Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Helgi Jónasson) : Herra forseti. N. hefur haft frv, þetta til athugunar og mælir einróma með því, að það verði samþ. óbreytt. Virðist mikill áhugi fyrir þessu máli á Sauðárkróki, og hafa þm. Skagf. sent gögn þar að lútandi.



Sú krafa var borin fram á síðasta fundi, að viðhaft væri nafnakall um hvern lið brtt. Þetta hlýtur að taka æði langan tíma, og sé ég ekki, hvaða þýðingu slík aðferð getur haft. Vildi ég beina því til hæstv. forseta, hvort hann mundi ekki bera það sérstaklega undir hv. d., hvort ætti að viðhafa þessa aðferð.

Forseti (BG) : Ef óskir koma fram um það frá 6 þm., að nafnakall verði viðhaft, getur forseti ekki skorazt undan því. En þar sem komið hafa fram mótmæli gegn því að viðhafa nafnakall um alla liði brtt., mun forseti ekki láta nafnakall fara fram, nema óskir komi frá 6 þm., sem verða þá að berast skriflega.



Er það meiningin að „praktisera“ þau þingsköp að biðja skriflega um nafnaköll? Hingað til hefur það ekki verið venja.

Forseti (BG) : Ég skal taka fram, að það er skýrt kveðið á um það í þingsköpum, að ef 6 þm. krefjast nafnakalls, þá sé forseta skylt að verða við því, og yfirleitt hafa forsetar, bæði ég og þeir, sem á undan mér hafa verið, talið sér skylt að verða við óskum þm., ef ekki hafa komið fram mótmæli. En öðru máli er að gegna, ef nafnakalli er mótmælt, þá verður að viðhafa þann hátt, sem nú er stungið upp á.



Það var aðeins til að fyrirbyggja misskilning. Ég mótmæli því ekki, að fram fari nafnakall um þessa till. í heild, en tel hins vegar óþarft að láta fram fara nafnakall um hvern einstakan lið hennar.

Forseti (BG) : Forseti óskar eftir að vita ákveðið, hvort það er meining hv. þm. V-Húnv. að mótmæla þeirri ósk, sem fram er komin frá hv. 11. landsk., um, að nafnakall fari fram um alla liði brtt.



Hvern út af fyrir sig? Já.



Ég legg fram óskir frá 6 þm. um, að fram fari nafnakall um hvern einstakan lið.

Forseti (BG) : Mér hafa borizt óskir frá eftirtöldum 6 þm. um, að fram fari nafnakall um hvern einstakan lið þeirrar brtt., sem nú liggur fyrir til atkvgr.: Hermanni Guðmundssyni, Sigurði Guðnasyni, Einari Olgeirssyni, Arnfinni Jónssyni, Sigfúsi Sigurhjartarsyni, Katrínu Thoroddsen.

Forsrh. (Stefán Jóh. Stefánsson) : Ég hef lýst yfir því áður hér í d., að ég hefði gjarnan viljað, að fylgt væri þeirri reglu, sem meiri hl. allshn. tók upp á sínum tíma, en ef sú regla yrði rofin, væru nokkrir menn, sem ég væri fús að veita íslenzkan ríkisborgararétt. Einn þessara manna er sá, sem brtt. fjallar um á þskj. 404, og mundi ég, ef reglugerðin yrði rofin, greiða atkv. með því, að honum yrði veittur ríkisborgararéttur. Ég mun því bíða átekta og sjá, hvern endi þetta hefur, og greiði því ekki atkv. um það á þessu stigi. Brtt. 214 samþ. með 17:11 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SigfS, SG, SEH, StJSt, StgrSt, ÁÁ, BÁ, EOl, EmJ, EystJ, GÞG, HÁ, HelgJ, HermG, KTh, AJ, BG. nei: PÞ, PO, SB, SK, SkG, FJ, GÞ, GSv, HB, IngJ, JPálm. JS, JörB greiddu ekki atkv. 5 þm. (ÓTh, ÁkJ, GTh, JóhH, JJ) fjarstaddir. Brtt. 404,b felld með 15:12 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: KTh, AJ, SigfS, SG, BEH, StgrSt, ÁÁ, EOl, GÞG, HÁ, HermG, BG. nei: JörB, PÞ, PO, SB, SK, SkG, BÁ, EmJ, FJ, GÞ, GSv, HB, IngJ, JPálm, JS. StJSt, EystJ, HelgJ greiddu ekki atkv. 5 þm. (ÓTh, ÁkJ, GTh, JóhH, JJ) fjarstaddir. Brtt. 404,c felld með 14:14 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: JPálm, KTh, AJ, SigfS, SG, SEH, ÁkJ, BÁ, EOl, EystJ, GÞG, HÁ, HermG, BG. nei: JS, JörB, PÞ, PO, SB, SK, SkG, ÁÁ, EmJ, FJ, GÞ, GSv, HB, IngJ. StJSt, StgrSt, HelgJ greiddu ekki atkv. 4 þm. (JóhH, JJ, ÓTh, GTh) fjarstaddir. Brtt. 404,d felld með 15:12 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SigfS, SB, SG, SEH, StgrSt, ÁkJ, EOl, GÞG, HÁ, HermG, KTh, AJ. nei: PO, SK, SkG, ÁÁ, BÁ, EmJ, FJ, GÞ, GSv, HB, HelgJ, IngJ, JS, JörB, PÞ. StJSt, EystJ, JPálm, BG greiddu ekki atkv. 4 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. Brtt. 404,e felld með 15:13 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SigfS, SG, SEH, StJSt, StgrSt, ÁkJ, ÁÁ, EOl, GÞG, HÁ, HermG, KTh, AJ. nei: PO, SB, SK, SkG, EmJ, FJ, GÞ, GSv, HB, HelgJ, IngJ, JPálm, JS, JörB, PÞ. BÁ, EystJ, BG greiddu ekki atkv. 4 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. Brtt. 404,f samþ. með 15:12 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: BÁ, EOl, EystJ, GÞG, HÁ, HermG, KTh, AJ, SigfS, SB, SG, SEH, StgrSt, ÁkJ, ÁÁ. nei: EmJ, FJ, GSv, HelgJ, IngJ, JPálm, JS, JörB, PÞ, PO, SK, SkG. GÞ, HB, StJSt, BG greiddu ekki atkv. 4 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. Brtt. 410 tekin aftur. - 404,g samþ. með 20:9 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: EystJ, GÞG, HÁ, HelgJ, HermG, JS, JörB, KTh, AJ, PÞ, SigfS, SB, SG, SEH, StgrSt, ÁkJ, ÁÁ, BÁ, EOl, BG. nei: EmJ, FJ, GÞ, GSv, IngJ, JPálm, PO, BK, SkG. HB, StJSt greiddu ekki atkv. 4 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. Brtt. 404,h samþ. með 14:11 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: FJ, GÞG, HÁ, HelgJ, HermG, HTh, AJ, SigfS, BG, SEH, StgrSt, ÁkJ, ÁÁ, EOl. nei: GÞ, GSv, IngJ, JPálm, JS, JörB, PÞ, PO, SK, SkG, EmJ. Eystj, HB, StJSt, BÁ, BG greiddu ekki atkv. 5 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh, SB) fjarstaddir. Brtt. 404,i samþ. með 16:9 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu ÁkJ, BÁ, EOl, EystJ, FJ, GÞG, HÁ, HB HelgJ, HermG, JörB, KTh, AJ, SigfS, SG, SEH. nei: EmJ, GÞ, GSv, IngJ, JPálm, JS, PO, SK, SkG. StJSt, StgrSt, ÁÁ, PÞ, BG greiddu ekki atkv. 5 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh, SB) fjarstaddir. Brtt. 404,j felld með 16:12 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: StgrSt, ÁkJ, ÁÁ, EOl, GÞG, HA, HermG. KTh, AJ, SigfS, SG, SEH. nei: EmJ, FJ, GÞ, GSv, HB, HelgJ, IngJ, JPálm, JS, JörB, PÞ, PO, SB, SK, SkG, StJSt. BÁ, EystJ, BG greiddu ekki atkv. 4 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. Brtt. 404,k felld með 14:10 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: HÁ, HermG, KTh, AJ, SigfS, SG, SEH, StJSt, ÁkJ, EOl. nei: FJ, GÞ, GSv, HB, HelgJ, IngJ, JPálm, JS, JörB, PÞ, PO, SB, SK, SkG. StgrSt, ÁÁ, BÁ, EmJ, EystJ, BG greiddu ekki atkv. 5 þm. (GTh, GÞG, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. Brtt. 200 tekin aftur. - 396 (ný 1. gr.), svo breytt, samþ. með 30:1 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: SB, SG, SEH, SK, SkG, StJSt, StgrSt, ÁkJ, ÁÁ, BÁ, EOl, EmJ, EystJ, FJ, GÞ, GSv, GÞG, HÁ, HB, HelgJ, HermG, IngJ, JPálm, JS, JörB, KTh, AJ, PÞ, SigfS, BG. nei: PO. 4 þm. (GTh, JóhH, JJ, ÓTh) fjarstaddir. 2. gr. samþ. með 26 shlj. atkv. Fyrirsögn samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 22 shlj. atkv.



Þetta litla frv. er fram komið vegna þess, að í ár eru hafnar ferðir með bílferju yfir Hvalfjörð. Það er þegar byrjað að vinna að lendingarbótum í sambandi við þessa væntanlegu bílferju og einnig að vegagerð. Hér er um að ræða stutta siglingu yfir fjörðinn, sem tekur um 5 til 10 mínútur hvora leið, og þó að þessar ferjur séu stórar, eiga að geta tekið marga bíla, eða allt að 150 smálestir, þá þykir eðlilegt, að eigi verði gerðar meiri kröfur um skipstjórn en ráð er fyrir gert í þessu frv., þ. e. að rétt til að vera skipstjóri á þeim hafi hver sá, sem hefur skipstjórnarréttindi, þar sem ekki er um aðrar ferðir en hér um getur og ef til vill til Reykjavíkur, N. sendi frv. til umsagnar skólastjóra stýrimannaskólans og vélstjóraskólans, svo sem fram er tekið í grg., og telur skólastjóri stýrimannaskólans nægilegt, að skipstjórnarmenn ferjanna hafi þá sjófræðilega þekkingu, sem áskilin er í frv. Skólastjóri vélstjóraskólans telur, að vélamenn á ferjunum þurfi að hafa gengið undir hið meira mótorvélstjórapróf Fiskifélags Íslands. Það hefur svo orðið um það samkomulag í n. að mæla með samþ. þessa frv.



Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta mál. Ég get látið nægja að skírskota til nál. á þskj. 426. N. taldi ekki rétt að fallast á þessa breyt. á þingsköpum Alþ., án þess að frekari íhugun fari fram en n. hefur haft aðstæður til að gera, og því vill n. leggja til, að frv. verði vísað frá með rökst. dagskrá, sem er á þskj. 426. N. er yfirleitt þeirrar skoðunar, að rétt sé; að með nokkru meira frjálslyndi verði um þetta búið en nú er ákveðið í þingsköpum. En þá breyt. er þó aðeins hægt að gera, eftir að náin athugun hefur farið fram, en eins og tekið er fram í nál., telur n. æskilegt, að ríkisstj. láti slíka athugun fara fram fyrir næsta Alþ.



Herra forseti. Ég vil aðeins með nokkrum orðum gera grein fyrir þeim fyrirvara, sem ég hef um afstöðu til þessa máls. Ég er hv. flm. að mestu sammála um það, að eins og nú er búið um þessi mál, sé það of þröngt. En ég gat fallizt á það, að málið yrði rannsakað betur, og því skrifa ég undir þetta nál. og get fallizt á þá rökst. dagskrá, sem n. flytur, að „í því trausti, að ríkisstjórnin láti fara fram fyrir næsta Alþingi nákvæma athugun á ákvæðum þingskapa um útvarp, þykir deildinni ekki ástæða til að samþykkja frv. og tekur fyrir næsta mál á dagskrá.“ Það er gert í þeirri trú, að þetta mál verði athugað betur og að rýmra verði um flokkana en verið hefur, svo að það verði ekki hindrað, að menn geti látið í ljós skoðun sína í jafnþýðingarmiklu máli og flugvallarsamningurinn var. Ég er því sammála flm., að rétt sé að breyta þessum ákvæðum, en rétt að athuga það nokkru nánar.



Herra forseti. Ég er n. þakklátur fyrir þær undirtektir, sem málið hefur fengið í henni. Mér virtist á þeim, sem töluðu, að þeir væru sammála um, að í þessu máli væri þörf breyt. og að minni hl. flokka ætti kröfu á að láta rödd sína heyrast. Á hitt atriðið var hins vegar ekki minnzt, að umr. mættu halda áfram, eftir að útvarpsumr. er lokið. En frv. þetta er tvíþætt. Í fyrsta lagi felst það í því, að umr. haldi áfram, þó að útvarpsumr. séu, og að minni hl. hafi nokkurn rétt, og þó takmarkaðan. Ég get vel fallizt á það, að þetta atriði sé athugað nánar, en hitt atriðið hefur n. leitt hjá sér. Eins og menn muna, var útvarpað síðari umr. um flugvallarsamninginn í haust. Þá átti ég þess engan kost að mæla með brtt., sem ég flutti, þar sem um þál. var að ræða, en um þær eru ekki nema 2 umr. En fram hjá þessu atriði virðist n. hafa gengið, en um hitt atriðið get ég fallizt á, að nánari athugun fari fram á málinu, og er þakklátur n. fyrir undirtektirnar.



Herra forseti. Mér þykir ástæða til að segja örfá orð, áður en þetta mál fær endanlega afgreiðslu hér í d. Flm. getur þess, að þetta frv. sé flutt vegna afgreiðslu flugvallarsamningsins í haust. Ég vil lýsa ánægju minni yfir því, að hv. 4. þm. Reykv. hefur flutt þetta mál, því að með því hefur hann fallizt á, að úrskurður minn í því máli hafi verið réttur. Hitt er svo annað mál, að þetta er vandleyst, þegar svo stendur á sem um þetta mál. Um þál. mega aðeins vera 2 umr., og því erfitt, þegar þarf að útvarpa annarri. Allt öðruvísi stendur á um frv., og þá hefur verið venja að útvarpa 1. eða 3. umr. Ef svo virðist, að ástæða sé til þess að breyta núgildandi þingsköpum um þetta atriði, þá virðist mér helzt, að það verði að hafa önnur ákvæði um þál. en frv., og ef um frv. hefði verið að ræða, hefði sá ágreiningur aldrei orðið, sem varð í haust. Hvað því viðvíkur, ef flokkar eru klofnir, þá held ég, að erfitt verði að taka tillit til þess og fyrirbyggja um leið, að ekki sé klofningur hafður að yfirskini, og þá held ég, að það verði erfitt að komast hjá því, að meiri hl. flokksstj. verði að ráða því, hverjir taka til máls við útvarpsumr., því að það yrði erfitt viðfangs, ef flokksmenn færu að deila innbyrðis. Skal ég svo ekki hafa þessi orð fleiri.



Herra forseti. Það er aðeins stutt aths. viðvíkjandi því, sem hv. flm. sagði, að n. hefði gengið fram hjá öðru atriði frv. Síðast í nál. er tekið fram, að Hermann Guðmundsson óski þess getið, að hann telur afgreiðslu þess máls, sem flm. frv. vitnar í, flugvallarmálsins, hafa verið óviðunandi og að rétt sé, þó að útvarpsumr. um eitthvert mál sé lokið, þá geti almennar umr. um það haldið áfram á Alþ. Það, sem þarna segir í nál., er yfirlýsing frá mér um skoðun mína á því atriði frv.