Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Þrátt fyrir 4. mgr. 10. gr. þingskapa um lengd þingfundar er það tillaga forseta að þingfundir geti staðið lengur í dag eða þar til umræðum um dagskrármálin er lokið.

Virðulegi forseti. Við göngum nú til atkvæða um frumvarp til laga um ábyrgðarmenn. Frumvarpið á sér langa forsögu og er full ástæða til að hrósa hv. 1. flutningsmanni Lúðvíki Bergvinssyni fyrir þrautseigjuna í þessu efni. Mér telst svo til að þetta sé níunda þingið sem hann hefur fyrir því að leggja þetta frumvarp fram. Það er fyrst nú sem sátt er orðin um það í þingsölum að mikilvægt sé að leggja af hið ósanngjarna og óréttláta ábyrgðarmannakerfi sem hér hefur viðgengist allt of lengi, kerfi sem stuðlað hefur að óábyrgum lánveitingum lánastofnana og kallað ótölulegar hörmungar yfir fjölda fólks. Það er sérstakt hróssefni að loks skuli hafa náðst samstaða um að afnema þetta óréttláta kerfi. Þetta er til vitnis um gott starf þingsins sjálfs að leiða slík þjóðþrifamál til lykta án þess að til þess komi frumkvæði af hálfu ríkisstjórnar og ég vil hrósa sérstaklega hv. 1. flutningsmanni Lúðvíki Bergvinssyni aftur fyrir þrautseigjuna.

Hæstv. forseti. Það er rétt sem hv. þm. Árni Páll Árnason sagði að þetta frumvarp hefur átt sér mjög langan aðdraganda og 1. flutningsmaður og fleiri flutningsmenn hafa sýnt mikla þrautseigju við að koma málinu áleiðis. Mér finnst málið vera að færast í mjög góðan búning og ég tel að það þjóni mikilvægum markmiðum. Ég vil hins vegar ítreka það sem ég nefndi í umræðunum í gærkvöldi að það eru ákveðnir lagatæknilegir þættir sem ég vildi gjarnan fá tækifæri til að fara betur yfir í nefndinni og ég vil því nota þetta tækifæri til að óska eftir því að málið gangi til nefndar milli umræðna.

Frú forseti. Við ræðum frumvarp sem á að afnema þann ósið í íslensku fjármálakerfi sem viðgengist hefur í marga áratugi, þ.e. að láta einhvern annan en lántaka bera ábyrgð á láninu. Þetta hefur í fyrsta lagi stuðlað að miklu ábyrgðarleysi bæði hjá lánveitendum og lántökum en ekki síður hefur það valdið ótölulegum harmleikjum hjá fólki sem hefur borið ábyrgð á lánum. Ég er mjög hlynntur þessu máli og hef reyndar verið með á því frá upphafi. Þetta frumvarp eykur ábyrgð og gagnsæi í viðskiptalífinu og það er mín sýn til framtíðar að það sé einmitt það sem við á hv. Alþingi þurfum að vinna að, að auka gagnsæi, sanngirni og réttlæti og heiðarleika í viðskiptum. Þetta er skref í þá átt og ég styð málið mjög eindregið.

Virðulegi forseti. Það er mikið fagnaðarefni að þetta frumvarp skuli nú koma til efnislegrar afgreiðslu við 2. umr. Ég vil taka undir með þeim sem hér hafa verið með atkvæðaskýringu og þakka hv. þm. Lúðvíki Bergvinssyni fyrir þá þrautseigju sem hann hefur sýnt með því að standa að þessu mikla baráttumáli neytenda í meira en áratug, til þess að við fengjum svipaða skipan lánamála og gerist í okkar heimshluta. Ábyrgðarmannakerfið eins og það hefur viðgengist í þjóðfélagi okkar er séríslenskt fyrirbrigði. Með því frumvarpi sem hér er verið að ganga til atkvæða um er verið að koma svipaðri skipan á og gildir hjá nágrannaþjóðum okkar. Með þeim reglum sem vonandi verða samþykktar á eftir er verið að koma skipan lánamála í mun eðlilegra horf en verið hefur. Ég fagna því að frumvarpið skuli vera komið til efnislegrar afgreiðslu.

Frú forseti. Það er gleðilegur atburður sem nú á sér stað í sölum Alþingis, að við skulum loks ætla að afnema það ábyrgðarmannakerfi sem hefur viðgengist hér á landi síðustu ár. Ég vil sérstaklega hrósa flutningsmönnum frumvarpsins, hv. þm. Lúðvíki Bergvinssyni, sem og öðrum þingmönnum sem hafa komið að þessu. Ég vil benda sérstaklega á að fyrrverandi formaður Framsóknarflokksins, Guðni Ágústsson, er meðflutningsmaður að þessu máli. Við framsóknarmenn styðjum þetta eindregið. Á erfiðum tímum er oft hægt að gera stórar breytingar og með því að samþykkja það frumvarp sem hér um ræðir erum við að afnema séríslenskt fyrirbrigði. Vonandi verður þetta til þess að auka réttlæti, að íslenskt fjármálakerfi verði réttlátara gagnvart viðskiptamönnum. Við framsóknarmenn leggjum eindregið til að þetta verði samþykkt á vettvangi þingsins og styðjum málið heils hugar.

Frú forseti. Þetta er ákaflega hjartnæm stund. Hér hafa fulltrúar, ég held flestra ef ekki allra þingflokka komið upp og lokið miklu lofsorði á þetta mál og þá kviknar bara ein spurning: Hvernig í ósköpunum stendur á því að það þurfti níu tilraunir til að koma þessu þarfa réttlætismáli í gegn, sem allir lofa nú hér mjög? Kannski er það tímanna tákn að réttlætið nái fram að ganga í ríkari mæli en fyrr og við skulum vona að svo sé. Einhver klakabönd hafa greinilega brostið af og farnar þær hindranir sem áður hafa væntanlega verið í vegi þess að þetta ágæta frumvarp næði fram að ganga, en ég þykist muna að hafa verið einhvern tíma meðflutningsmaður að því. Þetta veit vonandi á gott.

Virðulegi forseti. Fyrir tveimur árum héldu Neytendasamtökin þing sitt og lögðu sérstaka áherslu á að þrjú mál gengju fram, þ.e. að sett yrðu lög um ábyrgðarmenn, lög um innheimtur og lög um greiðsluaðlögun. Með því máli sem er til umræðu í dag hillir undir að öll þessi þrjú mál hafi náð fram að ganga á örfáum mánuðum á Alþingi. Það eru að sjálfsögðu tímamót í baráttu fyrir réttlæti og neytendamálum og neytendavernd. Því ber að fagna þeim fullnaðarsigri sem ég veit að hv. þm. Lúðvík Bergvinsson og meðflutningsmenn vinna með þessu frumvarpi eftir níu tilraunir og baráttu fyrir því í hátt á annan áratug í þingsölum. Um leið hljóta þeir sem berjast fyrir bættum neytendarétti að fagna því alveg sérstaklega að þetta réttlætismál nái fram að ganga, enda er með því bæði ósiðlegt og annarlegt kerfi lagt af. Þetta eru tímamót sem við hljótum öll að fagna.