Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Óskað er eftir upplýsingum um utanlandsferðir á kostnað ríkissjóðs og ríkisstofnana (þ. á m. ríkisbanka) á árinu 1977. Í svari komi fram: 1. Nöfn þeirra, sem farið hafa utan, hvert farið, hve oft, í hvaða skyni og hve langan tíma hver ferð tók. 2. Kostnaður vegna hverrar ferðar, annars vegar ferðakostnaður, hins vegar dvalarkostnaður. Óskað er eftir skriflegu svari. SVAR: Á eftirfarandi yfirlitum eru upplýsingar til svars ofangreindum spurningum. Upplýsingar bárust ekki frá Alþingi. Þær stofnanir sem ekki höfðu kostnað af utanferðum á árinu 1977 eru ekki sérstaklega tilgreindur. Forsætisráðuneytið Daga- fjöldi Dvalar- kostnaður Fargjöld Samtals Athugasemdir Aðalskrifstofa 1. Geir Hallgrímsson, forsætisráðherra 1.1 Þing Norðurlandaráðs í Helsinki og fundur ráðherranefndar Norðurlanda 13 423.919 227.020 650.439 1.2 Fundur ráðherranefndar Norðurlanda 9 58.119 106.570 164.689 1.3 Fundur ráðherranefndar Norðurlanda 3 50.615 43.874 94.489 1.4 Fundur ráðherranefndar Norðurlanda 7 181.795 115.200 296.995 1.5 Opinber heimsókn til Sovétríkjanna 12 323.335 489.620 410.000 1.217.955 Hótelk.gr.af sendir. 2. Guðmundur Benediktsson, ráðuneytisstjóri 2.1 Fundur vegna Nordisk Ministérråd 4 46.590 79.280 125.870 2.2 Fundur vegna Nordisk Ministerråd og þing Norðurlandaráðs í Helsinki 8 94.894X 156.660 xDagpeningar 150.000 901.509 Hótelk.gr.af sendir v/ ferðar med For- sætisráðherra 2.3 Fundur vegna Nordisk Ministerråd 9 48.165 90.590 138.755 2.4 Fundur ráðherranefndar Norðurlanda 3 24.956 – 29.456 2.5 Fundur vegna Nordisk Ministerråd 9 52.459 82.460 134.919 2.6 Fundur vegna Nordisk Ministerråd 4 44.512 99.060 193.572 3. Björn Bjarnason, skrifstofustjóri 3.1 í fylgd með forsætisráðherra til fundar 43.000 hótelk. Hótelk.gr.af sendir í Suður-Englandi, Torquay 4 48.657 dagp. 106.570 198.227 v/ ferðar með for- sætisráðherra 3.2 Fundur Int. Institute for Strategic Studies og undirbún. heimsóknar for- sætisráðherra til Sovétríkjanna 4 59.703 – 59.703 3.3 Opinber heimsókn forsætisráðherra til Sovétríkjanna 11 164.186 437.500 601.686 4. Gunnar G. Schram 9.1 Fulltrúi forsætisráðuneytis á embætt- ismannamóti Norðurlanda um umhverfis- og mengungarmál 4 47.426 79.280 126.706 5. Pétur Thorsteinsson 5.1 Opinber heimsókn forsætisráðherra til Sovétríkjanna 11 28.000 437.500 465.500 Dvalark,að öðru 1. gr. af utanríkisrn. 6. Ólafur Björnsson 6.1 Fundur norrænna embættismanna um þróunarl. aðstoð 4 59.727 82.960 142.187 7. Jónas Eysteinsson, form. Norræna félagsins 7.1 Þing Norðurlandaráðs í Helsingfors 7 82.980 103.260 186.240 8. Gunnlaugur Claessen, deildarstjóri og Hjalti Zóphoníasson, fulltrúi 8.1 Ferðastyrkur til íslandsdeildar norræna Álandseyjum í júní) 314.000 Forsætisráðuneytið Daga- fjöldi Dvalar- kostnaður Fargjöld Samtals Athugasemdir 9. Jóhann Hafstein, fv. ráðherra 9.1 Ferðastyrkur v/ funda endurskoðenda Norræna fjárfestingarbankans í Helsinki 378.687 114.900 493.587 10. Guðmundur Magnússon, prófessor 10.1 Sóttur fundur í Helsinki ásamt J.Hafst. 96.34ð – 46.348 Embætti húsameistara ríkisins 1. Hörður Bjarnason, húsameistari ríkisins 1.1 Fundur N.H.D. til undirb.ráðst. NHD (Kbh) 7 106.539 – 106.539 1.2 Ferð til Rússlands í boði rússneska arkitektafélagsins 7 120.415 157.780 278.195 2. Garðar Halldórsson, arkitekt 2.1 Ferð á N.H.D. í Kaupmannahöfn 7 114.160 100.700 214.860 3. Svavar Þorvarðsson 3.1 Skoðunarferð í Kaupmannahöfn á vegum embættisins 114.912 – 114.912 Þjóðhagsstofnun 1. Ólafur Davíðsson 1.1 Fundur hjá OECD í París um efnahagsþróun á Íslandi 5 79.993 72.540 152.533 2. Hallgrímur Snorrason 2.1 Fundur í Efnahagsmálanefnd EFTA í Genf 4 54.282 102.300 156.582 2.2 “ “ “ “ “ 4 63.828 106.800 170.082 Framkvæmdastofnun ríkisins 1. Tómas H. Sveinsson. 1. 1. Norræn samgöngumálanefnd í Stokkhólmi. 3 35.467 91.340 126.807 1.2. Norræn samgöngumálanefnd í Árósum. 3 41. 531 82.460 123.991 1.3. Highlands &Íslands í Skotlandi. 5 72.365 – 72.365 1.4. Norræn samgöngumálanefnd í Finnlandi. 4 62.700 110.980 173.680 2. Sigurður Guðmundsson. 2.1. Norræn samgöngumálanefnd í Osló. 3 36.139 76.100 112.239 2. 2. Fundur í Hollandi á alþjóðl. ráðstefnu um byggðamál. 10 151. 389 10.460 161.849 Mism. fag 3. Tómas Árnason. 3.1. Viðræðufundur í London um lánamál 2 41.141 12.680 53.821 Mism. fag 3.2. “ “ “ “ “ 6 122.901 13.670 136.571 “ 3.3. “ “ “ “ “ 4 98.543 – 98.543 3.4. “ “ “ “ “ 4 96.711 – 96.711 4. Helgi Ólafsson. 4.1. Highlands & Íslands í Skotlandi 10 141.921 38.240 180.161 5. Guðmundur B. Ólafsson. 5.1. Viðreisnarsjóður Evrópuráðsins í París 11 161.551 99.120 260.670 6. Guðmundur Malmquist. 6.1. Ráðstefna norrænna bankalögfræðinga í Noregi. 10 136.081 107.455 243.536 Daga- Dvalar- Fargjöld Samtals Athugasemdir Forsætisráðuneytið fjöldi kostnaður 7 Sigurður Gústavsson. 7. 1. Námskeið í Bergen “Empiriske Analyser av Regionale Data“. 14 202.453 202.453 8. Sigfús Jónsson. 8.1. Fundur í Hollandi á alþjóðl. ráðstefnu um byggðamál. 8 120.042 20.042 9. Sverrir Hermannsson. 9.1. Regional Fcnd í osló. 2 35.24d 35.G48 Daga- Dvalar- Fargjöld Samtals Athugasemdir Menntamálaráðuneytið fjöldi kostnaður Aðalskrifstofa 1. Vilhjálmur Hjálmarsson, ráðherra 1.1 Fundur Norðurlandaráðs í Helsinki 6 85.413 103,770 189.183 1.2 För til Færeyja með Sinfóníuhljómsveit Íslands 6 58.320 53.000 111.020 2. Birgir Thorlacius, ráðuneytisstjóri. 2.1 Fundur menntamálaráðherra Norðurlanda í Kungälv í Svíþjóð 4 97.969 72.360 119.829 2.2 Fundur menntamálaráðherra Norðurlanda í Kaupmannahöfn 3 35.479 79.280 119.759 2.3 Fundur Norðurlandaráðs á Helsinki 6 81.123 103.770 184.893 2.9 Fundur menntamálaráðherra aðildarríkja Evrópuráðs í Strasbourg 5 75.401 88.560 163.961 2.5 Ráðherrafundur og fundur emb. manna oc ráðun.-stjóra um gervihnattamál í Stavanger 14 77.885 57.230 135.115 2.6 Fundur menntamálaráðherra Norðurlanda og embættismannafundur í Stokkhólmi 9 78.238 99.060 177.296 2.7 Fundur embættismannanefndar norræns menningarmálasamstarfs í Kaupmannahöfn 6 48.895 86.080 134.975 3. Knútur Hallsson, skrifstofustjóri. 3.1 Fundur um norræna samvinnu í sjónvarpsmálum í Kaupmannahöfn. 79.209 100.488 179.697 4. Reynir G. Karlsson, æskul.fulltr. 4.1 Ferð til Svíþjóðar, Danmerkur og Skotlands til að kynnast nýtingu skólahúsnæðis til félagsstarfa 11 81.120 – 81.120 4.2 Fundur í stjórn Nordens Folkliga Akademi í Kungälv í Svíþjóð 10 96.925 – 46.425 5. Þorsteinn Einarsson, íþróttafulltrúi 5.1 Farið til Kaupmannahafnar á 3. íþróttaráðstefnu Evrópu til að athuga ýmis tæki og efni til notkunar v/rekst. og smíði íþróttamannv. 97.194 82.160 179.654 5.2 Norræn ráðstefna um íþróttamannvirki í Stokkhómi 89.752 101.640 191.392 6. Guðmundur Þór Pálsson, arkitekt 6.1 Norræn skólabyggingaráðst. í Þrándheimi 5 59.297 62.040 121.337 7. Indriði H. Þorláksson, deildarstjóri 7.1 Norræn skólabyggingaráðst. í Þrándheimi 5 60.691 120.820 181.461 8. Stefán Júlíusson. 8.2 Fundur bókasafnsstj. á Norðurlöndum haldinn í Osló 4 55.977 82.460 137.937 Menntamálaráðuneytið Daga- fjöldi Dvalar- kostnaður Fargjöld Samtals Athugasemdir 9. Svandís Skúladóttir 9.1 Fundur í Kaupmannahöfn í norrænni samstarfsnefnd um dagvistarmál 5 72.083 0 72.083 10. Guðmundur Þorsteinsson 10.1 Ráðstefna í Osló um umferðarmál 3 79.920 89.752 169.172 11. Kristín Hallgrímsdóttir 11.1 Fundur í stjórn Menningarsjóás Íslands og Finnlands, haldinn í Abo í Finnl. 3 96.398 106.900 153.298 12. Jónas Kristjánsson 12.1 Fundur handritaskiptanefndar í Kaupmh. 11 130.012 0 130.012 12.2 Sama SO 193.500 99.000 192.500 13. Ólafur Halldórsson 13.1 Sama og 12.1 11 130.012 67.270 197.282 13.2 Sama 10 193.500 55.240 198.740 Háskóli Íslands 1. Agnar Ingólfsson 1.1 Ráðstefna um sjófugla í Skotlandi 5 23.260 2.670 25.930 2. Björn Björnsson 2.1 Fararstjórn Háskólakórs til Skotlands 8 94.314 57.020 151.334 3. Einar Sigurðsson 3.1 Stjórnarfundur Sambands norr. ranasóknar- bókavarða í Svíþjóð 4 45.548 96.000 141.548 3.2 Stjórnarfundur Samb. norr. rannsóknarbóka- varða í Svíþjóð, og undirb. námsferðar nema til Englands 5 80.680 108.440 189.120 4. Geir A. Gunnlaugsson 4.1 Ferð til Danmerkur og Svíþjóðar, fundir kennara og heimsókn í háskóla 11 115.069 68.690 183.759 5. Guðjón Axelsson 5.1 Ferð til Danmerkur og Finnlands á fund norrænna rektora- og deildarforseta, og heimsókn í tannl.háskóla 10 146.749 77.630 224.379 6. Guðlaugur Þorvaldsson 6.1 Rektorafundur Evrópu í Edinborg 5 98.179 59.260 107.439 6.2 Heimsókn til 7 þýskra háskóla. Fulltrúi H.Í. við 500 ára afmæli Tübingen háskóla. Viðræður um framhaldsmenntun verkfræðinga í Karlsruhe 13 168.443 – 168.443 2 dagar í London v/ verkfalls á Íslandi. 6.2 Rektorafundur Evrópu í Sviss 6 92.834 108.820 201.659 6.3 Heimsóttir 6 háskólar og 2 sáttastofnanir í Bandaríkjunum 23 120.771 – 120.771 7. Guðmundur Eggertsson 7.1 Ferð til Þýskalands, Hollands og Englands v/ undirbúnings samstarfs við lífefnafræðinga 10 130.646 65.300 195.946 8. Guðrún Ólafsdóttir 8.1 Námsferð til Noregs með jarðfræðinema 20 102.172 23.570 125.742 9. Halldór Guðjónsson 9.1 Ráðstefna um háskólamál í Grikklandi – 166.420 166.920 10. Hreinn Benediktsson 10.1 Ráástefna málfræðinga í Florida 29 62.377 89.000 151.377 11. Jens Pálsson 11.1 Ferð til Frankfurt vegna . mannfræðirannsókna 69 339.805 85.260 425.065 865



Herra forseti. Þetta málefni, sem till. fjallar um, er mjög brýnt og ég er raunar sammála öllu því sem kom fram í framsöguræðu 1. flm. En tillgr. eins og hún er er í raun og veru ekki í samræmi við ræðu hans. Ég vil aðeins koma hér með örstuttan kafla, nokkrar línur úr ræðu hans, með leyfi forseta. Þar segir hv. þm. Vilhjálmur Hjálmarsson: „Líklegt er að skynsamlegt þætti og raunar óhjákvæmilegt að leggja bundið slitlag á vegakafla út frá þéttbýlisstöðum á undan fáfarnari köflum þeirra vega er í till. greinir. Á Möðrudalsöræfum og við norðanverðan Breiðafjörð er sumarumferð t.d. innan við 100 bílar á dag“ o.s.frv. Tillgr., eins og hún er, er um að það sé áætlað að leggja bundið slitlag á hringveginn umhverfis landið, til Vestfjarða og um Snæfellsnes. Hvers vegna þá t.d. um Snæfellsnes frekar en til annarra staða, ef ætti að fara að taka hringveginn? Ég er ekki á sama máli um að hann eigi að ganga fyrir. Hvers vegna ekki til Þorlákshafnar? Hvers vegna ekki til Sauðárkróks? Hvers vegna ekki til Dalvíkur? Ég held að það væri miklu eðlilegra, að tillgr. hefði verið eitthvað á þessa leið: Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að gera áætlun um að leggja bundið slitlag á alla aðalvegi landsins og um fjáröflun til þeirra framkvæmda, - en ekki að taka til hringveginn eða tilgreina t.d. Snæfellsnes sérstaklega og Vestfirði. Ég vil vekja á því athygli, að í sjálfu sér - eins og till. hljóðar - er verið að undirstrika það sem á að sitja fyrir, þó að ræða hv. þm. væri í raun og veru á annan veg. Hví er till. ekki í samræmi við ræðu hans? Það vill þannig til, að það er engin leið að halda vegum sums staðar akfærum vegna þess að bæði er umferðin mikil og efni, sem til er í sumum héruðum, er þannig að það er engin leið að halda vegunum færum í raun og veru. Þannig er það t.d. á veginum frá Moldhaugnahálsi og út á Dalvík. Þannig er þetta víðar í kringum þéttbýlisstaði. Ég hef farið eftir veginum til Þorlákshafnar og ég hef farið eftir ýmsum öðrum vegarköflum sem ekki eru á hringveginum og ættu einmitt að sitja fyrir frekar en ýmsir aðrir kaflar á hringveginum, t.d. austur yfir sanda eða yfir Möðrudalsöræfi, svo að ég tilgreini eitthvað sérstaklega. Ég hef ekki heldur sannfæringu fyrir því, að okkur þýði í raun og veru að gera áætlun til margra ára. Við þyrftum að gera áætlun um það, hvað við gerum í þessu efni, t.d. til 3–4 ára í mesta lagi, og taka verkefnin í slíkum áföngum. En að gera áætlun, eins og kom fram hjá hv. þm. Sverri Hermannssyni og raunar í þessari till. líka, til 10 eða 15 ára, - hvaða tilgangi í sjálfu sér þjónar það? Við erum alltaf að gera áætlanir, - áætlanir sem við þurfum að endurskoða eftir árið eða svo. Í þessum málum eru framfarir svo miklar, að við vitum alls ekki hvort m.a.s. áætlun til þriggja ára sé í sjálfu sér raunhæf, hvað þá til lengri tíma. Ég legg áherslu á það, að sú n. sem fær þessa till. til umfjöllunar, sem mun vera fjvn., athugi hvort ekki sé skynsamlegra að breyta tillgr. á þann veg sem ég nefndi áðan. Ég átti þess kost að skoða vegakerfi í Færeyjum og á Norðurlöndum s.l. sumar, og það var mér veruleg reynsla, t.d. að Færeyingar skuli vera búnir að leggja bundið slitlag á hér um bil alla vegi sína og gera víða jarðgöng í gegnum fjöll. Það var mér líka reynsla að sjá hvernig Norðmenn eru búnir að byggja upp sitt vegakerfi, en það er auðvitað skýranlegra en framtak Færeyinga. Ég er alveg sammála því, sem kom fram í ræðu hv. þm. Vilhjálms Hjálmarssonar, að þarna er verkefni sem við verðum að sinna og verðum að vera samtaka um að reyna að hrinda fram á eins skömmum tíma og mögulegt er. En ég get ekki staðið að því að samþykkja till., sem er orðuð eins og þessi till., vegna þess að röðunin á verkefnunum, eins og hún kemur þarna fram, er röng að mínu mati. Það vill líka þannig til, að eftir er að byggja upp vegi víða á hringveginum, en búið er á leiðum á milli þéttbýlisstaða að byggja upp vegi, t.d. frá Húsavík og fram í Reykjadal. En eftir þessari till. á þessi partur að vera eftir. Það er búið að byggja upp mestan hluta vegarins frá Akureyri út á Dalvík, eða a.m.k. 2/3, en það er eftir að byggja upp allan veginn fram Þelamörk og fram að botni í Öxnadal. Það er sem sagt víða utan hringvegarins sem er tilbúið að leggja slitlag á. Svo eru menn að koma hér fram með till. um að hringvegurinn eigi að hafa einhvern forgang í þessu tilliti. Ég vil svo endurtaka það, að ég vona að samkomulag verði um að breyta þessari till. þannig að við getum allir á orðalag hennar fallist. Og það er mér mikil spurning, hvort ekki þarf að breyta henni meira en ég hef getið um. En ég fagna því, að umræða um þessi mál kemur enn upp, vegna þess að það kemur alltaf betur og betur í ljós með hverju árinu sem líður, að við getum ekki annað en hafið framkvæmdir á þessu sviði í stærri stíl en hingað til hefur verið gert.



Herra forseti. Ég held að hv. þm. komi það ekki á óvart þó að ég geri nokkrar aths. við þá þáltill. sem hér liggur fyrir, þegar svo mikill ágreiningur virðist ríkja í herbúðum þess flokks sem fyrst og fremst stendur að þessari þáltill. Hefði nú ekki verið nær, ef hv. þm. Stefán Valgeirsson hefði reynt að samræma sjónarmið sín sjónarmiðum hv. þm. Vilhjálms Hjálmarssonar áður en þessi till. kom fram? Þá held ég að hefði verið möguleiki að ræða vegamálin á eilítið gáfulegri grundvelli. Ég vil fyrst taka það fram, að ég er hlynntur því að gert sé átak í vegamálum og vegfarendum verði gert auðveldara um vik að ferðast um landið á sem bestan og hagkvæmastan hátt. Ég vil einnig taka það fram, að ég er ekki á móti áætlunargerð í vegamálum. Ég fel að slíka áætlunargerð mætti efla í framtíðinni. Það hefur verið einkenni á vegamálapólitík okkar Íslendinga á undanförnum árum, að áhersluþættirnir í vegagerð um landið hafa jafnan flust á milli kjördæma eins og vegamálaráðuneytið eða vegamrh. hefur flust á milli kjördæma. Þegar fyrrv. samgrh., Halldór E. Sigurðsson, var með vegamálin fór mest allt framkvæmdafé í vegagerð í framkvæmdir við Borgarfjarðarbrú í Borgarfirði. Fyrirrennari hans, þáv. samgrh. Ingólfur Jónsson, lagði náttúrlega fyrst og fremst áherslu á að eyða framkvæmdafé í vegagerð í eigin kjördæmi, Suðurlandskjördæmi, og hóf þar miklar vegaframkvæmdir til að leggja slitlag á veginn til síns heima. Þetta er nú það sem hefur fyrst og fremst einkennt vegapólitík okkar Íslendinga á undanförnum árum. Kannske er því fagnaðarefni þegar vegamálaráðh. er kominn í annan flokk, sem sagt þriðja flokkinn, Alþb., að framsóknarmenn komi fram með till. á þingi um að nú sé æskilegt að gera vegáætlun og binda hana ekki eingöngu við eitt kjördæmi, kjördæmi hæstv. menntmrh., heldur binda hana við hringveginn allan. Þeir eru kannske að koma í veg fyrir að hæstv. menntmrh. leggi fram á Alþ. einhvern næstu daga nýja vegáætlun um að leggja slitlag á veginn frá Borgarnesi og norður í Varmahlíð. En það er nú önnur saga, og við bíðum spenntir eftir því hvort svo verður. Framsóknarmenn og sjálfstæðismenn keppast einnig um það, hverjir gætu orðið fljótari að leggja slitlag á allan hringveginn. Fyrir kosningar birtust þau tíðindi hér í landinu, að Sjálfstfl. skyldi geta gert þetta á 15 árum. Nú eftir kosningar býður Framsfl. betur og segist geta gert þetta á 10 árum. En það er aldrei að vita, eftir að sjálfstæðismenn eru búnir að leggja fram þá till., sem þeir leggja fram innan tíðar eins og hv. þm. Sverrir Hermannsson tjáði þingheimi þegar þetta mál var til umr. um daginn, nema við Alþfl.-menn tökum báðar þessar till. til gaumgæfilegrar athugunar, sjóðum eina till. úr þeim báðum og flytjum hér á Alþ. frv. til l. um 5 ára áætlun. Við gætum þannig einnig orðið þátttakendur í þessari samkeppni. En að slepptu öllu gamni vil ég benda hv. 1. flm., Vilhjálmi Hjálmarssyni, á að við erum báðir aðilar að aðhaldsríkisstj. Forgangsverkefni þeirrar ríkisstj. er að berja niður verðbólguna og ná árangri í því að efla kjörin með því að lækka verðbólguna. Ég hef lítið svo á, að öllum frekari aukafjárfestingum á vegum ríkis umfram það sem orðið er á undanförnum árum beri að fresta meðan við tökumst á við þennan meginefnahagsvanda næstu mánuðina - og kannske næstu tvö árin, eftir því hvernig okkur tekst til. Þess vegna vil ég líta svo á, að þessi till. sé fremur tímaskekkja en hitt, að ætlast sé til þess að við stuðningsmenn ríkisstj. tökum hana alvarlega, hvað þá þegar farið er að benda á að hægt sé að fjármagna þetta með enn nýrri útlánapólitík, með því að selja happdrættisskuldabréf, eða eins og framsóknarmenn vilja, að kanadískir aðilar lánuðu fé í þetta, en sjálfstæðismenn vildu gefa út ný happdrættisskuldabréf til þess að fjármagna þetta fyrirtæki. Það er slæmt að hv. þm. Sverrir Hermannsson er ekki hér viðstaddur, en ég hélt að það væri nóg komið af slíku. Væri ekki nær að reyna að borga upp gömlu bréfin, sem gerðu það að verkum á sínum tíma að þessi hringvegur varð að raunveruleika, áður en við förum að gefa út enn ný til þess að koma ríkissjóði á vonarvöl með útgáfu slíkra happdrættisskuldabréfa? Ég tek undir orð hæstv. fjmrh., sem hann gjarnan viðhefur í þingsölum, að það þarf aðhald í ríkisfjármálunum og það þarf að stefna að því, að ríkissjóður verði rekinn með einhverjum hagnaði. Ég álít að svona tillöguflutningur sé ekki þesslegur, að því markmiði verði náð. Sjálfstæðismenn með hv. þm. Sverri Hermannsson í broddi fylkingar ræddu þessi mál þegar þau komu hér fyrst til umr. Þeim þótti það sýnilega súrt, að framsóknarmenn höfðu boðið aðeins betur og voru fyrri til með till. En það er aftur á móti annað mál. - Það virðist sem svo, að framsóknarmenn og sjálfstæðismenn ætli sér fyrst og fremst að taka höndum saman um að auka nú enn á fjárfestinguna í landinu og eyða í það miklu fjármagni, meðan við þurfum á öllu okkar átaki að halda í baráttunni gegn verðbólgunni, en ættum að draga saman seglin og reyna að draga úr þenslunni í þjóðfélaginu. Að lokum, herra forseti, vil ég segja það, að vissulega er það mál, sem við þurfum hafa á hverjum tíma til athugunar, að fjalla um nauðsynlegar vegaframkvæmdir, en ég er ekki tilbúinn að segja að það sé endilega nauðsynlegt að eyða því framkvæmdafé okkar, sem fyrir er, í að tengja saman hringveginn, heldur sé hitt nauðsyn, að það nýtist þar sem fyrst og fremst er notkunar þörf. Áætlun um umferðarþunga og nýtingu verður að byggjast á því, að arðbært sé að leggja slitlag á vegi. Síðan verður að leggja fram áætlun til nokkurra ára um það, hvernig mætti standa að þessu með tilliti til annarra málaflokka sem við erum að fjalla um, eins og t.d. verðbólgunnar. En eins og ég sagði áðan og vil leggja áherslu á, þá erum við í aðhaldsríkisstj., og ég held að við ættum að fresta svona tillöguflutningi á meðan við erum að ná árangri í því höfuðbaráttumáli sem við eigum við að glíma, en það er verðbólgan. Og þegar hv. þm. Vilhjálmi Hjálmarssyni ásamt öðrum stuðningsmönnum ríkisstj. hefur tekist að ná árangri í baráttunni við verðbólguna, verða möguleikar til þess að gefa þjóðinni tilefnisgjöf, ég segi ekki 10 ára áætlun, heldur 5 ára áætlun í vegamálum, og á stórfelldu átaki í vegamálum og e.t.v. á öðrum sviðum samgöngumála.



Herra forseti. Það kemur kannske ekki neitt sérstaklega á óvart þótt þm. þess kjördæmis, sem hefur fengið varanlegt bundið slitlag á alla sína höfuðvegi, vilji skjóta þessu máli nokkuð á frest. En að því er málið sjálft varðar, þá finnst mér þessar umr. vera að nokkru leyti deila um keisarans skegg, því að þetta er mál sem getur ekki verið neinn ágreiningur um. Ég held að það eigi e.t.v. við hér sem Þormóður Kolbrúnarskáld sagði, held ég, þegar hann rauf föstuna í Niðarósi forðum: Ef ekki skilur meira á með okkur Kristi en eitt mörbjúga, þá held ég að við ættum að geta orðið vel ásáttir. Annars hefur þessi umr. um varanlegt slitlag á vegi borið svolítið kynduglega að á þessu ári. Eins og vikið var að áðan var því slegið upp í Morgunblaðinu hálfum mánuði fyrir kosningar, að nú ætti að leggja varanlegt slitlag á alla landsins vegi. Það var eins og sjálfstæðismenn hefðu uppgötvað það eftir 4 ár í ríkisstj., að þetta væri mál sem e.t.v. væri rétt að athuga aðeins nánar. Hins vegar bar svo við, að á þetta mál var ekkert meira minnst síðan í kosningabaráttunni að heitið gæti, a.m.k. minnist ég þess ekki. Nú er okkur hins vegar sagt að þessi áætlun, sem var til umr. hálfum mánuði fyrir kosningar, sé væntanleg fljótlega. Auðvitað er ekki nokkur ágreiningur um að það ber að leggja varanlegt slitlag á vegi hér. Það eru tvímælalaust einhverjar þjóðhagslega hagnýtustu framkvæmdir sem við getum lagt í. En vandinn er hins vegar að fjármagna þetta - það er ekki „hvort“ í þessu sambandi, heldur „hvernig“. Það má segja, að á vissum köflum vegakerfisins sé ástandið eins og við værum í rauninni að moka sandi í botnlausa tunnu, því að ofnaíburðurinn stendur þar ekki við og það er endalaust verk að bera ofan í þá vegi. Og um framkvæmdaröðina, þegar að þessu kemur, hlýtur auðvitað að gilda sú meginregla, að það verði umferðarmagnið sem ráði. Það á ekki að vera á einn eða neinn hátt bundið við hringveginn, hvar hafist er handa, heldur þá vegarkafla þar sem umferðin er mest og þar sem þetta er brýnast. Það hlýtur að verða sú meginregla sem unnið verður eftir. En kjarni þessa máls er að reyna að finna leið til að fjármagna þessa þjóðhagslega nýtu framkvæmd, sem enginn ágreiningur er um, og ég held að þm. ættu að einbeita sér að því fremur en einskisnýtu karpi um aðra þætti málsins.



Herra forseti. Ég skal ekki tefja þessar umr. lengi. Ég vil þakka ýmsum hv. þm., sem hafa tekið til máls, fyrir stuðning við þessa till. Hins vegar hefur margt komið fram í þessum umr. sem ástæða væri til að ræða örlítið nánar. Ég vil undirstrika það sem hv. þm., sem síðast talaði hér, sagði, að það, sem þarf að gera, er auðvitað að einbeita sér að því að gera sér grein fyrir hvernig sé hægt að auka hraða á vegaframkvæmdunum og fjármagna með lánsfé þau verk sem tvímælalaust eru arðgæf að allra manna yfirsýn. Það er mergurinn málsins. Hv. þm. sagði að þessi mál bæri nokkuð undarlega að, nefndi t.d. till. þeirra sjálfstæðismanna, og einnig geri ég ráð fyrir að hann hafi haft í huga þennan tillöguflutning minn og okkar sem flytjum þessa till. En ég get sagt það í hreinskilni fyrir mitt leyti, að ég hef til skamms tíma verið í vafa um hvort menn ættu að gera sérstakt átak í þessu efni á þennan hátt. Ég hef hins vegar, svo lengi sem ég hef unnið að afgreiðslu þessara mála frá því að ég kom fyrst á þing, gert mér ljóst að þetta er brennandi mál fyrir alla þm. og ekki síst þá sem eru utan af landi þar sem samgönguskilyrði eru verst. Það hefur alltaf brunnið á okkur, hve lítið er til skiptanna í hvert sinn, og svo sú hugsun - ekki síst í seinni tíð þegar bílafjöldinn vex meira en vegagerðin er í raun fær um að mæta - hvernig væri helst hugsanlegt að fá meiri peninga til vegagerðarinnar. Og það hefur borið að þessum brunni fyrir mér, að mér hefur sýnst að þetta væri helsti möguleikinn: að taka úr afmarkað verkefni, sem tiltölulega auðvelt er að sýna fram á að sé arðgæft. Hugsun mín hefur staðnæmst við þetta að lokum. Og verður svo til þess, að ég á þátt í því að flytja þessa till. núna. Stefán Valgeirsson og fleiri hafa lagt áherslu á að það verði ekki síður að líta á þá vegarkafla sem nú séu fjölfarnari en hringvegurinn er að hluta. Þetta er allt saman skiljanlegt, og ég kom inn á þetta í framsöguræðu minni, eins og hv. þm. Stefán Valgeirsson minntist á. Við tillögugerðina varð þó ofan á að miða tillgr. við eitt meginverkefnið, þ.e.a.s. hringveginn og lengstu vegina út frá honum, sem þarf til þess að tengja stóra landshluta eins og Vestfirði og Snæfellsnesið. Um það má alltaf deila, hvernig till. á að orða. Mér finnst mjög eðlilegt að þingnefndin gaumgæfi það, ef hún á annað borð vill leggja þessu máli lið hvort ástæða sé til þess að orða þetta öðruvísi. En ég lít á það sem mikið atriði, að vegur umhverfis landið sé góður, líka fáfarnari kaflarnir, vegna þess að hringvegurinn tengir saman byggðir landshlutanna. Hv. þm. Stefán Valgeirsson var í dálitlum vafa um að það væri skynsamlegt að gera áætlun um vegaframkvæmdir til margra ára vegna þeirra mörgu óvissuþátta sem þar verða. Menn getur náttúrlega greint á um þetta. Hins vegar held ég, eins og ég kom að í frumræðu, að það gæti verið mikilvægt vegna framkvæmda og vegna hagkvæmni í lagningu slitlagsins að gera áætlanir langt fram í tímann. Ég held líka að það sé auðveldara að gera slíka áætlun til langs tíma einmitt um afmarkað verk eins og lagningu slitlags, því að það er ekki mjög flókið mál. Að vísu er það rétt, sem fram kom hjá hv. þm. og ég vék líka að og lagði áherslu á, að nú er verið að kanna og þreifa sig áfram með mismunandi gerðir af slitlagi, og það getur haft sín áhrif, en ekki í þeirri veru að það torveldi að gera sér framkvæmdaáætlun til langs tíma. Auðvitað yrði það svo um slíka langtímaáætlun eins og allar langtímaáætlanir, að það þarf að endurskoða þær alltaf öðru hverju. En það er skoðun mín að það væri hagkvæmt að gera sér slíka áætlun nú. Hv. þm. hefur farið eins og mér, þegar ég kom til Færeyja í fyrsta og eina skiptið nú fyrir stuttu, að undrast vegagerð þeirra nokkuð. Þó er það svo, að vegirnir þeirra, sem þeir eru búnir að leggja á slitlagið, eru ekki lengri en ca. 1/4 af vegunum í stærri kjördæmunum á Íslandi. Ég held að þeir séu ekki lengri. Þetta skýrir málið nokkuð og eins hitt, að ég hygg að þeir hafi stuðning frá danska ríkinu til vegagerðar. Ekki þekki ég þetta, en það hygg ég þó að sé. Hv. þm. Gunnlaugi Stefánssyni leist ekki á þessa till. á aðhaldstímum. Út af fyrir sig get ég vel skilið það. Ég er hins vegar ekki á sama máli. Ég held að þó við stöndum nú í því að reyna að hægja á verðbólguhjólinu og beita aðhaldi á ýmsum sviðum, þá þurfum við samt sem áður, eins og ég vék að í frumræðu, að hugsa fram í tímann, gera okkar áætlanir og undirbúa verk. Við megum ekki sökkva okkur svo niður í viðureignina við verðbólguna, að við horfum ekki neitt lengra fram í tímann og reynum að gera okkur grein fyrir því, hvað fram undan sé, einnig á framkvæmdasviðinu. Allt þarf þetta sinn tíma. Ég hef ekki trú á því, sem fram kom hjá hv. þm. Sverri Hermannssyni, að þeir félagar hafi lokið slíkri áætlunargerð að þar þurfi ekki framar á að líta. Það væri óvenjulegt miðað við vinnubrögð okkar hér í lýðfrjálsu landi og hér á hv. Alþ., ef við hefðum tilhneigingu til að skoða drög þessi eitthvað nánar. Ég held því, að það þurfi í þetta nokkurn tíma. Og ég legg enn og aftur áherslu á þetta atriði, einmitt út af ummælum hv, þm. Gunnlaugs Stefánssonar, að við megum ekki varpa frá okkur og leggja alveg til hliðar verkefni sem tvímælalaust spara útgjöld, en alveg sérstaklega gjaldeyri. Ég hafði dálítið gaman af því, - þetta er ungur þm., - að honum sýnist að þunginn í vegaframkvæmdum hefði fylgt ráðh. nokkuð. Mig minnir að Ingólfur Jónsson væri lengi samgrh. En hvort sem hann var það lengur eða skemur, þá var þannig komið á þeim árum að slitlagsframkvæmdir hérna í kringum Reykjavík voru orðnar alveg óhjákvæmilegar. Það var búið að draga svo lengi að leggja slitlag á þessa umferðarþyngstu vegi, að það náði engri átt og er kannske eitt það vitlausasta, sem við höfum gert, að draga það svo lengi sem gert var. Ég er eldri en þessi hv. þm. og man eftir færðinni á þessum vegum, t.d. á Keflavíkurveginum eða veginum austur fyrir fjall, svo að þetta kom af sjálfu sér. En vissulega var það rétt hjá honum, að Ingólfur Jónsson var samgrh. þegar byrjað var á þessum framkvæmdum að marki. Það er auðvitað alveg eins með Borgarfjarðarbrúna, sem menn kalla, en ég vil kalla brú yfir Hvítá að það var búið að ræða hana margsinnis við undirbúning vegáætlunar áður en Halldór E. Sigurðsson varð samgrh. Það þarf hvorki spekinga eða verkfræðinga til þess að sjá að þá brú, sem byggð er fyrir 50 árum hér á Íslandi, við þau efni sem þá voru og með hliðsjón af þeim ökutækjum sem þá voru í gangi, tveggja og mest fjögurra tonna bílar, búin að endast í 50 ár, er mál til komið að endurbyggja. Það þýðir ekkert að fimbulfamba um það, hvort sem það er nú í gamni eða alvöru, að þetta verkefni hefði mátt bíða. Slíkt tal nær engri átt. Mér er alveg nóg að horfa á vagnalestirnar fara yfir brúna. En svo hef ég frétt um aðra menn sem hafa verið þar neðan undir að kíkja á hvernig brúin ber sig til, og þeir lýsa því ekki fallega. Ég veit ekki hvernig þessi kenning hv. þm. Gunnlaugs Stefánssonar fellur saman við vegagerðina á Skeiðarársandi. Mig minnir að Hannibal Valdimarsson væri samgrh. þegar á því verki var byrjað, svo að þetta er nú svona og svona, enda sagði hv. þm. að þetta væru gamanmál öðrum þræði. Hv. þm. Friðjón Þórðarson ræddi nokkuð um þetta mál í fyrsta þætti þessara umr. Hann nefndi tvö atriði, sem mér finnst rétt að víkja að. Hann minnti á það og hnykkti á því, að hlutar hringvegarins væru svo fáfarnir að það væri fráleitt að leggja slitlag á þá áður en slitlag kæmi á umferðarþyngri vegi. Það hafa fleiri komið inn á þetta. Þetta er kannske rétt út af fyrir sig. En hins vegar er það fleira en umferðarþunginn sem kemur til greina þegar um er að ræða ákvörðun um hvort leggja skuli bundið slitlag eða ekki. Það er m.a. það, hvaða efni er fyrir hendi í malarslitlagið sem notað er á vegina, og eins hitt líka, hversu dýrt slitlag yrði notað á þessa fáfarnari kafla. Nú er vitað að á Möðrudalsöræfum og söndunum syðra er það efni, sem hefur verið notað í fína slitlagið, ákaflega endingarlítið og fýkur og veðrast burt fyrr en varir. Veðráttan kemur líka inn í þetta. Á Suðausturlandi er t.d. ákaflega rigningasamt. Þetta þarf að meta. Nú er ég ekki að slá neinu föstu. Ég er bara að benda á að þessir þættir koma til skoðunar þegar metið er hvað gera skuli. Þetta er ekki svo einfalt að þarna sé eingöngu um umferðarþungann að ræða. T.d. gerðist sú ömurlega saga á Skeiðarársandi að fína slitlagið, sem sett var á þann veg þegar hann var opnaður, eyddist ákaflega fljótt svo að með ólíkindum var. Auðvitað er það ekki nema sýnishorn af því, sem alls staðar er að gerast og við allir þekkjum, að það eru byggðir vegir, vandaðir að undirbyggingu og allt upp að efsta slitlagi, en það tollir ekki stundinni lengur, og það veldur því, að menn velta nú fyrir sér þessum málum sérstaklega. En það er einnig mjög mikill verðmunur á því slitlagi sem nú er notað, og því, sem verið er að reyna. Það, sem er í reynslu núna, er af fleiri en einni gerð og sú ódýrasta, sem e.t.v., - ég segi e.t.v., því að auðvitað veit maður ekki um það fyrr en búið er að skoða þetta og reyna betur, - sem e.t.v. kæmi til greina á fáfarnari hluta hringvegarins, kostar e.t.v. ekki nema helming af því sem það sem algengast er að nota í dag kostar. Hv. þm. Friðjón Þórðarson minntist líka á tvær skoðanir: að okkur bæri að leggja alla áherslu á að byggja vegina upp úr snjó, og hins vegar svo aftur hin hugsunin, að hraða sér með slitlagið vegna þess hve það væri arðgæft. En ég vil leggja áherslu á það, og ég skal þá láta það verða mín síðustu orð að þessu sinni, að einmitt með þessum tillöguflutningi vakir það fyrir okkur flm. að sameina þessi sjónarmið að taka út úr slitlagsframkvæmdirnar dýru og arðgæfu og afla til þeirra fjár sérstaklega og létta á almennu áætluninni, þannig að meira fé fáist til þess að sinna uppbyggingunni sem er lífsnauðsynleg, ekki síst fyrir snjóþyngstu byggðarlögin.



Herra forseti. Það er alltaf gaman og líka nauðsyn að velta fyrir sér vegamálunum. Hér er komin til umr. 10 ára áætlun um bundið slitlag á vegum. Í tillgr. sjálfri segir að miðað skuli við að vinna verkið á 10 árum, en dreifa kostnaði á lengri tíma með lántöku. Ég geng út frá því að átt sé við það, að þessi 10 ár verði næstu 10 árin eftir að áætlunin hefur verið gerð. Ég get ekki annað en verið stoltur af stórhug flokksbræðra minna sem lögðu þessa till. fram. Og ég vil taka það fram, bæði vegna hv. þm. Gunnlaugs Stefánssonar og eins hv. þm. Sverris Hermannssonar, að það er aldeilis vonlaust að þeir geti yfirboðið þetta, nema þá fara alveg á fremstu nöf eða jafnvel út í spaug. Ég sakna af þskj. og hefði þótt prýði á því, ef upplýsingar væru um hvað þessi útfærði hringvegur er langur, þ.e.a.s. hringvegurinn ásamt með vegi um Snæfellsnes og um Vestfirði. Þetta get ég sjálfsagt fundið einhvers staðar í plöggum mínum, en það hefði verið prýði á þskj., og eins ef upplýsingar hefðu legið fyrir um hvað hver km kostaði í sumar af því bundna slitlagi sem lagt var t.d. hjá Kiðafelli. Það er margt reglulega vel sagt í grg. sem fylgir till., t.d.: „Nú hefur geisað verðbólga og er því þörf aðhaldssamrar stefnu í efnahagsmálum.“ Þessu er ég hjartanlega sammála, líka því að „ófullkomin uppbygging vega í snjóahéruðum og takmarkað burðarþol eldri vega og hrjúft yfirborð malarvega tálmar greiðri umferð.“ Þetta er allt saman hverju orði sannara - líka þessi setning: „Við höfum um hríð notað mikið erlent lánsfé og er þörf aðgæslu á þeim pósti.“ Ég er þessu öllu saman hjartanlega sammála. Hins vegar þykir mér ekki nægilega skýrt til orða tekið þar sem segir: „Vöntun bundins slitlags veldur miklum viðhaldskostnaði á vegunum sjálfum.“ Það hefur komið fram hér hjá a.m.k. sumum ræðumönnum, að þeir hafa verið að tala um varanlegt slitlag og látið eins og bundið slitlag þyrfti ekki á neinu viðhaldi að halda. En því miður er ekki svo „billega“ sloppið. Við erum ekki lausir við viðhaldskostnað á vegum þótt við leggjum á þá bundið slitlag. Að vísu kemur þetta viðhaldsfé, sem til þeirra þarf, í ofurlítið öðruvísi skömmtum en í malarvegina, en samkv. upplýsingum vegamálastjóra er viðhaldsféð einkennilega lítið minna, þegar til lengri tíma er litið, sem þarf á hvern km með bundnu slitlagi en á malarvegi. Það komu margar réttmætar ábendingar fram í ræðu hv. þm. Stefáns Valgeirssonar. Ég vil benda á að ég held að það sé vafasamur fengur að bundnu slitlagi á suma fjallvegi landsins þar sem ísingarhætta er mikil, því að þá verða vegirnir beinlínis stórhættulegir þegar illa viðrar. Ég bendi á hörmuleg dæmi af vegi vestur á fjörðum - veginum milli Ísafjarðar og Bolungarvíkur. Þar er mikill slysakafli á vegi með bundnu slitlagi, en allt gekk sæmilega meðan hið hrjúfa yfirborð malarinnar var á veginum. Ég undirstrika það sem hv. þm. Stefán Valgeirsson sagði um mikilvægi aukaveganna og vegakafla sem ekki eru endilega á hringveginum. Þeir geta verið lífæðar héraðanna. Ég vil leyfa mér að mótmæla því, sem hv. þm. Gunnlaugur Stefánsson sagði, að megináherslan hafi verið í Vesturlandskjördæmi á s.l. árabili. Að vísu hefur verið unnið þar að miklu stórvirki í brúargerð, en það hefur verið unnið að miklum verkum víða um land og það á ekki að vera að vanþakka þau. Hins vegar er það alveg rétt, að Borgarfjarðarbrú hefur tekið til sín verulega mikinn hluta af því vegafé sem til ráðstöfunar hefur verið á hverju ári, enda sjálfsagt metin nauðsynleg og góð framkvæmd. Ég vil benda á að það er hægt að gera vegaframkvæmdir sem eru mikilvægar, aðrar en leggja bundið slitlag. Ég vil nefna af handahófi nokkrar vegaframkvæmdir sem unnar hafa verið í sumar á veginum norður í land, veginum milli Akureyrar og Reykjavíkur. Það hefur verið byggð brú á Öxnadalsheiði og vegakafli við hana. Það hefur verið byggð brú á Víðidalsá. Það hefur verið lagður vegur á Hrútafjarðarhálsi. Það hefur verið lagður vegur um Holtavörðuheiði. Og svo var sett bundið slitlag á dálítinn kafla hjá Kiðafelli. Þessi verk vil ég meta.

Var ekki sett slitlag í Húnavatnssýslu líka?

Tilraunaslitlag var lagt hjá Blönduósi og tilraunaslitlag undir Hafnarfjalli. Ég nefni þetta bara af handahófi. Allt eru þetta miklar samgöngubætur og mikilvægar, en ég held að fjórar þær fyrst töldu séu enn þá mikilvægari en nokkurn tíma þetta bundna slitlag hjá Kiðafelli, sem ég er þó ekki að gera lítið úr að sé þýðingarmikið. Hér hefur verið rætt um mismunandi gerðir slitlags. Ég held að við séum e.t.v. með úrelta gerð af slitlagi. Ég held að sú nýbreytni með þetta tilraunaslitlag, sem nokkuð var sinnt í sumar, gefi manni það góðar vonir eftir þá stuttu reynslu sem af því hefur orðið, að ástæða sé til að binda við hana miklar vonir. Ég vil undirstrika mikilvægi greiðra samgangna. En ég óttast að ef af framkvæmd þessarar till. yrði, að festa sig við 10 ár í svo stór verkefni, mundi það óhjákvæmilega í efnahagsástandi, sem alltaf ríkir hér á Ístandi, verða til þess að slíkt mundi taka býsna mikinn hluta af tiltæku vegafé landsmanna - kannske of stóran hluta - og það er að sjálfsögðu ekki heppilegt. Ég hygg að greiðar samgöngur byggist ekki einasta á bundnu slitlagi.



Herra forseti. Þetta eru orðnar langar umr. og ætla ég ekki að hafa orð mín mörg, enda varla fjórðungur þm. viðstaddur til þess að heyra hvað ég segi. Ég er á vissan hátt mjög þakklátur fyrir svona þáltill., þó að fram hafi komið hjá hv. þm. Vilhjálmi Hjálmarssyni, formælanda þessarar till., að hann meinar ekki nema lítið af því sem hann segir í till., Þetta er nú kannske ekki endilega bundið við hringveginn, þetta er nú kannske ekki endilega bundið við 10 ár og þetta er nú ekki endilega bundið við að afgreiðast svona, heldur á einhvern annan og þá skemmtilegri máta. En ég er í engum vafa um að við getum orðið sammála um mikla þýðingu þessa máls. Mér er hins vegar ekkert undrunarefni þó að þeir hv. þm. Vilhjálmur Hjálmarsson og Gunnlaugur Stefánsson séu á ólíku máli um þýðingu þess að efla verulega vegagerð á landinu, þar sem annar býr við besta vegakerfi, sem til er á Íslandi, en hinn við eitt það ömurlegasta. Um þetta vil ég segja einnig, að það er ekki alveg víst að við eigum að fara að setja bundið slitlag á þjóðvegi landsins eingöngu eftir þeirri reglu hversu fjölfarnir þeir eru. Það eru fleiri þættir sem koma þarna inn í. Vegir eru mismunandi þjóðfélagslega þýðingarmiklir, ekki bara eftir tölu bifreiðanna sem skoppa eftir þeim. T.d. álít ég að það sé verulega þýðingarmikið að halda áfram með slitlagið frá Rangárvallasýslu austur til Austfjarða. Ég held líka að a.m.k. verulegur hluti af vegakerfi Snæfellsness þurfti verulega mikið á bundnu slitlagi að halda. Svona mætti fleira upp telja. En miðað við breytta tækni við lagningu slitlags hef ég það eftir verkfræðingi Vegagerðarinnar að sú aðferð, sem notuð var í sumar við að ég held þrjá kafla: kafla hjá Blönduósi, við Hafnarfjall og á Þingvallavegi, sé það ódýr framkvæmd að hún borgi sig á þremur árum, ef miðað er við meðalviðhald malarvega á Íslandi. Og þá sjáum við hvað bundið slitlag á þennan hátt er geysilega hagkvæmt og ekki afskaplega mikið fyrirtæki. Ég vil svo aðeins árétta það, að mér finnst að þessi mál þurfi að ræða vandlega og kannske ekki bara með snubbóttum till. Þær eru þó góðra gjalda verðar.



Herra forseti. Það eru ekki nema örfá orð. - Það er enginn ágreiningur á milli okkar hv. þm. Vilhjálms Hjálmarssonar nema bara um áhersluatriði. Ég er t.d. þannig settur, að ég horfi á það að vegur, sem var byggður fyrir örfáum árum, er að fjúka burt. Veðurfar hjá okkur er dálítið öðruvísi en á Suðurlandi t.d. Eins og kom fram í máli hv. þm. Vilhjálms Hjálmarssonar er mismunandi hvernig möl er í hinum ýmsu héruðum, hve langt þarf að flytja hana o.s.frv. Eins og tillgr. er, þá er verið að slá því föstu á hvað á að leggja fyrst og fremst áherslu í þessu efni. Það á að leggja áherslu fyrst og fremst á hringveginn, á veginn um Snæfellsnes og Vestfirði, þegar um bundið slitlag er að ræða. Ég er ekki sammála þessu. Ég vil láta meta þetta, því að í mínum huga eru þessir vegir alls ekki heilagri en aðrir, langt frá því. Og því vil ég ítreka það sem ég sagði áðan, að ég vænti þess, að fjvn. athugi að breyta orðalagi á þessari till. í þá veru sem ég nefndi. Ég er alveg sannfærður um að ef væri gerð t.d. þriggja eða fimm ára áætlun um að leggja slitlag á 800 eða 1000 km veg, þá mundu a.m.k. margir bifreiðaeigendur vera fúsir til þess að greiða meira í vegaskatt en þeir gera. Ég er a.m.k. einn af þeim sem eru fúsir til þess, og ég hef rætt við marga kjósendur mína, t.d. í kringum Eyjafjörð, sem mundu vera fúsir til að borga verulega hærri skatt en núna ef þeir byggju við vegi eins og hér á Reykjanesi og í kringum Reykjavík. Það mundu þeir gera að vissu leyti, ef væri búið að tengja þéttbýlisstaðina við Eyjafjörð við Akureyri, að ég tel. Hv. þm. Vilhjálmur Hjálmarsson gat um að lengsti hringvegurinn væri um Snæfellsnes. Ég er ekki tilbúinn að samþykkja það. Það eru auðvitað langir hringvegir annars staðar. Það er langur hringvegur t.d. til Sauðárkróks um Fljót, Ólafsfjörð að Dalvík. Það er líka langur hringvegur og miklu lengri um Húsavík, Kópasker, Raufarhöfn, Þórshöfn, Bakkafjörð, Vopnafjörð. Því getur náttúrlega verið álitamál, ef menn fara að skoða þetta og hvaða vegir eru lengstir. Ég held að við, sem erum engir sérfræðingar í þessu, eigum ekki að slá neinu föstu um það, hvað eigi að ganga þarna fyrir, heldur verði það að sýna sig, hvað hinir tæknimenntuðu menn leggja til. Ég vil ekki binda mig við það, að þessir vegir eigi að ganga fyrir öðrum.



Herra forseti. Það skal verða örstutt. - Ég sé ekki ástæðu til þess að fara frekar út í þann áherslumun sem er á afstöðu okkar hv. þm. Stefáns Valgeirssonar, en ég vil þó árétta það, að ég tel mikið atriði að tengja byggðir landsins með hringvegi, að tengja landshlutana saman. Út af því, sem hv. þm. Páll Pétursson sagði, vil ég aðeins leiðrétta það, ð það er því miður ekki komið bundið slitlag á milli Ísafjarðar og Bolungarvíkur. Það hefur verið lagt slitlag á örstuttan spotta milli Ísafjarðar og Hnífsdals, en það gefur ekki neina mynd af því, hvernig er að fara fjallvegi, því að þessi spotti er alveg á sléttu. Hv. þm. saknaði þess, að það væru ekki vissar upplýsingar,í þskj. En ég vil árétta það, að þær upplýsingar, þó í grófum dráttum sé, er að finna í þeirri ræðu sem ég flutti fyrir till. - einmitt þau tvö atriði sem hann nefndi. Hv. þm. sagði, að aðrar framkvæmdir væru meira virði en slitlag, og nefndi dæmi frá vinnunni í sumar. Um þetta felli ég engan dóm. Hv. þm. Bragi Níelsson var að tala um að ég hefði mjög sveigjanlegan málflutning hér. En ég vil bara árétta það, að meginatriðið, sem fyrir okkur flm. vakir með þessari till., er spurningin: Hvernig er unnt að fá meira fé í vegagerðina, auðvitað með skynsamlegu móti, það sé ekki verið að gera neina heimskulega hluti í því sambandi? Og svo: hvernig er hægt að koma við meiri framkvæmdahraða án þess að skekkja almennar framkvæmdaáætlanir þjóðarbúsins eða almenna vegáætlun? Hvernig er þetta unnt? Það er spurningin. Við höfum bent þarna á eina leið sem við teljum líklega til þess arna, þ.e. að taka út úr þennan dýra og að flestra dómi arðgæfa þátt og benda á möguleika til þess að fjármagna hann sérstaklega og gera þannig mögulegt að vinna af meiri hraða að öðrum framkvæmdum, sem vitanlega, eins og hv. þm. sagði, eru gífurlega þýðingarmiklar. Ég skal ekkert um það segja, hvaða framkvæmdir hafa mesta þýðingu þá og þá. En vissulega geta það verið aðrar framkvæmdir en slitlagið, þó að hagkvæmt sé talið og arðgæft á umferðarþyngstu vegunum.