Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Heilbr: og félmn. hefur athugað frv, það, sem hér er til umr., á þskj. 400. Aðalbreytingin, sem frv. þetta felur í sér frá gildandi 1., er, að ljósmæðraskóli verði tveggja ára skóli í stað eins, sem nú er. N. mælir með því, að frv. þetta verði samþykkt.



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. hefur tekið til meðferðar frv. það, sem hér liggur fyrir á þskj. 531, og mælir n. með því, að það verði samþykkt. Frv. þetta felur í sér, að komið verði á betra skipulagi í sambandi við byggingarstyrki til sjúkrahúsa, þ.e.a.s. þann styrk, sem veittur er af hálfu ríkissjóðs til byggingar sjúkrahúsa sveitarfélaganna, og enn fremur felur frv. í sér ákvæði, sem miða að því að koma á traustara og betra skipulagi í sambandi við rekstrarstyrki eða styrki þá, sem veittir eru hverju sinni á fjárl. til þess að mæta rekstrarhalla á sjúkrahúsum sveitarfélaganna. Í 1. gr. frv, er það nýmæli, að þegar sjúkrahús er í fleiri en einni deild, skuli sérstakur sjúkrahúslæknir eða yfirlæknir vera fyrir hverri deild. Í 1. mgr. 2, gr. frv. er kveðið svo á, að ríkisstyrkur til þess að reisa sjúkrahús skuli nema 3/5 byggingarkostnaðar. Hér er um að ræða breytingu frá gildandi 1., sem gera ráð fyrir, að ríkissjóður greiði bæjarfélagi allt að 2/5 kostnaðar, en öðrum sveitarfélögum allt að 2/3 stofnkostnaðar. Í 2. mgr. 2. gr. frv. er ráðh. heimilað að greiða 3/5 hluta kostnaðar við að reisa yfirlæknisbústaði við sjúkrahús. Í fámennari byggðarlögum er það talið óhjákvæmilegt til þess að tryggja nauðsynlega læknisþjónustu. Í 3. gr. frv. eru ákvæði um það, hvernig haga skuli framlögum ríkisins til sjúkrahúsa. Ríkisframlögin eru bundin þeim skilyrðum, að allur undirbúningur slíkra bygginga fari fram í samráði við ráðh. þann, er fer með heilbrigðismál, svo og landlækni og kostnaðaráætlun og fullnaðaruppdrættir að mannvirkjum hafi hlotið samþykki þeirra og húsameistara ríkisins. Í 4. gr. frv. er kveðið svo á, að úr ríkissjóði greiðist árlega sérstakur styrkur vegna rekstrarhalla sjúkrahúsa sveitarfélaganna. Það er ekki gert ráð fyrir, að hér sé greiddur rekstrarstyrkur, ef ekki er um rekstrarhalla að ræða. Það hefur kannske aldrei verið ráð fyrir slíku gert, en með þessu ákvæði eru tekin af öll tvimæli um það efni. Ég hef hér vikið að helztu ákvæðum þess frv., sem hér er til umr., og ítreka, að heilbr. og félmn. leggur til, að málið verði samþ., en tveir nm., þeir hv. 1. þm. Norðurl. e. og hv. 1. þm. Vesturl., hafa áskilið sér rétt til þess að flytja brtt. eða fylgja brtt., sem fram kunna að koma.



Herra forseti. Eins og hv. frsm. heilbr.- og félmn. gerði hér grein fyrir áðan, mælir heilbr: og félmn. óklofin með frv. þessu. Og frv. þetta tel ég fyrir mitt leyti til mikilla hagsbóta fyrir sjúkrahúsin í ýmsum efnum. En það að n. skilaði sameiginlegu áliti, áskildum við tveir nm. okkur rétt til þess að flytja brtt. eða fylgja brtt. við frv., ef fram kæmu. Þd að frv. sé í flestum atriðum til mikilla bóta, hefur það einn galla, sem ég hef komið auga á. Sá galli er það, að þátttaka ríkisins í byggingum sjúkrahúsa hjá fámennari sveitarfélögum verður minni, ef frv. verður að 1., en hún er samkv. gildandi l. Hv. frsm. heilbr: og félmn. gat þess réttilega, að þátttaka ríkísins í byggingarkostnaði sjúkrahúsa er að óbreyttum 1., eins og þau eru nú, á þá leið, að ríkið greiðir 2/5 byggingarkostnaðar stærri sjúkrahúsa og 2/3 af byggingarkostnaði sjúkrahúsa í bæjum og öðrum sveitarfélögum, sem hafa færri en 3000 íbúa. Með frv. er gert ráð fyrir því, að ríkið greiði 3/5 byggingarkostnaðar sjúkrahúsa hjá öllum sveitarfélögum. Þá er það svo, að bættur er hagur allra hinna stærri aðila, en lakast aftur hagur smælingjanna. Ég tel, að þetta sé að stíga aftur á bak og yfirleitt ekki í samræmi við þá tíma, sem við lifum á. Við höfum þess vegna komið okkur saman um það, þrír framsóknarmenn, að flytja brtt., sem miðar að því, að réttur þeirra smærri sveitarfélaga, sem ráðizt hafa nú þegar í það að reisa sjúkrahús, hafa byrjað framkvæmdir, skuli haldast sá, að ríkið greiði til þeirra 2/3 byggingarkostnaðarins, eins og gildandi lög gera ráð fyrir. Við teljum, að með því að breyta nú l. til lækkunar sé í raun og veru brugðizt réttmætum vonum þessara aðila, sem þegar hafa farið af stað og í þeirri trú, að þeir mættu gera ráð fyrir því, að ríkið borgaði þessa hlutdeild, sem l. nú ákveða, í byggingarkostnaði beirra. Segjum, að byggingarkostnaður sjúkrahúss sé 20 millj., ég nefni nú bara töluna þá t.d. Munurinn frá áætlun, sem þeir, sem hafa nú ráðizt í byggingar, höfðu ástæðu til að gera um framlag ríkisins, getur orðið 1.4 millj. á þessari upphæð eða sem því svarar. Þetta eru nokkurs konar samningsrof við þá aðila, sem þarna eiga hlut að máll. Ég sé ekki fyrir mitt leyti betur en ríkið standi mjög vel við þetta, það sé eðlilegt og sanngjarnt, að þessir menn haldi sínum rétti og ákvæðin um þátttöku ríkisins að 2/3 í byggingarkostnaði sjúkrahúsa hjá smærri sveitarfélögum haldist hjá þessum aðilum, en vitanlega rennur svo það ákvæði út, sem hlyti að verða til bráðabirgða, þegar þeir hafa lokið sínum byggingum, því að aðrir, sem fara af stað eftir gildistöku 1., verða að lúta þessum 1., eins og eðlilegt er. Mér hefði þótt það myndarlegra, að hvergi væri gengið til baka. Ég býst ekki við, að meiri hl. Alþingis sé fáanlegur til að ganga inn á það að breyta þessu frv. á þá leið. En hitt finnst mér undarlegt og töluverð ósanngirni, ef hann gengur ekki inn á það að greiða þeim, sem hafa farið af stað með byggingar sínar eftir núgildandi lögum, það, sem þau lög hafa þeim ákveðið. Till. er skrifleg, af því að málið kemur fyrir án verulegrar boðunar hér í d. okkar, og er ekki við það að athuga, þegar á að fara að ljúka þingi, en það leiðir af sér, að eðlilegt er, að skrifl. till. geti komið fram. Till. er frá Karli Kristjánssyni, Ásgeiri Bjarnasyni og Ólafi Jóhannessyni og er - með leyfi hæstv. forseta - ákvæði til bráðabirgða, sem hljóða á þessa leið: „Gagnvart bæjarfélögunum og öðrum sveitarfélögum, sem eru með sjúkrahús í smíðum við gildistöku laga þessara og hafa færri íbúa en 3000, gilda áfram ákvæði 10. gr. sjúkrahúsalaganna - lögtekin 1957 - um, að ríkissjóður greiði 2/3 hluta kostnaðar við þær byggingar.“ Ég vil leyfa mér að afhenda hæstv. forseta till.



Herra forseti. Hv, 1. þm. Norðurl. e. (KK) sagði réttilega, að í frv. því, sem hér liggur fyrir, væru ýmis ákvæði, sem miðuðu að umbótum í sjúkrahúsamálunum. Þetta er alveg rétt, og af þessu leiðir einnig, að þessar umbætur ná til byggingar sjúkrahúsa og rekstrar sjúkrahúsa sveitarfélaganna, hvar sem er á landinu, hvort sem er í fjölmennum bæjarfélögum eða fámennari sveitarfélögum, þannig að ég get ekki undir neinum kringumstæðum fallizt á, að það sé stigið skref aftur á bak í þessum málum, hvað snertir suma aðila. En það er rétt hjá hv. þm., eins og ég reyndar tók fram í minni fyrri ræðu, að sjúkrahús í fjölmennari bæjarfélögum voru styrkt minna en sjúkrahús í fámennari sveitarfélögum. Ég hygg, að það hafi alltaf, a.m.k. að sumu leyti, orkað tvímælis að gera þannig greinarmun á sjúkrahúsunum, og í framkvæmd hefur þetta, að því er mér virðist, augljóslega orkað tvímælis. Mér skilst, að í framkvæmd hafi þetta verið þannig, að þau sjúkrahús, sem eru í sveitarfélögum, sem hafa haft yfir 3000 íbúa, hafi hlotið lægra framlagið eða ríkisstyrkinn, en þau, sem eru í fámennari sveitarfélögum, fengu þann hærri. Ég held, að þetta hafi oft og tíðum komið mjög óeðlilega út, vegna þess að ég sé ekki, að það þurfi alltaf að segja mikið íbúatala í því kauptúni eða í þeim hreppi, þar sem sjúkrahúsið er staðsett. Við vitum það, að í hinum dreifðu byggðum úti um landið er oft og tíðum samvinna og samstarf milli margra eða nokkurra sveitarfélaga um byggingu og rekstur slíkra stofnana sem sjúkrahúsa, þannig að íbúatala staðarins, þar sem sjúkrahúsið er staðsett, gefur ekki hugmynd um íbúatölu þess svæðis eða héraðs, sem raunverulega stendur að sjúkrahúsinu. Ég bendi aðeins á þetta hérna til þess að sýna fram á, að þau ákvæði, sem áður giltu um þetta, orkuðu mjög tvímælis og það hafi þess vegna verið rétt að breyta þessu á þann veg, sem frv. gerir ráð fyrir, og hafa aðstoð ríkisins jafna, hvar sem sjúkrahúsið er staðsett. Nú hefur hv. 1. þm. Norðurl. e. borið fram brtt. varðandi þetta mál, þannig að fyrri ákvæði gildi gagnvart bæjarfélögum og öðrum sveitarfélögum, sem eru með sjúkrahús í smíðum við gildistöku þessara laga og hafa færri íbúa en 3000. Þetta mál kom nokkuð til umr. í heilbr. og félmn., en þó ekki í þessu formi. En ég tel, að þetta sé þess eðlis, að það sé eðlilegt að fá tækifæri til þess að athuga þetta nokkru nánar, og vildi mælast til þess, að till. þessari yrði frestað til 3. umr.



Herra forseti. Mig langaði til þess að segja hér nokkur orð út af brtt., sem fram kom við 2. umr. frá hv. 1. þm. Norðurl. e. (KK) ásamt fleirum og tekin var aftur til þessarar umr. Ég átti þess því miður ekki kost að vera hér við 2. umr. af sérstökum ástæðum. Ég hafði fengið sams konar tilmæli um það í Nd. frá hv. 4. þm. Norðurl. v., að ég féllist á fyrir mitt leyti sams konar brtt., en gerði honum nánari grein fyrir málinu og bað hann að flytja till. ekki, sem og ekki varð. Hv. 1. þm. Norðurl, e., sem er 1. flm. þessarar brtt., sem er á þskj. 612, tjáði mér, að hann hefði hug á að flytja svona brtt., og við það gat ég ekki ráðið annað en ég sagði honum, að ég fyrir mitt leyti væri henni andvígur. Sú hugsun, sem er á bak við þessa brtt., er sú, að með því að samþykkja hana haldi sum sjúkrahúsin 7% meiri rétti til byggingarstyrks en þau ella fá eftir þessu frv. Þetta er ekki af neinni tilviljun, sem frv. gerir ráð fyrir þessari breytingu, heldur er gerð skorinorð grein fyrir því í aths. frv. við 2. gr., og það er greint frá því, að nú muni sjúkrahúsin, eins og frv. gerir ráð fyrir, öll fá sama byggingarstyrk, eða 60%, 3/5 af byggingarkostnaðinum. En þetta hefur verið nokkuð misjafnt, og í grg. er það tíundað og á þá skoðun hef ég fallizt og haldið fram við umr. þessa máls, ég held örugglega í Nd., og ég held, að ég hafi eitthvað vikið að því í Ed. líka, að ég hef talið, eins og þarna segir, bæði ósanngjarnt og óheppilegt, að sjúkrahús í kaupstöðum hljóti lægri byggingarstyrk en sjúkrahús annars staðar á landinu, enda hafa núsmunandi styrkupphæðir bæði reynzt handahóíslegar og óraunhæfar. Þetta held ég, að sé rétt og það sé skökk stefna, að byggingarstyrkirnir séu meiri, þar sem sjúkrahúsin eru yfirleitt ódýrari, enda þótt það séu fámennari staðir eða sveitarfélög, sem standa að byggingu sjúkrahúsanna. Ég skal benda á, hvað við er átt með því, hvað þessir byggingarstyrkir eru handahóíslegir eða hafa verið, að samkv. sjúkrahúsal. frá 1953 skyldi ríkissjóður greiða bæjarfélögum allt að 2/5 kostnaðar, en öðrum sveitarfélögum allt að 2/3 kostnaðar við að reisa almenn sjúkrahús, en þó skyldi ríkissjóður greiða allt að 3/5 byggingarkostnaðar, ef í hlut eiga sjúkrahús, sem ráðh. viðurkennir að séu fjórðungssjúkrahús. Síðan var með l. nr. 56 frá 1956 ákveðið, að ríkissjóður greiði bæjarfélögum, sem hafa 3000 íbúa eða fleiri, allt að 2/5 kostnaðar, en öðrum sveitarfélögum allt að 2/3 kostnaðar við að reisa almenn sjúkrahús, eða 67%. Byggingarstyrkirnir eru þarna 40% eftir eldri 1., 60% eða 67%. Og ég get ekki fallizt á, að það séu rök fyrir þessum mismun á byggingarstyrkjunum. Svo varð enn ein breyt. með l. frá 1960. Þá er ákveðið, að ráðh. geti ákveðið, að ríkissjóður greiði sama byggingarstyrk til þeirra sjúkrahúsa sem eru sérstaklega vel búin tækjum og hafa ekki færri en þrjá lækna, að þau skuli njóta sama byggingarstyrks og fjórðungssjúkrahús, þ.e.a.s. 3/5. Með þessum breytingum var hægt í vissum tilfellum að hækka byggingarstyrkina með ákvörðun ráðh. úr 40% upp í 60% . Nú háttar þannig til, að í byggingu eru sjúkrahús á Akranesi, Sauðárkróki, Siglufirði, Húsavík, Neskaupstað og Vestmannaeyjum, mjög misjafnlega á veg komin. Sumum er að mestu leyti lokið, en þó á eftir að ganga frá ýmsu, og allir byggingarstyrkir til þessara húsa verða að sjálfsögðu fram að gildistöku þessa frv., ef það verður að 1., miðaðir við það, sem áður var. Samkv. núgildandi l. mundi Akranes fá 2/5, eða 40%, Sauðárkrókur 67%, Siglufjörður 67%, Húsavík 67%, Neskaupstaður 60% og Vestmannaeyjar 40%, samkv. núgildandi 1., en samkv. þessu frv., ef það yrði að 1., fengju allir þessir staðir 60%, svo að það er einlæg skoðun mín, að það sé bæði réttara og sanngjarnara en þessi að mínum dómi óskiljanlegi mismunur á styrkveitingunum til sjúkrahúsanna. Svo má segja, að aðalatriðin í þessu máli séu þau, að það sé nægjanlegt fé á fjárl. hverju sinni, og því hef ég beint til þm. áður, til þess að byggingarstyrkirnir veitist og veitist jafnharðan. Það er gert ráð fyrir í þessum l. því atriði, sem er mikilvægt frá því, sem áður var, að byggingarstyrkirnir eiga að borgast á 5-8 árum eftir stærð sjúkrahúsanna, eftir að framkvæmdirnar hefjast. Þetta tel ég vera mjög mikilvægt atriði fyrir sjúkrahúsin, en eins og kunnugt er og ég hef áður gert grein fyrir, einnig í þessari hv. d., voru kröfur sveitarfélaganna um s.l. áramót á hendur ríkissjóði vegna vangoldinna byggingarstyrkja, sem að vísu voru ekki fallnir í gjalddaga samkv. eldri lögum, en einhvern tíma áttu að greiðast, 30 millj. kr. Og fyrir áramótin var svo ákveðið að létta af þessum hala með því að verja 15 millj. af tekjuafgangi ríkisins á s.1. ári til þess að veita í þessa byggingarstyrki sveitarfélaganna, 5 millj. að vísu til landsspítalans og 10 millj. til sveitarfélaganna. Það hefur verið gengið frá uppkasti um byggingarstyrkina í heilbrmrn., sem ég hef unnið að með landlækni og öðrum starfskröftum í rn., og það hefur verið unnið þannig, að við höfðum í huga í senn 7 millj. kr. fjárveitinguna, sem hækkaði í meðferð þingsins úr 5.1 millj. í 7 millj., og 10 millj. kr. til þess að greiða upp í halann, og þannig hafa verið til ráðstöfunar til sjúkrahúsanna 17 millj. kr. Mér fannst eðlilegt að taka þetta nokkuð undir eitt, því að sum sjúkrahúsin höfðu engan skuldahala, sem eru rétt að byrja framkvæmdir, en ef þau hefðu aðeins átt að njóta styrks af framlaginu á móti öðrum sjúkrahúsum, hefði hlutur þeirra verið ærið lítill. Þm. er að sjálfsögðu velkomið að kynna sér þessar till. í heilbrmrn., en ég vona, að þær verði í aðalatriðum taldar réttlátar og litið með nokkurri yfirsýn yfir aðstöðu sveitarfélaganna, sem staðið hafa í byggingu sjúkrahúsa og standa í eða hafa nýhafið byggingu þeirra. Auk þess eru tekin upp ný ákvæði um rekstrarstyrkinn vegna sjúkrahúsanna til sveitarfélaganna, sem skipta líka máli í þessu sambandi. Þar var m.a. gerð sú breyting með samþykki ríkisstj. í Nd., að hann skyldi greiddur hálfsárslega í staðinn fyrir einu sinni eftir á, en í framkvæmdinni kemur þetta þannig út, að í raun og veru verður greiddur rekstrarstyrkur fyrir 18 mánuði á þessu ári, svo að á þann hátt hækkar hann um 50%, frá því að hann var ákveðinn, en það verður að greiðast fyrir fram og koma aftur á fjárveitingum Alþ. á fjárl. 1965. Í heild finnst mér, að þetta frv. feli í sér stórum mikla bót fyrir sveitarfélögin og aðrar ráðstafanir ríkisstj. hafi einnig orðið til þess að létta þeirra erfiði í framkvæmd þessara mikilvægu mála. Og með hliðsjón af því og einnig hinu, að ég tel ekki sanngjarna þessa brtt., sem hér er um að ræða, vildi ég eindregið mælast til þess, að hún yrði felld og frv. næði fram að ganga eins og það kom hingað til deildarinnar.



Herra forseti. Það er ekki laust við, að mér séu það nokkur vonbrigði, að mér fannst það skína út úr ræðu hæstv. ráðh., að hann teldi till. þá, sem er á þskj. 612 og ég er 1. flm. að, ekki fullkomlega réttláta. Ég skal ekkert mæla á móti því, að þetta frv. til breytinga á sjúkrahúsal, felur í sér miklar réttarbætur á margan hátt og bætta aðstöðu fyrir sjúkrahúsin í landinu. Ég mæli ekki á móti því, að það hafi verið ástæða til þess að afnema handahóf, sem gilt hefur að því er snertir styrk til sjúkrahúsanna. Ekki vil ég þó slá þeirri hugsun fastri sem réttri, að ekki sé sanngjarnt að gera nokkurn mun á því, hvort að sjúkrahúsbyggingu standa fjölmenn héruð eða fámenn, og að ekki væri réttlátt að taka tillit til þess, að fáliðinn er alltaf veikari og ekki aðeins veikari að því er snertir það að reisa rönd við stofnkostnaði, heldur líka að hann verði að mæta í þessu sambandi erfiðari rekstraraðstöðu. Frv. felur fyrst og fremst í sér mikla bót fyrir stærri sjúkrahús, sem á að reisa. Þau eru flutt íu 40% styrk frá ríkinu upp í 60% styrk. En smáu sjúkrahúsin í 3000 manna byggðum og þar fyrir neðan hafa notið 67% styrks síðan 1957, og þau eru flutt samkv. frv. niður í 60%. Þau eru færð aftur á bak. Þau fá ekki bót, heldur hið gagnstæða. Þau fá ekki aðstöðubót, heldur hið gagnstæða. Að samræmingin sé svo nauðsynleg, að þetta hafi þurft að gera, er ég ekki reiðubúinn að samþykkja fyrir mitt leyti, og ég finn ekki, að þau hafi nokkurn hagnað af því, þó að hin sjúkrahúsin séu færð upp um 20%, þegar þau eru færð niður um 7% til að hafa sömu styrkprósentu. En nú er ekki till. um að gera breytingar á frv, að því er þetta snertir nema til bráðabirgða og fyrir þau fámennu héruð, sem hafa nú þegar ráðizt í að byggja sjúkrahús, hafa sem sé sjúkrahús í smíðum. Hæstv. ráðh. upplýsti það, að hér er ekki um mörg sjúkrahús að ræða. Rétturinn, sem af þeim er tekinn og nemur 7%, er ekki síður sár fyrir það, þó að þau séu fá, en hann er heldur ekkert mikið atriði fyrir ríkið, einmitt af því að þau eru fá, og það mælir með því, að inn á þessa till. sé gengið, að þau eru fá. Það er eins og ég sagði, þegar ég gerði grein fyrir till. í fyrrakvöld, að þeir, sem hafa ráðizt í að byggja sjúkrahús í þeirri trú, að þeir fengju 67% styrk frá ríkinu, verða nú fyrir því, að það er komið aftan að þeim með þessari löggjöf, sem á að fara að samþykkja. Yfirleitt hefur það verið svo í þessu þjóðfélagi og heildarstefnan líka í þessu frv., að aðstaðan er bætt, en ekki gerð lakari. Það er sótt fram, en ekki stigið aftur. Að því er þessi hús snertir, sem nú eru í smíðum hjá fámennu byggðarlögunum, er stigið aftur á bak. Það þykir ekki fært, þó að almennum vöxtum sé breytt og þeir t.d. hækkaðir sem skuldavextir, að hækka hjá þeim, sem þegar hafa samning fyrir lægri vöxtum. Þetta er að nokkru leyti hliðstætt, þótt það hafi ekki sömu lagastoð og vaxtamálin, en þó að það hafi ekki sömu lagastoð, er það hliðstætt og siðferðislega á sömu hæð. Ég leyfi mér þess vegna að vænta þess, að sú sanngirni verði sýnd hér að samþykkja þessa brtt. Hún er fullkomið sanngirnismál, hún truflar ekkert frv. í heildinni, handahófið er afnumið þrátt fyrir það, hún styður ekkert handahóf og hún snertir svo fáa, að fyrir heildina eru það engin umtalsverð útlát, sem hér verður um að ræða, en fyrir þau fámennu byggðarlög, sem hlut eiga að máli, skiptir þetta verulegu máli.



Herra forseti. Ég held nú, að það sé í raun og veru ekkert sjúkrahús, sem þetta skipti neinu máli, sem umtalsvert sé, nema þá Húsavík, því að önnur sjúkrahús, sem hafa ekki enn lokið fullkomlega byggingum sínum, eru það langt komin, að þetta skiptir sáralitlu máli. Það eru þá Sauðárkrókur og Siglufjörður, en hins vegar eru á Húsavík nýlega byrjaðar framkvæmdir og það skipta þá óneitanlega þessi 7%. En ég held því alveg hiklaust fram, að önnur aðstaða til bóta, sem sjúkrahúsið fær, vegi miklu meira en upp á móti þessu, og það vil ég segja, að sök sér hefði mér nú fundizt að samþykkja till. ekki með þessum fyrirvara, að þau hús, sem eru í smíðum, njóti þess sama, því að hvaða réttlæti væri í því, ef eitthvert annað sveitarfélag á borð við Húsavík byrjaði á sjúkrahúsi núna í júnímánuði, ef þetta frv. yrði að 1., og þá ætti það að fá 60%, sem væri að öðru leyti alveg sambærilegt, en Húsavík, af því að þar eru teknar skóflustungur fyrir nokkrum vikum, 67%? Mér finnst þess vegna alls ekki till. fela í sér réttlæti að þessu leyti, heldur þvert á móti, að hún geti skapað einmitt mismun, ranglæti á milli alveg hliðstæðra byggðarlaga. En hinu get ég ekki mótmælt, eins og liggur í hlutarins eðli, að fyrir Húsavík muni þetta 7% af dýru sjúkrahúsi, sem er verið að byggja. En það hygg ég að muni vegast upp fyrir Húsavík í ýmsum öðrum ábata, sem þeir fá í sambandi við þetta frv., ef að lögum yrði, og líka með hliðsjón af því, að varið hefur verið miklu fé á s.l. ári til þess að greiða upp skuldir sjúkrahúsa, og það hefur komið Húsavík að góðu, þó að það bæjarfélag hafi ekki þá haft neinar skuldir vegna byggingar sjúkrahúss. En eins og ég sagði, hef ég tekið tillit til þess, þegar úthlutað var byggingarstyrknum, samanlagt 10 millj. rekstrarafganginum og 7 millj. kr. styrknum á fjárl., og ég hef gert till. um það við Húsavík, að þeir fengju nú þegar 1/2 millj. kr., sem ég hika ekki við að fullyrða, að hefði aldrei komið til greina, ef þessar ráðagerðir hefðu ekki verið uppi, og þeir hefðu lengi þurft að bíða eftir þessum fjármunum, og það munar bæjarfélögin fljótt, bæði í auknum kostnaði, sem leiðir af, að framkvæmdirnar dragast lengur, og vaxtakostnaði, þegar þau þurfa að fá sér bráðabirgðalán. Ég held einnig, að mönnum sé það nokkuð ljóst, að það er langt í frá, að ég hafi nokkurn vilja til þess að mismuna þessu bæjarfélagi og hef frekar, bæði hér á þingi og annars staðar, reynt að hlynna að því, en þetta finnst mér að verði yfir það að ganga eins og önnur. En öðrum sveitarfélögum kemur þetta náttúrlega mikið til góða, sem eru nýbyrjuð á byggingum, eins og Akranesi og Vestmannaeyjum, sem, eins og ég gat um, samkv. gildandi lögum ættu að fá 40%, en eftir gildistöku þessa frv., ef að lögum yrði, 60%. Það er ekki hægt að neita því, að það er þarna mismunur, sem aðallega snertir Húsavík, sem er alveg að byrja. En ég held, að aðrar ráðstafanir muni vega það upp, og fyrir mitt leyti hef mikinn áhuga á því, að þeir þurfi ekki að gjalda neitt afhroð vegna þessa litla mismunar, en það skapist heildarsamræmi í 1., sem ég tel mikils virði.



Herra forseti. Ég vona, að það liggi alveg ljóst fyrir hv. dm., að þótt það sé ýmislegt í frv., sem þau byggðarlög njóta, sem nú eru með hús í smíðum, fram yfir það, sem áður var, njóta þau þess ekki fram yfir önnur sjúkrahús. En sá skaði, sem þau verða fyrir með breytingunni á 1., er sá, að þau missa 7% stofnkostnaðarstyrk, en önnur græða allt að 20% við lagabreyt., að því er stofnkostnaðarstyrk snertir. Það má vel vera, að þetta sé mál, sem snertir einna mest Húsavík, af því að hún er að byrja að byggja. Þó mun það snerta Siglufjörð líka í uppgjöri og Sauðárkrók. Húsavík er nýbyrjuð að byggja og undir gömlu lagaákvæði. Hæstv. ráðh sagði, að ef till. yrði samþ. væri stofnað til óréttlætis, vegna þess að enginn munur væri ú því, hvort einhver byggð væri nýbyrjuð á því að reisa sjúkrahús eða önnur byggð byrjaði t.d. í júní eða júlí. Sá mikli munur er á þessu, að sú, sem byrjaður er, er undir lögum, sem ákveða aðilum 67% styrk, en sá, sem byrjar í júní eða júlí, byrjar undir 1., sem hafa ákveðið 60%. Einhvers staðar verður jafnan að draga línur í þessum efnum, og línan verður glögg, ef miðað er við gildistöku laganna. Mér dettur ekki í hug að ætla hæstv. ráðh. það, að hann vilji ekki hlut Húsavíkur góðan. Ég hef enga ástæðu til þess. Ég hef margar ástæður til þess að ætla hið gagnstæða, að hann vilji Húsavík vel, ég hef oft reynt hann að því. En mér finnst, að í þessu efni sé hann of mikill línumaður og Húsavík verði þá dálítið fyrir barðinu á því, þó ekki ein.



Herra forseti. Það voru aðeins nokkur orð, sem ég vildi segja við afgreiðslu þessa merka máls. Sjúkrahúsmálin eða skipan þeirra eru þau mál, sem hvað mestu skiptir fyrir þjóðina í heild, hversu vel tekst með skipan þeirra og þá þjónustu, sem þau geta í té látið. Með þessu frv. er að ýmsu leyti stefnt inn á nýjar brautir, og ég hygg, að flestir séu sammála um, að það stefni tvímælalaust í rétta átt og verði til mikilla bóta. Það hafa verið skiptar skoðanir manna um það, hvar sjúkrahús eigi að byggja og hvar sjúkrahús eigi ekki að byggja. Það hefur verið álit sumra framámanna læknavísindanna, að bezt færi á því, að sjúkrahúskostur landsmanna væri sem mest staðsettur hér í Reykjavík. Hefur sú ályktun verið byggð á þeirri sérstöðu, sem Reykjavík hlýtur að hafa umfram aðra staði varðandi val á sérfræðingum og öðrum góðum læknum til starfseminar. Hefur þó verið talið nauðsynlegt að byggja nokkur minni sjúkrahús úti á landsbyggðinni, sem hefðu aðstöðu til að veita sjúklingum hjálp, þegar um minni háttar aðgerðir eða læknishjálp væri að ræða. Það er rétt, að Reykjavík hefur langbezta aðstöðu og alveg sérstöðu umfram aðra staði á landinu um allt læknaval og sérfræðinga, og af því leiðir, að hér hljóta jafnan að vera staðsett þau sjúkrahús, sem fullkomnust eru í eigu þjóðarinnar á hverjum tíma. En sú skoðun á vaxandi fylgi að fagna, að einnig beri að leggja á það áherzlu, að nokkur vel búin sjúkrahús verði byggð úti á landsbyggðinni og þeim skapaður grundvöllur til viðunandi rekstrarafkomu. Með þessu frv. er verulega tryggð og bætt aðstaða þessara sjúkrahúsa, og tel ég, að því beri vissulega að fagna. Það sýnir bezt hug þjóðarinnar og skilning á hinni brýnu þörf, sem hér er um að ræða, að einstaka byggðarlög skuli af sjálfshvöt hafa nú nýlega ráðizt í framkvæmdir í byggingu sjúkrahúsa, sem talið er að kosta muni um 70-80 millj. kr. í stofnkostnaði. Allar þessar framkvæmdir voru ákveðnar, áður en löggjöf þessi var borin fram eða komin til framkvæmda, en vitanlega í fullu trausti þess, að þannig yrði að málum þessum búið í framtíðinni, að viðunandi sé. Á Akranesi stendur nú yfir stækkun sjúkrahússins þar. Sú framkvæmd er áætlað að muni kosta um 25 millj. kr. Kemur þá í hlut heimamanna að leggja fram 10 millj. kr. Hér er að þeirra dómi um eitt mesta áhuga- og hagsmunamál byggðarlagsins að ræða. Á ég þar ekki aðeins við Akraneskaupstað, heldur byggðarlagið í heild. í því sambandi má benda á nýja ákvörðun aðalfundar kaupfélagsins í Borgarnesi, sem ákvað í tilefni af 60 ára afmæli sínu að gefa 500 þús. kr. til sjúkrahúss Akraness vegna byggingarframkvæmda að stækkun sjúkrahússins, sem nú standa þar yfir. Ég gæti bent á fleira, sem bendir í svipaða átt, þótt ég geri það ekki að þessu sinni. Með hliðsjón af því, sem snýr að þeim sveitarfélögum eða byggðarlögum, sem byggja og starfrækja sjúkrahús úti á landsbyggðinni, tel ég mikinn feng að frv. þessu. Kemur þar einkum þrennt til: Í fyrsta lagi hluti ríkíssjóðs í byggingarkostnaði sjúkrahúsa í bæjarfélögum eða sveitarfélögum, sem hafa yfir 3 þúsund íbúa, þar sem nú er ákveðið 3/5 í stað 2/5 áður, nema til fjórðungssjúkrahúsanna. Í öðru lagi, að tryggt verður, að hluti ríkissjóðs í stofnkostnaðinum verður greiddur á 5-8 árum. Í þriðja lagi aukin þátttaka þess opinbera í rekstri sjúkrahúsanna, jafnhliða því sem nú er ákveðið, að ríkisstyrkurinn verði greiddur hálfsárslega. Mér er það ljóst, að byggingarkostnaðurinn, stofnkostnaðurinn út af fyrir sig, það er mikið hagsmunamál fyrir byggðarlögin, hver hluttaka ríkissjóðs er í stofnkostnaðinum, og vitanlega skiptir það nokkru máli, þótt ekki sé nema um 7% að ræða, eins og hér var rætt um áðan. En mér er líka ljóst af þeirri þekkingu, sem ég hef á þessum málum, og reynslu frá sjúkrahúsinu á Akranesi, að það skiptir þó enn meira máli varðandi framtíðina, hver sá hlutur verður, sem ríkið leggur til í sambandi við rekstur og starfrækslu þessara húsa. Ég veit af reynslunni af rekstri sjúkrahússins á Akranesi, með þeirri aðstöðu, sem sköpuð var af ríkisins hendi allt fram til þessa, að þá var það að óbreyttu mjög þungur baggi, sem bæjarfélagið batt sér með rekstri sjúkrahússins. En með þessu frv. verður allt auðveldara og léttara um rekstur þess. Þessi atriði, sem ég hef hér sérstaklega bent á, varða öll miklu um byggingu og rekstur sjúkrahúsanna og verða til mikilla bóta frá því, sem nú á sér stað, ekki sízt þegar til lengdar lætur, í sambandi við rekstrargrundvöllinn, sem skapaður er í frv. þessu, því að auk þess sem hann er verulega bættur frá því, sem nú á sér stað, er það líka stórt atriði, að styrkurinn skuli nú eiga að greiðast hálfsárslega, í stað þess að hann var greiddur einu sinni á ári áður.



Herra forseti. Hv. 1. þm. Norðurl. e. (KK) hefur þegar rökstutt þá brtt., sem hér liggur fyrir, og sýnt fram á, að hún byggist á fullri sanngirni, og það þarf í sjálfu sér ekki við þau rök að bæta. En ég vil þó, af því að ég hef gerzt meðflm. að þeirri till. og þetta málefni snertir sérstaklega það kjördæmi, sem ég er þm. fyrir, þar sem þar eru í byggingu tvö sjúkrahús, þó að þau séu að vísu langt komin, bæta hér örfáum orðum við og til þess þá að taka undir málflutning hv. 1. þm. Norðurl, e. Það má vel vera, að hér sé ekki um ýkjamikið fjárhagslegt spursmál að ræða fyrir þessi sjúkrahús, sem hér eiga hlut að máli, a.m.k. fyrir þau sjúkrahús, sem eru á Norðurlandi vestra. Og það má vera, að sú skerðing, sem þau verða fyrir vegna þessara ákvæða, verði þeim að einhverju leyti upp bætt með öðru móti. Samt sem áður liggur það fyrir, að ef frv. þetta verður samþ., verður styrkur til þeirra, byggingarstyrkur, lækkaður úr 67 í 60%. Ég lít í raun og veru á þetta mál sem hreint „prinsip"-mál. Ég lít á það sem „prinsip"-mál, hvort það eigi að vera hægt og hvort það sé sæmilegt að lækka framlög til opinberra framkvæmda eins og sjúkrahúsa og skóla og annarra þvílíkra, sem ákveðin eru í lögum, lækka þau frá því, sem þau voru ákveðin í lögum, þegar þær framkvæmdir hófust, sem um er að ræða. Það liggur auðvitað ljóst fyrir, eins og hv. 1, þm. Norðurl. e. hefur sýnt fram á, að þeir, sem leggja í þvílíkar framkvæmdir, gera það á þeirri forsendu, að framlagið af ríkis hálfu sé þetta og þetta. Það er alveg augljóst mál. Og ég hygg, að það sé mjög fágætt, ef ekki jafnvel alveg einsdæmi, að þannig sé farið að, að það sé lækkað til þeirra, sem ráðizt hafa í framkvæmdir, lækkað frá því, sem það var, þegar þeir réðust í framkvæmdirnar. Ég held, að það gefi óheppilegt fordæmi, hvað sem öllum fjármálum liður og hvort sem þeim kann að verða bætt þetta upp með einhverju öðru móti eða ekki. Þeir, sem í slíkar framkvæmdir ráðast, skólabyggingar, sjúkrahús o.s.frv., hljóta, þegar þeir ráðast í framkvæmdirnar, að skoða þau lög, sem þá eru í gildi, og gera sér grein fyrir, hvers styrks, hvers framlags má vænta úr opinberum sjóði til þeirra, og þeir hljóta að hefja framkvæmdirnar í því trausti, að þau framlög verði ekki lækkuð, á meðan á byggingartíma framkvæmdarna stendur. Það er auðséð, að ef sú regla væri upp tekin, að menn ættu ekki almennt að geta treyst þessu, þá væri skapað alveg óviðunandi óvissuástand. Ég vildi aðeins undirstrika þetta og vildi einmitt mega leyfa mér að vænta, að hv. dm. gerðu sér grein fyrir því, hvað hér er um að ræða, og sæju sér að þeirri athugun lokinni fært að greiða atkv. með þessari brtt. Það er gott og sjálfsagt að stuðla að aukinni jafnræðisreglu í þessum málum, og það er í sjálfu sér lofsvert, að sá er tilgangurinn með þessu frv., og það er auðvitað lofsvert, að reynt sé að greiða fyrir möguleikum þessara sjúkrahúsa. En það á ekki að gera með þeim hætti að ganga á rétt þeirra aðila, sem þegar hafa hafið framkvæmdir. Það er sanngirni að láta þá sitja við sama borð áfram, sem þeir sátu við, þegar framkvæmdirnar voru byrjaðar, og samkvæmt því, sem hæstv. heilbrmrh. hefur upplýst, skilst mér, að það sé í sjálfu sér ekki svo mikið fjárhagsatriði, það sé ekki stórt fjárhagsatriði fyrir hið opinbera í þessu sambandi, og þá verð ég að segja, að mér finnst öll sanngirni mæla með því, að þessi brtt. sé samþykkt.



Herra forseti. Ég harma þessar deilur, sem hér hafa átt sér stað um þetta mál, og þær mundu sjálfsagt engar hafa orðið, ef gefizt hefði tækifæri til þess að ræða þetta atriði í n. En ekki vil ég alveg liggja undir því, að till. þær, sem ég hef staðið hér að, séu ekki sæmilegar og mundu skapa óviðunandi ástand, og mér heyrðist á hv. síðasta ræðumanni, að þetta væri eiginlega eins konar einsdæmi. Í fyrsta lagi er það ekki rétt, að þetta lækki til neinna sjúkrahúsa ríkisframlög, þegar litið er á frv. í heild, og það er ekki hægt frá sama sjónarmiði og hv. síðasti ræðumaður að taka eitt atriði frv., ef það er sannanlegt og ekki mótmælanlegt, að önnur atriði frv. vega fullkomlega upp á móti þessu, og ég fullyrði, að aðstaða sjúkrahúsanna allra, sem hér eiga hlut að máli, yrði miklu verri að óbreyttum lögum en ef þetta frv. yrði samþ. í heild. Hér er þess vegna að mínum dómi fjarri því, að nokkuð ósæmilegt sé um að ræða gagnvart þeim. Þessu hef ég haldið fram og þetta held ég, að reynslan muni sýna, að sé rétt hjá mér, og mundi ekki verða vefengt af þeim mönnum, sem til þessara mála þekkja og vita, hvernig framkvæmdin hefur verið eftir eldri lögum og hvers er að vænta miðað við þær breyt., sem hér eru lagðar til: Þegar maður er kominn út í þessar deilur, er kannske rétt að halda á öllu því, sem til er, og úr því að maður er farinn að deila við lagaprófessor, sem sagði, að það væri ekki sæmilegt að lækka framlög til framkvæmda, sem byrjað væri að ráðast í og menn hefðu skoðað lögin áður en í framkvæmdirnar væri ráðizt, þá eru sannast að segja eldri lögin þannig, að sveitarfélögin eiga bara kröfu til allt að 67% og allt að þeim prósentum öðrum, sem ákveðin eru og hafa verið, en nú er þessu slegið föstu, að nú skal prósentan vera 60%. Með þessu má segja, ef menn skoða lögin fyrir fram, að nú fyrst vita menn; að hverju þeir ganga. Hitt er svo annað mál, að í reyndinni hefur þetta ekki skipt miklu máli, að smátt og smátt, eftir því sem fé hefur orðið fyrir hendi, þó á mjög löngum tíma, hafa þessi framlög orðið að þessu hámarki, sem þarna er. En frá lagalegu sjónarmiði er þó opið, að prósentan geti verið hvað sem er lægri en hámarkið segir til um. Eins og ég sagði, ef málið hefði verið rætt í n., hefði kannske ekki til þessara deilna komið. Og það er eitt atriði, sem ég sagði í minni fyrri ræðu, að ég gæti ekki mótmælt því, að þetta mundi skerða þarna um 7% byggingarstyrkinn til sjúkrahússins á Húsavík, en við nánari athugun er ekki einu sinni fullvíst, að þetta sé svona, því að það mun liggja fyrir, að sýslan standi einnig að sjúkrahúsinu, sýslan og hreppar. Þau standa að 60%, held ég, og hinir aðilarnir 40%, og þá er spurningin, hvort er ekki um sveitarfélög að ræða, sem eru yfir 3000 íbúa. Þá ætti þetta sjúkrahús ekki rétt á nema 40% að óbreyttum lögum, en ekki 67%. Það er þetta handahóf og óvissa, sem ég m.a. hef viljað að úr l. yrði numið, og mér finnst, að það verði ekki vefengt, að í heild tapi enginn á þessu. Og enda þótt svo væri, að þetta sjúkrahús á Húsavík yrði talið eiga rétt að eldri lögum á 67%, sem er þó vafasamt, og náttúrlega þessi sjúkrahús, sem eiga eftir dálítinn byggingarkostnað, á Sauðárkróki og Siglufirði, þegar á heildina er litið og þá framkvæmd, sem ákveðin er beinlínis í þessum lögum, bæði með byggingarstyrkinn og rekstrarstyrkina, - og það er auðvitað laukrétt hjá hv. 4, þm. Vesturl. (JÁ), að rekstrarstyrkirnir verða í framkvæmdinni miklu mikilvægari, þegar á reynir, að þeir séu vel úti látnir og greiddir tvisvar sinnum á ári, eins og nú er ráð fyrir gert, - þegar á heildina er litið, þá verður ekki með sanni sagt, held ég, að neinum aðila sé mismunað með frv. eins og það er án þessarar brtt., sem við höfum verið að ræða.



Herra forseti. Ég skal nú ekki lengja þessar umr. mikið. Ég tók það skýrt fram í ræðu minni, að ég vildi ekkert fullyrða mr. það, hvort þessi skerðing, sem þarna kemur til greina, yrði bætt upp með öðru móti, af því að ég hef ekki nein gögn í höndum um það og get ekki um það dæmt. Það má vel vera, að það sé. En það er í raun og veru ekki það, sem er höfuðatriðið í mínum huga, heldur er þetta það „prinsip“-mál, hvort á að fara inn á þá braut að lækka þannig ákveðnar fjárveitingar, hlutfall af kostnaði við opinberar framkvæmdir, eins og skóla og sjúkrahús, sem ákveðin eru í lögum, frá því, sem ákveðið var, þegar framkvæmdir voru hafnar. Mér er það að sjálfsögðu kunnugt, að í sjúkrahúsalögum stendur, að það eigi að vera „allt að“, en þannig er það nú víðar í lögum. En það er náttúrlega lögtog að fetta fingur út í það, því að í framkvæmdinni er miðað við þetta hámark. Ég hafði ekki nokkra tilhneigingu og það var alls ekki meining mín að gera á neinn hátt lítið úr þessu frv. til sjúkrahúsalaga, sem hér liggur fyrir. Ég er sama sinnis og aðrir, sem um það hafa talað, að ég álít það almennt til bóta. Og ég get líka tekið undir það, sem hefur komið fram hér hjá ræðumönnum, eins og hv. 4. þm. Vesturl. (JA), að það er auðvitað mjög þýðingarmikið atriði í þessu máli, hvernig rekstrarstyrkjunum er háttað. Við vitum það, að eitt erfiðasta málið í sambandi við sjúkrahúsin er reksturinn. En ég vit aðeins undirstrika það, að ég held, að það væri heppilegri meginregla og skemmtilegri frágangur á þessum lögum að samþ. þessar brtt., þannig að lögin skertu ekki rétt neinna frá því, sem verið hefur. Þau bæta rétt og setja í framtíðinni sjúkrahúsin víð sama borð, en það er áreiðanlega óvenjulegt og ég þekki ekkert dæmi þess, - það getur vel verið, að hæstv. ráðh. þekki þau, - að þannig hafi verið farið að, að svona hafi verið lækkuð framlög til framkvæmda írá því, sem var ákveðið í lögum, til þeirra framkvæmda, sem byrjað var á. Ég þekki ekki þau dæmi. Og ég get ekki annað séð en að það geti dregið dilk á eftir sér, ef þeir, sem standa að slíkum framkvæmdum, hvort sem það eru sveitarfélög eða aðrir, geta ekki reiknað með því nokkuð örugglega, að það standi, sem í þeim lögum er ákveðið um framlög til þeirra framkvæmda. Ég skal svo ekki hafa þessi orð fleiri. Ég býst við því, að þetta mál skipti kannske ekki svo mjög fjárhagslega þessi sjúkrahús, sem mér mundu standa næst í þessu efni, en ég vil samt enn undirstrika það, að það er „prinsipið“, sem í þessu efni skiptir mestu máli frá mínu sjónarmiði.



Herra forseti. Ég tel ýmis rök mæla með þeirri brtt., sem hér liggur fyrir. Ég tel hins vegar, að í frv., eins og það er nú, séu það miklar hagsbætur fyrir sjúkrahúsin, einnig þau, sem þessi brtt. varðar, og þar sem það virðist sýnt, að samþykkt breytinga við frv. nú mundi tefla málinu sjálfu í hættu, segi ég nei. Frv. samþ. með 18 shlj. atkv. og afgr. sem lög frá Alþingi (A. 634).



Herra forseti. Þetta frv. er komið frá hv. Nd., þar sem það hefur verið samþ. með lítils háttar breytingum, eins og það var lagt fram, og að ég ætla samhljóða. Efni málsins er það að hækka skyldusparnaðinn úr 6% upp í 15% fyrir ungt fólk á aldrinum 16–25 ára. Þetta er gert ráð fyrir að þjóni tvenns konar tilgangi. Í fyrsta lagi þeim að auka ráðstöfunarfé húsnæðismálastjórnar, og er gert ráð fyrir, að á ársgrundvelli verði þessi aukning skyldusparnaðarins a.m.k. fyrsta árið eða fyrstu árin allt að 30 millj. kr., og í öðru lagi er þetta gert til . þess að freista þess að tryggja ungu fólki, sem ræðst í húsbyggingar, nokkru meira eigið fé en það annars mundi hafa til umráða og geti þannig betur staðið undir þeim lánum, sem það óumflýjanlega þarf að taka. Það er kannske talin nokkuð hart aðgöngu að taka 15% af launatekjum unga fólksins og setja það fast í þessu skyni. En það sama unga fólk nýtur líka við þessar aðgerðir verulegra hlunninda. Þessi skyldusparnaður er undanþeginn bæði tekjuskatti og útsvari. Það er nr. 1. Nr. 2 er það, að hann er gengistryggður. Nr. 3 er svo það, að eigendur þessa skyldusparnaðar eiga að hafa samkv. l. skýlausan forgangsrétt að lánum hjá húsnæðismálastjórn. Nú er það svo í l. um húsnæðismálastjórn, að því er þetta snertir, að þar segir, að þeir. sem leggi fram skyldusparnað og sæki um lán úr húsnæðismálasjóði, eigi að hafa íorgangsrétt að öðru jöfnu. En þessi orð „að öðru jöfnu“ hafa nú verið numin úr l. eða verða numin úr þeim, ef þetta frv. verður samþykkt, þannig að viðkomandi aðili á skýlausan forgangsrétt á láni, þegar hann þarf á því að halda. Og í fjórða lagi fylgja þessu þau hlunnindi fyrir sparifjáreigendurna, að þeirra lán mega vera 25% hærri en venjuleg lán hjá húsnæðismálastjórn. Ég held þess vegna, að þetta frv. stefni í rétta átt og geti þjónað bæði þeim tilgangi að auka starfsfé húsnæðismálastjórnar og um leið að tryggja það, að þeir, sem skyldusparnaðinn eiga, standi betur að vígi með húsbyggingar sínar, þegar að því kemur, að þeir þurfi í þær að ráðast. Mér er að vísu ljóst, að þessi starfsfjáraukning húsnæðismálastjórnar er hvergi nærri nóg, og auk annars frv. ekki óskylds, sem nú liggur fyrir hv. Nd., hefur ríkisstj. til athugunar ýmsar leiðir, sem hún er að freista að fara til þess að auka þetta starfsfé enn meir og það svo, að e.t.v. væri þá hægt að hækka hin einstöku lán ekki síður en heildarráðstöfunarfé húsnæðismálastjórnarinnar. Frv. er ákaflega einfalt, og efni þess er ekki annað en þetta, sem ég nú hef rakið, og ég sé þess vegna ekki ástæðu til þess að fara um það fleiri orðum. En ég vil leyfa mér að leggja á það áherzlu við hæstv. forseta og þá n., sem fær þetta til meðferðar, að það verði reynt að flýta því, svo að hægt verði að afgreiða það sem lög frá þessu þingi. Ég leyfi mér svo að leggja til, að að umr. lokinni verði frv. vísað til hv. heilbr.- og félmn.



Herra forseti. Ég vil aðeins leyfa mér að taka undir þau orð, sem féllu hjá hæstv. ráðh., að ég álít, að þetta frv. stefni í rétta átt. Ég álít, að það sé mikil þörf á því, að húsnæðismálasjóður og húsnæðismálastjórn fái aukið starfsfé, og það sé þjónað mjög þörfum tilgangi með þeirri fjársöfnun, sem hér er fjallað um. Ég álít enn fremur, að það geti verið hollt fyrir ungt fólk að leggja til hliðar nokkurt sparifé. Það má að vísu segja, að það sé eðlilegra, að það geri það af sjálfsdáðum og án þess að vera lögþvingað til þess, en þessari lögþvingun fylgir þó sá kostur, eins og hæstv. ráðh. gerði grein fyrir, að um leið og það er skyldað til þessa sparnaðar, er tekin ábyrgð á því sparifé, sem þannig er lagt til hliðar, þannig að það er vísitölutryggt, eins og hann gerði ráð fyrir. Skyldusparnaðurinn var upphaflega lögtekinn 1957 fyrir frumkvæði vinstri stjórnarinnar. Þá var hann aðeins 6%. En ég minnist þess, að hv. sjálfstæðismenn töluðu þá í æðimiklum lítilsvirðingartón um það spor, sem þá var stigið, og töldu hæpið, svo að ekki sé meira sagt, að þar væri farið í rétta átt. Nú á að hækka þetta úr 6% upp í 15 %. Það er ánægjulegt, að sjálfstæðismenn hafa skipt um skoðun í þessu efni.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja hér brtt. við 3. umr. þessa máls, þar sem þær breytingar, sem minni hl. landbn. lagði til, urðu ekki samþ. við 2. umr. málsins. Það er nú þannig, að á þeim tímum, sem við lifum, miðum við flest okkar mál við tæknimenntun og sérþekkingu. Og þegar litið er á þetta mál, búfjárræktarlögin, í því ljósi, sem lýsir okkur yfirleitt í þeim málum, sem við fjöllum um hér á hv. Alþingi, þá finnst mér, að það sé farið nokkuð marga áratugi til baka, þegar samþykkja skal þetta frv. eins og það liggur fyrir, þar sem horfið er frá því að fara eftir því, sem vísindin hafa aflað sér, og hverfa til fyrra horfs, þar sem hvorki þekkingu né vísindum var til að dreifa. Og nokkuð er það víst, að Búnaðarfélag Íslands, sem er að verða 65 ára gamalt, hefur frá upphafi haft þessi mál með höndum. En það er vitað mál, að Búnaðarfélag Íslands starfar að margháttuðum fræðilegum og hagnýtum fyrirgreiðslum og leiðbeiningum á sviði landbúnaðar og er einnig ráðgefandi fyrir Alþingi og ríkisstj. Þess vegna finnst mér það koma úr hörðustu átt, þegar Alþingi fer nú að stofna til þess, að það skuli gengið fram hjá þessum félagsskap í ríkara mæli en nokkru sinni hefur áður, þekkzt. Hér er því um stefnubreytingu að ræða, þar sem kljúfa skal út úr þeim félagsskap. sem hefur verið treyst bezt til þess að lýsa okkur á sviði landbúnaðarmála að undanförnu. Ég veit ekki heldur, hvar það kann að enda, þegar svo byrjar eins og hér virðist vera, og nokkuð er það hart, að einmitt þessi vísir skuli vera kominn úr því héraði, þar sem fyrsta búnaðarfélag landsins var stofnað fyrir 120–130 árum. Og sannarlega hafa þeir bændur, sem þá bjuggu í Svínavatns- og Bólstaðarhlíðarhreppi, ekki verið trúlausir á mátt samtakanna eða mátt búnaðarfélagsskaparins í landinu, og þetta félag, sem þeir stofnuðu, varð vísirinn að Búnaðarfélagi Íslands. Ég vil því sannprófa það með þeirri till., sem hér liggur fyrir, hvort það er virkilega svo, að hv. alþm. séu þeirrar skoðunar að - leita ekki álits og eftir því fara, þegar um er að ræða þau málefni, sem bændastéttina varða og Búnaðarfélag Íslands hefur jafnan fjallað um og að ég ætla bændastéttinni til gáðs og gæfu á liðnum árum, og mun einnig verða, ef til félagsskaparins verður leitað á komandi tímum. Þess vegna er það, að ég hef lagt fram þessa brtt. á þskj. 575, og vænti ég, að hv. þm. geti á hana fallizt, þar sem hún er um það, að það skuli leitað þeirrar sérfræðilegu þekkingar, sem við höfum völ á í landinu í þessum efnum, eins og á fjölmörgum öðrum sviðum, og eftir því skuli farið. Það ríkir annað viðhorf hjá okkur þá í landbúnaðarmálum en fjöldamörgum öðrum málum, ef þessi till. verður felld hér á hv. Alþingi.



Herra forseti. Ég skal ekki fara langt út í þetta mál. Við 2. umr. gerði ég grein fyrir því, að landbn. hefði verið sammála um tvær greinar þessa frv., að þær væru nauðsynlegar nú, eins og á stendur, m.a. vegna ágreinings, sem komið hefur upp um meðferð stóðhesta í þeim héruðum, sem þetta frv. á sérstaklega að ná til. Hins vegar var ágreiningur um 3. gr. frv., og þótti minni hl. n., að þar væri verið að draga úr höndum Búnaðarfélags Íslands, eins og heyra mátti á ræðu hv. 1. þm. Vesturl., og stefndi að því að gera minna með vísindin og þekkinguna heldur en rétt væri. Það kom einnig fram í ræðu við 2, umr., að það væri dálítið einkennilegt, að tveir bændur úr bessum héruðum skyldu flytja þetta frv. Verð ég að segja það, að mín skoðun er sú, að bað er aðalstyrkurinn fyrir því, að ég get stutt frv., að það voru einmitt tveir bændur, sem þekkja þarna mjög vel til, sem fluttu frv. með það fyrir augum að komast hjá árekstrum, sem gildandi búfjárræktarlög valda, að því er snertir hrossarækt. Ég get sagt það, að ég geri ekkert aðalatriði úr því, hvort þessi brtt., sem hér liggur fyrir, verður samþ. eða ekki. Ég get ekki stutt hana fyrir mitt leyti, vegna þess að aðalefni hennar er að stytta undanþágufrest í eitt ár úr 5 árum, sem lagt er til í frv. að sé hámark. Það kemur fram í frv., hvernig flm. hugsa sér að þessi frestur verði veittur. Það kostar nokkra vafninga að leggja það fyrir sveitarstjórnir, síðan sýslunefndir og í þriðja lagi fyrir hrossaræktarráðunaut Búnaðarfélags Íslands. Og ég geri ráð fyrir því, að í meðferð málsins, ef um undanþágur er beðið, sé því alls ekki slegið föstu, að um 5 ár sé að ræða, en kannske eitthvað styttri tíma, og mundi hrossaræktarráðunautur, úr því að málið á að berast undir hann, geta einnig haft áhrif á það, hversu frestur væri leyfður langur, og jafnvel leggjast á móti því að veita nokkurn frest. Að vísu gerir frv. ekki ráð fyrir því, að hann hafi stöðvunarvald í þessu frv: En þar sem slík ákvæði sem þetta eru í I., er venjulegt að fara eftir þeim till., sem fram koma frá heim manni, sem skylt er að bera málið undir. Ég hygg persónulega, að það muni vera óeðlilegt, að svona langur frestur sé veittur fyrir fram, en hins vegar held ég, að það sé of stuttur tími að miða við aðeins eitt ár, vegna þess að það er, eins og ég sagði áðan, talsvert miklum vandkvæðum og vafningum og fyrirhöfn bundið að komast að samkomulagi um að biðja um þann frest, sem frv. gerir ráð fyrir. Ég vitnaði einnig í það við 2. umr., að frv. styddist mjög við samkomulag, sem fjallskilastjórar þar norður frá og Hrossaræktarfélag Íslands gerði á fundi, sem haldinn var í Húnaveri 12. júní s.l. Og að öllu þessu máli athuguðu held ég, að það sé ekki neitt hættulegt spor stigið, þó að gerð yrði tilraun með það, að þessi hrossaræktarhéruð, sem eru þarna aðallega málsaðilar að, reyni að koma skipan á þessi mál, betri og eðlilegri og friðsamlegri en verið hefur, því að við þekkjum það öll af blaðaskrifum og jafnvel málaferlum, að þarna hefur verið við talsvert mikið vandamál að etja, og ég held, að þessir bændur, sem báðir eru hrossaræktarmenn eða hrossaeigendur í allstórum stíl, hafi einmitt reynt að finna þar meðalveg, sem hægt er að una við, a.m.k. til reynslu í bráðina.



Herra forseti. Hv. 8. landsk. þm. talaði hér á móti þeirri brtt., sem ég flyt, og fannst honum, að sá frestur, sem ég vil heimila samkv. þessum l., eitt ár, mundi vera of stuttur. En ég tel bað vera aðalkost till. að hafa frestinn stuttan, vegna þess að fimm ára frestur, ef lögin reynast illa í framkvæmdinni, er allt of langur, og mér finnst það vera glannalegt af Alþingi að samþykkja svo langan frest án nokkurs fyrirvara, þar sem við vitum, að ýmiss konar deilur hafa verið í sambandi við þessi mál. Þess vegna held ég, að það sé hyggilegt að fara að ráðum fróðra manna og hafa frestinn aldrei lengri en eitt ár í senn, enda þótt heimamenn verði að hafa nokkuð fyrir því, að slíkur frestur fáist, eins og hv. þm. benti á. En það, sem hv. 8. landsk. þm. og fleiri hér virðast trúa á, er, að þetta mál komi í veg fyrir þær deilur, sem verið hafa uppi á milli Skagfirðinga og Húnvetninga. En ég hef kynnt mér þetta mál, og ég hef líka hlustað á umr. á búnaðarþingi milli Húnvetninga og Skagfirðinga um þessi mál. Og þar varð samkomulag um breytingar á 39. gr. búfjárræktarl. á allt annan veg en sú breyting, sem hér liggur fyrir á 39. gr. l. Og þess vegna held ég, að það sé skakkt af Alþingi nú að vera að samþykkja 3. gr. þessa frv., þar sem það er sýnilegt, að hún kemur ekki í veg fyrir þær deilur, sem upp kunna að rísa. Það eru 1. og 2. gr. þessa frv., sem kveða skýrar á um þau ágreiningsatriði, sem verið hafa, og geta þar af leiðandi komið í veg fyrir það, að deilur verði út af þeim málum, sem verið hafa. Það eru fyrst og fremst þær greinar, og höfum við verið sammála meiri hl. n. um það, hv. 4. þm. Austf. og ég. En ég get aldrei fallizt á það, að 3. gr. þessa frv. verði samþ., nema því aðeins að sú breyting, sem ég legg hér fram, verði jafnframt samþykkt. Að öðrum kosti er ég alveg á móti þessu frv. Og ég vænti þess, að hv. alþm. geti fallizt á þetta tvennt, sem ég fer fram á í þessari till., þ.e. í fyrsta lagi, að fresturinn verði færður úr 5 árum, eins og hann er nú í frv., niður í eitt ár, eins og ég legg til í minni brtt., og enn fremur það, að skylt verði að taka fullt tillit til álits sérfræðings á þessu sviði, þ.e.a.s. hrossaræktarráðunautar Búnaðarfélags Íslands, og finnst mér það vera mjög til samræmis við ýmis önnur mál, sem við höfum verið að samþykkja á þessu þingi og undanförnum þingum um það að fara að áliti sérfræðinga á mörgum sviðum. Og í einni mjög umdeildri löggjöf hér á landi, sem var til umr. fyrir nokkrum árum, fólum við sérfræðingi geysimikið vald samkv. þeirri löggjöf. Og ég hef ekki orðið var við það síðan, að miklar deilur hafi risið út af þeim málum og alls ekki eins og vænta mátti. Það var veiðilöggjöfin, þar sem veiðimálastjóra voru falin víðtæk völd á sviði veiðimála í landinu. Ég sé ekki, að á þessu tvennu sé sá reginmunur, að sérfræðingar í búfjárrækt séu þeim mun hættulegri búfjárræktinni í landinu heldur en veiðimálastjóri kann að vera lax- og silungsveiði almennt í landinu.



Herra forseti. Þetta frv. er raunar fylgifrv. við annað frv., sem er á dagskránni, lög um breyt. á vegalögum, og var sent samgmn. Nd. og óskaði samgmrh, eftir því, að n. flytti það. Í því felast aðeins breytingar á gjalddaga á bifreiðaskatti, sem talið er eðlilegt, að innheimta samhliða öðrum bifreiðagjöldum, þungaskatti og tryggingagjöldum af ökumönnum. Ég held, að það sé ekki ágreiningur um það, að nauðsynlegt sé að breyta ákvæðunum um gjalddagann á þessum sköttum, ef frv. um breyt. á vegal., sem hér liggur fyrir, verður samþykkt. En eins og ég sagði, er þetta frv. afleiðing eða fylgifrv. þess, og hefði eðlilegra verið, að það hefði komið fyrr til umr. Samgmn. Ed. hefur fjallað um frv. og leggur einróma til, að það verði samþykkt.



Herra forseti. Það er þannig ráð fyrir gert í þeim l., sem samþykkt voru í vetur, að þeir, sem eiga dísilbifreiðar, eigi, eins og þar stendur í 88. gr. I., rétt á endurgreiðslu skatts samkv. a- og b-liðum 87. gr. En eins og hv. þm. muna, er 87. gr. l. þannig, með leyfi forseta: „Árlega skal greiða þungaskatt af bifreiðum, sem hér segir: a. Af bifreiðum, sem aðallega eru gerðar til fólksflutninga og nota benzín að eldsneyti, kr. 72.00 af hverjum fullum 100 kg þunga þeirra. b. Af bifreiðum, sem nota annað eldsneyti en benzín“ - og þungaskattur, minnsti þungaskattur, sem er af bifreið, er 8500 kr. samkv. núgildandi 1., en var áður 2700 kr., hefur þannig hækkað um 5800 krónur. Samkv. gildandi l. eiga eigendur jeppabifreiða rétt á endurgreiðslu skatts af þessum dísilbifreiðum og fá þá 8.500 kr. endurgreiddar. En í vetur var ekki tekið með í reikninginn, að þarna væri mikið misræmi á milli þeirra, sem eiga dísilbifreiðarnar, og hinna, sem eiga jeppabifreiðarnar, og ofan á skattinn, sem var fyrir, 1.47 kr. á hvern benzínlítra, var bætt 1.30 kr., þannig að hann er 2.77 kr. nú, og því var haldið fram, að þegar sá, sem á benzínbifreið, sé búinn að aka 17 þús. km., sé hann búinn að greiða álíka mikið í skatt til þess opinbera og sá, sem borgar 8500 kr. þungaskatt af sinni bifreið. En samkv. núgildandi lögum á sá, sem á benzínbifreiðina, ekki neinn rétt á því að fá neitt endurgreitt af sínum benzínskatti, þótt hann noti bifreið sína mikið til landbúnaðarstarfa, og þarna finnst mér töluvert upp á milli gert, þar sem bóndi, sem hefur dísilbifreið, fær 8500 kr. endurgreiddar, en hinn, sem notar sína bifreið á sama hátt til landbúnaðarstarfa og greiðir jafnmikið í skatt til ríkisins, á ekki rétt á neinni endurgreiðslu. Till. mín miðar að því, að þarna sé brúað bilið á milli þeirra bænda annars vegar, sem eiga dísilbíla og fá endurgreiðslu samkv. gildandi 1., og hinna, sem eiga benzínbifreiðar og eiga ekki rétt á neinni endurgreiðslu annarri en þungaskattinum, sem er sáralítil upphæð eða 72 kr. af hverjum 100 kg, og mundi undir flestum kringumstæðum, þar sem jeppabifreiðar eiga í hlut, ekki nema hærri upphæð en 1000 kr. á móti 8500 kr. hjá þeim, sem dísilbifreiðarnar eiga. Nú er það svo, að till. er þannig orðuð, að það mundi aldrei koma til endurgreiðslu á meira benzíni en hægt væri að færa sönnur á að notað hefði verið, og víðast hvar hygg ég, að þar sem bændur eiga bifreiðar, sé ekki um mikla keyrslu að ræða yfirleitt, og ég efast um, að hjá mörgum þeirra sé keyrslan yfir 10 þús. km á ári. Þess vegna mundi þessi skattur ekki nema eins hárri upphæð og þungaskattur bifreiða er, en allajafna þó koma verulega við þeirra pyngju, þar sem benzín hefur hækkað gífurlega mikið og fer mjög hækkandi. Þess vegna vil ég mælast til þess, að hv. þm. samþykki þessa till., vegna þess að hér er um réttlætismál að ræða milli aðila, þar sem annar fær endurgreiðslu samkv. l., en hinn á engan rétt á því. Löggjafinn getur varla verið þekktur fyrir það að gera verulega þarna upp á milli, og því vænti ég þess, að hv. alþm. samþykki þessa brtt., sem liggur hér fyrir á þskj. 550 frá hv. 4. þm. Austf. og mér.



Herra forseti. Það frv., sem hér liggur fyrir, breyt. á vegal., sem samþ. voru í desember í vetur, er einungis um það að kveða skýrt á um, hvenær þungaskattur af bifreiðum falli í gjalddaga. Ég gat þess við 3. umr. vegalaga hér í vetur, að sú nefnd, sem undirbjó vegamálin eða vegal., hefði í öllum útreikningum sínum miðað við það, að þungaskattur sá, sem þar var ákveðinn af bifreiðum, yrði greiddur frá 1. jan. þetta ár. En áður hafði það verið í gildi að greiða skatta af bifreiðum og þar á meðal þungaskatt eftir á. Frá þessu atriði í vegal. er talið, að ekki hafi verið gengið nógu vel, og til þess að taka af allan vafa um það, að þungaskatturinn árið 1964 komi til skila inn á þann reikning, sem kostar vegagerð í landinu nú, var talið nauðsynlegt að flytja brtt. við vegal. Að vísu má geta þess, að lögfræðinga greindi nokkuð á um það, hvort þess væri þörf, en það er vissara það sem vissara er, og er nauðsynlegt, að það sé ekki hægt um það að deila. Um þetta frv, varð samkomulag í samgmn., og skrifuðu allir viðstaddir nm. undir nái., en einn var fjarverandi, þegar það var afgreitt úr nefnd. Þá er þess enn fremur að geta, að tveir nm. hafa flutt frekari brtt. við vegal., um það, hvernig skuli hagað þeirri endurgreiðslu eða þeim ívilnunum, sem landbúnaðarjeppar hafa notið hingað til. Um þetta atriði var allmikið rætt, bæði í þeirri nefnd, sem undirbjó vegal., og einnig á sameiginlegum fundum samgmn:, sem fjölluðu um vegal. í vetur, og það komu fram margar bendingar um það, að ákvæði um niðurgreiðslur eða eftirgjöf á þessum skatti af jeppabifreiðum væri ákaflega erfitt að framkvæma, svo að öllu réttlæti væri fullnægt. Ég skal játa það, sem flm. þessarar brtt. segja, að þarna virðist ætlað að koma fram samræmi í framkvæmd, sem ég held þó að ekki sé hægt að leysa með þeirri till., sem hér liggur fyrir. En það varð samkomulag um það, áður en vegal. voru afgreidd, að öll vafaatriði í sambandi við eftirgjöf á skatti af jeppabifreiðum til landbúnaðarnota yrðu tekin fyrir sérstaklega og samin um reglugerð, hvernig þeim yrði beitt. Þess vegna álít ég, að til þess að fá samræmd ákvæði um þungaskatt af jeppabifreiðum, sem brenna benzíni og hráolíu, eigi að bíða eftir þeirri reglugerð, sem nú er í undirbúningi og kemur vafalaust á þessu ári, þó að sennilega verði ekki hægt að fara eftir henni við greiðslu eða uppgjör á bifreiðasköttum nú. En hér er um svo mikla efnisbreytingu að ræða við frv., einmitt um þetta umdeilda atriði í vegal., að ég treysti mér ekki til að mæla með till. af þeim ástæðum.



Herra forseti. Ég vil mjög taka undir þær röksemdir, sem fram komu í ræðu hv. 1. þm. Vesturl. um það, að það fyrirkomulag, sem gert er ráð fyrir í sambandi við eftirgjöfina á gjöldum af jeppabifreiðum til bænda, er, eins og þau mál horfa nú við eftir þá miklu hækkun, sem gerð var á þungaskatti og benzínskatti í sambandi við vegalögin nýju, orðið algerlega óviðunandi. Og það er þess vegna ekkert að undra, þó að út af fyrir sig komi fram brtt. með það í huga að jafna þessi met, því að það liggur í augum uppi, að svo sem þetta mál blasir við nú, er gert ráð fyrir, að það verði stórum meiri hlunnindi veitt þeim mönnum, sem eiga bifreiðar, sem eru ódýrari í rekstri, heldur en þeim, sem búa við aðrar bifreiðar, sem miklu dýrara eldsneyti nota. Og það liggur því í augum uppi, að hér er um mái að ræða, sem verður að fá einhverja viðhlítandi lausn á. Og ég hef sannast sagna orðið þess var meðal bænda, að þeir eru forviða yfir því og skilja ekki annað en hljóti að vera einhver misskilningur í þessu fyrirkomulagi, að þessar endurgreiðslureglur skuli vera eins og nú er gert ráð fyrir. Með hliðsjón af þessari málsástæðu er ég alveg sammála þeirri meginröksemd, sem kom fram hjá hv. 1. þm. Vesturl., að það er nauðsynlegt að kippa þessu í lag. Ég vil láta þessa skoðun mína koma fram hér með hliðsjón af afstöðu til þeirrar till., sem hv. þm. flytur, vegna þess að ég er engu að síður ekki á þessu stigi reiðubúinn til þess að greiða þessari till. atkv., vegna þess að mér er ekki ljóst, hvort hægt er að fara þessa leið eða þarf að fara einhverja aðra til þess að jafna metin. Ég skal ekkert segja um það, hvaða tekjumissi það leiðir af sér, sú leið, sem hér er gert ráð fyrir að fara, og ekki heldur, hversu auðveld hún er í framkvæmd. Það kann vel að vera, að hún verði síðar ofan á, það veit ég ekkert um. En ég er ekki reiðubúinn til að gera upp skoðun mína í sambandi við, hvort þessi lausn á vandamálinu er rétt eða einhver önnur. En ég vil láta það koma hér fram og jafnframt lýsa ánægju yfir því, sem hv. 8, landsk. þm, sagði hér áðan, en hann átti sæti í vegalagan., að menn hefðu gert sér grein fyrir þessu. Að vísu hefði verið æskilegt, að það hefði verið þá þegar í upphafi reynt að finna eitthvert úrræði til þess að koma í veg fyrir þetta misræmi. En það er þó allra góðra gjalda vert, ef nú verður því máli fylgt fram á þann veg, að það verði tekið til nákvæmrar athugunar, hvernig það megi leysa, og málið verði leyst, því að ég tel, að eins og þetta er nú í dag, sé það nánast mjög fáránleg framkvæmd og geri knýjandi nauðsyn, að þessu verði breytt. Ég treysti því mjög og vil leggja á það ríka áherzlu, að nú á þessu ári verði fundin viðhlítandi leið til þess að leiðrétta þetta. Það kann að vera, að það sé hægt að gera það í reglugerð, ég hef ekki kynnt mér það svo, en sé það ekki hægt með reglugerð, þá verði hlutazt til um, að nauðsynleg breyting verði gerð á lögunum.



Herra forseti. Ég þakka þessum tveimur hv. þm., sem hér hafa talað og eru þeirrar skoðunar, að það sé nauðsynlegt að leysa þetta vandamál. Hins vegar vil ég benda á það, að þetta vandamál verður tæplega leyst með reglugerð, því að reglugerð hlýtur að verða að byggjast á einhverjum lagabókstaf, og lögfróðir menn hafa tjáð mér, að það sé skylt að endurgreiða þungaskatt af dísilbílum, en hvergi tekið fram í 1., að það sé skylt að endurgreiða benzínskatt af þeim bifreiðum, sem brenna benzíni, það sé hvergi tekið fram, að landbúnaðarbifreiðar falli þar undir. Þess vegna held ég, ef það er verulegur áhugi og vilji þeirra manna, sem hér hafa talað í þessu máli, og þeir fylgja fram því, sem þeir hafa sagt, þá á þetta frv. ekki að fara svo nú frá Alþingi, að við breytum því ekki á þann veg, að leiðrétting fáist á þessu ári og sú reglugerð, sem samin verður síðar á árinu, verði í samræmi við vilja manna hér í málinu. Hitt væri hrein og klár vitleysa, ef menn á annað borð vilja breyta um í þessum efnum, að hleypa frv. nú í gegn án þess að breyta því, en ætlast þó jafnframt til, að lagfæring fáist, sem lögfróðir menn hafa þegar upplýst að muni ekki geta fengizt nema með lagabreytingu.



Herra forseti. Vegna þeirrar brtt., sem hér er til umr., get ég tekið fram, að ég tel, að það sé út af fyrir sig rétt hjá hv. tillögumönnum, að þarna sé mismunað eftir því, hvort um bifreið er að ræða, sem brennir benzíni eða hefur dísilvél, og þarna þyrfti sannarlega að komast á meira samræmi. En mín skoðun er sú, að samræmis ætti ekki að leita á þann hátt að fara að endurgreiða innflutningsgjald af benzíni á þessar landbúnaðarbifreiðar, heldur ætti frekar að fella niður þessa eftirgjöf á þungaskattinum. Ég tek fram, að ég tei þessar eftirgjafir ekkert hagsmunamál fyrir bændastéttina og vera heldur til leiðinda fyrir hana að hafa þetta. Í sjálfu sér mundu þeir fá sína leiðréttingu, álít ég, og ættu að geta fengið sína leiðréttingu gegnum búvörugrundvöllinn, þegar kostnaðurinn er reiknaður út við búreksturinn, og það væri miklu heppilegra. Þó að þarna sé misræmi um að ræða, tel ég, að ætti að afnema þetta fyrirkomulag alveg, en ekki láta það ná til benzínbílanna líka.