Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Meiri hl. fjvn. og ríkisstj. er sammála um, að ekki sé mögulegt að afgreiða greiðsluhallalaus fjárlög nema með því að afla nýrra tekna. Þetta er algert nýmæli nú um sinn að því leyti, að undanfarin ár hefur ætíð verið hægt að lækka nokkuð skatta og tolla á hverju ári. Ég ætla ekki að flytja hér langan inngang eða útskýra þessa þörf miklu nánar, vegna þess að það hefur verið gerð glögg grein fyrir henni í sambandi við brtt. hv. meiri hl. fjvn. og nál. hv. meiri hl. fjvn. Þó vil ég aðeins víkja að því, að hv. stjórnarandstæðingar hafa dregið í efa, að þörf væri á því að samþykkja nýja tekjustofna fyrir ríkissjóð. Kom þetta fram í hv. Ed. við meðferð þessa máls. Út af því vil ég aðeins benda á, að samkvæmt því, sem nú liggur fyrir, er tekjuáætlun fjárlaga komin upp fyrir 600 millj. kr., og þá vantar hátt í 50 millj. kr., til þess að greiðslujöfnuður náist. Á s. l. ári verða tekjurnar ekki hærri en 630–640 millj. kr. Þó hefur verið flutt svo mikið inn á því ári, að notaður hefur verið meiri gjaldeyrir en sá, sem tilfallið hefur á árinu, og á því ári hefur verið alveg óvenjulegur bifreiðainnflutningur, sem hefur fært ríkissjóði milljónatugi í tekjur, bæði verðtoll, aukinn söluskatt og leyfisgjöld af bifreiðainnflutningi. Bifreiðainnflutningur á þessu ári verður aðeins brot af því, sem hann var á s. l. ári, og það er ómögulegt að hugsa sér, að innflutningur í heild geti orðið eins mikill á þessu ári og s. l. ár. Samt sem áður eru fjárlögin orðin þannig, að ef tekjurnar yrðu jafnmiklar í ár og þær hafa orðið s. l. ár, ekki meiri, þá væri gefinn greiðsluhalli. Það er óhugsandi, að umframgreiðslur verði ekki meiri en 30 millj. kr. Fyrir utan óvenjulegar greiðslur, sem á falla ætíð, hversu vandlega sem áætlað er, kemur svo, að vísitalan er of lágt sett í fjárlagafrv. Það, sem treyst er á, er, að tekjuskatturinn verði hærri nú en hann varð á s. l. ári, og er þó áætlun hans teygð orðin. Ég held, að tekjuáætlun fjárlaganna hafi aldrei á síðari árum verið jafnteygð og hún er nú, og þess vegna tel ég, að röksemdafærslur hv. stjórnarandstæðinga um það, að ekki sé þörf á því að afla nýrra tekna, séu á misskilningi byggðar. Ég mun þá minnast fáum orðum, hvernig gert er ráð fyrir að afla teknanna. Fyrst er ráðgert að hækka álag á vörutoll upp í 340%, en athugað hefur verið, að verði álagið hækkað á þessa lund, verður vörumagnstollurinn jafnhár hlutfallslega, samanborið við verðlag í landinu, þ. e. a. s. framfærsluvísitölu, og hann var, þegar grunnur tollsins var settur árið 1951. Hann er þess vegna færður til samræmis við hækkun á verðlagi í landinu, en í raun og veru hefur tollurinn lækkað tiltölulega ár frá ári undanfarið vegna verðlagsþróunarinnar. Þá er gert ráð fyrir því að hækka innflutningsgjald af benzíni um 20 aura. Innflutningsgjald af benzíni er nú 31 eyrir og vörumagnstollur 15 aurar. Þannig hafa þessi gjöld staðið síðan 1949. Ef þau væru færð til samræmis við þróun verðlagsmála í landinu síðan, ætti að hækka aðflutningsgjöldin á benzínlítrann um 47 aura. Þá mundi benzínskatturinn verða jafnhár tiltölulega, miðað við framfærsluvísitölu, og hann var, þegar hann var ákveðinn. En í stað þess að leggja til, að hann verði hækkaður um 47 aura, er lagt til, að hann verði hækkaður um 20 aura á lítra. Þá er ráðgert, að af þessum 20 aurum renni 10 aurar til ríkissjóðs sjálfs, en 5 aurar í brúasjóð til þess að standa undir byggingu stórra brúa, en með 5 aurum verði stofnaður sérstakur sjóður til þess að greiða kostnað við að leggja vegi á milli byggðarlaga. Er þá ráðgert, að Austurvegur fái væna fúlgu af því fé. Þá er lagt til, að bifreiðaskattur og gjald af hjólbörðum og slöngum verði tvöfaldað. Þessi gjöld hafa staðið óbreytt frá því 1949, og með þessari uppástungu er lagt til, að þau verði færð til samræmis við verðlagsbreytingar, sem orðið hafa síðan, miðað við framfærsluvísitölu. Með þessu móti verða þau jafnhá raunverulega, samanborið við verðlag landinu, og þau voru, þegar þau voru sett. Hafa þau í raun og veru farið sílækkandi ár frá ári, þar sem þau hafa staðið óbreytt í krónutölu þrátt fyrir mjög breytt gildi peninga. Þessi gjöld eru nú mjög lág hér, og er rétt að benda á, að bifreiðaskattur af venjulegri sex manna fólksbifreið, tegund, sem mikið er notuð, er nú 504 kr., en verður eftir hækkunina 1008 kr., en í Noregi t. d. er gjald af slíkri bifreið 1256 ísl. kr., eða 25% hærra en verður hér eftir breytinguna. Bifreiðagjald nær til fólksbifreiða og vörubifreiða, sem nota dieselorku og brenna olíu, en ekki til vörubifreiða, sem nota benzín. Til þess að fara varlega í því að hækka gjöld á vörubifreiðum er lagt til, að bifreiðaskattur á vöru- og sérleyfisbílum hækki aðeins um 50% frá því, sem hann er nú, og verður hann þá hvergi nærri færður til samræmis við verðlagsbreytingarnar, sem orðið hafa, síðan hann var settur, og sannast að segja eru þá dieselbifreiðar, sem vörur flytja, mjög vel settar eftir sem áður, samanborið við þær bifreiðar, sem benzín nota, þar sem dieselbifreiðarnar verða ekkert fyrir þeirri hækkun, sem gerð er á benzínskattinum, eins og gefur að skilja. Samt hefur ekki þótt rétt að hækka gjöldin á þessum bifreiðum um meira en 50%. Ég skal taka það fram, að bifreiðaskatturinn er ekki heldur greiddur af skólabifreiðum, ekki vörubifreiðum, sem nota benzín, eins og ég sagði áðan, og eigendur jeppabifreiða eiga rétt á endurgreiðslu bifreiðaskatts, ef þeir sanna með vottorðum skattanefndar, að þeir hafi notað bifreiðarnar að mestu eða öllu leyti við framleiðslu- og jarðyrkjustörf. Loks er svo stærsti liður frv., hækkunin á verðtollsálaginu. Það er gert ráð fyrir, að það hækki úr 45% í 80%, en það hefur verið 45% frá 1. jan. 1951, en var áður 65%. Var það lækkað, um leið og genginu var breytt, niður í 45%. Að sjálfsögðu hefur verðtollurinn ekki hækkað eins mikið undanfarið og verðlag innanlands, því að verðlag á erlendum vörum hefur hækkað minna undanfarið en verðlag hefur hækkað í landinu, og þar af leiðandi hefur verðtollurinn hækkað minna en nemur hækkun á opinberum útgjöldum. Þess vegna má segja, að einnig frá þessu sjónarmiði sé ekki óeðlilegt, að til þess þurfi að grípa að hækka verðtollsprósentuna nokkuð. Æskilegt hefði þó vitaskuld verið að komast hjá því að þurfa nokkuð að breyta skattabyrðinni, en því er ekki að heilsa, eins og ég gerði grein fyrir í upphafi þessa máls. Þá er að geta þess, hvað gert er ráð fyrir, að ákvæðin færi ríkissjóði í tekjur. Ráðgert er, að vörumagnstollsviðaukinn gefi um 6 millj. kr. á heilu ári, benzínskatturinn til ríkissjóðs 5 millj. kr. á heilu ári og bifreiðaskatturinn um 6 millj. kr. og gúmmígjaldið og verðtollsviðaukinn 8536 millj. kr. eða svo. Samtals er þetta á heilu ári um 53 millj. kr. En nú er janúarmánuður liðinn og aðeins um 11 mánaða tekjur að ræða á þessu ári, og mundi þá láta nærri, að gera mætti ráð fyrir um 49 millj. kr. tekjum af þessum nýju tekjuliðum á þessu ári, og það er það, sem þarf til þess að afgreiða fjárlögin greiðsluhallalaus. Ég skal geta þess mönnum til fróðleiks, að ég hef reynt að bera saman þær hækkanir á gjöldum, sem hér eru ráðgerðar, þ. e. a. s. þann tekjuauka í heild, sem hér er ráðgerður fyrir ríkissjóð, og þær lækkanir, sem átt hafa sér stað á undanförnum árum fyrir atbeina núverandi ríkisstj. og þingmeirihluta, og telst mér svo til, að sá tekjuauki, sem hér er ráðgerður, sé sáralítið meiri en þær lækkanir, sem á þessum árum hafa verið lögleiddar. Ég kemst helzt að þeirri niðurstöðu, að skattabyrðin á þjóðinni til ríkissjóðs, eftir að þessi löggjöf hefur verið sett, verði sem allra næst hin sama og hún var 1950. Það er að vísu mjög leiðinlegt að þurfa þannig að taka aftur til baka það, sem lækkað hefur verið, en hjá því verður ekki komizt vegna þeirrar stefnu, sem málin hafa tekið nú upp á síðkastið. Loks vil ég fara örfáum orðum um meðferð málsins. Í þessu frv. eru m. a. ákvæði um það, að greiða skuli innflutningsgjaldið af benzíni af benzínbirgðum, eins og venja er, þegar breytt er benzínskatti, og einnig skuli greiða af verzlunarbirgðum af hjólbörðum og slöngum. Þetta leiðir af sér, að frv. þyrfti endilega að fá afgreiðslu nú á þessu kvöldi frá hv. Alþ., til þess að ekki sé hægt að viðhafa spákaupmennskusölu á þessum vörum umfram það, sem vitanlega er að einhverju leyti orðið í dag um benzínið, þó í mjög smáum stíl. Um þetta frv. hef ég rætt allýtarlega við hv. leiðtoga stjórnarandstæðinga í gær og í fyrradag og m. a. um málsmeðferðina og þennan þátt í málinu, sem ég var nú að minnast á. Hv. talsmenn stjórnarandstæðinga í Ed. greiddu fyrir því, að málið gæti fengið þar afgreiðslu síðari hluta dagsins í dag. Vona ég, að hv. leiðtogar stjórnarandstæðinga í þessari deild hafi sama háttinn á, enda hef ég gert mér far um, að þeir hefðu nægilegan tíma til þess að setja sig inn í málið. Ég afhenti þeim frv. sem trúnaðarmál í gær, til þess að þeir gætu athugað það og búið sig undir að taka afstöðu um málið í heild eða einstök atriði þess, og var það allt miðað við, að það gæti fengið skjóta afgreiðslu. Ég vil beina því til hv. fjhn., sem fær málið til meðferðar, að hún afgr. málið fljótt, eins og fjhn. í Ed. gerði, og hef ég líka undirbúið það nokkuð með því að hafa samband við fjhn.menn utan fundar í dag, og hef ég góða von um, að n. muni vilja hafa þann háttinn á að taka afstöðu fljótt og skörulega um málið og án þess að það þurfi að tefjast. Ég vil óska þess, að málinu verði vísað til hv. fjhn. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Ég hef margt við þetta frv. að athuga. Í fyrsta lagi tel ég, að tekjuáætlun þess sé ekki rétt, hún sé of lág. Frv. gerir ráð fyrir því, að það þýði 49 millj. kr. skattahækkun á hinum ýmsu liðum, sem hæstv. ráðh. hefur nú gert grein fyrir að felast í frv. Ég tel, að varlegt sé að áætla þetta frv. þýða 60 millj. kr. skattahækkun, og byggi það þegar á því, að 25% hækkun á verðtollinum einum jafngildir 45 millj. kr. verðtollsauka. Hækkun verðtollsins ein lætur því nærri að gefa sömu tekjuaukaupphæð og hæstv. ráðh. gerir ráð fyrir að allt frv. gefi, ef miðað er við, að innflutningur verði svipaður á þessu ári og hann reyndist á árinu 1955. Það vill hæstv. ráðh. að vísu draga í efa, en ég tel ekkert benda til þess, að ástæða sé til að draga það í efa. Í öðru lagi, og það er mergurinn málsins, tel ég, að engin þörf sé fyrir þessa skatta og þar af leiðandi engin þörf á að samþ. þetta frv. Fjárl. hafa ekki verið afgr. enn, 3. umr. stendur yfir, en fyrir því hafa verið færð sterk rök, svo sterk, að ég treysti þeim, að tekjuáætlun fjárl. sé enn röng. Hún hefur verið það mörg undanfarin ár, og undanfarin ár hefur hæstv. fjmrh. staðið hér og sagt: Tekjuáætlunin er frekar of há en of lág. - Það hefur alltaf reynzt eftir á, þegar árið var liðið, vera rangt. Hæstv. ráðh. hefur alltaf verið svartsýnni en ástæða hefur verið til. Hann telur eflaust embættisskyldu sína að vera svartsýnn á afkomu ríkissjóðsins, en það hefur aldrei farið eftir spádómum hans í þessum efnum. Tekjurnar hafa ávallt undanfarin ár reynzt mun meiri en þær hafa verið áætlaðar. Þetta hefur verið svo föst regla, að legið hefur nærri að álíta, að þetta væri með vilja gert, til þess að ríkisstj. hefði rúmar hendur um ráðstöfun fjárins, til þess að hún gæti, eftir að árið er liðið eða þegar árið væri að líða, komið fram með frumvörp í skyndi, þar sem hún ráðstafaði tekjuaukanum til þeirra þarfa, sem hún kýs að verja honum í. Raunverulegar tekjur ársins í fyrra, 1955, voru 110 millj. kr. hærri en áætlað var í fjárl. fyrir árið. Verðtollurinn er í frv. fyrir 1956 áætlaður 155 millj. kr., en hann var í raun og veru 1955 178 millj. kr., eða 23 millj. kr. hærri. Virðist engin ástæða vera til að áætla hann lægri á þessu ári en hann reyndist í fyrra. Söluskatturinn er áætlaður á þessu ári 120 millj. kr. Hann var 1955 130 millj. kr., þ. e. 10 millj. kr. hærri í fyrra en hann er áætlaður í ár. Á þessum tveimur liðum skakkar því 33 millj. kr. Um fjölmarga aðra tekjuliði fjárlfrv. gildir það, að þá væri hægt að áætla talsvert hærri en þeir hafa verið áætlaðir. Vil ég t. d. nefna bifreiðaskatt og benzínskatt, sem hvorir tveggja munu vafalaust skila mun meiri tekjum í ríkissjóð en áætlað er í fjárlagafrv. Ég tel þess vegna, að þessi skattlagning, sem hér er ráðgerð, sé óþörf, það sé hægt að afgreiða fjárlagafrv. tekjuhallalaust, þó að þessir skattar séu ekki lagðir á. En um það er ég hæstv. ráðh. og ríkisstj. sammála, að brýna nauðsyn ber til, eins og ástand allt er í efnahagsmálum þjóðarinnar, að tekjuhalli verði ekki á fjárl., heldur þvert á móti er þar tekjuafgangur nauðsynlegur. Varðandi einstök atriði frv. vil ég aðeins láta þess getið, að það skásta, sem var í frv. eins og það kom frá hæstv. ríkisstj., var úr því fellt í hv. Ed., þ. e. ákvæðið um að innheimta og leggja í sérstakan sjóð 1% af vörumagnstolli og verðtolli samkvæmt tollskrá til þess að verja til byggingar tollstöðva í landinu. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að tollgæzlan er í hinum mesta ólestri, fyrst og fremst sökum þess, að aðstaða öll til tollheimtunnar er óforsvaranleg víðast hvar á landinu. Það hefði því verið til mikilla bóta að gera ráðstafanir til þess að bæta skilyrði tollgæzlunnar. Þeir peningar, sem til þess hefði verið varið, hefðu skilað sér aftur á skömmum tíma. Þetta ákvæði frv., sem var það skásta og að mínu viti hefði fyllilega komið til greina að samþykkja, felldu hæstv. stjórnarflokkar út úr frv. í Ed. Þá vil ég aðeins geta þess, sem hæstv. ráðh. sagði í ræðu sinni og er raunar getið í grg. fyrir frv., að hækkun vörumagnstollsins er miðuð við vísitölu. Það er í hæsta máta undarleg regla, sem hér er tekin upp, að hækka tolla á landsmenn eftir vísitölu. Hvar er nú fordæmingin á vísitöluskrúfunni margumtöluðu? Mig minnir, að það hafi verið einn aðalkjarninn í öllum boðskap hv. stjórnarflokka undanfarin ár, að vísitöluskrúfan væri stórhættuleg, eitt það allra hættulegasta við það fyrirkomulag, sem við nú búum við í kaupgjaldsmálum. Þegar hafa verið gerðar ýmsar ráðstafanir til þess að draga úr áhrifum svokallaðrar vísitöluskrúfu, t. d. með því að hætta að láta kaupgjaldshækkun verka á landbúnaðarverðið. En nú er hér tekinn upp sá kostur að færa vísitöluskrúfuna inn á nýtt svið, þ. e. að fara að láta hana verka á tollana líka. Menn geta hæglega séð, hvar þetta kemur til með að lenda. Ef verðlag hækkar á einhverri innfluttri vöru og vísitalan hækkar af þeim sökum, þá á rétt á eftir að hækka tollana, af því að vísitalan hækkaði. Þá hækkar auðvitað vísitalan enn, og svona heldur þetta áfram. Hér er greinilegt dæmi um það, að skrúfugangur vísitölunnar er settur í gang. Hann hefur verið afnuminn á sumum sviðum réttilega, þar sem hann hefur skaðlegar verkanir og óþarfi er að láta hann verka, og þá hleypur hæstv. ríkisstj. til og innleiðir skrúfuganginn á öðrum sviðum. Hæstv. ráðh. sagði enn fremur, að sér virtust það vera meðmæli með þessu frv., að álögurnar væru þó ekki miklu meiri en stjórnarflokkarnir hefðu lækkað álögurnar á almenningi um undanfarin ár. Það er nú svo. Gaman hefði nú verið að fá að njóta þess einu sinni í svolítinn tíma, að álögur á landsmenn væru lækkaðar. En það virðist ekki eiga að geta gerzt. Hæstv. ríkisstj. unir því auðsjáanlega alls ekki, að almenningur fái að njóta þeirra lækkana, sem hún er búin að gorta af mörg undanfarin ár. Hún er ekki í rónni, þrátt fyrir allt gortið af lækkununum, fyrr en hún er búin að taka þetta af almenningi aftur og hækka álögurnar um það, sem hún áður lækkaði þær um, þó að hún hafi mikið af því gortað. Hvað sem annars um þetta má segja, telur Alþfl. það vera merg málsins í þessu sambandi, að þessar álögur séu - sem betur fer - óþarfar og þess vegna sé óþarft að fylgja frv., og munum við því greiða atkv. gegn því við afgreiðslu málsins hér.



Herra forseti. Það er rétt, sem hæstv. fjmrh. sagði hér áðan, að hann gaf okkur í stjórnarandstöðunni kost á að kynna okkur þetta frv. sem trúnaðarmál, áður en hann lagði það fram, og bað um, að ekki yrðu gerðar sérstakar ráðstafanir til þess að tefja það, sökum þess, hvernig háttaði um sölu á vörunum, sem það fyrst og fremst leggst á. Við munum ekki gera neinar sérstakar ráðstafanir til þess að berjast það harðvítuglega í þessu máli, að það tefjist þess vegna, því að það er auðséð, að málið á að ganga í gegn. Hitt finnst mér, að ríkisstj. megi athuga, að henni ber að hafa sinn atkvæðameirihluta til taks, þegar hún ætlar að þvinga mál fram á þennan hátt.

Það er sanngjörn krafa.

Það er mjög sanngjörn krafa. En það er hins vegar hlutur, sem yfirleitt kemur ekki fyrir í þinginu. Það er nú búið að drepa svo allan dug úr þm. stjórnarliðsins, að þegar þeir ekki lengur yfirleitt fá að tala í neinum málum og láta í ljós neina sjálfstæða skoðun og eiga ekkert eftir annað en að fá einstaka sinnum að rétta upp hendurnar og venjulega með slæmum málum, þá eru þeir farnir að letjast á því að sitja á bekkjunum, og þess vegna er það ekki nema sanngjarnt, að ríkisstj. geri sérstakar ráðstafanir til þess, að þeir séu viðstaddir og að stjórnarandstaðan þurfi ekki bókstaflega að hjálpa málunum áfram með því að greiða atkvæði á móti afbrigðum eða öðru slíku. Fyrsta atriðið í sambandi við þetta frv. er sú stefna, sem hæstv. fjmrh. fer inn á. Hann leggur hér fram frv. um bráðabirgðabreytingu nokkurra laga, - og kemur nú einu sinni enn þá gamli bandormurinn eða höggormurinn til sögunnar í þinginu að nýju, alltaf er hann vakinn upp með nokkurra ára millibili, - og segir, að nú vanti sig til þess að geta afgreitt fjárlögin. Þetta er þskj. 302, og á þskj. 290 eru nokkrar brtt. við fjárl., m. a. brtt. frá hæstv. fjmrh., og það er dálítið gaman að athuga þetta tvennt í samhengi. Hann fer fram á við okkur með þessu frv., sem hér liggur fyrir í dag, að það sé lagður skattur á almenning, sem muni gefa um 50 millj. kr. í ríkissjóðinn, annars verði ríkissjóður alveg ófær um að greiða það, sem á honum hvíli. Samtímis leggur hann svo fyrir brtt. um að veita úr ríkissjóði 54 millj. kr. af greiðsluafgangi ársins 1955, sem hann sagði um, þegar þau fjárl. voru ákveðin, að það væri alveg óhjákvæmilegt að innheimta þær álögur, sem þá væru til, vegna þess að annars mundi ekki vera nóg í ríkissjóði til þess að borga. M. ö. o.: Hann hefur 54 millj. kr. afgangs, sem hann leggur til í dag við okkur að ráðstafa. Hann hefur afgangs 54 millj. kr. frá árinu 1955. Svo kemur hann hér fram fyrir okkur og segir: Viljið þið ekki lofa mér að leggja á sérstaklega 50 millj. kr. fyrir næsta ár? - og segir þá aftur, að þetta sé til þess, að hann hafi nú eitthvað upp í að borga, þó að við vitum, að þetta sé til þess, að hann hafi eitthvað afgangs, milli 50 og 100 millj., til þess að ráðstafa á næsta ári, eins og hann er að ráðstafa þessum 54 millj. kr. núna á þskj. 290. Það hefði verið einfaldast af hæstv. fjmrh. að taka þessar 54 millj. kr. af tekjuafgangi 1955 og segja: Má ég ekki hafa þetta til vara fyrir fjárl. 1956? - Þetta er nokkurn veginn sama upphæð. Og það, sem ég vildi ræða við hann í þessu sambandi, er stefnan í þessu. Það er þessi stefna að leggja nefskatta á almenning til auðsöfnunar fyrir ríkissjóð eða einstök fyrirtæki í landinu. Er þetta rétt stefna, eða er hún röng? Ég álít, að hún sé röng. Ég álít, að það nái ekki nokkurri átt og að það sé bara að blekkja sjálfan sig að vera að leggja tolla á neyzluvörur almennings til þess að taka þá peninga síðan og ráðstafa þeim í þá stóru útlánasjóði bankanna. Í fyrsta lagi er algerlega óréttlátt að leggja slíkan skatt á alþýðu manna til þess eins að safna auði handa forríkum fyrirtækjum, þó að það séu ríkisfyrirtæki. Og ég býst við, að hæstv. fjmrh. hafi orðið var við það, að þó að hann leggi til í þessari brtt. við fjárl., að þetta sé lánað fiskveiðasjóði, Búnaðarbankanum og öðrum slíkum, þá er þegar komið fram yfirboð frá einum þm. Sjálfstfl. um, að þetta sé gefið, þetta sé látið sem óafturkræft framlag til viðkomandi sjóða. Ég geng út frá, að það sé fyrsti forsmekkurinn að kosningunum, að það eigi að sjá til, hvort Framsfl. stenzt samkeppnina við Sjálfstfl., þegar Sjálfstfl. segir: Við skulum gefa Búnaðarbankanum, við skulum gefa fiskveiðasjóði, - og hvort fjmrh. fellst þá ekki heldur á, að Framsfl. eigi að gefa líka, jafnvel þó að hann vilji ekki eyða þessu fyrir ríkissjóði. Og þá erum við sem sé komnir inn á það, að við leggjum á verðtoll, við leggjum á vörumagnstoll, við leggjum tolla á nauðsynjar almennings til þess að gefa í ákveðna forríka sjóði. Þetta er hlutur, sem ekki á að eiga sér stað. Í öðru lagi, ef menn vildu gera eitthvað svona, ef menn vildu fara inn á þá stefnu að leggja vörutolla og verðtolla á almenning, neyzluvörur hans, til þess að safna í digra sjóði, þá á að segja þetta fyrir fram. Það á að segja við alþýðu manna fyrir fram: Nú legg ég til, að það sé lagður skattur á allt korn í landinu t. d., til þess að fiskveiðasjóður geti fengið mikla peninga. Þetta treysti ríkisstj. sér ekki til að gera, vegna þess að hún álítur, að slík stefna mundi ekki eiga upp á pallborðið hjá almenningi. Hún gerir þetta á annan hátt. Hún gerir þetta á þann hátt, að fjmrh., sem er kunnur fyrir að vera góður búmaður fyrir ríkissjóð, er látinn barma sér hér hvert einasta ár, barma sér og barma sér og meira og meira, fá alla til að vorkenna sér, hvað vesalings ríkissjóðurinn sé nú illa staddur, þangað til hann er búinn að betla út úr sínum stjórnarstuðningsmönnum nógu mikla peninga til þess að geta komið næsta ár og sagt: Sjáið nú, hvað ég er góður búmaður! Þessi háttur getur ekki gengið. Að leggja nefskatt á almenning til þess að safna í digra sjóði, sem fyrir eru, nær ekki nokkurri átt. Hæstv. fjmrh. sagði, þegar hann talaði fyrir þessari till. sinni á þskj. 290, að sér hefði þótt hryllilegt að hugsa til þess, ef það hefði ekki verið hægt að koma fram með þessar till. núna. Það er vitanlegt, að ríkisstj. hefur allan tímann verið að reyna að fá lán handa þessum sjóðum erlendis. Það hefði verið hægt að fá lán handa þessum sjóðum erlendis, ef ríkisstj. væri ekki eins þrælbundin og hún er í sambandi við alla sína lánapólitík. Þess vegna er farið inn á þá aðferð að taka þetta af almenningi á þennan hátt og reyna nú að læða því einu sinni enn þá í gegn með því frv., sem hérna liggur fyrir. Ég álít, að þessir hlutir verði að hætta. Ef menn vilja fara að safna auði handa ríkinu eða ákveðnum fyrirtækjum með þessum aðferðum, þá eiga menn að segja það fyrir fram og gera það að stefnuatriði. Eins og sakir standa núna, væri nær að taka þessar 54 millj., sem þarna eru afgangs, og láta hæstv. fjmrh. geyma þær til næsta árs og borga þá, ef það skyldi vanta þetta upp á fjárl. 1956, sem hann segir að muni vanta. Þess vegna álít ég strax hvað þetta snertir, að allar þessar tillögur hæstv. ráðh. séu óþarfi. Svo kem ég að þessu frv. sjálfu og hinum einstöku liðum þess og röksemdafærslum hæstv. ráðh. Þær voru vægast talið barnalegar. Hæstv. ráðh. vildi segja okkur, að þessir tollar hafi því miður raunverulega farið hlutfallslega sílækkandi undanfarið, og það var rétt eins og hann vildi segja, að honum hefði bara láðst að hækka þetta til samræmis við dýrtíðina; þetta væri bara yfirsjón, sem hann hefði uppgötvað núna; þetta væri bara orðið á eftir; það væru til álögur á landsmenn, sem hefðu ekki fylgzt með annarri dýrtíð í landinu. Óttaleg vandræði! Hæstv. fjmrh. veit ekki, hvað húsaleigan hefur hækkað hérna í Reykjavík. Ætli það væri ekki rétt fyrir hann að athuga það? Þar er alveg ljómandi hlutur að miða við. Er það ekki ágæt röksemdafærsla næst, að að vísu þyki hagkvæmt að hafa ekki húsaleiguna í vísitölunni, vegna þess að þá mundi kaup manna hækka til samræmis við það, sem húsaleigan hækkaði, en hins vegar væri alveg ágætt að miða við einhverja raunverulega húsaleiguvísitölu, þegar menn ætla að fara að hækka hina og þessa skatta, sem hefur láðst að hækka eða hafa dregizt aftur úr? Þessi hæstv. ráðh., sem alla sína tíð hefur alltaf verið að tala á móti verðbólgu og á móti dýrtíð, kemur nú allt í einu fram og færir það sem ein höfuðrök, að því miður hafi dýrtíðin ekki hækkað jöfnum skrefum alls staðar, sums staðar hafi hún komizt fram úr. Og þá leggur hann ekki til að kippa þar til baka. Nei, hinir, sem hafi drattazt aftur úr, einhverjir liðir, sem ekki hafi getað spjarað sig í dýrtíðarkapphlaupinu, skuli ekki verða aftur úr héðan af. Ég veit, að hæstv. fjmrh. hefði ekki notað þessa röksemdafærslu, ef honum væri nokkurn veginn sjálfrátt með þá hluti, sem hann er að gera þessa dagana. Það er alveg auðséð og auðheyrt á báðum þeim hæstv. ráðh., sem við höfum rætt við í þessari d. í dag, hæstv. forsrh. og hæstv. fjmrh., að hjá þeim er raunverulega komið svo, - mér datt í hug á dönsku orðatiltæki um þetta, eins og danskurinn segir: „Desto galere, desto bedre“ - því vitlausara, því betra; það sé sem sé um að gera, að það, sem nú verði að gera, sé gert allt saman sem vitlausast; og það, sem virðist vera aðalatriðið hjá hæstv. fjmrh., sé, að það hafi ekki verið, eins og danskurinn mundi segja, „system í galskabet“, að það hafi ekki verið kerfi í dýrtíðarvitleysunni fram að þessu, það hafi einstök atriði í dýrtíðarvitleysunni dregizt aftur úr og þetta dugi ekki. Áfram með þetta. Upp með þetta. Skrúfum þetta áfram á einum degi í gegnum þingið. Það er vitanlegt, og hæstv. forsrh. upplýsti okkur um það, af hverju þetta er. Þetta er vegna þess, að þessir tveir stjórnarflokkar eru búnir að ákveða, að nú skuli þessu skellt í gegn eins og söluskattinum 1948, síðan skuli verða kosningar á miðju ári, eins og var 1949, síðan skuli verða gengislækkun á árinu næsta þar á eftir, skömmu eftir að búið sé að kjósa, þegar nógu langur tími sé liðinn til þess, að þessir tveir stjórnarflokkar séu búnir að koma sér saman. Þess vegna er bezt, áður en allt er gert vitlaust á þennan hátt, að það sé búið að jafna alla liðina, því að það skilja menn, að þegar gengið er fellt, þá fellur það jafnt alls staðar, svo að það er engin hætta á, að það verði neinn liður aftur úr. Það er því um að gera að vera búinn að hjálpa liðunum, sem drógust aftur úr, á sinn stað, og það er það, sem fjmrh. er að gera núna. Hæstv, fjmrh. verður að afsaka það, þó að það séu til menn hjá þjóðinni og meira að segja á þinginu, sem álíta, að það gerði ekkert til, þó að dýrtíðin væri ekki jafnbölvuð alls staðar, þó að það væru einstaka liðir, þar sem ekki væri lagt jafnmikið á neyzluvörur almennings og á aðrar. Og það er einmitt þess vegna, að ef til vill eru einstaka menn hér í þinginu, sem kunna ekki að meta þessa röksemdafærslu, og ég er einn af þeim. Þá er bezt að athuga þessa einstöku liði. Vörumagnstollurinn og verðtollurinn, sem eftir áætlun hæstv. fjmrh. eiga að gera um 41 millj. kr., ef væri miðað við allt árið, líklega um 40 millj. ella, eru þær álögur, sem leggjast beint á almenning og hans neyzlu í þessu. Ef að vanda lætur, mundu þessir tveir liðir raunverulega koma út með í kringum 50 millj. kr. eða upp undir það einir saman, ef við reiknum eins og reynslan hefur kennt okkur að reikna, þegar búmaðurinn hæstv. fjmrh. barmar sér. Þessi skatta- eða tollahækkun er alveg óþörf, gersamlega óþörf, og þess ekki verð að láta sér detta í hug að samþykkja hana. Þá kemur hæstv. fjmrh. með till. um benzínskatt, að hækka hann um 20 aura. Ég athugaði í frv., hvort það væri nokkur till. frá hæstv. ráðh. um nokkurt verðlagseftirlit eða verðlagstakmörkun í sambandi við benzínhækkunina. Það er ekki.

Það er hámarksverð á benzíni.

Já, en það hámarksverð skilst mér að muni eiga að fá að hækka samsvarandi þessum skatti. Eða vill hæstv. fjmrh. gefa hér þá yfirlýsingu, að hámarksverð á benzíni verði ekki hækkað þrátt fyrir þessa skatthækkun? Ef hann vill gefa þá yfirlýsingu, þá þykir mér mjög vænt um það, því að það var einmitt það, sem ég ætlaði að koma að. Ég álít, að þessi benzínskattur, þessir 20 aurar, sé ekki meira en hæfilegur til þess, að hringarnir geti deilt honum á milli sín, stjórnarflokkarnir og þeirra olíufélög geti skipt þessu á milli sín. Þetta eru ekki nema 5 millj. kr. Ég man eftir, að einu sinni í gamla daga, þegar ein stjórn var hér, sem Framsókn og Alþfl. stóðu að, var benzínið hækkað um 4 aura lítrinn, og þá voru vissir menn, sem voru utan við þá stjórn, sem héldu því fram, að það væri hægt að láta olíuhringana bera þetta. Þá fór það svo, að það varð verkfall hérna í Reykjavík á öllum bifreiðum, og það endaði svo, þrátt fyrir alla yfirlýsingu olíuhringanna um, að þeir gætu ekki borið þennan 4 aura benzínskatt, að þeir urðu samt að lækka það benzínverð, sem þeir höfðu hækkað um 4 aura, og lækka það um meira en þessa 4 aura, vegna þess að almenningur tók í taumana. Það var enginn efi á því, að olíuhringarnir gátu borið þessa 4 aura hækkun þá, og 4 aura hækkun þá er eins og 40 aura hækkun núna, þannig að þessari 20 aura og þó að meira væri geta olíuhringarnir ósköp vel skipt á milli sín. Þetta hefur kannske verið misskilningur hjá mér, það sé meiningin hjá hæstv. fjmrh., að það eigi alls ekki að gefa leyfi til þess, að benzínið hækki það sem þessu svarar, og þá vona ég, að hann lýsi því yfir hér á eftir, en ef ekki, þá held ég, að hann ætti að taka það til athugunar að láta hringana skipta þessu bróðurlega í helmingaskiptum. Þá er till. um skatt á bifreiðarnar og skatt á hjólbarðana, og það er nú ekki verið að fara í neinn greinarmun um það, hvort í hlut eigi gamlir bílar, sem menn verða þá máske að liggja í sífellt að vera að gera við og séu orðnir dýrir, eða lúxusbílarnir, sem auðmennirnir hafa flutt inn nú. Enn fremur er ekki verið að gera neinar aðrar ráðstafanir í því sambandi. En það er rétt hins vegar, að hv. þm. fái að vita af því, að bifreiðarstjórafélagið Hreyfill hér í höfuðstaðnum hefur í dag sent svo hljóðandi bréf til þm., sem ég vil leyfa mér, með leyfi hæstv. forseta, að lesa upp: „Til Alþingis, Reykjavík. Vér leyfum oss hér með að mótmæla harðlega þeirri hækkun á rekstrarvörum og þungaskatti bifreiða svo og öðru, sem orsakar aukinn kostnað við rekstur leigubifreiða, sem felst í frv. til laga um bráðabirgðabreytingu nokkurra laga, er lagt hefur verið fyrir Alþ. í dag. Vér gerum kröfu til þess, að leigubifreiðar verði undanþegnar almennum álögum á bifreiðar, þar sem leigubifreiðar eru, eins og allir vita, í þjónustu almennings og þó sérstaklega þeirra, sem engin ráð hafa til að eignast bifreið til eigin nota, enda mundu slíkar álögur óhjákvæmilega stórhækka öll fargjöld með leigubifreiðum, sem mundi gera hvort tveggja, að gera fólki ókleift að nota þessi farartæki og draga stórlega úr atvinnumöguleikum þeirra manna, sem hafa akstur leigubifreiða að atvinnu. Í b-lið athugasemda frv. er gert ráð fyrir ívilnunum á bifreiðaskatti til nokkurra aðila, og teljum vér, að leigubifreiðar til mannflutninga ættu tvímælalaust að njóta slíkra ívilnana, ef færðar eru sönnur á, að bifreiðin sé einvörðungu notuð sem leigubifreið. Þar sem oss hefur gefizt naumur tími til að athuga greint frv., þá höfum vér ekki getað farið neitt ýtarlega út í einstakar greinar þess, þótt æskilegt hefði verið. Væntum vér þess, að hv. Alþ, sjái, hve brýn nauðsyn það er að undanþiggja leigubifreiðar frá þeim gífurlegu hækkunum, sem í frv. felast. Sjái Alþ. sér hins vegar ekki fært að verða við framangreindum kröfum vorum, þá viljum vér eindregið mælast til þess, að fjmrh. verði veitt heimild til að falla frá fyrirhuguðum tollum og sköttum á leigubifreiðar í samráði við félag vort. Í fullu trausti á góðan skilning alþm. á máli þessu, þá leyfum vér oss að vænta þess, að Alþ. verði við framangreindum kröfum vorum og tilmælum. Virðingarfyllst, f. h. bifreiðarstjórafélagsins Hreyfils, Bergsteinn Guðjónsson, formaður.“ Ég vildi eindregið óska þess, að hæstv. ráðh. vildi svara þeim spurningum, sem settar eru fram í þessu bréfi, og hvað það er, sem hæstv. ríkisstj. hefur hugsað sér í sambandi við undanþágurnar, sem hún þarna talar um. Það er yfirleitt, þegar um slíkt er talað, bezt að vita fyrir fram, hvernig eigi að nota það, til þess að misnotkun eigi sér ekki stað í sambandi við það. Svo að síðustu: Hæstv. fjmrh. sagði, að raunverulega væri með þessum till., sem fyrir okkur liggja hér í dag, skattabyrðin hin sama og hefði verið. Mismælti ekki hæstv. ráðh. sig? Gleymdi hann ekki einhverju pínulitlu, þegar hann var að tala um skattabyrðarnar í dag?  Ég held þess vegna, að hæstv. fjmrh. ætti nú, fyrst hann skaut sér hjá því að taka þátt í umr. í dag um framleiðslusjóðinn, að ræða við okkur, hvort sem hann gerir það nú við 1. umr. eða við þær seinni, um stefnu Framsóknar í þessum efnum. Hann vildi gera mikinn greinarmun á framleiðslusjóði og ríkissjóði. En má ég spyrja hann: Þegar söluskatturinn var lagður á um árið, átti hann allur saman að renna í dýrtíðarsjóð, og það átti að vera einn geysilega sjálfstæður sjóður, en hvað er eftir af honum í dag? Það er ekkert nema tekjuöflunarleiðirnar eftir af honum, sjóðurinn er sjálfur farinn, tekjuöflunin orðin beint í ríkissjóð, I. og II. kafli farnir, tekjuöflunarákvæðin úr III. kaflanum eftir. Ef Sjálfstfl. og Framsókn eiga eftir að fara saman með stjórn landsins lengur, ef þau eiga eftir að ganga í varanlegt og vanheilagt hjónaband, sem fólkið forði okkur frá, þá er ég hræddur um, að það líði ekki mörg ár, áður en I. og II. kafli úr l., sem var verið að afgreiða til fjhn. í dag um framleiðslusjóð, verði felldir niður og tekjuöflunarhlutinn úr II. kaflanum verði framlengdur og þá verði ekki lengur gerður greinarmunur á ríkissjóði og framleiðslusjóði. Þetta endar allt í sömu hítinni, ef haldið er áfram eins og nú er stefnt, ef haldið er áfram að hlífa einokunarauðvaldinu í Reykjavík við að bera þær byrðar, sem það á að bera, og haldið áfram að hlaða á alþýðu, eins og gert er með þessu frv., sem hérna liggur fyrir, eins og gert var í enn stærri stíl með frv., sem lá fyrir í dag. Hins vegar mega flokkarnir vera vissir um það, að alþýðan hristir þá af sér.



Herra forseti. Hæstv. fjmrh. gat þess réttilega í framsögu sinni fyrir þessu frv., að leitað hefði verið til stjórnarandstöðunnar um tilmæli þess efnis, að frv. það, sem hér liggur fyrir, yrði ekki tafið með löngum umr. Enda þótt við fulltrúar stjórnarandstöðunnar þættumst vita, að frv. væri þess eðlis, að við mundum ekki geta fylgt því, drógumst við á það varðandi þetta frv., að það yrði ekki tafið, en svo var um talað, a. m. k. af minni hálfu, að hitt frv. hæstv. ríkisstj., það sem þá var einnig á döfinni og var hér til 1. umr. í dag, frv. um framleiðslusjóð, yrði ekki knúið fram með afbrigðum og ekki afgreitt fyrir þriðjudag héðan úr deildinni. Ég vænti þess, að við þetta verði staðið, svo að ekki þurfi að gera neinar sérstakar ráðstafanir til þess að koma í veg fyrir, að það frv. verði knúið fram svo fljótt. Hæstv. ríkisstj. hefur nú lagt hér fram á sama degi tvö allveigamikil frv. Þessi frv. hafa verið lengi á döfinni, og menn hafa um skeið vitað, að slíkra frv. væri von. Annað þessara frv. á að bjarga útgerðinni, hitt á að bjarga ríkissjóði. Samtals nema þessi frv. 200 millj. kr. álögum á þjóðina til viðbótar við allar þær byrðar, sem þegar eru á hana lagðar af opinberri hálfu. Þetta er þó aðeins samkv. áætlun hæstv. ríkisstj. sjálfrar, en eftir því sem næst verður komizt, verður hér varla um öllu minna en 240 millj. kr. að ræða, og er það vissulega ekki smátt skammtað. Það mætti því ætla, þegar slíkar byrðar eru lagðar á þjóðina til viðbótar öllum þeim, sem fyrir eru, að þá hefði verið leitað á hina líklegustu staði til þess að taka alla þá fjármuni, sem hér er um að ræða, nú ætti að fara rækilega inn í rottuholurnar, sem mig minnir að hæstv. forsrh. hafi einu sinni nefnt svo, og þaðan tekið, sem auðsöfnunin er mest. Þjóðin á eftir að dæma um það og margur einstaklingur að finna á sjálfum sér, hvort svo er eða ekki. Það frv., sem hér liggur fyrir, er borið fram í því skyni að afla ríkissjóði viðbótartekna, sem hæstv. ríkisstj. og meiri hl. telur að nú muni þurfa, svo að greiðslujöfnuður náist á fjárlögum fyrir þetta ár. Telur stjórnin, að þessar nýju álögur, sem lagðar eru til með þessu frv., muni nema tæpum 50 millj. kr., en þegar hefur verið sýnt fram á það með veigamiklum rökum, að þessi áætlun er of lág. Skattahækkunin, sem lögð er til með þessu frv., mun, ef að líkum lætur, nema allmiklu hærri upphæð, ef ekkert sérstakt kemur fyrir, sem gerbreytir öllum hlutföllum varðandi tekjuöflun og þjóðartekjur. Þetta sést bezt á því, að 25% hækkun á verðtolli einum nemur 44–45 millj., miðað við innkominn verðtoll 1955, eins og hv. 1. landsk. þm. sýndi fram á hér áðan. Verði ekki um stórkostlega minnkaðan innflutning að ræða á þessu ári frá því, sem var í fyrra, þá mun þessi skattahækkun, sem hér er lagt til að gerð verði með þessu frv., nema einum 60 millj. kr. og líklega fremur yfir það en undir. Hér er því greinilega haldið hinni gömlu stefnu, sem mjög hefur tíðkazt hjá þessari hæstv. ríkisstj. og fyrirrennurum hennar, að áætla tekjuliði ríkissjóðs of lágt, að því er virðist algerlega vísvitandi, til þess að hæstv. stjórn geti svo ráðskazt með umframtekjurnar eftir sinni vild. Afstaðan til þessa frv. hlýtur að mótast af tvennu: annars vegar þörfinni fyrir auknar tekjur ríkissjóðs, ef sú þörf væri fyrir hendi, og hins vegar hversu réttlátar þær tekjuöflunarleiðir eru, sem á að fara samkv. þessu frv. Við 2. umr. fjárlaga héldum við þjóðvarnarþingmenn og aðrir stjórnarandstæðingar því fram, að fjölmargir tekjuliðir fjárlaga væru eins og oft áður of lágt áætlaðir, beinlínis að því er virtist í því skyni, að hæstv. ríkisstj. hefði sem rýmstar hendur til þess að ráðskast með umframtekjur og ráðstafa þeim að verulegu leyti án aðildar Alþ. Slík hefur reynslan orðið mörg undanfarin ár og þá ekki sízt nú á nýliðnu ári. Tekjurnar árið 1955 voru áætlaðar 514 millj., en reynast að líkindum, þegar allt er inn komið, 640, jafnvel 650 millj., að því er líkur benda til, eða um 130 millj. kr. fram yfir áætlun. Nú áætlar meiri hl. hv. fjvn. tekjur ríkissjóðs á þessu ári 606 millj. kr. Telur meiri hl. og hæstv. ríkisstj., að 46 millj. vanti þá, til þess að hægt sé að afgreiða greiðsluhallalaus fjárlög. Við þjóðvarnarmenn héldum því fram við 2. umr. fjárlaga, að óhætt væri að hækka ýmsa tekjuliði, og hv. 8. landsk. þm. sýndi fram á, að ríkissjóður mundi ekki þurfa öllu meiri tekjur til þess að standa undir áætluðum útgjöldum. Í samræmi við þessa afstöðu bárum við þá fram brtt. til leiðréttingar á tekjuliðum frv. Þær till. voru allar felldar, þær sem ekki bíða enn 3. umr. Við sáum ekki ástæðu til að bera fram nýjar till. um þetta efni nú við 3. umr. frv., þar sem minni hl. hv. fjvn., þeir hv. 3. landsk. þm. og hv. 11. landsk., hafa flutt till. varðandi leiðréttingar á tekjuáætlun, till., sem við getum fallizt á og munum styðja. Við erum þeirrar skoðunar, að ekki sé þörf á auknum tekjum til handa ríkissjóði, eins og nú standa sakir, og erum algerlega andvígir því, að ríkisstj. fái árlega mjög verulegar umframtekjur, sem hún ráðstafar síðan að miklu leyti án þess, að Alþ. fái þar um að fjalla, fyrr en þá eftir að öllu fénu er eytt. Það er engin ástæða til þess að sjálfsögðu að leggja þyngri byrðar á þjóðina en nauðsyn krefur. Ríkissjóður tekur nú til sín svo gífurlega mikið af þjóðartekjunum, að þar er vissulega ekki á bætandi að nauðsynjalausu. Ef miðað er við útflutning, virðast hlutföllin vera 3 á móti 4, þ. e. a. s. ríkissjóður tekur 600 millj. eða meira, en allur útflutningur þjóðarinnar er um 800 millj. Það, sem ríkissjóður tekur þannig til sín, nemur sennilega allt að fjórðungi þjóðarteknanna allra. Enn fremur lítum við þannig á, að margt hefði mátt spara af þeim útgjöldum, sem nú eru á fjárlögum, ýmsar upphæðir séu þar, sem ekki hefði verið knýjandi þörf að hafa þar nú. Öllum till. til sparnaðar á rekstri hins opinbera hefur bæði nú og áður verið tekið af hinu mesta tómlæti af hæstv. ríkisstj. og stjórnarflokkunum og látið í það skína, að hvergi sé hægt að bæta rekstur, hvergi sé hægt að spara, svo að nokkru nemi. Meiri hl. hv. fjvn. hefur að þessu sinni verið óspar á að flytja hækkunartill. Margar þeirra eru, það skal ég viðurkenna, um þarfa hluti, en sumar þeirra eru um miður þarfa hluti. Mér telst svo til við lauslega athugun, að hv. fjvn. eða meiri hl. hennar hafi við 2. og 3. umr. fjárlaga flutt samtals rúmar 300 hækkunartill., og hæstv. fjmrh. hefur staðið upp hér við báðar umr. og fært n. kærar þakkir. Hann hefur þakkað henni fyrir góð störf, og ég ætla ekkert að fara að draga úr því, að hún hafi starfað rösklega, en hann hefur jafnframt þakkað fyrir allar hækkunartill., eins og þær lögðu sig. Öðruvísi mér áður brá, má segja um það, því að mig minnir, að einstaka sinnum hafi hæstv. fjmrh. að því vikið, að ekki væri bætandi miklu meiri byrðum á ríkissjóðinn. Nú þakkar hann bara fyrir. Hins vegar hef ég ekki heyrt enn þá neitt þakklæti frá hæstv. fjmrh. fyrir þær lækkunar till., sem komið hafa frá minni hl., og verð ég þó að segja, að flestar þeirra eru til þarflegri hluta en einar og aðrar þær till., sem hann hefur þegar þakkað meiri hl. fyrir. Það hefði ef til vill verið ástæða til að ræða nokkuð um það út af fyrir sig, hvort þeir skattar, sem frv. fer fram á að enn séu lagðir á þjóðina, komi réttlátlega niður, eða svo réttlátlega sem orðið gat, væri það á annað borð viðurkennt, að teknanna sé þörf. Ég lít svo á og er sammála þeim ræðumönnum úr stjórnarandstöðunni, sem hér hafa bent á það með rökum á undan mér, að mjög skorti á, að svo sé. En þar sem við þjóðvarnarmenn erum þeirrar skoðunar, að þetta frv. sé óþarft og eigi ekki að samþykkjast í einn eða neinu formi, mun ég ekki fara frekar út í þá sálma.