Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Það þarf ekki að eyða mörgum orðum um þetta frv., því nefndarálitið er glögt og fljótgert að átta sig á því. Jeg læt mjer því nægja að leggja til fyrir hönd fjárhagsnefndar að frv. verði samþykt óbreytt.

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Jeg get haft lík ummæli um þetta frv. og hið fyrra. Fjárhagsnefnd hefir íhugað málið og ekkert fundið athugavert við það. Jeg legg því til, fyrir hönd nefndarinnar, að frv. verði samþykt óbreytt.

1897Frsm. (Guðjón Guðlaugsson) Jeg vil að eins geta þess í sambandi við brtt. á þgskj. 516, að samgöngumálanefnd Ed. hefir athugað hana og fallist á hana, og leggur til, að hún sje samþykt í stað 5. gr., því hún þykir öllu betur orðuð og ljósari.

Guðmundur Ólafsson Vegna þess, að jeg stakk upp á dálítilli breytingu um daginn, að því er snertir vegagjald, vil jeg ekki láta málið fara svo fram hjá mjer nú, að jeg þegi um það. Að vísu er það ekki til þess að halda til streitu þeirri breytingu, því það mun þýðingarlaust, þegar svo fjölmenn nefnd, sem hjer um ræðir, hefir ekki litið hana í náð sinni. En það mun vera af því einu, að till. var of rjettlát, að hennar dómi.

Frsm. (Magnús Torfason) Frv. þetta inniheldur nokkurskonar landvarnarákvæði, og er það atriði frv. gamalkunnugt hjer á hv. Alþingi. Hjer á landi er óhjákvæmilegt að setja slík ákvæði sem þessi; en jeg verð að taka fram, að þau eru eingöngu sett til þess að verja landið aðsúg og ágengni erlendra þjóða, en ekki til þess að sporna við, að útlendingar geti rekið hjer löglega atvinnu, sem eigi gerir landinu neinn skaða. Tilgangurinn er alls eigi að ýfast við útlendingum á nokkurn hátt. Eins og nefndarálitið ber með sjer, hefir nefndin fallist á frv. að mestu leyti. Allar brtt. eru orðabreytingar, nema að eins sú fyrsta; sömuleiðis er brtt. á þgskj. 561 eingöngu málsrjetting. 1. brtt. a. miðar til þess að lina á kröfunum til þeirra, sem leigurjettinn vilja nota. Oftast verður hann að leggja fram töluvert fje til þess að geta hagnýtt sjer rjettinn, og er þá ekki nema sanngjarnt, að hann fái lengri uppsagnarfrest. Menn eru nú líka farnir að leigja hús með lengri uppsagnarfresti en áður, vanalega ársfresti, svo menn fái tíma til að geta bygt sjer hús, áður en þeir missa íbúðina. Aftur á móti miðar 1. brtt. b. heldur til að herða á kröfunum. Við nánari íhugun vildi nefndin ekki ívilna útlendingum meir en svo, að ráðherra gæti gefið undanþágu, ef honum þætti svo henta. Má vera, að mönnum finnist, að þetta atriði hafi ekki mikla þýðingu, sjerstaklega þegar trúin á málmana er óðum að þverra. En landið er að mestu órannsakað enn, og ekki er að vita, nema menn geti fundið málma í jörðu hjer á landi, og er þá gott að geta gripið til þessa ákvæðis. Vona jeg, að hv. deildarmenn sjeu nefndinni sammála um, að orðabreytingarnar sjeu til bóta. Brtt. á þgskj. 561 er gerð til enn frekari málsrjettingar, til þess að eigi sjeu tvær „enda“-setningar í sama málslið.

Fjármálaráðherra (S. E.) Jeg vil að eins lýsa því yfir, að ráðuneytið telur sjálfsagt, að samþyktar verði þessar till. Að því er snertir fyrsta liðinn skal jeg taka það fram, að eftir áskorun yfirskoðunarmanna og í fullu samræmi við skoðun stjórnarinnar hefir viðlagasjóðurinn verið tekinn út úr fjárlögunum. Það má að vísu segja svo, að þetta hafi ekki mikla praktiska þýðingu. En þó má benda á það, að meðan viðlagasjóðsreikningsfærslan var ekki sjerstök, voru menn fullörir á lánveitingar úr honum, og það þótt ekkert fje laust væri í sjóðnum, en lánin voru þá veitt úr landssjóðnum beint; en full ástæða er til þess að ætla, að það verði ekki, ef sjóðurinn og reikningshald eru sjerskilin.

Guðmundur Ólafsson Jeg vil að eins geta þess, að fjárhagsnefnd hefir haft þessar till. til athugunar og fallist alveg á þær, og leggur hún til, að þær verði samþyktar.