Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti Jón Helgason): Mér hefur borist eftirfarandi bréf: „18. nóvember 1982. Árni Gunnarsson, 6. þm. Norðurl. e., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum utan til að sitja þing Sameinuðu þjóðanna mun ég ekki geta sótt þingfundi á næstunni. Leyfi ég mér því með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis að óska þess, að 1. varamaður Alþfl. í Norðurl. e., Jón Árm. Héðinsson deildarstjóri í Kópavogi, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt samkv. ósk um að fram fari rannsókn á kjörbréfi varamanns. Alexander Stefánsson, forseti Nd.“ Eins og fram kemur í þessu bréfi þarf að fara fram rannsókn á kjörbréfi Jóns Ármanns Héðinssonar. Vil ég biðja kjörbréfanefnd að taka það til athugunar. Verður gefið fundarhlé á meðan kjörbréfanefnd lýkur störfum. - Fundarhlé.



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Jóns Árm. Héðinssonar deildarstjóra, sem er 1. varaþm. Alþfl. í Norðurl. e. Kjörbréfanefnd gerir engar aths. við kjörbréfið og leggur til að það verði samþykkt.



Ég býð Jón Ármann Héðinsson velkominn til starfa á Alþingi, en hann hefur áður átt hér sæti og þá undirritað eiðstaf.



Óskað hefur verið að útvarpsumr. fari fram um till. og er ákveðið að hún fari fram n.k. þriðjudag, 23. þ.m., og hefjist kl. 8.30. Gert er ráð fyrir að umr. ljúki með útvarpsumr. og atkvgr. fari fram þegar að henni lokinni. Í sambandi við útvarpsumr. þarf að leita afbrigða frá þingsköpum. Útvarpsráð hefur óskað eftir að sjónvarpa beint frá umr. um till. samkv. 60. gr. þingskapa og legg ég til að það verði samþykkt. Ennfremur legg ég til að ráðherrar úr Sjálfstfl. fái 30 mínútna ræðutíma. Þess hefur verið óskað að atkvgr. um þessi afbrigði fari fram sitt í hvoru lagi.



Herra forseti. Ég hafði farið fram á að það færi fram, eins og hæstv. forseti sagði, atkvgr. um hvort efni fyrir sig, annars vegar um tilmæli sjónvarpsins til að sjónvarpa umr. um vantraustið og hins vegar um ákvörðun um ræðutíma sjálfstæðismanna í ríkisstj. Ég vil láta það koma hér fram, að Sjálfstfl. lagði til við hæstv. forseta að ræðutími sjálfstæðismanna í ríkisstj. yrði sá sami og verið hefur í almennum útvarpsumr., eða 20 mínútur, en samkomulag var um það gert á sínum tíma milli þingflokkanna og sjálfstæðismanna í ríkisstj. Hins vegar skilur flokkurinn að sjálfstæðismönnum í ríkisstj. muni ekki veita af lengri tíma til að verja sig gegn vantrausti og mun því ekki greiða atkv. gegn afbrigðunum, heldur sitja hjá við atkvgr. til að leggja áherslu á þessi mótmæli sín.



Herra forseti. Þingflokkur Alþfl. hefur og rætt þessi tilmæli forseta. Það segir í fundarsköpum, að menn utan þingflokka eigi kost á að tala í 15 mínútur. Þykir þingflokki Alþfl. sem við það mætti notast í þessu tilviki, þ.e. varðandi sjálfstæðismenn í ríkisstj. Til er samkomulag um að þeir fái 20 mín. og viljum við standa að slíku samkomulagi, en munum ekki greiða því atkv. að þeir fái 30 mínútur. Að vísu hefðum við aðeins gaman af því að heyra þá sjálfstæðismenn tala lengur til að sýna hversu ósamstæður og sundurleitur hópur þingflokkur sjálfstæðismanna er, en af því hér er um prinsipástæður að ræða teljum við rétt að halda við fyrra samkomulag.



Herra forseti. Það munu vera þinglegir siðir að láta forseta Sþ. og hv. alþm. um það vita, að ég, 4. þm. Reykv., hef með bréfi, dags. 18. nóv. 1982, til hv. 2. þm. Reykn., Kjartans Jóhannssonar, sagt skilið við minn gamla stjórnmálaflokk, Alþfl., og telst því ekki lengur til þingflokks þess flokks. Að því er séð verður hefur þessi tilfærsla engin áhrif á stöðu ríkisstj. Ég hef verið og verð í stjórnarandstöðu og hygg að svo sé einnig farið með minn gamla flokk. Það er, herra forseti, ævinlega sárt að skilja við samtök sem maður hefur tekið þátt í af lífi og áhuga, ekki vegna flokks heldur vegna fólks. En vindar lífsins munu áfram velta um þrátt fyrir þessa daga og þrátt fyrir allt. Jafnframt, herra forseti, hefur í dag verið lögð fram þáltill.um aðskilnað framkvæmdavalds og löggjafarvalds og beina kosningu forsrh. Þetta þskj. verður eitt af stefnumálum samtaka sem eru í undirbúningi og munu nefnast Bandalag jafnaðarmanna. Ég vil þó skýrt taka fram, að hér er ekki um að ræða klofning af einu eða neinu tagi, eins og hv. 2. þm. Reykn. gat réttilega um í sjónvarpi í fyrrakvöld, þó ekki væri nema þegar af þeirri ástæðu að við munum eiga samherja úr gamla flokkskerfinu þveru og endilöngu. Við myndum bandalag gegn flokkunum. Þetta er tilraun sem kannske heppnast, kannske misheppnast. Það verður að koma í ljós. Innan tíðar verður lögð fram málaskrá og nafnalisti miðstjórnar og enn síðar verða framboð kynnt. Herra forseti. Í þskj. með þáltill. þeirri, sem lögð hefur verið fram í dag, eru ritgerðir eftir tvo fræðimenn, hvorn í sinni grein, þá dr. Gylfa Þ. Gíslason og Ólaf Jóhannesson núv. hæstv. utanrrh. Það þarf auðvitað ekki að taka fram, að birting þessara ritgerða, sem birtust í einhverju ágætasta og umbótasinnaðasta tímariti sinnar tíðar, tímaritinu Helgafelli, árið 1945, hefur engar frekari pólitískar meiningar, heldur er hér leitast við að afla málstað fylgis með fræðilegum rökum. Vitaskuld skiptir máli, að inntak þessara ritgerða fer mjög saman við hugmyndir í ályktunargreinunum. Meira máli skiptir þó, að báðir hinir ungu háskólakennarar lögðu á það áherslu hvor með sínum hætti, en með áherslu á þjóðkjör, að lýðræði stafaði hætta af óeðlilegu flokkavaldi. Einmitt þetta verður snar þáttur í heimspeki Bandalags jafnaðarmanna, bandalagsins gegn flokkunum. Flokkavaldið, hið þrönga vald, hið fáa fólk, hefur gert þessari þjóð og þessu landi of mikið illt.



Herra forseti. Þáltill. sú, sem ég ásamt hv. 5. landsk. þm. Eyjólfi Konráð Jónssyni flyt á þskj. 34, fjallar um hafsbotnsréttindi Íslands á Reykjaneshrygg og hljóðar svo, með leyfi forseta: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að gera nú þegar ráðstafanir til að tryggja formlega þau ótvíræðu réttindi til hafsbotnsins á Reykjaneshrygg og út frá hlíðum hans sem Ísland á tilkall til samkv. 76. gr. Hafréttarsáttmála Sameinuðu þjóðanna.“ Þegar börn okkar og aðrir afkomendur líta til baka til þess tímabils sem liðið er frá stofnun lýðveldis á Íslandi og einangra sig við þann þátt þeirra framfara og þeirra sigra sem íslenska þjóðin hefur stærsta unnið mun eitt hið athyglisverðasta vera þeir merku áfangar og sigrar sem þjóðin hefur unnið í sambandi við stækkun fiskveiðilögsögunnar á liðnum áratugum. Allt frá fyrstu friðunaraðgerðum okkar, lokun flóa, útfærslu grunnlina, útfærslu í 12 mílur, í 50 mílur og svo stökkið stóra og síðasta í 200 mílur með fiskveiðilögsöguna. Þetta hefði þótt með nokkrum ólíkindum á fyrstu árum þessarar aldar, þegar verið var að berjast við erlenda landhelgisbrjóta, sem beittu veiðarfærum sínum upp í fjöruborð eins og það var kallað. Ég leyfi mér að fullyrða, að enn einn áfangi sem teljast verður til þeirra sigra, sé samþykki Sameinuðu þjóðanna á hafréttarsáttmálanum, sem við Íslendingar höfum með marga af okkar bestu mönnum í fararbroddi staðið að að fá samþykktan. Það má vera, að almenningur geri sér ekki fulla grein fyrir þýðingu þessa sáttmála, því að oft hafa þm. og reyndar þjóðin öll ekki horft lengra í sambandi við fiskveiðilögsögumálið en til þess sem út úr áunnum réttindum mætti hafa á líðandi stund, hve mikið gagnið yrði í krónum talið, hve afraksturinn yrði svo standa mætti undir kröfum þess þjóðfélags sem við búum í, þeim kröfum sem velferðarþjóðfélagið gerir. Í þessu sambandi er raunar skylt að minnast á öll þau hrakyrði sem Alþingi og alþm. hafa verið búin á liðnum áratug fyrir að halda útí sendinefnd til að gæta þegar fenginna réttinda og vinna okkur ný réttindi á þessum vettvangi. Ég tel að Jan Mayen sé fyrsta raunverulega sporið sem við stígum til þess að tryggja ókomnum kynslóðum á Íslandi hugsanlegan afrakstur af auðæfum sem á hafsbotni og undir honum eru, og minnist ég þess, að þegar þessi samningur var til umr. í mínum þingflokki, þingflokki Sjálfstfl., var einmitt þessi skoðun undirstrikuð mjög sterklega. Ég minni á í þessu sambandi að það hefur ekki fyrr en nú á allra síðustu tímum hvarflað að okkur að undir hafsbotni innan okkar fiskveiðilögsögu væru nýtanleg verðmæti. Má vera að það sé af meðfæddri tortryggni á allt sem nýtt er og varðar þau þýðingarmiklu hafsvæði sem hið næsta okkur eru og hafa fætt og klætt íslenska þjóð frá alda öðli. Fyrir nokkrum dögum urðu gagnmerkar umr. hér á hv. Alþingi þegar meðflm. minn að þessari þáltill. mælti fyrir annarri till., um hafsbotnsréttindi Íslands í suðri, sem hann er 1. flm. að og flytur ásamt nokkrum þm. Sjálfstfl. Í þeirri umr. töluðu fulltrúar allra flokka hér á Alþingi og tóku undir þáltill. En í sambandi við umr. um till., sem ég hér vitna til, kom fram hjá hæstv. utanrrh. að þar væri um að ræða mjög stórt mál og hann sagði í sinni ræðu þá, að það væri um tvö réttindasvæði okkar að ræða, sem við ættum að kanna gaumgæfilega á næstunni, Rockall-svæðið, sem þá var til umr., og svo Reykjanessvæðið, sem er til umr. nú vegna tillögunnar sem hér er á dagskrá. Á því er enginn vafi og enda vitað, að strandþjóðir víða um heim eru nú að tryggja sér hafsbotnsréttindi utan 200 mílna efnahagslögsögu sinnar í framhaldi af hinum nýja hafréttarsáttmála. Ef vitna á til og vinna á grundvelli 76. gr. hafréttarsáttmálans er beinna aðgerða þörf af hálfu strandríkisins sem á þessu hefur áhuga og vill að þessu vinna. Á þetta hefur verið bent hér á hv. Alþingi, enda hafa verið samþykktar gagnmerkar tillögur, t.d. frá 22. des. 1978, þegar þáltill, um rannsókn landgrunns Íslands var samþykki. Hún er þess efnis, að Alþingi ályktaði að fela ríkisstj. að ráða þegar íslenska og erlenda sérfræðinga til að afla sem ítarlegastra upplýsinga um landgrunn Íslands og afstöðu til landgrunns nálægra ríkja. Ennfremur má benda á þáltill. sem samþykkt var hér á hv. Alþingi 19. maí 1980 um hafsbotnsréttindi Íslands í suðri og samvinnu við Færeyinga. Segja má, að till. sem mælt var fyrir um daginn hér á hv. Alþingi sé frekari árétting þeirrar till. Fleira hefur verið gert og hefur till. verið vísað til ríkisstj., m.a. till. um landgrunnsmörk Íslands til suðurs, sem var á þá leið að Alþingi lýsti því yfir að ytri landgrunnsmörk Íslands verði ákveðin án tillits til klettsins Rockall og að samvinna yrði höfð við Færeyinga til að tryggja sameiginleg réttindi á landgrunnssvæðinu utan 200 sjómílna marka landanna. Undir þessa till. skrifuðu allir nm. utanrmn. og henni var vísað til ríkisstj. með shlj. atkv. Ég vænti þess að þessari till., sem ég mæli fyrir, sem ég flyt ásamt hv. 5. landsk. þm., verði tekið jafnvel og ekki síður en þeim sem ég hef hér drepið á. Grundvöllinn að réttindakröfu okkar Íslendinga samkv. þessari þáltill. er að finna í 76. gr. hafréttarsáttmálans, en þar er að finna mjög flóknar reglur um rétt strandríkis til hafsbotnsins utan 200 mílnanna, þar sem m.a. er miðað við þykki setlaga, 2500 metra dýptarlinu, 350 mílna víðáttu frá grunnlínum o.s.frv. En megináhersla er lögð á það sem kallað er eðlileg framlenging landsins eða „natural prolongation“. Nákvæma skilgreiningu þess hugtaks er þó hvergi að finna, en almennt viðurkennt að þar geti bæði verið um að ræða lögun hafsbotnsins eða landslagið og eiginlega jarðfræði, þ.e. að uppruni og efni botnsins séu sömu gerðar og landsins. Er þá gjarnan talað um tvær megingerðir, þ.e. úthafsbotn eða basalt eða meginlandsgerð gamals bergs eða setlaga. Nú er ljóst, eins og segir í sjálfri þáltill. sem við ræðum hér, að réttindi okkar til hafsbotnsins yfir Reykjaneshrygg eru ótvíræð samkv. hafréttarsáttmálanum og það gerir okkur málið auðveldara að fá þessi réttindi formlega tryggð og viðurkennd að önnur ríki munu ekki geta gert neina kröfu til slíkra réttinda á þessu hafsvæði. Því þurfum við hvorki að beita sömu rökum né aðferðum og við höfum beitt í sambandi við viðræður okkar, sem eru þó óformlegar enn þá, en hafa átt sér stað í sambandi við svæðið fyrir sunnan okkar, og ekki sömu rökum og beitt var í sambandi við Jan Mayen-samkomulagið, en það samkomulag hefur efalaust markað tímamót því að það samkomulagvar gert á grundvelli uppkastsins að hafréttarsáttmálanum og var því strax skoðað sem þýðingarmikið framlag við þróun þessara mála. Hafréttarsáttmáli Sameinuðu þjóðanna veitir, eins og ég hef þegar sagt, Íslendingum réttindi yfir hafsbotninum á Reykjaneshrygg og auðæfum hans allt út í 350 mílur frá grunnlínum. Samkv. 76. gr. sáttmálans verða strandríkin sjálf að gangast í því að tryggja sér þau réttindi sem sáttmálinn heimilar þeim. Okkur flm. er ekki kunnugt um að íslensk stjórnvöld hafi fram að þessu hafist handa í þessum efnum, þótt strandríki víða um heim vinni nú að því að tryggja sér réttindi yfir hafsbotni utan 200 mílna efnahagslögsögu sinnar. Hafsbotnsréttindi taka til allra auðæfa sem í jarðlögum botnsins finnast, svo og allra lífvera sem ekki hreyfa sig án snertingar við botninn. Þannig á jarðhiti á Reykjaneshrygg að tilheyra Íslandi, svo og hugsanlegir málmar, sem m.a. geta myndast við neðansjávarumbrot og samþjöppun við mikinn hita. Þar að auki er líklegt að þar sé að finna skel- og krabbadýr, sem eftir skilgreiningu hafréttarsáttmálans tilheyra botninum. En jafnvel þó að ekki sé vissa fyrir því að þessi verðmæti séu nýtanleg í náinni framtíð ber að tryggja Íslandi yfirráðin þó ekki væri til annars en að hindra jarðrask annarra og eyðileggingu hafsvæða og ennfremur, eins og ég hef þegar bent á, að tryggja óbornum kynslóðum á Íslandi þessi hugsanlegu verðmæti. Þar að auki er ljóst að yfirráðaréttur yfir botninum eykur áhrifin á stjórnun fiskveiða yfir honum bæði beint og óbeint þegar í stað og þróunin á vafalaust eftir að verða sú að áhrif þessi aukast. Þykir mér hér einmitt vera komið að einu meginmáli þess að við hefjumst þegar handa um að tryggja okkur þessi réttindi. Það er ekki ýkjalangt síðan fréttir bárust um að Rússar stunduðu gegndarlausa rányrkju á karfamiðunum á Reykjaneshrygg og það er vitað að Vestur-Þjóðverjar hafa verið þar stórtækir einnig, en þessi karfamið eru hin mikilvægustu fyrir íslenska togaraútgerð. Þegar hafður er í huga samningurinn um reglur um fiskveiðar á Norður-Atlantshafi frá 19. maí 1969, sem undirritaður hefur verið af nær öllum Vestur-Evrópuþjóðum, þar á meðal Vestur-Þjóðverjum og Rússum, en hann heimilar eftirlitsskipum okkar m.a. eftirlit með veiðarfærum, má ljóst vera að slíkt eftirlit á hafsvæði sem er yfir hafsbotni sem er okkar verður áhrifameira en utan þess. Ég ætla ekki að tíunda frekar hversu áhrifaríkt slíkt eftirlit getur orðið, en ég fullyrði að úr gegndarlausri ásókn má draga verulega. Að síðustu vil ég, herra forseti, taka undir með þeim hv. þm. sem töluðu hér um hið skylda mál í fyrradag, um þáltill. um hafsbotnsréttindi Íslands í suðri, og undir þau ummæli þm. að það er einn ávinningur réttinda eins og þáltill. þessi fjallar um að þau heimila okkur skilyrðislaust bann við losun úrgangsefna sem til botns falla á þessu hafsvæði. Ég vil leyfa mér, herra forseti, að leggja til að þegar þessari umr. lýkur verði umr. frestað og málinu vísað til hv. utanrmn.



Herra forseti. Það hefur nú verið gerð till. um að vísa þessari þáltill. til utanrmn. og þar verður hún að sjálfsögðu athuguð og þar hef ég tækifæri til að koma á framfæri þeim skýringum og ábendingum sem ég kynni að geta látið í té. Þess vegna get ég verið stuttorðari hér en ella, en tel samt rétt við 1. umr. þessa máls að koma fram með nokkrar ábendingar. Það er rétt, eins og fram kom hjá hv. flm., að landgrunn strandríkis er skilgreint í 76. gr. væntanlegs hafréttarsáttmála, og það er sömuleiðis rétt, eins og kom fram hjá honum, að meginreglan er sett fram í 1. tölulið, þar sem segir að það nái utan 200 mílna að ytri mörkum landgrunnssvæðisins þegar um er að ræða náttúrlega eða eðlilega framlengingu á því. En það eru margar frekari skýringar gefnar í framhaldi greinarinnar á þessu þannig að það kann að verða svo, að það verði deilt um sitthvað í túlkun á þessari grein. Það er enn fremur rétt, eins og fram kom hjá hv. síðasta ræðumanni, að ég lét þess getið við umr. hér í fyrradag, að eftir að samið hefur verið við Norðmenn um Jan Mayen-svæðið kæmu aðeins til greina tvö svæði sem gætu talist til íslenska landgrunnsins samkv. 1. tölul. 76. gr. og nánari skilyrðum sem í greininni segir, þ.e. Rockall-svæðið svokallaða og Reykjaneshryggurinn. Í 4. tölul. 76. gr. væntanlegs hafréttarsáttmála eru sett ytri mörk landgrunnsins og er þá miðað við 4 a-i við þykki setlaga í 4 a2-i við 60 sjómílna fjarlægð frá brekkufæti landgrunnsins eða „foot of the continental slope“. Í 5. tölul. eru sett frekari skilyrði um hámarksfjarlægð frá landi og eins og hv. flm. drap á 350 sjómílur, þ.e. 250 sjómílur frá miðlínum, en 100 sjómílur frá 2500 metra dýptarlínu. Á hafréttarráðstefnunni var fulltrúum ljóst að með því að beita þessum lið, sem ég nefndi, 4 2-i, og 2500 metra dýptarlínu + 100 mílur á hryggnum, gæti lögsaga náð langt á haf út. Sérstaklega munu hafa verið hafðir í huga við þetta ákvæði hryggur í Indlandshafi og Mið-Atlantshafshryggur svokallaður. Þess vegna var einmitt sett þetta skilyrði í 6. tölul., að á hryggnum yrðu ytri mörk væntanlega 350 sjómílur frá landi, og svo er nú í síðari setningu 6. tölul. ákvæði um að jarðmyndanir, sem þar eru fram teknar, teljist til landgrunnssvæðanna, en séu undanteknar. Þessi ákvæði 76. gr. eru því talsvert flókin og eins og ég drap á má vel vera að menn vilji túlka þau með mismunandi hætti. Í umr. um þetta mál á ráðstefnunni samþykkti Hans G. Andersen þetta ákvæði fyrir Íslands hönd og lýsti því jafnframt yfir að lögsaga Íslands á Reykjaneshrygg næði að 350 sjómílum. Engar sendinefndir mótmæltu þessu opinberlega, þannig að þessi yfirlýsing er að mínum dómi mjög þýðingarmikil. Hins vegar er vitað mál að t.d. bandarískir sérfræðingar telja eðlilega framlengingu Íslands á Reykjaneshrygg ekki ná upp í 350 sjómílur frá landi, heldur miða þeir við 150 sjómílna fjarlægð frá landi, þannig að eftir þeirri skýringu ættu réttindi Íslands á hryggnum ekki að ná út í 200 sjómílur. Það er vitað mál að stórveldum er kappsmál að takmarka réttindi strandríkja á svona hryggjum sem mest og kemur þar til viss herfræðilegur hugsunarháttur, sem ég skal ekki fara út í. Ég skal ekki fara nánar út í 76. gr. Það er eins og ég sagði dálítið flókið að gera sér grein fyrir því og rekja það, en hins vegar má benda á að svipað ákvæði og er að þessu leyti í hinum væntanlega hafréttarsáttmála var og er í Genfarsamningnum frá 1958 um landgrunnið. Samningurinn frá 1958 gerði ráð fyrir réttindum eins langt frá landi og hægt væri að nýta auðlindir. Þó hefur nú verið deilt um áhrif ákvæðisins sem skilgreinir landgrunnið sem aðliggjandi svæði. Að mati sumra a.m.k. er nýi samningurinn þrátt fyrir allt öllu gleggri og takmarkaðri að vísu en samningurinn frá 1958. Það er ekki beint skilyrði fyrir réttindum þessum, að það komi til neinar aðgerðir fyrr en samningurinn öðlast fullt gildi. En hafréttarsáttmálinn er, eins og ég sagði, væntanlegur vegna þess að enn hefur hann ekki verið undirritaður. Hann verður undirritaður 10. des. n.k. af mjög mörgum ríkjum, en þó standa utan við og munu þá ekki undirrita líka nokkur ríki og það þýðingarmikil ríki í þessu sambandi. Hann öðlast auðvitað ekki gildi við undirskriftina eina frekar en aðrir milliríkjasamningar, heldur þarf að koma fullgilding til, og það verður auðvitað ekki fullyrt um hvenær slík fullgilding verður komin þannig að samningurinn taki endanlegt gildi, en auðvitað er það von okkar allra að það verði sem fyrst. Þá þarf að sjálfsögðu að huga að því að gefa út einhverja yfirlýsingu varðandi það efni sem hér er um rætt vegna þess að þrátt fyrir ákvæði 3. tölul. 77. gr. hafréttarsáttmála um að yfirlýsingar af hálfu strandríkis sé ekki þörf er í 8. tölul. 76. gr. gert ráð fyrir alþjóðlegri nefnd til að fjalla um kröfur strandríkja til réttinda utan 200 mílna. Hún á að starfa samkv. heimildarlögum í samningi. Þar segir í 4. gr., að strandríki er hyggst setja ytri mörk landgrunnsins utan 200 mílna beri að koma upplýsingum um mörkin, þar á meðal vísindalegum og tæknilegum gögnum, til nefndarinnar svo fljótt sem auðið er og allavega innan 10 ára frá gildistöku samningsins. Ég taldi rétt að taka þetta fram núna í 1. umr. að það er ekki um það að ræða að við höfum týnt niður neinum rétti í þessu sambandi af því að það hefur engin þörf verið á því hingað til að gefa út yfirlýsingu varðandi yfirráðin og þess verður fyrst þörf innan þeirra tímamarka sem ég nefndi, en það verður að sjálfsögðu að vera á verði í þessu máli og fylgjast með og gæta þess að gera þær ráðstafanir sem þarf í tíma. Eins og ég hef tekið fram verða þetta út af fyrir sig dálítið flókin lögfræðileg atriði sem þarna þurfa skýringar við. Ég tel út af fyrir sig mjög mikilsverða þá yfirlýsingu sem Hans G. Andersen gaf á sínum tíma á sjálfri ráðstefnunni og ekki var mótmælt. Samt sem áður þurfum við sjálfsagt að búa okkur undir að leggja grundvöll að ítarlegri rökum undir okkar mál og undir þá stefnu í þessu efni. Ég fyrir mitt leyti teldi ekki óeðlilegt að utanrmn. t.d. færi fram á að Hans G. Andersen, sem er nú þekktur og virtur þjóðréttarfræðingur, léti í té álit um þetta efni og jafnvel mætti hugsa sér til öryggis að leita til erlendra sérfræðinga í þessu sambandi. Mér kemur í hug á stundinni t.d. Norðmaðurinn Jens Evensen, sem er mjög þekktur þjóðréttarfræðingur. Það er auðvitað gott, þegar að því kemur að við gefum slíka yfirlýsingu sem gert er ráð fyrir í sáttmálanum að gera verði innan 10 ára frá gildistöku hans, að þá höfum við sem styrkastar stoðir og sterkust rök fyrir okkar yfirlýsingu. Um Reykjaneshrygg og ýmis atriði þar hefur verið skrifuð ágæt ritgerð, sem Karl Gunnarsson hefur gert og ég sé að hv. meðflm. að till. þessari, hv. þm. Eyjólfur K. Jónsson, hefur í höndunum. Herra forseti. Ég skal ekki fara fleiri orðum um þessa till. á þessu stigi. Hún hlýtur sína athugun í utanrmn. og það er sjálfsagt að sú athugun sé rækileg. Við erum ekki að missa neinn tíma í þessu efni þannig að við getum gefið okkur góðan tíma til að athuga allt þetta mál. Og það tel ég alveg sjálfsagt að gera. Það er auðvitað æskilegt og nauðsynlegt að a.m.k. eins mikil samstaða og unnt er myndist á meðal þjóðarinnar um mál eins og þetta. Þess vegna ætla ég að leiða alveg hjá mér þær hnútur, sem er að finna í grg. með þessari þáltill., en ég tel vera óþarfar. Það er alveg laukrétt, eins og fram kom hjá hv. flm., að það stendur öðruvísi á að ýmsu leyti varðandi þetta svæði, sem hér er um að ræða, Reykjaneshrygginn, en Rockall-svæðið, þar sem fleiri aðilar gera tilkall til þess svæðis, en ég held að því geti varla verið til að dreifa að nokkur annar aðili geti gert tilkall til þess að gera Reykjaneshrygginn að sínu sérstaka yfirráðasvæði. Að þessu leyti til stendur þarna talsvert ólíkt á. Hv. flm. minntist á fiskveiðarnar, en það er annað mál og ég ræði það ekki í þessu sambandi.



Herra forseti. Ég þarf í sjálfu sér ekki að bæta miklu við þá ágætu ræðu, sem hv. 1. flm. flutti hér áðan, og þær ítarlegu skýringar, sem hann gaf, en þó eru kannske nokkrar fyllri skýringar, sem mættu gjarnan fram koma því að hér er vissulega um stórmál að ræða. Það er rétt, sem hæstv. utanrrh. gat um áðan, að Karl Gunnarsson jarðfræðingur hefur skrifað um landgrunn Íslands hina merkustu ritgerð og Guðmundur Pálmason sömuleiðis gefið fulltrúum Hafréttarráðstefnu margháttaðar upplýsingar. Það má gjarnan rifja upp einstök atriði í þessu máli. Þannig t.d. heldur Karl Gunnarsson því fram og er raunar vitað, að allnokkur setlög séu í hlíðum Reykjaneshryggjar, en eitt af þeim atriðum sem talin eru upp í 76. gr. og styrkir réttindi til landgrunnsins eru einmitt setlögin. Hann bendir á að hlaðist hafi upp miklir setlagaskaflar á svokölluðum Garðarshrygg, sem raunar er kenndur við Garðar Svavarsson og liggur meðfram Reykjaneshryggnum endilöngum neðarlega í hlíðunum, og það er auðvitað okkur til styrktar í þessu máli. En Guðmundur Pálmason hefur raunar enn meira um þetta mál að segja. Hann bendir á að setframburður frá Íslandi hafi borist alla leið suður í Biskayaflóa einmitt um þessar slóðir og sitji þar eftir svo og svo mikið af þeim setlögum. Hann bendir á að Reykjaneshryggur sé fjallgarður, sem er flatur að ofan og 50 km breiður, og síðan segir hann, með leyfi forseta: „Vel má líta svo á, að þessi fjallgarður sé hluti af landgrunni Íslands og hlíðar hans landgrunnsbrekka.“ Og hann bætir við: „Með góðum rökum má lita svo á, að Reykjaneshryggurinn sé „natural prolongation“ frá Íslandi talsvert lengra suður eftir.“ Enn segir Guðmundur Pálmason og það tel ég rétt að hér komi fram því að menn halda kannske að þarna geti ekki verið um mjög mikla hagsmuni að ræða. Þó að ég telji að hv. frsm. hafi sýnt fram á þá hagsmuni má enn bæta við því sem Guðmundur Pálmason segir um þetta mál: „Þótt líkur séu fyrir fram ekki miklar á verðmætum jarðefnum á Reykjaneshrygg er þó að litt rannsökuðu máli ekki rétt að útiloka slíkt. Miklar líkur eru á að jarðhitasvæði séu þar svipuð og í gosbeltinu á Íslandi. Sjór getur sigið djúpt niður í jarðskorpuna, hitnað upp og komið upp aftur sem heitur jarðsjór. En efnaskipti verða milli jarðsjávarins og bergsins væntanlega eitthvað svipað og á sér stað á jarðhitasvæðinu á Reykjanesi, sem hefur verið rannsakað talsvert. Margir telja að til slíkra fyrirbæra megi rekja söfnun verðmætra málmefna á ákveðna staði í jarðarskorpunni. Hér skal engu um það spáð hversu raunhæfar slíkar hugmyndir reynast, en ástæðulaust virðist annað en að reyna að ná þeim réttindum á Reykjaneshrygg sem hægt er. Hryggurinn er óumdeilanlega „natural prolongation“ af Íslandi, en á ekkert skylt jarðfræðilega við landgrunn Grænlands eða Evrópu.“ Hér tekur Guðmundur Pálmason, okkar helsti sérfræðingur á þessu sviði, það alveg ótvírætt fram að hryggurinn sé eðlilegt framhald Íslands eins og „natural prolongation“ hefur verið skýrt, sem raunar er þó harla lítið skilgreint að öðru leyti eins og frsm. raunar gat um og skýrði alveg réttilega. En þá kemur að því hvernig ætti að afmarka nákvæmlega þessi hafsbotnsréttindi og einmitt þess vegna er nú till. þessi flutt að það er ástæða til að hraða þeirri rannsókn. Það er ekki endilega alveg einfalt mál hvernig það eigi að gerast. Ég veit ekki satt að segja hvað hæstv. utanrrh. átti við með að hnútur væru í grg. Ég held það gæti þá varla verið annað en það sem sagt er í sambandi við efnahagssamninginn, sem er kannske aukaatriði þessa máls.  Við skulum reyna að halda okkur að aðalefninu, sem er hvernig afmarka eigi þetta svæði. Þá held ég að við getum með mjög miklum rétti haldið því fram að það eigi að afmarkast alveg frá efnahagslögsögu Grænlands að vestanverðu og alveg yfir undir Rockall-svæðið að austanverðu, þannig að þegar við næðum réttindum á Rockall-svæðinu, annaðhvort einir eða með öðrum, yrði þetta samtengt hafsbotnssvæði: það yrði eignarréttur á hafsbotninum alveg frá grænlensku efnahagslögsögunni og yfir á Rockall-svæðið og svo suður með því að svo miklu leyti sem við náum þar réttindum. Ég held að við eigum að reyna að rökstyðja þetta og ég geri mér miklar vonir um að hægt sé að rökstyðja það. Það er rétt að 76. gr. hafréttarsáttmálans er mjög flókin. Ég efast um að nokkur treysti sér til að fullyrða út í hörgul nákvæmlega hvernig skilja beri hvert einstaka atriði þar, enda hefur mikið verið um skilninginn deilt einmitt á Hafréttarráðstefnunni. Greinin er sem sagt í mótun þrátt fyrir orðalagið, þ.e. framkvæmdin er í mótun, og þess vegna ríður á miklu að við túlkum hvert einstakt atriði á þann veg sem okkur er hagstæðast, auðvitað með rökstuðningi, er. það verða áreiðanlega nægir til að koma með gagnrökin og þess vegna þurfum við ekki að draga þau fram. Að því er sérstaklega varðar Reykjaneshrygginn er það að vísu svo, að ég á ekki von á að neinir reyni að koma þar fram með gagnrök, því að við eigum þar enga andstæðinga. Það eru engir aðrir sem geta gert tilkall til hafsbotnsins þar, eins og Guðmundur Pálmason leggur áherslu á. Það getur ekki með neinu móti talist um að ræða neina framlengingu frá Grænlandi og þess vegna ættum við einir að sitja að þessu. Það er rétt, sem hæstv. utanrrh. gat um, að Hans G. Andersen gaf um það yfirlýsingu, þegar við samþykktum orðalag í 76. gr., sem um þetta fjallar, að við ætluðum að helga okkur Reykjaneshrygg og teldum að það rúmaðist innan ákvæðis þess sem þá var verið að ganga frá. En það gerðist miklu meira og kannske merkilegra. Það var að það voru Rússar sem beittu sér fyrir þessu breytta orðalagi. Við áttum með þeim fundi, rússnesku sendinefndarmönnunum, og þeir beinlínis lýstu því yfir í ræðu að Íslendingar hefðu rétt til 150 mílna á Reykjaneshrygg. Það er hrein yfirlýsing flm. sjálfra. Það sem Hans G. Andersen sagði var aðeins árétting til að undirstrika enn frekar að flm. sjálfir hefðu lýst þessu yfir og engir andmæltu því. Við héldum sem sagt tvo eða þrjá fundi með rússnesku sendinefndarmönnunum því að við vorum satt að segja mjög uggandi um að þetta orðalag kynni að verða skýrt í framtíðinni okkur í óhag. En ég held að alveg sé sett undir þann leka einmitt með því að fá Rússana sjálfa til að gefa þessa yfirlýsingu. Ég tek svo vissulega undir þá skoðun hæstv. utanrrh. að ástæða sé til að fá álit Hans G. Andersens á þessu efni og gjarnan Evensens eða einhverra annarra líka. Síst mundi ég harma það. Ég held að það hljóti hins vegar að byggjast á einhverjum misskilningi að bandarískir sérfræðingar telji að réttindin þarna nái einungis 150 mílur frá grunnlínu. Það hlýtur að byggjast á einhverjum misskilningi í upplýsingum sem hæstv. ráðh. hefur fengið, því að það er alveg ljóst að eignarrétturinn á hafsbotninum tilheyri 200 mílna efnahagslögsögunni svo langt sem hún nær. Það þarf ekkert að tala um það sem er fyrir innan 200 mílurnar. Ég held að misskilningurinn hljóti að byggjast á því, að bandarískir sérfræðingar vilja einskorða framlenginguna utan við 200 mílurnar við 150 mílur, þ.e. 350 mílurnar, og það er ekki heldur meira sem við förum fram á en þessar 350 mílur. Hitt held ég að hljóti að vera alger misskilningur. Þetta byggist líklega á því, að þeir vilja einskorða framlengingu á hryggnum við 150 sjómílur út fyrir efnahagslögsöguna eða 350 mílur alls. Um þetta stóðu einmitt deilurnar. Iðnríkin vildu sum hver takmarka þessi réttindi. Rússar fluttu upphaflega till. um að þarna yrðu 300 mílur eða 100 mílur út fyrir 200, en síðan var gert allsherjar samkomulag um að miða við 1 50 mílna mörkin og það er nákvæmlega það sem við höldum okkur að í þessari tillögugerð. En ástæðan til þess að þessi till. er flutt núna í tengslum við till. um Rockall-svæðið er auðvitað tvíþætt: Annars vegar væri æskilegast að ákveða þessi mörk sameiginlega og tengja þau svæði saman þannig að þar yrði ekkert bil á milli, og full rök virðast mér hníga að því að gera það. Hins vegar er svo hitt, að ríkin þurfa að gera reka að því að ná sínum réttindum meðal annars með því að tilkynna það til nefndar á vegum Sameinuðu þjóðanna og þau þurfa að leggja fram kort og annað slíkt og miklar upplýsingar til að rökstyðja þetta. Þess vegna er ekki seinna vænna en reyna að afla álitsgerðarinnar sem hæstv. ráðh. gat um og einnig jarðfræðilegra álitsgerða og alls þess rökstuðnings sem við þurfum að hafa í höndum. En ég á von á að um þetta, nákvæmlega eins og Rockall-till., hljóti að verða fullt samkomulag og allir sameinist um að halda fram hinum íslenska rétti og draga í engu úr honum, því að saman hljótum við að standa um þetta eins og önnur hafréttarmálefni.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. utanrrh. fyrir undirtektir hans og reyndar ábendingar líka, sem fram komu í ræðu hans áðan. Hins vegar verð ég að segja það, að ég harma að helst mátti heyra á tali hans að hann drægi nokkuð í efa að samningurinn næði sínu lögformlega gildi með undirskriftum og svo löggildingu á eftir. Ég er í góðri trú eftir það sem á undan er gengið, og hef þar fyrir mér m.a. ummæli þeirra sem hafa setið þessa ráðstefnufundi á undanförnum árum, ég hef þeirra trú á málinu fyrir mér, þegar ég segi hiklaust að þessi samningur sé orðinn að veruleika eftir hið mikla þref og þau miklu fundahöld, sem við öll sem hér sitjum þekkjum, þótt nokkuð sé til leiðarloka. Ég sé ekki annað í sambandi við þetta mál og hitt málið, sem nokkuð hefur komið inn í þessa umr., en gamla máltækið, að ekki sé ráð nema í tíma sé tekið, eigi fullkomlega hér við. Hæstv. ráðh. sagði „við erum ekki að missa tíma“, en ég vil leyfa mér að benda á að hvernig sem vantrauststill. verður afgreidd hér n.k. þriðjudag gæti verið að við værum að missa hæstv. utanrrh. Ég hef mikla trú á honum sem utanrrh. og ég hefði helst viljað að að málinu væri gengið meðan hann gegndi því embætti. Að öðru leyti fel ég ekki að líf þessarar ríkisstj. sé mjög vænlegt á næstu misserum, svo ekki sé meira sagt. Mér þykir vænt um að heyra það sem hv. þm. Eyjólfur Konráð Jónsson sagði hér um yfirlýsingu Rússa í sambandi við Reykjaneshrygginn. Ég hafði áður heyrt um yfirlýsingu Hans G. Andersens í sambandi við þessa grein og þennan tölul. í 76. gr., sem hann gaf um rétt okkar til hafsbotnssvæðisins á Reykjaneshrygg, en ég hafði ekki heyrt að hún hefði komið í kjölfar yfirlýsingar rússneskra sendinefndarmanna. Ég gleðst mjög yfir því. Við eigum ekki bara að hugsa okkur að leita bæði til Hans G. Andersens að fá álit hans og til Evensens og jafnvel fleiri erlendra sérfræðinga á þessu sviði. Ég hefði talið að við ættum þegar að hafa hafist handa þar um, samanber þáltill. sem samþykkt var 22. desember 1978 og hljóðar á þessa leið, með leyfi forseta: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að ráða nú þegar íslenska og erlenda sérfræðinga til að afla sem ítarlegastra upplýsinga um landgrunn Íslands og afstöðu til landgrunns nálægra ríkja.“



Herra forseti. Eins og að líkum lætur hafa orðið allmiklar umræður um hinar gegndarlausu laxveiðar Færeyinga í sjó, sem þeir hafa nú stundað um tveggja eða þriggja ára skeið, að vísu nokkru lengur í miklu, miklu minna mæli, og afleiðingar þær sem það hefur fyrir Atlantshafslaxastofninn bæði hér á Íslandi og í öðrum ríkjum. Þetta athæfi get ég varla kallað annað en bæði siðlaust og löglaust. Þess vegna er till. sú til þál. sem hér liggur fyrir flutt af okkur hv. þm. Albert Guðmundssyni. Hún hljóðar svo: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að gera nú þegar ráðstafanir til að stöðva rányrkju Færeyinga við veiðar Atlantshafslaxins í efnahagslögsögu sinni og hafa um það samráð við önnur upprunalönd laxastofnsins ef nauðsynlegt reynist.“ Í 66. gr. hafréttarsáttmálans er tekið fram í 1. tölul. að upprunaríki laxastofna og þeirra fiska sem hrygna í fersku vatni hafi bæði réttindi og skyldur til að varðveita þessa fiskstofna og eigi beinlínis að tryggja það. Það eru í mjög veigamiklum atriðum allt aðrar reglur um þessa fiskstofna en alla aðra. Það má nánast segja að andi greinarinnar sé sá, að upprunaríkið eigi þessa fiskstofna og geti hindrað ofveiðar a.m.k., og jafnvel allar veiðar hvar sem þessi stofn fer, hvort heldur er innan efnahagslögsögu eða utan. Það eru að vísu örlítil frávik frá þessu í ákveðnum greinum sem ég skal koma að nánar. Það gerðist hér í vetur að samþykktur var samningur um verndun lax á Norður-Atlantshafi, eins og það er kallað. Þessi samningur kom að sjálfsögðu fyrir utanrmn. Ég á þar sæti og verð að játa það, að mér kom það allmikið á óvart að lesa þann samning. Engu að síður gerði ég þar enga athugasemd heldur mælti með því, að samningurinn yrði staðfestur af Alþingi, þar sem hann hafði verið undirritaður af okkur Íslendingum. Og raunar hafði Ísland boðað til þeirrar ráðstefnu sem samning þennan gerði. Í umr. um samninginn gerði ég þó fyrirvara, sem ég hygg að geti komið okkur að notum síðar meir, og vil þess vegna með leyfi forseta árétta það sem þar sagði. Þennan fyrirvara gerði ég áður en gengið var til atkvæða um samninginn, því að mér þótti hann því lakari sem ég las hann betur - og þykir hann enn lakari nú heldur en þegar ég þó sagði það sem nú skal greina: Enda þótt ég eins og aðrir nefndarmenn í utanrmn. mæli með samþykkt þessarar þáltill. tel ég óhjákvæmilegt að við þessa umr. komi fram nokkrar athugasemdir og ábendingar. Það er að mínu mati eðlilegt að staðfesta þennan samning einungis af einni ástæðu, eða fyrst og fremst af einni ástæðu, þ.e. þeirri að samkvæmt honum er algjört bann lagt við laxveiðum utan efnahagslögsögu, utan 200 mílnanna. Að öðru leyti er samningur þessi heldur lítilfjörlegur og hefði mátt búast við að hann yrði okkur hagstæðari en raun ber vitni. Sérslaklega verður að vekja á því athygli að í 2. gr. samningsins er gert ráð fyrir að Færeyingar megi veiða á svæði Norður-Atlantshafsnefndarinnar, eins og það er nefnt, innan fiskveiðilögsögu Færeyja og ekki takmarkað hve mikið svæði innan fiskveiðilögsögunnar hér er um að ræða. Hins vegar eru í greininni þar sem fjallað er um Vestur-Grænlandsnefndina einungis tilgreindar 40 sjómílur frá grunnlínum. Ég vil vekja athygli á því og vona að ummæli mín fái staðist ómótmælt af öllum hv. þm. að samkvæmt 66. gr. uppkastsins að hafréttarsáttmála eiga upprunaríki slíkra fiska eins og laxins miklu meiri réttindi en í þessum samningi eru tilgreind. Ég vil leyfa mér að fullyrða að 66. gr. uppkastsins að hafréttarsáttmála sé nú þegar orðin alþjóðalög, það hafi skapast þar venjuréttur, að greinin sé lög „de faeto“ eða í raun þó að kannske megi segja að hún sé ekki orðin að alþjóðalögum „de jure“ þar sem samningurinn hefur ekki verið samþykktur formlega eða staðfestur. Ég styð þetta þeim rökum að a.m.k. þann tíma sem ég hef setið fundi Hafréttarráðstefnu hefur engin þjóð reynt að hreyfa við ákvæðum þessarar greinar. Hafa allir með þögninni samþykkt að hún skyldi standa eins og hún væri. Það má segja um aðrar greinar hafréttarsáttmálans, eins og t.d. þau hafsbotnsréttindi sem verið er að deila um, að ekki sé kannske hægt að halda því fram að þær séu orðnar alþjóðalög í raun eða venjuréttur, en að því er þessa grein varðar er það alveg ótvírætt að mínu mati. Í þessari grein er það beinlínis tekið fram að það sé ekki einungis réttur upprunaríkis að vernda slíka fiskstofna heldur er það skylda þess. Það skal gera það bæði innan eigin lögsögu og eins utan hennar. Réttindi yfir þessum fiskstofnum eru miklu meiri og víðtækari en yfir nokkrum öðrum, sem byggist auðvitað á eðli málsins, að það er upprunaríkið sem á þessi réttindi og á að gæta þeirra.“ Undanþágur frá þessu eru mjög veigalitlar. Upprunaríkið getur t.d. ákveðið heildarafla á þessum fisktegundum og eins og ég sagði áðan ber því að tryggja að ekki sé gengið á þessa stofna, það er skylda þess samkv. þessum alþjóðalögum. En á þeim tíma sem þessi grein hefur staðið óbreytt í uppkastinu að hafréttarsáttmála hafa Færeyingar stöðugt verið að auka afla sinn á laxi í hafinu. Ég held að það sé varla hægt að nota um þetta framferði vægara orð en að það sé siðlaust athæfi og lögbrot að auki. Það er brot á alþjóðalögum. Mér finnst raunar furðulegt að við - og ekki síður kannske Norðmenn, Svíar, Írar, Bretar, og aðrir þeir sem þarna hafa hagsmuna að gæta - skulum ekki taka fastar á þessum málum og fylgja fram þeim skýlausa rétti sem þessar þjóðir hafa samkv. þessari nefndu grein í hafréttarsáttmálanum. Og ekki einungis rétti heldur líka skyldu. Síðar segir: Því er stundum haldið fram að engar sannanir séu fyrir því að lax frá Íslandi veiðist við Færeyjar. Þetta er fásinna. Fyrir 11/2 áratug eða svo vissi ég til þess að Snorri heitinn Hallgrímsson prófessor merkti örfáa laxa og sleppti þeim á Skaftár-svæðinu. Eina merkið, sem til baka kom, kom einmitt frá Færeyjum. Það þarf enginn að segja manni að Færeyingar, sem stunda þessa rányrkju, séu sérstaklega áfjáðir í að halda til haga merkjum úr fiski sem þeir veiða með þessum hætti. Það er íslenskur lax á þessum slóðum og hann er veiddur af Færeyingum. Þá hefur því verið haldið fram að ekki væri óeðlilegt að Færeyingar fengju það sem kallað hefur verið beitartollur, vegna þess að laxinn fer þarna um skamman tíma úr ári. Ég veit ekki hver hefur fundið þessa endaleysu upp, hvort það er íslensk framleiðsla eða komið frá Færeyjum. Auðvitað er lífið í sjónum ekkert síður komið frá Íslandi inn á Færeyjamið heldur en öfugt. Ætli það sé ekki meira um það að ýmiss konar fæðutegundir fiskistofna berist af okkar miðum inn á þau færeysku heldur en öfugt? En hvað sem um það er þá er þetta fávíslegt tal og réttlætir rányrkjuna með engum hætti. Ég vildi koma þessum athugasemdum hér að, herra forseti, nú við þessa umræðu, áður en til atkvæða er gengið. Ég vænti þess að allir hv. þm. séu mér sammála um að eðlilegt sé að þær komi hér fram og að enginn muni andmæla því sem ég hef hér sagt, að þarna sé um lögbrot af hálfu Færeyinga að ræða og rányrkju, og að Alþingi muni halda til haga íslenskum réttindum í þessu efni og þetta fáist fest í þingskjöl sem samdóma álit allra hv. alþm. Enginn alþm. andmælti þessum skoðunum og allir viðstaddir greiddu atkvæði með samningnum, að vísu eftir að þessi orð höfðu verið rædd. Ég skal játa að það hefði sjálfsagt verið heppilegra og traustara að gera slíka athugasemd í nefndaráliti utanrmn., og ber ég sök á því að hafa ekki áttað mig á að gera það, því að samningurinn sem hér um ræðir er því miður meingallaður. Í fyrsta lagi það sem þegar hefur komið fram, að heimila Færeyingum að veiða lax í allri sinni fiskveiðilögsögu, en það er þó takmarkað að því er Vestur-Grænlandsnefndina varðar, þ.e. veiðarnar við Grænland, við 40 sjómílur frá grunnlínum. Í öðru lagi sýnist mér alveg ástæðulaust að nefna 12 mílur sérstaklega í þessu sambandi. Sannleikurinn er sá að í 66. gr. er 12 mílnanna hvergi getið. Réttur strandríkisins til að vernda sinn stofn nær inn í efnahagslögsögu annarra ríkja, hann nær alveg upp að landsteinum ef því er að skipta. En við vitum að vísu að sum ríki, eins og t.d. Noregur, hafa leyft laxveiðar í sjó og þess vegna hafa þeir kannske miðað við 12 mílur. Við höfum bannað allar laxveiðar í sjó og hefðum auðvitað átt að leggja á það áherslu að miðað væri við allt hafsvæðið en engar 12 mílur sérstaklega undanskildar, og síðan mjög rúmar heimildir þar fyrir utan. Og auðvitað hljótum við að halda því til haga. Í laxveiðilaganefndinni, endurskoðunarnefndinni sem nú starfar, hefur orðið samkomulag um að leggja það til að upp verði teknar síðustu fjórar eða fimm laxalagnirnar á landinu, sem ennþá eru í sjó og veiða að vísu ekki nema nokkra fiska kannske á ári, til þess að við getum með sanni sagt að engar laxveiðar af neinu tagi megi tíðkast í sjó við Ísland. Verði þá bætur greiddar til þess að afnema þetta. Því miður tókst svo slysalega til með gerð þessa samnings að ég fyrir mitt leyti hafði t.d. enga hugmynd um fyrirhugaða samningsgerð fyrr en örfáum dögum áður en ráðstefnan var haldin, og þá í fréttum, og mér er sagt að ekkert samráð hafi verið haft við Fiskifélag Íslands, sjútvrn. og Hans G. Andersen ambassador. Utanrmn. vissi ekki um samningsgerðina fyrr en hún var um garð gengin, eða a.m.k. ekki ég. Mig hefur þá vantað á fundi ef svo hefur verið. Ég er ekki að tíunda þetta til þess að ásaka einn eða neinn. Þarna tókst, eins og ég sagði, slysalega til og það má segja að ég beri fulla ábyrgð á því, því að það var auðvitað fært að koma fram frekari athugasemdum í utanrmn. en þeim sem ég gat komið hér fram í minni ræðu. En það má segja að það sé allt í lagi að þessi samningur gengi í gildi. Hann tryggði þó þetta, eins og ég hef áður sagt, að allar veiðar utan 200 mílna efnahagslögsögu eru bannaðar. Auðvitað væri alveg eins hægt að ná því fram með ákvæðum 66. gr. hafréttarsáttmálans, en það er þó gott að það er frá og samkomulag um það. Samningurinn er sem betur fer uppsegjanlegur með hálfs árs fyrirvara um sérhver áramót. Og auðvitað ber að starfa samkv. honum og hittast árlega og ræða málin og fylgja fram ákvæðum 66. gr. hafréttarsáttmálans með miklu ákveðnari hætti heldur en þessi samningur gerir ráð fyrir. Færeyingar halda áfram þessari rányrkju, munu að vísu hafa gefið fyrirheit um að draga eitthvað úr henni, en ekki þó meira en svo að þeir veiði kannske 4–5 sinnum meiri lax í sjónum heldur en veiðist úr öllum ám á Íslandi. Sannleikurinn er sá, að menn telja jafnvel að laxastofninn, Norður-Atlantshafsstofninn sé svo mikið rányrktur, einkum af þessari sjávarveiði, að hann geti hreinlega horfið, hvorki meira né minna. Og miðað við afgreiðslu mála t.d. um veiði hvala, sem ekki eru í nándar nærri jafnmikilli hættu, sést hve fáránlegt er að láta Færeyinga komast upp með það að hefja þessar veiðar eftir að alþjóðasamningur eða uppkast að alþjóðasamningi hefur verið í gildi árum saman, þar sem slíkt háttalag er með öllu bannað og upprunaríki laxins veitt miklu meiri réttindi. Ég skal taka á mig aðra sök í sambandi við þessa umræddu grein og þessa samningsgerð. Við fulltrúarnir á hafréttarráðstefnunni sáum auðvitað þessa grein, þegar hún var mótuð fyrir fjöldamörgum árum, og vorum ánægðir með hana. Við sáum að hún var mjög ítarleg og tryggði réttindi upprunaríkis þessara fiskistofna, og það var aldrei nokkur maður sem í alvöru hreyfði við þessari grein. Við töldum hana þess vegna orðna alþjóðalög og hugsuðum ekki allt of mikið um hana. Við vorum með hugann við aðrar greinar og mikilvægari um þær mundir í sambandi við fiskveiðilandhelgina, efnahagslögsögu, hafsbotnsréttindi o.s.frv. Þess vegna héldum við ekki mikið á loft þessari grein og flögguðum ekki mikið með þann fullnaðarsigur sem þar hafði unnist. Hún var komin inn orðrétt eins og hún er áður en ég kom á þessa ráðstefnu. Ég veit ekki hvað okkar fulltrúar áttu mikinn þátt í samningu hennar, veit þó að hann var nokkur, og þar mun fiskimálastjórinn, Már Elísson, sérstaklega hafa unnið að málum. En þessu máli var stolið úr huga okkar vegna þess að við héldum að aldrei gæti til þess komið að neinir mundu reyna að þverbrjóta þá hugsun sem þarna hafði staðið árum saman og var að mínu mati orðin alþjóðalög. Svo koma frændur okkar og vinir, Færeyingar og veiða fyrst óátalið, að mér er sagt,1200–1400 tonn eða sjö- til tífalt það magn sem veiðist úr íslenskum ám. Það er auðvitað ekki allt íslenskur lax, en lax sem upprunninn er í strandríkjunum hér við Atlantshafið. Og síðan er samið um það að þeir megi halda þessum veiðum áfram. Það gerist á ráðstefnu sem boðað er til á Íslandi og að íslensku frumkvæði. Ég veit ekki hvernig á því stendur, hvort aðrar ríkisstjórnir hafa ekki viljað halda þessa ráðstefnu eða hvort einhver sérstök ástæða önnur liggur þar að baki. En við skulum bara gleyma því. Það er búið sem búið er. Og ég tek á mig mína sök á því sinnuleysi, sem ég sýndi, að fylgjast ekki með þessu máli. Till, þessi er flutt til að styrkja þá sem þurfa að fylgja fram réttindum okkar gagnvart Færeyingum, til að sýna að Alþingi sé einhuga, sem ég vona að það sé, um að þessar veiðar verði að stöðva helst með öllu, eða þá a.m.k. svo að Færeyingar veiði ekki meira en þeir gerðu fyrir örfáum árum, því að það eru mörg ákvæði í 66. gr. sem undirstrika það að menn geti ekki vænst þess að auka slíkar veiðar. Þar er víðar en á einum stað talað um að það sé einungis þar sem um meiri háttar efnahagslega röskun eða „economic dislocation“ fyrir annað ríki en upprunaríki sé að ræða, sem skylt sé eða sanngjarnt að veita einhver réttindi og draga hægt úr veiðunum. Að því er Færeyinga varðar kemur þetta alls ekki til því að þeir hófu þessar veiðar fyrir örfáum árum, og þessu ákvæði var auðvitað hægt að beita gagnvart svæðinu utan 200 mílnanna. Það var auðvelt að beita því þar og auðvelt að beita því gagnvart Færeyingum. Ég á von á og treysti því raunar að Færeyingar muni semja við okkur um að hætta þessum veiðum. Kannske ekki öllum á sama árinu, en a.m.k. þannig að þær verði ekki stundaðar lengur en 1–2 ár í viðbót. Við hljótum að krefjast þess. Ef ekki tekst að gera það með góðu, þá verðum við auðvitað að segja upp þessum samningi, sem gerður var á s.l. vetri, og halda okkur við réttindin samkv. hafréttarsáttmálanum sem nú verður væntanlega samþykktur og staðfestur. Í öðru lagi hljótum við auðvitað að verða að taka þetta upp í vinsamlegum samræðum við Færeyinga út af fiskveiðiréttindum þeirra hér við land. En ég skal ekki orðlengja þetta frekar. Ég held að allir sem kynni sér þetta tvennt, samninginn og 66. gr. hafréttarsáttmálans, sannfærist um það að 66. gr. veitir okkur miklu, miklu víðtækari, meiri og betri réttindi heldur en samningurinn. Það er alveg skaðlaust að hann sé í gildi ef samkomulag næst. Ella verðum við sjálfsagt að segja honum upp samkv. 20. gr. sem veitir réttindi til þess. En málið má alls ekki kyrrt liggja því að Færeyingar hafa sjálfsagt verið í þeirri trú þegar þeir undirrituðu þennan samning - eða Danir fyrir þeirra hönd - að þetta sé allt í lagi, þrátt fyrir ákvæði hafréttarsáttmálans, úr því að þjóðirnar undirskrifi þetta. Við eigum að leita samstöðu með öðrum þeim sem hagsmuna hafa að gæta, þ.e. Efnahagsbandalagsríkjunum og Noregi, til að vinna að þessu máli. Auðvitað í fullkominni vináttu, eftir því sem hægt er, en þó að halda fram þessum réttindum. Þar er auðvitað bæði náttúru-verndarsjónarmiða að gæta og líka hagsmuna. Ef svo fari gæti ég jafnvel hugsað mér að Færeyingum væri um eitthvert tímabil ívilnað að einhverju öðru leyti. Þessi rányrkja verður að hætta. Hún er engum til sóma. Hafa margir aðrir en ég vakið á þessu athygli. Menn eru að gera sér í vaxandi mæli grein fyrir því nú, hvert slys þessi samningur var. En hann er ekki stórslys því hann er, eins og ég sagði, uppsegjanlegur og verður til endurskoðunar. Einn þeirra sem sérstaklega hafa vakið athygli á þessu atriði máls er hv. þm. Albert Guðmundsson, sem einmitt er meðflm. minn að þessari till. Hún kemur auðvitað til umr. í hv. utanrmn., sem ég legg til að henni verði vísað til að lokinni þessari umr., og ég á von á því að þar geti náðst samkomulag um hvert orðalag kynni að verða á hinni endanlegu till. Þessi till. er flutt í þeim tilgangi einum að bæta aðstöðu íslenskra stjórnvalda, bæði utanrrn. og sjútvrn., þegar næst verður rætt við Færeyinga um sameiginleg hagsmunaréttindi á sviði fiskveiða.



Herra forseti. Á síðustu árum hafa áhyggjur yfir vaxandi veiðum Færeyinga á laxi í úthafinu færst mjög í aukana hjá okkur Íslendingum. Samtímis því að um mikla aukningu laxveiða hefur verið að ræða af hálfu Færeyinga hefur það gerst að laxveiði í íslenskum veiðiám hefur farið mjög minnkandi, einkum á tilteknum svæðum landsins, þ.e. fyrst og fremst á Austurlandi og Norðausturlandi. Menn greinir að vísu á um hvort þarna sé ótvírætt samhengi á milli og ýmsir sérfræðingar í laxveiðimálum okkar Íslendinga hafa haldið því fram að rekja mætti þverrandi laxveiði til veðurfarsáhrifa og annarra lífsskilyrða fyrir lax í sjónum og jafnvel í ánum sjálfum, en hitt liggur fyrir, að það hefur gerst í sama mund að laxveiðar Færeyinga hafa færst mjög í aukana og laxveiði í íslenskum ám þorrið. Svo litið sé á það sem fyrir liggur um þessi efni, þá er það svo, að árið 1978 töldu Færeyingar að þeir hefðu veitt um 50 lestir af laxi í úthafinu, árið 1979 um 200 lestir, árið 1980 um 700 lestir og árið 1981 rúmlega 1000 lestir. Þessi mikla aukning laxveiða hlýtur því óhjákvæmilega að valda okkur miklum áhyggjum og verða tilefni til þess að reynt sé að spyrna við fótum og fá Færeyinga til þess með þeim ráðum sem tiltæk eru að draga úr þessum veiðum. Með þessum veiðum hefur verið nokkuð fylgst af hálfu okkar íslendinga og hefur það eftirlit verið fyrst og fremst í höndum Veiðimálastofnunarinnar. Á s.l. vori var veitt fjármagni til þess að auka þetta eftirlit, þar á meðal var sendur sérstakur maður til þess að fylgjast með veiðum Færeyinga um borð í bátum á veiðisvæðinu og var sá maður fenginn frá Hafrannsóknastofnuninni.Það verður að segjast eins og er, að það eftirlit sem fram hefur farið og könnun á laxi sem veiðst hefur í Færeyjum hefur ekki fært okkur verulegar sönnur um að um íslenskan lax sé að ræða. Til þess að það sé nokkuð óyggjandi þurfa auðvitað að vera til sannanir og þær sannanir finnast ekki nema með merkingum laxa. Þrátt fyrir að íslensk merki á laxi hafi ekki fundist nema í mjög óverulegum mæli í afla Færeyinga kann sú að vera skýringin, að merkingar á laxi eða laxaseiðum hafa verið mjög litlar og nánast engar í veiðiám í sumum landahlutum hér á landi og þá fyrst og fremst á Austur-landi og Norðausturlandi, þar sem merkingar hafa ýmist engar verið eða mjög litlar, þannig að út af fyrir sig er ekki hagt að líta á það sem sönnun eða afsönnun þó að fátt hafi fundist af laxi í afla Færeyinga með íslenskum merkjum. Í sambandi við þetta mál hef ég lagt á það áherslu við Veiðimálastofnun, að merkingar á laxaseiðum væru auknar og til þess hefur verið varið nokkru fé af opinberri hálfu að gera það mögulegt: Á þessu ári voru merkt um 140 þús. seiði, sem var sleppt víðs vegar um landið, en þó voru þessar merkingar fyrst og fremst auknar á seiðum sem sleppt var í ár á Austurlandi og Norðaustur-landi. Hér er því auðvitað um verulegt grundvallaratriði að ræða til að geta fært sönnur á hvort hér er um íslenskan lax að ræða eða ekki, sem okkur Íslendingum býður mjög í grun að sé. Það er okkur auðvitað mjög nauðsynlegt vopn í þeirri baráttu, sem við þurfum að heyja um þetta mál við frændur okkar og vini Færeyinga, að geta sýnt fram á einhver sönnunargögn. Ég hjó eftir því í máli hv: frsm., að hann taldi að Reykjavíkursamningurinn, sem gerður var á öndverðu þessu ári og undirritaður í Reykjavík 2. mars s.l., hefði í raun verið slys. Ég vil ekki um það dæma, en þetta er í fyrsta skipti sem ég heyri rödd í þessa átt. Það var hins vegar skoðun þeirra sem tóku þátt í þeirri samningagerð, bæði beinna þátttakenda og þeirra sem fylgdust með þeim samningi og áttu nokkurn hlut að, að af þeim samningi væri mjög mikill ávinningur. Þessi skoðun hv. flm. kemur mér því á óvart. Ég minni á að á síðasta ári skipaði ég nefnd til að fjalla um þessi mál, svokallaða könnunarnefnd úthafsveiða á laxi. Sú nefnd var skipuð leikmönnum á þessu sviði, þ.e. áhugamönnum um þessi mál. Það voru ekki embættismenn í nefndinni, heldur menn sem höfðu aflað sér víðtækrar þekkingar, ýmist með reynslu sinni eða langvarandi könnun á þessum málum, og þeir áttu aukaaðild að ráðstefnu sem haldin var hér í Reykjavík til undirbúnings áðurnefndri samningagerð. Það var skoðun þessara manna allra, að samningurinn sem slíkur væri mikill ávinningur í þeirri baráttu sem við eigum í fyrir verndun Atlantshafslaxins. Ég hef staðið í þeirri meiningu að þetta sé rétt og ég vona að a.m.k. mörg ákvæði þessa samnings verði til þess að gera okkur Íslendingum mögulegt að vinna smám saman bug á þeirri starfsemi Fareyinga sem í svo miklum mæli dregur Atlantshafslaxinn úr sjó. Ég vil minna á að á síðasta veiðitímabili Færeyinga gerðist þó það, að um samdrátt var að ræða í þessum veiðum. Sá samdráttur í laxveiðum Færeyinga á sér rætur í samkomulagi sem Fareyingar gerðu við Efnahagsbandalag Evrópu: Ef það samkomulag hefur verið haldið mætti segja mér að þeir hafi veitt um 850 tonn á síðasta veiðitímabili. Jafnframt kveður það samkomulag á um að Færeyingar veiði á næsta veiðitímabili að hámarki 650 tonn, en þá er jafnframt líka gert ráð fyrir að veiðitíminn verði styttri, hann byrji um mánuði seinna og hann hætti hálfum mánuði fyrr. Jafnframt er gert ráð fyrir að færri skip fái heimild til að stunda þessar veiðar á næsta tímabili en leyft hefur verið hingað til: Þetta haggar auðvitað ekki því, þó að þarna séu stigin veruleg spor í áttina, að þessar úthafsveiðar eru of miklar og það er afar nauðsynlegt fyrir okkur Íslendinga og aðrar laxveiðiþjóðir við Atlantshaf að úr þessum veiðum verði dregið að verulegu marki frá því sem nú er. Ég skal ekki fjalla um þetta mál í miklu lengra máli. Ég vil aðeins segja það, að ég tek undir og lýsi fylgi mínu við allar skynsamlegar aðgerðir til að ná samkomulagi við Færeyinga um þessi mál og lýsi fylgi mínu við þær leiðir sem mögulegt er að fara til að úr úthafsveiðum dragi.Sömu sögu er raunar að segja um veiðarnar við Vestur-Grænland, sem ýmsir telja að einnig séu laxa.stofni okkar Íslendinga hættulegar. Við Íslendingar hljótum auðvitað að vinna því fylgi, eftir því sem mögulegt er, að aðrar þjóðir taki upp okkar stefnu og hætti laxveiðum í sjó. Ég mun einnig fara þess á leit að fengið verði fjármagn til að halda áfram eftirliti bæði um borð í færeyskum laxabátum og eins í Færeyjum, þannig að við Íslendingar tökum þátt í því eftirliti sem nauðsynlegt er að sé með þessum veiðum og reynum að leita að sönnunum fyrir því hvaðan þessi lax er upp runninn. Ég vil hins vegar ekki fara út í að ræða lagalega hlið þessa máls, sem mjög kemur fram í grg. till. þeirrar sem er á dagskrá, þar sem sagt er að það sé „skýlaust brot á hafréttarsáttmálanum ef Færeyingar strádrepa Atlantshafslaxinn með þeim hætti sem þeir hafa gert. Þar er bæði um að ræða siðlaust athæfi og eins er þessi grein hafréttarsáttmálans, 66. gr., þverbrotin.“ Ef hér er um skýlaus lagabrot að ræða auðveldar það okkur Íslendingum sóknina, það er ekkert vafamál. Ég ætla hins vegar ekki að fara út í neinar lagaskýringar, enda þarf ég gleggri upplýsingar um þau mál en ég hef þegar undir höndum, en það er víst, að ef hér er um skýlaus lagabrot að ræða auðveldar það okkur Íslendingum að fúst við þessi mál. Ég vil gjarnan taka undir það með hv. 5, landsk. þm., sem ég tel mikils virði, að við höldum á þessu máli svo lengi sem fært er, eins og hann orðaði það, í fullkominni vináttu við frændur okkar Færeyinga, en það er þó jafnljóst að við þurfum að sækja þessi mál af fullri einurð og festu. Þetta er mál sem hefur gífurlega þýðingu fyrir okkur Íslendinga. Laxveiðar okkar eru slíkt mál fyrir okkar þjóð að við þurfum að gera allt sem í okkar valdi stendur til að vernda laxastofn okkar og auka og rækta þessa perlu, sem land okkar býr yfir. Þess vegna tek ég heila hugar undir þann tilgang. sem.í þessari till. felst.



Herra forseti. Ég hef fáu við að bæta það sem hæstv. landbrh, hefur sagt. Hann hefur gert grein fyrir hvernig laxveiðum Færeyinga hefur verið háttað á undanförnum árum. Það er auðvitað svo, að við teljum þær veiðar allt of miklar. Við teljum aukninguna sem átt hefur sér stað alveg úr hófi. Þær tölur sem hann nefndi sýna gleggst hver aukningin hefur orðið frá 1978 til 1981. Hann gerði ennfremur grein fyrir þeim samningum sem náðst hafa milli Færeyinga og Efnahagsbandalagsins um samdrátt. í þessum veiðum, bæði 1982, þetta ár, þar sem þeir veiddu 850 lestir, og á næsta veiðitímabili, sem byrjaði 15. nóv. í ár í stað þess að veiðitímabilið var í upphafi miðað við 15. okt. og fram til 15. maí, þegar veiðarnar færast niður í 625 lestir. Ennfremur gerði hann grein fyrir þeirri fækkun skipa sem þarna er um að ræða. Það ættu að vera færri skip, bæði færri og í rauninni smærri, en áður voru við þetta. Þannig hefur náttúrlega orðið umtalsverður samdráttur frá þeim toppi sem var 1981,.Þrátt fyrir það teljum við þessar veiðar enn allt of miklar og það er auðvitað mat allra upprunaríkja að hér sé gengið allt of langt. Hagsmunasamtök veiðimanna, Atlantic Salmon Trust, hafa sent fulltrúa til Færeyja til að fylgjast með þessu. Þeir hafa gefið skýrslu og telja veiðarnar að sjálfsögðu alltof miklar, en telja að það sé sæmileg aðstaða til eftirlits. Þess er líka getið í þessu sambandi, að á vegum Alþjóðahafrannsóknaráðsins hefur verið fjallað um þessi mál. Starfshópur innan þess ræddi um Norður-Atlantshafslax og um tillögur um rannsóknir á veiðum Færeyinga á fundi sínum 13. – 16. apríl 1982. Hann gerði tillögur um víðtækar rannsóknir næsta veiðitímabil. Þar verður um samvinnu að ræða á milli hinna ýmsu upprunaríkja og Færeyinga. M.a. verður einmitt haft eftirlit með veiðum um borð í færeysku skipunum. Íslendingar vilja auðvitað laka þátt í þessum rannsóknum. Til þess að fjármagna þátt Íslendinga í þessum rannsóknum gerði veiðimálastjórn tillögu um fjárveitingu að upphæð 250 þús. kr., en í fjárlagafrv. því sem nú liggur fyrir er aðeins gert ráð fyrir 140 þús. Veiðimálastjórn hefur eftir því,sem mér er kunnugt sent fjvn. beiðni um 110 þús. kr, hækkun á þessari fjárveitingu. Þá reynir nú á það hjá hv. fjvn. hvern skilning hún sýnir á þessu máli og hver áhuginn er í reynd á þessu, sem menn hafa nú mikil orð um. Ennfremur kom það fram hjá hæstv. landbrh., að merkingar á seiðum í íslenskum ám voru stórauknar á s.l. sumri. Þess vegna ætti það að koma fram nú betur en áður við laxveiðar Færeyinga ef um íslenskan lax er að ræða, sem ég dreg reyndar ekkert í efa. En merkingarnar hafa ekki verið þannig að það hafi verið hægt að byggja mikið á þeim í því sambandi. Hv. flm. gerði heldur lítið úr hinum svokallaða Reykjavíkursamningi um verndun lax í Norður-Atlantshafi. Sá samningur var undirritaður hér í Reykjavík á s.l. vetri, en hefur ekki verið fullgiltur ennþá nema ef fáum a.m.k. þeirra ríkja .sem undirrituðu hann. Undirbúningur er þó hafinn í sumum þeirra landa a.m.k., svo þess er að vænta að samningurinn verði nú fullgiltur og geti tekið gildi á næsta ári eða a.m.k. verði kominn í gagnið 1984.“ Hv. flm. gerði eiginlega, að mér fannst, ekki mikið úr þeim ávinningi sem hefði náðst með þeim samningi. Að sjálfsögðu geta menn haft skiptar skoðanir á því og hver og einn getur haft sínar skoðanir á samningnum. Að mínu mati er umtalsvert skref stigíð til verndunar laxi í Norður-Atlantshafi með þessum samningi. Það má því til sönnunar bara vitna í samninginn og lesa upp þau ákveði hans sem þar er um að tefla. Þar er að vísu ekki svo mikið af efnisatriðum beinlínis um takmarkanir, en það sem er þýðingarmikið er að það eru settar upp stofnanir sem eiga að vinna að þessum málum í framtíðinni og þeim eru sett viss boðorð, sem þær eiga að vinna eftir, og það getur ekki leikið á tveimur tungum um tilgang þann sem samningurinn byggist á. Hann kemur einkar glöggt fram í inngangi að samningnum, þar sem segir: „Aðilar að samningi þessum“, með leyfi forseta, „sem gera mér ljóst að lax sem kemur upphaflega úr ám í ýmsum ríkjum kemur saman á ákveðnum svæðum í Norður-Atlantshafi, sem taka tillit til þjóðaréttar, ákvæða í samningsdrögum þriðju hafréttarráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um fiskstofna sem leita aftur upp í ár og annarrar þróunar. á alþjóðavettvangi varðandi fiskstofna Sem leita aftur upp í ár, sem óska að stuðla að öflun, greiningu og dreifingu vísindalegra upplýsinga um laxastofna Norður-Atlantshafi, sem óska að stuðla að verndun, endurnýjun, eflingu og skynsamlegri nýtingu laxastofna í Norður-Atlantshafi með alþjóðasamvinnu, hafa orðið ásáttir um eftirfarandi“. Og síðan kemur samningurinn. Ég vil segja að það eru hreint ekki þýðingarlítil ákvæði að setja upp þá stofnun sem á að taka til starfa eftir samningnum og þær svæðisnefndir, þrjár að tölu, sem eiga að starfa eftir þessum samningi. Það er tekið býsna skýrt fram hvaða sjónarmið þessar nefndir eiga að hafa í huga við sínar ákvarðanir og till., t.d. í 7. og 8. gr. samningsins. Mér dettur ekki í hug að halda því fram að þessi samningur sé fullkominn, vafalaust mætti gera enn betri samning um þetta, en ég held því hiklaust fram að hann sé spor í rétta átt og það mjög gott spor. Hitt er svo vitað mál, að þar sem samningurinn er byggður upp eins og hann er byggður upp er um rammasamning að ræða og stofnanir sem fyrst og fremst er ætlað með samstarfi, samræmi og samvinnu að setja vissar efnisreglur um þetta. Þess vegna fer það auðvitað mjög eftir því hver framkvæmdin verður í þessu efni hvert raunverulegt gagn verður af þessum samningi eða ekki. En ég hef enga ástæðu til þess að efast um að þjóðirnar sem að þessum samningi standa muni vera einlægar í því að vinna á grundvelli þeirrar hugsunar sem er í þessum samningi. Það er auðvitað ekkert smáræði, að það eru þó dregin þau mörk að úthafsveiðar utan 200 mílnanna, það er aðalreglan, eru alveg bannaðar. Það er ennfremur aðalreglan, að veiðar á laxi eru bannaðar utan 12 mílna. Frá því eru aðeins tvær undantekningar í samningnum, þ.e. varðandi Færeyjar og varðandi Grænland, og það er auðvitað frá okkar sjónarmiði ekki hægt að vera ánægður með þær undantekningar, en það fékkst nú ekki með öðrum hætti að þessu sinni. Ég er ekki í nokkrum vafa um að þegar aðilar setjast niður og hafa við að styðjast vísindalegar rannsóknir sem völ er á verður starf þeirra þessum málum til mikils framdráttar, en því miður tekur það sinn tíma. Það tekur t.d. nokkurn tíma að fá samninginn fullgiltan og voru vissir fyrirvarar varðandi það. En um leið og þessi samningur gengur í gildi verður sá árangur af honum að laxveiðar Dana, sem þeir hafa stundað í Noregshafi og sem hafa verið umtalsverðar, - það hefur verið talað um 100-250 lestir á ári, þær gætu hafa verið eitthvað meira, - falla niður þar. Því lýsa Danir yfir, að þær falli niður um leið og samningurinn gengur í gildi og verður fullgiltur. Það er víst ekki ánægja með það á meðal þeirra manna í Danmörku sem hafa stundað þessar veiðar. Þetta er viðkvæmt mál og þetta er mjög viðkvæmt mál fyrir Færeyinga. Það vitum við, sem höfum rætt við þá. Nýlega hélt þingmannanefnd fund í Kaupmannahöfn með Færeyingum. Hv. þm. Árni Gunnarsson drap á þetta í umr. hér í fyrradag. Þar voru einmitt þessi mál rædd og ég held að það sé ekkert launungarmál að það kom greinilega fram á þeim fundi, og ég held að þeir þm. sem sóttu þann fund hafi heyrt það og þeir séu ekki í neinum vafa um það, að þetta er Færeyingum mjög viðkvæmt mál. En þetta er auðvitað hagsmunamál mikið fyrir Íslendinga, sem hér er um að tefla, og sjálfsagt að vinna að því á allan skynsamlegan hátt, eins og landbrh. tók fram, en undir hann heyra þessi mál. Þessi þáltill. er þannig, að ég held að hún hljóti að taka einhverjum breytingum hvað orðalag varðar í meðferð nefndar. Það er nokkuð mikið sagt í þessari ályktun, eins og hún hljóðar, þar sem ályktað er að fela ríkisstj. o.s.frv. Já, mikið traust hafa menn á ríkisstj., það má nú segja.  Þessi mál heyra ekki undir mig, heldur undir landbrh., og þess vegna skal ég ekki fara fleiri orðum um það, en ég stóð að þessari samningagerð og hverjum þykir sinn fugl fagur eins og gengur. Þetta er fyrsti alþjóðasamningurinn, held ég, sem gerður er í Reykjavik svo að það er ekki nema von að manni sé dálítið sárt um hann. En ég held að það sé alveg óþarfi að gera lítið úr honum. Ég sé í blöðum að það hefur komið fram gagnrýni, en mér þótti ekki mikið koma til þeirrar gagnrýni.



Herra forseti. Ég þakka hæstv. ráðh. báðum, hæstv. landbrh. og hæstv. utanrrh., fyrir jákvæðar undirtektir, þó að ég sé ekki sammála öllu því sem fram hefur komið, t.d. því síðasta sem hæstv. utanrrh. vék að, að orðalagið á tillgr. sé nokkuð fjarstæðukennt. Það hljóðar svo með leyfi forseta: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að gera nú þegar ráðstafanir" þetta á við komandi ríkisstj. jafnt og núv. „til að stöðva rányrkju Færeyinga við veiðar Atlantshafslaxins í efnahagslögsögu sinni.“ Að gera nú þegar ráðstafanir, stendur þar. Þessi ríkisstj., ef hún verður ekki fallin þegar till. er samþykkt, mundi byrja þessar undirbúningsráðstafanir til að stöðva rányrkju Færeyinga við veiðar Atlantshafslaxins „í efnahagslögsögu sinni“, efnahagslögsögu Færeyja, það er rétt skilið, stöðva veiðar Færeyinga í efnahagslögsögu Færeyja í samræmi við 66. gr. hafréttarsáttmálans. Þeir hafa enga heimild til að veiða lax í sinni efnahagslögsögu með þeim hætti sem þeir gera nema með stoð í þeim samningi sem gerður var hér í Reykjavík. Þeir hafa enga stoð í 66. gr. Þvert á móti er það upprunaríki laxstofnsins sem hefur leyfi til að ákveða aflamagn. Það getur bannað og stöðvað þessar veiðar. Hitt er svo aftur rétt, að það er kannske eitthvað erfitt um vik að sanna hvaðan hver einstakur lax er kominn. Þess vegna er í till. lagt til samstarf Efnahagsbandalagsríkjanna Íslands og Noregs - og kannske einhverra fleiri ríkja við Norður-Atlantshaf, að þau sameiginlega knýi Færeyinga til að hætta þessum veiðum, hætta lögbrotunum. Ef þeir geta það ekki með öðrum hætti, þá á að stefna þeim fyrir dóm. Það er ósköp einfalt. Það er gert ráð fyrir því í 66. gr. að sjálfsögðu. Fyrst á að reyna samningaumleitanir, síðan á að fara eftir ákvæðum greinarinnar, sem m.a. segja það að strandríki geti ákveðið hámarksaflamagn. Það er eingöngu í þeim tilfellum þar sem um meiri háttar efnahagslega röskun er að ræða sem ekki er hægt að stöðva þetta með öllu og strax. Það getur ekki átt við Færeyinga að því er varðar svæðið utan við 200 mílurnar. Þeir hafa aldrei veitt þar lax svo ég viti. Þess vegna var hægt að stöðva það. Það er eina ákvæðið sem er jákvætt í þessum samningi. Það var hægt að stöðva það án samnings. En það er gott að hafa ákvæði þar. Ekkert ákvæði annað get ég fundið í þessum samningi sem sé til hagsbóta. Öll eru þau nokkru hagstæðari og rýmri fyrir þá sem vilja veiða fisk annarra þjóða en ákvæði 66. gr., því miður. Þessi inngangur sem hæstv. utanrrh. gat um, hann er ágætur. En hann segir nákvæmlega ekki neitt, hann er almenn viljayfirlýsing. Og varðandi það að setja upp allar þessar stofnanir er mér svo sem sama þó að eytt verði nokkrum krónum í þessar stofnanir og kannske fjölgi mannskapnum álíka mikið og lögsagan stækkar Ég held að það geri ekkert gagn að vera að setja upp einhverja fasta stofnun í þessu efni. Það sem er aðalatriðið er að þetta er allt of seinvirkt, enda væri búið að drepa allan laxinn þegar þetta verður komið í gagnið eftir 5–10 ár. Það sem þarf að gera er að stöðva þessar veiðar og stöðva þær strax ágrundvelli gildandi alþjóðalaga. Og ég efast ekkert um að þegar Færeyingar hafa lesið þessar greinar og þegar allir Íslendingar taka sig saman um að skýra þær rétt, þá verði þeir til í það að hætta þessum veiðum kannske öllum strax, eða fara þá strax niður í þessi 100 tonn sem þeir veiddu fyrir þrem árum. Þeir hafa gert allt núna eftir að þetta er allt saman komið í hafréttarsáttmálann. Við skulum segja að leyft verði að veiða þessi 100 tonn - til þess að ekki sé hægt að segja að um væri að ræða meiri háttar efnahagslega röskun. Enda þótt það væri engin meiri háttar efnahagsleg röskun á atvinnulífi Færeyinga þó að þeim yrði líka bannað að veiða þessi 100 tonn. En það er sérstaklega getið um það í b-lið 3. gr. að þarna eigi að miða við það sem hafi verið eðlilegur afli, sem hefur verið stundaður. Þá sé miðað við það sem var í fyrra og hitteðfyrra. Það er þetta gamla, sem við þekkjum Íslendingar, þegar Bretar og aðrir hafa áunnið sér einhvern hefðbundinn rétt um áratugi eða aldir, svona rétt til þess að hafa réttindin. Færeyingar vinna sér þessi réttindi núna á 2–3 árum. Svo segja menn bara að þetta sé allt í lagi. Ekki hæstv. ráðh., ég tek það fram. En ég hef heyrt menn segja: Er þetta ekki bara della? Við erum allir sammála um það, sem hér höfum talað, að auðvitað verði að taka fast á þessum málum. Kannske tek ég of djúpt í árinni, en ég geri það í þeim eina tilgangi að styrkja þá sem í samningum við Færeyinga verða að standa á næstu árum, til þess að þeir sem að þeim samningagerðum standa og viðræðum við Færeyinga viti að þeir hafa einróma Alþingi á bak við sig, sem ætlar sér að framfylgja ákvæðum 66. gr. hafréttarsáttmálans og þeim ákvæðum sem finnast kunna í þessum samningi sem gerður var okkur til styrktar. Ég finn ekkert því miður. Samningurinn er kannske skaðlaus í bili. Það er, eins og ég sagði áðan, hægt að segja honum upp ef Færeyingar ætla að hengja sig í þetta ákvæði 2. gr., sem er auðvitað furðulegt, að þeim skuli vera þar heimiluð veiði innan allra sinna 200 mílna. Þetta með merkingarnar er auðvitað gott líka en það tekur allt sinn tíma. Og ég endurtek að það er ekki meginatriðið að vita hvaða þjóð á hvaða lax - ég segi á samkv. 66. gr. - af því að upprunaríkið á fiskinn og á að setja aflatakmörk og ráða því hvar hann er veiddur og hvenær hann er veiddur, en stöðva rányrkju hvar sem er. Þetta er svo afdráttarlaus grein. Hún er svo gersamlega allt annars eðlis en um allar aðrar fisktegundir, að við hófum eignarrétt á þessum fiski. En þar sem sönnunina skortir auðvitað um frá hvaða landi hver fiskur sé - þar sem Atlantshafslaxinn er vissulega einn og sami stofn þó að hann sé nokkuð misjafn að útliti og kannske að gæðum að einhverju leyti líka - þá er ekki hægt að segja til um nákvæmlega í hvaða á eða í hvaða landi hann er veiddur. Þess vegna þurfa allar þessar þjóðir að taka sig saman um það að sækja rétt sinn og banna hreinlega allar laxveiðar í sjó. Það er okkar takmark. Það höfum við Íslendingar gert, að því ber að stefna og það má ekki dragast í mörg ár, því að þá er hætta á að hinn villti Atlantshafslax verði hreinlega strádrepinn.



Herra forseti. Ég hef leyft mér að flytja þessa till. til þál. um rannsókn og hagnýtingu surtarbrands á Vestfjörðum. Meðflm. mínir eru þm. Matthías Bjarnason, Sighvatur Björgvinsson, Ólafur Þ. Þórðarson og Karvel Pálmason. Þessi þáltill. fjallar um það, að ríkisstj. feli Orkustofnun og Rannsóknaráði ríkisins rannsókn á surtarbrandi á Vestfjörðum og könnun leiða til hagnýtingar hans til orkuframleiðslu og iðnaðar. Það er gert ráð fyrir að þessu verkefni verði hraðað svo sem kostur er og að haft verði samráð við Orkubú Vestfjarða um þessar aðgerðir. Allt frá því að olía hækkaði í verði í okt. 1973, sem minnisstætt er, hafa flest lönd heimsins reynt að finna eldsneyti sem gæti komið í staðinn fyrir olíu. Augu manna hafa æ meir beinst í þessu sambandi að kolum. Til er gífurlega mikið af kolum í heiminum, en þar sem olía var mjög ódýr hafði ekki verið lögð nein veruleg áhersla á þróun tækni til þess að nýta kol. Nágrannar okkar, Danir, voru með þeim fyrstu sem fóru að nota kol í stað olíu, enda var löng hefð hjá þeim í notkun kola. Fyrstu viðbrögð þeirra voru að breyta öllum sementsverksmiðjum í kolakyndingu. Nú standa yfir miklar breytingar í Danmörku á þeim rafstöðvum sem ekki voru kolakyntar. Það er verið að breyta þeim í kolakyndingu. Einnig hafa verið gerðar miklar ráðstafanir til þess að tryggja innflutning kola þar í landi. Aðrar Norðurlandaþjóðir leggja mikla áherslu á þróun kolanýtingar. Einkum eru það Finnar, sem hafa þó stór kjarnorkuver. Liður í þessari viðleitni var ráðstefna sem var haldin í Finnlandi í okt. 1981 á vegum NORDEL um „Fluidizedbed“ kolakyndingu, sem mætti kalla á íslensku svifbruna-kyndingu. Þessi tækni er ekki ný af nálinni og hefur verið notuð síðan 1922 í iðnaði, en eftir olíuverðshækkunina var fyrir alvöru farið að þróa þessa tækni. Þessi tækni felst í því, að lofti er blásið inn í ofninn að neðan og eldsneytinu haldið svífandi inni í eldholinu þannig að mjög góður bruni fæst. Saman við er blandað kalksteini sem dregur í sig brennistein úr kolunum, og er þá reykurinn laus við brennistein, sem annars er mjög erfitt og dýrt að losna við með venjulegri kyndingu. Með „Fluidized bed“ tækninni opnaðist ný og áður óþekkt aðferð til þess að nýta eldsneyti með lægra brunagildi en venjuleg kol, svo sem brúnkol eða surtarbrand, eins og t.d. Finnar gera. Nú þegar er hægt að fá keypta á almennum markaði ofna, sem gerðir eru til að nýta þessa nýju tækni. Í Þýskalandi á þessi tækni sér merka sögu og miklar tilraunir eru gerðar víða um lönd, svo sem í Englandi og í Bandaríkjunum. Athygli vekur að í Kína voru þegar árið 1981 komnir 60 gufukatlar með þessari tækni og eru nú um 10 teknir í notkun árlega. Í Kína eru notuð kol með lágu brennslugildi. En surtarbrandurinn hjá okkur er með hætta brennslugildi en þau kol sem eru nú hagnýtt í Kína. Það er stefna okkar Íslendingar að gera okkur sem óháðasta innflutningi orkugjafa. Þess vegna viljum við hagnýta eigin orkulindir. Það gerum við með því að virkja fallvötnin og jarðvarmann. En orkan sem fæst eftir þessum leiðum, verður ekki af tækni- og hagkvæmnisástæðum notuð til allra þarfa. Þannig verður rafmagn ekki enn hagnýtt til rekstrar þurrkara fiskmjöls- og loðnuverksmiðja og Sementsverksmiðjunnar, þó að slík notkun sé nú á rannsóknarstigi. Þess vegna á Sementsverksmiðjan ekki annars úrkosta en taka upp kolanotkun þegar horfið er frá notkun olíu, eins og nú er ákveðið. En með þessari breytingu hjá Sementsverksmiðjunni er ekki um að ræða að hagnýta innlendan orkugjafa í stað erlends. Það er verið að breyta um erlenda orkugjafa, þegar innflutt kol eru tekin í stað olíu. Það hlýtur að vera eitt af okkar stóru verkefnum í framkvæmd orkumálastefnu okkar að hagnýta innlenda orkugjafa sem eldsneyti. Þar er um að ræða hagnýtingu surtarbrandsins. Gísli Júlíusson verkfræðingur flutti erindi á Orkuþingi árið 1981, þar sem hann vakti athygli á því, hvernig rannsóknum á surtarbrandi hefur verið hátað hér á landi. Rannsóknir þessar hófust þegar um síðustu aldamót. Rannsóknir hafa aðallega beinst að því að finna hvar surtarbrandslög eru og að efnasamsetningu brandsins og brennslugildi, en ekki hversu mikill hann er. Þó eru til ágiskanir sem gerðar hafa verið eftir aðstæðum á þeim stöðum þar sem surtarbrandslög hafa fundist. Vestfirðir hafa sérstöðu í þessum efnum. Það fyrirfinnast surtarbrandslög víðs vegar. Má þar nefna surtarbrandslögin á Barðaströnd, í Patreksfirði, Arnarfirði, Súgandafirði, Bolungarvík, Steingrímsfirði, Hrútafirði og Kollafirði í Strandasýslu, svo að nokkrir helstu staðirnir séu nefndir. En sá staður sem athyglin hefur beinst helst að er Stálfjall í Vestur-Barðastrandasýslu. Þar hefur farið fram lauslegt mat og var það gerð árið 1917 af sænska verkfræðingnum Ivar Svendberg, sem áleit að þar væru um 180 millj. tomma af surtarbrandi og mundi það nægja 600 mw. rafstöð í 60 ár. Hér er um að ræða álíka mikið uppsett afl og nú er samtals í öllum vatnsaflsvirkjunum landsins. Það var sagt um þennan surtarbrand í Stálfjalli á sínum tíma, að þar væri svo mikil orka að mundi nægja Íslendingum til eilífðar. Þetta var sagt árið 1917. Nú lítum við að sjálfsögðu öðruvísi á málin en þá var gert, en þetta sýnir hvað menn þá þegar bundu miklar vonir við þá möguleika sem kynnu að felast í hagnýtingu surtarbrands á Íslandi. Áður fyrr, og einkum á heimsstyrjaldarárunum fyrri og raunar síðari líka, var surtarbrandur nokkuð unnin á Vestfjörðum, svo sem í Súgandafirði, Bolungarvík, Dufansdal og í Stálfjalli. Með þeirri tækni sem þá viðgekkst þótti þetta eldsneyti og dýrt og erfitt að nálgast það. Með nútímaaðferðum við námugröft og flutningatækni og endurbættum brennsluaðferðum eru viðhorf nú gerbreytt. Vinnsla surtarbrands gæti nú orðið arðvænleg. Með tilliti til þessa er þáltill. þessi fram borin. Vinda verður bráðan bug að því að kanna hverjir möguleikar kunna að vera hér ónotaðir. Svo miklir hagsmunir eru í húfi að vinna verður markvisst og skipulagsbundið í máli þessu. Þess vegna er lagt til að Orkustofnun og Rannsóknaráði ríkisins verði falin rannsókn á surtarbrandi á Vestfjörðum og könnun leiða til nýtingar hans til orkuframleiðslu og iðnaðar. Nú liggur þegar fyrir mikil vitneskja um staðsetningu surtarbrandslaga og brennslugildi surtarbrandsins. Hins vegar er lítið vitað með vissu um magn surtarbrandsins á hinum ýmsu stöðum. Ekki hefur heldur Verið rannsökuð aðstaða til vinnslu surtarbrandsins á hinum ýmsu stöðum miðað við nútímaaðferðir við námugröft og flutningatækni. Þá hefur arðsemi af vinnslu surtarbrands ekki verið metin miðað við þær endurbættu brennsluaðferðir sem nú eru fyrir hendi. Allt eru þetta verkefni sem þáltill, þessi gerir ráð fyrir að unnin verði af Orkustofnun og Rannsóknaráði ríkisins. Svo mikils er um vert, að verk þetta yrði unnið með þeim hraða sem frekast er unnt, að lagt er til að þessar stofnanir fái sérstaka fjárveitingu úr ríkissjóði til að standa undir kostnaði við þetta viðfangsefni. Jafnframt því að á Vestfjörðum eru aðalsurtarbrandssvæði landsins hafa Vestfirðir einnig þá sérstöðu að hafa yfir að ráða minni orkulindum en aðrir landshlutar í formi vatnsafls og jarðhita, Er því tvöföld ástæða til að leggja sérstaka áherslu á vinnslu surtarbrands á Vestfjörðum. Árangurinn af því gæti líka orðið tvíþættur. Annars vegar væri skapaður möguleiki, sem nú er ekki fyrir hendi, til þess að leysa olíuna af hólmi með innlendum orkugjafa í mjög þýðingarmiklum og orkufrekum iðnaði. Hér dugar ekki að auka raforkuframleiðslu í landinu vegna þess að raforka verður ekki hagnýtt í þessu skyni. Til þess þarf að koma nýr orkugjafi, sem við nú ráðum ekki yfir, en gætum fengið með hagnýtingu surtarbrandsins. Hagnýting slíks nýs orkugjafa hefði í för með sér ómetanlegan hag fyrir efnahag landsins í heild. Hins vegar væri skapaður möguleiki með hagnýtingu surtarbrandsins til stórátaks til eflingar byggð á Vestfjörðum. Grundvöllur fengist fyrir þeirri fjölbreytni í atvinnulífinu sem þar skortir mjög á. Þessi hagnýting orkulinda getur skapað beinlínis mjög mikla atvinnu við námugröftinn og flutninga, auk þeirrar almennu atvinnuuppbyggingar sem óbeinlínis hlýtur að leiða af þessari vinnslu. Með slíkri þróum gæti, staða Vestfjarða í orkumálum landsins gerbreyst frá því sem nú er. Í stað þess að hafa lítið gildi fyrir orkubúskap þjóðarinnar í heild, þegar einungis er litið á vatnsafl og jarðhita, væru Vestfirðir þýðingarmikill aðili í orkuvinnslu landsins, auk þess að vera með hagnýtanlega orkulind, sem, ómissandi er, en ekki annars staðar að hafa í landinu eða í miklu minna mæli. Hér er ekki um neitt hégómamál að ræða. Það má vera ljóst, þegar haft er í huga hve mikil sú orka er sem þarf til þess rekstrar er notar eldsneyti sem orkugjafa. Hér er um að ræða þann rekstur sem nú notar olíu, en surtarbrandur gæti leyst af hólmi. Á árinu 1980 voru flutt inn 171 þús. tonn af svartolíu; Þar af munu hafa farið um 100 þús. tonn til fiskmjölsverksmiðja, Sementsverksmiðjunnar og Hvalstöðvarinnar. Ef þessir aðilar notuðu surtarbrand yrði gjaldeyrir sparaður að upphæð um 21. millj. dollara eða um 210 millj. kr., en þá er reiknað með að útsöluverð væri um 240 millj. kr. Af surtarbrandi samsvarandi að orkugildi mundi þurfa um 230 þús. tonn. Þetta mundi svara til um 900 gígavattstunda á ári í rafmagni eða sem svaraði 210 mw: í uppsettu afli, sem er jafnmikið og Hrauneyjafossvirkjun fullbúin. Ég vil taka það fram, að þær tölur sem ég nefndi í þessu sambandi varðandi upphæð þess gjaldeyris sem sparast mundi eru ekki miðaðar við gengi dagsins í dag, heldur eins og gengið var snemma á þessu ári. Því verða menn að hafa í huga að allar þær tölur sem ég nefndi varðandi sparnað í erlendum gjaldeyri eru nú í íslenskum krónum verulega hærri en ég greindi frá. Hér hefur einungis verið talað um hagnýtingu surtarbrandsins sem eldsneytis. Slík notkun surtarbrands kemur þó til greina í ýmsum fleiri tilvikum en hér hefur verið getið, svo sem til kyndingar hitaveitna sem ekki hafa jarðvarma sem orkugjafa. Þá kann og að geta verið hagkvæmt að framleiða rafmagn með surtarbrandi í raforkuverum á námustað. En auk þess getur surtarbrandurinn orðið hagnýttur til margs konar efnaiðnaðar. Af þessu má marka hve þýðingarmikill þáttur í þjóðarbúskapnum hagnýting surtarbrandsins gæti orðið fyrir landið í heild og Vestfirði sérstaklega. Þessi till. til þál., sem ég hef nú verið að ræða um, var flutt á síðasta þingi síðla þings en náði þá ekki afgreiðslu. Málið vakti samt mikla athygli og hreyfing komst á það. Í till. var gert ráð fyrir að Orkustofnun ynni að málinu. En þó að till. væri ekki afgreidd á síðasta þingi beið Orkustofnun ekki boðanna. Nú þegar vinnur Orkustofnun að því að láta gera frumúttekt á vinnsluhæfni og vinnsluhagkvæmni surtarbrands á grundvelli þeirrar vitneskju sem nú er fyrir hendi um það. Leitað hefur verið aðstoðar aðila erlendis, sem reynslu hafa í kolavinnslu, þ. á m. í vinnslu brúnkola. Samið hefur verið við National Coal Board í London um að sú stofnun taki að sér frumúttekt á vinnsluhagkvæmni surtarbrands á Vestfjörðum. Er þá gert ráð fyrir að þessi stofnun byggi á upplýsingum þeim sem þegar eru fyrir hendi hér á landi, sérfræðingar stofnunarinnar ásamt íslenskum sérfræðingum skoði þá surtarbrandsstaði sem einna álitlegastir þykja til vinnslu og höfð verði hliðsjón af reynslu National Coal Board af vinnslu brúnkola eða surtarbrands. Er gert ráð fyrir að National Coal Boardsendi hingað næsta sumar, líklega í ágúst eða september, einn námaverkfræðing og einn námajarðfræðing, sem skoði ásamt íslenskum sérfræðingum nokkra surtarbrandsstaði á Vestfjörðum. Þá er þess að geta, að tveir sérfræðingar á Orkustofnun vinna nú að því að taka saman yfirlit um það sem vitað er um surtarbrand á Íslandi: Þetta yfirlit verður sent National Coal Board snemma á þessum vetri. Þar sem þess er að vænta að vinnsluhagkvæmni surtarbrandsins sé talsvert háð því hve mikið er unnið af honum árlega, - ég sagði talsvert háð því, en er auðvitað mikið háð því, - þá verða National Coal Board gefnar upp þrjár mismunandi forsendur um árlegt vinnslumagn. Þær verða að sjálfsögðu að taka mið af hugsanlegum markaði fyrir surtabrand hér á landi. Það er nú unnið að því að kanna það mál nánar. Hugsanlegir surtarbrandsnotendur eru kyndistöðvar hitaveitna, Sementsverksmiðjan og annar iðnaður sem nú notar svartolíu; svo sem fiskmjölsverksmiðjur og heykögglaverksmiðjur. Þá kann að geta verið hagkvæmt að framleiða rafmagn með surtarbrandi í raforkuverum á námustað, eins og ég vék að áður. Til að meta hagkvæmni surtarbrandsvinnslu er samanburður við svartolíu ófullnægjandi einn sér. Samanburður við innflutt kol verður einnig að koma til. Samkvæmt því sem Orkustofnun tjáir mér nú er þess vænst að frumúttekt á þessum málum geti legið fyrir eftir u.þ.b. eitt ár. Þegar þessi frumúttekt liggur fyrir er tímabært að ákveða frekari skref í málinu. Ég hef gefið hér, að ég hygg, töluverðar upplýsingar og forvitnilegar um það mál sem ég er hér að ræða og þá á ég ekki síst við það sem ég hef sagt frá aðgerðum Orkustofnunar. Ég vil láta þess getið, að allt sem ég hef hér sagt um aðgerðir Orkustofnunar er samkvæmt bréfi sem orkumálastjóri ritaði mér 5. þessa mánaðar. Það er vissulega ánægjulegt að Orkustofnun skuli hafa brugðist svo skjótt og vel við í máli þessu sem raun ber vitni um. Samt sem áður er nauðsynlegt að fá till. okkar til þál. um rannsókn og hagnýtingu surtarbrands á Vestfjörðum samþykkta. Þess vegna höfum við á ný lagt till. þessa fram á þessu þingi. Það ber að hafa í huga, að samkvæmt till. er gert ráð fyrir að ekki einungis Orkustofnun vinni að þessum málum, heldur og Rannsóknaráð ríkisins. Það má segja að verkaskiptingin milli Orkustofnunar og Rannsóknaráðs ríkisins varðandi þetta mál sé sú, að Orkustofnun vinnur að því sem lýtur að vinnsluþættinum, en Rannsóknastofnun ríkisins vinnur að því er lýtur að nýtingarþættinum. Nýtingarþátturinn er ekki síður mikilvægur því að hann lýtur að því að skapa markað fyrir surtarbrandinn. Ber þá ekki einungis að hafá í huga hagnýtingu surtarbrandsins sem eldsneytis, heldur og að surtarbrandurinn getur orðið hagnýttur til margskonar efnaiðnaðar, eins og ég áður gat um. Herra forseti. Við flm. þessarar till., sem allir erum þm: Vestfjarða, bindum miklar vonir við þetta mál. Við getum ekki sagt nú að það sé öruggt að vinnsla surtarbands á Vestfjörðum sé hagkvæm eins og stendur. Við fullyrðum ekki um það. Þvert á móti göngum við út frá því að þetta þurfi að rannsakast. Um það fjallar einmitt till. okkar. En við teljum að þetta mál sé mikilvægt og svo mikið sé í húfi, ekki einungis fyrir þjóðarbúskap okkar í heild heldur fyrir atvinnulíf, uppbyggingu og framtíð byggða á Vestfjörðum, að einskis megi láta ófreistað til að ganga úr skugga um hvort nú sé tímabært að hefja vinnslu á surtarbrandi á Vestfjörðum. Með tilliti til þessa, herra forseti, væntum við að till. þessi verði afgreidd á þessu þingi. Ég trúi raunar ekki öðru en það verði gert. Í því sambandi skírskota ég til þess, sem ég hef hér greint frá, að þetta starf er þegar hafið, eins og glöggt kom fram í þeim upplýsingum sem ég gaf um aðgerðir Orkustofnunar. Herra forseti.Ég leyfi mér að leggja til að till. verði vísað til hv. atvmn að lokinni þessari umr.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir till: til þál: um kerfisbundna röðun jarða til hagnýtingar við samræmda tölvuvinnslu. Till. þessa er að finna á þskj. 67. Flm. ásamt mér er hv. 11. landsk. þm: Egill Jónsson: Seint á síðasta þingi, 104. löggjafarþinginu fluttum við þessa till. og varð hún ekki útrædd. Því höfum við leyft okkur að flytja hana að nýju. Er till. á þessa leið með leyfi hæstv. forseta: „Alþingi ályktar að fela ríkisstj. að skipa nefnd sjö manna til þess að gera tillögur um samræmt númerakerfi yfir bújarðir í landinu með það að markmiði að gera tölvuvinnslu margs konar þátta landbúnaðarins og upplýsingamiðlun á því sviði fljótvirkari og öruggari. Eftirgreindir aðilar skulu skipa fulltrúa í nefndina: Hagstofa Íslands, Búnaðarfélag Íslands, Stéttarsamband bænda, Fasteignamat ríkisins, Landnám ríkisins og Framleiðsluráð landbúnaðarins. Landbrh. skipar einn mann í nefndina og skal hann vera formaður nefndarinnar. Nefndin skal skila tillögum til landbrh. fyrir 1. janúar 1984.“ Þegar þessi till. var flutt á síðasta þingi gerði ég grein fyrir efni hennar og þýðingu. Ég sé þess vegna ekki ástæðu til að fara um hana mörgum orðum, og ekki í eins löngu máli og þá, en ég vil þó taka fram nokkur atriði sérstaklega nú. Landbúnaðurinn hefur nú þegar tekið tölvunotkun í ýmsum greinum atvinnuvegarins i sína þjónustu. Hjá Búnaðarfélagi Íslands hefur búfjárræktin verið unnin í tölvu mörg undangengin ár og ég ætla að skýrslur nautgriparæktarfélaga og sauðfjárræktarfélaga hafi verið teknar í tölvuvinnslu nokkru áður en tölvunotkun var almennt í gangi. Tölvufræðingur búfjárræktarinnar mátti því setja upp sérstakt kerfi. Síðan hefur hlíðstæð úrvinnslu orðið almenn, en ýmsir algengustu lyklar kerfanna hafa ekki verið samræmdir, enda hefur enginn opinber aðili beitt sér fyrir samræmingu svo mér sé vitanlegt. Sú till. sem ég ræði hér varðar aðeins einn takmarkaðan þátt þessara mála, en engan veginn þýðingarlítinn þátt að mínum dómi. Ég gat þess áðan að búfjárrækt Búnaðarfélags Íslands hefði unnið í tölvu skýrslur bænda um allmörg undangengin ár, skýrslur þeirra bænda sem hafa haldið skýrslur yfir kynbótagripi sina. Fleiri og fleiri þættir eru teknir í vinnslu með sama hætti. Ég hef kosið að taka með þessari till. sérstaklega til umfjöllunar röðun bújarða i tölvukerfi til flýtisauka við upplýsingamiðlun sem allmargar stofnanir í landinu ættu að hafa í sem fyllstu samræmi. Má í því sambandi nefna þjóðskrána, Fasteignamat ríkisins, Stéttarsamband bænda, Framleiðsluráð landbúnaðarins, Búnaðarfélag Íslands, Landnám ríkisins, veðbókarskráningu, markaskrár og merkingu stórgripa, sem nýlega eru uppteknar hér á landi og felldar eru inn í alþjóðlegt merkjakerfi. Þær eru þess eðlis að merkingarnar mást ekki út og eru því nýtanlegar sem eins konar nafnnúmer gripanna. En þau fengju ríkara gildi ef einnig væri hægt að fella inn í það kerfi viðurkennt númer þeirrar jarðar sem viðkomandi gripur væri fæddur á og mundi því fylgja gripunum meðan hans nyti við. Þegar þessi till. var flutt á síðasta þingi var henni vísað til allshn. sem tók till. til athugunar og sendi hana ýmsum aðilum til umsagnar. Þær umsagnir bárust ekki fyrr en í sumar eða eftir að þing lauk störfum og var farið heim. Þegar komið er til þings hér aftur þá kemur það i ljós að ýmsir aðilar hafa sent umsögn um till. Þegar gengið var frá till. til endurflutnings hafði ég ekki veitt athygli nema einni umsögn frá Fasteignamati ríkisins. Er sú umsögn að hluta til prentuð hér sem fskj. með till. Einnig barst umsögn frá Búnaðarfélagi Íslands og vil ég með leyfi hæstv. forseta skýra frá örstuttum kafla úr þeirri umsögn. Hann er á þessa leið: „Búfjárræktarskýrslur eru í fyrsta lagi skýrslur nautgriparæktarfélaganna og skýrslur um sæðingar. Í þessum skýrslum er sameiginlegt númerakerfi. Grunnur þess er kerfi Hagstofunnar. Vegna félagsuppbyggingar í þessum félögum verður aftur á móti að leyfa sér veruleg frávik frá þessu. Vinnsla á skýrslum fjárræktarfélaganna hófst nokkru fyrr en önnur tölvuvinnsla. Númerakerfi það sem þar er notað er því annað en sem síðar kom á vegum Hagstofunnar. Á það er ástæða að benda að slík númerakerfi verður ætíð að aðlaga þeim verkefnum sem unnin eru, m.a. af hagkvæmniástæðum. Flutningur upplýsinga á milli ólíkra númerakerfa er aftur á móti í öllum þeim tölvukerfum sem í notkun eru í dag mjög einfalt mál að leysa. Í þessu sambandi ber einnig að hugleiða hversu langt réttlætanlegt sé að ganga í fullri samræmingu á númerakerfum vegna þess að sumar upplýsingar, sem verið er að skrá, eiga ekki að vera aðgengilegar beint í tölvukerfunum fyrir hvern sem er.“ Það sem hér kemur fram sýnist mér benda til þess að fullkomin ástæða sé til að aðilar hafi samráð um það með einhverjum hætti hvernig slíkt númerakerfi verður byggt upp og, eins og tekið er fram hér í umsögn Búnaðarfélagsins, í hve ríkum mæli sé réttlætanlegt að það sé alsamræmt. En slíkt verður ekki fundið út nema aðilar talist við. Ég vil svo aðeins lesa hér stuttan katla úr umsögn Fasteignamats ríkisins sem ég tel styðja mjög að því einnig að lagt verði til þessa starfs að samræma númerakerfið. Í bréfi Fasteignamats ríkisins segir svo með leyfi hæstv. forseta: „Við hjá Fasteignamati ríkisins teljum að hér sé á ferðinni merk tillaga sem gæti markað tímamót ef takast mætti að koma á fót samstarfsnefnd þeirra aðila er tillagan gerir ráð fyrir. Með aukinni tölvunotkun hefur áhugi sveitarfélaganna á gerð staðgreinikerfa vaxið, a.m.k. fyrir þau stærri. Reykjavík er þó eina sveitarfélagið þar sem fullkomið staðgreinikerfi er í notkun, en vinnslu er langt komið í nokkrum af stærri kaupstöðunum. Samþykkt þessarar þáltill. gefur vissulega fyrirheit um að lagður yrði grunnur að réttri uppbyggingu fyrir tölvuvinnslu þess þáttar sem till. fjallar um, og gæti orðið til eftirbreytni um aðra þætti á sviði fasteignamála og mála þeim tengdum.“ Ég tel engan vafa á því að það væri mikið til hagræðis bæði í vinnslu og upplýsingamiðlun til bænda að þetta númerakerfi væri samræmt í öllum þessum stofnunum. Þær gætu frekar leitað hver til annarrar um vissa upplýsingaþætti ef það væri samræmt. Samræming á þessu sviði er að mínu viti alger forsenda þess að tölvunotkun verði hagnýtt til hlítar fyrir landbúnaðinn í heild. Fleiri aðilar munu hafa gagn af slíkri kerfisbindingu bújarða við tölvuvinnslu, svo sem skráning eigna við þinglýsingar, eins og aðeins hefur verið vikið að áður, sem með þeim hætti tengdist fasteignaskrá til tryggingar því að eignir séu skráðar á rétta eigendur. Ég er sannfærður um að slík kerfisbinding gæti og leitt til hraðari afgreiðslu veðbókarvottorða til hins almenna notanda og á því er að mínu mati fullkomin þörf. Ég á að vísu von á því að ýmsir séu þeir til sem lita á þetta mál smáum augum og telja ekki neina höfuðnauðsyn að flytja það fram eða vinna í því. Ég er þar á annarri skoðun. Mér er ljóst að það er aðkallandi verkefni að gera hér samræmingu á og þess vegna ástæða til að kippa því út úr og vinna það strax til frekari afnota fyrir tölvuvinnsluna almennt. Herra forseti. Ég sé ekki ástæðu til að hafa fleiri orð um þessa till. að sinni. Ég óska eftir því að þegar þessari umr. lýkur verði till. vísað til allshn.



Herra forseti. Mig langaði með örfáum orðum að lýsa yfir stuðningi við tilgang þessarar till. Það kom fram í máli framsögumanns að hér væri að vísu um takmarkað svið að ræða. En ég er sannfærður um að þarna er hægt að vinna að hagræðingu sem gæti orðið til hagsbóta á þessu sviði. Mig langaði þó sérstaklega til þess að nota þetta tækifæri til að leggja áherslu á hversu nauðsynlegt það er að við reynum að vinna að aukinni hagræðingu á öllum sviðum. Það er talað um að tölvuöldin geti haft í för með sér mikla byltingu fyrir okkur, en hún kemur því aðeins a.m.k. að fullum notum að henni sé þá beitt með eins mikilli hagkvæmni og kostur er. Á mörgum sviðum sjáum við að verið er að vinna sama verkið af mörgum aðilum. Mér dettur t.d. í hug mat fasteigna, sem margir aðilar vinna að. Augljóst virðist vera að miklu væri ódýrara og heppilegra að það verk væri unnið af einum aðila. Allir sem á því þyrftu að halda gætu síðan hagnýtt sér það. Þetta er að vísu miklu meira mál en felst í þessari till., en ég held að hún sé jákvætt spor í rétta átt.



Herra forseti. Mig langar til að lýsa yfir stuðningi mínum við framkomna till., sem hv. þm. Steinþór Gestsson mælti fyrir áðan. Ég þykist vita að þetta sé eitt málið af mörgum þar sem megi nota þá nýju tækni sem tölvan býr yfir. Það hlýtur að vera markmið okkar að nýta þá tækni og eflaust mætti finna mörg önnur slík mál. Ég vil sem sagt lýsa yfir þeirri skoðun minni að þetta sé eitt af þeim. Ég þykist vita að þetta komi til með að geta auðveldað allar skráningar á jörðum. Það mætti skrá hlunnindi jarðanna, jarðlýsingar, eignarráð á jörðunum o.fl. Þetta mundi ennfremur, að mínum dómi, geta auðveldað þeim sem vildu fá upplýsingar um viðkomandi jarðir, t.d. með sölu í huga eða kaup, og mætti þá með einfaldri útskrift á viðkomandi jörð fá mat á henni og lýsingu á henni, gögnum hennar og gæðum. Ég vil, herra forseti, lýsa yfir stuðningi mínum við framkomið mál og vonast til þess að það verði afgreitt frá hv. Alþingi sem fyrst.

Vesturlandskjördæmi: 39 undanþágur til 21 manns á 21 bát. Vestfjarðakjördæmi: 45 undanþágur til 27 manna á 23 bátum. Norðurlandskjördæmi vestra: 11 undanþágur til 7 manna á 6 bátum. Norðurlandskjördæmi eystra: 36 undanþágur til 20 manna á 20 bátum. Austurlandskjördæmi: 7 undanþágur til 7 manna á 7 bátum. Suðurlandskjördæmi: 29 undanþágur til 20 manna á 18 bátum. Reykjaneskjördæmi: 55 undanþágur til 32 manna á 37 bátum. Reykjavíkurkjördæmi: 7 undanþágur til 7 manna á 7 bátum. Vesturlandskjördæmi. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 21 einstaklingi veittar 39 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 2 Bátar 51–100 BRL voru talsins 12 Bátar 101–200 BRL voru talsins 6 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 1 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Sigurður Valdimarsson Sigurvík SH-117 66/62/21 08.01.81-01.06.81 Ólafsvík Jón Dalbú Ágústsson Baldur 193/140/102. 12.01.81-31.12.82 Stykkishólmi Víkingur Halldórsson Jón Jónsson 141/130/56 13.01.81-01.06.81 Ólafsvík SK-187 Ríkharð Magnússon Gunnar Bjarnason 177/154/73 13.01.81-1.10.81 Ólafsvík SH-25 Óli Björn Gunnarsson Fróði SH-15 143/125/52 13.01.81-01.06.81 Ólafsvík Gísli Jónsson Smári SH-221 63/58/16 14.01.81-01.07.81 Stykkishólmi Sigurjón Helgason Örn SH-248 88/80/33 14.01.81-31.12.81 Stykkishólmi Pétur F. Karlsson Jói á Nesi 57/52/18 26.01.81-01.01.82 Ólafsvík SH-150 Þorgrímur Benjamínsson Skálavík SH-208 45/39/14 03.02.81-01.07.81 Ólafsvík Brynjar Ólafsson Framfari SH-42 101/89/30 05.02.81-31.12.81 Grundarfirði Haraldur Guðmundsson Hringur SH-277 71/63/24 06.02.81-31.12.81 Ólafsvík Ríkharður Magnússon Gunnar Bjarnason 177/154/73 23.02.81-31.12.81 Ólafsvík SH-25 Gísli Jónsson Andri SH-21 64/57/19 05.05.81-31.12.81 Stykkishólmi Sigurjón Helgason Haförn SH-122 88/80/33 05.05.81-31.12.81 Stykkishólmi Jóhannes Jóhannesson Greipur SH-7 74/65/22 20.05.81-01.10.81 Ólafsvík Guðmundur Jóhannsson Lundi SH-1 52/48/16 29.05.81-31.07.81 Grundarfirði Þorgrímur M. Benjamínsson Skálavík SH-208 45/39/14 04.09.81-01.06.82 Ólafsvík Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Jóhannes Jóhannesson Greipur SH-7 74/65/22 11.11.81-31.12.82 Ólafsvík Eggert Björnsson Gísli Gunnarsson 12/9/8 23.11.81-31.12.81 Stykkishólmi SH-5 Ríkharður Magnússon Gunnar Bjarnason 177/154/73 13.01.82-01.07.82 Ólafsvík SH-25 Jóhannes Jóhannesson Greipur SH-7 74/65/22 13.01.82-31.12.82 Ólafsvík Bergsveinn Jóhannesson Sigurvík SH-117 66/62/21 14.01.82-01.07.82 Ólafsvík Pétur F. Karlsson Jói á Nesi 57/52/18 19.01.82-01.07.82 Ólafsvík SH-159 Jón Snorrason Grundfirðingur II 54/49/14 19.02.82-01.06.82 Grundarfirði SH-124 Jón Dalbú Ágústsson Baldur 193/140/102 24.02.82-31.12.82 Stykkishólmi Haraldur Guðmundsson Hringur SH-277 71/63/24 06.05.82-31.12.82 Ólafsvík Steinþór Guðlaugsson Guðlaugur Guðmundsson 160/124/57 14.05.82-31.12.82 Ólafsvík SH-97 Óli Björn Gunnarsson Haffari SH-275 230/204/73 17.05.82-01.10.82 Ólafsvík Bergsveinn Jóhannesson Sigurvík SH-117 66/62/21 21.05.82-31.12.82 Ólafsvík Jóhannes Jóhannesson Greipur SH-7 74/65/22 09.06.82-31.12.82 Ólafsvík Óðinn Kristmundsson Greipur SH-7 74/65/22 13.07.82-31.12.82 ólafsvík Gísli Berg Jónsson Smári SH-221 63/58/16 19.08.82-31.12.82 Stykkishólmi Sigurður B. Jónsson Jói á Nesi 57/52/18 07.09.82-20.09.82 Ólafsvík SH-159 Guðmundur Svavarsson (Lómur SH-177) 69/65/20 22.09.82-01.07.83 Ólafsvík (Sif HU-39) Sigurjón Helgason Haförn SH-122 88/80/33 09.09.82-31.12.82 Stykkishólmi Jón Dalbú Ágústsson Baldur 193/140/102 30.09.82-01.07.83 Stykkishólmi Óli Björn Gunnarsson Haffari SH-275 230/204/73 27.10.82-31.12.82 Grundarfirði Sólbjartur Júlíusson Fróði SH-15 143/125/52 08.11.82-11.06.83 Ólafsvík Gísli B. Jónsson Smári SH-221 63/58/16 20.01.82-01.07.82 Stykkishólmi Vestfjarðakjördæmi. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 27 einstaklingum veittar 45 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 7 Bátar 51-100 BRL voru talsins 11 Bátar 101-200 BRL voru talsins 3 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 2 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Ástvaldur Pétursson Jón Pétur ST-21 63/57/16 02.01.81-01.07.81 Hólmavík Sigurður Vilhjálmsson Skagaröst ST-34 69/65/18 02.01.81-01.07.81 Hólmavík Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Benedikt S. Pétursson Ásbjörg ST-9 47/43/15 02.01.81-01.07.81 Hólmavík Svavar Pétursson Freydís ÓF-60 51/47/15 02.01.81-01.07.81 Hólmavík Jón G. Pétursson Guðný ÍS-226 75/62/23 07.01.81~1.06.82 Ísafirði Sigurhjörtur Jónsson Víkingur III 149/132/59 07.01.81-01.06.82 Ísafirði ÍS-280 Guðmundur Njálsson Sif ÍS-225 83/72/30 13.01.81~1.06.82 Flateyri Jón B. Andrésson Framnes ÍS-608 137/122/46 13.01.81-01.06.82 Þingeyri Óskar Pétursson Eiríkur Finnsson 61/53/18 13.01.81-01.06.82 Ísafirði ÍS-26 Hörður S. Bjarnason Guðbjörg ST-17 68/58/19 13.01.81-01.06.82 Hólmavík Reynir Gunnarsson Hamraborg GK-35 39/36/13 16.01.81-01.06.81 Þingeyri Guðmundur Rúnar Einarsson Snæberg BA-35 45/40/14 28.01.81-31.12.81 Bíldudal Benedikt S. Pétursson Ásbjörg ST-9 47/43/15 13.05.81-01.10.81 Hólmavík Svavar Pétursson Sigurbjörg KE-14 65/61/26 18.05.81-31.12.81 Hólmavík Ingvar Pétursson Skagaröst ST-34 69/65/18 09.09.81-01.06.82 Hólmavík Óskar Pétursson Morgunstjarnan 61/53/18 07.10.81-15.05.82 Ísafirði ÍS-87 Benedikt S. Pétursson Ásbjörg ST-9 47/43/15 27.10.81-01.06.82 Hólmavík Eggert Jónsson Ásgeir Torfason 87/78/26 27.10.81-01.06.82 Flateyri ÍS-916 Jón B. Andrésson Framnes ÍS-608 137/122/46 29.10.81-31.12.81 Þingeyri Kristinn Guðjónsson Vestri BA-63 204/186/84 02.11.81-01.10.82 Patreksfirði Guðmundur Rúnar Einarsson Snæberg BA-35 45/40/14 03.11.81-31.12.82 Bíldudal Guðjón Indriðason Núpur BA-4 182/134/65 28.12.81-01.10.82 Tálknafirði Þórður Sigurðsson Hamraborg GK-35 39/36/13 28.12.81-01.06.82 Þingeyri Ástvaldur Pétursson Jón Pétur ST-21 63/57/16 29.12.81-01.06.82 Hólmavík Ingvar Pétursson Skagaröst ST-34 69/65/18 11.01.82-01.07.82 Hólmavík Sveinbjörn Ragnarsson Halldóra Jónsdóttir 51/49/18 11.01.82-11.07.82 Bolungarvík ÍS-99 Theódór R. Theódórsson Guðrún Jónsdóttir 34/33/16 11.01.82-01.07.82 Ísafirði ÍS-267 Sigurhjörtur Jónsson Víkingur III 149/132/59 11.01.82-01.07.82 Ísafirði ÍS-280 Jón G. Pétursson Guðný ÍS-266 75/62/23 11.01.82-01.07.82 Ísafirði Árni Þorgilsson Sigrún ÍS-113 38/37/12 12.01.82-01.07.82 Súðavík Jón B. Andrésson Framnes ÍS-608 137/122/46 15.01.$2-01.07.82 Þingeyri Óðinn Vermundsson Sigurbjörg KE-14 65/61/26 11.02.82-01.07.82 Hólmavíkurhreppi Arnar Guðmundsson Sæberg BA-35 45/40/14 04.03.82-01.06.82 Bíldudal Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Ingvar Pétursson Skagaröst ST-34 69/65/18 05.05.82 -31.12.82 Hólmavík Benedikt S. Pétursson Ásbjörg ST-9 47/43/15 14.05.82 -31.12.82 Hólmavík Árni Þorgilsson Sigrún ÍS-113 38/37/12 21.05.82 -31.12.82 Súðavík Svavar Pétursson Sigrún KE-14 65/62/26 25.05.82 -31.12.82 Hólmavík Jón G. Guðmundsson Hamraborg GK-35 39/36/13 02.06.82 -01.10.82 Ísafirði Theódór Magnússon Stefnir ST-150 36/34/12 03.06.82 -31.12.82 Hólmavík Guðmundur Sigurðsson Sigurður Þorkelsson 23/21/9 28.06.82 -01.10.83 Ísafirði ÍS-200 Kristinn J. Guðjónsson Vestri BA-63 204/186/84 14.07.82 -13.07.83 Patreksfirði Jón B. Andrésson Framnes ÍS-708 407/276/175 16.07.82 -31.12.82 Þingeyri Guðjón Indriðason Núpur BA-4 182/134/65 20.08.82 -01.07.83 Tálknafirði Gísli Skarphéðinsson Víkingur III 149/132/59 27.08.82 -31.12.82 Ísafirði ÍS-280 Ástvaldur Pétursson Jón Pétur ST-21 63/57/16 29.09.82 -01.07.83 Hólmavík Norðurlandskjördæmi vestra. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 7 einstaklingum veittar 11 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 3 Bátar 51–100 BRL voru talsins 2 Bátar 101–200 BRL voru talsins 1 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 0 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Daníel Pétursson Glaður HU-67 43/36/11 05.01.81 -31.12.81 Hvammstanga Oddgeir Þorsteinsson Sif HU-39 69/65/20 07.01.81 -31.12.81 Hvammstanga Guðmundur Svavarsson Hafsúlan RE-77 37/31/12 12.05.81-01.12.81 Hofsósi Oddgeir Þorsteinsson Siglunes SH-22 101/85/31 25.05.81 -31.12.81 Hvammstanga Ólafur Gunnarsson Guðrún Jónsdóttir 48/44/11 16.09.81 -31.12.81 Siglufirði SI-155 Oddgeir Þorsteinsson Siglunes SH-22 101/85/31 07.01.82 -31.12.82 Hvammstanga Daníel Pétursson Glaður HU-67 43/36/11 08.01.82-01.07.82 Hvammstanga Haukur Jónsson Guðrún Jónsdóttir 48/44/11 18.01.82 -31.12.82 Siglufirði SI-155 Bergur Garðarsson Gissur hvíti 71/67/18 27.08.82 -31.12.82 Siglufirði ÓF-50 Haukur Jónsson Guðrún Jónsdóttir 48/44/11 07.09.82 -31.12.82 Siglufirði SI-155 Páll Kristjánsson Gissur hvíti 71/67/18 10.11.82-01.07.83 Siglufirði ÓF-50 Norðurlandskjördæmi eystra. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 20 einstaklingum veittar 36 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 9 Bátar 51–100 BRL voru talsins 8 Bátar 101–200 voru talsins 2 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 1 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Hreiðar Olgeirsson Kristbjörg ÞH-44 45/43/15 02.01.81-01.06.82 Húsavík Aðalgeir Olgeirsson Skálaberg ÞH-244 37/31/11 02.01.81-01.06.82 Húsavík Ingvar Guðmundsson Arnþór EA-16 53/48/22 06.01.81-01.06.81 Litla-Árskógssandi Valdimar Kjartansson Auðbjörg EA-22 47/43/15 06.01.81-31.12.81 Hauganesi Björgvin Gunnlaugsson Otur EA-162 23/21/7 13.01.81-01.06.81 Dalvík Anton Guðlaugsson Haraldur EA-62 64/55/18 13.01.81-01.06.81 Dalvík Guðmundur Hólm Svavarsson Hafsúlan RE-77 37/31/12 16.01.81-01.01.81 Sauðárkróki Snorri Snorrason Dalborg EA-317 262/197/109 23.02.81-31.12.81 Dalvík Guðjón Jóhannesson Áskell ÞH-48 73/66/18 21.05.81-31.12.81 Grenivík Sigurður Tryggvi Konráðsson Gullfaxi SH-125 73/59/21 22.05.81-01.10.81 Árskógssandi Sævar Sigurðsson Brimnes EA-14 149/131/56 05.08.81-31.12.81 Akureyri Marinó Jónsson Valur ÍS-89 9/7/3 28.09.81-31.12.81 Þórshöfn Einar Ingi Einarsson Drangur 176/123/100 15.12.81-01.05.82 Akureyri Guðmundur Hólm Svavarsson Richard SK-77 91/88/29 04.01.82-31.12.82 Sauðárkróki Ármann Stefánsson Rán AK-34 58/51/20 05.01.82-31.12.82 Akureyri Anton Gunnlaugsson Haraldur EA-62 64/55/18 08.01.82-01.07.82 Dalvík Sævar Sigurðsson Brimnes EA-14 149/131/56 08.01.82-01.07.82 Akureyri Árni Björnsson Otur EA-162 23/21/7 08.01.82-01.07.82 Dalvík Snorri Snorrason Dalborg EA-317 262/197/109 08.01.82-01.07.82 Dalvík Marinó Jónsson Valur ÍS-89 9/7/3 28.09.82-31.12.82 Þórshöfn Ingvar Guðmundsson Arnþór EA-16 53/48/22 11.01.82-01.07.82 Árskógssandi Guðjón Jóhannesson Áskell ÞH-48 73/66/18 14.01.82-01.07.82 Grenivík Aðalgeir Olgeirsson Skálaberg ÞH-244 37/31/11 14.01.82-01.07.82 Húsavík Hreiðar Olgeirsson Kristbjörg ÞH-44 45/43/15 15.01.82-01.07.82 Húsavík Valdimar Kjartansson Auðbjörg EA-22 47/43/15 19.01.82–01.07.82 Dalvík Sævar Steingrímsson Týr SK-33 37/34/12 04.03.82-01.10.82 Sauðárkróki Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Einar Ingi Einarsson Drangur 176/123/100 13.05.82-01.08.82 Akureyri Agnar Indriðason Richard SK-77 91/80/29 21.05.82-01.10.82 Raufarhöfn Guðjón Jóhannesson Áskell ÞH-48 73/66/18 24.05.82-31.12.82 Grenivík Aðalgeir Bjarnason Björg Jónsdóttir 76/70/20 01.06.82-01.09.82 Húsavík ÞH-321 Sigurjón Sigurbjörnsson Fanney ÞH-130 22/20/7 03.06.82-06.08.82 Húsavík Sævar Sigurðsson Brimnes EA-14 149/131/56 14.06.82-31.12.82 Akureyri Sveinn Gunnlaugsson Sæþór EA-101 45/42/15 15.06.82-01.10.82 Árskógssandi Björgvin Gunnlaugsson Otur EA-162 23/21/7 15.05.82-31.12.82 Dalvík Anton Guðlaugsson Haraldur EA-62 64/55/18 10.09.82-31.12.82 Dalvík Agnar Indriðason Sænes EA-26 91/80/29 18.10.82-31.12.82 Akureyri Austurlandskjördæmi. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 7 einstaklingum veittar 7 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 3 Bátar 51–100 BRL voru talsins 1 Bátar 101-200 BRL voru talsins 1 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 2 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Jóhann Árnason Tjaldur SU-115 17/15/5 07.01.81-31.12.81 Fáskrúðsfirði Birgir Ingvarsson Þorkell Björn 15/13/4 07.04.81-01.10.81 Bakkafirði ÞH-66 Njáll Torfason Freydís ÓF-60 51/47/15 11.05.81-31.12.81 Tálknafirði Kristján Garðarsson Guðmundur Kristinn 229/194/89 08.03.82-01.07.82 Fáskrúðsfirði SU-404 Eiður Sveinsson Sunnutindur 298/210/109 11.05.82-01.10.82 Fáskrúðsfirði SU-59 Skafti Ottesen Andey SU-150 123/106/43 12.05.82-01.10.82 Breiðdalsvík Kristinn Pétursson Fálkinn NS-325 30/27/8 10.09.82-31.12.82 Bakkafirði Suðurlandskjördæmi. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 20 einstaklingum veittar 29 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu: Bátar 50 BRL og minni voru talsins 4 Bátar 51–100 BRL voru talsins 3 Bátar 101–200 BRL voru talsins 8 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 3 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Jón Ólafsson Jóhann Friðrik 126/119/56 06.01.81-31.05.81 Þorlákshöfn ÁR-17 Ragnar Jónsson Skálavík ÁR-185 45/44/21 08.01.81–31.12.81 Eyrarbakka Einar Ólafsson Kap. 2. VE-4 335/286/179 13.01.81–31.06.81 Vestmannaeyjum Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Þorvaldur Garðarsson Sæunn Sæmundsdóttir 148/134/64 14.08.81-aðeins í Þorlákshöfn ÁR-60 sigl. til Esbjerg Gylfi Jónsson Ögmundur ÁR-3 157/142/64 24.01.81-01.06.81 Selfossi Hafsteinn Sigurðsson Jökull VE-15 35/32/10 28.01.81-01.06.81 Vestmannaeyjum Einar Axelsson Arnar ÁR-55 187/163/77 13.02.81-01.05.81 Selfossi Einar Pálsson Draupnir VE-550 73/64/24 27.02.81-01.06.81 Vestmannaeyjum Haraldur Traustason Sjöstjarnan VE-92 54/53/22 09.09.81-01.06.81 Vestmannaeyjum Matthías Ingibergsson Þórir VE-16 68/62/26 25.03.81-01.06.81 Vestmannaeyjum Baldur Birgisson Jósef Geir 47/43/15 18.08.81-31.12.81 Stokkseyri ÁR-36 Þorvaldur Garðarsson Sæunn Sæmundsdóttir 148/134/64 28.12.81-01.07.82 Þorlákshöfn ÁR-60 Bjarnfinnur Ragnar Skálavík ÁR-185 45/44/21 30.12.81-31.12.82 Jónsson, Eyrarbakka Kári Böðvarsson Klængur ÁR-2 184/159/76 11.01.82-01.07.82 Þorlákshöfn Einar Ólafsson Kap VE-4 335/286/179 11.01.82-01.07.82 Vestmannaeyjum Helgi Ingvarsson Ögmundur ÁR-3 157/142/64 13.01.82-01.07.82 Eyrarbakka Baldur Birgisson Jósef Geir ÁR-36 47/43/15 03.02.82-01.07.82 Stokkseyri Tómas Karlsson Hólmsteinn ÁR-27 54/49/14 09.02.82-01.06.82 Stokkseyri Hafsteinn Sigurðsson Jökull VE-15 35/32/10 11.02.82-01.06.82 Vestmannaeyjum Einar Pálsson Draupnir VE-550 73/64/24 16.02.82-01.06.82 Vestmannaeyjum Haraldur Traustason Sjöstjarnan VE-92 54/53/22 16.02.82-01.06.82 Vestmannaeyjum Baldur Birgisson Jósef Geir 47/43/15 21.05.82-31.12.82 Stokkseyri ÁR-36 Tómas Karlsson Njörður ÁR-38 105/96/40 21.05.82-31.12.82 Stokkseyri Halldór Rafn Ottósson Jón á Hofi 276/210/100 24.05.82-31.12.82 Þorlákshöfn ÁR-62 Guðmundur Hjaltason Bjarni Gíslason 101/87/42 03.06.82-01.08.82 Höfn SF-90 Esjar Stefánsson Kári VE-95 101/87/40 28.06.82-01.10.82 Höfn Einar Ólafsson Kap VE-4 335/286/179 03.08.82-01.01.83 Vestmannaeyjum Jóhann Alfreðsson Jóhann Gíslason 243/204/98 10.09.82-01.06.83 Þorlákshöfn ÁR-42 Sigurður Bjarnason Jóhann Friðrik 126/119/56 14.09.82-31.12.82 Þorlákshöfn Ár-17 Reykjaneskjördæmi. Frá ársbyrjun 1981 til 10 nóvember 1982 voru 32 einstaklingum veittar 55 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 10 Bátar 51-100 BRL voru talsins 13 Bátar 101-200 BRL voru talsins 9 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 5 Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Pétur Guðjónsson Hrafn Sveinbjarnarson 194/132/83 21.01.81-01.06.81 Grindavík III GK-11 Guðmundur I. Ágústsson Ágúst Guðmundsson 100/94/34 21.01.81-31.01.81 Vogum GK-95 Þórhallur Frímannsson Þorkell Árnason 65/51/20 20.01.81-01.06.81 Garði GK-21 Jón Ásgeirsson Þórkatla GK-197 198/171/75 05.01.81-30.05.81 Grindavík Eiríkur Ólafsson Edda HU-35 38/33/11 07.01.81-01.06.81 Hafnarfirði Magnús H. Guðmundsson Keilir GK-24 56/52/18 12.01.81-31.12.81 Garði Örn Einarsson Pétur Ingi KE-32 207/183/80 13.01.81-01.06.81 Njarðvík Þórlindur Jóhannesson Hafborg KE-99 54/50/21 26.01.81-01.01.82 Keflavík Valur Gunnarsson Arnarborg KE-26 71/67/20 28.01.81-01.06.81 Höfnum Guðmundur Haraldsson Búðanes GK-101 146/134/61 29.01.81-01.07.81 Grindavík Georg Valentínusson Jóhannes Jónsson 56/56/25 03.02.81-31.12.81 Keflavík KE-79 Jón Sigvaldason Reynir GK-177 104/93/49 09.02.81-31.12.81 Njarðvík Guðjón Gíslason Elliði GK-445 147/128/59 09.02.81-31.12.81 Sandgerði Birgir Vigfússon Tollbáturinn 23/19/15 20.02.81-31.12.81 Seltjarnarnesi Valur Sigurpáll Aðalgeirsson Ólafur GK-33 36/36/14 02.03.81-31.12.81 Grindavík Guðni Pálsson Seifur ÞH-265 22/19/7 03.03.81-15.04.81 Keflavík Björn Sigtryggsson Björn í Vík 62/56/19 04.03.81-31.12.81 Hafnarfirði SH-45 Jón Ásgeirsson Þórkatla GK-197 198/171/75 21.05.81-31.12.81 Grindavík Garðar Kjartansson Bergþór KE-5 56/51/17 22.05.81-01.10.82 Keflavík Gerðar Þórðarson Keilir GK-24 56/52/18 29.05.81-01.09.81 Keflavík Pétur Guðjónsson Hrafn Sveinbjarnar- 194/132/83 29.05.81-01.06.82 Grindavík son III GK-11 Kristbjörn Þórarinsson Arnarborg KE-26 71/67/20 21.09.81-01.06.82 Garðabæ Jón Oddgeir Baldursson Þorbjörn GK-540 74/68/20 30.09.81-31.12.82 Grindavík Þórlindur Jóhannsson Hafborg KE-99 54/50/21 14.10.81–01.06.82 Keflavík Steinþór Þorleifsson Sigurþór GK-43 35/34/12 28.12.81–31.12.82 Grindavík Örn Einarsson Pétur Ingi KE-32 207/183/80 14.01.82–31.12.82 Njarðvík Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Jón Ásgeirsson Þórkatla GK-97 198/171/75 15.01.82-31.12.82 Grindavík Þórlindur Jóhannsson Hafborg KE-99 54/50/21 18.01.82-31.12.82 Keflavík Pétur Pálsson Fjölnir GK-17 152/135/60 20.01.2-01.06.82 Grindavík Guðjón Gíslason Elliði GK-445 147/128/59 20.01.82-01.07.82 Sandgerði Gísli Guðmundsson Jóhanna Magnús- 62/54/18 21.01.82-31.12.82 Kópavogi dóttir RE-74 Sigurpáll Aðalgeirsson Ólafur GK-33 36/36/14 21.01.82-31.12.82 Grindavík Helgi Friðgeirsson Friðgeir Trausti 38/33/10 21.01.82-31.12.82 Grindavík GK-400 Þórhallur Frímannsson Þorkell Árnason 65/57/20 22.01.82-31.12.82 Garði SK-21 Valur Gunnarsson Keilir GK-24 56/52/18 25.01.82-01.07.82 Hófnum Ragnar Alfreðsson Sigfús Bergmann 154/138/62 09.02.82-01.06.82 Grindavík GK–38 Guðmundur Eggertsson Baldur KE-97 40/35/11 10.01.82-01.05.82 Grindavík Gerðar Þórðarson Mánatindur GK-240 228/204/73 12.02.82-01.07.82 Keflavík Guðmundu l. Ágústsson Jakob SF-66 107/92/31 15.02.82-01.06.82 Vogum Magnús Jóhannesson Björn í Vík 62/56/19 21.04.82-31.12.82 Keflavík SH-45 Guðmundur l. Ágústsson Ágúst Guðmundsson 100/94/34 12.05.82-15.05.83 Vogum GK-95 Einar Hannesson Brimnes SH-257 247/224/110 24.05.82-01.09.82 Keflavík Jóhannes Karlsson Sæþór KE-70 49/44/13 28.05.82-31.12.82 Grindavík Helgi Friðgeirsson Friðgeir Trausti 38/33/10 29.06.82-31.12.82 Grindavík GK-400 Gísli Guðmundsson Hafborg KE-99 54/50/21 09.06.82-20.08.82 Kópavogi Pétur Guðjónsson Hrafn Sveinbjarnar- 194/132/83 10.06.82-31.12.82 Grindavík son III GK-11 Óskar Ingibergsson Albert Ólafsson 47/43/11 06.07.82-31.12.82 Keflavík KE-39 Guðmundur Rúnar Hallgrímsson Happasæll KE-94 60/54/22 03.08.82-01.07.83 Keflavík Gerðar Þórðarson Mánatindur GK-240 228/204/73 17.08.82-31.12.82 Keflavík Guðmundur Haraldsson Búðanes GK-101 62/58/16 18.08.82-31.12.82 Grindavík Örn Einarsson Örn KE-13 298/250/155 23.08.82-01.10.82 Y-Njarðvík Valur Gunnarsson Boði GK-24 208/183/78 23.08.82-01.06.83 Höfnum Gísli Guðmundsson Merkúr EA-24 63/58/18 27.08.82-31.12.82 Kópavogi Guðni Rúnar Pálsson Hafsúlan RE-77 37/31/12 13.09.82-01.07.83 Keflavík Gunnlaugur Karlsson Vonin KE-2 160/142/56 19.10.82-31.12.82 Keflavík Reykjavík. Frá ársbyrjun 1981 til 10. nóvember 1982 voru 7 einstaklingum veittar 7 undanþágur til skipstjórnar í kjördæminu. Bátar 50 BRL og minni voru talsins 2 Bátar 51–100 BRL voru talsins 1 Bátar 101–200 BRL voru talsins 0 Bátar 201 BRL og stærri voru talsins 3. Undanþágur: Nafn: Bátur: Stærð: Tímabil: Gísli Guðmundsson Jóhanna Magnús- 62/54/18 29.01.81-31.12.81 Reykjavík dóttir RE-74 Jóhann Halldórsson Fiskines GK-264 33/29/9 19.08.81-31.12.81 Reykjavík Steinþór Örn Óskarsson Fossberg RE-31 17/15/7 13.01.81-01.06.82 Reykjavík Ari Magnússon Ýmir HF-343 449/297/154 01.03.82-01.06.82 Reykjavík Jón Kr. Kristinsson *(Jón Ingi EA-313) 16.03.82-15.05.82 Reykjavík Vilhjálmur Vilhjálmsson Hvalur 7 427/388/161 10.06.82-01.11.82 Reykjavík Jónas Hrólfsson Júpíter RE-161 747/628/346 03.08.82-01.01.83 Reykjavík *Báturinn hefur ekki verið löglega skráður undir þessu nafni enn þá, 12.11.82.