Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Það hefur jafnan ekki þótt gott ráð að vega tvisvar í sama knérunn. Allir muna umræðuna um afbrigðamál hæstv. forsrh. í gær, um Þjóðhagsstofnun, en mér sýnist enn verra vera upp á teningnum nú varðandi 38. mál. Það er sótt um afbrigði því til handa. Ég vil skjóta því hér inn í að þessi ákvæði um tímamörk á framlögðum málum hljóta bráðum að verða einskis virði og menn með hugarfóstur sín hljóta að fá afbrigði veitt fyrir þau. En hér er sótt um afbrigði fyrir fráleitasta og heimskulegasta mál sem sá sem hér talar hefur nokkru sinni á ævidögum sínum séð eða heyrt.

Herra forseti. Ég held að það eigi við undir liðnum umræður um störf þingsins að vekja athygli á því hvernig hér er staðið að málum. Dagskráin eins og hún er samansett vekur dag frá degi æ meiri undrun. Nú á að bjóða þinginu upp á að taka glóðvolg á dagskrá a.m.k. tvö stórmál sem hér var dreift í ljósriti síðdegis í gær, þ.e. um Umhverfisstofnun, um gerbreytingu, umbyltingu á öllu stjórnkerfi umhverfismála, og um 38. dagskrármál sem hv. síðasti ræðumaður gerði að umtalsefni. Þar er ekki lítið undir lagt þegar taka á til við að veita eins og á einni kvöldstund 20 milljarða ríkisábyrgð. Mér telst svo til, herra forseti, að með deginum í dag að telja, miðað við þá breytingu sem var ákveðin í gær, séu sex virkir dagar eftir af starfstíma Alþingis ætlaðir til fundahalda fyrir utan þrjá eða fjóra sem eiga að fara í nefndafundahald. Þá, herra forseti, hlýtur auðvitað að vekja mikla athygli að það er eins og menn telji ekki tiltökumál að henda inn á þingið nokkrum stórmálum á dag og ætlast til að þau séu tekin til umræðu svo gott sem undirbúningslaust. Ég nefndi það hér í gær, herra forseti, að það er ekki tilviljun að ákveðin tímamörk eru innbyggð í þingsköpin. Þau eru sett til að þingmenn hafi eðlilegan umþóttunartíma og eðlilegan tíma til að búa sig undir umræður um stórmál, svo umræður geti farið fram á sæmilega upplýstum grundvelli og menn hafi tíma til að afla sér gagna o.s.frv. Ég leyfi mér, herra forseti, að gagnrýna að svona sé að málum staðið. Ég tel fullkomlega óeðlilegt að taka stórmál af þessu tagi til umræðu nánast undirbúningslaust, hvað þá að ætla að gera það dag eftir dag. Ég mótmæli þessum vinnubrögðum, herra forseti.

Herra forseti. Eins og ég lýsti í umræðum um störf þingsins teljum við þetta ótæk vinnubrögð að hér skuli hent á borð þingmanna dag eftir dag fleiri en einu og fleiri en tveimur stórmálum og síðan ætlast til þess að þingmenn gangi til umræðna um þau svo til fyrirvaralaust og undirbúningslaust. Það er ekki að ástæðulausu að innibyggðir eru í þingsköpin ákveðnir frestir til þess að þingmenn geti skoðað mál og tekið þátt í umræðum um þau sæmilega undir það búnir. Ef ég man rétt, þá var verið að dreifa þeim tveimur málum sem nú á að fara að greiða atkvæði um, fyrst 37. og síðan 38. dagskrármálinu undir kvöld í gær ef ekki beinlínis eftir kvöldmat. Þá komu þessi mál glóðvolg úr ljósritunarvélunum. Annars vegar er um það að ræða að umbylta öllu stjórnhverfi umhverfismála og hins vegar er hin umdeilda ríkisábyrgð sem væntanlega verður á skuldabréfaútgáfu deCODE genetics, amerísks fyrirtækis. Við mótmælum þessum vinnubrögðum, herra forseti, og ég greiði atkvæði gegn því að afbrigði séu veitt við þessar aðstæður.

Hæstv. forseti. Þetta mál um nýja Umhverfisstofnun er að koma fram núna þegar þinginu er að ljúka og þó að ég og Samfylkingin leggist ekki gegn því að það komi á dagskrá, þá sitja menn hjá. Í því eru auðvitað fólgin skilaboð. Ég verð að segja eins og er að ég greiði ekki atkvæði gegn þessu í trausti þess að málið fari til umfjöllunar í nefnd en verði ekki afgreitt í þinginu, að það fái tímann í sumar og menn fari yfir málin og skoði þau því að það hefur komið svo sannarlega fram nú þegar að undirbúningnum er alls ekki svo háttað að möguleiki sé á því að fjalla um málið á svo stuttum tíma sem nú er ætlaður til þess á hv. Alþingi.

Herra forseti. Hér er óskað eftir því að Alþingi veiti afbrigði til að afgreiða með hraði heimild til ríkisstjórnarinnar upp á 20 milljarða kr. ríkisábyrgð fyrir eitt tiltekið fyrirtæki í landinu, deCODE. Þetta vekur ýmsar spurningar, sá hraði sem á að hafa á við þessi vinnubrögð og ég spyr: Þolir þetta mál ekki vandaða umfjöllun í þinginu? Það eru nokkrar vikur síðan forsrh. skýrði frá því í opinberri umræðu hvað stæði til að gera. En það er núna fyrst sem þetta kemur inn á borð þingmanna. Alþingi á að gæta hagsmuna íslensku þjóðarinnar, allra fyrirtækja í landinu og mér finnst það vel koma til greina að veita atvinnufyrirtækjum stuðning, og ekki síður á þessu sviði en öðrum. Herra forseti. Þegar Alþingi og ríkisstjórn ganga til fundar við fyrirtækin í landinu þá á að hafa jafnræðishugsun uppi, en ég hef tekið eftir því að þegar gengið er til fundar við þetta tiltekna fyrirtæki, deCODE, hefur ríkisstjórnin tamið sér ákveðið göngulag. Hún er alltaf á hnjánum.

Ég veit ekki hvort mér er óhætt að skjóta því inn í að ef maður er á hnjánum á Skjálfandaflóa, þá er maður á einhverjum fengsælustu bátamiðum sem þar eru.