Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mér þykir ástæða til að vekja hér athygli á þremur þáltill., sem bornar voru fram nokkuð snemma á þessu þingi. Þessar till. allar voru um áfengismál, ýmsa liði í framkvæmd þeirra mála hér innan lands. Þeim var vísað til n. dagana 24. okt. og 5. nóv. Minnihlutaálit um allar þessar till. var svo gefið út 29. jan. Meirihlutaálit var gefið út 11. febr., og þó að það væri ekki stílað nema við eina till., þá var það meining þessa meiri hl., að með því vildi hann afgr. allar till. fyrir sitt leyti. Þannig hefur full afgreiðsla fengizt á þessum till. öllum hjá n., þó að það tæki alllangan tíma fyrir meiri hl. að gefa út álit sitt. Síðan var málið ekki tekið hér á dagskrá fyrr en 3. marz, en þá tekið út, og síðan tekið aftur á dagskrá 10. marz og tekið þá til umr. og svo aftur 17. marz, en umr. um málið er ekki lokið enn, eins og kunnugt er. Nú er gert ráð fyrir að slíta þingi á morgun, svo að það er alveg sýnt, að þeim tilgangi, að þessi mál fái enga afgreiðslu frá þinginu, virðist verða alveg náð. Ég vil benda á þetta, sem er að mínum dómi mjög ósæmileg meðferð mála, að forseti hagi svo til gangi þessara mála, eftir að þau hafa fengið afgreiðslu frá n., að þau fái enga afgreiðslu, og því ósæmilegra, þar sem hér er um að ræða persónulegt hagsmunamál fyrir þá menn, sem eiga að stjórna gangi mála hér á þingi, sem sé forseta. Vil ég alveg sérstaklega vekja athygli á því, þó að ekki verði úr bætt að þessu sinni, þá er það vissulega til athugunar fyrir seinni tímann.

Forseti (JPálm): Ég sé ekki ástæðu til að fara að hefja umr. um þessi mál nú.

Frsm. (Jón Sigurðsson) : Herra forseti. Þetta mál hefur verið athugað í allshn. Eitt af því fyrsta, sem n. gerði við það, var að senda það til umsagnar tryggingaráðs. N. barst svo álit tryggingaráðs, og sömuleiðis mæltist forstjóri tryggingastofnunarinnar til viðræðu við n. og ræddi allýtarlega við hana um málið. Við það að kynna sér skýrslu tryggingaráðs, sem hér hefur verið prentuð með sem fskj. og ég vænti. að hv. þm. hafi kynnt sér. þá komst n. að þeirri niðurstöðu, að sú lækkun, sem gert er ráð fyrir í till. á þann veg, sem þar er gert ráð fyrir, gæti ekki komið til greina. Skýrslur og reikningar tryggingaráðs sýna, að ef slík lækkun væri gerð á iðgjöldum, þá mundi það hafa það í för með sér, ef miðað er við 3 síðustu ár. að skorta mundi nærri 1½ millj. kr. á það, að iðgjöldin hrykkju fyrir þeim bótum og öðrum greiðslum. sem sjómannatryggingin þarf að inna af hendi. Það mun hafa verið fyrst og fremst með þetta fyrir augum, að tryggingaráð mótmælti alveg þessari till., lagði alveg gegn henni, og sömuleiðis framkvæmdastjóri þessara mála, forstjóri Tryggingastofnunar ríkisins. Hitt kom þá líka í ljós, þó að það gæti ekki komið til framkvæmda að því er sjómannatrygginguna snerti, að það virtist vera augljóst, að um þá deild, sem kallast iðntryggingar, gegndi allt öðru máli. Þar hafa safnazt á undanförnum árum gildir sjóðir, og samkvæmt reikningum tryggingastofnunarinnar er tekjuafgangur á árinu 1946 í þessari deild 1728217 kr. Þetta er mikil upphæð á okkar mælikvarða, og það virtist, að einnig mundi verða mjög mikill tekjuafgangur í þessari deild á árinu 1947, en frá þeim reikningum hefur ekki verið gengið enn. Það kemur líka fram í bréfi forstjóra tryggingastofnunarinnar, að hann gerir ráð fyrir og tryggingaráð gerir ráð fyrir, að hér muni vera hægt að lækka. Eftir að n. hafði kynnt sér þetta rækilega, varð hún sammála um, eins og ég sagði áðan, að ekki væri fært að fylgja till. óbreyttri, heldur taka sjómannatryggingarnar út úr og leggja til, að iðntryggingarnar væru lækkaðar. Þetta mætti mjög mikilli mótstöðu hjá forstjóra tryggingastofnunarinnar og einnig hjá tryggingaráði, að því er mér skildist. Og þar sem það var alveg sýnt, að n. mundi ekki geta orðið sammála um slíka afgreiðslu, en á hinn bóginn var orðið það áliðið þings, að ef eitthvað átti að ganga fram um þetta, varð að leitast við að ná samkomulagi á þann veg, að málinu þokaði nokkuð áfram, þó að það næðist ekki til fulls, sem að var stefnt. Og með því að ýmsir nm. töldu, að hér væri um þýðingarmikið mál að ræða, sem æskilegt væri, að drægist ekki um skör fram, þá töldum við þó betra að slá nokkuð af okkar kröfum en að málið strandaði eða dagaði uppi. Það varð því samkomulag um það í n. að breyta till. á þann veg, sem hér er gert með brtt. á þskj. 618, en aðalbreyt. er þar sú, að sjómannatryggingarnar eru felldar út úr og að lækkun komi ekki til framkvæmda fyrr en á árinu 1949. Um þetta gat öll n. sameinazt. Töldum við, að málinu væri þar með borgið, ef við legðum til, að till. væri afgr. í því formi til ríkisstj.