Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Sigurður E. Hlíðar) : Herra forseti. Á s. l. þingi bar ég fram frv., sem var að mestu leyti eins og þetta. Þá komst það til 2. umr., en ekki til afgreiðslu. Sömuleiðis nokkru seinna á því sama þingi bar þm. Siglf. fram frv. til 1., sem var í sömu átt og það, sem ég bar fram, en fyrir Siglufjarðarkaupstað. Því frv. var einnig vísað til allshn. og náði ekki frekar afgreiðslu en mitt frv. á því þingi. Við höfum komið okkur saman um að bera fram sameiginlegt frv., sem er samhljóða því, sem við fluttum sinn í hvoru lagi áður, og berum það hér fram nú í einu lagi fyrir þessi tvö kjördæmi. Akureyri og Siglufjörð. Þetta mál náði samþykki bæjarstjórna á Akureyri og Siglufirði á s. l. hausti, og áhugi manna virtist vera um það, bæði hjá bæjarstjórnunum og ekki sízt meðal almennings, að fá breyt. í þessum efnum. Mér er kunnugt, að áhuginn er sá sami enn og ekki síður og er rekið talsvert á eftir, að lagfæring fáist, svo að bæjarstjórnirnar geti samið við hvaða félag, sem þeim sýnist. Mér er kunnugt að bæjarfélag Akureyrar getur nú komizt að hagfelldari kjörum en það getur fengið hjá Brunabótafélagi Íslands. Þess vegna hef ég leyft mér að ítreka þessa málaleitun, að Siglufjörður og Akureyri fái að verða samferða í þessu efni, því að það er líkt á komið hjá þeim báðum að þessu leyti.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Ég vil á sama hátt og á síðasta þingi, þegar þessi mál voru til umr., láta þessu máli fylgja nokkur varnaðarorð til hv. þm. Þeir sem hafa kynnzt Brunabótafélagi Íslands, hvað snertir brunatryggingar á fasteignum á Íslandi vita, að fyrir rúmum 30 árum tókst fyrir góðra manna atbeina, fyrst og fremst núverandi hæstv. forseta Íslands að brjóta á bak aftur útlenda vátryggingarhringa, sem höfðu einokað brunabætur á fasteignum hér á landi. Það voru gerðar miklar tilraunir af dönskum brunabótafélögum til að buga íslenzka fyrirtækið, þegar það var stofnað. Það var reynt að gera tilraun til að fá öll endurtryggingarfélög á Norðurlöndum til að bindast samtökum að neita að aðstoða íslenzka ríkið í að stofna sérstakt vátryggingarfélag. Eitt norskt félag skarst úr, Store Brand í Osló, og lá við borð að það yrði rekið úr félagsskap skandinaviskra vátryggingarfélaga, sem áður réðu ein öllu um íslenzkar brunatryggingar. Félagið var stofnað sem íslenzkt félag, sem félag íslenzku þjóðarinnar, allrar þjóðarinnar. Þetta félag hefur starfað í 30 ár sem eign íslenzku þjóðarinnar og er eign allra þeirra, sem hafa tryggt hjá þessu félagi um 30 ára skeið. Nú er farið að reka áróður fyrir því hér á þingi, að þetta félag, sem er eign íslenzku þjóðarinnar, verði rofið. Nú eru bæjarfélög að leita eftir því að fá að tryggja hjá öðrum félögum, kannske útlendum, til að sigrast á þrjátíu ára baráttu innlends vátryggingarfélags, sem er rekið hér á landi og er eign þjóðarinnar. Ég vara mjög eindregið við, að þetta verði gert. Um það er talað, að Akureyri geti fengið annars staðar hagkvæmari tryggingarskilmála. Það kemur mér kynlega fyrir sjónir, ef það er hægt, a. m. k. til langframa. Síðustu 10 ár hefur Brunabótafélag Íslands tapað á þeim tryggingum, sem það hefur haft með höndum fyrir Akureyri. En ætla má, að áhættan verði minni á Akureyri, eftir því sem fram líða stundir, af því að steinhúsum fjölgi, en timburhúsum fækki, m. a. af því að þau brenna. Stóru gömlu timburhúsin, sem eru einkennandi fyrir Akureyrarkaupstað, standa hvert við annað og vátryggt hvert á mörg hundruð þúsund. Þetta vita allir, sem til þekkja á Akureyri. Ég veit, að ennþá er áhættan svo mikil á Akureyri, að mér þykir næsta ólíklegt, að möguleikar séu til langframa að fá hagkvæmari samninga en verið hefur. Það má vera, að einhverju félagi, kannske útlendu, sé mikið í mun að brjóta á bak aftur Brunabótafélag Íslands, eign íslenzku þjóðarinnar, til þess að reyna að koma að aftur öngum sínum, sem það áður teygði yfir allt hér á landi, og má vel vera, að það vilji einhverju fórna fyrstu árin til að geta aftur náð valdi á tryggingunum hér á landi. Brunabótafélag Íslands endurvátryggir allt hjá öðru innlendu félagi, sem hefur verið nefnt Stríðsslysatryggingarfélag Íslands, en nú heitir það Endurtryggingarfélag Íslands, svo að tryggingin er alveg innlend og eign íslenzku þjóðarinnar. Ég vil þess vegna mjög alvarlega vara við, að farið verði inn á þessa hálu og hættulegu braut og rjúfa þessi samtök þjóðarinnar, kannske fyrir stundarhagsmuni einstakra bæjarfélaga, sem þau sjá hilla undir til bráðabirgða. Ég efast um. að það liggi fyrir bæjarfulltrúunum nægilegar upplýsingar um málið. Ég efast líka um, að þegar á að fara að gera samninga við önnur félög, að það fengjust nema þá rétt í bráðina hagkvæmari kjör. Akureyri og Siglufjörður hafa mikla möguleika í framtíðinni til að fá lækkuð iðgjöld hjá Brunabótafélagi Íslands. Það er alltaf verið að smálækka iðgjöldin í kaupstöðunum og kauptúnunum eftir því, sem reynslan sýnir, að hægt sé. Samt var það svo á síðasta reikningsári félagsins, að enginn tekjuafgangur varð af iðgjaldagreiðslum, heldur var hann eingöngu fólginn í tekjum af þeim varasjóðum, sem félagið hafði safnað upp síðustu 30 ár. Það getur vel verið, að það takist síðar á Siglufirði og Akureyri að fá iðgjöld lækkuð, eftir því sem útlitið verður betra. Ég er ekki heldur viss um, að önnur brunabótafélög bjóði strax Akureyri stórfé að láni til að koma upp slökkvistöð, eins og Brunabótafélag Íslands hefur gert. En svo á að hverfa burt úr allsherjarsamtökum þjóðarinnar til einkafyrirtækis með lánið á bakinu. Það er ekki sterk þjóðfélagshyggja, sem lýsir sér í þessu máli. Ég vil sem sagt alvarlega vara við að fara inn á þessa að mínu viti mjög hættulegu braut.

Flm. (Sigurður E. Hlíðar) : Herra forseti. Mér heyrist, að hæstv. forsrh. sé allheitur í þessu máli og búi allmikið í brjósti, þegar hann ræðir um þetta mál. Mér er vel kunnugt um, að þessi hæstv. forsrh. var forstjóri Brunabótafélags Íslands, svo að honum rennur blóðið til skyldunnar og heldur, að hér sé verið að taka eitthvað frá félaginu með, þessari breyt., ef hún yrði að l. Mér skildist hann veitast sérstaklega gegn Akureyri og vill halda fram, að þetta félag, sem sé 30 ára, hafi ekki haft annað en tap af viðskiptunum við Akureyri. En hvers vegna er þá félagið að halda í viðskiptin við Akureyri, fyrst það gerir ekki annað en tapa á þeim og þessum gömlu hjöllum, sem brenni og muni brenna? Ég mótmæli því, að verið sé að tala um, að það muni kannske brenna. Það eru meiri framfarir á Akureyri hvað brunatryggingar snertir, og að því leyti er þar allt annað nú en fyrir nokkrum árum og þess vegna miklu minni hætta á stórfelldum brunum, og þess vegna er nú meiri ástæða til að lækka iðgjöldin á Akureyri. Fyrir mörgum árum síðan var farið að ítreka, að iðgjöldin fengjust lækkuð, en það var ekki við það komandi. Í síðustu 12–15 ár hefur Akureyri haft við að búa verri kjör en þeim hafa staðið til boða, því að þeim stendur til boða lækkun, ekki hjá útlendu félagi, heldur innlendu. Það mun vera sama félagið og Reykjavíkurbær hefur samninga við. Hvers vegna á stærsta bæjarfélagið að hafa rétt til að mega leita hagkvæmari kjara? Er það af ófélagshyggju hjá Reykjavíkurbæ eða hvað? 

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Herra forseti. Það eru aðeins nokkur orð út af ræðu hv. þm. Ak. Ég held, að þessi hv. þm. hafi ekki kynnt sér rækilega brunatryggingarnar í Reykjavík, því að það félag, sem hefur þær með höndum nú og er einkafyrirtæki, hefur aðeins haft þær í 2–3 ár, en brunatryggingarnar í Reykjavík voru lengi hjá dönsku félagi, síðan þýzku, svo íslenzkum félögum, svo ensku félagi, og nú er það hjá íslenzku einkafélagi. Brunabótafélag Íslands treysti sér ekki til, þegar það var stofnað, að taka á sig jafnstórvægilega áhættu og brunatryggingar í Reykjavík, og þó hafði það brunatryggingu í Rvík um skeið. Hvað því viðvíkur, að það ætti að vera gleði fyrir Brunabótafélag Íslands að losna við svo slæman viðskiptavin sem Akureyri, þar sem það hefur tapað á tryggingum þar í 10 ár, þá er alls ekki um það að ræða hjá brunabótafélaginu, sem er heildarsamtök landsmanna, að það kippi sér upp við það, þó að það hafi á tímabili óhag af tryggingum á einhverjum stað, og ég dokumentera það, að s. 1. 10 ár hefur félagið haft tap af tryggingunum á Akureyri. En við vitum, til hvers félagið er stofnað og hvað mikla þýðingu það hefur fyrir íslenzkt þjóðfélag, og það má alls ekki rjúfa þau samtök á þennan hátt, að einstök bæjarfélög fari að ganga út úr samtökunum. Hvað því viðvíkur, að annað íslenzkt félag hafi undirboðið Brunabótafélag Íslands, þá vil ég ekki vefengja það. Ég hef enga ástæðu til að vefengja þennan hv. þm. um rangmæli, því að hann er reyndur að því að vera mjög ábyggilegur maður, en þó hygg ég nú, að frá þjóðfélagslegu sjónarmiði sé nokkuð annars eðlis félag nokkurra einstaklinga, sem hefur vitanlega verið stofnað í gróðaskyni, eða allsherjar félagsskapur íslenzku þjóðarinnar, eins og Brunabótafélag Íslands er. Ég er ekki alveg viss um það, að kjörin yrðu hjá hinu nýja brunabótafélagi betri en hjá Brunabótafélagi Íslands, því að ég get upplýst hv. þm. um það, að Brunabótafélag Íslands hefur ekki aðeins haft þýðingu við að bjóða niður tryggingargjöld af fasteignum um allt land, heldur líka iðgjöld af lausafjármunum hér á landi. Það tók að sér slíkar tryggingar fyrir nokkrum árum, og það varð til þess, að öll iðgjöld af slíkum fjármunum lækkuðu. Ég gæti vel trúað, að það væri hægt að koma þessu félagi þjóðarinnar úr sögunni með því, að sterkt einstaklingafélag tæki af því tryggingarnar á tímabili, og þá byrjar aftur sama sagan á ný, að það er áhugi fyrir gróðanum, sem mun sýna sig, en Brunabótafélag Íslands hefur engan slíkan áhuga, heldur aðeins, að tryggingarnar geti orðið sem hagkvæmastar fyrir þá, sem tryggja þar sínar eignir. Þar græðir enginn einstaklingur. Það fær enginn einstaklingur eyris hagnað af tryggingunum, eins og ég hef margtekið fram, því að félagið er eign íslenzku þjóðarinnar. Ég vil því endurtaka varnaðarorð mín og vænta þess, að n. kynni sér rækilega alla málavexti og íhugi þá, áður en hún skilar áliti sínu um frv.



Herra forseti. Samkvæmt l. um Brunabótafélag Íslands er skylt að tryggja hjá því félagi gegn eldsvoða allar húseignir í kaupstöðum og kauptúnum, en þó nær þessi vátryggingarskylda ekki til Reykjavíkur. Sömuleiðis er skylt að tryggja hjá sama félagi öll íbúðarhús í sveitum, skilst mér, en ekki önnur hús þar, nema þau séu áföst við íbúðarhúsið. Mér finnst þetta vera að ýmsu leyti óeðlilegt, að verið sé að gefa undanþágu frá tryggingarskyldunni hjá Brunabótafélagi Íslands fyrir aðeins einn kaupstað, þrátt fyrir það að hann er höfuðborg landsins. Eðlilegast hefði verið, fyrst verið er að gefa einhverjum einkarétt, að hann hefði náð til allra, en Reykjavík hefði ekki haft hann ein. Nú er komið fram frá, frá tveimur hv. þm. um það að undanþiggja húseignir í tveimur öðrum kaupstöðum tryggingarskyldu hjá Brunabótafélagi Íslands. Ef til þess kæmi, að mönnum þætti eðlilegt að 1. væri breytt á þennan hátt, að undanþiggja einhverja fleiri en Reykjavík þessari tryggingarskyldu, þá þætti mér eðlilegast að setja 1. um, að heimilt væri fyrir öll bæjar- og sveitarfélög að koma tryggingunum fyrir á annan hátt. Mér sýnist ekki eðlilegt eða sanngjarnt að fara að taka einn kaupstað út úr þessum allsherjar tryggingum og láta hann hafa þessi sérréttindi. Það er miklu réttara að heimila öllum sveitar- og bæjarfélögum. að hvert megi róa á sínu skipi. Ég skal ekki fara út í hvort það er heppilegt eða ekki að afnema þannig tryggingarskylduna hjá Brunabótafélagi Íslands. Ég er sammála hæstv. forsrh. um það, að þessar tryggingar eigi að vera allar innlendar og á innlendra höndum, en mér hefur skilizt, að þær séu það nú alls ekki, hvorki brunatryggingar né aðrar tryggingar yfirleitt, ekki einu sinni hjá Brunabótafélagi Íslands, því að mér skilst, að það eins og önnur íslenzk tryggingarfélög endurtryggi erlendis.

Það endurtryggir allt hjá Stríðsslysatryggingunum.

En endurtryggir það félag þá ekki erlendis?

Ég geri ráð fyrir því, eitthvað.

Ég get ekki hugsað mér, að endurtryggingar erlendra félaga séu nein góðgerðastarfsemi í okkar garð, heldur séu þau gjöld, sem þeir taka, miðuð við þá áhættu, sem þeir álíta, að tryggingunum sé samfara, og ef þeir tapa einhvern tíma á þessum endurtryggingum, þá er engin hætta á, að þeir reyni ekki að ná því upp síðar, en leggi féð ekki fram úr eigin vasa. Ég held því, að það væri spor í framfaraátt, ef það væri hætt að endurtryggja erlendis. Nýlega hefur verið komið á fót hér á landi nýju tryggingarfélagi, sem heitir Samvinnutryggingar. Það er því orðið um fleira að ræða en Brunabótafélag Íslands, fleiri innlendar stofnanir. Ég skal ekki fara út í það nú, hversu heppilegt sé að afnema þessa tryggingarskyldu hjá Brunabótafélagi Íslands, en vil aðeins benda þeirri n., sem væntanlega fær þetta mál til meðferðar, á það að ef á annað borð sanngirni á að ráða, þá á ekki aðeins að veita tveimur kaupstöðum frjálsræði til að ráða, hvar þeir tryggja, heldur á að veita öllum bæjarfélögum heimild til þess að haga sínum tryggingum á annan veg en nú er fyrir mælt í l. um Brunabótafélag Íslands.



Ég held, að engin ástæða sé til að vera með neinn æsing út af þessu frv. Það er einfalt mál. Bæjarstjórnir Akureyrar og Siglufjarðar eru held ég, sammála um að ef þær fá heimild fyrir að vera ekki bundnar við Brunabótafélag Íslands, þá geti þær komizt að mjög miklu hagkvæmari vátryggingarskilmálum annars staðar, svo að það munar allverulegri upphæð. Þær hafa beðið okkur um að bera þetta mál fram, svo að þessir kaupstaðir hafi sömu réttindi og Reykjavíkurbær. Þess vegna flytjum við þetta frv. Það kann að vera erfitt að svara því, hvort rétt sé að veita tveimur kaupstöðum þessi réttindi eða ekki, en fyrst íslenzkt löggjafarvald telur það sæmilegt, að Reykjavíkurbær sé undanþeginn, þá sé ég ekki neitt vera því til fyrirstöðu, að tveir aðrir kaupstaðir fái þessi réttindi líka. Hitt er svo annað mál, sem sjálfsagt er að athuga. að n. fái einnig það frv. til athugunar, sem hér er fram komið um tryggingar, og þá í því sambandi athugi, hvort setja skuli almenna heimild til þess, að bæjar- og hreppsfélög geti tekið tryggingarnar í sínar hendur. Mér finnst hæpið að leggja kvaðir í þessum efnum á íbúa landsins utan Reykjavíkur, þannig að þeir þurfi að greiða hærri iðgjöld til Brunabótafélags Íslands heldur en Reykvíkingar. Þetta félag, sem þjóðin hefur sett á fót, verður á hverjum tíma að vera fært um að halda þannig á málum, að hagsmunum fólksins sé borgið og að það sæti þar betri kjörum en annars yrði. En samkvæmt upplýsingum frá bæjarstjórn Siglufjarðarkaupstaðar fer því fjarri, að Brunabótafélag Íslands hafi haldið þannig á þessum tryggingarmálum, að Siglfirðingar hafi haft hag af því að vera í viðskiptum við félagið, og enda þótt Brunabótafélagið hafi á sínum tíma verið stofnað til þess að koma í veg fyrir féflettingu erlendra tryggingarfélaga, þá er ekki þar með sagt, að þetta félag geti á hverjum tíma haldið þannig á þessum málum. að það eitt réttlæti þessar kvaðir á landsmenn. - Hæstv. forsrh. talaði um það, að búast mætti við því, ef þessi háttur yrði upp tekinn, sem frv. fjallar um, að erlend brunabótafélög kynnu að sjá sér hag í því að gera óeðlilega lág tilboð, þótt þau bindi sér bagga með því í nokkur ár, til þess að ná í tryggingar hér á landi. Ég sé enga ástæðu til að óttast slíkt, af því að það er beinlínis gert ráð fyrir því í frv., að einmitt slíkir óeðlilegir hlutir eigi ekki að geta skeð, með því að þar er kveðið á um það, að atvmrh. eða sá ráðh., sem þessi mál heyra undir á hverjum tíma, skuli staðfesta slíka samninga, áður en þeir öðlast gildi. Hefur ráðh. þannig aðstöðu til að fylgjast með öllum samningagerð um og gæti hann tekið fram fyrir hendur bæjarfélaganna, ef slíkt kæmi fyrir. Ég vil ekki slá neinu föstu um það, að Brunabótafélagið fengi ekki þessar tryggingar, þótt bæjarfélögin hefðu aðstöðu til að leita tilboða annars staðar, en þar með væru þau ekki lengur háð því, að Brunabótafélagið geti með reglugerð hvenær sem er ákveðið að hækka iðgjöldin - kannske um 50%. Þess ber og að gæta að bæjarfélögin komast ekki hjá því að leggja fram stórfé til þessara mála, þ. e. til brunavarna, og er mér kunnugt um það, að bæjarstjórn Siglufjarðarkaupstaðar telur, að Brunabótafélagið taki ekki nægilegt tillit til þess, hvað kaupstaðurinn hefur aukið mikið brunavarnir sínar, sem svo kemur fram sem hagnaður fyrir Brunabótafélagið, og hefði slíkt átt að gefa því tækifæri til að lækka iðgjöldin. - Það er í rauninni ekki farið fram á neitt annað í þessu frv. en að bæjarfélögin eigi þess kost að leita tilboða í brunatryggingar, annaðhvort hjá Brunabótafélaginu eða öðrum félögum. Er ég sannfærður um, að þau kysu helzt að hafa viðskipti við Brunabótafélagið, ef það aðeins sýndi þeim meiri tillitssemi heldur en það hefur gert til þessa. Auk þess hefur Brunabótafélagið miklu sterkari aðstöðu til að ná samningum við bæjarfélögin með frjálsum samningum heldur en nokkurt félag einstaklinga. - Þá er það stórt atriði, en sjálfsagt, að Brunabótafélagið starfi þannig fyrir bæjarfélögin, að þau séu látin sitja fyrir um lánveitingar. Hv. þm. V-Húnv. talaði um nauðsyn þess, að endurtryggingarnar kæmust sem mest á innlendar hendur, og er ég sammála honum um það. Eins og fram kom í ræðu hans, er það rétt, að hin erlendu endurtryggingarfélög hafa aldrei tapað á þessum viðskiptum við okkur. Má búast við því, að ef þessar erlendu endurtryggingar yrðu gerðar upp, sem orðið hefur að greiða í erlendum gjaldeyri, en ella hefði áskotnazt þjóðinni, að þær skipti milljónatugum. Ég er viss um það, að þjóðin hefur verið allt of skammsýn í því að taka ekki á sig áhættuna af þessum endurtryggingum, og þarf hún sem fyrst að losa sig við að greiða gjöldin af þeim út úr landinu. Víð flm. erum vitanlega ekki að krefjast þess, að þetta verði endanlega samþ. að óathuguðu máli. Við viljum, að málið hafi þinglega meðferð, og ætlumst til þess, að sú þn., sem fær það til meðferðar, snúi sér til Brunabótafélags Íslands og fái greinargerð þess um málið, og síðan verði bæjarstjórnirnar á viðkomandi stöðum látnar bera fram sínar rökst. skoðanir móti því áliti, sem fram kann að koma. Sakir standa þannig, að bæjarstjórnir Akureyrar- og Siglufjarðarkaupstaðar telja sig geta sparað stórfé, ef þær hefðu sams konar rétt og Reykvíkingar til þess að semja sjálfstætt um þessar brunatryggingar í stað þess að vera bundnar með l. við Brunabótafélag Íslands, sem getur með reglugerðarákvæðum ákveðið iðgjöldin hvenær sem er.



Herra forseti. Ég vil taka undir niðurlag ræðu hv. þm. Siglf. um að þetta mál fái mjög ýtarlega athugun. Einmitt á þann hátt, sem hann bendir á, getur Brunabótafélag Íslands gefið mjög fullkomnar upplýsingar um þetta, og síðan, þegar þær liggja fyrir, teldi ég rétt, að hlutaðeigandi bæjarfélög, sem óskað hafa eftir að losna úr Brunabótafélaginu, kæmu fram með sín rök. Óska ég eftir því, að n., sem um þetta fjallar, leiti þessara upplýsinga hjá þessum aðilum. Ég vil svo leiðrétta það, sem kom fram hjá sama þm., að stjfrv. það til l. um brunamál á þskj. 65, sem útbýtt hefur verið í d., það snertir raunar alls ekkert brunatryggingarnar sjálfar heldur brunavarnir. Er frv. fram borið í þeim tilgangi að draga saman 1 heild allar reglur, sem nú eru í gildi um brunavarnir á Íslandi, sem sumpart eru úreltar og sumpart í mótsögn hverjar við aðrar. En einmitt út frá þessu stjfrv. - og það var réttilega tekið fram í ræðu hv. þm. Siglf. - þá er ekki mest undir því komið að fá sem ódýrust brunatryggingaiðgjöld, það, sem mest á ríður, eru öflugar og hentugar brunavarnir, og ég hygg, að engin samtök á Íslandi hafi gert jafnmikið að því að auka og efla brunavarnirnar eins og Brunabótafélag Íslands. Það hefur mann í sinni þjónustu, sem hefur með höndum allsherjar eftirlit með brunavörnum úti um land allt. Ferðast hann árlega um landið í sambandi við eldsvoða, sem koma fyrir, og til þess að leiðbeina mönnum um brunavarnir og stuðla að því, að þær séu ávallt í sem beztu lagi. - Það var einnig réttilega fram tekið hjá hv. þm. Siglf., að það er eðlilegt hlutverk Brunabótafélagsins að styrkja bæjar- og sveitarfélögin við að halda uppi sem öflugustum brunavörnum. Það hefur það gert með því að útvega og lána þeim fullkomin tæki í þessu skyni. Rekur Brunabótafélag Íslands stórt verkstæði til þess að byggja yfir og útbúa nýja brunabíla, lána síðan hlutaðeigandi bæjarfélögum andvirði þeirra og lofa þeim að greiða það upp á löngu tímabili og lækka síðan iðgjöldin, þegar liðinn er nokkur tími frá því, að þessi tæki hafa komið til skjalanna. - Að öðru leyti hygg ég, að ekki þurfi að fara um þetta mál fleiri orðum á þessu stigi, en vil ítreka það, að sú n., sem fjallar um málið, leiti sér sem fullkomnastra upplýsinga um það.