Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Í frv. því, sem hér liggur fyrir, er lagt til, að nokkur breyting verði gerð á lögum um eftirlit með skipum. Lögin um eftirlit með skipum eru frá árinu 1947, og er í þeim gert ráð fyrir, að á öllum þeim skipum, þar sem því verður við komið, skuli skylt að hafa björgunarbáta til öryggis skipshöfn og farþegum. En á þeim tíma, er þessi lög voru samin og sett, vissu menn ekki skil á öðrum björgunarbátum en tiltölulega fyrirferðarmiklum trébátum, sem illmögulegt eða með öllu var ómögulegt að koma fyrir á vélbátunum yfirleitt. Frá þeim tíma hefur tækninni fleygt fram í þessum efnum sem svo mörgum öðrum, og nú vita menn skil á ágætum björgunartækjum, þar sem eru gúmmíbjörgunarbátarnir. Um þá voru mjög skiptar skoðanir í upphafi, og margir menn, sem þó voru fróðleiksmenn um öryggismál sjófarenda, létu í ljós þá skoðun, að að þeim mundi ekki verða mikið gagn. Reynslan hefur hins vegar sannað, að að þessum bátum er ómetanlegt gagn, og er þar nærtækust reynsla vélbátaflotans í Vestmannaeyjum, þar sem þessir bátar hafa verið nokkuð almennt í notkun frá því 1952. Á þeim þrem árum, sem þannig er reynsla fengin af, er vitað mál, að þrír bátar úr vélbátaflotanum frá Vestmannaeyjum hafa farizt, og má telja fullvíst, að enginn maður af neinum þeirra hefði haldið lífi án þessara öryggistækja. Reynslan sannar hins vegar, að af vélbátnum Veigu, sem fórst 1952, björguðust sex menn á gúmmíbát; af vélbátnum Guðrúnu, sem fórst 1953, björguðust fjórir menn með sama hætti, og af vélbátnum Glað, sem fórst á s. l. vertíð, árið 1954, björguðust allir mennirnir 8 á gúmmíbát. Samtals hafa þannig bjargazt af bátaflotanum í Vestmannaeyjum 18 menn á þeim þremur árum, sem reynsla gúmmíbátanna tekur til. Þessi reynsla sannar, að þessi björgunartæki eru svo sjálfsögð, að það væri ekki vit í því að láta undir höfuð leggjast að lögleiða, að slíkir bátar skuli jafnan vera á öllum þeim íslenzkum skipum, sem yfirleitt eru talin heyra undir lög um eftirlit með skipum, en það eru öll skip, sem eru 12 smálestir eða stærri. Þess vegna er hér lagt til, að lagaboð verði nú sett um það, að á öllum vélbátaflotanum skuli vera gúmmíbjörgunarbátar og á öllum þeim farkosti íslenzkum, stærri en 12 smálesta, þar sem öðrum björgunartækjum verður ekki við komið. Ég vænti þess svo, að hv. þd. skilji nauðsyn þessa máls og veiti málinu skjóta og jákvæða framgöngu, og legg ég til, að þegar þessari umr. lýkur, verði málinu vísað til hv. sjútvn.



Herra forseti. Það er háttur flestra menningarþjóða nútímans að tryggja þegna sína gegn of mikilli vinnu, en öll reynsla sannar, að óhóflega langur vinnutími tefur fyrir allri menningarlegri framþróun. Víða um heim mun vera litið á það sem sjálfsagt atriði í heilbrigðisþjónustu hins opinbera að hafa hemil á því, hve langan vinnudag þegnar þjóðfélagsins eru látnir vinna. Hjá okkur hagar því svo til á ýmsan hátt, að erfitt er, eins og nú standa sakir, að leggja bann við yfirvinnu eða hefta hana að verulegu leyti. Einkum á þetta við um framleiðslustörfin, framleiðslustörf sjávarútvegsins þó alveg sérstaklega. Það er augljóst mál, að ef ströng takmörk væru sett á vinnutíma manna í verstöðvum landsins á þeim árstíma, þegar mest berst að af afla, þá mundi það að sjálfsögðu verða til þess að minnka framleiðsluna, en það er óæskilegt, að framleiðslan minnki frá því, sem er. Hitt er jafnsjálfsagt, að þjóðfélagið sjái það í einhverju við þá menn, sem leggja mjög hart að sér með vinnu til þess að framleiða verðmæti fyrir þjóðfélagið, - verðmæti, sem þjóðfélagið má ekki án vera. En því er alls ekki þannig farið á okkar landi. Ríkisvaldið hefur með lagaboði séð svo um, að í opinbera þegnskyldu er tekinn óhóflega stór hluti af þeim vinnulaunum, sem greidd eru fyrir yfirvinnu. Þess vegna er hér lagt til í þessu frv., að sú vernd, sem þjóðfélagið veiti mönnum gegn of mikilli vinnu, verði fyrst og fremst að svo komnu máli fólgin í því, að tekjur þær, sem menn afla sér með yfirvinnu í þjónustu útflutningsframleiðslunnar, verði undanþegnar tekjuskatti. Verður að líta svo á, að með því væri þeim mönnum, sem hart leggja að sér á vissum árstímum, gert mögulegra að bæta sér upp þá óhóflega miklu vinnu, sem þeir skila þjóðfélaginu þegar mest á liggur, með því, að þeir gætu frekar vegna batnandi efnahags tekið sér frí á öðrum árstímum. Þetta frv. miðar sem sagt að því, að þjóðfélagið viðurkenni, að um þegnskyldu, þjóðfélaginu holla, sé að ræða, þegar menn vinna langtímum saman, kannske svo mikið á einum sólarhring, að jafngildi tveimur vinnudögum annarra manna, - að þjóðfélagið sjái þetta við menn í því að fella niður skatta af slíkri yfirvinnu. Ég vil einnig taka fram, að það frv., sem er hér næst á dagskránni á eftir þessu frv., til l. um breyt. á l. um útsvör, er nákvæmlega hliðstætt því frv., sem hér er til umræðu, og liggja sömu rök til grundvallar flutningi þess. Mun ég af þeirri ástæðu ekki gera sérstaklega grein fyrir því frv., heldur vitna til þeirrar grg. og til þeirrar framsögu, sem hér hefur verið flutt um þetta frv. Ég legg að lokum til, að þeim frv. tveim verði að lokinni 1. umr. vísað til hv. fjhn. og 2. umr.



Herra forseti. Bæði er það nú, að mér sýnast dagskrárnar hjá okkur fara að gerast nokkuð fátæklegar, og svo hitt, að ég er orðinn nokkuð langeygur eftir afgreiðslu nefnda á sumum þeim frv., sem ég hef átt þátt í að flytja hér í þinginu, og þess vegna vil ég nú beina því til hæstv. forseta, að hann reki nokkuð ýtarlega á eftir þeim nefndum, sem enn þá liggja á frv. án þess að afgreiða þau, og fari ella að taka slík frv. á dagskrá, án þess að nefndirnar afgreiddu þau. Ég vil þar sérstaklega tilnefna tvö frv., sem ég hef flutt. Annað er 49. mál, á þskj. 55, frv. til l. um breyt. á l. um áburðarverksmiðju. Ég tók eftir, að í gær í sameinuðu þingi var lagt til að fara að kjósa stjórn áburðarverksmiðjunnar, en nú fjallar einmitt þetta frv. mitt um breyt. á lögunum, sem um leið mundi breyta að nokkru leyti stjórn áburðarverksmiðjunnar, færa hana í það upphaflega horf, sem hugsað var, ef það yrði samþykkt, svo að það væri a. m. k. mjög heppilegt, að það kæmi í ljós, hvaða afstöðu menn hefðu viðvíkjandi þessu frv. mínu, áður en kosið væri, án þess ég sé þar með að biðja nokkuð um að fresta því. Ég gæti trúað, að strax við 2. umr. málsins kæmi greinilega í ljós, hvaða afstöðu menn hefðu um það mál. Nú hefur hv. fjhn. þessarar d. haft þetta mál - ég býst við a. m. k. tvo mánuði eða hátt á þriðja, og það er sannarlega tími til kominn, að málið verði afgreitt. Þá hef ég enn fremur lagt fram 91. mál, á þskj. 153, frv. til l. um byggingar íbúðarhúsa til útrýmingar herbúðunum, ásamt hv. 6. þm. Reykv. Það er frv., sem er líka mjög brýnt að afgreitt fáist, ekki sízt þar sem við sjáum enn þá ekkert votta fyrir tillögum hæstv. ríkisstj. til lausnar á húsbyggingarmálunum. Ég vil þess vegna mjög eindregið óska eftir því, að þetta frv., sem líka var vísað til hv. fjhn., fái að koma til 2. umr. hið allra fyrsta. Ég hef tekið eftir því, að það hefur verið nokkur áhugi hjá hæstv. forseta að breyta þannig til að tryggja, að frv. fái afgreiðslu og að þau séu ekki svæfð í nefndunum, eins og oft hefur viðgengizt á undanförnum þingum. Og það væri ákaflega æskilegt, að hv. fjhn., sem hefur þessi frv. og fleiri til meðferðar, tæki nú rögg á sig og afgreiddi þau, ekki aðeins vegna málefnanna sjálfra, heldur er ég líka hræddur um, að annars færi fyrir okkur eins og Ed., að við stæðum uppi og hefðum ekkert að gera.

Forsett (HÁ): Ósk hv. þm. skal verða komið á framfæri við hlutaðeigandi nefnd.