Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þótt frv. það, sem hér liggur fyrir, sé mikið að vöxtum og gæti gefið tilefni til mikilla umþenkinga og umr., þá mun ég ekki flytja um það langa framsöguræðu, bæði til þess að lengja ekki óþarflega fundartímann, því það er mikilvægt, að afgreiðslu þessa máls verði hraðað, en þó öllu fremur vegna hins, að þótt málið sé umfangsmikið, hér er líklega um lengsta þskj. að ræða, sem lagt hefur verið fyrir Alþ., – þá er efnislega um alveg ákveðnar meginreglur að ræða, sem þetta frv. er byggt á og því tiltölulega auðvelt að átta sig á, hvað í því felst í meginefnum. Öllum hv. þdm. er kunnugt um, að frv. þetta er til orðið vegna væntanlegrar aðildar Íslands að EFTA og eru tollabreytingarnar í samræmi við þann samning, sem gerður hefur verið við EFTA og felur í sér, að á 10 ára tímabili skuli allir gildandi verndartollar hér á landi falla niður. Það skal gert í þeim áföngum, að nú þegar falli niður 30% af verndartollunum, síðan verði fjögurra ára aðlögunartími, sem hugsaður er fyrst og fremst sem aðlögunartími fyrir iðnaðinn og eftir það verði 10% lækkun á hverju ári, þar til tollarnir hafa að öllu leyti verið felldir niður. Hins vegar njóta Íslendingar þeirra miklu hlunninda, að tollar á útflutningsvörum okkar til EFTA–landa, sem EFTA–reglurnar ná til, falla niður að fullu nú þegar við inngöngu okkar í EFTA. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er í fyrsta lagi um það, að lækka um 30% alla tolla frá EFTA–löndum, svokallaða EFTA–tolla og þm. til hægðarauka er það tilgreint sérstaklega í frv., hverjir EFTA–tollarnir séu, hverjir tollarnir verði almennt frá öðrum löndum og síðan er sérstakur dálkur, sem sýnir hver núgildandi tollur er, en að sjálfsögðu mun sá dálkur verða felldur niður, þegar frv. hefur endanlega verið samþ. og verður ekki birtur í lögum, er aðeins til hægðarauka, því hann útskýrir mjög rækilega þær breytingar, sem hér er um að ræða. Þetta gildir um hvern einstakan lið frv. og sé ég því ekki ástæðu til þess að ræða þá liði frekar. Frv. fjallar um allar tilbúnar vörur, sem inn eru fluttar og sem verndartollar hvíla á. En greinarmunur er gerður á verndartollum og fjáröflunartollum, þ.e.a.s., það er heimild að halda tollum á öllum þeim vörum, sem ekki eru framleiddar í landinu, því þeir eru á lagðir sem beinir fjáröflunartollar, þannig að það skapast ekkert misræmi á milli framleiðslu frá EFTA–löndum og okkar eigin framleiðslu í því efni. Þess vegna getum við haft áfram tolla á öllum EFTA–vörum, sem ekki eru framleiddar hérlendis, en mundum að sjálfsögðu verða að breyta þeim tollum, ef til kæmi ný framleiðsla á þeim vörutegundum, en það yrði þá gert á sínum tíma. Til þess að ná fram þeim kostum, sem aðlögunartímanum er ætlað að hafa vegna íslenzks iðnaðar, þá eru gerðar veigamiklar breytingar í frv. iðnaðinum til hagsbóta. Meginbreytingin er sú, að lagt er til, að tollar á vörum til allrar helztu iðnframleiðslu í landinu lækki um 50%, þannig að staða iðnaðarins batnar í mörgum greinum og verður a.m.k. hvergi lakari heldur en hún yrði, ef ekki kæmi til neinnar EFTA–aðildar þessi fyrstu 4 ár. Til viðbótar er lagt til. að lækka allar vélar til iðnaðarins ofan í 7% toll og einnig vélar til allra annarra atvinnuvega. Hér er um að ræða mjög veigamikla aðstoð við iðnaðinn, vegna þess að vélar til landbúnaðar og sjávarútvegs hafa áður verið í mun lægri tollflokki, eða flestar í 10% tolli, en lagt er nú til að lækka toll á þessum vélum niður í 7%, til þess að söluskatturinn hafi ekki áhrif til hækkunar á verð þeirra. Þetta er engin almenn regla og varðandi bæði vélatollana og hráefnatollana er það að segja, að þær lækkanir gilda um innflutning frá öllum löndum, en lækkun tilbúnu varanna gildir almennt ekki, nema á vörum frá EFTA–löndum. Þetta eru meginbreytingarnar, sem gerðar hafa verið. Það hafa einnig verið framkvæmdar verulegar lækkanir á varahlutum til véla og nokkrar aðrar breytingar hafa verið gerðar á frv., sem koma til af sérstökum ástæðum. Í fyrsta lagi vil ég nefna það, að pappírstollar hafa verið lækkaðir, eða réttara sagt afnumdir, vegna innlendrar bókagerðar og einnig vegna umbúðagerðar. Hér er um að ræða allverulegt tekjutap fyrir ríkissjóð, en þetta er gamalt vandamál, sem óumflýjanlegt þótti að horfast í augu við, vegna þess að íslenzk bókagerð nýtur í rauninni öfugrar tollverndar, ef svo má segja og er gert lægra undir höfði heldur en erlendri bókagerð. Þá hefur einnig verið lækkaður tollur á rafhitunartækjum til húsa, til þess að auðvelda það, að rafmagnskyndingar verði upp teknar í ríkari mæli, eftir því sem raforkuframleiðslan hér leyfir og er það að sjálfsögðu þjóðhagslegur sparnaður. Í þriðja lagi er sú breyting, sem gildir um meira en EFTA–vörur, að lækkaður er almennt tollur á timbri, einnig frá löndum utan EFTA og einnig til annarra þarfa heldur en hefði þurft að lækka tollinn til, þannig að þetta nær einnig til byggingartimburs. Þetta stafar af því, að það er talið útilokað að greina hér á milli og er þetta að sjálfsögðu til allverulegra hagsbóta. Þá hafa enn fremur verið gerðar ýmsar minni háttar breytingar, sem ekki skipta meginmáli, en hafa þó sína þýðingu varðandi samræmingu á tollflokkum innbyrðis. Er það upp talið í grg. frv. hvað þar er helzt um að ræða. Það má t.d. nefna í því sambandi að fella niður toll á loðdýrum, en á þeim vettvangi er verið að undirbúa alveg nýja framleiðslugrein í landinu. Af þeim var áður hár tollur. Þá er lagt til, að lagfærðir verði tollar á efni til dráttarbrauta. Áður var í gildi heimild um það, að endurgreiða tolla af dráttarbrautum, sem fluttar eru inn í heilu lagi, en það er mjög einkennilegt ákvæði og hefur reynzt torvelt í framkvæmd. Þá eru einnig gerðar ýmsar breytingar á heimildarákvæðum, sem ég sé ekki ástæðu til að orðlengja um, en eru allar nauðsynlegar og þýðingarmiklar. Varðandi það atriði, sem sérstaklega snertir iðnaðinn og er til þess að bæta aðstöðu hans enn frekar, þá er leitað heimildar fyrir því, að endurgreiddur verði tollur af hráefnum, sem iðnaðurinn hefur keypt á síðustu þremur mánuðum, ef til EFTA–aðildar kemur, ella gæti það skapað stórvandræði fyrir iðnaðinn og jafnvel stöðvun á iðnframleiðslu um tíma. Jafnframt er leitað heimildar til þess, í sambandi við vélar, sem fluttar voru inn eftir síðustu gengisbreytingu, að mismunurinn á greiddum tollum af þeim vélum og þeim tolli, sem á að gilda samkv. frv., verði einnig endurgreiddur. Í grg. frv., á bls. 210, er gerð áætlun um það, hvaða tekjutap þessar breytingar muni leiða af sér og er gert ráð fyrir því, að tekjutapið verði brúttó nálægt 500 millj. kr. á ársgrundvelli. Sé ég ekki ástæðu til þess að sundurliða það frekar. Það er gert í grg., þannig að menn átta sig á því, hvað hér er um að ræða. Vitanlega er aldrei hægt að sundurliða þetta nákvæmlega, en við þessa tölu er því að bæta, að undir meðferð málsins, sem unnið hefur verið að nú síðustu vikurnar, – og raunar allt frá því, að frv. var lagt fyrir hið háa Alþingi fyrir áramót, - hefur verið framkvæmd mjög víðtæk athugun í sambandi við ótal erindi, sem borizt höfðu vegna frv. og hefur þetta leitt til þess, að gerðar hafa verið töluvert víðtækar breytingar á frv., sem að vísu, að meginhluta til, eru byggðar á sömu sjónarmiðum og ég gat um, þ.e., þar er fyrst og fremst um að ræða lækkun á vörum, sem EFTA–aðildina snerta að einhverju leyti, en þó eru einnig nokkrar aðrar vörutegundir teknar, sem ástæða þótti til að lækka til samræmingar við annað. Ég sé ekki ástæðu til þess að orðlengja um eða skýra frekar þau atriði, en ég vil þakka það, að hv. fjhn. þessarar d. og fjhn. Nd. hafa fallizt á það, að, að því skyldi stefnt, að reyna að gera þessar lagfæringar þannig úr garði, að ekki þyrftu að koma til, nema þá að sáralitlu leyti, breytingar að nýju í þessari hv. þd. Og ég hygg, að n. hafi tekið til athugunar öll þau erindi, sem ástæða þótti til að sinna, en vitanlega var ekki hægt að sinna mörgu af því, sem fram kom. Vonast ég því til, að ekki komi upp við meðferð málsins hér í þessari hv. d. nein ný vandamál, sem nauðsynlegt reynist að sinna. En um það getur maður að sjálfsögðu ekki fullyrt, fyrr en eftir að meðferð málsins er lokið í hv. n. Þessar breytingar, sem hér um ræddi, valda einnig töluverðu tekjutapi, því að allar eru þær til lækkunar og má gera ráð fyrir, að nettótekjutap af þessum viðbótarbreytingum geti verið allt að 30 millj. kr. Ég hef hins vegar ekki séð ástæðu til og mun ekki gera neina till. um það að gera sérstakar ráðstafanir til tekjuöflunar vegna þessa tekjutaps, sem hér er um að ræða, því að vitanlega er hér ekki hægt að miða við tölur, sem hægt er að byggja nákvæmlega á. Hvort þessar áætlanir, sem byggt er á, reynast 20 eða 30 millj. kr. hærri eða lægri, er auðvitað gersamlega ómögulegt um að segja og því verður að fela þetta allt forsjóninni í von um það, að þetta skili sér betur, eða endurgreiðslur kunni e.t.v. að vera lægri en gert er ráð fyrir. Ég mun því ekki gera neinar sérstakar till. til þess að mæta þessu tekjutapi. En þar sem ég veit, að hv. n. þessarar d. hefur mjög vandlega fylgzt með allri meðferð málsins í fjhn. Nd. og komið þar að sínum sjónarmiðum, þá hlýt ég að mega leyfa mér að vona það, að hv. n. geti hér afgreitt málið skjótt frá sér. Tel ég það ekki vera neina óvirðingu fyrir hana á neinn hátt, þar sem hún, eins og ég sagði, hefur unnið að athugun málsins um lengri tíma með fjhn. Nd. Ég sé ekki ástæðu til, herra forseti, nema sérstakt tilefni gefist til, að orðlengja frekar um málið. Ég hef gert grein fyrir þeim meginsjónarmiðum, sem tollskrárbreytingin byggist á og tel það ekki þjóna neinum tilgangi eða geta vakið áhuga hv. þdm. á nokkurn hátt, þó að ég færi að rekja hér einstök atriði eða gera grein fyrir brtt., sem gerðar voru í hv. Nd. Þær skýra sig sjálfar og til hægðarauka eru þær brtt., sem samþ. voru í Nd., uppfærðar á sama hátt og frv. sjálft, þannig að menn geta borið saman þann toll, sem nú er, samkv. núgildandi lögum, og þann toll, sem ætlað er að gildi, eftir að þessar lagfæringar hafa verið gerðar. Ég leyfi mér því að leggja til, herra forseti, að frv. verði að lokinni þessari umr. vísað til 2. umr. og hv. fjhn.



Herra forseti. Við hv. 6. þm. Sunnl. höfum leyft okkur að flytja brtt. á þskj. 284 við þetta frv., sem hér er til umr., um að á eftir 1. mgr. 1. gr. komi ný mgr., svo hljóðandi: „Auk þeirra, sem taldir eru í 1. mgr., skal veita öðrum launþegum eftirlaunarétt sem hér segir: 1. Starfsmönnum ríkisins, sem ekki eiga aðildarrétt að Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins, Lífeyrissjóði barnakennara, Lífeyrissjóði hjúkrunarkvenna og Lífeyrissjóði ljósmæðra. 2. Starfsmönnum bæjar- og sveitarfélaga, sem ekki eiga aðildarrétt að lífeyrissjóðum hlutaðeigandi bæjarog sveitarfélaga. 3. Þeim starfsmönnum hjá einkafyrirtækjum, sem ekki eru á félagssvæði verkalýðsfélags, en ættu annars aðildarrétt að Alþýðusambandi Íslands.“ Þessi brtt. fjallar sem sagt um lausráðna starfsmenn hjá ríki, bæjar- og sveitarfélögum og um starfsmenn hjá einkafyrirtækjum, sem ekki eru á félagssvæði verkalýðsfélaganna, en ættu annars aðild að Alþýðusambandi Íslands. Ef frv. yrði samþ. óbreytt, yrðu þessir launþegar, sem eru allmargir, skildir eftir, þegar það skref verður stigið, að öðrum launþegum verða tryggð eftirlaun að vissu marki, en slíkt væri misrétti, að láta nokkur hundruð manns verða útundan, þegar slíkt skref er stigið í rétta átt sem hér er gert. Við flm. þessarar brtt. teljum öll rök mæla með því, að ákvæði um eftirlaun þeirra starfsmanna, sem um ræðir í brtt., verði tekið inn í frv. Eigi verða heldur séð nein vandkvæði á, að slíkt verði gert. Frv. gerir ráð fyrir því, að fé til þessara eftirlauna komi að 3/4 hlutum frá Atvinnuleysistryggingasjóði og að 1/4 hluta úr ríkissjóði. Ekkert á að vera því til fyrirstöðu, að þessir sömu aðilar greiði eftirlaun til þeirra starfsmanna, sem brtt. gerir ráð fyrir. Í því sambandi má benda á það, að framlag til Atvinnuleysistryggingasjóðs er að 3/4 frá ríki og sveitarfélögum og 1/4 frá vinnuveitendum. Þeir launþegar, sem ekki eru teknir í þetta frv., fá engar atvinnuleysisbætur, þó að þeir verði atvinnulausir, sem vissulega kemur fyrir, þar sem hér er um lausráðna starfsmenn að ræða, og þyrfti auðvitað að leiðrétta þann galla á l. um atvinnuleysistryggingar, og á engan hátt má sá ágalli á ákvæðum Atvinnuleysistryggingasjóðs verða til þess að hindra, að þetta fólk fái eftirlaun. Að því er varðar lausráðna starfsmenn ríkis og sveitarfélaga er það svo, að þeir taka venjulega laun samkv. ákvæðum um laun fastráðinna starfsmanna þessara aðila, en þau laun hafa lengi verið og eru ákveðin nokkru lægri en sambærilegra starfsmanna annarra, m.a. með þeim rökum, að þeir hafi eftirlaunarétt og meiri atvinnustyrk. Það væri því á allan hátt ranglátt, að skilja þetta lausráðna fólk eftir, þegar öðrum er tryggður nokkur eftirlaunaréttur með lögum, og vænti ég þess, að til slíks þurfi ekki að koma og hv. þdm. muni geta fallizt á að samþykkja þá brtt., sem hér liggur fyrir.



Herra forseti. Við 2. umr. um þetta mál beindi hv. 11. þm. Reykv. tilmælum til heilbr.- og félmn. um að athuga þetta frv. á nýjan leik milli 2. og 3. umr., og benti hann þar á tiltekin atriði, sem hann áleit, að þyrfti að athuga og jafnvel að gera breytingar á frv. í tilefni af þeim. Í framhaldi af þessum aths. hv. 11. þm. Reykv. barst hv. heilbr.- og félmn. Ed. bréf frá Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja, dags. 23. þ. m., sem hljóðar þannig, með leyfi forseta: „Bandalagið leyfir sér að snúa sér til hv. n. í sambandi við frv. til l. um eftirlaun aldraðra félaga í stéttarfélögum, sem nú liggur fyrir Alþingi. Vill Bandalagið benda á, að allmargir starfsmenn, sem hliðstætt eru settir þeim starfsmönnum innan Alþýðusambands Íslands, sem frv. tekur til, munu verða útundan, ef frv. verður samþ. óbreytt. Er hér um að ræða starfsmenn, sem lausráðnir eru hjá ríki og bæjarfélögum, og vafalaust allmarga fleiri menn, sem vegna ýmissa aðstæðna eiga ekki aðildarrétt að Alþýðusambandi Íslands. Bandalagið fer þess hér með á leit, að hv. n. beiti sér fyrir breytingu á frv., sem tryggi þessum mönnum sama rétt til eftirlauna og þeim, er í frv. greinir.“ Haldinn var fundur í heilbr.- og félmn. eftir 2. umr. um frv. og eftir að þetta bréf barst til þess að ræða þetta mál á nýjan leik og athuga sérstaklega, hvort tilefni væri til þess, að n. gerði einhverjar brtt. við frv. Niðurstaðan á þeim nefndarfundi varð sú, að ekki var talið fært, að n. í heild flytti neina brtt. við frv. Hins vegar stóð eftir sem áður óbreyttur sá fyrirvari, sem einstakir nm. höfðu gert. Þeir undirrituðu nál. á þá lund, að þeir áskildu sér rétt til að flytja brtt. við frv. eða fylgja brtt., er fram kynnu að koma. En ástæðan til þess, að n. taldi ekki fært að gera brtt. við frv., er fyrst og fremst sú, að með þessu frv. er verið að efna sérstakt samkomulag, sem ríkisstj. gerði við verkalýðshreyfinguna, á þá lund, að ríkið og Atvinnuleysistryggingasjóður borgi eða kaupi lífeyrisréttindi í tilteknum lífeyrissjóðum, sem yfirleitt er verið að stofna, fyrir aldrað verkafólk í stéttarfélögum innan Alþýðusambands Íslands. Það er að vísu rétt, að utan við þetta samkomulag eru margir hópar og einstaklingar, sem ekki hafa tryggt sér lífeyrisréttindi, en nm. fannst það vera málefni, sem þyrfti að athuga betur. Inn í þetta sérstaka frv. væri ekki æskilegt að blanda fleiri hópum, enda væri gersamlega útilokað að taka þarna fleiri inn, hvað þá að tæma það allt, sem óleyst er á þessu sviði, nema að undangenginni mjög ýtarlegri athugun og könnun, sem ekki er ástæða til að bíða eftir varðandi það fyrirheit, sem gefið var stéttarfélögum innan Alþýðusambands Íslands. Auk þess væri það naumast viðeigandi að gera nokkrar breytingar á þessu frv., nema þá að undangengnu nýju samkomulagi við Alþýðusambandið og verkalýðshreyfinguna. Það er út af fyrir sig alveg rétt, að margir eru þeir, sem þetta samkomulag tekur ekki til. En samkomulagið við verkalýðshreyfinguna byggist á því, að keyptur er lífeyrisréttur fyrir aldrað fólk í lífeyrissjóðum, sem þegar er búið að stofna eða verið er að ganga frá. Hins vegar eru aðrir starfshópar, sem eiga eftir að tryggja sér lífeyrisréttindi. Þar er undirbúningi málanna ekki komið svona langt, og ef við tökum t.d. þessa menn, sem fjallað er um í bréfinu frá Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja, þá er það út af fyrir sig ljóst, að ef þessir menn eru í verkalýðsfélögum innan Alþýðusambandsins og hafa unnið hjá ríki og bæ eftir taxta verkalýðsfélaganna, þá verða þeir auðvitað aðnjótandi þess frv., sem hér er ætlunin að samþykkja. Ef þeir hins vegar eru ekki í verkalýðsfélagi innan Alþýðusambandsins og hafa kannske ekki heldur tekið laun sín eftir töxtum þeirra, heldur eftir töxtum opinberra starfsmanna, þá er það eðlilegast, að Bandalag starfsmanna ríkis og bæja taki upp viðræður við ríkið, að því er varðar þessa ríkisstarfsmenn, og við sveitarfélögin eða Samband ísl. sveitarfélaga, að því er varðar bæjarstarfsmennina, og reyni að tryggja þessum mönnum hliðstæðan rétt og verkamönnum var tryggður með samkomulaginu frá 19. maí s.l., sem hér er verið að staðfesta. Eftir því sem ég bezt veit, mun tiltekinn hópur ríkisstarfsmanna, starfsmenn hjá Áfengis- og tóbaksverzuninni, sem höfðu ekki greitt í lífeyrissjóð, hafa fengið úrlausn. Ég skal ekki dæma um það, hvort hún er þeim hagfelldari heldur en sú, sem hér er verið að leggja til fyrir menn innan Alþýðusambands Íslands, en þar er málið leyst á öðrum grundvelli. Reyndar er það mín persónulega skoðun, að þetta mál verði aldrei leyst þannig, að allir fái þessi lífeyrisréttindi, nema á þann eina hátt, að það verði settur á stofn lífeyrissjóður fyrir alla landsmenn. Auðvitað er hægt að leysa þetta á annan og miklu torsóttari hátt, með því að taka fyrir hvern einasta smáhóp af öllum þeim tugum eða hundruðum slíkra hópa, sem eftir eru, og hreinsa þetta smátt og smátt upp. Það eru kannske ekki alls kostar heppileg vinnubrögð, þó að vissulega sé búið að gefa tilefni til þeirra. En þá þarf að taka hvern slíkan hóp rækilega fyrir og kanna, hvaða lífeyrissjóður vill taka við þeim, og þá síðan, hvort ríkisvaldið eða einhver opinber aðili vill greiða fyrir þeim í þessum sjóði með því að borga eftirlaunagreiðslur. Ég vil undirstrika það, að með þessu frv., sem hér liggur fyrir, er ekki verið að stofna neinn lífeyrissjóð. Það er bara verið að lögfesta vissar greiðslur í lífeyrissjóði, sem þegar eru til, og ég tel, að þess vegna þurfi, þegar aðrir hópar fá sína úrlausn, að liggja alveg ljóst fyrir, að þeir hópar eigi aðgang að tilgreindum lífeyrissjóðum, og forráðamenn eða þau stéttasamtök, sem að þeim lífeyrissjóðum standa, hafi samið við ríkisstj. og aðra aðila um sams konar réttindi, sem ég tel vissulega, að sé ekkert óeðlilegt að veita slíku fólki. En það væri fyrst, þegar málið yrði komið á sams konar stig og það er nú komið gagnvart stéttarfélögum Alþýðusambandsins, sem tímabært yrði að lögfesta reglur um þetta. Af þessum sökum taldi n. ekki eðlilegt, að neitt væri hróflað við því frv., sem hér liggur fyrir.



Herra forseti. Því miður var ég ekki hér viðstaddur, áður en umr. lauk því ég hefði gjarnan viljað segja nokkur orð um þetta mál, en ég var bundinn við annað mál í Nd. Mér leyfist þess vegna kannske að segja örfá orð um atkv. mitt í þessu sambandi, af því að ég tel nauðsynlegt, að sjónarmið mitt komi hér fram. Ég er efnislega sammála því, að nauðsynlegt er að leysa þann vanda, sem brtt. fjallar um, og hef raunar í viðræðum við formann Bandalags starfsmanna ríkis og bæja talið rétt, að hann vekti athygli Alþingis á því við meðferð þessa máls, hvaða vanda hér væri um að ræða varðandi þá aðila, sem brtt. fjallar um, sem eru bæði opinberir starfsmenn, starfsmenn sveitarfélaga og verkamenn á stöðum, þar sem verkalýðsfélög eru ekki starfandi. Það hefur hins vegar komið í ljós, að ekki hefur orðið um það samkomulag hér í hv. n., sem hefur haft málið til meðferðar. Ég tel það vera grundvallaratriði, að það sé ekki knúin fram breyting á þessu, nema þá í samráði við verkalýðshreyfinguna, sem er aðili að þessari löggjöf, þannig að það mál þarf að kannast til hlítar. Það er vafalaust hægt með sérstökum aðgerðum að leysa vanda ríkisstarfsmanna í þessu sambandi, en vandamál hinna verður að leysa með beinum löggjafaratriðum. En með hliðsjón af því, að ekki hefur tekizt að ná því samkomulagi um lausn málsins, sem maður hefði jafnvel vonazt til, að gæti náðst hér, þá sé ég mér ekki fært og tel ekki hyggilegt að knýja fram breytingar á frv. með þessum hætti og segi því nei.



Herra forseti. Það stóð nú þannig á, að ég var nauðbeygður til að víkja af fundi, þegar um þetta mál var rætt hér, og þykir mér það mjög miður að hafa ekki heyrt umr. En ég þykist sjá af skjótum yfirlestri á þessari till. frá hv. þm., Kristjáni Thorlacius, hvað hér er um að ræða. Hér er um það að ræða að taka upp í sambandi við þetta mál alveg sérstakt vandamál, sem varðar opinbera starfsmenn og verkamenn, sem ekki eru búsettir á neinu félagssvæði verkalýðsfélaga. Og eftir því sem ég fæ bezt skilið, er það þá meiningin, að þeir sjóðir, sem samið hefur verið um milli Alþýðusambandsins og samtaka vinnuveitenda, taki að sér að veita þessu fólki lífeyrisrétt með þeirri fyrirgreiðslu, sem í l . er annars ákveðin til handa hluta af verkamönnum. Í sambandi við þetta þykir mér rétt að benda á, að engin erindi um þetta hafa borizt frá Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja til þeirra hagsmunasamtaka, sem hafa samið um þessa frjálsu lífeyrissjóði, er eiga að annast þessar lífeyrisgreiðslur, sem hér er um að ræða, og liggur þess vegna ekkert fyrir um það, hvernig þau mundu taka því. Hér er ekki um lögboðinn lífeyrissjóð að ræða, heldur frjálsan lífeyrissjóð, sem tekur þarna að sér það hlutverk að greiða mjög litlum hluta af verkamönnum, sem ættu með eðlilegum hætti að hafa lífeyrisréttindi, lífeyri um nokkurra ára skeið. Mér þykir reyndar heldur ólíklegt, að verkalýðsfélögin og vinnuveitendasamtökin mundu vilja taka að sér að sjá um lífeyrisgreiðslur til þessara manna, meðan svo stendur á, að þau hafa ekki komið nema mjög takmörkuðum hluta af sínum áhugamálum fram í sambandi við lífeyrisréttindi verkamanna. Þó skal ég ekki taka munninn of fullan um það. En ekkert liggur fyrir um þetta. Á það má enn fremur benda, að hér er um alveg fastákveðinn samning að ræða, sem hagsmunasamtökin hafa gert, og þess vegna er óeðlilegt að blanda inn í hann öðrum og ég vil segja óskyldum málum. Ég tel það ekki mögulegt, a.m.k. ekki með þeim litla undirbúningi, sem það mál hefur fengið. Á hinn bóginn er auðsætt, að með tilkomu lífeyrissjóða, sem nú eru að taka til starfa, og lífeyrisgreiðslna til nokkurs hluta af verkamönnum skapast nokkurt misrétti innan raða verkafólksins, því þar er ekki um að ræða, að aðrir fái lífeyrisréttindi heldur en þeir, sem unnu til ársloka 1967, þannig að mikill meiri hl. af verkamönnum verður útundan, þrátt fyrir þetta samkomulag. Það skapast líka misræmi gagnvart öðrum, eins og starfsmönnum ríkisins og starfsmönnum bæjarfélaganna, sem svipað stendur á um. Ég held, að þess vegna sé réttast að taka þetta mál upp sem sérstakt mál, en ekki í beinum tengslum við þessa samninga, sem hér er verið að staðfesta, að því leyti sem þörf er löggjafarstaðfestingar í sambandi við þá. Ég kynni þó að hafa haft aðra afstöðu til málsins, ef þessi málaleitan Bandalagsins hefði komið fyrr fram og hægt hefði verið að ræða hana í Alþýðusambandinu. En svo er ekki. Af þessum ástæðum öllum, sem ég hef rakið, sé ég mér ekki annað fært en segja nei við till. Hins vegar væri ég tilbúinn að styðja þetta, ef það væri tekið upp með öðrum hætti og sem sjálfstætt mál.