Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Mál þetta hefur komið hingað frá háttv. Nd. og hefur verið athugað þar í nefnd, og gerðar þar á því töluverðar breytingar frá því, sem var í upphaflega frumv.; er mjer sagt, að minsta kosti sumar af þessum breytingum hafi verið gerðar í samráði við stjórnina. Þetta mál er svo vaxið, að ef fyrirtækið opnast, þá getur það orðið til töluverðra hagsmuna fyrir landið, því að leyfisumsækjandinn býst við, ef alt gengur líkt og hann vonar, að hann geti framleitt saltið svo kostnaðarlítið, að unt verði að selja það töluvert ódýrara, en menn eiga nú að venjast. Hinsvegar er engin hætta fyrir landssjóð, leyfishafinn einn á alt í húfi. Mjer sýnist mál þetta vera svo einfalt, að ekki sje þörf á, að nefnd sje skipuð í því, enda er tími þingsins orðinn svo naumur, að tvísýnt er, að það komist fram, ef það tefst í nefnd. Mín tillaga er því sú, að því sje nú vísað nefndarlaust til 2. umr.; sýnist einhverjum háttv. deildarmanni við nánari athugun frv. þörf á, að það sje athugað í nefnd, má skipa hana að lokinni 2. umr.



Jeg get tekið í sama streng sem háttv. þm. Isaf. (Sig. stef.), að hjer er um tilraun að ræða, sem er óþekt hjá oss, og finst mjer þingið ætti að taka vel í málið, og það því fremur, þar sem leyfishafinn fer ekki fram á neinn styrk úr landssjóði til að framkvæma tilraun sína, sem getur orðið landinu til mikils gagns, ef hún hepnast, en hepnist hún ekki, þá á leyfishafinn einn alt í hættu, ef illa fer. Þegar þetta er athugað, sýnist öll sanngirni mæla með því, að málið fái að ganga fljótt fram og mótstöðulaust.

Steingrímur Jónsson, framsögumaður: Háttv. Nd. hefur gert nokkrar breytingar á frv. frá því, sem það var, þegar það fór hjeðan úr deild. Nefndin er að vísu ekki allskostar ánægð með breytingar þessar, en ræður þó til, að frv. sje í samþykt óbreytt. Ein aðalbreytingin, sem gerð var hjer í deild, var sú, að strigi hafði verið feldur úr öðrum lið 1. gr. vörutollslaganna, þar sem háttv. Nd. vildi hafa hann. Ástæða nefndarinnar hjer í deild fyrir því, að leggja þetta til, var sú, að strigi er svo óákveðið orð, að undir það gæti komizt eitthvað af álnavöru, sem að rjettu lagi ætti að heyra undir 3. lið 1, greinar. Þó telur nefndin þetta ekki hafa þá þýðingu, að hún vilji leggja til, að því sje haldið til streitu gagnvart háttv. Nd. En vafalaust mun það þó valda innheimtumönnum óþæginda, og líklega baka landssjóði eitthvert tjón. Þó hefur nokkuð verið bætt úr með því, að í háttv. Nd. hefur þessu ákvæði verið bætt inn í frv.: að sama gjald, sem af vörum í 6. flokki skuli greiða af öllum þeim vörum, sem heyra til 1.–2. og 4.–5. lið, ef þær eru í umbúðum með öðrum vörum, eða í svo löguðum umbúðum, að tegund vörunnar verður eigi greind, nema hún sje tekin úr umbúðum. Þetta getur gert innheimtuna þægilegri, og er þá fengið megnið af því, sem nefndin vill. Önnur breyting háttv. Nd. er sú, að hún hefur tekið upp í 2. lið 1. gr. gadda og rær, sem felt hafði verið úr hjer í deild. En þar sem það eru að eins gaddar og rær til járnbrautargerðar, þá er hjer um svo lítið atriði að ræða, að nefndin vill eigi gera ágreining út af því. Þá hafa deildirnar ekki getað orðið sammála um tollgjald af bátum. Hjer í deild var það samþykt, að innfluttir bátar skyldu vera undanþegnir vörutolli; en hv. Nd. vill láta þá báta eina vera tollfría, sem siglt er hingað til lands, hina ekki. Þótt nefndin geti í sjálfu sjer ekki verið þessu samþykk, þá vill hún þó ekki gera það að deiluefni fremur en hitt og ræður til, að frv. sje samþykt óbreytt.

Guðmundur Björnsson. framsögum.: Jeg þarf ekki margt um þetta mál að segja. Hv. nefnd hefur ekki gert nema tvær smábreytingar á frv., og á þær höfum við minzt í framhaldsnefndarálitinu. Hv. Nd. hefur bætt tvennu við verkefni þau, sem hagstofunni er ætlað að fást við; henni er nú ætlað að gefa yfirlit yfirstyrktarsjóði og gjafasjóði í viðbót við það, sem hjer í deild var ætlazt til að hún rannsakaði. Þetta má telja frumv. til bóta. Hjer í deild var gert ráð fyrir, að einungis einn fastamaður væri við hagstofuna, hagstofustjórinn, en ætlazt til, að 2500 kr. væri varið til aðstoðarmanna. Þessa hefur hv. Nd. breytt þannig, að hagstofustjóranum er ætlaður einn fastur aðstoðarmaður, með 2500 kr. árslaunum. Nefndin hjer í deild verður að fallast á það, að meira gagn geti verið að einum duglegum manni með sjermentun, en jafnvel 2–3 mönnum án sjermentunar. Fyrir þessar sakir vill nefndin einnig fallast á þessa breytingu h. Nd, og mælist til, að frv. sje samþykt, eins og það liggur nú fyrir.