Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. fjh.- og viðskn. (Páll Pétursson): Herra forseti. Hv. Ed. gerði þá breytingu á frv. til laga um viðskiptabann á Suður-Afríku og Namibíu að lengja frestinn, þ.e. færa gildistökuna aftur til áramóta. Var það gert vegna viðskiptasamninga sem fyrirtæki hér hafa þegar gert. Breytingin var borin undir nm. í Nd. Við setjum okkur ekki upp á móti því og mælum með að frv. verði samþykkt eins og Ed. gekk frá því.



Virðulegi forseti. Ég vil byrja á því að þakka hv. 2. þm. Vestf. fyrir að hafa leyft mér að koma í ræðustól án þess að hann hafi lokið sinni ræðu, en hann lauk henni þar sem hann lýsti Kolbeini unga sem þeim eina sem óháður var erlendu auðvaldi á þeirri tíð og var auk þess kominn á bls. 35 í merkri bók um sögu Íslandsbanka og Útvegsbankans. Ég vonast til þess að það sem ég hef nú að segja, sem verður ekki langt mál, geti orðið til þess að stytta umræður um þetta mál og greiða fyrir farsælli niðurstöðu í því. En það er í sem skemmstu máli það að mér virtist af máli þeirra sem töluðu við þann hluta umræðunnar sem þegar hefur farið fram að það væri býsna víðtækur stuðningur við 2.–5. gr. þessa frv., um viðskiptabankana, og þar með reyndar einnig efnislega við frv. um sparisjóði. En þessi efnisákvæði lúta að reglum um stóra lántakendur, um ábyrgð bankaráða á ákvörðunum um það málefni og um eftirlit Bankaeftirlitsins með slíkum reglum og um óháðar ákvarðanir í bankaráðunum. Einnig um það að Ríkisendurskoðun komi í stað þingkjörinna endurskoðenda og loks að stefnt skuli að sígandi aðlögun að ákvæðum viðskiptabanka- og sparisjóðalaga um hámarkshlutfall fastafjármuna og búnaðar af eiginfjármunum bankanna. Ég beini því til þingdeildarinnar og til hv. fjh.- og viðskn. að freista þess að ná samstöðu um þessi fjögur efnisatriði. Um efnisatriði 1. gr., þ.e. um heimild fyrir erlenda banka og viðurkenndar fjármálastofnanir að eiga allt að fjórðungi í íslenskum hlutafjárbönkum, hef ég það að segja að ég tel á margan hátt eðlilegt að ákvörðun um það mál verði tekin í samhengi við ákvarðanir þingsins á grundvelli frv. um erlenda fjárfestingu í atvinnurekstri á Íslandi sem hæstv. forsrh. hefur kynnt þinginu, en ekki mun tekið til afgreiðslu á þessu þingi. Í því frv. eru einmitt ákvæði sama efnis og að sömu hlutfallstöluheimild er stefnt, eins og hér var fest á blað í bankalagafrv., og það mætti vel hugsa sér að taka samtímis ákvörðun um það allt. Ég vona að hin atriðin fjögur gætu orðið til að bæta búskaparlagið í bönkum og sparisjóðum, en það frv. er þegar hjá hv. fjh.- og viðskn. þessarar deildar. Hæstv. forseti, þessu vildi ég koma á framfæri áður en umræðunni er fram haldið en er að sjálfsögðu tilbúinn til að taka þátt í henni eins og þingdeildin óskar.



Herra forseti. Ég fagna þeirri stefnubreytingu eða hugmynd sem hæstv. viðskrh. varpaði hér fram. Þetta var reyndar það sem ég stakk upp á í minni ræðu fyrr í umræðunni, þar sem í raun og veru eru í frv. tveir tiltölulega óskyldir hlutir, annars vegar lagfæringar á gildandi bankalöggjöf hvað tæknileg atriði varðar, þ.e. 2.–5. gr., og hins vegar alls óskyldur hlutur og stórpólitískur sem er spurningin um eign útlendinga í íslenska bankakerfinu. Ég lýsti þegar í byrjun umræðunnar algerri andstöðu við þá stefnu, sem boðuð er í 1. gr. frv., að erlendum bönkum og erlendum fjármálastofnunum verði hleypt inn í íslenska bankakerfið. Ég hygg að hæstv. viðskrh. hafi gert sér grein fyrir því að á þeim knappa tíma, sem ætlaður er til þingstarfa áður en Alþingi lýkur störfum, yrði erfitt um vik að koma svo umdeildu efni í gegn og er það raunsætt og rétt mat hjá hæstv. viðskrh. Ég lýsti mig sammála þeim lagfæringum á bankalöggjöfinni sem felast í 2.–5. gr. og sérstaklega tel ég þarft að setja ákvæði af því tagi sem 2. gr. fjallar um og þarf ég í rauninni engu frekar við það að bæta. Það getur líka út af fyrir sig verið rétt hjá hæstv. viðskrh. að eðlilegra sé að ræða hlutafjáreign eða eign útlendinga í bankakerfinu í samhengi við almennar reglur eða almenn ákvæði um þátttöku erlends fjármagns í íslensku atvinnulífi, hvort sem um er að ræða banka eða einhverja aðra starfsemi. Og vel má bíða þeirrar glímu að ræða þennan hlut. Ég fagna því líka af öðrum ástæðum, herra forseti, að ákvæðið fari út úr frv., ef það heldur áfram hér í gegnum þingið, en þær ástæður eru heilsufar hæstv. ríkisstjórnar. Það er aldrei að vita nema hún hrökkvi upp af standinum og þetta leiða og stórhættulega ákvæði falli algerlega út og nái aldrei fram að ganga því að mynduð verði miklu betri og gáfulegri ríkisstjórn sem taki við forustunni um lagasetningu og að hennar hugmyndir um erlent fjármagn verði þá aðrar og mér geðþekkari og ég ætla að segja, herra forseti, að ég er tilbúinn til þess, fyrir mitt leyti og sem nefndarmaður í fjh.- og viðskn., að skoða þetta frv. komi það til nefndarinnar. Og þá með það í huga að fella niður ákvæði 1. gr. og láta á það reyna hvort samstaða gæti tekist um að afgreiða þau leiðréttingarákvæði sem þar eru að öðru leyti. Ég tel það stórlega til bóta, og út af fyrir sig teldi ég ástæðu til, þó ekki næðist samstaða um neitt annað, að samþykkja ákvæði 2. gr. og láta þau ákvæði fara hér flýtiferð í gegnum þingið, því ég hygg að allir hv. þm. minnist reynslunnar frá þeirri umræðu sem varð um hið íslenska bankakerfi í tengslum við hið fræga Hafskips- og Útvegsbankamál og ætti mönnum að vera næg lexía til þess að drífa í gegn ákvæði af því tagi sem 2. gr. fjallar um.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. viðskrh. fyrir þá hugmynd sem hann hreyfði, að fella út úr frv. 2. gr. Ég tel að málið verði þannig miklu auðveldara viðfangs og fljótt á litið held ég að það sem eftir er af frv. ætti að geta hlotið lögfestingu og mun ég gera mitt til þess að málið fái skjóta afgreiðslu í nefnd. Að vísu þurfum við að kanna það fyrir sjálfa okkur að þarna séu ekki á tæknilegir örðugleikar. En ég ætla að lýsa stuðningi við frv. eins og það er að verða og heita því að gera mitt besta til að það verði að lögum.



Hæstv. forseti. Ég hefði gjarnan viljað heyra tillögu frá hv. 4. þm. Norðurl. e. þar sem hann færi fram á sömu meðferð mála í öðrum bönkum og var viðhöfð í Útvegsbankanum vegna þess að hann sá ástæðu til þess að nota Hafskips/Útvegsbankamálið til réttlætingar á breytingu á bankalögunum. Ég vil gjarnan að hv. þm. færi fram á athugun á öðrum bönkum vegna þess að ég veit að það eru einstaklingar í öðrum bönkum sem skulda kannski tvöfalt hærri upphæð og ekki með betri tryggingum í öðrum bönkum.

Ein vitleysa réttlætir ekki aðra vitleysu.

Nei, en það er sama. Þessi málflutningur á bara ekki rétt á sér í sambandi við þetta frv. En frv., eins og það liggur fyrir á þskj. 804, er að mörgu leyti athugavert og alls ekki hættulaust. Ég vildi t.d. gjarnan vekja athygli á 1. gr., en þar segir, með leyfi forseta: "Bönkum og viðurkenndum fjármálastofnunum, sem eiga lögheimili og varnarþing erlendis skal þó heimilt að eiga á hverjum tíma samtals allt að 25% hlutafjár." Nú er Ísland þannig land að við höfum verið hér með erlent lánsfé með ríkisábyrgð eða ríkisbankaábyrgð. Hér er verið að breyta yfir í eigin ábyrgð, eins og kemur fram í frv., fjármagnseiganda á því lánsfé sem hann lánar á Íslandi. Segjum nú svo að það sé mögulegt. Þá kemur spurning til hæstv. bankamálaráðherra: Hvernig á arður þessara aðila að meðhöndlast? Það vantar í frv. Það fjárfestir enginn erlendur maður erlendis, Ísland verður erlendis fyrir þann mann, nema það sé öruggt að afraksturinn eða stofnfjárupphæðin komi til baka í heimalandið hvenær sem kallað er á hana, hvernig sem ástandið er í efnahagsmálum í viðkomandi landi. Svo það vantar hér inn í frv. meðhöndlun á hagnaði og möguleikunum til þess að viðkomandi endurkalli sitt "kapítal" þegar hann telur rétt að gera svo. Ég vil líka gera athugasemd við 2. gr. Ég held að afskaplega erfitt væri fyrir bankaráð, sem gefur umsögn um lánveitingar eða reglur í útlánum, að fara ekki að ráðleggingum bankastjóranna. Ég vil benda hér aftur á það sem hér stendur í 2. gr.: "Í stað "Bankaráð setur og að fenginni umsögn bankastjórnar almennar reglur um lánveitingar bankans sem sendar skulu bankaeftirlitinu" komi: Bankaráð setur og að fenginni umsögn bankastjórnar almennar reglur um lánveitingar og ábyrgðir bankans, þar með um hámark lána til einstakra lántakenda og tryggingar fyrir lánum. Reglur þessar skal endurskoða eigi sjaldnar en árlega og skulu þær sendar bankaeftirlitinu sem láta skal í té álit á þeim hverju sinni." Ég vil vara við því að gera ekki greinarmun þarna á starfsemi bankaráðs og bankastjórnar. Það er mjög mikill munur á störfum bankaráðs og bankastjórnar. Bankaráð á frekar að setja bankastjórn reglur og hafa svo eftirlits með að þeim sé framfylgt og hlýtt. En þegar bankastjórn, sem er yfirleitt sterki aðilinn má segja í starfseminni sem slíkri, gerir einhverjar tillögur um útlánaupphæð eða reglur o.s.frv. þá er ég ansi hræddur um að bankaráðið sé verr útbúið, verr vopnum búið til þess að breyta því sem fram kemur frá bankastjórunum heldur en menn gera sér grein fyrir. Þannig að ég hefði álitið að bankastjórnin eða bankastjórarnir, bankastjórarnir eru bankastjórnin, eigi ekki að setja sjálfum sér reglur eða gera tillögu um útlánaupphæðir o.s.frv. Það á bankaráðið að gera. Bankastjórarnir eru ekkert annað en starfsmenn sem eru ráðnir eins og hver annar starfsmaður. Bankaráðið er kosið af eigendum bankans ef það er hlutafélagabanki eða af Alþingi ef það er ríkisbanki og þar skilur á milli starfsmanns og kjörins manns, fulltrúa eigenda hverjir sem eru eigendur. Þriðja greinin er eðlileg og sjálfsögð og ég geri ráð fyrir að henni hafi alltaf verið framfylgt. Þó má segja að það gildi nákvæmlega það sama fyrir einkabanka og ríkisbanka hvað það eftirlit snertir, nákvæmlega það sama því að markaðurinn sem bankarnir vinna á er sami markaðurinn, það er jú almenningur í landinu. Og þá kemur 5. gr. Ég verð að segja alveg eins og er að það er ekki sterk peningastofnun sem þarf að nota 65% af eigin fé til þess að vinna sín störf, þ.e. í bókfært andvirði fasteigna og búnaðar sem viðskiptabankinn notar til starfsemi sinnar. Ef það fer yfir 65% af eigin fé bankans skal hlutfallið fara stöðugt lækkandi á þessu tímabili. Ég mundi nú halda að bankinn væri hreinlega á kúpunni hvað ábyrgðina snertir ef hann væri með 65% eða hærra þannig að ég held að þarna sé líka punktur sem þarf að athuga. Ég hefði gaman af því að fá upplýsingar um stöðu Landsbanka Íslands, upplýsingar um skuldara þar. Hverjir eru stærstu skuldararnir? Hvað skulda þeir og hvað er á bak við þessar skuldir? Ég sagði áðan að ég hefði upplýsingar um það að einn einstaklingur skuldar um 1000 millj. kr. og hann er sá eini sem ég get um hér. Hvað skulda stóru fyrirtækin? Hvað skulda þeir sem eru í beinum viðskiptum, viðskiptaaðilar við Seðlabankann? Það skyldi þó aldrei vera að það væru fleiri en einn Útvegsbanki á Íslandi? Hverjir eru það sem skulduðu Útvegsbankanum mismuninn á því sem Útvegsbankinn tapaði á Hafskip úr því að Hafskip kom hérna til tals? Og 2000 millj. eða hvað það er sem ríkissjóður þurfti að yfirtaka? Ég óska eftir upplýsingum um það frá bankamálaráðherra. Þetta er bein spurning og ég óska eftir að hann svari áður en þingi lýkur. En ástæðan fyrir því að ég stóð upp er 1. gr. Það kemur fram í athugasemdum við frv. að með því móti sem þar er lagt til kemur erlent áhættufé í stað lánsfjár að nokkru leyti auk þess sem þessi breyting greiðir fyrir öflun þekkingar á viðskiptasambandi erlendis sem erlendir hluthafar gætu miðlað til íslenskra banka. Á tímum hraðstígrar tækniþróunar og samkeppni gæti þetta eflt íslenska bankastarfsemi. Ég vil benda á að lögin eins og þau eru hér, mundu viðkomandi erlendir aðilar, sem hugsanlega verða það vitlausir að fara að fjárfesta í landi sem tekur við erlendu fé að láni og hefur gert í langan tíma gegn ríkisábyrgð eða ríkisbankaábyrgð, aldrei taka áhættuna eða lána það án þeirrar ábyrgðar, það segir sig sjálft, þeir mundu aldrei gera það ef þeir hefðu ekki leið til að bakka út fyrirvaralaust. Hér er ekki "búrs" sem þeir kalla, hér er ekki kauphöll, þar sem þeir gætu selt í hvelli sín bréf ef þeir ákveða að fara fyrirvaralaust út ef þeir hafa það á tilfinningunni að hér sé einhver skellur væntanlegur og hér er heldur ekkert um hvernig þeir fá til baka vextina eða arðinn af fjárfestingunni. Þannig að þetta frv. eins og það liggur fyrir gerir ekkert. Akkúrat ekkert. Það dregur engan að í fjárfestingu hér. Það getur vel verið að hæstv. ráðherra, sem er sérfræðingur í þessum málum, skoði þetta betur á milli umræðna og ef virkilega einhver hugur er á bak við þetta frv., ef það er ætlunin að draga hingað fjármagn erlendis frá á þennan hátt, þá segir það sig sjálft að það verður að breyta þessu og bæta, betrumbæta.



Herra forseti. Mér finnst nú að mér eigi að leyfast að tala a.m.k. þrisvar í svona merkilegu máli. En hvað um það. Ég ætla að svara hv. 5. þm. Reykv. af því að hann beindi í raun til mín spurningu. Það sem ég gerði var að taka dæmið frá Hafskips/ Útvegsbankamálinu af þeirri einföldu ástæðu að það er vel þekkt og flestum kunnugt. Það sem í því fólst og lærdómurinn sem menn eiga af því að draga er einfaldur. Hann er sá að það er hættulegt fyrir veikburða banka og í veikburða bankakerfi að hlutfall fyrirgreiðslu við einstaka viðskiptavini verði of hátt, of mikill eða stór hluti af veltu viðkomandi banka. Þetta þekkja auðvitað allir sem kynnst hafa bankarekstri eins og hv. 5. þm. Reykv. veit mætavel. Ég hef áður lýst þeirri skoðun minni að eitt af því sem gerir hið íslenska bankakerfi almennt séð óburðugt og veikt er auðvitað það að það eru margar smáar einingar í sparisjóðum og í litlu bönkunum sem gera það að verkum að stærri viðskiptavinir í landinu, stærri fyrirtækin í landinu eru einfaldlega of stór biti í raun fyrir marga þessa viðskiptabanka. Og hættan er sú að þjónustan við þessa einstöku viðskiptavini verði óeðlilega hátt og hættulega hátt hlutfall af veltu, svo ekki sé nú talað um eiginfjárstöðu viðkomandi banka. Önnur greinin kveður á um það að settar verði almennar reglur til að reyna að sporna gegn þessari hættu og koma í veg fyrir hana ef þess er kostur. Ég held að á því sé mjög, mjög mikil þörf. Ég tel ekki rétt að við förum að nefna hér önnur dæmi. Það var spurt um stöðu Landsbankans, en maður leyfir sér þá kannski að benda á það að jafnvel Landsbankinn, sem hefur upp undir helming af íslensku bankaviðskiptunum á sinni hendi, er með svo stóra viðskiptavini sem hann þjónustar að jafnvel þar geta hættumörkin verið nálægt því sem um er að tefla. Ég nefni Reykjavíkurborg og Samband ísl. samvinnufélaga, og þó við skulum vona að hvorugur þessara aðila sé valtur á fótunum, þá eru umsvif þeirra geysilega mikil og þjónusta Landsbankans við þessa tvo risa í íslenskum fjármálum er umtalsverður hluti af veltu jafnvel þessa langstærsta banka landsins. Ég held að það sé ekki heppilegt eða ástæða til að tína upp einstök nöfn en auðvitað er þetta alþekkt. Ég er reyndar þeirrar skoðunar að það sé ekki síður ástæða til að reyna að setja svona reglu og fá yfirvöld bankamála og bankaeftirlitið til þess að knýja hana fram vegna hinna smáu eininga sem þrífast í bankastarfseminni t.d. út um landið þar sem eru sparisjóðirnir og einnig á þetta auðvitað við um hina minni banka og jafnvel alla íslenska banka, þar með talinn Landsbankann. Ég má víst ekki tala mikið lengur, herra forseti, þó mig langi auðvitað til þess. Ég held að ég hafi komið því á framfæri sem ég var að fara og ég vona að hv. þm. skilji að það var ekkert illa meint að nefna þetta þekkta dæmi sem sannanlega er af því tagi að viðskipti við einn aðila urðu bankanum óþarflega stór og auðvitað allt of dýr, en það náttúrlega kom til af fleiru en því einu að viðskiptin við þennan aðila yrðu of hátt hlutfall af veltu bankans. Þar komu inn í tryggingar og fleiri harmsefni sem við skulum ekki fara að ræða hér á þessum næturfundi.



Virðulegi forseti. Ég vil þakka hv. 4. þm. Norðurl. e. og hv. 1. þm. Norðurl. v. fyrir undirtektir þeirra undir hugmynd mína um meðferð málsins sem var sú, eins og fram kom í minni ræðu hér áðan, að hv. fjh.- og viðskn. þessarar deildar freistaði þess að ná víðtækri samstöðu um efnisatriði 2.–5. gr. en slægi efnisatriði 1. gr. á frest þar til þingið væntanlega í haust fjallar um frv. sem fram hefur komið á þinginu til kynningar um fjárfestingu erlendra aðila í atvinnurekstri á Íslandi, sem hæstv. forsrh. lagði hér fram fyrir nokkru. Þetta vona ég að hjálpi líka til að skýra hvers vegna svo lítt var rætt hér um 1. gr. áðan og þar kem ég að máli hv. 5. þm. Reykv. Það er einmitt svo að í frv. um erlenda fjárfestingu er almennt ákvæði um yfirfæranleik arðs af því fé sem erlendir aðilar kynnu að festa hér í atvinnurekstri. Þar er ákveðið er að þeir eigi rétt á að fá yfirfærðan í hverjum þeim erlendum gjaldmiðil sem Seðlabankinn annast á reglulega skráningu, móttekinn arð og annan hagnaðarhlut og söluandvirði fjárfestingar. Um slíka gjaldeyrisyfirfærslu skal þá fara samkvæmt gildandi lögum og reglum um framkvæmd gjaldeyrismála á hverjum tíma. Það er einmitt umræðan um þetta almenna frv. sem yrði vettvangurinn fyrir skoðanaskipti og vafalaust ágreining um það hversu ráðlegt það telst að heimila erlendum aðilum að eiga hér hlut í íslenskum hlutafjárbönkum. Þetta vona ég að skýri það fyrir hv. 5. þm. Reykv. og öðrum þingdeildarmönnum sem á þetta mál hlýða hvers vegna ég legg nú til að við freistum þess að stytta umræður a.m.k. um 1. gr. frv. Ég leyfi mér líka að skilja orð hv. 5. þm. Reykv. á þá lund að hann sé efnislega samþykkur þörfinni fyrir þau nýju ákvæði sem finna má í 2.-5. gr. Ég tek það alveg skýrt fram að í 2. gr. er alls ekki um það að ræða að bankastjórn setji reglur. Þvert á móti er megintilgangur þeirrar greinar að gera það alveg skýrt að það er bankaráðið sem setur reglur um hámark lána og ábyrgða og trygginga til eins aðila og það fær eingöngu umsögn bankastjórnarinnar og það er ábyrgðarhluti bankaráðsins að sjá til þess að þessum reglum sé framfylgt þótt það fjalli ekki um einstakar lánveitingar. Þetta tel ég afar mikilvægt og reyndar í samræmi við það sem algengast er í þeim löndum sem við berum okkur oftast saman við í bankaviðskiptum og eigum mest bankaviðskipti við. Ég tek það líka fram að ákvæði 2. gr. og annarra greina en 1. gr., þ.e. 2.–5., er samið í samstarfi við bankaeftirlitið og þeir hafa lagt þar hönd á plóg. Ég fagna því sem fram kom hjá hv. 5. þm. Reykv. um 3. og 4. gr. sem ég taldi mig heyra rétt að hann segði að væru eðlileg ákvæði í bankalögum. Um 5. gr. og um stöðu einstakra banka gagnvart henni þá tek ég það fram að 5. gr. er flutt að ósk og beiðni bankaeftirlitsins, sem hefur talið nauðsynlegt að hafa svona viðmiðun fram til ársins 1990 þegar allir bankar eiga að hafa náð þessu marki, svo mönnum eða bönkum sé ekki frjálst að hoppa upp í þessu í millitíðinni. Og ég tek undir þau orð hv. 5. þm. Reykv. að það er ekki burðug bankastofnun sem er með stærri hlut en 65% af sínu eigin fé bundinn í húsum og útbúnaði. Þetta er alveg rétt athugað og það er einmitt tilgangur þessa frv. að sjá til þess að aðlögun að þessari staðreynd og þessu mati á burðum bankastofnana verði skipuleg. Því miður er það svo að nokkrar stofnanir í íslenska bankakerfinu voru yfir þessum mörkum í lok sl. árs. Ég tel ekki þörf á, hæstv. forseti, að hafa um þetta fleiri orð, en þakka þingdeildarmönnum undirtektirnar við 2.–5. gr. frv. og legg til að 1. gr. verði skotið á frest þar til fjallað verður á þinginu um frv. forsrh. um fjárfestingu erlendra aðila í atvinnurekstri á Íslandi.



Hæstv. forseti. Ég vil fyrst svara hv. 4. þm. Norðurl. e. þegar hann mjúklega segir að hann hafi minnst á Útvegsbanka/Hafskipsmál vegna þess að það sé þekkt dæmi. En er ekki nauðsynlegt að kanna dæmið sem er enn þá stærra ef það er rétt að ríkissjóður hafi þurft að yfirtaka 2000 millj. af Útvegsbankanum? Dæmi Hafskips er ekki þekkt enn þá, hvort það eru 300 millj. eða 400 millj. Það liggur ekkert fyrir. Það liggja fyrir ummæli bæði bankans og hæstv. fjmrh. um stærðargráðu þess sem ríkissjóður þarf að taka yfir vegna breytinga á starfsemi Útvegsbankans og það eru viðskiptin við aðra aðila, bæði í Útvegsbankanum og eins í öðrum bönkum sem ég tel að þurfi að skoða og skoða mjög vel vegna þess að hv. 4. þm. Norðurl. e. Steingrímur J. Sigfússon kom með það inn í þessar umræður á þann hátt sem ég hef getið um. Í sambandi við frv. sjálft vil ég segja það að ég er alveg sammála hæstv. ráðherra um að bíða með fyrstu greinina. En í sambandi við 2. gr. tel ég það rangt, og byggi það á reynslu minni sem bankaráðsmanns, að leita umsagna bankastjóranna, leita sem sagt til bankastjóranna, bankastjórnar um hvernig fyrirkomulag þeir eigi að hafa á sinni vinnu, bæði hvað snertir útlán og ábyrgðir. Bankaráðið á sjálft að setja þeim þær reglur sem þeir starfa eftir. Þeir eiga ekki hafa áhrif þar á. Það er mín skoðun og byggi ég hana á þessari reynslu minni. Við erum alveg sammála um 3. gr. en ég vil taka fram að 4. gr. er ég mjög ósammála. Ég hélt að ég væri að gera hæstv. ráðherra vissan greiða með því að benda á hættuna í henni. Þar er bara talað um endurskoðun ríkisbankanna þegar það er miklu meiri hætta fyrir viðskiptavini sem skipta við aðra en ríkisbanka að þeir geti tapað fé. Ríkið er tryggingin fyrir öllum viðskiptum við ríkisbankana en ríkisstjórnin er ekki trygging fyrir viðskipti annarra banka. Það er þess vegna sem endurskoðunin þarf að vera miklu strangari þar heldur en í venjulegu hlutafélagi, en það er það ekki eins og er. Ég er sjálfur hluthafi og upphafsmaður eða stofnandi að sparisjóði sem varð að banka og heitir Verslunarbankinn og þar er mikill munur á. Þar ber ég líka saman mína reynslu sem slíkur í þeim banka og sem bankaráðsmaður í ríkisbanka. Það er allt önnur endurskoðun. Ég get líka farið enn þá lengra, og beini þá þeim orðum mínum til bæði hæstv. fjmrh. og viðskrh. eða bankamálaráðherra, að það er enn þá inni trygging í ábyrgðarmannakerfinu í sparisjóðunum. En sparisjóðirnir eru orðnir viðskiptabankar. Þeir eru farnir að gefa út ávísanir, kaupa og selja víxla, kaupa og selja skuldabréf. Þetta er orðin bankastarfsemi undir sparisjóðslögum þar sem ábyrgðarmenn eru kannski 100–200 með 1–2 þús. kr. ábyrgð á mann. Hvaða ábyrgð er þetta fyrir viðskiptavinina eða trygging? Þetta er akkúrat ekki nokkur trygging. Og svo kemur það í lög sem ná áreiðanlega yfir sparisjóðina líka, eins og segir í 5. gr., að bókfært virði fasteigna og búnaðar sem viðskiptabanki notar til starfsemi sinnar megi ekki vera hærra en 65% af eigin fé. Ég er alveg viss um að í sumum sparisjóðum er ekkert eftir af eigin fé, bara ekki neitt, þegar þeir eru búnir að byggja yfir sig, kaupa þann dýra búnað sem bankaútibú eða banki þarf að hafa, þó ekki séu nema eldtraustar hurðir, þá skiptir þetta stórum upphæðum, útbúnaður á veggjum og öryggisbúnaði, þetta verður allt að vera af ákveðinni styrktargráðu til þess að leyfi fáist fyrir starfsemi peningastofnana. Er mér nokkuð kunnugt um það vegna þess að í um 30 ár starfaði ég einmitt í öryggisbúnaði fyrir peningastofnanir. Það er þetta sem ég er að benda á. Ég er sammála öllu því sem er verið að gera. Þetta er allt gott og rétt og í rétta átt. Mér finnst það bara ekki ganga nógu langt og það er þess vegna sem ég eyði tíma þingsins nú til að benda á þessi atriði.