arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er öllum hv. þdm. kunnugt. Frv. samhljóða þessu var flutt á síðasta þingi hér í d. og var afgr. hér með meginþorra atkv. og síðan vísað til Nd., og þar var því vísað til n., en þá var áliðið þings, og náði frv. ekki fram að ganga, og kom það aldrei frá landbn. í Nd. Eins og ég sagði í upphafi máls míns, er frv. óbreytt frá því, sem það var í fyrra. Hins vegar má geta þess, að á stéttarþingi bænda í sumar var samþ. með shlj. atkv. - mér er sagt af fundarstjóra, að það hafi verið með öllum shlj. atkv. - áskorun til Alþ. að samþykkja þetta frv. eins og það lá fyrir í fyrra. Það hafa komið upp einstaka raddir um það, - ég hef heyrt það utan að mér, - að breyt. væri gerð á frv., kannske að hafa hlutfallið öðruvísi, kannske ekki nema 1/3 til bændasamtakanna, en ég geri ráð fyrir, að það verði athugað í n., þegar frv. kemur til hennar. Ég sé ekki ástæðu til að lengja umr. um þetta, en legg til, að frv. verði að þessari umr. lokinni vísað til 2. umr. og landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég tel, að framkvæmd flugvallarsamningsins hafi verið mjög ábótavant í ýmsum atriðum. Hef ég fært rök fyrir þeirri skoðun minni við þær umræður, sem á undan eru gengnar, og fæ ekki séð, að þeim hafi verið hnekkt. Þótt ég hefði kosið að hafa þál. þessa með nokkuð öðrum hætti og mér geðjist ekki að ýmsum atriðum í grg. hennar og málflutningi hv. þm. Sósfl. til stuðnings henni, tel ég fulla ástæðu til, að Alþ. láti í ljós þann vilja, að betur verði haldið á rétti Íslendinga við framkvæmd samningsins hér eftir en hingað til, og segi því nei við þessari dagskrártillögu.



Ég hef ekki tekið þátt í þeim langdregnu umr., sem fram hafa farið um þáltill. þá, er hér liggur fyrir um framkvæmd samningsins um Keflavíkurflugvöllinn. Ástæðan er aðallega sú, að ég lít á þennan óhappasamning sem eins konar pólitíska grafskrift yfir þann forsrh., sem rataði í þá ógæfu að leggja hann sem læðing á þjóð sína. Taldi ég ekki ástæðu til að raska grafarró hans. Hitt er ljóst, að framkvæmd samningsins hefur verið slæleg, bæði af hendi þeirra trúnaðarmanna, sem kommúnistar settu til þess að fara með daglega framkvæmd samningsins, og einnig þeirra stjórnarvalda, sem seinustu mánuði hafa farið með æðstu stjórn utanríkismála og flugvallarmála, og ber því tvímælalaust að láta till., sem felur í sér óskir um, að haldið verði með meiri djörfung og árvekni á rétti Íslendinga gagnvart hinum samningsaðilanum, fara til n. og sæta þar fullkominni athugun og vandlegri afgreiðslu, eins og hæstv. utanrrh. hafði gefið fyrirheit um undir umræðum málsins. Þegar því fram kemur till. um að synja þál. um framkvæmd samningsins um Keflavíkurflugvöllinn um þinglega meðferð og afgreiðslu og seilzt er auk þess eftir traustsyfirlýsingu þingsins til handa stjórninni einmitt í þessu máli, þar sem hún hefur vægast sagt slælega framkvæmd að baki sér í viðkvæmu máli, þá læt ég ekki bjóða mér slíkt og segi nei.



Það hefur verið upplýst við umræður um þetta mál, að því fer fjarri, að flugvallarsamningurinn hafi verið framkvæmdur eins og við verðum að óska, að hann sé framkvæmdur. Við umr. hafa ráðh. ekki tekið skýrt fram, hver stefna þeirra væri, og því tel ég sjálfsagt, að málið fái þinglega meðferð og verði athugað af nefnd. Með því vænti ég, að komið geti fram vilji Alþ., og eftir honum ber ráðh. að fara. Ég tel því sjálfsagt, að málið fái þinglega meðferð og fari til n., og þess vegna segi ég nei við þessari dagskrártill.



Að fenginni þeirri reynslu, sem þegar er, treysti ég ekki hæstv. núverandi ríkisstj. til þess að gæta örugglega hagsmuna Íslands við framkvæmd samningsins um Keflavíkurflugvöllinn. eins og komizt er að orði í dagskrártill., og segi ég þess vegna nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Steingrímur Steinþórsson Frsm. landbn., hv. þm. A-Húnv., er fjarstaddur sökum veikinda. Vil ég því fylgja frv. úr hlaði með örfáum orðum. Eins og sjá má í grg., er þetta frv. flutt samkvæmt beiðni landbrh. vegna ágreinings, sem varð á seinasta ári um það, hvernig skilja bæri ákvæði um laun yfirullarmatsmanna. Þegar rætt var um þetta mál seinast, fór það til landbn. og fjvn., en þar fékkst ekkert ákveðið um, hvernig skilja bæri ákvæðin frá 1945. Landbn. var sammála um að mæla með, að frv. yrði samþ. eins og það nú er, og hef ég svo ekki meira um þetta að segja.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. um brunamál, sem nú er lagt fram sem stjfrv., var lagt fyrir síðasta Alþ. og fór í gegnum 1. umr., en kom ekki frá n., enda var orðið áliðið þings. Frv. felur í sér almenn ákvæði um brunamál. Núverandi löggjöf um þessi mál er orðin úrelt og slitrótt, og það hefur því verið nauðsyn að safna í eina allsherjar löggjöf ákvæðum varðandi þessi mál og fella inn í hana þau ný ákvæði, sem reynslan hefur sýnt, að þörf er á. Fyrsti kaflinn er um stjórn brimamála, er þar gert ráð fyrir. að skipaður verði sérstakur maður til þess að hafa yfirumsjón með 1. Annar kaflinn er um slökkvilið. Þriðji kaflinn er um meðferð á eldi, ljósum, eldfimum efnum, eldfæraeftirlit o.fl. Þar eru nokkur nýmæli um geymslu eldfimra efna, sem nauðsyn þótti að lögfesta. Fjórði kaflinn er um meðferð sprengiefna, fimmti kaflinn um skyldur borgaranna, ef eldsvoða ber að höndum, sjötti kaflinn um brunavarnir, sjöundi kaflinn um tilkynningu um eldsvoða og um réttarrannsókn, áttundi kaflinn um gerð húsa með tilliti til brunavarna og níundi kaflinn um sektir o.fl. Loks eru niðurlagsákvæði. Ég sé ekki ástæðu til þess að rekja ákvæði frv. nánar. Það hefur fyrir skömmu legið fyrir og verið athugað í n. Frv. er skýrt og greinilegt og ber það með sér, sem um er að ræða. Það felur í sér samræmingu á gamalli löggjöf um þessi efni og breyt. á henni, þar sem hún er orðin úrelt. Ég vænti þess, að frv. fái afgreiðslu á þessu þingi, og legg til, að því verði vísað til 2. umr. og hv. allshn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Fjhn. hefur haft þetta frv. til athugunar og skilað um það nál. á þskj. 84. Frsm. n. í þessu máli var kosinn hv. 3. þm. Reykv., en hann er nú fjarstaddur, hefur fjarvistarleyfi, og hefur beðið mig að gera grein fyrir till. n. Frv. er um það, að í stað þess að heimilt er samkv. 1. frá 1941 að gefa út krónuseðla að upphæð samtals 500 þús. kr., megi upphæðin vera í millj. kr., og voru sett um þetta brbl. 8. júlí s.l. Brbl. munu hafa verið sett vegna þess, að hæstv. fjmrh. taldi, að vegna vöntunar á skiptimynt yrði ekki hjá því komizt að auka þessa krónuseðla í umferð. Hins vegar er gert ráð fyrir því, að þessir krónuseðlar verði innleystir, þegar málmskiptimynt er nægjanleg. Og samkvæmt því, sem segir hér á þskj. 4 í grg. ríkisstj., sem fylgt hefur brbl., á ráðuneytið í pöntun einnar og tveggja króna peninga, sem gert er ráð fyrir, að komi til landsins í haust eða innan skamms. Ég sé ekki, að þörf sé að skýra þetta mál nánar. en n. leggur til, að frv. þetta verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BG): Vegna andláts fyrrv. alþingisforseta Einars Árnasonar, sem minnzt verður á fundi Sþ. kl. 4.45 í dag, fellur fundur niður í deildinni, og segi ég hér með þessum fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JPálm): Í morgun varð bráðkvaddur að heimili sínu, Eyrarlandi í Eyjafirði, Einar Árnason fyrrv. alþingisforseti, tæpra 72 ára að aldri. Einar Árnason fæddist 27. nóv. 1875 á Hömrum við Akureyri, sonur Árna bónda þar og síðar á Naustum og Eyrarlandi Guðmundssonar og konu hans Petreu Sigríðar Jónsdóttur bónda á Ytra-Laugalandi Halldórssonar. Hann útskrifaðist úr gagnfræðaskólanum á Möðruvöllum 1893, vann síðan að mestu í foreldrahúsum til 1900, en stundaði farkennslu á vetrum. Árið 1901 reisti hann bú á Eyrarlandi og bjó þar góðu búi til dauðadags. Héraðsmenn kusu hann snemma til ýmissa trúnaðarstarfa. Hann átti sæti í hreppsnefnd frá 1903 og var oddviti hennar næstu 6 árin, sat í stjórn Kaupfélags Eyfirðinga frá 1906 og var formaður þess frá 1917, sýslunefndarmaður frá 1939 og í fasteignamatsnefnd Eyjafjarðarsýslu 1916–'18. Árið 1936 var hann kosinn í stjórn Sambands ísl. samvinnufélaga og var jafnframt formaður sambandsins frá þeim tíma til dauðadags. Eyfirðingar kusu hann á þing 1916, og átti hann þar sæti óslitið til 1942, eða um 26 ára skeið. Hann var forseti sameinaðs Alþingis 1932 og forseti efri deildar 1933–'42. Fjármálaráðherra var hann um tveggja ára skeið, 1929–'31. Þess má geta, að hann var forseti landsbankanefndar á árunum 1937–'46. Einar Árnason var fyrir margra hluta sakir hinn merkasti maður. Um búsýslu alla var hann, eins og í öðru, snyrtimenni, glöggur á það, sem til framfara horfði, og með mestu umbótamönnum í héraði sínu. Eins og drepið var á í yfirliti um störf hans, hóf hann snemma að taka þátt í samvinnufélagsstarfseminni, var mjög áhugasamur um þau mál, innan héraðs og utan, gerðist og brátt einn meðal helztu forvígismanna samvinnuhreyfingarinnar. Kom það og í ljós, að hann hafði meira traust í þeim félagsskap en flestir menn aðrir, þar sem hann var kosinn í hinar æðstu trúnaðarstöður, honum falin formennska um langt skeið í stærsta kaupfélagi landsins og síðan jafnframt formennska í Sambandi ísl. samvinnufélaga síðustu 11 ár ævinnar. Var og almennt talið, að hann rækti störf sín á þessu sviði af áhuga og trúmennsku. Á Alþingi naut Einar Árnason mikils trausts og vinsælda. Hann var stilltur maður og hóglátur, en beitti sér af árvekni og áhuga við þingstörf. Hann lét samvinnu- og landbúnaðarmálin mest til sín taka auk margháttaðra framfaramála héraðs síns, var prýðilega máli farinn, rökvís og laginn að koma fram málum sínum. Forsetastörfin fóru honum mjög vel úr hendi, enda var maðurinn glöggur og athugull. Ég vil biðja hv. þm. að votta minningu þessa merkismanns og héraðshöfðingja virðingu sína með því að rísa úr sætum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Eins og yður, hv. þm. í Ed., er kunnugt, hefur sá sorgaratburður gerzt, að Einar Árnason á Eyrarlandi andaðist snögglega á heimili sínu í morgun. Þessa gagnmerka manns, sem m.a. var um mörg ár forseti þessarar d., verður minnzt á sérstökum þingfundi síðar í dag, en vegna þessa atburðar verður ekki gengið til dagskrár nú og dagskrármálið tekið út af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þó að ég standi hér upp, er það ekki til þess að ræða efnislega um þetta mál. Ég held, að umr. við 2. umr. hafi verið það ýtarlegar, að ekki sé ástæða til að draga málið á langinn með frekara þófi. En ég vildi geta þess, að landbn. tók málið fyrir á ný eftir 2. umr. samkvæmt ósk eða áminningu þm. Barð., þar sem hún vildi ekki bera þær óskir fyrir borð. Á þeim fundi n. voru allir flm. mættir auk nm. Fyrir fundinum lá brtt. frá 2. þm. Árn., sem nú er hér fram komin. Niðurstaðan í n. varð sú, að 3 nm. vildu ekki fallast á þá brtt., en einn nm. vildi ekki taka afstöðu til hennar. Þau sjónarmið, sem till. fjallar um, voru rædd hér við 2. umr.. og sé ég ekki ástæðu til að endurtaka það, sem þá var sagt. Ég sé svo ekki ástæðu til að lengja þessar umr. frekar.



Herra forseti. Ég vil taka undir þau ummæli þm. Dal., að það sé ástæðulaust að karpa meir um þetta mál, en vil aðeins taka það fram um leið og ég óska þess, að hv. dm. sjái sér fært að greiða brtt. minni atkv., að þar sem stendur, að sá hluti, sem búnaðarsamböndin fá, skiptist í réttu hlutfalli, þá er átt við, að skiptin verði eins réttlát og næst verður komizt, þannig að það verði sem næst því, sem lagt hefur verið fram. Þessu bauðst ég til að bæta í brtt. til mýkingar, en það kærðu meðnm. mínir sig ekki um, því að þeir virðast ætla henni önnur örlög en þjálfun á orðalagi. Ég lofaði að lengja ekki þessar umr. og vil því aðeins að lokum endurtaka þá ósk mína, að hv. dm. ljái þessari meinlausu og sanngjörnu till. atkvæði sitt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta litla frv. var horið fram af allshn. Nd. samkv. beiðni minni, og hefur það hlotið afgreiðslu í Nd., og vil ég leyfa mér að vænta þess, að það eigi von á jafngóðri afgreiðslu í þessari d. Ástæðan til þess, að þetta frv. er borið fram, er sú, að mér hefur þótt bera á því, að skemmtanir hér í Reykjavík hafa staðið oft úr hófi fram. Það má segja, að þegar um lokaðar skemmtanir er að ræða, skipti það ekki yfirvöldin svo miklu máli, hvort skemmtanir standa lengur eða skemur, en þegar ástæða er til sparnaðaraðgerða, m.a. benzínskömmtunar, sýndist sérstök ástæða til að hlutast til um. að skemmtanir standi ekki úr hófi fram. Einnig er það vitað. að ef skemmtanalífinu er mjög langur, dregur það úr vinnuþoli manna á daginn. Það er vitað, að mörg félög hafa hug á að láta skemmtanir sínar byrja fyrr að kvöldinu og hætta fyrr. Þetta frv., ef að l. verður, væri þá hjálp í því efni, sem ýmsir góðir forystumenn hafa tekið upp. Ef framkvæmd þessa máls heyrði undir mig, mundi ég geta hugsað mér að gefa út fyrirskipun um, að skemmtanir stæðu ekki nema til kl. 1 að nóttu og yrðu engar undanþágur leyfðar. Ástæðan til þess, að það þótti rétt að fá lagafyrirmæli um þetta, er sú, að þótt mögulegt væri að gera þetta með lögreglusamþykktum, yrði það þyngra í vöfum, vegna þess að fyrirmælin yrði að setja á hverjum einstökum stað og þess vegna líka líkur fyrir ósamræmi. Ég vonast til þess, að menn verði sammála um þetta litla frv., og legg til, að því verði að umr. lokinni vísað til allshn. d. Ég vil benda á, að það kann að vera, að ekki sé gott mál á fyrirsögn frv. Mér finnst ekki gott mál að tala um lokunartíma á skemmtunum og samkomum. Það væri líklega réttara að tala um slit á skemmtunum og samkomum. Ég vil beina því til n., hvort hún teldi ástæðu til að breyta fyrirsögninni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv., sem komið er frá Nd., var samþ. þar án breytinga. Það var sent allshn. og var tekið fyrir á fundi í n. og athugað. N. sá ekki ástæðu til að gera breyt. á sjálfum frvgr., en samkv. bendingu frá hæstv. dómsmrh. breytti hún fyrirsögn frv., þar sem það kynni að hneyksla einhverja að tala um lokunartíma á útisamkomum. Hv. leggur því til, að fyrirsögn frv. verði þannig: Frv. til l. um heimild til þess að marka skemmtunum og samkomum tíma. - Ég held, að ekkert sé við þessa breytingu að athuga. Ég er á þeirri skoðun, að hún bæti mikið úr þeim annmarka, sem áður var á fyrirsögn frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Frv. þetta skýrir sig sjálft. Það er um það, að þau fríðindi, sem Færeyingum voru veitt, sem voru að vísu mjög óveruleg, um fiskveiðar við Ísland, verði framlengd fyrst um sinn, þó ekki lengur en til ársloka 1948. Meiningin er, að þau verði framlengd að minnsta kosti, meðan samningaumleitanir standa yfir milli Íslendinga og Dana í sambandi við skilnað landanna. Þeim samningaumleitunum varð ekki lokið nú þetta ár. Það var talað um, að þær yrðu teknar upp í haust. En þá stóð svo á, að menn áttu nú ekki heimangengt, sem upphaflega höfðu verið í samningan. Það hefur því orðið úr, að sendiherra Íslands, Jakob Möller, hefur verið falið að vinna að þessum samningum. Ég geri ráð fyrir, að eitthvað hafi dregið úr þessum samningaumleitunum af Dana hálfu vegna kosninga og stjórnarskipta, en eins og ég sagði áðan, hafa þessar viðmiður verið teknar upp að nýju. Ég tel óviðkunnanlegt, að á meðan þessar samningaumleitanir standa yfir, verði þessi litla heimild til handa Færeyingum felld niður. Þetta tímatakmark er miðað við árslok 1948. Ég held, að samþ. þessa frv. sé ekki nema rökrétt afleiðing þess tilsvarandi frv., sem samþ. var í fyrra, og við getum varla fellt heimildina niður á þessu stigi málsins. - Ég vil þess vegna leyfa mér að leggja til, að hv. d. samþykki þetta frv. óbreytt og helzt láti það ganga nefndarlaust áfram, svo að það sé öryggi fyrir því, að það verði samþ., áður en þingi er nú frestað, en til þess þarf sérstakan velvilja hæstv. forseta til þess að hrinda málinu áfram.



Herra forseti. Ég sé, að það er prentvilla á dagskránni, því að brtt. sú, sem ég flutti og tók aftur til 3. umr., er ekki hér með. Það er aðeins talað um þskj. 216, en ég hafði ekki tekið brtt. aftur nema til 3. umr. Ég verð að viðurkenna, að ég varð fyrir vonbrigðum um það, hvernig þeirri brtt. var tekið. Mér skilst, að sú brtt. hafi ekki nægilegt fylgi á þessu stigi málsins. Ég tek að vísu ekki gild þau rök, sem færð hafa verið fram gegn brtt., en ég verð hins vegar að taka þær staðreyndir til greina. Brtt. hefur ekki á þessu stigi málsins fylgi, og hafa ýmsir hv. þm. vísað til frv., sem hv. þm. V-Húnv. hefur flutt og liggur nú fyrir heilbr.- og félmn. Ég ætla þess vegna að taka þessa brtt. aftur í þeirri von, að í sambandi við það frv. fáist full leiðrétting á þessu máli, og bezt verður náð því marki með því annaðhvort að fella niður 112. gr. tryggingal. eða fella hana niður að mestu leyti, eins og ég hef lagt til. Ég tek þess vegna brtt. aftur í þetta sinn, af því að hún hefur fengið þær viðtökur, að litlar líkur eru til þess, að hún verði samþ. nú.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Ég vildi aðeins spyrja, af því að ég var ekki á fundi, hvort þetta frv. hafi ekki verið sent til n. Mér er kunnugt um, að utanrmn. hefur ekki fjallað um það. En ég kynni betur við, að t.d. sjútvn. fengi að líta á það.

Þetta mál er nú til 3. umr.

Það er þá hægt að athuga það í hv. Ed.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Með l. nr. 98 1941 var stj. heimilað að fella niður tolla af ýmsum kornvörum, svo og lækka um helming toll af sykri og jafnframt hækka um 80% tolla af áfengi, tóbaki og innlendum tollvörutegundum. Þessar heimildir, sem hafa verið notaðar, hafa jafnan verið framlengdar frá 1941, og nú er flutt frv. um framlengingu þeirra árið 1948. Fjhn. mælir með því, að frv. verði samþ. Það má ef til vill segja, að viðhorfið sé lítið eitt breytt nú, en það er sennilega bezt, að stj. hafi þessa heimild. Hér er um almennar neyzluvörur að ræða, og má því telja óheppilegt, að þær hækki í verði samtímis þeim ráðstöfunum, sem nú eru. gerðar. N. leggur því til, að frv. verði samþ.



Frv. þetta er shlj. l., sem gilda fyrir árið 1947, og hafa sams konar ákvæði verið í l. mörg undanfarin ár. Samkv. frv. skal stj. heimilað að innheimta skemmtanaskatt árið 1948 af kvikmyndasýningum með 200% álagi og af öðrum skemmtunum með 20% álagi. - Frv. um þetta var flutt af fjhn. Nd., og fjhn. þessarar d. hefur athugað frv. og leggur til, að það verði samþ. Það eru vitanlega allar sömu ástæður og áður til þess að ná sem mestu inn af skemmtanaskatti.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil lýsa ánægju minni yfir því, að þetta frv. skuli vera fram komið. Það er enginn efi á því, að það er mjög þýðingarmikið fyrir okkur Íslendinga, að tilraunir séu gerðar á þessu sviði, og þar sem stjórnarfarsástandið er því miður þannig, að ekki er baldið áfram innkaupum á togurum, er þó mikill munur, að tilraun skuli verða gerð með þessu móti, ef frv. verður samþ., til þess að úfbúa nýtízku togara fyrir okkur. - Ég vil því vænta þess, að frv. gangi gegnum þ. og að hæstv. ríkisstj. mætti sem fyrst hagnýta sér þessa heimild. Það hefði verið æskilegt, að hæstv. fjmrh., sem um leið er sjútvmrh., hefði verið hér viðstaddur, þannig að yfirlýsing hans hefði fengizt um, að þessi heimild yrði notuð og að ekki mundi standa á þessum 4 millj. kr., sem ráðgert er, að þurfi í þessu skyni, en ég er hræddur um, að sé það minnsta, sem hægt sé að komast af með.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Ásgeir Ásgeirsson Hv. 6. þm. Reykv. var eitthvað að spyrja úr sæti sínu um nál. í þessu máli. Ég vil því taka það fram, að fjhn. hefur ekki skilað áliti sökum þess, að ekki hefur unnizt tími til að prenta það. En þar sem þetta frv. hefur áður verið samþ. sex sinnum af öllum þm., leyfir n. sér að fara fram á, að það verði nú samþ. í sjöunda sinn, án þess að hún skili um málið sérstöku áliti eða geri nánari grein fyrir því.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil leyfa mér að lesa upp forsetabréf, er hljóðar svo: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Ég hef ákveðið samkvæmt tillögu forsætisráðherra að Alþingi, 67. löggjafarþing, skuli koma saman til framhaldsfunda þriðjudaginn 20. janúar 1948, kl. 13.30. Ritað í Reykjavík 9. jan. 1948. Sveinn Björnsson ( L. S.) Stefán Jóh. Stefánsson.“

Forseti (JPálm): Hæstv. forsrh. hefur nú skýrt frá, að störf Alþ. skuli nú hefjast að nýju, og vil ég um leið bjóða hv. þm. velkomna hingað aftur til starfa, og óska ég hv. þm. og starfsfólki gæfu og farsældar á þessu nýbyrjaða ári.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég sé ekki ástæðu til að endurtaka það, sem ég sagði, en leyfi mér hér með við þessa umr. að leggja fram þá brtt., sem ég hef áður getið um, að lög þessi öðlist þegar gildi.

Forseti (BG) : Mér hefur borizt skrifleg brtt. frá hv. þm. V. Ísf., sem hann lýsti. Brtt. er of seint fram komin og skrifleg, og þarf afbrigði til þess, að hana megi taka fyrir til umr.



Ég vil ekki tefja þetta mál, en finnst ekki rétt, að það fari ekki til n. Ég tel, að það hefði mátt athuga þetta mál í n. og athuga, hvort ekki mætti gera á því breyt. Hér er verið að leggja skatt á menn fyrir tekjur ársins 1947, sem þeir eiga að greiða af tekjum sínum 1948, og það er gengið út frá því, að þær tekjur, sem menn hafa 1948, verði minni en tekjurnar á árinu 1947. Það hefði verið sanngjarnt, að ríkisstj., af því að hún gerði ráðstafanir til þess að lækka tekjur á þeim, sem lægst eru launaðir, en lét auðmennina halda sínum tekjum, þá hefði verið ástæða til þess, að tekjuskattsviðaukinn hefði frekar verið lækkaður á þeim, sem lægstar hafa tekjur, en hækkaður á hinum. Það er óréttmætt af ríkinu að ætlast til þess, að endilega þurfi strax að hækka á þeim lægst launuðu, þegar þeir hafa minni tekjur í ár en í fyrra. Hins vegar er ég á því, að taka þurfi þá fúlgu, sem þarf að ná, með þeim tekjuskattsviðauka, sem ætlazt er til með þessum l. Ég mundi, ef þetta mál hefði farið til n., hafa komið með brtt. í þessa átt, en eins og mönnum er kunnugt, fá menn of lítinn tíma til þess að koma með brtt., því að þetta þarf útreikning. Ég sé því ekki, að ég fái tíma til að koma með brtt., úr því að það á að keyra málið í gegn.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að spyrja hæstv. forseta, hvort hann viti, að fundur verður haldinn í hv. Ed. í kvöld um frv. til l. um tekjuaukaskatt, og ef svo væri, að þar yrði ekki haldinn fundur um málið fyrr en á morgun, vildi ég mælast til þess, að 3. umr. um það hér í hv. d. yrði frestað til morguns, því að þá gæfist tækifæri til þess að koma fram með brtt. við frv. Ef fundur yrði hins vegar haldinn í hv. Ed. í kvöld um málið, gæti slíkt auðvitað ekki komið til greina, nema hæstv. forseti vildi halda hér fund síðar í dag.

Forseti (BG) : Ég get því miður ekki gefið upplýsingar um það, hvort fundur verður haldinn um þetta mál í hv. Ed. í kvöld eða ekki. Ég hygg, að hæstv. ríkisstj. óski eftir að hraða afgreiðslu málsins, og vildi ég því gjarnan heyra álit hæstv. fjmrh. um það, hversu mikið kapp hann leggur á að hraða afgreiðslu þess.



Herra forseti. Þar sem tilmæli hafa komið fram um það að fresta 3 umr. þessa máls til morguns og þar sem ég veit ekki með vissu um, hvort hægt verður að halda fund í hv. Ed. í kvöld, sé ég ekki ástæðu til að gera ágreining út af því, þótt þessi frestur verði gefinn til morguns í þeirri von, að málið fáist þá afgr.

Forseti (BG): Þar sem ósk hefur komið fram um að fresta 3. umr. þessa máls til morguns og því hefur ekki verið andmælt innan hv. þd., sé ég ekki ástæðu til annars en að verða við þeim tilmælum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta er um það að staðfesta fyrir Íslands hönd samning þann um réttindi Sameinuðu þjóðanna, sem samþykktur var á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna, sem sjá má á fskj. með frv. En þau réttindi eru þess eðlis, að þeir menn, sem eru í erindum Sameinuðu þjóðanna innan lögsögu íslenzka ríkisins, hafa sama rétt eins og diplómatískir embættismenn. Þetta er aðalefni þessa frv., sem hér liggur fyrir. Það má kannske segja, að þessi réttindi séu þannig í eðli sínu, að ekki þyrfti lögbindingu á þeim. við athugun virtist okkur þetta vafasamt. Annars staðar í löndum hefur verið farið þannig að, að gefin hafa verið þar út lög til staðfestingar þessum réttindum. Og úr því að svo var farið að þar, þótti rétt að fara eins að hér. Um málið sjálft efnislega mun ekki vera ágreiningur, og má skoða samþ. þessa frv. sem hreint formsatriði í framhaldi af því, sem áður hefur verið gert.