Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseta hefur borist bréf um afturköllun fyrirspurnar. Höskuldur Þórhallsson kallar aftur fyrirspurn sína á þskj. 662, mál nr. 422, um viðbrögð forsvarsmanna Lýsingar við tilmælum um afskriftir.

Forseti. Ég tel ekki viðkunnanlegt að þessum degi ljúki á þinginu með því að samþykkt er frestun á fundum Alþingis án þess að geta þess að eitt af afrekum þessa þings er að hafna því að afgreiða lítið frumvarp um breytingu á lögum um náttúruvernd, þar sem fyrst og fremst var reynt að gera ráðstafanir til að koma í veg fyrir utanvegaakstur. Menn muna kannski að það varð samkomulag um allt annað mál, nefnilega um stjórnarskráratkvæðagreiðslu að þetta mál færi aftur til sinnar nefndar og þar reyndu menn að ná um það sáttum. Við nefndarmenn í umhverfis- og samgöngunefnd tókum við málinu og teygðum okkur langt, við sem studdum frumvarpið eins og þeir hljóta að viðurkenna sem unnu þetta með okkur. Að lokum var þetta þannig - og það er sú saga sem þarf að segja hér - að Sjálfstæðisflokkurinn hafnaði frumvarpinu sem slíku, hafnaði ráðstöfunum gegn utanvegaakstri. Þannig að utanvegaakstur sumarið 2012 er í boði Sjálfstæðisflokksins.

Frú forseti. Ég geri athugasemd við þá dagskrá sem liggur fyrir þessum fundi því ég hafði sannarlega vænst þess að á dagskrá væri frumvarp til breytinga á lögum um náttúruvernd sem hefur verið í þinginu til meðferðar í sjö mánuði. Í dag eru meira en sjö mánuðir liðnir frá því að því var vísað til nefndar. Það er oft kvartað undan því að mál komi hingað seint inn og séu illa unnin.  
             Ég spyr, hæstv. forseti: Af hverju er þetta mál ekki á dagskrá þegar það var tekið út úr nefnd í dag?

Forseti. Ég vil gera athugasemd við þá dagskrá sem boðið er upp á á síðasta degi þessa þings. Nefndir þingsins hafa starfað að mörgum góðum málum og afgreitt þau út úr nefndum þingsins með meiri hluta og oft í ágætri sátt en þau rata ekki inn á dagskrá þingsins. Ég sakna sérstaklega rannsóknar á einkavæðingu bankanna og upplýsingalaga sem eru í þeirri nefnd sem ég sit, stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd, og voru unnin þar mjög vel. Mér finnst svakalegt að við skulum láta Sjálfstæðisflokk og Framsóknarflokk komast upp með að vera með neitunarvald á þessu þingi.

Hæstv. forseti. Ég get staðfest það sem hv. þm. Mörður Árnason sagði að meiri hlutinn í umhverfis- og samgöngunefnd gekk að mörgu leyti langt í að teygja sig til móts við þau gagnrýnisatriði sem komu fram varðandi það frumvarp sem hér er til umræðu. Það tókst ekki að lenda því þrátt fyrir ýmsar tilraunir. En staðreyndin er sú að heildarendurskoðun náttúruverndarlaga er í bígerð og er boðuð á næsta þingi þannig að ákvæðin sem voru í þessu frumvarpi hljóta að koma til skoðunar innan fárra mánaða. Þeir hagsmunir sem tengjast því að afgreiða þetta mál núna eru þannig ekki verulegir. Hér er fyrst og fremst um það að ræða að tiltekinn gagnagrunnur eða kortagrunnur hjá Landmælingum Íslands tefst eitthvað miðað við það sem áður var áformað en hagsmunirnir eru ekki stærri. Utanvegaakstur er bannaður í dag 

Frú forseti. Ég vil líkt og aðrir hér gera athugasemd við að þetta mál skuli ekki hafa verið sett á dagskrá. Ég vil líka gera athugasemdir við þá ófyrirleitni sjálfstæðismanna í þessu máli að lengi vel voru engar athugasemdir gerðar á fjölmörgum fundum þar sem fjallað var um málið og það var í raun og veru bara verið að þumbast í því. Síðan fara skilyrðin loksins að koma fram á lokasprettinum. Þá er farið út í að teygja sig eins langt og hægt er til móts við þau skilyrði til að hægt sé að afgreiða málið. Það er gert á sama tíma og birtast í fjölmiðlum vikulega hryllilegar myndir af skemmdum eftir utanvegaakstur, og ferðasumarið fram undan. Markmið þessa frumvarps var meðal annars að setja skýrari og skarpari lagaramma um það. Nei, þá er hætt við og síðan kemst málið ekki á dagskrá. Þetta er auðvitað ekki nógu gott.

Dagskráin liggur fyrir. Henni verður ekki breytt og forseti hyggst ljúka hér þingfundi fyrr en síðar.

Virðulegi forseti. Ég er komin til að tjá forseta skilning minn á þeirri staðreynd að það er búið að ná ákveðnu samkomulagi um þinglok. Það er fjöldinn allur af málum sem ég hefði gjarnan viljað sjá afgreidd á þessu þingi en það hefur ekki gengið eftir. Þar vil ég nefna til dæmis rannsókn á lífeyrissjóðnum sem allir þingmenn ályktuðu um nauðsyn á að fara í. Við framsóknarmenn höfum líka lagt áherslu á að það verði farið í rannsókn á einkavæðingu bankanna, bæði hina fyrri og síðari, auk þess sem það er synd að sjá að ýmis góð mál sem var samstaða um í velferðarnefnd hafa ekki náð í gegn. Ég vil hins vegar leggja áherslu á að við í velferðarnefnd viljum garnan eiga gott samstarf við flutningsmenn margra góðra þingmannamála um að flytja þau sem allra fyrst. Ég hef svo sannarlega í hyggju að flytja mitt mál um rannsókn á lífeyrissjóðnum og ég hvet okkur til að styðja það, auk þess sem ég vona svo sannarlega að stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd muni afgreiða fljótt og vel tillögu um rannsókn á 

Hæstv. forseti. Ég tek undir að það virðist vera samkomulag um þinglokin og ekki fá allir allt sem þeir vilja, það er nokkuð ljóst. En ef við eigum að lýsa því yfir hvers maður saknar hér, ágæti forseti, þá stingur svolítið í augu að hér hafa ekki verið afgreidd nein mál er varða lausn á skuldavanda heimilanna. Ég bendi til dæmis á mál sem hv. fyrrverandi þm. Sigurður Kári Kristjánsson flutti upphaflega um flýtimeðferð þeirra dómsmála sem varðar þessi mál. Ég tel rétt að halda því til haga að þetta eru ekki mál sem ríkisstjórnarflokkarnir virðast setja á oddinn.

Frú forseti. Ég spyr enn og aftur hverju það sætir að frumvarp til breytinga á lögum um náttúruvernd er ekki á dagskrá. Ég stóð í þeirri meiningu og fjölmargir aðrir þingmenn að það væri samkomulag um að ef málið væri tekið út úr nefnd ágreiningslaust, sem það var því það var enginn sem var á móti því að málið yrði tekið út þótt menn væru ekki á nefndarálitinu, fengi það að koma hingað fyrir þingið. Það sem er athyglisverðast í þessu eftir að hafa hlýtt á hv. þm. Birgi Ármannsson er að Sjálfstæðisflokkurinn hefur engar aðrar tillögur í málinu. Það eina sem fyrir honum virðist vaka er að tryggja að utanvegaakstur geti farið fram áfram átölulaust þangað til síðar, eða eins og hv. þingmaður sagði að það mundi tefjast eitthvað fram eftir haustinu. Ég spyr hæstv. forseta: Var ekki samkomulag um það að málið yrði tekið út,  
            

Forseti vill geta þess að það er samkomulag um þá dagskrá sem nú liggur fyrir.

Forseti. Margt gerist undarlegt á vorin. Það sem hér gerðist var að í miðri þeirri umræðu sem fram fór 15. mars, þegar henni var frestað, var þetta samkomulag sem ekki var borið undir neinn í umhverfis- og samgöngunefnd en við þurftum að hlíta, um að málið færi aftur til nefndarinnar sem næði um það eins víðtækri sátt og hægt væri. Það voru ákveðin sjónarmið uppi af hálfu bænda og landeigenda sem höfðu verið rædd í nefndinni og sem við vorum reiðubúin til að taka tillit til eins og hér hefur verið lýst. Síðan er það samkomulag gert, forseti. En þá kemur í ljós að af hálfu Sjálfstæðisflokksins var það ekki nóg heldur var Sjálfstæðisflokkurinn á móti málinu sem slíku. Það voru öfgamenn í þingflokki Sjálfstæðisflokksins sem voru á móti málinu sem slíku og notuðu kraft sinn, vogarafl sitt innan þingflokks Sjálfstæðisflokksins, til að hafna því þannig. Þetta var ekki í samræmi við það samkomulag sem forseti gerði við 

Hæstv. forseti. Ég mæli fyrir tillögu til þingsályktunar um samþykki til frestunar á fundum Alþingis samkvæmt 1. mgr. 23. gr. stjórnarskrárinnar. Tillagan er svohljóðandi: „Alþingi ályktar að veita samþykki til þess að fundum þingsins verði frestað frá 19. júní 2012 eða síðar, ef nauðsyn krefur, til 11. september 2012.“ Tillagan skýrir sig sjálf.

Forseti. Ég tel ekki rétt að fresta þingi nú þegar mörg góð mál hafa verið fullunnin í nefndum þingsins. Ég tel það ekki eftir okkur að starfa í nokkra daga í viðbót til að klára þau mál. Skuldamál heimilanna eru enn óleyst. Það er verkefni sem við öll vorum kosin til að leysa en höfum ekki gert. Því segi ég nei.

Frú forseti. Ég vil aðeins gera grein fyrir því að verið er að leggja til í 2. gr. að ákvæði sem lúta að veiðigjaldi verði færð úr lögum um stjórn fiskveiða og yfir í sérlög sem er náttúrlega hluti af framhaldinu líka við 1. gr. Mín skoðun er sú að veiðigjöld eigi að vera hluti af hinum almennu fiskveiðistjórnarlögum og þess vegna get ég ekki stutt að þessi breyting verði gerð.

Hæstv. forseti. Ákvæðið sem fjallað er um í þessari breytingartillögu snertir starf stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og afgreiðslu hennar á þeim málum sem til hennar berast, skýrslum frá eftirlitsstofnunum Alþingis. Hér er um að ræða viðbót í orðalagi sem ábending barst um meðan á þingfundi stóð í dag frá hv. þm. Álfheiði Ingadóttur sem ástæða var til að taka fullt tillit til. Sú breyting sem hér er er fyrst og fremst sett fram til skýringar þannig að það sé hafið yfir allan vafa að þær skýrslur sem berast stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd eiga að ganga aftur til þingsins með álitsgerð af hálfu þeirrar nefndar. Þarna er um að ræða einfalda breytingu sem á ekki að raska einu eða neinu í frumvarpinu.

Virðulegi forseti. Allsherjar- og menntamálanefnd hefur fjallað um málið eftir 2. umr. og ég er framsögumaður að breytingartillögu sem varð niðurstaða meiri hluta allsherjar- og menntamálanefndar að flytja í framhaldi af þeim athugasemdum sem komu frá réttarfarsnefnd á fundi nefndarinnar. Þetta er sem sagt breytingartillaga við frumvarp til laga um breyting á lögum um nauðungarsölu, lögum um aðför, lögum um meðferð einkamála, lögum um fjármálafyrirtæki og lögum um gjaldþrotaskipti. Tillagan er svohljóðandi: 8. gr. frumvarpsins falli brott. 11. gr. frumvarpsins falli brott. 12. gr. orðist svo: Lög þessi öðlast þegar gildi. Þó öðlast 7. gr. gildi 15. júlí 2012. Er það mat nefndarinnar, og tekur hún þar með undir ábendingar réttarfarsnefndar, að þær breytingar sem gerðar voru á málinu við 2. umr., á þskj. 1589, skapi óvissu og þurfi nánari skoðunar við. Af þeim sökum er lagt til að 8. og 11. gr. frumvarpsins verði felldar brott. Þá hefur komið í ljós að mistök urðu við breytingu á gildistökuákvæði frumvarpsins og á gildistökudagsetningin 15. júlí 2012 aðeins við um 7. gr. frumvarpsins, aðrar greinar taka þegar gildi við samþykkt málsins. Þær greinar sem munu falla út var ég flutningsmaður að ásamt hv. þingmönnum Magnúsi Norðdahl og Margréti Tryggvadóttur. Við tökum undir þessar tillögur meiri hluta allsherjar- og menntamálanefndar í trausti þess að réttarfarsnefnd, innanríkisráðuneytið og Alþingi taki höndum saman til að koma til móts við þann hóp sem hefur þurft að þola mjög mikið óréttmæti á grundvelli ólögmætra lána frá fjármálafyrirtækjum þessa lands, þ.e. gengistryggðu lánanna svokölluðu. Ég tel brýnt að það mál sem við erum að tala um verði samþykkt á Alþingi. Þetta er mikilvæg réttarbót sem við erum að taka afstöðu til með lengdum frestum til að tryggja að fjármálafyrirtæki gangi ekki að eignum sem eru að veði vegna lána sem hugsanlega er óvissa um hvað varðar lögmæti og ekki hvað síst er verið að breyta gjafsóknarákvæðinu til að tryggja fólki aukin mannréttindi og aukinn aðgang að aðstoð ef þarf að höfða mál sem hafa almenna þýðingu eða verulega þýðingu fyrir hagsmuni viðkomandi. Ég hvet ykkur til að styðja þessa breytingartillögu og styðja svo málið í heild.

Virðulegi forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti frá meiri hluta allsherjar- og menntamálanefndar. Nefndin hefur fjallað um málið að nýju eftir að fram komu ábendingar um að í því gæti falist framsal valds sem væri á mörkum þess að rúmast innan stjórnarskrár lýðveldisins. Hér er um að ræða frumvarp til laga um breytingu á lögum um útlendinga. Nefndin ákvað að leita álits utanríkismálanefndar á þessu þætti málsins og hefur meiri hluti utanríkismálanefndar skilað af sér ítarlegu áliti sem allsherjar- og menntamálanefnd hefur fjallað um. Þar kemur meðal annars fram að heimild til handa öðru ríki til að verða við umsóknum um vegabréfsáritun til Íslands hefur verið í gildi um árabil, og er rétt að taka tillit til þess þegar við skoðum efnisatriði þessa frumvarps. Sömuleiðis að ákvörðun um að veita erlendu ríki heimild til að synja um útgáfu vegabréfsáritunar fyrir Íslands hönd er afturkallanleg hvenær sem er. Hér er fyrst og fremst um að ræða stjórnsýslufyrirkomulag sem er til mikils hagræðis og er þetta sama fyrirkomulag og hefur tíðkast um árabil á Norðurlöndunum. Ég vitna til niðurlags í áliti meiri hluta utanríkismálanefndar þar sem segir að utanríkismálanefnd telji ólíklegt að frekari skoðun málsins leiddi til þeirrar niðurstöðu að hugsanlegt framsal stangaðist á við stjórnarskrá lýðveldisins Íslands. Allsherjar- og menntamálanefnd tekur undir þessar röksemdir og leggur til að frumvarpið verði samþykkt.