Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Á þskj. 30 hef ég leyft mér að bera fram fsp. til hæstv. menntmrh. um kennsluréttindi kennara í grunnskólum og er hún svohljóðandi: "1. Hvert er hlutfallið milli fjölda kennara með kennsluréttindi og réttindalausra kennara í grunnskólum: a. í 1.-6. bekk, b. í 7.-9. bekk, c. í hverju fræðsluumdæmi fyrir sig miðað við fullt stöðugildi annars vegar og fjölda kennara hins vegar? 2. Hve margar stöður í grunnskólum eru skipaðar eða settar kennurum með kennsluréttindi? 3. Hve margir stundakennarar við grunnskóla eru með kennsluréttindi?"



Herra forseti. Mér hafa nú loks borist upplýsingar nokkurn veginn eins og spurt er um, en ekki er það nú alveg. Ekki er til fullnustu hægt að svara fsp. En varðandi 1. lið fsp. er þess að geta varðandi a- og b-lið að ekki er unnt að sundurliða eins og beðið er um í þessum liðum þar sem ekki eru skörp skil milli kennara 1.-6. bekkjar annars vegar og 7.-9. bekkjar hins vegar, þ.e. sömu kennarar kenna víða bæði í 1.-6. bekk og eins 7.-9. bekk. Varðandi c-lið 1. liðar fsp. er þetta að segja: Yfirlit um kennslu skv. stundaskrá í grunnskólum skólaárið 1985-1986 og skiptingu kennslunnar milli kennara með réttindi og þeirra sem ekki hafa full kennararéttindi eru með þessum hætti: Í Reykjavík: Fjöldi kennara með full réttindi 830. Stöðugildin eru talin 688,30 og stöðugildi í prósentum 37,29. En öll kennsla er talin í stöðugildum og er miðað við að í hverju stöðugildi séu 29,63 kennslustundir í viku. Án fullra réttinda eru kennarar í Reykjavík 33, stöðugildin 19,20 og stöðugildi í prósentum 2,71%. Reykjaneskjördæmi: Kennarar með full réttindi 559, stöðugildin 489,98 og í prósentum 88,19%. Án fullra réttinda 92. Stöðugildi 65,61 og í prósentum 11,81. Vesturlandsumdæmi: Kennarafjöldi með full réttindi 169, stöðugildin 144,30 og í prósentum 70,46. Kennarar án fullra réttinda 80. Stöðugildin alls 60,50 og stöðugildi í prósentum 29,54%. Vestfjarðaumdæmi: Kennarar með full réttindi 83, stöðugildin eru 76,76 og í prósentum 55,53. Kennarar án fullra réttinda 83 eða jafnmargir, en stöðugildin hins vegar 61,47 og í prósentum 44,47. Norðurlandsumdæmi vestra: Kennarar með full réttindi 107, stöðugildin 93,04 og í prósentum 64,20. Án fullra réttinda 96. Stöðugildi 51,87, 35,80%. Norðurlandsumdæmi eystra: Fjöldi kennara með full réttindi 275, stöðugildi alls 237,27, í prósentum 71,23%. Án fullra réttinda 146. Stöðugildi 95,83, samtals í prósentum 28,77. Austurlandsumdæmi: Kennarar með full réttindi 111, stöðugildi alls 95,46, 55,86%. Án fullra réttinda 104. Stöðugildi 75,43, í prósentum 44,14. Suðurlandsumdæmi: Kennarar með full réttindi 237, stöðugildi alls 150,12, í prósentum 74,45. Án fullra réttinda 92. Stöðugildi 51,53, í prósentum 25,55. Landið allt: Kennarar samtals með full réttindi 2371. Stöðugildin 1975,23, 80,40%. Fjöldi kennara samtals án fullra réttinda 726. Stöðugildin 481,44 og stöðugildi í prósentum 19,60. 2. liður fsp. hljóðaði svo: "Hve margar stöður í grunnskólum eru skipaðar eða settar kennurum með kennsluréttindi?" 1975,23 stöður við grunnskóla eru skipaðar kennurum með kennsluréttindi. Í þriðja lagi er spurt: "Hve margir stundakennarar við grunnskóla eru með kennsluréttindi?" Þeir eru alls 144. Það er tekið fram að kennarar við héraðsskóla eru ekki taldir með í þessari upptalningu og enn fremur að stjórnunarstörf eru ekki meðtalin í stöðugildum.



Herra forseti. Ég þakka ráðherra svör hans. Þessi fsp. er reyndar nokkuð flókin, enda tók talsverðan tíma að safna saman svörunum, og hefði ég e.t.v. átt að bera hana fram skriflega. Ég mun íhuga þessi svör og velta fyrir mér hinum ýmsu hlutföllum, en það sem fram kemur virðist svipað og það, sem kom fram sem svar við fyrri fsp. um sama efni á þessu þingi. Réttindalausum kennurum hefur fjölgað og þeir eru nú allt að 40% og er það mikið áhyggjuefni. Sömuleiðis að það eru mun fleiri réttindalausir kennarar úti á landsbyggðinni en hér í Reykjavík. Það vekur upp spurningar í sambandi við jafnrétti dreifbýlis og þéttbýlis til menntunar, jafnrétti barnanna sem búa í þessu landi. Ég vek athygli á því líka að það er ekki bara spurning um kennarana. Það er líka spurning um aðrar aðstæður og aðbúnað skólanna, eins og t.d. námsefni og öll kennslugögn sem eru líka af skornari skammti úti á landsbyggðinni en hér í Reykjavík. Aðalástæðan fyrir því að það hefur reynst erfitt að fá til kennslu eða til starfa kennara með tilskilin kennsluréttindi, bæði við grunnskóla og framhaldsskóla, því hæstv. menntmrh. svaraði hér fsp. minni um daginn, sem fór nokkuð á sama veg, um kennara í framhaldsskólum landsins, - þetta stafar náttúrlega fyrst og fremst af því að launakjör, vinnuaðstaða og sú virðing sem kennurum er boðin fer þverrandi. Þess vegna leita fullmenntaðir kennarar í önnur störf. Þeir una ekki lengur í þeim störfum sem þeir menntuðu sig til að stunda. Ég lýsi yfir miklum áhyggjum, bæði áhyggjum mínum og annarra þm. Kvennalistans, yfir því að núverandi stjórnvöld virðast hvorki hafa vit né vilja til að búa þessa þjóð undir framtíðina eins og hún á skilið því að menntun er ein af grundvallarundirstöðum þessarar þjóðar fyrir framtíðina.



Herra forseti. 38. mál þessa þings er fsp. til hæstv. heilbr.- og trmrh. um einkarekstur á heilsugæslustöðvum sem er borin fram af mér og hv. þm. Guðmundi J. Guðmundssyni og Guðrúnu Helgadóttur. Fyrirspurnin er á þessa leið: "Hver er afstaða heilbr.- og trmrn. til áforma borgaryfirvalda í Reykjavík um einkarekstur á heilsugæslustöðvum?" Ástæðan til þess að fsp. er borin fram er sú að 13. sept. s.l. var gerð í heilbrigðisráði Reykjavíkurborgar samþykkt sem var á þessa leið, með leyfi forseta: "Heilbrigðisráð samþykkir að fengnu leyfi heilbrrh. að bjóða út rekstur fyrirhugaðrar heilsugæslustöðvar við Drápuhlíð. Starfssvæði stöðvarinnar afmarkast af Miklubraut að norðan, Flugvallarbraut að vestan og Kringlumýrarbraut að austan." Í framhaldi af þessari samþykkt heilbrigðisráðs, sem var gerð með 4 atkvæðum gegn 3 í ráðinu, var fjallað um málið í borgarráði. Þar var því vísað frá á grundvelli minnisblaðs frá borgarritara, en í því segir: "Skv. lögum verður ekki séð að ráðherra hafi lagaheimild til þess að fallast á útboð rekstrar heilsugæslustöðvarinnar við Drápuhlíð 14 eins og gert er ráð fyrir í samþykkt heilbrigðisráðs Reykjavíkurborgar frá 13. þessa mánaðar." Þegar þessi niðurstaða lá fyrir, og hefði auðvitað átt að liggja í augum uppi fyrir formann heilbrigðisráðs Reykjavíkur þegar í upphafi, ákvað hæstv. fyrrverandi heilbr.- og trmrh. að leyfa rekstur heilsugæslustöðvar í Drápuhlíð á grundvelli gildandi laga um heilbrigðisþjónustu. Þar með má segja að þetta upphlaup einkarekstursmannanna í borgarstjórn Reykjavíkur hafi verið stöðvað af flokksbróður þeirra, hæstv. ráðh. Matthíasi Bjarnasyni. Engu að síður er nauðsynlegt að fsp. sé borin fram um þetta efni til núverandi hæstv. ráðh. og þó er sérstaklega nauðsynlegt að fá eftirfarandi upplýst: Hvað ætlar hæstv. ráðh. að gera þar sem undanþáguákvæði laga um heilbrigðisþjónustu renna út um áramótin og þá er ljóst að heilsugæslukerfið á að taka gildi í landinu öllu, einnig á undanþágusvæðunum? Ef það er ætlun hæstv. ráðh. að viðhalda undanþáguástandi í þessum efnum áfram verður hún að flytja lagafrv. um það efni vegna þess að lagaheimildir mun ella eftir áramót skorta fyrir því að þessu blandaða kerfi verði haldið áfram hér í Reykjavík svo sem verið hefur. Þess vegna vil ég leyfa mér, enda hafði ég nefnt það við hæstv. ráðh., að bera fram þessa viðbótarfyrirspurn: Hvað gerist um áramótin þegar undanþáguákvæði laga um heilbrigðisþjónustu renna út?

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Fsp. hv. þm. hljóðaði svo: "Hver er afstaða heilbr.- og trmrn. til áforma borgaryfirvalda í Reykjavík um einkarekstur á heilsugæslustöðvum?" Að nokkru leyti svaraði hv. þm. fsp. sjálfur með því að greina frá afgreiðslu heilbr.- og trmrn. á sérstöku máli sem þetta varðaði, en það leiðir í ljós að það hefur verið mat heilbr.- og trmrn. að samkvæmt gildandi lögum um heilbrigðisþjónustu sé einkarekstur á heilsugæslustöðvum ekki heimill því að lögin geri ráð fyrir að sveitarfélög reki heilsugæslustöðvar. Ég er sammála fyrirrennara mínum um þessa túlkun og vil sérstaklega taka það fram í þessu sambandi að túlkun núgildandi laga á annan veg teldi ég vera það hæpna að ég vil ekki standa að ákvörðunum á þeim grundvelli. Hins vegar liggur það fyrir nú þegar í áliti nefndar sem ráðherra skipaði á árinu 1984 til að endurskoða ákvæði laga nr. 59/1983, um skipulag heilsugæslu á höfuðborgarsvæðinu, en það eru lögin um heilbrigðisþjónustu, að þar eru gerðar tillögur um lagabreytingar. Einnig hefur það álit komið fram áður, að ég tel í ráðherratíð hv. fyrirspyrjanda, að nauðsynlegt sé og skynsamlegt að gera vissar lagabreytingar sem opni möguleika fyrir fleiri rekstrarform á sviði heilsugæslunnar. Að sjálfsögðu yrði þá gert ráð fyrir að fullnægt yrði öllum hinum faglegu og löglegu kröfum svo og kröfum um eftirlit með þessari starfsemi. Þær tillögur, sem unnið hefur svo verið að í framhaldi af þessu nál. og hafa verið að taka form sem lagafrv., gera ráð fyrir að í þéttbýli sé heimilt að semja við sjúkrahús, heilsugæsluhóp eða einstaka heilbrigðisstarfsmenn um rekstur heilsugæslu eða vissa þætti hennar. Þetta frv. lá fyrir að mestu fullsmíðað þegar ég tók við embætti ráðherra, en ég tel þó að þurfi að vinna betur úr ýmsum þáttum sem í því eru, m.ö.o. að það þurfi að vinna betur að prófarkalestri og ýmsu slíku í því frv. Ég tel því að þessu verki sé ekki fulllokið. Það liggur þess vegna fyrir að það er ekki endanlega og formlega hægt að svara því sem hv. fyrirspyrjandi er að leita eftir, en ég tel að það sé ekkert því til fyrirstöðu, ef Alþingi samþykkir lagabreytingu í þessa veru, að reyna fleiri rekstrarform heilsugæslustöðva en nú er lögum samkvæmt. Mér er vel kunnugt um að ýmsir flokksmenn hv. fyrirspyrjanda og ráðgjafar í heilsugæslumálum eru þeirri ráðabreytni hlynntir. Það segir sig auðvitað sjálft að það verður að taka á því máli sem hv. þm. spurði um þegar bráðabirgðaákvæðið tímabundna rennur út. Það er auðvitað ágætt að fá hans ábendingu um það. Það var reyndar ljóst fyrir alllöngu og hefur verið unnið að undirbúningi viðbragða gagnvart því einmitt með frv. sem í smíðum er. Undir eins og frá því plaggi er gengið mun það að sjálfsögðu verða kynnt þm. Ég vona að það verði nú mjög fljótlega.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. heilbrrh. svörin. Það sem er ljóst af svörum hennar er að það er ætlunin að gera Reykvíkinga að tilraunadýrum fyrir einkarekstur í heilbrigðisþjónustu. Það er stefna ráðherrans, virðist mér vera á yfirlýsingum hennar hér áðan, og það er einkar athyglisvert. Það er einnig ljóst að það er ætlun hæstv. ráðh. að leggja fram tillögu að lagabreytingu núna á næstu vikum varðandi þetta mál og hyggst hún knýja á um afgreiðslu málsins á næstu vikum. Ég vil taka það fram að frv. af því tagi getur ekki farið átakalaust í gegnum þingið. Hér er um að ræða svo mikla breytingu á grundvallaranda laganna um heilbrigðisþjónustu að þetta hlýtur að kalla á mjög verulegar umræður. Í því frv. sem hæstv. ráðh. var að vitna til er gert ráð fyrir því, eins og ráðherrann gat um, að það verði opnað fyrir að einstakir heilbrigðisstarfsmenn fái heimild til að reka heilsugæslustöðvar. Það mun ekki hafa verið skilgreint enn þá, að því er fram kom í máli ráðherrans, hverjir "einstakir heilbrigðisstarfsmenn" þurfa að vera eða hvort endilega þarf að vera um menntaðar heilbrigðisstéttir að ræða, hvort hér getur jafnvel verið um að ræða almenna verktaka sem taka að sér að reka heilsugæslustöð þá og þá eftir útboðum og tilboðum og því sem hagstæðast kann að reynast á hverjum tíma. Verður þá auðvitað skammt orðið í huga manna að minnast þess þegar uppboð fór fram á þeim sem þurftu á félagslegri þjónustu að halda í sveitum landsins fyrir allnokkrum áratugum. Það fer að líkjast því kerfi sem var hér í byrjun aldarinnar og sést á þessu hvað frjálshyggjan er frumleg þegar allt kemur til alls. Það er einnig rétt að leggja á það áherslu að ef lögin um heilbrigðisþjónustu yrðu framkvæmd í Reykjavík væru þau ódýrari fyrir ríkið en núverandi kerfi. Hins vegar kom það fram í máli formanns heilbrigðisráðs Reykjavíkurborgar að hún taldi að þó að heilsugæslukerfið væri ódýrt ætti samt að fara út í einkarekstur, jafnvel þó að það mundi kosta aukið fé. Hér er því ekki verið að spyrja um hagkvæmni, heldur fyrst og fremst að hrinda í framkvæmd hugmyndum sem þetta lið hefur gert sér varðandi nauðsynlegar breytingar á heilbrigðisþjónustunni. Það agnúast út í hana af því að hún er félagsleg, en ekki af því að hún sé dýrari fyrir fólkið. Ég tel að það sé óhjákvæmilegt, herra forseti, að það komi mjög glöggt fram að breyting á grundvallaranda laganna um heilbrigðisþjónustu getur ekki farið hér í gegnum þingið átakalaust og það er nauðsynlegt að frv. um þetta efni komi hér til meðferðar hið allra fyrsta ef hæstv. ráðherra ætlar að ná afgreiðslu á því fyrir áramót. Hins vegar væri það alveg skaðlaust af minni hálfu að þetta mál dagaði uppi og lögin um heilbrigðisþjónustu og heilsugæslu tækju að fullu gildi einnig í Reykjavík frá og með 1. janúar n.k.

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Tarna var heldur skrýtin þula. Mig undrar það nú ekki að gert sé ráð fyrir að jafnsjálfsögð breyting og hér er verið að tala um að gerð verði á lögunum um heilbrigðisþjónustu fari ekki í gegn umræðulaust ef skilningurinn á málinu er af því tagi sem fram kom í ræðu hv. 3. þm. Reykv. Ég vil eindregið ráðleggja honum að leita ráða hjá þeim flokksmönnum sínum sem mest afskipti hafa haft af heilbrigðisþjónustunni, auk hans sjálfs vitaskuld, og einkanlega í borginni. Þetta vil ég ráðleggja honum áður en hann flytur næstu ræðu um grundvallarsjónarmiðin í þessu. Skringilegt þykir mér að heyra hv. þm., sem vafalaust vill láta álíta sig nokkuð ábyrgan, halda því fram eftir að því er lýst yfir að möguleiki fyrir breytt rekstrarform yrði einungis opnaður að því tilskildu að hinum fullkomnustu faglegu kröfum um þjónustu verði fullnægt, að faglegu eftirliti verði beitt og fullnægt verði öllum þeim kröfum sem lögin setja almennt. Þetta opinberaði þvílíkar kreddukenningar, sem Alþb. hefur enn á sinni könnu þrátt fyrir þennan merkilega landsfund sem haldinn var um daginn og er óðum að hrista af þeim fylgið. Menn sjá ekki þar í sveit annað en eitthvað sem líkist uppboði á fólki hér fyrr á tíð eins og það var kallað eða kannske jafnvel hreppaflutninga eða eitthvað slíkt, ég veit ekki hvað hv. þm. var helst í huga, eftir að talað var um að nýta á allan hátt hina mestu faglegu þekkingu. Með hvaða rekstrarformi það svo er, það er ekki aðalatriðið. Frá mínu sjónarmiði er það heilbrigðisþjónustan sjálf sem er aðalatriðið, þjónusta við fólkið og bætt heilbrigðisástand landsmanna, en ekki hitt hvaða rekstrarform er. Það er hagfræði en ekki heilbrigðismál.



Herra forseti. Af því að hæstv. ráðh. vitnaði til þess frv. sem mun liggja fyrir frá nefnd um þetta mál er ljóst að í þeim frumvarpsdrögum sem ég hef undir höndum er ekki nákvæmlega tiltekið hvers konar heilbrigðisstarfsmenn er hér um að ræða. Þar er einungis talað um heilbrigðisstarfsmenn. Það er vafalaust hægt að túlka það mjög vítt ef sú afstaða er ríkjandi hjá þeim sem fer með valdið í heilbrrn. á hverjum tíma. Ég þakka einnig hæstv. ráðh. fyrir ábendingar hennar til mín um að leita til sérfróðra aðila um þessi mál og vildi benda ráðherranum á það sama. T.d. teldi ég athyglisvert ef ráðherrann vildi bera sig saman við einn af höfundum laganna um heilbrigðisþjónustu, dr. Tómas Helgason yfirlækni.



Herra forseti. Á síðasta þingi fluttu þm. Kvennalista svohljóðandi þáltill.: "Alþingi ályktar að skora á heilbrmrh. að tryggja að komið verði á kerfisbundinni leit að brjóstakrabbameini hjá konum með brjóstamyndatöku (mammografi). Hópskoðun þessi verði hafin eins fljótt og unnt er." Till. var afgreidd frá hv. allshn. með lítillega breyttu orðalagi þar sem skorað var á ríkisstj. í stað heilbrmrh. og var till. samþykkt þannig samhljóða þann 9. maí s.l. Mælt var fyrir till. í október 1984 og hún kom aftur til umræðu þann 7. maí 1985, en í apríl s.l. voru birtar niðurstöður sænskrar langtímarannsóknar á gildi skipulegrar leitar að brjóstakrabbameini með röntgenmyndatöku af brjóstum. Þessar niðurstöður hvetja mjög til þess að slík leit verði hafin sem fyrst. Um var að ræða skipulega skoðun á 135 þúsund sænskum konum á aldrinum 40-75 ára sem skoðaðar voru einungis með röntgenmyndatöku af brjóstum á tveggja til þriggja ára fresti á átta ára rannsóknartímabili. Meginniðurstaða þessarar rannsóknar er sú að slík skoðun leiddi til 31% lækkunar á dánartíðni þessa aldurshóps kvenna úr brjóstakrabbameini. Fram hjá slíkum niðurstöðum verður ekki gengið. Í umræðum þann 7. maí s.l. kom fram í orðum hæstv. þáv. ráðherra um þetta mál að hann hafði greinilega bæði skilning á mikilvægi þessa verkefnis og fullan hug á því að koma því í framkvæmd. Ég hygg að hæstv. núv. heilbrmrh. hafi jafnvel enn betri skilning á mikilvægi þessa máls fyrir konur og væntanlega enn meiri vilja til að beita sér í þessu máli, ekki síst nú í lok kvennaáratugarins, og því vil ég spyrja: Hvað líður undirbúningi að skipulegri leit að brjóstakrabbameini meðal kvenna með röntgenmyndatöku (mammografi)?

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Þetta er mjög mikið nauðsynjamál, sem hér er hreyft, hvort sem kvennaáratugur er eða ekki. Það er auðvitað eitt af mikilvægum verkefnum heilbrigðisþjónustunnar að reyna að koma í veg fyrir alvarlega sjúkdóma eftir því sem kostur er og nú er sem betur fer til mikilvæg tækni til að hjálpa í því máli, sem er röntgenmyndataka á brjóstum, en krabbamein í brjóstum hefur eins og kunnugt er verið dánarorsök allt of margra kvenna vegna þess að ekki var unnt að koma í veg fyrir útbreiðslu sjúkdómsins mjög snemma eftir að hann kom til. Það þarf að sjálfsögðu engar brýningar um þetta mál því að það var ljóst bæði í fyrra og nú og eins í vor, þegar fsp. var um þetta upp borin við þáv. heilbrrh., að ráherra heilbrigðismála hefur að sjálfsögðu fullan hug á því að koma þessu á, ekki síst vegna þess að nú er mjög fullkominn búnaður til í þessu skyni. Það er bæði búnaðurinn og aðstaðan sem til er nú hjá Krabbameinsfélagi Íslands og sérfræðiþekking er til í landinu til þess að hrinda slíkri rannsókn af stað. Í tillögum heilbrrn. við undirbúning fjárlagafrv. nú í haust var farið fram á fjárveitingu í þessu skyni, en á það var ekki fallist þannig að það er ekki inni í frv. En það er að sjálfsögðu ljóst að það kemur í hlut Alþingis að taka ákvörðun um hvort og hvenær skipuleg leit að brjóstakrabbameini hefst hér á landi. En það er fullur stuðningur við það af hálfu heilbrrn. að sjálfsögðu.



Herra forseti. Ég þakka ráðherra svör hennar og viljayfirlýsingu. Ég vil vekja athygli á því að þetta er algengasti illkynja sjúkdómur meðal kvenna og tíðnin eykst stöðugt. Á Íslandi greinast nú um 70-90 konur á hverju ári. Þrettánda hver kona fær þennan sjúkdóm á lífsleið sinni. Bætt meðferð síðustu ára hefur því miður ekki aukið batahorfur verulega, en úrslitaþýðingu virðist hins vegar hafa stærð æxlis við greiningu og hvort það hefur náð að breiðast út. Lítil æxli og staðbundin bjóða upp á bestu batahorfur. Öruggasta aðferð til að finna slík æxli á byrjunarstigi er einmitt röntgenmyndataka af brjóstum. Ég vil leggja mikla áherslu á að við verðum að fara að hafa efni á því að beita fyrirbyggjandi aðgerðum. Það er ábyrgðarhlutverk að bíða. Það deyja nú þegar 25 konur af þessum sjúkdómi árlega. Og ég vil í þessu sambandi minna á forvarnarverkefni á vegum Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar sem fyrrv. heilbrmrh. undirritaði fyrir Íslands hönd í fyrra. Þetta er samvinnuverkefni Evrópuþjóða um varnir gegn ýmsum sjúkdómum, m.a. krabbameini. Ég vil enn fremur ítreka að heilbrigðisþjónusta nútímans og framtíðarinnar ekki síður stefnir sífellt meira frá því að vera dýr viðgerðarþjónusta í þá átt að koma í veg fyrir sjúkdóma með fræðslu og heilsugæslu eða að greina og meðhöndla á byrjunarstigi. Það er rétt sem hæstv. ráðherra sagði. Nauðsynlegur tækjabúnaður, sem þarf við þessa leit, hefur þegar verið gefinn. Húsnæði eða aðstaða er enn fremur þegar fyrir hendi hjá Krabbameinsfélaginu þannig að hlutur ríkisins er ekki stór. Það er einungis að leggja fram rekstrarfé. Og ég vil minna á að kostnaðurinn sem þessi hópskoðun jafngildir er það sem kostar að reka um 5- 10 sjúkrarúm á ári. Það er ekki meira. Enn fremur vil ég leggja mikla áherslu á það í sambandi við heilsugæslu og fyrirbyggjandi aðgerðir að í sumar eða haust var sú breyting gerð að konur sem koma í leghálskrabbameinsleit greiða nú fullt gjald fyrir slíka skoðun, sem mun nema allt að 670 kr., í stað 200- 300 kr. áður. Ég vil jafnframt leggja ríka áherslu á það að þetta hefur þegar leitt til þess að dregið hefur úr aðsókn. Þetta er mjög alvarlegt þegar um fyrirbyggjandi heilsugæsluaðgerðir er að ræða. Ég vil því ekki bara skora á hæstv. ráðherra. Ég vil höfða til hennar að hún beiti sér fyrir því að fjárveiting fáist fyrir þessu verkefni því að það er alls ekki dýrt.



Herra forseti. Í byrjun síðasta þings fluttum við þm. Kvennalista svohljóðandi þáltill.: "Alþingi ályktar að fela heilbrrh. að skipa þriggja manna nefnd sem leggi fram ákveðnar tillögur um það hvernig best sé að veita athvarf og heilbrigðislega og félagslega þjónustu þeim börnum og unglingum yngri en 18 ára sem eru illa haldin andlega og líkamlega vegna fíkniefnaneyslu." Farið var fram á það að nefndin skilaði niðurstöðu fyrir 1. maí 1985. Tillaga þessi var flutt til að leita úrbóta á vanda tiltölulega fámenns hóps barna og unglinga sem eru illa stödd vegna fíkniefnaneyslu. Aldurs síns vegna eiga þau ekki greiða leið inn á meðferðarstofnanir og í reynd er ekki til stofnun sem hentar þeim. Meðferðarúrræði þarf að finna, bæði vegna þessara einstaklinga sjálfra og eins vegna þess að þeir mynda svokallaðan harðan kjarna neytenda sem síðan laða að sér aðra einstaklinga. Því má ekki gleyma að margir nýir neytendur fíkniefna verða til vegna þrýstings þeirra sem fyrir eru. Þann 27. mars s.l. kom svo tillagan frá hv. allshn. Sþ. og var nefndin einhuga um að mikil nauðsyn sé á athvarfi fyrir unga fíkniefnaneytendur og öllum þeim aðgerðum sem til lausnar megi verða á vanda þeirra sem hafa ánetjast vímuefnum. Hins vegar taldi nefndin ekki rétt að skipa þriggja manna nefnd, eins og kveðið var á um í þáltill., vegna þess að stjórnskipuð nefnd ynni nú þegar að því að endurskoða öll geðheilbrigðismál hér á landi. Þessi nefnd var skipuð í júlí 1981 og valdi hún sér undirnefnd sem fjalla átti sérstaklega um geðheilbrigðismál barna og unglinga. Undirnefndin hugðist ljúka verki sínu og skila heildartillögum fyrir 1. apríl s.l. Því þótti hv. allshn. réttara að bíða eftir tillögum hennar og vísa málinu til ríkisstj. Þingmönnum Kvennalista þótti rétt að spara nefndarstörf þar sem þeirra væri ekki bein þörf og sættu sig vel við þessa afgreiðslu málsins þar sem almennur skilningur og vilji til þess að leysa þennan vanda virtist ríkja meðal hv. nm. og reyndar þeirra hv. þm. sem tóku til máls þegar mælt var fyrir þáltill. Nú er kominn nóvember og því rúmt hálft ár síðan umræddar niðurstöður undirnefndarinnar áttu að liggja fyrir. Því spyr ég hæstv. heilbr.- og trmrh.: 1. Hefur undirnefnd þeirrar nefndar um geðheilbrigðismál, er skipuð var af heilbr.- og trmrh. 15. júlí 1981 og hefur fjallað sérstaklega um geðheilbrigðismál barna og unglinga, m.a. vandamál vegna fíkniefnaneyslu, skilað heildartillögum eins og áætlað var? 2. Hverjar eru tillögur hennar til úrbóta varðandi athvarf fyrir unga fíkniefnaneytendur? 3. Hvernig hyggst ráðherra bregðast við tillögum undirnefndarinnar í þessum efnum?

Heílbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. 1. liður fsp. hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: "Hefur undirnefnd þeirrar nefndar um geðheilbrigðismál, sem skipuð var af heilbr.- og trmrh. 15. júlí 1981 og hefur fjallað sérstaklega um geðheilbrigðismál barna og unglinga, m.a. vandamál vegna fíkniefnaneyslu, skilað heildartillögum eins og áætlað var?" Því er til að svara að þessi nefnd hefur ekki skilað til ráðuneytisins þeim tillögum sem hér er um rætt. En af viðtali við formann nefndarinnar um það leyti sem þessi fsp. var lögð fram í októbermánuði kom fram að nefndin gerði ráð fyrir að skila þessum tillögum sínum um næstu mánaðamót sem þá voru, þ.e. um s.l. mánaðamót. Það hefur ekki verið gert enn þá. Ég held því að tillögurnar hljóti bara að vera í vélritun og vera á næsta leiti. Ég hef ekki fengið skýringu á því hvers vegna tillögurnar eru ekki komnar inn til ráðuneytisins. Aðrir liðir fsp. falla að sjálfsögðu niður að fengnum þessum upplýsingum því að þeir vísa til tillagna þessarar nefndar. Hitt er ljóst að aðalatriði og stefnumál ráðuneytisins á forgangslista þess í nokkur ár hefur verið unglingageðdeild. Heimild er til makaskipta á eignum í því skyni í fjárlögum þessa árs. Samningur um það atriði stendur nú alveg fyrir dyrum og þá vona ég að hægt verði að leysa úr því máli þannig að slík stofnun kæmist í gagnið á næsta ári.



Herra forseti. Um leið og ég þakka hæstv. ráðh. svör hennar þykir mér leitt að heyra að enn liggja ekki fyrir tillögur um það hvernig megi bæta úr vanda ungra fíkniefnaneytenda. Meðan við bíðum og höfumst ekki að eykst þessi vandi og reyndar vímuefnaneysla almennt. Innflutningur vímuefna fer vaxandi og er furðulegustu aðferðum beitt við að koma þeim til landsins. Sömuleiðis eykst fjölbreytni efnanna og margir óttast að hættumeiri efnin, eins og heróín, fari að berast á íslenskan markað. Áhyggjur alls þorra fólks vegna vímuefnavandans fara vaxandi og stjórnvöld geta ekki setið aðgerðarlaus í þessum efnum. Á þessum vanda þarf að grípa með ýmsum aðgerðum. Fræðsla og aðrar fyrirbyggjandi aðgerðir eru nauðsynlegar, svo og hertar og markvissar aðgerðir til að koma í veg fyrir innflutning. Jafnframt má ekki gleyma eða vanrækja það að sinna þeim sem þegar hafa ánetjast vímuefnum því að það er í senn sjálfsögð mannúð og fyrirbyggjandi aðgerð. Lengi hefur verið áætlað að sinna geðheilbrigðismálum barna og unglinga með því að byggja sérstaka unglingageðdeild. Það er kostnaðarsamt og verður varla á dagskrá á næstunni. Hins vegar þola vandamál þessa fámenna hóps ungra fíkniefnaneytenda ekki að bíða slíkrar lausnar. Ég álít að þessi mál megi leysa með góðum vilja, samræmingaraðgerðum og tiltölulega litlum kostnaði miklu fremur en með fjárfrekum meðferðarúrræðum sem krefjast byggingar á nýju húsnæði. Ég vil minna hæstv. ráðh. á áskoranir til Alþingis um þessi efni frá ýmsum félagasamtökum kvenna og þeirra sem fara með mál unglinga. Enn fremur vil ég minna hæstv. ráðh. á nýlegan borgarstjórnarfund æskunnar sem haldinn var 24. okt. s.l. Þar beindi borgarstjórn æskunnar þeirri spurningu til kjörinna borgarfulltrúa: "Til hvers er að tilnefna þetta ár æskunnar og gera svo ekki neitt?" Ég tek undir þessa spurningu um leið og ég bendi heilbrigðisyfirvöldum á að það er verðugt verkefni að koma á fót athvarfi fyrir unga fíkniefnaneytendur á alþjóðaári æskunnar, sem nú er senn á enda, til að leggja fram skerf til lausnar þess mikla vanda sem fíkniefnaneysla er. Ég heyri að það er góður vilji og þarf varla að skora á hæstv. heilbrrh. að fylgja því eftir að tillögum nefndarinnar verði senn skilað og í framhaldi af því að leitað verði árangursríkra leiða til að lækna og endurhæfa unga fíkniefnaneytendur til heilbrigðari lífshátta. Vegna þess, hæstv. forseti, að ekki liggur fyrir svar við fsp. minni þá vil ég fara fram á það að hún verði látin liggja frammi áfram þangað til skýrslu verður skilað



Það er afbrigðileg meðferð að láta fsp. liggja áfram eftir að umræðum er svo til lokið um hana og það verður ekki gert. Ef þetta er ekki fullnægjandi, þá er leið fyrir hv. þm. að bera fram aðra fsp. og það verður tekið til athugunar.

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Ég vil ekki láta hjá líða að gera tvær athugasemdir við ræðu hv. 3. landsk. þm. Í fyrsta lagi vil ég andmæla þeim ummælum að það sé beðið og ekki hafst að á meðan tillögur þessarar umræddu nefndar liggja ekki fyrir. Ég lét þess getið í svarræðu minni, sem ég vil ítreka, að það er einmitt verið að vinna að þessu máli. Vinna að þessu máli er í fullum gangi hvað sem líður tillögum þessarar nefndar. Það er verið að vinna að því að ganga frá samkomulagi við borgina um húsnæði, um möguleika til að reka unglingageðdeild. Nánar tiltekið, það stendur í 6. gr. fjárlaganna, sem við meðhöndluðum hér í fyrra, að heimilt sé fyrir ríkið að gera makaskipti við Reykjavíkurborg, annars vegar um jörðina Úlfarsá í Mosfellssveit og hins vegar húseign á Dalbraut, til að reka þar unglingageðdeild. Það er því einmitt í samræmi við það sem hv. þm. var að nefna. Það er ekki verið að tala um að bíða eftir kostnaðarsamri nýbyggingu heldur þvert á móti. Verið er að tala um að taka til notkunar húsnæði sem til er og framkvæma þessa heimild sem er í fjárlögum. Málið er því að mínu viti mjög skammt undan og alrangt, sem hv. þm. segir, að menn bíði og hafist ekki að eða ætli að bíða eftir kostnaðarsamri nýbyggingu. Mér þykir fyrir því, herra forseti, að vera að flytja sama svarið tvisvar en ég tel það nauðsynlegt þegar svo er að heyra sem fyrirspyrjandi hafi ekki heyrt það sem sagt var.



Herra forseti. Mér þykir vænt um að heyra að þessar fyrirætlanir eru komnar svo langt á veg. Ég veit enn fremur til þess að það á að setja á stofn neyðarathvarf hér í Reykjavíkurborg sem rekið verður á vegum Rauða krossins og þá vantar í framhaldi af því langtíma meðferðarheimili sem e.t.v. er þegar fyrirhugað. Ég vænti, eins og ráðherra, að þetta sé skammt undan og fagna því að málin skuli vera komin á hreyfingu.



Herra forseti. Á þskj. 95 hef ég borið fram fsp. til hæstv. félmrh. er varðar Jöfnunarsjóð sveitarfélaga og er hún í tveimur liðum. "1. Hversu mikil skerðing verður á ráðstöfunarfé Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga árið 1985 vegna greiðslna til Innheimtustofnunar sveitarfélaga? Hver hefur skerðingin verið tímabilið 1980-1984? 2. Hyggst ráðherra breyta þeim reglum sem nú gilda um greiðslur á framlögum úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga þannig að sömu reglur gildi um hreppa og kaupstaði?" Í örstuttu máli vil ég gera grein fyrir þessum fsp. Framlög úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga hafa verið eini verðtryggði tekjustofn sveitarfélaganna í landinu. Sveitarstjórnarmenn hafa því lagt ríka áherslu á það að framlög sjóðsins væru ekki skert, enda eru jöfnunarsjóðsframlögin allt að 20% tekna sumra minni sveitarfélaga. Samband ísl. sveitarfélaga hefur nú látið sveitarstjórnir vita um að horfur séu á því að framlög Jöfnunarsjóðs verði verulega lægri en áætlað var á þessu ári. Sveitarstjórnir eiga hins vegar fárra kosta völ um tekjuauka eða niðurskurð til að mæta tekjutapi þegar svo langt er liðið á árið og er vandséð hvernig við því verður brugðist. Vitað var að Jöfnunarsjóður yrði að standa undir verulegum greiðslum til Innheimtustofnunar sveitarfélaga í kjölfar breytinga á lögum um Innheimtustofnun sveitarfélaga. Hins vegar var ekki búist við því að sjóðurinn skertist svo sem allt bendir til að verði. Því spyr ég hæstv. félmrh. um það hversu mikil skerðingin verði vegna Innheimtustofnunar í ár og hvernig hún hafi verið næstliðin fimm ár. Á grundvelli þeirra upplýsinga verður væntanlega unnt að meta á hvern veg brugðist skuli við til að styrkja sjóðinn og koma í veg fyrir að ráðstöfunarfé hans skerðist svo mjög. Í síðari lið fsp. er óskað svars við því hvort hæstv. félmrh. hyggist breyta þeirri skipan sem verið hefur á greiðslu framlaga til sveitarfélaganna úr Jöfnunarsjóði. Um það hefur sú regla gilt að kaupstaðir fá greiðslurnar beint mánaðarlega en framlög hreppa eru greidd til sýslumannsembætta. Með þessari skipan er gert upp milli sveitarfélaga án þess að sambærilegar ástæður séu fyrir hendi. Vænti ég þess að hæstv. félmrh. hafi góðan skilning á þessu svo vel sem hann þekkir til um þörf hreppanna fyrir það að greiðslur úr Jöfnunarsjóði berist milliliðalaust.



Herra forseti. Sem svar við þessari fsp. á þskj. 95 varðandi Jöfnunarsjóð sveitarfélaga vil ég taka eftirfarandi fram: Skv. lögum um Innheimtustofnun sveitarfélaga nr. 54/1971 með síðari breytingum er hlutverk hennar að innheimta hjá meðlagsskyldum foreldrum meðlög sem Tryggingastofnun ríkisins hefur greitt forráðamönnum barna þeirra og endurgreiða Tryggingastofnuninni innheimtuféð. Er þetta hlutverk nánar skilgreint í lögunum. Í lögunum er ákveðið að Jöfnunarsjóður sveitarfélaga greiði Innheimtustofnuninni það sem á vantar að tekjur hennar nægi til endurgreiðslu til Tryggingastofnunarinnar. Einnig ber Jöfnunarsjóðnum að greiða reksturskostnað Innheimtustofnunarinnar. Greiðslur Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga til Innheimtustofnunarinnar vegna meðlagsgreiðslna hennar til Tryggingastofnunar ríkisins hafa frá 1980 verið sem hér segir: 1980 6 millj., 1981 7,7 millj., 1982 9,7 millj., 1983 18,2 millj., 1984 82,8 millj. og 1985 142,8 millj. Rétt er að útskýra þessar tölur nokkru nánar. Í lögunum um Innheimtustofnun sveitarfélaga frá 1971 voru ákvæðin um greiðslur Jöfnunarsjóðs þannig að Innheimtustofnunin átti að láta Jöfnunarsjóði í té fyrir 30. júní ár hvert reikninga stofnunarinnar fyrir næstliðið reikningsár. Jöfnunarsjóður átti síðan að gera fullnaðarskil til Innheimtustofnunarinnar fyrir 1. október ár hvert miðað við reikningsskil í lok undanfarandi árs. Með lögum nr. 43/1984, um ráðstafanir í ríkisfjármálum, peninga- og lánsfjármálum 1984, voru ákvæðin um endurgreiðslur Innheimtustofnunarinnar til Tryggingastofnunar ríkisins hert verulega. Skal Innheimtustofnunin nú skila Tryggingastofnuninni innheimtufé mánaðarlega eftir því sem það innheimtist. Það sem á vantar að Tryggingastofnunin hafi fengið meðlög að fullu endurgreidd með slíkum skilum skal Innheimtustofnunin greiða innan tveggja mánaða frá því að meðlag var greitt. Greiðslur Jöfnunarsjóðs skulu inntar af hendi það tímanlega að Innheimtustofnunin geti staðið í skilum við Tryggingastofnunina á réttum gjalddögum. Þessi lagabreyting leiddi af sér svo mikla hækkun á framlagi Jöfnunarsjóðsins til Innheimtustofnunarinnar 1984 að ekki þótti rétt að Jöfnunarsjóðurinn tæki þá skerðingu á sig alla á einu ári. Með tilvísan til heimildar í þessum sömu lögum tók því Jöfnunarsjóðurinn lán að upphæð 4 621 600 Bandaríkjadollara, upphaflega ísl. kr. 138 372 000. Lán þetta átti að endurgreiðast á næstu fimm árum með sex jöfnum misserislegum afborgunum þann 15. júní og 15. desember ár hvert, í fyrsta sinn 15. júní 1987. Vextir greiðast einnig tvisvar á ári og voru greiddir í fyrsta sinn 15. júní á þessu ári. Var sú upphæð 23 442 400 kr. Ekki liggur fyrir hver þessi greiðsla verður í desember n.k. en líklegt er að upphæðin verði svipuð og í júní. Þessar vaxtagreiðslur skerða að sjálfsögðu greiðslur Jöfnunarsjóðsins til sveitarfélaganna til viðbótar við beinu greiðsluna til Innheimtustofnunarinnar. Reksturskostnaður Innheimtustofnunar sveitarfélaga, sem Jöfnunarsjóðurinn hefur greitt, hefur frá árinu 1980 verið sem hér segir: 1980 396 800 kr., 1981 484 700, 1982 834 814 kr., 1983 1 460 500 kr., 1984 2 721 000 kr. Upphæðin 1985 liggur að sjálfsögðu ekki fyrir. Í seinni lið fsp. er spurt hvort væntanlegar séu breytingar á þeim reglum sem nú gilda um greiðslur á framlögum úr Jöfnunarsjóði sveitarfélaga þannig að sömu reglur gildi um hreppa og kaupstaði. Ég vil taka fram að 1976 var ákveðið að greiða beint þessar upphæðir til sveitarfélaganna skv. stjórnvaldsákvörðun en þetta var tekið til baka vegna harðorðra mótmæla innheimtumanna ríkissjóðs og Ríkisendurskoðunar. Þá var kveðið svo á að þetta mundi ekki getað hentað því innheimtuformi sem þá var notað. Síðan þetta var gert, sem var miður, hefur staða þessara mála mjög breyst. Innheimtumenn ríkisins fá nú persónuafslátt og barnabætur, sem falla til greiðslu, beint til sín og hafa þannig allt aðra stöðu gagnvart minni sveitarfélögum eða sveitarfélögum yfirleitt. Sömuleiðis er áformað - og ég hef þá stefnu - að réttarstaða allra sveitarfélaga verði sú sama gagnvart öllum málum og þar af leiðandi varðandi tekjustofna einnig. Ég hef látið athuga þetta mál í félmrn. sérstaklega með tilliti til þeirra mótmæla sem komu upp þegar þessi breyting var gerð á sínum tíma og tekin aftur. Þeirri könnun er nú senn að ljúka og ég mun örugglega tilkynna ákvörðun mína um þetta mál fyrir n.k. áramót.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. félmrh. fyrir hans svör. Sérstaklega vil ég lýsa ánægju með það að hann skuli hafa í hyggju að breyta greiðslufyrirkomulagi á framlögum úr Jöfnunarsjóði eða láta kanna hvort unnt sé að breyta því til þess sem áður hafði verið gert. Vænti ég þess að hæstv. ráðh. fylgi því eftir. Hvað varðar svar við 1. lið fsp. minnar um skerðingu á tekjum eða ráðstöfunarfjármagni Jöfnunarsjóðsins, þá kom greinilega fram að skerðingin er veruleg, enda mun framlag Jöfnunarsjóðs m.a. vegna þessara greiðslna til Innheimtustofnunar einungis verða 2700 kr. á íbúa en var áætlað að yrði 2900. Allt bendir því til að lækkunin verði veruleg. Ljóst er, eins og kom fram hjá hæstv. félmrh., að breyttar skilareglur Innheimtustofnunar til Tryggingastofnunar ríkisins valda meiri fjárþörf en innheimta meðlaga stendur undir. Af þeim sökum hefði þurft að tryggja tekjur Jöfnunarsjóðs betur eftir gildistöku þeirra breytinga sem áttu sér stað með lögunum nr. 43/1984 svo að breyttar skilareglur leiddu ekki til jafnmikillar skerðingar eins og raun ber vitni um. Ég vænti þess að hæstv. félmrh. taki þetta mál upp á næsta samráðsfundi með stjórn Sambands ísl. sveitarfélaga, en skv. 5. gr. samstarfssáttmála ríkis og sveitarfélaga er gert ráð fyrir því að fjallað sé um fjármál sveitarfélaganna á samráðsfundum. Stjórn Sambands ísl. sveitarfélaga hefur lýst sérstökum áhyggjum sínum vegna þessarar þróunar hvað varðar jöfnunarsjóðsframlögin og gert fjvn. Alþingis sérstaka grein fyrir þessu máli. Ég vil endurtaka þakkir til hæstv. félmrh.



Herra forseti. Ég vil aðeins geta þess að endanlegt uppgjör á Jöfnunarsjóði til sveitarfélaga liggur náttúrlega ekki alveg fyrir enn þá. Það er ekki hægt að fullyrða nákvæmlega upp á krónu hvað það verður en það liggur mjög fljótlega fyrir þegar kemur fram yfir mánaðamótin. Ég get tekið undir það að vissulega er áhyggjuefni í sambandi við Jöfnunarsjóð sveitarfélaga hvernig á að tryggja tekjur hans. Ég vil geta þess að nú stendur yfir endurskoðun á tekjustofnum sveitarfélaga og það er vissulega athugandi mál. Ég veit að sú endurskoðunarnefnd kannar hvort ekki er nauðsynlegt að breyta verulega þeim tekjumöguleikum sem þessi sjóður fær. Sú athugun er í gangi. Ég vil einnig minnast á Innheimtustofnun sveitarfélaga. Það vita allir, sem nálægt sveitarstjórnarmálum hafa komið, hvaða gildi sú stofnun hefur fyrir sveitarfélögin og hún hefur sannað það í gegnum árin. Af því að hér hefur verið borinn saman árangur Innheimtustofnunarinnar frá ári til árs finnst mér ástæða til að geta þess að þeim meðlögum, sem Innheimtustofnunin hefur verið krafin um, og þeim meðlögum, sem hún hefur innheimt, hefur verið breytt í svokölluð ársmeðlög. Hvert ársmeðlag er þá það sem greitt er með einu barni yfir árið. Það yfirlit yfir árin 1980-1984, sem hér var til umræðu, er þannig að 1980 voru krafin ársmeðlög 8208, innheimt af stofnuninni 4911 eða 59,8%. 1981 voru ársmeðlögin krafin 8288 og innheimt 5343 eða 64,4%. Árið 1982 voru krafin ársmeðlög 9045, innheimt ársmeðlög 5499 eða 60,8%. 1983 voru krafin ársmeðlög 9387, innheimt 6056 eða 64,51%. 1984 voru krafin meðlög 9636 en innheimt 5874 eða 60,96%. Yfirlit yfir árið 1985 liggur að sjálfsögðu ekki fyrir enn. Ég vil geta þess til glöggvunar að í þessari stofnun er stjórnin þannig skipuð að einn fulltrúi er skipaður af félmrh., tveir kjörnir af fulltrúaráði Sambands ísl. sveitarfélaga. Í stofnuninni hefur verið unnið að tölvuvæðingu og talið er að þessi innheimta muni mjög breytast við þá endurhæfingu. Ég vil aðeins geta þess að í dag eru aðeins 7% vextir af þessum gjöldum og engin verðtrygging. Stofnunin á þess vegna í vök að verjast hvað þetta snertir og þetta þýðir þyngingu á Jöfnunarsjóði sveitarfélaga. Ég tel að þarna þurfi að gera á breytingu og hef falið endurskoðunarnefndinni um tekjustofna sveitarfélaga að taka þetta ákvæði sérstaklega til skoðunar og hvort rétt væri að gera á þessu lagabreytingu um leið til að tryggja Innheimtustofnunina sjálfa og eins til að draga úr álögum á sveitarfélögin.