Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér liggur fyrir, felur í sér, ef samþykkt verður, framlengingu um eitt ár á gildandi ákvæðum um bifreiða- og benzínskatt. Fjhn. hefur athugað þetta frv., borið texta þess saman við texta gildandi l. og leggur til án ágreinings, að frv. verði samþykkt.



Herra forseti. Frv., sem hér liggur fyrir, um bráðabirgðabreyt. á l. um tollskrá o.fl., felur í sér bæði hækkun á tollum og einnig heimild til þess að fella niður aðflutningsgjöld af vissum vörutegundum. Frv. um þetta efni hafa verið samþ. á mörgum þingum á liðnum árum, fyrir eitt ár í senn og það frv., sem hér liggur fyrir, er nákvæmlega shlj. lögum, sem sett voru á síðasta þingi og gilda fyrir árið 1958. Fjhn. er sammála um að mæla með því, að frv. verði samþ.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja brtt. við þetta frv. á þskj. 84. Ég skal taka það fram, að ég hygg, að þessar brtt., þótt samþ. yrðu, raski ekki efni frv., til verulegra muna og jafnvel ekkert. Till. eru formlegs eðlis, Í brtt. við 1. gr. er í a-lið lagt til, að í stað þess, að sú gr. er orðuð sem breyt. við lögin um biskupskosningu, þá verði hún orðuð sem breyt. við 13. gr. laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Í 2. tölulið brtt. er lagt til, að fyrirsögn frv. verði breytt í samræmi við þetta, þannig að heiti þess verði frv. til l. um breyt. á l. nr. 38 14. apríl 1954, um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Ég tel, að úr því að gert er ráð fyrir að breyta efni l. um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, þá sé með l. gerð breyt. á þeim l., en ekki öðrum lögum. Þá er í 1. tölulið brtt., b. og c. lagt til, að breytt verði tveim orðum í 1. gr. frv., og skal ég ekki útskýra það nánar, en ég hygg, að þessar breyt. á orðum gr. mundu verða til bóta, ef samþ. yrðu. Ég skal taka það fram, að ég hef haft til athugunar að flytja till. til breyt. á efni frv., en við nánari athugun féll ég frá því að flytja slíkar till. um efnisbreyt., þar sem mér virtist það koma fram við 2. umr., að meiri hl. d. væri efni frv. fylgjandi.



Herra forseti. Ég skal taka fram, að n. hefur ekki haldið fund um þessar brtt., svo að það, sem ég segi um það, er einungis frá mér, en ég tala ekki sem frsm. n. að því leyti. Það er rétt, sem hv. þm. N-Þ., frsm. minni hl. (GíslG), segir, að þessar breyt. hagga ekki verulega efni frv., og ég mundi e.t.v. nokkuð miða mína afstöðu til þeirra eftir því, hvort þær mundu geta leitt til þess, að hann og skoðanabræður hans gætu fallizt á frv., ef þær yrðu samþykktar, a.m.k. tvær þeirra. Og það þarf þó e.t.v. nokkru nánari athugunar við. En ég vil benda hæstv. forseta á það, hvort 1. brtt., a-liður undir 1. og 2. liður fá staðizt. Þar er um að ræða að breyta allt öðrum l., en eru hér til 3. umr., og ég hygg a.m.k., að sú skoðun hafi komið fram, að þvílíkar brtt. mundu ekki fá staðizt vegna fyrirmæla stjórnarskrárinnar um þrjár umr. um hvert mál. Nú er mér það ljóst, að hér er eingöngu um formsatriði að ræða, og það er nokkurt álitamál, hvorum l. á að breyta í þessu tilfelli. Og ég legg ekkert kapp á þetta að öðru leyti, en því er varðar fordæmi og að það, sem nú er gert, sé í samræmi við þá venju, sem um þetta hefur verið, og skýt málinu að þessu leyti algerlega til forseta, en vildi biðja hann um að athuga þá hlið málsins. Eins og ég sagði, þá er það áhorfsmál, hvorum l. eigi að breyta, l. um biskupskosningu eða l. um aldurshámark embættismanna. Ég hef vakið athygli á því áður, að það er í samræmi við þær undantekningar sumar, sem gilda, að breyta sérlögunum, en ekki almennu l., og hef ég sérstaklega vitnað til ákvæðanna um dómara, sem eru í l. um hið almenna réttarfar eða meðferð einkamála í landinu, en ekki í l. um aldurshámark embættismanna almennt, þannig að það er til ákveðið fordæmi, sem haft var í huga, þegar þetta frv. var samið. Ég játa þó, að hér er um fullkomið áhorfsmál að ræða. En okkur, sem sömdum frv., sýndist eðlilegra að hafa þennan hátt á, og efnislega get ég ekki séð að þetta hafi þýðingu, en sú formsmótbára kemur til viðbótar, sem ég hreyfði áðan og beindi til hæstv. forseta. Varðandi b-lið 1. gr. má segja, að það sé e.t.v. aðalefnisbreyt., að eftir því mundi það sennilega vera algerlega á valdi kirkjumálastjórnarinnar, þ.e.a.s. kirkjumálaráðherra, hvort heimildin yrði notuð eða ekki. Og er ég þó ekki alveg viss um það og þætti vænt um, ef hv. flm. brtt. vildi segja ögn nánar, hvað fyrir honum vakir í því. Ef þar er einungis um orðalagsbreyt. að ræða, má segja, að hún skipti ekki máli, en ég hygg þó, að ætlunin hljóti að vera sú, að leggja þetta í vald ráðh. Ég er, eins og ég segi, reiðubúinn til þess að taka þá efnisbreyt. til athugunar, ef það er það, sem fyrir hv. flm. vakir, ef það gæti orðið til þess að sætta alla menn við þetta frv. En ef svo er ekki, þá sé ég a.m.k. á þessu stigi málsins ekki ástæðu til þess að samþykkja hana. Varðandi breyt. í c-lið, þá skal ég játa, að þar er um fullkomið áhorfsmál að ræða. Mér er það ljóst, að ýmsir telja, að orðalag það, sem hér er stungið upp á, sé betra en það, sem er í frv. Ég hef talið, að það stæðist a.m.k., sem í frv. segir, og skal þá játa það, að það getur verið meinloka úr mér, vegna þess að ég hafi dottið niður á það orðalag, þegar frv. var samið, og sjái ekki mína eigin villu. En ég er fyllilega til viðtals um það, ef svo má segja, að breyta þessu, ef mönnum þykir það réttara.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð. - Eins og ég tók fram í ræðu minni áðan, lít ég svo á, að þær breyt., sem ég legg til að gerðar verði á frv., séu eingöngu formlegs eðlis. Af því leiðir, að þær hafa ekki áhrif á afstöðu mína til efnis þessa frv. Um aðra get ég ekki sagt. Út af b-lið brtt. við 1. gr. skal ég taka það fram, að ég lít svo á, að sú till., þótt samþ. yrði, breyti ekki efni frv. Það var a.m.k. ekki ætlun mín, að hún gerði það. Ég lít svo á, að orðalagið „má“ í stað „skal“ eigi aðeins við hlutaðeigandi embættismann sjálfan, en ekki kirkjustjórnina að öðru leyti. Þá er hér aðeins um að ræða breyt. á orðalagi. Hv. 1. þm. Reykv. benti á, að það gæti orkað tvímælis, hvort gera ætti breyt. á aðallöggjöfinni eða sérlögum, og benti á, að ákvæði um aldurshámark dómara væru í sérlögum. Það er rétt, að þau eru í sérlögum, en þau eru einnig í aðallöggjöfinni, þannig að í aðallöggjöfinni er vitnað til sérlaganna í sambandi við ákvæði um embættisaldur dómara. Mér sýnist á allan hátt heppilegra, að breyt. séu gerðar á aðallöggjöfinni. Varðandi það atriði, hvort þinglegt sé að bera fram brtt. á þskj. 84, þ.e.a.s. 1. tölulið a og 2. tölulið, um það, að breyt. verði á öðrum lögum, eins og þar er gert ráð fyrir, þá var það svo, að þegar málið var til umr. síðast, var ég einmitt að velta þessu fyrir mér, og ég tók það fram í umr., að ég óskaði eftir fresti, vegna þess að ég tel þurfa lögfræðilega athugun á þessu atriði. Ég hef síðan rætt þetta mál við skrifstofustjóra Alþ., og eftir að ég hafði rætt við hann, ákvað ég að flytja brtt. Þá viðræðu skal ég ekki rekja nánar, sem ég átti við skrifstofustjórann, enda ræðir hæstv. forseti sennilega við hann, ef ástæða þykir til úrskurðar um þetta atriði.