Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Allshn. hefur fjallað um frv. til l. um heimild fyrir ríkisstj. til þess að staðfesta fyrir Íslands hönd samþykkt um alþjóðareglur til að koma í veg fyrir árekstra á sjó. Á undanförnum árum hefur orðið mjög ör þróun á sviði siglingatækni, skipum hefur farið fjölgandi og þau stækkað mjög mikið. Þótti því nauðsynlegt að endurskoða reglur sem um þessi efni hafa gilt frá 1965. Hingað til hafa siglingareglurnar byggst á samkomulagi þjóða í milli, án þess að þær væru byggðar á alþjóðasamþykkt. Nú hefur hins vegar í fyrsta sinni verið gerð samþykkt um reglurnar. Því var það, að í okt. 1972 var haldin í London alþjóðaráðstefna til að endurskoða þessar reglur. Þessi samþykkt var undirrituð af fulltrúum 16 landa, þ. á m. af hálfu Íslands með fyrirvara. En síðan hefur samþykkt þessi verið lögð fyrir samgrn. og leggur það til að hún verði staðfest fyrir Íslands hönd. Athygli n. var vakin á því að í þetta frv. vantaði gildistökugr. Því er lögð fram á þskj. 260 brtt. um þetta efni, þ.e.a.s. að á eftir 4 gr. komi ný gr., sem orðist svo: „lög þessi öðlast þegar gildi.“ Allshn. er sammála um að leggja til, að frv. þetta verði samþ. að öðru leyti óbreytt, en tveir nm. voru fjarverandi.



Herra forseti. Menntmrn. hefur haft til meðferðar frv. til l. um breyt. á l. nr. 84/1970, um Háskóla Íslands. N. samþ. samhlj. að mæla með frv. óbreyttu. Þetta frv. var raunar lagt fram áður, fyrir þremur árum, hér á Alþ., þ.e. a.s. fimm fyrstu gr. þess, en varð þá ekki útrætt og kemur því aftur fyrir Alþ. nú. N. þóttu eðlilegar og sjálfsagðar þær breyt. sem þarna er gert ráð fyrir á l. um Háskóla Íslands, en þær eru að meginefni tvær: Hin fyrri er breyt. á stjórnsýslu Háskóla Íslands með stofnun embættis kennslustjóra, auk þess sem sett eru nú ákvæði um skipan rektorsstarfa í forföllum. Hingað til hefur enginn ákveðinn maður gegnt starfi rektors í forföllum hans, en nú er gert ráð fyrir að varaforseti háskólaráðs skuli gegna því hlutverki. Starf kennslustjóra verður hliðstætt starfi háskólaritara, og virðist þessi styrking á stjórnsýslu Háskólans mjög svo eðlileg þegar tekið er tillit til sífellt aukinna umsvila og aukins nemendafjölda, en fjöldinn í Háskólanum hefur tvöfaldast frá árinu 1968. 6. gr. bætist við frv. eins og það áður kom fyrir Alþ. Þar er gert ráð fyrir að heimilt sé að stofna til námsbrauta sem veiti sérhæfða menntun er leiði til háskólaprófs þegar svo stendur á að náminu verður ekki komið fyrir innan háskóladeilda. Það er staðreynd, að sífellt er aukin ásókn um stofnum nýrra háskóladeilda og þess vegna full þörf á að Háskólinn hafi heimild til þess að stofna til slíkra deilda að vel athuguðu máli og þegar bein nauðsyn virðist krefja. N. mælti sem sagt shlj. með þessum breyt. á umræddu lagafrv. sem hér liggur fyrir.



Herra forseti. Frv. á þskj. 248 til l. um breyt. á l. nr. 31/1970, um dýralækna, er flutt af mér og hv. þm. Sverri Hermannssyni og Lúðvík Jósepssyni. Í löggjöfinni um dýralækna er m.a. kveðið á um dýralæknisumdæmi í landinu. 2. gr. þessara laga kveður á um það að landinu skuli skipt niður í 22 umdæmi. 16. og 17. tölul. þessarar gr. fjalla um umdæmin á Austurlandi sem skv. lögunum eru tvö: Í fyrsta lagi Austurlandsumdæmi, sem tekur yfir N.-Múlasýslu að undanteknum Skeggjastaðahreppi og Vopnafjarðarhreppi, Seyðisfjörð, Neskaupstað og S-Múlasýslu að mörkum milli Breiðdalshrepps og Beruneshrepps, og 17. liður Austur-Skaftafellssýsluumdæmi, sem tekur yfir A: Skaftafellssýslu, Geithellnahrepp, Búlandshrepp og Beruneshrepp í S: Múlasýslu. Þetta frv. hljóðar svo, með leyfi forseta: „Í stað 16. og 17. tölul. 2. gr. l. nr. 31/1970 (sbr. 1. gr. 1. nr. 38/1972) komi 3 tl., er hljóði svo, og breytast tölul. gr. skv. því.: „16. Austurlandsumdæmi nyrðra: Norður-Múlasýsla að undanteknum Skeggjastaðahreppi og Vopnafjarðarhreppi, Seyðisfjörður, Neskaupstaður, Eskifjarðarkaupstaður og Suður-Múlasýsla að mörkum milli Skriðdalshrepps og Breiðdalshrepps og mörkum milli Reyðarfjarðarhrepps og Fáskrúðsfjarðarhrepps. 17. Austurlandsumdæmi syðra: Suður-Múlasýsla frá mörkum Reyðarfjarðarhrepps og Fáskrúðsfjarðarhrepps við ströndina og Skriðdalshrepps og Breiðdalshrepps inn á landinu annars vegar að mörkum milli Suður-Múlasýslu og Austur-Skaftafellssýslu hins vegar. 18. Austur-Skaftafellssýsluumdæmi: Austur-Skaftafellssýsla.“ Í grg. segir að Austurlandsumdæmi sé „mjög viðáttumikið dýralæknisumdæmi. Það tekur yfir Fljótsdalshérað, Borgarfjörð, Víkur og Loðmundarfjörð, sem nú er að vísu í eyði, Seyðisfjarðarhrepp, Seyðisfjarðarkaupstað, Neskaupstað, Eskifjarðarkaupstað og alla hreppa Suður-Múlasýslu suður að Beruneshreppi. Eins og kunnugt er eru samgöngur, sérstaklega að vetrarlagi, erfiðar milli margra byggðarlaga á þessu svæði, enda er það viðáttumikið. Það er því mjög miklum vandkvæðum bundið fyrir einn dýralækni að þjóna öllu þessu svæði. Svipað má segja um Austur-Skaftafellssýsluumdæmi. Vegalengdin frá Skaftafelli austur á Berufjarðarströnd að Streitishorni er samtals um 300 km, nánar tiltekið 294 km. Lónsheiði er mikill farartálmi á vetrum og samgöngur að öðru leyti um svæðið oft á tíðum erfiðar. Ástæða er til að ætla að meiri möguleikar verði á að fá dýralækna til starfa en verið hefur hingað til,“ en á því hefur verið hörgull oft á tíðum, eins og kunnugt er. Okkur þykir því rétt að lögfesta nýja umdæmaskipun dýralækna f Austurlandskjördæmi og er frv. þetta flutt að ósk heimamanna og að höfðu samráði við dýralækna í Austurlandskjördæmi. Okkur þm. Austurl. hafa verið sendar sérstakar áskoranir og erindi út af þessu máli. Búnaðarfélag breiðdæla hefur t.d. sent til okkar svo hljóðandi áskorun: „Fundur í stjórn Búnaðarfélags breiðdæla, haldinn að Gilsá 31.10. 1974, skorar eindregið á þm. Austurl. að þeir hlutist til um að l. verði breytt á þann veg á yfirstandandi Alþ. að lögfest verði sérstakt dýralæknishérað á sunnanverðum Austfjörðum og hafi hinn nýi dýralæknir búsetu á Breiðdalsvík.“ Héraðið nái yfir þá hreppa sem til er tekið í frv. Síðan segir áfram í þessari áskorun: „Í símtali, sem form. Búnaðarfélags breiðdæla átti við yfirdýralækni í byrjun sept., lét hann í ljós samþykki sitt við skipan þessara mála eins og rakið er hér að framan.“ Þá má geta þess að Jón Pétursson dýralæknir átti hugmyndina að nýju dýralæknissetri á Breiðdalsvík. Síðan hefur borist erindi frá hreppsnefnd Breiðdalshrepps til þm. Austurl. sem er að efni til shlj. því erindi sem ég var að lesa frá Búnaðarfélagi breiðdæla. Ég sé ekki ástæðu til að flytja langt mál til viðbótar um þetta frv., það skýrir sig í raun og veru sjálft, en vil aðeins undirstrika það sem kemur fram í grg., að hér er um gífurlega miklar víðáttur að tefla. T.d. nær nyrðra umdæmið, eins og það er í dag, allar götur frá Gunnólfsvík á Langanesi og suður á Streitishorn norðan við Berufjörð. Það tekur yfir allt Fljótsdalshérað, sem er í sjálfu sér ærið nóg fyrir einn dýralækni að þjóna, þar sem eru 12 sveitarfélög. Á þessu svæði ern mjög margir fjallvegir sem eru ákaflega erfiðir yfirferðar langtímum saman, þannig að það er í raun og veru algerlega útilokað fyrir einn einasta dýralækni að þjóna þessu viðáttumikla umdæmi öllu saman. Við vonumst til þess að málið þyki sanngjarnt og tímabært og það fái góðar undirtektir hv. þm. og ég legg til að málinu verði vísað til hv. landbn.