arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf : „Reykjavík, 11. marz 1955. Guðmundur Í. Guðmundsson, 10. landsk. þm., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Vegna brottfarar úr landi get ég ekki mætt á þingfundum í a. m. k. 2 vikur. Óska ég eftir, að fyrsti varaþm. Alþfl., Kristinn Gunnarsson hagfræðingur, taki sæti mitt á Alþingi í forföllum mínum.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að kjörbréf varamanns verði tekið til rannsóknar á fundi í sameinuðu þingi í dag. Gísli Jónsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur falið mér að mæla hér nokkur orð, um leið og frá því er skýrt, að Guðmundur Í. Guðmundsson hefur tilkynnt hv. Alþ., að hann geti ekki sinnt þingstörfum um tíma. Þess er óskað, að varamaður hans, Kristinn Gunnarsson fulltrúi í Reykjavík, sem hefur fyrsta varauppbótarþingsæti Alþfl., taki sæti hans hér á þinginu. Kjörbréfanefnd hefur litið yfir og athugað kjörbréf Kristins Gunnarssonar og hefur ekkert við það að athuga og leggur því til, að hann taki hér sæti á þingi í fjarveru Guðmundar Í. Guðmundssonar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Menntmn. hefur haft þetta frv. til athugunar og hefur sannfærzt um það, að þörf sé á að stofna það prófessorsembætti í læknadeild háskólans, sem frv. fjallar um. Enn fremur er n. sammála því, sem hæstv. menntmrh. sagði við 1. umr. þessa máls hér í d., að réttara væri að afgreiða þetta mál sérstaklega og blanda þar ekki öðru inn í. Af þessum ástæðum er það, að n. leggur til, að frv. verði samþykkt óbreytt. - Einn af nm., hv. 4. þm. Reykv., var ekki viðstaddur, þegar n. afgreiddi málið. Það kann að vísu að vera ástæða til þess frá víssu sjónarmiði að bæta fleiri kennurum við læknadeild háskólans og jafnvel aðrar háskóladeildir, einkum ef Íslendingar vildu halda til jafns við aðrar þjóðir um kennslu í háskólanum. En að sjálfsögðu verður jafnfámenn þjóð og Íslendingar eru að sniða sér nokkuð stakk eftir vexti í þessu sem öðru. Og hvað sem þeim málum að öðru leyti liður, þá telur n. rétt að halda þessu atriði aðgreindu, eins og ég sagði áðan, og samþykkja frumvarþið.



Herra forseti. Þetta frv. um breyt. á l. um landshöfn í Rifi á Snæfellsnesi var flutt í Nd. af sjútvn. þeirrar hv. deildar. Efni þess er, að í stað 3 millj. kr. heimildar, sem nú er í lögum, komi 12 millj. kr. Eins og öllum er vafalaust ljóst, er landshöfnin í Rifi byggð með það fyrir augum að auðvelda bátum not af auðugum fiskimiðum þar í nágrenninu. Það er þegar búið að verja til landshafnarinnar um 5 millj. kr., en samkv. lauslegum áætlunum vitamálaskrifstofunnar er talið, að 12 millj. þurfi samtals til að skapa þarna viðunandi skilyrði fyrir fiskibáta. Frv. fylgdi allýtarleg grg. Og með því líka að hæstv. forsrh. gaf mjög ýtarlega skýrslu um þetta mál í gær í Sþ., þá sé ég ekki ástæðu til að lengja framsögu mína nú. Sjútvn. þessarar hv. d. hefur sem sagt athugað þetta frv. og leggur til, að það verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB): Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 14. apríl 1955. Magnús Jónsson alþm., f. h. Jóns Sigurðssonar, 2. þm. Skagf., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Jón Sigurðsson, 2. þm. Skagf., hefur óskað þess, að varamaður hans taki sæti hans á Alþingi til loka þessa þings, þar eð hann hefur sjálfur af sérstökum ástæðum ekki aðstöðu til að sitja á Alþingi þennan tíma. Er þess því óskað, að séra Gunnar Gíslason í Glaumbæ taki sæti á Alþingi til loka þessa þings.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að kjörbréf varamanns verði tekið til rannsóknar á fundi í sameinuðu þingi í dag. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Verkefni þessa fundar er, að athugun fari fram á þessu kjörbréfi, og ég vil gefa fundarhlé í fimm mínútur. Ég vona, að það nægi til þess, að athugun á kjörbréfinu og kjörgögnum geti farið fram. - Fundarhlé.



Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf séra Gunnars Gíslasonar, sem er varaalþingismaður fyrir Skagafjarðarsýslu fyrir D-listann, lista Sjálfstæðisflokksins. Kjörbréfanefnd hefur ekkert við kjörbréfið að athuga og leggur til, að kosningin verði tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti: Undir umr. málsins bar ég fram tillögu um það, að þar sem vitað væri um, að fram ætti að fara í Kópavogshreppi leynileg atkvgr. n.k. sunnudag um afstöðu til þess máls, sem hér er um að ræða, og niðurstaðan af þeirri atkvgr. gæti valdið því, að þm. tækju afstöðu til málsins í samræmi við þá niðurstöðu, væri rétt að vera ekki að eyða tíma Alþ. í að ræða þetta mál fyrr en sú niðurstaða úr leynilegri atkvgr. í hreppsfélaginu lægi fyrir. Ef það verður ofan á, að meiri hluti hreppsbúa óski eftir sameiningu við Reykjavík, þá þykist ég vita, að þetta mál eigi ekki erindi í gegnum þingið, og þá væri öllum þeim tíma spillt, sem færi í umr. um það. Hins vegar væri það meirihlutavilji kjósenda í þeirri leynilegu atkvgr., að stofnaður verði kaupstaður, þá geri ég ráð fyrir, að þá þurfi heldur engum tíma að eyða, því að þá yrði þingheimur sammála um málið, og það þyrfti enga næturfundi og ekkert annað en að afgreiða málið eins hratt og nokkurt mál getur verið afgreitt. Ég bar því fram till. um þetta, hún var lögð fram hér á þingfundi og liggur fyrir þinginu. Það voru ekki tilmæli til forseta, og ég álít því, að hann hafi ekki heimild til þess að stinga slíkri till. í sinn vasa. Að minnsta kosti hafi hann tekið það svo, að þessum tilmælum væri til hans beint, þá bar að svara því undir umræðunni, og er enn tími til þess, áður en atkvgr. fer fram. En þetta var í tillöguformi til þd., og tel ég, að það verði einhver úrskurður forseta að koma til, ef sú till. á að hverfa í hans vörzlu, og ég mótmæli því.

Forseti (SB) : Það verður orðið við ósk hv. þm. um það að bera till. upp. En hún er þá ekki lengur till. um að fresta umr., heldur um að fresta atkvgr. Verður þá þessi till. frá hv. 3. landsk. þm. (HV), sem er í nál. á þskj. 595 og er um að fresta umr. um málið, nú borin upp sem till. um það að fresta atkvgr. um málið.



Herra forseti. Í trausti þess, að þetta mál verði ekki afgreitt hér á þingi, fyrr en lokið er atkvgr. þeirri, sem boðuð hefur verið í Kópavogi, og kjósendur Kópavogshrepps hafa með þeirri atkvgr. látið í ljós vilja sinn um það, hvort þeir æski eftir kaupstaðarréttindum eða ekki, segi ég já við að vísa frv. til 3. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég hef lengi verið þeirrar skoðunar, að það sé nauðsynlegt að opna vel færum mönnum í ýmsum iðngreinum, sem ekki hafa réttindi, möguleika til þess að fá þau. En þessi brtt. er svo orðuð og borin fram og vafasamt, að hún sé borin fram hér réttilega við þetta frv., að ég treysti mér ekki til að greiða henni atkv. eins og hún er orðuð og segi því nei.



Ég er að miklu leyti sammála hv. 6. landsk. þm., að iðnlögin þurfi að taka til endurskoðunar og að þetta ákvæði eigi heima þar, og segi því nei.



Með tilvísun til ræðu hæstv. forsrh., þar sem hann sagði, að Alþingi mundi líta á þetta mál með skilningi, þegar þar að kæmi, segi ég nei.



Herra forseti. Það þarf ekki að hafa langa framsögu um þetta mál, því að það hefur verið gerð þannig grein fyrir því í grg., sem fylgdi frv. á þskj. 396. Það er farið fram á, að tollvernd verði veitt hertri hvalfeiti og annarri hertri feiti í samræmi við það, sem átt hefur sér stað t. d. við málningariðnaðinn, til þess að lýsisherzlustöðin, sem hér hefur verið sett upp af Lýsissamlagi ísl. botnvörpunga, geti starfað. En hún telur sig ekki geta starfað vegna verðlagsákvæða þeirra, er sett hafa verið, án frekari tollverndar. Ég geri ráð fyrir, að n. hefði lagt til, að þetta frv. yrði samþ., hefði ekki svo staðið á, að það gæti haft í för með sér verulegan bagga fyrir ríkissjóð vegna niðurgreiðslu á smjörlíki. Þess vegna þykir n. rétt að leggja til, að látin verði fara fram ýtarleg rannsókn í fyrsta lagi á því, hvort lýsisherzlustöðin þurfi að fá þá vernd, sem talað er um, og í öðru lagi á því, ef svo er, hvort smjörlíkisverksmiðjurnar séu ekki færar um að taka þann bagga á sig, án þess að hann valdi hækkuðu verði til almennings. Nefndin hefur því orðið sammála um að leggja til við deildina, að hún afgreiði þetta mál með rökstuddri dagskrá, sem ég - með leyfi hæstv. forseta - skal lesa upp: „Í trausti þess, að ríkisstj. láti rannsaka, hvort framleiðsluverð innlendrar, hertrar feiti þurfi nauðsynlega að hækka, til þess að framleiðslan beri sig, og leyfi ekki innflutning hertrar feiti, nema í ljós komi að undangenginni rannsókn, að smjörlíkisverksmiðjurnar þoli ekki að taka á sig þá verðhækkun án þess að hækka smjörlíkið í verði til almennings, tekur deildin fyrir næsta mál á dagskrá.“
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Við nánari athugun á þessu frv. hefur komið í ljós, að gera þarf breytingu á 2. gr. þess, til þess að núgildandi ákvæði um greiðslu verðlagsuppbótar falli ekki niður fyrr en hin nýju ákvæði eiga að koma til framkvæmda samkvæmt frv. þessu. Fjhn. flytur hér því skrifl. brtt. um það, að 2. gr. orðist svo: „Lög þessi öðlast gildi 1. júlí 1955“, en ekki „nú þegar“, eins og stendur í frvgr. Vil ég leyfa mér að afhenda hæstv. forseta þessa skrifl. brtt. til meðferðar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur hv. þd. að þessu sinni, leyfi ég mér að þakka öllum hv. þdm. fyrir ánægjulega samvinnu við mig sem forseta á þessu þingi. Ég árna utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og heimkomu og öllum hv. þm. gleðilegs og farsæls sumars. Vænti ég, að vér megum allir heilir hittast á Alþingi á komandi hausti.



Ég vil leyfa mér, og ég veit, að ég mæli þar fyrir hönd allra hv. þdm., að þakka hæstv. forseta fyrir góðar óskir í okkar garð. Ég vil einnig leyfa mér að þakka honum fyrir góða samvinnu við okkur þm. og fyrir röggsama og góða fundarstjórn. Ég vil vona, að við megum sjá hann aftur heilan í haust, og ég vil óska honum gleðilegs sumars og biðja hv. þm. um að rísa úr sætum til að taka undir árnaðaróskir mínar við hæstv. forseta. - Deildarmenn risu úr sætum.

Forseti (SB): Ég þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir hlýleg orð í minn garð, öllum hv. þdm. fyrir að hafa tekið undir þau og segi fundinum slitið. XII. Þinglausnir. Á 59. fundi í Sþ., 11. maí, las forseti svofellt yfirlit um störf þingsins: Þingið hefur staðið frá 9. okt. til 18. des. 1954 og frá 4. febr. til 11. maí 1955, eða alls 168 daga. Þingfundir hafa verið haldnir: Í neðri deild 89 - efri deild 88 - sameinuðu þingi. 59 Alls 236 þingfundir Þingmál og úrslit þeirra: l. Lagafrumvörp: 1. Stjórnarfrumvörp: a. Lögð fyrir neðri deild 32 b. - efri deild. 17 e. - sameinað þing. 2 51 2. Þingmannafrumvörp: a. Borin fram í neðri deild. 70 b. - - - efri deild. 15 85 136 Í flokki þingmannafrumvarpa eru talin 14 frumvörp, sem nefndir fluttu, þar af 9 að beiðni einstakra ráðherra. Úrslit lagafrumvarpa urðu þessi: a. Afgreidd sem lög: Stjórnarfrumvörp 46 Þingmannafrumvörp 27 alls 73 lög. b. Fellt: Þingmannafrumvarp. 1 c. Afgreidd með rökst. dagskrá: Stjórnarfrumvarp 1 Þingmannafrumvörp 4 alls 5 d . Ekki útrædd: Stjórnarfrumvörp 4 Þingmannafrumvörp 53 alls 57 136 IL Þingsályktunartillögur: a. Bornar fram í sameinuðu þingi 56 b. - - - neðri deild 4 60 Þar af : a. Ályktanir Alþingis 22 b. Ályktanir neðri deildar. 2 c. Felldar. 2 d. Afgr. með rökst. dagskrá 1 e. Vísað til ríkisstjórnarinnar 6 f. Ekki útræddar. 27 60 III. Fyrirspurnir: Allar bornar fram í sameinuðu þingi, 22, en sumar eru fleiri saman á þingskjali, svo að málatala þeirra er ekki nema. 9 Allar þessar fyrirspurnir voru ræddar að undanteknum tveim, sem útbýtt var á lokadegi þingsins. Mál til meðferðar í þinginu alls 205 Tala prentaðra þingskjala alls. 802
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GíslJ): Störfum deildarinnar er nú að ljúka að þessu sinni. Fundargerðir síðustu tveggja funda hafa ekki legið frammi. Ég leita því heimildar til þess að undirrita þær síðar og skoða það samþykkt, ef enginn mælir því í gegn. Þetta þing hefur staðið yfir sjö mánaða tímabil. Hafa á þessum tíma verið rædd mörg mál og afgreidd mörg merk lög, svo sem lög um húsnæðismál, jarðræktar- og landbúnaðarmál, fiskveiðasjóð, atvinnubætur, bókasöfn, skólamál og breytingar á hegningarlöggjöfinni, svo að minnzt sé nokkurra hinna merkustu, sem samþykkt hafa verið hér. Eru öll þessi lög tákn mikillar trúar á landið og framtíð þjóðarinnar. Er það von mín og bæn, að þau verði ásamt öllum öðrum störfum þingsins til mikillar blessunar í hvívetna fyrir land og þjóð. Ég vil þakka öllum hv. dm. fyrir þá alúð, sem þeir hafa lagt í öll störf sín, bæði í nefndum og hér á deildarfundum, og fyrir prúðan og drengilegan málflutning, sem allt hefur auðveldað mér forsetastörfin, svo og hæstv. varaforsetum fyrir aðstoð þeirra, er ég hef orðið að víkja frá fundarstjórn. Skrifstofustjóra Alþingis, fulltrúum og öðru starfsliði þakka ég hvers konar aðstoð, sem í té hefur verið látin og jafnan með ljúfu geði. Þeim utanbæjarþingmönnum og öðrum, sem halda heim frá þingi, óska ég góðrar heimferðar og heimkomu og vona, að við hittumst hér öll heil við setningu Alþ., þegar það kemur saman næst síðar á þessu ári.



Ég vil leyfa mér að flytja hæstv. forseta þakkir mínar og deildarmanna fyrir röggsama og óhlutdræga stjórn á meðferð mála hér í þessari deild. Jafnframt vil ég flytja honum og fjölskyldu hans beztu óskir um gleðilegt sumar og óska þess, að við megum allir heilir hittast hér að hausti komanda, þegar þing kemur aftur saman. Ég vænti, að hv. deildarmenn taki undir árnaðaróskir mínar til forseta og þakkir með því að rísa úr sætum. - Deildarmenn risu úr sætum.

Forseti (GíslJ): Ég þakka hv. 4. þm. Reykv. fyrir góðar óskir og hv. þm. fyrir að taka undir þær. Verkefni þessa fundar er lokið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Á deildafundum 11. okt. var útbýtt frá Sþ.: Till. til þál. um rannsókn nýrra heyverkunaraðferða [21. mál] (A. 21).
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. fer fram á, að felldir séu niður innflutningstollar af hljóðfærum. Það hefur háð undanfarin ár töluvert tónlist og tónmenningu Íslendinga, hversu háir tollar eru af hljóðfærum, og er full þörf að gera þar endurbót á til þess að örva slíkan innflutning. Það má benda á, að skólabækur og aðrar bækur, sem inn eru fluttar, eru tollfrjálsar. og í rauninni ætti það sama að gilda um hljóðfæri. Þetta frv. var flutt á síðasta þingi, náði þá ekki afgreiðslu, en er nú flutt að nýju af fjórum þdm. Ég vænti þess, að frv. fái góðar undirtektir á Alþ. Hér er um mikilsvert menningarmál að ræða, frv., sem snertir tónmenningu þjóðarinnar, og vil ég leggja til, að því sé vísað til 2. umr. og menntmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég tók till. á þskj. 36 aftur til 3. umr. og lét mér detta í hug, að til þess gæti komið, að fjhn. samkvæmt fram kominni ábendingu vildi athuga efni hennar nánar. Nú hefur ekki verið haldinn fundur í nefndinni, mér er ekki kunnugt um, að neitt hafi gerzt í málinu síðan, og hæstv. forseti hefur tekið málið á dagskrá, svo að ég vil því óska eftir, að till. komi til atkv. nú við þessa umræðu. Ég sé ekki ástæðu til að bæta neinu við það, sem hér var sagt við 1. og 2. umr., en ég skal vísa til þess, sem hv. 2. landsk. sagði hér við síðustu umr., að þessi verðtollsviðauki var upp tekinn beinlínis í því skyni að afstýra gengislækkun. Um leið og hún var ákvörðuð, mátti því vænta, að þessi liður yrði felldur niður, en svo hefur ekki orðið, eins og kunnugt er. Ég skal geta þess, að þó að málið fari til Nd., þá er að sjálfsögðu eftir sem áður opið, ef fjhn. vill sinna því, að ræða um möguleika á breyttri tekjuöflun fyrir ríkissjóð frá því, sem nú er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Það tekur því naumast að halda langa ræðu um þetta litla frv. eða nokkra ræðu; það fjallar einungis um, að matsveina- og veitingaþjónaskólinn skuli hér eftir heyra undir menntmrn., en ekki samgmrn. Þannig stendur á, að mér hefur verið falið með forsetaúrskurði að fara með matsveina- og veitingaþjónaskólann og stýrimannaskólann, sem samgmrh. að því leyti. Við meðferð þessara mála hef ég hins vegar sannfærzt um, að það fer mun betur á því, að þau séu meðhöndluð í menntmrn., því að þar eru þeir menn, sem kunnugastir eru skólamálum, útvegun kennara og rekstri skóla. Þess vegna hef ég talið heppilegt að bera fram breytingu varðandi bæði lögin um matsveina- og veitingaþjónaskóla og lögin um stýrimannaskóla, þannig að berum orðum sé tekið fram, að menntmrn. fari með mál þessara skóla. Það haggar ekki því, að hægt er að láta hvaða ráðh. sem er með forsetaúrskurði fá málin til meðferðar. Þessi breyting er í samræmi við það, sem ákveðið var á síðasta þingi um iðnskóla. Þeir höfðu áður heyrt undir iðnmrh., en þá voru þeir lagðir undir menntmrn. Hins vegar þótti óeðlilegt að taka meðferð þessara skóla undan þeim ráðh., sem hafði með mál þeirra farið og undirbúið lögin um iðnskólana, og þess vegna var forsetaúrskurðinum breytt og núverandi iðnmrh. gerður menntmrh. að þessu leyti. Það má segja, að að því leyti hafi breytingin í fyrra á iðnskólunum ekki megnað að færa til á milli ráðherra meðferð málsins. Hins vegar hygg ég, að það sé ótvírætt, að hvað sem ráðherranum líður, sem hverju sinni fjallar um þessi mál, þá hafi um þessa skóla reynzt heppilegra að láta þá heyra undir sama ráðuneyti og flestir aðrir skólar gera, þ.e.a.s. menntmrn. Það eru þá hinir föstu starfsmenn þar, sem undirbúa málin í hendur þeim ráðherra, sem hverju sinni er falin meðferð málsins. Vegna fyrirspurnar, sem fram kom í Ed. um það, hvort ég mundi beita mér fyrir því, ef þessi frv. yrðu samþ., að breyting yrði einnig á búnaðarskólum og húsmæðraskólum í sveitum, sem nú heyra undir landbrn., lýsti ég því þar afdráttarlaust yfir, að vitanlega kæmi mér ekki til hugar að bera fram slíka breytingu. Það er annar maður, landbrh., sem fer með mál þessara skóla, og mér er með öllu ókunnugt um þeirra málefni og hef ekki hugsað mér að gera neinar brtt. um meðferð þeirra. Þetta vildi ég að lægi alveg ljóst hér fyrir, svo að það yrði ekki til truflunar á afgreiðslu þess litla máls, sem nú er til umræðu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JörB) : Mér hefur borizt svo hljóðandi bréf : „Reykjavík, 11 okt. 1955. Magnús Jónsson, f.h. þingflokks Sjálfstæðisflokksins, hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem Ingólfur Jónsson, 1. þm. Rang., er nú erlendis og mun ekki um skeið geta setið á Alþingi, er þess hér með óskað, að varamaður hans, Sigurjón Sigurðsson bóndi í Raftholti, taki á meðan sæti hans á Alþingi.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Bjarnason, forseti neðri deildar. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ - Fundarhlé.



Herra forseti. Þeir nm., sem staddir eru hér á landi, sem er meiri hl. nefndarinnar, hafa rannsakað mál þetta. Að vísu liggur ekki fyrir kjörbréf Sigurjóns Sigurðssonar bónda í Raftholti sem varamanns Ingólfs Jónssonar, 1. þm. Rang. Aftur á móti liggur fyrir yfirlýsing formanns yfirkjörstjórnar Rangárvallasýslu við síðustu kosningar um, að Sigurjón Sigurðsson hafi verið kosinn varaalþingismaður fyrir Rangárvallasýslu af hálfu Sjálfstæðisflokksins, og enn fremur liggur fyrir yfirlýsing frá Hagstofu Íslands um sama efni. Með tilliti til þessara skjala leyfa þeir nm., sem hér eru, sér að leggja einróma til, að kosning Sigurjóns Sigurðssonar bónda í Raftholti verði tekin gild og honum heimiluð seta á Alþingi í forföllum Ingólfs Jónssonar, 1. þm. Rang.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fyrir menntmn. hafa legið tvö frv. um skipun prestakalla, hið fyrra á þskj. 79 um skipun á nýjum sóknarpresti í Vestmannaeyjum og var borið fram af þm. kjördæmisins, þannig að framvegis skuli sitja tveir sóknarprestar þar. Með því að íbúar í Vestmannaeyjum eru nú orðnir nokkuð á fimmta þúsund og auk þess dvelja þar aðkomumenn, er atvinnu stunda á vetrarvertíð 4–5 mánuði, og er tala þeirra 1000–1500 manns, má telja, að Vestmannaeyjasókn sé sú langstærsta, sem einn prestur þjónar utan Reykjavíkur, og of mikið starf fyrir einn mann. Af þessum rökum er sú ósk fram borin af sóknarfólki í Vestmannaeyjum, að einum presti sé bætt við, svo að sóknarprestar verði tveir þar, en eins og kunnugt er, var slík áskorun undirrituð af 1237 mönnum í Vestmannaeyjum. Einnig er sýnilegt, að íbúum Vestmannaeyja mun stöðugt fjölga á næstu árum. Í umræðum um skipun prestakalla á þinginu 1951 kom það glögglega í ljós, að margir voru fastheldnir við það að breyta prestaköllum sem minnst, og voru menn lítið fyrir fækkun presta, svo að sóknarbörn skipta sums staðar örfáum hundruðum. Því virðist ekki vanþörf á tveimur sóknarprestum í Vestmannaeyjum, þar sem sóknarfólk skiptir þúsundum. Um hitt frv., á þskj. 88, sem flutt er af menntmn. þessarar hv. d. að beiðni kirkjumálaráðherra, þarf ekki að fara mörgum orðum. Grg. þá, er frv. fylgir, og framsögu við 1. umr. málsins er engu við að bæta öðru en því, sem fram kemur í brtt. nefndarinnar. Nefndarmönnum fannst réttara að fella þessi tvö frv. saman í eitt, um leið og gerðar væru á þeim smábreytingar, því að bæði frumvörpin eru um breytingar á lögum um skipun prestakalla, nr. 31 1952. Eins og nál. á þskj. 106 ber með sér, eru allir nm. sammála, er mættir voru á fundinum, en einn nm., hv. 4. þm. Reykv., var ekki viðstaddur og ekki vitað um afstöðu hans til málsins. Um fyrri breytinguna er það að segja, að aðeins tölusetningin breytist úr 40. prestakalli í 40.–41 við það, að þau verða tvö. Í síðari brtt. er tekið upp greinilegra orðalag um kaup og kjör til handa presti þeim, er biskupi er heimilt að ráða.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. menntmn. fyrir þá afgreiðslu, sem hv. frsm. lýsti á því frv., sem ég flutti á þskj. 79 um breytingu á lögum um skipun prestakalla. Mér skilst, að hv. n. í tillögum sínum hafi lagt til, að frv. mitt um, að tveir sóknarprestar yrðu framvegis látnir þjóna í Vestmannaeyjum, sé með því efnislega samþykkt, og út af fyrir sig hef ég ekkert á móti því, þó að hv. n. afgreiði það í einu lagi ásamt því frv., er seinna kom, um aukaprest eða ferðaprest, sem svo er nefndur. Að fenginni þessari umsögn hv. n. vonast ég til, að málið geti fengið afgreiðslu út úr þessari d. á þann hátt, sem hv. n. hefur frá því gengið.



Herra forseti. Ég vil þakka n. bæði fyrir það, að hún hefur sameinað þessi tvö frv., sem ég taldi rétt og sjálfsagt, og eins fyrir það, að hún hefur tekið til greina þær athugasemdir, sem ég var að gera við frv., sem nú liggur fyrir, viðvíkjandi bæði ferðakostnaði og húsaleigu þessa umferðarprests, sem hugsað er að setja eftir lögunum. Ég tel það hvort tveggja til stórra bóta og vil láta í ljós þakklæti til nefndarinnar.