Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Jón Baldvinsson Er ekki Jónas Kristjánsson með þessu kosinn í 3 fastanefndir?

Forseti (HSteins): Jú, en það hefir viðgengist hjer í deildinni í mörg ár, að einn og sami maður ætti sæti í þremur fastanefndum.

Jónas Jónsson Jeg vil leyfa mjer að benda hæstv. forseta á, að með þessu er andi og form þingskapanna algerlega brotið. Vil jeg beina því til hans, hvort honum virðist ekki rjettara að fara hjer eftir beinum fyrirmælum þingskapanna.

Jón Baldvinsson Mjer skilst, að það sje skýlaust tekið fram í 16. gr. þingskapanna, að sami maður megi ekki vera í fleiri en tveimur fastanefndum. Þetta hefir áður komið fyrir, á þinginu 1917, og þá fjell úrskurður forseta á þá leið, að enginn maður mætti sitja í nema tveimur fastanefndum. Hjer er því farið í bága við bæði forsetaúrskurð og bein fyrirmæli þingskapanna.

Forseti (HSteins): Eins og jeg tók fram áðan, hefir þetta verið venja hjer mörg undanfarin þing; deildin hefir oft svo fám mönnum á að skipa, þar sem ráðherrarnir, einn eða fleiri, geta átt sæti hjer, að hjá þessu verður ekki komist. Og þegar búið er að skipa fjhn., samgmn. og fjvn. fimm mönnum, eins og gert hefir verið, þá verður ekki hjá því komist, að sumir þingmenn verði í fleirum en 2 nefndum. Jeg sje því ekki ástæðu til þess að breyta til nú, en mun haga þessu eins og að undanförnu.

Jónas Jónsson Það er hart, að hæstv. forseti ætlar að berja höfðinu við steininn. Hann veit, að hjer er um lögbrot að ræða og farið í bága við áður feldan forsetaúrskurð. Nú er lögleysunum eindregið mótmælt. Það er slæmt fordæmi, ef meiri hluti deildarinnar leikur sjer að því að brjóta stjórnarskrá þingsins í byrjun og enda hvers þings. Jeg mótmæli þessu athæfi sem fullkominni lagaleysu og algerðri óhæfu.

Forseti (HSteins): Það er ekki rjett hjá hv. 1. landsk. (JJ), að þessu hafi ekki verið mótmælt áður. Því var mótmælt á síðasta þingi og var ekki tekið til greina þá, og verður ekki heldur gert nú, og er útrætt um þetta.

Á ekki að bera þennan úrskurð hæstv. forseta undir deildina?

. Nei.

Hæstv. forseti treystir sjer betur til að fremja ranglæti en hv. deildarmönnum

.

Forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Jeg vil aðeins benda hv.þm. á, að þeir eru hjer að fara fram á nokkuð, sem ekki er framkvæmanlegt eins og nú er komið. Hjer er búið að kjósa 5 menn í 3 fastanefndir og eftir er að kjósa 3 menn í 4 nefndir, en það gerir 27 nefndarsæti. Nú er hjer ekki nema 12 mönnum á að skipa, því að 2 eru undanþegnir, forseti og ráðherra, og með því að skipa hvern þeirra í 2 nefndir er ekki unt að fylla nema 24 nefndarsæti af þessum 27. Þetta er því samkvæmt hlutarins eðli óframkvæmanlegt, og þýðir ekki um það að deila. Þá var kosningum haldið áfram. 5. Sjávarútvegsnefnd. Á A-lista voru BK, JJós, en á B-lista JBald, MK. A-listi fjekk 8 atkv., en B-listi 6 atkv. Kosningu hlutu því: Björn Kristjánsson, Jón Baldvinsson, Jóhann Jósefsson. 6. Mentamálanefnd. Á A-lista voru IHB, JóhJóh, en á B-lista JJ. Kosningu hlutu án atkvgr.: Ingibjörg H. Bjarnason, Jónas Jónsson, Jóhannes Jóhannesson. 7. Allsherjarnefnd. Á A-lista voru JóhJóh, JJós, en á B-lista GÓ, IP. A-listi fjekk 8 atkv., en B-listi 6 atkv. Kosningu hlutu því: Jóhannes Jóhannesson, Guðmundur Ólafsson, Jóhann Jósefsson, Stjórnarfrumvörp lögð fram. Á sama fundi mælti

forsrh. og fjrh. (Jón Þorláksson) Jeg leyfi mjer að leggja fyrir háttv. deild eftirtalin lagafrumvörp: A. Af hálfu forsætisráðherra: Frv. til stjórnarskipunarlaga um breyting á stjórnarskrá konungsríkisins Íslands. B. Af hálfu fjármálaráðuneytisins: 1. Frv. til l. um Landsbanka Íslands. 2. - til l. um laun skipherra og skipverja á varðeimskipum ríkisins. Ennfremur skal jeg leyfa mjer að leggja fyrir þessa háttv. deild, fyrir hönd hæstv. atv.- og dómsmrh. (MG), sem er fjarstaddur, þessi lagafrumvörp: A. Af hálfu atvinnu- og samgöngumálaráðuneytisins: 1. Frv. til l. um iðnað og iðju. 2. - til l. um iðnaðarnám. 3. - til sveitarstjórnarlaga. 4. - til l. um rjett erlendra manna til að stunda atvinnu á Íslandi. 5. - til l. um viðauka við námulög, nr. 50, 30. júlí 1909. B. Af hálfu dóms- og kirkjumálaráðuneytisins: 1. Frv. til l. um uppkvaðningu dóma og úrskurða. 2. - til l. um varðskip ríkisins og sýslunarmenn á þeim. 3. - til l. um breyting á lögum nr. 45, 16. nóv. 1907, um skipun prestakalla, 1. gr.

Á 2. fundi í Ed., fimtudaginn 10. febr., og á 2. fundi í Nd., s. d., skýrðu forsetar frá, að ráðnir væru af forsetum öllum í sameiningu þessir starfsmenn Alþingis:

Skrifstofan og prófarkalestur: Pjetur Lárusson, Torfi Hjartarson, Theodóra Thoroddsen. Skjalavarsla og afgreiðsla: Kristján Kristjánsson. Lestrarsalsgæsla: Ólafía Einarsdóttir, Pjetrína Jónsdóttir, sinn hálfan daginn hvor. Innan þingsskrifarar: Teknir strax: Gústaf A. Jónasson, Finnur Sigmundsson, Svanhildur Ólafsdóttir, Pjetur Benediktsson. Teknir síðar eftir þörfum: Einar Sæmundsen, Jóhann Hjörleifsson, Helgi Tryggvason, Vilhelm Jakobsson, Árni Óla, Sigurður Z. Gíslason1, Sigurður Haukdal, Þorgrímur Sigurðsson, Einvarður Hallvarðsson, Sigurður Grímsson. Gústaf A. Jónasson skyldi hafa á hendi verkstjórn við innanþingsskriftir. *Hvarf frá starfinu 23 apríl, en í hans stað var ráðin 25. apríl Aðalheiður Sæmundsdóttir, er hæsta einkunn hafði hlotið við þingskrifaraprófið 5. febr. Dyra- og pallavarsla: Árni S. Bjarnason, Þorlákur Davíðsson, Páll Lárusson, Halldór Þórðarson. Símavarsla: Ingibjörg Jónsdóttir, Ingibjörg Pjetursdóttir, sinn hálfan daginn hvor. Þingsveinar: Stefán Árnason, Þorsteinn Sveinsson, Ragnar Sigurðsson, Ragnar Valgeir Sigurðsson, Theodór Friðgeirsson. VI. Undirbúningur alþingishátíðar 1930. Á 13. fundi í Sþ., fimtudaginn 19. maí, tók forseti á dagskrá: Skýrt frá störfum undirbúningsnefndar alþingishátíðar 1930.