Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Að lokinni guðsþjónustu gengu þingmenn aftur til alþingishússins, fundarsals neðri deildar. Þessir þingmenn voru til þings komnir: 1. Árni Jónsson, 9. landsk. þm. 2. Ásgeir Ásgeirsson, þm. V.-Ísf. 3. Bergur Jónsson, þm. Barð. 4. Bjarni Ásgeirsson, þm. Mýr. 5. Bjarni Bjarnason, 2. þm. Árn. 6. Bjarni Snæbjörnsson, þm. Hafnf. 7. Brynjólfur Bjarnason, 1. Landsk. þm. 8. Eiríkur Einarsson, 8. landsk. þm. 9. Einar Olgeirsson, 4. þm. Reykv. 10. Emil Jónsson, 6. landsk. þm. 11. Eysteinn Jónsson, 1. þm. S.-M. 12. Finnur Jónsson, þm. Ísaf. 13. Garðar Þorsteinsson, 7. landsk. þm. 14. Gísli Guðmundsson, þm. N.-Þ. 15. Gísli Sveinsson, þm. V.-Sk. 16. Haraldur Guðmundsson, þm. Seyðf. 17. Helgi Jónasson, 2. þm. Rang. 18. Hermann Jónasson, þm. Str. 19. Héðinn Valdimarsson, 3. þm. Reykv. 20. Jakob Möller, 2. þm. Reykv. 21. Jóhann Jósefsson, þm. Vestm. 22. Jóhann G. Möller, 6. þm. Reykv. 23. Jón Pálmason, þm. a.-Húnv. 24. Jónas Jónsson, þm. S.-Þ. 25. Jörundur Brynjólfsson, 1. þm. Árn. 26. Magnús Gíslason, 11. landsk. þm. 27. Magnús Jónsson, 1. þm. Reykv. 28. Ólafur Thors, þm. G.-K. 29. Páll Zóphóníasson, 1. þm. N.-M. 30. Pálmi Hannesson, 1. þm. Skagf. 31. Pétur Ottesen; þm. Borgf. 32. Sigurður Kristjánsson, 5. þm. Reykv. 33. Sigurjón Á. Ólafsson, 2. landsk. þm. 34. Skúli Guðmundsson, þm. V.-Húnv. 35. Steingrímur Steinþórsson, 2. þm. Skagf. 36. Sveinbjörn Högnason, 1. þm. Rang. 37. Þorsteinn Briem, þm. Dal. 38. Þorsteinn Þorsteinsson, 5. landsk. þm. Voru framantaldir þingmenn allir á fundi, nema 6. þm. Reykv., sem boðað hafði veikindaforföll. En ókomnir voru til þings þessir alþingismenn: 1. Bernharð Stefánsson, 1. þm. Eyf. 2. Einar Árnason, 2. þm. Eyf. 3. Erlendur Þorsteinsson, 10. landsk. þm ) 4. Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M. 5. Ísleifur Högnason, 4. landsk. þm. 6. Jón Ívarsson, þm. a.-Sk. 7. Páll Hermannsson, 2. þm. N.-M. , 8. Sigurður E. Hlíðar, þm. Ak. 9. Stefán Stefánsson, 3. landsk. þm. Ríkisstjóri setur þingið. Þá er þingmenn höfðu skipað sér til sætis, kom ríkisstjóri, Sveinn Björnsson, inn í salinn og gekk til ræðustóls. Las hann upp opið bréf, er stefnir saman Alþingi til reglulegs fundar mánudaginn 16. febr. 1942, dags. 4. febr., svo hljóðandi: Ríkisstjóri Íslands gerir kunnugt: að ég samkvæmt stjórnarskrá hins íslenzka ríkis frá 18. maí 1920 hef ákveðið, að Alþingi skuli koma saman til reglulegs fundar mánudaginn 16. febrúar 1942. Um leið og ég birti þetta, er öllum þeim, er setu eiga á Alþingi, boðið að koma nefndan da;g til Reykjavíkur, og mun ég þá setja Alþingi, eftir að guðsþjónusta hefur farið fram í dómkirkjunni. Gert á Bessastöðum 4. febrúar 1942. Sveinn Björnsson. ( L. S.) Hermann Jónasson. Samkvæmt þessu opna bréfi lýsti ríkisstjóri því næst yfir, að Alþingi væri sett. Síðan mælti



Háttvirtu þjóðarfulltrúar ! Ríkisstjórnin telur, að þing það, sem nú kemur saman, verði að gera allumfangsmiklar ráðstafanir til þess að halda niðri sívaxandi dýrtíð í landinu. Jafnframt því verði aðgerðir þingsins að beinast að því að gera undirbúning að því að geta mætt þeim vandræðum, sem búast má við, að fari í kjölfar styrjaldarinnar, atvinnuleysi og öðrum erfiðleikum. Til þess þarf meðal annars að leitast við að safna í sjóði, svo að fé verði fyrir hendi til þess að inna af hendi nauðsynlegt viðreisnarstarf. Verður óumflýjanlegt að afla ríkissjóði frekari tekna í því skyni. Auk venjulegs fjárlagafrumvarps munu frumvörp þau, er stjórnin leggur fyrir Alþingi að þessu sinni, aðallega beinast í þá átt, sem greint hefur verið. Að svo mæltu vil ég biðja alþingismenn að minnast fósturjarðar vorrar, Íslands, með því að rísa úr sætum sínum. Þingheimur stóð upp, og forsætisráðherra, Hermann Jónasson mælti: „Lifi Ísland!“ Tóku þingmenn undir þau orð með ferföldu húrrahrópi. Ríkisstjóri kvaddi nú elzta viðstaddan þingmann, Jakob Möller fjármálaráðherra, til þess að stýra fundi, þar til er kosinn væri forseti sameinaðs þings. Gekk ríkisstjóri síðan út úr salnum.

Minning Matthíasar Ólafssonar. Aldursforseti (JakM): Frá því er síðasta þingi sleit, hefur látizt einn fyrrverandi alþingismaður, Matthías Ólafsson, fyrrum þingmaður Vestur-Ísfirðinga. Hann andaðist í sjúkrahúsi hér í bænurn 8. þ.m., á 85. aldursári. Áður en þingstörf hefjast, vil ég minnast þessa manns nokkrum orðum. Matthías Ólafsson fæddist í Haukadal í Dýrafirði 25. júní 1857, sonur hjónanna Ólafs Jónssonar bónda þar og Ingibjargar Jónsdóttur bónda í Stapadal Bjarnasonar. Hann ólst upp með foreldrum sínum og stundaði á unglingsárum sjómennsku og ýmis sveitastörf. Þegar Möðruvallaskóli var stofnaður fyrir 62 árum, réðst hann þangað til náms og útskrifaðist þaðan að 2 árum liðnum, 1881. Næstu tvo vetur fékkst hann við kennslu í Þingeyrarhreppi, var síðan verzlunarmaður á árunum 1883–1892, en stundaði jafnframt kennslustörf 1885–1889 við barnaskóla, er hann og fjórir menn aðrir reistu á eiginn kostnað í Haukadal. Árið 1892 setti hann sjálfur á stofn verzlun í Haukadal, en seldi hana 5 árum síðar, 1897, Gram á Þingeyri, veitti henni þó forstöðu um næstu 11 ára bil. Þá keypti hann verzlunina aftur og rak hana til ársins 1914, en á því ári fluttist hann til Reykjavíkur og gerðist ráðunautur og erindreki Fiskifélags Íslands. Því starfi gegndi hann til 1920. en þá tók hann um missiris skeið að sér forstöðu matvælaskömmtunarskrifstofu, er ríkið hafði sett á stofn, eða til þess tíma, er sú stofnun hætti störfum. Þá tók hann við gjaldkerastarfi í landsverzlun og síðar, 1928, þegar sú verzlun var lögð niður, sams konar starfi í Olíuverzlun Íslands. Af því starfi lét hann ekki fyrr en áttræður, 1937. Meðan Matthías Ólafsson dvaldist vestra, átti hann mikinn þátt í flestum framfaramálum sýslu sinnar, bæði í verklegum efnum og öðru því, er til menningar horfði, og gegndi þar mörgum trúnaðarstörfum. Hann var þingmaður Vestur-Ísfirðinga 1912–1919 og sat því á 9 þingum alls, átti lengi sæti í hreppsnefnd og sýslunefnd auk ýmissa annarra starfa, er á hann hlóðust. Hann átti þátt í vélbátaútgerð í Haukadal, gekkst fyrir stofnun Sparisjóðs Vestur-Ísfirðinga um aldamótin og stofnun brunabótafélags í Þingeyrarhreppi árið 1904. Þegar suður kom og hann var orðinn ráðunautur Fiskifélags Íslands, gerðist hann um hríð umboðsmaður þess í útlöndum, dvaldist tvo vetur í Vesturheimi til þess að kynna sér þar markaðshorfur sjávarafurða og verkunaraðferðir, og síðar ferðaðist hann til Suðurlanda í sömu erindum. Af öðrum störfum hans í almenningsþágu má nefna, að hann var þingkjörinn yfirskoðunarmaður landsreikninganna um nokkurra ára skeið. Matthías Ólafsson var fjörmaður, glöggskyggn og áhugasamur, hugkvæmur um verklegar framkvæmdir og fús til nýbreytni, ef honum þótti vænleg til framfara, en þó gætinn og vildi jafnan kunna fótum sínum forráð. Liðtækur var hann til allra starfa á þingi, enda hafði hann aflað sér góðrar þekkingar á landsmálum, einkum þó um allt, er laut að útgerðar- og verzlunarmálum. Hann var og lipurmenni og manna vinsælastur. Ég vil biðja háttvirta þingmenn að votta minningu þessa merka manns virðingu sína með því að rísa úr sætum. 
             Með því að allmargir þingmenn voru enn ókomnir til þings, frestaði aldursforseti fundi. og kvaðst mundu boða framhald fundarins með dagskrá. Miðvikudaginn 18. febr., kl. 11/2 miðdegis, var fundinum fram haldið. Af þeim 9 þingmönnum, sem ókomnir voru til þings við þingsetningu, voru nú komnir: Einar Árnason, 2. þm. Eyf., Ingvar Pálmason, 2. þm. S.-M., Ísleifur Högnason 4. landsk. þm., og Páll Hermannsson, 2. þm. N.-M.