Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. til l. um breyt. á l. nr. 4 20. febr. 1960, um efnahagsmál, var samþ. shlj. í Nd. s.l. laugardag. Í þessu frv. eru tvö efnisatriði, sem ég vildi leyfa mér að fara um nokkrum orðum. Hið fyrra er það, að gert er ráð fyrir, að útflutningsskatturinn, sem ákveðinn var f efnahagslögunum, fyrst 5% og síðan 21/2%, verði felldur niður af framleiðslu ársins 1961 og síðan, en haldið verði áfram að innheimta skattinn af þeim vörum, sem framleiddar voru á árinu 1960, og hann renni eins og áður í útflutningssjóð. Síðara atriðið er, að því fé, sem verður afgangs í útflutningssjóði, þegar hann hefur lokið við sínar skuldbindingar, verði ráðstafað í þágu þeirra útflutningsatvinnuvega, sem hafa greitt skattinn. Það er að langsamlega mestu leyti sjávarútvegurinn, sem hefur greitt þessi gjöld, en þó landbúnaðurinn að nokkru leyti, og verði eftirstöðvunum af útflutningssjóðsgjaldinu skipt í því hlutfalli, að hvorum aðila verði afhent sitt. Þegar efnahagsmálalögin voru sett í upphafi þessa árs, var gert ráð fyrir því, að til þess að geta greitt þann halla, sem á útflutningssjóði var þá áætlaður, þyrfti að leggja nokkurn skatt á útflutningsframleiðsluna. Þessi skattur var í fyrstu ákveðinn, eins og ég hef áður sagt, 5%, en síðar lækkaður niður í 21/2%. Þessum skatti var líka ætlað annað hlutverk. Honum var ætlað það hlutverk, að ef eitthvað þrengdi að hjá útflutningsatvinnuvegunum, þá mætti létta undir með því að afnema skattinn. Nú hefur það orðið, eins og öllum er kunnugt, að erfiðleikar hafa steðjað að og alveg sérstaklega að sjávarútveginum á þessu ári vegna aflabrests á árinu og verðfalls á afurðum, sem út hafa verið fluttar. Er af þeim sökum eðlilegt og nauðsynlegt, að þessi skattur verði felldur niður. Það hefur líka komið í ljós, að hagur útflutningssjóðs hefur orðið betri en reiknað hafði verið með, þar sem gengishagnaðartekjur sjóðsins hafa orðið verulega meiri en reiknað var með í upphafi vegna dráttar á sölu útflutningsafurðanna fram yfir þann tíma, þegar gengisbreytingin varð, og gengisbreytingin þannig valdið því, að afkoma sjóðsins er nú talin miklu betri en hún var, þegar þessi áætlun var gerð. Það hefur verið rætt við landssamtök útvegsmanna um það, hvernig þessum hagnaði eða afgangi yrði varið, og það hefur orðið að samkomulagi, að hann gangi, eftir því sem hann hrekkur til, til greiðslu á vátryggingariðgjöldum fiskiskipa fyrir árið 1960. Hvort hann hrekkur til eða að hve miklu leyti hann hrekkur til að greiða þessi gjöld, er ekki að fullu vitað enn þá, þar sem afkoma sjóðsins er ekki alveg vituð. En líkur eru til, að þessi afgangur muni ná nokkuð langt til þess að greiða þessi gjöld, þó að kannske verði þar eitthvert bil á milli, sem þá vátryggjendurnir eða báta- og fiskiskipaeigendurnir sjálfir verða að greiða. Þegar næstsíðasti fundur L.Í.Ú. var haldinn í nóvembermánuði s.l., var gert ráð fyrir því, að eignir sjóðsins, að greiddum öllum skuldbindingum, mundu verða kringum 40 millj. kr., en þá var ekki gert ráð fyrir áframhaldi á 21/2% gjaldinu nema til októberloka eða til þess tíma, sem þessi skýrsla var gefin. Nú hefur verið gert upp, hvað eignir sjóðsins munu verða, þegar öllum greiðsluskuldbindingum hans er lokið og með því að innheimta þennan 21/2% skatt af allri framleiðslu ársins 1960, og hefur þá komið í ljós, að líklegt er, að hann muni eiga einhvers staðar á milli 80 og 88 millj. kr. í þessu skyni, þegar yfir lýkur. Af þessari upphæð mun landbúnaðurinn hafa greitt rúmar 4 millj., og er að sjálfsögðu eðlilegt, að hann fái þær þá upp bættar. Ég held, að þegar þetta frv. er tekið eitt út af fyrir sig, þá sé ekki meira, sem um það þarf að segja, heldur en þetta. Út í almennar umr. um efnahagsmálin yfirleitt skal ég ekki fara, nema tilefni gefist til, og mun þess vegna láta þetta nægja. Ég vildi leyfa mér að vænta þess, að sú n., sem málið fær til meðferðar, freisti þess að flýta svo störfum, að málið verði afgreitt fyrir þinghlé, þannig að ákvæði frv. geti komið til framkvæmda fyrir eða um áramótin, og vildi óska þess, að hæstv. forseti léði sítt til þess, að svo mætti verða. Ég vildi svo leyfa mér að leggja til, að að lokinni þessari umr. verði málinu vísað til hv. fjhn.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir til 1. umr. í þessari hv. d., er breyting á lögum um efnahagsmál, þeirri löggjöf, sem stefna hæstv. ríkisstj. í efnahagsmálum er grundvölluð á. Þetta frv. gefur því ástæðu til að ræða stjórnarstefnuna á víð og dreif og árangur hennar á þeim tíma, sem hún hefur verið framkvæmd. Ég mun þó ekki með þeim orðum, sem ég segi hér að þessu sinni, hefja umr. um málið á svo breiðum grundvelli. En þetta frv. snýr sérstaklega að útflutningssjóði og reikningsskilum hans, og er því sérstök ástæða til í sambandi við þetta frv. að fara nokkrum orðum um þann þátt málsins. Útflutningssjóður hefur á undanförnum árum haft til ráðstöfunar mikið fjármagn. Starfsemi útflutningssjóðs og reikningsskil hans eru því allstór þáttur í þjóðarbúskapnum. Það ætti því að vera áhugamál allra þm., að um þann þátt þjóðarbúskaparins séu á hverjum tíma gefnar svo áreiðanlegar skýrslur og upplýsingar sem nokkur kostur er og að það yfirlit, sem fyrir liggur á hverjum tíma um þennan þátt fjármála, sé sem allra aðgengilegast og gleggst. En á undanförnum tveimur árum, síðan þeir flokkar, sem nú fara með stjórn landsins, tóku raunverulega við stjórnartaumum, hefur ýmislegt komið fram í þessu efni, sem mjög erfitt er að samræma og finna eðlilegt samhengi á milli, svo að ekki sé meira sagt. Til þess að finna þessum. orðum nokkurn stað, ætla ég að leyfa mér að benda á nokkur atriði í þessu sambandi. Snemma á árinu 1959 er í grg. með frv. til breyt. á l. um útflutningssjóð, sem hæstv. núv. félmrh. og sjútvmrh. stóð að, gefnar svofelldar skýringar um hag og afkomu sjóðsins á árinu 1958, með leyfi hæstv. forseta: „Fjárhagsafkoma útflutningssjóðs hefur reynzt tiltölulega góð á árinu 1958. Er þetta að sjálfsögðu afleiðing þeirrar hækkunar yfirfærslu- og innflutningsgjalda, er framkvæmd var á því ári. Samkvæmt bráðabirgðaniðurstöðum hefur hagur sjóðsins breytzt úr 34 millj. kr. skuld í árslok 1957 í 5 millj. kr. sjóðseign í árslok 1958.“ Þessa skýringu. á hag sjóðsins er að finna í grg. fyrir því frv., sem ég áður nefndi. Síðar á árinu 1959 er opinberlega látin í té grg. um stöðu útflutningssjóðs, sem segja má að fari í sömu átt og sagt var í ársbyrjun þá. Í útvarpsræðu, sem fyrrv. fjmrh., Guðmundur Í. Guðmundsson, flutti 20. okt. 1959, segir svo orðrétt, eins og greint er frá ræðunni í Alþýðublaðinu daginn eftir, 21. okt., með leyfi hæstv. forseta: „Viðskipti ríkissjóðs við bankana hafa á þessu ári sízt sýnt þrengri afkomu ríkissjóðs en áður, svo að ekki sé meira sagt. Og afkoma útflutningssjóðs hefur aldrei verið betri. Á þessu ári hafa .eldri skuldir hans verið greiddar upp og staðið í skilum með niðurgreiðslur og uppbætur, sem til hafa fallið. Ríkissjóður hefur greitt útflutningssjóði framlög sín reglulega.“ Þegar þetta er sagt í útvarp 20. okt. 1959, þá áttu almennar kosningar til Alþingis . að fara fram eftir fáa daga, eins og kunnugt er. Svo leið n ákvæmlega einn mánuður. En á þeim tíma fóru að sönnu fram kosningar. og þm. fengu sín kjörbréf, og á þeim tíma var líka núv. hæstv. ríkisstj. mynduð. En að liðnum nákvæmlega einum mánuði, frá því að þessi yfirlýsing var gefin, sem ég greindi, þ.e. 20. nóv. 1959, gefur núv. hæstv. forsrh. á fundi hér í Reykjavík allt aðra lýsingu á stöðu, útflutningssjóðs en áður hafði verið gefin. Þá sagði núv. hæstv. forsrh. um þetta orðrétt, tekið eftir Morgunblaðinu 21. nóv. 1959: „Þá rakti forsrh. aðstöðuna út á við og brá upp nokkrum óhugnanlegum myndum. En því næst skýrði hann afkomuhorfur ríkissjóðs og útflutningssjóðs á næsta ári og komst að þeirri niðurstöðu, að vanta mundi 250 millj. kr. á, að rekstur þeirra, að óbreyttum tekjustofnum, yrði hallalaus. Þar við bættist svo, að allir sjóðir atvinnulífsins væru tómir og alger skortur á fé til húsbygginga. Sýndi forsrh. fram á, að þjóðin hefði lifað um efni fram, og væri ,tæplega ofmælt, að hún riðaði nú á gjaldþrotsbarmi.“ Þegar þetta er mælt eftir þá skyndiúttekt, sem núv. forsrh. virðist hafa staðið fyrir að gerð, yrði við stjórnarskiptin í nóv. 1959, þá er brugðið upp þessar mynd. Næst kemur svo grg. fyrir efnahagsmálatill. núv. hæstv. ríkisstj. í bókinni „Viðreisn“. Það er á bls. 10 í þessari bók látið í, ljós sama álit um afkomu útflutningssjóðs á árinu 1958 og fram hafði komið í grg.. fyrir breyt. á l. um sjóðinn á öndverðu ári 1959. Hér segir: „Í árslok 1958 taldi .stjórn sjóðsins, , að hagur hans væri um það bil 40 millj. kr. betri en í ársbyrjun, þ.e.a.s. ársbyrjun 1958. Svo er hér bætt við: „Fyrstu mánuði ársins 1959 versnaði hins vegar hagur sjóðsins mjög á nýjan leik.“ Annaðhvort er þetta ekki í samræmi við þá skýrslu, sem fyrrv. fjmrh. gaf í október það ár, eða búið hefur verið að jafna þann halla, sem skapaðist á fyrstu mánuðum ársins 1959, þegar sú grg. var flutt. En í þessari grg. fyrir efnahagsmálatillögunum segir miklu meira um stöðu útflutningssjóðs. Þar segir svo um horfur á fjárhag sjóðsins: „Með vaxandi bótagreiðslum sjóðsins hafa ógreiddar kröfur vegna útflutningsins, sem gjaldeyri hefur þegar verið skilað fyrir, sífellt farið vaxandi. Ekki er hægt að segja um það með vissu, hversu miklar þessar skuldbindingar eru á hverjum tíma, en samkv. áætlun sjóðsstjórnarinnar námu þær um 270 millj. kr. í árslok 1959, og er varla hægt að gera ráð fyrir, að þær verði lægri þann dag,,sem lögin taka gildi“, þ.e.a.s. efnahagslögin. Og í framhaldi af þessu, þar sem miðað er við 270 millj. kr. halla hjá útflutningssjóði, segir: „ Ríkisstj. leggur til, að fjár verði aflað til þessara greiðslna á þann hátt, sem hér greinir: Í fyrsta lagi verði hið nýja gengi ekki látið gilda fyrir þær útflutningsafurðir, sem framleiddar voru fyrir 16. febr. 1960. Á þessar vörur verði greiddar bætur samkv. þeim reglum, sem í gildi voru, þegar afurðirnar voru framleiddar. Þetta er í, samræmi við þær venjur, sem fylgt hefur verið, þegar bætur hafa verið hækkaðar á undanförnum árum, og kemur í veg fyrir, að gengishagnaður sá, sem verður á birgðum útflutningsvöru, falli einstökum útflytjendum í skaut. Áætlað er, að mismunur bótagreiðslna og hins nýja gengis á þeim útflutningsbirgðum, sem til verða í landinu hinn 16. febr., muni nema um 150 millj. kr., og gert er ráð fyrir, að þessi upphæð gangi upp í þær skuldbindingar útflutningssjóðs, sem að framan greinir: Þessi upphæð mun þó ekki duga til að greiða skuldbindingar sjóðsins, og ef óhjákvæmilegt að afla meira fjár í þessu skyni, og er það tillaga ríkisstj., að það verði gert með því að leggja 5% skatt á allan útflutning. Er gert ráð fyrir, að þessi skattur gefi af sér um 120 millj. kr. á árinu 1960 og hann verði úr gildi felldur þegar eftir að skuldbindingar útflutningssjóðs hafa verið að fullu greiddar, nema því aðeins að ástæður hafi breytzt mjög verulega frá því, sem nú er.“ Hér er sem sé grundvallaratriði í útreikningunum, að halli sjóðsins sé 270 millj. og sá halli verði jafnaður, annars vegar með 150 millj. kr. gengismun og hins vegar með útflutningsskatti, sem gefi á árinu 1960 120 millj. kr. Og rökin fyrir því, að óhætt væri og jafnvel eðlilegt að lögfesta þennan 5% skatt á útflutninginn, eru þau, að með útreikningunum á hinu nýja gengi sé svo ríflega áætlað fyrir atvinnureksturinn, að hann muni vel geta staðizt það að greiða þennan skatt, bæði vegna þess, að atvinnureksturinn njóti hins gamla verðlags á rekstrarvörum sínum fyrst um sinn, og hitt sé þó þýðingarmeira atriði í þessum útreikningum, að nýja gengið sé við það miðað, að hægt sé að fyrna framleiðslutæki, sem keypt eru á hinu nýja gengi. Ekki hafði þetta verið framkvæmt lengi, þegar í ljós kom, að útvegsmenn þeir, sem framleiðsluna höfðu á hendi eða önnuðust rekstur framleiðslutækjanna, töldu, að hér hefði verið veila í útreikningunum, því að í maímánuði s.l., þegar nýja gengið hafði staðið og efnahagsmálastefna ríkisstj. verið framkvæmd um þriggja mánaða skeið, þá er það eftir eindreginni ósk útgerðarmanna sjálfra, að hæstv. ríkisstj. fann sig knúða til að beita sér fyrir breytingum á efnahagslöggjöfinni, breytingum í þá átt, að 5% skatturinn yrði lækkaður í 21/2%. En þá er látið líta svo út af stjórnarliðinu, í sambandi við þá breytingu, að það sé svo sem ekki vegna skekkju í útreikningum eða áætlunum, að þessi skattur sé lækkaður, því að breyt. á prósentutölunni muni hafa það í för með sér, að það verði að lengja tímann að sama skapi, sem skatturinn verði innheimtur. Í nál. fjhn. Nd., sem gefið var út 24. maí s.l. og að stóðu nm. Sjálfstfl. og Alþfl., eru rök fyrir þessu færð fram með þessum orðum: „Við undirritaðir teljum sanngjarnt að verða við óskum fiskkaupenda og fiskseljenda um að lækka útflutningsskattinn úr 5% í 21/2%, sem mun þó óhjákvæmilega hafa í för með sér hlutfallslega jafnlengingu tímans, sem skattheimta þessi verður að vara, til öflunar á þeirri heildarupphæð, sem nauðsynleg er til greiðslu á skuldbindingum útflutningssjóðs, og mælum við því með samþykkt frumvarpsins.“ Það er talið óhjákvæmilegt, að lækkunin á prósentunni hafi í för með sér hlutfallslega jafnlengingu tímans, sem skattheimta þessi verður að vara. En í nál. minni hl. fjhn. Nd., sem gefið er út um sama leyti, segir frá því, að fyrir fjhn. hafi þá legið ný áætlun frá stjórn útflutningssjóðs um hag sjóðsins og sú áætlun sýni, að nú er talið, að af útflutningsskattinum þurfi 65.5 millj. til að jafna halla útflutningssjóðsins, en ekki 120 millj., eins og áætlað var í febrúar í vetur. Þrátt fyrir það, að það komi fram í áliti minni hl. fjhn. Nd. 28. maí í vor, að fyrir þeirri nefnd hafi þá legið ný áætlun og greinargerð um hag útflutningssjóðs, sem sýni, að það muni ekki þurfa 120 millj., heldur 65.5 millj. til að jafna halla sjóðsins, þá lætur stjórnarliðið lita svo út í einu nál. og grg. við meðferð málsins, að allt sé nákvæmlega útreiknað í hvítu bókinni, það verði bara að lengja tímann, sem innheimtan varir, ef prósentan er lækkuð. Og nú fyrir skömmu hefur verið útbýtt meðal þm. nál. fjhn. Nd. um frv. það, sem hér liggur fyrir. Þar kemur fram í áliti 1. minni hl. hið sama og ég hef rakið um þetta, því að í áliti minni hl. er minnt á þá áætlun, sem fjhn. Nd. fékk í maí s.l. og sýndi, að gengismunurinn var á þeim tíma ekki áætlaður 150 millj., heldur 227.5 millj. Í framhaldi af þessu segir svo í nál. 1. minni hl., með leyfi hæstv. forseta: „Þegar stjórnarfrv., sem hér liggur fyrir, var til umr. í fjhn., óskaði ég (þ.e. Skúli Guðmundsson) eftir nýjum upplýsingum um ástæður útflutningssjóðsins. Og nú barst n. ný áætlun um væntanlegar tekjur og gjöld útflutningssjóðsins, gerð um síðustu mánaðamót. Þar er niðurstaðan sú, að gert er ráð fyrir tekjuafgangi hjá sjóðnum um 60 millj. kr. Tekið er fram, að í áætluninni séu ekki taldar með væntanlegar tekjur af útflutningsskattinum hér eftir, það er 25–28 millj. kr. Tekjuafgangurinn ætti því að nema alls 85–88 millj. kr., og er það 40 millj. kr. hærri upphæð en talið er að allur útflutningsskatturinn muni verða. Sé byggt á þessum upplýsingum, hefði þannig orðið um 40 millj. kr. tekjuafgangur hjá útflutningssjóði, þó að enginn útflutningsskattur hefði verið á lagður til tekjuöflunar handa sjóðnum. En í febrúar s.l. sagði ríkisstj., að innheimta þyrfti 120 millj. kr. með útflutningsskatti til þess að jafna halla útflutningssjóðs, og fékk skattinn lögfestan. Ef tekið er mark á nýjustu skýrslum, sem borizt hafa, hefur álagning útflutningsskattsins verið byggð á röngum upplýsingum frá ríkisstj. um hag útflutningssjóðs.“ Þetta segir í áliti 1. minni hl. fjhn. Nd. um það frv., sem hér er til umr. Ég vil bæta því við, að sú niðurstaða, sem hér er komizt að í sambandi við þá heildarfjárhæð, sem nú kann að vera til ráðstöfunar, virðist mér vera alveg í samræmi við það, sem fram kom hjá hæstv. ráðh. í ræðu hans hér áðan, þar sem hæstv. ráðh. minntist á 80–88 millj. kr. Ég ætla, þó að ekki sé farið lengra út í þetta mál heldur en benda á þessi dæmi, þá sýni þau svo skýrt sem verða má hið furðulega ósamræmi, sem á s.l. tveim árum hefur komið fram í sambandi við grg. um hag útflutningssjóðs, þar sem í stað þess að í þeim útreikningum, sem lagðir eru til grundvallar efnahagslöggjöfinni í heild og sjálfri stjórnarstefnunni í efnahagsmálum, þar sem miðað er við halla um 120 millj., sem verði að ná, jafna með sérstakri skattheimtu, þá virðist það nú vera komið á daginn, að þeir útreikningar séu ekki nákvæmari en svo, að í stað þess að staða útflutningssjóðs hafi raunverulega reynzt með þeim halla, sem talið var, þá sé hér um tugmilljóna króna fjárhæð að ræða, sem nú megi verja til sérstakrar ráðstöfunar. Út af fyrir sig er það gott að hafa fé til ráðstöfunar. En þetta er aðeins glöggt dæmi, - eitt af mörgum, - sem sýnir, hvernig reikningslist sú reynist, sem sjálf stjórnarstefnan virðist vera grundvölluð á. Og ef við lítum bara á þennan eina þátt, sem ég geri hér að umtalsefni, þá sjáum við strax af þeim tölum, sem ég hef nefnt, þá reikningsskekkju, að gengismunur útflutningssjóðs reynist ekki 150 millj., heldur á þriðja hundrað millj., að útflutningsskattinn hefði ekki þurft að leggja á, og kollvarpar sú reynsla þeim rökum, sem fram voru flutt í bókinni „Viðreisn“. Við sjáum, að reynslan hefur orðið sú, að grundvöllur framleiðslunnar með hinu nýja gengi hefur ekki reynzt eins traustur og reikningarnir sýndu, og það var í raun og veru þegar sýnt með kröfu útgerðarmanna um lækkun á prósentunum úr 5% niður í 21/2%. Og til enn fyllri sönnunar því er það, að nú skuli þurfa að grípa til sérstakra ráðstafana til að greiða tryggingagjöld bátaflotans. En þar sem sérstaklega er tekið fram, að hið nýja gengi sé miðað við, að það sé hægt að standa straum af fyrningu nýju tækjanna, þá finnst mér liggja í augum uppi, að það hafi verið talið sjálfsagt, að atvinnurekendur stæðu sjálfir straum af tryggingagjöldum atvinnutækja sinna og að nýja gengið væri vitanlega við það miðað að skila atvinnurekendunum nægum fjármunum til þess. Þannig er svo að segja hvar sem litið er á þessa útreikninga. Hér segir enn fremur orðrétt: „Hitt vill ríkisstj. aftur á móti taka fram, að hún telur, að útflutningsatvinnuvegirnir að öðrum aðstæðum óbreyttum þurfi á hinu nýja gengi að halda óskertu eftir eitt eða tvö ár.“ Atvinnuvegirnir áttu í raun og veru ekki að þurfa á því að halda fyrr en eftir eitt til tvö ár. Svo væri allt ríflega reiknað að dómi ríkisstjórnarinnar. En ég hygg, að það hafi komið allt annað fram á landssambandsfundi útvegsmanna, sem haldinn var fyrir nokkru, og skal ég ekki fjölyrða frekar um þann þáttinn. Með þessari ráðstöfun, sem lagt er til að gera í frv., að greiða tryggingagjöld bátaflotans af fé, sem þannig hefur safnazt í útflutningssjóð, er vitanlega á vissan hátt gripið til uppbótakerfis, sem lýst var yfir að ætti algerlega að falla niður með efnahagsmálalöggjöf, sem samþykkt var á síðasta þingi. En það, sem er eftirtektarverðast og raunar alvarlegast við þetta frv., er, að það minnir á hina miklu reikningsskekkju, sem öll stjórnarstefnan er byggð á, gagnvart atvinnuvegum landsmanna.



Herra forseti. Hv. síðasti ræðumaður, hv. 5. þm. Austf., hefur sýnilega lagt sig í framkróka til þess að reyna að finna þá veiku punkta, sem unnt væri að finna á þeim efnahagsráðstöfunum, sem gerðar voru snemma á þessu ári, og þær veilur, sem hann gæti bent á í þeim útreikningum, sem því voru samfara. Í sjálfu sér fann ég ekki, að hann væri á móti þeim ráðstöfunum, sem felast í þessu frv., sem hér liggur fyrir. Hitt virtist vera aðalatriðið hjá honum, að reyna að sanna á ríkisstj., að henni hefði mistekizt allir sínir útreikningar og að þar hefði ein skekkjan rekið aðra, sem hann rakti í mörgum liðum og ég skal reyna að fara svolítið ofan í og sýna fram á, að þar eru ekki öll kurl komin til grafar, þegar hann hafði lokið sinni ræðu og skýrt málið frá sínu sjónarmiði. Hann lagði höfuðáherzlu á, að það hefði verið erfitt að finna nokkurt samhengi á milli þeirra upplýsinga, sem komið hefðu um hag og afkomu útflutningssjóðs s.l. 2 ár, og það má vera, að frá hans sjónarmiði sé þetta rétt. En ég vil leggja áherzlu á, að allar þær upplýsingar, sem birtar hafa verið um hag og afkomu útflutningssjóðs, eru frá sjóðsstjórninni sjálfri komnar. Og hver hefur skipað þessa sjóðsstjórn, og hvaða menn mynda þessa sjóðsstjórn? Hefur núv. ríkisstj. skipt þar um menn og tekið menn í sína þjónustu í stjórn sjóðsins, sem ætla mætti að væru henni hliðhollari en hinir fyrri, sem þar áttu heima? Nei, það eru sömu mennirnir, sem fram til síðustu stundar sátu í stjórn sjóðsins, skipaðir af vinstri stjórninni, og það eru þeir, sem allar þessar upplýsingar hafa gefið. Og það er á þeirra ábyrgð, sem allar tölurnar, sem nefndar hafa verið, eru. Ég átti fyrir þremur dögum tal við núv. framkvæmdastjóra útflutningssjóðs, Árna Benediktsson, og hann undraðist í þessu viðtali við mig, hvernig með þessar tölur hefði verið farið, og hann sagði mér og dró ekkert úr, að allar þær tölur, sem fram hefðu komið um hag sjóðsins á undanförnum árum og m.a. tveim s.l. árum, sem hv. síðasti ræðumaður staðnæmdist þó sérstaklega við, væru frá sjóðsstjórninni og þeim komnar. Ég efast ekki um, að þessir menn hafi reynt að gera sér grein fyrir hag sjóðsins eins vel og unnt var á hverjum tíma. Það, sem hv. þm. var að rekja hér um ýmis tímabil sjóðsins, 1958, 1959 og síðar, það er alveg út í hött, því að það eru ekki sambærilegar tölur, sem hann er að bera saman, og ekki sambærilegir hlutir, sem hann er að bera saman. Ég vil ekki ætla það, að hv. þm. geri það viljandi, en væntanlega þá vegna þess, að hann geri sér ekki grein fyrir því, að það eru ekki sambærilegir hlutir. Þegar við erum að tala um hag og afkomu sjóðsins 1958 og 1959, þá er það eingöngu möguleiki sjóðsins til þess að inna af hendi gjaldfallnar greiðslur. Fyrir og um ársbyrjun 1958 átti sjóðurinn í erfiðleikum með að standa í skilum og geta borgað það, sem hann átti að borga, og það, sem gjaldfallið var, það, sem búið var að gera gjaldeyrisskil fyrir af útflytjendum og sjóðurinn þess vegna var kominn í skuld fyrir, um leið og varan var flutt út og gerð höfðu verið skil fyrir greiðslum. Það hafði verið á fyrri tímabilum svo, að sjóðurinn gat ekki staðið í skilum á réttum tíma með það, sem hann átti að borga. Breytingin, sem verður 1958, er sú, að í staðinn fyrir að vera í skuld, getur maður sagt, eða eiga vangreitt af áföllnu nokkra verulega upphæð, þá á hann í sjóði í árslok lítils háttar upphæð, eða 5 millj. kr., eins og kom fram hjá hv. 5. þm. Austf. Það er rétt. En það þýðir ekki, að afkoma sjóðsins hafi verið orðin góð. Það segir ekkert um ógreiddar skuldbindingar sjóðsins, sem eru ekki fallnar í gjalddaga, ekki nokkurn skapaðan hlut. Og það, sem gerist á árinu 1959, er það, að formaður sjóðsstjórnarinnar, Haraldur Jóhannesson, upplýsir mig um æ ofan í æ, að á því ári hafi gengið betur en nokkru sinni áður að standa í skilum með áfallnar greiðslur. En það þýðir ekki, að það séu gerðar ráðstafanir til þess að afla sjóðnum fjár til þess að greiða allar skuldbindingar sjóðsins, sem eru ekki fallnar í gjalddaga. Þetta er sitt hvort, og þessu má ekki rugla saman. Ég ætla, að þetta komi af því, að hv. þm. hafi ekki gert sér ljóst, að hérna er um tvo algerlega mismunandi hluti að ræða og tvo hluti, sem alls ekki má blanda saman. Hann segir, að fjmrh. í fyrrv. stjórn hafi í októbermánuði það ár sagt, að útflutningssjóðurinn hefði getað staðið í skilum með áfallnar skuldbindingar. Það er rétt. Hann segir líka, að núv. forsrh. hafi einum mánuði seinna sagt, að það vantaði 250 millj. í sjóðinn: Það er líka rétt. Hvort tveggja er rétt; ef rétt er lesið úr því, sem sagt er. Hv. þm. vildi setja þetta í samband við kosningar, sem þarna fóru fram í millitíðinni. Ég ætla, að báðar tölurnar séu komnar frá útflutningssjóði sjálfum og hreint ekki neitt í sambandi við neinar kosningar. En í öðru tilfellinu er verið að tala um það, sem áfallið er, en í hinu tilfellinu er verið að tala um það, sem þarf til þess að leysa úr öllum skuldbindingum sjóðsins, bæði áföllnum og ekki föllnum í gjalddaga. Það er raunverulegt, að í árslokin 1959, í nóvember og desember, var gerður upp hagur sjóðsins eins nákvæmlega og unnt var, þannig að það vantaði 270. millj.,. til þess að sjóðurinn gæti þá staðið undir sínum skuldbindingum. Þessa upphæð var gert ráð fyrir að greiða á þann hátt, að 150 millj. yrðu fengnar með gengishagnaði af útflutningi á vöru, sem framleidd væri fyrir gengisbreytinguna og seljendurnir fengju ekki gengishagnaðinn af, heldur útflutningssjóðurinn, og það, sem á kynni að vanta, yrði tekið með útflutningsskatti. Það kemur svo í ljós, þegar búið er að gera upp eða komið er fram yfir 15. febrúar. þegar gengislækkunin er framkvæmd, að minna hafði verið flutt út af okkar útflutningsvörum en gert hafði verið ráð fyrir. Ég skal ekki segja, af hverju þetta var. En það er staðreynd, það var minna flutt út á tímabilinu nóvember-desember 1959 og til 15. febr. 1960 heldur en gert hafði verið ráð fyrir og heldur en útflutningssjóður hafði reiknað með. Við getum hugsað okkur, að það séu tvær ástæður fyrir þessu: Önnur sú, að á sumum afurðunum var fallandi verð, og menn biðu eftir því að selja, vita, hvort verðið rétti sig ekki af, t.d. eins og á mjöli og lýsi. Á hinu leytinu var svo sú hugsun sjálfsagt hjá einhverjum útflytjenda, að það væri ekki vitað, hvernig gengisbreytingalögin mundu verða, og kannske gætu þeir sjálfir, útflytjendurnir, hagnazt eitthvað á því að geyma söluna. M.ö.o.: hvað sem um það er og hver sem ástæðan er fyrir þessari sölutregðu á þessu tímabili, þá er hún staðreynd. það var flutt út minna á þessu tímabili, frá því í árslok 1959 til 15. febr. 1960, heldur en gert hafði verið ráð fyrir. Það þýddi, að meiri hluti af framleiðsluvörunni en gert hafði verið ráð fyrir kom í gengishagnað. Og hvað þýðir, að hún komi í gengishagnað? Það þýðir bókstaflega það, að í staðinn fyrir að útflutningssjóðurinn þyrfti að borga 80% með vöru, sem flutt var út fyrir gengisbreytinguna, þá fær hann eftir gengisbreytinguna 50% tekjur af þessari vöru. M.ö.o.: fyrir hverja milljón, sem út var flutt fyrir 15. febr., þurfti útflutningssjóður að borga að meðaltali 800 þús. kr. með hverri millj., sem út var flutt, en eftir 15. febr. fær hann 1/2 millj, í tekjur. Hann fær 133% gengisálag og sleppur við að borga 80%a uppbætur, þ.e.a.s. mismunurinn á þessu tvennu er í kringum 50%. Ég held, að hver, sem vill athuga þetta mál af sanngirni og skynsemi, og ég vil ætla þessum hv. þm., að hann vilji beita hvoru tveggja, - ég hef ekki reynt annað af honum, - hljóti að viðurkenna, að þessi aukning gengishagnaðarins veldur því, að það þarf ekki á eins miklum útflutningsskatti að halda og gert hafði verið ráð fyrir, vegna þess að útflutningurinn færist meira en gert hafði verið ráð fyrir yfir á tímabilið eftir 15. febr. s.l. Hann getur kennt ríkisstj. um þetta, og hann getur kennt útflutningssjóðsstjórninni um þetta, eftir því sem hann langar til, en það breytir engu um það, að þetta er ástæðan. Og það er ekki af neinni tilhneigingu til þess að falsa tölur eða gera þetta skakkt upp, að þetta hefur orðið svona. Þetta er bara staðreynd, sem gerir það að verkum, að hagur útflutningssjóðs hefur batnað um tugi millj. kr. fram yfir það, sem gert var ráð fyrir, þegar efnahagslögin voru sett, vegna dráttar á útflutningi. Þetta er ekki af því, að hagur útflutningssjóðs hafi í nóvember–desember 1959 ekki verið eins og sagt var, að það vantaði 270 millj. Nei, vissulega ekki, en þetta er ein afleiðing af þeim efnahagsráðstöfunum, sem gerðar voru 15. febr. 1960. Þessi batnandi hagur útflutningssjóðs er fyrst og fremst orðinn til vegna gengisbreytingarinnar. Hv. þm. sagði, að nú væri svo komið, að nú ætti sjóðurinn orðið þrátt fyrir allt 88 millj. kr. til þess að deila út eða 40 millj. meira fé en sem næmi innheimtum söluskatti, ef ég hef skilið hann rétt. Og þetta er ekki fjarri því að vera rétt. En þetta er allt saman vegna þess, að gengishagnaðurinn hefur orðið hærri en gert var ráð fyrir og þess vegna hefur ekki þurft á eins miklum útflutningsskatti að halda og gert hafði verið ráð fyrir í upphafi. Hv. þm. vildi halda fram, að hér væri um hið furðulegasta ósamræmi að ræða, eins og hann orðaði það, og glöggt dæmi um þá reikningslist, sem núv. stjórnarstefna væri grundvölluð á. Hér er ekki um neina reikningslist að ræða. Hér er um að ræða afleiðingu af stjórnarstefnunni. Batnandi hagur útflutningssjóðs hefur orðið til vegna gengisbreytingarinnar og eingöngu vegna hennar. Það hefur reynzt erfitt oft og tíðum að gera sér nákvæma grein fyrir hag útflutningssjóðs. En ég æt]a, að þeir, sem þessar aðstæður hafa metið, - sem er stjórn sjóðsins frá upphafi, stjórn, sem vinstri stjórnin skipaði og bar ábyrgð á allt sitt stjórnartímabil, stjórn, sem hefur verið fátin halda áfram síðustu ár, allt þangað til sjóðurinn var leystur upp, - að sú stjórn hafi ekki gefið aðrar upplýsingar, þó að ný ríkisstj. hafi tekið við, heldur en hún taldi rétt. Ég efast ekkert um, að hún hafi alltaf á hverjum tíma leitazt við að finna réttar tölur og það sé alltaf hægt, ef maður vill beita skynsemi og sanngirni, sem ég var að vona að þessi hv. þm. mundi gera, að finna skýringu á þeim tölum, sem bornar hafa verið fram, þó að það megi líka snúa út úr þeim, ef maður vill gera það. Ég skal svo hverfa frá þessu atriði um hag sjóðsins. En hv. þm. sagði í lok sinnar ræðu, að það virtist svo sem grundvöllur framleiðslunnar hefði ekki reynzt eins traustur og talið var og þess vegna þyrfti útflutningsframleiðslan á því að halda að fá þetta fé endurgreitt, sem hún hefði að vissu leyti að óþörfu greitt inn í útflutningssjóðinn. Ég er alveg sammála hv. þm. um þetta, að grundvöllur framleiðslunnar hefur ekki reynzt eins traustur og talið var. Það er alveg hárrétt. En af hverju hefur hann ekki reynzt eins traustur? Er það vegna þess, að það sé einhver skekkja í útreikningunum? Þessi grundvöllur framleiðslunnar 1960 var við það miðaður frá upphafi, að sjávarútvegurinn bæri sama eða svipað úr býtum og hann hefði gert árið áður að óbreyttum aflabrögðum og verðlagi. En það, sem hefur skeð á þessu ári, er tvennt, að bæði hefur aflinn minnkað og það svo herfilega t.d. hjá togurunum, að þeir hafa ekki aflað nema 2/3 af því, sem þeir fengu árið sem leið, og það hefur líka skeð, að það hefur orðið verðfall mikið á mjög þýðingarmiklum útflutningsvörum sjávarútvegsins, bæði á mjöli og lýsi, sem hefur hvort tveggja valdið þessum atvinnuvegi ekki neinum smávegis töpum, heldur hundruð milljóna kr. töpum. Og það er þetta, sem gerir það að verkum, að það er nauðsynlegt fyrir þennan atvinnuveg að leitast við a.m.k. að endurheimta það; sem hann hefur ofgoldið í útflutningssjóð eða ekki verið ástæða til þess að hann þyrfti að gjalda. Ég held, að þó að hv. 5. þm. Austf. sé það mjög í mun að sanna á ríkisstj. einhverja vankunnáttu í reikningslist, eins og hann vildi nú helzt orða það, þá er það ekki reikningskunnáttan, sem hefur bilað í þessu tilfelli, heldur hafa bilað þau skilyrði eða þau grundvallaratriði, sem þessi reikningur var byggður á, sem var aflinn og söluverðmætið, og það er vissulega ekki hægt að kenna ríkisstj. um, þó að það sé mikil tilhneiging til þess að reyna að kenna henni um allt, sem miður fer. Hv. þm. sagði, að ráðstafanirnar og nýja gengið hefði verið við það miðað, að sjávarútvegurinn gæti sjálfur greitt sitt vátryggingaiðgjald, og það er líka rétt. Það var við það miðað. En hvað þýðir það, þegar á einu og sama árinu gerist það, að afli togaranna níu fyrstu mánuðina er 100 millj. kr. minna virði en hann var 1959? Það er skjalfest, að aflinn á togarana níu fyrstu mánuði ársins er 40 þús. tonnum minni en hann var á árinu 1959 og með hvert kg á kr. 2.50 þýðir það í kringum 100 millj. kr. Því hefur líka verið haldið fram og ekki vefengt, að tekjumissir sjávarútvegsins vegna verðfallsins á lýsi og mjöli nemi um 150 millj. kr., og þarna eru komnar á einu ári í þessum tveim atriðum 250 millj. kr. eða kannske upp undir tvísvar til þrisvar sinnum öll vátryggingagjöldin af öllum fiskiskipaflotanum, og eru þá ótaldir erfiðleikarnir, sem þessi atvinnuvegur hefur átt við að stríða af síldveiðunum, sem vissulega hafa einnig verið verulegir. Ég held þess vegna, að hv. þm. megi taka það til greina, að þessir erfiðleikar, sem hér hafa átt sér stað, eru ekki vegna þess, að það hafi skort nokkuð á þá útreikninga, sem gerðir voru í upphafi ársins; heldur eingöngu vegna þess, að utanaðkomandi áhrif, sem voru öllum ósjálfráð, urðu til þess, að afkoman varð lakari en reiknað hafði verið með í upphafi. Ef hins vegar aflabrögðin og verðlagið hefðu orðið eins og í upphafi var reiknað með, þá efast ég ekki um, að sjávarútvegurinn hefði sjálfur getað borgað sín vátryggingagjöld.



Herra forseti. Hæstv. félmrh. hefur nú gert aths. við þá ræðu, sem ég flutti hér áðan, og reynt að véfengja sumt af því, sem þar kom fram. En það fór sem vænta mátti, að hæstv. ráðh. tókst ekki að hnekkja þeim rökum, sem ég flutti fram í minni ræðu, enda voru þau borin fram á þann hátt að vitna til opinberra skilríkja, sem liggja fyrir í þingtíðindum eða öðrum opinberum gögnum og þessi mál varða. Hæstv. ráðh. sagði, að ég mundi hafa lagt mig mjög í framkróka við að finna veilur í reikningum ríkisstj. og stefnu hennar. Því er til að svara, að ég hef ekki gert það. Ég hef ekki lagt mig í framkróka, því að þess þarf ekki með. Dæmin eru svo augljós, hvert sem litið er, um skekkjurnar og veilurnar í stefnu hæstv. ríkisstj., að það þarf vissulega ekki að leggja mikið á sig til þess að leita að atriðum, sem sanna það. Hæstv. ráðh, segir, að allar tölur, sem birtar hafa verið um stöðu útflutningssjóðs á ýmsum tímum og þ. á m. s.l. 2 ár, séu frá sjóðsstjórninni sjálfri komnar. Mér virðist, að þar sem hæstv. ráðh. leggur svo mikla áherzlu á þetta, þá hafi hann nokkra tilhneigingu til að varpa ábyrgðinni á þessu máli yfir á herðar þeirra embættismanna, sem skipa stjórn útflutningssjóðs. Ég vil taka fram, að ég áfellist ekki í neinu þá embættismenn, sem skipa stjórn útflutningssjóðs, og vænti, að við hæstv, ráðh. getum verið sammála um það út af fyrir sig. Ég tek það trúanlegt, að þær tölur, sem birtar hafa verið á ýmsum tímum um stöðu sjóðsins, hafi verið fengnar frá stjórn útflutningssjóðs. En myndin, sem brugðið er upp í þeim skýringum, sem gefnar eru með þeim tölum, sem birtar eru á hverjum tíma, er framkölluð á vegum hæstv. ríkisstj., - sú mynd, sem þjóðinni er birt af þessu á hverjum tíma. Og hæstv. ráðh. virtist áfellast mig fyrir það, að ég talaði ekki nægilega skýrt um sum atriðin. Ég hygg, að ef hann lítur í sjálfs sín barm, þá hljóti hann að sjá og finna, að sú mynd, sem ríkisstj. sjálf hefur framkallað af þeim tölum, sem stjórn útflutningssjóðs hefur skilað henni í hendur, er mjög breytileg eftir því, hvaða fleti þessi mynd hefur átt að sýna á hverjum tíma, og þeim rökum mínum, sem ég færði fyrir þessu, verður með engu móti hnekkt. T.d. segir fyrrv. fjmrh. í útvarpsræðu 20. okt. 1959 orðrétt þetta, eins og það er skráð í Alþýðublaðinu: „Viðskipti ríkissjóðs við bankana hafa á þessu ári sízt sýnt þrengri afkomu ríkissjóðs en áður, svo að ekki sé meira sagt, og afkoma útflutningssjóðs hefur aldrei verið betri. Á þessu ári hafa eldri skuldir hans verið greiddar upp og staðið í skilum með niðurgreiðslur og uppbætur, sem til hafa fallið.“ Hér er engin tæpitunga viðhöfð.  Þá segir hæstv. ráðh., eða lætur orð liggja að því, að gengishagnaðurinn, sem áætlaður er og lagður til grundvallar í bókinni Viðreisn sem tekjustofn fyrir útflutningssjóð, hafi verið fundinn út eftir tölum frá stjórn útflutningssjóðs. Út af þessu leyfi ég mér að spyrja -  Um það álit mitt, að grundvöllur atvinnulífsins hafi ekki reynzt eins traustur og gert var ráð fyrir í útreikningum hagfræðinganna, er ráðh. mér sammála, að mér skilst. En hann leitar að öðrum forsendum fyrir þeirri niðurstöðu en þeim, sem ég dró fram. Og þær forsendur, sem hæstv. ráðh. leitar að og vill byggja þessa niðurstöðu á, eru í fyrsta lagi, að aflabrestur hafi orðið hjá sjávarútveginum, og í öðru lagi, að verðfall hafi orðið á sumum afurðum sjávarútvegsins. Í þessu sambandi vék hæstv. ráðh. að því, að hið nýja efnahagskerfi hefði verið við það miðað, að sjávarútvegurinn bæri svipað eða hið sama úr býtum og hann gerði áður með þeim uppbótum og hlunnindum, sem hann naut eftir hinu eldra kerfi. Þetta er nú enn ein sönnun þess, sem við framsóknarmenn höfum auðvitað oft bent á, að hið nýja kerfi hefur þá ekki verið sett á til þess að bæta hag sjávarútvegsins. Það átti aðeins að skipta um kerfi og tryggja stöðu sjávarútvegsins svipaða eða hina sömu og hún var eftir hinu eldra kerfi. Það átti að gera í leiðinni, um leið og kerfisbreytingin var gerð. En kerfisbreytingin út af fyrir sig hefur þá haft annað markmið en það að bæta hag sjávarútvegsins frá því, sem var, frá hinu eldra kerfi, og þá helzt það markmið, sem við höfum oft bent á áður, framsóknarmenn, að reyna að koma á breyttri efnaskiptingu í þjóðfélaginu, koma á þjóðfélagsháttum hinna góðu, gömlu daga, eins og hæstv. forsrh. mun hafa orðað það hér á þingi í fyrra. En um aflabrestinn hygg ég það nú vera mála sannast, að það hafi orðið nokkur aflabrestur hjá togaraflotanum, en á hinn bóginn hafi afli hjá bátaflotanum verið betri eða meiri á þessu ári en á árinu 1959. Og ef aðalvertíð ársins, vetrarvertíðin 1960, er tekin út af fyrir sig, þá ætla ég, að afli bátaflotans hafi numið um eða allt að 30 þús. tonnum meira en á sama tíma 1959. Ef við tökum síldveiðarnar, þá hygg ég, að það sé sannast mála, að síldaraflinn hafi orðið minni 1960 en hann varð 1959, en að síldaraflinn 1960 sé alls ekki undir meðaltali nokkurra ára. Ég hygg jafnvel, að síldaraflinn 1960 sé meiri en ef tekið er meðaltal síldaraflans nokkur ár, áratug eða fimm ár aftur í tímann, og miðað við það. Þegar þetta liggur fyrir, er auðsætt, að í þessu sambandi er alls ekki hægt að tala um stórfelldan aflabrest, þegar á heildarafkomu sjávarútvegsins er litið, þar eð einn þátturinn bætir annan upp að verulegu leyti. Um verðfallið á mjöli og lýsi mun það vera rétt, að á þeim sjávarafurðum hafi orðið nokkurt verðfall á þessu ári. En þess ber að gæta í því sambandi, að það lá fyrir, þegar efnahagslöggjöfin var sett, og það er tekið fram -  „Að því er saltsíldina snertir, er það fyrirsjáanlegt, að markaðir hennar í Sovétríkjunum, Póllandi og e.t.v. einnig í Austur-Þýzkalandi muni dragast saman á þessu ári, og er sennilegt, að sá samdráttur verði meira en stundarfyrirbrigði. Verður þá óhjákvæmilega að auka sölu saltsíldar til Vestur-Evrópu og Ameríku, þar sem markaðir eru fyrir hendi, en verð lægra en í Austur-Evrópu. Hið nýja gengi mun gera þetta kleift. Að því er bræðslusíldarafurðir og hvalafurðir snertir, hefur orðið mikið verðfali á mjöli á árinu 1959, og lýsisverð er einnig lágt. Vegur þetta á móti þeim áhrifum, sem breyting gengisskráningarinnar annars mundi hafa haft á afkomu þessarar framleiðslu.“ Með öðrum orðum: þær verðbreytingar, sem hæstv. ráðh. gerir að umtalsefni, voru að sumu leyti komnar fram og voru að öðru leyti meira eða minna fyrirsjáanlegar, þegar efnahagslöggjöfin er sett, og það er tekið tillit til þess samkv. grg. frv. sjálfs í útreikningunum og talið, að þetta verðfall vegi á móti áhrifunum af hinu nýja gengi, en samt sem áður átti efnahagslöggjöfin að standast. Það er alveg augljóst mál, eftir því sem fyrir liggur í þessari bók, sem hæstv. ríkisstj. gaf mér eins og öðrum landsmönnum. Ég sé nú ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta. Ég ætla, að hvort sem um þetta verður farið fleiri orðum eða færri, þá verði þeim rökum ekki hnekkt, sem ég hef dregið fram í þessu efni. Og ég vil að lokum leggja sérstaka áherzlu á það, að þó að tölurnar um stöðu útflutningssjóðs á hverjum tíma hafi verið fengnar frá stjórn útflutningssjóðsins, þá er meðferð þeirra, sú mynd, sem dregin hefur verið upp af tölunum og sýnd þjóðinni á hverjum tíma, hún er ríkisstjórnarinnar, og það er sú mynd, sem ég hef sérstaklega viljað benda á að væri ekki sjálfu sér samkvæm fremur en hitt, og að því hef ég alls ekki látið liggja orð, að stjórn útflutningssjóðsins sjálfs hafi gefið upp rangar tölur.