Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar frv. það, sem hér liggur fyrir til umr., var afgreitt í hv. d. í gær, biðum við, sem skipum meiri hl. sjútvn. d., ósigur í atkvæðagreiðslu. Við lögðum til, að frv. yrði vísað til ríkisstj. og töldum það æskilegustu afgreiðslu á málinu. Mikill meiri hl. hv. d. vildi hins vegar, að frv. næði fram að ganga í því formi, sem það nú liggur fyrir, eins og það er komið til þessarar d. frá Ed. Við þessu er í sjálfu sér ekki margt að segja. Að mínum dómi hefur hlaupið í þetta mál einhvers konar vanhugsuð dreifbýlisrómantík. Ég hygg, að mjög margir af þeim hv. þm. í þessari d., sem greiddu frv. atkvæði, hafi ekki kannað þetta mál alveg niður í kjölinn. Frá mínum bæjardyrum séð er það næstum því jafnfjarstætt að hugsa sér, við þær aðstæður, sem nú ríkja í síldarútveginum, að síldarútvegsnefnd eigi að hafa aðalaðsetur á Siglufirði, eins og það, að við samþykktum lög um það hér á Alþ. að skylda borgarstjórn Reykjavíkur til að hafa aðalaðsetur á Loðmundarfirði. Það er líka eins fjarstætt að hugsa sér, að t. d. aðalritstjórn Morgunblaðsins væri norður á Þórshöfn og þaðan ætti hún að stýra blaðinu. Nú, en sleppum þessu. Ég skal ekki fara langt út í þessa sálma. Það er mín skoðun, að síldarútvegsnefnd verði að hafa svigrúm til þess að skipa málum sínum þannig, að hún geti veitt sem bezta þjónustu þeim mönnum og þeim fyrirtækjum, sem hún á að starfa fyrir. Þess vegna tel ég, eins og nú er komið málum í síldveiðunum, að það sé ekki rétt að binda það í l., að nefndin skuli hafa aðalaðsetur eða aðalskrifstofu sína á Siglufirði. Þetta var á sínum tíma sjálfsagður hlutur, meðan Siglufjörður var sá eðlilegi miðdepill síldveiðanna, en sú saga er löngu liðin. Ef ástæður breytast á ný, getur þetta e. t. v. einnig breytzt. En ég og nokkrir aðrir hv. þm. viljum nú, þrátt fyrir þann ósigur, sem við biðum við atkvgr. í gær, freista þess að laga frv. lítið eitt, þannig að við teljum, að ef sú litla leiðrétting fengist, gæti síldarútvegsnefnd eftir atvikum vel við unað. Þess vegna flytjum við brtt. við frv. á þskj. 665, sem er á þá leið, að í staðinn fyrir orðið „aðalskrifstofa“ í 5. mgr. 1. gr. komi: skrifstofa. Þá hljóðar þessi mgr. þannig í frv., ef okkar litla brtt. nær fram að ganga: „Heimili síldarútvegsnefndar, varnarþing og skrifstofa skal vera á Siglufirði, en nefndin skal einnig hafa skrifstofur í Reykjavík og á Austurlandi.“ Með þessari litlu breytingu tel ég a. m. k. - og ég hygg, að það sé einnig skoðun meðflm. minna - að þarna verði gerð á sú lagfæring, sem síldarútvegsnefnd geti eftir atvikum sætt sig við. Það má segja, að með því að fella niður þetta áherzluforskeyti „aðal-“ sé þarna gerð veruleg leiðrétting, og sannast þar eins og oft áður, að „oft veltir lítil þúfa þungu hlassi“. Að mínu áliti gæti það haft þær afleiðingar í för með sér, ef frv. færi í gegnum Alþ. eins og það nú liggur fyrir, að starfsemi síldarútvegsnefndar á Siglufirði legðist niður með öllu. Ég býst við, að flestum hv. þdm. sé um það kunnugt, að í l. um síldarútvegsnefnd eru ákvæði, sem heimila síldarsaltendum að taka síldarsöluna í sínar hendur. Það geta þeir gert með því að stofna sölusamlag. Ef tilskilinn fjöldi saltenda ákveður að mynda með sér sölusamlag, geta þeir sjálfir tekið sölu síldarinnar í sínar hendur. Hlutverk síldarútvegsnefndar minnkar þá stórlega frá því, sem nú er og ef þannig færi, gæti verið hætta á því að loka þyrfti alveg skrifstofu hennar á Siglufirði og jafnvel víðar. Þá væri verkahringur nefndarinnar ekki orðinn það mikill, að hún þyrfti að halda uppi allri þeirri starfsemi, sem hún nú rekur. Ég veit ekki, hvort hv. þm., sem greiddu frv. atkvæði í gær, hafa athugað þetta, en um leið og ég mæli fyrir brtt. okkar vil ég hvetja þá til að hugleiða þetta mál vandlega.



Við það, sem fram kom hjá frsm. fyrir þeirri brtt., sem við 5 þm. flytjum, þarf vissulega ekki neinu að bæta, því að ég veit, að þetta liggur alveg ljóst fyrir. En mig langar þó til þess að segja nokkur orð. Og ég vil þá vitna í það, að á tveimur aðalfundum Félags síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi hefur verið samþykkt og það einróma till. um það að stofna samlag til þess að taka að sér sölu á síld. Eftir aðalfundinn 1967 kom mikill skriður á það mál og forráðamenn þess félags gengu á fund hæstv. sjútvmrh. og fengu hann til þess að kanna, hvort ekki væri möguleiki til þess að fjölga í nefndinni. Þá var gert ráð fyrir, að það yrði fjölgað um tvo, þ. e. að félög síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi og hér fyrir sunnan tilnefndu hvort sinn mann. Í þessu frv. eða þessum till., sem sendar voru bæði síldarútvegsnefnd og ýmsum öðrum aðilum, þó ekki kæmu þær til Alþ., var gert ráð fyrir því, að það yrði kosin sérstök framkvæmdanefnd þriggja manna, sem athugaði framkvæmdaatriðin og færi þá með vald nefndarinnar milli funda. Þetta fékk ekki hljómgrunn. Svo er það, að 2. ágúst s. l. skipaði sjútvmrh. nefnd manna til þess að endurskoða lögin og m. a. að reyna að finna samkomulagstillögu í sambandi við þetta. Því er ekki að leyna, að í þessari nefnd voru vissulega skiptar skoðanir, en þessi nefnd var skipuð 7 fulltrúum, tveim tilnefndum af síldarútvegsnefnd, einum frá ASÍ, einum frá LÍÚ og sínum manninum frá hvoru saltendafélaginu, og svo var formaður, sem var skipaður af ráðh. Það kom fram á þessum fundum til að byrja með, að saltendur á Austur- og Norðurlandi vildu fá mjög stóran hlut í sambandi við endurskipulagningu á nefndinni, og fyrsta till., sem þeir gerðu, var sú, að þeir ættu 4 af 5 fulltrúum og vildu þá jafnvel fækka, aðeins yrði 1 tilnefndur eða skipaður af ráðh., en saltendur ættu þessa 5. Þetta þótti ekki aðgengilegt og ekki hvað sízt töldum við, sem vorum fulltrúar fyrir útvegsmennina og sjómennina, að það væri enginn sögulegur réttur í sambandi við það, að fulltrúar sjómanna, sem hafa átt sæti í nefndinni frá því að síldarútvegsnefnd var stofnuð og hafa verið tilnefndir af Alþýðusambandinu, ættu að hverfa úr nefndinni og sömuleiðis fulltrúar útvegsmanna, sem á fyrstu árum nefndarinnar voru kjörnir af þátttakendum í síldarútvegi eða þeim, sem gerðu út á síldveiðar. Þetta var áður en Landssamband ísl. útvegsmanna var stofnað, en nú á síðari árum hefur fulltrúinn verið tilnefndur af Landssambandinu. Það er svo stytzt frá því að segja, að þær till., sem sendar voru til sjútvmrh. og hæstv. sjútvmrh. beitti sér fyrir, að fluttar yrðu í hv. Ed. af sjútvn. þeirrar d., voru samkomulagstill. á milli þessara aðila. Í þessum till. var gert ráð fyrir því, að það yrði fjölgað um einn mann, sem yrði tilnefndur sameiginlega af saltendafélögunum, og síðan yrðu nokkrar aðrar breytingar gerðar. Þið hv. alþm. vitið það, að í hv. Ed. hefur fyrr á þessu þingi verið borið fram frv. um að ákveða aðsetursstað síldarútvegsnefndar á Siglufirði og þegar þetta frv. kom fram og hlaut afgreiðslu Ed., var það fyrir atbeina þeirra manna sem fluttu það frv.; ég segi þeirra manna, því að það voru þeir þrír, sem fluttu frv., og svo varamaður Björns Jónssonar, sem báru fram þessa brtt., og sú till. var samþykkt í Ed. Eftir að búið var að breyta þessu samkomulagsfrv. úr hinu upphaflega formi og í það, sem liggur hér fyrir hv. d., þá töldu þeir aðilar, sem mestra hagsmuna hafa að gæta og eiga að fara með þessi mál, að það væri betra, að málið strandaði að þessu sinni og þess vegna var það, að sjútvn. þessarar virðulegu d. lagði það til, að málinu yrði vísað til ríkisstj., svo það fengi þá athugun og kæmi væntanlega fyrir næsta þing. Ég vil aðeins rifja þetta upp og leggja höfuðáherzlu á það, að það eru þeir aðilar, sem þarna eiga hlut að máli, sem gerðu samkomulag, og enn fremur, að það komu mótmæli frá þessum aðilum - reyndar ekki frá Alþýðusambandinu, en forseti þess hefur lýst sinni skoðun og geri ég ráð fyrir, að hann fari ekki svo langt frá því, sem hans samtök mundu samþykkja í þessu sambandi, og er hann einmitt flm. að þeirri brtt., sem hér liggur fyrir. En þessir aðilar leggja það ýmist til, að málinu sé frestað eða breyting verði gerð á því, þannig að það komist í upphaflegt form, eins og það var lagt fyrir Ed. á sínum tíma. Ég vildi segja þetta, að þessum aðilum, sem þarna eiga hlut að máli, er þetta mjög mikið kappsmál, að sú breyting, sem upphaflega er lögð til, verði samþykkt eða þá úr því sem komið er, að málinu verði þá frestað. Ég vil segja það í þessu sambandi, að það mun ekki vera nokkurt fordæmi fyrir því í hæstv. Alþ., að mál, sem hagsmunasamtök standa að og eru sammála um, fái þessa afgreiðslu, að það sé gengið algjörlega á móti þeirra vilja, þegar um er að ræða mál, sem fyrst og fremst snertir þessa aðila. Þetta eru ekki útgjöld fyrir ríkissjóð, og þetta er einmitt um það, hvernig þetta þjónustufyrirtæki getur starfað. Og ég vænti þess, að þrátt fyrir þessa afgreiðslu, sem hér fór fram í gær, þá hafi menn sofið á þessu og sjái nú, að það, sem við fimmmenningarnir leggjum til, er eins sanngjarnt og frekast getur orðið, og að rétt væri að ganga til móts við okkur í þessu. Ég vil segja það, ef þið hafið ekki kynnt ykkur málið nógu vel í l. frá 1962, þá er þar gert ráð fyrir því, að síldarútvegsnefnd reki skrifstofu á Siglufirði á meðan veiðitímabilið eða söltunartímabilið á Norður- og Austurlandssíld stendur yfir, og það er enn fremur sagt í l., að síldarútvegsnefndarmenn eða varamenn þeirra skuli vera staddir á Siglufirði á meðan á söltuninni stendur. Ég held, að ég fari þar ekki með rangt mál, er ég fullyrði, að s. l. kjörtímabil muni síldarútvegsnefnd ekki hafa verið að staðaldri á Siglufirði. Ég held, að hún hafi ekki haldið marga fundi þar. Það er einnig í l. frá 1962, að síldarútvegsnefnd skuli reka skrifstofu fyrir Suður- og Vesturland hér í Reykjavík. Það er ekkert ákvæði í þessum l. um það, hvar heimili og varnarþing skuli vera; það er aftur í reglugerðinni frá 1952, sem talað er um, að heimili og varnarþing og aðalskrifstofa sé á Siglufirði. Það mun ekki hafa verið gefin út reglugerð síðan 1952, 23. júní 1952, svo að þið sjáið, að með þeirri breytingu, sem Ed. gerði, þá er hún að fara eftir upprunalegu lögunum - eða reglugerðarákvæði, sem er raunverulega jafngilt, hvort sem það er í reglugerðinni eða í l. Ef þessi brtt., sem við fimmmenningarnir berum hér fram, verður samþ., getur síldarútvegsnefnd hagað störfum þannig, að sú þjónusta, sem hún innir af hendi, geti komið saltendum og sjávarútvegi og landsmönnum í heild að því gagni, sem hún telur rétt. Hún telur, eins og nú standa sakir, að það sé ekki eðlilegt, að aðalskrifstofan sé á Siglufirði, en nefndin sé aftur hér í Reykjavík. Og ég fullyrði, að það hefur vægast sagt kostað síldarframleiðendur óþægindi. Það mundi vera hægt að telja upp, að það er verulegt tjón, sem einmitt hefur af því hlotizt, að framkvæmdastjóri og aðalskrifstofan hefur verið á Siglufirði, en síldarútvegsnefndarmenn hér fyrir sunnan og ekki alltaf hægt að ná þeim saman, en menn þurfa oft að vera nokkuð fljótir að svara í sambandi við silfurfiskinn. Ég vænti þess, að þeir, sem leggja áherzlu á það, að það heiti aðalskrifstofa á Siglufirði, sjái, að þeir eru að stilla hér inn á mál, sem raunverulega ætti að vera reglugerðaratriði og þeir hafa í reynd mest um að segja, sem fara með þessi mál fyrir framleiðendur. Ég vil segja það við hv. þm. Norðurl. v., að ég mundi vilja á næsta þingi taka saman höndum við þá um það t. d. að breyta l. um Tunnuverksmiðju ríkisins þannig, að hún fengi sína sérstöku stjórn og hún ætti öll aðsetur á Siglufirði. Ég ætla ekki að fara að tala um það, sem maður getur fundið að í sambandi við tunnuverksmiðjuna o. þ. h. Ég hef lengi haft þá skoðun, að það væri sjálfsagt, að hún hefði sérstaka stjórn. Núv. sjútvmrh. er hygginn maður, eins og hann á ætt til, en þegar síldarútvegsnefnd óskaði eftir lausn frá þessu starfi, þá neitaði hann að taka það til greina og hefur sett þessa kvöð á síldarútvegsnefnd. Ég sagði áðan, að ég ætlaði ekki að fara að segja frá því, sem hægt væri að „kritisera“ í sambandi við þetta, því það yrði kannske til þess að vekja óþarfa deilur. Ég endurtek það, sem ég sagði áðan, að ég mundi á næsta þingi - það var ekki tími til þess á þessu fylkja liði með hv. þm. Norðurl. v., einmitt til þess að gera þessa réttarbót. Maður heyrði það í þingsölunum í gær, að það gætti einhverrar viðkvæmni hjá hv. borgarstjóra, sem situr á þ., og öðrum þm. Reykv. fyrir því, að það væri álitið, að þeir væru að ganga á rétt dreifbýlisins, ef þeir samþykktu, að það væru jafnréttháar skrifstofur, skulum við segja, - eins og það mundi verða í þessu tilfelli - hér í Reykjavík og annars staðar. Ég vona, að hann hlusti á mig, borgarstjórinn, annars segi ég honum það sjálfur, að ef hann væri eitthvað viðkvæmur fyrir því, að það mundi fjölga of mikið í Reykjavík í sambandi við þetta, þá mundi ég beita mér fyrir því, að síldarútvegsnefnd fengi húsnæði í mínu kjördæmi, annaðhvort á Seltjarnarnesi - og þar með gæti nú Viðey komið til greina - eða sunnan við Fossvogslækinn, svoleiðis að við getum alltaf tekið á móti fjölgun í Reykjaneskjördæmi, enda kemur það sér nú vel.  En við Austfirðinga vildi ég segja það, að árin 1953–1963 hafði ég mikið samband við Austur-Skaftafellssýslu. Það er kannske ekki alveg hliðstætt, en þið vitið það alveg áreiðanlega, að þeir hafa sýslumanninn í Vík. En hvar haldið þið, að þeir hafi byggingarfulltrúa? Austur-Skaftafellssýsla hefur til skamms tíma haft byggingarfulltrúa á Egilsstöðum, og það er þetta, sem ekki ætti að fara að innleiða í sambandi við síldarútvegsnefnd, að það þurfi að fara þvers og kruss um landið. Nei, við skulum athuga, að þetta er þjónustufyrirtæki, sem þarf að veita fyrirgreiðslu á ýmsum sviðum og einmitt, að það er ekki af áhuga fyrir Reykjavík, að þess er óskað, að aðalstarfsemin verði hérna. Nei, ég vil segja það við Austfirðinga, að menn þurfa nefnilega að vera fljótari en svo að grípa silfurfiskinn og gera ráðstafanir í sambandi við hann, að heppilegt sé að þurfa að haga málum þannig að senda bréfin fyrst til Víkur og svo til Egilsstaða og síðan til Reykjavíkur. Ég ætla svo að síðustu að segja það, að ég hitti í morgun formann saltendafélagsins á Norður- og Austurlandi. Hann sagði: „Við höfum tilbúið lagafrv. að samlagi.“ Það er rétt, sem hv. 5. þm. Vestf. sagði áðan, frsm. fyrir þessari till., að það er nefnilega mjög auðvelt fyrir síldarsaltendur að taka aðalverkefnið af síldarútvegsnefnd með því að stofna samlag. Þá má segja, að höfuðverkefni hennar sé komið í annarra hendur. Og þetta hefur einu sinni verið gert, í ráðherratíð Áka Jakobssonar. Það var í eitt ár. Hvað það yrði lengi núna, skal ég ekki um segja, en þeir sem stóðu að því að sætta þessi sjónarmið, þeir í n., sem undirbjó þetta frv., sem á sínum tíma var lagt fyrir Alþingi, töldu, að það væri það mikil reynsla, sem síldarútvegsnefnd hefði fengið í þessum málum, að það væri heppilegast og skynsamlegast, að það væri notað, sem hefði verið unnið upp, og sú þekking, sem þessir aðilar hafa, en ef Alþingi kastar stríðshanzkanum framan í síldarsaltendur á Norður- og Austurlandi, þá vitum við ekki hvað gerist. Ég sagði frá því áðan, að ég hitti í morgun formann saltendafélagsins á Norður- og Austurlandi. Hann sagði, að þetta væri tilbúið og það mætti hafa það eftir sér, að ef þetta yrði eins og á horfðist í gær, þá mundi samlagið verða stofnað. Hann sagði mér einnig, að form. síldarútvegsnefndar hefði verið að hringja í gær, og hans álit hefði verið, að það væri ekkert annað fyrir síldarútvegsnefnd að gera en að segja af sér. Ég er þar ekki sammála, því að síldarútvegsnefnd yrði, þó að samlagið yrði stofnað, að lögskipa útflytjendur, kannske tvo eða fleiri, maður veit ekki um það, einnig að löggilda saltendur og fylgjast nokkuð með þessu. En þá verð ég að segja það, að starfsemi skrifstofu þeirra og nefndarinnar mundi minnka verulega og þá mundi það fara þannig, að Siglufjörður hefði ekki mikinn ávinning af þessu. En það vil ég segja, að það hefur engum dottið í hug, a. m. k. ekki þeim, sem ég hef talað við, að ganga neitt á hlut Siglufjarðar í þessu sambandi, heldur að þeirri starfsemi, sem er nauðsynleg fyrir Siglufjörð og næsta nágrenni, verði haldið uppi frá skrifstofu á Siglufirði, en að sjálfsögðu gera þessir aðilar kröfu til þess, að þeir fái að ráða sínum málum og koma þessu sem hagkvæmast fyrir á þann hátt, sem þeir telja beztan. Ég vildi ekki láta hjá líða að láta þessar upplýsingar og þessi ummæli formanns söltunarfélagsins á Norður- og Austurlandi koma fram, því að það verður þá ekki annað sagt en að ekki veldur sá, sem varar.



Herra forseti. Ég hef áður sagt það hér, að ég tel þetta frv., sem hér er til umræðu, ekki grípa á neinum þeim vandamálum, sem síldarútvegurinn í landinu á nú við að búa. En eðlilegast hefði verið, að Alþ. hefði gripið á einhverjum þeirra stóru vandamála, tekið þau til meðferðar. Hér er um frv. að ræða, sem hefur tvö ný efnisatriði. Í fyrsta lagi að fjölga í síldarútvegsnefnd um einn mann, þannig að þar verði 8 menn í staðinn fyrir 7, og af því leiðir svo, að þegar atkvæði verða jöfn í þessari 8 manna nefnd, þá fari formaður með tvöfaldan atkvæðisrétt. Nú er síldarútvegsnefnd þannig upp byggð, að í henni eiga að vera fulltrúar fyrir sjómenn og verkamenn, fulltrúar fyrir síldarútgerðarmenn og fyrir síldarsaltendur. Og allir þessir aðilar hafa nú fulltrúa í nefndinni. Síldarsaltendur sunnan- og vestanlands hafa raunar fulltrúa í henni út af fyrir sig og félagsskapur síldarsaltenda norðan- og austanlands hefur annan fulltrúa. Í nefndinni eru þegar formenn hvors saltendafélagsins um sig. En ef frv. væri samþykkt að þessu leyti og bætt við manni, þá fengju þessi tvö saltendafélög sameiginlega fulltrúa í viðbót. Ég sé ekki neina þörf þess. Ég held, að saltendafélögin séu ágætlega „representeruð“ með formönnum beggja félaganna og að það hafi ekki verið troðið á þeirra hagsmunum eða þeir á nokkurn hátt verið bornir atkvæðum í nefndinni. Ég minnist þess ekki í þau 6 eða 7 ár, sem ég hef átt sæti í síldarútvegsnefnd. Hitt atriðið, sem frv., eins og það liggur nú fyrir, fjallar um, er það, að af þeim þrem skrifstofum, sem síldarútvegsnefnd nú starfrækir - þ. e. skrifstofan á Siglufirði, skrifstofan í Reykjavík og skrifstofan á Seyðisfirði, sem allt eru þjónustufyrirtæki fyrir síldarútgerðarmenn og sjómenn og landverkafólkið, sem á þarna hagsmuna að gæta líka, allt saman þjónustufyrirtæki fyrir þessa menn og síldarsaltendurna - þá skuli nú ákveðið, að ein af þessum skrifstofum sé aðalskrifstofa. Og það getur ekki verið, að ætlunin sé önnur með því að leggja kapp á, að lögfest sé, að ein skrifstofan sé aðalskrifstofa, þ. e. Siglufjarðarskrifstofan, það getur ekki vakað fyrir mönnum annað heldur en að aðalverkefnin færist þá þangað. Annars er þetta hégómi. En það væri að mínu áliti umhendis, að aðalverkefni síldarútvegsnefndar flyttust til Siglufjarðar, eins og síldveiðum er nú háttað við okkar land. Ef ætti að setja aðalskrifstofuna einhvers staðar niður og lögfesta það, sem ég tel vera óráð, þá ætti það auðvitað að vera á Austfjörðum, annaðhvort á Egilsstöðum eða á Seyðisfirði, það væri það eðlilega. En ég lít svo á, að það sé hreint framkvæmdaratriði síldarútvegsnefndar að ákveða það, hvern þátt starfsins hún láti framkvæma á þessari eða hinni skrifstofunni. Það er auðvitað langskynsamlegast, að síldarútvegsnefnd láti framkvæma þá þjónustustarfsemi norðanlands, sem þjónar þeim landshluta sérstaklega. Og þar heyrir auðvitað til stjórn Tunnuverksmiðju ríkisins og dreifing á tunnum til saltenda hvar sem væri á landinu og ýmis önnur atriði varðandi framkvæmd síldveiðimála og síldarsöltunarmála, sem eins vel er hægt að þjóna þaðan eins og annars staðar. Að öðru leyti er þjónustan fyrir síldarsaltendur á Austfjörðum. Það er spurningin, hvort heppilegra er að framkvæma hana frá skrifstofunni á Siglufirði eða í Reykjavík, og held ég, að engir séu dómbærari um það en síldarsaltendurnir á Austfjörðum. Og þeir hafa árum saman, síðan þeir komust í þá aðstöðu, sem þeir eru í nú, látið í ljós óskir um það, að þeir vildu fá sem mest af sinni þjónustustarfsemi afgreitt í Rvík. Mér finnst, að það séu engir aðilar fremur en síldarsaltendurnir, sem eigi að vera dómbærir um það, með hvaða hætti þeir geti tryggt sér betri þjónustu. Það var út frá þessu, að síldarútvegsnefnd taldi ástæðu til að endurskipuleggja nokkuð starfsmannahald og þjónustuaðstöðu fyrirtækisins og gerði till. um það. Sammála voru þar fulltrúar sjómanna, verkafólks, útgerðarmanna og síldarsaltenda úr öllum stjórnmálaflokkum, og ég fullyrði, að það vakir ekki fyrir síldarútvegsnefnd að framkvæma neitt níðingsverk á nokkrum manni, hvorki á Siglufirði né annars staðar, eða að framkvæma ótímabæran flutning á neinum stofnunum. Það er allt saman hugarburður, ef menn ganga með þær skoðanir í brjósti. Það er þetta, sem vakir fyrir síldarútvegsnefnd, að haga starfrækslu mannahalds og skrifstofuhalds í samræmi við þau þjónustustörf, sem síldarútvegsnefnd er skylt að inna af hendi, og ekkert annað, Og ef Alþingi grípur þar fram fyrir hendurnar á síldarútvegsnefnd í þeirri viðleitni hennar, sem er hennar skylda, þá verður það áreiðanlega tekið upp með nokkurri þykkju - að mér finnst mjög eðlilega - af síldarútvegsnefnd. Hún hefur byggt þessar aðgerðir sínar á því að fullnægja óskum þeirra manna, sem hún á að þjóna. Og hér er um algjört rekstrarfyrirkomulagsatriði að ræða, og það heyrir undir daglegan rekstur síldarútvegsnefndar og á auðvitað ekki að binda hendur hennar á bak aftur í svo sjálfsögðum hlutum sem þessum. Ég held, að ég telji ekki ástæðu til að segja meira um þetta. Þetta á ekkert skylt við það, að hér sé verið að raska jafnvægi í byggð landsins og að það séu fjandmenn jafnvægisins, sem hér hafi séð sér leik á borði og ætli að leika Norðlendinga grátt, að því er það snertir. Öllum þeim verkefnum, sem eðlilegt er að framkvæmd séu á Siglufirði, verður haldið til þeirrar skrifstofu, en önnur þjónusta verður sett til Reykjavíkurskrifstofunnar, því að saltendurnir á Austurlandi telja sér bezt þjónað þaðan, og reynt að afgreiða þeirra mál á Austfjörðum með skrifstofunni á Seyðisfirði, eftir því sem hægt er þar, með sambandi þaðan við aðra hvora skrifstofuna, á Siglufirði eða í Reykjavík, eftir því sem hentugast þykir, og verkefnum verður skipt út frá því eingöngu, hvað hentugt sé og veiti bezta þjónustu. Þetta er málið og ekkert annað, og mér þykir ákaflega fyrir því, ef ekkert tillit verður tekið til þess hér á hinu háa Alþingi, að nú telja allir þeir aðilar, sem þessu máli var hreyft fyrir, að frv. í því formi, sem það er nú, sé ekki til bóta og hafa samþykkt og sent Alþingi sitt álit, Félag síldarsaltenda á Suður- og Vesturlandi, Félag síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi, síldarútvegsnefnd og LÍÚ. Hér eru allir þeir aðilar, sem með þessi mál eiga að fara og eiga hagsmuna að gæta í sambandi við framkvæmd þeirra, og hafa nú allir látið í ljós þá skoðun við Alþingi í skriflegum plöggum, sem hingað hafa borizt, að þeir óski ekki, að frv. í núv. mynd verði samþykkt. Alþingi gengur því gegn vilja allra þeirra aðila, sem málið varðar, ef það verður afgreitt á þann hátt að lögfesta, að aðalskrifstofa síldarútvegsnefndar skuli vera fremur á þessum stað heldur en hinum. Ef frv. verður ekki samþykkt í þeirri mynd, heldur sú brtt., sem hér liggur fyrir, þá verður skrifstofuhaldinu hagað eingöngu eftir því, sem hagkvæmast er út frá þjónustuskyldu síldarútvegsnefndar. Og það held ég að ætti að vera nokkur leiðarvísir fyrir hv. Alþingi. Ég tel, að málið verði afgreitt móti óskum allra aðila, sem það varðar mest, ef till. sú, sem hér liggur fyrir, brtt. við frv., verður felld.



Herra forseti. Ég skal ekki mikið lengja þennan fund með þeim fáu orðum, sem ég segi hér, enda er ég í eðli mínu ekki mikill málþófsmaður, nema eitthvað sérstakt og brýn þörf krefjist þess. Ég held, að ég muni það rétt, að það var einu sinni mikið auglýsingaslagorð hjá einu dagblaðanna hér í Reykjavík, ég held, að það hafi verið Vísir, þetta: Vísir flýgur fyrstur með fréttirnar. En þegar ég las Morgunblaðið frá í gær, þá sýndist mér að þarna kynni Vísir að hafa eignazt nokkuð skæðan keppinaut, sem skýrði frá fréttum og staðreyndum raunar áður en þær yrðu til, því ég sé það í Morgunblaðinu frá í gær á bls. 2, að þar er frá því skýrt með nokkuð stóru letri, að aðalskrifstofa síldarútvegsnefndar skuli staðsett á Siglufirði, og þar er skýrt frá því, að í gær hafi frv. um þetta verið samþykkt endanlega í Nd., en eins og hv. þm. vita, heyra og hafa séð og haft sumir gaman af, þá stendur nú ennþá umr. um frv. og það er ekki endanlega afgreitt. Mig langar til þess að segja örfá orð og reyna að draga fram það, sem mér finnst aðalatriðin í þessu máli. Og það er þá fyrst þetta: Forustan að þeim skipulagsbreytingum í skrifstofuhaldi síldarútvegsnefndar, sem stendur til að gera og hefur staðið til um nokkuð langan tíma, hún er öll fram knúin af síldarsaltendum alls staðar um Norður- og Austurland. Og þar eru ekki einu sinni undanskildir fulltrúar siglfirzkra síldarsaltenda, sem mættu á síðasta aðalfundi Félags síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi. Síldarútvegsnefnd hefur enga forustu haft um, að þessi skipulagsbreyting verði. Mér þykir rétt, að þetta komi fram. Í öðru lagi: Ég hef orðið nokkuð víða var þess misskilnings, að það væri verið að taka eitthvað frá Siglufirði og Siglfirðingum með því að hafa í l. ákvæði eins og þau, sem voru í frv. um síldarútvegsnefnd, þegar það var lagt fram í Ed., þ. e. að því er tekur til þess, hvar hún skuli hafa skrifstofur, en þar segir, að nefndin skuli hafa skrifstofur á Siglufirði, í Reykjavík og á Seyðisfirði. Það hefur aldrei verið í l. neitt ákvæði um það, að síldarútvegsnefnd skuli hafa aðalskrifstofu á einhverjum ákveðnum stað. Það er fyrst núna á þessu þ., að það kemur inn í Ed. með því að fjórir hv. þm. í þeirri d. flytja um það frv. Ég vil líka, að þetta komi fram. - Brtt., sem hér hefur verið talað fyrir af hv. meðflm., lýtur að því einu að færa þau ákvæði frv., sem fjalla um, hvar skrifstofur skuli vera, í það horf, sem þar var upphaflega. Þá þykir mér ástæða til þess að benda á það, að ég tel það meira en vafasamt fordæmi, ef hv. Alþ. ætlar að fara að lögbjóða einhverjum samtökum framleiðenda í landinu, hvar þeir skulu hafa aðalskrifstofuhald sitt, eins og meiningin er að gera hér með því frv., sem verið er að ræða. Ég tel það vafasamt fordæmi í meira lagi, og menn hljóta að sjá, að ekki á það sízt við um skrifstofur, sem þurfa að skipuleggja og stjórna síldarvinnslu í landinu, sem er unnin á þessu landshorninu kannske þetta árið eða þessi 5 árin, en flytur svo til allt annarra stöðva nokkru síðar. Ekki sízt tel ég þetta varhugavert í þessu tilfelli, vegna þess að það er staðreynd, að síldarútvegsnefnd er ekki ríkisstofnun, hún fær enga peninga til síns reksturs úr ríkissjóði, ekki eina einustu krónu. Ef hv. Alþ. finnst sérstök ástæða til þess að lögbjóða, hvar aðalskrifstofur slíkra samtaka sem síldarsaltenda og annarra eigi að vera; þá finnst mér, að það ætti að byrja á ríkisstofnun - ef hún er þá til, ég er ekki alveg klár á því, - einhverri stofnun, sem er hrein ríkisstofnun og eðlilegt er, að Alþingi ráði yfir sem slíkri. En síldarútvegsnefnd er ekki, eins og ég segi, ríkisstofnun. Hún hefur sínar tekjur af gjaldi á útflutta saltsíld, og það er samkv. óskum og ég vil segja nær einróma kröfum síldarsaltenda og þeirra, sem eiga þetta verðmæti, saltsíldina, sem þessar breytingar á að gera, og það er þeirra að borga skrifstofuhaldið. Þá er það eitt af þeim furðulegustu fyrirbærum, sem ég man eftir þau 9 ár, sem ég hef verið á hv. Alþingi, að gera úlfalda úr jafnlítilli mýflugu og þarna er verið að gera. Það er svo furðulegt, hvernig þetta mál hefur þróazt í það að verða eitthvert stórmál hjá mörgum mönnum, bæði innan þings og utan. Það er alveg furðuleg þróun og ég kann náttúrlega á því vissar skýringar, en ég skal ekki þreyta hv. alþm. með því að vera að rekja þær hér. En ég hef áður lýst því yfir, að það, sem til stendur að gera í sambandi við fyrirhugaðar skipulagsbreytingar á skrifstofuhaldinu, er það - og ég skýri frá þessu eftir að ég hef ráðfært mig við mína meðnefndarmenn allflesta og leitað þeirra álits um það, hvort ég gæti ekki hér frá því skýrt og endurtekið það, sem ég hef áður sagt - það, sem til stendur að gera, er að færa kannske einn eða tvo skrifstofumenn af Siglufjarðarskrifstofunni hingað suður. Það er þetta, sem stendur til, og ég segi satt, þegar ég er að halda því fram. Og það er svo furðulegt, að menn skuli láta sér það um munn fara, að það sé verið að ráðast gegn jafnvægi í byggð landsins með því að framkvæma slíkan flutning á einum eða tveim skrifstofumönnum. Ég hygg, satt að segja, að þeir, sem eru miklir áhugamenn um það ágæta málefni, jafnvægi í byggð landsins, að þeir setji það á vissan hátt ekki í mjög skemmtilegt kastljós með því að vera að telja þessa fyrirhuguðu smáskipulagsbreytingu eitthvert dæmi um það, að það eigi að fara að ráðast sérstaklega gegn landsbyggðinni. Og þá vil ég koma að einum punkti, sem ég vil sérstaklega leggja áherzlu á, og beini ég þá máli mínu fyrst og fremst til þm. Norðurlandskjörd. v., sem af eðlilegum og skiljanlegum ástæðum eru helztu forustumenn þessara aðalskrifstofutillagna. Ég vil spyrja þessa ágætu menn, sem hér eru inni: Finnst þeim það virkilega ráðlegt hagsmuna Siglufjarðar vegna að egna á móti sér í þessu máli nálega alla framleiðendur í síldarsöltuninni? Ég fullyrði: nálega alla framleiðendur í síldarsöltuninni á öllu Norðurlandi, á öllu Austurlandi. Ég hef séð mótmæli, sem seint og um síðir, eftir að hitinn fór að koma í þetta mál, komu frá Siglfirðingum, og ég þekki þetta ákaflega vel, af því að ég er Siglfirðingur. Það hefur tekizt að fá 7 stöðvar á Siglufirði til þess að mótmæla þessu með miklum eftirgangsmunum, og ég gæti sagt af því ýmsar skemmtilegar sögur, þegar verið var að reyna að safna undirskriftunum þar. En stöðvarnar eru 21. Það hefur sem sagt þriðjungur fengizt eftir mikla fyrirhöfn til þess að senda þetta mótmælaskjal. Mér er fyllilega kunnugt um það, og þar get ég haft eftir form. síldarsaltendafélagsins á Siglufirði, Eyþóri Hallssyni, miklum stuðningsmanni hv. aðalforgangsmanns þessa máls, Eyjólfs Konráðs Jónssonar, hv. þm., að hann hefur sagt í áheyrn margra manna, að þetta væri bara píp, sem hann blési á. Þá skal ég ekki, eins og ég lofaði hér áðan, telja þennan fund, en ég vildi í lokin aðeins beina vinsamlegum tilmælum til míns ágæta formanns þingflokks framsóknarmanna, sem ég hef séð í atkvgr. og veit raunar, að hefur talsverðan áhuga og greiddi hér við 2. umr. atkv. með því, að aðalskrifstofan skyldi verða á Siglufirði. Ég vil benda honum á það, af því að hann hefur skv. þessu mikinn áhuga á að halda stofnuninni eins og nú með sína aðalskrifstofu fyrir norðan, að hann gæti litið í kringum sig víðar og kannske þar, sem honum ekki bæri síður skylda til að gera, en hann á sæti í stjórn Síldarverksmiðja ríkisins og þar er beinlínis lögboðið skv. 4. gr. l., að ekki einasta skuli verksmiðjustjórn síldarverksmiðjanna sitja á Siglufirði árlangt, heldur allir stjórnarnefndarmeðlimir S. R., meðan verksmiðjurnar eru í rekstri. Nú er það þannig, að tveir eru framkvæmdastjórar Síldarverksmiðja ríkisins. Þeir eru báðir fluttir suður fyrir nokkru, og á Siglufirði stendur stórt og mikið hús, sem annar þessara framkvæmdastjóra bjó í, og það stendur autt mikinn hluta ársins. Ég hygg, að jafnvel þó að samþ. yrði í þessum l. um síldarútvegsnefnd, að aðalskrifstofan skyldi verða á Siglufirði, þá yrði það álíka dauður bókstafur og tilvitnuð 4. gr. l. um Síldarverksmiðjur ríkisins, og eigum við, hv. alþm., að leggja okkur sérstaklega í það að samþykkja lög, sem við vitum, að verður ekkert sérstaklega farið eftir, eins og vinur minn, hv. þm. Norðurl. v., sagði raunar hér í gær, ef ég man rétt - eða fyrradag. Eigum við nokkuð að vera að gera svoleiðis? Ég held ekki. En að endingu þetta: Sem gamall Siglfirðingur vil ég ennþá vara hv. þm. Norðurl. v. við því að ganga svo langt í þessu máli, að það geti leitt til stóróhappa fyrir Siglufjörð. Hér talaði maður á undan mér, hv. þm. Sverrir Júlíusson, og í hans ræðu komu fram ýmsar upplýsingar, sem ég hygg að menn skilji, hvað mundi þýða fyrir Siglfirðinga, ef framkvæmdar yrðu.



Herra forseti. Ég hélt að hv. 4. þm. Austf. ætlaði nú að tala, en hann hefur víst hætt við það. Þeir hafa nú ekki alveg einkarétt, þessir hérna úr stjórn síldarútvegsnefndar, á að tala. Það er ýmislegt hjákátlegt, sem hefur komið hér fram, t. d. eins og að það sé eitthvað hliðstætt að hafa aðalskrifstofuna á Siglufirði og að borgarstjórnin í Reykjavík byggi austur á Loðmundarfirði. Hann er nú bara í eyði, en ég hélt, að það væri söltuð síld á Siglufirði og hann væri ekki í eyði, og hvort er söltuð meiri síld á Siglufirði eða í Reykjavík að sumrinu? Ætli að það sé ekki fyrir norðan? Þegar menn fara að nota svona öfgar í staðinn fyrir rök, þá sér maður, að málstaðurinn er nú ákaflega hæpinn. Eins og ég tók hér fram, þegar ég talaði fyrir hönd minni hl. n., þá er þetta ekkert stórmál og alveg furðulegt, hvernig mennirnir geta blásið sig út af jafnmiklum smámunum og þetta er. Og hann sat nú yfir mér, þessi maður - formaður n., sem var vitnað til í dag, og var að reyna að sannfæra mig um, að þeir mundu stofna sérfélag - jú, jú, ef þetta væri nú ekki alveg orðalagið, sem þeim þóknaðist. Já, það veltir lítil þúfa þungu hlassi þar, en það endaði nú með því, að ég sýndi honum fram á það, að það skipti ósköp litlu, þeir hefðu þetta eftir sínu höfði og mundu líklega gera það áfram eins og hingað til. Hv. 2. þm. Reykn. sannaði það ósköp vel, að þeir eru ekkert mjög löghlýðnir þarna í síldarverksmiðjustjórninni. En það er einmitt þetta, sem er að gerast. Þessir herrar, sem eru í stjórn síldarverksmiðjanna, eða framkvæmdastjórar, þeir eru fluttir suður, og þeir eru búnir að tapa útgjöldunum af þeim, Siglfirðingar. Þeim finnst straumurinn liggja frá sér og þetta eru sálræn áhrif. Reykjavík hefur bara alveg nóg, og þetta er bara að stela lambi fátæka mannsins og ekkert annað. Það er hér fullt af vænum dilkum, en þeir eiga bara þetta eina lamb, Siglfirðingar, sem hefur verið þeirra stolt og þeirra metnaður.  Hv. 4. þm. Austf. er að flissa og gera að gamni sínu og það er nú af því, að þeir hafa saltað dálítið mikið fyrir austan núna - þá á að flytja allt austur. Og ef það hættir að veiðast fyrir austan, á þá að flytja allt vestur? Og svo er það bezta: þegar ekkert veiðist hér af síld fyrir Suðvesturlandi til að salta, þá vilja þeir samt hafa mennina og skrifstofurnar hér. Annars eru það engar fyrirmyndarskrifstofur hér í Reykjavík að sumrinu. Það er varla mögulegt að ná í mann á þeim. Þeir eru að sóla sig úti um helgarnar í sumarbústöðum eða á flækingi með konu og börn úti um alla landsbyggð. Því geta þeir þá ekki verið úti á landsbyggðinni að sumrinu? Þetta er alveg ámóta, öfgarnar hjá einum og svo staðhæfingarnar hjá öðrum: það á nú að flytja tvo menn suður, og svo austfirzkan hjá þeim þriðja, af því að það veiðist síld hjá þeim þarna í bili. Það væri rétt, að ég leiðrétti ræðumann, sem talaði hér áðan, ég nennti nú ekki upp þá. Hann sagði, að ég væri í einhverjum kröggum út af óhappi með bátinn og að tryggingarnar mundu ekki borga. Ég er nú ekki sá auli í viðskiptum. Auðvitað læt ég Sjóvá semja við stöðina. Hún borgar allt og ég kem þar hvergi nærri, svo að það hefur nú engin áhrif á mig, viðvíkjandi þessum tryggingargjöldum, sem hann var að tala um. Af því að ég veit, hvað maðurinn er sannorður - hann gerði þetta af þekkingarleysi - þá vildi ég, að þið stæðuð í þeirri meiningu, að það félli enginn blettur á sannleiksást hans með þessu. Þetta hefur bara verið óviljandi hjá hv. 4. þm. Austf. Já, þeir eru ekki alltaf á skrifstofunni hérna. Það skaut hér einn fram í, að það væru víst ekki margir fundir, sem þeir hefðu haldið fyrir norðan í síldarútvegsnefnd undanfarið. Það var einn, sem var að tala fyrir málinu. Ætli það geti ekki orðið áfram, hvar sem „aðal“ stendur, hvort það stendur hér eða þar, fundirnir yrðu þar, sem þeim hentaði bezt, þar sem þeir eru. Og þá er nú vissara með fiskinn að grípa hann nógu fljótt. Þeir eru líklegir til að grípa hann, þegar þeir eru að flækjast, vinna fáa tíma í viku. Þeir grípa hann líklega anzi fljótt, framkvæmdastjóragarparnir í Reykjavík, eða stjórnin þá. Það má nærri geta, hvort hann verður þá ekki alltaf á skrifstofunni. Annars er það einn háborinn ósiður, þegar menn geta ekki bjálfast til þess að vera þar, sem þeir eiga að vinna, hafa einhverja fína herra, sem hvergi þykjast geta verið nema í höfuðstaðnum, og láta svo hina vera að vinna einhvers staðar, allt eftirlitslaust, og svo gengur allt í slóðaskap og drabbi. Húsbóndinn á að vera á heimilinu og hugsa um sín verk. Hann er ekkert of góður til þess, og ef hann getur ekki gert það, þá hefur hann heldur ekkert með það að gera að vera og heita húsbóndi. Já, það var verið að tala um að setja skrifstofuna upp á Egilsstöðum. Ég held, að það hafi verið form. ASÍ, sem fann það upp. Annaðhvort á Seyðisfirði eða Egilsstöðum. Jú, þeir væru fljótir að hrifsa silfurfiskinn þar, ef þeir væru uppi á Egilsstöðum. Ég ætlaði ekki að tefja tímann allt of mikið, en þetta er, eins og ég sagði metnaðarmál. Og það er ekkert annað, sem Siglfirðingar fara fram á, en að þið vilduð ekki vera að taka fleiri af þessum mönnum, sem hafa dálítil laun, eiginlega hálfgert af opinberu fé, og flytja þá hér suður, þar sem allt er fullt af launamönnum, þar sem svo að segja öll þjónusta fyrir ríkið fer fram og Reykjavík er auðvitað byggð að mestu leyti á. Það er Reykjavík, sem lifir á að starfa fyrir landsbyggðina. Það fer eiginlega ekkert í gegn, hvorki það, sem fólkið kaupir eða selur, án þess að það sé skattlagt af höfuðborginni. Svo á að flytja þessa launamenn, þessa yfirmenn líka suður og hafa bara þjónana, sem eru í vinnufötum, úti í byggðunum. Þeir þykjast of fínir til að vera þar sjálfir. Það er nú þetta, sem er að gerast. Það er þetta, sem er að verða alveg afskaplegt í okkar þjóðfélagi, að allir, sem geta eiginlega náð landsprófi, þeir bjálfast hingað suður og reyna að verða stúdentar. Svo verða þeir lögfræðingar, eða óbreyttir rukkarar réttara sagt, og hanga hér, og eftir er skilið fólk, sem ekki nær í stúdentshúfuna. Það er þetta manndómsleysi, að ef menn geta eitthvað lært, þá þykjast þeir vera of fínir til að vinna. Það er þetta, sem er að verða stórhættulegt í þjóðfélaginu, að menn, sem eru vel gefnir, þeir eru að reyna að sitja svona 10–12 ár á skóla, flytja svo hingað suður og fá verkefni, sem ekki eru við þeirra hæfi og gerir þá að litlum körlum. Svo hverfa þeir bara í fjöldann og úrkynjast. Það getur enginn verið kóngur nema hafa þegna. Og það þarf hver byggð að hafa sinn höfðingja. Það er ekki sama, hvernig hann er. Og það er miklu meira stolt fyrir þessa menn, sem eru búnir að fá góða menntun, að fara og verða framtaksmenn og héraðshöfðingjar úti á landsbyggðinni heldur en að hlaupa hér um á milli fátækra manna, rukka þá og taka svo um 20% fyrir að innheimta féð. Þeir yrðu að meiri mönnum og þeirra börn á þann hátt. Að maður tali ekki um þá fínu menn, læknana, sem hvergi geta verið nema hér og selja manni recept upp á pillur, sem verða þeim held ég að litlu gagni. Nei, það er nefnilega þessi ómennska, þessi bjálfaháttur að vera svo að segja hræddur við að koma út í golu. En það er bara þetta, sem er að gerast og sem borgarstjórinn hérna í Reykjavík skilur og þess vegna stendur hann með okkur í þessu máli, að Siglfirðingar eiga aðeins eitt lamb, og það er þetta stolt, sem þeir eiga, þessi síld Og þá langar þessa herra, sem hér eru komnir, þá langar til þess að stela þessu lambi, ná í það. Hér er svo þægilegt að koma saman og halda fundi, en þeir halda nú bara fundina eftir sem áður, en ef þeir vildu bara lofa þessum tveimur mönnum að vera kyrrum, fyrst síldarverksmiðjustjórnin er öll orðin svona fín og stór og framkvæmdastjórarnir líka, að þeir geta hvergi verið nema hér, ef þeir vildu bara leyfa þeim að hafa þetta, þeim þarna fyrir norðan, þeir eru ekki svo ríkir. Þeir hafa þó unnið síldariðnaðinn upp hér á landi í byrjun. Svo hvarf þetta til Austfjarða og þá hætti nú vinur minn, hv. 4. þm. Austf., að skilja smábátaútveginn, meðan síldin var þarna, fiskibátana og svoleiðis, þá miðaðist nú allt við síldina. En svo gæti nú skeð, að það lækkaði á þeim risið, ef síldin hyrfi kannske eitthvað annað og kæmi þá kannske meira til Siglufjarðar eða verðið yrði svo lágt eða lítill afli, að það yrði ekkert á henni að græða og þeir þyrftu að fara að lifa á þorskinum, eins og þeir gerðu og þá færu þeir kannske að skilja fátæktina. - En þetta er það, sem Siglfirðingar biðja um. Ég bý uppi í sveit og þetta snertir mig ekkert persónulega. En ég skil bara þeirra hugsunarhátt og tilfinningar, þeir biðja bara um að fá að halda því, sem þeir hafa. Ekkert að reyna að taka neitt frá öðrum. Þetta er sálrænt tilfinningamál, en ekki það, að þetta séu neinar óskapa fjárhæðir, og það er raunverulega réttilega tekið fram hjá þeim mönnum, sem hafa talað á móti þessu, að þetta er svo ósköp auvirðilegt og lítið. En ef það er auvirðilegt og lítið fyrir Siglfirðinga, ætli það sé þá ekki auvirðilegt og lítið fyrir þessa háu herra sjálfa og allar þær stofnanir og ráð og nefndir og þjónustu, sem hér fer fram? Það er nefnilega eins og með ríka manninn; hann skilur ekkert í því, að fátæka manninn muni um það eina lamb, sem hann á. Hann á sjálfur mörg lömb, en hann verður endilega að taka þetta lamb.