arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Í frv. að lögum um tekju- og eignarskatt, sem stj. lagði fyrir síðasta þing, var ekki á það minnzt, hvort núv. skattanefndir ættu að halda áfram að starfa eftir að hin nýju lög gengju í gildi, en gert ráð fyrir, að svo mætti verða. En undir meðferð málsins var af einum hv.þdm. flutt brtt. um, að núv. yfirskattanefndir skyldu halda áfram þar til kjörtími þeirra væri útrunninn. En það ákvæði hefði líka átt að ná til undirskattanefnda. Það féll niður við lokaafgreiðslu frv. En til þess að taka af allan vafa um þetta atriði gaf stj. út bráðabirgðalög 6. febr. síðastl., shlj. því frv., sem hér liggur fyrir. Og ástæðan til þess var sú, að ef sú ákvörðun, sem í frv. felst, hefði verið látin bíða Alþingis, þá gat það leitt til þess að tefja störf skattanefnda um skör fram. Ég held, að það þurfi ekki lengri framsöguræðu fyrir þessu frv., bráðabirgðal. eru prentuð sem fskj. með þessu frv. - Ég óska, að þessu frv. verði vísað til fjhn. að lokinni umr.

Atvmrh. (Haraldur Guðmundsson) Ég vil mælast til þess, að hv.fjhn., sem væntanlega fær þetta mál til meðferðar, taki það til athugunar fyrir 2. umr., hvort ekki væri tiltækilegt að gera aðra lítilsháttar breyt. á tekju- og eignarskattslögunum, þess efnis, að undirskattanefndum væri falið að greina framteljendur til tekju- og eignarskatts í tvo flokka, þannig að þeir, sem aðeins greiða annan skattinn, t. d. tekjuskatt, væru taldir í öðrum flokki en þeir, sem greiða bæði tekju- og eignarskatt. Það kemur sí og æ í ljós, þegar verið er að afla upplýsinga um þjóðhagsleg efni, hversu torvelt er að vinna úr skattaskjölunum, þegar þetta er ekkert flokkað af undirskattanefndum eða búið í hendur þeirra aðilja, sem úr skjölunum eiga að vinna. Erlendis er þeirri reglu fylgt í þessum efnum, að það er gerð nákvæm grein fyrir því, hvernig framteljendur til skatts skiptast í tekju- og eignarflokka. Ég held það sé eðlilegast, að skattanefndir hafi þetta starf með höndum. Vil ég svo biðja hv.fjhn. að athuga þetta áður en málið kemur aftur fyrir þd.

Fjmrh. (Eysteinn Jónsson) Þetta frv. um bráðabirgðabreytingu nokkurra l. er samhljóða l. um sama efni, sem samþ. voru á síðasta Alþ. Það þykir ekki fært vegna fjárhagsörðugleika ríkissjóðs að leggja annað til en að þessi bráðabirgðabreyting verði enn gerð á nokkrum l., til þess að létta á ríkissjóði. Ég sé ekki ástæðu til að fara um þetta fleiri orðum, en vil aðeins óska þess, að málinu verði vísað til fjhn. að aflokinni þessari umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvmrh. (Haraldur Guðmundsson) Frv. mjög svipað þessu að efni til hefir legið fyrir nokkrum undanfarandi þingum, en ekki náð fullnaðarafgreiðslu. Í fyrra var það lagt fram af stj. í Nd. og afgr. þaðan, en svo seint, að ekki vannst tími til að afgr. það einnig í þessari hv. d. Frv. er nú lagt fram eins og Nd. gekk frá því í seinasta þingi, þegar hún afgr. það hingað til Ed. Vil ég gera að till. minni, að frv. verði vísað til menntmn. að lokinni þessari umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Garðar Þorsteinsson) Þetta frv. bar ég fram á síðasta þingi, en það fékkst ekki afgr. frá n. Ég tel óþarft að endurtaka nú framsögu fyrir frv., en leyfi mér að vísa til grg., er því fylgir, og óska, að frv. verði vísað til sjútvn. að lokinni þessari umr.

Atvmrh. (Haraldur Guðmundsson) Ég get látið nægja að vísa til grg. frv., þar sem af henni verður ljóst, hvernig frv. er til komið. Frv. varð svo síðbúið, að ekki vannst tími til að senda það til konungs til staðfestingar; þess vegna mæltist ég til þess við allshn., að hún flytti það. Ég veit ekki, hvort ástæða er til að vísa frv. til nefndar nú. Þar sem það er flutt af nefnd. Legg ég því til, að því verði vísað til 2. umr. með tilmælum um, að allshn. athugi það á milli funda, og jafnframt að hún hraði því sem unnt er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þetta mál er ekki nýr gestur hér. Það er búið að tala um það oft áður, og því óþarft að flytja um það langt mál nú. Mér er það fullljóst, að eins og sakir standa með efnahag ríkissjóðs, þá er ekki heillavænlegt að bera fram frv., sem kosta ríkissjóð útgjöld. Það er að vísu svo, að frv. gerir ráð fyrir fjárframlögum á sínum tíma, en ákvæði eru í 2. gr., sem stemmir stigu fyrir því að leggja í slíkan kostnað strax. Hinsvegar eru í frv. önnur ákvæði, sem ég tel mjög mikils virði að verði að l. nú þegar, og munu þau koma fávitum til góða þegar í stað á því hæli, sem er til í landinu. Og með það fyrir augum legg ég mikla áherzlu á, að frv. verði samþ. Að öðru leyti þarf ég ekki að ræða um nauðsyn þessa máls, því hún er sízt minni en áður, og ég tel ekki hægt fyrir Alþ. að skjóta sér undan þeirri nauðsyn. Það berast daglega raddir um nauðsyn þessa, raddir aðþrengdra foreldra og vandamanna eða aðþrengdra heimila, sem eru í standandi vandræðum með veslinga þá, er venjulega eru kallaðir fábjánar. Það hafa ekki ósjaldan borizt Alþ. beiðnir um að kosta fávita á hæli erlendis. Nú eigum við hæli, sem er álitið gott, og ef frv. verður að l., þá verður skipuð þriggja manna eftirlitsnefnd með heimilum eða hælum fávita. Ég vonast til þess, að við umr. þær og skýringar, sem fram hafa komið í málinu, hafi menn sannfærzt um það, að það er meir en mál komið til þess að sinna málefnum fávita. Ég sé ekki ástæðu til að orðlengja frekar um málið við þessa umr. Frv. var í allshn. á síðasta þingi, og legg ég til, að það fari sömu leiðina nú, um leið og ég læt þá ósk í ljós, að hv. n. greiði fyrir því eftir beztu getu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Guðrún Lárusdóttir Hv. frsm. sagði svo margt skemmtilegt í ræðu sinni í gær, að mér finnst ekki rétt að láta „komplimentum“ hans í garð okkar húsmæðranna alveg ósvarað. Hann talaði um brigðmælgi og svik í sambandi við mjólkursöluna og kenndi Sjálfstfl. um, og virtist hann þar einkum eiga við húsmæðrasamtökin. Þessi ummæli skjóta nú dálítið skökku við þær staðhæfingar stjórnarblaðanna, að húsmæðrasamtökin hafi reynzt með öllu áhrifalaus. Hann talaði um húsmæðurnar eins og börn, sem ekki þyrfti annað en að segja við: Verið þið góð, annars flengi ég ykkur, - því hann sagði, að þær hefðu átt fyrir því að fá ofanígjöf fyrir þetta tiltæki. En annars var að heyra á hans orðum, að hér væri enginn skaði skeður, því mjólkursalan gengi þrátt fyrir allt upp á það bezta. Samsalan fengi sitt og nægileg nýmjólk væri til í bænum, og þess vegna væri ekki til neins að vera að rífast út af þessu, sem við höfum lagt mesta áherzluna á, að ógerilsneydd mjólk fengist í frjálsari meðferð heldur en nú er. En það eru nú einmitt mikil vandkvæði á þessu. Ég veit um heimili, sem hefir látið fara búð úr búð með læknisvottorð upp á vasann og orðið frá að hverfa án þess að fá einn einasta dropa af þessari nýmjólk, sem á að vera svo mikið til af í bænum. Ég held, að þetta sé því ekki rétt hjá hv. þm., að til sé svona mikil nýmjólk eins og hann vill vera láta. En það er einmitt það, sem við í húsmæðrafélaginu höfum óskað mest eftir, því það er mjög tilfinnanlegt, sérstaklega fyrir barnaheimili, að geta ekki fengið þá vöru refjalaust og vottorðalaust. Annars þykir mér leiðinlegt að hafa orðið að tala um þetta mál, sem ekki er á dagskránni, og ætla ég mér því ekki að hafa þetta lengra.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég veit ekki, hvort þetta mál er rætt hér í gamni eða alvöru, en hitt veit ég, að á Alþingi er hvorki staður né stund til þess að henda gaman að jafnalvarlegu efni og hér er til umræðu. Hv. þm. S.-Þ. var mjög áægður yfir brtt. sínum og sagði, að almenn ánægja væri yfir þeim í landinu. Ég veit ekki, hverja hann umgengst, en ég þekki einnig allmargt fólk, og ég þori af þeirri kynningu að fullyrða, að til er fólk, og það fjöldi fólks, sem finnur vel, hvílíkt hnefahögg þessi fyrrv. kirkjumálaráðherra reiðir með þessari till. sinni í garð elztu mennta- og siðgæðisstofnunar landsins og elztu embættismannastéttarinnar í landinu. Ég er af alhug fylgjandi ræktun landsins, en sú ræktun verður að bíða, ef ekki er hægt að framkvæma hana nema á kostnað uppbyggingarstarfsemi prestanna. Ef engin önnur ráð eru til jarðabótanna en að klípa af launum lægst launuðu embættismanna í landinu, þá er það sú fyllsta vandræða- og gjaldþrotayfirlýsing, sem hægt er að koma með. Nýja dagblaðið, málgagn hv. þm. S.-Þ., var að tala um það á dögunum, að hv. þm. S.-Þ. hefði sett hv. 10. landsk. í gapastokkinn með þessum till. sínum. Nú hefir hv. 10. landsk. komið með brtt. til þess að gefa hv. þm. S.-Þ. kost á að fórna hugsjónum sínum nokkru af þeim launum, sem honum ber sem þingmanni. Ég tel engan vafa á því, að sá munur sé á efnahag þingmanna og presta yfirleitt, að réttara sé að klípa eitthvað af ágóða þeirra en hinum vesölu tekjum presta. Hv. þm. S.-Þ. sagði prestana óþarfa. Mér er kunnugt um það, að launamálanefnd leggur til að fækka þeim stórkostlega. Hv. þm. S.-Þ. sagði, að þær tillögur væru í samræmi við vilja þjóðarinnar. Hvaðan kemur honum heimild til að segja slíkt? Ég ítreka þessa spurningu og óska, að hann svari henni, ef hann getur. Það má vitanlega þræta um það, hvort meta eigi meira safnþrær eða menningar- og uppeldisstarf presta, þótt slíkt sé ekki sambærilegt. Ég óska eftir glöggum svörum frá hv. þm. um það, hvernig hann viti það, að landsmenn vilji fækkun presta fyrr en þjóðaratkvæði hefir farið fram um það. Það má líka benda honum á, að launamálanefnd leggur til, að svo verði gert, enda verður að telja það sjálfsagt, áður en það spor verður stigið, að þurrka út þá stétt, sem mest og lengst hefir unnið fyrir siðgæði og menntun í landinu.

Guðrún Lárusdóttir Hv. þm. S.-Þ. gleymdi alveg að svara fyrirspurnum mínum  Mér þótti annars leitt, að hv. þm. skyldi ekki svara fyrirspurnum mínum.

Ég sagði aðeins mína persónulegu skoðun

. Nei, hv. þm. bar fyrir sig meiri hl. þjóðarinnar. Annars býst ég við, að hv. þm. sjálfur vildi helzt enga presta hafa. Okkur mun því ekki þýða að deila um þetta mál öllu lengur. Hann vill enga presta, en ég vil hafa þá sem flesta og sem bezta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Þorsteinn Briem) [óyfirl.]: Löggjöfin hefir séð allvel fyrir almennri menntun ungra manna í landinu, en hinsvegar skortir verulega á um hina hagnýtu menntun og möguleika þeirra, er vilja stunda sérgreinir og afla sér menntunar til þeirra hluta hér á landi. Það hefir verið svo um þá, sem hafa viljað afla sér meiri menntunar í búfræði en fáanleg er, enn sem komið er, í bændaskólunum, að þeir hafa orðið að sigla til annara landa og stunda þar dýrt nám og eyða miklu af námstímanum til þess að nema um ýms efni, mjög fjarskyld íslenzkum landbúnaði, og koma að litlum notum við okkar búnaðarháttu. Hinsvegar er það svo, að búnaðarþekkingu hefir fleygt mjög fram á síðustu árum vegna rannsókna, sem Búnaðarfélag Íslands hefir ýmist haft með höndum eða haft yfirumsjón með. Á hinn bóginn fer stöðugt vaxandi þörfin fyrir búfræðinga, menn með sem staðbeztri þekkingu, til þess að veita leiðbeiningu búnaðarsamböndum og þeim bændum, er hafa með höndum stórfelldar framkvæmdir. - Til þess að bæta úr þessari sífellt vaxandi þörf er frv. þetta flutt. Meðal þeirra, sem forgöngu hafa haft í landbúnaðarmálum, hefir þetta mál verið lengi á döfinni, t. d. samþ. búnaðarþingið 1933 allrækilega ályktun um þetta efni, rökstudda, og sendi Alþingi. Var þar stefnt í sömu átt og gert er í þessu frv. Frv. þetta var flutt á síðasta þingi, en varð þá ekki útrætt. Er það nú flutt óbreytt hér, en í vændum þess, að hv. d. vilji nú taka það til rækilegrar athugunar og leysa úr þeirri þörf, sem er allmjög aðknýjandi fyrir landbúnaðinn, einmitt í þessu atriði. Síðan þetta frv. var flutt á síðasta þingi, hefir það fengið góðar undirtektir meðal búfræðinga og m. a. mælir búnaðarþing það, er nú situr, eindregið með því, að frv. verði samþ. Ég skal svo ekki fara fleiri orðum um þetta mál að sinni, en vænti, að frv. verði vísað til 2. umr. og landbn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

1) Fjmrh.: Þar sem því var lýst yfir af Bændafl. fyrir síðustu kosningar, að þm. hans væru engum flokksböndum háðir, þá tel ég rangt að samþ.till. og segi því nei.

2) Forsrh.: Til viðbótar því, sem fjmrh. sagði, vil ég taka það fram, að ég álít rangt að gera mun á rétti kjördæmakosinna þm. og þeirra, sem landsk. eru.

3) JJ: Með skírskotun til skýringa þeirra, sem tveir ráðh. hafa, gefið segi ég nei.

4) PZ: Ég tel, að hv. 2. landsk. sé í fullu samræmi við stefnuskrá þess flokks, sem hann bauð sig fram fyrir við síðustu kosningar, og því sé viðaukatill. hv.þm. G.-K. nokkurskonar Ærutobba-öfugmæli, sem ekki beri að taka alvarlega, og því segi ég nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég skal strax svara hæstv. forsrh., að ég er honum samdóma um það, að beztu staðirnir fyrir börnin séu góð heimili, og að heppilegra sé að hafa svona barnahæli ekki stór, enda er stefnt að því í Danmörku, þar sem ég þekki bezt til. Mér þótti vænt um að heyra, að hæstv. forsrh. er till. fylgjandi, því fyrst er að hugsa um málið og ræða það, og ekki annað, sem liggur fyrir nú. Ég minnist þess, að þegar hæstv. forsrh. var hér lögreglustjóri, kom hér fyrir mjög leiðinlegt barnamál. Var þá haldinn stór borgarafundur, þar sem töluðu margir mætir menn, svo sem Guðmundur próf. Hannesson, Maggi Júl. Magnús, Ólafía Jóhannsdóttir o. fl., og voru allir sammála um, að þörf væri á að koma upp hæli eins og þessi þáltill. fer fram á. Eftir þær umr. komu barnaverndarlögin, og átti hæstv. forsrh. mikinn þátt í undirbúningi þeirra. Eins er um þessa till., að hún á að vera fyrsta sporið til að koma málinu á stað, svo að það verði athugað og undirbúið, í þeirri von, að upp af því geti svo sprottið framkv. þegar ástæður leyfa. Sem fátækrafulltrúi þekki ég dálítið til þess, hve erfitt er að útvega þessum börnum samastað. Þurfa að fylgja þeim ýms vottorð um hegðun og annað. Eiga börnin á hættu að verða fyrir ýmiskonar tortryggni, e. t. v. óverðskuldaðri. Á þessu væri minni hætta, ef við þeim tæki stofnun, sem teldi þau eins og velkomna gesti á heimilið. Ég get aldrei gleymt einni heimsókn á eitt svona barnaheimili í Danmörku. Þar voru nokkrir drengir, og þeir ekki álitnir af betri tegundinni. Auk þeirra var fólk ekki annað en roskin hjón, sem stjórnuðu heimilinu. Þar var ekki verið með tortryggni í garð barnanna. Þarna stóð allt opið og drengirnir fengu að ganga um allt eftir eigin vild. Og einmitt þetta, að sýna börnunum traust, sannar reynslan, að hefir mest áhrif á þau, einkum ef þau eru vön að mæta tortryggni um, að þau skrökvi, steli o. s. frv. - Ég ætla ekki að vanþakka sveitaheimilunum það, sem þau hafa gert fyrir þessi börn og þeirra aðstandendur. Þau hafa mörg tekið börnunum afburða vel. En eins og nú er komið, er það mjög erfitt vegna fólksleysis, og má því ekki líða á löngu þar til það opinbera tekur í taumana. Ég sé svo ekki ástæðu til að fara frekar út í málið, einkum þar sem allir virðast sammála um, að þáltill. gangi fram. Einnig ber ég fullt traust til hæstv. ríkisstj. um að greiða fyrir málinu, einkum vegna þess. að hæstv. forsrh. hefir verið hér lögreglustjóri og þekkir, hve mikið hér er af óknyttabörnum og hversu erfitt er að fá fyrir þau samastað.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég finn mér skylt að þakka hv. Nd. fyrir góða meðferð á þessu máli, og geri ég það bæði í mínu nafni og eigi síður í nafni þeirra, sem eiga að njóta góðs af þessari stofnun. Þetta frv. hefir tekið lítilsháttar breyt. í hv. Nd., og er sú breyt. í bráðabirgðaákvæði, sem er aftan við 9. gr. og er um það, að á meðan ekki eru samþ. lög um framfærslu sjúkra manna og örkumla, þá greiði ríkissjóður lítilsháttar meir en gert var ráð fyrir í frv. Þetta skiptir í raun og veru ekki miklu máli, en er þó í samræmi við frv. það, sem er á ferðinni um framfærslu sjúkra manna og örkumla. Ég sé svo ekki ástæðu til þess að fara um þetta fleiri orðum. Ég vil aðeins endurtaka það, að mér þykir vænt um, að málið er komið svona langt, og ég vænti þess, að hv. Ed. vilji enn sýna því velvilja og samþ. það eins og það liggur hér fyrir.



Það er eingöngu vegna þess, að ég hefi skrifað undir nál. með fyrirvara, að ég ætla að segja nokkur orð. Þessi fyrirvari þýðir ekki það, að ég sé á móti frv. því, sem hér liggur fyrir. Ég skil það vel, að kennarastéttin í heild vilji varðveita réttindi sín og ganga svo frá þessum málum, að girt sé fyrir það, að þeir fáist við barnakennslu, sem ekki eru til þess hæfir. En það, sem gerði það að verkum, að ég skrifaði undir nál. með fyrirvara, var það, að mér virtist í fljótu bragði, að dálítið væri þjappað að því fólki, sem hefir með höndum smábarnakennslu. Eins og allir vita, þá eru það ýmsir, einkum einstæðingskvenfólk, sem hafa unnið fyrir sér á þann hátt, að hafa smábarnaskóla. Margt af þessu fólki hefir ekki þá menntun, sem áskilin er samkv. frv. því, er hér ræðir um, til þess að kenna börnum, en hefir þó rækt þetta starf vel, enda finnst mér, að ekki þurfi beinlínis að ganga í kennaraskólann til þess að kenna krakka að stafa eða draga til stafs. En það er ekki annað en þetta, sem smábarnaskólarnir hafa með höndum. Mér hefir virzt dálítið takmarkað leyfi þessa fólks. En ég sé nú, að í 2. gr. frv. er fræðslumálastjórninni heimilt að veita undanþágu fólki, sem fullnægir skilyrðum þeim, sem þar eru sett, svo að þetta er ef til vill ástæðulaus ótti. Ennfremur verð ég að segja, að mér finnst það dálítið einkennilegt að setja þeim mönnum, sem tekið hafa stúdentspróf, það skilyrði, að þeir gangi á kennaraskólann einn vetur, ef þeir ætla að hafa ofan af fyrir sér með barnakennslu um tíma. Ég hygg þó, að þeir, sem tekið hafa stúdentspróf, hafi sambærilega menntun við þá, sem setið hafa 3 vetur í kennaraskólanum. En ég þykist sjá, að tilgangur kennaranna með þessu sé sá, að herða á rétti sínum og girða fyrir það, að fleiri fari inn á þetta svið en þeir sjálfir vilja vera láta. Ég tel mig þá hafa gert nægilega grein fyrir fyrirvara mínum, og læt því útrætt um þetta mál.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég get orðið við þeim tilmælum hæstv. forseta, að vera ekki margorð um till. mínar, enda eru þær hvorki margar né stórvægilegar. Ég hefi leyft mér að bera fram 2 brtt. á þskj. 890. Á þessum erfiðu tímum, þegar allt verður að draga saman og ríkissjóður verður að reyna að draga úr útgjöldum sem mest, þá finnst mér ekki úr vegi, að risnufé ráðh., sem er áætlað 6000 kr., sé lækkað lítið eitt. Það sýnist vera alveg óþarft að hafa það þetta hátt á svona erfiðum tímum, og ætti hæstv. ríkisstj. ekki að vera það óljúft, þegar klípa verður af svo mörgu, sem teljast má nauðsynlegt. Ég legg því til, að risnufé ráðh. sé lækkað niður í 5500 kr. Og það, sem ég vil láta gera við þessar 500 kr., sést á sama þskj. undir rómv. 36., en þar legg ég til, að Guðrúnu Björnsdóttur séu veittar 1000 kr. í staðinn fyrir 500 kr. Guðrún Björnsdóttir er prestsekkja. Hún missti mann sinn fyrir mörgum árum. Hann var aðstoðarprestur, og vegna þess fékk hún lengi vel ekkert úr lífeyrissjóði presta. En svo leiðrétti Alþ. þetta, og nú um nokkur ár hefir hún haft nokkra upphæð á hverju ári. En vegna þess, hvað hún varð að vinna mikið til þess að sjá fyrir sér og börnum sínum á meðan hún varð einskis styrks aðnjótandi, þá er hún nú orðin útslitin og heilsulítil, og getur því ekki unnið eins og áður. Það væri því mjög vel viðeigandi, að Alþ. bætti nú fyrir þau rangindi, sem hún varð fyrir í því að fá lengi vel ekkert úr lífeyrissjóði presta, og veitti henni nú þessa uppbót, sem ég legg til, að henni sé veitt. Ég vænti þess, að hv. alþm. sýni till. mínum þá vinsemd, að þeir samþ. þær, enda er það mjög sanngjarnt, sem þar er farið fram á.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Aldursforseti (Sigfús Jónsson) Áður en tekið verður til starfa, vil ég minnast fáum orðum tveggja nýlátinna fyrrv. alþingis¬manna, þeirra Sigurður Gunnarssonar præp. hon. og Sigurðar Hjörleifssonar Kvarans fyrrv. héraðslæknis. Sigurður Gunnarsson fæddist á Desjamýri 25. maí 1848, og voru foreldrar hans Gunnar Gunn¬arsson, síðar bóndi á Brekku, og Guðrún Hall¬grímsdóttir, bónda á Sandfelli í Skriðdal Ás¬mundssonar. Hann útskrifaðist úr lærða skólanum í Reykjavík 1870, lauk guðfræðiprófi í prestaskólanum 1873 og stundaði eftir það kennslustörf, fyrst í Reykjavík, en síðar á Ísa¬firði, til 1878, er hann fékk veitingu fyrir Ási í Fellum. Eftir 5 ára prestþjónustu þar var honum veitt Valþjófsstaðarprestakall, er hann þjónaði til 1894, en þá var hann kjörinn prestur að Helgafelli. Þjónaði hann því prestakalli til 1916, er hann fékk lausn frá embætti sakir raddbil¬unar. Fluttist hann þá til Reykjavíkur og dvaldist þar til æfiloka. - Prófastur Norður-Múlaprófastsdæmis var hann 1890–1894 og Snæfellsnesprófastsdæmis 1895–1916. Hann var 1. þm. Sunnmýlinga 1891–1899, en þingmaður Snæfellinga 1909–1911 og 1914–1915. Hann andaðist að heimili sínu 7. janúar síðastl. Séra Sigurður Gunnarsson var hið mesta glæsimenni ásýndum og hélt sér vel uppi, hinn prúðasti í framgöngu, íturvaxinn og hinn snarlegasti, svo að frá bar, lipurmenni mikið, lagði jafnan gott til mála, enda göfugmenni í hvívetna. Var hann manna vinsælastur á þingi, og kom vel fram sínum málum, er jafnan horfðu frelsi lands og þjóðar til vaxtar og viðgangs. Sigurður H. Kvaran fæddist 13. júní 1862 í Blöndudalshólum, sonur séra Hjörleifs Einarssonar, síðast prests á Undirfelli í Vatnsdal, og fyrri konu hans, Guðlaugar Eyjólfsdóttur, bónda á Gíslastöðum Jónssonar. Hann útskrifaðist úr lærða skólanum í Reykjavík 1883 og lauk embættisprófi við háskólann í Kaupmannahöfn 1893. Sama ár var hann settur aukalæknir í Höfðahverfishéraði og skipaður læknir þar 1900. 1904 sótti hann um og fékk lausn frá embætti g gerðist skömmu síðar ritstjóri blaðsins Norðurlands á Akureyri. Gegndi hann því starfi til 1912 og stundaði jafnframt lækningar. Meðritstjóri Ísafoldar var hann 1912–1913, en þá var hann settur héraðslæknir á Eskifirði, og skipaður þar 1914. 1928 var honum veitt lausn frá embætti. og fluttist hann þá til Reykjavíkur. Hann var þingmaður Akureyringa 1909–1911 og 2. þm. Sunnmýlinga 1920-l923. Í milliþinganefnd um fjármál landsins var hann kosinn á Alþingi 1911. Hann andaðist af hjartaslagi 2. þ. m. Sigurður H. Kvaran var fastur maður í skoðunum og vintraustur, jafnan hinn áhugasamasti um stjórnmál, þótti vel liðgengur á þingi og að mörgu nýtur þingmaður, þótt aldrei væri hann í fylkingarbrjósti. En framarlega stóð hann í sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar, og munu þeir enn margir, sem ljúft er þess að minnast. Að svo mæltu bið ég hv. þingmenn að heiðra minningu þessara mætu manna með því að rísa úr sætum sínum. Allir þm. stóðu upp.