Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þegar þetta frv. var hér til umr. s. l. þriðjudag, tel ég mig hafa gert grein fyrir því, hvers vegna ég í hv. sjútvn. taldi mig og lýsti mig andvígan frv., eins og það lá fyrir. Hér þyrfti þess vegna ekki að lengja umr. um það. En nokkur atriði í ræðu hv. 4. þm. Vestf. gefa mér þó tilefni til nokkurra hugleiðinga í sambandi við málið. Ég benti réttilega á það, þegar málið var hér til umr. s. l. þriðjudag, að lítill áhugi virtist vera fyrir þessu máli hjá þeim aðilum, sem það snertir, þar sem frsm. meiri hl. sjútvn. gat þess, að frv. hefði verið sent öllum 18 aðilum, sem tilgreindir eru í 7. gr. þess, til umsagnar, en aðeins 5 af þessum aðilum hefðu sent svar. Og þegar það er athugað, að enginn aðili, sem hefur með að gera fiskvinnslu eða útflutning, sá ástæðu til að svara sjútvn., verður maður að draga þá ályktun, að a. m.k. hjá þessum aðilum, sem frv. snertir kannske fyrst og fremst, sé enginn áhugi fyrir, að málið nái fram að ganga. Eðlilegt er, að Landssamband ísl. útvegsmanna hafi svarað n. og sent jákvætt álit, þar sem tveir af flm. frv. munu vera í stjórn þeirra samtaka. Ég hygg þó, að svo lítill áhugi sem virtist vera áður hjá þeim aðilum, sem frv. snertir, mundi hann þó vissulega ekki hafa vaxið, ef þeir hefðu hlustað á ræðu hv. 4. þm. Vestf. s. l. þriðjudag. Hann sagði þar orðrétt, með leyfi hæstv. forseta: „Ætli það væri ekki léttara í vöfum í sambandi við fiskverðsákvörðun að láta slíka stofnun eina starfa árið um kring og leggja þær fjölmörgu niður, sem eru að reyna að mála fjandann á vegginn, hver á sínu sviði, til þess að láta líta sem verst út frá sínum bæjardyrum séð, fiskkaupendur annars vegar fiskseljendur hins vegar?“ Ég verð að segja það, að þessi afstaða hv. þm., 1. flm. frv., kom mér nokkuð á óvart, vegna þess að það er hvergi hægt að sjá það í frv. sjálfu eða í grg. þess, að einn höfuðtilgangur þess sé að leggja niður samtök þeirra aðila, sem við fiskvinnslu og fiskútflutning hafa fengizt og fást enn í dag. En þessi ummæli verða ekki á annan veg skilin en þetta sé einnig tilgangur með frv. Og hefði þetta legið fyrir, annaðhvort í grg. eða í frv., hygg ég, að þessi samtök hefðu ekki látið sér nægja það að svara ekki tilmælum sjútvn. um umsögn, heldur hefðu þá komið fram frá þessum aðilum bein mótmæli. Í öðru lagi kom fram hjá hv. ræðumanni, 1. flm. málsins, annað atriði, sem ég tel að þurfi nánari skýringar við. A. m. k. gat ég hvergi fundið það út úr grg. frv. eða frv. sjálfu, að þetta væri einnig tilgangur með flutningi málsins hér á hinu háa Alþingi. En hv. 1. flm. sagði orðrétt: „Ég hef séð og ég veit um mörg dæmi þess, að það hafi verið byggðar fiskverkunarstöðvar á litlum stöðum sem stórum, þar sem nóg var af fiskverkunarstöðvum fyrir. Ég hygg, að það þurfi að gera hér breytingu á, og það er ekki vanþörf á því að stofna til slíks ráðs, eins og þetta frv. gerir ráð fyrir.“ Ég verð að segja, að ef maður les 2., 3. og 4. gr. frv., þar sem fiskimálaráði er ætlað að vera ráðgefandi um mótun heildarstefnu í uppbyggingu sjávarútvegsins, fiskimálaráði er ætlað að gera ályktanir í þessu sambandi, ef það er kannske annar aðaltilgangur frv. að stofna ráðið til þess að stöðva uppbyggingu í sjávarútvegi í landinu, þá er það nokkuð annað en hv. þm. hljóta að geta lesið út úr frv. eða grg. þess. Og ég verð að segja, að ég er nokkuð undrandi yfir því, að þetta skuli hafa komið fram hjá hv. 1. flm. þessa máls, að eftir því, sem hann hefur sagt hér í þessum ræðustól, þá virðist tilgangurinn í veigamiklum atriðum vera allt annar en málið sjálft gerir ráð fyrir eða fram kemur í grg. þess, og þm. hlýtur að vera ætlað að meta málið eftir því, sem þar kemur fram. Nú skal ég viðurkenna það, að margt hefur farið öðruvísi í uppbyggingu sjávarútvegsins en við nú í dag mundum hafa óskað. En það er með það eins og annað, það er alltaf hægt að vera vitur eftir á. Og ég er alveg sannfærður um það, þó að fiskimálaráð hefði verið stofnað hér fyrir 10 árum og haft það markmið, sem efni frv. gerir ráð fyrir, að sú þróun, sem orðið hefur, hefði orðið nákvæmlega eins, þótt fiskimálaráð hefði þá verið til. Það voru allt aðrar og það voru eðlilegar orsakir, sem lágu til þess, að fiskiðnaðurinn þróaðist í þá átt eins og hann gerði, þó að, eins og ég segi, við nú í dag getum séð eftir á, að það hefði kannske mátt eitthvað öðruvísi fara. Ég hygg, að þeim mönnum, sem fylgzt hafa með þessu, sé þetta öllum ljóst. Það virðist vera, að menn, sem litla grein hafa gert sér fyrir þróun málanna, telji sér það nú eitthvað hagkvæmt að koma hér fram og benda á misfellur, sem orðið hafa, og ætla sér að fá Alþ. til þess að stofna fjölmenna nefnd eða fjölmennt ráð til þess að taka þar við málunum. Ég er íbúi einnar af stærstu verstöðvum landsins, hef haft góða aðstöðu til þess að fylgjast með þessu og hef gert það og tel mig vera þar nokkuð dómbæran. Á þeim tíma, sem hraðfrystiiðnaðurinn byggðist mest upp, var um mun meira aflamagn á vetrarvertíð að ræða heldur en nú er. Ég þekki það úr þeirri verstöð, sem ég tilgreindi hér áðan, að á vetrarvertíð var þá mjög almennt, að kæmu í land frá 1. jan. til 11. maí um 45 þús. tonn og komu 30 þús. tonn af þessum 45 þús. tonnum í land frá miðjum marz og fram í byrjun maí, þ.e. á rúmum 1½ mánuði. Það lá þá alveg ljóst fyrir, að hraðfrysting á fiski var miklu arðvænlegri vinnsla en söltun. Það lá ljóst fyrir á þessum tíma, auk þess sem það vita allir, sem þessum málum eru kunnugir, að vinnsla fisks í hraðfrystingu gefur mun meira í vinnulaun, mun meira í gjaldeyristekjur heldur en ef fiskurinn er saltaður. Ég spyr nú: Er það nokkuð óeðlilegt, þó að hraðfrystihúsaeigendur á þessum tíma hafi farið í það að stækka vinnslustöðvar sínar, stækka frystikerfin til þess að taka á móti þeim afla, sem þeim barst í hendur og þeir voru búnir að skuldbinda sig fyrir fram til þess að kaupa af útgerðarmönnum og sjómönnum? Ég segi, að við þetta hafi ekkert verið óeðlilegt. Og ég fullyrði alveg, að þjóðfélagslega séð var þetta mjög hagstæð þróun á þeim tíma og hraðfrysting gaf þá iðulega, a. m. k. í þessari verstöð, það vel af sér, að það var mjög eðlilegt, að menn, sem höfðu þennan atvinnurekstur á milli handa og höfðu lagt fjármagn í hann, vildu byggja hann upp sem hagkvæmastan, bæði fyrir sjálfan sig og þá aðila, sem þeir keyptu hráefnið af. Við þetta bættist einnig á þessum tíma, að þá kom til frysting á síld, sem lítið hafði verið um að ræða áður. Það vita allir, sem nokkuð þekkja inn á hraðfrystiiðnað, að hann útheimtir mjög stór frystitæki. Það er fljótlegt að pakka síldinni, fljótlegt að vinna hana undir frystinguna, og ef afköst áttu að vera nokkuð sem heitir, urðu hraðfrystistöðvarnar á þessum tíma verulega að bæta við sig frystitækjum. Það getur vel verið að við nú í dag segjum, að það hefði verið bezt að láta þetta allt saman eiga sig, hafa bara „status quo“ í þessum málum og láta síldarfrystinguna fara forgörðum og láta bolfiskinn fara í salt að mestu leyti, en ekki í hraðfrystingu. Þá gætu þeir menn, sem núna eru að tala um nýtingu hraðfrystihúsanna, kannske haft hærri tölur að vinna úr en þeir nú hafa. En ég tel, að það þurfi að skoða það mjög vel, þegar menn eru að tala um nýtingu hraðfrystihúsanna, ef athuguð er sú aðstaða, sem þau hafa verið í og ég segi: vonandi komast í aftur, ef hráefnið til þeirra eykst. Ég tel það hér um bil jafnvitlaust, en þó ekki eins og ef farið væri hér á Alþ. að tala um nýtingu sláturhúsanna, sem allir vita að fá sitt hráefni á ákveðnum tíma og eru svo ekki í vinnslu annan tíma ársins. Þetta er sambærilegt að því leyti, að í öllum verstöðvum hér sunnanlands og suðvestanlands koma, ég segi hiklaust 2/3 hlutar af hráefninu kannske á 1½ til í hæsta lagi 2 mánuðum. Og ef frysting á að eiga sér stað í nokkrum mæli og frystur fiskur að verða útflutningsvara, sem þjóðfélagið getur eitthvað byggt á, verða auðvitað frystitækin og frystistöðvarnar að vera stærri en nauðsynlegt er yfir þann tíma annan sumarið og haustið, þegar mun minna og sáralítið hráefni berst að. Ég segi hiklaust, að það, sem menn nú telja ofvöxt í hraðfrystiiðnaðinum, stafar af því, að þetta var bara eðlileg ráðstöfun á þeim tíma, meðan hráefnið var miklu meira á vetrarvertíðinni og þegar við bættist síldarfrystingin yfir haustið og framan af vertíð. Og ég spyr: Hvernig hefði farið hérna í Reykjavík og hvernig hefði farið víða í öðrum verstöðvum, þegar Faxaflói var fullur af síld yfir haustmánuðina og vetrarmánuðina, og hvernig hefði farið t. d. í Vestmannaeyjum þar sem þá var engin síldarbræðsla, hefðu ekki hraðfrystihúsin verið þess megnug og búið sig beint undir það að taka við þessari vöru til frystingar? Þegar allt þetta er skoðað, tel ég það mjög hæpið, ef það virkilega er meining 1. flm. þessa máls að ætla nú að fara að leggja allar þessar stofnanir niður. sem að þessum málum hafa unnið, byggt upp fiskiðnaðinn hér í landinu, og setja allt undir eitt allsherjarráð, samansett af 18 aðilum, sem fyrir fram er vitað, að þar mundi í mörgum tilfellum hver höndin verða upp á móti annarri í afgreiðslu ýmissa mála. Þá kem ég að því, sem hv. 1. flm. frv. kom inn á í sambandi við það, að það ætti að vera eitt af verkefnum fiskimálaráðs að stöðva uppbyggingu í þessum iðnaði, hann á við í bæði bátaflotanum og fiskiðnaðinum, en ég tel það alveg óþarfa að vera að stofna 18 manna ráð til þess að gera slíkar ráðstafanir. Það er fyrst og fremst, að ég hygg, að það sé almennt lítill áhugi um landið núna, að menn vilji leggja fjármagn í fiskvinnslustöðvar, og svo hitt, ef einhver er þannig sinnaður, að hann vilji gera þessa hluti, eru vissulega til aðilar, sem geta passað upp á að fara þar ekki út í neinar öfgar eða vitleysur. Ég hygg, að enginn eða fáir séu það fjáðir, sem vildu leggja fjármagn í slíkt fyrirtæki, að þeir þurfi ekki að leita til stofnlánadeildar sjávarútvegsins, sem lánar eftir vissum reglum og metur, hvort hún telur það eðlilegt eða ekki. Og flm. gat þess einnig í ræðu sinni, að þarna ríkti nokkur glundroði, ein stofnun afgreiddi lán, þegar önnur synjaði, og annað slíkt, þetta ræki sig sem sagt hvað á annars horn í þessu máli. Það er um þrjá aðila að ræða, sem menn leita til, ef þeir eru með slíkt fyrirtæki í huga. Það er fyrst og fremst stofnlánadeild sjávarútvegsins, það er atvinnuleysistryggingasjóður, sem í mörgum tilfellum hefur greitt mjög vel fyrir uppbyggingu atvinnufyrirtækja, og fiskimálasjóður. Ég segi, að það þarf ekki að stofna 18 manna fiskimálaráð til þess, að þessir þrír aðilar, sem eru undirstöðuaðilarnir í lánsfjármöguleikum fyrir þá, sem í slíkan iðnað vilja leggja, - það þarf ekki að stofna neitt 18 manna ráð til þess að dæma þarna um. Þessir aðilar geta ákaflega vel með lítilli fyrirhöfn borið sig saman, hvort eðlilegt sé að lána þessum eða hinum, sem leggur inn lánsumsókn til þessara stofnana. Og ég segi um atvinnuleysistryggingasjóð og fiskimálasjóð, að það er ákaflega handhægt fyrir þá að leita upplýsinga hjá stofnlánadeild sjávarútvegsins, hvort hún telji eðlilegt, að fjármagn sé sett í fiskvinnslustöð á þessum stað eða bátakaup á þessum stað og annað slíkt. En ég hygg, að fram hjá fiskveiðasjóði og stofnlánadeild sjávarútvegsins komist fáir, sem vilja leggja í skipakaup eða fiskvinnslustöðvar. Hann kom einnig inn á það, eins og ég las hér áðan, hv. 1. flm. kom inn á það í sinni ræðu, að það hefðu á ýmsum stöðum á landinu, bæði smærri og stærri stöðum, nú hin síðustu ár, verið byggð fiskverkunarhús, sem hann taldi óþarfa, að gert hefði verið. Ég segi: allt þetta verður að skoðast betur, og þeir menn, sem slá slíku fram, verða að hafa kynnt sér málin betur eða verða a. m. k. að hafa kynnt sér málin til þess að verða dómbærir að tala um þetta. Ég þekki þetta úr mínu heimahéraði. Þar hafa verið nú á síðustu árum - ég man ekki, hvort það er á 6, 8 eða 10 árum - byggðar fjórar litlar fiskverkunarstöðvar. Tvær þessar verkunarstöðvar eru aðeins söltunarstöðvar, en tvær þeirra eru með mjög lítil hraðfrystikerfi. Ef aðeins er litið á þessa hlið málsins, er réttilega hægt að benda á það, að í Vestmannaeyjum hafi verið fjögur hraðfrystihús og þau hafi auðvitað getað annað þeim afla, sem þar bærist á land. En það er allt annað, sem þarna liggur á bak við og hv. 1. flm. frv. hefur ekki gert sér grein fyrir. Þessar 4 litlu stöðvar, sem þarna hafa risið á undanförnum, eins og ég segi, 6, 8 eða 10 árum, fluttu inn samtals 6 nýja báta í héraðið. Og þær hafa ekki tekið eitt einasta kg af hráefni frá hraðfrystihúsunum, sem fyrir voru. Mér eru þessi mál það vel kunnug, að ég fullyrði alveg, að 5 þessara báta hefðu ekki komið í bæinn, ef þessar verkunarstöðvar hefðu ekki verið byggðar, því að stöðvarnar eru byggðar til þess eins að vinna úr hráefni þessara báta, sem fluttir voru inn í byggðarlagið samtímis. Og ég vil nú spyrja: Er það ekki eðlileg þróun í einu byggðarlagi, einu sjávarplássi, að menn hafi dug í sér og aðstöðu til þess að ráða því að flytja inn fiskiskip í byggðarlagið og ráða því að vinna úr eigin afla? Og ég get sagt það, sem meira er, að a. m. k. 3 af þessum bátum hafa ekki aðstöðu til annars en salta þann fisk, sem söltunarhæfur er. Þeir hafa síðan komið í bæinn, lagt hráefni, svo að þúsundum tonna skiptir, til hraðfrystistöðvanna, þannig að þeir hafa ekki orðið þeim fiskiðjufyrirtækjum, sem fyrir voru, neitt til trafala, eða það hafi skeð þar, að hver væri farinn að drepa annan, eins og hv. 1. flm. sagði, heldur hafa þeir orðið til þess að útvega stöðvunum, sem fyrir voru, verulegt hráefni yfir þann tíma, sumarið og haustið, þegar stöðvarnar vantaði mest hráefni. Það eru þessar aðstæður, sem einnig verður að skoða, þegar menn eru að gagnrýna það hér, að einhvers staðar í einhverri verstöð hafi verið byggð ný fiskverkunarstöð. Ég segi bara: guð hjálpi okkur, ef við ættum að fara að mynda 18 manna fiskimálaráð hér á Íslandi til þess eins, að einstaklingum, sem vildu ráðast í útgerð eða ráðast í byggingu fiskverkunarstöðva, væri meinað það. Það er stefna a. m. k., sem ég fæst ekki til að fylgja. Og ég er sannfærður um það, að nákvæmlega sama er fyrir hendi annars staðar. Ég þekki þar ekki til, en ég hef ekki ástæðu til að ætla annað en sama sé fyrir hendi annars staðar, það séu menn, sem eiga bátana sjálfir, flytja þá kannske inn í sín byggðarlög, sem vilja hafa aðstöðu til þess að verka sinn afla að því marki, sem þeir geta gert. Ég tel síður en svo nokkuð óheilbrigt við það, og ég tel það hagstætt þjóðfélagslega séð, að þetta sé gert, kannske í smærri einingum en nú er, og fyrir byggðarlögin, þar sem þetta er, hefur það án efa orðið til mjög góðs. Ég skal nú ekki tefja þessar umr. mikið. Eins og ég sagði í upphafi, var ég búinn að gera grein fyrir afstöðu minni til málsins og hvers vegna ég væri því andvígur, svo að ég þarf ekki að koma neitt frekar inn á það. En það voru aðallega þessi tvö atriði, sem komu fram hjá hv. 1. flm. frv., sem ekki er að finna, hvorki í frv. né grg. þess, og eru í beinni andstöðu við efni frv., eins og það liggur fyrir, því að eins og ég hef sagt áður: það er ekki hægt að finna það út úr frv., að til standi eða meiningin með því sé að leggja niður þau fyrirtæki sjávarútvegsins eða þær stofnanir sjávarútvegsins, sem nú eru til. Og það er hvergi heldur hægt að finna út úr frv., nema síður sé, að tilgangur þess sé einnig að spyrna við því, að ráðizt sé í ný fyrirtæki eða ráðizt kannske í kaup á bátum. Ég kom í ræðu minni hér s. l. þriðjudag nokkuð inn á þá stefnu, sem ég taldi að lægi alveg ljós fyrir, bæði hjá Alþ. og þeim aðilum, sem með þessi mál fara, en það er aukin öflun hráefnis til fiskiðnaðarins. Ég sagði það þá og segi það aftur, að eitt af höfuðvandamálum fiskiðnaðarins hafi verið sá samdráttur, sem orðið hefur í öflun hráefnis á undanförnum árum. Ég lít þetta mál ákaflega alvarlegum augum, ekki einasta vegna fiskiðnaðarins sjálfs, heldur ekkert síður vegna þeirra sjómanna, sem fyrir eru, og kannske aðallega vegna þess verkafólks, sem byggt hefur afkomu sína á þeim möguleika, að fiskiðnaðarstöðvar á hverjum stað úti um hinar dreifðu byggðir landsins hefðu sem mest og sem jafnast hráefni. Ég benti á það í ræðu minni s. l. þriðjudag, að ég teldi næsta óhjákvæmilegt þegar á þessu þingi að marka einhverja nýja stefnu í þessum málum. Ég tel það liggja alveg ljóst fyrir, að það sé kominn tími til og þó að fyrr hefði verið, að teknar væru til athugunar þær ráðstafanir, sem gerðar voru með útfærslu fiskveiðilandhelginnar í 12 sjómílur, að við hefðum ekki einasta verið að ýta af okkur og bægja frá veiðisvæðum okkar erlendum skipum, heldur hlýtur það að hafa verið meining okkar á þeim tíma, að við stefndum að því með útfærslunni að nýta þau veiðisvæði, sem innan þessara marka væru, á sem arðvænlegastan og hagkvæmastan hátt. Um þetta hafa verið deilur hér á Alþ. áður. Einstakir þm., bæði ég og aðrir, hafa gert tilraun til þess að fá þarna breytta stefnu, en það hefur ekki enn þá haft hljómgrunn. En ég segi bara: það verður að koma að því, ef ekki á að skapast verulegur samdráttur í fiskiðnaðinum, þjóðfélaginu öllu til óhagræðis og aðallega því fólki, sem býr úti um hinar dreifðu byggðir landsins, þá verður að skapa þarna nýja stefnu, og ég vænti þess, að þetta mál komi til umr., áður en langt um líður, hér í þessari hv. deild. Ég skal svo ekki, herra forseti, fjölyrða meira um þetta mál, ekki í bili, er nú vist búinn að tala mig dauðan í málinu eins og sagt er. En ég vil að lokum benda á það, að ég tel, að það, sem að sé stefnt með frv., stefni ekki í rétta átt, sé ekki til hagræðis fyrir sjávarútveginn, nema síður sé. Og ég segi alveg hiklaust, að ef framkvæmdin á því ætti að vera eins og 1. flm. þess hefur lýst þessu hér, er þar um hættulegt mál fyrir sjávarútveginn í heild að ræða. Og ég segi alveg hiklaust, að Alþ. á ekki að samþykkja frv., eins og það liggur fyrir, og 7. gr. þess sérstaklega. Ég tel hana hreinlega, - ég veit ekki, hvað á að kalla það: kokkteil, sem Alþ. á alls ekki að búa til.



Herra forseti. Hv. 3. þm. Sunnl., sem var að ljúka hér máli sínu, tók meira upp í sig í þessari síðari ræðu sinni heldur en í ræðunni fyrir tveimur dögum, enda hefur hann nú haft tvo sólarhringa til þess að sækja í sig veðrið. Og hann komst að lokum að þeirri skynsamlegu niðurstöðu, að þetta frv. um stofnun fiskimálaráðs væri hættulegt fyrir sjávarútveginn. Mér finnst, að þessi endir á ræðu hv. þm. sanni það glöggt, að hann, þrátt fyrir allan sinn ræðuflutning í þessu máli, skilur hvorki upp né niður í tilganginum með flutningi þessa frv., enda var málflutningur hans hér áðan með þeim hætti. Hann greip í eitt hálmstrá í byrjun ræðu sinnar, og hélt í það alllengi og var afskaplega glaður og sagði, að það hefði verið lítill áhugi sýndur þessu frv. frá þeim stofnunum, sem hefur verið leitað umsagnar hjá. Rétt er það að vísu, að það voru ekki allir, sem sendu umsagnir. En hvaða frv. er það, sem flutt er og leitað er umsagna um, sem menn trassa ekki að senda umsagnir um nema þegar þeir þurfa að mótmæla einhverju? Þá eru þeir fljótir til. Og það er eitt atriði í þessu máli, að enginn aðili mótmælir frv. eða hafði neitt út á það að setja, svo að ég hygg, að þetta hálmstrá slitni fljótlega. Ég furða mig á því, að hv. þm. skuli leyfa sér að snúa þannig út úr ræðu minni hér fyrir tveimur dögum, þegar ég talaði um, að eitt af þeim mörgu málum, sem slíkt ráð ætti að fjalla um, væri stofnun hagstofnunar fyrir sjávarútveginn, en láta ekki hverja sérgrein sjávarútvegsins fyrir sig vera að halda uppi dýrum stofnunum til þess að reikna sér í hag hver fyrir sig. Og ég sagði, að ég teldi, að það væri skynsamlegt og eitt af verkefnum þessa væntanlega ráðs að stofna eina heildarstofnun, þar sem aðilar bæði þeirra, sem fiska, sjómanna, og þeirra, sem gera út, þeirra, sem vinna úr fiskinum, og þeirra, sem fara með lánamálin, og Efnahagsstofnunin ættu aðild að. Ég hélt, að þetta væri skynsamlegra og léttara í vöfum við fiskverðsákvarðanir. En hv. þm. kemst að þeirri niðurstöðu, að með því að leggja þetta til í ræðu minni hafi ég í raun og veru verið að gefa það til kynna, að ég vildi leggja niður öll sölusamtök sjávarútvegsins. Ég get ómögulega skilið, hvernig hv. þm. hefur fengið þetta í höfuð sitt. Ég sagði í þessari ræðu minni, - að vísu flutti ég ekki skrifaða ræðu, en hún er komin hér á borðið til mín, - og ég segi það, að ég vil segja fyrir mitt leyti, að þó að ég eigi að heita fremur í hópi atvinnurekenda, tel ég fullkomna ástæðu til þess, að sjómenn og sjómannasamtökin hafi aðild að slíkri stofnun, en það hafa þau hvergi í dag, og það er hvergi reynt að koma þessum stofnunum saman til þess að mynda heildarstefnu, heldur er hver fyrir sig að taka sín afstöðu, og það rekur sig hvað á annars horn, vegna þess að það vantar að skýra sjónarmið allra aðila. Það eru nú starfandi í sjávarútvegi fjölmargar stofnanir, sem vinna að því að reikna út hag og afkomuhorfur, hver á sínu sviði. Efnahagsstofnunin tekur svo að sér að reikna út um hver áramót, áður en fiskverð er ákveðið. Og síðan segi ég: Væri ekki meira vit í því, að stofnun eins og fiskimálaráð myndaði ein hagstofnun fyrir sjávarútveginn, og leggja allar þessar reikningaskrifstofur niður. Það yrði hlutlaus hagstofnun, sem sjómannasamtökin ættu aðild að, útvegsmannasamtökin, sölusamtökin og Efnahagsstofnunin. Ætli það væri ekki léttara í vöfum í sambandi við fiskverðsákvörðun að láta slíka stofnun eina starfa árið um kring og leggja þær fjölmörgu niður, sem eru að reyna að mála fjandann á vegginn, hver á sínu sviði. Það eru reikningaskrifstofur að sjálfsögðu. Ég hélt, að þetta skildi hvert 12 ára barn, að það væri ekki verið að ætlast til þess að leggja sölusamtökin niður. Hvenær hefur hv. þm. eða aðrir þm. eða aðrir heyrt mig tala gegn sölusamtökum fiskframleiðenda í þessu landi? Aldrei. Ég stend einhuga með þeim og met mikils þeirra störf. En það, sem hér veltur á mestu, er það, að það vantar að mynda einhverja heildarstofnun fyrir sjávarútveginn, þar sem allir aðilar eiga rétt á að mynda heildarstefnuna, bæði þeir, sem afla frumhráefnisins, þeir, sem selja það, þeir, sem lána til þess, og ríkisvaldið, og með þessu frv. er gert ráð fyrir því, að sá maður, sem fer með æðstu stjórn sjávarútvegsmála, sjútvmrh., skipi formennsku í slíku ráði. Það er hvergi nú nein stofnun, þar sem launþegar eiga aðild að. Það er þróunin í flestum öðrum löndum, að launþegarnir fylgjast meira með gangi fyrirtækjanna til þess að það vaxi skilningur meðal þeirra á því, hvernig fyrirtækin ganga, en ekki fara með neitt pukur og deila svo alltaf, þegar á að taka ákvörðun um fiskverð eða kaup og kjör, hvort það verði borgað of mikið eða of lítið. Ég endurtek það, sem ég sagði hér fyrir tveimur dögum, að ég tel það þýðingarmikið í okkar þjóðfélagi að hefjast handa um að skapa aukinn skilning hér á milli, en ekki skipta sér í tvær andstæðar fylkingar, sem líta á sig sem andstæðinga, sem aldrei geti náð saman, nema komi til verkfalla eða deilna í þjóðfélaginu. Mér skildist á hv. ræðumanni, að ég vildi leggja niður frystihús í landinu, og láta fiskimálaráð stjórna öllum frystihúsum á Íslandi. Þetta er alger misskilningur. Ég tel, að mörgum frystihúsum á landinu hafi verið mjög vel stjórnað, og ég vil mjög gjarnan og eindregið hafa þau frystihús undir þeirri stjórn, sem þau hafa verið á undanförnum árum. Þessir aðilar margir hverjir hafa öðlazt það mikla reynslu og hafa sýnt hæfni sína til að stjórna þessum fyrirtækjum. Ég skal ekkert hafa á móti því, sem hv. ræðumaður sagði varðandi sína heimabyggð. En hitt ætla ég að endurtaka, að ég veit um, að það hafa verið byggðar fiskverkunarstöðvar á ýmsum stöðum á landinu, þar sem hraðfrystihús eru fyrir og þar sem ekki hefur orðið nein aukning á hráefni, og það hefur orðið til þess, að hraðfrystihúsin hafa fengið minna hráefni en áður var. Ég segi það fyrir mitt leyti: ég tel fullkomna ástæðu til, að það ráð, sem hér er ráð fyrir gert, móti heildarstefnu. Það á ekki að fara að taka ákvörðun í hverju einstöku máli, hvar eigi að lána, en það þarf að móta heildarstefnu í þessum málum, en hún hefur ekki verið fyrir hendi. Hvað er eðlilegra en allir þeir aðilar, sem að sjávarútvegi vinna, komi saman í slíku ráði sem þessu og skiptist þar á skoðunum, reyni að ná samvinnu á sem víðtækastan hátt? Og hvaða ástæðu hefur hv. ræðumaður til þess að leggja mér í munn það, sem hann gerði hér í sinni ræðu? Ég hygg, að hver einasti hv. þm. skilji auðveldlega þetta stuttorða frv., en þar segir, að fiskimálaráð skuli vera ráðgefandi um mótun heildarstefnu í uppbyggingu sjávarútvegsins og í markaðsmálum og skuli beita sér fyrir góðri samvinnu allra aðila, sem hlut eiga að máli, með gagnasöfnun, umræðufundum, skýrslugerð, útgáfu- og fræðslustarfsemi og öðrum ráðum, sem líklegust eru talin til þess hverju sinni, að tilganginum með stofnun ráðsins verði náð. Býst nokkur við því, að frv., sem hefur þennan tilgang, muni leiða til þess, að þeir aðilar, sem ættu þar sæti, kæmu fram með till. um að leggja niður ákveðin sölusamtök? Ég hygg, að það detti engum manni í hug og ekki einu sinni hv. síðasta ræðumanni, ef hann vill hugsa um þetta mál í alvöru og lesa frv., eins og það liggur hér fyrir. Þá gerir frv. ráð fyrir því, að ályktanir sínar um uppbyggingu fiskiskipastólsins skuli fiskimálaráð við það miða, að jafnan sé sem mest fjölbreytni í útgerðinni og eðlilegt jafnvægi milli einstakra greina hennar. Miða skal till. ráðsins við það, að hráefnisöflun til fiskiðnaðarins sé tryggð eftir föngum með tilliti til arðsemi fiskistofna á hverjum tíma. Síðan segir, að ályktanir sínar um uppbyggingu fiskvinnslu- og fiskiðnaðarfyrirtækja skuli ráðið semja þannig, að tillit sé tekið til æskilegrar dreifingar fyrirtækjanna og við það miðað, að afkastageta þeirra sé hæfileg með hliðsjón af mögulegri öflun hráefnis. Og það skiptir miklu máli, ef verið er að auka útgerð á einum stað og auka hráefnisöflunina þar með, að þá sé um leið aukin fiskvinnsla á þeim stað. Hitt skiptir aftur líka miklu máli, að það sé ekki verið að fjölga fiskvinnslustöðvum á stöðum, þar sem hráefnisöflunin stendur í stað eða fer minnkandi. Þar er ekki þörf fyrir fleiri fiskverkunarstöðvar, alveg eins og á hinum staðnum er þörf fyrir fleiri fiskverkunarstöðvar, ef það verður stórkostleg aukning á útgerð og hráefnisöflun. Þetta hélt ég, að lægi svo ljóst fyrir, að um það þyrfti ekki að vera að deila. Hv. þm. sagði hér fyrir tveimur dögum, að það væri allt annað mál, stofnun iðnþróunarráðs, því að iðnaðurinn hefði sitt fasta og ákveðna hráefni, en hitt væri svo óöruggt, það sem lyti að sjávarútvegi, því að fisköflun væri auðvitað háð, eins og við allir vitum, bæði aflabrögðum og veðráttu. Ég segi aftur fyrir mitt leyti, að þá tel ég, með allri virðingu fyrir stofnun iðnþróunarráðs, sem er alveg sjálfsögð ráðstöfun, og allir, sem að iðnaði standa, hafa fagnað stofnun þess ráðs, en ég tel ekki síður, heldur miklu frekar þörf fyrir að stofna ráð eins og fiskimálaráð, því að þar sem óvissan er mest, þar ríður mest á, að skipulagningin sé í beztu lagi. Annars skil ég ekki þá hræðslu, sem hefur leynt sér á bak við ræðuflutning hv. þm., bæði hér fyrir tveimur dögum og eins nú í dag. Hann hefur í raun og veru aldrei komið inn á það. Höfuðmarkmið þessa máls er að færa þá aðila saman undir einni stofnun, þannig að þeir geti rætt um þennan atvinnuveg hver frá sínu sjónarmiði og reynt að ná sem beztri samvinnu og beztum árangri fyrir sjávarútveginn. En þetta frv. er ekki flutt í þeim tilgangi að gera sjávarútveginum illt, og það fannst mér allhart og harður dómur, sem hv. þm. lauk ræðu sinni með hér áðan.



Herra forseti. Ég hlýt að taka undir það með hv. 4. þm. Vestf., að það sé harður dómur af hálfu hv. 3. þm. Sunnl. um þetta mál, að það sé beinlínis hættulegt sjávarútveginum. Ég átti satt að segja ekki von á því, að hann felldi það harðan dóm um málið hér í hv. þingdeild. Í sjútvn. kom það að vísu fram, að hann væri andvígur málinu, en andstaða hans gegn því var þó ekki harðari en svo, að hann hefur ekki séð ástæðu til þess að gefa út sérstakt nál. um það. Hv. 3. þm. Sunnl. hefur bæði í ræðu sinni hér áðan og við 1. umr. á dögunum lagt mikið upp úr því, að aðeins 5 aðilar af þeim, sem taldir eru upp í 7. gr. frv., hafi sent jákvæðar umsagnir um frv. Þessar umsagnir eru að vísu frá s. l. ári. Eins og hv. þm. muna, var þetta frv. hér til meðferðar seint á síðasta þingi og varð þá ekki útrætt. Þegar við tókum málið fyrir að nýju í sjútvn. að þessu sinni, var búið að bæta við í 7. gr., ef ég man rétt, a. m. k. tveim aðilum til viðbótar þeim, sem þar voru upp taldir á s. l. ári. Það var beinlínis gert eftir tilmælum frá þeim sjálfum, þannig að við þessa 5, sem áður svöruðu jákvætt, tel ég að megi nú a. m. k. bæta þessum tveimur, sem nú er bætt þarna inn í. Í sjútvn. minnist ég þess nú ekki, að þess væri óskað, að málið yrði á ný sent til umsagnar, sem auðvitað hefði verið hægt að gera. Menn töldu yfirleitt, að frá þeim aðilum, sem þarna eiga hlut að máli, væri ekki að vænta andstöðu gegn frv., og það hygg ég að hafi verið ástæðan fyrir því, að þeim var ekki sent málið til umsagnar. Þetta var eiginlega það, sem kom mér til að kveðja mér hljóðs. En eftir ræðuflutning hv. 3. þm. Sunnl. vil ég undirstrika það, að ég hygg, að hann misskilji þetta mál allhrapallega, ef hann telur, að með þessu litla frv. sé sjávarútveginum stofnað í einhverja hættu. Eins og ég gat um í framsögu fyrir nál. meiri hl. n., er ætlazt til þess, að fiskimálaráð verði fyrst og fremst ráðgefandi stofnun, þar sem þeir aðilar, er mesta þekkingu og reynslu hafa á málefnum sjávarútvegsins, beri saman ráð sín. Hv. 3. þm. Sunnl. gat þess, - ég hygg, að það hafi verið fyrir tveim dögum, - að nægilegar upplýsingar lægju fyrir hjá þeim einstöku stofnunum, sem þarna ættu aðild að, um afkomuhorfur og annað, er máli skiptir í sambandi við sjávarútveginn. Það mun að vísu rétt, að ég hygg, að hjá einstökum aðilum, eins og hjá sölusamböndunum, liggi fyrir margvíslegar upplýsingar. En það snertir bara hverja grein fyrir sig. Það er engin stofnun til í landinu, sem hefur heildaryfirsýn yfir þessi mál, ekki aðeins með tilliti til fjárfestingar, því að það er ekki nema einn þátturinn í því, sem fiskimálaráði er ætlað að annast, - heldur líka með tilliti til markaðskönnunar og markaðsrannsókna. Ég mundi t. d. segja, að slík stofnun hefði verið mikils virði fyrir þá aðila, sem fyrir nokkrum árum ruku upp til handa og fóta og keyptu grásleppuhrogn dýrum dómum. Ef það hefði verið til einhver stofnun viðlíka og nú er hugsað að koma á fót með fiskimálaráði, þá hefði hún getað sagt þessum aðilum, hvað markaðurinn þoldi mikið af grásleppuhrognum. Það er einmitt á þessu sviði, sem ég hygg, að fiskimálaráð geti gert mjög mikið gagn. Það er ekki heldur alltaf, sem það er til góðs að láta útgerðarmenn og sjómenn fara algerlega eftir eðlishvöt um það, hvaða stærð fiskibáta þeir kaupa og gera út. Það mundi í mörgum tilfellum vera affarasælla, ef þeir gætu fengið ráð og leiðbeiningar bæði um aflahorfurnar, þótt óvissar séu og Hafrannsóknastofnunin sé oft vefengd í þeim efnum, svo og um söluhorfur á einstökum tegundum, eins og á frystum fiski, saltfiski og skreið. Ég hygg, að eins og málin hafa þróazt á s. l. ári, hefði verið miklu æskilegra, að við hefðum í sjávarútveginum lagt meiri áherzlu á framleiðslu saltfisks heldur en t. d. skreiðar. Það hefur kannske verið erfitt að gera sér grein fyrir þessu í byrjun vertíðar í fyrra. Það má segja, að það hafi ekki verið hægt að sjá fyrir, hversu hrapallega mundi fara um skreiðarmarkaðinn, en á hinn bóginn lá það fyrir í fyrrahaust og allt s. l. ár, að verð á saltfiski var mun betra en á nokkurri annarri framleiðslutegund, og því hefði verið gott, að einhver ráðleggingarstofnun hefði verið til, sem hefði getað bent þeim aðilum, er með þessa framleiðslu fara, á það og brýnt fyrir þeim að leggja meiri áherzlu á saltfiskverkun en gert hefur verið. Og satt að segja býst ég við, að undanfarin ár höfum við ekki lagt nægilega áherzlu á saltfiskmarkaðinn, a. m. k. ekki á þurrfiskmarkaðinn. Það er óteljandi margt þessu líkt, sem hugsað er sem verkefni einmitt fyrir fiskimálaráð. Ég gat þess í framsöguræðu minni, að á s. l. ári, þegar málið var hér til umr., hafi verið að því fundið af þeim, sem gagnrýndu málið þá, að fiskimálaráði væri ekki ætlað nógu mikið vald og ekki nógu mikil fjárráð. Ég get fyrir mitt leyti vel hugsað mér, að við þyrftum að koma hér upp stofnun, sem hefði meira valdsvið en fiskimálaráði er ætlað. En ég tel þó, að með fiskimálaráði samkv. þessu frv. verði komið upp vísi að slíkri stofnun. En hún þarf vitanlega, eins og allt annað, að þróast og þarf tíma til að þróast. Ég sé svo ekki ástæðu til, herra forseti, að lengja þessar umr. meira. Ég endurtek það fyrir hönd meiri hl. sjútvn. þessarar hv. d., að við mælum með því, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Ég skal að sjálfsögðu verða við því að vera eins stuttorður og ég mögulega get. En ég vonast til, að menn sjái í gegnum fingur sér, þó að ég noti nokkurn tíma til að svara því, sem ég þarf beinlínis að svara. Við umr. hér á þriðjudaginn lýsti ég afstöðu minni til málsins og hvers vegna ég væri andvígur frv. Ég gerði það vegna þess, að ég taldi það engum tilgangi þjóna, eins og það væri lagt hér fyrir d. og sett upp. Ég taldi, að þeir aðilar, sem með þessi mál færu, væru í gegnum áratuga reynslu miklu færari um það að sjá fyrir þessum málum heldur en þó að væri stofnað nýtt 18 manna eða 19 manna ráð, samsett úr mjög ólíkum hagsmunahópum og ólíkum aðilum, og ég hygg, að við a. m. k. þessir þrír þm., sem hér höfum talað í þessu máli, þekkjum nokkuð samkomulag og fundarhöld í slíkum fjölmennum ráðum, þar sem ólíkir hagsmunir mætast. Það, sem gerði, að ég var harðorður um þetta mál nú og dómharður, - það er alveg rétt, ég gerði það alveg viljandi, - það er vegna þess, að í ræðum flm. frv., sérstaklega 1. flm. þess, hafa komið upplýsingar um allt annan tilgang en frv. er ætlað, eins og það var lagt fyrir þessa hv. d. Það var það, sem gerði mig harðorðan og dómharðan um það, að tilgangurinn með því virðist vera allt annar en þar er gert ráð fyrir. Hv. 4. þm. Vestf. sagði, að ég mundi hafa misskilið ummæli hans um það, að hann ætlaðist til, að þarna yrðu lagðar niður einhverjar stofnanir. Ég held, að það sé ákaflega erfitt að lesa annað út úr hans orðum, þegar hann telur, að eigi að leggja þessar fjölmörgu stofnanir niður, sem hafa á undanförnum árum verið að mála fjandann á vegginn. Er það reikniskrifstofa sjávarútvegsins, sem hefur verið að mála fjandann á vegginn? Er það ekki stjórn Landssambandsins, sem er ávallt ábyrg gagnvart ríkisvaldinu og flytur þessi skilaboð, sem þangað hafa verið flutt, um afkomu sjávarútvegsins? Þetta er rætt á aðalfundum L. Í. U., stefnan mótuð þar, og það er stofnunin í heild, og stjórnin, sem ber ábyrgð á þessu, en ekki reikniskrifstofan. Það hlýtur þess vegna að vera átt við hana, átt við stofnunina í heild, sem á að leggja niður en ekki þess einföldu reikniskrifstofu, sem ég held að sé nú hvorki fugl né fiskur, því að menn hafa almennt ekki sent henni sína reikninga. Hún hefur verið óvirk. Hún er kannske lögð niður af sjálfu sér. Hver er sá sameiginlegi aðili fiskkaupenda? Hvaða reikniskrifstofu hafa fiskkaupendur til þess að tjá ríkisvaldinu sína afkomu? Það er hver stofnun fyrir sig, sem gerir það. Hraðfrystiiðnaðurinn gerir það, Sölusamband ísl. fiskframleiðenda gerir það, Sölusamlag skreiðarframleiðenda gerir það, hver fyrir sig. Það er mér vitanlega ekki nein sameiginleg stofnun, sem markar línuna og er ábyrg gagnvart ríkisvaldinu, þannig að það er ekki hægt að skilja ummæli hv. þm. öðruvísi en það eigi að leggja niður þessar umræddu stofnanir, þannig að ég tel mig ekki hafa á nokkurn hátt hvorki rangtúlkað mál hans né misskilið það. Ég tel það liggja alveg ljóst fyrir. Svo að ég fari út í það, sem hv. 1. flm. sagði hér við 1. umr. um það, þegar frv. gerir ráð fyrir, að fiskimálaráð, eins og ég hef sagt áður, sé ráðgefandi, eigi að gera ályktanir og till., þá sagði hann orðrétt, með leyfi hæstv. forseta, um tilganginn: „Það er í fyrsta lagi að sjá um uppbyggingu fiskiskipastólsins, í öðru lagi um uppbyggingu fiskvinnslu- og fiskiðnaðarfyrirtækja“ - og í þriðja lagi kemur hann inn á markaðsmál. Það er ekki verið að tala um, að það eigi að vera ráðgefandi eða gera ályktanir og till. Það á bara að sjá um þetta fyrir menn. Þetta er prentað hér í þskj., og getur hver þm. kynnt sér það, sem vill. Þetta stakk mig ákaflega illa. Ég lét það kyrrt liggja áðan, vegna þess að ég taldi, að það, sem hér hefur komið fram, væri nægilegt til þess að gera greinarmun á efni frv. og því, sem það sjálft boðar. Og ég fer ekkert dult með það, ef ætti að fara að stofna fiskimálaráð með þessum tilgangi, eins og fram hefur komið, sérstaklega hjá hv. 1. flm., þá mundi ég telja hættulegt fyrir uppbyggingu sjávarútvegs, ef það ætti að skipa eitt ráð, sem ætti að stjórna öllu, hvað þá ef það ætti að sjá um þetta allt saman fyrir þá aðila, sem í það vilja leggja. Það er mikið talað um, að það eigi að móta heildarstefnuna. Ég gerði grein fyrir skoðun minni á því máli hér s. l. þriðjudag. Ég tel, að það sé allt önnur aðstaða að móta nokkra ákveðna heildarstefnu í sjávarútvegsmálum heldur en í öðrum iðnaðarmálum. Ég minntist aldrei á iðnþróunarráð, eins og hv. 4. þm. Vestf. taldi að ég hefði gert. Ég sagði bara, að það væri allt önnur aðstaða hjá iðnaðinum almennt, hann vissi fyrir fram um það hráefni, sem þyrfti að vinna úr, miðaði sínar vélar og sinn rekstur allan við það, því að þar er hægt að gera áætlun. En enginn veit um áramót, hve mikill afli kemur á land, hvorki af bolfiski né síld. Það verður engin slík heildarstefna mótuð. Þetta verður að fá að þróast. Þetta er áhættuatvinnuvegur. Menn leggja í þetta bjartsýnir um áramót án þess að vita nokkurn tíma, hve mikið aflamagn þeir fá yfir árið eða hver afkoman verður, þannig að það að ætla að fara að móta heildarstefnu fyrir fram, ákveðna heildarstefnu, það er hlutur, sem ég hygg, að þeir, sem í þessu standa, telji sér ákaflega erfitt að gera. Ég kom nokkuð inn á markaðsmálin hér s. l. þriðjudag og sagði þar alveg réttilega, eins og ég meina, að það væri að mínum dómi mál, sem þyrfti athugunar og endurskoðunar við. En ég tel, að það eigi að fara öðruvísi að því heldur en að stofna nýtt, stórt og fjölmennt ráð til þess. Ég tel, að þar eigi að standa að fiskútflytjendur með viðskmrn., utanrrn. og sendiráðin á bak við sig. Og ég tel, að það þurfi að auka þjónustuna í sambandi við útflutninginn frekar en draga hana saman, þannig að í mörgum markaðslöndum vantar viðskiptafulltrúa eða einhvern aðila, sem er þar staðsettur allt árið fylgist með málum og getur gefið upplýsingar. Ég tel, að þannig eigi að auka þjónustuna í sambandi við markaðsmálin og markaðsleitina, en ekki með stofnun ráðs, sem sæti hér í Reykjavík og væri á fjölmennum fundi einu sinni til tvisvar sinnum á ári að velta málunum fyrir sér. Ég tel, að út úr því mundi lítið koma. Hv. 5. þm. Vestf. kom hér inn á í þessu sambandi, að öðruvísi mundi hafa farið með grásleppuhrogn og annað slíkt og beina hefði átt meira magni af hráefninu í saltfiskframleiðsluna heldur en gert var. Það er enginn vandi í dag að segja þessa hluti. En ég dreg það mjög í efa, að fiskimálaráð, þó að það hefði verið stofnað fyrir 2–3 árum, hefði séð fyrir hlutina eins og þeir hafa þróazt, - ég dreg það mjög í efa. Það er vitað, hvernig fór með grásleppuhrognin. Það varð offramleiðsla á þeim, ekki einungis hjá okkur, heldur hjá öðrum þjóðum, sem yfirfylltu markaðinn og felldu verðið á þessu, og kom þar einnig fleira til. Varðandi saltfiskinn spyr ég: Þessir menn, sem hér hafa haldið því fram, að það eigi að vera nefnd og ráð hérna í Reykjavík, sem þar eigi að stjórna málunum, halda þeir virkilega, að þeir menn, sem í þessu standa, hafa hætt bæði fjármunum sínum og eignum í þennan atvinnurekstur, fylgist ekki með, hvenær er bezt að framleiða þessa vöruna og hina vöruna? Ég er sannfærður um, að menn sjá það núna vegna samdráttarerfiðleika, sem hafa orðið hjá hraðfrysta fiskinum og í framleiðslu á honum, að það verður meiri saltfiskframleiðsla nú í vetur, ef afli kemur á land, heldur en áður. Ég er alveg sannfærður um það. Það er hægt að selja meira magn en hefur verið gert. Það er búið að kanna það, að verðið er ekki fallandi, a. m. k. eins og er, og saltfiskurinn gefur sennilega meira nú í dag en hann hefur gefið áður. Og þessir menn, sem í þessu standa, vita það manna bezt, hvernig þeir eiga að haga sínum málum. Þeir þurfa ekki að sækja sín ráð til stjórnskipaðrar nefndar hér í Reykjavík. Það er ágætt að eiga aðgang að upplýsingum og öllu slíku. En ég tel, að það sé fyrir hendi hjá þeim sölusamtökum, sem með þessi mál fara, þannig að að því leyti er alveg óþarfi að stofna til þeirrar n. og þess ráðs, sem hér er lagt til að gert verði. Ég skal svo ekki, herra forseti, misnota aðstöðuna meira, en láta máli mínu lokið.