Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. til l. um lögreglustjóra á Keflavíkurflugvelli er nú lagt fyrir hv. Ed. eftir að hafa verið samþ. í Nd. Frv. þetta er lagt fyrir Alþ. samkv. 28. gr. stjórnarskrárinnar og er til staðfestingar á brbl., sem undirrituð voru af forseta Íslands 19. jan. 1954. Um ástæðu eða þörf fyrir þessari lagasetningu vil ég taka eftirfarandi fram: Um s.l. áramót tók utanrrn. að öllu leyti við afgreiðslu dóms- og lögreglumála á Keflavíkurflugvelli. Var það gert í samráði við dóms- og kirkjumrn. og í samræmi við auglýsingu um skipan og skiptingu starfa ráðherra frá 11. sept. 1953. Það þótti því að öllu leyti hagkvæmara og raunar óhjákvæmilegt, að ráðuneyti það, sem dóms- og lögreglumál heyra undir, réði skipan þess manns, sem annaðist framkvæmd þessara mála og bæri því embættisábyrgð gagnvart því. Auk þessa er ærin þörf að hafa lögreglustjóra á Keflavíkurflugvelli, þar sem um 20 lögregluþjónar eru starfandi auk tollþjóna. Þar er fjöldi manna saman kominn. Er því hvorki ólíklegt vé óeðlilegt, að ýmiss konar árekstrar og brot á lögum og reglum eigi sér stað. Ástæðan fyrir því að gefa út brbl. um þetta efni er sú, að eigi þótti fært að bíða lengur að gera þessa nýju skipun, en vitað var, að það mundi taka alllangan tíma, unz Alþingi, sem þá var í leyfi, hefði gengið frá lagasetningu um þetta mál. - Ég vil svo ekki fjölyrða meira um frv. þetta að sinni, en legg til, að hv. d. samþykki það og vísi því til allshn.



Herra forseti. Ég vildi aðeins beina þeirri fyrirspurn til hæstv. utanrrh., hvort ætlunin sé, að sams konar fyrirkomulag sem hér er gert ráð fyrir eigi einnig að ná til radarstöðvanna úti á landi. Eins og kunnugt er, þá er ver ið að byggja radarstöðvar úti um land, og ég veit ekki fyrir víst, hve margt lið kemur til þess að vera þar, en ef það er ekki ætlunin, að hér sé sama fyrirkomulag, þá er augljóst mál, að bæði löggæzla og dómsstörf þessara mála verður tvískipt. Ég teldi eðlilegast, að þetta heyrði allt undir sama aðila, undir sömu yfirstjórn, bæði á Keflavíkurflugvelli og eins úti um land. Þá vildi ég einnig beina því til hæstv. ríkisstj. í sambandi við þessar radarstöðvar: Ég fyrir mitt leyti efast ekkert um nauðsyn þess, að sérstök löggæzla og hún öflug sé á Keflavíkurflugvelli; en ég hygg, að það sé ekki síður nauðsyn að hafa aukna löggæzlu úti um land þar sem þessar radarstöðvar eiga að koma, ef þar verður eitthvert lið, og ég vil mjög eindregið beina því til hæstv. ríkisstj., að það verði strax í upphafi séð fyrir þessu. Aukinni löggæzlu á þessum stöðum, því að það geta orðið mikil vandræði að því einmitt í smástöðum úti um land, ef ekki er þar séð fyrir aukinni löggæzlu samhliða því, að þessar stofnanir komi upp. Ég veit ekki, hve margar radarstöðvarnar verða, en verið er að reisa eina nálægt Höfn í Hornafirði, og mér hafa borizt kvartanir þaðan„ að þar séu þegar orðin vandræði vegna þeirra starfa, sem þar er verið að vinna, og beðið um löggæzlu þar. Ég hef skrifað dómsmrn. þessu viðvíkjandi, en vil hér með hreyfa þessu máli til athugunar í sambandi við lausn þessa máls almennt.



Herra forseti. Ég vil með nokkrum orðum svara fyrirspurn hv. þm. V-Sk. (JK), þar sem hann gerði fyrirspurn um, hvort hugsað væri að hafa svipað fyrirkomulag þar, sem radarstöðvarnar eru. Ég get svarað því nú í bili, að það er ekki gert ráð fyrir því, að settir verði þar lögreglustjórar, enda býst ég ekki við, að það verði það margir menn á hverri stöð, að það taki því. Hins vegar kemur það til álita og er sjálfsagt, ef þess reynist þörf, að gefinn verði kostur á aukinni löggæzlu á þeim stöðum, þar sem radarstöðvarnar verða reistar. Eftir frv. þessu, sem fyrir liggur, þá er einungis gert ráð fyrir, að umdæmi lögreglustjórans á Keflavíkurflugvelli miðist við, eins og það er orðað hér, „samningssvæði þau á Reykjanesi, sem varnarsamningur Íslands og Bandaríkjanna frá 5. maí 1951 tekur til og eru eign ríkisins.“ Ég tel engan vafa á því, ef koma fram óskir frá sýslumönnum, hreppsstjórum eða þeim héruðum, þar sem radarstöðvarnar verða reistar, um aukna löggæzlu, þá verði orðið við þeim.



Herra forseti. Breyting sú, sem gerð var með útgáfu þeirra brbl., sem frv. þetta á að vera staðfesting á, virðist mér ekki vera önnur en sú, að fulltrúi sýslumannsins í Gullbringusýslu, sem áður hafði þessi mál með höndum, skal nú gerður að lögreglustjóra og að nú skal hann heyra undir utanrrh., en ekki undir dómsmrh. Þetta er raunar eina breytingin, sem orðið hefur á fyrirkomulagi viðskiptanna við hernámsliðið, síðan núverandi ríkisstjórn tók við. En eins og kunnugt er, lofaði núverandi hæstv. ríkisstj. miklum umbótum í því efni og endurskoðun hernámssamningsins, og það er því alveg sérstakt tilefni til þess að spyrja, hvað þessum samningum líður, sem nú hafa staðið alllengi, og hvort nokkurs árangurs sé að vænta í bráð. Löggjöf þessi, eða þau brbl., sem farið er fram á að staðfest verði með þessu frv., er nú raunar með alleinkennilegum hætti, eins og raunar flest sú löggjöf, sem snertir hernámið, smán Íslands. Hér er um að ræða brbl., sem sett voru í þinghléi, án þess að nokkur frambærileg rök hafi verið færð fyrir svo óvenjulegri málsmeðferð, því að ég tel það ekki frambærileg rök, að það hafi legið svona óskaplega á, að ekki hafi verið hægt að bíða eftir því, að þingíð kæmi saman, eftir að þetta fyrirkomulag hefur nú staðið allan tímann síðan hernámssamningurinn var gerður. Þetta nýja lögsagnarumdæmi, sem hér er nú búið til, er líka með ærið óvenjulegum hætti, þar sem það tilheyrir mörgum hreppum og enginn veit um takmörk þess með neinni vissu. Og loks það furðulegasta, ákveðinn hluti af Íslandi er að því er löggæzlu snertir tekinn út úr landinu sjálfu, látinn heyra undir utanrrn. Fátt minnir okkur betur á þá harmsögu, að við höfum látið af hendi hluta af landi okkar undir raunveruleg yfirráð erlends stórveldis, en samkv. því mun það þykja rökrétt, að afskipti okkar af þeim landshluta heyri undir utanrrn. Því hefur verið haldið fram, að sýslumaðurinn í Gullbringusýslu hafi ekki treyst sér lengur til þess að hafa þessi mál með höndum. Ég hygg, að þetta sé alrangt. Hann hefur aðeins bent á, að hann hefði ekki næga starfskrafta til þess að annast verkefnið, nema þeir starfskraftar, sem hann hefur til umráða, væru auknir, og af þeim ástæðum er vitaskuld engin nauðsyn að stofna nýtt embætti og leggja það undir utanrrn. Af öllum þessum ástæðum mun ég að sjálfsögðu greiða atkv. gegn slíku frv. sem þessu.



Herra forseti. Ég hef borið hér fram brtt. á þskj. 514, og er hún varðandi inniskó og gúmmískó, sem bæði eru innfluttir og einnig búnir til hér á landi. Till. þessi er flutt eftir beiðni viðskmrh., og hefur orðið samkomulagsatriði milli hans og fjmrh. og einnig milli þeirra, sem standa að innflutningi þessa skófatnaðar og framleiða hann hér á landi. Vona ég því, að hún verði samþ. í deildinni.



Herra forseti. Ég ber fram tvær brtt. á þskj. 507. Hin fyrri fjallar um það, að á eftir nr. 6 í 73. kafla komi nýtt nr., 6.b, efni í spenna; það lækki í verðtolli úr 8%, eins og það nú er, og niður í 2%. Spennar þessir. sem hér um ræðir, eru notaðir langmest til þess að setja þá í spennubreytistöðvar í sambandi við heimtaugar til bændabýla víðs vegar úti um land og eru ekki fluttir inn af öðrum en þeim, sem ganga frá smiði og gerð slíkra spennubreytistöðva. Eftir því, sem liggur fyrir upplýst um þetta efni, þá mundi þetta muna á verði spennanna tilbúinna um 250–300 kr. og gera þá að því leyti auðveldari aðstöðu til þess að keppa við spenna, sem væru fluttir inn alveg tilbúnir frá útlöndum. Þar sem þess vegna hér er um að ræða efni til smíði tækja hér á landi, sem að vísu er nokkuð unnið, þegar það er komið hingað inn, en er partur af annarri stærri smíði, þá virðist alveg eðlilegt að leggja þessa spenna í sama verðtollsflokk og aðrar hráefnivörur til iðnaðar. Hin síðari till. er þess efnis, að ríkisstj. sé heimilað að endurgreiða verksmiðjum, sem framleiða rafmagnstæki, aðflutningsgjöld eða hluta af þeim af efnivörum til rafmagnstækjanna. Það segir sig sjálft, að þær rafmagnstækjasmiðjur, sem hafa eitthvert verulegt starf með höndum hér, geta ekki smíðað frá fyrstu byrjun alla hluti til hvers einstaks rafmagnstækis. Fjöldaframleiðsla á elnstökum hlutum tækjanna borgar sig miklu. betur, og er því eðlilegt, að þær kaupi jafnan inn nokkuð af hálfgerðum eða tilbúnum hlutum í þau tæki, sem þær smíða að fullu hér heima. Hér er um svo margs konar hluti að ræða, að ekki er fært að telja þá alla upp í tollskránni, enda suma þeirra kannske hægt að nota annars staðar en við framleiðslu þessara tækja. Því þykir eðlilegt að leggja til, að í staðinn fyrir að telja upp þessa hluti alla og ákveða, hvar í tollskránni þeir skuli standa, þá sé ríkisstj. gefin heimild til þess að fella niður aðflutningsgjöld af þessu umrædda efni í rafmagnstæki. Það er þá á valdi hæstv. ríkisstj. hverju sinni að ákveða, hvaða hlutir eða efnivörur undir þetta falla, og í öðru lagi meta nauðsynina í hverju einstöku tilfelli. Sú rafmagnstækjasmiðja sem mest kveður að hér á landi, Rafha í Hafnarfirði, telur, að þetta sé eðlilegasta leiðin til þess að fá fram það, sem til er ætlazt með þessu nýja frv., þ.e.a.s. að styðja að því, að tollarnir séu sem lægstir á hrávörum og lítið unnum vörum, en aftur hærri á hinum vörunum, sem erlendis eru gerðar. Ég vildi leyfa mér að vænta þess, að hv. dm. geti fallizt á, að eðlilegt sé, að þessar breytingar séu gerðar, og greiði till. atkv.



Herra forseti. Eftír að frv. þessu hafði verið vísað til 3. umr. og tekið til þeirrar umr. og henni verið frestað samkv. mínum tilmælum, þá bárust fjhn. ýmis tilmæli um breytingar á frv. Er skemmst frá því að segja, að n. sá sér ekki fært að taka þær breytingar til greina, svo seint sem þær voru fram komnar, og taldi, að hlutaðeigendur hefðu gjarnan getað látið frá sér heyra fyrr, því að það lengi hefur frv. legið fyrir hv. d. Af þessum nýju óskum, sem fram voru lagðar á síðasta fundi n., birtast nú hér tvær af þeim sem brtt. við frv. Það eru tvær brtt. á þskj. 507 frá hv. 4. þm. Reykv. og brtt. á þskj. 514 frá hv. þm. Seyðf. Efni þessara tveggja þskj. var rætt á síðasta fundi, þó að ekki væri búið að bera till. þá fram. Hvað snertir brtt. á þskj. 507 frá hv. 4. þm. Reykv., þá er það sama um það að segja eins og ég sagði um ýmsar aðrar óskir, að meiri hl. n. sá sér ekki fært að fara að taka upp slíkar brtt. eða mæla með þeim á síðustu stundu. Verða auðvitað að ganga atkvæði um þessar till., og hafa þær ekki nein meðmæli n. sem slíkrar. Ég skal ekki heldur fara hér neitt út í að mótmæla þeim. Hver hv. dm. er auðvitað sjálfráður að því, hvernig hann greiðir um þær atkv. Þá er ein brtt. á þskj. 514 frá hv. þm. Seyðf. Þar víkur ofur lítið öðru máli við, því að ég vil lýsa yfir því hér, að auk hans tjáði ég mig fúsan til þess að fallast á þá till. á nefndarfundinum. En meiri hl. n. fékkst ekki fyrir því. Ég mun því fyrir mitt leyti greiða atkvæði með þeirri brtt., en n. er af því vitanlega laus allra mála að öðru leyti. Þá vil ég að lokum minnast á brtt. með varatill. ú þskj. 474 frá hv. þm. Barð. (GíslJ). Það er alllangt síðan sú brtt. var borin fram. Hún var borin fram við 2. umr. og þá tekin aftur til athugunar, og n. hefur rætt hana nokkuð á nokkrum fundum, en ekki náðst samkomulag um hana, þannig að ég lít svo á, að aðrir nm. vilji ekki á hana fallast. Ég hefði persónulega vel getað hugsað mér að ganga nokkuð til móts við hv. flm. og fallast á miðlunartill. við varatill., till., sem gengi ekki eins langt og varatill., en hv. flm. vildi ekki fallast á þá miðlun, og aðrir nm. tóku ekki undir það, svo að é,g hef nú ekki borið fram neina brtt. í því efni. Af því að hv. þm. Barð. hefur áður gert grein fyrir þessari brtt. sinni og auðvitað frá sínu sjónarmiði, þá vil ég hér aðeins láta koma fram nokkuð af því, sem haft er á móti því, að hans till. sé samþykkt. Í fyrsta lagi er þá það, að eins og nú standa sakir mun engin verksmiðja úti á landi flytja inn hálfunnar dósir. Og beinlínis frá verksmiðjum úti á landi, niðursuðuverksmiðjum eða öðrum verksmiðjum, hefur ekki komið nein ósk til n. um breytingu á þessu. En það skal ég þó taka fram, að ég tek hv. þm. Barð. alveg fullgildan sem umboðsmann þeirrar niðursuðuverksmiðju, sem er í hans kjördæmi. En samt sem áður er það, að verksmiðjan sem slík hefur ekki borið sig undan þessu og engin verksmiðja úti um land. Í öðru lagi er það, að jafnvel þótt niðursuðuverksmiðjur úti á landi vildu fara að flytja inn slíkar hálfunnar dósir, þá er þeim ekkert íþyngt samanborið við þann dósaiðnað, sem hér er, þar sem sami tollur gildir auðvitað fyrir þær hálfunnu dósir, sem dósaverksmiðjan í Reykjavík flytur inn og greiðir auðvitað sama toll af. En það að samþykkja þessa till. er talið að gæti haft skaðleg áhrif á þann dósaiðnað, sem til er í landinu, t.d. það, að hægt væri þá að flytja inn og smiða upp úr hálfunnum dósum ýmsar aðrar gerðir dósa fyrir annan íðnað en niðursuðu og verzla þannig með slíkt tollfrjálst í samkeppni við sams konar dósir frá dósaiðnaðinum í landinu. En talið er, að slíkt mundi útiloka tilveru sjálfstæðrar dósaverksmiðju vegna þess, hvað þröngur markaður er í landinu fyrir þetta. Það munu ekki vera nema 3 tegundir dósa, sem eru fluttar inn eða hafa nokkurn tíma verið fluttar inn hálfsmíðaðar. En dósaverksmiðjan í Reykjavík framleiðir um 70 tegundir dósa, bæði fyrir niðursuðuverksmiðjur, efnagerðir, málningarverksmiðjur og heimili. Þess vegna virðist, með tilliti til þess jafnframt, sem ég sagði í upphafi, að nú sem stendur mun engin verksmiðja í landinu önnur en dósaverksmiðjan í Rvík flytja inn hálfunnar dósir, a.m.k. ekki liggja neitt á því að lækka toll á hálfunnum dósum frá því, sem í frv. er gert ráð fyrir. Ég skal geta þess í þessu sambandi, að Kaupfélag Eyfirðinga, sem hefur nokkra niðursuðu á ýmsum vörum, hefur, að ég hygg, alltaf keypt hálfunnar dósir, þegar það hefur þurft á þeim að halda, hjá dósaverksmiðjunni í Reykjavík, en ekki flutt þær inn. Og þannig mun það vera, að nú sem stendur a.m.k. er ekki um neina verksmiðju að ræða, sem á þessu þarf að halda fyrr en þá ef til vill einhvern tíma síðar, og virðist þá mega taka það til athugunar, þegar þar að kæmi. Ég skal ekki orðlengja þetta frekar. Það má ef til vill deila á n. fyrir að hafa ekki tekið ákveðna afstöðu frekar en ég hef nú lýst til þeirra till., sem fyrir liggja. Þó lít ég svo á, að n., að undanteknum flm., sé mótfallin brtt. á þskj. 507 og sömuleiðis á þskj. 474, en eins og ég hef lýst, þá eru a.m.k. tveir nm., sem vilja samþykkja till. á þskj. 514, flm. og ég sjálfur. Mér skilst, að hinir þrír nm. vilji ekki á hana fallast, eða ekki var það í gær á fundi.



Herra forseti. Ég vil þakka hv. frsm. fyrir að gefa skýringar á því, hvernig þessi mál hafa gengið í n., og viðurkenni, að þar er rétt skýrt frá. Það er rétt, að hann persónulega reyndi miðlun í þessu máli, sem ég gat ekki fallizt á af tveimur ástæðum. Í fyrsta lagi var mér kunnugt um, að milliþn., sem hafði fjallað um þetta mál. vildi ganga lengra til móts við þá menn, sem hér um ræðir, heldur en till. hv. 1. þm. Eyf. var. Ég sá enga ástæðu til þess að ganga þar af leiðandi skemmra heldur en þeir menn, sem höfðu fjallað um þetta í milliþn., vildu gera og vildi þá heldur lúta þeim kosti, að till. mínar yrðu felldar og málið lægi óafgreitt, þar til hægt væri að taka það upp síðar. Hin ástæðan - og hún er veigameiri - er sú, að það er upplýst í málinu, að milliþn. hefur farið inn á þá braut að lækka í il hálfs 'hálfunnið efni, sem flutt er inn í landið til iðnaðar. Á ég þar við tölul. 14 í tollskrárfrv., kakaódeig. Það kom erindi um þetta atriði til fjhn., mótmæli frá 5 verksmiðjum, sem sjálfar vinna hér úr kakaóhnetum slíkt kakaódeig eins og hér um ræðir, brenna hneturnar sjálfar, vinna kakaódeigið og telja, að gengið sé hér mjög á sinn rétt með því að fella niður helminginn af þeim verndartolli, sem verið hefur. En það kom einnig inn annað erindi frá eiganda einnar verksmiðju, sem hefur ekki haft löngun, fjárhagslega möguleika eða hyggindi til þess að kaupa sér nægilegar vélar í sína verksmiðju til þess að vinna úr slíku hráefni. Milliþn. hefur litið meira á hag þessa eina manns, sem þannig hefur búið í haginn í sambandi við sinn iðnað, og lagt til, að felldur verði niður helmingurinn af innflutningstollinum, til þess að hann gæti haft hag af því fyrir sína verksmiðju, gegn hagsmunum hinna fimm, sem eru miklu lengra komnir á þessu sviði. Ég ætla ekki að gera nefndinni, nm. eða flokkunum og sízt af öllu hæstv. fjmrh. getsakir um það, að hér sé að verki sérhagsmunasjónarmið vegna gjaldkera Framsfl., sem hefur fengið þessi fríðindi, sem þó sjálfstæðismönnum er neitað um. Ég ætla ekki að gera þeim það upp, að því sé þannig varið. En ákaflega slær það mann illa, þegar svona er gengið frá einstökum málum í sambandi við afgreiðslu frv. Ég ætla þá ekki heldur að gera þeim það upp, að það sé vegna þess, að einn áhrifamikill framsóknarmaður er forstjóri fyrir dósaverksmiðjunni, að svo fast er haldið í verndartoll á hálfunnum dósum. En þegar málið er skoðað í þessu ljósi, verður það óneitanlega dálítið einkennilegt, að það skuli hittast svona á, að það skuli verið að verja hér ákveðna sterka flokksmenn eins ákveðins pólitísks flokks og fara alveg öfugt að í hvoru tilfellinu sem er, eins og ég hef bent á. Mér þykir rétt að láta þetta koma fram í sambandi við afgreiðslu þessa máls.



Herra forseti. Ég ætla ekki að eyða tíma til að ræða þetta mál öllu meira en komið er. Það voru aðeins örfá orð út af því, sem hv. þm. Barð. sagði. Það er í fyrsta lagi það, sem hann minntist á kakaódeigið og það erindi, sem komið hafði til fjhn. út af því. Þá vil ég upplýsa það, að þessi eina verksmiðja, sem vill una frv. eins og það er, hefur á árinu sem leið flutt inn 151/2 tonn af hráefni í þessa vöru af 16.6 tonna heildarinnflutningi, þannig að í þessu efni er enginn samanburður á því, hvað þessi eina verksmiðja hefur þarna margfaldra hagsmuna að gæta á við allar hinar, þegar litið er á tollgreiðslu af hráefninu. Hv. þm. fór svo að minnast á ástæðurnar til þess, að svona hefði verið gengið frá, og sagðist ekki vilja ætla, að það væri af pólitískum ástæðum, enda skil ég varla, hvernig það ætti að vera sérstaklega. Milliþn. er a.m.k. úr þrem flokkum, og hvað súkkulaðiverksmiðjuna snertir er það að segja, að ég veit ekki til, að forstjóri hennar sé framsóknarmaður; þó kann það að vera, ég þekki það ekki. Ég veit, að það er gjaldkeri við það fyrirtæki framsóknarmaður, en í ýmsum fyrirtækjum eru menn af ýmiss konar flokkum. En hvað dósaverksmiðjuna snertir, þá munu þar vera aðalmenn tveir bræður, sem alls ekki ern sammála í pólitík. Ég held, að annar bróðirinn standi hv. þm. Barð. alveg eins nærri og framsóknarmönnum. Ég held því, að þetta komi ekki neitt til greina, að hér sé flokkað í tollflokka eftir póltískri afstöðu þeirra manna, sem hlut eiga að máli. Fyrir utan, að það væri auðvitað ranglátt, þá held ég, að það væri óskaplega heimskulegt, vegna þess að eigendur fyrirtækja skipta stöðugt, og það getur verið sjálfstæðismaður í dag og framsóknarmaður á morgun og alveg öfugt. 

Forseti (GíslJ): Áður en 4. mál á dagskrá kemur til umræðu, vildi ég mega tilkynna það, sem hér fer á eftir: Frv. það, sem er á þskj. 465 og er nr. 4 á dagskránni, um heimild fyrir ríkisstj. til að selja jarðir í opinberrí eigu, var tekið út af dagskrá þann 18. þ. m., þar sem nokkur efi þótti á því, hvort hér væri um nýtt mál að ræða eftir þá breytingu, sem samþ. hafði verið við 2. umr. í Nd. Út af þessu vil ég taka fram eftirfarandi: Málið, sem merkt er nr. 78, mál Ed., var upphaflega flutt þar af Karli Kristjánssyni, sbr. þskj. 107. Fyrirsögn frv. var þá: Frv. til laga um heimild fyrir ríkisstj. til þess að selja þjóðjarðirnar Eyvindará og Heiðarhús. - Ýmsar brtt. komu fram við frv. í Ed., sbr. þskj. 136, 137, 144, 157, 171 og 176. Brtt. á þskj. 136 er ein samþykkt við 2. umr., en allar aðrar ýmist felldar eða teknar aftur. Hafði fyrirsögn frv. og þar með verið breytt til samræmingar þeirri efnisbreytingu, sem frv. hafði þá tekið. Í Nd. tekur frv. þeim breytingum, að tvær af þremur jörðum, er Ed. heimilar sölu á, eru felldar niður úr frv., en tveimur öðrum bætt inn í frv. Fyrirsögn frv. er enn óbreytt, enda efni þess það sama og það var eftir 2. umr. í Ed., þ.e. um heimíld fyrir ríkisstj. til að selja jarðir í opinberri eigu. Því úrskurðast hér með Þingmál nr. 78, á þskj. 465, skoðast ekki sem nýtt þingmál þrátt fyrir þær breytingar, sem á því hafa verið gerðar í Nd. Málið er því tekið fyrir hér til einnar umr.

forseti (GíslJ): Ég vil tilkynna hv. Ed., að út af fyrirspurn frá hæstv. dómsmrh.gær, hvort orð, sem töluð eru í deildinni, gætu tekið þeim breytingum á segulbandinu, að af því kæmu aftur allt önnur orð en töluð hefðu verið inn á það, sem m. a. gæfu í'æðum þingmanna allt annan blæ og allt aðra meiningu, hef ég sem forseti látið fara fram eftirfarandi athugun: Þann 23. marz 1954, kl. 10.10 fyrir hádegi, voru eftirfarandi setningar talaðar inn á segulband frá ræðustól þingmanna Ed. til þess að fullvissa sig um, hvort þær breyttust að efni til frá því að þær voru talaðar og þar til þær voru aftur fluttar af segulbandinu: „Geta orð, sem töluð eru úr ræðustól inn á segulband í Ed., breytzt frá því, sem þau eru töluð, og þar til segulbandið skilar þeim aftur? Getur já breytzt í nei eða nokkrar aðrar breytingar átt sér stað, er raskað geti efni ræðunnar?“ Orð þessi voru lesin af mér sem forseta úr ræðustól þingmanna inn á segulband í áheyrn beggja skrifara deildarinnar og hlustað á þau aftur af segulbandinu af okkur öllum og þau þá borin saman við handritið. Kom þá í ljós, að segulbandið skilaði orðunum aftur nákvæmlega eins og þau höfðu verið rædd úr ræðustól. Því upplýsist: Ræður þingmanna breytast ekki, hvorki að orði né efni, frá því að þær eru talaðar úr ræðustól í deildinni og þar til segulband skilar þeim aftur.



Herra forseti. Ég var því miður ekki kominn við setningu fundarins, en hæstv. forseti hefur sýnt mér þá vinsemd að lofa mér að lesa yfir grg., sem hann hefur samið út af þeirri athugasemd, sem ég bar hér fram um hljóminn í hv. d. Ég sé af grg., sem er mjög röggsamleg eins og við var að búast, að hann hefur að nokkru leyti misskilið mínar athugasemdir, vegna þess að það var ekki fyrst og fremst um sjálft segulbandið, sem ég spurði, heldur hljóminn innan deildarinnar, hvort hann væri orðinn svo skakkur, að ekki heyrðist á milli borða og sérstaklega upp í blaðamannastúkuna það, sem sagt væri hér niðri, þannig að það heyrðist vera sagt nei uppi í þeirri stúku, þegar sagt væri já hér niðri í ræðustólnum.

Forseti (GíslJ): Út af orðum hæstv. dómsmrh., þá get ég ekki sagt um það atriði annað en það, að forseti Ed. er ekki bær um að fá það atriði sérstaklega rannsakað.