Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegur forseti. Hér erum við að greiða atkvæði um ákvæði til bráðabirgða um heimild til að setja reglugerð um tilteknar ráðstafanir á landamærum, ráðstafanir sem gætu reynst nauðsynlegar fyrir sóttvarnalækni til að draga úr hættu á smitum á landamærum og útbreiðslu þeirra. Það hefði verið gott fyrir málið og gott fyrir samstöðu í samfélaginu að við gætum verið sammála um að renna styrkari stoðum undir nauðsynlegar ráðstafanir sóttvarnalæknis. Það hefur greinilega verið freistandi fyrir ýmsa í umræðunni hér í dag að láta þetta mál snúast um eitthvað annað, en það verður svo að vera. Aðalatriðið er að við erum sem samfélag að ná eftirtektarverðum árangri í baráttunni við faraldurinn innan lands og á landamærum og nú með stórauknum framgangi bólusetninga. Baráttan hefur gengið vel og ég vænti þess að okkur fylgi áfram góðar óskir.  
            

Nú veit forseti ekki hvort hann náði alveg öllum niður en menn gefa sig þá fram ef þeir sakna sjálfs sín á mælendaskrá.

Virðulegur forseti. Það er mjög skýrt ákall um að við samþykkjum lög sem herða reglurnar á landamærunum til að við getum aukið frelsið hér innan lands. Það er hátt og það er skýrt. Það ætlar enginn hér inni að sitja hjá eða jafnvel að greiða atkvæði gegn þessu máli sér til vinsælda. Ég ætla að sitja hjá við þetta mál. Ég býst fastlega við því að þurfa að rökræða við ansi mikið af stuðningsfólki okkar í kjölfarið. Ég ætla að gera það því að ég hef svarið eið, virðulegur forseti, að stjórnarskrá lýðveldisins Íslands. Ég ætla að standa við þann eið. Það er þess vegna sem ég sit hjá, ekki af neins konar tækifærismennsku, þvert á móti.

Herra forseti. Það er eiginlega fátt ömurlegra í fari fólks en þegar það lætur vandræðagang innan sinna raða bitna á öðrum og sýnir með því óþolandi ólund. Hæstv. heilbrigðisráðherra setti fram reglugerð fyrir þremur vikum síðan sem reyndist ekki lagastoð fyrir, sem gekk miklu lengra en hún gengur núna þrátt fyrir að faraldurinn hafi verið miklu vægari þá. Það er hæstv. heilbrigðisráðherra sem þarf að útskýra hvernig stendur á því að hún telur að ganga þurfi skemur núna en þurfti fyrir þremur vikum, núna þegar faraldurinn er í hæstu hæðum. Og það er vegna sundurlyndis hennar við samstarfsfélaga í Sjálfstæðisflokknum.  
            

Herra forseti. Óskaplega var þetta aumt hjá hæstv. heilbrigðisráðherra þegar klukkan er 25 mínútur gengin í fimm aðfaranótt fimmtudags, að loknum löngum vinnudegi fjölda fólks við að reyna að taka til í frumvarpi hæstv. ráðherra. Fjöldi gesta mætti fyrir hv. velferðarnefnd og kvartaði yfir frumvarpinu, meira að segja okkar geðþekki og ágæti sóttvarnalæknir sem við höfum reynt að fylgja í einu og öllu. En á þessum tímapunkti, þegar fleiri hundruð manns eru í sóttkví, 120 smit, treystir ríkisstjórnin sér ekki til að fara að ráðum sóttvarnalæknis og hæstv. heilbrigðisráðherra skammar Alþingi um miðja nótt. Mikið er þetta aumt.

Virðulegur forseti. Hrakfarir heilbrigðisráðherra í þessum efnum halda áfram. Ég hafði ekki ætlað mér að koma upp á þessum tíma og ætlaði að láta orð mín í ræðu hér fyrr duga. En ég ítreka það sem ég sagði þá: Ábyrgðin á þessu máli er og verður algerlega óskipt hjá ríkisstjórninni og ríkisstjórnarflokkunum. Hanteringin í nefndinni var einfaldlega með þeim hætti að ríkisstjórnarflokkarnir komu sér ekki einu sinni saman um það nefndarálit sem hér liggur fyrir. Það er minni hluti nefndarinnar sem er á bak við nefndarálitið. Og hér kemur hæstv. heilbrigðisráðherra og virðist ekki geta boðið upp á neitt annað en skæting hér klukkan að verða hálffimm að nóttu þegar þrautagangan hefur alfarið verið á hennar ábyrgð. Þetta flausturslega verklag sem hér er boðið upp á endurspeglast auðvitað í því að stjórnarflokkarnir koma sér ekki einu sinni saman um þetta. Þetta er algerlega fyrir neðan allar hellur.

Herra forseti. Ég varð fyrir vonbrigðum með ræðu hæstv. heilbrigðisráðherra hér áðan. En getur verið, forseti, að hæstv. ráðherra sé að beina orðum sínum til Sjálfstæðisflokksins, til stjórnarflokkanna, vegna þess einmitt að ekki náðist meiri hluti í hv. velferðarnefnd fyrir því frumvarpi sem við erum að afgreiða núna? Ég kýs að túlka orð hæstv. ráðherra þannig að hún sé að lýsa vonbrigðum sínum með Sjálfstæðisflokkinn í þessu máli.

Virðulegur forseti. Mér er nokk sama hvort klukkan er hálffimm eða einhver annar tími þessa sólarhrings. Það er mikilvægt að við í þessum þingsal klárum þetta mál. Hér erum við að taka til ákveðinna varna með skynsamlegum hætti, ríkisstjórnin, og leggja það til við Alþingi, sem mér sýnist að Alþingi vera tilbúið að taka til sín, að búa til auknar varnir á landamærum tímabundið á meðan við erum að klára það sem við erum að fara í gegnum. Staða okkar er góð í samanburði við önnur lönd. Bólusetningaráform okkar eru góð í samanburði við önnur lönd þannig að við erum á réttri leið. En það er mikilvægt að við tökum þessa ákvörðun hér í dag. Við Framsóknarmenn höfum stutt það allan tímann að sett sé lagastoð undir frekari skilyrði sem við erum að taka ákvarðanir um hér í dag. Þess vegna mun ég segja já.

Forseti. Já, það er mikilvægt að styrkja varnirnar á landamærunum til þess að við getum lifað eðlilegu lífi hérna innan lands. En ef við byggjum varnirnar á landamærunum á lögum sem síðan verður hlaupið með fyrir dómstóla og þau felld úr gildi vegna þess að þar eru börn t.d. ekki sett í forgang - það er staðreynd og hefur komið fram hérna og kom fram fyrir velferðarnefnd, umboðsmaður barna benti á atriði þar - hvað gerist þá? Þá er búið að byggja upp einhverjar varnir sem hrynja einmitt þegar við þurfum á þeim að halda í staðinn fyrir að taka einn dag í viðbót, sem allir væru tilbúnir að gera á morgun, og geta hlustað á alla þá sem komu fyrir nefndina í allan dag. Reglugerðin verður ekki tilbúin fyrr en á mánudaginn hvort eð er. Við höfum morgundaginn til að styrkja þetta, til að taka mið af þessum sjónarmiðum, hlusta á þær breytingartillögur sem við höfum verið að vinna á hlaupum í dag til að tryggja að þær varnir sem verið er að byggja með þessum lögum, varnir á landamærum til að 

Herra forseti. Miðflokkurinn hefur lagt fram beiðni um skýrslu frá hæstv. dómsmálaráðherra sem við teljum mjög mikilvæga og tímabæra. Greiningardeild ríkislögreglustjóra hefur í mörgum skýrslum í fjöldamörg ár bent á þá hættu að uppgangur skipulagðrar glæpastarfsemi sé að aukast á Íslandi. Í skýrslum greiningardeildar eru talin upp ýmis atriði sem þarf að bæta í löggæslunni og hjá lögreglunni. Við óskum eftir því í þessari skýrslubeiðni, í liðum a–g, að dómsmálaráðherra geri grein fyrir því hvað hafi verið tekið til bragðs eða hvað hæstv. dómsmálaráðherra hyggist taka til bragðs til að koma til móts við ábendingar greiningardeildar.

Forseti vill segja, þó að mönnum liggi sjálfsagt á heim til sín, nú þegar við ljúkum væntanlega þessum fundi einhvers staðar milli óttu og rismála, eins og sagt hefði verið hér fyrrum, að það er skoðun hans að Alþingi hafi almennt staðið sig mjög vel á þeim erfiðu tímum sem við höfum gengið í gegnum í á annað ár. Ég hyggst láta taka saman á næstunni hversu mörg þau mál eru orðin sem tengjast heimsfaraldrinum og viðbrögðum við honum en ég yrði ekki hissa á því þó að þau væru núna í nágrenni við hálft hundrað. Þá vil ég slá á allt aðra strengi og víkja að því að í dag fór í loftið ungmennavefur Alþingis. Vefurinn er ætlaður nemendum í efri bekkjum grunnskóla og framhaldsskólum sem og öllum öðrum sem hafa áhuga á því að fræðast um starfsemi Alþingis. Talsvert átak hefur verið gert í því að undanförnu að koma upplýsingum betur á framfæri og jafnvel til afmarkaðri hópa um það starf sem hér fer fram. Á ungmennavef Alþingis er m.a. að finna hugtakasafn, lýsingu á vegferð lagafrumvarpa í gegnum þingið - kannski ekki nákvæmlega eins og vegferð þess frumvarps sem við vorum að afgreiða hér áðan - söguás Alþingis, þrautir og verkefni sem hægt er að spreyta sig á og ýmislegt fleira er þar að finna skemmtilegt og fræðandi. Þá vill forseti að lokum nota þetta upplagða tækifæri til að óska alþingismönnum, starfsfólki Alþingis og landsmönnum öllum gleðilegs sumars með þökkum fyrir samstarfið á nýliðnum vetri.