Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. leggur til, að þetta frv. verði samþ., þó þannig, að 1. gr. orðist um, eins og segir á þskj. 350. Samkvæmt lögum um eignakönnun er ætlazt til, að eignaraukning umfram 45 þús. kr. skuli lögð við tekjur á því ári, sem hún myndaðist. Nú er í flestum tilfellum nær ókleift að komast að raun um, á hvaða ári tímabilsins undandregin eignaraukning hafi myndazt, og er því lagt til í frv., að henni sé skipt niður á 5 ár, 1942–1946. Skatturinn skal aðeins nema 15% af hinni undandregnu eign fyrir allt tímabilið. N. hefur kynnt sér, að það muni vera rétt, að oft sé nær ómögulegt að ákveða, á hverju þessara fimm skattára undandregin eignaraukning hafi myndazt. Hún telur lágmarkið, 15%, sem er hið sama og í l. skal greiða af 35–45 þús. kr. undandreginni eign, hún telur það lágmark of lágt og aðeins hugsað sem ívilnun til þeirra, sem lítið hafa dregið undan. N. hefur því lagt til, að lágmarkið verði hækkað upp í 20%, ef undandreginn eignarauki er 45–60 þús. kr., og upp í 25% af því, sem þar er umfram. Jafnframt vill n. breyta öðru, og það er, að ekki skuli ákveðin sú regla að jafna undandreginni eignaraukningu niður á 5 ár, nema ekki sé hægt að segja um það, á hvaða ári hún hefur myndazt. N. er þá sammála um að mæla með því, að þetta frv. verði samþykkt með þeim brtt., sem hún ber fram á þskj. 350. Á þann hátt telur hún, að við megi una. Rétt þykir þó að taka fram, að búið mun að reikna út skattinn utan Reykjavíkur samkvæmt þeirri reglu, sem lagt er til í frv., að upp verði tekin. Mun henni hafa verið fylgt við álagningu skattsins, og má því búast við, að leggja þurfi á að nýju.



Herra forseti. Ég get eftir atvikum sætt mig við þær breyt., sem snerta 3. mgr. 17. gr. En hvað um undandrátt fyrir 1. jan. 1940, sem talað er um í 2. mgr. 17. gr.? Því hefur n. láðst að gera ráð fyrir. Það vantar aðra klásúlu á eftir 2. mgr. 17. gr., um eignaraukningu, sem hefur orðið til fyrir 1. jan. 1940. En þetta má laga milli 2. og 3. umr.



Herra forseti. Hv. frsm. upplýsti, að búið væri að reikna með 15% skatti af undandregnum eignarauka fram yfir 45 þús. kr. í mörgum tilfellum, og vildi ég þá spyrja, hvort ekki væri nú rétt að láta það atriði haldast óbreytt í frv., þótt því sé á annan hátt breytt eftir því, sem n. leggur til. Það er leiðinlegt að koma hér með lög um breytingu á þessu enn þá, þegar búið er að skattleggja eftir fyrra ákvæðinu. Ég sé ekki, að ríkið muni svo um þessa hækkun, a.m.k. ekki af 4560 þús. eignarauka. Ég mun þó ekki bera fram brtt. um þetta að svo stöddu.



Herra forseti. Út af ummælum hv. 1. þm. N-M. (PZ) vildi ég taka fram varðandi þau sérákvæði, sem í lögum gilda um eignaraukningu fyrir 1. jan. 1940, að þá hafa engin sérákvæði verið sett inn í þetta frv. um þetta. Það kann að vera rétt hjá þessum hv. þm., að þetta séu upphæðir, sem máli skipta, en ég held þó ekki. Það er framteljandans að sanna, að eignaraukningin hafi orðið til fyrir 1940, og ef það reynist, fer um hana eftir fyrri dögum. Hvað snertir hér ræðu hv. þm. Barð. (GJ), þá er það að vísu rétt, að víða er búið að reikna út skattinn utan Reykjavíkur með 15%, og vissulegs er heldur leiðinlegt að koma með eftirreikninga. Hins vegar er að áliti nm. andstætt tilgangi laganna að fella niður skatthækkun við 45 þús. kr. mark. Mismunandi skoðana gætti um það, hve hátt ætti að fara í þessu, en niðurstaðan var sú, sem þskj. 350 ber með sér. Og þegar litið er á, hve skattstigi okkar er hár, verð ég að segja, að þetta sé ívilnun til skattgreiðenda miðað við ákvæði tekjuskattslaganna, því að menn þurfa ekki að hafa háar tekjur til að komast upp í 15% skatti. Hér er um bein fríðindi til skattgreiðenda að ræða, er ég hræddur um, og það er þeirra að sanna, hvenær tekju- eða eignaraukningin hefur orðið til. Ég tek því ekki undir orð hv. þm. Barð. um að láta 15% skattinn haldast og breyta ekki því ákvæði, en um það er þó hægt að flytja brtt. við 3. umr., ef svo vill verkast.

Forseti (BSt): Ég hafði vænzt þess, að hæstv. fjmrh. yrði viðstaddur þessa umr., en hann er ekki kominn enn þá. Auk þess vantar allmarga dm., og mun ég nú fresta umræðu þessa máls og tek það út af dagskrá.