arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Bjarni Jónsson) Mönnum er það í minni, hver orð konungur hafði um, þegar hann svaraði forsætisráðherra um fánamálið, að hann kysi heldur, að alt sambandið væri tekið til umr. Á þessa sveif munu og danskir stjórnmálamenn hafa hallast. Það er því vafalaust, að Danir eiga frumkvæðið að þeim samningum, sem nú standa fyrir dyrum. Nú er þessum málum svo komið, að næstu daga er von á sendimönnum frá Danmörku, og vonum vjer, að þeir hafi umboð, sem með þarf, til þess að fullnægja rjettmætum kröfum vorum. Þá verður nú nauðsynlegt að skipa nefnd manna til þess að hafa á hendi milligöngu milli þingsins og sendimannanna dönsku, þar til svo langt er komið samningum, að ganga megi til atkv. um það, hvað fram skuli ganga og hvað ekki. Nefndirnar leggja því til, að nú sje sú milligöngunefnd skipuð og skipuð 4 mönnum, og býst jeg við, að fram verði lagður listi með svo mörgum nöfnum, sem kjósa skal menn. Þessir menn eru auðvitað einungis milligöngumenn og verða því að bera jafnóðum upp fyrir fullveldisnefndum þingsins hin meiri atriði samninganna og gefa þingflokkum færi á að athuga málið og segja sinn vilja áður en upp er borið fyrir þinginu. Í nafni fullveldisnefndanna leyfi jeg mjer að mælast til, að till. verði samþ. og þessir menn kosnir nú þegar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Kristinn Daníelsson) Mentamálanefndin hefir leyft sjer að koma fram með brtt. þessa, á þgskj. 378. Allar röksemdir, sem mæla með henni, hefi jeg borið fram áður og sje ekki ástæðu til þess að endurtaka þær. Nefndin ber brtt. fram vegna þess, að henni er kunnugt um, að ýmsum háttv. þingdm. þykir hún aðgengilegri, en fyrir mitt leyti get jeg sagt, að hún fullnægir ekki skoðun minni, en jeg tel hana þó málamiðlun og vona því, að hún verði samþ.

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Jeg hjelt, að einhver mundi taka til máls, til þess að skýra hvernig ætlast er til, að þingsál. þessi verði framkvæmd, því að jeg álít till. sjálfa alls ekki nógu ljósa í því efni. Þar er ekki beinlínis heimilað fje til þess að kaupa efnivið fyrir, ef landsstjórnin getur ekki útvegað hann með öðru móti. En ef til þess er ætlast, að ekki verði lengra gengið en að landsstjórnin geri ráðstafanir til útvegunar hjá þeim, sem annast aðflutninga til landsins, þá er hægt við það að una, En eftir till. get jeg ekki búist við, að lengra verði gengið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Jeg vil gera það að tillögu minni, að frv. þessu verði vísað til fjárveitinganefndar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Matthías Ólafsson) Jeg hefi að þessu sinni engu við það að bæta, sem stendur í greinargerð þessa frv. Jeg heyri og að sumir hv.þm. vilja ógjarnan, að umr. verði að þessu sinni. Vænti jeg því, að málinu verði umræðulaust vísað til 2. umr.

Frsm. (Matthías Ólafsson) Það er sama að segja um frv. þetta og hið næsta á undan, að jeg hefi ekki að sinni miklu við greinargerðina að bæta. Það er margt, sem um málið má segja, en jeg geymi mjer það, af sömu ástæðum og í hinu málinu, og óska því, að frv. verði nú vísað til 2. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Eggert Pálsson Það er að vísu yfir fáum að tala í þetta sinn, þó að jeg hins vegar vilji leyfa mjer að gera stutta athugasemd, ekki þó svo mjög gagnvart till., sem hjer liggur fyrir, því að jeg geri ráð fyrir, að henni verði vísað til fjárveitinganefndar, þar sem hjer er um fjárspursmál að ræða, heldur er athugasemdin almenns eðlis. Sú hefir orðið raunin á um þetta þing, að inn á það hefir rignt till., sem miða að því að veita fje úr landssjóði til hins og þessa. í þingbyrjun var ákveðið, í því skyni að spara fje, að koma ekki með fjáraukalagafrv. á þessu þingi, heldur skyldu fjárbeiðnir koma fram í þingsályktunartill.formi, ef brýn nauðsyn væri. En nú eru þessar þingsályktunartill. orðnar svo margar, að sýnilegt er, að stór sparnaður hefði verið, að í stað þeirra hefði komið fram fjáraukalagafrv. Þingið er nú búið að standa í hálfan þriðja mánuð, og þingsályktunartill. hefir rignt niður allan þann tíma. Hafa eðlilega orðið um þær miklar umr. í báðum deildum þingsins, og þær þar af leiðandi kostað landssjóðinn mikið fje, án tillits til innihalds þeirra. Hefði fjáraukalagafrv. verið lagt fyrir þingið, hefði það tekið miklu minni umr. en allar þessar þingsályktunartill., sem verið er að koma með, auk þess sem líklegt er, að fjáreyðslan hefði ekki orðið eins mikil eins og með þessu móti, að vera að koma með eina og eina fjárveitingatill., og það fram á allra seinustu daga þingsins. Um till., sem hjer liggur fyrir, vil jeg ekkert segja að svo stöddu, gef ekki um fyrirfram að binda atkv. mitt, og það því síður, sem jeg býst við, eins og jeg er þegar búinn að taka fram, að henni verði vísað í fjárveitinganefnd og hún athuguð þar.

Forseti: Það er fyllilega rjett, sem háttv. 1. þm. Rang. (E. P.) hefir bent á. En ástæðan Liggur líklega í því, að þegar þingið kom saman, var ekki búist við, að það stæði eins lengi og raun er á orðin. Þess vegna mun hafa rignt svo miklu af þingsályktunartill. niður í þinginu.

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Jeg legg það til, að málinu verði vísað til fjárveitinganefndar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Jeg leyfi mjer að leggja til, að þingsályktunartill. þessari verði vísað til fjárveitinganefndar að þessari umr. lokinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jeg skal þó ekki fjölyrða hjer um skiftingu hinna einstöku námsgreina, t. d. hvort hafa skuli gömlu málin fyrir kjarna í skiftingu skólans. Og þetta geri jeg af því, að þótt jeg hafi altaf viðurkent, að gömlu málin sjeu vel til þess fallin, þá get jeg ekki fallist á, að þau sjeu ómissandi. En nauðsynlegt er að hafa einhverja fræðigrein í skólanum, sem er valin með það fyrir augum að kenna nemendum að læra. Menn munu nú ef til vill segja, að ein fræðigrein sje kend með það fyrir augum í skólanum, þar sem enskan er. En þetta mál er óhæft til þess að glæða slíkan þroska hjá nemendum. Enskan er ekki vel fallin til þess að þroska málfræðilega þekkingu og hugsun sem mörg önnur mál. Og það stafar af því, að hún er mjög slitið mál að beygingum og blandað. Hún stendur næst kínversku, sem hefir enga málfræði, heldur felst málfræðin og merking orða í því, hvar orðið stendur í setningunni. En þetta er svo frábrugðið því lögmáli, sem mál menningarþjóðanna byggjast á, að ekki er rjett að velja slíkt mál til þess að þroska málfræðivit og rökrjetta hugsun nemandanna. (E J.: Það er grískan ein). Það er rjett, sem háttv. 2. þm. Rang. (E. J.) sagði, að grískan er allra mála best til þess fallin að vekja slíkan þroska. Og vona jeg því, að hann ljái atkvæði sitt til þess, að hún verði tekin aftur inn í mentaskólann, svo að yngri stúdentar geti minst hans með þakklæti fyrir góðar till. hans á Alþingi.

Frsm. (Sigurður Stefánsson) Þar sem þetta er 1. umr. um málið, og þar að auki er gerð rækileg grein fyrir frv. í nefndarálitinu, þá finn jeg eigi ástæðu til að gera frekari grein fyrir því og vildi óska, að hv. deild leyfði frv. að ganga til 2. umr.

Pjetur Ottesen Úr því að formaður bjargráðanefndar hefir óskað, að málið fái að ganga til 2. umr., og þar sem framsm. þessa máls er heldur ekki við, þá get jeg setið hjá að þessu sinni. Annars er jeg á móti frv., en get látið athugasemdir mínar bíða til 2. umr. og vona, að menn muni eins geta komið sjer saman um að slátra því, þó að því sje slept að þessu sinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eggert Pálsson) Jeg hefi litlu að bæta við það, sem tekið er fram í nál. þgskj. 471. Jeg hygg, að allir háttv.þm. geti verið sammála um, að það sje nauðsynlegt að styðja að slíkri framleiðslu, er hjer um ræðir. Það færi óneitanlega best á því að vinna sem mest klæði úr ull vorri, svo að vjer þyrftum ekki að kaupa erlendan klæðnað. Það má að vísu fá erlendan klæðnað, sem er jafngóður og sá, sem vjer höfum, en hann kostar þá svo mikið fje, að það er flestum ofvaxið að kaupa hann. Hjer er farið fram á að styrkja með lánveitingu klæðaverksmiðjuna á Álafossi, svo að hún verði fær um að afkasta meiru en verið hefir. Hjer er að ræða um stóra lánsupphæð, 100.000 kr., eftir íslenskum mælikvarða, en ef slík lánveiting gæti orðið til þess, að klæðaverksmiðjan gæti afkastað meira og betra verki, þá dylst mjer ekki, að rjett sje að veita lánið, einkum ef lánið er jafnframt sæmilega trygt, og nefndin lítur svo á, sem svo megi telja. Verksmiðjan verður fullkomnari og meira virði fyrir endurbæturnar en áður, og auk þess leggja eigendurnir fram aðra tryggingu, sjálfskuldarábyrgð eða annað, sem stjórnin samþykkir. Líta ber og á það, að endurbætur þær, sem á að gera, kosta meira en 100.000 kr., eða lánsupphæðina, því að eigendurnir ætla að leggja fram 22.000 kr. til þeirra frá sjálfum sjer, svo að allar endurbæturnar koma til að kosta 122.000 kr. Í nál. er það tekið fram, að 20.000 kr. verði varið til ýmsra óhjákvæmilegra mannvirkja, og er það aðallega til þess að auka vatnsmagnið. Vatnsmagn það, sem nú fæst, er 25 hestöfl, en ef flóðgarðarnir eru hækkaðir um 1 metra, þá verður það aukið upp í 40 hestöfl, en auk þess ætla eigendurnir að taka til notkunar annan foss, sem er neðar í ánni, og nota hann annaðhvort til netagerðar, eða til þess að framleiða ljós og hita, en það er nú gert með afli frá efra fossinum. Við þetta eykst líka vatnsaflið, svo að verksmiðjan ætti að geta afkastað enn meiru. Mál þetta er ekki flókið. Ef menn vilja styðja og efla framleiðslu þessa, er rjett að samþ.till., og jeg hygg, að hv.Ed. gæti, eins og hv.Nd., látið sjer nægja að fela stjórninni að fara með trygginguna og gæta þess, að hún verði sem best.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eggert Pálsson) Að svo vöxnu máli hefi jeg ekkert frekar um frv. að segja, annað en það, sem jeg sagði í gær. Að eins vil jeg geta þess, að brtt. á þgskj. 491, sem fram er komin frá fjárveitinganefnd, er ekki efnisbreyting, heldur að eins formsbreyting til. þess að fyrirbyggja, að 2. gr. frv. verði misskilin. Hinsvegar vildi jeg skjóta því til hæstv. forseta, hvort hann vildi ekki láta bíða atkvgr. um þessa brtt. til 3. umr., með því að jeg veit, að fleiri brtt. eru á leiðinni.

Forseti: Samkvæmt tilmælum hv.frsm. fresta jeg atkvgr. um brtt. 491. til 3. umr.

Frsm. (Eggert Pálsson) Jeg vildi mælast til, að forseti tæki till. þessa út af dagskrá í þetta sinn, því að náið samband er milli þessarar till. og frv. sem deildin hafði til meðferðar hjer næst á undan.

Frsm. (Eggert Pálsson) Jeg hefi fyrir mitt leyti ekki annað nje meira að segja um þetta mál en jeg sagði við 1. umr., og æski þess að eins, að deildin leyfi því að ganga óhindruðu áfram.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Pjetur Jónsson Jeg hafði búist við því um bæði þessi mál, sem á dagskránni eru, að ekki yrði eytt tíma til að ræða þau nú, við þessa umr., heldur væri rjettast að skjóta þeim strax til nefndar, svo nefndin geti strax í dag tekið þau til meðferðar. Jeg hefi búist við, að málunum verði vísað til fjárveitinganefndarinnar, þó jeg fyrir mitt leyti óski ekki neitt eftir að fá þau. Jeg geng út frá því sem sjálfsögðu, að fjárveitinganefndin verði að fá þau til athugunar, og væri þá æskilegast, að hún gæti sest á rökstóla um þau nú þegar, nema ef meiri hl. deildarmanna ætlar að greiða atkv. á móti þeim við þessa umr.

Jón Jónsson Jeg býst ekki við, að leggja þurfi þessi mál fyrir fjárveitinganefndina. Um daginn voru allir nefndarmenn á það sáttir að hreyfa ekki við dýrtíðaruppbótarlögunum á þessu þingi. Jeg geri ekki ráð fyrir, að þeim hafi snúist hugur síðan. Meiri hl.. deildarinnar var þá líka á sama máli. Jeg sje því ekki, að annað liggi fyrir en að fella bæði þessi frv. nú þegar og sjá svo, hvað hv.Ed. gerir við þau frv., sem voru afgreidd hjeðan á dögunum og send til þeirrar hv. deildar.

Pjetur Jónsson Jeg álít rjett að vísa málunum til fjárveitinganefndar, en vera ekki að tefja sig við umræður um efni þeirra að svo komnu. Það er sjálfsagt, að nefndin athugi frv. og láti uppi álit sitt um þau, eða reyni að gera eitthvað til samkomulags við hv.Ed. út af þessum málum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Mjer þykir hlýða, að þessu mikla vandamáli verði vísað til bjargráðanefndar.

Guðjón Guðlaugsson Allsherjarnefnd hefir haft frv. þetta til umsagnar, og skal jeg með nokkrum orðum gera grein fyrir skoðun minni. Eins og á nál. sjest, sendi nefndin borgarstjóra Reykjavíkur frv., og hann aftur dýrtíðarnefnd bæjarins. Lagði nefnd þessi eindregið á móti því, að frv. væri samþ. Allsherjarnefnd fjelst ekki á þá skoðun dýrtíðarnefndar Rvíkur nje borgarstjóra, en sjerstaklega tveir nefndarmennirnir litu svo á, að málið væri komið í eindaga, en þyrfti hins vegar góðs undirbúnings með; varð það því að samkomulagi að leggja til, að málið yrði afgreitt með rökstuddri dagskrá, sem prentuð er á þgskj. 483. En jeg vil taka það fram, að jeg get ekki sjeð nokkra ástæðu til að samþykkja ekki frv. nú þegar, nema þessa, að tíminn mun orðinn nokkuð naumur. Ummæli borgarstjóra og dýrtíðanefndar eru gersamlega órökstuddur sleggjudómur. Vera kann, að menn segi, að hann og nefndin muni hafa betra vit á þessu máli en við þingmenn utan af landi, sem flytjum þetta frv., en jeg vil halda, að hann vanti alla reynslu um það, hvernig okkar frv. mundi reynast, hvort það myndi ekki koma að sömu notum. Aðalatriðið er það, að húsnæði minki ekki í bænum, heldur aukist, og um það væri einmitt von, ef þetta frv. yrði að lögum. Auk þess myndi samkomulag húseigenda og leigutaka stórbatna, og mun síst vanþörf á því. Jeg færði rök fyrir frv. við 1. umr. Þau hafa engum mótmælum mætt, hvorki á fundum hjer í deildinni, nje í nefndinni. Þarf jeg því ekki að tala lengra mál um þetta. Jeg er alveg sömu skoðunar og áður, og þykir leitt, að málið kom ekki fyr inn á þingið. Jeg mun ekki greiða atkvæði um dagskrána nema nafnakall verði. Þá mun jeg greiða atkv. með henni, því í henni er fólgin viðurkenning um, að málið hafi við rök að styðjast, og áskorun til stjórnarinnar um að endurskoða núgildandi lög um húsaleigu í Reykjavík. Er því betra, að dagskráin nái samþykki, en málið falli niður ákvörðunarlaust.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Sigurður Stefánsson) Jeg vildi að eins skjóta því til hæstv. stjórnar, hvernig sem fer um frv. í hv.Ed., hvort hún finni ekki ástæðu til að nota ekki heimild þá, sem henni er veitt í verðlagsnefndarlögunum, sökum þeirra breyttu kringumstæðna, er orðið hafa síðan heimildin var veitt?

Atvinnumálaráðherra (S. J.) Jeg skoða þessi orð hv.frsm. (S. St.) að eins sem bendingu, en ekki sem hann beinlínis óski eftir yfirlýsingu frá stjórninni, enda hefði ekki verið líklegt, að stjórnin væri viðbúin að svara þessu. Mjer þykir líklegt, að stjórnin álíti, að verkefni nefndarinnar hafi minkað, þó að það gæti komið fyrir, eftir mínu áliti, að nefndin hefði eitthvað að starfa í einstaka tilfellum, og þá aðallega gagnvart verði á innlendum vörum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti: Þá liggur ekki annað fyrir en að skýra frá störfum deildarinnar. Alls hafa verið haldnir 74 fundir. Þessi mál hafa verið lögð fyrir deildina: I. Frumvörp. 1. Stjórnarfrumvörp lögð fyrir deildina . 7 2. Þingmannafrv. borin fram í deildinni 27 3. Frv. komin frá Ed. . 11 45 II. Þingsályktunartillögur. 1. Bornar fram í Nd. .. 39 2. Komnar frá Ed ... 5 44 III. Fyrirspurnir .. 6 Alls 95 Meðferð málanna. 1. Frv. afgr. sem lög frá Nd. .. 10 2. Frv. afgr. til Ed. og Sþ. og síðan þaðan sem lög 15 3. Frv. feld í Nd. 5 4. Frv. feld í Ed. 3 5. Frv. ekki útrædd 12 45 6. Þingsál. um skipun nefnda 5 7. Þingsál. afgr. sem ályktanir Nd. 6 8. Þingsál. afgr. til Ed. og Sþ. og síðan afgr. þaðan sem ályktanir Alþingis 21 9. Þingsál. feldar í Nd. .. 8 10. Þingsál. feld í Ed. . 1 11. Þingsál. ekki útræddar . 3 44 12. Fyrirspurnum svarað 4 13. Fyrirspurnum ósvarað .. 2 6 Alls hefir deildin því haft 95 mál til meðferðar. Þessi mál og önnur, sem Alþingi hefir haft til meðferðar, koma nú undir dóm þjóðarinnar, og reynslan verður að skera úr, hver árangur verði af þeim. Jeg efast ekki um, að þm. geti litið yfir störf sín með þeirri meðvitund, að þeir hafi unnið að þeim með góðum vilja, eins og þeir vissu sannast og rjettast. Jeg vil svo þakka háttv. deildarmönnum fyrir góða samvinnu og þá alúð og umburðarlyndi, er þeir hafa sýnt mjer, og utanbæjarþm. óska jeg góðrar ferðar og heimkomu.

Sigurður Stefánsson Jeg hygg, að allir háttv. deildarmenn geti tekið undir með mjer og þakkað hæstv. forseta fyrir ljúfmannlega stjórn hans og góða samvinnu á þessu þingi. Vil jeg biðja háttv. deildarmenn að votta hæstv. forseta virðingu með því að standa upp. (Allir stóðu upp).

Forseti: Jeg þakka þau hlýlegu orð, sem að mjer var beint, og segi þessum síðasta fundi deildarinnar slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti: Þetta þing, sem nú er að lokum komið, er orðið það lengsta þing, sem haldið hefir verið á landi; það er víst búið standa í tæpa 100 daga. Skal jeg nú leyfa mjer að gefa yfirlit um störf þessarar háttv. deildar á þeim 68 fundum, sem haldnir hafa verið: Mál lögð fyrir deildina: I. Frumvörp: 1. Stjórnarfrv. lögð fyrirdeildina 3 2. Þingmannafrv. borin fram 12 3. Frv. komin frá Ed. 22 37 II. Þingsál.till.: 1. Bornar fram í Ed. 9 2. Komnar frá Nd. 19 28 III. Fyrirspurnir bornar fram 2 Alls 67 mál. Afgreiðsla málanna hefir fallið þannig: 1. Frv. afgreidd sem lög frá Ed. 14 2. Frv. afgreidd til Nd. og þaðan sem lög .11 3. Frv. feld . 9 4. Frv. tekin aftur .. 1 5. Frv. ekki útrædd 2 37 6. Þingsál. um skipun nefnda 3 7. Þingsál. afgr. sem ályktanir Ed. 11 8. Þingsál. til Nd. og Sþ. og síðan afgr. þaðan sem ályktanir Alþingis .11 9. Þingsál. feld .. 1 10. Þingsál. óútrædd . 2 28 11. Fyrirspurn svarað 1 12. Fyrirspurn ekki svarað ..1 2 Samtals 67 mál. Nú má segja, hv. þingmenn, að þetta sje ekki mikil vinna, þegar litið er til hins langa tíma, sem þingið hefir staðið. En jeg skal geta þess, að þótt málin sjeu ekki ýkjamörg, þá hafa mörg þeirra verið mjög þýðingarmikil, já, svo þýðingarmikil, að önnur meiri hafa eigi áður legið fyrir Alþingi Íslendinga. Og ef það sannast, að þau stórmál, sem nú hafa verið til lykta leidd, reynist landi og lýð til þeirrar blessunar, sem til er ætlast, þá mun ekki verða horft í dagatöluna, sem þingið er búið að standa. Síður en svo. Jeg vænti þess og, að þetta þing beri einn ávöxt, sem lengi verði minst með gleði og verði landinu til góðs. En ef svo fer, sem vonandi verður, að lokið sje nú stjórnmálabaráttu vorri út á við fyrst um sinn, þá er betur farið en heima setið. Annars er það víst, að þótt Alþingi lánist að ráða fram úr mörgum erfiðleikum, þá hefir því ekki lánast að ráða fram úr öllum vanda. Í þessari tíð mega þingmenn aldrei hafa hugann af ættjörð sinni. Og ég veit, að þeir vilja taka undir þá ósk með mér, að vjer megum ávalt reynast ættjörð vorri sannir synir, - ávalt reynast henni sem best. Jeg þakka svo þingmönnum samvinnuna . Hún hefir gengið prýðisvel og verið mjer til ánægju. Jeg hefi svo eigi meira að segja, en lýsi yfir því, að störfum hv.Ed. er lokið á þessu þingi.

Kristinn Daníelsson Þótt jeg fyrir mitt leyti hefði kosið, að þessi yfirlýsing hæstv. forseta hefði ekki komið fyr en fundi þeim, sem á að halda í Sþ., væri lokið, þá skal jeg ekki um það fást, þar sem jeg veit, að það er vilji fundarmanna, að störfum deildarinnar sje nú slitið. Jeg vil því þakka forseta vel unnið starf að þessu sinni, eins og jafnan áður. Hvort sem þetta þing sætir misjöfnum dómum eða ekki, þá munum vjer sammála um það, að forseti á enga sök á því, þótt miður kunni að hafa tekist. Hann hefir sem áður lagt alúðarrækt við störf sín og reynst þingmönnum samvinnugóður. Í nafni deildarinnar leyfi jeg mjer að flytja honum þakkir og árnaðarkveðju.

Forseti: Jeg þakka fyrir og óska þingmönnum góðrar heimferðar. Segi jeg svo þessum síðasta fundi deildarinnar á þessu þingi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsætisráðherra (J. M.) Með því að líta verður svo á, að eigi sje lengur þörf á, að þetta þing eigi setu, þá lýsi jeg yfir því, í nafni hans hátignar konungsins, að þessu 29. löggjafarþingi Íslendinga er slitið.

Sigurður Stefánsson Lengi lifi konungur vor, Kristján hinn Tíundi!

forseti: Jeg skal leyfa mjer að lesa upp yfirlit um störf Alþingis 1918, sem skrifstofa þingsins hefir samið. Fundir: Í neðri deild .................................................................... 74 Í efri deild ............................................................................................... 68 Í sameinuðu þingi .. 8 Alls . 150 Mál: I. Frumvörp: Stjórnarfrv. lögð fyrir Nd. .. 7 Stjórnarfrv. lögð fyrir Ed. .. 3 Þingm.frv. borin fram í Nd 27 Þingm.frv. borin fram í Ed. ... 12 Alls 49 Þar af Lög frá Alþingi . 25 Feld ... 11 Tekið aftur 1 Ekki útrædd .. 12 Alls 49 II. Þingsályktuuartillögur: Bornar fram 50 Þar af Ályktanir afgr. til stjórnarinnar . 27 Ályktanir um skipun nefnda . ..9 Feldar 10 Ekki útræddar ................................................................................... 4 Alls 50 III. Fyrirspurnir: Komnar fram 8 Þar af svarað ..5 Mál til meðferðar alls í þinginu: Frumvörp . 49 Þingsályktunartillögur ..................................................................... 50 Fyrirspurnir . 8 Alls 107 Rökstuddar dagskrár hafa verið bornar fram alls 13. Þar af 5 samþykktar, en 8 feldar. Jeg skal nú ekki leggja neinn dóm á störf þingsins að þessu sinni, en býst við, að dómarnir, sem upp verða kveðnir um það, verði misjafnir, En jeg veit, að háttv.þm. hafa unnið að þeim með það fyrir augum að bjarga þjóðinni á þessum háskatímum. Þá vil jeg loks minnast á eitt mál, sem þingið hefir haft til meðferðar, en það er sambandsmálið. Stjórn Dana og þing hafa sýnt Íslandi það bróðurþel og þann sóma að senda hingað 4 fulltrúa til þess, með óbundnu umboði, að semja við stjórn Íslands og Alþingi, sem jafnrjettháa samningsaðilja, um samband landanna í framtíðinni. Til þessarar farar hafa Danir valið 4 af sínum vitrustu, víðsýnustu og hleypidómalausustu mönnum, enda er árangurinn af komu þeirra og samningaumleitunum orðið sá, að þeir annars vegar og íslenska stjórnin og Alþingi hins vegar hafa orðið ásátt um frv. til sambandslaga milli Danmerkur og Íslands, sem gera má sjer bestu vonir um að báðar þjóðir fallist á, og er það verður að lögum, má vænta þess, að það verði báðum þjóðum til sóma og gagns, að ágreiningur sá, sem því miður svo oft hefir verið milli bræðraþjóðanna, hverfi úr sögunni, en bræðraþelið eflist og samvinnan aukist, til gagns og ánægju fyrir báðar þjóðir. Þetta þing er orðið hið lengsta, sem haldið hefir verið; það hefir nú staðið yfir síðan 10. apríl eða í 100 daga. En það er trúa mín, að það muni og lengi í minnum haft, ekki vegna þess, hve lengi það stóð, heldur vegna hins, að það bar gæfu til að komast að niðurstöðu um stórmál það, sem jeg mintist á, að því er jeg treysti á viðunandi hátt. Jeg bið drottinn að blessa störf þessa þings og að varðveita fósturjörðu vora á þessum mjög svo erfiðu háskatímum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forsætisráherra (J. M.) Jeg leyfi mjer hjer með að leggja frv. þetta fram í þessari háttv. deild, og skal nú ekki fara frekari orðum um það. Að eins vil jeg mælast til þess, að hæstv. forseti setji aftur fund í dag, með væntanlegum afbrigðum frá þingsköpum, til þess að taka mál þetta fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forsætisráðherra: Samkvæmt þessu umboði lýsi jeg yfir því í nafni hans hátignar konungsins, að Alþingi Íslendinga er sett.

Forsætisráðherra (J. M.) Jeg vil skýra frá því, að hv. 1. þm. Húnv., Þórarinn Jónsson, hreppstjóri á, Hjaltabakka, hefir tilkynt mjer, að hann geti eigi komið til þinga sökum veikinda, og fylgdi tilkynningu hans vottorð læknis. Jeg vil biðja aldursforseta, háttv. 2. þm. Skagf., Ólaf Briem, um að ganga til forsetasætis og stýra kosningu forseta sameinaðs Alþingis. Gekk 2. þm. Skagf. (Ó. B.) þá til forsetasætis.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti og skrifarar gengu því næst til sæta sinna, og tók þá til máls forseti: Eins og yður, háttv.þm., er kunnugt, þá er þing þetta kallað saman til þess að fjalla um frv. það til dansk-íslenskra Sambandslaga, sem nú liggur fyrir. Ríður mjög á því, að tekið verði sem fyrst til starfa, svo að máli því verði lokið í tæka tíð. Í háttv.Nd. verður haldinn fundur í dag, til þess að leggja fram frv. og kjósa nefnd í málið, og vil jeg því leyfa mjer að boða einnig til fundar hjer í dag kl. 5, til þess að kjósa samskonar nefnd hjer, svo að þær geti tekið til sameiginlegra starfa sem fyrst.