Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég skal ekki fara að tefja hér umr., enda er langt liðið á nóttu og þing. En ég get ekki látið það hjá líða að benda á það sem víti fyrir þingið til að varast, hvernig meðferð þessa máls er. Málinu er útbýtt í nóvember s.l. og vísað til nefndar í nóvember. Form. n. boðar aldrei til fundar um það og þannig gengur það í 6 mánuði. En þegar þessi formaður er farinn úr bænum, þá boðar varaformaðurinn fund um það, og síðan er það drifið í gegnum Nd. í einum hvelli og er nú komið hingað til 3. umr. Þetta er dæmi um það, hvernig á alls ekki að afgreiða mál, og ég vona, að það hendi aldrei neinn formann úr neinni nefnd þessarar deildar. - Ég skal svo ekki fara út í það að ræða frv. sérstaklega, en ég gat bara ekki látið vera að benda á, að þetta er víti, sem varast ber.



Herra forseti. -Ég skal eigi tefja málið eða umr. um það. Val ég aðeins leyfa mér að taka upp brtt., sem flutt var í hv. Nd., en felld þar, þess efnis, að í stað „20 þúsund“ á tveim stöðum í fyrri málsgr. 1. gr. komi: 24 þúsund. - Ég held, úr því að viðurkennd er ástæða þess að létta skattabyrðar þeirra manna, sem eru svo tekjulágir, að þeir eiga fullt í fangi með þá dýrtíð, sem er í landinu, að þá séu eigi frambærileg rök fyrir því að hafa upphæð þessa lægri, en 24 þúsund kr. Ég tel mig ekki þurfa að færa fram sérstök rök fyrir þessu, en ég vil leyfa mér að flytja hér skriflega brtt. þess efnis, að í stað 20.000 kr. á tveimur stöðum í 1. gr. komi 24.000 kr., og vil biðja hæstv. forseta að leita afbrigða fyrir þessari till.



Herra forseti. Í sambandi við afgreiðslu þessara stóru mála mun ég láta nægja örfá orð í sambandi við afgreiðslu þessa máls. - Hér eru bornar fram óskir um það, að ríkissjóður taki á sig stór fjárframlög og þungar byrðar vegna raforkumálanna í landinu, en þessar framkvæmdir ná þó ekki til allra landsmanna, heldur aðeins til einstakra héraða, þó að byrðin af þeim hvíli á almenningi í landinu. Á 16. gr. fjárl. eru 650 þús. kr. ætlaðar til þess að styrkja þá menn, sem fara verða aðrar leiðir í raforkumálunum en þá, sem hér er um að ræða. Þannig er það víðast hvar á Vesturlandi og Austurlandi, að menn verða að koma sér upp dieselrafstöðvum, vegna þess að þeir geta ekki notið góðs af þessum virkjunum. Vildi ég þá vænta þess, að hæstv. ráðherra liti með sanngirni á mál þessara aðila, þegar kemur til úthlutunar fjárins. Það hefur orðið nokkur deila u.m það í fjvn., hvort veita ætti þetta fé til smástöðva, og var á það sætzt að veita 400 þús. kr. til stöðva yfir 75 ha. af þessu fé. Vænti ég þess, að hæstv. ráðherra sjái sér fært að láta raforkumálasjóð standa undir þessum framkvæmdum og hlúi að því eins vel og hægt er í sambandi við úthlutun þessara 650 þús. kr., að þessum aðilum verði gert kleift að eignast dieselrafstöðvar. - Mér þótti rétt að láta þetta koma fram í sambandi við afgreiðslu þessa máls.

Landbrh. (Hermann Jónasson) : Herra forseti. Það er alveg rétt athugað, að þessar stórvirkjanir, Laxá og Sogið, ná ekki nema til nokkurs hluta landsins, og það hefur verið rætt um það í ríkisstj., og það verða teknar umræður um þetta eftir að þinginu lýkur, vegna þess að það hefur ekki unnizt tími til þess enn vegna ýmissa annarra mála, hvernig haga eigi smærri virkjununum og koma þeim áleiðis. Ég vil taka það fram í þessu sambandi, að ég hef ekki síður áhuga fyrir þeim virkjunum, en þessum, sem hér eru til umræðu, en það þyrfti helzt af öllu að vera hægt að leysa þessi mál samhliða. Hins vegar get ég ekki lýst því nú, hvernig þessu muni hagað í framkvæmdinni. Um þetta hefur verið mikið rætt, einkum þar sem fallvötn eru fyrir hendi, en ekki hafa verið skilyrði til þess að hafa not af þeim. Viðvíkjandi styrknum til dieselvélarafstöðvanna get ég ekki gefið aðrar yfirlýsingar en þær, að úthlutun á honum skal vera gerð af sanngirni og eins og menn hafa bezt vit á. Þó að ég hafi ekki í höndunum heimildir, sem sýna útgjöld raforkumálasjóðs, þá veit ég, að þau eru mikil, því að ég veit, að það hefur verið ráðizt í miklar framkvæmdir, sem ekki hafa verið fullgerðar. Þannig hefur verið byrjað á mörgum framkvæmdum og það gert, sem ódýrara hefur verið, en eftir er það, sem dýrara er; og sú fjárveiting, sem á fjárlögum er ætluð raforkumálasjóði, getur engan veginn nægt til þess að fullgera allt, sem byrjað hefur verið á, og þess vegna var í byrjun þings veitt heimild til þess að taka 1.5 millj. kr. að láni í þessu skyni. Ég skal svo ekki fara að rekja þetta nánar núna, en það er vitað, að raforkumálasjóður er ofhlaðinn í ár og eitthvað fram á það næsta.