Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Ingvar Pálmason) *) Jeg geri ráð fyrir, að eigi muni þörf langra umræðna um þessa þáltill., því að aðal ástæðurnar og flest annað, sem segja þurfti, er tekið fram eða drepið á í greinargerðinni. Þó ætla jeg að láta henni fylgja nokkur orð frá mjer í viðbót, til árjettingar því, sem í greinargerðinni segir. Það er alkunnugt, hversu fiskisæl grunnin eru meðfram Skaftafellssýslum og fyrir Austurlandi víðar; þetta sjest meðal annars á því, hversu erlendir botnvörpungar eru áleitnir á þessum slóðum og hyllast mjög til að veiða þar í landhelgi, einkum á vetrarvertíðinni, og þarna er ætíð mikill fiskur fyrri hluta vetrar. Þessi hjeruð eru þannig sett, að þar eru alstaðar hafnleysur, nema ef telja skyldi Hornafjörð, sem bæði hefir litla höfn og illa. Á síðustu áratugum hefir risið upp eigi alllítil verstöð í Hornafirði, og hefir sá útvegur oftast gefist vel, þrátt fyrir erfiða aðstöðu að ýmsu leyti. Nú er það víst, að botnvörpungar sækja þangað mjög inn fyrir landhelgi fyrri hluta vetrar, og er það mikið álitamál talið, hvort eigi valdi þeir stórspjöllum öllum almenningi, þrátt fyrir það, að allflestum landsmönnum eða öllum er meinað að sækja þangað björg; stafar það sjerstaklega af hafnleysinu. Það er alment álit manna þar austur, sem jeg að vísu ekki veit við hve mikil lök hefir að styðjast, að miklar botnvörpuveiðar tefji fyrir og trufli fiskigöngur þar austur með landinu. Jeg veit að vísu ekki, hversu mikið er hæft í þessu, en þó hygg jeg, að flestum geti skilist, að of miklar botnvörpuveiðar fram undan Skaftafellssýslum gætu truflað fiskigöngu þaðan austur eftir. Jeg hefi ekki þorað að fara fram á sjerstaka fjárveitingu til strandvarna á þessum slóðum, þar sem þar verður ekki við komið vjelbátagæslu, eins og á þeim slóðum, þar sem styrkur hefir verið veittur til, en aðalefni og tilgangur þessarar till. til þál. er að fá því komið til leiðar, að ríkisstjórnin láti halda uppi þar og víðar á Austfjörðum landhelgisgæslu á sjerstaklega ákveðnum tíma, þegar slíkrar gæslu er þar mest þörf. Til upplýsingar fyrir hæstv. stjórn get jeg getið þess, að fyrir Austurlandi er óvíða mikið um ágang botnvörpunga að sumrinu, fyr en kemur fram í ágústmánuð, en þá er þar mjög þörf landhelgisgæslu vegna til sóknar þessara fiskiskipa. Þá er þar einnig svæði af fiskimiðunum, sem landhelgin tekur yfir, en þau virðast hafa gleymst, þegar eftirlitsskipin hafa farið um fyrir Austurlandi, og á jeg þar við miðin kringum Geirfuglasker, sem eru á einu hinu fiskisælasta grunni fyrir Austurlandi sunnanverðu. Eru mið þessi nú oftast nefnd „á Hvalbak , og er vitanlegt, að nokkur hluti þeirra liggur innan íslenskar landhelgi. Á þessi mið sækja menn á bátum af Austfjörðum á vorvertíð, en einmitt þá (í maí) er ágengni botnvörpunga þar mikil, og hafa smáskip oft komið þaðan veiðarfæralaus. Hafa botnvörpskip, erlend eða innlend, tekið öll veiðarfærin í vörpurnar eða eyðilagt. Það er því augljóst, að það hefir gleymst löggæslunni, að landhelgin tekur út yfir Geirfuglaskerin eða þessi svonefndu Hvalbaksmið að miklu leyti, og er þar því mikil þörf eftirlits. Jeg get nú vel búist við því, að einhverjir muni svara mjer því, að landhelgisgæslu sje miklu síður þörf fyrir Austurlandi en víða annarsstaðar, en jeg álít, að einnig þar austur sje mjög mikilla og almennra hagsmuna að gæta, og stafar það af misskilningi eða ókunnleika, ef bornar eru á það brigður. Það eru sum mið þarna alþekt fyrir fiskisæld, og einnig vita allir, að fiskur gengur fast upp að landi víða við sandana og sumstaðar annarsstaðar. En smábátaveiðar (róðrarbáta) eru mjög stundaðar á þessum slóðum, og er sá útvegur aðalatvinnuvegur manna víða á Austfjörðum. Þá liggur næst að athuga, hvort hægt muni vera að halda þarna uppi landhelgisgæslu, t. d. strax á þessu ári. Og jeg fyrir mitt leyti held, að það væri hægt. Það er t. d. vitanlegt, að björgunarskip þeirra Vestmannaeyinga, „Þór“, er enn á vegum ríkisstjórnarinnar og verður notaður eitthvað framvegis til landhelgisgæslu. Þannig var það í fyrra og verður í ár og sennilega lengur. Eins og kunnugt er, hefir „Þór“ haft aðallega á hendi landhelgisgæslu fyrir Norðurlandi á sumrum um síldveiðitímann, en þegar þeirri veiði er lokið (um miðjan september), er ekki eins mikil þörf á landhelgisgæslu fyrir Norðurlandi, enda hefir „Þór“ þá oftast verið sendur til Vestmannaeyja, án þess að jeg viti til, að þess hafi verið brýn þörf að halda uppi gæslu þar á þeim tíma árs, og getur það þó vel verið, að svo hafi verið. En jeg veit ekki til, að neinar ráðstafanir hafi verið gerðar um „Fyllu“, hvar það skip skuli vera á verði eftir að síldveiðinni er lokið, og jeg veit ekki heldur, hvort hæstv. ríkisstjórn hefir full umráð yfir því skipi, en þó vænti jeg, að hún hafi þar ákveðinn tillögurjett. Mjer hefir dottið í hug, hvort ekki mundi framkvæmanlegt að láta „Fyllu“ hafa aðalbækistöð sína einhversstaðar á Austurlandi síðari hluta sumars og að haustinu. Um þetta ætti að vera hægt fyrir ríkisstjórnina að ná samkomulagi við dönsku stjórnina, að „Fylla“ hefði aðalbækistöð sína t. d. á Seyðisfirði. Þaðan er ekki langt á vettvang, hvort sem farið yrði norður eða suður með landinu, enda eru þar og góð fiskimið mjög nærri, sem þurfa verndar við, og útgerðarkostnaður „Fyllu“ þyrfti alls ekki að aukast neitt við þessa tilhögun. Jeg veit vel, að það er víðar þörf á strandvörnum á þessum tíma árs, en jeg hygg t. d., að þó hafi „Fyllu“ aldrei verið ætlað að verja Faxaflóa eða Suðurland á þessum tíma; til þess hafi verið ætluð önnur skip, og líkt væri hægt að gera fyrir Vesturlandi. Að undanteknum máske Vestfjörðum er þörfin fyrir landhelgisgæslu á þessum tíma árs langmest á Austurlandi, og jeg held, að það sje alls ekki of djúpt tekið í árinni í greinargerð þessar þáltill., þó þar sje svo að orði kveðið, að undanfarin ár hafi engin landhelgisgæsla verið framkvæmd fyrir Austurlandi, og jeg treysti mjer til að finna þeim orðum stað, ef þörf krefur. Jeg vænti þess fastlega, að háttv. deild sjái þær sanngirniskröfur, sem eru á bak við þessa áskorun til stjórnarinnar, og samþykki því till. eins og hún liggur fyrir. Jeg get ekki búist við því, að till. mæti neinni alvarlegri andstöðu, og hefi því ekki þessa ræðu lengri. *) Óyfirlesin ræða.

Forsætisráðherra (JM): Jeg get búist við, að háttv.flm.till. (IP) líti, eins og eðlilegt er, mest á nauðsyn landhelgisgæslunnar þar, sem hann þekkir best til. Jeg veit ekki með vissu, hvort það er nauðsynlegt að hafa fasta landhelgisgæslustöð á Seyðisfirði, en hitt álít jeg að sje alveg rjett hjá háttv.flm. (IP), að til þess sje full ástæða, að meiri athygli verði veitt landhelgisvörnum fyrir Austurlandi en gert hefir verið hingað til. Jeg er því fús að taka þetta mál til athugunar, og mun jeg reyna að gera ráðstafanir til, að þessu verði meiri gaumur gefinn en áður. Háttv. flm. fann að því í ræðu sinni, að mjer fanst, að „Þór“ hefir verið notaður á þann hátt, sem gert hefir verið. Það er ekki fullráðið enn, hvar það skip verður látið vera í sumar; það gæti líka verið um „Fyllu“ eða „Islands Falk“ að ræða, og það er ekki heldur loku fyrir það skotið, að annaðhvort þessara skipa eða þá „Þór“ gætu verið eitthvað á verði fyrir Austfjörðum; eins gætu þau ef til vill skotist við og við að norðan, eftir miðjan ágúst, austur fyrir landið til eftirlits. Mjer skal vera það ljúft að gera það sem í mínu valdi stendur til þess, að þessi varðskip öll verði látin vera þar á varðbergi, sem nauðsynlegt er og hægt verður að koma því við. Jeg get búist við, að þessi till. til þál. verði samþ., og mun jeg skilja hana svo, að ekki sje til þess ætlast, að stjórnin geri annað eða meira en nota sem best þau skip og varðbáta, sem hún ræður yfir eða hefir fengið til þessa. Jeg skil hv.flm. (IP) svo, sem er alveg rjett, að það er ekki kleift enn þá að bæta við nýju varðskipi í viðbót. Það er eitt atriði í ræðu hv.flm., sem jeg þarf að leiðrjetta. Hann talaði um sjerstakar landhelgisvarnir á Faxaflóa, en þr eru og hafa engar verið til, nema hvað lítill bátur hefir verið látinn hafa eftirlit með nokkrum hluta af „Garðsjónum“. Annað hefir þar ekki verið gert, og verður ekki heldur hægt í ár að auka þær strandvarnir. Jeg hefi svo ekki fleira að athuga í þessu máli, en jeg endurtek það, sem jeg hjet áðan, að það verður gert alt það, sem hægt er, til þess, að landhelgisgæslan verði betri en áður.

Flm. (Ingvar Pálmason) Jeg þakka hæstv.forsrh. (JM) fyrir undirtektir hans í þessu máli, enda bjóst jeg varla við, að meiru gæti orðið ágengt að sinni, og sætti jeg mig því fullkomlega við loforð hæstv. stjórnar um meira og betra eftirlit fyrir Austurlandi. Tilgangur minn með þessari till. til þál. var sá að beina athygli stjórnarinnar meir en áður að nauðsyn landhelgisgæslu fyrir Austurlandi. Það má vel vera, að nú sje ekki sem stendur hægt að láta nein varðskip, innlend eða erlend, hafa bækistöð á Austurlandi, en jeg vænti þess þá, að það verði gert síðar, er betur hægist um og varðskipastóll ríkisins hefir aukist. Jeg get í þessu sambandi upplýst það, að það væri þýðingarlítið að setja á fót landhelgisgæslu fyrir Austurlandi með smábátum einum saman. Sjávarútvegsnefndin ræddi þetta atriði á fundum sínum og gerði tillögur um málið til hæstv. stjórnar. Jeg bar fram fyrir nefndina vandræði okkar austanmanna vegna ónógra landhelgisvarna, og virtist nefndin fús á að taka tillit til þessa og jafnvel láta veita fje til þess, að haldið yrði úti strandvarnarbáti á þessu svæði. En jeg sýndi skýrt fram á það, að þetta væri lítt vinnandi vegur, þar eð smábátur kæmi ekki að notum nema að litlu leyti, og væri því mestu af því fje, sem til bátsins yrði varið, á glæ kastað. Því það er augljóst, að smábátar þola eigi þær útivistir, sem strandvarnarskip þurfa að hafa fyrir Austurlandi. Að öðru leyti skal jeg ekki orðlengja þetta, en þakka hæstv. stjórn undirtektir hennar í málinu, og vænti jeg því, að till. beri góðan árangur.

Fyrirspyrjandi (Jóhann Jósefsson) Jeg hefi leyft mjer að flytja þessa fyrirspurn til stjórnarinnar út af erindi, sem mjer hefir verið sent frá bæjarstjórninni í Vestmannaeyjum. Eftir því, sem þar kemur fram, er það ljóst, að bæjarstjórnin er yfirleitt mótfallin því, að útsalan á Spánarvínum haldi áfram í Eyjunum, og um 1000 manns hafa tjáð sig sammála bæjarstjórninni, samkv. skjali, sem mjer hefir borist. Á síðasta þingi komu fram í þessari hv. deild samskonar tilmæli frá Siglfirðingum, og var flutt þáltill. í tilefni af þeim áskorunum. Út af þeirri reynslu, sem þá fjekst, hefi jeg ekki sjeð mjer fært að flytja þáltill. um þetta mál, en talið rjettara að fara fyrirspurnarleiðina. Vitaskuld er það öllum vitanlegt, að það, að þjóðin hefir orðið að leyfa innflutning þessara svonefndu Spánarvína, stafar af nauðungarráðstöfun annarar þjóðar. Hvernig varið er þessum samningum milli þessarar erlendu þjóðar og okkar þjóðar, er mjer ekki fullkunnugt. Þess vegna flyt jeg þessa fyrirspurn. Jeg býst og við, að það sje ætlun annara, er losna vilja við Spánarvínin, að Spánarsamningarnir sjeu ekki svo úr garði gerðir, að nauðsynlegt sje að hafa útsölu á vínunum á öllum þeim stöðum, þar sem hún er nú. Að því er Vestmannaeyjar snertir, þá væri það mjög æskilegt, að hægt væri að hafa einhverjar hömlur á vínsölunni, einkum á vetrarvertíðinni. Þá getur það verið mjög óheppilegt, að menn geti náð sjer þar í vín alveg takmarkalaust. Eins og hv.þdm. vita, koma þangað á vertíðinni menn úr öllum hjeruðum landsins, margir ungir og efnilegir menn, og að mínu áliti væri það mjög æskilegt, ef hægt væri að leggja einhverjar hömlur á útsöluna með Spánarvínin í Eyjunum þann tímann, sem þar er margmennast. Þegar stjórnin neyddist til að leyfa innflutning Spánarvína, voru menn sjer þess meðvitandi, að annar aðalatvinnuvegur landsins var í hættu, vegna ráðstafana þeirra, er Spánverjar höfðu gert. Þingið var svo að segja á einu máli um það, að of hættulegt væri að komast í tollstríð við Spánverja. En það hefði mátt leyfa innflutning á vínum án þess að setja upp útsölustaði hingað og þangað, og veit jeg ekki, hvers vegna það var gert, eða hvort Spánverjar hafa krafist nokkurs í því efni. Það mundi hafa mikil áhrif á vínnautn úti um land, ef vínin væru aðeins seld hjer í Reykjavík og menn yrðu að panta þau hjeðan. Því hefir verið haldið fram opinberlega fyrir skemstu, að þessi tilhögun með útsölustaði sje ekki nauðsynleg vegna samninganna við Spánverja. Ef hún er ekki nauðsynleg - sem jeg vona að hæstv. stjórn upplýsi - og sjái stjórnin sjer fært að breyta um fyrirkomulagið á útsölu vínanna, þá væri það að mínu áliti mjög æskilegt og nauðsynlegt, að svo væri gert.

Forsætisrásherra (JM): Það er rjett hjá hv.þm. Vestm. (JJós), að Siglfirðingar hafa óskað eftir því að losna við útsöluna hjá sjer, og það mál var athugað hjer á þinginu í fyrra. Í sumar komu áskoranir frá þeim og mörgum þar í grend, og eins frá stórstúkunni, um það að losa Siglufjörð við vínsölu, um síldveiðitímann að minsta kosti. Í sjálfu sjer gæti verið mjög mikil ástæða til þess að verða við því á þeim stað. Fyrir skemstu kom og sendinefnd frá Hafnfirðingum með þá beiðni, að útsalan þar yrði lögð niður. Eftir því, sem mig minnir, var það í óþökk kaupstaðanna, að útsala vína var sett í hverjum þeirra. Þó hygg jeg, að engin mótmæli hafi komið frá Vestmannaeyjum í upphafi. Jeg get vel skilið ósk eyjabúa nú, eftir að reynsla er fengin, um að verða lausir við vínsöluna þar. Í samningunum við Spánverja, sem prentaðir eru í Stjórnartíðindunum fyrir nokkru, er ekkert tekið beint fram um það, að vínverslunin hafi útsölur úti um land. Fyrverandi stjórn tók það ráð að setja útsölur í kaupstaðina alla, en hvergi annarsstaðar. Hygg jeg, að þetta hafi verið skynsamlegt, og þess er jeg fullviss, að fyrv. stjórn hefir ekki viljað fara lengra í þessu efni en hún taldi nauðsynlegt. En öllum málaleitunum, sem komið hafa til mín um það að leggja niður útsölur, hefi jeg svarað á þann hátt, að jeg treysti mjer ekki til þess. Svar mitt verður því hjer hið sama sem áður, að jeg treysti mjer ekki til að leggja niður vínsöluna í Vestmannaeyjum. Hitt er annað mál, að ekki er það nema gott, ef hægt væri að finna ráð til að hindra þar sem unt er misbrúkun við söluna, og vil jeg skjóta því til bæjarstjórnarinnar þar. Í það vildi jeg vel taka.

Sigurður Eggerz Jeg þakka hæstv.forsrh. (JM) fyrir ummæli hans um aðgerðir fyrri stjórnar í þessu máli. Jeg ætlaði fyrst að hafa aðeins eina útsölu á vínunum, en eftir að hafa ráðgast um það við samningamenn Íslands og aðra, sem best vit höfðu á því máli, sá jeg mjer ekki fært að fara skemra en þetta, að hafa útsölu í hverjum kaupstað. Og með því áleit jeg að settar væru þær takmarkanir, sem framast væri unt að setja, til þess að engu væri stofnað í hættu um fisksöluna. En síðan hafa bannmenn verið með sífeldar árásir á mig fyrir þetta og síðast blað á Ísafirði, sem segir, að jeg verði íklæddur skömm til dauðadags fyrir afskifti mín af þessu máli. Jeg vil segja það hjer á Alþingi, að jeg álít þessar sífeldu hnippingar bannmanna í mig hinn mesta ódrengskap. Það er nú svo að segja enginn ágreiningur um, að hjá því varð ekki komist að gera samninginn við Spánverja, en þar sem nú ekki varð komist hjá því, þá varð ekki heldur hjá því komist að framkvæma samninginn á þann hátt, að í framkvæmdinni yrðu ekki búnir til nýir ásteytingarsteinar fyrir fisksöluna. Áreiðanlega verður það aldrei til neinnar gæfu fyrir bannmálið að skjóta örvum sínum að þeim, sem fastast og trúlegast hafa staðið með því máli. Og sannfærður er jeg um það, að þeir, sem nú skjóta örvunum, mundu hafa gert alveg það sama og jeg, ef þeir hefðu farið með ábyrgðina.

Fyrirspyrjandi (Jóhann Jósefsson) Jeg hefi nú heyrt undirtektir hæstv.forsrh. (JM) um málið, og þær voru ekki öðruvísi en búast mátti við. Út af því, sem hv. 1. landsk. (SE) sagði, en hann var þá í stjórn, er samningurinn var gerður, þá efast enginn um, að hann hafi viljað takmarka útsölurnar sem mest. Jeg veit ekki, hvað hann átti við með árásum á sig, en vil hjer með fullvissa hv.þm. um það, að þessi fyrirspurn er engin árás á hann.  Eins og tekið hefir verið fram, eru þessir samningar við Spánverja gerðir af því, að stjórnin sá sig til neydda. Hæstv. forsrh. sagði nú, að það væri raunar ekki tekið neitt fram um það í samningnum, að útsölur ættu að vera í kaupstöðunum, en stjórnin hefði litið svo á, að minna mætti ekki gera. Að útsala á vínum í Vestmannaeyjum hafi verið sett upp mótmælalaust af hálfu kaupstaðarins, mun vera rjett, enda hefi jeg ekki haldið öðru fram. En hafi bæjarstjórn þar ekki hreyft neinum mótmælum, þá mun það vera af því, að hún hefir álitið, að þetta væri óhjákvæmilegt.  (Forsrh. JM: Alveg rjett)  . Ef bæjarstjórn hefði verið sjer þess meðvitandi, að hún gæti komið í veg fyrir, að útsala væri sett þar, þá er líklegt, að hún hefði gert það. Jeg hlýt að fallast á þr ástæður, er hæstv.forsrh. bar fram um það, að stjórnin sjái sjer ekki fært að verða við tilmælum Vestmannaeyja um að leggja alveg niður útsöluna, og verð að sætta mig við það í bili. En jeg þakka honum fyrir, að hann er fús á að koma einhverjum hömlum á útsölu vínanna, til þess að fyrirbyggja ofnautn. Jeg býst við því, að þetta mál verði tekið upp af bæjarstjórn Vestmannaeyja og að hún og hæstv.forsrh. geti komið sjer saman um einhverjar reglur, sem verði til bóta.

Ingvar Pálmason Hv. 1. landsk. (SE) taldi ráðstafanirnar með útsölu Spánarvínanna hafa verið gerðar á besta hátt, og þóttist hafa fengið staðfestingu á því hjá eftirmanni sínum, hæstv.forsrh. (JM). En hann vildi láta það koma fram hjer á Alþingi, að hann hefði orðið fyrir árásum af bannmönnum fyrir framkomu sína í málinu. Jeg skal nú ekki fara mörgum orðum um þetta atriði, en vegna þess, að þessum ásökunum er beint að bannmönnum, þá get jeg ekki setið þegjandi hjá. Jeg skal þá fyrst skýra frá því, hvernig jeg sem bannmaður lít á þessa ráðstöfun fyrverandi ráðherra (SE). En það, sem jeg segi um málið, er mín eigin skoðun og sagt á eigin ábyrgð. Hv. 1. landsk. sagði, að ekki hefði komið til mála að semja við Spánverja um útsölustaði, enda er ekkert tekið fram um það, hvort útsölustaðirnir skuli vera 1 eða 100. Það er aðeins tekið fram, að stjórnin megi ekki leggja neinar hömlur á sölu vínanna. Jeg lít óhikað svo á, að nóg hefði verið að hafa einn útsölustað og að þáverandi stjórn hafi verið heimilt að ákveða það. Í samningnum er hvergi bent til hins gagnstæða. Á Íslandi eru nú um 100 þúsundir manna, og þótt samgöngur sjeu ekki góðar, þá ætti þó að vera nóg að hafa hjer eina áfengisútsölu. Þótt jeg viti, að hv. fyrv. ráðh. hafi breytt eftir bestu sannfæringu, þá hefir hann þó farið alt of langt, er hann ákvað fleiri útsölustaði. Og nú verður ekki úr því dregið lengur. Jeg byggi ekkert á orðum hæstv.forsrh. (JM) áðan, um að setja hömlur á vínsöluna í kaupstöðunum, því að það væri einmitt brot á samningunum, þar sem það er tekið fram, að stjórnin megi ekki hindra sölu á neinn hátt. Og eftir því, sem bæirnir stækka, má því frekar búast við, að útsölustöðum fjölgi, og geta þeir eftir nokkur ár verið orðnir 10–20. Jeg hefi viljað láta þessa skoðun mína koma hjer fram á Alþingi. Jeg held því ekki fram, að hv. fyrv. ráðherra (SE) hafi viljað draga úr krafti bannlaganna, heldur að hann hafi ekki farið rjett að. Og flestir bannmenn munu líta á þetta mál eins og jeg. Jeg er nú svo sinnaður, að mjer finst, að af þessum 100 dögum, sem Alþingi situr, þá sje ekki svo mörgum dögum, varið til þess að ræða bindindi, að jeg geti ekki haft góða samvisku fyrir það, þótt jeg kunni að eyða svo sem einum tíma til að tala um það mál, því að afleiðingin af Spánarvínunum hefir orðið ill fyrir alt landið og fyrir bannmálið. Jeg skal nú samt ekki orðlengja meira um þetta.

Sigurður Eggerz Jeg fjekk staðfestingu á því, að jeg fór ekki með rangt mál áðan um árásir bannmanna á mig. Hv. 2. þm. S.-M. (IP) sagði, að ef hann hefði mátt ráða, þá hefði ekki verið hafður nema einn vínútsölustaður á landinu. En hvað mundi hann hafa gert, ef formaður samninganefndarinnar íslensku og þeir, sem mest vit höfðu á málinu, hefðu ráðið honum til að haga fyrirkomulaginu eins og jeg gerði? Mundi hann hafa þorað að haga framkvæmdum svo, að hætta hefði orðið á því, að samningunum hefði verið sagt upp? Hver í þessu landi hefði þorað að taka þá ábyrgð á sig?

Forseti (HSt): Jeg leyfi mjer að áminna hv.þdm. um að halda sjer betur við mál það, sem á dagskrá er, þ. e. útsölu vínsins í Vestmannaeyjum, og leyfi jeg ekki, að svo langt verði vikið frá því efni sem gert hefir verið.

Jónas Jónsson það, sem gaf mjer tilefni til að taka til máls, var sjerstakt atriði í ræðu hv. 1. landsk. (SE), er hann bar sig upp undan því, hversu vanþakklátt starf hann hefði haft með höndum. Hann hefði ávalt verið móti víninu sjálfur o. s. frv. En jeg vil þá minna hann á, að bæði hann sjálfur og aðrir fóru ekki þá eðlilegustu leið, sem til var, þ. e. að bera málið undir atkv. þjóðarinnar. Jeg hefi ávalt viljað, að sú leið hefði verið farin, og benti á hana 1923, en það kom fyrir ekki. Forustumenn landsins þorðu ekki þá að leggja málið undir dóm þjóðarinnar. En þegar menn þora ekki að leggja sinn málstað undir dómsúrskurð þjóðarinnar, verða menn að sætta sig við, þó að dómarnir verði misjafnir.