Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir till. til þál. um húsnæði menningarstofnana ríkis og sveitarfélaga. Ég tel ekki rétt á þessum síðustu dögum þingsins að hafa langa framsögu fyrir till. sem þessari. Í grg. leituðust flm. við að setja fram í sem allra stystu máli meginatriðin sem liggja til grundvallar þessum tillöguflutningi, og vil ég láta nægja að vísa til þess sem þar segir. Ég leyfi mér að leggja til að umr. verði frestað og till. vísað til hv. menntmn.



Herra forseti. Sá galli var á gjöf Njarðar eða öllu heldur á brtt. heilbr.- og trn. við þetta frv. þegar till. voru lagðar fyrir 2. umr. þessa máls, að á fimm stöðum í frv. þarf að leiðrétta ártal eða dagsetningar öllu heldur, og vil ég með skrifl. till. óska eftir að þessar dagsetningar verði leiðréttar. Það er í fyrsta lagi við 1. mgr. 21. gr. Þar sem stendur: „skal árin 1979–1981 greidd sérstök uppbót“ skal standa: skal árin 1980–1981 greidd sérstök uppbót. Önnur brtt. er við 2. mgr. sömu greinar, að hún hefjist þannig: Lífeyrishækkanir greiddar árin 1980–1981 af lífeyrissjóðum. Í þriðja lagi er brtt. við 22. gr. Þar sem stendur: „skal árin 1979–1981 greidd sams konar uppbót“ skal standa: skal árin 1980–1981 greidd sams konar uppbót. Í fjórða lagi er brtt. við 24. gr. þar sem stendur „á árunum 1979–1981“ skal standa: á árunum 1980–1981. Í fimmta lagi er brtt. við 26. gr. Þar sem stendur: „Ákvæði nefndra laga skulu þó gilda áfram um eftirlaun fyrir greiðslutímabil til 1. sept. 1979“ skal standa: Ákvæði nefndra laga skulu þó gilda áfram um eftirlaun fyrir greiðslutímabil til 1. jan. 1980. Ég vil leyfa mér að flytja þessar brtt.



Herra forseti. Við 2. umr. málsins mælti hv. 5. þm. Vestf. fyrir brtt. sem hann flytur við þetta frv. Þá kom ekki fram álit fjh.- og viðskn. á þessum till., en nm. hafa nú athugað þær. Eins og fram kom í yfirlýsingu hæstv. fjmrh. við 2. umr. er orkumálakatli fjárfestingaráætlunar til athugunar hjá hæstv. ríkisstj. með það fyrir augum að hraða framkvæmdum sem leitt geta til orkusparnaðar. Í yfirliti, sem n. barst frá hæstv. iðnrh., eru rakin mörg atriði sem þar koma til greina, m. a. þau sem fjallað er um í brtt. hv. 5. þm. Vestf. Afgreiðsla lánsfjáráætlunarinnar hefur dregist svo að frekari dráttur, sem af breytingum á henni leiddi, mundi leiða til mikilla vandræða. Þess vegna getur fjh.- og viðskn. ekki mælt með því að till. verði samþ. En ef hv. flm. dregur þær til baka mælir n. með þeim við ríkisstj. við endurskoðun á orkumálakaflanum.



Herra forseti. Það er nú augljóst mál að það virðast allir, sem hafa tjáð sig um brtt. mínar við þetta frv., vera þeim samþykkir. Ég get ekki skilið annað en allir teldu að best væri að þær yrðu samþykktar og ríkisstj. fengnar í hendur þær heimildir sem þar er gert ráð fyrir til fjáröflunar. Samt treysta menn sér ekki til að mæla með þessu, eins og fram kom í máli hv. 6. þm. Suðurl., formanns hv. fjh.- og viðskn. sem nú á milli 2. og 3. umr. tekur brtt. mínar til meðferðar. Hv. 6. þm. Suðurl. sagði að þeir í hv. fjh.- og viðskn. treystu sér ekki að mæla með samþykkt brtt. minna vegna þess að þá þyrfti málið að fara í hv. Nd. og sá dráttur mundi leiða til vandræða. Við getum haft okkar skoðanir á hv. Nd. Allir höfum við þá skoðun að við jöfnum henni ekki við hv. Ed. En ég hygg samt að það sé nokkuð mikið vantraust á hv. Nd. að ætla að það sé ofverkið hennar að skila þessu máli í höfn þó að við gerum svo sjálfsagðar breytingar sem brtt. mínar gera ráð fyrir. En ég verð að taka nokkurt tillit til þess sem hv. fjh.- og viðskn. segir í þessu máli. Mig uggir að ef það fer fram atkvgr. um þessar till., þá geti svo farið að þær verði felldar. Til þess að forða ágætum stuðningsmönnum þessara till. frá þeim örlögum að fella till. tel ég rétt eftir atvikum að draga till. mínar til baka, en þó á þeirri forsendu, að það verði eftir því tekið og það hafi raunhæfa þýðingu að hv. fjh.- og viðskn. mælir með þessum till. við ríkisstj. þegar ríkisstj. gerir þær ráðstafanir er hún hyggst gera til þess að hraða ýmsum orkuframkvæmdum. Hv. 6. þm. Suðurl. sagði að n. mundi mæla með till. mínum við ríkisstj. ef ég drægi þær til baka, eins og hann orðaði það. Ég vænti þess, að þetta eigi ekki að skilja sem eitthvert skilyrði eða úrslitakosti af hálfu hv. fjh.- og viðskn., að hv. fjh.- og viðskn. hefði fylgt sannfæringu sinni og mælt með þessum till. jafnvel þó að ég drægi þær ekki til baka. En ég tel rétt, eins og ég sagði, að draga till. til baka. Ég legg ákaflega mikið upp úr áliti hv. fjh.- og viðskn. Það var víst einhvern tíma sagt um einhvern mætan mann, að ádráttur af hans hálfu væri betri en loforð frá öðrum. Ég held að þegar fulltrúar í n., sem er skipuð svo ágætum og áhrifamiklum mönnum sem fjh.- og viðskn. Ed., sameinast í vilja sínum til þess að koma í framkvæmd till. sem felast í brtt. mínum, þá megi vænta þess að það verði gert. Í því trausti dreg ég till. til baka.



Herra forseti. Mér gafst ekki færi á að taka þátt í 2. umr. um þetta mál, en vil nota þetta tækifæri, fyrst umr. verða hér við 3. umr., að lýsa þeirri skoðun minni, að þær till., sem hér hafa verið fluttar við 2. umr. og einnig nú við 3. umr., eru að mínum dómi mjög skynsamlegar ráðstafanir í orkumálum, þótt það hafi verið útskýrt hér að nauðsyn beri til þess að við afgreiðum lánsfjáráætlunina með þeim hætti sem við erum að gera hér nú vegna vantrausts okkar-þrátt fyrir alla virðingu á hv. Nd. Alþ. - að henni takist að ljúka málinu í tæka tíð. En það breytir ekki þeirri skoðun minni, að það er mitt mat að hér í hv. d. sé í raun meiri hl. fyrir því að láta fara fram bæði þá línulögn og eins þær boranir og aðrar hugmyndir sem hér hafa verið reifaðar til þess að ná meiri hagkvæmni í orkumálum og bæta úr fyrirsjáanlegum orkuskorti. Ég tel t. d. að miðað við þá fjárfestingu, sem þegar hefur verið lögð í Kröfluvirkjun, og mat þeirra sérfræðinga, sem þar hafa látið í ljós skoðanir, og þá staðreynd að borinn er nú fyrir norðan, þá sé tvímælalaust rétt að láta fara fram borun á a. m. k. einni holu við Kröflu til þess að sjá hvort það leiðir ekki til jákvæðrar niðurstöðu. Eins og hér hefur komið fram hvað eftir annað um meðferð þessa máls hér í dag, þá hefur af vinnutæknilegum ástæðum í þinginu nánast ekki verið kleift vegna tímaskorts að láta þennan eðlilega vilja koma hér fram, en ég vildi samt sem áður láta þess getið sérstaklega svo að það færi ekki á milli mála.



Herra forseti. Þetta frv. um aðstoð við psoriasissjúklinga er þannig vax:ð að allir vildu gjarnan styðja þetta mál. Málið hefur tekið ýmsum breytingum í meðferð þingsins. Í þeirri mynd, sem það kom frá Nd., höfum við í heilbr.- og trn. En. athugað málið vandlega. N. hefur fjallað um það á nokkrum fundum sínum og er sammála um að mæla með samþykkt þess. N. telur þó að í reglugerð, sem tryggingaráð kemur til með að semja, verði um að ræða fastari tengsl við húðsjúkdómadeild Landsspítalans en gert er ráð fyrir í núverandi frv. Svona mál er vissulega vandmeðfarið, og n. er ljóst að ef farið er verulega út í það að styrkja sjúklinga til lækninga erlendis verði þar vel á málum að halda svo að ekki geti orðið um misnotkun að ræða. En til að tefja ekki málið var ekki lagt til að nein breyting yrði gerð á frv. eins og það liggur fyrir, en þó bent á þá leið að húðsjúkdómadeild fylgist náið með þessum sjúklingum, bæði áður en og eftir að sjúklingurinn fer til slíkrar meðferðar, svo að sjá megi hverjum hún dygði og hverjum dygði ekki. Því mælir n. með samþykkt þessa frv.



Herra forseti. Landbn. Ed. hefur fjallað um frv. til l. um breyt. á lausaskuldum bænda í föst lán, en þar er gert ráð fyrir að veðdeild Búnaðarbankans sé heimilt að gefa út nýjan flokk bankavaxtabréfa sem skulu eingöngu notuð til þess að breyta í föst lán lausaskuldum bænda sem hafa ekki fengið nægileg lán til hæfilegs tíma vegna fjárfestingar sem þeir hafa ráðist í á jörðum sínum á árunum 1970–1979, að báðum árum meðtöldum, svo og lausaskuldum vegna jarðakaupa, véla-, bústofns- og fóðurkaupa á sama tíma. Hér er um að ræða ákvörðun hæstv. ríkisstj. um að beita sér fyrir aðgerðum til að hægt verði að breyta hluta af lausaskuldum bænda í föst lán. Yfirleitt er hér um að ræða, eins og segir í grg., bændur sem nýlega hafa staðið í framkvæmdum eða nýlega byrjað búskap. Samkv. könnun Stéttarsambands bænda á því, hve margir bændur óskuðu eftir aðstoð við að breyta lausaskuldum sinum í föst lán, kom í ljós að umsóknir bárust frá 406 bændum og lausaskuldir þeirra námu, miðað við fjárhagsstöðu umsækjenda um áramótin 1977–1978, alls um 1.2 milljörðum kr. Hér er um að ræða háa upphæð. En ráð er fyrir því gert að reynt verði að vinsa hér úr það sem nauðsynlegast er, og mun verða unnið að athugunum á aðstæðum umsækjenda og gerðar till. um nánari reglur um mat umsókna eftir mismunandi þörfum og skilyrðum þess að skuldabreytingin komi að notum. Hér er sem sagt gefin út heimild til þess að veðdeild Búnaðarbankans fari út í það að breyta hluta af þessum lausaskuldum bænda í föst lán. Það má geta þess, að 1969 voru samþ. svipuð lög hér á Alþ. um að breyta lausaskuldum bænda þá í föst lán. Sá starfshópur, sem að þessu hefur unnið, hefur kynnt sér hvernig sú aðstoð kom út. Allt bendir til þess að það hafi breytt fjárhagsstöðu bænda mjög eindregið í átt til hins betra þannig að þeir hafi flestir hverjir bjargast úr sínum fjárhagsvanda, og aðeins fáir þeirra sækja nú um aðstoð. N. hefur athugað frv. og leggur til að það verði samþ. óbreytt eins og það er komið frá Nd., og undir þetta rita allir nm. landbn. Ed.