiðis geta verið til mildandi ástæður, sem rétt er að taka tillit til og lofa að standa áfram í lögunum, eins og hefur verið gert, þegar þar að auki er upplýst, að þær hafa enn þá ekki komið fyrir og ekki verið notaðar öll þau ár, sem lögin hafa staðið. Ég held þess vegna, að þetta, sem við erum með, nefndin, hvað þetta snertir, eigi að samþykkjast, en ekki till. frá þm. Barð.



Herra forseti. Ég skal vera stuttorður. - Hv. 1. þm. N-M. sagði, að sú dráttarvél, sem ég mundi miða við, gæti verið hvort sem væri bifreið eða dráttarvél. Það er alveg misskilningur. Hún hefur mjög lítla af þeim hæfileikum, sem venjuleg bifreið hefur, mjög litla flutningsmöguleika og mjög litinn hraða á móts við bifreið og er því aðallega sem dráttarvél, en ekki bifreið, svo að það er alls ekkert um það að ræða. Hann talaði um, að það mundi hafa verið vegna gjaldeyrisskorts, að mér skilst, að svo fáar hafi verið leyfðar af þessum dýru og fullkomnu vélum. Eftir því að dæma ætti líklega aðeins að leyfa innflutning á Farmal cub, þessum ódýru, litlu dráttarvélum, af því að það væri hægt að hafa þær fleiri. Nei, ég held, að þetta, lögmál eigi ekkert að gilda í okkar löggjöf. Við eigum ekki að hindra á neinn hátt fullkomnar vélar, sem geta orðið að sem mestum notum við framleiðslustörfin, og kemur ekkert gjaldeyrismálunum við. Þá sagði hann, að þessar vélar væru alveg sérstaklega eyðslufrekar. Ég vil geta þess honum til fróðleiks, - það getur verið, að aðrir viti það, - að á vegalengd, sem þessi vél notar 5 kr. í brennsluefni, þá notar jeppi 25 kr. Þetta er nú munurinn. Af því að hún notar hráolíu, sem er miklu ódýrari, þá munar það þessu. Rekstrarkostnaðurinn er því margfaldlega minni á þessari dýru vél, og hún endurgreiðist svo á nokkrum árum í lægri rekstrarkostnaði heldur en hinar. Og þess vegna vilja margir kaupa þær. Það borgar sig á allan hátt, bæði hvað vinnubrögð snertir og rekstrarkostnaðinn. Að lokum gat hann um ákvæðið í 81. gr., sem ég vil fella niður: heimild dómara til að svipta menn ekki ökuréttindum vegna áfengisneyzlu við akstur. - Kom hann þarna með dæmi um konu í barnsnauð vestur á Múlanesi og vildi sýna miskunn þessum manni, sem hefði farið að ná í ljósmóðurina, en hefði verið undir áhrifum áfengis. En hvernig hefði nú farið, ef þessi maður hefði haft eitthvað ofur lítið meira alkohól en 1.30%0 í blóðinu? Þá hefði hann orðið að þola ekki mánaðarsviptingu ökuréttinda, heldur heils árs, hvað sem hver hefði sagt.

Þá hefði hann aldrei farið.

Nú, þurfti ekki að bjarga konunni fyrir það? Ég efast um, að hann hefði verið svo hárnákvæmur um áfengismagnið, hefði þarna verið um sanngjarnan og góðan dreng að ræða, sem hefði ekki sett það fyrir sig, hvað sem það hefði kostað, hann hefði náð í ljósmóðurina, hvort sem var. Ef svona dæmi eiga að ráða ákvörðun þarna, þá er ég ekki sammála hv. þm.