Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. Ed. hefur á fundum sínum fjallað um frv. til 1. um breyt. á umferðarlögum, nr. 40 23. apríl 1968. Frv. þetta er flutt í Nd. og hefur verið samþ. þar og fjallar um breytingar á hámarksaksturshraða í þéttbýli. Allshn. varð sammála um að leggja til að frv. yrði samþ. breytt.



Herra forseti. Þetta frv., sem ég hef hér flutt ásamt hv. þm. Ragnari Arnalds, er í raun svipað og sum frv. sem hæstv. ráðh. kynna hér og segja að sé aðeins til kynningar eða sýningar fyrir hv. þm., því að við gerum okkur auðvitað ljóst að þetta frv. nær ekki fram að ganga á þessu þingi og fær ekki einu sinni eðlilega meðferð í nefnd. En þetta frv. er um breyt. á lögum um söluskatt, þ. e. a. s. að 1. töluliður 7. gr. laganna orðist svo: „Vinna við húsbyggingar og aðra mannvirkjagerð, sem unnin er á byggingarstað svo og í verksmiðju, á verkstæði eða starfsstöð. Sama gildir um vinnu við endurbætur og viðhald slíkra mannvirkja.“ 7. gr. söluskattslaganna er um hinar ýmsu undanþágur sem eru frá söluskatti, og þar er tekið sérstaklega fram, að vinna við húsbyggingar og aðra mannvirkjagerð og endurbætur og viðhald slíkra mannvirkja sé undanþegin söluskatti, en hins vegar ekki ef vinnan er unnin í verksmiðju, á verkstæði eða starfsstöð. Nú skal ég játa það, að allar undanþágur í sambandi við söluskattinn orka tvímælis. Það skal fúslega játað. Hins vegar er eðlilegt að upp komi æ fleiri spurningar um undanþágur og það, hvar söluskattur eigi rétt á sér þegar hann er orðinn svo hár sem raun ber vitni. Og í þessu sérstaka tilfelli tel ég að sé um visst misræmi og misrétti að ræða sem einhvern veginn þarf að leiðrétta, þó kannske ekki sé gengið eins langt og við leggjum hér til í okkar frv. Ég bar fram fyrirspurn til hæstv. fjmrh. nú fyrir skömmu um það, hvort fyrirhuguð væri breyting á þessu, vegna þess að ég hafði heyrt að þarna yrði eitthvað rýmkað til vegna þeirra verksmiðja sem hafa unnið við byggingar á þann máta sem hér er verið að gera grein fyrir. En svar hæstv. fjmrh. var neikvætt og því fluttum við hv. þm. Ragnar Arnalds það frv. sem svo hljóðandi grg. fylgir: „Sú byggingaraðferð, að íbúðarhús séu smíðuð í einingum á verkstæðum eða í verksmiðjum, ryður sér nú til rúms, og ef rétt er að staðið lækkar byggingarkostnaður verulega við þessa tilhögun, auk þess sem henni fylgir margvíslegt hagræði fyrir þann sem byggt er fyrir. Nú er söluskattsinnheimtu þannig háttað, að ekki er innheimtur söluskattur af vinnu við húsbyggingar, sé hún framkvæmd á byggingarstað, en hins vegar ef hún fer fram í verksmiðjum við svokallaðar einingabyggingar. Hér er um misræmi og misrétti í innheimtu að ræða og frv. þetta er flutt í þá veru að leiðrétta þetta misræmi, svo þessi um margt hagstæði byggingarmáti njóti sömu undanþágu og veitt er í dag við húsbyggingar séu þær framkvæmdar á byggingarstað. Eðlilegt hlýtur að teljast að ríkið greiði fyrir byggingaraðferð sem hefur þann kost helstan að lækka hinn mikla byggingarkostnað. Því er frv. þetta flutt.“ Aðeins vildi ég svo bæta því við í sambandi við þetta, að húsnæðismálastjórn hefur nýlega samþ. að greiða með betri lánsfyrirgreiðslu fyrir byggingu húsa með þessum hætti, einmitt vegna þess að hún telur að hér sé um að ræða ágætan byggingarmáta. Hún hefur sem sagt ákveðið, ég veit ekki hvort ráðh. hefur staðfest það, en húsnæðismálastjórn hefur ákveðið að þegar þessi hús eru fokheld og þau eru komin til lánsréttar eða lánsréttur fenginn á þau, þá skuli 2/3 lánanna greiddir út í stað 1/3 sem er út á fokheld hús yfirleitt. Það sýnir því að húsnæðismálastjórn styður mjög að því að aukin verði og efld þessi byggingarstarfsemi, og ég álít að hið sama eigi að koma frá ríkinu varðandi þetta atriði og það gildi sömu reglur um byggingu þessara eininga, þó að það sé gert innan fjögurra veggja. Því er þetta frv. flutt. Ég vil svo, herra forseti, óska eftir því, að að lokinni þessari umr. verði þessu frv. vísað til 2. umr. og hv. fjh.- og viðskn.



Herra forseti. Ég ætla nú ekki að þreyta menn með langri ræðu, en varðandi þetta mál og ýmis önnur mál varðandi lög um söluskatt mætti tala langt mál. Sannleikurinn er sá, að lögin um söluskatt eru orðin slíkur frumskógur að það er mjög nauðsynlegt og brýnt verkefni að endurskoða alla þá löggjöf. Því miður hefur þessi löggjöf ekki fengið jafnmikla eftirtekt og lög um tekjuskatt og eignarskatt, en ranglæti ríkir ekki síður í þessum lögum en lögunum um tekjuskatt og eignarskatt. Varðandi þetta mál út af fyrir sig, þá er það ljóst að söluskattslögin hafa í sjálfu sér staðið í vegi fyrir eðlilegri þróun byggingarstarfsemi. Hins vegar vil ég taka það fram, að ef þetta frv. yrði samþ. eins og það er, þá koma miklu fleiri þættir inn í það heldur en tilbúnar húseiningar. Í dag er það þannig, að aðeins sú vinna, sem unnin er á byggingarstað, er söluskattsfrjáls, vinna, sem unnin er á verkstæðum, er söluskattsskyld. Þannig er eldhúsinnrétting, sem smíðuð er á verkstæði, söluskattsskyld, en vinna við uppsetningu hennar í húsinu er söluskattsfrjáls. Ef eldhúsinnréttingin væri smíðuð í húsinu sjálfu, þá mundi hún vera söluskattsfrjáls. Sama gildir um fataskápa, glugga og fleiri hluti sem notaðir eru í hús. Hér er því um mjög stóran flokk að ræða, ekki aðeins þessar tilbúnu húseiningar, heldur einnig alla þá hluti sem smíðaðir eru í hús á verkstæðum. Hitt er svo annað mál, að húseiningarnar búa hér við sérstakt ranglæti, og ef það kæmi til greina, eins og hefur staðið til, að gera eitthvað sérstaklega í þeim efnum, þá býst ég við að það færi betur á því að heimila endurgreiðslu til þeirra aðila sem kaupa slíkar húseiningar, þannig að þeir sitji við svipað borð og aðrir sem standa í húsbyggingum. En ég skal ekki, herra forseti, þreyta menn með lengra máli að þessu sinni. Ég vildi aðeins benda á að hér er um flókið mál að ræða og málaflokk sem er orðinn algjör frumskógur, eins og ég tók fram áður, og vil aðeins ítreka það, að það er mjög nauðsynlegt að nú þegar fari fram endurskoðun á allri þessari löggjöf.



Herra forseti. Þessar ábendingar hv. þm. eru allar fyllilega réttar og eiga rétt á sér. Það er vissulega rétt hjá honum, að menn mættu gjarnan í öllu þvarginu og þrasinu út af tekjuskattinum huga örlítið betur að þessari skattheimtu og ýmsu ranglæti sem viðgengst þar. Það er nú svo einkennilegt með okkur, að þessi skattheimta eins og hverfur hjá fólki á meðan það lítur miklu stærri augum á þá skattheimtu sem er ekki nema brot af þessu. Væri betur að við hv. þm. gætum, þó síðar væri, sameinast um að breyta því fyrirkomulagi á þann veg, að hinir beinu skattar yrðu ríkari í innheimtunni, en jafnframt réttlátari, en hinir óbeinu, eins og söluskatturinn, yrðu þá þeim mun lægri. Ég tek fyllilega undir það með hv. þm. Um það, hvernig ég orðaði þetta, þá er alveg rétt, sem hv. þm, tók fram, að þetta nær yfir víðara svið. En ég lenti í örlitlum vandræðum með þetta mál vegna þess, eins og við vitum báðir, að svona hús eru smíðuð austur á landi hjá okkur og það er varla hægt að segja að þau séu framleidd í verksmiðju. Það er erfitt að segja það. Ég veit ekki hvað á að kalla það, má segja verkstæði eða starfsstöð, eins og nefnt er í frv., og því er þetta þarna komið inn. En ég tek alveg undir það, að þarna verður að finna einhverja millileið ef mögulegt væri að fá þetta samþ. En orðið „verksmiðja“ náði ekki beint til þessa fyrirtækis sem ég hafði þarna alveg sérstaklega í huga, og því setti ég þessi orð þarna: verkstæði eða starfsstöð, inn í, en skal alveg taka undir það, að hér er einungis um að ræða leiðréttingu á þessu misrétti varðandi húseiningarnar, en ekki að ég ætlaði að undanþiggja söluskatti eldhúsinnréttingar og annað slíkt, þó að þar sé vissulega um visst misrétti að ræða líka. Aðalatriðið er þetta sem lýtur að húseiningunum.