Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég er með brtt. við þetta frv., sem er á þá leið, að síðari málsgr. í ákvæði til bráðabirgða falli burt, en þar er svo fyrir mælt, að verkalýðsfélögum og atvinnurekendum er heimilt að segja upp gildandi kaup- og kjarasamningum með minnst viku fyrirvara frá gildistöku laga þessara. Ég tel ekki ástæðu til að setja þetta ákvæði í frv., því að það verður að ráðast, hvernig tekst til milli vinnuþiggjenda og vinnuveitenda um þessa samninga, og ég vil ekki, að ýtt sé undir það með l., að óþarfa truflanir verði á þessum málum. Ég tel æskilegt, að samningar geti staðið sinn ákveðna tíma, en ef það getur ekki orðið, þá er það illt, en verður að taka því eins og það er. En að ýta undir það af hálfu löggjafans, að samningum sé sagt upp, álít ég ekki til bóta. Hið opinbera hefur viðurkennt, að gerðardómsl. séu brostin, og því er yfirlýst af hálfu löggjafans, að hann geti ekki átt við kaupgjaldsmálin. Þess vegna tel ég ósamræmi í því að halda eftir þessu ákvæði í l. Þetta ákvæði er þannig orðað, að vel mætti skilja það svo, að hér ætti við alla samninga. Ég legg þess vegna til, að síðari málsgr. í ákvæði til bráðabirgða verði felld niður. - Að sinni tel ég svo ekki ástæðu til að fjölyrða um þetta frekar.

Forseti (EmJ): Skrifleg brtt. hefur borizt frá hv. þm. Borgf. þess efnis, að síðari málsgr. í ákvæði til bráðabirgða falli niður. Fyrir þessari brtt. þarf afbrigði, ef hún á að verða tekin til meðferðar.

Forseti (EmJ) : Ég vil geta þess, að hæstv. forsrh. hefur tilkynnt mér, að kl. 3 verði haldinn lokaður fundur, og er óskað eftir, að hv. þm. mæti á honum. Það er gert ráð fyrir, að sá fundur taki allan daginn eftir þann tíma.



Ég mun ekki ræða um málið almennt, heldur um brtt. hv. þm. Borgf. - Þegar gerðardómsl. voru sett, þá voru verkalýðsfélögin svipt rétti til þess að segja upp samningum. Nú er það viðurkennt, að gerðardómsl. hafi fallið. Það, sem menn keppa að nú, er að reyna að finna sameiginlegan, varanlegan samningsgrundvöll milli atvinnurekenda og vinnuþega og koma á vinnufriði í landinu. Ég hygg, ef brtt. hv. þm. Borgf. nær fram að ganga, að þá verði öllu þessu spillt og sama skaðlega ástandið haldi áfram í kaupgjaldsmálum þjóðarinnar. Þess vegna skora ég á alla hv. þm. hér í hv. d. að greiða atkv. gegn þessari brtt.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Ég vil aðeins taka það fram, að ég tel ekki rétt að samþ. brtt. hv. þm. Borgf., því að hún er í ósamræmi við afnám þessara laga. Samningar höfðu verið brotnir, áður en gerðardómsl. gengu í gildi. Verkalýðsfélögin voru bundin samningum, sem ekki voru útrunnir fyrr en næsta haust, en þeir samningar voru virtir að vettugi og neitað að vinna fyrir kaup, sem ákveðið var í þeim. Þess vegna er ekkert unnið með því, að þeir samningar haldist áfram, heldur yrði það aðeins til þess, að erfiðara yrði að komast að samkomulagl. Ég mun því greiða atkv. gegn brtt. hv. þm. Borgf.



Ég hef engu við að bæta það, sem hæstv. fjmrh. og hv. þm. Ísaf. sögðu. Ég er alveg sammála hv. þm. Ísaf. um, að með gerðardómsl. voru verkalýðsfélögin svipt rétti til að segja upp samningum, og vil undirstrika það, ef till. hv. þm. Borgf. verður samþ., þá hefur það í för með sér auknar vinnudeilur í landinu. Allir vilja nú vinnufrið, og reynt er á allan hátt að komast að samkomulagi. Þess vegna mun ég greiða atkv. gegn þessari brtt.



Þessi rök, sem komið hafa fram gegn brtt. minni eru mjög léttvæg. Það er talað um, að verklýðsfélögin hafi ekki getað sagt upp samningum vegna gerðardómsl. Mér þykir það einkennilegt, þegar vitað er, að stærsta verklýðsfélag landsins hafði sagt upp samningum, áður en gerðardómsl. voru sett, svo að þau l. höfðu engin áhrif á þessa samninga. Þess vegna er það eintómur fyrirsláttur að setja þessa samninga í samband við gerðardómsl. Mér finnst einnig mjög undarlegt, að menn, sem vilja ekki nein afskipti l. af þessum málum, skuli vilja troða þessu ákvæði inn í l. Mér þykir seint séð af hæstv. ríkisstj. að setja þetta ákvæði í frv. svona seint, því að ekki var það þar fyrst. Annars mun það, sem fram hefur komið móti minni till., ekki í neinu raska afstöðu minni til hennar.



Ég er sammála hv. þm. Borgf. og tel brtt. hans stefna í rétta átt. Mér finnst mjög einkennilegt, að hæstv. atvmrh. skuli halda því fram, að hún sé í ósamræmi við frv. Þeir, sem vilja afnema kaupgjaldsákvæði l. þessara, hafa haldið því fram, að um þessi mál verði að vera frjálsir samningar, og þess vegna finnst mér ósamræmi í því, að þeir skuli nú vilja fella löglega samninga úr gildi með lagaboði. Ég hygg að öllum sé ljóst, hvernig ástandið er nú í þessum málum. Skipin liggja óafgreidd við hafnarbakkann hér í Rvík, þegar mjög erfiðlega gengur að fá skip til þess að flytja vörur að og frá landinu. Ef þetta bráðabirgðaákvæði verður samþykkt, þá mun svo fara, að það ófremdarástand, sem nú ríkir í Rvík, breiðist út yfir allt landið. Mér finnst óviðeigandi af Alþ. að stuðla að slíku með því að ógilda samninga á þennan hátt.

Forsrh. (Ólafur Thors) : Ég vona, að hv. forseti taki málið út af dagskrá, því að ýmsir menn, sem ætluðu að taka þátt í umr., eru fjarverandi nú, af því að þeir eru að undirbúa lokaðan fund, sem verður haldinn kl. 3.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Mér kom það ekki á óvart, þó að menn úr hópi framsóknarmanna reyndu að grípa tækifærið til þess að tefja fyrir málinu, og er það ekki nema góð staðfesting á þeirri yfirlýsingu, að þeir muni ekki tefja málið. Þetta ákvæði, sem hér er um rætt, kom fram í Ed. og var þar ekki mótmælt af framsóknarmönnum, en nú gerast þeir allháværir. Ég legg til, að málinu verði vísað til n. nú þegar.

Forsrh. (Ólafur Thors) : Öllum hv. þm. hlýtur að vera það ljóst, að eins og málið stendur nú, er ekki hægt að ljúka umr. strax, þar sem rétt á eftir á að verða lokaður fundur, þar sem þarf að ræða mjög þýðingarmikið mál. Óska ég því eindregið, að forseti noti sér það vald, er hann hefur, til þess að fresta umr. um þetta mál, og taki það út af dagskrá.

Forseti (JPálm) : Það eru 3 hv. þm. hér á mælendaskrá, en samkvæmt ósk hæstv. forsrh.

Ég hef rétt á því að fá að tala hér nokkur orð um þingsköp.

verður málið tekið út af dagskrá og fundi slitið.

Ætlar forseti að neita mér um að tala nokkur orð um þingsköp?

Já.

Ég vil fá að heyra það aftur. Ætlar forseti að neita mér um að tala um þingsköp?

Ef hv. þm. er mjög harður við þá ósk sína, þá skal hann fá orðið.



Ég kann ekki við slík brigzlyrði í garð framsóknarmanna, er fjmrh. hafði hér í frammi áðan, og ég vil ekki láta þeim ómótmælt í þingtíðindunum. Fjmrh. veit það vel, að við höfum ekki tafið fyrir frv. þessu, og það sést bezt á því, að við framsóknarmenn fórum fram á það í Ed., að afgr. allar 3 umr. í einu, en því var neitað. Ég get og lýst yfir því fyrir hönd þeirra framsóknarmanna, er hafa beðið um orðið, þó að ég hafi ekki talað um það við þá, að þeir munu allir falla frá orðinu, til þess að málið verði afgr. nú þegar í stað.

Forseti (JPálm) : Þá verður samkv. ósk stj. málið tekið út af dagskrá og fundi slitið.

Ekki samkv. ósk Framsfl.

Nei, - en eins og auglýst hefur verið, verður núna rétt á eftir lokaður fundur í Sþ., en næsti fundur verður boðaður með dagskrá.