Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta liggur fyrir eins og Ed. samþ. það. Allshn. þessarar d. leggur til, að það verði samþ. óbreytt.



Eins og ég gat um við 2. umr. þessa máls, taldi ég, að frv. ætti ekki að ná fram að ganga í því formi, sem það hefur, og lagði því til. að því væri vísað til ríkisstj. En með því að sýnt er, að málið nær ekki fram að ganga, þó að það fari út úr þessari d., vil ég ekki hindra gang þess hér og lýsi hér með yfir því. að ég tek till. mína aftur.



Ég vil ekki fallast á það, sem hv. þm. V.- Sk. segir, að málið sé ekki formlega fram borið, og vil óska þess, að málið verði samþ., en þakka honum fyrir, að hann tók hana till. aftur.



Frv. þetta fer fram á að heimila ríkisstj. að selja hluta af Sauðhússkógi. Eftir þeim upplýsingum, sem allshn. hefur aflað sér um málið, virðist henni ekki óeðlilegt, að salan sé leyfð, en þó því aðeins, að skógræktarstjóri mæli með. N. leggur því til, að frv. verði samþ. með breyt., sem felast í brtt. hennar á þskj. 457.

* Frsm. (Bergur Jónsson): Hér er um að ræða lítils háttar breyt. á hreppamörkum. Þetta var samþ. á sýslufundi Mýrasýslu með 8:1 atkv. Land það, er hér um ræðir, er í eign Borgarhrepps, og er þess vegna ekki nema eðlilegt, að sá hreppur vilji fá landið fært yfir á sig. Allshn. leggur því til, að frv. verði samþ. óbreytt.



Í upphafi þessa fundar var tilkynnt, að fyrir lægju mótmæli úr Stafholtstungnahreppi, og þegar svo stendur á og engar upplýsingar liggja fyrir um, að brýn nauðsyn sé á að breyta hreppamörkunum, þá er það ósk mín, að hv. allshn. skýri ástæðurnar fyrir því, að hún gerir þessa samþykkt.

* Frsm. (Bergur Jónsson) Ég tók skýrt fram, að meiri hl. sýslunefndarinnar hefði verið þessu samþ. Það er auðséð, að hér er um að ræða smávegis ósamkomulag, en flm. frv. hefur tekið afstöðu með Borgarhreppi, og finnst mér það rétt, því að hér er um að ræða land, sem Borgarhreppur á að mestu leyti. Annars gæti flm. upplýst þetta betur en ég.

*Bjarni Ásgeirsson: Mér finnst ekkert undarlegt, þó að Stafholtstungnahreppur leggi fram mótmæli gegn þessu frv., þar sem hreppsbúar eru mótfallnir breyt. á hreppamörkunum. Þessu máli var hreyft áður, en ég veigraði mér ávallt við að flytja það, af því að þá átti Stafholtskirkja landið, en fyrir nokkrum árum eignaðist Borgarhreppur þetta land. Málið var tekið fyrir á sýslufundi Mýrasýslu og reynt að koma á samkomulagi milli hreppanna, en þar sem það tókst ekki, fór fram atkvgr., og var þetta samþ. með 8:1 atkv. Þegar svo hreppsbúar Borgarhrepps sendu mér málið, þá sá ég ekki ástæðu til að neita þeim um að flytja það, þegar sýslunefnd var næstum á einu máli um breytinguna, og af því mátti álykta, að fylgi málsins væri mikið. Þegar svona mál koma upp milli hreppa, heldur auðvitað hver í sinn málstað, og ég skil vel mótmæli Stafholtstungnahrepps. En mér finnst sanngjarnt, að Borgarhreppur fái sitt eigið land inn í hreppinn.

*Jón Pálmason: Ég á hér ekki neinna hagsmuna að gæta, eins og menn vita, en ég blanda mér í þetta aðeins vegna þess, að slík mál sem þessi eru oft mikil hitamál milli hreppa, og því tel ég mjög athugavert að breyta hreppamörkum, þegar svo stendur á sem hér, að ekki liggja fullljósar upplýsingar fyrir um málið. Gæti það hæglega skapað fordæmi síðar. Ég tel því réttara að geyma afgreiðslu málsins til næsta þings. þegar greinilegri upplýsingar hafa fengizt.

* Frsm. (Bergur Jónsson): Ég vil benda þessum hv. þm. á, að það er ekki gott að komast hjá að afgreiða mál, sem menn eru ósammála um. Slíkt hefur oft komið fyrir hér á hv. Alþ. um lík mál og það, er hér um ræðir. Sýslunefnd Mýrasýslu hefur samþ. þetta með öllum atkv. gegn 1, og er þess vegna ekki nema eðlilegt, að verða við þessari kröfu, því að það er nokkuð ólíklegt, að sýslunefndin sé að leggjast á eina sveit, án þess að hafa nokkuð til síns máls.

*Bjarni Ásgeirsson: Ég er sammála hv. þm. Barð. um, að þetta sé sanngirnismál, og finnst mér eiga að afgreiða það nú á þessu þingi, ekki sízt þegar samþykkt sýslunefndarinnar er svona greinileg.

*Jón Pálmason: Ég skil vel afstöðu hv. flm. til málsins, en viðvíkjandi því, sem hv. þm. Barð. tók fram, að oft hefðu verið samþ. hér mál líks efnis og þetta, þó að menn hafi verið ósammála um þau. þá finnst mér það ekkert mæla með framgangi þessa máls, því að hér eru aðeins fyrir hendi upplýsingar frá öðrum aðilanum.

* Frsm. (Bergur Jónsson): Í grg. frv. er upplýst, að þegar ekki var hægt að koma á samkomulagi milli hreppanna, þá var málið lagt fyrir sýslunefnd sem réttan aðila til þess að dæma um það. Hún áleit málstað Borgarhrepps réttan, og finnst mér það fullgild ástæða fyrir því að frv. verði samþ.

* Frsm. (Jóhann G: Möller): Þetta frv. var borið fram á síðasta aðalþingi, en varð ekki útrætt sökum þess, hve seint það barst iðnn. N. hefur nú borið það fram að nýju og gert við það nokkrar breyt., sem þó snerta ekki meginefni þess, en eru mest í því fólgnar, að tekin hafa verið burt ýmis ákvæði, sem betur þótti fara á, að sett væru í reglugerð. Þetta mál er mikið nauðsynjamál, því að á síðari árum hefur það mjög færzt í vöxt, að gert er ráð fyrir í ýmsum l., að ákveðin próf þurfi til að öðlast vissan rétt. Hins vegar er allt skólahald, sem þarf til að ná þessum prófum, og annað því viðvíkjandi gersamlega óskipulagt, eða a.m.k. ekki nægilega skipulagt. Það, sem hér er farið fram á, er, að skipulagi sé komið á iðnfræðsluna, svipað því sem tíðkast með öðrum þjóðum. Ég þarf svo ekki að fara um þetta fleiri orðum. Ég skal aðeins geta þess, sem stendur í grg., að fn. er að efni til mjög sniðið eftir því, sem tíðkast í svipaðri löggjöf Norðurlanda.

* Frsm. (Jóhann G. Möller): Þetta frv. er hingað komið frá Ed. Ed. féllst svo að segja einróma á það, og um það munu engar deilur hafa staðið. Allshn. þessarar d. leggur til, að það verði samþ., þó með þeirri breyt., að 2. falli niður, því að n. sér enga nauðsyn til, að hún standi í l. Býst ég þó við, að n. standi ekki fast á henni, því að ef hún verður samþ., þá þarf málið að fara aftur til Ed. Ég vil því mælast til þess við hæstv. forseta, að hann hraði málinu sem mest í þessari d., ef það þarf að fara aftur til Ed.

*Bjarni Ásgeirsson: Ég vil aðeins vekja athygli á því, að nokkur hluti af landi Hólms, lítill að vísu, er í Mosfellshreppi, og ég veit, að það er ósk þess hrepps að fá þann hluta keyptan, sem liggur innan þeirrar sveitar. Í Ed. var borin fram brtt. um að heimila Mosfellssveit að fá þennan hluta keyptan. Hún mun ekki hafa verið samþ., en því var lýst yfir af þáverandi hæstv. forsrh., að hann teldi Mosfellshrepp hafa forkaupsrétt á þessu landi. Ég vil lýsa því yfir, að ég tek þann skilning gildan og geri ráð fyrir, að Mosfellshreppur geri kröfu til að fá keyptan þennan hluta af Hólmslandi.



Mál þetta er hingað komið frá Ed. Allshn. hefur athugað það og leggur til, að það verði samþ. með þeirri breyt., að á eftir 1. gr. komi ný gr. um, að framkvæmd eignarnámsins skuli fara fram eftir ákvæðum laga nr. 61 14. nóv. 1917, um eignarnám. Ég vil hafa sama formála fyrir þessu frv. og hafður var fyrir frv., sem var hér á dagskrá næst á undan, frv. um sölu þjóðjarðarinnar Hólms, að hæstv. forseti hraði þessu máli, svo að það geti komizt fram á þessu þingi.

* Flm. (Sigurður Kristjánsson): Ég get verið fáorður um þetta frv. Það stendur svo á, að ríkið hefur selt Eyrarhreppi landspildu í þeim tilgangi, að hreppurinn gæti komið því til leiðar, að þarna yrði reist síldarvinnslustöð. En svo reyndist við athugun landið ófullægjandi, svo að þess vegna hefur hreppurinn farið fram á, að þeir, sem ætla að reisa þessa verksmiðju, fái þarna nokkurn viðauka, svo að verksmiðjan geti orðið reist. Málið er seint á ferðinni, en því liggur mikið á. Það er vilji hreppsins að geta öðlazt þessi fríðindi, sem hann telur sér í, að verksmiðjan komist upp. Ég hef einnig leitazt við að kynna mér, hvort þetta væri nokkurt ágreiningsmál, en ekki orðið var við annað en að allir væru því meðmæltir. Ríkið hefur áður sýnt hug sinn með því að selja hreppnum þessa landspildu. Ég hef einnig talað við þm. kjördæmisins og fleiri þm., og fullyrði ég, að enginn ágreiningur er um málið. Ég vil af þessum ástæðum fara fram á það við hæstv. forseta, að hann leiti afbrigða um, að málið mætti komast úr d. í dag.



Ég legg til, að málinu verði vísað til n. Ég er ekki tilbúinn að taka afstöðu til málsins athugunarlaust.

1) JGM: Þar sem samþykkt þessarar brtt. gæti tafið málið svo, að það næði ekki fram að ganga, segi ég nei.