Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þann 15. þ. m. var samþykkt hér til 3. umr. frv. til l. um sjómannaskóla, sem hingað kom frá hv. Ed. Það var einróma álit sjútvn., að þetta frv. ætti fram að ganga á þessu þingi, og voru allir sammála um það í Ed., og veit ég ekki annað en að fullt samkomulag sé um þetta mál. Vildi ég því eindregið beina þeim tilmælum til hæstv. forseta, að hann taki þetta mál á dagskrá á næsta fundi.

Atvmrh. (Ólafur Thors) : Ég vil taka það fram, að forseti hefur ekki sett þetta mál á dagskrá eftir ósk frá mér, vegna þess að þetta er stjórnarfrv., en ég mun gera grein fyrir því í sambandi við umr. um fjárlögin á morgun.



Ég vænti þess, að ummæli hæstv. atvmrh. eigi að hljóða svo, að þrátt fyrir það, að tveir þm. hafi fyrr flutt frv., sem ríkisstj. hefur ef til vill ætlað sér að flytja, þá hygg ég, að það, sem ríkisstj. mundi vilja gera í því efni, verði því á engan hátt til tafar, að þetta mál nái fram að ganga á þessu þingi. Það virðist mega líta svo á, að það sé ekki óeðlilegt, að Alþingi, nú á þessum tímum, reisi þeim sjómönnum, sem fallið hafa, bæði í styrjöldinni við Ægi og í þeirri heimsstyrjöld, sem nú geisar, þann minnisvarða á 50 ára afmæli sjómannaskólans, að það yrði kveðið á um byggingu sjómannaskóla á þessu ári. Ég vænti þess fastlega, að það sé ekki meining hæstv. atvmrh. að tefja þetta mál, svo að það nái ekki fram að ganga á þessu þingi. Sé það hins vegar ætlun hans að koma með einhverjar breytingar, sem yrðu til þess, að þessu máli yrði veitt enn þá betra brautargengi en gert er ráð fyrir í frv., þá þori ég að fullyrða, að það er þakksamlega þegið.



Mér finnst það ekki óeðlilegt, í sambandi við þetta mál, að minnast hér á annað mál og beina fyrirspurn til hæstv. forseta viðvíkjandi því. Þann 17. apríl s. l. var vísað til allshn. frv. til l. um þjóðfána Íslendinga. Þetta frv. er borið fram sem stjórnarfrv., og hver ástæðan er fyrir lagafrv., þá er vísað til þál., sem samþ. var á síðasta þingi. Nú áður en allshn. hafði afgr. þetta mál, þá kom hæstv. fjmrh. að máli við mig sem formann n. og óskaði eftir því, að þessu máli, ásamt öðrum málum, sem hjá n. væru, yrði flýtt. Ég hef gert þetta eftir mætti og notið stuðnings meðnm. minna, með því að halda kvöldfundi, jafnvel fram á nætur, og var þetta mál afgr. með nákvæmu nál., sem allir nm. voru sammála um, og var það á fundi 6. maí s.l. Síðan mun málið hafa komið tvisvar hér á dagskrá í hv. deild, en í bæði skiptin verið tekið út, í annað skiptið, að því er mig minnir, með þeim ummælum, að atvmrh. hefði óskað þess. Ég vildi gjarnan fá upplýsingar um það, hvort það er meiningin, að þetta nál., sem auðvitað er ætlað deildinni til meðferðar eins og önnur nál., eigi ekki að komast til umr. hér í hv. d. Það hefur verið venja, ef menn hafa kvartað undan afgreiðslu nefnda, að þeir hafa snúið sér til forseta og beðið hann að reka á eftir n. Hitt hefur ekki verið venja, svo mér sé kunnugt, að nál., sem komið hafa frá n. í heildinni eða frá minni eða meiri hl. nefndar, hafi ekki fengið afgreiðslu í d. Ég held, að það sé shlj. ósk allra nm., að d. fái að segja sitt álit um till. n. í þessu máli.

Forseti (JörB) : Út af ummælum hv. þm. Barð. vil ég geta þess, að það er í samráði við hæstv. forsrh., að þetta mál er ekki komið á dagskrá aftur, og ég hef beðið eftir því, að ég fengi bendingu um það, hvenær það skuli koma á dagskrá, og er ég reiðubúinn að taka það hvenær sem er.



Ég vil taka það fram, að þegar mál, hvort sem það er flutt af stj. eða þm., er komið til nefndar og nefndin hefur skilað nál., þá er málið ekki lengur eingöngu mál flm., heldur einnig þeirrar nefndar, sem hefur afgr. það til d. Mig langaði því til að fá upplýsingar um það, hvort það sé nokkuð frá hálfu n., sem gefur tilefni til þess, að málið hefur ekki komið hér á dagskrá. Í öðru lagi vil ég benda á það, að þetta mál er undirbúið skv. þál. Ed. Alþingis, og tel ég þess vegna, að það sé ekki hægt að líta þannig á, að stjórnin ein hafi um það að segja, hvort málið kemur á dagskrá eða ekki.

Forseti (JörB) : Ég ætla mér ekki að gera upp á milli réttinda manna um málið, en vil aðeins endurtaka það, sem ég hef áður sagt, að ég er reiðubúinn að taka málið á dagskrá hvenær sem er.



Ég hygg, að það hafi verið um miðjan apríl, sem ég flutti hér í d., ásamt hv. þm. Barð., till. um síldarmjöl til skepnufóðurs. Þetta mál var tekið út af dagskrá og vísað til landbn., og vildi ég leyfa mér að spyrjast fyrir um það, hvað afgreiðslu þessarar till. liði í þeirri n.

Forseti (JörB) : Mér hefur láðst að forvitnast um, hvað meðferð þessa máls liður í landbn., en vænti þess, að n. sinni málinu, því að það er þess vert, að það sé gert, og skal ég grennslast nánar eftir því, hvað meðferð þess líður.



Þó að ég sé einn þeirra manna, sem telja brtt. hæstv. fjmrh. alls ekki ósanngjarna, þá óska ég þess, að þessu atriði verði ekki breytt frá því, sem áður hefur verið, heldur að það, sem umfram kynni að verða af benzínskattinum, fari til Suðurlandsbrautar óskert. Nú kann að vera, að þessi upphæð verði ekki 100 þúsund, og því síður fari þar fram úr. Mér þykir það nú sérstaklega undarlegt viðvíkjandi þessari Suðurlandsbraut, hversu menn eru tregir til að skilja, hve óhjákvæmilegt er að hafa góðar samgöngur milli Suðurlandsundirlendisins og Reykjavíkur. Og þótt nú undanfarna vetur nokkra hafi gengið sæmilega að halda uppi þessum samgöngum, vegna þess, hve snjólétt hefur verið, þá er það alþekkt, hve gífurlegir erfiðleikar eru oft á því að komast yfir Hellisheiði og Mosfellsheiði. En þrátt fyrir það, þótt mikill snjór sé á þessum leiðum, þá er það vitað, að sú leið, sem Suðurlandsbrautinni er ætlað að liggja yfir, er oft snjólaus, og ég held ég megi segja einlægt snjólétt, þó að ófært sé yfir þessar fyrrnefndu heiðar. Ég skal játa, að það er mikill munur nú, síðan Sogsvegurinn kom og þannig greiðari vegur um Mosfellsheiði, og það kemur mjög oft fyrir, að önnur heiðin er sæmilega fær, þó að hin sé ófær. En ef við fengjum snjóavetur, þá mundi það sýna sig, að það væri ekki eingöngu Suðurlandsundirlendið, sem liði af þeim erfiðleikum, heldur einnig Reykjavík. Og ég held það eigi ekki að skapast nein togstreita milli Reykjavíkur og Suðurlandsundirlendisins um það að tryggja sem allra bezt þá möguleika, að ferðirnar geti orðið óhindraðar svo sem mest má verða, líka að vetrarlagi. Það eru ekki rök, sem hæstv. fjmrh. sagði hér í gær, að þessi vegur geti beðið vegna þess, að hann komi ekki að neinum notum fyrr en hann sé alveg lagður, á sama tíma sem aðrir vegir líða vegna fjárskorts til nýbyggingar. Þetta eru ekki rök vegna þess, að þess konar vegagerð er um allt land, að vegir koma ekki að gagni fyrr en þeir eru allir lagðir. Þannig er yfirleitt um alla vegi, sem liggja milli byggða um heiðar eða fjallvegi og ekki er því meiri byggð meðfram. Hérna er það t. d. svo, að það nálgast óðum, að Hafnarfjörður komist í vegarsamband við Krýsuvík; að Þorlákshöfn austanfjalls komist í vegarsamband við aðalveginn gegnum Ölfus; og enn fremur styttist óðum að Selvogi, en þar eru yfir 100 manns, í sama túni, og þeir eiga sannarlega rétt á að fá bættar sínar samgöngur. Ég tel alveg tvímælalaust mjög nauðsynlegt, bæði að Hafnarfjörður nái sambandi við Krýsuvík og Selvogur nái vegarsambandi austan frá. En hvað gert yrði svo til að tengja saman vegina, yrði þess tíma að ákveða. Og það stendur alveg sérstaklega á einmitt nú, að þessari vegargerð liggur á að fá sem mest fé, vegna þess að nú þarf einmitt að tengja Þorlákshöfn við veginn, og það þarf allmikið fé til þess. Það er áfanginn, sem þarf að ljúka í ár, hvernig svo sem verður um fjárframlag á næsta ári. Mér virðist það vera dálítið einkennilegt, sem þó hefur komið fram hjá kunnugum mönnum, eins og t. d. hv. 8. landsk., að draga úr því, að þessi vegargerð fái sem skjótasta framkvæmd. Hann hefur alltaf lagt sig töluvert fram um það að benda á aðrar leiðir, sem hann telur heppilegri, og einnig nú virðist hann sækja fast, að haldið sé áfram rannsókn á því, hvort ekki sé hægt að gera aðra leið yfir Hellisheiði. Ég hélt hann þekkti manna bezt, að Hellisheiði er erfiður fjallvegur allajafna og verður vitanlega aldrei trygg til samgangna milli Suðurlandsundirlendisins og Reykjavíkur. Hv. 8. landsk. talaði um „stórhug“ minn í þessu sambandi. Það má til sanns vegar færa, að það voru „stórhuga“ menn, sem vildu leggja járnbraut og yfirbyggðan veg yfir Hellisheiði, en að þetta liggi fyrir sem raunveruleiki, býst ég ekki við. Þessi rannsókn, sem hv. þm. beitti sér fyrir, að færi fram á s. l. ári og þessu ári, hefur auðvitað ekki leitt neitt nýtt í ljós. Það er hægt að hlaða upp vegi í það endalausa. En reynslan sýnir, að ef þeir eru á snjóaleið, þá hleðst snjór á þá, ekki kannske hversu háir sem þeir eru, heldur þó að þeir séu allháir, því að þegar er farið að aka og mynda harðspora, hleðst alltaf á vegi á snjóasvæði. Ég vildi óska, að togstreitan um féð, sem fer í þessa Suðurlandsbraut, falli niður og að þessi braut fái að halda þessu fé, sem af kynni að ganga benzínfénu. Ég veit, að vegamálastjóri hvetur ekki beint til þessarar brautarlagningar. En ég get ekki heldur tekið undir það, sem kom fram í gær, að hann sé sérstaklega andvígur þessari braut. Hann hefur aldrei látið orð falla í mín eyru um það, og í viðtölum okkar hefur hann yfirleitt greitt fyrir þeim óskum, sem fram hafa komið frá minni hendi og annarra, sem mér er kunnugt um. En hins vegar veit ég, að hann lagði mikið kapp á Sogsveginn og norðurleiðina að því marki, sem hún er nú komin, enda mikið vit í því að hafa þessar tvær leiðir. Ef hæstv. fjmrh. heldur fast við sína brtt., þá get ég auðvitað ekki neitt um það sagt. En ég vil eindregið óska þess, að hv. d. takist að fella þá till., ef hæstv. ráðh. er ófáanlegur til að taka hana aftur.

Fjmrh. (Jakob Möller) : Ég held, að það hafi verið samkomulag milli mín og hv. n., að allar brtt. væru teknar aftur til 3. umr.



Það er engu líkara, eftir því formi, sem umr. taka, en að við, sem tekið höfum til máls og látið okkur málið að einhverju leyti skipta, eigum um það enga samleið og þekkjum ekki þá vegi, sem um er að ræða. En að vísu er því ekki þannig háttað. Því að við, sem oft höfum farið milli höfuðstaðarins og sveitanna austanfjalls, vitum allir jafnvel, að vegabóta er þörf, og því er engin manndyggð. af okkur, þó að okkur sé það einlægur hugur, að vilja hið bezta til bóta. En það er, eins og oft vill verða, til trafala og erfiðleika, að það er um leiðirnar, sem skilur. Ég þarf ekki að endurtaka það, að það er rétt hjá hv. 2. þm. Árn., að ég hef haldið fram og held fram enn þá, að Krýsuvíkurvegurinn hefur verið fljótræðisverk. Ekki þannig, að ef nóg væri úr að spila og allir möguleikar fyrir hendi að hyggja vegi um landið þvert og endilangt, þar sem einhver samgönguþörf væri, þá væri einnig gott og blessað að fá þennan veg. En því minna, sem úr er að spila til nauðsynlegra framkvæmda, því nauðsynlegra er, að rétt sé ráðið og hvergi lagt í framkvæmdir annars staðar en þar, sem mest liggur á og bezt fullnægir hinni almennu og viðtæku þörf. Ég held, að þessu skilyrði sé ekki fullnægt um Krýsuvíkurveginn að því er snertir samgöngur milli þeirra landshluta, sem um er að ræða, og höfuðstaðarins. Ég ætla ekki að fara lengra út í þá sálma. Þetta hefur oft verið rætt og getið um rökin með og móti, að það er ekki nema að tefja þingið að endurtaka slíkt svo mjög. Ég vil aðeins taka fram hér það, sem hv. 2. þm. Árn. nefndi nú sem málsástæðu af hálfu hæstv. fjmrh., að Krýsuvíkurvegurinn kæmi ekki að notum fyrr en hann er allur lagður. Ég verð nú að segja það, að ef veginum er ætlað - með heilindum - að vera öryggisleið milli Reykjavíkur og Suðurlandssveitanna, þá skýrir það sig sjálft, að hann kemur ekki að þeim notum, fyrr en hann er allur lagður. Hitt er svo álitamál, hvort hann komi ekki að takmörkuðum notum fyrir ákveðin byggðarlög eða bæi, meðan hann er ekki gerður nema að nokkru leyti. Og það álít ég að vísu giftusamlegt í þessari vegagerð, að það virðist hafa verið byrjað á réttum enda og vegurinn lagður eftir þéttskipuðu byggðarlagi, svo að hann er þegar orðinn að gagni út eftir öllu Ölfusi, og er það mjög vel farið. En aftur á móti viðvíkjandi framhaldi vegarins frá því, sem nú er, ef miða á við það, sem hv. þm. nefndi þar sérstaklega, Þorlákshöfn, Selvog og. sambandið frá Hafnarfirði og Reykjavík til Krýsuvíkur, þá eru það smámunir einir, sem varla eru frambærilegir, þegar höfuðtilgangur þessara stórvægilegu framkvæmda, sem hafður er a. m. k. að yfirvarpi, er sá, að ná stóru hagræði og öryggi í samgöngum fyrir heilan landsfjórðung. Útræðisstaðurinn Þorlákshöfn er góðs maklegur og mætti vaxa og fá öryggi í samgöngum. En vegurinn er nú kominn út með öllum hliðum á næstu grös, svo að álman þangað ætti að geta komið án tillits til heildarframgangs þessa vegar þvert yfir. Um Selvog er það að segja, að með því að halda veginum áfram út Selvoginn, yrði akfær samgöngubót fyrir Selvogshrepp, þessa nálega 20 búendur, sem þar eru. Þetta kynni þeim, Selvogsmönnum, að þykja nokkurt hagræði, en þeim eru samgöngubætur alveg óvenjulítil nauðsyn, miðað við samgöngubætur yfirleitt, fyrir sína afkomumöguleika. Af hverju er það, að ég staðhæfi þetta? Af því að í Selvogi er þannig háttað, að í búskap er nær eingöngu að ræða um sauðfjárrækt og eitthvert örlítið bjargræði af sjó, eftir því sem það gefst. Kúabú í Selvogi er ekki nema til heimabjargræðis, og hygg ég tæplega þau skilyrði fyrir hendi, að það blómgist. En af því að Selvogsmenn lifa af sauðfjárrækt, hafa þeir látið í ljós, sem þar búa, að slíkur vegur sé þeim ekki nein höfuðnauðsyn. Því að slátrun fer fram á einni árstíð, og féð þá venjulega rekið. Um það að opna héðan veg til Krýsuvíkur og miða við landareign einnar jarðar hinum megin á Reykjanesskaga, þá finnst mér það svo smávægilegt, þegar litið er á málið í heild, að tæplega sé frambærilegt. Hann tók það fram, hv. 2. þm. Árn., að ég sækti fast um rannsókn annars staðar. Gott og vel. Ég bar fram till. í fyrra, að rannsakaðar væru samgönguleiðir milli Reykjavíkur og Suðurlandssvæðisins, þar sem væri miðað við tvennt: að vegurinn væri sem skemmstur og sem öruggastur allar árstíðir. Þessi till. var samþ. sem ályktun Alþingis á síðasta þingi. Svo að það má fyllilega skírskota til þingheims um þennan áhuga, eins og mín persónulega. Ég veit ekki betur en þetta mál liggi fyrir ríkisstj. og vegamálastjóra eftir boði Alþingis. Það þótti ekki meiri firra en svona á síðasta þingi, hvað sem nú reynist. Alþingi er því miður reikandi um þetta stóra mál. Það er engu líkara en að Krýsuvíkurákvörðunin hafi verið tekin í einhverjum gleðskap eða samkvæmi án tillits til veruleikans. Ég hef varla skap til að fara út í það margrædda atriði, að þarna sé svo snjólétt, að með þessari leið séu samgöngurnar komnar í örugga höfn. Það er deilt um þetta, og það af afar kunnugum mönnum, kunnugri fjallaferðum og snjóalögum um þessa Krýsuvíkurleið heldur en ég geri ráð fyrir, að nokkur maður sé hér inni. Það eru menn, sem eru aldir upp þarna, sem segja, að ef leggja ætti þennan veg að sunnanverðu, ætti ekki að leggja hann með Kleifarvatni, heldur annars staðar. Ég dæmi ekki um þetta, því að mig mun, eins og fleiri hér, bresta fullan kunnugleik til þess. Og þegar maður hugsar um þær sprengingar með dýnamíti og annan djöfuldóm, sem þarf til að leggja þennan veg þessa örðugu leið, þá lítur þetta mál dálítið „kómiskt“ út. Hér er ekki deilt um það, hvort þurfi samgöngubót eða ekki. En það átti að virða vilja Alþingis frá í fyrra og rannsaka málið með alvöru, til þess að ganga úr skugga um, hvar bezt væri, að vegurinn sé lagður. Ég þarf ekki að afsaka mína gagnrýni né taka fram, að það er ekki af illvilja til samgöngumála þarna austur yfir, sem ég segi þessi orð, - það er af því gagnstæða. Og ég geri ráð fyrir, að segja megi það sama um þá, sem halda fram annarri leið. Ég styðst við kunnugleika margra manna og hef talað þannig, að margir, sem helzt eiga við þessar framkvæmdir að búa, mundu vera mér sammála. Ég vil fá ötula rannsókn inn í málið og þekkingu, án tillits til alls annars en málefnisins sjálfs.

Frsm. (Sigurður Kristjánsson) : Mál þetta fór héðan til hv. Ed., og er það komið þaðan aftur nokkuð breytt. Mér þykir ekki rétt að láta það fara undir atkv. án þess að minnast örlítið á þá þýðingarmiklu breyt., sem hv. Ed. hefur gert á því. Hv. þdm. mun sjálfsagt vera í minni frá umr., sem hér fóru fram í þessari deild, að málið var nokkurt ágreiningsmál. Uppruni málsins var sá, að ég hafði beðið hv. sjútvn. að flytja málið, og hafði ég samið frv. og haft stuðning atvmrh. til þess að fara þess á leit við sjútvn., að hún tæki frv. til flutnings. Í meðferð málsis í n. varð ég nú til samkomulags að slá allverulega af ýmsu því, sem upphaflega var í frv. Það var t. d. upphaflega í því, að vextir af útlánum skyldu vera aðeins 3%, og ýmislegt annað var það, sem ég hafði lagt til í frv., sem nefndin gat ekki fallizt á að öllu leyti. Samkomulag varð ekki um vextina. Meiri hl. n. vildi færa þá upp í 4%, og það féllst ég á, en þegar inn í deildina kom, þá var samþykkt till. minnihl. sjútvn. að færa vextina enn upp í 4½% . Þá var ágreiningur um tekjuöflun til sjóðsins. Upphaflega var með frv. mínu ætlazt til þess, að sjóðurinn yrði efldur, svo að hann gæti tekið að sér mjög bráðlega að sjá sjávarútveginum fyrir öllum stofnlánum. Sjútvn. féllst á, að þetta væri að sjálfsögðu framtíðarmarkmið, því að engin stofnun er hér á landi, sem hefur þetta með höndum, og útgerðin hefur, eins og kunnugt er, orðið að hafa erlend lán að langmestu leyti fyrir stofnlán. En vegna ýmissa örðugleika, þá var gerð nokkur miðlun á þessu í n., og var þó nefndin ekki sammála, því að meiri hl. n. vildi láta sjóðinn njóta ½ útflutningsgjaldsins af sjávarafurðum, en minni hl. vildi leggja á nýtt gjald, sem mundi svara ¼ af því, sem ríkissjóður innheimtir, en láta ríkissjóð halda sínu. En þetta þótti okkur meirihl.-mönnum of lítil efling fyrir sjóðinn, og d. samþ. skoðanir meiri hl. Nú hefur Ed. gert þá stórfelldu breyt. á frv., að hún hefur höggvið þennan tekjulið í sundur, alveg í miðju, þannig að í staðinn fyrir, að í frv. var ákveðið, þegar það fór héðan, að sjóðurinn skyldi hafa helming þess útflutningsgjalds, sem ríkið innheimtir, hvort sem það lækkar hann eða hækkar, þá hefur Ed. breytt þessu og fellt niður í ¼. Ég er náttúrlega ekki óvanur því að reka mig á þennan kulda til sjávarútvegsmála, og af því að mér var kunnugt um, að þetta var samkomulagsmál í Ed., og þó að einhverjir hefðu verið, sem hefðu viljað efla sjóðinn meira, þá varð það til þess, að þetta var fellt. Af þeirri ástæðu sé ég ekki annað fært en að leggja til, að þessi hv. d. samþykki frv. eins og það er nú orðið. En ég vildi jafnframt lýsa yfir því, að mér þykir mjög miður, að enn skuli vera svona mikil tregða fyrir sjávarútvegsmálum hér á þessari hv. samkomu og enn skuli skorta eins mikið og raun ber vitni um á skilning hv. þm. á nauðsyn fyrir því, að sjávarútvegurinn, sem er undirstaðan undir allri okkar getu, að hann sé tryggður með öflugri stofnun til eflingar þessa atvinnuvegar. En menn verða að venja sig við. það að vera þolinmóðir og taka leiðina í áföngum. Og í trausti þess, að skilningur aukist smám saman á þessu máli, og að því verði lengra þokað á næsta þingi að efla þessa mikilsverðu stofnun, mun ég leggja til, að frv. verði samþ. eins og það nú er komið frá hv. Ed.



Þegar þetta frv. var til 2. umr. hér í þessari hv. d., þá bárum við hv. þm. N.-Þ. fram brtt. við það, m. a. um það, að tekjuöflun þessa sjóðs væri á þann hátt, að innheimt væri sérstakt gjald, sem rynni í fiskveiðasjóðinn, og værri það, ½% af útfluttum sjávarafurðum. Sú brtt. naut ekki nægilegs fylgis hér í hv. d., og fór frv. héðan með þeim ákvæðum um fjáröflun til sjóðsins, sem hv. meiri hl. sjútvn. hafði lagt til, að til sjóðsins skyldi renna helmingur þess útflutningsgjalds, sem ríkissjóður tekur árlega af hvers konar sjávarafurðum. Það fyrsta, sem við till.-menn vildum ná með því að hafa þetta ½% gjald, var, að sjóðnum yrðu tryggðar öruggari tekjur heldur en með öðrum hætti, án þess þó að íþyngja atvinnuvegunum með of háu gjaldi. Við álítum, að með því að hafa þetta gjald ekki hærra en ½%, yrðu líkur fyrir því, að ekki yrði tekið af tekjum sjóðsins, þó að erfiðara yrði í ári. En á því hefur bólað á undanförnum árum, að gjöld, sem ætluð hafa verið til einstakra stofnana, hafa verið tekin í ríkissjóð, og er sú hætta alltaf fyrir hendi, ef um of hátt gjald til slíkra stofnana er að ræða. Nú hefur hv. Ed. breytt þessu svo, að í staðinn fyrir helming kemur einn fjórði hluti þess útflutningsgjalds, sem ríkissjóður tekur árlega af hvers konar sjávarafurðum, og mun það sízt gefa hærri tekjur heldur en brtt. okkar hv. þm. N.-Þ. gerði ráð fyrir. Þvert á móti mun þetta gefa minni tekjur heldur en að taka ½% gjald af útfluttum sjávarafurðum, eins og við gerðum ráð fyrir. Þegar brtt. okkar hv. þm. N.-Þ. lá fyrir, tókum við fram, að við værum mótfallnir því að skipta svona tekjum ríkissjóðs, eins og í frv. er gert ráð fyrir. En þar sem samkomulag hefur orðið um þetta í hv. Ed., og litlar líkur fyrir því að þeim fengist breytt hér, hefur okkur flm. fyrrnefndrar brtt. komið saman um að fylgja þessu máli við þessa umr. og greiða fyrir því, að sjóðurinn geti fengið þessar tekjur, þó að við hins vegar álítum það lægri tekjur heldur en eftir okkar brtt. hefði verið hægt að ná í sjóðinn. Önnur breyt., sem hefur orðið á frv. í hv. Ed., er þannig, að við erum henni samþ. og munum þess vegna fylgja þessu máli út úr d., þó að við hefðum kosið., að afgr. hefði orðið á aðra lund um hið fyrrgreinda atriði.



Ég tek undir það með hv. 5. þm. Reykv., að það er ákaflega leitt, að hv. Ed. skuli hafa breytt þessu frv., sem hér liggur fyrir, í þá átt, sem raun er á orðin, - þessari tekjuöflun sjóðsins, sem er færð niður um helming. En þar sem þetta mun vera orðið samkomulag, tjáir víst ekki að deila við dómarann um þetta: En ég held, að það verði erfitt fyrir hv. þm. A.-Sk. að sannfæra okkur um það, að einn fjórði hluti þess útflutningsgjalds, sem ríkissjóður tekur árlega af sjávarafurðum og ákveðið er í frv. að skuli ganga til fiskveiðasjóðs, sé ekki meira heldur en 1/8%, sem hann og hans flokksmaður í sjútvn. vildi láta hækka gjaldið til sjóðsins um.



Mér kemur það kynlega fyrir að heyra hv. þm. Ísaf. segja, að við hv. þm. N.Þ. höfum lagt til, að hundraðsgjaldið yrði 1/8%. Við lögðum til, að það væri ½%. Og miðað við það er það síður en svo til bóta að fá breyt. þá, sem í frv. felst nú, frá því, sem hefði verið, ef brtt. okkar hv. þm. N.-Þ. hefði verið samþ.

Frsm. (Bjarni Bjarnason) : Þetta mál gekk ágreiningslaust, held ég, að ég megi fullyrða, gegnum hv. Ed. og er flutt til þess að samræma þessi 1. um húsmæðrafræðslu í sveitum við héraðsskólal., sem samþ. voru á næstsíðasta þingi, um framlög til byggingar skólanna. Og einnig er nú svo komið, að í frv., sem afgr. hefur verið héðan frá hv. Nd. um húsmæðrafræðslu í kaupstöðum, hafa verið samþ. ákvæði sömu tegundar og þetta, sem hér er um að ræða í þessu frv. um stofnkostnaðinn. Ég vil vænta þess, að málið gangi áfram breytingalaust.

*Garðar Þorsteinsson: . Það var aðeins út af einu atriði, sem mig langaði til að segja nokkur orð, og jafnframt biðja hæstv. fjmrh. þá sérstaklega að skýra hv. d. frá, hvort hann hefði athugað það atriði sérstaklega að því er snertir afstöðu ríkissjóðs til þess atriðis. Í þessu frv. er gert ráð fyrir því, að sá maður, sem ber að greiða vexti af skuld, sem er annaðhvort opinbert verðbréf, bankavaxtabréf, ríkisskuldabréf o. s. frv., eða skuldabréf, sem er tryggt með veði í fasteign, hann eigi aðeins að greiða 3/4 af þessari vaxtagreiðslu, en halda eftir sjálfur 1/4 af vöxtunum, sem hann síðar innan eins mánaðar á að skila til viðkomandi skattheimtumanns. Mig langar til þess að vita, hvort hæstv. fjmrh. hefur athugað, hverja þýðingu þessi aðferð um vaxtagreiðsluna hefur fyrir ríkissjóð, þegar þess er gætt, að tollstjóra, sem þar kemur fram fyrir ríkissjóðs hönd, ber að standa skil á þessum 25%, sem hann á að taka við, jafnvel endurgreiða þau til vaxtagreiðanda, hvort sem skattstjóri hefur fengið þessa upphæð greidda frá viðkomandi vaxtagreiðanda eða ekki. Til þess að gera málið skýrt, vil ég taka dæmi um tvo menn, sem við nefnum A og B. A skuldar B 10 þús. kr. og hefur gefið veðrétt í húseign sinni fyrir skuldinni. Hann á að borga 600 kr. í vexti. Nú fer kröfuhafi B til A og A greiðir honum -, ekki 600 kr., heldur 450 kr. og heldur sjálfur eftir 150 kr. Nú skrifar B kvittun inn á veðskuldabréfið, og það er ekki lengur veð í fasteigninni fyrir þessum vöxtum. Nú stendur þannig á fyrir A, að hann hefur kannske ekki mikla peninga, og hann fer ekki með þessa vaxtagreiðslu til tollstjóra og greiðir alls ekki þessar 150 kr., og tollstjóri hefur ekki hugmynd um það fyrr en eftir marga mánuði, að þessi maður hefur átt að inna af hendi þessa greiðslu til tollstjóra, en A skilar alls ekki af sér þessari fjárhæð. Nú líður, þangað til B telur fram til skatts og sendir skattstjóra yfirlýsingu A um það, að hann (A) hafi haldið eftir þessum 150 kr., og þessar 150 kr. eiga samkv. 1. að dragast frá tekjuskatti B eða endurgreiðast honum, ef upphæðin er hærri en það, sem honum ber að greiða í tekjuskatt. Hvernig horfir málið nú við frá ríkissjóðs hlið, ef tollstjóri hefur ekki fengið þessa vexti, sem hann átti að fá í skatt, greidda? Þessar krónur eru ekki tryggðar með veði í neinni fasteign. Og A er ekki svo fjáður, að ríkissjóður geti innheimt þessa upphæð hjá honum. Ég held, að hv. flm. hafi ekki athugað þetta. Og kannske hæstv. fjmrh. ekki heldur, ég veit það ekki. En með þessu móti er víst, að það koma hér fram, a. m. k: í Reykjavík, þúsundir og aftur þúsundir af mönnum, sem gefa slíkar yfirlýsingar um það að hafa haldið eftir ¼ skattsins sem vaxtaskatti, sem þeir aldrei skila af sér til ríkissjóðs, og ríkissjóður verður svo að borga til þessara manna, hvort sem ríkissjóður hefur fengið hluta af þessu eða ekki neitt. Ég hygg, ef það væri athugað, hve mörg hundruð þús. og jafnvel millj. kr. eru borgaðar í vexti af lánum, sem tryggð eru í fasteignum, þá mundi sú upphæð nema miklu, sem skuldararnir sjálfir geyma fyrir ríkissjóð og mega geyma allt að 4 vikum, en sem þeir aldrei mundu skila af sér; eða a. m. k. yrði ríkissjóður aðinnheimta það með lögtaki, og maður veit, hvernig það gengur oft, og þannig mundu það ekki verða litlar fjárhæðir, sem ríkissjóður annaðhvort tapaði eða yrði með kostnaði að innheimta. Mér er sagt, að einn maður hér í bænum eigi 39 hús, og munu þau ekki vera undir 100 þús. kr. virði að jafnaði. Hann skuldar sjálfsagt svo eða svo mikið fyrir þessi hús: Mér er nú sem ég sjái, að slíkir menn, sem gera má kannske ráð fyrir, að hafi stundum ekki of mikið fé undir höndum, noti sér ekki þennan greiðslufrest, sem þeim er gefinn á vöxtunum, með því, hvernig ákvæði þessa frv. eru, ef að l. verða. Mig furðar það þeim mun meira, að þessi ákvæði, sem þannig mætti nota sér, skuli vera sett inn í frv., af þeirri ástæðu, að það er ákaflega auðvelt fyrir skattstjóra og síðan fyrir ríkissjóð að fá að vita, hverjir séu eigendur þessara veðskuldabréfa, af því að hver einasti maður, sem telur tekjur fram til skatts, skýrir frá því, hve mikla vexti hann hefur borgað af veðskuldabréfum, tryggðum í hans fasteign. Ef maður hefur borgað 600 kr. í vexti, kemur það til frádráttar, og hann gefur þetta upp vegna sjálfs sín. Nú má ætla, að hann borgi þetta einhverjum málaflm., án þess að vita, hver á bréfið. En skattstofan fær að vita, hverjum hann hefur borgað vextina. Ef viðtakandi, í þessu tilfelli málaflm., vill ekki segja, hver á bréfið, má skattstofan leggja á þann mann tekjuskatt vegna þessara vaxta. Hún getur sagt: Ég trúi ekki, að þú eigir ekki skuldabréfið. Ef einhver stofnun hefur fyrir atvinnu að innheimta vexti af bréfum, þá snýr skattstofan sér til þeirrar innheimtustofnunar um það, hver eigi hvert slíkt bréf. Þessi stofnun þyrfti að segja, hver ætti bréfið, því að annars yrði viðkomandi innheimtustofnun að borga tekjuskattinn. Ég innheimti á síðasta ári vexti og afborganir af 8 bréfum. Í sumum tilfellum vissi skattstofan, hver átti bréfin, en í öðrum tilfellum komu starfsmenn hennar til mín og spurðu um það. Ég gaf það upp, því að annars hefði ég orðið að greiða sjálfur tekjuskatt af þessum bréfum. Það er þannig hægt að rekja slóðina til þess að vita, hverjir eigi skuldabréfin, ég vil segja í 100% tilfellum, eða a. m. k. allt að því, og ríkissjóður gæti því á þann eðlilega hátt fengið lögákveðnar tekjur af þessum eignum og vöxtum. Og mér finnst, þegar þingheimi er málið ljóst, og það má spyrja skattstjórann í Reykjavík um þetta, ef mér er ekki trúað, að þetta er áhættuminna fyrir ríkissjóð heldur en sú leið, sem lögð er til í þessu frv., að farin verði, þá eigi ekki að fara þessa leið, sem hér er lagt til, að allir þeir menn, sem eru í skuld samkvæmt skuldabréfi, eru orðnir innheimtumenn fyrir ríkissjóð, og gera má ráð fyrir, að þeir geri það á þann veg, að ríkissjóður verði að svara út miklum upphæðum í vangreiddum vöxtum, ef viðkomandi skuldarar ekki skila vaxtaskattinum. Ég er sannfærður um það, að það verða ekki litlar upphæðir, sem ríkissjóður, a. m. k. í bili, yrði að greiða, hve mikið sem honum tækist svo að innheimta af því síðar, - og hvað mundi það þá kosta? Það skiptir ekki neinu máli, hvort bréfin, sem tryggð eru með veði í fasteign, eru til handhafa eða ekki í þessu sambandi. Það er svo sök sér með hitt, að því er snertir ríkisskuldabréf og veðdeildarbréf, af þeirri einföldu ástæðu, að það má segja, að það sé ókleift verk fyrir Landsbankann eða ríkisféhirði að vita, hverjum eru greiddir vextir. Það má segja, að það sé rétt hugsun í frv. að því er þessa hlið málsins snertir. Ég vil skjóta því fram, hvort hv. flm. vildu ekki fallast á þennan rökstuðning minn, eða hvort hæstv. fjmrh. sem forsvarsmaður ríkissjóðs teldi ekki rétt, að frv. væri kippt í það horf, að þessi innheimta, sem á að tryggja ríkissjóði auknar tekjur, yrði ekki til þess að baka honum aukin ný gjöld eða a. m. k. stórkostlega áhættu.

*Haraldur Guðmundsson: Hv. 7. landsk. virðist telja á því mikil tormerki, að tilskildur skattur yrði greiddur af skuldabréfum einstakra manna, sem tryggð eru með veði í fasteign, eftir þessum l. Ég er honum ekki sammála um það. Hann veit, og það er á allra vitorði, að einmitt á skatttekjum, sem koma eiga með vöxtum af slíkum bréfum, eru ákaflega mikil vanhöld nú. Og það er að minni hyggju mjög ofmælt, að það megi í 100% tilfellum rekja slóðina til eigenda bréfanna, eins og hann tók fram.

Næstum því

. Það er mjög fjarri því, að það sé í öllum tilfellum. Það eru mörg dæmi þess, að skuldari, sem veit, að hann kemur í mjög lágan skatt, telur alls ekki fram vaxtagreiðslur af sínum bréfum, ef sá, sem bréfin á, kæmist í háan skattstiga af því að hann hefur háar tekjur, og ef vaxtagreiðslan væri fram talin, kæmi sá, sem vextirnir eru greiddir, til með að þurfa að borga háan skatt af þeim. Þannig gæti sá mismunur á skattinum, sem þarna kemur fram, orðið beinn gróði, eftir því hver greiðir skattinn, sá, sem vextirnir eru greiddir, eða skatturinn er ekki dreginn frá skattskyldum tekjum þess, sem . greiðir hann, og greiðandi þannig borgar skattinn í bráðina. Skuldareigandi hefur svo ótal leiðir til að jafna þann halla í skattinum, sem vaxtagreiðandi tekur á sig í bili. Þá verð ég að segja það, að ég held, að hv. 7. landsk. ger í allt of mikið úr þeirri áhættu, sem því er samfara að láta vaxtagreiðendur skila skattinum til innheimtumanns, samkv. 7. gr. frv. Ég hygg, að ekki sé meiri hætta á vanskilum á skatti í þessum efnum heldur en vanskilum á skatti yfirleitt. Kvittun á að gefa í tveimur eintökum. Ef sá, sem tekur á móti vöxtum, er hræddur um, að efi sé á því, að skuldari greiði þennan ¼ hluta vaxtanna, sem hann á að skila til innheimtumanns, þá er honum auðvelt að gera viðvart viðkomandi skattheimtumanni og sjá um, að hann gangi eftir því, sem þessi skuldari á að greiða í vaxtaskatt. Ég vil leyfa mér að henda á, að þetta frv. er samið af meiri hl. milliþn. í skatta- og tollamálum, sem hefur látið fram fara gaumgæfilega rannsókn á þessum efnum, bæði um það, hve mikið fjármagn um er að ræða, sem ekki kemur fram í framtali til skatts og því ekki hefur verið greiddur tekjuskattur af, og líka á því, hvernig hentaði bezt að hafa fyrirkomulag á innheimtu skattsins af þessum tekjum. Og í þessari milliþn. á sæti skattstjórinn í Reykjavík, sem sjálfsagt er þessum málum kunnugastur. Það er fjarri mér að gera nokkuð lítið úr kunnugleika hv. 7. landsk. um þessi efni, en þó verð ég að efast um, að sá hv. þm. standi nokkuð framar að kunnugleika og þekkingu á þessum efnum heldur en skattstjórinn í Reykjavík, sem að miklu leyti hefur samið þetta frv., sem hér liggur fyrir. Ég fæ því ekki séð, að þessi andmæli, sem hv. 7. landsk. hreyfir hér gegn frv., gefi tilefni til þess að vísa frv. frá eða fella það. Það væri þá í hæsta lagi, að rök hans gæfu tilefni til, að sett væru skarpari ákvæði um innheimtu vaxtaskattsins, t. d. að veðréttur fylgdi vöxtunum þangað til þeir væru komnir til rétts aðila og þá sá hluti þeirra, sem á að ganga í skatt, til viðkomandi skattheimtumanns. Ég sé ekki, að það raskaði neinu í frv., þó að slíkt ákvæði væri sett inn í það, ef ástæða þykir til. Hv. 7. landsk. viðurkenndi auk þess, að hann væri því fylgjandi, að vaxtaskattur væri innheimtur á þennan hátt, sem frv. gerir ráð fyrir, að því er snertir vexti af flokkabréfum, ríkisskuldabréfum og öðrum handhafavaxtabréfum. Mér þykir vænt um, að hann fellst á þetta með mér. En þá fæ ég ekki séð, að eðlismunur sé á þeirri vaxtaskattsinnheimtu og innheimtu vaxtaskatts af þeim skuldabréfum, sem hann gerði að umræðuefni. Ég skal fúslega ganga til móts við hv. 7. landsk., ef hann kemur með brtt. um það að setja skarpar í ákvæði um innheimtu vaxtaskattsins, þannig að veð standi fyrir honum þangað til hann er að fullu greiddur.

*Fjmrh. (Jakob Möller) : Ég vil ekki láta sem vind um eyrun þjóta tilmæli hv. 7. landsk. um að láta álit mitt í ljós á því atriði, sem hann lýsti svo rækilega. Ég vildi hins vegar gjarnan heyra, hvað hv. frsm. n. hefði þar til að svara. Mér skilst, að hv. frsm. játi það raunar allt rétt vera, sem hv. 7. landsk. hafði um þetta að segja viðvíkjandi áhættu ríkissjóðs í sambandi við innheimtu vaxtaskattsins. Ég er alveg á sama máli. Hitt er annað mál, hvað menn gera mikið úr þeirri áhættu. Flm. gera lítið úr henni, en hv. 7. landsk. meira. Það er augljóst, að hún er til.

Frsm. meiri hl. (Skúli Guðmundsson) : Mér virðist það hafa komið fram, að hv. 7. landsk. sé í verulegum atriðum sammála flm. um þetta frv., þ. e. a. s. um innheimtu skatts af verðbréfum, því athugasemdir hans hafa yfirleitt snert veðskuldabréfin. Hv. þm. segir, að vextir, sem greiddir séu af slíkum handhafaveðskuldabréfum, muni nema mörgum hundruðum þúsunda, jafnvel einni milljón króna. Eins og hv. þm. Seyðf. benti á, var þetta frv. upphaflega samið af milliþn. í skatta- og tollamálum. Ég vil gjarnan rifja upp nokkuð af því, sem fram kemur í nál., sem út kom fyrir 2 árum, að því leyti sem það snertir veðdeildarbréfin. N. gaf þar nokkra skýringu á því, hvernig með þetta hefði verið farið af skattyfirvöldunum. Eftir að hafa lýst því, segir n. á þessa leið : „Þetta fyrirkomulag, sem er samkvæmt ákvæðum núverandi reglugerðar um tekju- og eignarskatt, gefur nokkurt öryggi um framtal og skattgreiðslur af veðskuldabréfum, en því fylgja þó ókostir. Má þar fyrst nefna, að sá hluti handhafaskuldabréfa, sem eigendur finnast eigi að og eru skattlögð hjá skuldunautunum sjálfum eða umboðsmönnum skuldareigenda, sleppa að jafnaði með mun lægri skattgreiðslu en vera mundi, ef bréfin og vextirnir væru fram talin af hinum rétta skuldareiganda. Slíkir lántakendur, sem hér er um að ræða, eru venjulegast eignalausir eða með lága skattskylda eign, og sjaldan tekjuháir, en hins vegar ástæða til að ætla, að hlutaðeigandi lánveitendur kæmust nokkuð ofarlega í skattstiganum.“ Þetta segir í þessu nál., og n. hefur athugað þetta atriði gaumgæfilega. Ég get ekki fallizt á, að mikil hætta sé á, að margir þeir, sem skulda og hafa gefið út slík bréf og halda eftir hluta af vöxtunum, muni láta hjá líða að afhenda þennan hluta af vöxtunum, vegna þess að þeir mega eiga það víst, að það kemst upp, ef þeir ekki skila þeim, og er þá heimild til að taka þessar greiðslur lögtaki. Það kann að vera í einhverjum tilfellum, að. dráttur verði á þessu, en ég held, að ekki sé ástæða til þess að gera mikið úr þeirri hættu. Hv. þm. var að tala um einhvern, sem ætti 39 hús og mundi skulda mikið. Ég sé ekki ástæðu til að óttast, að slíkir menn mundu láta hjá líða að skila vaxtaskattinum, því afleiðingin yrði sú, að einhver eignin yrði tekin, ef það kæmist upp. Ef hins vegar hv. þm. hefði tilbúna einhverja brtt., sem gengi í þá átt að tryggja betur en gert er í frv., að vaxtaskattinum yrði skilað, þá skal ég ekki vera á móti því.

*Garðar Þorsteinsson: Ég vil nú byrja á því að segja það, að mér finnst það ekki skipta svo miklu máli, hvort þetta frv. er upphaflega samið af milliþn. eða ekki. Flm. hafa séð ástæðu til að breyta frv. að því er snertir vaxta- og spariféð, og þetta atriði sannar, að það hefur ekki verið fullkomlega í samræmi við vilja meiri hl. alþ., að þetta ákvæði var upphaflega sett. Og mér finnst, að þó einhver 3–5 manna nefnd komi sér saman um eitthvað, sem felur í sér rétta hugsun, en er í því formi, að það breytir hlutnum, sem um er rætt, til hins verra en ekki betra, þá eigi ekki að taka það sem góða og gilda vöru, jafnvel þó að það sé milliþn., sem gengið hefur frá því. Hv. þm. Seyðf. sagði, að það væri síður en svo, að hægt væri að rekja leiðina með því fyrirkomulagi, sem nú er, til hins rétta eiganda. En það, sem hann sagði þar rétt á eftir, sannar, að hann að vissu leyti er mér sammála, eins og einnig hv. þm: V.- Húnv. Þeir blanda því sem sé saman að finna leiðina til þess eiganda, sem ef til vill raunverulega kann að eiga bréfið, eða þá til einhvers, sem gefur sig upp sem eiganda þess. Ég get fallizt á, að þetta sé svo. En getur hv. þm. bent mér á ákvæði í frv., sem fyrirbyggja þetta? Þau eru ekki til. Hv. þm. Seyðf. viðurkennir, að þetta sé áhætta, en hann segir, að það sé ekki meiri áhætta en nú er. En þetta er misskilningur. Í fyrsta lagi mundi þetta 25% gjald nema miklu hærri upphæð, og þar með væri það aukin upphæð, sem ríkissjóður ætti úti. Það getur vel svo farið, að um verulegar upphæðir verði að ræða hjá þeim mönnum, sem annar s ættu engan tekjuskatt að greiða. Auk þess er alltaf talin meiri áhætta að eiga hjá skuldara en þeim, sem eiga veðskuldabréfin. Það er alveg rangt, að ég hafi sagt, að ég gæti verið með frv. Ég sagði, að það væri hugsanlegt að halda eftir 1/4 parti af veðdeildarbréfum og ríkisskuldabréfum. Sú hugsun getur verið rétt, en þetta form á ekki við. Ég vil biðja þessa hv. þm. að segja mér það, hvernig tollstjórinn á að vita, hvenær gjalddagi þessa vaxtaskatts er. Það stendur, að sá, sem heldur eftir af vaxtaskatti, eigi að greiða það innan 4 vikna. Hvenær fær tollstjórinn að vita um þetta? Það er útilokað, að hann fái vitneskju um þetta nema einu sinni á ári frá skattstofunni. Mér finnst að flm. þyrftu að setja einhver ákvæði um, að sá, sem fengi yfirlýsingu um, að vöxtunum væri haldið eftir; hann væri skyldur að tilkynna það til tollstjóra. Það er ekki svo vel, að ríkissjóður hafi neitt veð fyrir þessu. Hann hefur aðeins lögtaksrétt. En þeir, sem þekkja muninn á lögtaksrétti og veðrétti, þeir vita, að þar er um mikinn aðstöðumun að ræða. Ég er sannfærður um, að menn verða himinlifandi yfir að fá þessi ákvæði, og þeim dettur yfirleitt ekki í hug að skila peningunum fyrr en þeir verða rukkaðir um þá seint og síðar meir, Ég þekki hús, sem eru 8 veðréttir á, - sjaldan eru þeir færri en 3. Það er borgað stundum mánaðarlega af veðskuldabréfunum. Og alltaf verður tollstjóri að senda mann til að rukka þessi 25%, án þess að vita, hvert á að leita, kannske 12 sinnum á ári. Það er iðulega borgað 4 sinnum á ári, og ég held áreiðanlega, að af 90% af bréfum sé borgað a. m. k. tvisvar á ári. Og alltaf verður tollstjóri að rukka, en aldrei að vita, hverja á að rukka og hvar þeir eru. Ég verð að segja, að ef þessi innheimta ríkissjóðs á að fara vel, verður að setja nánari ákvæði um, hvernig innheimtunni skuli varið. Við skulum hugsa okkur tölu húsa hér í bænum, – og svo að ég ekki ofbjóði neinum - segjum 5 þúsund hús, - á hverju húsi til jafnaðar hvíla 4 veðréttir. Það eru sama sem 20 þúsund bréf. Af hverju bréfi á að borga tvisvar sinnum á ári, til að taka það almennasta. 40 þúsund sinnum verður tollstjóri að arka af stað til að rukka inn þessi 25%. Og allar þessar 40 þúsund innheimtur eru á ríkissjóðs kostnað, og allar þessar 40 þúsund vaxtagreiðslur eru á ábyrgð ríkissjóðs. Ef einhverjir hv. þm., sem hér brosa, hyggja, að þessi 40 þúsund sé ýkt niðurstaða, þá bara taki þeir sjálfir dæmið og reikni. Þessir hv. þm. vita, af því, sem ég hef sagt, - og gætu líka fengið upplýst frá þeim góða manni . í milliþn., tollstjóra, - að það er ekki hægt að rekja hvert bréf til hins rétta eiganda. Og hvað er þá unnið, þegar ekki einu sinni það verður fundið, með þessu frv.? Þetta ákvæði hefur sem sagt 40 þúsund galla, en enga kosti, ekki einn einasta. Og ég vildi skjóta því til hv. frsm. fyrir hönd meiri hl. fjhn., hvort hann sæi sér ekki fært að óska, að umræðu yrði frestað, og hann við nánari athugun gæti fallizt á, til samkomulags að minnsta kosti, að aðeins a-liður frv. yrði að l. Eða að minnsta kosti að eitthvað yrði bætt úr svo alveg augljósum göllum á frv., sem ég hef sýnt fram á.