arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjhn. hefur athugað þetta frv., sem hér liggur fyrir, og hefur það verið borið fram og flutt inn í þingið af hæstv. ríkisstj., og það er með þeim fyrstu málum, sem í þingið hafa komið. Nd. hefur athugað frv. og hefur samþ. það óbreytt. Við nm. í Ed. sáum ekki ástæðu til þess að bera fram brtt. við frv. Við vitum öll, að það er hin mesta nauðsyn, að fólk og einkum það, sem er minna heimtufrekt um húsnæði, fái tækifæri til að koma upp yfir sig húsum. Og þá eru það smáíbúðirnar, sem eru því nauðsynlegastar. Nú er það þannig, að þó að það fái nokkurt lán út á 1. veðrétt, þá nægir það ekki fullkomlega, heldur er nauðsynlegt, að séð verði fyrir því, að það fái einnig lán út á 2. veðrétt þessara íbúða. Því aðeins er frv. þetta til orðið, að ríkisstj. sé gefin heimild til að útvega lán, að hægt sé aftur að lána það til smáíbúða. Við vitum það, að smáíbúðir hafa margar orðið þannig til, að eigendur sjálfir hafa að meira eða minna leyti unnið að þessu starfi, og hafa þær á þann hátt orðið ódýrari og störf hafa þarna komið fram hjá þeim eigendum hússins, sem annars hefðu ekki komið fram, og að vissu leyti hefur það orðið til þess að auka þjóðareignina, að verk þessara manna, umframvinna þeirra, hefur komizt þarna í arðvæna eign og þjóðarefnin þar með aukizt. Það er engin ástæða til að fjölyrða mikið um þetta frv. Ég býst við, að hv. þdm. séu flestir og sennilega allir á sama máli um það, að rétt sé að veita heimild þessa með lögum, og skal ég því ekki orðlengja frekar þetta mál að sinni.



Um allmörg ár hefur tekjuskattur verið innheimtur með viðauka, og í nokkur ár hafa gilt lagaákvæði, sem lækka skatt á lágum tekjum sérstaklega frá því, sem ákveðið er í tekjuskattslöggjöfinni. Þetta frv. fjallar um að framlengja þetta hvort tveggja, og vil ég leyfa mér að leggja til, að því verði vísað til hv. fjhn. að aflokinni þessari 1. umr.



Herra forseti. Eins og ég hef sagt í mínu nál., þá tel ég, að það eigi að afgreiða frv. á þessu þingi. Enn fremur, að það sé æskilegast að afgr. það í svipuðu formi eins og ég legg til eða þm. Barð. Hins vegar hefur mér virzt andinn vera sá, að móti okkar till. væru mjög margir, og þá er skárra að láta það vera eins og það er núna heldur en að samþ. hið nýja frv., sem fyrir liggur, í líku formi sem það er eða eins og þm. Seyðf. vill hafa það. Enn fremur er vitað, að meiri hl. deildarinnar er með rökstuddu dagskránni, ef deildin væri fullskipuð, og þess vegna tek ég ekki þátt í þessari afgreiðslu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forsett (SB): Þá er dagskrá þessa fundar þrotin. Þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur í hv. þd. fyrir jól, vildi ég leyfa mér að óska hv. þdm. gleðilegra jóla, þeim þeirra, sem fara heim, góðrar ferðar og góðrar heimkomu og láta þá ósk í ljós, að við hittumst allir heilir að loknu jólafríi.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér - og ég veit, að ég mæli þar fyrir hönd allra hv. þdm. - að þakka hæstv. forseta fyrir góðar óskir til okkar þm., og ég vil leyfa mér að óska honum gleðilegra jóla og að við megum sjá hann aftur hér að loknu þessu þinghléi og þakka honum fyrir gott samstarf við okkur þm., það sem af er. Ég vil leyfa mér að biðja hv. þm. um að gera svo vel að taka undir heillaóskir mínar til forseta með því að rísa úr sætum. - Þdm. risu úr sætum.

Forseti (SB): Ég þakka hv. 2. þm. Reykv. fyrir hlýjar óskir og hv. þm. öllum fyrir að hafa tekið undir þær. Endurtek ég svo árnaðaróskir mínar til hv. þingmanna og segi fundinum slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BSt): Þetta verður án efa síðasti fundur deildarinnar nú fyrir jólafríið. Vil ég leyfa mér að óska öllum hv. þdm. gleðilegra jóla og góðs og farsæls komandi árs, og þeim hv. þdm., sem heima eiga utan Rvíkur og fara heim um jólin, óska ég góðrar ferðar heim og góðrar heimkomu og vona og óska, að við megum allir hittast hér heilir og hressir eftir jólafríið.



Herra forseti. Ég veit ég mæli fyrir munn dm. allra, þegar ég þakka hæstv. forseta góðar óskir og eins þegar ég flyt honum beztu óskir um ánægjuleg jól, farsælt nýár, góða ferð heim, góða heimkomu og óska, að hann komi heill til endurfunda að jólafríinu loknu. Bið ég hv. þdm. að taka undir þessar óskir mínar með því að rísa úr sætum. - Þdm. risu úr sætum.

Forseti (BSt): Ég þakka hv. 4. þm. Reykv. góðar óskir mér til handa og hv. þdm. undirtektirnar, endurtek óskir mínar og segi svo fundi slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (JPálm): Ég skal taka það fram, að um báðar þær till., sem á dagskránni eru, verður nú atkvgr. hagað samkv. hinum nýju þingsköpum, sem er nokkur breyting frá því, sem áður hefur verið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég flyt hérna litla brtt. á þskj. 566, og svo er önnur brtt. á þskj. 564 frá meiri hl. fjhn., og eru báðar um sama efni, báðar út af því, að í frv., eins og það lá í fyrstunni fyrir, var gert ráð fyrir, að bankinn tæki til starfa með áramótunum, en nú er búið að breyta því og ákveða, að hann taki til starfa, samkv. frv. eins og það er nú, 15. febr., enda var 1. jan. liðinn, þegar málið var hér til 2. umr. Till. mín er um það, að fyrir „1. janúar“ í 4. málsgr. 4. gr. komi: 15. febrúar. - Það er um vexti af innstæðufé í Landsbankanum. Er eðlilegt að miða við þann dag, sem bankinn tekur til starfa. - Brtt. meiri hl. fjhn. er aftur um það að bæta bráðabirgðaákvæði við frv., um það, hvenær kjörtími þeirra bankaráðsmanna, sem fyrst eru kosnir, skuli enda, og þótti okkur réttara að miða það við áramót, en ekki við 15. febrúar. Þess vegna er till. okkar sú, að í fyrsta sinn sé kjörtími þeirra, sem fyrst eru kosnir, til ársloka 1958 og þar á eftir yrði það svo miðað við áramót. Það mun vera svo með flestar slíkar n., sem kosnar eru á Alþ., svipaðar þessari, að kjörtíminn er miðaður við áramót, og mun það hentugra að ýmsu leyti. T.d. ef áframhald verður á haustþingum, sem maður veit nú ekki, þá mundi kosning ef til vill frekar farast fyrir, ef miðað væri og einskorðað við stofndag bankans. Hvorug till. er þýðingarmikil, og í sjálfu sér er ekki brýn nauðsyn að samþ. þær, en það mun þó fara betur á því.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Eins og ég tók fram í framsöguræðu þessa máls, þá taldi ég ekki þessa brtt. það mikils virði, að ég vilji voga því að hætta málinu hennar vegna og samþ. hana, og greiði ég því ekki atkv.



Herra forseti. Þar sem hinn vísi maður, hv. 11. landsk., hefur bent á það, að frv. sé sett í hættu, ef þessi brtt. verður samþ., þá mun ég fara að hans ráðum og fordæmi og greiða atkv. gegn till. - segi nei.

Bernharð Stefánsson Ég skírskota til grg. hv. 11. landsk. þm. og greiði ekki atkv., enda hef ég aldrei haft neinn áhuga fyrir þessari brtt. Brtt. 650,1 felld með 10:2 atkv., að viðhöfðu nafnakalli, og sögðu já: GJ, LJóh. nei: VH, ÞÞ, BBen, GÍG, HG, HermJ, JJós, RÞ, SÓÓ, BSt. BrB, FRV, StgrA greiddu ekki atkv. 2 þm. (KK, PZ) fjarstaddir. Brtt. 720 felld með 8:4 atkv. - 650,2 tekin aftur. Frv. samþ. með 13 shlj. atkv.

Forseti (BSt): Nú kynni að vera vafamál um það, hvort frv. væri endursent til hv. Nd. eða afgreitt sem lög frá Alþ. Ég lýsti því nefnilega yfir við fyrri meðferð málsins hér í hv. d., og komu engin mótmæli fram, að lítilfjörlega leiðréttingu, sem nánast var prentvilla, skoðaði ég sjálfsagða leiðréttingu og þyrfti ekki að bera undir atkv., og mótmælti því enginn. En samt sem áður hefur skrifstofan misskilið þetta að einhverju leyti, og frv. hefur verið prentað upp með þeirri leiðréttingu eftir 2. umr. í Ed. Ég fyrir mitt leyti álít, þar sem þessu var lýst yfir af mér og það mun einhvers staðar vera staðfest af stálþræðinum, sem við höfum nú, og enginn mótmælt því, að ég tel þetta aðeins sem leiðréttingu, sem lagfæra mætti í prentun, þá lít ég svo á, að frv. sé nú afgreitt sem lög frá Alþ. En ef einhver mælir þessu í gegn, þá verður að fara um það sérstakur úrskurður eða atkvgr. d. Þetta er aðeins slys, að skrifstofan tók þetta sem breyt., sem engin breyt. var, heldur leiðrétting á frv., eins og það bar með sér, þar sem talað var í frv. um tvo stafliði, þar sem áttu - eins og allir sáu - að standa þrír stafliðir. Breytingin var ekki önnur en sú.



Herra forseti. Mér er fullkunnugt um, að hæstv. forseti hefur jafnan skýrt þetta mál þannig. Hins vegar tel ég, að ég mundi hafa fullan rétt til að mótmæla þessu á þessu stigi og fá frv. sent til Nd. og gera tilraunir þar til þess að fá leiðréttingu á þeim málum, sem hér hafa verið felld. En vegna þess að ég vil á engan hátt gera ummæli hæstv. forseta ómerk, þá sætti ég mig við þennan úrskurð, að hann afgreiði þetta hér sem lög frá Alþ.

Forseti (BSt): Ef engin mótmæli koma fram vegna þessara mistaka, sem eiginlega eru aðeins vegna prentunarinnar, en varða ekki efni málsins, þá er frv. hér með afgr. sem lög frá Alþ. til hæstv. ríkisstj., því að allir geta nú sannfært sig um það, að þetta var aðeins leiðrétting.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil aðeins taka það fram við þessa umr., fyrst málinu var ekki vísað til n. og ekki gefst neitt tækifæri til þess að ræða það þar, að ég fyrir mitt leyti hefði talið miklu æskilegra, ef sá gjaldfrestur, sem ríkisstj. er að beita sér fyrir með samþykkt þessa frv., hefði einnig náð til togaranna, eins og gert var ráð fyrir í brtt. á þskj. 754, sem borin var fram við frv. í hv. Nd. Vegna þess að það er að sjálfsögðu kunnugt, að útgerðir ýmissa togaranna eiga í mjög miklum fjárhagslegum örðugleikum, hefði verið þörf á því að geta hlaupið þar undir bagga á sama hátt og ætlazt er til að gert verði viðvíkjandi vélbátunum. En þar sem hæstv. sjútvmrh. hefur lýst því hér yfir fyrir hönd ríkisstj., að ef gerðar yrðu breytingar á frv., þá mundi hún telja sig knúða til þess að draga frv. til baka, þá mun ég ekki flytja neina brtt. í þessa átt, þó að ég, eins og ég áðan sagði, hefði talið það nauðsynlegt og æskilegt, að frv. hefði verið víðtækara og hefði einnig náð til togaraflotans.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JPálm): Það Alþingi, sem nú er að ljúka störfum, er meðal stytztu þinga, sem háð hafa verið á síðari árum. Hefur það þó haft til meðferðar mjög mörg vandasöm og örðug mál. En það hefur ekki haft við neinar deilur að stríða um stjórnarbreytingu, og veldur það mestu um, að störfum þess hefur þokað svo fram sem raun er á. Þing og stjórn hefur að þessu sinni átt við að etja margvíslega örðugleika, sem stafa af örðugu árferði, viðskiptastríði frá erlendu stórveldi og stéttarlegu ósamlyndi meðal þjóðarinnar. Allt þetta hefur haft það í för með sér, að störf og aðstaða Alþingis hefur verið miklu ógeðfelldari, en oft áður, og margt af því, sem samþ. hefur verið, ber eðlilega svip af því örðuga ástandi, sem við hefur verið að fást. En fyrir utan það, sem þannig er vaxið, hefur þetta þing afgreitt margvíslega löggjöf og ákvarðanir til nytja og bjargræðis fyrir atvinnu- og fjármálalíf landsins. Mun ég ekki hér gefa neina lýsingu af þeim málum, sem þingið hefur afgreitt, eða hinum, sem eftir liggja óafgreidd. Þeim hefur öllum verið lýst fyrir alþjóð af fréttamanni Alþingis og um mörg þeirra skrifað í blöðum. En ég vil í umboði Alþingis óska þess, að sú löggjöf og þær ákvarðanir, sem þetta þing hefur afgreitt, verði þjóð vorri til gagns og gæfu. Ég vil óska landi voru og þjóð árs og friðar, gæfu og gengis á þessu ári og framvegis. Ég óska þess, að atvinnuvegir þjóðarinnar til lands og sjávar megi blessast og blómgast betur, en verið hefur um skeið. Þetta þing mun að öllum líkindum verða hið síðasta á yfirstandandi kjörtímabili. Það veit því enginn um, hverjir af núverandi alþm. verða á næsta þingi. En ég vil flytja öllum hv. þm. beztu þakkir fyrir góða og ánægjulega samvinnu við mig sem forseta, og ég óska öllum hv. þm., hæstv. ríkisstj. og öllu starfsfólki Alþingis góðrar heilsu og persónulegrar hamingju. Þeim þingmönnum, sem í fjarlægðinni búa, óska ég góðrar ferðar og góðrar heimkomu.



Ég vil leyfa mér fyrir hönd allra hv. þm. að þakka hæstv. forseta fyrir góðar óskir og hlý orð í okkar garð. Ég vil enn fremur - og ég veit, að ég geri það líka fyrir hönd allra hv. þm. - leyfa mér að þakka honum fyrir röggsama og réttláta fundarstjórn og fyrir gott og ánægjulegt samstarf við okkur þingmenn. Ég vil svo óska honum, nú þegar hann heldur heim, góðrar heimferðar og góðrar heimkomu og honum persónulega og hans fólki alls velfarnaðar. Ég vil leyfa mér að biðja hv. þm. að risa úr sætum sínum og taka undir þessar óskir mínar til hæstv. forseta. - 
            

Forseti (JPálm): Ég þakka hv. 2. þm. Reykv., Einari Olgeirssyni, fyrir vinsamleg orð og góðar óskir í minn garð, og öllum hv. alþm. fyrir að hafa tekið undir þær.

Þingheimur stóð upp, og forsætisráðherra, Steingrímur Steinþórsson, mælti: „Heill forseta vorum og fósturjörð.“ Tók þingheimur undir þau orð með ferföldu húrrahrópi. Var síðan af þingi gengið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur haldið fund og tekið til athugunar kjörbréf Kjartans Jóhannssonar, hv. þm. Ísaf. Nefndin hefur ekki neinar athugasemdir að gera við kjörbréfið og leggur til, að það verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur tekið til meðferðar kjörbréf Jóhanns Jósefssonar, hv. þm. Vestm. Nefndin hefur ekki fundið neitt við kjörbréfið að athuga og leggur til, að það verði samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf hv. þm. Str., Hermanns Jónassonar, og ekkert fundið athugavert við það, engar kærur hafa borizt nefndinni út af kosningu þessa hv. þm., og leggur því n. einróma til, að kjör hans verði tekið gilt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég er samþykkur þessu frv. og samþykkur því, að afgreiðslunni verði hraðað eins og ráð hefur verið fyrir gert. En ég hreyfði því í fjhn., þegar frv. var þar til athugunar, að hæstv. ráðh. hefði ekki gefið neinar upplýsingar um, hvorki hve lánstíminn ætti að vera langur né heldur hver vaxtakjör væntanlega yrðu á þessu láni. Þó hefur það jafnan verið venja við afgreiðslu lántökuheimilda hæstv. ríkisstj., að upplýsingar, er fyrir hendi væru, lægju fyrir um þessi atriði, áður en heimildin væri afgreidd. Sérstaklega virðist mér ástæða til þess að inna eftir þessu nú, vegna þess, að ég hygg, að þetta sé fyrsta lánið, sem ríkissjóður tekur hjá hinum nýja banka, Framkvæmdabankanum, og gæfi þá kannske einhverja vísbendingu um, hver kjör væru hugsuð í viðskiptum bankans við ríkisstj. Ég innti eftir því í fjhn., hvort form. hennar gæti aflað sér upplýsinga um þetta, áður en málið væri afgr. úr deildinni. Ég veit ekki, hvort hann hefur gert það, en þykir rétt að benda á, að mér finnst á allan hátt þinglegra og formlegra, að þessar upplýsingar liggi fyrir, áður en málið er afgreitt. Ég mun þó að sjálfsögðu ekki setja mig gegn því, að það verði afgr. út úr deildinni hér, því að þær liggja þá væntanlega fyrir í Nd., en þykir rétt að vekja á þessu athygli.



Herra forseti. Mér kemur nú þessi ræða síðasta ræðumanns dálítið á óvart. Að vísu er það alveg rétt, að þessu var hreyft í fjhn., að það væri æskilegt, að fyrir lægju upplýsingar um lánskjör og annað, áður en málið væri afgreitt. Samkv. ósk n. útvegaði ég þessar upplýsingar og gat um öll þessi atriði í minni framsöguræðu við 2. umr. hér. Það er líklega, að hv. þm. hafi ekki verið kominn í d., þegar ég gerði það, en það vill nú svo til, að ég hef hér bréf, sem upplýsir þetta töluvert rækilega, og mér er ánægja af að lána hv. þm. þetta bréf.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Vegna fyrirspurnar hæstv. forseta á síðasta fundi um gang nokkurra mála í nefndum í þessari hv. deild, vil ég taka fram vegna samgmn.: Sú hefur verið venja, að samvn. samgöngumála, þ. e., sameinaðar samgmn. beggja deilda, hefur fjallað um frv., sem fram hafa komið um breyt. á vegalögum og brúalögum. Hefur sú tilhögun reynzt nokkuð vel. En slíkur fundur hefur ekki enn verið haldinn, en mun verða bráðlega. - Ég vildi aðeins geta þessa utan dagskrár vegna fyrirspurnar hæstv. forseta.

Forseti (GíslJ): Ég vil leyfa mér að þakka hv. þm. fyrir þessar upplýsingar og vænti þá að heyra frá nefndinni, þegar málið þokast eitthvað áfram.



Herra forseti. Frv. það um breyt. á vegal., sem vísað var til hv. samgmn., var frá mér og var svo sérstaks eðlis, að mér finnst nú, að það gæti verið utan við þá venjulegu togstreitu um að fá tekna smávegakaflavegalög. Ég vildi því mjög mælast til þess, að hv. nefnd afgreiddi þetta mál, hvað sem líður samningum samgmn. í deildunum um þessa venjulegu togstreitu um smávegakafla.

Forsett (GíslJ): Ég vil aðeins taka það fram út af þessari athugasemd, að ég vildi einnig beina þeirri áskorun til hv. formanns að taka það til athugunar, hvort hann eða nefndin sér sér fært að afgreiða málið þannig. Það er sjálfsagt hlutverk n. að skera úr um það.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er samhljóða brbl., sem gefin voru út á þessu ári, en efni þess er það, að ríkisstj. sé heimilt að ábyrgjast f. h. ríkissjóðs fjárhæð allt að 2 millj. og 900 þús. kr. fyrir Bæjarútgerð Siglufjarðar og lán allt að 350 þús. kr. fyrir hlutafélagið Bjólf á Seyðisfirði. Um ástæður fyrir þessu máli er bent á það, að hag þessara bæjarfélaga, sem hlut eiga að máli, hafi verið stefnt í tvisýnu með því, að atvinnutæki yrðu flutt úr bænum, ef ekki hefði verið gripið til þess ráðs að gefa út þau brbl., sem hér er fjallað um. Frv. þetta hefur legið fyrir hv. Ed. og hefur hlotið afgreiðslu þaðan án breytinga. Fjhn. þessarar d. hefur tekið málið til athugunar og mælir með því, að frv. verði samþ. Einn nm. hefur þó áskilið sér rétt til þess að bera fram brtt. eða fylgja brtt., sem fluttar kynnu að verða af öðrum hv. þdm.



Herra forseti. Þetta frv., sem hér liggur fyrir á þskj. 5, er flutt af hæstv. ríkisstj. til staðfestingar á brbl., sem út voru gefin 5. ágúst s.l. Frv. fjallar um það að bæta inn í stimpilgjaldalögin ákvæði um það, að ríkisstj. hafi heimild til að stimpla ábyrgðarskírteini innlendra tryggingarfélaga með 8%, þ.e.a.s. 8% af iðgjaldaupphæðinni eins og hún er ákveðin. þegar ábyrgðarskírteinið er gefið út. - Fjhn. þessarar hv. d. hefur haft þetta mál til athugunar og orðið á einu máli um að mæla með því, að það verði samþ. eins og það liggur fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (GíslJ): Áður en fundinum er slitið, vil ég leyfa mér að benda hv. 2. landsk. þm. (BrB) á, af því að hann er mættur hér nú í d., að fresta varð fundi vegna þess, að nægilega margir þdm. voru ekki mættir, og fór þá fram nafnakall, og hann var einn af þeim, sem voru fjarverandi án þess að hafa haft til þess sérstakt leyfi eða gefið um það tilkynningu. Síðar fór nafnakall einnig fram á fundinum til þess að fá úr því skorið, hvort nægilega margir þdm. væru mættir, og þá var hann ekki heldur mættur. Ég vil því mega óska þess, að hann ásamt öðrum þm., sem eiga hér sæti, mæti nægilega snemma við fundarsetningu eða tilkynni skrifstofunni eða forseta, ef einhverjar sérstakar ástæður eru fyrir hendi, að þeir geta ekki mætt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta er borið fram af hæstv. ríkisstj., og er efni þess að heimila ríkisstj. að staðfesta fyrir Íslands hönd samning þann, sem undirritaður var á félagsmálaráðherrafundi Norðurlanda í Reykjavík 20. júlí þessa árs, en þessi samningur er prentaður sem fskj. með frv. Heilbr.- og félmn. hefur athugað þetta mál og leggur til einróma, að frv. verði samþykkt óbreytt.



Herra forseti. Í frv. þessu felst það, að dvelji bótaþegi almannatrygginga í sjúkrahúsi, á elliheimili eða í annarri hliðstæðri stofnun, þar sem Tryggingastofnunin eða hið opinbera greiðir fyrir hann að nokkru eða öllu leyti, þá skuli allt að 10% af því bótafé, sem Tryggingastofnunin greiðir vegna hans, greiðast til hans sjálfs, en aðeins 90% til þeirrar stofnunar, sem hann dvelur í. Sú regla hefur hingað til verið í gildi, að dvelji slíkur bótaþegi á sjúkrahúsi, elliheimili eða annarri hliðstæðri stofnun, þar sem Tryggingastofnunin greiðir fyrir hann, þá gangi allt bótaféð til greiðslu á dvalarkostnaði hans á elliheimilinu eða á sjúkrahúsinu, þannig að bótaþeginn hefur ekkert fé fengið sjálfur til umráða. Þessu er gert ráð fyrir að breyta þannig, að hann hafi nokkur fjárráð, þótt ekki væru mikil, eftir sem áður, þó að dvalarkostnaðurinn sé greiddur af Tryggingastofnuninni. Þess er að vísu að geta, að sé þannig ástatt, eins og stundum eða oft mun vera, að sveitarfélag greiði þann hluta dvalarkostnaðar, sem ekki fæst greiddur af bótafénu, þá gæti sveitarfélagið, þó að þessi lög yrðu samþykkt, lækkað greiðslu sína vegna bótaþegans sem því svarar, sem Tryggingastofnunin greiðir til hans, þannig að hann væri ekki betur settur en áður. En þess er að vænta, að framkvæmd málsins verði þannig, að þessir bótaþegar fái raunverulega til yfirráða þann tíunda hluta bótanna, sem Tryggingastofnunin mundi ekki greiða sjúkrahúsinu eða elliheimilinu, heldur er ætlaður til þeirra sjálfra. Er það tilætlun n., að framkvæmd málanna verði með þessum hætti. N. er á einu máli um að mæla með því, að frv. þetta nái fram að ganga. Einn nm., hv. þm. Ak., var að vísu ekki viðstaddur, þegar málið var afgreitt í n. Nefndin taldi þó réttara að breyta formi frv. nokkuð, þ. e. a. s. stíla það við gildandi viðaukalög við almannatryggingalögin, en ekki við almannatryggingalögin sjálf, og er það eitt ástæða til þess, að n. hefur flutt brtt. við frv. á þskj. 141. Efnisbreyting felst engin í þessari brtt. En af því leiðir líka, að breyta verður fyrirsögn frv.. þ. e. a. s. stíla fyrirsögnina við viðaukalögin frá 1953, en ekki lögin um almannatryggingarnar sjálf frá 1946. Ég undirstrika, að efnisbreyting er engin í brtt. Þetta er formsbreyting eingöngu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta frv. var flutt á síðasta þingi, en náði þá ekki fram að ganga. 1949 voru sett lög um meðferð ölvaðra manna og drykkjusjúkra. Í þeim lögum var gert ráð fyrir, að ef sveitarfélög vildu setja á stofn gæzluvistarhæli fyrir drykkjusjúka menn, fyrst og fremst miðað við þarfir þeirra sjúklinga, sem þörfnuðust vistar og umönnunar um langan tíma, þá skyldi úr gæzluvistarsjóði greiða stofnstyrk 2/5 kostnaðar. Í þessum gæzluvistarsjóði er nú hátt á þriðju millj. króna. Samkv. lögunum renna til hans 750 þús. af ágóða áfengisverzlunarinnar á hverju ári. Hins vegar munu aðeins um eða rúmar 300 þús. hafa verið notaðar úr þessum sjóði til þess að reisa hælið á Úlfarsá. Okkur flm. virðist, að eðlilegt sé, að gæzluvistarsjóður ríkisins reisi og reiti slík hæli, en að því sé ekki komið yfir á sveitarfélögin að leggja fé til stofnunar og rekstrar slíkra hæla. Þeim mun fremur virðist ástæða til þess, þar sem þarna er fyrir hendi sjóður, sem nú er sem sagt hátt á þriðju millj. króna, ónotaður að mestu. Grein er gerð fyrir þessu máli í ástæðum frv., og vil ég vísa til þeirra og tel ekki ástæðu til að rekja þetta frekar, en legg til, að málinu sé vísað til heilbr.- og félmn. Af sérstökum ástæðum gat ég ekki flutt framsöguræðu við 1. umr. málsins, og málið var þá látið ganga áfram til 2. umr. Tel ég rétt, þó að málið sé komið á þetta stig, að þá sé því milli 2. og 3. umr. vísað til hlutaðeigandi nefndar.