Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (lngvar Pálmason): Frv. þetta er aftur hingað komið frá Nd. og hefir tekið þar þeirri einu breyt., að bætt var þar inn einum manni. Ég hefi kynnt mér þau gögn, sem fylgdu umsókn þessa manns, og geri ráð fyrir, að allshn. hafi ekkert við það að athuga, þó að þessum manni verði bætt inn í frv. og það verði samþ.



Ástæðurnar til þess, að þetta frv. er borið fram, eru teknar fram í grg., sem fylgir því, og verð ég að láta nægju að vísa til þess, sem þar stendur, og ljúka máli mínu, til þess að þetta frv. geti gengið áfram.

* Frsm. (Magnús Jónsson): Mál þetta hefir verið nokkurn tíma í fjhn., og stafar það af því. að bæði flm. þess og öðrum var ljóst, að það gæti því aðeins náð afgreiðslu, að um það yrði samkomulag milli flokka, og það hefir nú farið svo, að öll n. hefir orðið sammála um að afgr. það með þeim breyt., sem tilgreindar eru á þskj. 438, sem eru allmiklar breyt. á frv. sjálfu. Um. var ljóst, að ekki var heppilegt að undanþiggja þessi fyrirtæki alveg tekju- og eignarskatti, þar sem líta mætti svo á, að einskonar skarð væri höggvið í l. um tekju- og eignarskatt, ef ákveðin fyrirtæki væru algerlega undanþegin tekju- og eignarskatti, heldur yrði að finna fyrir þau eitthvert eðlilegt form, sem hentaði beinlínis botnvörpuútgerðinni sem slíkri, og sýndi sig að vera eingöngu af því að þessum mjög svo nauðsynlega atvinnuvegi yrði borgið eða hann örfaður, eins og allir viðurkenna nú að þurfi, eins og árferðið hefir verið. N. leggur því til að gera þá breyt. á l. gr., að í staðinn fyrir að undanþiggja botnvörpuútgerðina alveg tekju- og eignarskatti á þeim árum, sem til greina kæmu eftir frv., þá er nú svo til ætlazt, að reglan í tekjuskattslögunum um, að slík fyrirtæki megi draga frá tap 2 undanfarinna ára, sé víkkuð út þannig, að reikna megi frá það tap, sem þau hafa orðið fyrir eftir 1. jan. 1931, enda liggi fyrir skjallegar sannanir um það, hvernig þetta tap er gert upp. Þetta hefir þann kost, að með því kemur greinilega í ljós, að hér er um bjargráðaráðstöfun að ræða, þannig að þau fyrirtæki, er harðast hafa orðið úti, fá mesta ívilnun. Á hinn bóginn er ekki grundvallarreglan um tekju- og eignarskattslögin brotin, heldur er aðeins sú heimild, sem fyrir er í l., færð út. Þetta er bundið við árin 1938–1942, þannig að svo er litið á, að fyrirtækin geti á þeim árum unnið upp þau töp, sem þau hafa orðið fyrir frá 1. jan. 1931. Þá er önnur ívilnun, sem sé sú, að sömu fyrirtæki megi draga frá skattskyldum tekjum sínum 90% af því, sem þau leggja í varasjóð, í stað þess, að samkv. frv. eiga þau nú að vera skattfrjáls. Með þessu er ekki brotin nein regla tekju- og eignarskattslaganna, því að eins og hv þm. vita, mega hlutafélög og önnur félög, sem nánar eru tilgreind í tekju- og eignarskattslögunum, draga frá helming þess, sem þau leggja í varasjóð, eftir nánari skilyrðum, sem þar eru sett. Með þessari breyt. hefir þá það náðst, að ekki er brotin á neinn hátt nein regla tekju- og eignarskattslaganna, og í öðru lagi að þeim fyrirtækjum, sem harðast hafa orðið úti, sérstaklega rétt hjálparhönd. Þá er önnur brtt., og er hún fullkomin umorðun á 3. gr. frv., en í sjálfu sér er það ekki jafnmikil breyt. eins og á 1. gr. frv., heldur er þar undir 3. stafl. búið nákvæmlega um þá hluti, sem 1. gr. frv. ræðir um, sem sé að þessi fyrirtæki verji ekkí ágóða sínum til útborgana á óeðlilegan hátt, meðan þau njóta þeirra ívilnana frá ríkinu og bæjar- og sveitarfélögum, sem 1. og 2. gr. frv. ákveða. Ég hygg, að ekki þurfi að útskýra nánar fyrir hv. þdm. þær ráðstafanir, sem þar eru gerðar, til þess að þetta verði ekki á neinn hátt misnotað. Þá er 3. brtt. Hún er um það, að inn komi ný gr., þar sem svo er ákveðið, að fjhmrh. setji nánari reglur um framkvæmd þessara l. Það er sennilegt, að hann hefði heimild til þess, þó að ekkert væri tekið fram um það hér, en við flm. hefðum að sjálfsögðu tekið upp þetta ákvæði, ef okkur hefði hugkvæmzt það, því að við framkvæmd slíkra l. koma fram mörg atriði, sem ekki er ástæða til að setja l. um, en ráðh. setur þá reglur um eftir till. þeirra manna, sem um þetta eiga að fjalla. Um þessar brtt. og frv. með þessum breyt. náðist sem sé samkomulag í fjhn., og skal ég ekki tefja tímann með fleiri orðum um þetta, og því síður málið í heild, heldur láta í ljós þá ósk, að þeir flokkar, sem standa að þeim mönnum, sem skipa fjhn., geti fylgt málinu í því formi, sem n. hefir afgr. það í.



Herra forseti ! Enda þótt þetta frv., sem hér liggur fyrir, sé nú með þeim breyt., sem fjhn. vill á því gera, orðið nokkru skárra og ekki út af eins ósvífið og það var frá hendi hv. flm., þá er ákaflega langt frá því, að ég geti fylgt því í þeim búningi, sem það hefir nú. Hér er farið fram á að veita vissum aðiljum ákveðinn rétt fram yfir alla aðra menn í þessu landi, þann rétt, að þurfa ekki að borga af eignum sínum eftir sömu reglum og aðrir menn. Þetta á að réttlæta með því, að þessi félög séu svo illa stæð, að þau geti ekki lengur borgað þetta. Það er því kallað, að þetta eigi að vera styrkur til þeirra, sem stunda þessa atvinnu, sjávarútveginn. Í frv. var Alþingi ætlað að gripa inn í og banna bæjarfélögunum að leggja útsvar á þennan rekstur. Nú hafa þeir þó séð sóma sinn í því að falla frá þessu og leyfa bæjar- og sveitarfélögunum eftir öllum l. og rétti að ráða, hvernig þau jafna niður útsvörum, og er það spor í rétta átt. Nú skulum við gá að því, hvað þessi útvegur er illa stæður. Alþingi hefir nú skipað n. til þess að rannsaka hag þessara fyrirtækja. Hér í Reykjavík mun líklega vera um 11 félög að ræða í þessu sambandi. Það er sagt, að þau séu ákaflega illa stæð og því verður ekki neitað, að eins og þeirra reikningar liggja fyrir, þá er það svo, að 1936 greiddu 2 af þessum 11 félögum eignarskatt, annað 153 kr., en hitt 22,50 kr. 1937 borgaði eitt félag eignarskatt, 57,90 kr., og þessi 2 síðustu ár borgar eitt af þessum félögum tekjuskatt, og er það annað þeirra félaga, sem eignarskattinn borgaði. Það gæti því litið svo út, að eitthvað væri satt í því, hvað þessi félög séu illa stæð. Nú liggja ekki fyrir neinar tölur frá þessari n., sem á að rannsaka hag þessara félaga og gera till. um, hvernig útgerðin verði rekin á heilbrigðum grundvelli. En það liggur fyrir, að flestir þeirra, sem að þessu frv. standa, eiga tugi og hundruð þúsunda kr., sem þeir hafa dregið út úr fyrirtækjunum á góðu árunum, sett það á nöfn barna sinna, konu sinnar og allskonar nöfn, til þess að hafa það ekki í hættu, ef eitthvað bjátaði á. Í fyrra svarf Alþingi það að einu þessara félaga, að það kom aftur inn með verulegan hluta af því fé, sem það hafði dregið út úr rekstrinum, og setti sem veð fyrir þeim skuldum, sem það var í. Ekkert annað félag hefir gert þetta. Hinir liggja á gullinu, sem þeir hafa dregið úr félögunum, eins og ormarnir á gullinu í gamla daga, og svo á Alþingi að segja: „Gott og vel, þið megið hafa þetta í friði; nú eiga fátæku mennirnir í landinu að hjálpa ykkur, til þess að þið getið haldið áfram að ráða yfir því gulli, sem þið hafið dregið út úr félögunum, og þið þurfið ekki að láta neitt af því aftur inn í reksturinn“. - Þá hefði málið legið öðruvísi fyrir. Það er reynt að smeygja þessu inn nú, áður en þm. er ljóst, hvers vegna hag útgerðarinnar er svona komið. Ef ekki hefði verið komið fram með þetta fyrr en að ári og beðið eftir niðurstöðum þeirrar n., sem er að rannsaka hag útgerðarinnar, hefði mönnum sjálfsagt ekki dottið í hug að flytja svona frv., a. m. k. ekki þeim, sem eru prófessorar í guðfræði og ættu að hafa ríkari siðferðistilfinningu en menn hafa almennt hér á landi og hugsa meira um það, sem rétt er og sanngjarnt. Og það er ekki nóg með það, að Alþingi eigi að hlaupa undir baggann, heldur eiga sveitarfélögin líka að gera það. Nú er vitað, að Hafnarfjarðarbær hefir okrað á útgerðinni með útsvarsálagningunni. Hann hefir reynt að sjúga útgerðina eins og mögulegt hefir verið. Hafnarfjörður leggur 4. kr. á hverja tunnu af lifur og 2% á allan ísfisk, sem togararnir selja. Þetta er margfalt við það, sem gert er í Reykjavik, og stafar það m. a. af því, að í Hafnarfirði eru lögð lægri útsvör á þá menn, sem eru dálítið hátt uppi. Í Reykjavík hafa aftur á móti útsvörin á þessum fyrirtækjum farið lækkandi ár frá ári og eru nú komin undir 40 þús. Árið 1937 hvíldu 40400 kr. á öllum þessum fyrirtækjum, sem hér er um að ræða. Og þó að yfirleitt hafi verið fylgt sama skala og áður, hefir veltan og tekjur manna í bænum orðið það meiri nú en undanfarið, að þessi hér um bil 400 þús. kr., sem þurfa að nást inn í aukaútsvörum, hafa komið inn án þess að meira hafi þurft að leggja á útgerðina. Ég álít þess vegna, að það sé bókstaflega ekki sæmandi fyrir Alþingi að semja l. eins og þessi, á meðan n. situr á rökstólum, sem á að rannsaka hag útgerðarinnar,rannsaka hvaða leiðir það eru, sem útgerðarmenn hafa alltaf haft til þess að draga fé út úr útgerðinni og inn í aðrar stofnanir, rannsaka, hvar hefir lekið, svo að peningarnir hafa ekki komið inn í reksturinn nema að litlu leyti. Þegar það liggur fyrir og búið er að setja undir þann leka er hægt að tala um, hvað eigi að gera á þessu sviði, en fyrr ekki. Ég mun þess vegna greiða atkv. á móti frv. og tel ekki sæmandi af þinginu að taka fram með l., að bæjarstj. og sveitarstj. megi ekki leggja á einstök fyrirtæki í landinu, eins og hér er gert. Ef ég vildi fara út fyrir Reykjavík, gætum við t. d. athugað, hvernig ástatt er á Patreksfirði. Þar hagar svo til, að mikill meiri hl. útsvaranna hvílir á togaraútgerðinni, og er hún svo að segja eina driftin á þeim stað. Í sambandi við útgerðina hefir svo verið komið á fót ýmsri annari drift, og er þetta allt rekið í einni heild. Mér skilst, að ekkert sé hugsað um, hvernig fer fyrir sveitarfélögum eins og þessu, þegar þau mega ekki leggja á aðaldrift staðarins. Ég held þess vegna, að ef n. er sammála um, að koma frv. í gegn og það er vilji alls þingsins, sé a. m. k. rétt að taka tillit til þeirrar aðstöðu, sem þarna er, en algerlega er gengið framhjá í frv. Þörfina á þessu að öðru leyti, t. d. fyrir Hafnarfjörð, sé ég ekki. Reykjavíkurbæ munar það tiltölulega litlu, hvort hann sleppir þessu alveg, þar sem það mun ekki vera nema 1% af útsvörunum. Hafnarfjarðarbæ munar þetta miklu meiru og það er af þessu, að hann miðar útsvörin á togarana við brúttó-ísfisksölu og tekur 2% af henni í bæjarsjóð og 4 kr af hverju lifrarfati. Maður hefir þessi ólíku viðhorf eftir því, í hvaða bæjarfélagi togararnir eru, og til þeirra ólíku viðhorfa hefir ekkert tillit verið tekið við samningu þessa frv. Ef Patreksfjörður er tekinn, lítur út fyrir, að frv. sé stílað með það fyrir augum, að hreppurinn komist á landið. Ef miðað er við Hafnarfjörð, virðist það gert til þess að létta einhverju af útgerðinni, og getur vel verið, að þess þurfi. En þegar litið er til Reykjavíkur, hefir það enga þýðingu, hvort Reykjavík tekur þessa vellu af útgerðinni eða ekki. Ég er sem sagt algerlega á móti þessu frv. og tel, að það eigi enga afgreiðslu að fá, fyrr en liggur fyrir nál. frá þeirri n., sem á að rannsaka hag útgerðarinnar. Þá fyrst, þegar sýnt er, hvar lekur og hvernig gullið fer að vaxa, sem ormurinn liggur á, og sem hann hefir fengið sem egg út úr útgerðinni, getum við farið að tala um, hvernig það verður fyrirbyggt, og hvað gera á til þess að koma útgerðinni á sæmilega heilbrigðan grundvöll, þannig að hún standi undir sér og þeim mönnum, sem að henni vinna, en ekki undir einhverjum öðrum, sem lítið eða ekkert koma að henni.

*Bjarni Snæbjörnsson: Það eru aðeins örfá orð út af frv. sjálfu og brtt. þeim, sem hafa komið frá fjhn. Ég segi fyrir mig, að ég gef sætt mig við brtt. frá n., þótt ég hefði heldur kosið, að frv. hefði verið óbreytt, því ég er þess fullviss, að einmitt þessi andi í frv. okkar, að ekki skyldi borga arð meðan útgerðin fengi þessi fríðindi, en það allt leggjast í varasjóð, sem síðan væri varið til nýrra togarafyrirtækja, er vissasti vegurinn til þess, að hleypa nýju blóði í útgerðina. Ég veit, að öllum þm. er ljóst - og hv. 1. þm. N.-M. ætti meira að segja að vera þess fullviss -, að það er ólíkt betra og heilbrigðara að ýta undir útgerðina eða verða þess valdandi með löggjöf eða hverju öðru, að fyrir þá vinnu, sem útgerðin skapar, komi verðmæti, sem flytjast út, heldur en að allt skuli undir atvinnubótavinnu komið. Annars kom svo margt fram hjá hv. I. þm. N.-M., sem ég nenni ekki að vera að elta ólar við; það hefir svo oft komið þar fram ýmislegt, bæði í garð Hafnarfjarðar og Reykjavíkur. Einu atriði vil ég þó ekki láta ómótmælt. Hv. þm. sagði, að Hafnarfjörður hefði okrað á togurunum. Hann vildi m. ö o. álíta, að Hafnarfjörður hafi verið að reyna að flæma þessi einu atvinnufyrirtæki burt úr bænum. Ég vil bara minna hv. þm. á, eins og ég hefi drepið á áður, að í Hafnarfirði hafa 60–70 þús. af útsvörunum verið lagðar á skipin, af því að nauðsyn hefir verið á því. Að hægt hafi verið að leggja þetta á einstaka borgara í bænum, skal ég sýna hv. þm. fram á, hvílík helber vitleysa er. Það eru einungis 5 menn í bænum, sem hafa yfir 6300 kr. í tekjur nettó. Og þeir borga meira í útsvör heldur en borgað er af sömu tekjum í Reykjavík. Það hefir hvað eftir annað komið fram hjá þessum hv. þm., að útsvörin væru lægri í Hafnarfirði en Reykjavík. Þetta er ekki satt, og það er búið að reikna það út, að þessir menn, sem ég nefndi, bera 268 kr. hærra útsvör en lagt myndi vera á þá í Reykjavik. Og að hægt sé að jafna niður á þessa menn öllum þeim útsvörum, sem verður að leggja á togarana, sér hver maður, að er tóm vitleysa. Ég vil ekki verða til þess, að nokkur töf verði á afgreiðslu þessa máls og geri ekki ráð fyrir að biðja um orðið aftur. En ég vildi ekki láta þessari firru ómótmælt.



Ég þarf engu að bæta við það, sem frsm. n. bar fram um þetta mál. En til þess að fyrirbyggja alian misskilning. þykir mér ástæða til að taka það fram út af ræðu hv. 1. þm. N.-M., að þegar ég tók þá afstöðu í n. að mæla með þessu frv., með þeim breyt., sem í nál. getur, var ég yfirleitt í fullu samræmi við þann flokk, sem ég tilheyri. Það, sem hv. 1. þm. N.-M. hefir því sagt hér, segir hann algerlega á sína ábyrgð, en Framsfl. sem flokkur er yfirleitt meðmæltur frv., með þeim brtt., sem um getur í nál.

*Erlendur Þorsteinsson: Herra forseti! Ég skal ekki tefja þetta mál mikið, en út af ummælum hv. 1. þm. N.-M. vil ég lítillega geta um afstöðu Alþfl. til þessa frv. Alþfl. hefir verið fylgjandi skuldaskilum vélbátaeigenda og hverjum þeim stuðningi, sem hægt hefir verið að veita sjávarútveginum. Nú er það vitað, að togaraútgerðin hefir engan stuðning fengið undanfarið, og líka er vitað, að seinustu árin hefir þessi útgerð orðið fyrir allmiklum töpum. Hitt er annað mál, að Alþfl. er ekki sammála Sjálfstfl. um, af hverju þetta stafar, og ég get tekið undir það með hv. 1. þm. N.-M., að þessum rekstri hefir verið illa stjórnað og fé dregið út úr honum til annara óskildra fyrirtækja. Í raun og veru er það ekki þetta, sem hér er um að ræða; það verður sjálfsagt tekið til frekari athugunar af þeirri n., sem á að rannsaka hag útgerðarinnar, og mun hún á sínum tíma koma með till. um, hvernig eigi að haga þeim rekstri framvegis. Það, sem hér er um að ræða, er að veita togaraútgerðinni einhvern stuðning á þessu tímabili, þar til n. skilar áliti. Alþfl. gat ekki fallizt á frv. óbreytt, en tók þá afstöðu að fylgja því með þeim breyt., sem koma fram í nál., og eru það vitanlega miklar breyt. frá því, sem er í 1. gr. frv. Í raun og veru má segja, að þetta frv. sé ekki mikill ávinningur fyrir togaraútgerðina, ef um slæm ár verður að ræða eins og að undanförnu, því eftir þeim upplýsingum, sem fram hafa komið. eru það 1–2 fyrirtæki, sem hafa greitt tekju- og eignarskatt síðustu ár. Og þar sem hér er um litlar upphæðir að ræða, mætti kannske segja, að frv. sé að nokkru leyti óþarft. En hvað 2. gr. snertir vil ég geta þess, að bæjarstjórnir Hafnarfjarðar og Reykjavíkur hafa óskað eftir því, að fá sérstaka heimild í l. til þess að undanþiggja þessi félög útsvörum. Að því er snertir þau félög, sem eru utan Reykjavíkur, þá eru tvö af þeim rekin með svo mikilli þátttöku bæjarsjóðanna, að þessi útsvarsundanþága mundi koma bæjarfélögunum sjálfum að mestu leyti til gagns. Um Patreksfjörð er öðru máli að gegna. Þar mun útgerðarfélagið reka verksmiðjur, sem vitanlega geta ekki komið undir þessi ákvæði. Hv. 1. þm. N.-M. var að tala um, að það vantaði að setja undir þann leka, að dregið væri fé út úr þessum fyrirtækjum. Þetta er einmitt það, sem Alþfl. hefir verið að reyna að gera með brtt. við 3. gr. Þar eru gerðar ráðstafanir til þess að tryggja, að ekki verði dregið fé undan, og að því, sem kann að sparast, verði varið til þess að koma félögunum á fót aftur og skapa það öryggi, að hægt verði að reka skipin. Þá höfum við einnig komið með nýja gr. um, að fjmrh. setji nánari reglur um framkvæmd þessara l. Og þó að hv. 1. þm. N.- M. treysti honum ekki til þess að setja undir lekann, þá geri ég það.



Ég þarf ekki að segja mikið, því hv. þm. Hafnf., sem var að reyna að svara mér, treystist ekki til þess að svara nema einu atriði, og það með rangfærslum. Við skulum nú líta á, hvernig ástatt er með útsvarsálagninguna í Hafnarfirði samanborið við Reykjavík. Af 3000 kr. þarf að greiða 110 kr. í Hafnarfirði, en 155 kr. í Reykjavík; 45 kr. munur. Hvað eru margir menn í Hafnarfirði með þær tekjur? Af 4000 kr. þarf að greiða 200 kr. í Hafnarfirði, 305 kr. í Reykjavík. Hvað eru margir menn í Hafnarfirði með þær tekjur? Af 5000 kr. þarf að greiða í Hafnarfirði 32á kr., en 495 kr. í Reykjavík. Hvað hafa margir menn þær tekjur í Hafnarfirði? Ég held, að það sé bezt fyrir hv. þm. Hafnf. að gæta að þessu áður en hann fer að tala um þetta aftur, og reyna að setja sig inn í, hvað Hafnfirðingar nota langlægsta útsvarsskala á einstaklinga, en hæstan á atvinnufyrirtækin.



Ég verð að segja það sama og hv. 1. þm. N.-M., að mig furðar stórkostlega á því, að slíkt frv. og þetta skuli vera komið fram á Alþingi, og þó enn meira á því, að hér skuli vera nál. frá þremur stærstu þingfl., sem mælir með því, að frv. verði samþ., með litlum breyt., sem ganga í þá átt, að gera frv. frambærilegra, eins og viðurkennt hefir verið af þeim þm., sem að nál. standa. Þegar þetta frv. var borið hér fram af sjálfstæðismönnum, tók ég það alls ekki alvarlega, og mér kom ekki til hugar, að það ætti fyrir því að liggja að fá framgang hér á þingi. Þess vegna kom mér ókunnuglega fyrir sjónir, þegar ég sá þetta nál., og ætlaði ég varla að trúa mínum eigin augum. Nú er það svo, eins og hefir verið viðurkennt af hv. 11. landsk., að fyrir þau útgerðarfyrirtæki, sem eru sérstaklega illa stæð og þurfa á hjálp að halda, hefir þetta frv. enga praktíska þýðingu, af þeirri einföldu ástæðu, að þau greiða ekki tekjuskatt. Árið 1937 var það eitt félag í Reykjavík, sem greiddi tekju- og eignarskatt, 82,90 kr., og nú hefir Reykjavík ákveðið, að þau skuli ekki greiða útsvör. Það liggur ekki í l. nein heimild um að undanþiggja þessi félög útsvörum á þeim tíma, sem til er tekinn. Enda þyrfti enga slíka heimild í l., vegna þess að hvert bæjarfélag út af fyrir sig ræður því, hvernig það hagar útsvarsáiagningunni. Hvaða þýðingu hefir þá þetta? Það hefir í fyrsta lagi þá þýðingu, að þau fyrirtæki, sem kynnu að vera rekin með einhverjum ágóða - og þau eru til -, fá þarna algerða sérstöðu. þar sem þau eru undanþegin frá því með sérstökum l. að greiða skatt til hins opinbera, þótt þeim annars beri að gera það. Hér er m. ö. o. um að ræða hreinar og beinar gjafir til þessara fyrirtækja. Að vísu er þetta bundið því skilyrði, að ekki sé úthlutað arði, en þetta þýðir samt sem áður, að þessi fyrirtæki þurfa engan skatt eða útsvar að greiða, þar sem þeim er heimilt að draga frá skattskyldum tekjum sínum 90% af því, sem þau leggja í varasjóð af árstekjum sínum. Nú skulum við segja, að kæmi veltiár, kæmi stríðsgróði á þessu tímabili, sem félli í hlut þessara fyrirtækja. Hvað væri þá hér verið að gera? Það væri verið að gefa öllum botnvörpuskipaeigendum á kostnað ríkis og bæja stóreignir. Annars er alveg furðulegt, að gerð skuli vera tilraun til þess á Alþingi að leysa málefni útgerðarinnar á þennan hátt, þegar hv. alþm. vita, hvernig er í pottinn búið með þennan atvinnuveg. Það vita allir, að í góðærum hafa einstakir menn haft gróða af þessum fyrirtækjum og ýmist varið honum til einkaeyðslu, til þess að leggja hann í önnur fyrirtæki eða til þess að flytja hann úr landi. Í slæmu árunum eiga töpin að lenda á því opinbera. Þetta er ekki rétt aðferð til þess að rétta sjávarútveginn við. Eina rétta aðferðin til þess er engin önnur en sú, að taka í taumana með þann rekstur á þann hátt, að trygging sé fengin fyrir því, að hann sé látinn starfa á heilbrigðari grundvelli en verið hefir, því að eins og kunnugt er, þá er nú þannig ástatt með þessa atvinnugrein, að nauðsyn hefir þótt bera til þess að samþ. sérstök l. á Alþ. til þess að rannsaka rekstur og hag þessara fyrirtækja.