arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sig. Eggerz, framsögum. Frumv. það, sem hjer liggur fyrir, er nú komið aftur frá háttvirtri neðri deild, og hefur hún að eins gert á því tvær efnisbreytinar. Fer önnur þeirra í þá átt, að kjósandi, sem vegna líkamsbilunar, eða af öðrum ástæðum ekki getur greitt atkvæði, skuli kveðja sjer til aðstoðar einhvern úr kjörstjórninni, en samkvæmt frumv., eins og það var samþykt hjer í deildinni, mátti kjósandi láta hvern þann, sem hann treysti bezt, aðstoða sig við kosninguna. Nefndin leit svo á og lítur enn svo á, að viðfeldnast sje, að kjósandi megi sjálfur velja trúnaðarmann sinn til að fara með þetta einkamál sitt, en þótt nefndin haldi fast við þá skoðun sína, getur hún eftir atvikum fallizt á þessa breytingu og vili því ekki gera þetta að ágreiningsatriði milli deildanna. Seinni breytingin fer í þá átt að jafna hlutföllin milli atkvæða og atkvæðabrota, sem hver kjósandi greiði fulltrúa hverjum á listanum. Á lista með 5 fulltrúsefnum skiftast atkvæðin milli þeirra eftir frumv., eins og það var samþ. hjer í deildinni, þannig, að sá fyrsti fær 1, annar fær 1/2, þriðji fær 1/3, fjórði 1/4 og sá fimti 1/5, en eftir frv. eins og það var samþ. í neðri deild, fær sá fyrsti 1, annar 4/5, þriðji 3/5, fjórði 2/5, og fimti 1/5. Samkvæmt þessu eru hlutföllin rjettlátari, og telur því nefndin þessa breytingu til bóta. Nefndin leggur því til, að frumvarpið verði samþ. óbreytt, eins og það kom frá neðri deild. Sje jeg svo ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta mál.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Eiríkur Briem, framsögumaður: Við 2. umr. þessa máls var af ógáti ekki gerð brtill. við 20. gr. frv., í sömu átt og nokkrar aðrar brtill., að í staðinn fyrir „bankans“ í 3. línu kæmi, „veðdeildarinnar“, og leggjum vjer til, að þessu sje breytt. Að öðru leyti hef jeg ekki neitt að athuga, en óska að frv. þetta fái sama byr og við 2. umr.



Jeg stend ekki upp til þess að hafa umræðu um þetta frv., þó það sje þess vert, heldur til að stinga upp á, að kosin sje 5 manna nefnd í þetta mjög svo mikilsverða mál. Og vil jeg geta þess, að ef mál þetta á fram að ganga á þessu þingi, þarf að flýta því, og verður því það hlutverk nefndarinnar.



Jeg vil leyfa mjer að stinga upp á, að kosin sje 3 manna nefnd til að athuga frv. þetta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti stakk upp á einni umræðu, og var það samþykt í einu hljóði. FRUMVARP til laga um rafmagnsveitu í kaupstöðum og kauptúnum (840, n. 843); ein umr.(Afbrigði frá þingsköpum leyfð).



Herra forseti ! Þetta frv., sem er upprunníð hér í deildinni, hefir tekið dálitilli breytingu í háttv. efri deild, sem gengur í þá átt, að í stað þess að við bundum það við kaupstaði og sjálfstjórnar-kauptún, hefir efri deild viljað víkka það svo, að það nái til allra kauptúna á landinu. Hinsvegar hefir hún séð, að þá þyrfti nánari ákvæða og því hefir hún lagt til, að lögin gildi að eins til 1. Jan. 1916, í þeirri von, að lagt verði fyrir næsta þing frv. til þeirra breytinga á lögunum, sem reynslan leiðir í ljós að þörf er á. Þessi breyting er í rauninni ekki smávægileg, en er þó þess eðlis, að við viljum ráða deildinni til að samþykkja frumvarpið þannig breytt, því að öðrum kosti mundi það deyja út. Sumir kaupstaðir hafa þegar lagt rafleiðslu hjá sér og þurfa því á slíkum lögum að halda nú þegar. Það getur ekki talist frágangssök að samþykkja frumvarpið, þar sem hægt er að gera sér von um, að næsta þing breyti lögunum og bæti eða lengi tímann, sem þau eiga að gilda. Af þessum ástæðum verðum við að ráða deildinni eindregið að samþykkja frumvarpið eins og það kom frá efri deild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Stóð ráðherra (H. H.) þá upp og tók til máls á þessa leið : Frumv. það til stjórnarskipunarlaga sem eg leyfi mér að leggja fyrir hina heiðruðu deild, er hið sama frumvarp, sem samþykt var á síðasta þingi. Það er lagt fram af stjórnarinnar hálfu með skírskotun til konungsbréfs dags. 20. okt. 1913. En þar stendur svo : Um leið og Vér því ákveðum að á nefndum degi skuli fara fram almennar kosningar til alþingis viljum Vér eigi láta hjá líða að gefa kjósendum til vitundar, að ef hið nýkosna alþingi samþykkir óbreytt stjórnarakrárfrumvarp það, sem samþykt var á síðasta þingi, þá verðum Vér jafnframt því, sem Vér staðfestum frumvarpið, að ákveða samkvæmt 1. gr. frumvarpsins í eitt skifti fyrir öll, að íslenzk lög og mikilsvarðandi stjórnarathafnir skuli eins og að undanförnu bera upp fyrir Oss í ríkisráði voru og verður þá að gefa út um það sérstakan konungsúrskurð er, ráðherra Íslands ber upp fyrir Oss. Á þeim konungsúrskurði verður engin breyting gjörð nema Vér staðfestum lög um ríkisréttarsamband Íslands og Danmerkur, samþykt bæði af ríkisþinginu og alþingi, þar er ný skipan verði á gerð. Hin önnur frumv. finn eg ekki ástæðu til að tala um nú, en minnist á þau, er þau koma til 1. umr. Óska eg, að forseti taki þessi frumv. á dagskrá við hentugleika og deildin til meðferðar. Þá ákvað forseti fund föstudaginn 3. júlí kl. 12 á hádegi. Fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Nefndin hefir rannsakað kjörbrjefin og ekki fundið neitt við þau að athuga. Þó hefir forminu verið ábótavant að sumu leyti, og skírskotar nefndin til athugasemda háttv. þm. N.-Ísf. (Sk. Th.), sem fram komu á síðasta fundi. Auk þess hefir þess ekki verið getið í kjörbrjefi þm. Barðstr., (H.K.) hve lengi kosningin gildi, en þar sem ákvæðið um það atriði er annarsstaðar að finna, þykir nefndinni ekki ástæða til að gjöra frekara úr því. Tillaga nefndarinnar er því, að öll kjörbrjefin verði tekin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Eins og getið er um í ástæðunum fyrir frv. þessu, tók nefndin, sem í fyrra hafði siglingalögin til meðferðar hjer í deildinni, til athugunar, hvort ekki væri rjett að taka í siglingalagafrumvarpið þau ákvæði, er hjer er um að ræða. En vegna þess að þá höfðu ekki borist hingað fregnir um, að þessi ákvæði væru komin til framkvæmda í Danmörku, þótti nefndinni ráðlegast að gera ekki neitt í málinu að því sinni, heldur fresta tillögum um þetta efni. En það var búist við því, að líkt frumv. og þetta myndi koma fram. Enda þótt málið sje ekki vandasamt, legg jeg til, að nefnd sje skipuð í málið, 5 manna nefnd, eins og í siglingalögin, að lokinni þessari umræðu.



Jeg leyfi mjer að leggja til, að kosin sje þriggja manna nefnd til að íhuga þetta mál.



Þá er þetta frv. er lesið og ástæður stjórnarinnar fyrir því, er auðsætt, að í því felst allmikilvæg breyting á núgildandi ákvæðum um þetta efni. Það er tekið fram í ástæðum stjórnarinnar, að tilgangurinn sje að gjöra mönnum hægra fyrir að neyta rjettar síns, en það er vafamál, hvort. það hefir hins vegar ekki þær afleiðingar, að aðrir missi rjettar síns og málaferli vaxi í landinu. Jeg vil því leggja til, að þriggja manna nefnd sje kosin til að íhuga málið að lokinni umræðu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Ráðherra (Hannes Hafstefn) : Jeg leyfi mjer að óska þess, að frumvarpið sje tekið út af dagskrá, vegna þess að svo margir þingmenn eru fjarverandi.



Jeg get ekki svarað þessari málsleitan fyrir hönd nefndarinnar, en jeg fyrir mitt leyti hefi ekkert á móti því, að málið sje tekið út af dagskrá. Frv. var tekið út af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flutningsm. (Kristinn Daníelsson); Jeg skal ekki vera langorður um þetta mál á þessu fyrsta stigi þess hjer í deildinni. Eins og háttv. þingmenn geta sjeð af þingtíðindunum, var þetta frumvarp borið fram í Nd. á síðasta þingi, en fjell þá með fárra atkvæða mun. Það mundi ekki hafa fallið, ef málið hefði þá horft við eins og nú, og vona jeg að nú viðurkenni allir, að frumvarpið er að öllu leyti sanngjarnt. Allir hljóta að sjá, að það er afarbrýn þörf, að vegurinn milli Hafnarfjarðar og Reykjavíkur sje sem bestur, því að það er hinn langfjölfarnasti vegur á landinu. En sýslufjelögunum, sem hlut eiga að máli, er ofvaxið að halda honum svo við sem skyldi. Nú sem stendur er hann alófær á mörgum tímum ársins, enda heyrast stöðugt endalausar kvartanir um þennan veg. Sýslufjelögin hafa hvað eftir annað fleygt út nokkrum hundruðum króna til viðgjörðar á honum, en þeim peningum hefir bókstaflega verið fleygt í forina. Sýslufjelögin hafa og í mörg önnur horn að líta; nú er t. d. byrjað að leggja veg suður í Grindavík. Sýslunefnd Kjósarsýslu hefir jafnvel eigi sjeð sjer annað fært en að grípa til þess óyndisúrræðis, að nema sinn kafla af veginum úr tölu sýsluvega, enda er hann mjög lítið notaður af sýslubúum. Um Gullbringusýslubúa er nokkuð öðru máli að gegna; þeir eiga auðvitað leið um þennan veg, er þeir fara til Reykjavíkur, en þó er vegurinn aðallega notaður af Hafnfirðingum og Reykvíkingum. - Sem sagt, í fyrra vantaði ekki nema herslumuninn, að frumvarpið yrði samþykt í Nd., en nú er þörfin miklu brýnni, eftir að tugir sjálfrenninga eru farnir að bruna um veginn dagsdaglega. Jeg vona því að háttv. deild taki vel í þetta mál, og vil jeg leyfa mjer að leggja til, að fimm manna nefnd verði skipuð til þess að íhuga það.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg gjöri ráð fyrir að jeg þurfi ekki að vera langorður. Jeg ætla að það sje öllum ljóst, hve áríðandi það er fyrir eins stórt útgjörðarþorp og Siglufjörð, að fá hafnarbryggju. En til þess að það geti orðið, þarf lög um eignarnámsheimild, eins og hjer er farið fram á. Hafa tvö lík lög áður verið samþykt fyrir Ísafjarðarkaupstað. Nefndinni blandast ekki hugur um, að rjett sje, að frv. nái fram að ganga nú á þessu þingi. Varúðar vegna hefir henni samt þótt rjettara að koma fram með brtt. við 2. gr. um að yfirmat skuli fara fram, ef annarhvor málsaðili æskir. Í heimildarlögunum fyrir Ísafjarðarkaupstað, sem þessi lög eru sniðin eftir, er að vísu ekki gjört ráð fyrir slíku yfirmati, en nefndinni þótti rjettara að taka ákvæði um það í þetta frv., því vafasamt er, að menn hefðu rjett á að heimta yfirmat, ef það ekki er beinlínis tekið fram. Vona jeg að hv. deild taki þessari breytingu vel og samþykki hana og lofi frv. að fara leiðar sinnar.

Kristinn Daníelsson : Jeg leyfi mjer að stinga upp á, að kosin verði 3 manna nefnd til að athuga mál þetta, að lokinni umræðu.



Jeg býst við, eftir því sem mjer hefir heyrst á mönnum, að eigi muni mikill áhugi á því, að mál þetta fái framgang að þessu sinni. Mörgum þykir það varúðarvert, að breyta nýjum lögum áður en nokkur veruleg reynsla getur verið komin á það, hvernig þau muni gefast, og er þessi skoðun næsta eðlileg. Hins vegar dylst mjer það ekki, að margir eru óánægðir með fuglafriðunarlögin frá síðasta þingi, og óska að þeim sje breytt. Skal jeg geta þess, að það hefir verið farið fram á það við mig af kjósendum mínum, að jeg leitaðist við að fá þeim þegar breytt. Jeg hefi svarað þeim því, að það mundi þykja varúðarvert, að fara nú þegar að breyta nýjum lögum. Þó finst mjer rjettast, að málið sje athugað hjer, eins og í háttv. Nd. Rjettast þætti mjer, að nefnd væri skipuð hjer í málinu, og þótt farið sje mjög að líða á þingtímann, má vænta þess að þeirri nefnd mundi þó vinnast tími til að koma fram með rökstutt álit, er síðar meir gæti orðið til leiðbeiningar við meðferð málsins. Þó ætla jeg ekki að svo stöddu að stinga upp á nefndarskipun; en þess vildi jeg óska, að málið fengi að ganga til 2. umræðu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Öllum mun vera kunnugt um upptökin að frumvarpi því, sem hjer liggur fyrir. Það er upphaflega samið af fjölmennri nefnd, sem skipuð var mönnum úr öllum flokkum þingsins, og voru fjórir nefndarmennirnir úr þessari háttv. deild. Síðan hefir málið verið rætt í sameinuðu þingi og háttv. neðri deild, og þarf því engra frekari skýringa við hjer. Jeg hygg að allir muni telja það sjálfsagt að samþykkja það þegar í stað. Jeg ætla því að eins að láta örfá orð fylgja frumvarpinu úr hlaði hjer í deildinni. Fyrst vil jeg leyfa mjer að benda á, að hjer er að eins um heimildarlög að ræða, - að stjórninni er veitt heimild til þýðingarmikilla og ábyrgðarmikilla aðgjörða, ef stóran háska ber að höndum. Til þess að styðja stjórnina í þessum vanda og til þess að standa á verði fyrir hönd Alþingis, á svo þingið að útnefna 5 manna nefnd. Þess ber vel að gæta, að til þeirra örþrifaráða, sem heimiluð eru með lögunum, má því að eins grípa að hættan sje mikil og bersýnileg. Við þetta miðast alt frumvarpið. Auðvitað eru þetta ekki nema bráðabirgðalög, sem í hæsta lagi eiga að gilda þangað til næsta þing kemur saman. -- Jeg vona að frumvarpið fái greiðan gang hjer um deildina og verði samþykt .með öllum atkvæðum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg ætla að eins að gjöra eina litla athugasemd viðvíkjandi síðustu grein frumvarpsins. Hún er ekki í samræmi við lögin frá 24. ágúst 1877 um birting laga og tilskipana. Samkvæmt þeim lögum geta engin lög gilt hjer nema þau sjen auglýst í Stjórnartíðindunum A. og B. Fram hjá þessu lagafyrirmæli er gengið í 5, gr. frv. - Að öðru leyti vil jeg að eins benda á það, að ákvæðin í seinni málsgrein 4. greinar eru mjög hörð. En vegna þess, hvað nú stendur sjerstaklega á, ætla jeg mjer ekki að fetta fingur út í það.



Það er alls ekki meiningin, að hjer eigi að fara fram hjá lögunum um birting laga og tilskipana 24. ágúst 1877. Verði þetta frv. að lögum frá Alþingi, verður það samstundis sent konungi til staðfestingar, og þegar undirskrift hans er fengin, verður það samstundis birt í einu númeri af Bdeild Stjórnartíðindanna og jafnframt verður númer af A-deildinni gefið út. Það verður því við þetta tækifæri farið alveg eins að og áður hefir verið gjört, þegar viðlíka hefir staðið á.

Júlíus Havsteen; Það hefir jafnan verið formúlerað svo í lögum, að þau öðlist gildi þann dag, er birt væri staðfesting þeirra í Stjórnartíðindunum B. Þessa forms hefðu menn vel getað gætt, þó að mikill asi hafi verið á að koma lögunum út.



Það er misskilningur, að hjer sje brotið í bág við lögin frá 24. ágúst 1877. Þau lög gjöra einmitt sjálf ráð fyrir undantekningar-tilfellum, þar sem þau ákveða, að lög og tilskipanir skuli öðlast gildi 12 vikum eftir að þau hafi verið birt í Stjórnartíðindunum, „að svo miklu leyti, sem eigi er sagt sjerstaklega fyrir um það í sjálfum lögunum eða tilskipununum, hve nær þau skuli öðlast gildi“. Alveg hið sama átti sjer stað um tollhækkunarlögin 1905. Mjer voru send þau lög sem sýslumanni, til þess að heimta inn tolla samkvæmt þeim, áður en þau voru birt í Stjórnartíðindunum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Það eru nú næstum því 10 ár síðan að þau þingskapalög voru sett, sem nú gilda. Þá gekk svo fyrir því máli hjer á þingi, að hv. Nd. lá á því mestallan þingtímann, svo að þing átti eftir að standa eina 4 daga, þegar það kom hingað upp í deildina. Ed. hafði því helst til skamman tíma til þess að athuga málið svo sem skyldi. Mjer finst, að nokkuð líkt standi á nú. Frv. þetta er flutt inn á aukaþing, þar sem stórmál eru fyrir höndum, sem það beinlínis er kallað saman til þess að ráða fram úr. Jeg veit ekki, hvað háttv. flutnm. þessa frv. getur gengið til þess að hraða sjer svo. Það sýnist þó svo, að þetta frv. hefði mátt bíða til næsta reglulegs Alþingis. - Þar að auki vil jeg leyfa mjer að benda á, að í þessu frv. kemur fram nýtt princip. Alþingi er hjer gjört að undirlægju stjórnarráðsins, þar sem forsetar þingsins eru sviftir heimild til þess að ávísa fje á milli þinga. Þeir eiga að eins að hafa heimild til þess, meðan þing situr, en svo ekki lengur. Þetta ákvæði getur líka snert varaforseta þingsins  (Hákon Kristófersson: Og ef til vill ekki alveg að ástæðulausu!)  Jeg skal ekki fara frekar út í þessa sálma en mjer virðist það liggja í augum uppi, að forsetarnir eigi að hafa rjett til þess að ávísa einnig milli þinga. - Jeg skal svo ekki fjölyrða frekar um þetta mál, en mjer virðist sjálfsagt, að nefnd sje skipuð til þess að rannsaka það, því að það þarf sannarlega íhugunar við.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Bjarni Jónsson : Eg hafði hugsað mér að bera fram breyt.till. í þá átt er ég nefndi áðan við 1. umr. að upphaf 1. gr. orðist svo: «Íslandsbanki skal leystur« o. s. frv. og að aftan við málsgreinina bætist: »Leita skal samþykkis bankastjórnarinnar til þessarra ráðstafana«. Ef greinin væri orðuð svo, er ekki gefið í skyn, að bankastjórnin skuli eiga upptökin að þessum ráðstöfunum og þær gerðar eftir hennar innblæstri, en hins vegar eru kröfur landstjórnarinnar ekki gerðar einhlítar fyrir því. Vildi eg beina þeirri spurningu til nefndarinnar, hvort hún getur ekki fallist á þessa breyt.till.



Það var ekki ráðrúm til að halda nefndarfund á milli umræðnanna, og var því ekki hægt að bera þessa tillögu háttv. þm. Dal. (B. J.) undir nefndina. Eg hefi þó talað við tvo nefndarmennina, og af þeim gat annar fallist á þetta en hinn ekki. Eg get því ekki fyrir hönd flutningsmannanna fallist á tillöguna eins og stendur.



Eg vil leyfa mér í sambandi við þetta að spyrja hæstv. ráðherra (S. E.), hvort hann hefir ekki getað gert neinar ráðstafanir til þess að áreiðanlegri skeyti fengist um það, sem fram fer í heiminum, en hingað til hafa fengist. Það er ilt að gera menn svo hrædda, að þeir rjúki til og kaupi matinn hver út úr öðrum, ef hræðslan væri að miklu leyti bygð á missögnum úr einkaskeytum manna. Ef stjórnin gæti sett sig í samband við áreiðanlega skeytaskrifstofu í Lundúnum eða annarstaðar í Englandi, þá væri það miklu tryggilegra, og fólk mundi þá ekki hræðast ófriðinn fyrr en það þyrfti og ekki meira en ástæða væri til.



Út af fyrirspurn háttv. þm. Dal. (B. J.) skal eg taka það fram, að eg hefi í dag gert ráðstafanir til þess, að stjórnarskrifstofan í Kaupmannahöfn sími oftar og ákveðnar en hingað til. Hitt, að stjórnarráðið setji sig í samband við skeytaskrifstofu í London, skal eg að sjálfsögðu taka til athugunar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Í sambandi við það, sem eg sagði við 1. umr., vil eg leyfa mér að bera fram breyt. till. við 3. gr. frumv.  (Ýmsir þingmenn: Það er of seint)  . Það get eg ekki séð, og svo er það forseta eins, að skera úr því. Breyt.till. mín er þannig, að aftan við greinina bætist :»þó svo, að engum sé varnað að taka út af innieign sinni 30 kr. á dag«. Eg kaus að fara þennan miðlunarveg, að segja 30 kr. í stað 50 kr., þó að eg sé reyndar ekki viss um nema þetta sé einnig lagabrot, því að þar sem eg þekki til sparisjóða, gildir þetta ákvæði, að þeir sem inni eiga í sjóðunum, geta tekið út duglega 50 kr. án uppsagnar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg ætla að eins að taka það fram, að jeg greiði atkv. með frv., enda þótt jeg álíti það óþarft. En ef til vill friðar það þingmenn og almenning, og því er gott að það sje samþykt. Jeg álít að það sje hægt samkv. almennum lögum, að gjöra það, sem frv. þetta á að hindra, ef það verður að lögum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg hefi ekki neitt að athuga við frv. Jeg vildi að eins skjóta því til hæstv. ráðh., með því að ekki er við því að búast, að lögin verði staðfest á morgun, að minsta kosti ekki fyr en annað kvöld, hvort hann ekki vildi hlutast til um í samráði við bankastjórnina, að ráðstafanir verði gjörðar til þess, að dagurinn á morgun verði ekki hættulegur bankanum að því leyti, að hann missi mikið af gollforða sínum.

Ráðherra (Sigurður Eggerz) : Ef frv. verður samþykt óbreytt, verður það símað út þegar í kvöld. Jeg skal taka til athugunar, hvað gjöra megi, svo að dagurinn á morgun verði bankanum ekki hættulegur.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flutningsm. (Einar Arnórsson) : Þetta litla frv. stendur í nánu sambandi við það frumv., sem verið var rétt núna að vísa til 3. umr. Það stendur svo á að, í 11. gr. siglingalaganna er talað um það, hve nær skip missir rétt til þess að sigla undir »dönsku« flaggi. Nú stendur til, að vér fáum jafnframt íslenzkan fána samkvæmt konungsúrskurði 22. nóv. 1913. En ef vér fáum íslenzkt flagg, þá er í þessu ósamræmi, því að þá verður eigi að eins að ræða um missi réttar til þess að sigla undir dönskum fána, heldur einnig missi réttar til notkunar íslenzka fánans. Það hefir því orðið að ráði, að setja orðalag 11. gr. laganna í samræmi við þá breytingu, sem væntanlega verður gerð á, ef vér fáum íslenzkan fána. Eg vænti þess, að þetta frumv. gangi umræðulaust í gegnum þingið, þar sem það er fram komið til að breyta lögunum í þá átt, að fult samræmi verði milli skrásetningarlaganna og siglingalaganna.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg vil leyfa mjer að stinga upp á því, að þessu máli verði að þessari umræðu lokinni vísað til þeirrar nefndar, sem kosin var fyrir nokkrum dögum til að íhuga þetta mál hjer í deildinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Sama er um þetta frumvarp að segja, sem hið fyrra, (kosningarlagafrumvarpið). Efri deild hefir gert lítilfjörlegar breytingar á því og leggur nefndin til, að það verði samþykt óbreytt.

Á 46. fundi Nd., fimtudaginn 13. ágúst, á síðasta fundi deildarinnar, að loknum öllum störfum hennar, stóð forseti (Ólafur Briem) upp og ávarpaði deildina á þessa leið: Nú þegar dagskrá þessa síðasta fundar hér í deildinni er lokið, finn eg mér skylt að þakka háttv. þingmönnum fyrir umburðarlyndi við mig og góða samvinnu og skrifurum deildarinnar sérstaklega fyrir alla aðstoð. Um störf þessa þings verða að sjálfsögðu misjafnir dómar. En þrátt fyrir allan skoðanamismun og þar af leiðandi sundurlyndi, hefir sú orðið raunin á, að hugir allra hafa á þessu þingi sameinast í einlægum vilja að vernda ættjörðina fyrir yfirvofandi hættu. Og þess vil eg óska, að störf þingsins megi bera þann árangur, sem til er ætlast, til heilla og hamingju fyrir land og lýð.

Benedikt Sveinsson þakkaði forseta fyrir hlutdrægnislaust starf og góða stjórn. Tóku allir deildarmenn undir það með því að standa upp.



Eg þakka háttv. þingmönnum þessa virðing og góðvild og segi hérmeð fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg vil leyfa mjer að leggja til, að skipuð verði þriggja manna nefnd, til að athuga mál þetta, að þessari fyrstu umræðu lokinni.

Jósef Björnsson : Jeg skal leyfa mjer að leggja til, að skipuð verði þriggja manna nefnd, til að athuga mál þetta, að þessari fyrstu umræðu lokinni.

Jósef Björnsson : Þetta mál er ekki stórt, en það er nýmæli, og því má ske athugavert. Tel jeg því rjett, og vil leggja til, að skipuð verði fimm manna nefnd til að athuga það, að þessari umræðu lokinni.



Jeg skal leyfa mjer, að því er þetta mál snertir, að leggja til, að háttv. deild skipi þriggja manna nefnd, til að athuga það, að þessari umræðu lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flutningsm. (Guðm. Eggerz) Slík nefnd sem sú, er hjer ræðir um, var skipuð á þinginu 1913, og voru þá allir sammála um, að sú nefndarskipun væri sjálfsögð. Eins og menn vita, er sjávarútvegurinn annar aðalatvinnuvegur þessa lands, og nefndin var skipuð í því skyni, að sjá málum sjómannastjettarinnar sem best borgið. Það eru allir sammála um nauðsyn þessarar nefndar, svo að jeg sje ekki ástæðu til að tala sjerstaklega fyrir tillögunni. Hún talar best fyrir sjer sjálf.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flutnm.(Björn Þorláksson): Af því að jeg stend fyrstur á blaði sem flutningsmaður að tillögu þessari, þá vil jeg segja örfá orð. Það er óvanalegt, að tillaga um það, að skipa fjárlaganefnd hjer í háttv. deild komi svo snemma fram á þinginu, en orsökin til þess er sú, að það hefir komið til orða milli ýmsra deildarmanna, að fjárlaganefnd háttv. neðri deildar hefði einhverja samvinnu við fjárlaganefnd efri deildar. Fjármálanefnd neðri deildar byrjar á störfum sínum í dag, og þarf því nú að kjósa nefndina hjer, ef samvinna á að vera frá byrjun. Jeg fyrir mitt leyti vona eftir góðum árangri af þessari samvinnu; starf fjárlaganefndanna setti að taka minni tíma, og jeg hygg, að meira samræmi yrði í starfinu, og þá um leið líkur til þess, að fjárlögin tæki minni breytingum eða byltingum í deildunum. Ef svo reyndist, þá er það talsverður vinningur. Það hefir áður í ýmsum málum verið höfð slík samvinna, en aldrei í fjárlögunum, og hefir samvinnan jafnan reynst vel, og því líka af þeirri ástæðu orsök til að ætla, að svo verði hjer. Í þingsköpum Alþingis er ekki gjört ráð fyrir þessu, en lögfræðingar þingsins telja, að frá þeirra hálfu sje ekkert því til fyrirstöðu, að fjárlaganefndirnar hafi einhverja samvinnu. Jeg leyfi mjer því að leggja til, að háttv. deild samþykki þingsályktunartillögu þessa og kjósi síðan nefndina, og enn fremur legg jeg til, að 5 menn verði kosnir í nefndina, eins og vant er.