Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er um breyt. á l. um sjúkrahús. Var það undirbúið af hæstv. ríkisstj., en er samið af landlækni. Talið er eftir áætlun landlæknis, að kostnaður ríkissjóðs vegna samþykktar frv. muni á næstu árum nema um 1750000 kr., en styrkurinn er misjafnlega hár til hinna ýmsu sjúkrahúsa, eins og frv. ber með sér. En til frádráttar þessu koma um 160 þús. kr., sem eru veittar eins og stendur til fjórðungssjúkrahúsa. Af því að sjúkrahús þau, sem frv. ráðgerir að fái styrk, eru ekki öll tekin til starfa, er ekki líklegt, að það verði hærra á næsta ári en 850 þús. kr., en hækki svo smám saman, eftir því sem ný sjúkrahús koma í notkun. Ástæðan til þess, að frv. þetta er fram komið, er sú, að héruð þau, er sjúkrahús reka, gera ráð fyrir miklum rekstrarhalla, og fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri hefur ekki tekið til starfa enn þá, vegna þess að forráðamennirnir treysta sér ekki til að reka það með þeim rekstrarhalla, sem gert er ráð fyrir eins og á stendur. En verði frv. þetta samþ., mun rætast úr þeim fjárhagsörðugleikum, svo að dugi til þess að rekstur geti hafizt þar, og mun svipað hægt að segja um fleiri sjúkrahús. Þessar stofnanir eru mjög dýrar í rekstri, svo sem kunnugt er. Eins og nú er, getur hvert sveitarfélag byggt sjúkrahús með byggingarstyrk og rekstrarstyrk. En þegar ríkissjóður tekur á sig meiri og meiri þunga af þessum kostnaði, væri ekki óeðlilegt, að Alþ. og ríkisstj. hefðu afskipti af því, hvar sjúkrahús yrðu reist. Annars ætla ég ekki að fara lengra út í þetta mál, en einskorða mig við nál., en eins og það ber með sér, er það samþ. af öllum nm. Eins og á stendur, virðist nauðsynlegt að gera eitthvað til þess, að sjúkrahúsin verði starfrækt, en það útilokar engan veginn, að endurskoða þurfi lög um sjúkrahús, áður en langt um líður.



Herra forseti. Í framsöguræðu minni um frv. til stimpillaga ræddi ég óbeinlínis nokkuð um þetta mál, því að. ekki varð hjá því komizt að minnast á bæði málin samtímis. Ég get því sleppt öllum almennum hugleiðingum um frv. í heild sinni. Aðeins vil ég geta þess, að einn af nm., hv. 4. þm. Reykv., ber enga ábyrgð á afgreiðslu þessa máls og hefur ekki undirskrifað nál., enda var hann fjarverandi, þegar málið var afgreitt, og einnig hins, að þær brtt., sem n. ber fram, eru aðeins það, sem við fjórir nm., sem undir nál. skrifum, urðum sammála um að bera fram, en n. mun taka málið á ný til athugunar og áskilur sér rétt til að koma fram með frekari brtt. við 3. umr. Einnig hafa nm. yfirleitt rétt til þess að bera þá fram brtt., en hafa ekki bundið sig við að afgreiða málið á þann hátt, sem hér er í bráðina lagt til, þó að n. eða sá hluti hennar, sem afgreiddi málið, sé sammála um það, bæði um þetta mál og það, sem var á dagskrá hér næst áður, að það sé bót að því að fá heildarlöggjöf um þessi efni í stað þeirra framlenginga, sem áttu sér stað ár eftir ár áður fyrr eða til þessa tíma, og líka hitt, að það gangi í rétta stefnu að hækka föstu gjöldin fyrir ýmsar framkvæmdir yfirvaldanna, leyfisgjöld og annað slíkt, en að lækka prósentugjöldin. Það eru aðeins tvær brtt., sem n. ber fram að þessu sinni á þskj. 259. Sú fyrri er við 2. gr. Hún er um það, að af málum; þar sem fjárhæðin nemur ekki 1000 kr., greiðist hálf réttargjöld. Áður var það svo, að af málum, sem ekki námu 100 kr., að mig minnir, heldur en 200, voru greidd hálf réttargjöld, og virðist n. rétt, að svipað ákvæði sé enn í lögum, og mundu þá 1000 kr. nú vera svipað og l00 kr. voru fyrr. - 2. brtt. er við 26. gr. Það er um veðbókarvottorð. Eftir frv. eiga þau að kosta 25 kr., en n. þykir það of hátt. Þó að þetta sé nú að vísu fast gjald og sé réttmætt, að það hækki, þá virðist n. það of mikil hækkun og leggur til, að þetta sé fært niður í 15 kr. Ég sé ekki ástæðu til að fara frekari orðum um þetta mál og vísa til þess, sem ég sagði í framsöguræðu minni um frv. til laga um stimpilgjald.



Herra forseti. Þetta frv. um síldarleit úr lofti er komið til þessarar hv. d. frá hv. Nd., þar sem það var flutt sem þmfrv. og samþ. með nokkrum breytingum frá því, sem það var upphaflega úr garði gert. Hér er í rauninni ekki um neitt nýmæli að ræða að því er síldarleit snertir, hún er orðinn nokkuð fastur liður í tilraunum landsmanna til þess að ná til síldarinnar og efla síldveiðarnar og er búin að vera það í mörg ár undanfarið. En hitt er annað mál, að með þessu frv. er breytt dálítið fyrirkomulagi á yfirstjórn leitarinnar og lagt til, að það sé lagaleg skylda að halda uppi síldarleit fyrir Norður- og Austurlandi vor- og sumarmánuðina, eftir því sem nánar verður ákveðið, eins og þar segir, af síldarleitarnefnd og síldarleitarstjóra, það eru þau nýju „element“, sem eiga að stjórna þessu verki framvegis. Undanfarið hefur það verið svo, að yfirstjórn síldarleitarinnar hefur verið að mestu leyti í höndum stjórnar síldarverksmiðja ríkisins. Ég veit nú ekki, hvað ber til, að hér er breytt til um og lagt til, að það sé sett ný yfirstjórn á þessi mál. Að vísu er það ef til vill einfaldara, að það sé sérstök n., sem um þetta fjallar, og sérstakur síldarleitarstjóri, en mér vitanlega hafa nú ekki verið neinar stórfelldar kvartanir yfir því á undanförnum árum, hvernig síldarleitinni væri stjórnað. Yfirleitt hefur síldarleitin í heild sinni þótt skila góðum árangri og oft skilað ágætum árangri, og er náttúrlega sjálfsagt að halda henni við. Þá er ætlazt til, að kostnaðinum við leitina sé jafnað að nokkru leyti niður á þrjár stofnanir ríkisins til að byrja með, en svo á þetta að ná samkvæmt frv. líka til annarra, t. d. síldarverksmiðja, sem ekki eru í eign ríkisins, og er þeim þá gert skylt að taka þátt í þessu í hlutfalli við það vinnslumagn, sem þeim berst á hverjum tíma. Sjútvn. þessarar hv. d. hefur fjallað um þetta mál, kynnt sér það og sér ekki ástæðu til að standa í vegi fyrir því, að það nái fram að ganga í þeirri mynd, sem það nú er hingað komið eftir 3. umr. í Nd., og leggur til, að það verði samþ. óbreytt.



Herra forseti. Ég hafði talað við einn mann í hv. sjútvn. um breytingu, sem ég tel nauðsynlegt að sé gerð á þessu frv., en það var í þá átt, að framlag einstakra síldarverksmiðja yrði takmarkað við eitthvert hámark, ef síldarbrestur yrði. Ástæðan til þess, að ég fór fram á það, er sú, að mér er kunnugt um það, að sú litla síldarverksmiðja, sem er á Seyðisfirði, tók þátt í að láta fara fram síldarleit í fyrra eða hittiðfyrra. Það var veiðileysisár, en þegar reikningurinn kom, þá nam hann hvorki meira né minna en 10 kr. á hvert mál, sem verksmiðjan hafði fengið, eða 63 þús. kr. Hún hafði fengið 6300 mál. Þetta var náttúrlega langt fyrir ofan það, sem forstjórar síldarverksmiðjunnar höfðu búizt við, og langt fyrir ofan það, sem reiknað var með. Ég tel því nauðsynlegt, þegar á að fara að gera að skyldu þátttöku þarna, - þó að ég viti, að þá dreifist kostnaðurinn á fleiri, - að taka fram, að framlag til síldarleitar skuli ekki nema meiru en einhverri ákveðinni upphæð. Eftir því, sem ég veit bezt, mun síldarleitin hafa kostað eitthvað um 400 þús. kr. á sumri. Í aflaárum, eins og þau voru áður en síldarleysisárin komu, voru þetta ekki nema nokkrir aurar á tunnu, og jafnvel í aflaárum, þar sem veiðist - við skulum segja - 200 þúsund mál eða tunnur, þá verður þetta ekki nema 2 kr. á tunnu eða mál, og mætti við una. En ég álít nauðsynlegt að setja einhvern varnagla við því, að meira framlags yrði ekki krafizt, ef algerður síldarbrestur yrði. Við skulum reikna með, að 10 eða 20 þúsund mál eða tunnur veiddust; þá yrði afkoman svo léleg, að sú síldarverksmiðja eða þeir saltendur, sem væru svo heppnir að fá þá síld, gætu alls ekki staðið undir kostnaðinum. Ég vil því leyfa mér að biðja hv. sjútvn. d. um að taka þetta mál aftur til meðferðar fyrir 3. umr. og athuga, hvort hún sér sér ekki fært að koma með till. eitthvað í þá átt, sem ég hef nefnt. Að öðrum kosti mun ég leyfa mér við 3. umr. að bera fram þess háttar brtt.



Herra forseti. Hv. þm. Seyðf. lýsti vanköntum, sem orðið gætu á, ef þetta væri lögfest óbreytt, og þar sem ég hef enga ástæðu til þess að rengja það, sem hv. þm. segir í þessu efni, og hins vegar, að sú mynd lá ekki skýrt fyrir, þegar sjútvn. fjallaði um þetta mál, þá vil ég fyrir mitt leyti gjarnan verða við tilmælum hv. þm. og fara þess á leit við hæstv. forseta, að hann taki málið út af dagskrá nú, til þess að sjútvn. gefist tækifæri til að líta á málið einnig frá því sjónarmiði, sem hv. þm. nú lýsti, og að öðru leyti að bera sig saman við hann í málinu, því að það er vitaskuld, að hann hefur hér í sínu kjördæmi aðila, sem talsvert getur átt undir því, að rétt sé staðið að þessu máli, sem náttúrlega allir vita að er nauðsynjamál. En nægur tími er til að afgreiða málið frá þessu þingi, þó að við gefum okkur tóm til að hlusta á röksemdir hv. þm. Ég vildi því biðja hæstv. forseta um að gefa n. kost á að taka málið til athugunar um skeið.

Forseti (GíslJ): Út af ósk hv. frsm. vil ég leyfa mér að benda á, að hér er aðeins um 2. umr. að ræða. Sér ekki hv. form. n. möguleika til þess að leyfa málinu að ganga áfram nú við þessa umr. og athuga þetta milli 2. og 3. umr.? Geta ekki hv. aðilar komið sér saman um það, að það sé nægilegur tími til þess, eða heldur hv. form. fast við, að málinu sé frestað?



Herra forseti. Ég geri úr hvorugu kappsmál. Það er hvort tveggja mögulegt, og ég hef ekkert á móti því, að málið gangi áfram til 3. umr. Ég vildi bara láta hv. þm. Seyðf. vita það, að ég fyrir mitt leyti sem form. n. væri fús til að benda á leiðir til þess að hlusta á hans rök.

Forseti (GíslJ): Þá mun ég láta þessa umr. halda hér áfram og mun ekki taka málið aftur á dagskrá nema í samráði við hv. frsm., svo að það gefist nægilegur tími til þess að athuga það á milli umræðna.



Herra forseti. Þar sem ég hef skrifað undir nál. með fyrirvara, vil ég gjarnan skýra frá því, af hverju það er. Það kom til af því, að ég hafði einmitt heyrt þetta, svipað og hv. þm. Seyðf. gat um áðan, að það hefði komið mjög hart niður á einn fyrirtæki, síldarverksmiðjunni á Seyðisfirði, að greiða óeðlilega hátt gjald. Til þess að upplýsa þetta dálítið betur, þá átti ég símtal í morgun um þetta við Svein Benediktsson forstjóra, sem er allra manna kunnugastur þessu máli, og sagði hann rétt vera, að það hefði verið mjög hátt gjald á þessu ári, - 1952, minnir mig, frekar en 1951, - og kom það óvanalega hart niður. Og það var af því, að svo fáir tóku þátt í kostnaðinum. En til þess að kostnaðurinn yrði jafnari og lægri og yrði ekki neitt verulegur fyrir hvern einn, ef eitthvað fiskaðist af síld, þá væru þessi lög því til styrktar. En meðan menn voru sjálfráðir um, hvort þeir lögðu fram til þessa eða ekki, þá vildi það verða svo breytilegt. Ég er með því, að þetta sé athugað á milli 2. og 3. umr., ef það þykir þörf á því að setja eitthvert hámark, eins og bent hefur verið á, og um leið til að fá þá enn þá frekari upplýsingar í málinu, þá finnst mér þetta æskilegt.



Herra forseti. Snemma á þessu þingi var vísað til fjhn. tveimur frv., sem nú eru á dagskrá, því, sem nú er til umr., og frv., sem er næst á dagskránni. Þetta frv. er um stimpilgjöld, en hitt um aukatekjur ríkissjóðs. Þessi tvö frv. eru svo svipuð að efni, að n. taldi frá upphafi sjálfsagt að láta þau fylgjast að. Það má segja, að þessi frv. hafi lengið lengi hjá n., en bæði var það, að n. leit svo á, að þau þyrftu ýtarlegrar athugunar við, og eins hitt, að ýmis sjónarmið komu fram í n., sem langar umræður urðu um. N. hefur því fyllilega sinnt þessum málum og rætt þau á mörgum fundum, þó að nál. um þau komi ekki fyrr en nú. Hv. 4. þm. Reykv. var ekki við, þegar n. afgreiddi þessi mál, og veit ég því ekki um afstöðu hans. Það, sem ég segi hér, er því aðeins fyrir hönd okkar fjögurra nm., sem undirskrifa nál. á þskj. 258. Við fjórir nm. lítum svo á, að þessi frv. bæði stefni í rétta átt og því sé rétt að samþ. þau. Í fyrsta lagi er hér um heildarlöggjöf að ræða, sem er miðuð við nútímann. Framlenging ár eftir ár á viðaukum við þessi gjöld ætti því að geta horfið úr sögunni. Þetta tel ég fyrir mitt leyti mikinn kost og tel, að svo ætti að fara um fleiri lög, sem framlengd eru ár eftir ár og hægt er að sjá nú þegar, að ekki muni verða komizt hjá í framtíðinni að fara eftir að meira eða minna leyti. Ég tel því rétt, að um þau yrðu gerðar svipaðar ráðstafanir, ýmis þeirra, eins og hér er lagt til með þessum frv., að í staðinn fyrir þessar framlengingar kæmi löggjöf, sem ætti við nútímann. Í öðru lagi hafa undanfarið bæði stimpilgjöld og ýmis föst gjöld, svo sem leyfisgjöld ýmiss konar og gjöld fyrir tiltekin embættisverk, verið hækkuð um vissar prósentur jafnt. Þetta er að áliti n. ranglátt, því að prósentgjöldin hækka af sjálfu sér með hækkuðu verðlagi, en þessi föstu gjöld, sem ég minntist á, hafa ekki hækkað svipað því í hlutfalli við verðlag þrátt fyrir þá viðauka, sem á þau hafa verið sett. Þessi tvö frv., sem fyrir liggja, lækka yfirleitt prósentgjöldin, en hækka verulega hin föstu gjöld, og þetta álítur n. rétta stefnu. N. hefur ekki enn tekið afstöðu til nokkurra atriða, sem til orða hafa komið undir meðferð málsins og mjög mikið hafa verið rædd, en við 4 nm., sem að nál. stöndum, höfum þegar orðið ásáttir um að bera nú við þessa umr. aðeins fram þær brtt., sem við erum allir sammála um. En n. í heild sinni og einstakir nm. áskilja sér rétt til að bera fram frekari brtt. við 3. umr. Skal ég svo víkja að brtt. n. með fáum orðum, þær eru samtals tíu. 1. brtt. er við 5. gr. frv., og er þar lagt til að fella niður 4. tölul., en hann er um stimplun á útlendum hlutabréfum, skuldabréfum og öðrum slíkum skjölum, sem flutt eru hingað, annaðhvort sem eign manna eða félaga, sem eiga hér heimili. N. telur ekki rétt, að þessi bréf séu yfirleitt stimpilskyld hér á landi, þar sem þau að sjálfsögðu hafa verið stimpluð í heimalandinu, þar sem þau eru gefin út. 2. brtt., við 12. gr., er aðeins orðabreyting, sem ekki þarf skýringar við. Ég vil ekki segja, að þessi orðabreyting sé endilega sjálfsögð, það er smekksatriði, en n. telur nú þetta réttara orðalag. 3. brtt. er við 13. gr., sem er um það, hverjir hafi rétt til að stimpla skjöl, og þar er m. a. tekið fram, að einstökum mönnum er óheimilt að stimpla skjöl. Þó getur stjórnarráðið veitt félögum og stofnunum rétt til þess gegn tryggingu, er það setur um reikningsskil og bókfærslu. Hér virðist það vera fellt niður, sem gilt hefur undanfarið, að málflutningsmenn hafa haft rétt til þess að stimpla skjöl samkvæmt sérstöku leyfi ráðuneytisins. N. finnst rétt, að það sé heimilt að veita slíkum mönnum þennan rétt, og er 3. brtt. um það, og er lagt til, að síðasti málsh. gr. orðist svo: „Þó getur rn. veitt félögum, stofnunum og einstökum mönnum rétt til þess gegn tryggingu, er það setur um reikningsskil og bókfærslu.“ 4. brtt., við 15. gr., er orðabreyting, sem er sams konar og í 1. brtt. og þarf ekki nánari skýringar við. 5. brtt. er um það, að 30. gr. frv. falli niður, en hún hljóðar svo: „Framsal á skuld stimplast eftir reglum 27. gr.“ N. álítur, að framsal á skuld, sem venjulega mundi þá verða þannig, að skuldabréf er framselt, eigi ekki að vera stimpilskylt, því að slík bréf hafi auðvitað verið stimpluð áður. Þá er töluverð breyt., sem n. vill gera við 31. gr. Er það 6. brtt. hennar í tveimur stafliðum. Það er svo ákveðið fyrr í frv., að lægsta stimpilmerki skuli vera 5 kr. Það var nú uppi óánægja í n. út af þessu ákvæði, að hafa lágmark stimpilgjalds svo hátt. Nú munu vera til 5 aura stimpilmerki, en þó gerir nú n. ekki brtt. við það, en í 31. gr. er svo ákveðið, að víxlar verði aldrei stimplaðir með lægri upphæð en 10 kr. Þetta finnst n. allt of hátt. Það eru til lágir víxlar, og á lægstu víxlum mundi stimpilgjaldið hækka gífurlega, ef frv. yrði að þessu leyti samþ. óbreytt. N. vill því halda sig við það, að víxla megi stimpla með lægsta stimpilmerkinu, sem frv. gerir ráð fyrir að sé til, en yfirleitt á að stimpla víxla með 2‰. En þó að þetta verði nú samþ., þá er það ekki nægilegt. Ég fyrir mitt leyti veit t. d. um fimmtíu króna víxil. Það yrði nokkuð hátt stimpilgjald á honum að hafa það 5 kr. Enn fremur veit ég um 75 kr. víxil og svo ýmsa víxla, sem eru nokkur hundruð. Þess vegna leggur n. til í b-lið 6. brtt., að endurnýjun víxils, sem ekki nemur 1000 kr., skuli vera stimpilfrjáls, og ef þetta verður samþ., þá er það svo, að þessir víxlar sleppa við stimplun, þegar þeir eru framlengdir, og á þeim víxlum, sem eru 1000 og 2000 kr., hækkar aðeins um 20 aura, því að nú er það kr. 4,80. Að öðru leyti, er ofar dregur, lækka stimpilgjöld, eins og ég gat um áðan, yfirleitt um 20%, þó nokkuð mismunandi, en yfirleitt lækka þau. En það er annað atriði líka í b-lið 6. brtt., og það er um það, að endurnýjun á víxlum, sem bankar eða sparisjóðir hafa keypt og tryggðir eru með veði í framleiðsluvörum sjávarútvegs, landbúnaðar eða iðnaðar, skuli vera stimpilfrjáls, ef endurnýjun fer fram innan árs frá gjalddaga frumvíxils, þannig að þótt skuldin standi í 18 mánuði, ef fyrsti víxillinn er tekinn til 6 mánaða, þá verður ekki goldið nema einu sinni stimpilgjald af þessum víxlum. Enn sem komið er er hér aðallega að ræða um svo kallaða fiskvíxla. Þó að í tillögunni sé nefndur bæði landbúnaður og iðnaður, þá munu það hafa verið sjávarafurðir hingað til aðallega, sem hafa haft slíka víxla. Með opinberum ráðstöfunum hefur það fengizt fram, að þessir víxlar eru með lægri vöxtum en aðrir víxlar, og þá virðist rökrétt afleiðing af því, að það opinbera lækki einnig önnur gjöld af slíkum skuldum eða slíkum víxlum. Það mun vera svo, þegar afli er veðsettur, að þá eru þessir víxlar gjarnan til stutts tíma, vegna þess að von er þá um, að aflinn seljist og greiðsla geti farið fram, en svo, þegar þetta dregst, þá verða framlengingarnar margar, og eigendum aflans hefur fundizt þetta mjög tilfinnanlegt, að þurfa að vera að borga stimpilgjöld upp aftur og aftur, og fær n. ekki betur séð en að réttmætt sé að verða við óskum um að létta þessu af, þó ekki lengur en ár frá gjalddaga frumvíxilsins, því að eftir 18 mánuði má undir flestum eða næstum öllum kringumstæðum búast við, að aflinn verði seldur og skuldin greidd. 7. brtt. er um það, að 1. málsgr. 33. gr. falli niður, en hún hljóðar svo: „Ef veð eða ábyrgð er áskilin í víxli, stimplast hann eins og veðtryggt skuldabréf.“ Það kann að vera, að þessi málsgr. sé meinlaus, en allir nm. voru sammála um, að hún væri gagnslaus. E. t. v. er það fyrir vanþekkingu nm., en enginn okkar, sem í n. sitjum, hefur séð slíkan víxil sem hér um ræðir, og ég fyrir mitt leyti hygg, að slíkir víxlar séu ekki til hér á landi. Ef veð er sett með víxli, þá er það venjulega, að honum fylgir tryggingarbréf, og er annars staðar í frv. ákvæði um það, hvernig þá skuli með fara, þannig, að ef víxillinn er stimplaður, þá er slíkt tryggingarbréf ekki stimpilskylt. 8. brtt. er, að því er ég hygg, aðeins leiðrétting á prentvillu, þar sem stendur í till., að í stað 0,25% í 3. tölul. komi 0.25‰. Bæði liggur þetta í hlutarins eðli og auk þess má sjá það á grg. frv., að þeir, sem það sömdu, hafa reiknað með því, að þetta væri 0.25‰. Þá hefur n. gert allmikla breyt. við 50. gr. frv. Er það 9. brtt., en gr. er um það, hvaða l. falli úr gildi með þessu frv., ef að l. verður. Brtt. er um að fella úr frv. þá liði, sem snerta svo kölluð sérréttindi hankanna um stimplun á eigin skjölum, en samkv. frv. óbreyttu er ætlazt til, að þessi l. falli úr glldi, sem á ýmsum tímum hafa verið sett bæði um bankana og einstaka sjóði, og mundu þá þessi réttindi hverfa, ef frv. væri samþ. óbreytt. N. lítur svo á, að það sé rétt, að bankarnir og aðrar þær stofnanir, sem þessi réttindi hafa haft, haldi þeim áfram, og því leggur hún til, að þau ákvæði í 50. gr., sem nema þau l. úr gildi, verði felld úr frv. Ef frv. væri samþ. óbreytt, þá yrði t. d. að stimpla veðdeildarbréf, ræktunarbréf og ýmis slík bréf, sem bankar og tilteknir sjóðir gefa út, og e. t. v. mætti skilja l. á þann veg, að það þyrfti jafnvel að stimpla sparisjóðsbækur eða venjulegar viðskiptabækur. Þetta virðist óþarfi að ákveða með l. að gert skuli. 10. brtt. n. er þess efnis að fella niður 2. mgr. 1. tölul. ákvæða til bráðabirgða, en sú málsgr. hljóðar svo: „Fjármálaráðuneytinu er heimilt að ákveða, að margföldunartala fasteignamatsins skuli breytast til hækkunar eða lækkunar í samræmi við verðlagsbreytingar í landinu.“ N. finnst of langt gengið með því, þegar í fyrri mgr. þessa tölul. er heimilað að tífalda fasteignamatið, að gefa þá rn. víðtækari heimild en þar er. Annars er allt fasteignamat, það skal ég viðurkenna, orðið úrelt og leiðinlegt viðfangs. Það er ekki orðið mögulegt, ef um fasteignaveðslán er að ræða, að fara á nokkurn hátt eftir því löglega fasteignamati nema að margfalda það. Þess vegna er það í lánsstofnunum orðin venja, að í stað þess, að áður var farið eftir fasteignamatinu eins og það lá fyrir í fasteignamatsbók, þá eru nú jafnan dómkvaddir menn eða þá trúnaðarmenn lánsstofnunarinnar, sem verða að meta fasteignina að nýju. Það er alveg víst, að verðlag verður aldrei það sama og það var fyrir stríð og í stríðsbyrjun. Þess vegna er það ákaflega undarlegt, að það skuli ekki vera gerðar nú, þegar verðlag er þó töluvert að festast, ráðstafanir til þess að framkvæma nýtt fasteignamat. Ég býst við, að þetta sé gert - eða réttara sagt, að það sé trassað að gera þetta, að ákveða nýtt fasteignamat, til að hlífa mönnum við fasteignaskatti, en ég sé ekki, að fasteignaskattar þyrftu neitt að hækka, þó að fasteignamatið væri gert svo rétt sem kostur er á, því að auðvitað mætti um leið lækka fasteignaskattana, þegar fasteignamatið hækkaði, lækka þá hlutfallslega, en þetta er nú önnur saga og kemur ekki beinlínis þessu máli við. Það er þá till. n., eða þess hluta hennar sem afgreiddi málið, að frv. verði nú við þessa umr. samþ. með þeim breyt., sem gerðar eru í þskj. 258, en án efa munu koma einhverjar brtt. fram frá n. eða a. m. k. þá frá einstökum nm. við 3. umr.