Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég á hér ásamt hv. þm. Borgf. og hv. 1. þm. Skagf. brtt. við frv. það, sem hér liggur fyrir. Gengur hún í þá átt móts við það, sem gilt hefur undanfarið um framlag ríkissjóðs til sýsluvegasjóða, að þegar framlag sýsluvegasjóða væri komið upp í 10–12‰ af lands- og lóðarverði, þá legði ríkissjóður nokkru hærra á móti en verið hefur. - Þarna koma tvær ástæður til greina. Í fyrsta lagi er það, að ef framlagið nemur 2‰ af matsverði lands og lóða, hefur ríkissjóður aldrei lagt neitt á móti. Það er því nokkuð mótvægi, ef ríkissjóður legði hærra á móti, þegar gjöld sýsluvegasjóða fara að verða svo sem hér er gert ráð fyrir. Í annan stað má benda á það, að nú er svo komið í ýmsum héruðum vegna bættra búnaðarhátta, að kröfur um aukna vegi eru svo gífurlegar, að sýsluvegasjóðirnir hafa orðið að taka stórlán til þess að fullnægja þessum kröfum, og þar sem það er vitað, að tekjur sýslusjóðanna eru mjög takmarkaðar, þá er þetta að verða svo alvarlegt atriði, að ekki verður hjá því komizt, að ríkissjóður verði að taka meiri þátt í þessu en verið hefur hingað til. Við flm. leggjum því til, að þeirri reglu verði fylgt, að því meir sem sýslufélögin leggja á sig, því ríflegar komi ríkissjóður á móti þeim. Hygg ég, að hér sé vel stillt í hóf, og erum við flm. þess fullvissir, að því fé, sem ríkissjóður legði þannig fram, yrði vel varið. Ég sé, að hér er komin fram brtt. við þetta, og skal ég ekki ræða um hana, fyrr en hv. samgmn. hefur gert grein fyrir henni. - Ég vil að lokum taka það fram, að þessi breyt., sem hér er farið fram á, er gerð af mikilli nauðsyn sýslufélaganna, og ef þessi brtt. verður felld, þá hlýtur af því að leiða enn frekari kröfur um, að fleiri vegir verði teknir í þjóðvegatölu, sem ekki yrði á neinn hátt hagstæðara fyrir ríkissjóð en að sýsluvegasjóðirnir standi undir þessum framkvæmdum að nokkru leyti. Ég held þess vegna, hvernig sem á þetta er litið, að það sé heppilegast bæði fyrir ríkissjóð og fyrir sýslufélögin að koma þessum málum fyrir eins og hér er gert ráð fyrir.



Herra forseti. Ég sé, að form. samgmn., hv. þm. V-Sk. (GSv), sem hafði verið kjörinn frsm. þessa máls, er ekki mættur á fundi d. Þess vegna ætla ég að fara örfáum orðum um brtt. n. á þskj. 576. Eftir að brtt. þær við frv., sem hv. 2. þm. Skag. (JS) hefur nú mælt fyrir, komu fram, sendi samgmn. þær ásamt frv. til umsagnar vegamálastjóra. Hann hefur síðan athugað þetta mál og sendi n. loks bréf með þeim brtt., sem n. hefur orðið ásátt um að taka upp og prenta á þskj. 576. Vegamálastjóri féllst á þau rök, sem hv. flm. brtt. á þskj. 454 hafa fram að færa máli sínu til stuðnings, sem sé þau, að framlag ríkissjóðs til sýsluvega hækki nokkuð, einkum þegar skatturinn, sem sýslufélögin leggja fram heima fyrir, er kominn í hámark. Vegamálastjóri leggur til - og það hefur n. tekið upp -, að sýslunefnd heima fyrir sé frjálst að ákveða vegargjald 10‰ án þess að leita samþykkis ráðh. um það, en sé farið hærra eða upp í 12‰, þurfi samþykki ráðh. að koma til. Sú skuldbinding er þá lögð á herðar ríkissjóði að greiða þrefalt framlag, þegar skatturinn er orðinn svo hár, þ. e. a. s. það, sem er fram yfir 10‰. - B-liður brtt. á þskj. 576 er í raun og veru aðeins leiðrétting. Það er eðlilegra, að samþykki samgmrh. komi til um þessi mál en atvmrh., þar sem þessi málaflokkur í heild heyrir undir samgmrn. Samgmn. væntir þess, að samkomulag geti orðið við hv. flm. brtt. á þskj. 454 um þessar brtt. og að málið fái afgreiðslu þessarar hv. d. í því formi.



Herra forseti. Þar sem ég sé, að hér er viðstaddur hv. form. sjútvn. þessarar d., vil ég nota tækifærið til að beina til hans fyrirspurn. Þann 2. des. f. á. flutti ég ásamt hv. 8. þm. Reykv. (SG) frv. til l. um breyt. á l., um hvíldartíma sjömanna á togurum. Síðan málið fór í n., eru liðnir nær 4 mánuðir, en málið hefur ekki enn þá komið til afgreiðslu í hv. d. Það, sem hefur gerzt í þessu máli síðan, er það, að sjómenn almennt hafa látið í ljós þá skoðun sína, að hér sé um nauðsynlega breyt. að ræða. Það hafa komið fram áskoranir frá nær öllum togaraflotanum um, að hv. Alþ. samþykki þessa breyt. á l., og sömuleiðis hafa sams konar raddir heyrzt frá flestum nemendum Sjómannaskólans í Reykjavík. Mér finnst þessi dráttur hjá n. orðinn of langur og vil því leyfa mér að spyrja hv. form. n., hvað honum valdi, þar sem hér er um að ræða mál, sem nauðsynlegt er, að nái fram að ganga hið fyrsta.

Forseti (BG): Þar sem enginn hefur kvatt sér hljóðs, er umr. um þetta mál lokið.



Ég vil beina þeirri ósk til hæstv. forseta, að hann áminni hv. form. sjútvn. um að gæta þeirrar kurteisisreglu að svara fyrirspurn, sem beint er til hans, um mál, er hann hefur til meðferðar, þar sem hann er hér viðstaddur.

Forseti (BG): Viðvíkjandi þessum tilmælum til mín þá er það að mínu viti ekki ráðlegt, að forseti beiti áminningu á þennan hátt. Hv. þm. er frjálst að taka til máls og eins að láta það vera. Forseti getur ekki skipt sér af slíku.