Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir stjfrv. sem fjallar um breyt. á lögum um Lífeyrissjóð bænda. Frv. þetta hefur verið afgreitt frá Nd. og þyrfti að fá lokaafgreiðslu frá Alþ. fyrir vorið. Þetta frv. er flutt til samræmingar, en með lögum nr. 3/1977 voru sett ákvæði um sérstaka uppbót á lífeyrisgreiðslur úr Lífeyrissjóði bænda fyrir árin 1976 og 1977 til samræmis við samkomulag, sem Alþýðusambandið hafði gert við vinnuveitendur í febrúarmánuði 1976, og í samræmi við þá breytingu, sem gerð hafði verið á lögum um eftirlaun til aldraðra félaga í stéttarfélögum. Ráðstafanir þessar voru síðan framlengdar til ársloka 1979 með nýju samkomulagi launþega og vinnuveitenda í júní 1977, og með lögum sama ár var sams konar framlenging uppbótargreiðslna lögfest gagnvart Lífeyrissjóði bænda. Með lögum nr. 97/1979, um eftirlaun til aldraðra, hafa ofangreindar uppbótargreiðslur, sem um var samið 1976 og 1977, enn verið framlengdar um þrjú ár, þ. e. fyrir árin 1980–1982. Í þeim lögum eru jafnframt ákvæði um hvernig útgjöld til uppbótargreiðslna samkv. II. kafla laga um Lífeyrissjóð bænda skuli borin þetta tímabil, og er þá gert ráð fyrir framlengingu ákvæða laga nr. 64/1977. Í þessu frv., sem hér er til umr., er kveðið á um slíka framlengingu. Auk þeirra ákvæða, sem varða lífeyrishækkanir fyrir þrjú næstu ár, eru í 1. gr. frv. ákvæði um breytingar á 2. gr. núgildandi laga um skilyrði fyrir aðild að sjóðnum. Þar er um að ræða að lækka aldursmarkið úr 20 árum í 16 ár og hins vegar að rýmka heimild til að veita launþegum í landbúnaði aðild að sjóðnum. Þessi ákvæði eru í fullu samræmi við þróun undanfarinna ára, sbr. lög um starfskjör launþega og lög um forfalla- og afleysingaþjónustu í sveitum, og þann undirbúning sem átt hefur sér stað að lagasetningu um almenna þátttökuskyldu í lífey-rissjóðum, sbr. frv. sem flutt hafa verið um það efni nú seinustu daga í hv. efri og neðri deild. Með ákvæðum 2. gr. frv. er tryggt að lífeyrisfjárhæðir þær, sem Stofnlánadeild landbúnaðarins og ríkissjóður eiga að standa undir, sbr. 19. gr. laga nr. 101/1970, breytist árlega eftir sömu reglu og undanfarin ár þann tíma er hin sérstaka uppbót skal borin uppi með þeim hætti sem lög nr. 97/1979 kveða á um. Þá er gert ráð fyrir að sama gildi um hluta lífeyrissjóðsins ef lífeyrisþegi samkv. II. kafla laganna á að hluta rétt samkv. I. kafla þeirra. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta frv., en legg til að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Ég hef út af fyrir sig ekki miklu við það að bæta sem ráðh. sagði í framsögu sinni. Ég vil leggja áherslu á að frv. fái skjóta afgreiðslu frá þessari deild. Frv. var afgreitt athugasemdalaust frá Nd. Hvað varðar 1. gr., þ. e. heimild sjóðsins til að taka í tölu sjóðfélaga launþega í landbúnaði, lýsi ég því yfir að það er afskaplega mikilsvert ákvæði sem þarna kemur fram. Þetta er mikilsverð breyting. Þetta er rýmkun á þeim reglum sem hingað til hafa gilt. Það eru fjölmargir, sem verið hafa starfandi að landbúnaði sem launþegar; sem ekki hafa átt aðild að lífeyrissjóðum. Í þessu sambandi er þess að vísu getið í athugasemdum með lagafrv. að þarna hafa menn gjarnan í huga forfalla- og afleysingaþjónustuna sem nú kemur til framkvæmda. Hins vegar skil ég þessa grein svo, að þarna muni miklu fleiri koma inn í. Samkv. gildandi lögum er gert ráð fyrir að sjóðstjórninni sé heimilt að taka í tölu sjóðfélaga starfsmenn á lögbýlum sem ráðnir eru til eins árs eða lengur, enda komi beiðni um slíkt frá hlutaðeigandi vinnuveitanda. Er augljóslega um rýmkun að ræða samkv, því frv. sem hér er til umfjöllunar. Varðandi lífeyrissjóðinn er mönnum kunnugt um að innheimta á ársiðgjöldum sjóðfélaga hefur verið í höndum framleiðsluráðs. Á þessu ári er fyrirhuguð breyting í því efni, þ. e. að lífeyrissjóðurinn sjálfur taki við innheimtunni alfarið, að vísu fyrst í stað a. m. k. með aðstoð framleiðsluráðsins. Það sakar ekki að geta þess hér, að iðgjöld sjóðfélaga á árinu 1979 voru u. þ. b. 1.31% af brúttóverðmæti landbúnaðarafurða. Á þessu án eru þau talin verða um 1.23% af brúttóverðmæti landbúnaðarafurðanna. Hámarksiðgjaldagreiðsla kvænts sjóðfélaga verður á þessu ári 284 059 kr. Hámark vegna ókvænts sjóðfélaga verður eins og kunnugt er 1/3 lægra. Lífeyrissjóður bænda er orðinn allverulegur að umfangi. Til marks um það vil ég geta þess að á síðasta ári fengu 1632 aðilar greiðslur úr lífeyrissjóðnum. Að lokum vil ég geta þess, að það er í ráði að taka upp nýjan lánaflokk. Ég hygg að það verði um 600 millj. kr. sem koma þar til ráðstöfunar. Þetta er eins konar frjáls lánaflokkur að því leyti að lán innan þessa flokks er ekki bundið verkefnum. Þau munu verða að hámarki til 15 ára. Að vísu mun mönnum gefast kostur á því, að því er ég best veit, að ráða lánstíma. Ég tel þetta mjög þarft ef til framkvæmda kemur. Þessi lán verða með fullri verðtryggingu, líklega samkv. lánskjaravísitölu, og með hálfs annars prósents vöxtum. Er gert ráð fyrir að samkv. þessu verði lánað þeim sem hafa greitt iðgjöld frá upphafi, en hafa ekki notið lánsfyrirgreiðslu úr Stofnlánadeild að því leyti sem lífeyrissjóðurinn kemur inn á fjármögnun lána. Ég vil að endingu æskja þess, að þetta frv. fái skjóta afgreiðslu svo að lögum verði.



Herra forseti. Heilbr.- og trn. hefur fjallað um frv. til l. um breyt. á lögum um almannatryggingar á þskj. 370, 96. mál þessa löggjafarþings. Aðalefni frv. er í 1. gr. laganna á eftir 3. mgr., sem verði 4. mgr. og orðist svo: „Þá er og heimilt að greiða enn frekari uppbót á elli- og örorkulífeyri svo og örorkustyrk vegna rekstrar bifreiðar, sem bótaþega er brýn nauðsyn að hafa vegna hreyfihömlunar, ef sýnt er að bótaþegi geti ekki komist af eða rekið bifreið án uppbótarinnar.“ Hér er um sjálfsagt réttlætismál að ræða og n. mælir einróma með samþykkt frv. eins og það er komið frá Nd.