Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti vill geta þess að atkvæðagreiðslur fara fram þegar að loknum óundirbúnum fyrirspurnatíma. Þá verður settur nýr fundur með máli sem fyrirhugað er að afgreiða frumvarp sem lög í dag og samþykkt hefur verið.

Frú forseti. Nú er komið í ljós eftir að ríkisstjórnin hefur kynnt meginatriði þeirra frumvarpa sem til stendur að leggja fram um breytingar á fiskveiðistjórnarkerfinu að allar helstu breytingarnar sem mælt er fyrir leiða til meira óhagræðis fyrir greinina. Þetta mun án vafa valda því að eigna- og rekstrarvirði fyrirtækja í greininni verður minna. Mig langar til að bera það undir hæstv. fjármálaráðherra hvort við vinnslu þessa máls hafi verið farið ofan í saumana á því hversu mikil þessi neikvæðu áhrif yrðu á greinina og einstök fyrirtæki. Þetta skiptir gríðarlega miklu máli sökum þess í hve miklum viðskiptum sjávarútvegsfyrirtækin í landinu eru við bankana sem hér starfa. Það er til dæmis áætlað að heildarskuldir sjávarútvegsins við fjármálastofnanir í landinu séu í kringum 270 milljarðar. Ég hef heyrt þeirri tölu fleygt, ég hef hana svo sem ekki staðfesta, að skuldir sjávarútvegsfyrirtækjanna við Landsbankann sem er að stærstum hluta til í eigu ríkisins séu í kringum 160 milljarðar. Hvor talan sem er rétt er einsýnt að 5–10% áhrif í þessu efni fara að jafnast á við tölur sem hægt væri að bera saman við þær sem við ræddum í tengslum við Icesave-málið. Það eru sem sagt tugir milljarða undir. Í jafnstóru máli og hér er rætt um hlýtur ríkisstjórnin að hafa lagt í einhverja lágmarksvinnu við að meta þessi áhrif. Þess vegna óska ég eftir því að hæstv. ráðherra geri grein fyrir þeirri vinnu og niðurstöðum hennar hér í dag.

Frú forseti. Frumvörpin eru ekki komin á borð þingmanna og það er kannski hyggilegast að geyma í aðalatriðum mikla efnisumræðu um þau þangað til þau liggja fyrir og við getum rætt þau í eðlilegum ræðutíma. Að sjálfsögðu eru frumvörpin þannig úr garði gerð að reynt er að tryggja sjávarútveginum stöðugleika og viðunandi rekstrarumhverfi. Það er meðal annars gert með því að þeim standa þá til boða nýtingarsamningar um veiðiheimildir sínar til langs tíma, 15 ára, og réttur til viðræðna um framlengingu í önnur átta ár sem þýðir að menn sæju fram undan sér 23 ára tiltölulega stöðugt rekstrarumhverfi. Ég mótmæli því algerlega að allt í þessum frumvörpum sé neikvætt í þessum skilningi nema menn hafi þá sýn að allt nema gjörsamlega óbreytt kvótakerfi sé einhver ógnun við sjávarútveginn. Þá komast menn ekki langt í viðleitni sinni til að ná frekari sáttum um þessi mál. Í vinnslu er hagfræðileg greining á því hvaða áhrif þessar breytingar hafa á starfsumhverfi og rekstrarskilyrði í greininni. Það er von á henni í byrjun júnímánaðar og því hefur þegar verið lýst yfir að þegar hún liggur fyrir setjist aðilar sameiginlega yfir niðurstöðurnar úr henni. Tekjustreymið í sjávarútveginum er með afbrigðum gott og fjármunamyndun mikil eins og gengi krónunnar er háttað, afurðaverð hátt og aflabrögð að uppistöðu til með ágætum. Sjávarútvegurinn býr að þessu leyti til við alveg óvenjulega góð skilyrði en það er rétt að hann er mjög skuldugur og hv. þm. Bjarni Benediktsson ætti þá kannski líka að velta fyrir sér hvers vegna það sé. Kerfið sem hann hefur búið við undanfarin ár er svona gott að það má ekki hrófla við því en samt er sjávarútvegurinn  
            

Frú forseti. Þetta var mjög upplýsandi innlegg frá hæstv. fjármálaráðherra. Það kemur sem sagt í ljós að meginatriðið, áhrifin af breytingunum, er nokkuð sem á að kanna síðar. Við ætlum að kollvarpa sjávarútvegskerfinu, við ætlum að leggja fram um það frumvarp á Alþingi, svo ætlum við að sjá til síðar hvort það er efnahagslega eitthvert vit í því fyrir þjóðina. Þetta er efnislega það sem ráðherrann var að segja. Ríkisstjórnin virðist ætla að berja hausnum við steininn og halda því áfram fram að hægt sé að gera svona grundvallarbreytingar á greininni án þess að það hafi áhrif á afkomu fyrirtækjanna eða stöðu þeirra. Skuldsetningin sem ég nefndi áðan, 270 milljarðar við viðskiptabankana, talað er um að nettóskuldirnar séu um það bil 400 milljarðar, er vissulega mikil en staða greinarinnar er miklu betri en annarra atvinnuvega í landinu. Staða greinarinnar til að standa undir þessari skuldabyrði er ágæt. En hæstv. ráðherra sem mælti hér með frumvarpinu er annar af tveimur ráðherrum sem eru einu þingmennirnir í þessum þingsal sem enn sitja eftir að lögin frá 1990 

Frú forseti. Það er í lagi að fara 21 ár aftur í tímann þegar Sjálfstæðisflokknum hentar það, en ef við minnumst á ábyrgð Sjálfstæðisflokksins á efnahagshruninu á Íslandi fyrir tveimur árum er það hryllileg fortíðarhyggja. Það er athyglisvert hvernig hv. þingmaður leggur upp mál sitt.

Þú sagðir að það …

Hvað segir hv. þm. Bjarni Benediktsson? Jú, það er þetta venjulega: Kollvarpa sjávarútveginum. Hefur hv. þingmaður áhuga á málefnalegri umræðu um þessa hluti eða vill hafa fara strax ofan í skotgrafirnar? Ég get auðvitað lánað honum ágætisskóflu ef hann vill moka dýpra. Við komumst aldrei neitt áfram með þessi mál 

Leggðu þá bara frumvarpið fram.

Virðulegi forseti. Seint í gærkvöldi lýsti þingflokksformaður Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs, hv. þm. Þuríður Backman, því yfir að Vinstri grænir fordæmdu loftárásir á Líbíu og ákvörðun ríkisstjórnarinnar um að styðja þær aðgerðir, ákvörðun sem hafði farið fram án þeirra vitundar. Hv. þingmaður tók reyndar fram að Vinstri grænir bæru ábyrgð á ákvörðuninni sem aðilar að ríkisstjórn en fordæmdu hana engu að síður. Fyrrverandi þingflokksformaður Vinstri grænna, hv. þm. Guðfríður Lilja Grétarsdóttir, tók í sama streng, sagðist fordæma aðgerðirnar, að um væri að ræða forkastanlegar stjórnvaldsaðgerðir og harmaði þátttöku Íslendinga í þremur stríðum. Annar fyrrverandi þingflokksformaður, hv. þm. Árni Þór Sigurðsson, sagði að ríkisstjórnin ætti að beita sér fyrir því að NATO hætti aðgerðum í Líbíu. Er hæstv. fjármálaráðherra sammála mati þessara þingflokksformanna, núverandi og fyrrverandi? Fordæmir hann árásirnar á Líbíu og aðild Íslendinga að loftárásunum og það hvernig staðið var að ákvarðanatökunni? Mun hæstv. ráðherra beita sér fyrir því að NATO hætti loftárásum á Líbíu?

Frú forseti. Hæstv. utanríkisráðherra er hér í salnum. Jafnframt væri fróðlegt fyrir menn að beina fyrirspurnum um sjávarútvegsmál til sjávarútvegsráðherra, en ég skal svara fyrir Vinstri hreyfinguna – grænt framboð. Það er algerlega ljóst að við fordæmum árásir ef þær eru í íbúðahverfi eða tilgangur þeirra er sá að taka af lífi einstaka aðila án dóms og laga. Það gerum við. Ég er sammála þeim flokkssystkinum mínum sem væntanlega hafa tjáð sig á þeim nótum hér í gærkvöldi. Það skal vera algerlega hafið yfir allan vafa að ef aðgerðir í einhverjum tilvikum fara út fyrir það sem hægt er að túlka örugglega og skýrt innan ramma ályktunar öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna fordæmum við það. Þá ályktun töldum við hins vegar eðlilega í ljósi þeirra aðstæðna sem þarna voru uppi og verður að hafa í huga að ekki var þægilegt fyrir alþjóðasamfélagið að horfa upp á það að lífi óbreyttra borgara væri stefnt í voða í stórum stíl, samanber hótun generáls Gaddafís um að þeir eirðu engu ef hann réðist inn í Bengasí eða Misrata. Við vorum ekki aðilar að ákvörðun sem utanríkisráðherra tók og er stjórnskipulega á ábyrgð hans og auðvitað á valdsviði hans  
            

Virðulegur forseti. Það er merkilegt að hæstv. ráðherra skuli ætlast til þess að hæstv. utanríkisráðherra svari fyrir stefnu Vinstri grænna í utanríkismálum og þá væntanlega utanríkismál almennt. Er ekki einmitt vandamálið í þessu tilviki það sem kom fram í máli þingflokksformannanna í gærkvöldi, að ekkert samráð hefði verið haft við Vinstri græna í þessu máli? Var hæstv. fjármálaráðherra sáttur við það hvernig samstarfsflokkurinn tók á þessu máli og hvernig það var afgreitt út úr ríkisstjórn? Finnst hæstv. fjármálaráðherra sem sagt í lagi að hæstv. utanríkisráðherra einn eða utanríkisráðherra í hverri ríkisstjórn taki ákvarðanirnar einn? Er það sem sagt ekki áhyggjuefni, hafi það gerst áður, að stöku ráðherrar hafi tekið ákvarðanir í utanríkismálum án þess að hafa samráð við aðra? Svo ítreka ég spurninguna: Fordæmir hæstv. fjármálaráðherra aðgerðirnar í Líbíu almennt, eins og samflokksmenn hans, og það hvernig ákvörðunin var tekin?

Frú forseti. Ég fordæmi ekki aðgerðir sem miða að því að reyna að verja líf óbreyttra borgara svo lengi sem þær eru framkvæmdar skýlaust innan marka heimilda öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna. Það geri ég ekki. Ástæðan er að ég hef ekki gaman af því frekar en væntanlega nokkur annar maður að sjá saklausa borgara tapa lífinu í þessum ömurlega hildarleik. Auðvitað bundum við öll vonir við að það gæti orðið hliðstæð þróun í Líbíu og varð í Egyptalandi, að þar kæmist á manneskjulegra stjórnarfar án blóðsúthellinga. Við gerum það auðvitað enn en við fordæmum það ef augljóslega er farið út fyrir heimildir. 

Virðulegi forseti. Menn koma hér oft upp til að karpa og jafnvel að skammast í hæstv. ráðherrum en ég ætla ekki að gera það í þetta skipti. Ég ætla bara að koma og hrósa hæstv. innanríkisráðherra sem að vísu gengur alla jafnan undir nafninu hæstv. varnarmálaráðherra hjá hæstv. utanríkisráðherra. Kom það vel fram í umræðunni í gær 

Hæstv. forseti. Ég skal reyna að upplýsa hv. þingmann, þó að hann eigi eflaust ekki síður greiða leið að flokksfélögum sínum í Sjálfstæðisflokknum sem gerðu samkomulag við Bandaríkjamenn og NATO við brottför hersins.  Það er alveg rétt hjá hv. þingmanni að ég er andvígur veru okkar í NATO. Það hefur ekki verið neitt leynimál og er ekkert sérstaklega upprifinn yfir þessum æfingum, alls ekki, og hef gagnrýnt þær en þetta er samkomulag sem Ísland gerði á sínum tíma og við erum að framfylgja. En ef hv. þingmaður er að bjóðast til samstarfs um að gera á þessu breytingar er ég fús til slíks.

Virðulegi forseti. Mér fannst þetta furðulitlar upplýsingar frá hæstv. ráðherra sem ber ábyrgð á þessum málaflokki og ef ég misskildi hann ekki bað hann mig um að tala við flokksfélaga mína um málið en síðast þegar ég vissi var hv. þm. Ögmundur Jónsson hæstv. ráðherra á þessu sviði en ekki Björn Bjarnason eða aðrir flokksfélagar mínir sem stundum voru gagnrýndir. Ég var bara að hrósa hæstv. ráðherra og bað hann bara að upplýsa hvað væri hér á ferðinni og hann benti á það sem er augljóst að auðvitað er ekki bara um hernaðaræfingar að ræða heldur snýr þetta ekki síður að, og þetta tengist órofaböndum, varnar- og öryggismálum eins og hæstv. ráðherra sem ber ábyrgð á málaflokknum þekkir. Ég veit ekki af hverju hann tekur það svona illa upp þegar ég hrósa honum fyrir að standa að þessum æfingum. 

Forseti. Ég var að sjá á vefmiðlinum dv.is að skýrsla sú sem hæstv. innanríkisráðherra kallaði eftir frá ríkislögreglustjóra um breska njósnarann Mark Kennedy hefur verið gerð opinber en í þeirri skýrslu kemur nánast ekkert fram um það sem kallað var eftir, um hvort íslensk lögregluyfirvöld hafi vitað af starfsemi þessa flugumanns og njósnara sem beitti sér innan umhverfisverndarsamtaka árið 2005 og gerðist jafnframt brotlegur sem lögreglumaður með því að efna til líkamlegs sambands við eina af ungu stúlkunum sem voru þátttakendur í þessum mótmælabúðum. Það hefur komið fram að bæði írsk og þýsk yfirvöld hafa viðurkennt að vita af þessum manni í þessu hlutverki, sama hlutverki og hann var í hér. Íslensk lögregluyfirvöld beita fyrir sig þeirri reglugerð eða samkomulagi sem þau hafa með starfsbræðrum sínum á Bretlandi að þau megi ekki gefa upp slíkar trúnaðarupplýsingar. Mig langar að spyrja hæstv. ráðherra hvort ekki sé tilefni til að þetta verði að utanríkismáli og að hann beini því til hæstv. utanríkisráðherra hvort ekki sé tilefni til þess að kalla sendiherra Breta á teppið og biðja um þessar upplýsingar sem íslensk lögregluyfirvöld mega ekki gefa upp.

Hæstv. forseti. Fyrir nokkrum mánuðum bárust fréttir af því að breskur lögreglumaður að nafni Mark Kennedy hefði komið sér fyrir innan raða evrópskra náttúruverndarsinna sem hafa látið til sín taka í margvíslegu andófi, m.a. hér á landi við Kárahnjúka á árinu 2005 og 2006. Þessi einstaklingur er jafnframt sakaður um lögbrot eins og hv. þingmaður nefnir hér sérstaklega, að stofna til líkamlegs sambands við einstaklinga í röðum þessa fólks sem er skýlaust brot á lögum og lögreglusamþykktum alls staðar í heimi sem vill kallast siðvæddur. Þetta er skýlaust brot. Í ljósi þessa óskaði ég eftir upplýsingum frá ríkislögreglustjóra um hvort þessi maður hefði verið hér með vitneskju íslensku lögreglunnar eða að beiðni hennar. Nú hef ég fengið skýrslu frá ríkislögreglustjóra um þetta mál þar sem fram kemur að engar heimildir, engin gögn eða vitneskja sé fyrir hendi um að svo hafi verið. En það er rétt hjá hv. þingmanni að það er jafnframt sagt í skýrslunni að ekki sé hægt að útiloka að svo hafi verið, enda kemur jafnframt fram í skýrslunni að upplýsingar gengu á milli lögregluyfirvalda hér og erlendis um mótmælendur við Kárahnjúka þannig að það kemur fram í þessari skýrslu. Ég hygg að þarna sé verið að segja 

Forseti. Ég fæ í raun og veru ekki svar við því sem ég óskaði eftir að fá frá hæstv. ráðherra. Ef þetta er satt og rétt að íslensk lögregluyfirvöld höfðu ekki vitneskju um þennan flugumann og njósnara er þetta þá ekki orðið að utanríkismáli sem ber að hantera eftir þeim leiðum sem þarf að gera þegar um njósnara er að ræða sem er hér að njósna um íslenska borgara og íslensk umhverfisverndarsamtök og jafnframt reyna að leiða þessi samtök inn í miklu harðari aðgerðir en nokkur sem tók þátt í þessu vildi taka þátt í en það er ljóst að þessi maður reyndi það?

Hæstv. forseti. Flugumenn eru að störfum í lögreglunni, hinni evrópsku og alþjóðlegu lögreglu, t.d. í heimi eiturlyfjasölu og harðra glæpa.  Ég lít svo á að verkefnið sé að setja skýrar reglur hér á landi og reisa skorður við því að flugumenn séu að störfum innan hreyfinga af pólitískum toga, þar á meðal þeim hreyfingum sem hér eiga við. Það þykir mér vera verkefnið, að Íslendingar búi svo um hnútana og við búum svo um hnútana að hér séu ekki á ferðinni í pólitískum andófshópum, 

Forseti minnir hæstv. ráðherra sem og þingmenn að virða þann tíma sem þeir fá úthlutað í ræðustóli.

Virðulegi forseti. Ég vil beina fyrirspurn til umhverfisráðherra um uppbyggingu á friðlýstum svæðum. Það hefur komið í ljós í skýrslu sem var gefin út, ákaflega svartri skýrslu, að það sé veruleg þörf á uppbyggingu á ýmsum svæðum á landinu vegna ágangs ferðamanna og ýmislegs annars. Jafnframt kom fram í umræðu um náttúruverndaráætlun þar sem vernda átti brekkubobba í Mýrdal þar sem fórna átti almannahagsmunum fyrir hagsmuni einstaklinga að m.a. var rætt um Dyrhólaey og að þar hefði til að mynda friðlýsingin mistekist á margan hátt þar sem hvorki hefði gengið eftir verndaráætlun né uppbygging á staðnum. Þess vegna var það gleðilegt að í vetur tókust samningar milli Umhverfisstofnunar og sveitarfélagsins Mýrdalshrepps sem á 52% af Dyrhólaey og með stuðningi þeirra sem eiga 48% um að hefja uppbyggingu á friðlandinu sem er fuglafriðland. Markmiðið er auðvitað að sjá um umsjón og rekstur friðlandsins og Umhverfisstofnun er í samstarfi við sveitarfélagið um það en sveitarfélagið sér um daglegt eftirlit og réð landvörð sem ráðinn var á grundvelli þessa samnings í upphafi þessa mánaðar. Umhverfisstofnun skrifaði upp á samninginn í lok apríl eða um mánaðamótin. Síðan hefur samningurinn beðið eftir staðfestingu ráðherra og ég vil því spyrja ráðherrann: Hvað veldur þeim sinnaskiptum að ráðherrann hafi ekki staðfest samninginn strax? Hvað tefur ráðherrann að skrifa undir og staðfesta? Og að lokum: Hvenær hyggst ráðherrann skrifa undir og staðfesta þennan samning? Í samningnum eða fylgigögnum er m.a. fjallað um fjármál sem tengjast þessum samningi og þar leggur Umhverfisstofnun til 4 millj. kr. og Mýrdalshreppur 3 millj. kr. Lykillinn að þessu er að hefja uppbyggingu á friðlandinu þar sem ekki er verið að að breyta einu eða neinu, það á bara að gera það sem gera þarf. Þess vegna undrar það mig og fleiri af hverju hæstv. umhverfisráðherra staðfesti ekki þennan samning strax.

Virðulegi forseti. Ég þakka fyrirspurnina og tek undir þau orð hv. þingmanns að það er ánægjulegt að nú horfumst í augu við það að við þurfum að ráðstafa fé og fólki til náttúruverndar. Við þurfum að sammælast um það, fulltrúar allra flokka hér, að horfast í augu við að náttúruvernd kostar peninga og er ekki hliðar- eða aukaafurð opinberrar umsýslu. Varðandi þann samning sem hér er nefndur þá er það rétt sem kemur fram í máli þingmannsins að ég hef fengið til mín í umhverfisráðuneytið samning milli Umhverfisstofnunar og sveitarfélagsins um utanumhald og uppbyggingu friðlandsins í Dyrhólaey. Ég hef eins og lögin bjóða mér gefið mér tíma í að skoða allar hliðar þess máls, ég hyggst botna þá skoðun á allra næstu dögum og undirrita það væntanlega eða afgreiða a.m.k. með einhverjum hætti og vegna áhuga þingmannsins skal ég tryggja það að hann verði látinn vita þegar sá mikli viðburður á sér stað.

Virðulegi forseti. Ég þakka svörin. En að hæstv. ráðherra taki sér a.m.k. hálfan mánuð í að velta fyrir sér hvort hún eigi að staðfesta samning sem undirstofnun ráðherrans, Umhverfisstofnun, hefur verið að vinna að í allan vetur, drögin lágu fyrir um miðjan mars, og það tók allan aprílmánuð að fá undirskrift forstjóra Umhverfisstofnunar á samninginn vegna einhverra þeirra atriða sem fram hafa komið. Það skyldi þó ekki vera að eitthvað sé að í stjórnsýslunni? Við höfum rætt það fyrr við hæstv. ráðherra í vetur. Það skyldi þó ekki vera að áskorun frá Náttúruverndarsamtökum Suðurlands, sem í eru tengdir aðilar sem lúta að sérhagsmunum svæðisins en ekki almannahagsmunum, sé að hafa áhrif á ákvörðun ráðherrans og þann hraða sem ég hélt að ætti að vera á þessu máli? Ég hélt að það væri ekki aðeins ég sem hefði áhuga á þessu máli, ég hélt að hæstv. ráðherra hefði líka áhuga á að hefja uppbyggingu í friðlandi á Íslandi og Dyrhólaey væri kjörið tækifæri til þess.

Virðulegi forseti. Ástæðan fyrir því að sú sem hér stendur tekur sér tíma í að fara yfir samninginn er sú að mér ber að gera það að lögum. Ég vænti þess að þingmaðurinn sé sammála mér um að mér beri að gera það vel og vanda þá yfirferð og það er ég að gera.

Virðulegi forseti. Í gær skrifuðum við þrír fulltrúar Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd Alþingis bréf til hv. formanns nefndarinnar, Lilju Rafneyjar Magnúsdóttur, og óskuðum eftir því að haldinn yrði opinn fundur í nefndinni um þau frumvörp sem boðuð hafa verið varðandi fiskveiðistjórnarmálin og að sá fundur yrði haldinn á fyrsta reglulegum fundartíma nefndarinnar sem er í fyrramálið. Þetta bréf var skrifað um miðjan dag í gær og enn hefur ekki svar borist frá hv. formanni nefndarinnar að öðru leyti en því að okkur var send í morgun dagskrá fundarins sem ætlað er að verði á morgun á reglulegum fundartíma nefndarinnar. Þar er ekki gert ráð fyrir að þessi mál verði rædd þrátt fyrir óskir okkar og þrátt fyrir að það sé mjög skýrt í þingsköpum Alþingis að bregðast beri við ósk ef hún er borin fram af þriðjungi nefndarmanna eins og gert er í þessu tilviki. Ég vek líka athygli á því sem við nefndum í bréfi okkar að til eru sérstakar reglur um opna fundi þingnefnda sem raunar eru komnar fram í frumvarpi til nýrra laga um þingsköp Alþingis. Ég hlýt þess vegna að harma það að hv. þingmaður skuli hvorki hafa virt okkur svars né heldur reynt að koma því á að þessi fundur yrði haldinn um þetta mikilvæga mál.

Virðulegi forseti. Ég vildi koma upp og ítreka og taka undir beiðni hv. þm. Einars K. Guðfinnssonar um að við sem sitjum í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd ásamt hv. þm. Jóni Gunnarssyni fórum fram á það að á næsta reglulega fundi nefndarinnar yrði haldinn opinn fundur um fyrirhuguð frumvörp um sjávarútvegsmál. Ein af ástæðunum fyrir því að við óskuðum eftir að haldinn yrði opinn fundur er sú að það hefur satt best að segja verið þannig verklag á þessu máli að því hefur verið haldið inni í ráðuneytum 

Virðulegi forseti. Ég kveð mér hljóðs til að gera grein fyrir því að það var mjög vel tekið í þá ósk eða beiðni sem kom frá þrem nefndarmönnum í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd og ég svaraði henni í tölvupósti. Það liggur fyrir að þessari beiðni hefur verið svarað og hún mun verða tekin fyrir á fundi nefndarinnar undir liðnum önnur mál á morgun. Slíkir opnir fundir krefjast auðvitað undirbúnings og við erum að finna tíma til þess en mér finnst að það væri bara sjálfsagt mál að kynna svo veigamikið mál sem breytingar á lögum um stjórn fiskveiða eru. Ég tek mjög vel í þessa beiðni og hún verður tekin formlega fyrir á fundi nefndarinnar á morgun.

Frú forseti. Ég ætla að leyfa mér að sameina tvö umræðuefni, þ.e. það umræðuefni sem hér er rætt og svo fundarstjórn forseta. Ég fæ ekki séð að hér sé verið að fjalla um fundarstjórn forseta, að gera einhverjar athugasemdir við formann sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar út af máli sem allir vita að er að koma inn í þingið á allra næstu dögum. Það er algerlega fráleitt að vera að þyrla upp einhverju moldviðri í kringum það þó að formaður sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar hafi ekki svarað einhverri fundarbeiðni á hálfum sólarhring þegar allir vita að málið er að koma til umræðu í nefndinni eftir framlagningu í þinginu. Málið hefur ekki verið lagt fram í þinginu og mun að sjálfsögðu fá sína umfjöllun 

Áður en forseti gefur næsta ræðumanni tækifæri til að ræða fundarstjórn forseta hyggst forseti lesa 15. gr. þingskapa sem tekur akkúrat til þess sem hér er rætt en þar stendur: „Formanni nefndar er skylt að boða til fundar ef ósk berst um það frá a.m.k. þriðjungi nefndarmanna og taka á dagskrá þau mál sem tilgreind eru. Sama gildir um ósk frá þeim nefndarmanni sem falið hefur verið að vinna að athugun máls, sbr. 27. gr. Þá getur þriðjungur nefndarmanna óskað eftir því að ráðherra komi á fundi þingnefndar í þinghléum.“

Virðulegi forseti. Ég vil taka undir þær athugasemdir sem hér hafa komið fram frá hv. þm. Einari K. Guðfinnssyni og Sigurði Inga Jóhannssyni um að okkur hafi ekki borist svar við fundarbeiðni okkar. Hv. formaður nefndarinnar segir að hún hafi svarað þessu í tölvupósti en okkur hefur ekki borist það svar enn alla vega, en okkur barst svar frá hv. varaformanni nefndarinnar, hv. þm. Ólínu Þorvarðardóttur, þar sem hún taldi ekkert tilefni til að ræða þetta mál af því að ekki væri búið að leggja það fram í þinginu. Nú er það svo, virðulegi forseti, að málið hefur verið kynnt öllum hagsmunaaðilum. Það hefur verið kynnt stjórnarandstöðuflokkunum og það hefur verið afgreitt í gegnum þingflokkana. Það er reyndar með ólíkindum að það skuli ekki vera borið upp í þinginu. Mér vitanlega er ekki búið að ræða neitt hvenær málið verður tekið á dagskrá. Málið er viðkvæmt og snertir mikla og alvarlega hagsmuni í samfélagi okkar og því full ástæða fyrir sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd að taka það til skoðunar 

Forseti lítur svo á að hv. formaður sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar hafi látið í ljós að fundað verði um málið á næsta fundi nefndarinnar undir liðnum önnur mál. Beiðni fundarmanna er því að hluta til svarað.

Hæstv. forseti. Ákvæði þingskapa sem hér um ræðir er ótvírætt hvað það varðar að formanni nefndar er skylt að boða til fundar í nefnd um það mál sem óskað er komi fram ósk um það frá a.m.k. þremur þingmönnum. Það er ekki valkvætt hvort halda skuli fundinn sem beðið er um, það er skylt samkvæmt þingsköpunum. Hitt er annað mál að þingsköp gefa formanni nefndar ákveðið svigrúm varðandi það hvenær sá fundur er haldinn sem óskað er eftir en auðvitað hefur löngum verið viðhöfð sú regla að það er gert svo fljótt sem auðið er. Ég vildi árétta þetta, það er skylda að halda fund sem þrír nefndarmenn biðja um, ekki valkvætt.

Virðulegi forseti. Ég vildi biðja hv. þm. Ólínu Þorvarðardóttur að áður en hún setur sig á háan hest í þessu máli að ómaka sig aðeins við að kynna sér dálítið bæði þingsköp Alþingis og reglur sem forsætisnefnd Alþingis hefur sett um opna fundi. Þar kemur mjög skýrt fram að skylt er að bregðast við beiðni þriðjungs nefndarmanna berist hún um að halda fundi. Við skrifuðum þetta bréf um miðjan dag í gær og núna rétt fyrir klukkan eitt hafði ekki borist neitt svar. Eina svarið sem hafði borist var það að okkur var tilkynnt hver dagskráin yrði á morgun og þar var ekki gert ráð fyrir því að brugðist yrði við óskum okkur þremenninganna í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd Alþingis. Það er hins vegar út af fyrir sig gott að hv. formaður nefndarinnar skuli þó hafa séð sóma sinn í því að koma hér upp og segja okkur að síðar verði efnt til slíks fundar. Það er skýlaus réttur okkur að slíkur fundur verði haldinn. Það er skýlaus réttur okkar að það verði gert með þeim hætti sem við óskuðum eftir og það er krafa okkar að það verði gert hið allra fyrsta úr því að það var ekki gert þannig að brugðist væri jákvætt við sanngjarnri og málefnalegri ósk sem við settum fram í bréflegu formi í gær.

Forseti áréttar 15. gr. þingskapa og það sem fram kom í máli hv. formanns sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar.

Virðulegur forseti. Nú kann mig að misminna að það sé alls ekki fullnægjandi af hálfu forseta að vísa í þessu efni til 15. gr. þingskapa og það sé rangt hjá hv. þingmönnum Einari K. Guðfinnssyni og Birgi Ármannssyni að það sem óskað er eftir sé skylt. Vissulega er skylt að efna til fundar ef þrír nefndarmenn óska þess og ekkert nema sjálfsagt að það sé gert og því hefur formaður nefndarinnar þegar lýst yfir. Það sem farið var fram á var opinn nefndarfundur og það hygg ég að sé ekki eftir 15. gr. skylt heldur kalli á samþykki nefndarinnar sjálfrar fyrir því að opna fundinn. Ég held að um óframkomin þingmál fari auðvitað best á því að ráðherra komi í þingsalinn í beinni útsendingu fyrir alþjóð og mæli á þeim stóra opna fundi sem hér er fyrir málinu og að öllum þingmönnum gefist kostur á að taka þátt í þeirri umræðu. Hún getur auðvitað þurft að taka lengri tíma en stuttur nefndarfundur. Ég hvet fulltrúa Sjálfstæðisflokksins til að greiða fyrir því  
            

Forseti áréttar 15. gr. en vill taka fram að í henni segir ekkert um þau tímamörk sem formaður þarf til að verða við þeirri ósk sem borin er fram.

Frú forseti. Hv. þm. Helgi Hjörvar hafði þann fyrirvara á máli sínu að svo gæti verið að hann hafi misskilið þingsköpin. Ég held að það sé alveg réttur fyrirvari hjá þingmanninum vegna þess að eins og lesið var upp af hálfu forseta er það skylda samkvæmt 2. mgr. 15. gr. þingskapa að boða fund ef þriðjungur nefndarmanna óskar eftir og taka á dagskrá það mál sem tilgreint er.  
             Hæstv. forseti. Ég vil koma með fyrirspurn um fundarstjórn forseta. Hér hefur verið tilgreint af hv. varaformanni sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar að von sé á frumvörpunum á dagskrá þingsins á næstu dögum. Það eru upplýsingar sem ekki hafa verið ræddar við þingflokksformenn og ég óska eftir því að hæstv. forseti greini okkur frá því hvenær á næstu dögum þessi frumvörp verða lögð fram vegna þess að það er greinilegt að menn bíða í ofvæni. 

Virðulegi forseti. Mér þykir þetta mál vera ansi mikill stormur í vatnsglasi. Það hefur komið fram að það þarf meiri hluta nefndar til að samþykkja opna fundi. Beiðnin hljóðaði upp á opinn fund og þess vegna var málið sett á dagskrá fyrir fund nefndarinnar á morgun til að taka þessa beiðni fyrir undir liðnum um önnur mál. Það er mjög jákvætt tekið í beiðnina en til að uppfylla þingsköp sem við viljum öll gera þarf að taka erindið fyrir á fundi nefndarinnar. Meiri hluti nefndarmanna þarf að samþykkja opna fundi eins og allir þingmenn ættu að vita.

Hæstv. forseti. Það er rétt sem fram hefur komið, það er ákvörðun meiri hluta fastanefndar hvort fundur er opinn eða lokaður. Við getum sagt sem svo að formanni sé skylt að efna til fundar um tiltekin dagskrárefni, eins og gert hefur verið í þessu tilviki, ef þrír nefndarmenn óska eftir því. Það er ekki val en það er hins vegar val meiri hluta þeirrar nefndar hvort fundurinn er opinn eða lokaður. Þegar jafnstórt mál er undir og á við í þessu tilviki verður auðvitað spurt eftir því hvort meiri hluti nefndar hyggist halda opinn fund eða lokaðan. Ef hann ætlar ekki að hafa opinn fund krefst það sérstakra skýringa.

Forseti vill upplýsa í ljósi fyrirspurnar sem forseta barst að það er ekki ljóst hvenær þessi frumvörp verða tekin til umræðu í þinginu.

Virðulegur forseti. Hér er borið fram mál sem gerðar voru breytingartillögur við í hv. samgöngunefnd. Ég styð þær eindregið enda er þetta ekki mjög stórt mál en þýðingarmikið engu að síður út frá öryggi og ekki síst í því að opna þessa perlu Suðurlands fyrir öllum almenningi sem ekki kemst þangað á venjulegum fólksbílum. Það að geta heimsótt Þórsmörk á góðum sumardegi eru forréttindi Íslendinga og með þessu máli er verið að opna á þau forréttindi fyrir alla.

Frú forseti. Þar sem ég var fjarstaddur þegar þessi tillaga var lögð fram og er ekki á henni vildi ég bara lýsa því yfir að ég styð hana 100%. Þetta er þarft verk og nauðsynlegt, bæði vegna öryggissjónarmiða eins og fram kom í máli hv. þm. Róberts Marshalls sem og til að auka aðgengi fólks að þessari náttúruperlu.