Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég hefði talið æskilegt að hæstv. sjútvrh. hefði séð sér fært að vera við þessa umr. Hann var hér í húsinu áðan, er nokkuð hægt að nálgast hann? 
             Herra forseti. Eins og kunnugt er hefur mikil umr. farið fram að undanförnu um stærð skipastólsins. Ég held að það sé almennt viðurkennt, að skipastóllinn megi ekki stækka, og ýmislegt hefur komið fram í umr. manna á meðal og ýmsar þær vísibendingar sem að mínum dómi eru ótvírætt til stuðnings því sjónarmiði, að skipastóllinn sé of stór. Nú verður það að vísu að segjast eins og er, að hæstv. sjútvrh. og ýmsir aðrir ráðh. í ríkisstj. hafa ekki verið sérlega stöðugir í rásinni í yfirlýsingum sínum um þetta efni. Þeir hafa þó oft sagt að hann mætti ekki stækka, að hann væri hæfilega stór. Eitt af því, sem varðar þetta mál, er sú heimild til sjálfvirkrar ríkisábyrgðar sem ríkisstj. hefur nú í sambandi við lán til kaupa á skuttogurum. Þessi heimild ríkisstj. um að veita sjálfskuldarábyrgð á lánum til kaupa á skuttogurum er einstök í sinni röð. Allar aðrar ríkisábyrgðir koma til umfjöllunar og afgreiðslu á Alþingi. Það frv., sem ég mæli hér fyrir, gerir ráð fyrir að sama gildi um ríkisábyrgðir vegna kaupa á skuttogurum og um allar aðrar ríkisábyrgðir. Afnám þessarar sjálfvirkni getur auðvitað verið liður í því að hafa hemil á stærð skipastólsins og þá sérstaklega með þeim hætti að leiða ríkisstj. ekki í freistni, því að dæmin sanna að hún hefur verið freistingargjörn í þessum efnum. Þetta gefur hins vegar tilefni til þess að ræða nokkuð um stærð skipastólsins og horfur í þeim efnum. Eins og kunnugt er slakaði núv. ríkisstj. mjög á klónni í þessum efnum, opnaði ýmsar gáttir og setti af stað skriðu innflutnings fiskiskipa. Þetta gefur sérstaki tilefni til að líta á hverjar horfurnar eru í þessum efnum. Ég hef leitast við að afla mér sem gleggstra upplýsinga um það, hverjar séu horfurnar um viðbætur á árunum 1981 og 1982, út frá þeim skipum, sem búið er að lofa að geti verið smíðuð eða keypt erlendis frá, og eins þeim, sem þegar eru komin á árinu 1981. Mér telst svo til að þessi viðbót, sem við stöndum frammi fyrir, sé 23–25 skip á árunum 1981–82, og þá tel ég ekki smærri báta, og þessi viðbót sé af stærðinni 7000–7700 tonn. Þessi skip eru langflest skutskip, þótt sumt af þeim sé kosið að flokka undir báta vegna þess að þessi skutskip eru ekki eins stór og skuttogararnir. Að vísu berast ýmsar sögur af því og sumar staðfestar, að vegna þessarar skilgreiningar á bátum í stað skuttogara fyrir þessi skutskip sé nú verið að stytta æðimörg af þeim skipum sem hafa verið keypt erlendis, til þess að þau falli undir þá skilgreiningu að heita bátar en ekki skuttogarar, þótt þau séu fyrst og fremst smíðuð og gerð til togveiða eftir sömu meginreglu og skuttogararnir. Mér finnst þetta mikið, 23–25 skip, 7000–7700 tonn á þessum tveimur árum, einkum með tilliti til þess, að venjulega er talað um að eðlilegt brottfall úr skipastólnum sé einhvers staðar á bilinu 1300–1700 tonn á ári. Nú veit ég ekki hvert brottfallið hefur verið á árinu 1981 fram til þessa, en það væri ágætt að fá það upplýst. En hvað sem því líður, jafnvel þótt við tækjum bæði árin, þá sýnist mér að það verði mjög torvelt með þessari aukningu á skipastólnum að ætla sér að halda stærð hans óbreyttri. Það gerist a. m. k. ekki með eðlilegu brottfalli að því er séð verður í fljótu bragði. En við getum líka velt því fyrir okkur hvað þetta kosti og hvað þetta þýði. Það virðist augljóst af því skömmtunarkerfi, sem hér er í gildi, að viðbætur við skipastólinn þýða ekki auknar tekjur. Hins vegar er augljóst að viðbæturnar þýða aukin útgjöld. Í áætlun, sem Framkvæmdastofnun ríkisins hefur gert hinn 4. sept. s. l., er gerð grein fyrir því, að útgjöld af rekstri nýs skuttogara að frátöldum viðhaldsog fjárfestingarkostnaði séu 11 millj. kr. á slíkt skip. Í áætlun frá Þjóðhagsstofnun, rekstraryfirliti yfir fiskveiðar, dags. 21. sept., mundi samsvarandi tala vera 10 600 þús. kr. eða um það bil 10 millj. á skip. Nú er það vitaskuld svo, að úr því að einhver af þessum skipum eru minni en þau sem gert er ráð fyrir í áætlunum Framkvæmdastofnunar ríkisins, þá verður að ætla að rekstrarkostnaður verði eitthvað minni. Þegar við þess vegna litum á tölur eins og 10–11 millj. kr. rekstrarkostnað hvers skips má vitaskuld halda því fram í sambandi við þessa viðbót upp á 23–25 skip, að kostnaðurinn sé ekki svona mikill. En við skulum ganga út frá því, að um það bil 2/3 af þessum skipum séu af stærðinni ca: 250 tonn og um það bil 1/3 sé af fullri stærð og gera ráð fyrir að það birtist aftur í kostnaðartölunum, þannig að meðalkostnaður af hverju þessara 23–25 skipa sé 2/3 af þessum 10 millj. kr. Hvað mundi það þýða? Jú, það þýðir að við verðum að lækka þá kostnaðartölu, sem við erum hér að tala um, um þriðjung. Þetta mundi þýða það, ef gengið er nákvæmlega út frá áætlun Þjóðhagsstofnunar, að ef við drægjum fyrst frá alla hluti, vegna þess að þeir mundu væntanlega ekki aukast, og tækjum síðan 2/3 hluta af þeim kostnaði sem Þjóðhagsstofnun gerir hér ráð fyrir í rekstraryfirliti frá 21. sept.; þá mundi þetta þýða 7.1 millj. kr. rekstrarkostnað að jafnaði á hvert þetta skip um sig. Ef tekjurnar eru gefnar, tekjurnar vaxa ekki eins og ekki virðast vera horfur á miðað við afrakstursgetu fiskstofnanna - þá nemur heildarútgjaldaaukning af þessum nýju skipum 164 millj. kr. Ef við lítum á þetta yfirlit frá því í sept. og gerum ráð fyrir að þessi 23 - skulum við segja - nýju skip væru komin inn í þetta dæmi, þá mundi kostnaður af rekstri flotans hækka um 164 millj. kr. Þetta þýðir viðbótartap á skipastólnum sem nemur 7.9% í rekstri hans. Það mætti orða það þannig, að ef skipastóllinn væri þessum 23–25 skipum stærri - og ég nota þá einungis töluna 23 skip þá mundi þurfa 13–14% fiskverðshækkun til þess að afkoma fiskiskipastólsins væri jafnslæm eða jafngóð, hvort sem menn vilja nefna það, og hún var í sept. s. l. M. ö. o.: ef við værum með þetta miklu stærri skipastól sem svarar til þess innflutnings og þeirrar nýsmíði sem ég hef hér gert að umtalsefni, þá þýðir það að gengið ætti að vera 6.5–7% lægra til þess að jafna metin. Það, sem ég er að segja, er að eins og við gerum þetta dæmi upp og miðað við að tekjurnar séu gefnar og við getum ekki aukið afrakstur fiskstofnanna, tekið meira úr þeim, þá hefur sú stækkun skipastólsins, sem hér um ræðir, þau áhrif að því mætti jafna til 6.5–7% þrýstings á gengi. Nú vitum við að hæstv. ríkisstj. er að berjast við verðbólguna og árangurinn hefur verið upp og ofan. En það hefur komið fram m. a. í yfirlýsingum frá hæstv. sjútvrh., að hver prósenta í gengi skili sér innan árs í verðbólgu. Mér sýnist að þau markmið samræmist ekki að stækka skipastólinn og skapa þannig tilefni til gengisfellinga og hins vegar að vera að berjast við verðbólguna. Nú kann einhverri af þessum viðbótum að vera mætt með brottfalli. En mér sýnist að það sé æðilítill hluti af þeirri aukningu sem hér er í pípunum, eins og þeir segja hérna, og að mínum dómi er það ekkert smáræði, að á þessum árum, 1981–1982, skuli 23–25 skip ýmist vera komin til landsins eða leiðinni. En það mætti kannske spyrja í sambandi við þetta brottfall hvað mörg skip hafi verið flutt úr landi að undanförnu, t. d. á þessu ári, vegna þess að eitt af þeim lögmálum sem um var talað til þess að skip fengjust flutt til landsins, var að annað skip færi úr landi í staðinn. Ég hef grennslast eftir hvort átt hafi sér stað verulegur útflutningur á skipum í stað þeirra sem hafa komið til landsins eða eru á leiðinni til landsins, og ég hef reyndar ekki fundið nema einn 11 tonna bát úr Vestmannaeyjum. En mér þætti vænt um ef sjútvrh. gæti upplýst hvaða fleiri skip hefðu farið úr landi eða væru að fara úr landi. Þessi regla hefur nefnilega ekki gefist sérlega vel að undanförnu. Ef við lítum til baka er ljóst að brottfall hefur verið nokkuð misjafnt á undanförnum árum. Ef við lítum á fjölda þeirra fiskiskipa, sem beinlínis svara til þess sem venjulega má flokka undir brottfall, þá voru þau einungis tvö árið 1977 sem voru eyðilögð, úrelt eða seld í brotajárn, 1978 voru þau þrjú, 1979 voru þau að vísu 35 talsins, en árið 1980 voru þau 12. Það má því segja að árið 1979 skeri sig úr, en þá var líka gert sérstakt átak til þess að taka úrelt skip úr rekstri. Það er líka athyglisvert að líta á tölur yfir brottflutning skipa úr landi, einkum með tilliti til þess, að ýmsir sjútvrh. hafa sérstaklega ætlast til þess, að skip færu úr landi. Þessar tölur eru ekki mjög háar. Árið 1977 fóru þrjú skip úr landi, árið 1978 ekkert, árið 1979 sjö talsins, en eftir þeim upplýsingum, sem ég hef um árið 1980, fór einungis eitt skip úr landi það ár. En einnig varðandi þetta mál á það við að gert var sérstakt átak á árinu 1979 til þess að þvinga erlenda kaupendur íslenskra fiskiskipa til að flytja þau skip úr landi sem þeir höfðu keypt. Samkvæmt svonefndri fiskiskipaáætlun hefur verið gert ráð fyrir því, að meðalbrottfall á árunum 1976–1985 gæti verið 1689 brúttó-rúmlestir, en þessi spá hefur reynst of há að undanförnu. Árin 1976–1978 var spáð meðalbrottfalli upp á 1385 tonn, en það reyndist aðeins rúmur helmingur þess. Árið 1979 réttir þetta nokkuð af með tilliti til þess sem ég var að geta um áðan, þannig að árleg rauntala fyrir árin 1976–1979 verður 1340 tonn. En ef við lítum á spána samkv. fiskiskipaáætlun fyrir næstu ár, árin 1981–1985, sem er náttúrlega það sem við þurfum sérstaklega að skoða, þá er þess að gæta, að í þeirri spá um fiskiskip er brottfall á síðutogurum upp á 3558 tonn, en núna er einungis einn síðutogari í rekstri og er reyndar ekkert sérstakt útlit fyrir brottfall hans. Og ef leiðrétt er fyrir þessu, þá mundi þessi fiskiskipaáætlun í rauninni ekki gera ráð fyrir meira brottfalli en 1417 tonnum að meðaltali á því tímabili sem í hönd fer, á árunum 1981–1985. Ég rek þetta til þess að menn átti sig á því, að eðlilegt brottfall er ekki nema lítið brot af þeirri tölu sem ég gat hér um varðandi skip sem kæmu til landsins á þessu ári eða lofað hefði verið að kæmu í rekstur á þessu ári. En ég vil af þessu tilefni, vegna þess að það frv., sem ég mæli hér fyrir, varðar sérstaklega stærð skipastólsins, benda á fáein grundvallaratriði í sambandi við stjórn fiskveiða. Í fyrsta lagi er það að einungis með markvissri heildarstjórn verður frambúðarafrakastur af auðlindum hafsins tryggður. Í öðru lagi verðum við að hafa í huga að hver einstakur útgerðaraðili sækist vitaskuld eftir sem mestu í sinn hlut og hefur þess vegna m. a. tilhneigingu til þess að vilja auka sóknarmátt sinn, þótt það verði einungis á kostnað annarra þegar fiskimiðin eru fullnýtt. Það er þess vegna hlutverk stjórnvalda að takmarka heildarsóknina og þar með fjárfestingu í nýjum skipum til þess að tryggja afrakstur greinarinnar. Í þriðja lagi vil ég ítreka þau augljósu sannindi, að of stór skipastóll þýðir einungis aukna skömmtun, þ. e. minna í hvern hlut og verri afkomu fyrir sjómenn og útgerð, fyrir sjómenn, fyrir útgerðina og fyrir þjóðina í heild. Í fjórða lagi er það skömmtunarkerfi í fiskveiðum, sem nú er beitt, auðvitað til marks um það, að fiskiskipastóllinn sé of stór miðað við afrakstursgetu fiskstofna. Þessi atriði mega ekki líða okkur úr huga. En ég vil undir lokin ítreka það sem kom fram í ræðu minni áðan, að of stór skipastóll þýðir aukinn þrýsting á gengi, og þær horfur, sem eru um að yfir 20 skip bætist í flotann á þessu ári og hinu næsta, svara til 6.5–7% í gengi, svo mikil er kostnaðaraukningin, og henni verður auðvitað að mæta með einhverjum hætti, að svo miklu leyti sem henni verður ekki mætt með brottfalli annarra skipa úr flotanum. Þetta frv., sem ég mæli fyrir, er auðvitað einungis lítill liður í því að ná heildarstjórn á þessum málum. Eins og ég gat um í upphafi er þetta undantekningarákvæði varðandi ríkisábyrgð vegna skuttogarakaupa einstakt í sinni röð. Það var sett á sínum tíma til að auðvelda og örva kaup á skuttogurum, en einmitt þá var endurnýjun togaraflotans mjög brýnt verkefni. Þessi heimild hefur fyrir löngu þjónað markmiðum sínum. Nú um það bil áratug síðar eru aðstæður gerbreyttar. Víðtækt skömmtunarkerfi í fiskveiðum er vitaskuld til sannindamerkis um að fiskiskipastóllinn sé of stór miðað við afrakstursgetu fiskstofnanna við núverandi aðstæður. Forsendan fyrir þeirri undantekningu, sem hér var gerð varðandi ríkisábyrgðir og lögin um heimild fyrir ríkisstj. til að beita sjálfskuldarábyrgð fyrir skuttogara fela í sér, er gersamlega brostin. Þess vegna er bæði rétt og eðlilegt að um ábyrgðir af þessu tagi gildi sama regla og um aðrar ríkisábyrgðir, að þær komi til kasta Alþingis. Það er af þessum sökum að þetta frv. er flutt. Það var reyndar einnig flutt á síðasta þingi en varð þá ekki útrætt. Ég vil að endingu ítreka nauðsyn þess að upp verði tekin markviss stefna að því er varðar það að ná stjórn á stærð skipastólsins, stefna sem tryggi að hann verði hæfilega stór á hverjum tíma.



Herra forseti. Eins og hv. þdm. vita var frv. þetta flutt á síðasta þingi. Gerði ég þá allrækilega grein fyrir efni þess og skal reyna að lengja ekki ræðu mína með því að endurtaka mikið af því sem þá var sagt, enda liggur það fyrir í Alþingistíðindum. Svo er ítarleg grg. með þessu frv. og er sjálfsagt eins þægilegt fyrir hv. þdm. að lesa grg. og að hlusta á miklar útlistanir af minni hálfu. Frv. er flutt að meginefni til óbreytt. Þó er tölum breytt vegna verðbólguþróunar og breyttra aðstæðna, og smávægilegar breytingar aðrar hafa verið gerðar frá því að frv. var flutt hér í fyrra. Það, sem fyrir okkur flm. vakir fyrst og fremst, er að nú verði á það reynt, hvort unnt verði að ná samstöðu á hv. Alþingi um afgreiðslu þessa frv. eða annars áþekks, ná samstöðu um lífeyrissjóðamálin og afgreiða þau á þessu þingi. Það er auðvitað ekki krafa af okkar hálfu að allt sé óbreytt frá því sem hér er fram lagt, en við munum leggja á það mjög mikla áherslu að reyna að ná samstöðu um einhverja afgreiðslu lífeyrissjóðamálsins á yfirstandandi þingi. Þess vegna mun mikið starf áreiðanlega bíða þeirrar nefndar sem frv. fer til, því að það þarfnast vafalaust athugunar og áreiðanlega munu einhverjar nýjar hugmyndir koma fram. En aðalatriðið er sem sagt að láta nú á það reyna, hvort alþm. geti ekki sameinast um það eða a. m. k. meiri hl. þingsins geti náð samstöðu um að afgreiða lífeyrissjóðsfrv. sem verði til frambúðar og þar sem nýskipan þessara mála allra yrði lögfest. Meginatriði frv. er það, að lífeyrir verði greiddur fyrir landsmenn alla, þ. e. ekki einungis launamenn, heldur öll landsins börn, þar með talið að sjálfsögðu þá sem ekki hafa beinar launatekjur, eins og t. d. húsmæður og þá sem af ýmsum ástæðum hafa ekki getað aflað launatekna. Það er mergurinn málsins að koma á jafnrétti og öryggi í lífeyrismálunum, og efa ég ekki að þm. vilji leita leiða til að svo megi verða. Nú er það svo að þetta kerfi er býsna flókið og margslungið, þannig að nærri má segja að enginn eða kannske þeir séu teljandi á fingrum annarrar handar sem skilji það til hlítar og geti greitt úr öllum þeim spurningum sem vakna við lausn þessa máls eins og það er nú framkvæmt. Lífeyrissjóðirnir eru nú 94, er mér tjáð. Þar er um að ræða 25 sjóði sem eru í sambandi almennu lífeyrissjóðanna, en síðan koma til svokallaðir samkomulagssjóðir, er svo hafa verið nefndir, frá árinu 1976, þegar í samningagerð á vinnumarkaðinum varð samkomulag um að þessir lífeyrissjóðir greiddu 4% af samanlögðum iðgjaldatekjum í sameiginlegan sjóð til þess að greiða fyrir lífeyrisgreiðslum. Síðan var þetta lögfest með lögum pr. 97 frá 1979 og fór þá þannig, að allir lífeyrissjóðir greiddu 5% í þennan sjóð eða það sem þeir kalla, sem framkvæma þetta, „púlíu“. Starfandi er svokölluð umsjónarnefnd, sem raunar var stofnuð 1970, en fékk aukið starfssvið 1976 og aftur við samningagerð 1977 og svo með þessari löggjöf sem ég áður vék að. Þá hefur verið starfandi 17 manna nefnd embættismanna og aðila tilnefndra af ýmsum. Hún hefur starfað frá 1976. Og síðan er undirnefnd 7 eða 8 manna sem hefur leitast við að finna einhvern botn í þetta lífeyrissjóðaöngþveiti allt saman. En þá gerist það, eins og ég vék aðeins að áðan, að með lögum frá 1979 er ákveðið að allir sjóðirnir, einnig lífeyrissjóður opinberra starfsmanna og aðrir sjóðir sem ekkert samkomulag höfðu gert, skuli greiða í þessa svokölluðu „púlíu“ 5% allra sinna iðgjaldatekna. Þetta hefur verið framkvæmt síðan, en þó er svo komið að sumir lífeyrissjóðirnir a. m. k. hyggjast neita þessari framkvæmd, og einn sjóðurinn, Lífeyrissjóður verkfræðinga, hefur þegar stefnt út af þessari löggjöf og telur brot á stjórnarskránni að heimta með lögum hluta af tekjum sjóðsins. Í stefnu lífeyrissjóðsins, sem dags. er 7. okt., segir m. a., með leyfi forseta: „Stefnandi telur að ákvæði 25. gr. 1. mgr. 2. tölul. laga nr. 97/1979, um eftirlaun til aldraðra, fái ekki staðist, enda sé um að ræða skattlagningu sem fer í bága við ákvæði 67. gr. stjórnarskrárinnar. Skattlagningin brýtur og í bága við jafnréttisreglu íslensks réttar. Mál þetta er því höfðað til endurgreiðslu á gjaldi sem jafngildir skattlagningu“ o. s. frv. Síðan er í greinargerð vitnað til álitsgerðar lögfræðings, Jóns Steinars Gunnlaugssonar, þessum greiðslum mótmælt og krafist endurgreiðslna á því, sem áður hefur verið greitt. Ef svo færi nú, að þarna yrði sú dómsniðurstaða að þetta væri stjórnarskrárbrot og ólögmætt, þá er enn ein ástæða fram komin til þess, að allt þetta kerfi sé hrunið til grunna sem ég hef leyft mér að halda fram að væri hvort eð er og nánast óframkvæmanlegt svo að nokkurt réttlæti geti í því falist. Í þeim lögum, sem ég vitnaði til áðan, er ekki einungis talað um umsjónarnefndina, sem útdeilir þessum fjármunum til viðbótar því fé sem menn fá beint frá lífeyrissjóðum, heldur eru þar sérákvæði um að ríkissjóður, Atvinnuleysistryggingasjóður og Jöfnunarsjóður sveitarfélaga skuli leggja fram fé í þessum tilgangi. Þessir almennu sjóðir hafa svo til allir engar aðrar tryggingar en þær sem felast í eignum þeirra sjálfra, en þó er enn eitt misréttið það, að einstakir sjóðir eru fulltryggðir, og það kann bæði að skapa stórum atvinnufyrirtækjum erfiðleika og mikla áhættu, en á hinn bóginn að vísu að tryggja kannske betur hag sjóðfélaganna, en það mun vera þannig að sjóðir samvinnufélaganna séu tryggðir af félögunum. Svo mun einnig vera um lífeyrissjóð starfsmanna Eimskips og bankanna, að fyrirtækin beri ábyrgð á sjóðunum. Ég hef talið upp ýmislegt það sem mismunar og gerir það að verkum, að samræmingar er þörf. En það er raunar margt fleira sem bendir til þess, að óhjákvæmilegt verði að gera þetta. Og þetta sjóðakerfi er raunar enn þá fjölskrúðugra, því að það var settur upp svokallaður söfnunarsjóður lífeyrisréttinda, þar sem allir landsmenn eiga að vera í lífeyrissjóðum. Þetta var víst kallað biðreikningur eða eitthvað slíkt áður. Þetta var lögfest í fyrra eða hittiðfyrra og gerir þessa flækju alla saman enn þá óskiljanlegri og torleystari. En lífeyristryggingar koma ekki einungis úr þessu fjölskrúðuga kerfi, heldur líka eins og allir vita, úr almannatryggingakerfinu þar sem lífeyrisbætur koma einnig frá Tryggingastofnun ríkisins. Þess vegna höfum við flm. leyft okkur að halda því fram, að kerfið væri allt of flókið til þess að það fengi staðist. Þar að auki væri full ástæða til að ætla að í sumum sjóðunum og reyndar mjög mörgum entust lífeyrisgreiðslur mjög skammt og sjóðirnir gætu ekki starfað undir núverandi kringumstæðum, jafnvel þótt þessi 5% af lífeyristekjum allra sjóðanna-þar með þeirra sterkustu - gengju til greiðslu á þessari sérstöku uppbót sem svo er nefnd. Og það er mikil spurning hvort yfirleitt nokkur lífeyrisþegi veit um þau réttindi sem honum ber, veit hvernig þau eru reiknuð út. Hinir allra fróðustu og færustu menn hafa fullyrt við mig, að það muni enginn lífeyrisþegi vita hvernig lífeyrir hans sé reiknaður út og ekki heldur hvort hann njóti þeirra réttinda sem honum ber lögum samkvæmt, svo flókið er þetta allt saman orðið. Ekki skal ég fullyrða hvort það sé svo slæmt, að ekki einn einasti lífeyrisþegi viti um þau réttindi, sem honum ber, og taki bara við því sem honum er rétt, en áreiðanlegt er hitt, og um það hef ég sannfærst því meir sem ég hef reynt að kynna mér allt þetta kerfi meira, að það er svo flókið að það þarf gáfaðri menn en mig til að botna í því með hjáverkavinnu. Ég get ekki ímyndað mér að það sé margt fullorðið fólk sem hafi aðstöðu til að kynna sér það niður í kjölinn. Það má raunar segja að gegnumstreymiskerfið sé að nokkru leyti komið á í þessu flókna kerfi. Að því leyti til er ekki um algert nýmæli að ræða í því frv. sem hér er til umr. Bæði er það, að þessi umræddu 5%, sem greidd eru í þessa sérstöku uppbót, eru nokkurs konar gegnumstreymi og að þeir menn, sem hæstu tekjurnar hafa, standa auðvitað undir lífeyristryggingum hinna sem þeirra njóta, og eignir myndast ekki með sama hætti hjá þessum lífeyrissjóðum og áður var. Að vísu er það rétt, að nú á allra síðustu árum hafa sjóðirnir farið að verðtryggja útlán sín til fasteigna og að því leyti leikur verðbólgan þá ekki eins grátt og áður. Hins vegar eru þessar millifærslur með þeim hætti, t. d. ef eitt dæmi er tekið sem er mjög flókið að vísu, að við uppgjör á þessum greiðslum fyrir árið 1980 greiðir Lífeyrissjóður verslunarmanna í þennan sameiginlega sjóð 188 millj., en sjóðfélagar hans njóta aðeins 28 millj. Á hinn bóginn fær Lífeyrissjóður Dagsbrúnar 533 millj., en sjóðfélagarnir njóta 290 millj. af því, vegna þess að upphæðin nægir ekki. Heildargreiðslan færi aðeins upp í 54.49% á þessu ári, sem út úr þessu kemur til að mæta þessum útgjöldum. Hitt verður þá að taka af iðgjaldafé þeirra sem í sjóðinn greiða og vinnandi eru. Lengra skal ég ekki fara út í þetta. Það verður allt saman skoðað rækilega í nefnd og þar verður ábyggilega að kalla til ýmsa sérfræðinga svo að út úr þessu komi einhver heilleg mynd. Það, sem mér virðist liggja nokkuð ljóst fyrir, er að annaðhvort verði að vera einn stór sjóður, einn almennur lífeyrissjóður, því að ella yrði sýnilega um misjafnar iðgjaldagreiðslur að ræða til þess að sjóðurinn gæti staðið undir lífeyrisgreiðslum annarra, því að aldursgreining er mjög misjöfn innan ýmissa starfsstétta, eða þá að halda þessu kerfi einhvern veginn áfram, ef það er þá löglegt að flytja fé með þessum hætti á milli sjóðanna. Það er sem sagt dregið í efa að þessi lög fái staðist, eins og ég áður vék að, en úr því verður væntanlega fyrr en síðar skorið með dómi. Þá er rétt að benda á það, að ekkert annað frv. en það, sem við leggjum hér fram, hefur séð dagsins ljós, ekkert heillegt frv. Hins vegar er mér fullkunnugt um að margir, einnig aðrir en mínir flokksmenn, hafa mikinn áhuga á að koma á nýskipan þessara mála. T. d. fluttu hv. þm. Alþfl. hér þáltill. í fyrra sem að meginefni er ekki ósvipuð því sem við erum hér um að ræða. Og aðrir þm. hafa tekið undir það, að þetta mál verði að afgreiða. En það er sérstaklega rétt að benda á það, að lögin frá 1979 og samkomulagið, sem gert var, tryggja ekki nein þessi réttindi lengur en til loka næsta árs. Þess vegna getur þetta Alþingi ekki hætt störfum að mínu mati án þess að taka málið til fullnaðarafgreiðslu og finna einhverja frambúðarlausn, því að ein skyndilausnin enn þá gerir einungis dæmið enn þá torleystara í framtíðinni. Þetta er þess vegna það mál sem ég leyfi mér næstum því að halda fram að sé mikilvægast allra á þessu hv. Alþingi. Ég er ekki að segja að þetta frv. sé endilega nákvæmlega það rétta, en lífeyrissjóðamálið er að mínu mati mikilvægasta mál þessa þings, enn sem komið er a. m. k. Þess er að gæta raunar, að engin heildarlöggjöf er til um lífeyrissjóði og raunar eiginlega ekkert um þá í íslenskum lögum annað en ákvæði í skattalögum þar sem segir að iðgjaldagreiðslur séu skattfrjálsar og fjmrn. skuli staðfesta reglugerðir sjóðanna. Þetta er nánast það eina sem er um lífeyrissjóði í íslenskri löggjöf. Nú er ég ekki að segja að ítarleg löggjöf þurfi endilega að vera um alla hluti, sjálfsagt mætti strika út helminginn af lagasafninu eða þriðjunginn eða fjórðunginn, og við erum stöðugt að samþykkja lög sem eru allt of löng og þvælin - og sum sem betur mættu vera ósett. En hitt er alveg ljóst, að þegar komið er í slíkt öngþveiti sem hér er um að ræða, þá verður Alþingi að sinna þeirri frumskyldu sinni að koma til og aðstoða við að greiða fram úr því. Sjónarmið okkar, sem þetta frv. flytjum, eru gagnrýnd af sumum. Það hefur t. d. komið fram nú á nýafstaðinni ráðstefnu Sambands almennu lífeyrissjóðanna, að þeir telji ekki ástandið jafnalvarlegt og við viljum halda fram, og benda á að það hafi nokkuð lagast með þessu „lapparíi“, ef ég má nota það orð, sem byrjaði 1976, 1977 og síðan aftur með þessum lögum 1979, ef þau halda. Má kannske til sanns vegar færa að lífeyrissjóðirnir væru ella orðnir gersamlega máttlausir, almennu lífeyrissjóðirnir, það hafi eitthvað skánað að því leyti. En ég vil gjarnan benda á það, með leyfi forseta, að talsmaður þessara aðila, Hallgrímur Snorrason, sagði í útvarpi orðrétt: „Það er unnið mjög mikið að þessum málum núna. Það eru töluvert miklar athuganir í gangi. Hins vegar verða menn að hafa það hugfast, að hér er bæði um að ræða mjög flókið mál, og eins líka hitt, að hér er verið að skipuleggja til nokkuð langrar framtíðar.“ Það liggur sem sagt fyrir, að þessi 17 manna nefnd er að störfum. Um það er auðvitað ekki nema hið allra besta að segja, og við flm. erum nákvæmlega ekkert viðkvæmir fyrir gagnrýni á einstakar tillögur okkar, jafnvel ekki heldur að við séum gagnrýnd fyrir að gagnrýna kerfið eins og það er. Það eru heilbrigð og eðlileg vinnubrögð í lýðræðisþjóðfélagi. Ég fyrir mína parta kem ekki auga á að unnt sé að bjarga þessum málum með því að reyna að endurbæta núverandi kerfi. Ég held að það verði að taka einhver ný afgerandi skref í lífeyrissjóðamálum og það verði þetta Alþingi að gera, hvort sem þar yrði farið inn á gegnumstreymiskerfið einvörðungu eða eitthvert sambland af gegnumstreymi og sjóðasöfnun eða uppbyggingu eigna. Það skal ég láta liggja á milli hluta á þessu stigi. Vissulega gæti verið skynsamlegt að hafa einhverja sjóðamyndun. Við gerum raunar ráð fyrir að gömlu lífeyrissjóðirnir megi starfa áfram, ýmist sem fjárfestingarsjóðir eða sem viðbótarlífeyristryggingasjóðir ef fólk vill tryggja sig betur en almenni sjóðurinn gerir. Það er engin tillaga um það gerð að leggja gömlu sjóðina niður, heldur að reyna fremur að stefna að því að sameina þá, gera þá sterkari og öflugri og nota þeirra fjármagn betur en gert hefur verið til þessa, og eins hitt, að menn hafa auðvitað frjálsræði til þess að kaupa sér aukatryggingar, hvort sem það er í slíkum sjóðum eða þá hjá tryggingafélögum. En einhverju formi verður að koma á þetta. Það verður að koma einhverju skipulagi á þetta, þó ekki væri af neinu öðru en því, að fólk á auðvitað að geta vitað hvort það nýtur þess réttar, sem lög heimila því, eða ekki. Það munu a. m. k. ekki vera margir ellilífeyrisþegar sem yfirleitt hafa hugmynd um hvort þeir njóta þeirra réttinda sem þeir eiga að lögum. Og bara það eitt er mismunun, burt séð frá allri annarri mismunun sem bent hefur verið á, að sumir taka kannske stórfé úr tveim, þrem eða fjórum fullverðtryggðum lífeyrissjóðum, en hér var engin verðtrygging til skamms tíma á almennu sjóðunum og hún fellur niður í lok næsta árs ef allt er óbreytt.



Forseti. Á þskj. 107 hef ég leyft mér að flytja frv. til l. um breyt. á sjómannalögum, 18. gr. þeirra. Þetta frv. er sprottið af því tilefni, að á síðasta ári, nánar tiltekið með lögum nr. 49 frá 1980, voru gerðar breytingar á réttindum sjómanna til launagreiðslna í veikinda- og slysatilvikum. Með þeim lögum voru þessi réttindi aukin nokkuð og bætt. Síðan hefur komið í ljós að nokkur ágalli var á þessum lagaákvæðum. Frv. það, sem ég leyfi mér að flytja hér, er sett fram í þeim tilgangi að bæta úr þeim ágalla. Frv. lætur lítið yfir sér en skiptir töluvert miklu máli fyrir sjómenn. Sú lagagrein, sem frv. er ætlað að breyta, er, eins og ég sagði áður, 18. gr., 4. mgr. Í þeirri mgr. er kveðið á um aukin réttindi sjómanna í veikinda- og slysatilfellum, sem ræðst af starfstíma þeirra. Eins og þau mál standa núna í gildandi lögum fá sjómenn í aukin veikindaréttindi eftir tveggja ára starfstíma einn mánuð til viðbótar því sem almennt gildir, en eftir fjögurra ára samfellda ráðningu hjá sama útgerðarmanni fá þeir tveggja mánaða viðbótartíma við það sem almennt gildir. Í gildandi lögum er það skilyrði, að sjómaðurinn hafi unnið hjá sama útgerðarmanni þennan tíma. Frv. því, sem ég legg hér fram, er ætlað að breyta þessu þannig að miðað verði við starfsreynslu sjómannsins, þ. e. hvað hann hefur starfað lengi samfellt við sjómennsku, en ekki gerð krafa um að sú reynsla þurfi að hafa fengist hjá sama útgerðarmanni. Þau meginsjónarmið, sem liggja að baki þessum auknu veikindaréttindum, eru að sjálfsögðu þau, að reyndir sjómenn eru mikils virði og starfsreynsla þeirra kemur sér mjög vel fyrir útgerðarmenn, enda sækjast útgerðarmenn yfirleitt eftir því að fá reynda sjómenn. Mönnum hefur virst það sanngjarnt, að sjómenn fái aukin réttindi eftir því sem verðmæti starfa þeirra eykst. En eins og þetta stendur nú í lögum hefur það þær óheppilegu afleiðingar, að sjómaður, sem hættir hjá einni útgerð til þess að hefja störf hjá annarri, missir öll þessi veikindaréttindi. Ekki standa nein efnisrök til þessa missis. Mér liggur nánast við að halda að handvömm hafi ráðið því, að þetta er svo í lögum eins og það er nú. Það geta verið margar eðlilegar ástæður fyrir því, að sjómenn vilji skipta um útgerð. Þeir kunna vegna aldurs t. d. að hafa áhuga á að fá sér einhver auðveldari sjómennskustörf. Ýmsar aðrar eðlilegar ástæður geta legið til þess, að þeir vilji skipta um útgerð, og það er ekki sjáanleg nein ástæða til að þeir missi þessi veikindaréttindi fyrir það eitt. Þá má líka geta þess, að eins og þessu er nú háttað situr útgerðarmaður eiginlega yfir höfðum skipverja ef hann kýs að beita þessari stöðu, því að hann getur með einfaldri uppsögn svipt sjómennina þarna mjög dýrmætum réttindum. Ég hef orðið þess var meðal þeirra mörgu kunningja sem ég á í sjómannastétt, að mönnum er þetta mikill þyrnir í augum, fyrst og fremst vegna þess að þeir sjá ekki neina skynsamlega ástæðu fyrir því, hvernig þessu er hagað í gildandi lögum. Ég sé ekki ástæðu til að halda mjög langa framsöguræðu um málið vegna þess að það er í eðli sínu einfalt. Hér er einungis um það að ræða að menn missi ekki veikindaréttindi við að skipta um skipsrúm, að menn geti notið góðs af sinni starfsreynslu, hvort sem hún er fengin hjá einum útgerðarmanni eða fleirum, enda er sú starfsreynsla jafndýrmæt fyrir útgerðina hjá hverjum sem hún er fengin. Ég vona bara að frv. hljóti skjóta og málefnalega afgreiðslu og það verði sem fyrst að lögum. Ég legg til að lokum að málinu verði vísað til samgn.



Forseti. Ég vil aðeins segja hér nokkur orð í sambandi við það frv. sem hér er flutt af hv. þm. Finni Torfa Stefánssyni. Í síðustu kjarasamningum sjómanna og útvegsmanna, er undirritaðir voru 25. febr. s. l. , varð að samkomulagi að fara þess á leit við sjútvrn. að það hlutaðist til um að skipuð yrði nefnd til að endurskoða gildandi lög og reglur um réttindi og skyldur sjómanna og útvegsmanna í veikinda- og slysatilvikum sjómanna svo og um líf- og örorkutryggingar og gildissvið þeirra trygginga og gera tillögur til úrbóta í þessum efnum. Nefnd þessi hefur hafið störf. Hún er, að ég best veit, skipuð þremur fulltrúum frá sjómönnum sjálfum, þremur fulltrúum frá útvegsmönnum, formaður nefndarinnar er tilnefndur af rn. Starfssvið þessarar nefndar er ekki aðeins, eins og upphaflega var gert ráð fyrir, einskorðað við að endurskoða 18. gr. sjómannalaga, heldur hefur það verið útvíkkað í það að endurskoða öll sjómannalögin. Ég verð að segja að ég tel vafasamt, svo að ekki sé meira sagt, að vera að hrófla við þessum málum hér einmitt nú, meðan þau eru í vinnslu í nefnd, sem nú er að störfum og er skipuð fulltrúum þeirra aðila sem málið fyrst og fremst snertir. Ég tel fráleitt, eins og ég sagði hér áður, að sjá ekki til hvað fulltrúar þessarar atvinnugreina koma til með að leggja fram í þessu máli, en tel eðlilegt að Alþingi ætli þeim eðlilegan tíma til að ljúka störfum sínum í þessu svo sannarlega þýðingarmikla máli sjómanna. Ég gæti sagt ýmislegt fleira um þessi mál en ég sé ekki ástæðu til þess hér og nú. Í grg. segir flm. m. a., eins og hann kom hér inn á áðan: „Útgerðarmaður situr mjög yfir höfðum skipverja í þessu máli, þar sem hann á þess kost, ef hann svo kýs, að svipta skipverja réttindum þessum með einfaldri uppsögn.“ Ég ætla ekki heldur að ræða þennan þáttinn frekar þótt ég gæti það vissulega. En ég tel bara að nú sé ekki staður og stund til að ræða það mjög ítarlega, vegna þess að ég tel að hitt sé öllu heppilegra, að þeir menn, sem til þess hafa verið kjörnir af hagsmunaaðilunum, fái að segja sitt álit hér á. Varðandi þennan kafla grg. vildi ég að endingu segja það, að í mínum huga er það nú orðið svo, að menn hræða ekki lengur með sögunum um ljóta karlinn í þessum málum þegar verið er að tala um útgerðarmenn.



Herra forseti. Hugmyndin að baki því frv., sem hér er til umr., um breytingu á 4. mgr. 18. gr. sjómannalaganna, er vissulega góð og ástæða til að taka undir hana, enda um réttlætismál sjómanna að ræða eins og fram kemur í grg. Rétt er þó að minnast þess, að með lögum samþykktum á Alþingi 21. mars 1980 voru gerðar verulegar breytingar á sjómannalögum frá 1963 til samræmis við fyrirheit til sjómanna um aukin félagsleg réttindi. Var meginmarkmið þeirra laga annars vegar að auka rétt sjómanna til greiðslu launa í slysatilfellum til samræmis við aukin réttindi landverkafólks á þessu sviði, sbr. 4., 5. og 6. gr. laga nr. 19 frá 1979, um rétt verkafólks til uppsagnarfrests frá störfum og til launa vegna sjúkdóms- og slysaforfalla. Hins vegar var markmið laganna að tryggja sjómönnum réttmætar kaupgreiðslur eftir að afskráning hefur farið fram, en til þess tíma hafði verið á því nokkur misbrestur. Í meðförum þingsins breyttist frv. sjómönnum í hag. Í upphaflega frv. var gert ráð fyrir þriggja ára samfelldum starfstíma hjá sama útgerðarmanni eða á sama skipi.í stað tveggja í lögunum, sem samþykkt voru, og hins vegar fimm ára samfelldri ráðningu hjá sama útgerðarmanni í stað fjögurra ára í lögunum. Byggði frv. á áður samþykktum lögum um réttindi verkafólks frá 1979, sem áður er getið. Gengu endanleg lög því lengra en lög um verkafólk og lengra en upphaflegt frv. Spurning kann því að vera hvort ekki hefði verið eðlilegra og réttara að sams konar breyting hefði samhliða þessari breytingu átt sér stað á lögum um rétt verkafólks frá 27. apríl 1979. Hafa ber einnig hugfast að sú breyting, sem gerð var á sjómannalögum 1980, mætti nokkurri andstöðu útgerðarmanna, hagsmunasamtaka þeirra og einstakra alþm., enda gengið mun lengra en fyrri lagaákvæði sögðu til um. Má því enn búast við slíkri andstöðu, einkanlega þar sem svo stutt er liðið frá þeirri meiri háttar breytingu sem átti sér stað 1980. Það eitt út af fyrir sig ætti þó ekki að hræða menn frá stuðningi við frv.; enda um réttlætismál sjómanna að ræða, eins og fyrr er að vikið. Umhugsunarvert er hins vegar, hvort ekki hefði verið nauðsynlegt að taka fyrri mgr. 18. gr. sjómannalaganna jafnframt til endurskoðunar samhliða þeirri breytingu sem hér er gert ráð fyrir. T. d. segir í niðurlagsákvæði 3. mgr. 18. gr., með leyfi forseta:„ Skipverji, sem forfallast vegna veikinda, á þó ekki rétt til launa í fleiri daga en hann hefur verið í þjónustu útgerðarinnar.“ Loks finnst mér ekki fulls samræmis gæta í upphafi mgr. þeirrar sem hér er til umr., þar sem segir, með leyfi forseta: „Hafi skipverji starfað við sjómennsku í tvö ár skal hann“ o. s. frv. og síðan niðurlagsákvæði greinarinnar, þar sem segir m. a., með leyfi forseta: „en í allt að tvo mánuði eftir fjögurra ára samfelld störf við sjómennsku.“ Virðist mér hér sem skipverji þurfi ekki samkv. greininni að hafa starfað við sjómennsku samfellt í tvö ár til þess að njóta þeirra réttinda sem greinin gerir ráð fyrir, en hins vegar eru fjögurra ára samfelld störf gerð að skilyrði til að njóta aukinna réttinda samkv. niðurlagi greinarinnar. Hér held ég að það skilyrði verði að setja í upphafi, að skipverji hafi starfað við sjómennsku í tvö ár samfellt, þar sem annað mundi án efa leiða til verulegrar óvissu, öryggisleysis og oft og tíðum sönnunarerfiðleika. Væri fróðlegt að heyra sjónarmið flm. hvað þessi atriði snertir.



Herra forseti. Ég þakka góðar undirtektir hv. 3. þm. Vesturl. undir þetta frv. Ég get tekið undir nánast allar þær aths. sem hann flutti í sinni ræðu. Mér finnst tilefni til þess, að hugað verði líka að réttindum verkafólks í landi í samhengi við þetta, jafnvel þótt það sé ekki gert í þessu frv. Það gæti verið verðugt verkefni fyrir aðra hv. þdm. Ég get líka tekið undir það, að það hefði mátt hyggja að lokamálsgrein 3. mgr. 18. gr. laganna, jafnvel þótt ég hafi ekki gert það í þessu tilviki. Það getur þá líka verið verkefni fyrir aðra hv. þdm. Og í síðasta lagi er ég sammála honum um það, að hugsanlega hefði verið til bóta að hafa orðið samfellt líka í upphafsmálslið brtt. minnar, enda þótt ég telji að það sé nokkuð ljóst, að það eru samfelld störf sem átt er við. Það er sem sagt meining mín, að miðað sé við tveggja ára samfelldan starfstíma á sama hátt og það verði um fjögurra ára samfelldan starfstíma að ræða. Ef menn telja þetta ekki nægilega skýrt í greininni eins og það er fram sett, þá væri mér það mjög til þægðar að gerðar verði á því lagfæringar í þingnefnd ef menn telja ástæðu til þess. Ég ætla að víkja örfáum orðum að ummælum hv. 3. þm. Norðurl. v. Ég hef eins og aðrir hv. þdm. alimikla reynslu af því að fylgjast með nefndarstörfum. Það er auðvitað altítt að nefndir eru skipaðar hagsmunaaðilum til þess að vinna að hinum ýmsu löggjafarmálefnum, og er ekkert nema gott um það að segja. Ég vænti því að sú nefnd, sem hv. þm. gerði hér að umtalsefni, vinni gott starf og geri nauðsynlegar tillögur um réttarbætur í sjómannalögunum. En hitt er allt annað mál, að ég hef enga fullvissu um að það verði gott starf sem hún vinnur. Ég get líka alveg eins átt von á að hún verði alllengi að vinna þennan starfa. síðast en ekki síst er það aldeilis fráleitt að hv. alþm. hætti afskiptum af löggjafarmálefnum fyrir það eitt, að nefnd er úti í þjóðfélaginu að störfum í slíku máli. Það er að sjálfsögðu skylda allra alþm. að hyggja sem gleggst að löggjöf landsins og leitast við að lagfæra þá ágalla sem þeir finna þar á hverjum tíma og þeir eiga auðvitað sjálfir að hafa frumkvæði að því að breyta því sem þeir telja ástæðu til. Það hefur borið á því nú um langt árabil, að Alþingi hefur selt vald sitt í töluverðum mæli til aðila víðs vegar úti um þjóðfélagið. Það er þróun sem ég hygg að flestir þm. séu frekar áhyggjufullir út af. Ég er einn þeirra. Ég tel að Alþingi megi alls ekki gleyma sinni frumkvæðisskyldu varðandi löggjafarmál. Það er skylda þm. sjálfra að hyggja að löggjöfinni og koma með þær lagabrtt. sem þeir telja nauðsynlegar á hverjum tíma, en velta ekki öllum vanda á aðila annars staðar í þjóðfélaginu. Þetta er þeirra meginhlutverk. Alþingi er löggjafarstofnun. Meginhlutverk þessarar stofnunar er að setja lög. Ef menn telja ástæðu til lagabreytinga eiga menn að hafa frumkvæði um slíkt. Þess vegna get ég ekki fallist á þá hugsun sem kom fram í máli hv. 3. þm. Norðurl. v., að fyrir þá eina sök, að einhver nefnd væri að vinna að málinu, þá væri ekki tilefni fyrir hv. Alþingi að taka það til meðferðar. Ég er algerlega ósammála þessu. Ég held að Alþingi þurfi að vega það og meta, hvort þörf sé á þeirri lagabreytingu sem hér er til umr. Á að breyta lögum á þann veg sem hér er lagt til, eður ei? Ef þingið er sammála mér um að þetta sé þörf breyting, þá á þingið auðvitað að samþykkja hana án tillits til þess, hvort einhverjir aðrir aðilar séu með svipaðar hugmyndir annars staðar í þjóðfélaginu. Ég vil leiðrétta misskilning sem mér fannst koma fram í máli hv. þm. varðandi tiltekna mgr. í grg. frv., þar sem þess er getið, að útgerðarmaður sitji mjög yfir kosti skipverja vegna þess að útgerðarmaðurinn geti svipt menn veikindaréttindunum með uppsögn einni saman. Í þessum ummælum felast alls ekki neinar ásakanir á hendur útgerðarmönnum um að þetta hafi gerst. Það er síður en svo. Ég veit ekki um nein dæmi þess, að útgerðarmaður hafi beinlínis sagt skipverja upp til þess eins að svipta hann veikindaréttindum. Það, sem hér er sagt, er einungis að útgerðarmenn eigi þessa kost. Lögin gera þeim það kleift eins og þau eru núna. Með því er ekki sagt neitt um að einhver útgerðarmaður hafi nýtt sér það eða gert það í raun. En þeir eiga þess kost að lögum, og það er að mínu mati ekki sanngjarnt og eðlilegt.



Forseti. Ég skal ekki halda uppi orðaskaki um þetta, en gæti samt sitthvað um þetta sagt, bæði málsmeðferðina, sem hv. þm. Jón Sveinsson ræddi hér um að hefði verið á síðasta þingi, og hvernig hún fór fram og hvernig hún hefur raunverulega verkað gagnvart hinum staðfasta og góða sjómanni, sem ég legg höfuðáherslu á og vil tryggja sem bestan hag. Ég vil leggja mig fram um að tryggja hag þessara manna fram yfir aðra. En því miður gerist það við þá lagasetningu, sem menn eru hér að vitna til og þá sérstaklega Jón Sveinsson, að hrapalleg mistök urðu að mínu mati við setningu þeirra laga. Ég vil ekki sætta mig við það orðalag h já hv. þm. Finni Torfa, að það sé verið að senda þetta til umsagnar til manna úti í bæ og Alþingi sé að afsala sér einhverjum völdum. Mér finnst ekkert óeðlilegt að orðið sé við óskum sjómanna sjálfra um að nefnd verði sett á laggirnar til að endurskoða þessi lög sem þeir þurfa sjálfir að þola og búa við. Það er aðeins það sem var gert. Það voru samtök sjómanna sjálfra, sem báðu um að þessi nefnd yrði sett á laggirnar til að skoða þessi lög, og ég vil taka skýrt fram að mér finnst sjálfsagt og eðlilegt að þau séu skoðuð í heild sinni en það sé ekki alltaf verið að draga út úr þeim einhverja parta til þess meira og minna að afskræma lögin í heild sinni.

Flm: (Finnur Torfi Stefánsson): Örstutt athugasemd, herra forseti. Ég fagna því, að hv. 3. þm. Norðurl. v. skuli lýsa áhuga sínum á að tryggja hag hins - eins og hann orðaði það - staðfasta og góða sjómanns. Ég efast ekkert um vilja hans í því máli og þá held ég að við séum farnir að nálgast allmikið í afstöðunni til þessa frv., vegna þess að þetta frv. er einmitt til þess fallið einkum og sér í lagi að efla hags hins staðfasta og góða sjómanns, þ. e. þess ágæta sjómanns sem stundar sjómennsku af fullri alvöru, starfar við það lengi og öðlast starfsreynslu. Við viljum þar af leiðandi að hann njóti góðra veikindaréttinda í samræmi við það. En mér fannst koma fram nokkur misskilningur hjá hv. þm. varðandi þá nefnd sem um hefur verið rætt. Ég er ekki andvígur því, að settar séu á fót nefndir til að vinna að löggjafarmálefnum. Það eina, sem ég gerði athugasemd við, var að jafnvel þótt ágætar nefndir starfi má Alþingi ekki leggja niður sín löggjafarstörf á meðan.