Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv., sem er staðfesting á brbl., var athugað í nefnd, og meiri hl. leggur til, að það verði samþykkt. Þetta er ekki aðeins staðfesting á brbl., heldur á því ástandi líka, sem nú ríkir, og þeim framkvæmdum, sem urðu á útreikningi vísitölunnar. Um þetta var deilt hér í fyrra sumar, eins og þm. muna, og ástæðulaust að rekja það. Nm. er ekki kunnugt um, að neinn ágreiningur sé um þetta nú, en einn nm. mun vera andvígur, og gerir hann þá grein fyrir afstöðu sinni.



Herra forseti. Þetta mál var umdeilt, er það var gefið út sem brbl., og héðan af hefur það ekki svo mikla þýðingu, og það þarf ekki að vera að ræða um það, en ég lýsi mig andvígan því og mun greiða atkv. á móti. Mér þykir rétt að vekja athygli á, að vissa uppbót átti að greiða skv. brbl., en það mun ekki hafa komið að gagni, svo að margir verkamenn fengu enga uppbót. Eina deilumálið í þessu sambandi er, hvernig greiða skuli samkv. vísitölu. Það, sem mér finnst alvarlegast í sambandi við brbl., er, að vísitalan er hætt að vera vísindalegur grundvöllur fyrir framfærslukostnaði og kaupgjaldi í landinu. Vissulega á hún að vera fyrirbæri, sem menn reikna út vísindalega, eins og t.d. veðurstofan, sem segir til um veðrið, en í stað þess er hún orðin að samkomulagsatriði. Það er orðið ófært ástand, sem skapazt hefur, af því að verðlagið í landinu hefur verið fært til og vísitölunni kippt niður til þess að rýra kjör verkalýðsins. Þessi lög eru gott dæmi um. hvernig komið er út í algert öryggisleysi fyrir verkalýðinn. Ég ætla sem sé ekki að fara ýtarlega út í þetta mál og býst við, að það gangi sína leið.



Herra forseti. Fjhn. flytur hér brtt. á þskj. 205 snertandi 12. gr. l., sem er um stóreignaskatt. Þessar till. eru fluttar eftir ábendingu skattstjóra og í samráði við fjmrh. og viðskmrh. Í a-lið till. felst skýrara ákvæði um skiptingu á skattgreiðslum, þegar um er að ræða skatt manna, sem eru hluthafar eða þátttakendur í félagi, hvað maður á að greiða sjálfur og hvað félaginu ber að greiða. Síðasti liðurinn er ákvæði um skiptingu á skatthluta milli félaga í þeim tilfellum, þegar félag á hlutdeild í öðru félagi. Hér er ekki um neina efnisbreyt. að ræða á l., heldur ákvæði um framkvæmdaratriði, og þeir, sem stóðu að lagasetningunni, eru sammála um það, að framkvæmdin eigi að verða með þeim hætti, sem verður, ef till. þessar verða samþ.



Ég hef ekki tekið eftir því, að hæstv. viðskmrh. hafi mælt fyrir till., sem hann flytur hér á þskj. 158 og nú er á dagskrá. En í sambandi við þessa till. hefði ég viljað beina fyrirspurn til hæstv. ráðh. Brtt. 158 er um það að fella niður 1., 2. og 3. málsgr. 11. gr. l. um gengisskráningu, launabreytingar, stóreignaskatt, framleiðslugjöld o.fl. 1. málsgr. er um það, að lagt skuli framleiðslugjald á verðmæti tiltekinna sjávarafurða, sem nýju togararnir afla, 2. málsgr. um það að leggja framleiðslugjald á hvalafurðir og 3. málsgr. er um það, til hvers þessum tekjum skuli varið, sem þannig eru innheimtar. 1.–3. málsgr. 11. gr. l. hljóða svo, með leyfi hæstv. forseta: „Framleiðslugjald skal lagt á verðmæti þeirra sjávarafurða, sem nýju togararnir afla, hvort sem þeir leggja afla sinn hér á land eða selja hann erlendis. Ef aflinn er ísfiskur, sem seldur er erlendis, skal gjaldið lagt á aflaverðmæti, sem er umfram £ 8.500 brúttó í söluferð, áður en útflutningsgjöld, tollur og löndunar- og sölukostnaður er frá dregið. Ef sala í tveimur næstu söluferðum á undan hefur numið lægri fjárhæð en £ 8.500 í söluferð að meðaltali, skal heimilt að draga það, sem á vantaði, frá gjaldskyldri fjárhæð. Gjaldið skal nema 25% af því, sem er umfram £ 8.500 sölu. Gjaldið skal tekið af óskiptum afla, þannig að ekki skal reikna aflaverðlaun eða annan hlut af þeim hluta andvirðisins, sem tekið er með þessu gjaldi. Af brúttó verðmæti sjávarafurða nýju togaranna, annarra en ísfisks og síldar, skal greiða 10%. Verðmæti þessa afla skal metið af þriggja manna nefnd, er ríkisstj. skipar, og skal hún miða við gangverð afla upp úr skipi á hverjum stað. Útflutningsgjald skal lagt á hvalafurðir og nema 10% af útflutningsverðmætinu. Framangreindu framleiðslugjaldi skal varið samkvæmt fyrirmælum fjárlaga í lánveitingar til hraðfrystihúsa, sem byggð eða endurbyggð hafa verið á tímabilinu frá 31. des. 1945 til 31. des. 1949 og eigi hafa fengið lán úr Stofnlánadeild sjávarútvegsins. Þegar því er lokið, skal framleiðslugjaldinu varið til að standa straum af og endurgreiða skuldir ríkisins, sem myndazt hafa í sambandi við togarakaup, ábyrgðargreiðslur og aðrar ráðstafanir og framkvæmdir í þágu sjávarútvegsins á liðnum árum, og því næst til að greiða önnur útgjöld ríkisins.“ Samkv. þessari gr. er þessu framleiðslugjaldi, sem hér er lagt til að verði fellt niður, ráðstafað á sérstakan hátt, til þess að annast lánveitingar til hraðfrystihúsanna, sem byggð hafa verið eða endurbyggð frá 1945–1949. En þannig er þetta til komið, að hraðfrystihúsin, flest þeirra, munu hafa fengið vilyrði frá nýbyggingarráði um það, að þeim yrði veitt lán úr stofnlánadeild sjávarútvegsins, og svo mun ekki hafa verið hægt að standa við það, sem um var talað í því efni, þar sem fé er ekki fyrir hendi í stofnlánadeildinni, og var þá þetta fé, sem þarna átti að taka, ætlað til þess að bæta úr fyrir þessum aðilum. Það var á sínum tíma talin mikil þörf á því að sjá fyrir lánsfé í þessu skyni, og má benda á það sem sönnun fyrir því, að sú þörf er fyrir hendi, að af hálfu ríkisstj. hefur hvað eftir annað verið tekin upp heimild í fjárl. um ríkisábyrgð á einhverju slíku fé til hraðfrystihúsanna, en það fé hefur ekki verið fyrir hendi, og var því ætlað að vera fyrir hendi að einhverju leyti með þessu ákvæði. Það má vel vera, þó ekki hafi verið gerð grein fyrir þessari brtt., að það hafi verið mikil þörf að fella niður framleiðslugjaldið, a.m.k. á afurðum togaranna; þó skil ég ekki, hvers vegna jafnframt er lagt til að fella niður gjald af hvalafurðum. Í þessu sambandi vildi ég spyrjast fyrir um það hjá hæstv. ráðh., hvort eitthvað hafi verið hugsað fyrir því, á hvern hátt yrði bætt upp það tjón, sem þeir aðilar, sem þarna eiga hlut að máli, hraðfrystihúsin, verða fyrir við það, að þessi ákvæði eru felld niður, því að ég get ekki séð, að það geti verið framkvæmanlegt að fella þetta ákvæði, framleiðslugjaldið, niður, nema jafnframt sé eitthvað gert til þess að bæta upp þetta tjón.



Út af ræðu hv. þm. N-Þ. vil ég taka það fram, að það hefur komið í ljós, að afkoma togaranna er þannig, að þeim hefur ekki verið kleift að greiða þetta gjald. Eftir því sem ég veit bezt hafa 2 eða 3 skip greitt þetta gjald af öllum þeim skipum, sem lagt hafa afla á land. Þegar l. voru sett, þá var lýst yfir, að það væri ekki tilgangur l. að leggja þetta gjald á taprekstur, en það hafði verið gert ráð fyrir því af þeim, sem l. settu, að afkoma togaranna mundi verða svo góð eftir gengisbreyt., að rekstur þeirra mundi þola gjaldið. En skömmu eftir að l. voru sett urðu ýmsar mjög róttækar breyt. í sambandi við rekstur togaranna, sem öllum eru kunnar og ekki er þörf að fara út í, sem urðu m.a. þess valdandi, að allir íslenzku togararnir hættu nokkuð snemma á vertíðinni að flytja ísvarinn fisk til Bretlands, og þeir reyndu að bjarga sér með því að salta aflann eða leggja hann á land til bræðslu. Þessi till. er fyrst og fremst fram komin af þessum sökum og eins hitt, að við þá samninga, sem gerðir voru milli útgerðarmanna og sjómanna, þá var það einn höfuðþátturinn í þeim samningum, að þetta gjald félli niður, því að öðrum kosti töldu útgerðarmenn sér ekki fært að standa við þá samninga, sem gerðir voru. Það er rétt, að í þessari till. er einnig lagt til, að gjald verði látið falla niður af hvalafurðum og það af þeim ástæðum, að þetta eina félag, sem rekur hvalveiðar hér við land, hefur mjög slæma afkomu. Það er að vísu gert ráð fyrir, að afkoman verði betri á þessu ári, en mér fannst allt mæla með því, að þetta gjald héldi ekki áfram að hvíla á þessari framleiðslu meðan hún bærist í bökkum og ekki er sýnt, hvernig hennar afkoma verður í náinni framtíð.

Einar Olgeirsson Hæstv. viðskmrh. upplýsti, að þessi till., sem hann hefur flutt, væri flutt vegna þess, að það hefði verið höfuðþáttur í samningum við togaraútgerðarmenn, að þetta gjald félli niður. Það er ánægjulegt, að þessi till. er komin fram, en betra hefði verið, að þetta hefði aldrei komið inn í l., eins og hæstv. stj. var bent á í vor, en þá vildi hún halda rígfast í þessar álögur, sem eru í 11. gr., en verður nú að viðurkenna, að þessar álögur hafa verið einn þáttur í því, að samkomulag gæti náðst milli togaraeigenda og sjómanna. Ég held, að þegar þessi brtt. kemur fram frá hæstv. viðskmrh., þá gefi það ástæðu fyrir hv. þm. til að athuga, hvort það hefði ekki verið óhætt, þó að sjálf stj. flytti frv., að athuga ofurlitið það, sem stjórnarandstaðan hefur að flytja, en berja ekki málin í gegn af öðru eins offorsi og gert var í vor með gengisskráningarlögin. Það voru önnur lög samtímis fyrir þinginu, l. um hvíldartíma háseta á botnvörpuskipum. Það er enginn efi á því, að ef þingið hefði borið gæfu til að samþ. þessi l. og ef þessi gr. hefði ekki verið sett, þá hefðum við að líkindum komizt hjá þeirri löngu stöðvun togaranna, sem varð. Ég vil aðeins benda á þetta í tilefni af þessari till. hæstv. viðskmrh. Annars verð ég þessari tili. meðmæltur. Hitt er annað mál, að í 3. málsgr. 11. gr. eru ákvæði, sem áttu að stuðla að því, að hraðfrystihús, sem hafa orðið útundan, fengju lán. Sannleikurinn er sá, að ríkinu bar að hjálpa þessum aðilum, og það er hægt að gera það, eins og sýnt hefur verið fram á hér, með því að auka framlag stofnlánadeildarinnar eða með því að láta standa það upphaflega framlag, sem seðlabankinn lagði fram, 100 millj. króna. Það hafa verið flutt frv. um það hvað eftir annað, og hæstv. viðskmrh. hefur m.a. flutt slíkt frv., en það hefur verið stöðvað, af því að stj. vildi ekki láta halda málinu áfram, vafalaust af því að stjórnarandstaðan hefur lagt að hæstv. ríkisstj. að fá þetta mál fram. Við munum, að hæstv. viðskmrh. hefur upplýst, hvaða munur sé á vöxtum, sem ríkið hefur orðið að greiða með því að veita togaraeigendum lán með þeim kjörum, sem stofnlánadeildin veitir, en taka sjálf lánið með víxilvöxtum í Landsbankanum. Ef hv. þm. N–Þ. vill hjálpa hraðfrystihúsunum, þá vil ég benda honum á, að bezta ráðið til þess er að auka stofnfé stofnlánadeildarinnar upp í 100 millj. kr., og það er síður en svo ofvaxið fjárhagslegri getu Landsbankans. Ef við viljum bæta úr þeim skakkaföllum, sem hér hafa orðið, þá er þetta eðlilegasta leiðin, og ég vil gjarnan stuðla að því, að hún verði farin.

Viðskmrh. (Björn Ólafsson) Hv. 2. þm. Reykv. sagði, að hann hefði sagt fyrir um það, þegar gengisbreytingarlögin voru til umr., að svona mundi fara. Það kann vera, að hann hafi sagt eitthvað slíkt þá, en þá var engin ástæða til að segja það. Þá var allt, sem benti á, að togararnir gætu staðið undir þessu gjaldi, og enginn vissi þá, að togarastöðvunin mundi verða eins löng og raun bar vitni, heldur var gert ráð fyrir, að hún mundi ekki vara nema skamman tíma. En svo varð sú raunin á, að stöðvunin varð miklu lengri en nokkur hafði búizt við, svo að þetta fer fyrir ofan garð og neðan hjá hv. þm. Hann segir eins og fyrr, að ekki hefði staðið á samningum milli sjómanna og útgerðarmanna, ef þessi ákvæði hefðu verið í l. Ég vil lýsa yfir, að þetta er alrangt, vegna þess að ríkisstj. tilkynnti útgerðarmönnum, þegar þetta var til umr., að ef þetta ákvæði stæði fyrir samningum, þá mundi stj. leggja til, að þessi skattur væri afnuminn. Þetta vissu útvegsmenn alltaf, svo að það varð aldrei nein hindrun fyrir, að samningar gætu tekizt.



Ég hef veitt því eftirtekt, að þessi brtt. frá hæstv. viðskmrh. nær ekki til síðustu málsgr. 11. gr. þessara l., en við hana munu ef til vill liggja fyrir bráðabirgðal. frá hæstv. ríkisstj. Ég hefði talið, af því að ég hygg, að það sé ekki búið að afgr. það mál enn þá, að rétt væri, að þessi till. hæstv. ráðh. næði einnig til síðustu málsgr. Samkv. yfirlýsingum þeim, sem hæstv. ríkisstj. gaf, þegar mál þetta var til afgreiðslu, og hefur ítrekað nú, var ekki ætlunin að leggja þessi gjöld á taprekstur. En þegar ákveðið var bræðslusíldarverð í sumar og einnig þegar ákveðið var verð á síld til söltunar, var gert ráð fyrir, að þetta gjald yrði greitt, og vegna þess var bræðslusíldarverðið ákveðið um 10 kr. lægra a.m.k. á mál og saltsíldarverðið 15–20 kr. lægra á tunnu. Síldarútgerðarmenn og sjómenn hafa því fengið mun lægra verð fyrir síldina en verið hefði, ef þetta gjald hefði ekki verið innheimt á sínum tíma. Það mælir því öll sanngirni með því, að þetta gjald verði endurgreitt til síldarútgerðarmanna og síldarsjómanna. Ég hafði haldið, að í bráðabirgðal. væri eitthvert ákvæði um þetta, en ég hef ekki getað séð það í þskj. og vildi gjarnan mega athuga málið nánar og væntanlega flytja brtt. við þessa eða næstu umr. málsins.



Herra forseti. Hæstv. viðskmrh. sagði, að það væri alveg rangt, að þetta hefði verið ein af hindrununum fyrir því, að samningar hefðu náðst á togurunum. Hæstv. ráðh. hefur sjálfur sagt í sinni fyrri ræðu, að þetta atriði hafi verið höfuðþáttur í samningum milli útgerðarmanna og sjómanna. Og þá er nokkurn veginn rökrétt ályktun af því, að það, sem var höfuðþáttur í samningunum, hafi einnig verið höfuðþáttur í því að koma viðkomandi deilu af stað. Eitt af því, sem útgerðarmenn hafa reiknað með, þegar þeir stöðvuðu togarana, er þetta gjald. Þeir reiknuðu með því í sínum rekstrarútgjöldum. Það komu oft til n. og hæstv. ríkisstj. fulltrúar frá botnvörpuskipaeigendum, meðan gengisfellingarl. voru til umr., sérstaklega til að fara fram á að fá þetta ákvæði fellt burt. Það er því gefið, að togaraútgerðarmenn hafa reiknað með þessum útgjaldalið sem einu af því, sem þeir yrðu að standa undir. Hitt er annað mál, að þegar togararnir eru stöðvaðir og stöðvunin er farin að standa nokkurn tíma og valda erfiðleikum, þá segir hæstv. stj. við togaraeigendur, að hún vilji láta gjaldið falla niður. En það kemur ekki í bága við það, að betra hefði verið, ef hæstv. stj. hefði farið þá leið að sníða þennan galla af strax. Ég held því, að það sé ekki rangt til getið hjá mér, að ef þetta ákvæði hefði ekki verið sett í gengisbreytingarlögin, þá væru miklar líkur til, að unnt hefði verið að afstýra togaradeilunni. Ég held, að það sé rétt afleiðing, sem ég dró af því, að það hefði gjarnan mátt taka meira tillit til þess, sem fram kom frá hendi stjórnarandstöðunnar í máli eins og gengisfellingunni. Hæstv. viðskmrh. segir svo, að það gæti verið, að ég hefði sagt, að það mundi verða erfitt með ísfiskinn, en það hefði a.m.k. ekki verið hægt að sjá það fyrir. Það var ekkert einstakt þetta með ísfiskinn. Hæstv. ráðh. er kannske búinn að gleyma, hvaða forsendur voru fyrir gengislækkuninni. Þær byggðust ekki aðeins á ísfiskinum, heldur einnig á verði á freðfiski. Í grg. er talað um 93 aura verð á freðfiski. En hvað gerist svo? Þegar gengisbreytingarlögin eru til umr., er upplýst í fjhn. af fulltrúum útvegsins, og það muni verða lækkað verð á fiskinum, sem keyptur er af hraðfrystihúsunum, ekki aðeins í 85 eða 75 aura, sem var fiskábyrgðarverð, heldur jafnvel niður í 65 aura. Hvað gerði hæstv. ríkisstj. í sambandi við það? Hún ræddi þetta ekki, hún lét sem vind um eyrun þjóta allar staðreyndir um ísfiskmarkaðinn í Englandi og stöðvun togaranna og yfirvofandi lækkun á freðfiski. Ég vildi aðeins segja þetta vegna þess, að hæstv. ráðh. vildi láta lita svo út, að það kynni að hafa verið, að einhverjir þm. hefðu sagt eitthvað í þessa átt, en almennt hefði það ekki verið vitað. Jú, það var almennt vitað, en hæstv. ríkisstj. vildi byrgja staðreyndirnar og ekki einu sinni láta þær koma fram fyrir þingmeirihlutann, það var verið að berja hausnum við steininn. Hins vegar vil ég ítreka það, sem ég sagði viðvíkjandi 3. málsgr. Ég held, að heppilegt væri að eitthvað væri gert til að bæta það, sem ég býst við, að hafi verið tilgangur hæstv. stj., þegar þetta var samþ., að finna einhverja skynsamlega leið til að grynna á skuldum hraðfrystihúsanna.



Ég skal ekki fara út í að deila við hv. 2. þm. Reykv. um gengisbreytingarlögin. Það er mál, sem mundi taka allt of mikinn tíma. En ég vil benda honum á, að freðfisksverðið kemur þessu máli ekki við. Það hefur ekkert að segja um afkomu togaranna í heild. Freðfisksverð og saltfisksverð lýtur öðrum lögmálum en fiskur, sem er verkaður í togurum. Út af því, sem hv. þm. Ísaf. sagði, skal ég taka fram, að ástæðan fyrir því, að síðasta málsgr. 11. gr. var ekki tekin inn í þetta frv., er sú, að gr. sjálf ber í sér heimild til að lækka þetta gjald. Þar segir svo, með leyfi hæstv. forseta: „Ef sumarafli skipa, er veiða í snurpinót, er minni en 6000 mál pr. skipshöfn að meðaltali, er ríkisstj. heimilt að lækka gjaldið. Ef afli er minni en 4000 mál pr. skipshöfn að meðaltali, er ríkisstj. heimilt að fella það niður.“ Það er því svo, að ef það kemur á daginn, að útgerðin getur ekki staðið undir gjaldinu, þá hefur ríkisstjórnin heimild til að fella gjaldið niður. Hvað endurgreiðslu gjaldsins snertir, þá mun hafa verið einhver ágreiningur um, hvernig slík endurgreiðsla ætti að fara fram til sjómanna eða útgerðarmanna og verksmiðja. Mér er ekki kunnugt um, hvort búið er að taka endanlega ákvörðun um það, enda tilheyrir það ekki mínu ráðuneyti.



Herra forseti. Það má vel vera, að hæstv. ríkisstj. hafi fulla ástæðu til þess að leggja til, að 11. gr. gengislaganna félli niður. Það mætti samt láta sér detta í hug, að það væri ekki svo nauðsynlegt að fella hana skilyrðislaust niður. Það hefði mátt láta sér detta í hug, að það hefði nægt, meðan togararnir væru reknir með tapi eða verið væri að vinna upp tap, að hæstv. ríkisstj. hefði heimild til að láta niður falla innheimtu á þessu gjaldi. Niðurstaðan af þessu verður sú, ef þessi breyt. verður samþ., að það er kippt til baka því fyrirheiti, sem gefið var í 11. gr. l. um það, að þau frystihús, sem hefðu orðið illa úti í sambandi við lántökur á sínum tíma á árunum 1945–49 eða þar um bil, fengju liðsinni, svo að þau standa þá uppi allslaus og aðstoðarlaus. Eins og hv. þm. N-Þ. tók fram, munu flest þessi frystihús hafa ráðizt í byggingar á þessum tíma samkv. loforði, sem nýbyggingarráð gaf um lán úr stofnlánadeild. Ég vil nú spyrja hæstv. viðskmrh., hvort hæstv. ríkisstj. hugsi ekki til þess að reyna eitthvað að ráða fram úr þeim vandræðum, sem þessi frystihús eru í. Það er ekki eingöngu svo, að þessi frystihús hafi loforð frá nýbyggingarráði um stofnfé, heldur sum jafnvel loforð frá hæstv. fyrrv. fjmrh. um fulla fyrirgreiðslu. Eins og tekið hefur verið fram í umr., hefur sú samþykkt verið í fjárl. undanfarandi ára, að ríkisstj. hefur verið á hverjum tíma heimilt að veita þessum frystihúsum ákveðna fjárhæð eða a.m.k. aðstoð til að útvega slík lán. Það væri því æskilegt að heyra, hvað hæstv. ríkisstj. hugsar sér, hvort hún ætlar að láta málið niður falla, svo að frystihúsin verði skilin eftir á því skeri, sem þau hefur borið upp á, án þess að alvarleg viðleitni verði sýnd til að greiða úr vandræðunum, svo að hægt verði að ljúka þeim byggingum, sem ráðizt hefur verið í, og hins vegar hvort hægt sé að gera þau starfhæf, því að þó að hægt sé að ljúka byggingunum, þá hefur það verið svo, að lánin, sem tekin hafa verið, hafa verið svo dýr, að ekki er hægt að hugsa sér, að hægt sé að starfrækja húsin með slíkum kjörum, hvorki að því er snertir vaxtakjör né lengd lánstíma.

Viðskmrh. (Björn Ólafsson) Ríkisstj. eru ljósir þeir örðugleikar, sem ýmis hraðfrystihús hafa við að stríða og hv. 2. þm. N-M. gat um. Það hefur ekki tekizt að fá tekjur samkv. þessari lagagrein, og það þýðir ekki, eins og komið er, að vænta, að þessar tekjur komi þaðan í bráð. En stj. hefur fullan hug á að líta á örðugleika þessara aðila og hefur nú í athugun, á hvern hátt sé hægt að bæta úr því, sem þessar tekjur í 11. gr. áttu að gera.



Ég sé, að þetta er 3. umr. málsins í þessari d. Ég hef þess vegna hugsað mér að leggja fram brtt. á þessum fundi við brtt. hæstv. viðskmrh. Hæstv. ráðh. hefur skilið eftir eina málsgr. af þessari gr., en þar stendur, að framleiðslugjald skuli lagt á allar síldarafurðir aðrar en þær, sem fluttar eru út fullverkaðar í smápökkum til manneldis, og skal það nema 8% af útflutningsverðmæti þeirra. Nú hlýtur hv. þm. að vera ljóst, að ef þessi ákvæði eru haldin, verður það til þess að lækka verð þessarar vöru til viðkomandi útvegsmanna og fiskimanna sem þessu gjaldi nemur. Þegar nú hefur orðið aflabrestur eitt sumar enn, virðist ekki vera óþarfi að halda þessari heimild. Mér virðist það vera óskiljanlegt, að Alþingi sér réttlæti í því að afnema þetta gjald af öllu öðru en síldarafurðum. Ég þykist vita, að ráðh. verði mér sammála um, að það beri að fella niður framleiðslugjald af síldarafurðum. Ég treysti því, að ég fái stuðning ráðh. og síðasta málsgr. 11. gr. l. falli niður. Mér er kunnugt um, að það olli ágreiningi í sumar, hvernig haga skyldi endurgreiðslu á þessu gjaldi. Útvegsmenn héldu því fram, að síldarverð til söltunar og bræðslu væri ákveðið með hliðsjón af því, að þetta skyldi greitt í ríkissjóð. Var alveg fullkomlega gert ráð fyrir þessu gjaldi, og lækkaði það verðið til sjómanna á bræðslusíld um 10 kr. málið. Ég leyfi mér enn fremur að bera fram brtt. um, að endurgreiða skuli síldarútvegsmönnum og sjómönnum framleiðslugjald, sem innheimt hefur verið af fersksíldarverði til söltunar og síldarbræðslu á sumrinu 1950. - Ég byggi það á áætlun S.R., sem ég gæti lagt fyrir Alþingi, en hún sýnir, að útflutningsgjaldið er dregið frá síldarverðinu. Ég verð að biðja hæstv. forseta að leyfa undanþágu fyrir till., og leyfi ég mér að leggja hana fram.



Herra forseti. Þetta mál kemur við hæstv. sjávarútvegsmálaráðh., og ef til vill hefur hann tekið ákvörðun um það. En þar sem þessi till. kom fram svo skyndilega, óska ég eftir, að málinu verði frestað til þess að hann geti verið viðstaddur umr.