Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með því að fella þær brtt. sem við Guðmundur Einarsson fluttum hér við þetta frv. tók deildin það á sig að láta vera í lögum afturvirka réttindasviptingu án nokkurs aðlögunartíma. Við höfum ekki hugsað okkur að endurflytja brtt. af þessu tagi við þessa umr. en ég vara deildina við því að hafa gengið með þessum hætti frá þessu máli sem að öðru leyti er mjög gott.



Herra forseti. Ég tala hér fyrir nál. um frv. til l. um selveiðar við Ísland. Það hefur komið fram í ræðu hæstv. sjútvrh. þegar hann talaði hér fyrir þessu frv. að um selveiðar væru í reynd engin lög og nauðsynlegt hefði verið talið að setja löggjöf um setveiðar. Frv. þetta var undirbúið af nefnd sem skipuð var í ágúst árið 1982 og er í megindráttum samhljóða tillögum þeirrar nefndar nema hvað varðar 3. gr. frv. Þar var gert ráð fyrir að ráðh. skipaði 5 manna nefnd til tveggja ára í senn sem leitað yrði tillagna hjá um reglur um það er selveiðar varðar. Í því frv. sem nú liggur fyrir er þetta þannig orðað í 3. gr.: „ Sjútvrn. skal hafa samráð við eftirtalda aðila um stjórn og skipulagningu selveiða eftir því sem við á hverju sinni: Náttúruverndarráð, Hafrannsóknastofnun, Búnaðarfélag Íslands og Fiskifélag Íslands.“ Ég held að ég geti fullyrt að þetta atriði varð til þess að sjútvn. stendur ekki einhuga að afgreiðslu þessa máls. Hv. þm. Guðmundur Einarsson skrifaði ekki undir nál. en allir aðrir nm. kusu að 3. gr. frv. héldist óbreytt. Ég sé ástæðu til að vekja sérstaklega athygli á því sem segir í 2. gr. frv.: „Hafrannsóknastofnunin annast rannsóknir á selum við Ísland. Feli sjútvrn. tilteknum aðilum utan Hafrannsóknastofnunar ákveðnar rannsóknir á selum skal Hafrannsóknastofnuninni ávallt gert kleift að fylgjast með gangi og niðurstöðum þeirra rannsókna.“ Umsagnir um þetta frv. bárust okkur eins og eðlilegt var frá Náttúruverndarráði. Náttúruverndarráð segist fagna því frv. til laga um selveiðar við Ísland sem hér liggi fyrir og fagnar því að það skuli nú loks vera lagt hér fram. Á öðrum stað segir í þessari umsögn: „Náttúruverndarþing tetur því aðkallandi að hraðað verði setningu laga um selveiðar hér við land. Varðandi frv. það, sem lagt hefur verið fram á Alþingi, leggur þingið eindregið til að 3. gr. frv. verði breytt.“ Þeir leggja sem sé til að 3. gr. hljóði þannig: „Til aðstoðar sjútvrn. um stjórnun og skipulagningu selveiða skipi ráðh. nefnd til tveggja ára í senn og skal hún skipuð 5 mönnum.“ Segja má að þetta sé kannske einn meginþátturinn í þeim ágreiningsatriðum sem valda því, eins og ég sagði áðan, að nefndin varð ekki alveg sammála í þessu máli. En í niðurlagsorðum þessara aðila segir: „Náttúruverndarráð leggur eindregið til að 3. gr. frv. verði færð í fyrra horf og er þá samþykkt frv., en nái sú breyting ekki fram að ganga tetur ráðið að endurskoða verði ýmsar greinar þess, t. d. 6. og 8. gr.“ Búnaðarfélag Íslands segir um þetta mál: „Með því að málefni er varða selveiðar hafa verið undir stjórn landbrn. og athugasemdir hafa ekki verið við það gerðar þá getur stjórn Búnaðarfélags Íslands ekki fallist á þá breytingu sem 1. gr. frv. fjallar um. Þá er það álit stjórnarinnar að heppilegra sé að til staðar sé ráðgefandi nefnd sem fjalli um mál er varða selveiðar, svo sem lagt er til í 3. gr. frv. þess er hin stjórnskipaða nefnd samdi.“ Með þessari umsögn fylgdi einnig ljósrit af bréfi frá Árna Péturssyni sem starfaði í þessari nefnd fyrir Búnaðarfélagið. Niðurlag þessa bréfs er þannig: „ Nm. voru allir sammála um að þörf gæti verið á opinberri íhlutun varðandi stjórnun selveiða við Ísland, en slíkt ákvæði er ekki að finna í gildandi lögum. Að öðru leyti er í frv. hvergi gengið á rétt bænda og landeigenda varðandi selveiðar umfram það sem er að finna í lögum.“ Við fengum fleiri umsagnir, t. d. frá Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins sem er því samþykk að frv. nái fram að ganga. Félag Sambandsfiskframleiðenda segir í umsögn sinni: „Þar sem ekkert er í frv. þessu sem þarf að hafa bein áhrif á að draga úr þeirri viðleitni sjáum við enga ástæðu til þess að hafa uppi andmæli gegn því.“ Fiskifélag Íslands segir m. a. í umsögn sinni: „Stjórn Fiskifélags Íslands er einróma samþykk frv. þessu og hvetur til þess að það fái framgang sem allra fyrst.“ Ég hef hér aðeins stiklað á stóru en á borðum þm. eru ljósrit af þessum umsögnum sem eru prentuð á þskj. sem hv. þm. Guðmundur Einarsson hefur lagt fram og menn geta glöggvað sig þar betur á. Herra forseti. Ég ætla ekki að hafa mikið fleiri orð um þetta mál að sinni. Það var ítarlega rætt við 1. umr. málsins og ég held að öllum sé ljóst að hér er um viðkvæmt vandamál að fást, vandamál sem ekki er hægt að hlaupast frá að afgreiða nú á þessu þingi. Meiri hl. sjútvn. leggur því til að frv. verði samþykkt óbreytt eins og það liggur hér fyrir. Undir þetta nál. skrifa Stefán Guðmundsson, Garðar Sigurðsson, Halldór Blöndal, Gunnar G. Schram, Ingvar Gíslason og Friðrik Sophusson.



Herra forseti. Nefndin hefur athugað höfundalög og fékk á sinn fund fulltrúa frá menntmrn., fjmrn. og Samtökum eigenda flutningsréttar og ræddi ítarlega efni málsins. N. var sammála um að mæla með samþykkt frv. nú á þessu þingi, enda er málið mjög brýnt og þarf að ná fram að ganga.



Herra forseti. Heilbr.- og trn. Nd. hefur tekið frv. þetta sem hér er til umfjöllunar, frv. til l. um tannlækningar, til meðferðar og fjallað um það á nokkrum fundum. Allmiklar umr. urðu um frv. og þó einkum um 3. gr. þess þar sem fjallað er um tannlæknaleyfi og leyfi til að veita mönnum þann rétt að kalla sig tannlækni. Í 2. mgr. er fjallað um að sé um erlendan ríkisborgara að ræða skuli hann enn fremur sanna fullnægjandi kunnáttu sína í íslenskri tungu. Þar segir að leitað skuli umsagna Tannlæknafélags Íslands og landlæknis. Einkum um þetta atriði urðu umr. í nefndinni og það hvort eðlilegt væri að leita umsagnar Tannlæknafélagsins sérstaklega varðandi þetta mál. Með tilliti til þess að í frumvörpum, sem þingið hefur að undanförnu samþykkt um starfsréttindi, eins og t. d. frv. til I. um sjóntækjafræðinga, sem nú er orðið að lögum, svo og frv. til l. um sjúkraliða þar sem eru hliðstæð ákvæði um að leita skuli umsagnar viðkomandi félaga, Félags sjóntækjafræðinga og Sjúkraliðafélags Íslands, þótti n. ekki fært að gera þá breytingu að fella niður að leitað skyldi umsagnar Tannlæknafélagsins, þ. e. nefndin treysti sér ekki til að standa að þeirri breytingu sameiginlega. Hins vegar erum við sammála um að mæla með því að frv. þetta verði samþykkt, en einstakir nm. áskilja sér þó rétt til að flytja eða fylgja brtt. sem fram kunna að koma. Undir þetta skrifa síðan allir nm.



Herra forseti. Ég vil mæla hér fyrir brtt. við frv. til l. um tannlækningar og hljóðar hún svo: „Við 3. gr. Orðin „Tannlæknafélagi Íslands og“ í 2. málsl. 2. mgr. falli niður.“ Undir brtt. skrifar auk mín hv. þm. Bjarni Guðnason. Eðlilegt þykir að sömu aðilar dæmi um hæfni erlendra ríkisborgara til að stunda tannlækningar hérlendis og þeir sem dæma um hæfni íslenskra ríkisborgara. Gildir það jafnt um faglega þekkingu og færni og kunnáttu í íslenskri tungu. Þykir okkur því eðlilegt og sjálfsagt að tannlæknadeild Háskóla Íslands sé einfær um að sinna því hlutverki og ekki þurfi að koma til stéttarfélag tannlækna að auki sem umsagnaraðili.



Herra forseti. Ég ætlaði bara í örstuttu máli að lýsa mig samþykkan þessari brtt. sem þarna er komin fram. Ég held að mikilvægt sé að búa svo um hnútana í þessu máli að tekin sé fagleg afstaða til umsókna þeirra sem vilja fá leyfi. Ef síðan félög eins og tannlæknafélag eiga að fara að taka þarna afstöðu þá blandast þar inn í ýmsir aðrir hagsmunir. Þetta er sérstaklega brýnt vegna tannlæknastéttarinnar þar sem um árabil hefur verið takmarkaður fjöldi þeirra sem fá að stunda nám. Manni virðist að oft sé ansi stutt á milli tannlæknadeildarinnar, tannlæknafélagsins og þeirra hagsmuna, bæði faglegra og atvinnulegra, og þeirra ákvarðana sem teknar eru í sambandi við þessi mál.



Herra forseti. Ég lýsi stuðningi við þessa brtt. frá Guðrúnu Agnarsdóttur og Bjarna Guðnasyni, en ég hefði jafnframt viljað bera fram fsp. um það atriði, sem hér er í 3. gr. frv., að sé um erlendan ríkisborgara að ræða skuli hann enn fremur sanna fullnægjandi kunnáttu sína í íslenskri tungu. Ég tel að vísu að mjög æskilegt sé að tannlæknar kunni íslensku vel ef þeir eru af erlendu bergi brotnir. En það er líka gott að þeir töluðu góða íslensku sem eru af íslensku bergi brotnir. En mér finnst nokkuð ankannalegt að setja svona ákvæði í lög sérstaklega varðandi þessa starfsstétt. Við vitum að hér er um mjög takmarkaðan hóp að ræða. Sjálfsagt á það sinn þátt í því hvað tannlækningar eru dýrar á Íslandi hvað þetta er lítill og lokaður hópur. Hér virðist mér enn frekar verið að herða að að menn komist ekki úr þeim viðjum. Ljóst er að mjög fáir íslenskir tannlæknar verða útskrifaðir næstu árin. Menn geta þá ekki einu sinni bjargað sér á því að erlendir aðilar stundi hér tannlækningar og létti af þessari pressu. Mér leikur forvitni á að vita hvort í mörgum öðrum lögum og varðandi margar aðrar starfsstéttir séu ákvæði af þessu tagi. Ég held reyndar og get bætt því við að það gæti allt of mikillar tilhneigingar hjá hinni íslensku löggjafarsamkomu að lögvernda alls konar starfsheiti og starfsréttindi. En við skulum láta það liggja á milli hluta. Það væri sjálfsagt efni í stærri ræðu. En fróðlegt væri að fá upplýsingar ráðh. um það hversu algeng ákvæði af þessu tagi séu og á hvaða sviðum þau eru áður en þetta mál verður afgreitt.

Heilbr.- og trmrh. (Matthías Bjarnason): Herra forseti. Út af þessari síðustu fsp. þá eru til fordæmi þessa sem hefur verið farið fremur léttilega með. T. d. við umsókn um ríkisborgararétt, sem við vorum að afgreiða, verða að liggja fyrir vottorð um að viðkomandi umsækjandi skilji og tali íslensku. Við þekkjum sennilega öll marga sem fengið hafa ríkisborgararétt og hversu sterkir þeir hafa sumir hverjir verið í íslenskunni. Ég býst við að flestir ráðherrar muni ekki beita mikilli hörku í sambandi við kunnáttu þess frekar en við veitingu ríkisborgararéttar. A. m. k. mun ég ekki verða mjög strangur á meðan ég verð heilbr.- og trmrh. ef frv. verður að lögum.



Herra forseti. Aðeins örfá orð. Ég ætta að taka undir þetta sem hv. þm. Kjartan Jóhannsson sagði um íslenskukunnáttu tannlækna. Mér hefur aldrei tekist að eiga uppbyggjandi samræður við tannlækninn minn eðli málsins vegna, vegna þess hvernig þessar aðgerðir fara fram. Ég held því að það sé alveg óþarfi að gera strangar kröfur til þeirrar stéttar um íslenskukunnáttu.



Herra forseti. samgn. Nd. var að fá þrjú stórmál áðan til meðferðar sem óskað var eftir að reynt yrði að koma áfram. Þess vegna væri æskilegt að fyrir lægi nú hvernig fundum verður háttað áfram og hvaða tíma nefndin hefur til umráða til að fjalla um svona mál. Ég hef t. d. boðað fund á morgun og aftur á mánudagsmorgun, en það liggur ekkert fyrir um hvort fundur verður í þingdeildum á mánudagsmorgni fyrir hádegi. Til þess að vita það, þar sem maður þarf að kalla í menn utan úr bæ í sambandi við þessi frv., vil ég vita um það nú hvenær eða hvort hægt er að frétta hvernig fundum verður háttað. Í nótt þegar ég fór út úr þinginu var mér sagt að fundur yrði í Sþ. kl. 2 og ég var ekki látinn vita um þann fund sem var hér kl. 10 í morgun. Samgn. kom saman áðan og það voru tveir aðrir í þeirri nefnd sem vissu ekki um fundinn kl. 10 í morgun. Ég vil að það komist til skila hvers vegna ég var ekki hér mættur. En þm. verða náttúrlega að fá að vita það helst áður en fundurinn er búinn hvenær fundur á að hefjast næst.



Forseta þykir miður að hv. þm. skyldi ekki fá fundarboð, en eigi að síður var boðað til fundarins í lok þess fundar sem haldinn var, að hann yrði kl. 10 í fyrramálið.