arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 24. okt. 1969. Ólafur Jóhannesson, formaður þingflokks Framsfl., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem Ágúst Þorvaldsson, 2. þm. Sunnl., mun ekki geta sótt þingfundi næstu vikur vegna meiðsla, leyfi ég mér, samkv. beiðni hans og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Suðurlandskjördæmi, Helgi Bergs framkvstj., taki sæti á Alþingi í forföllum hans.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fara fram í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf Helga Bergs verkfræðings liggur hér fyrir og leyfi ég mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka það til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. Fundarhlé.



Herra forseti. Ágúst Þorvaldsson, hv. 2. þm. Sunnl., hefur tilkynnt, að hann sakir sjúkleika geti ekki tekið þátt í þingstörfum næstu vikur, og hefur þess vegna óskað þess, að hans sæti taki á meðan á þinginu 1. varamaður Framsfl. í Suðurlandskjördæmi, Helgi Bergs verkfræðingur. Fyrir kjörbréfanefnd hefur legið læknisvottorð um sjúkleika Ágústs Þorvaldssonar. Kjörbréfanefnd hefur ekkert haft að athuga við kjör varaþm. og leggur því til, að kjörbréfið verði samþ. og kosning þm. metin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 31. okt. 1969. Vilhjálmur Hjálmarsson, 5. þm. Austf., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Vegna mikilla anna heima fyrir er mér nauðsynlegt að hverfa af þingi næstu tvær vikur og leyfi ég mér því að biðja um fjarvistarleyfi. Þar sem 1. varaþm. Framsfl. í Austurlandskjördæmi, Tómas Árnason hrl., dvelst nú vestanhafs í opinberum erindum, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 2. varaþm. Framsfl. í Austurlandskjördæmi, Kristján Ingólfsson kennari á Hallormsstað, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kjörbréf til handa Kristjáni Ingólfssyni, útgefið af yfirkjörstjórn Austurlandskjördæmis, liggur hér fyrir og vil ég biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur komið saman á fund og kannað kjörbréf fyrir Kristján Ingólfsson kennara á Hallormsstað, sem er 2. varaþm. Framsfl. í Austurlandskjördæmi, en óskað er eftir því, að hann taki sæti í forföllum 5. þm. Austf., Vilhjálms Hjálmarssonar, þar eð 1. varaþm. er erlendis í opinberum erindum svo sem lýst var hér áðan. Kjörbréfanefnd hefur ekkert fundið athugavert við þetta kjörbréf og leggur til, að það verði samþ. og kosningin tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Til þessa fundar er boðað til þess að minnast Bernharðs Stefánssonar fyrrv. útibússtjóra Búnaðarbanka Íslands og alþm., sem andaðist að heimili sínu á Akureyri aðfaranótt sunnudags 23. nóv., rúmlega áttræður að aldri. Bernharð Stefánsson var fæddur 8. jan. 1889 að Þverá í Öxnadal. Foreldrar hans voru Stefán bóndi þar Bergsson bónda á Rauðalæk á Þelamörk Bergssonar og kona hans Þorbjörg Friðriksdóttir bónda á Gili í Eyjafirði Vigfússonar. Hann stundaði nám í Gagnfræðaskólanum á Akureyri 1904–1906 og í Flensborgarskóla 1907–1908 og lauk þaðan kennaraprófi. Hann var barnakennari í Skriðuhreppi 1908–1910 og í Öxnadal 1910–1923, bóndi á Þverá í Öxnadal 1917–1935 og útibússtjóri Búnaðarbanka Íslands á Akureyri 1930–1959. Hann var oddviti Öxnadalshrepps 1915–1928, sýslunefndarmaður 1922–1928 og í stjórn Kaupfélags Eyfirðinga 1921–1962. Alþm. Eyfirðinga var hann 1924–1959, sat á 44 þingum alls. Hann var forseti Ed. Alþingis 1947–1953 og 1956–1959. Fulltrúi í Norðurlandaráði var hann frá stofnun þess 1952 til 1959. Hann átti sæti í mþn. um landbúnaðarmál 1927, mþn. um tekjuöflun bæjar- og sveitarfélaga 1936 og mþn. um bankamál 1937. Bernharð Stefánsson hóf á ungum aldri þátttöku í félagsstörfum. Ungmennafélagshreyfingin íslenzka átti um þær mundir upptök sín í héraði hans, og hann gerðist þar áhugasamur og starfsamur félagi, var um langt skeið forustumaður í ungmennafélagi sveitar sinnar. Hann gekk einnig á hönd samvinnuhreyfingunni í héraði sínu og var kosinn til trúnaðarstarfa á þeim vettvangi. Voru þau félagsstörf öll þroskavænlegur undirbúningur þess ævistarfs, sem hann átti fyrir höndum. Hann var formaður lestrarfélags sveitar sinnar, víðlesinn og fróður um sögu Íslands og fornbókmenntir. Síðar átti hann sæti á Alþingi í hálfan fjórða áratug, var traustur og vinsæll fulltrúi héraðs síns, en lagði einnig margt til annarra þjóðmála og átti lengst sæti í þeim nefndum þingsins, sem fjölluðu um fjárhagsmál og menntamál. Í ræðustóli flutti hann mál sitt skorinort og skilmerkilega, rólega og rökfast, var drengilegur í málflutningi, en fastur fyrir og lét ógjarnan hlut sinn. Hann var vel ritfær og langminnugur, og á næðissömum elliárum, er hann hafði látið af öðrum störfum, ritaði hann endurminningar sínar frá viðburðaríkri starfsævi, mikið rit og fróðlegt um menn og málefni, þar sem segir frá ýmsum stórviðburðum í íslenzkum þjóðmálum á þessari öld. Ég vil biðja hv. alþm. að minnast Bernharðs Stefánssonar, með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. er svo gamalkunnugt í hv. þd., að ég sé ekki ástæðu til þess að fylgja því úr hlaði með mörgum orðum. Ég vil aðeins taka fram, að hér er ekki um að ræða neinar breytingar á þeim sköttum, sem frv. fjallar um, frá því sem verið hefur. Það hefur verið samþ. óbreytt árum saman. Sá háttur hefur verið hafður á, sem kannske er orðinn úreltur að miða frv. við eitt gjaldaár í senn, en ég hef þó ekki séð ástæðu til að breyta formi frv. og fer því aðeins fram á heimildirnar í þetta sinn til eins árs, þ.e.a.s. fyrir árið 1970, með sama hætti og verið hefur. Ég legg til, herra forseti, að frv. verði vísað til 2. umr. og hv. fjhn. Það var einróma samþ. í hv. Nd. og þar sem frv. þarf að taka gildi fyrir áramót, vildi ég mega beina þeim tilmælum til hv. n., að hún sjái sér fært að taka málið fljótt til meðferðar, þannig að frv. geti fengið endanlega afgreiðslu hér í þessari hv. þd. nægilega snemma.



Herra forseti. Um efni þessa frv. get ég látið nægja að vísa til grg. fyrir frv. og framsöguræðu hæstv. fjmrh. fyrir málinu við 1. umr. Það er kannske rétt að vekja athygli á því, það kemur kannske ekki nægilega skýrt fram í grg., að hlutatala happdrættismiða er óbreytt frá því, sem verið hefur, eða hámark hennar 65 þúsundir. Hins vegar er um það að ræða, að flokkum í happdrættinu er fjölgað um einn og þá gert ráð fyrir því, sbr. grg., að eftirleiðis verði eingöngu um heilmiða að ræða. Frv. svipaðs efnis og það, sem hér liggur fyrir, hefur yfirleitt verið vel tekið á Alþ. og talið sjálfsagt að koma til móts við óskir stjórnar Happdrættis Háskólans í þessu efni og eins og nál. fjhn. á þskj. 123 ber með sér, mæla allir þeir nm., sem viðstaddir voru á þeim fundi, sem málið var tekið til afgreiðslu, með því, að það verði samþ. óbreytt, en tveir nm. voru fjarstaddir við afgreiðslu málsins. Herra forseti. Samkvæmt þessu leggur fjhn. til, að frv. þetta verði samþ. óbreytt
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með þeirri breyt., sem gerð var á l. um vernd barna og ungmenna 1968, var menntmrh. heimilað að fela félagsmálaráði Reykjavíkur barnaverndina eða störf þau, sem barnaverndarnefnd hefur, að meira eða minna leyti, eftir því sem þar stendur. Nú kom á daginn, er þetta hafði verið samþ., að fleiri sveitarfélög óskuðu eftir að fá sams konar heimild. Þess vegna var það, að ráðstefna Sambands ísl. sveitarfélaga, sem haldin var 20.–22. nóv. s. l., samþ. eftirfarandi ályktun, sem ég vil lesa, með leyfi hæstv. forseta: „Ráðstefnan beinir því til stjórnar sambandsins, að hún vinni að því, að gerðar verði breytingar á lögum, þannig að sveitarstjórnirnar fái heimild til að fella undir eina stjórn meðferð félagsmála í sveitarfélaginu með stofnun sérstaks félagsmálaráðs, eins og nú er í Reykjavík.“ Sambandið óskaði eftir, að frv. yrði flutt á Alþ. og var það flutt í Ed. og afgreitt þar samhljóða. Menntmn. Nd. hefur einnig fjallað um þetta frv. og orðið sammála um að leggja til, að það verði samþ. óbreytt, og telur eðlilegt, að sams konar heimild og Reykjavík hefur í þessum efnum verði einnig veitt fleiri sveitarfélögum, ef þau óska þess og menntmrh. telur annars eðlilegt að veita heimildina. Með þessum orðum legg ég til fyrir hönd menntmn., að frv. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hef á þskj. 126 leyft mér að flytja brtt. við frv. það, sem hér liggur fyrir. Hér er þó einvörðungu um formsatriði að ræða, en enga efnisbreytingu. En þetta er þannig til komið, að eftir 2. umr. málsins var vakin athygli mín á nokkrum formgalla á frv. í sinni upphaflegu mynd, en fyrirsögn þess var, að það sé frv. til l. um breyt. á 1. nr. 25 23. apríl 1969 o.s.frv. En með samþykkt þess frv., sem hér liggur fyrir, mundu umrædd lög falla úr gildi og er því rétt að breyta frv. til samræmis við það, bæði fyrirsögn frv. og sömuleiðis ákvæðum um gildistöku laganna. Það var ekki tími. til þess, eftir að ég hafði gert mér ljósa þörfina á þessum brtt., að kalla fjhn. saman, en ég býst við, að samkomulag hefði orðið í henni um að flytja þessar brtt. Ég vænti þess, að hv. deild fallist á þær skýringar, sem ég hef gefið og samþ. frv. ásamt þessum brtt. mínum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er gamall kunningi í þessari hv. deild. Efni þess er framlenging á heimild til þess að innheimta nokkur nánar tiltekin gjöld með viðauka, en þessi heimild hefur um alllangt skeið verið framlengd frá ári til árs. Eins og fram kom í framsöguræðu hæstv. fjmrh. við fyrstu umr. var mál þetta afgr. ágreiningslaust í Nd. og eins og nál. fjhn. á þskj. 137 ber með sér, mælir n. einróma með, að það verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Forseta hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 16. des. 1969. Þar sem ég vegna embættisanna mun ekki geta sótt þingfundi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður Sjálfstfl. í Norðurl. v., Eyjólfur Konráð Jónsson ritstjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni. Gunnar Gíslason, 2. þm. Norðurl. v. Til forseta neðri deildar.“ Kjörbréf Eyjólfs Konráðs Jónssonar ritstjóra hefur áður verið rannsakað, og býð ég hann velkominn til setu í hv. þd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er um heimild fyrir ríkisstj. til þess að láta öðlast gildi samkomulag milli Íslands, Danmerkur, Finnlands, Noregs og Svíþjóðar um breytingu á Norðurlandasamningnum frá 6. febrúar 1931, um alþjóðleg einkamálaréttarákvæði um hjúskap, ættleiðingu og lögráð. En það samkomulag, sem tekizt hefur um breytingar á þessum samningi, er um endurskoðun hjúskaparlöggjafarinnar, einkum í sambandi við lýsingu og reglur við stofnun hjúskapar. Enn fremur hafa verið samræmd ákvæði um slit hjúskapar. Ýtarleg grein er gerð fyrir nánara efni þessa samkomulags í aths. við frv., sem ég sé ekki ástæðu til þess að rekja frekar. N. hefur haft frv. til athugunar og er sammála um að leggja til, að það verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Efni þessa frv. er mjög einfalt. Í því felst það, ef samþ. yrði, að umboð verðlagsnefndar, þeirrar n., sem fer með verðlagsákvörðun samkv. gildandi 1., yrði framtengt um eitt ár eða til ársloka 1970. Mér þykir mjög miður og bið hæstv. forseta og hv. þdm. raunar velvirðingar á því, að þetta frv. skuli ekki hafa verið lagt fyrir þingið fyrr, en í gær. Það verður að segja hverja sögu eins og hún gengur, að hér er við okkur í viðskrn. að sakast. Því hafði ekki verið veitt athygli fyrr en í gær, að ákvæði gildandi 1. um valdsvið verðlagsnefndar er tímabundið og valdsvið hennar rennur út um næstu áramót. Með hliðsjón af því, að þessi ákvæði, sem hér er gert ráð fyrir að framlengja, voru samþ., að því er ég bezt man með shlj. atkv. á síðasta þingi, vona ég, að þetta komi ekki að sök. Hér er m.ö.o. ekki um lagaákvæði að ræða, sem neinum ágreiningi hafa valdið í hinu háa Alþ., þegar þau voru sett. Með hliðsjón af því, hvað efni málsins er einfalt og ég vona, að sú eining, sem um þetta atriði ríkti á síðasta þingi, gildi enn, vildi ég leyfa mér að mælast til þess, til þess að spara þm. tíma, að málið þurfi ekki að ganga til n. Að sjálfsögðu hef ég ekkert á móti því, að það geri það, ef einhver óskar eftir því, en það mun þá vera fjhn., sem um málið fjallaði nú eins og áður. En í trausti þess, að hér sé ekki nú frekar, en áður um neitt ágreiningsmál að ræða, geri ég ekki till. um nefndarskipun, en óska þess, að hið háa Alþ. afgreiði þetta frv., áður en það fer í jólaleyfi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það til l. um breyt. á l. um Bjargráðasjóð Íslands, sem liggur fyrir til 2. umr., hefur heilbr.– og félmn. haft til athugunar og mælir einróma með, að frv. verði samþ. með þeirri breyt., sem n. flytur á þskj. 195. Ég sé raunar á nál., að þau mistök hafa orðið, að fallið hefur niður nafn eins nm., Axels Jónssonar, en hann hafði tekið sömu afstöðu til málsins og við aðrir nm. Um frv. sjálft þarf ég ekki að fara mörgum orðum. Hæstv. félmrh. kynnti efni þess rækilega, þegar frv. var lagt fram í þessari hv. d. og þarf ég engu við það að bæta. Hins vegar er rétt að skýra í stuttu máli þá brtt., sem n. flytur, en hún gerir ráð fyrir því, að þau lán, sem Bjargráðasjóður Íslands tekur til þess að endurlána vaxtalaust, skuli undanþegin stimpilgjöldum og ríkisábyrgðargjöldum. Þau lán, sem svo stendur á um, eru jafnan veitt aðilum, sveitarfélögum eða einstaklingum, sem orðið hafa fyrir áföllum af völdum náttúruhamfara, sem tryggingar taka ekki til og væri því með öllu óeðlilegt að hafa gjöld af slíkum lánum tekjuaukandi fyrir ríkissjóð og um leið til kostnaðarauka fyrir þá aðila, sem aðstoðarinnar þurfa við. Það er rétt að geta þess um leið, að þessi breyt. er ráðgerð í samráði við þær stjórnardeildir, sem málið snertir. Brtt. er flutt af heilbr.– og félmn., sem eins og áður sagði leggur einróma til, að frv. verði samþ. með þeirri breyt., sem er að finna á þskj. 195.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Heilbr.-- og félmn. hefur haft frv. það, sem liggur fyrir, til athugunar. Hæstv. félmrh. gerði grein fyrir frv. í framsögu áðan og sé ég því ekki ástæðu til þess að rekja það efnislega, en n. leggur til, að frv. verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur hv. þd. fyrir jólahelgi, leyfi ég mér að þakka öllum hv. þdm. ánægjulega og góða samvinnu við mig sem forseta það sem af er þessu þingi. Ég leyfi mér jafnframt að óska hv. þdm. og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og nýárs. Utanbæjarþm. árna ég góðrar heimferðar og heimkomu og læt að lokum þá ósk í ljós, að vér megum allir heilir hittast á þingi á nýju ári.



Ég vil fyrir hönd okkar þdm. þakka hæstv. forseta fyrir hlý orð og góðar óskir í okkar garð. Ég þakka honum fyrir gott samstarf við okkur þm. og fyrir góða og réttláta fundarstjórn. Ég flyt hæstv. forseta og fjölskyldu hans óskir um gleðilega jólahátíð og um gott og farsælt komandi ár. Ég vil biðja þm. um að taka undir óskir mínar til forseta með því að rísa úr sætum. - Dm. risu úr sætum.

Forseti (SB): Ég þakka hv. 4. þm. Austf. fyrir hlýleg orð í minn garð og minnar fjölskyldu og öllum hv. þdm. fyrir að hafa tekið undir þau, endurtek svo árnaðaróskir mínar til hv. þdm. og segi fundinum slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Komið er að því, að störfum Alþingis verði frestað um sinn vegna jólahátíðarinnar og áramótanna. Ég óska öllum hv. alþm. og fjölskyldum þeirra gleðilegra jóla og velfarnaðar á nýja árinu. Ég þakka hv. alþm. samveruna og góða samvinnu á árinu, sem er senn á enda. Utanbæjarþm. óska ég góðrar heimferðar og heimkomu, og ég óska þess, að við megum öll hittast hér heil, þegar þing verður kvatt saman til funda á ný. Skrifstofustjóra og starfsfólki Alþingis óska ég einnig gleðilegra jóla og farsæls nýárs og þakka þeim jafnframt vel unnin störf og ánægjulega samvinnu.



Ég vil í nafni okkar þm. þakka hæstv. forseta hlý orð og góðar óskir í okkar garð. Jafnframt vil ég leyfa mér að taka undir þakkir hans og árnaðaróskir til starfsliðs þingsins. Ég vil, og ég veit að ég mæli þar fyrir munn allra þm., þakka hæstv. forseta góða og réttláta fundarstjórn svo og gott samstarf á þeim starfstíma þingsins, sem af er. Ég óska honum og hans fjölskyldu allra heilla og gleðilegrar hátíðar. Ég vil biðja hv. þm. að staðfesta þessi orð mín og árnaðaróskir með því að rísa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.

Forseti (BF): Ég þakka hv. 1. þm. Norðurl. v. fyrir vingjarnleg orð og hlýjar óskir í minn garð og minnar fjölskyldu. Hv. þm. öllum þakka ég fyrir undirtektir þeirra. Svo endurtek ég óskir mínar til þingheims um gleðileg jól og farsælt komandi ár.



Herra forseti. Forseti Íslands hefur gefið út svo hljóðandi bréf: „Forseti Íslands gjörir kunnugt: Að ég, að tilskildu samþykki Alþingis, veiti forsrh. umboð til þess að fresta um sinn fundum Alþingis, 90. löggjafarþings, frá 19. desember 1969 eða síðar, ef henta þykir, enda verði þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 12. janúar 1970. Gjört á Bessastöðum, 19. des. 1969. Kristján Eldjárn. Bjarni Benediktsson. Forsetabréf um frestun á fundum Alþingis.“ Samkv. þessu umboði og með tilvísun til samþykkis Alþingis lýsi ég hér með yfir því, að fundum þessa Alþingis, 90. löggjafarþings, er frestað frá 19. des. og verður þingið kvatt til fundar á ný eigi síðar en 12. jan. 1970. Leyfi ég mér að árna hv. alþm. og starfsmönnum þingsins svo og landslýð öllum gleðilegra jóla og farsæls nýárs.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Efni þessa frv. er mjög einfalt. Í því felst það eitt, að umboð verðlagsnefndar, sem skipuð er samkv. gildandi l. um verðlag, verði framlengt frá 1. janúar n.k. til ársloka 1970. Á síðasta þingi var með shlj. atkv. gerð sú breyting á skipun verðlagsnefndar, að hún skyldi skipuð fulltrúum neytenda annars vegar og framleiðenda og seljenda hins vegar með viðskrh. í viðskrn. sem oddamann. Það var ákveðið þá, að þessi skipan skyldi tímabundin og renna út við þau áramót, sem nú eru í vændum. Mér þykir mjög miður, að þetta frv. skuli koma jafn seint fyrir og það kemur og biðst afsökunar á því. Í þeim efnum er við enga að sakast nema okkur í viðskrn., sem veittum því ekki athygli fyrr en í fyrradag, að lögin hefðu verið tímasett á síðasta þingi. Með hliðsjón af, að sú skipan, er tekin var upp í fyrra á verðlagsnefnd, var ágreiningslaus í hinu háa Alþ., leyfi ég mér að gera mér von um, að þm. fallist á, að þetta frv. hefði greiðan gang í gegnum Alþ. á síðustu dögum þess. Hv. Nd. varð við ósk minni um þetta efni og samþykkti frv. við þrjár umr. á þrem fundum, sem haldnir voru hver á eftir öðrum síðdegis í gær og féllst á, að málinu yrði ekki vísað til n. í hv. Nd. Ég vil leyfa mér að mælast til við hv. Ed., að hún fallist á sams konar málsmeðferð, þ.e.a.s. að málinu verði ekki vísað til n., heldur afgreitt héðan í dag í trausti þess, að hér sé ekki að neinu leyti um ágreiningsmál að ræða. Ef hv. þd. óskar eftir því, að málinu verði vísað til n., hef ég að sjálfsögðu ekkert á móti því og það yrði þá um allshn. að ræða.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Ég vil nota tækifærið til þess að beina þeirri ósk til formanna hv. þingnefnda d. að hraða störfum. Allmörg mál eru í nefndum og sum hafa verið þar alllengi. Leyfir forseti sér að óska þess eindregið, að hv. þn. taki nú rögg á sig og gangi rösklega til verks og skili nál. um þau mál, sem hjá þeim liggja.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það til l., um breyt. á l. um ráðstafanir til þess að bæta fjárhag Rafmagnsveitna ríkisins, til staðfestingar brbl., sem sett voru í sumar, hefur hlotið afgreiðslu í Nd. og er nú komið þaðan. Aðalefni þess er, í fyrsta lagi, að leggja á verðjöfnunargjald, sem verja skal til bóta á fjárhag Rafmagnsveitna ríkisins, samkvæmt nánari ákvörðun stjórnar sjóðsins, og í öðru lagi er það nýmæli í frv. og brbl., að sett er sérstök þriggja manna stjórn yfir Rafmagnsveitur ríkisins. Af þeim er einn skipaður samkvæmt till. Sambands ísl. rafveitna. Ráðh. skipar formann stjórnarinnar. Stjórnin hefur með höndum stjórn Rafmagnsveitna ríkisins undir yfirstjórn ráðh., og ákveður ráðh. starfshætti og starfskjör stjórnarinnar. Ég mun ekki að svo komnu hafa frekari grg. fyrir þessu frv., en ef n. sú, sem fær málið til meðferðar, þyrfti á frekari skýringum að halda, þá mun ég að sjálfsögðu láta þær í té, en eins og kunnugt er, hefur sú breyting orðið á skipan mála, að raforkumálin hafa flutzt til iðnrn. núna um áramótin. Ég vil svo leyfa mér að leggja til, herra forseti, að málinu verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. iðnn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Brtt. á þskj. 312 er flutt af fjhn. að beiðni landbrn. En þar kveður á um að lækka toll af mjólkurfernum og breytingar á orðalagi 11. liðar b. 3. gr. tollskrár. Á sú breyting að gefa möguleika til niðurfellingar á tolli af umbúðum fyrir Áburðarverksmiðjuna. Varðandi fyrri liðinn, þá hefur þótt ástæða til þeirra breytinga, þannig að mjólkurfernur, sem eru eftirsóttar umbúðir undir mjólk, séu ekki með óhagkvæmari toll heldur en mjólkurhyrnur. Tilbúið efni í mjólkurhyrnur er nú samkv. kafla 48. 07.81 með 15% tolli, en EFTA–tollur verður 7% og ytri tollur 10%. Hins vegar hafa fernur verið tollaðar undir nr. 48.16.01, samkv. sérstöku leyfi fjmrn., með 20% tolli. Samkv. brtt. er gert ráð fyrir nýjum lið, 48.16.03, sem færir 20% tollinn frá EFTA-löndum niður í 11%. Efni í þessar umbúðir, bæði óunnið og vaxborið, hefur borið 30% toll fram að þessu, en hann er nú felldur niður í 0% með öðrum pappír og pappa, samkv. 48.01.30 og 48.07.82. Samkv. seinni lið brtt. er eingöngu veitt undanþáguheimild fyrir umbúðir Áburðarverksmiðjunnar, en þær hafa til þessa verið fluttar inn tollfrjálsar, en mundu fara í 11 % toll, ef þessi heimild yrði ekki samþ. Hér er ekki gert ráð fyrir heimild til annarra, enda hefur Áburðarverksmiðjan sérstöðu sem algerlega skatt– og tollfrjálst fyrirtæki í eigu ríkisins og á ekki í samkeppni við önnur innlend fyrirtæki. Vegna ágreinings, sem virtist koma fram við 2. umr. málsins í gær, þegar hv. frsm. minni hl. efaðist um þær tölur, sem ég bar fram, þegar hann efaðist um, að tekjutap ríkissjóðs, vegna þeirra breytinga sem Alþingi hefur nú gert á tollskrá yrði jafnmikið og ég hélt fram, þá vil ég benda á þetta: Undir meðferð málsins hjá fjhn. beggja þd. kom fram, að fjmrn. áætlaði, samkv. upplýsingum Jóns Sigurðssonar ráðuneytisstjóra, tekjutap samkv. brtt. við 1. gr., sem n. hafði komið sér saman um, 26 millj. kr. Eftir þetta bættist við 1. gr. fjöldi till., sem teknar voru til greina og einnig komu veigamiklar breytingar við 3. gr., þ.e. heimildarákvæði um endurgreiðslur. Þá voru önnur atriði gerð rýmri. Ég bendi t.d. á endurgreiðsluheimild af efni til skipaviðgerða, er fara yfir 100 þús. kr. Áður var þetta miðað við 500 þús. kr. Hér er um verulegan kostnað að ræða Einnig má benda á endurgreiðslu af timburtollum, efni til rafhitunartækja, enn fremur ummæli hæstv. fjmrh., við framsögu málsins í hv. Ed., en þar lýsti hann yfir, að sanngjarnlega yrði tekið á endurgreiðslu til málmiðnaðarins yfirleitt. Tel ég því 50 millj. kr., eins og ég áætlaði það, sízt of háa upphæð.



Herra forseti. Eins og fram kom í framsöguræðu hæstv. fjmrh. fyrir frv. þessu við 1. umr., er þetta frv. tæknilegs eðlis einvörðungu. Um er að ræða breytingar, sem gera þarf á núgildandi l. um tollheimtu og tolleftirlit, með tilliti til hinnar nýju tollskrár, sem nú er verið að afgreiða frá hv. d. Eins og nál. á þskj. 314 ber með sér, er fjhn. eða þeir, sem viðstaddir voru á þeim fundi, þegar málið var afgreitt, sammála um að mæla með því, að það verði samþ. óbreytt.