Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Herra forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar um mál 608 sem finna má á þskj. 964. Efnahags- og viðskiptanefnd hefur fundað í því hléi sem staðið hefur frá fundi okkar síðdegis og fengið á sinn fund fulltrúa réttarfarsnefndar, fulltrúa frá slitastjórnum föllnu bankanna, fulltrúa frá Kauphöll Íslands, frá aðilum vinnumarkaðarins, Seðlabanka Íslands og efnahags- og viðskiptaráðuneyti. Málið sem hér er til umfjöllunar er í eðli sínu tvíþætt, það varðar annars vegar þrotabú, einkum þrotabú gömlu bankanna á Íslandi, og hins vegar glufu sem verið hefur á gjaldeyrishöftunum sem nauðsynlegt er að bregðast við. Ég mun fjalla um þau álitaefni sem varða hvorn þátt sérstaklega. Fram kom í máli fulltrúa slitastjórnanna fyrir efnahags- og viðskiptanefnd að við það að fella brott þá undanþágu sem um þær hefur gilt hvað varðar gjaldeyrishöftin skapaðist óvissa um stöðu þeirra í framhaldinu, óvissa sem skýra þyrfti fyrir miklum fjölda kröfuhafa og mikilvægt væri að ætlunin varðandi að taka eignir hinna föllnu banka undir höftin væri ljós og hvaða reglur mundu gilda þar um. Til að mæta þeim sjónarmiðum sem þar komu fram hafa staðið yfir viðræður í þinghúsinu við fulltrúa slitastjórnanna af hálfu Seðlabankans og efnahags- og viðskiptaráðuneytis, sem við höfum komið að í efnahags- og viðskiptanefnd, um nánari afmörkun á því hvað ætlað er að taka undir gjaldeyrishöftin með frumvarpi þessu. Öllum hefur verið ljóst og má vera ljóst að hér á landi verður aldrei losað um eignir þessara kröfuhafa, svo stórar fjárhæðir sem um er að tefla, nema með góðu samráði og skipulagi á því í hvaða áföngum það gerist og hvernig. Öðru máli getur hins vegar gegnt um lausafjárinnstæður hinna föllnu banka erlendis sem erlendir kröfuhafar eiga og hafa í raun enga viðkomu hér. Sömuleiðis geta önnur sjónarmið verið uppi um erlendar innstæður þeirra aðila í Seðlabanka Íslands sem eru í fullum færum að reiða af hendi þá fjármuni sem þar eru inni á reikningum. Þess vegna kemur til skoðunar á milli 2. og 3. umr. að fella þessa tvo þætti undan höftunum ef samkomulag næst um útfærslu þess á milli aðila meðan umræðan fer fram. Væri þá mestu áhyggjunum mætt sem vöknuðu hjá fulltrúum slitastjórna að málinu. Miðað við eðli máls og aðstæður væri það fullnægjandi umbúnaður um þessa aðgerð. Þá væri tryggt að þær verulegu stöður sem eru hér innan lands á vegum þessara þrotabúa fara undir höftin og þurfa að sæta sömu leikreglum og aðrir sem undir þeim eru og leita til Seðlabankans eftir samþykki fyrir þeim tilflutningi fjármagns sem óskað er svo hér megi hafa góða stjórn á gjaldeyrisstreymi. Ég vonast til að geta kynnt breytingartillögu við 3. umr. sem þrengir lítið eitt umfang þessarar aðgerðar gagnvart hinum föllnu bönkum, en eins og þingmönnum er kunnugt er megintilgangur þess að fella úr gildi undanþágu frá banni en bannið hefur auðvitað verið meginreglan. Ég undirstrika að það að fella á brott undanþágu rýrir ekki með neinum hætti eignarréttindi þeirra sem þarna eiga í hlut. Hins vegar er um að ræða þá staðreynd að önnur undanþága hefur skapað glufu á gjaldeyrishöftunum sem lýtur að því að afborganir og verðbætur af höfuðstól skuldabréfa hafa verið undanþegnar banninu. Með frumvarpi þessu er gert ráð fyrir því að sú undanþága falli brott. Það hefur verið algerlega ljóst frá því að lögin voru sett, það er áréttað í nefndaráliti okkar og sömuleiðis í því lögfræðiáliti sem Seðlabanki Íslands lagði fram í nefndinni síðdegis vegna þeirra áhyggna sem fram komu hjá einstaka nefndarmönnum og lutu að eignarréttarþættinum, að meginmarkmið gjaldeyrishaftanna er að koma í veg fyrir að menn geti losað stöður sínar í íslenskum krónum fyrr en ella með bönnum. Á þeim eru og hafa verið einstaka undanþágur en yfirlýst hefur verið allt frá upphafi að allra leiða verði leitað til að koma í veg fyrir að menn geti losað stöður sínar í íslenskum krónum fyrr en ella. Takist mönnum það grefur það undan gengi íslensku krónunnar og tiltrú á því að þessari þjóð takist að brjótast út úr höftum, það veikir gengi krónunnar og stuðlar þar með að verðóstöðugleika og dregur úr lífskjörum. Nokkuð var rætt um hvort takmarka mætti aðgerðirnar við þau bréf sem eftir á að gefa út með þessum hætti en láta þær ekki ná til þegar útgefinna bréfa. Þegar við fjöllum um þetta mál í dag er algerlega óljóst hversu lengi gjaldeyrishöft munu þurfa að vera í landinu.  Að þessu öllu samanlögðu er það niðurstaða meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar að leggja til við 2. umr. að frumvarpið verði samþykkt eins og nefndin lagði það fram fyrr í dag óbreytt en með þeim fyrirvara þó að ég vonast til þess að geta flutt breytingartillögu við 3. umr. sem lýtur að umtalsverðum hagsmunum fyrir slitastjórnirnar en varðar í engu fyrirætlanir stjórnvalda með lagafrumvarpi þessu.

Virðulegi forseti. Við ræðum frumvarp til laga um breytingu á lögum um gjaldeyrismál. Efnahags- og viðskiptanefnd hefur fundað um málið í dag, á nokkrum styttri fundum getum við sagt með hinum ýmsu hagsmunaaðilum og umsagnaraðilum. Við höfum hitt Samtök atvinnulífsins og Kauphöllina, við höfum hitt skilanefndir bankanna, Kaupþings, Glitnis og Landsbankans. Jafnframt höfum við hitt Seðlabankann og fulltrúa efnahags- og viðskiptaráðuneytisins auk ASÍ og Ásu Ólafsdóttur, lögfræðing frá réttarfarsnefnd. Flestallir þessir aðilar, þ.e. fyrir utan Seðlabankann og ráðuneytið, eru á því að þetta mál sé óráð, málið muni festa enn frekar í sessi þau gjaldeyrishöft sem við búum við og að við séum að fara enn lengra út á foraðið með því að samþykkja málið. Jafnframt hefur fulltrúi frá réttarfarsnefnd bent á að þetta gæti skapað ríkinu skaðabótaskyldu, sem er reyndar í mótsögn við álit lögfræðings Seðlabankans, en varnaðarorð hennar hafa reynst okkur ágætlega til þessa þótt ekki hafi kannski alltaf verið hlustað á þau. Ég held því að full ástæða sé til að hlusta á þessi varnaðarorð. Vandamálin sem við virðumst standa frammi fyrir eru þau að erlendir aðilar hafa verið að kaupa húsnæðisbréf upp í stórum stíl og þá sérstaklega einn flokk, flokk sem er með lokagjalddaga árið 2014. Eðli þeirra bréfa er þannig að borgaðir eru af höfuðstól vextir og verðbætur sem þessir aðilar geta síðan flutt úr landi. Næsta miðvikudag verður annar af tveimur gjalddögum á þessu ári af þessum bréfum sem þýðir að 7 milljarðar flytjast þá væntanlega úr landi. Jafnframt hafa umræddir aðilar verið að fjárfesta í öðrum skuldabréfaflokkum en þó í mun minna mæli. Þá hefur komið í ljós að einhver fjármálafyrirtæki eru að bjóða upp á eða hyggjast bjóða upp á afleiður á þessi húsnæðisbréf til að geta selt það til útlendinga sem svona er statt fyrir og þetta hefur leitt til þess að Seðlabankinn hefur fyllst miklum ótta yfir að miklir peningar geti ruðst úr landi. Við í nefndinni höfum bent á hvort það væri þá ekki einfaldlega bara auðveldara að banna slíkar afleiður eða útgáfu slíkra skuldabréfa þannig að þetta yrði einskorðað við húsnæðisbréf vegna þess að við höfum séð það eins og margir aðrir að viss afturvirkni er í þessum lögum. Hér hafa aðilar verið í góðri trú að kaupa bréf með það fyrir augum að flytja höfuðstól, vexti og verðbætur úr landi á gjalddaga, en tveim dögum fyrir endanlegan gjalddaga kemur ríkið inn og setur lög sem banna þetta. Vandamálið, ef vandamál skyldi kalla, er ekki nýtt af nálinni vegna þess að alveg síðan í mars á síðasta ári hefur verið ljóst að erlendir aðilar hafa verið að kaupa upp sérstaklega einn flokk húsbréfa, sem er þessi svokallaði HFF 14-flokkur. Nú er svo komið að þeir aðilar eiga 75% af þeim flokki beint. Kunnáttumenn um þennan markað segja að þeir eigi jafnvel enn meira þegar óbein eignaraðild er talin með og að jafnvel sé allur flokkurinn í eigu útlendinga. Þannig er að óvæntar breytingar á reglum á markaði geta ýtt undir áhættufælni fjárfesta. Þetta er það sem í daglegu tali er kallað pólitísk óvissa. Með þeirri aðgerð sem við stöndum frammi fyrir núna er verið að auka pólitíska óvissu í landinu. Það er ein hliðarverkun af þessari lagasetningu. Önnur er sú að líklegt er að strax í fyrramálið verði mikill órói á skuldabréfamarkaði og ef illa fer, ef grípur um sig það sem kallað er á enska tungu „panic“ eða skelfing á markaðnum þá getur það haft mjög alvarlegar afleiðingar fyrir skuldabréfamarkaðinn sem er næstum því 1.300 milljarðar í dag. Það er líka tekin áhætta með því að samþykkja þessi lög. Aftur á móti er sú áhætta sem Seðlabankinn listar upp hérna, ég tel hana vera óverulega skulum við segja. Það er vissulega varúðarsjónarmið sem Seðlabankinn er að fylgja með því að fara fram á þessi lög en ég tel alls ekki að sú gríðarlega hætta, hin versta sviðsmynd sem þeir mála í greinargerð með frumvarpinu, rætist. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að gera allt til að reyna að létta af þeim gjaldeyrishöftum sem við búum við núna vegna þess að því lengri tími sem líður frá því að höftin eru sett því meira þarf að stoppa í göt og því erfiðara verður að afnema gjaldeyrishöftin í framtíðinni. Frumvarpið sem við stöndum frammi fyrir dregur okkur enn lengra út á þetta forað og gerir okkur enn erfiðara fyrir að afnema höftin í framtíðinni. En vissulega er fólgin áhætta í því að hafna þessu frumvarpi en ég tel að sú áhætta, sá ábati eða sá kostnaður að hafna frumvarpinu sé minni en sú áhætta sem felst í að samþykkja það og sá gríðarlegi kostnaður sem fylgir því fyrir pólitíska áhættu, fyrir viðhorf erlendra fjárfesta til að fjárfesta á Íslandi og þess að gjaldeyrishöftin festist enn frekar í sessi og til lengri tíma. Ég er þeirrar skoðunar að þeir aðilar sem hafa varað okkur við á nefndarfundum hafi flutt mál sitt á mjög trúverðugan hátt og þeir hafi flutt mál sitt á trúverðugri hátt heldur en Seðlabankinn hefur gert. Mér finnst Seðlabankinn ekki hafa getað rökstutt nægilega vel hvers vegna við þurfum að grípa til þeirra aukahafta sem hér eru boðuð. Ég mun mæla með því að við verðum á móti þessu frumvarpi nema einhverjar stórkostlegar breytingar komi fram á milli 2. og 3. umr. sem hægt væri að sætta sig við.

Virðulegi forseti. Ég held að þetta mál allt kalli á afskaplega margar spurningar. Í þau skipti sem svona aðstæður koma upp, þ.e. að menn grípi til þess að ganga frá máli á mjög stuttum tíma, þá er það út af einhverri neyð. Miðað við þær upplýsingar sem við höfum fengið frá hv. efnahags- og viðskiptanefnd hefur ekki enn verið upplýst hvaða neyð það er. Nú ætla ég ekki að segja að svo sé ekki, ég bara veit það ekki. Þó erum við búin að funda mjög stíft með þeim aðilum sem hafa lagt til að við færum þessa leið, þ.e. frá Seðlabankanum og efnahags- og viðskiptaráðuneytinu, og síðan höfum við auðvitað fengið allmarga aðila sem hafa sagt skoðun sína á þessum málum. Við erum í þeirri stöðu að við munum væntanlega ganga frá þessum lögum í kvöld án þess að vita raunverulega af hverju. Ég vonast til að við fáum einhver svör við því á milli umræðna en það að við verðum hér fram á nótt að ganga frá þessum lögum hlýtur að segja okkur að eitthvað mikið er að. Það er fullkomlega útilokað, virðulegi forseti, að sú staða sem hefur verið nefnd sem ástæðan fyrir þessum lögum hafi komið upp í dag eða í síðustu viku. Við hljótum í kjölfar þessarar lagasetningar að fá að vita hjá hæstv. ríkisstjórn og eftirlitsstofnunum, þá sérstaklega Seðlabankanum, hver raunverulega ástæðan sé fyrir því að við göngum fram með þeim hætti sem kemur nú fram. Hér hafa verið nefndar tölur um útgreiðslu á fimmtudaginn upp á 7 milljarða kr. Við erum að tala um ákveðna flokka, skuldabréfaflokka, sem kalla á útgreiðslu upp á tvisvar sinnum 7 milljarða kr. á ári. Það er útilokað að það sé ástæðan fyrir þessu - það er algerlega útilokað. Það er líka ljóst að ef það hefði verið ástæðan þá hefði verið vitað í mjög langan tíma að þessi útgreiðsla yrði næstkomandi fimmtudag. Þetta er óþægileg tilfinning því að í þessu tilviki eins og öllum öðrum höfum við í stjórnarandstöðunni svo sannarlega verið tilbúin að liðka fyrir, greiða atkvæði með afbrigðum og öðru slíku því að við viljum eðli málsins samkvæmt gæta hagsmuna þjóðarinnar og skattgreiðenda, en við höfum ekki enn fengið að vita raunverulegar ástæður þess að við förum þessa leið og af hverju við vinnum fram á nótt til að ganga frá þessum lögum. Virðulegi forseti. Þetta snýr ekki bara að höftunum, þetta snýr að efnahagspólitíkinni í heild sinni og maður getur ekki annað en fengið þá tilfinningu að hér sé fullkomið stjórnleysi og menn séu á elleftu stundu að redda einhverjum hlutum. Það er enn ein staðfestingin á því að hæstv. ríkisstjórn er algjörlega búin að gefast upp. Ég vek athygli á því að talað hefur verið um það hvað eftir annað að við séum að fara að aflétta gjaldeyrishöftunum - aflétta þeim! Trúir því einhver eftir daginn í dag að einhver vilji sé á bak við það, hvað þá stefna? Að sjálfsögðu ekki. Virðulegi forseti. Meiri hlutinn ber ábyrgð á þessum gjörningi, meiri hlutinn heldur lífi í ríkisstjórninni og meiri hlutinn mun klára þessa löggjöf í kvöld. En það er alveg ljóst að í kjölfar þessarar lagasetningar þarf að fara ofan í saumana á því hvað er í raun á ferðinni og skoða þá stöðu sem er uppi, sem ég hef miklar áhyggjur af að sé grafalvarleg og miklu alvarlegri en menn vilja vera láta. Það sem hefur styrkt röksemdir mínar er framganga þeirra fulltrúa sem komu úr ráðuneytinu á fund hv. efnahags- og viðskiptanefndar. Við getum sagt án þess að upplýsa nein leyndarmál að það sé ekki algerlega í samræmi við þann boðskap sem komið hefur frá hæstv. ráðherrum undanfarið, en þeir tala endrum og sinnum um að allt sé í blóma og allt sé að lagast. Starf okkar í dag og í kvöld og fram á nótt og þær umræður sem hafa farið fram í hv. efnahags- og viðskiptanefnd segja okkur að engin innstæða er fyrir þeim orðum.

Herra forseti. Ég ætla að byrja á því að velta vöngum yfir því hvers vegna málið er ekki flutt af hæstv. efnahags- og viðskiptaráðherra sem það heyrir undir. Það má vel vera að hann beri því við að erfitt sé að halda ríkisstjórnarfundi að kvöldi dags eða að forseti Íslands nái ekki að skrifa undir slíkt en hann hefði getað flutt það sem þingmaður og staðið keikur á bak við það. Í staðinn er hv. formanni efnahags- og viðskiptanefndar, Helga Hjörvar, att fram til að flytja þetta mál. Ég vildi gjarnan sjá hæstv. ráðherra viðstaddan umræðuna þó ekki væri meira. Þann 15. desember sl. birtist frétt á visir.is sem segir: „Landið troðfullt af íslenskum krónum“. Þar komast menn að því að kröfuhafar Kaupþings, Landsbankans og Glitnis muni fá 450 milljarða kr. greidda. Áður hafði Seðlabankinn talað um jöklabréfin og að eitthvert óþreyjufullt innlent sparifé gæti verið á kreiki, um 500–600 milljarðar, en allt í einu er þetta komið upp fyrir þúsund milljarða og það er eins og Seðlabankinn komi af fjöllum. Maður spyr sig: Er það virkilega svo? Getur verið að Seðlabankinn hafi ekki vitað af þessum krónum í þrotabúunum og slitastjórnunum og komi af fjöllum? Ég trúi því varla. Ef svo er þá er eitthvað alvarlegt að hjá Seðlabankanum. Maður hlýtur að spyrja sig: Hvar er faglegi þátturinn í starfi hans? Hvernig ætlar Seðlabankinn að standa við þetta? Ég hef verið að horfa á gengisvísitölurnar undanfarna daga, herra forseti, og þær hafa hækkað óhuggulega hratt sem skýrir það sem menn hafa verið að lýsa hérna, að verið er að flytja peninga til útlanda í stórum stíl, bæði afborganir af lánum innlendra fyrirtækja - það lá náttúrlega allt saman fyrir, herra forseti - og afborganir af skuldabréfum. Svo getur vel verið að hið venjulega sé komið í gang sem fylgir gjaldeyrishöftum, sem er svindl og prettir. Því miður kynntist ég því í æsku. Það hafði skaðleg áhrif á mig, herra forseti, þegar ég kynntist tvöföldum reikningum hjá innflytjendum og sömuleiðis hjá útflytjendum - reyndar kynntist ég því ekki sjálfur en ég kynnist innflytjendum sem voru með tvo reikninga fyrir sömu vöruna, sá hærri var ætlaður gjaldeyriseftirlitinu en hinn var greiddur.  Ég bendi á að í kringum gjaldeyrishöft myndast alltaf um leið svindl og prettir. Sumt er sniðganga, annað ekki. Útlendingar heyra ekki undir innlenda lögsögu fyrir það sem þeir gera í útlöndum. Þeir mega kaupa aflandskrónur, þeir mega kaupa gjaldeyri o.s.frv. Ég nefndi þetta allt saman þegar gjaldeyrishöftin voru sett og við sjálfstæðismenn bentum á það aftur og aftur að það væri skaðlegt og hættulegt að setja gjaldeyrishöft því að þau væru sjálfhverf að því leyti að þau byggju alltaf til meiri og meiri reglur og á endanum væri ríkið komið inn í íbúðina hjá manni og farið að skoða ofan í veskið manns. Það frumvarp sem við ræðum í kvöld hefur væntanlega mikil áhrif á trú erlendra aðila á Íslandi. Ég verð að segja það hérna - þá er hæstv. ráðherra mættur, sem þetta mál heyrir undir, og það gleður mig.  Ég er nærri því viss um að innlendu markaðirnir munu í fyrramálið bregðast harkalega við ef þetta verður samþykkt í kvöld, sem allt stefnir í og stendur til, þannig að trú manna á spariskírteinum ríkissjóðs muni minnka. Auðvitað geta menn ekki farið neitt með peningana þannig að það er spurning hversu mikil áhrifin verða. Ég vara við afleiðingum af þessu frumvarpi. Ég held að þetta sé hið versta mál. Það er mjög slæmt að menn skuli telja sig þurfa að samþykkja svona inngrip í gjaldeyrismálin og ég get engan veginn staðið að þessu þó að einhverjir stjórnarliðar séu tilbúnir til þess.

Herra forseti. Ég vil þakka þeim nefndarmönnum í efnahags- og viðskiptanefnd sem hafa gert okkur grein fyrir þeirri vinnu sem fram hefur farið í nefndinni í kvöld og snýr einkum að því að deila með þinginu þeim sjónarmiðum sem fram hafa komið hjá umsagnaraðilum. Eins og fyrir liggur er verið að hraða þessu máli mjög í gegnum þingið og þess vegna er erfitt fyrir þá þingmenn sem ekki sitja í nefndinni að meðtaka allan boðskapinn nánast á hlaupum, en það skiptir máli að fá þessi sjónarmið inn í þingsalinn og að nokkru er þeirra getið í nefndaráliti meiri hluta nefndarinnar. Í dag hefur umræðan fyrst og fremst snúið að efnisatriðum þessa frumvarps, sem von er út af fyrir sig, þ.e. að rætt sé efnislega um hvaða breytingar lagt er til að gerðar verði á reglunum. Þær snúa annars vegar að þessum skuldabréfum og síðan þrotabúum bankanna. Þar er greinilega vandi þó að það komi dálítið spánskt fyrir sjónir að menn séu að gera sér grein fyrir þeim vanda núna. Reyndar gegnir kannski dálítið öðru máli um skuldabréfaflokkinn sem nefndur er en um þrotabú bankanna vegna þess að fjármagn virðist hafa verið að leita mjög í þann skuldabréfaflokk á undanförnum mánuðum og vikum sem gefur tilefni til að átta sig á þessari flóttaleið fyrir krónurnar sem þar var þó opin. Öðru máli gildir um þrotabúin vegna þess að það hefur legið fyrir í svo langan tíma að þau mundu hefja útgreiðslu til kröfuhafa og eru engin ný tíðindi í því. Til hliðar við þessa umræðu er algerlega nauðsynlegt að segja örfá orð um þá stöðu sem við erum smám saman að rata dýpra og dýpra í með þessu haftaregluverki. Eitt er að sparsla þurfi í einhverjar sprungur sem menn hafa fundið í kerfinu en annað er umræðan um það hvert stefnir almennt með höftin og hversu líklegt er að við getum á komandi missirum losnað undan þeim og komist aftur í eitthvert eðlilegt ástand í gjaldmiðilsmálum í landinu. Það verður að sjálfsögðu að vera hluti umræðunnar sem hér fer fram enda eru ekki nema nokkrar vikur síðan við vorum í þinginu að ræða um frumvarp frá efnahags- og viðskiptaráðherra þar sem lagt var til við þingið og það síðan að lokum lögfest, að þær reglur sem áður höfðu verið til útfærslu fyrir Seðlabankann yrðu lögfestar. Það kom til af ýmsu, meðal annars hugsanlega af því að ekki þótti nægilega sterk lagastoð fyrir reglunum eins og þær voru þá útfærðar og vegna þess að menn töldu að ramminn þyrfti að vera nægilega sterkur fyrir það tímabil sem þá var lagt upp með, þ.e. að byggja áætlun um losun gjaldeyrishaftanna á því að þau gætu varað allt til 31. desember 2015. Það var uppleggið. Við styttum reyndar þann tíma í þinginu eftir talsverða umræðu og átök um hvort ástæða væri til að áætlunin gilti í svo langan tíma. Hvað segir þessi saga okkur? Ekki bara það sem við gerðum fyrir nokkrum vikum síðan og ég vísaði til og það sem við erum að gera í kvöld heldur líka það sem áður hefur gerst í þessu máli samandregið. Ekkert af því sem lagt hefur verið upp með varðandi setningu gjaldeyrishafta og mögulegt afnám þeirra hefur gengið upp. Þetta byrjaði allt á árinu 2008 með því að við í samstarfi við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn settum reglu sem átti að gilda í tvö ár. Ég man vel eftir því þegar ég tók þátt í því í þinginu með miklum trega að koma þeim höftum á en það var upplifun okkar sem að því máli stóðum á þeim tíma að þar sem við værum með Alþjóðagjaldeyrissjóðinn með okkur og værum að útvega okkur svo miklar og öflugar lánalínur og mikinn sjóð sem næmi nokkur hundruð milljörðum, gæti ekki annað verið en að ef áætluninni yrði fylgt og hún tæki enda, yrðum við í stöðu til að afnema höftin. Það var uppleggið 2008. Þetta átti allt að gerast á árinu 2010. Síðan þurfti að framlengja höftin, fyrst um eitt ár. Svo kom að því að við þurftum að lögfesta reglurnar. Nú er unnið samkvæmt áætlun Seðlabankans um losun gjaldeyrishaftanna sem eiga að gilda út árið 2013, og einhver nefnd er víst að störfum samkvæmt samkomulagi sem gert var í haust og fundar að því er mér skilst reglulega um hvernig þetta allt gangi. Nú kemur þetta frumvarp sem bendir á ákveðnar smugur sem enn eru í kerfinu og alltaf eru skilaboðin þessi sömu: Setjum bara nógu strangar reglur til að ná utan um þetta allt og þá getum við hafið afnám haftanna. Má ég vekja athygli á því að senn eru liðin fjögur ár frá því að við settum höftin. Senn eru liðin fjögur ár. Við höfum einungis hert þau. Á síðasta ári vantaði að meðaltali 1 milljarð upp á til að ríkissjóður ætti fyrir gjöldum í hverri viku, það vantaði milljarð á viku. Ekki er það til að efla trú manna og traust á því að við séum líkleg til að afnema höft á næstunni þegar við eigum ekki fyrir útgjöldum í þessu landi. Fyrr í dag ræddum við um hugmyndir ríkisstjórnarinnar um rammaáætlun. Ríkisstjórnin vinnur að því þessa dagana að fækka virkjanakostum, taka úr nýtingarflokki yfir í biðflokka. Það er miðað við stöðuna eins og hún blasir við okkur í dag. Á fyrri stigum málsins hafa líka verið teknar ákvarðanir sem allar hafa verið í þessa átt. Framtíðarfyrirkomulag fiskveiðistjórnar í landinu, okkar mikilvægustu atvinnugreinar, er líka í uppnámi. Ekki er það til að efla traust og tiltrú á efnahagskerfinu í landinu. Það er allt á sömu bókina lært og það virðist vera sama hvert litið er í störfum þessarar ríkisstjórnar. Grafið er undan öllu því sem getur byggt undir eitthvert traust sem þarf að vera til staðar svo trúverðug áætlun um afnám gjaldeyrishaftanna líti dagsins ljós. Þetta finnst mér að þurfi að vera hluti af þeirri umræðu sem hér fer fram. Við erum enn í miðjum klíðum við að herða höftin, draga úr trúnni á íslenskt efnahagslíf og í því samhengi er það ekki bara þetta þingmál eitt sem skiptir máli heldur heildarstaðan, hún er alveg ótrúlega döpur. Ríkissjóður er rekinn með halla, stærstu atvinnugreinarnar eru í uppnámi, löggjöfin öll, meira að segja stjórnarskráin á Íslandi er í uppnámi. Við fengum það síðan í nesti frá forsætisráðherranum um helgina inn í þessa viku að krónan væri ónýtur gjaldmiðill. Það er glæsilegt innlegg frá ríkisstjórninni til að auka trúverðugleika íslensks efnahagslífs og auka líkurnar á því að við getum afnumið höftin, eða hitt þó heldur.

Virðulegur forseti. Fyrst að þeim spurningum hv. þm. Péturs H. Blöndals sem lúta að því hvers vegna þingnefnd flytur málið. Það er ankannalegt að heyra þá athugasemd koma frá hv. þingmanni Pétri H. Blöndal sem hefur sjálfur talað mjög fyrir því að þingnefndir flytji lagafrumvarp á Alþingi og geri að lögum. Ástæða þess er einfaldlega sá tímarammi sem við erum stödd í. Nauðsynlegt er í allra síðasta lagi að birta lögin fyrir miðnætti annað kvöld á þriðjudegi. Eins og menn sjá erum við í 2. umr. farin að nálgast býsna mikið miðnættið og ef nú væri þriðjudagur væri orðið tvísýnt um hvort birta mætti lögin þó að næðist að samþykkja þau fyrir tilskilinn tíma.  
             Undanþáguákvæði við banni eins og hér um ræðir eru ekki ævarandi, þau eru eðli málsins samkvæmt undanþáguákvæði og hin almenna regla er bann. Bannið er sett af þjóðhagsvarúðarástæðum. Það er sett til að skjóta stoðum undir efnahagslegt öryggi á Íslandi. Því var lýst yfir þegar við innleiðingu haftanna að allra leiða yrði leitað til að koma í veg fyrir að grafið yrði undan höftunum með sniðgöngu og breyttum aðstæðum mætt á hverjum tíma með breytingu á lögum. Báðar þær tillögur sem er að finna í þessu frumvarpi endurspegla þetta. Ég er þakklátur fyrir þá góðu samstöðu sem er um að fella burt undanþáguna gagnvart gömlu bönkunum. Hér hefur enginn ræðumanna dregið þá fyrirætlun í efa.  Hitt hafa menn efast meira um sem lýtur að því að fella burt undanþáguna er varðar greiðslu afborgana úr landi. Þar hafa menn aðallega haft áhyggjur af þegar útgefnum bréfum. Hér hefur heyrst það sjónarmið að þeir hagsmunir sem undir séu, 7 milljarðar tvisvar sinnum á ári í tilfelli HFF 14-flokksins, séu ekki nægilegir hagsmunir, almannahagsmunir til að fella brott þessa undanþágu þannig að hin almenna regla gildi um þau bréf eins og um alla aðra í málinu. En því miður er það svo að í okkar litla efnahagslífi nema þessir 7 milljarðar tvisvar sinnum á ári, þó að aðeins væri litið til HFF 14-flokksins en það er um fleiri skuldabréfaflokka að ræða og þó aðeins væri horft til skamms tíma eða næstu tveggja ára - þessar fjárhæðir hlaupa á tugum milljarða kr. Afgangur Íslands af vöru- og þjónustuviðskipta við útlönd …  Þessar fjárhæðir, tugir milljarða, skipta einfaldlega verulega miklu máli um gjaldeyrisflæði á þeim tíma sem fram undan er vegna þess að þó að heildarútflutningstekjur okkar séu umtalsvert meiri þá nemur þessi fjárhæð, tugir milljarða kr., einfaldlega umtalsverðum hluta af því sem afgangs er þegar greitt hefur verið fyrir innfluttar vörur og þegar greiddur hefur verið fjármagnskostnaður úr landi. Sömuleiðis verður að horfa til hinna skuldabréfaflokkanna sem þegar eru útgefnir og til þess að alger óvissa er um hversu lengi þarf að hafa höft í landinu. Sumir hafa haldið því til haga að síðast voru þau við lýði í 65 ár. Þó að ég ætli ekki að hafa uppi spádóma um að þau verði hér svo lengi er algerlega ljóst að það mun taka umtalsvert lengri tíma að vinna úr aflandskrónuvandanum en bjartsýnustu menn vonuðu þegar höftin voru innleidd af ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar árið 2008. Ég þakka fyrir umræðuna og vonast til að við getum tekið málið til lokaafgreiðslu við 3. umr. fyrir miðnætti.

Virðulegi forseti. Ég vil vekja athygli á því sem hv. þingmaður segir, annars vegar að málið sé svo mikilvægt og þetta séu slíkir almannahagsmunir að við þurfum að vinna þetta eins og raun ber vitni, hann blæs á allt annað en að þetta sé afskaplega stórt og mikilvægt mál sem varði almannahagsmuni. Á sama tíma segir hv. þingmaður að ástæðan fyrir því að hv. þingnefnd flytji málið en ekki hæstv. ráðherra sé vegna þess að það sé svo mikið mál fyrir hæstv. ríkisstjórn að funda um málið. Þetta er svolítið óheppilegt því að núna er fyrir landsdómi, m.a. fyrir tilstuðlan hv. þingmanns, einn ákæruliðurinn sá að ekki hafi verið haldnir ríkisstjórnarfundir um mikilvæg málefni. Ég veit ekki hvort hv. þingmaður er að gera grín eða hvað er í gangi, en heldur hv. þingmaður því fram í fullri alvöru að ríkisstjórnin hafi ekki getað haldið fund um þetta gríðarlega mikilvæga mál sem hann átti ekki orð yfir rétt áðan hve mikilvægt væri? Er hv. þingmaður að segja það?  
             Virðulegi forseti. Ég held að ég hafi bara heyrt einhverjar vanræksluyfirlýsingar í tengslum við það að ekki hafi verið haldnir ríkisstjórnarfundir. 

Já, virðulegur forseti, hv. þm. Helgi Hjörvar mun svara andsvari að svo miklu leyti sem ástæða er til að eltast við það sem hér var fram fært. Auðvitað hafa þingnefndir margoft flutt mál og tekið slíkt að sér. Það sem menn stóðu frammi fyrir í morgun var einfaldlega það að fram komu áhyggjur af stöðu mála og nauðsyn þess að flytja á Alþingi lagafrumvarp sem gert væri að lögum eftir lokun markaða og yrði að lögum fyrir opnun markaða daginn eftir. Valkostirnir voru þá tveir; að ná um það góðri samstöðu í þinginu, eins og sem svo betur fer tókst með góðri tilstuðlan stjórnarandstöðunnar, að flytja málið á vegum þingnefndar og afgreiða það í kvöld eða að bíða til morguns og taka það fyrir á ríkisstjórnarfundi og afgreiða það þá fremur annað kvöld. Þegar ég sem formaður efnahags- og viðskiptanefndar stóð frammi fyrir þeirri spurningu hæstv. ráðherra hvort nefndin væri tilbúin til að flytja málið varð ég auðvitað að íhuga það að hér væri um að ræða upplýsingar sem komið væri á framfæri við allnokkurn hóp manna og vörðuðu mikilvæga hagsmuni á mörkuðum og það væri þess vegna ábyrgðarhluti að láta það dragast að málið yrði að lögum vegna þess að auðvitað geta slíkar upplýsingar kvisast út. 

Virðulegi forseti. Ég vil upplýsa hv. þingmann um að tíma hans var ekki lokið þannig að hann hefði alveg getað verið lengur. En ég vek athygli á því sem hv. þingmaður er að segja. Það vita allir að ríkisstjórnarfundir eru ekki greyptir í stein og ég vona ég að núverandi hæstv. ríkisstjórn hafi einhvern tíma haldið ríkisstjórnarfund á öðrum tíma en hefðbundnum. Hv. þingmaður sagði að hann hefði áhyggjur af því að hlutirnir gætu kvisast út. Hv. stjórnarþingmaður er að segja að hætta hefði verið á því ef ríkisstjórnin hefði fundað um þetta risamál að þessir hlutir gætu kvisast út. 

Ég verð að biðja ræðumenn um að gæta tímamarka.

Virðulegur forseti. Það er skemmst frá því að segja um aðkomu ríkisstjórnarinnar að mál þetta var til umfjöllunar í morgun á fundi ráðherranefndar um efnahagsmál. Það er nefnd sem við höfum lagt mikla áherslu á allt frá hruni að fari yfir öll þau mál sem geta varðað fjármálalegan stöðugleika í landinu. Þetta er auðvitað mál af því taginu. Það fékk þar góða reifun og nýtur stuðnings þeirra ráðherra sem þar eiga sæti og er flutt í góðu samráði Seðlabanka Íslands, efnahags- og viðskiptaráðuneytis, þess ráðuneytis sem við höfum stofnað til að hafa yfirsýn yfir þennan málaflokk, forsætis- og fjármálaráðuneytis og er síðan með tilstuðlan meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar og með stuðningi stjórnarandstöðunnar flutt á þinginu. Ég held að það sé góður bragur á því að svo víðtæk samstaða sjálfstæðra stofnana, ríkisstjórnarinnar og þingmeirihlutans og stjórnarandstöðunnar sé um að afgreiða málið í kvöld.

Virðulegi forseti. Ég hef undir þessari umræðu og með því að lesa greinargerð með frumvarpinu verið að reyna að átta mig á stóru myndinni í málinu. Mér sýnist að í stuttu máli megi segja sem svo að röksemdafærslan á bak við þetta sé sú að til að hægt sé að afnema gjaldeyrishöftin þurfi fyrst að herða þau. Þetta er svipuð röksemdafærsla og ef menn segja: Til að leysa hnútinn þarf fyrst að binda hann. Þetta er einhvern veginn röksemdafærslan sem kemur hér í gegn, það er verið að reyna að færa rök fyrir því að til að hægt sé að fara í alvöruaðgerðir við að leysa um gjaldeyrishöftin þurfi að setja undir alla leka til að síðan sé hægt að ráðast í þetta með einhverju skipulagi. Ef við skoðum þetta líka í heildarsamhengi virðast menn vera að reyna að ná utan um tvenns konar meintan vanda. Annars vegar það sem menn hafa kallað HFF-bréfin sem eru bréf sem eru útgefin af Íbúðalánasjóði sem menn telja að hafi borið á að menn séu að kaupa þegar fer að styttast í gjalddagana til að geta náð sér í vextina, verðbæturnar og afborganirnar og komið þeim úr landi. Þetta er annað vandamálin sem menn eru að reyna að ná hér utan um. Hins vegar er hitt og það er það sem snýr að fjármagnshreyfingunum frá þrotabúunum sjálfum. Það er sá þáttur málsins sem mig langar til að spyrja hv. þm. Helga Hjörvar um. Hann greindi frá því í ræðu sinni áðan að nú væri í undirbúningi, a.m.k. væru menn að íhuga það, að búa til undanþágu frá þeim nýju reglum sem ætti að fara að setja sem fæli það í sér að annars vegar mætti flytja úr landi eignir sem væru erlendis og hins vegar eignir sem væru í Seðlabankanum. Nú langar mig að spyrja hv. þingmann: Hver er stærðargráðan sem um er að ræða í þessu sambandi? Hverju mun þetta breyta? Hvaða hlutfall er um ræða af þeim heildarvanda sem við er að glíma? Er hv. þingmaður að boða einhverjar alvörubreytingar eða hverjar eru tölurnar í hlutfallslegum stærðum sem um er að ræða annars vegar í eignum erlendis og í eignum í Seðlabanka hins vegar?

Virðulegur forseti. Sú breyting sem við ráðgerum að flytja við 3. umr. um málið lýtur að notkun á erlendum innstæðum til greiðslu til erlendra kröfuhafa, annars vegar erlendum innstæðum erlendis og hins vegar erlendum innstæðum í Seðlabankanum, er út af fyrir sig undanþága eða almenn regla sem Seðlabankinn fyrirhugaði að hafa í því regluverki sem fylgdi í kjölfar þessara laga. Það að lögfesta það nú er því ekki breyting á fyrirætlunum heldur fyrst og fremst til að taka af tvímæli um það gagnvart hinum erlendu aðilum að hér sé ekki verið að taka þessar erlendu lausafjárinnstæður inn undir höftin. Höftin þjóna auðvitað þeim tilgangi að vinna úr þeim vanda sem við erum í með krónuna. Það háttar hins vegar svo til um þá þætti sem þannig yrðu undanskildir að það er annars vegar reiðufé á erlendum bankareikningum sem gengur þá af erlendum bankareikningum til erlendra kröfuhafa án nokkurrar viðkomu á Íslandi. Hins vegar eru það erlendar bankainnstæður í Seðlabankanum sem menn verða auðvitað að geta haft traust á að geta leyst til sín, enda hefur Seðlabankinn lagt þær fjárhæðir inn á bankareikninga erlendis. Það að greiða þær innstæður út felur þess vegna fyrst og fremst í sér að losað er um bankainnstæður í erlendri mynt til að greiða erlendum aðilum með beinum hætti og hefur þannig í sjálfu sér heldur ekki viðkomu hér. Verið getur að afmarka þurfi nánar þessar undanþágur, ef veittar verða hér í framhaldinu, með regluverki Seðlabankans en þetta eru auðvitað fjárhæðir sem hlaupa á verulegum upphæðum svo hundruðum milljarða skiptir en var aldrei ætlunin að taka undir höftin.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni fyrir þessar upplýsingar svo langt sem þær ná. Hv. þingmaður talar um að þessar erlendu innstæður, þ.e. annars vegar innstæðurnar á erlendu reikningunum og hins vegar innstæðurnar á seðlabankareikningunum sem eru vistaðar erlendis, geti numið einhverjum hundruðum milljarða kr. Nú held ég að það sé eðlilegt við þessar aðstæður að við fáum að minnsta kosti skýrari upplýsingar um það hversu mörg hundruð milljarða við erum að tala um. Eru það 100 milljarðar, eru þetta 900 milljarðar, eitthvað þar á milli? Ég held að það sé mjög mikilvægt, að minnsta kosti í meðferð málsins í þingnefndinni á milli 2. og 3. umr., að þessi mál séu skýrð nokkuð nánar. Í greinargerðinni kemur fram að andvirði erlendra eigna búanna sé nú áætlað um 1.700 milljarðar kr. Og ef við erum að tala um allnokkur hundruð milljarða kr. þá erum við að tala um nokkuð stóran hluta af þeim stabba sem hér er um að ræða. Væntanlega erum við bara að tala um núverandi innstæður á erlendum reikningum og núverandi innstæður á seðlabankareikningunum. Ég ítreka það að ef hv. þingmaður hefur þessar tölur nákvæmari á reiðum höndum þá óska ég eftir þeim og að það verði að minnsta kosti upplýst fyrir 3. umr. og við 3. umr. hvað við erum að tala um stórar upphæðir.

Virðulegur forseti. Ég hygg að erlendar innstæður hinna föllnu banka í Seðlabankanum hafi numið 294 milljörðum eða þar um bil. Sundurliðun á því hve stór hluti af erlendum eignum þeirra er lausafé á reikningum í erlendum bönkum hef ég ekki tiltæka en skal leitast við að nálgast fyrir hv. þingmann en auðvitað er um verulega fjármuni að ræða. Þeir eru hins vegar erlendur gjaldeyrir erlendis sem fer til erlendra aðila og þannig ekki hluti af því sem við köllum snjóhengjuna eða aflandskrónurnar eða hvaða nafn sem menn vilja nota fyrir það óþolinmóða fé sem er inni í krónunni og vill þaðan út. Þær innstæður koma þess vegna viðfangsefninu í sjálfu sér ekki við og var aldrei ætlunin að taka undir þetta með neinum hætti.

Virðulegi forseti. Ég þakka hv. formanni nefndarinnar fyrir skýringar hans við þessa umræðu. Mig langar að velta því upp við hv. þingmann hversu líklegt hann telur að við getum á næstu árum, við skulum segja fyrir lok ársins 2013, afnumið höftin í ljósi þeirrar stöðu sem hann gerði að umtalsefni, nefnilega hversu hátt hlutfall af vöruskiptaafganginum við þurfum að nota til að standa undir afborgunum af lánum, annars vegar af lánum sem þegar eru til staðar á Íslandi, bæði hjá ríkinu og sveitarfélögum og opinberum fyrirtækjum, og hins vegar vegna þess gjaldeyrisvaraforða sem við höfum tekið ákvörðun um að vera með, og ekki okkur að kostnaðarlausu. Í ljósi þess að ríkissjóður hefur fram á þennan dag verið rekinn með halla, meðal annars af þessum sökum, sýnist mér að útlitið sé ekkert sérstaklega bjart hvað snertir möguleika okkar til að afnema höftin eða komast í vænlega stöðu til að geta gert það á komandi missirum. Það þarf að minnsta kosti eitthvað mikið að breytast. Það sem þyrfti í mínum huga að breytast er að það kæmist virkilega mikil drift og kraftur í fjárfestingu á Íslandi, t.d. í nýtingu virkjanakosta, við þyrftum að eyða óvissu um sjávarútveginn, þyrftum að lækka skatta og skapa umhverfi fyrir nýjar fjárfestingar. En án þess, og ekkert af þessu er í kortunum í dag, sýnist mér að hv. þingmaður hafi í raun og veru verið að boða að við mundum ekki á næstunni komast í stöðu til að afnema höftin. Er það réttur skilningur hjá mér?

Virðulegur forseti. Jú, það er full ástæða til að vera bjartsýnn um það sem fram undan er í íslensku efnahagslífi. Við getum þakkað fyrir að við bjuggum á liðnu ári við allnokkurn vöxt í efnahagsstarfseminni og við getum vænst þess að það haldi áfram í ár og á næsta ári. Sígandi lukka er best, hygg ég að sé sá lærdómur sem við megum draga af undanförnum árum í efnahagsmálum, en um leið að við þurfum að gæta þar nokkurs raunsæis. Ég get út af fyrir sig tekið undir það með hv. þingmanni að meðan snjóhengjan sem kölluð er, aflandskrónurnar, hefur ekki verið að minnka meira en raun ber vitni á þeim tíma sem liðinn er þá eru líkur á því að tekist hafi að leysa það vandamál fyrir árslok 2013 orðnar harla litlar. Ég tel raunar að það kalli á nokkuð aðra nálgun okkar á því viðfangsefni sem höftin eru. Við þurfum í ríkari mæli að reyna að létta af fólki og fyrirtækjum í landinu ýmiss konar armæðu sem þeim fylgir og reyna að opna sem mest fyrir verslun og þjónustuviðskipti og viðskipti einstaklinga milli landa en afmarka þennan aflandskrónuvanda og vinna úr honum yfir lengri tíma. Sannarlega hefur atbeini lífeyrissjóðanna verið nokkur en við þurfum að fara gætilega og lífeyrissjóðirnir mega auðvitað ekki fara of geyst í því að flytja erlendar eignir heim til að losa út stöður aðila sem vilja héðan út. Við þurfum líka að gæta þess að ráðast ekki í mikla skuldabréfaútgáfu á vegum ríkissjóðs til að leysa þetta út því að þetta eru fjármunir einkaaðila og það er verið að bjóða upp á lausnir á markaði, meðal annars til að fjárfesta innan lands fyrir þetta fé, sem ég held að fyrst og fremst eigi að beina þessari snjóhengju í.

Herra forseti. Ég hygg að við hljótum að geta verið sammála um það, ég og hv. þingmaður, að það er óskhyggja að geta losnað við höftin fyrir árslok 2013 án þess að það hafi nein áhrif á gengið. Það er það sem virðist blasa við manni í þeirri áætlun sem við höfum verið að horfa til að menn ætli sér einhvern tíma að komast í þá stöðu að geta smám saman losað um höftin án þess að það hafi nein áhrif á gengi íslensku krónunnar og jafnvel þannig að menn geti á sama tíma náð að styrkja hana. Í ljósi þeirrar fjárhæðar sem við erum að tala um þá hljótum við að þurfa að fara að sjá í framkvæmd miklu framsæknari stefnu við afnám haftanna þar sem menn eru að bjóða upp, undir mjög þröngum skilyrðum, erlendan gjaldeyri þar sem menn verða einfaldlega, ef þeir ætla á annað borð að losna héðan út, að sætta sig við allt annað gengi en hið opinbera. 

Virðulegur forseti. Já, það er sannarlega sameiginlegt verkefni okkar að losna við höftin án þess að það leiði til verulegs falls á gengi íslensku krónunnar. Það er ekki síst mikilvægt nú vegna þess að fall á gengi krónunnar mun leiða af sér enn meiri verðóstöðugleika en við búum þegar við. Við búum við allt of mikla verðbólgu eins og staðan er núna og allt okkar kerfi, sem er verðtryggt fram og til baka, er þannig náttúrað að hæglega getur skapast vítahringur fyrir hagkerfið úr slíkri þróun. Framsæknari stefnu við afnám haftanna, já en kannski er líka mikilvægt að draga úr óraunsæjum væntingum um að þetta megi gera á einni nóttu eða á morgun eins og sumir hafa viljað boða í þessari umræðu. Kannski þurfum við bara að ræða það hreinskilnislega að þetta mun taka allnokkurn tíma og vonandi mun það hvetja þá 

Virðulegi forseti. Það er ekki eðlilegt ástand að vera að ganga frá máli korter í 12 á mánudagskvöldi, ég ætla samt ekkert að fara að kvarta yfir ófjölskylduvænum vinnustað eða neitt slíkt. En stóra einstaka málið er þetta að við erum með afskaplega stórt mál sem hefur augljóslega ekki verið vel undirbúið. Öllum er það ljóst sem hafa tekið þátt í þessari umræðu í dag, og sérstaklega í hv. efnahags- og viðskiptanefnd, að hér er um vanreifað mál að ræða og þetta er áfellisdómur yfir efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Við erum á afskaplega hættulegri braut og það sem maður lærir kannski af þessari umræðu er að maður hefur af þessu miklar áhyggjur. En við ætlum hins vegar, á milli umræðna, að reyna að fá betri upplýsingar um þetta mál en munum við þessa atkvæðagreiðslu sitja hjá miðað við þær upplýsingar sem liggja fyrir.

Herra forseti. Ég vil lýsa yfir ánægju með það að við munum fá málið inn í efnahags- og viðskiptanefnd þingsins á milli 2. og 3. umr. vegna þess að þetta mál er vanreifað og mörgum spurningum er ósvarað. Ég vonast til þess að við munum fá skýrari svör varðandi ýmis álitamál sem tengjast þessu mikilvæga máli. Ég vil hins vegar geta þess að í morgun samþykktum við framsóknarmenn að við mundum afgreiða þetta mál frá þinginu þó að við séum ekki stuðningsmenn þess. Vonandi munum við ná að gera breytingar á málinu þannig að það verði alla vega sem skást útbúið. Hér er um mál að ræða sem snertir heimilin og atvinnulífið í landinu og mikilvægt að við förum að ná einhverri markvissri stefnu í því að aflétta þessum gjaldeyrishöftum svo ömurleg sem þau eru fyrir heimilin og fyrirtækin. Við munum þess vegna, í ljósi þess að málið á eftir að ganga aftur til nefndar, sitja hjá við þessa atkvæðagreiðslu.