arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (HSteins): Hv. 5. landsk. (JBald) hefir beiðst úrskurðar forseta um fyrstu brtt. á þskj. 439, frá hæstv.forsrh. Jeg sje ekkert því til fyrirstöðu, að tillaga þessi verði borin undir atkvæði, en vísa að öðru leyti til úrskurðar míns um 47. og 68. gr. frv. við 2. umr. málsins. Þá hefir hv. 1. landsk. (JJ) sömuleiðis beiðst úrskurðar forseta um eitt orð, er fram kom í ræðu hjá hv. 6. landsk. (JKr) við 2. umr. í málinu. Jeg lít svo á, að það heyri ekki undir verksvið forseta að kveða upp úrskurði eftir á um orð eða setningar, sem löngu áður hafa komið fram í ræðum þingmanna.

Jeg átti við, hvort orðið væri þinghæft

. Þar um átti hv.þm. að beiðast úrskurðar forseta þegar í stað. Og hafi þm. einhverja athugasemd að gera við slíka úrskurði forseta, þá eiga þær að koma strax fram.

Frsm. (Ingvar Pálmason) Eins og hv. deild er kunnugt, er mál þetta flutt í hv.Nd. af 1. þm. Árn. (JörB). í meðferð málsins þar tók það ekki öðrum breytingum en þeim, hvernig nefndina skyldi skipa. Landbn. Nd. fjelst á þessa till. eins og hún liggur hjer fyrir, og nú hefir landbn. þessarar deildar haft málið til meðferðar og borið það undir hæstv. atvrh., sem var því eindregið fylgjandi, að það næði fram að ganga. Það liggja nú fyrir þessu þingi allmörg mál, sem dregist hefir að afgreiða vegna þess, að beðið er eftir því, hver verða afdrif þessarar till. Það virðist einhuga vilji meiri hluta þingsins, að till. nái fram að ganga, en þau önnur mál, er nú liggja fyrir þinginu, og eiga eftir þál. að heyra undir verkahring milliþinganefndarinnar, verði ekki afgreidd að þessu sinni. Hæstv. atvrh. (MG) hefir skýrt landbn. frá, að hann teldi sjer ekki fært að taka til undirbúnings fyrir næsta þing öll þau mál, sem nefndin á að fjalla um, og væntir landbn. þess því fastlega, að till. um skipun milliþinganefndar í þessum málum verði samþ. Sje jeg svo ekki ástæðu til þess að fjölyrða meira um þetta, nema sjerstakt tilefni gefist til þess.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Árni Jónsson) Háttv. Ed. hefir felt niður brtt., sem samþ. var hjer í deildinni, um það, að sjúkrahús mættu einnig panta áfengi eins og nú. Nefndin hefir ekki borið sig saman um þetta, enda var hún áður skift í málinu, en minni hl. vill ekki hrekja málið milli deilda fyrir þetta og leggur því til, að frv. verði samþ. óbreytt.

Frsm. (Jón Guðnason) Jeg kvaddi mjer hljóðs vegna þess að hv.þm. V.- Ísf. (ÁÁ), sem ætlaði að tala um frv., er fjarstaddur. Jeg vil aðeins lýsa yfir því, að breytingar þær, sem gerðar hafa verið á frv. í hv.Ed., hafa engin áhrif á afstöðu nefndarinnar gagnvart því, og óskar nefndin, að frv. verði samþykt.

Atv.- og dómsmrh. (Magnús Guðmundsson): Jeg stend ekki upp til þess að mæla á móti breytingum hv.Ed., en vil aðeins benda á það, að sett hefir verið inn atriði, sem ekki á heima í lögum um fræðslu barná, þar sem segir í enda 2. gr.: „eða til kenslu unglinga 14–17 ára“. En samkvæmt lögum um laun barnakennara, þá samrýmist það ekki þeim lögum að borga úr ríkissjóði til þessarar kenslu. Þetta er að vísu lítill kostnaðarauki og jeg er þessu alls ekki mótfallinn. Jeg vil aðeins slá varnagla, ef mikið verður að þessu gert, og verður þá líklega að breyta lögum um laun barnakennara í samræmi við þetta.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. meiri hl. (Árni Jónsson) Við 2. umr. þessa máls kom hv.þm. Mýr. fram með ýmsar viturlegar athugasemdir við frv. þetta. Samkv. bendingu hans hefir því meiri hl. allshn. borið fram tvær brtt. á þskj. 535. Þær eru formlegs eðlis, og þarf ekkert um þær að segja; þær eru sjálfsagðar, og býst jeg því við, að þær verði samþyktar.

Sveinn Ólafsson Mjer kom það sannast að segja á óvart, að þetta frv. skyldi komast til 3. umr., og mjer kom það líka á óvart, að meiri hl. allshn. skyldi á sínum tíma mæla með því. En mest furðar mig þó á því, að slík mál sem þetta skuli hafa gengið hljóðalaust gegnum lávarðadeildina. Mjer virðist þetta mál eiga lítið erindi inn í þingið. Eins og frv. nú er lagað, þá skapar það tvenskonar rjett í landinu, annan fyrir bæi og stærri kauptún, en hinn fyrir sveitir landsins. Það er gert ráð fyrir því, að veita bæjum og stærri kauptúnum rjett gagnvart fasteignaeigendum, sem ekki er til í sveitum, fortakslausan forkaupsrjett, eftir samþykt meiri hluta bæjarstjórnar eða hreppsnefndar. Mjer skilst því, að það eigi að gilda „kommúnistiskur“ rjettur í bæjunum, en almennur, borgaralegur rjettur fyrir sveitirnar. Eins og kunnugt er, þá er forkaupsrjetturinn í sveitum í fyrsta lagi hjá niðjum og nánustu ættingjum seljanda, því næst hjá ábúanda eða leigutaka og svo loks, að þeim frágengnum, hjá sveitarfjelaginu. En bæði rjettur niðja og vandamanna og einnig leigjenda á að hverfa í kaupstöðunum og bæjunum, ef þetta frv. á að verða að lögum. Jeg kannast við það, að bæjarfjelögin þurfa oft að ná umráðum yfir hafnarmannvirkjum og lóðum þeim, sem liggja að sjó og almenningur þarf að nota. En alt öðru máli er að gegna um lönd og lóðir, sem fjarri sjó liggja. Ef þetta frv. hefði verið þannig samið, að það hefði aðeins tekið til hafnarmannvirkja og lóða þeirra, er að sjó liggja, þá hefði verið vegur að fylgja því. En það er enginn vegur að fylgja því eins og því er nú komið. Eina leiðin til þess að koma í veg fyrir það, að úr þessu verði misrjetti milli sveita og bæja og stærri kaptúna, er sú, að vísa þessu máli til stjórnarinnar til frekari athugunar. Þá mætti vænta þess, að málið kæmi fyrir næsta þing í breyttum og betri búningi, enda engin nauðsyn að hraða því. Jeg geri það því að tillögu minni að máli þessu verði vísað til stjórnarinnar.

Hjeðinn Valdimarsson Jeg vil aðeins mótmæla því, að máli þessu sje nú vísað til stjórnarinnar og því barið við, að það skorti allan undirbúning. Það hefir fengið allan þann undirbúning, sem venjulegur er hjer. Það er búið að koma sex sinnum til umræðu, það lá lengi í allshn.Ed. og hún afgreiddi það frá sjer í einu hljóði. Einnig hefir allshn. þessarar hv. deildar lagt til, að það verði samþykt. Það er því engin ástæða til þess að stöðva framgang þessa máls vegna undirbúningsleysis. Auk þess hefir það sýnt sig, að kaupstöðunum er brýn nauðsyn á því að fá svona lög.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jóhann Jósefsson) Allshn. hefir haft þetta mál til meðferðar. Það er breyting á lögum um skemtanaskatt og þjóðleikhús, sem sett voru á þingi árið 1923, og fer frv. aðallega í þá átt að gera skattskylda í þessu skyni allskonar dansleiki, sem standa fram yfir kl. 11 að kvöldi, þótt haldnir sjeu af einstökum fjelögum og dansskólum. Þá er og í frv. heimild fyrir lögreglustjóra að ákveða skatt af dansleik, þótt talinn sje ókeypis fyrir fjelagsmenn. - Nefndinni þótti rjett að gera þá breytingu á frv., að húseigendur, sem leigja hús til dansleika, skuli ábyrgjast, að skatturinn sje greiddur. Er það til hægðarauka fyrir lögreglustjóra, að geta gengið að skattinum vísum þar, en þurfa ekki að eltast við hina og þessa, sem standa fyrir dansleik í hvert skifti. Þá þótti nefndinni og rjett að leggja skatt á billiardspil. Sjer hún ekki neina ástæðu til þess að undanskilja þá tegund skemtana skatti frekar en aðrar. Þessi leikur er nú mjög farinn að tíðkast bæði í Reykjavík og öðrum kaupstöðum. Jeg skal engan dóm leggja á, hversu holl sú skemtun er. Hún getur sjálfsagt verið góð og holl og ekkert við hana að athuga, ef notuð er í hófi sjer til upplyftingar. En því miður er gert það mikið að henni víðast hvar þar, sem slík knattborð eru sett á stofn, að unglingar sjerstaklega eyða þar bæði tíma og fje óhóflega. Að athuguðu máli sýndist nefndinni rjett að leggja til, að skattur skuli greiddur af hverju knattborði, hvort sem opinn er aðgangur að því fyrir hvern sem hafa vill eða einstök fjelög eða klúbbar hafa það til afnota. Nefndin bar sig í þessum efnum saman við lögreglustjórann í Reykjavík, og gaf hann þær upplýsingar, að upp undir 20 knattborð mundu vera hjer í Reykjavík, sem notuð eru af einstökum fjelögum eða almenningi. Áætlar hann ágóða af hverju knattborði 150 krónur á mánuði. Nefndin leggur til, að þessi tegund skemtana verði skattlögð eins hátt og þær, sem hæst eru skattlagðar, eða með 20%. Nefndinni fanst ekki ástæða til að fara lægra í skattkröfur við billiardstofueigendur heldur en þetta. Enda má segja, að sje áætlun lögreglustjóra rjett, þá sje hver forstöðumaður eða eigandi slíkrar billiardstofu vel sæmdur af þeim ágóða, sem eftir er, þótt hann greiði 20% af nettótekjum af hverju knattborði. Nefndin leggur í einu hljóði til, að frv. verði samþykt með þeirri breyting, sem felst í brtt. á þskj. 538.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Jóhann Jósefsson) Allshn. hefir haft frumvarp þetta til meðferðar. Það er flutt í hv.Nd. af hv.þm. Ak. (BL) eftir beiðni bæjarstjórnar. Álítur nefndin rjett að samþykkja frv., en telur rjett að gera á því þá breytingu, að gjaldið sje aðeins lagt á húsin sjálf, en ekki á íbúa þeirra.

Frsm. (Jóhann Jósefsson) Fjhn. hefir haft þetta frv. til meðferðar og leggur eindregið til, að það verði samþykt óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Ástæðan til þess, að þetta mál er ekki fyr á ferð heldur en nú, er sú, að skrifari deildarinnar gleymdi að koma málinu á framfæri til allshn. Hún vissi það því ekki fyr en fyrir 2–3 dögum, að málinu hefði verið vísað til hennar. Jeg upplýsi þetta sökum þess, að annars gæti hv. deild haldið, að nefndin hefði ætlað að leggjast á málið og svæfa það, en síðan verið rekin til þess að koma með það í þinglokin. En þannig er það ekki. Í greinargerð frv. eru teknar mjög skýrt fram ástæður fyrir þessu frv., og get jeg að mestu vísað til þeirra. Nefndin áleit, að þarna stæði nokkuð sjerstaklega á og gæti verið í þessu tilfelli þörf að hafa sjerstakan umboðsmann, vegna þeirra ástæðna, sem í greinargerðinni getur. Það eru nefnilega verslanir á sumum jörðunum, og er þar náttúrlega talsverð útmæling lóða og þess háttar; á sumum er sjávarútvegur. Fleira er tekið fram í greinargerðinni, sem mælir með því að hafa sjerstakan umboðsmann; ef umboðið yrði lagt niður, mundi þetta lenda á fleiri mönnum en einum. - Annars sje jeg enga ástæðu til að fjölyrða um þetta mál að svo stöddu.

Jónas Jónsson Jeg þarf að segja fáein orð út af ræðu hæstv.forsrh. í dag. Hann svaraði allítarlega flestu, sem jeg spurði um, og skýrði, hvers vegna málið væri ekki fyr fram komið. Þó svaraði hann ekki aðalatriðinu, hvernig koma á í veg fyrir, að því haldi áfram, að Íslandsbanki geti ekki dregið inn seðla sína. Hæstv. ráðherra vjek að því, að við, sem nýkosnir erum í bankaráðið, kæmum til með að hafa afskifti af þessu. En hvað sem bankaráðið segir, getur það ekki breytt ákvörðun Alþingis. Og eftir því, sem nú stefnir, er ekki ómögulegt, að Íslandsbanki hafi 5 milj. kr. í seðlum í ársbyrjun 1934. Að því er snertir bankaráðið býst jeg við, að stjórnin búi svo um, að hennar andi og tillögur ráði þar, og andófsmennirnir verði fremur sem gestir eða áhorfendur en úrskurðaraðili. Jeg greiði atkv. með þessu frv. af illri nauðsyn, en það verður að koma skýrt svar frá stjórninni við því, hvers vegna þarf að brjóta svona mikið frá reglunni sem nú er gert.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSv): Þá er lokið þeim störfum, er liggja fyrir þessari hv. deild, og er eigi annað eftir en að slíta þessum síðasta fundi. Áður vil jeg þó þakka öllum hv.þdm. langa og góða samvinnu, og minnist jeg þess ekki að hafa verið á öllu friðsamara þingi. Er það vonandi góðs viti. Óska jeg svo öllum þingheimi góðrar ferðar og farsællar heimkomu.

Þorleifur Jónsson Jeg vil fyrir hönd allra deildarmanna þakka hæstv. forseta milda, en þó röggsama fundarstjórn og árna honum alls hins besta.

Forseti (BSv): Jeg þakka hv.þm. A.-Sk. (ÞorlJ) þessi hlýju orð og endurtek árnaðaróskir mínar til hv. deildarmanna. Segl jeg svo þessum þingfundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (HSteins): Verkefni þessa fundar er þá lokið og má líta svo á, að þetta verði síðasti fundur deildarinnar. Jeg vil því, áður en jeg slít fundi, þakka Öllum hv.þdm. fyrir samveruna á þessu þingi og óska þeim góðrar heimferðar og allra heilla og gengis.

Jóhannes Jóhannesson Má jeg leyfa mjer að þakka hæstv. forseta fyrir góða og röggsama fundarstjórn á þessu þingi sem áður.

Jónas Jónsson Nú þegar þessu kjörtímabili er lokið og við eigum að ganga til nýrra kosninga, höfum við þm. margs að minnast. Og þegar jeg nú lít um öxl yfir það kjörtímabil, sem liðið er, þá er jeg yfirleitt ánægður með þá þróun, sem átt hefir sjer stað. Í byrjun kjörtímabilsins reyndi Íhaldsflokkurinn að koma fram kúgunarlöggjöf, sem ekki hafði þekst hjer áður og var kveðin niður með öllu. Jafnhliða tilraunum til innlendrar kúgunar, sem náði jafnvel til ofbeldisverka í stjórn þingfunda, gætti vaxandi áhrifa erlends fjármagns á þjóðmálin. Á þessu síðasta þingi kjörtímabilsins hefir framferði stjórnarflokksins verið stórum sæmilegra en áður, og jeg vona, að það komi aldrei fyrir framar á Alþingi að reynt verði að beita ofbeldi, og aldrei framar, jafnvel ekki á dulbúinn hátt, að dekra við erlent vald.

Jónas Jónsson Jeg hefi skilið hæstv. atvrh. svo, að hann mundi sjá sjer fært að taka tillit til þeirra aths., sem komu fram hjer í gær. Þær voru um það að setja inn í sölusamninginn ákvæði um það, að eignin megi ekki ganga til einstakra manna, og vænti jeg, að hann, ef hann telur sjer það fært, bregðist ekki trausti deildarmanna í því efni.

Atv.- og dómsmrh. (Magnús Guðmundsson): Jeg tel, að í heimildinni til að selja liggi einnig heimild fyrir stjórnina til að setja skilyrði fyrir sölunni, og þá einnig um þetta atriði, t. d. þannig, að ríkissjóður skuli eiga forkaupsrjett að eigninni fyrir sama verð og selt er fyrir nú, ef hreppurinn ætlar að selja síðar. Þetta svar vona jeg, að hv.þm. láti sjer nægja.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Á síðasta þingi átti jeg sæti í stjórnarskrárnefnd þessarar hv. deildar; fór jeg þá síst dult með, að jeg var stjórnarskrárbreytingunni andvíg, en vildi þó ekki með atkvæði mínu verða málinu að bana; kaus því að sitja hjá, er endanleg atkvgr. fór fram um málið. Afstaða mín er því hin sama nú og á síðasta þingi, enda sje jeg ekki, að frv. hafi batnað neitt frá í fyrra.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg vil gera grein fyrir atkv. mínu. Jeg get tekið undir með hv. þm. Snæf., að það væri gott, ef hægt væri að lagfæra ósamræmið, sem er á milli tekna þessara embættismanna ríkisins og annara. Fyrir því mun jeg greiða atkv. með frv. til 3. umr. og í þeirri von, að sú leið verði farin, sem mjer þykir rjett og kemur að fullum notum.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg vil með örfáum orðum lýsa afstöðu minni til þessa máls. Álit mitt á gagnsemi sundnáms og sundiðkana er rótgróið. Jeg álít, að það hafi mikla þýðingu, bæði heilsufræðilega og menningarlega, og jeg hika ekki við að greiða þessu frv. atkv. mitt, þó að hv. þm. Snæf. hafi minst á annað mál, sem á mikil ítök í mjer. En jeg er svo bjartsýn, að jeg vona, að það mál fái góða afgreiðslu, eftir öllum sólarmerkjum að dæma, bæði vegna sóma þings og þjóðar og aðkallandi þarfa, þótt ekki sje enn nein ákvörðun tekin í því. Og jeg greiði atkv. með þessu frv. í því trausti. Sundhallarmálið er bæði hollustu- og menningaratriði. Það er ekki minni vandi að gæta fengins fjár en afla; jeg á hjer við heilsuna, sem við flestöll fáum í vöggugjöf; alt, sem styrkir hana, er rjett og sjálfsagt að styðja. Það er skekkja hjá hv. þm. Snæf., að allir hafi greiðan aðgang að sundlaugunum hjer í Reykjavík. Jeg hefi nú í 30 ár kent eða staðið fyrir kvennaskólanum, sem á að hafa aðgang að laugunum, en það hefir oft ekki verið hægt fyrir nemendur þess skóla að komast þar að dögunum saman. Því er það ekki rjett, að Reykjavík sje borgið hvað sundnám snertir, þótt það sje ólíkt betra nú en áður var, síðan sundskálinn var bygður í Örfirisey. En betur má, ef duga skal, og að því þarf að stefna, að hver karl og kona læri að synda, bæði vegna hollustunnar og til þess að geta bjargað sjer úr lífsháska.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Aðeins örfá orð út af ræðu hæstv. fjmrh. Jeg vil aðeins minna hæstv. stj. á, að samningur sá, sem vísað er til í fjárlagafrv., er að dómi allra lögfræðinga, sem jeg þekki, fullgildur samningur á milli ríkisstjórnarinnar annarsvegar og forstöðunefndar landsspítalasjóðs Íslands hinsvegar. Annars ætla jeg ekki nú að fara að hefja neina lögsókn á hendur hæstv. stjórn, en jeg vil minna hana á, að samkvæmt samningi þessum á að veita á þessu ári 200 þús. kr. til byggingar landsspítalans, og jeg trúi ekki fyr en jeg tek á, að stjórnin vilji fara að brigða samninga, sem að öllu leyti eru formlegir. Og satt að segja hjelt jeg, að engum skynsömum manni dytti í hug að vilja vera að dunda við byggingu þá, sem nú er búið að reisa, lengur en til 1930. Jeg verð að heyra fleiri rök en þau, sem nú hafa komið fram, til þess að jeg trúi, að slíkt sje í raun og veru hægt að rjettlæta. Hinsvegar veit jeg, að hæstv. fjmrh. hefir góðan hug á þessu máli, og því vona jeg, að till. sú, sem fram hefir komið í sameinuðu þingi, verði samþykt, og máli þessu verði þannig ráðið til lykta með sæmd og heiðri, svo allir megi vel við una. En að spítalinn geti komið að notum fyr en hann er fullgerður, er mjer með öllu óskiljanlegt.

Ingibjörg H. Bjarnason Hæstv. fjmrh. virðist enn halda, að spítalinn geti komið að fullum notum, þótt byggingin sje ekki fullgerð.  (Fjmrh. MK: Nei)  . En jeg held því fram, að spítalinn geti alls ekki komið að notum fyr en báðum þeim byggingum, sem hjer er um að ræða, sem sje spítalabyggingunni sjálfri og starfsmannahúsi með þvottahúsi og nauðsynlegum herbergjum, er fulllokið. Það er þetta, sem ber á milli mín og þeirrar nefndar, sem sjerstaklega hefir haft afskifti af þessu máli, og jeg hefi þann heiður að vera í annarsvegar og hæstv. fjmrh. hinsvegar. Jeg sje svo ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta mál að sinni; vona sem sagt, að tækifæri gefist til þess síðar að taka það til rækilegrar athugunar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg á ásamt hv. þm. Seyðf. (JóhJóh) brtt. á þskj. 642, undir XXIV. lið. Það er styrkur til frú Ingibjargar Stein Bjarnason. Hún öðlaðist íslenskan ríkisborgararjett í fyrra og er af íslensku bergi brotin, þótt hún sje uppalin erlendis. Hún er 27 ára gömul, ekkja og efnalaus. Síðastliðin þrjú ár hefir hún varið öllu sínu fje til þess að stunda listmálaranám í París. Hefir hún hlotið góðan orðstír og árangurinn orðið með besta móti. Hún er ekki svo lánsöm, að hjer liggi fyrir Alþingi þau verk hennar, sem best eru og sem mundu gera hana verðuga þessa styrks. Hjer liggja einungis fyrir fáein sýnishorn, frumdrættir af málverkum, sem hún hefir gert og sem nú hafa komist á vorsýningarnar í París og Berlín. Þess vegna er það eðlilegt, að hv. þm. geti ekki gert sjer grein fyrir, hverskonar styrkbeiðni þetta er. Einn Íslendingur, Gunnlaugur listmálari Blöndal, getur dæmt um þessa styrkbeiðni. Hann hefir verið 2 ár samtímis henni í París. Kom hann til vitals við fjvn. að tilhlutun eins nefndarmanna. Hann sagði ekki mikið, en sagðist þekkja til náms hennar og hæfileika og kannaðist við sýnishorn þau, sem hún hafði sent hingað, og sagði það vera frumdrætti að málverkum, sem hann hefði sjeð. En það hefir hann sagt við skyldmenni hennar og aðra, að hún væri óvenjulega listfeng og á því væri enginn efi, að hún mundi ná því takmarki, sem hún hefði sett sjer. Mun henni takast að ljúka námi á tveim árum. En hana brestur fje. Því hefir hún snúið sjer til síns nýja föðurlands, því hún er íslensk í anda og íslenskari en margur, sem hjer hefir alið allan sinn aldur. Hún hefir sagt í brjefi hingað, að það af þeim 6 málverkum, sem nú eru á sýningunni, er besta dóma fær, ætli hún að senda Íslandi að gjöf fyrir þá velvild og skilning, sem Alþingi hafi synt sjer með því að veita sjer ríkisborgararjettinn, því hún veit vel, hvers virði hann er og hvað í honum felst. Jeg skal ekki fjölyrða um þetta, en jeg vona, að orð mín beri þann árangur, að þeir, sem viðstaddir eru, sjái sjer fært að veita þennan styrk, 1500 kr. Af vanþekkingu sótti hún að vísu um þennan styrk í tvö ár, en þar sem fjárlög eru afgreidd til eins árs í senn, þá var það leiðrjett. Hún hefir allan hug á að verða sjálfri sjer og hinu nýja föðurlandi sínu til sóma. Veit jeg fyrir víst, að það er ætlun hennar og fullur hugur. Jeg skal ekki þreyta hv. þdm. með lengri ræðu, en vona, að þeir treysti því, að hjer sje ekkert ofmælt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Jeg hefi verið veik undanfarið og því ekki haft ástæður til þess að athuga þetta frv., og vona, að hæstv. forseti taki málið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Á 13. fundi í Sþ., 18. apríl, skýrði forseti frá störfum þingsins í stuttu máli á þessa leið: A. Þingfundir hafa verið haldnir: í neðri deild .................. 75 í efri deild .............. ...... 73 í sameinuðu þingi ............ 9 Fundir alls 157 B. Þingmál og úrslit þeirra: 1. Lagafrumvörp: 1 Stjórnarfrumvörp: a. lögð fyrir neðri deild ... 20 b. lögð fyrir efri deild ... 16 36 2. Þingmannafrumvörp: a. borin fram í neðri deild 50 b. borin fram í efri deild 37 87 123 Þar af a. Afgreidd sem lög stjórnarfrumvörp .... 30 þingmannafrumvörp .. 38 68 b. Feld stjórnarfrumvarp .... 1 þingmannafrumvörp .. 5 6 d. Vísað frá með rökst. dag- skrá þingmannafrumvarpi .. 1 1 e. Vísað til stjórnarinnar þingmannafrumvörpum 3 3 f. Ekki útrædd Stjórnarfrumvörp .... 5 þingmannafrumvörp .... 40 45 123 II. Þingsályktunartillögur: a. bornar fram í neðri deild .. 24 b. bornar fram í efri deild ... 5 d. bornar fram í sameinuðu þingi .................. 6 35 Þar af a. þál.afgr. til stjórnarinnar 1. ályktanir Alþingis ... 6 2. ályktanir neðri deildar ............... 17 23 b. Tekin aftur ............ 1 d. Vísað frá með rökst. dagskrá ................... 1 e. Ekki útræddar .......... 10 35 III. Fyrirspurnir: Bornar fram í neðri deild . . . . . . . . 4 Þar af svarað . . . . . . . . . . 2 Ekki svarað ... ........ 2 4 Mál til meðferðar í þinginu samt. 162 Síðan mælti

forseti (MT): Þegar litið er yfir feril þessa þings, sem er hið fyrsta á kjörtímabili, mun einmælt, að það hefir verið mikilvirkt og margvirkt framar vonum, enda þess hrós, að þingmenn hafa unnið starf sitt af mestu alúð og kappi, og þó hvergi verið hlífst við. Af lögum, sem sett hafa verið, má sjerstaklega geta laga um menningarsjóð, laga um sundhöll og áfengislaga, sem hið besta hefir verið til vandað. Ennfremur mikilsverðra umbóta á jarðræktarlögunum, laga um tilbúinn áburð, laga um búfjártryggingar og hinna stórmerkilegu laga um byggingar- og landnámssjóð. Við þetta bætist, að í fjárlögum eru ætlaðar venju fremur miklar fjárhæðir til samgöngubóta og margháttaðra atvinnubóta. Af þessu er það svo auðsjeð, að þingið hefir reynt eftir föngum að fullnægja þeim framsóknarhug, sem æ hefir orðið ríkari, eftir að þjóðin gat af einhug, snúið sjer að hjerlandsmálum sínum. En vissulega mátti þetta ekki verða án þess að frekaðar væru þegnskyldur manna að nokkru. Loks get jeg ekki bundist á þessari stundu að minna á, að þingið hefir sett og samið lög þess efnis, að Þingvellir skuli vera friðlýstur helgistaður allra Íslendinga. Að svo mæltu árna jeg þessum mínum kæru þingmönnum alls farnaðar og góðrar heimkomu. Gleðilegt sumar. Guð blessi oss starfið.

Þá stóð upp forsætisráðherra, Tryggvi Þórhallsson, og las upp konungsumboð sjer til handa til þess að segja Alþingi slitið, þá er það hefði lokið störfum sínum. Samkvæmt því umboði lýsti forsætisráðherra yfir því í nafni konungs, að þessu 40. löggjafarþingi Íslendinga væri slitið.

Stóð þá upp Jóhannes Jóhannesson, þm. Seyðf., og mælti: „Lengi lifi konungur vor, Kristján hinn tíundi!“ Tók þingheimur undir þau orð með níföldu húrrahrópi. Var síðan af þingi gengið.