Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, er ekki stórt eða mikilvægt að vöxtum, en þarft virðist það vera og nauðsynlegt, eins og nú er háttað, og við flm. höfum eftir ósk Skógræktarfélags Íslands tekið að okkur að flytja það hér. Í sandgræðslul. okkar eru nokkurn veginn skýr ákvæði um það, hvernig fara eigi um það, þegar búpeningur sækir í girt gróðurlönd sandgræðslunnar, en það eru ekki eins nákvæm ákvæði um þau lönd, sem girt eru vegna skógræktarinnar. Hér í þessu frv. er leitazt við að gera þau ákvæði skýrari og rækilegri, en áður hefur verið, og m. a. er það skýrt sagt hér, hvað til þess þarf, að hægt sé að heimta að fénaði þeim, sem ásækir trjáræktarlönd manna, verði slátrað, og þurfi ekki að vera ádeilur um það og jafnvel málaferli, eins og hefur átt sér stað um slík atriði. Flm. hafa ekki viljað hafa ákvæðið svo strangt, að fénaður væri tekinn undireins, þó í eitt skipti væri, sem hann kæmist inn fyrir hið girta svæði, og slátrað, en ef það er oftar, þá er heimild til þess. Þetta kann að þykja heldur lint ákvæði, og yfirleitt er mikil hætta á því, ef aldar eru upp dilkær, sem komast inn í svona girt lönd, að þau svæði verði fyrir miklum ágangi, eins og hefur sýnt sig í Þingvallahrauni og víða, þar sem slík lönd eru girt. Ég ætla svo ekki við þessa 1. umr. að orðlengja um þetta mál, en vil leyfa mér að stinga upp á, að því verði vísað til landbn. að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Enda þótt þetta mál fari til n., sem ég á sæti í, þá langar mig til að fá hjá hv. flm. nokkrar upplýsingar um málið. Það er tekið fram, að komist búfé inn á skógræktarsvæði, sem afgirt er með fullgildri girðingu, þá skuli eigandi merkja féð, tilkynna það hreppstjóra o. s. frv. Nú langar mig til að spyrja, hvað er fullgild girðing. Telur hann fullgilda girðingu, ef hún er styrkhæf til jarðarbóta eftir jarðræktarl.? Sé svo, þá fara skepnur í gegnum þær girðingar, og mér er ekki vitanlegt, að nokkurt skóglendi hafi verið girt með girðingu, þar sem skepnur fara ekki í gegn. Ríkið á Þingvöll, og 1. flm. frv. er einn af þeim, sem þar á að sjá um, en út úr þeirri girðingu er smalað fleiri hundruð fjár á hverju ári, og í þeirri skógræktargirðingu, sem ég þekki bezt, á Hallormsstað, eru ævinlega nokkrar kindur á hverju hausti, og þó hugsa ég, að það verði að telja, að það sé nokkurn veginn fullgild girðing eftir girðingarlögum. Þegar vatn rennur niður hlíðarnar, myndast grófir, þar sem féð smýgur undir, þó reynt sé að hlaða undir girðinguna einu sinni á ári. Þess vegna finnst mér þetta ákaflega tvísýnt ákvæði og finnst þar að auki tvísýnt, hvort eigi að gera skógræktinni hærra undir höfði en jarðrækt og túnrækt, sem þjóðin, a. m. k. sveitafólkið, lifir af. En það, sem vakti sérstaklega fyrir mér að fá að vita, var þetta, hvað er meint með fullgildri girðingu, og hverjir eiga að skera úr því, þegar finnast einhverjar kindur á haustin í skógargirðingum, hvort þær hafa smogið undir girðinguna um einhverjar grófir, sem vatn hefur grafið og ekki hefur verið gert við nógu snemma, eða ekki, svoleiðis að kindurnar séu ekki réttdræpar fyrir að vera komnar þar inn. Ég held, að þetta sé ákaflega vafasamt mál og þurfi meiri og ýtarlegri grg. fyrir því, hvað hér er meint með fullgildri girðingu og hver á að skera úr því, hvort galli er á girðingunni, eða hún er lögleg, og kindur, sem gegnum hana fara, réttdræpar.



Herra forseti. Mér hefði fundizt, þar sem hv. síðasti ræðumaður er form. þeirrar n., sem þetta frv. fer til, að hann hefði getað látið bíða að láta sitt ljós skína þangað til málið kom til n. En fyrst hann lætur ljós sitt skína og leggur spurningar fyrir, þá verð ég að segja, að mér virðist, að því hvað fullgilda girðingu snertir, að þessu leyti girðingarl. landsins, að ef þeim l. er áfátt, þá beri okkur landbnm. að reyna að endurbæta þau ákvæði, sem þar eru. En hann ætti að vita það, þessi hv. þm., að alls staðar eru kindur, meira að segja meðal mannkindanna, sem eru sérkennilegar og einstakar, og þess vegna er það líka með sauðkindina, að það eru skepnur, sem leita frekar á girðingar og bannað svæði heldur en aðrar skepnur, og ef þær sjá opið rúm, þá fara þær inn, þó að það sé ekki alfaravegur. En það er satt, að ef girðingin er gölluð, þá þarf ekki að nota þær aðferðir að skera þessar skepnur. En hann spyr, hvað sé galli. Ef um galla væri að ræða á girðingu, þá geri ég ráð fyrir, að það mundi jafnvel koma undir mat úttektarmanna, hvað væri galli á girðingunni, en eins og hann gat um, þá getur vatnsrennsli opnað leið undir girðinguna. En annars álit ég, að við getum sparið okkur frekari umr. um þetta mál nú, þar sem við eigum báðir sæti í þessari n., sem málið fer sennilega til, og getum við þá athugað um þetta. Ef við teljum, að það þurfi endurbætur á girðingarl., þá getum við gert breyt. þar um. Ég veit ekki betur, en ég væri hvatamaður að því á s. l. ári, að girðingarl. væru endurskoðuð bæði um það, hvað væri ógölluð girðing, o. fl., og ég býst við, að það verði lagðar fyrir næsta búnaðarþing till. um þau atriði, en ef það mætti ekki bíða, þá er rétt að gera þessar endurbætur strax. Nú er það önnur löggjöf, sem liggur fyrir og er komin til okkar, það eru ræktunarl., og þó þar sé ekki um að ræða venjulegar merkjagirðingar, þá gæti komið til greina, að reynt væri að koma því inn, hvað þarf til að gera slíkar girðingar styrkhæfar. Við getum athugað, hvort n. getur ekki sameinazt um þessa hluti, og kemur það þá í ljós við 2. umr.



Herra forseti. Ég verð að biðja afsökunar á því, að ég var ekki í hv. d. þegar síðasta mál var rætt (103. mál), en þessi mál eru í mörgu skyld. Viðkomandi þessu máli þarf ég ekki að hafa mörg orð, því að hvort tveggja er, að málið er mjög ljóst og grg. er allýtarleg og gerir ljósa grein fyrir því, hvers vegna frv. er flutt. Eins og hv. d. er kunnugt, er mikill áhugi vaknaður hjá þjóðinni fyrir skógrækt, og ályktun sama efnis, sem gekk þó nokkru lengra en hér er gert, var samþykkt einróma og ég held með öllum atkv. á aðalfundi Skógræktarfélags Íslands, en þennan fund sátu tugir manna úr öllum stjórnmálaflokkum landsins, og er því augljóst, að um fullkomið sanngirnismál er hér að ræða, þar sem svo mikill einhugur kom fram á fundinum. Eins og sést af frv., er land það, sem tekið er til ræktunar, allstórt, 6 ha. eða 17 dagsláttur; það er gert vegna þess, að talið er af þeim, sem bezt vit hafa á þessum málum, að til þess að skógarreitur geti komið að fullum notum megi hann ekki vera minni, svo að nægilegt skjól sé og lauf og barr fjúki ekki burtu, heldur verði að áburði smátt og smátt. Ef 6 ha. eru teknir til ræktunar, veldur það miklum kostnaði, og sú kynslóð, sem leggur fyrir sig skógrækt, sér ekki arð af vinnu sinni. Því telja margir sanngjarnt, að þeir menn, sem taka sér slíkt fyrir hendur, fái að draga undan skatti 2/3 hluta fjár þess, sem þeir leggja í ræktun og girðingar. Ég held, að ekki sé gefið hættulegt fordæmi með þessu, því að ekki munu vera aðrir, sem geta borið sig saman við þetta og fengið þannig skattfrelsi. Samt sem áður er ekki farið lengra í þessu en það, að ekki má draga hærri upphæð en 3.600 kr. frá skattskyldum tekjum af þessum ástæðum, og verkinu má áreiðanlega miða hægt, ef ekki þarf að leggja fram stærri fúlgur árlega, sem þarf svo að greiða skatt af, en þó þetta sé ekki hærri upphæð, sem miðað er við, er það samt vissulega til hægðarauka fyrir viðkomandi og er þó fremur viðurkenning á þessu málefni. Frv. þetta var undirbúið í fjmrn. og var rætt við hæstv. fyrrv. ríkisstj., sem mun hafa dregizt á að beita sér fyrir því, að það næði fram að ganga. Kröfur aðalfundar Skógræktarfél. voru miklu meiri, en það þótti varhugavert að ganga lengra, heldur sjá, hvernig þetta gæfist. Það er engin hætta á, að þetta verði misnotað, þar sem þarf vottorð frá skógræktarstjóra, að landið sé hæft til skógræktar og verkið vel gert. Ég held, að þetta sé hættulaust mál fyrir skattalöggjöfina og verulegur ávinningur að því, að Alþ. sýni viðurkenningu í verki þeim mönnum, sem vinna að skógrækt. Ég vona því, að frv. fái einróma samþykki á Alþ.



Herra forseti. Eins og hv. þm. muna, var umr. um þetta mál frestað í gær samkv. ósk hv. þm. Barð. (GJ), til þess að sjútvn. gæti athugað till. N. ræddi málið á fundi í morgun og varð sammála um að leita álits stjórnar fiskimálasjóðs, og eru líkur til, að stjórnin gefi svör bráðlega. N. hefur því orðið sammála um að óska eftir, að málinu verði frestað, þar til hún hefur fjallað um það að fengnum till. sjóðstjórnarinnar, en líkur eru til, að það verði mjög bráðlega.

Forseti (BSt) : Mér þykir sjálfsagt að verða við þessum tilmælum og mun ekki taka málið fyrir aftur fyrr en þetta hefur verið rætt í hv. nefnd.