arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 250 ber ég fram ásamt hv. 1. landsk. þm. tvær brtt. við 3. gr. frv. undir heimildarlið: „1. Að endurgreiða með nánar ákveðnum skilyrðum gjöld af efni, vélum og tækjum í hitaveitur.“ Sá atburður gerðist á laugardaginn var á Suðurnesjum, að stofnað var til samveitu með Suðurnesjum, og ríkisvaldinu, og mér þykir rétt að vekja athygli á þeirri hugmynd, að hitaveitur njóti sama réttar í sambandi við tollaeftirgjafir og rafveiturnar. Þess vegna berum við þessa till. fram og segjum í till.: „með nánar ákv. skilyrðum“ af hendi rn. Tel ég, að það sé vel hægt að verða við því varðandi stofnveiturnar, því að það hefur komið fram í ræðum manna á hv. Alþ., að ekki er um betri kjarabót að ræða nú fyrir almenning á landinu á þeim stöðum, þar sem það er hægt, en að framkvæma hitaveitu og útvega mönnum heitt vatn. Og það mundi flýta fyrir því að gera stofnveituna eins ódýra og hægt er, af því að við verðum að útvega mikið lánsfé í því efni, hvort sem um er að ræða bæjarfélög eða aðrar samvinnuheildir. 2. liðurinn er varðandi það að endurgreiða af nýsitækjum í skólum. Það mætti segja, að þessi liður fari, eins og frsm. meiri hl. sagði, úr vinstri vasanum í þann hægri. En það er nú svo, að fjárveitingar eru oftast eins lágur og hægt er að komast af með, en ekki öfugt, þannig að ég held, að það mundi flýta fyrir þróun nútímakennslutækni, að ekki verði reiknað með eins háum gjöldum og tollar eru af þessum hlutum í tollskrá. Ég vænti þess a. m. k., að hv. d. geti léð því lið að liðka til í sambandi við stofnveitur í þágu hitaveituframkvæmda.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Hv. allshn. varð sammála um að mæla með því, að frv. yrði samþykkt óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með hliðsjón af því, að hæstv. fjmrh. hefur þegar lofað Byggðasjóði upphæð, sem er í námunda við þessa upphæð, sem hér um ræðir, vil ég tryggja honum rétt til þess að greiða þá peninga og segi því já.



Herra forseti. Ég tel nauðsynlega þá skattalækkun, sem mundi leiða af þessari till. Hins vegar, eins og ákvæðin um skattvísitölu eru í skattalögum, tel ég ekki auðið að samþykkja þetta með þessum hætti, þar sem fjárlög geta ekki breytt ákvæðum þeim, sem skattalögin byggjast á, og get ég af þeim sökum ekki tekið þátt í afgreiðslu málsins, þótt ég sé því efnislega sammála, sem í því felst, og greiði ég því ekki atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsrh. (Ólafur Jóhannesson) : Herra forseti. Í till. þessari er farið fram á, að Alþingi veiti samþykki sitt til þess að fundum þingsins verði frestað frá morgundeginum eða síðar, ef henta þykir, enda verði það kvatt saman á ný eigi síðar en 21. jan. 1974. Þess gerist ekki þörf, að þessari till. sé fylgt úr hlaði með mörgum orðum. Hún er samsvarandi öðrum hliðstæðum frestunartill., sem hafa legið fyrir hverju þingi að kalla má fyrir jólin. Það er miðað þarna við 21. jan., sem samkomudag vegna þess að 20. jan. fellur á sunnudag. Það hefur ekki verið venja að vísa till. sem þessari til n., og ég vil leyfa mér að mælast til þess, að þessi till. verði samþ., og vona, að hv. þm. geti á það fallist.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þessi fundur mun verða síðasti fundur Ed. fyrir jól. Ég þakka hv. þdm. fyrir ágætt samstarf og umburðarlyndi í minn garð. Varaforsetum og skrifurum þakka ég ágæta aðstoð. Ég þakka einnig skrifstofustjóra og öðru starfsliði Alþingis vel unnin störf. Ég óska hv. þdm, gleðilegra jóla og gæfuríks komandi árs. Utanbæjarþm, óska ég góðrar heimferðar og heimkomu og að við megum hittast hér heil, þegar fundir hefjast að nýju á næsta ári.



Herra forseti. Fyrir hönd þdm. vil ég leyfa mér að þakka forseta vinsamleg orð og góðar óskir í okkar garð. En fyrst og fremst vil ég fyrir okkar allra hönd flytja forseta bestu óskir um gleðileg jól og gæfuríkt komandi ár honum og fjölskyldu hans til handa, um leið og ég fyrir hönd þdm. þakka forseta ánægjulega samvinnu, réttláta fundarstjórn og umburðarlyndi við okkur þdm. Ég ítreka bestu óskir um gleðileg jól og gott og gæfuríkt nýtt ár forseta og fjölskyldu hans til handa og vænti þess, að við megum sjá hann heilan og hressan á nýja árinu, þegar við hittumst hér aftur. Ég vil leyfa mér að biðja þdm. að staðfesta þessi orð og þessar óskir með því að rísa á fætur. - Þdm. risu úr sætum.

Forseti (Ásgeir Bjarnason) : Ég þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir hlýjar óskir í minn garð og minnar fjölskyldu. Ég ítreka óskir mínar til hv. þdm. og vænti þess, að við munum öll hittast hér heil á næsta ári, þegar þingfundir hefjast að nýju.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Áður en þessu þingi verður formlega frestað, vil ég leyfa mér að færa hv. alþm., hæstv. ráðh. og starfsfólki þingsins sérstakar þakkir fyrir gott samstarf við mig á þeim hluta þingtímans, sem liðinn er, og raunar á þessu ári, því að þetta verður síðasti þingfundur á þessu ári. Jafnframt vil ég óska þeim öllum gleðilegrar jólahátíðar og gleðilegs nýárs og láta í ljós þá von, að við hittumst hér heil öll á nýju ári í jan. n. k. Ég óska utanbæjarmönnum, þeim sem fara heim til sín í jólaleyfinu, góðrar ferðar, góðrar heimkomu og góðrar komu á ný til þingsins, þegar þar að kemur.



Herra forseti. Fyrir hönd okkar alþm. vil ég þakka hæstv. forseta Sþ. góðar óskir okkur til handa. Ég þakka honum fundarstjórn og samstarf það sem af er þessu þingi og óska honum gleðilegra jóla og nýárs. Ég vona, að við megum öll hittast hér heil til starfa á næsta ári. Ég bið hv. alþm. að taka undir þessar óskir með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.

Forseti (Eysteinn Jónsson) : Ég þakka hv. 5. þm. Reykv. og öllum þingheimi fyrir góðar óskir í minn garð og endurtek árnaðaróskir mínar til þeirra.



Herra forseti. Forseti Íslands hefur gefið út svo hljóðandi bréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsrh. umboð til þess að fresta um sinn fundum Alþingis, 94. löggjafarþings, frá 21. des. 1973 eða síðar, ef henta þykir, enda verði þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 21. jan. 1974. Gjört í Reykjavík, 19. desember 1973. Kristján Eldjárn. Ólafur Jóhannesson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkv. þessu umboði og með tilvísun til samþykkis Alþ. lýsi ég hér með yfir því, að fundum þessa Alþ., 94. löggjafarþings, er frestað frá 21. des., og verður þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 21. jan. 1974. Leyfi ég mér að árna hv. alþm. og starfsmönnum þingsins svo og landslýð öllum gleðilegra jóla og farsæls nýárs.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Hinn 14. jan. 1974 var gefið út svo hljóðandi forsetabréf: „Forseti Íslands gerir kunnugt. Ég hef ákveðið samkv. till. forsrh., að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfunda mánudaginn 21. jan. 1974, kl. 14.00. Gjört í Reykjavík, 14. jan. 1974. Kristján Eldjárn. Ólafur Jóhannesson. Forsetabréf um, að Alþingi skuli koma saman til framhaldsfunda.“ Samkv. þessu bréfi, sem lesið var, hefjast nú framhaldsfundir Alþingis. Ég leyfi mér að óska hæstv. forseta og hv. alþm. og starfsfólki Alþingis gleðilegs árs og þakka þeim fyrir liðna árið, um leið og ég býð þá velkomna til þingstarfa á ný og læt í ljós þá ósk og von, að störf okkar megi verða landi og lýð til blessunar.



Samkv. forsetabréfi því, sem hæstv. forsrh. hefur nú kunngert, tekur Alþ. nú til starfa á ný og hefjast fundir þess, og er fundur settur í Sþ. Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forsrh. fyrir góðar óskir hans í garð okkar þm. og starfsfólks þingsins. Jafn framt vil ég óska öllum hv. þm. og hæstv. ríkisstj. gleðilegs nýárs og þakka fyrir samstarfið á liðna árinu og láta í ljós þá von, að vel megi takast á þessu þingi, þann hluta, sem eftir er að halda af því.



Mér hefur borist svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 17. jan. 1974. Þorvaldur Garðar Kristjánsson, ritari þingflokks sjálfstæðismanna, hefur í dag ritað á þessa leið: „Samkv. beiðni Magnúsar Jónssonar, hv. 2. þm. Norðurl. e., sem nú er sjúkur, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþ. að óska þess, að 1. varamaður hans, Halldór Blöndal kennari, taki á meðan sæti hans hér á Alþ.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Ásgeir Bjarnason, forseti Ed.“ Halldór Blöndal hefur áður setið þingbekk á þessu þingi og þarf því eigi að skoða kjörbréf hans, og býð ég hann velkominn til starfsins. Þá hefur borist svo hljóðandi bréf: Reykjavík, 17. jan. 1974. Helgi F. Seljan, 6. landsk. þm., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég vegna veikinda mun ekki geta sótt þingfundi á næstunni, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður landsk. þm. Alþb., Stefán Jónsson kennari, taki sæti á Alþ. í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Ásgeir Bjarnason, forseti Ed.“ Stefán Jónsson hefur sömuleiðis setið á þingi á þessu kjörtímabili, og býð ég hann velkominn til starfa. Þá hefur enn fremur borist svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 21. jan. 1974. Þorvaldur Garðar Kristjánsson, ritari þingflokks sjálfstæðismanna, hefur ritað mér á þessa leið : „Samkv. beiðni Gunnars Gíslasonar, 2. þm. Norðurl. v., sem nú er forfallaður vegna vanheilsu, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþ. að óska þess, að 1. varamaður hans, Eyjólfur Konráð Jónsson ritstjóri, taki á meðan sæti hans á Alþingi.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Gils Guðmundsson, forseti Nd.“ Eyjólfur Konráð Jónsson hefur setið þingbekk á þessu kjörtímabili og kjörbréf hans verið samþykkt, og býð ég hann velkominn til starfs.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mér hefur borist svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 14. febr. 1974. Samkv. beiðni Hannibals Valdimarssonar, 3. þm. Vestf., sem farinn er til útlanda í opinberum erindum, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður SF í Vestf., Hjördís Hjörleifsdóttir húsmæðrakennari, taki sæti á Alþingi í fjarveru hans. F. h. þingflokks SF, Halldór S. Magnússon.“ Hjördís Hjörleifsdóttir hefur áður tekið sæti á Alþingi á þessu kjörtímabili, og hefur kjörbréf hennar því verið rannsakað. Býð ég hana velkomna til starfa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég stend hér upp í tilefni greinar, er herra biskup Íslands, Sigurbjörn Einarsson, ritaði í Morgunblaðið s.l. laugardag um prestskosningar. Í þessari grein er biskup áhyggjufullur yfir því, að frv. um prestskosningar, er nú liggur fyrir hæstv. Alþingi, muni daga hér uppi, en frv. þetta hefur verið í n. eftir fyrstu umr. hér í hv. Ed. Frv. um prestskosningar hefur hlotið miklar umræður í landinu á undanförnum árum, og á mörgum kirkjuþingum hefur verið um það fjallað og nú síðast fengið þar nær einróma samþykki. Ég vil leyfa mér að fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann hlutist til um, að þetta frv. fái hraða meðferð í þeirri nefnd, sem það nú liggur í, og að hæstv. Alþingi sjái ástæðu til að afgreiða þetta mál sem allra fyrst, en afgreiðsla þess hefur örugglega mikla þýðingu fyrir málefni kirkju landsins.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég ætla að leyfa mér að leggja fram litla brtt. við þetta frv., - brtt., sem verður að vera skrifleg, og óska ég eftir, að forseti leiti samþykkis d. fyrir því, að hún sé tekin hér til umr., en það er brtt., sem er við lið 84 15 11 og felur í sér að lækka tolla á afgreiðsluborðum og sýningarskápum fyrir verslanir og varahluti í þá. Það hefur komið fram við athugun á þessu frv., að ýmis tæki og áhöld til notkunar í verslunum vegna sölu og vinnslu á framleiðslu matvæla njóta ekki sömu tollfríðinda og önnur framleiðslutæki, sem notuð eru í matvælaiðnaði. Það er mat kunnugra, að hér sé um nokkurt og óeðlilegt misræmi að ræða, þar sem verslanir séu síðasti liðurinn í framleiðslu matvæla, auk þess sem um verulega beina framleiðslu er að ræða á matvælum í mörgum verslunum. Þá er á það bent, að þær vörutegundir, sem sérstaklega er um að ræða, ýmsar kjöt- og fisktegundir, hafi mjög lága álagningu og krefjist mikillar fjárfestingar í áhöldum og tækjum. En þessi till. gengur út á að lækka tolla af þessum vörum úr 35% niður í 7%, og vænti ég þess, að hv. d. sýni þessu máli velvilja og taki undir það sjónarmið, sem að baki þessari till. býr, að verslunin þurfi að sitja við sama borð og aðrar atvinnugreinar.



Herra forseti. Ég er nú ekki af baki dottinn, þó að till. mín hafi verið felld við 2. umr. Þessi 14, liður er tvíþættur. Annars vegar varðandi það, að ráðh. fái hálfgefins bíla, og þeir virðast hafa mikinn hug á því og hafa ekki manndóm til þess að rétta þetta við, og svo það, sem lýtur að sendiráðsmönnum. Mér hefur skilist það á ýmsum hér í d., að þeir hafi nokkra samúð eða skilning á kjörum eða þörfum sendiráðsmanna, og ég skal ekki deila um það. En ég hef, af því að liðurinn er tvíþættur, leyft mér að koma með svofellda brtt. við 14. liðinn: „14. tölul. orðist svo: Að veita undanþágu frá greiðslu aðflutningsgjalda af bifreiðum sendiráðsmanna samkv. nánari reglum fjmrn.“ M.ö.o.: Þá verður haldið því, sem lýtur að sendiráðsmönnum, en eftirmönnum núv. ráðh. verður ekki leyft að skara eld að sinni köku, og ég vænti þess fastlega, að þm. skilji þessa hluti. Þetta er hreingerning og ekkert annað, og ef alþm. skilja ekki, hvað um er að ræða, hljóta að vakna upp ýmsar spurningar. Ég legg þessa brtt. fram og mælist til þess, að hæstv. forseti leiti afbrigða, þannig að hún megi fá formlega meðferð.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. Ég vil segja það út af till. hv. 9. landsk. þm., að þetta atriði, eins og raunar mörg fleiri, sem ekki eru tekin upp í till. fjh: og viðskn., var rætt í n., en n. varð ekki ásátt um að taka upp brtt. um það. Þar sem mér virðist, að sú tollabreyting, sem till. hans fjallar um, rúmist ekki innan þess ramma, sem þetta frv. var upphaflega sniðið eftir og þær brtt. einnig, sem hér hafa verið samþ. inn í það, legg ég til, að till. verði felld.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar mál þetta var til umr. hér fyrir nokkru, var nokkur meiningarmunur um það, hvort frv., eins og það var þá orðað, næði þeim tilgangi, sem ég held, að öllum hafi verið ljóst, hver væri. Ég fór þá fram á það, að umr. yrði frestað, til þess að félmn. gæfist tóm til þess að skoða málið betur. Félmn. hefur gert það og til þess að taka af öll tvímæli hefur n. lagt fram brtt., sem er svo hljóðandi: „1. gr. orðist þannig: Á eftir 2. mgr. 4. gr. laganna komi ný málsgr., er orðist svo: Þrátt fyrir ákvæði 1. málsl. 3. gr. laga þessara er skólafólki, sem stundar nám við viðurkennda skóla, þó heimilt að taka allt orlof sitt utan orlofstímabilsins og fá orlof sitt greitt, ef það óskar, á því orlofsári, sem orlofsréttur myndast.“ Með þessu móti, eins og brtt. er nú orðuð, sýnist mér, að ekki ætti að leika neinn vafi á því, við hvað er átt, og tekin verði af öll tvímæli.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh: og viðskn. d. hefur athugað þetta frv. Sams konar ákvæði voru áður í l. um heimildir fyrir ríkisstj. til þess að taka lán. Nú voru þessar heimildir felldar inn í fjárl. Þess vegna er nauðsynlegt að setja um þetta sérstök lög. Nú er jafnframt gert ráð fyrir því, sbr. 3. gr., að þessi ákvæði gildi áfram, þar til öðruvísi verður ákveðið, en áður fylgdu þau heimildarlögum hverju sinni. Þetta frv. var afgreitt shlj. frá Ed., og afgreiðsla fjh: og viðskn. er einnig shlj., en n. leggur til, að frv. verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með samþykkt á því að fella niður 7. gr. frv. og síðar samþykkt 19. gr. hefur verið gerð meiri breyting en mun hafa verið ætlun hv. þm., því að með samþykkt 6. gr. er gert ráð fyrir því, að sveitarsjóðir fái 8% af söluskatti í Jöfnunarsjóð, en með 2. lið 19. gr. frv., eins og hann var, falla úr gildi lög nr. 61 1964, um breyt. á l. nr. 10 frá 1960, um söluskatt, og lög nr. 3 frá 1970, um hreyt. á sömu l. Ég hygg, að það hafi aldrei verið ætlun hv. alþm., að þessi breyting yrði gerð, og leyfi mér því að leggja fram skrifl. brtt. þess efnis, að 2. málsgr. 18. gr. frv., eins og það er núna, falli niður, svo að sá söluskattur, sem nú er í gildi, haldi gildi sínu áfram. Þar sem þessi till. er skrifleg og of seint fram komin, verð ég að leyfa mér að biðja hæstv. forseta að leita afbrigða fyrir henni. En efni málsins er þetta, sem ég sagði, að með því að samþykkja þessa málsgr. er verið að samþykkja að fella úr gildi þann söluskatt, sem nú er í gildi, og hygg ég, að hv. þm. hafi ekki ætlast til þess.



Herra forseti. Okkur var ljóst, að ef 7. gr. yrði felld, yrði að gera breytingu á 19. gr. frv., og ég er sammála því, sem hæstv. fjmrh. sagði, að með því að fella 7. gr. frv. hafi ekki verið hugsunin að fella þau lög úr gildi, sem nú gilda um söluskatt, og samhliða lög um greiðslu í Jöfnunarsjóð sveitarfélaga, og mun ég því styðja till. fjmrh.



Herra forseti. Út af síðasta frammígripi hæstv. sjútvrh. um, að þm. hafi verið of veiðibráðir, vil ég aðeins taka það fram, eins og hv. 1. þm. Reykn. sagði, að auðvitað var alveg ljóst, að það þyrfti að gera nokkra breytingu hér á, ef 7. gr. yrði felld. Þess vegna er eðlilegt að fallast á brtt. hæstv. fjmrh. En ástæðan til þess, hvernig komið er um þetta atríði, 11% söluskattinn, er auðvitað eingöngu sú, að ríkisstj. hefur sýnt fullkomna óbilgirni í þessu máli, sett Alþingi úrslitakosti, neitað gersamlega, - þó að hún vissi, að hún hafði ekki vald til að koma sínu máli fram hér í hv. Nd., þá hefur hún neitað öllum samkomulagstilraunum, svo að þetta er bein afleiðing af óbilgirni hennar og engu öðru.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil fyrir hönd okkar sjálfstæðismanna gera eftirfarandi grein fyrir atkv. okkar: Við sjálfstæðismenn erum fylgjandi skattkerfisbreytingu, sem felur í sér lækkun beinna skatta, þótt það hafi í för með sér samsvarandi hækkun óbeinna skatta. Við getum þó ekki greitt þessu frv. atkv. og munum greiða atkv. gegn því af eftirtöldum ástæðum: 1) Heildarskattlagning á landsmenn hefur stóraukist í tíð núv. ríkisstj. Í stað þess að draga úr þessari skattlagningu með frv. eru óbeinir - skattar hækkaðir meira en lækkun beinna skatta nemur. 2) Ekkert tillit hefur verið tekið til brtt. okkar sjálfstæðismanna um breikkun skattþrepa, lækkun skattstiga og sérsköttun hjóna, með þeirri afleiðingu, að tekjuskattar leggjast enn allt of þungt á meginþorra skattgreiðenda. 3) Launaskattur er hækkaður, á sama tíma og viðurkennt er, að gera þurfi sérstakar ráðstafanir til þess að atvinnuvegirnir verði reknir hallalaust, og í engu er sinnt till. okkar sjálfstæðismanna um, að Byggingarsjóður ríkisins fái fremur hluta þess launaskatts sem áður rann til ríkissjóðs. 4) Þótt till. okkar sjálfstæðismanna um niðurskurð á ríkisútgjöldum um 11/2 milljarð hafi verið samþ. í Nd., m.a. með atkvæði forsrh., þá er nú búið að fella niðurskurð á ríkisútgjöldum burt úr frv. Slík lækkun ríkisútgjalda hefði leitt til lægri heildarskatta á landsmenn alla, einstaklinga jafnt sem atvinnuvegi. í stað þessa hefur frv. um skattkerfisbreyt. í för með sér þyngingu heildarskattbyrða landsmanna, og var þó ekki á þær bætandi. Með tilvísun til þess, sem hér hefur verið sagt, greiða þm. Sjálfstæðisfl. atkv. gegn frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh: og viðskn. hefur fjallað um frv. til l. um lántökuheimild fyrir ríkissjóð, en frv. þetta heimilar fjmrh. að gefa út ríkisskuldabréf allt að 600 millj. kr. og framselja þau Viðlagasjóði í því skyni að verðtryggja bætur, sem eigendur húsa, sem annaðhvort hafa eyðilagst eða orðið óíbúðarhæf í Heimaeyjargosi. Nefndin ræddi þetta mál ásamt fjh.- og viðskn. Nd. á fundi sínum í morgun, þar sem mættir voru til viðtals Helgi Bergs, form. stjórnar Viðlagasjóðs, og Björn Tryggvason aðstoðarbankastjóri Seðlabankans, en báðir gáfu ýmsar upplýsingar um málið. Fundur fjh.- og viðskn. Ed. var þó ekki lögformlegur vegna fámennis á fundinum í morgun, en á fundi, sem haldinn hefur verið síðan málinu var vísað til n., var samþ. einróma að mæla með samþykkt frv. Björn Jónsson, Páll Þorsteinsson og Geir Hallgrímsson voru fjarstaddir afgreiðslu málsins.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Félmn. hefur haft til meðferðar Frv. til l. um breyt. á lögum um heimilishjálp í viðlögum. Í þessu frv. felst það, að inn í 1. gr. laganna er því bætt, að heimilt sé að starfrækja heimilishjálp vegna veikinda barna eða fullorðinna, ef þeir, sem veita heimilinu forstöðu, eru bundnir af atvinnu utan heimilisins, og skal nánar eftir fara í reglugerð. Þetta frv. mun hafa verið flutt í Nd. alveg sérstaklega samkv. ósk Félags einstæðra foreldra þar um, þar sem lagaheimild til þessarar heimilishjálpar þótti skorta, þannig að þessir aðilar gætu sótt sinn rétt til bæði bæjarfélaga og ríkis. Félmn. er einróma samþykk frv. og leggur til, að það verði samþykkt, en fjarverandi afgreiðslu voru hv. þm. Páll Þorsteinsson, Steingrímur Hermannsson ok Þorvaldur Garðar Kristjánsson.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Svo hljóðandi bréf hefur borist: „Reykjavík, 1. apríl 1974. Samkvæmt beiðni Einars Ágústssonar utanrrh., sem er á förum til útlanda í opinberum erindum, leyfi ég mér með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Reykjavík, Tómas Karlsson ritstjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru hans. Fyrir hönd þingflokks Framsfl. Þórarinn Þórarinsson.“ Ég býð Tómas Karlsson velkominn til starfa á Alþingi.



Herra forseti. Frv. á þskj. 619, sem er komið frá hv. Nd., var flutt þar samkv. ósk stjórnar lífeyrissjóðs sjómanna. Frv. var undirbúið af hálfu sjóðsstjórnarinnar af Guðjóni Hansen tryggingafræðingi, og þær breyt., sem gerðar voru í hv. Nd. á frv., frá því að það var upphaflega lagt fram, höfðu verið kynntar, áður en fyrir frv. var talað, en þær voru einnig gerðar samkv. samkomulagi á milli ríkisstj. og sjómanna, sem hlut eiga að máli, og voru samdar af sama aðila eða Guðjóni Hansen tryggingafræðingi. Frv. felur í sér aukin réttindi til handa þeim sem eiga að njóta trygginga úr lífeyrissjóðnum, og er það fyrst og fremst í samræmi við þær breyt., sem orðið hafa á tryggingum annarra aðila hjá lífeyrissjóðum, sem þessi sjóður hafði orðið aftur úr með. Það varð samkomulag um þetta mál í hv. Nd., og ég held, að óhætt sé að segja, að það sé almennt samkomulag hv. þm., a.m.k. reyndist það svo þar, um ákvæði þessa frv., og þær breyt., sem hér eru gerðar, verða að teljast eðlilegar í alla staði. Ég sé ekki ástæðu til, herra forseti, að orðlengja frekar um frv. að sinni, en legg til. að því verði vísað að lokinni þessari umr. til 2. umr. og hv. fjh: og viðskn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Heilbr: og trn. mælir með samþykkt þessa frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Heilbr.- og trmrh. (Magnús Kjartansson): Herra forseti. Þetta frv. er komið til hv. Ed. frá Nd., þar sem það var samþ. einróma í þeirri mynd, sem það var lagt fram. Þegar það var upphaflega lagt fyrir hér á þingi, gerði ég allýtarlega grein fyrir því í framsögu, og hún er tiltæk prentuð hjá öllum þm., þannig að ég sé ekki ástæðu til að endurtaka þær röksemdir, sem þar voru fluttar. Efni frv. er það, að ríkisstj. beiti sér fyrir því, að stofnað verði undirbúningshlutafélag, sem hafi það markmið að kanna hagkvæmni og aðstæður til að koma á fót op reka verksmiðju til að framleiða fiskkassa, flutningskassa og aðrar sambærilegar vörur úr plasti og stuðla að því, að slíkt fyrirtæki verði stofnað. Menn þekkja þetta fyrirkomulag. Alþ. hefur beitt því oftar en einu sinni, og við höfum reynslu af því, að þessir starfshættir geta verið hagkvæmir, og hér eru þrædd hliðstæð lagafyrirmæli og áður eru kunn. Undantekning er sú, að hér er ekki gert ráð fyrir því, að ríkið þurfi að eiga meiri hl. í þessu fyrirtæki. Ríkið á aðeins að beita sér fyrir því, að það verði stofnað, og í annan stað verði ríkisstj. heimilað að leggja fram 10 millj. kr. sem hlutafé í þessu undirbúningsfélagi. Mér er það mikið í mun, að þetta frv. gæti orðið að lögum á þessu þingi. Ég held, að um það sé enginn ágreiningur. En endanlegar ákvarðanir um stofnun slíkrar verksmiðju, ef undirbúningsfélagið kemst að þeirri niðurstöðu, að hún sé hagkvæm, munu að sjálfsögðu verða lagðar fyrir Alþ. á sínum tíma. Ég legg svo til, herra forseti, að frv. verði að lokinni 1. umr. vísað til 2. umr. og hv. iðnn.