arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Lög um Bjargráðasjóð Íslands voru fyrst sett árið 1913 og hafa verið í gildi síðan, en hafa eðlilega tekið ýmsum breytingum. Tilgangur laganna um bjargráðasjóð er, að sjóðurinn komi til hjálpar, þegar að steðja vandræði af náttúrunnar völdum, og þá með lánveitingum eða styrkveitingum til sveitarfélaga og einstaklinga. Hér liggur fyrir frv., um breytingu á gildandi lögum, og miðar breytingin að því að hækka framlög til sjóðsins og á þann hátt stuðla eð því, að sjóðurinn verði frekar megnugur að sinna sínu hlutverki. Frá 1961 hafa sveitarfélög greitt 5 kr. af hverjum íbúa til sjóðsins, og ríkissjóður greiðir jafnháa upphæð. Nú er lagt til að hækka þetta úr 5 kr. í 10 kr. Í öðru lagi er breyt. við 9. gr. l. til þess að skilgreina nánar, til hvers heimilt sé að verja fé úr sjóðnum. Í þessum viðaukalið við 9. gr. segir svo: „að veita bændum lán eða styrk úr sjóðnum, ef þeir verða ella að farga bústofni sínum vegna grasbrests, svo að til auðnar horfi. Lán samkv. þessum staflið skulu tryggð með ábyrgð hlutaðeigandi sveitarfélaga eða annarri öruggri tryggingu.“ Í athugasemdum við frv. segir enn fremur, að á þessu ári nemi framlögin samtals ca. 1,9 millj. kr. Sjóðurinn hefur orðið að hlaupa undir bagga með bændum, einkum á Austurlandi, nú á þessu hausti vegna hins mikla grasbrests, sem þar hefur orðið vegna kals í túnum. Sjóðurinn hefur varið í þessu skyni samtals 6.6 millj. kr., þar af 4.2 millj. kr. sem styrk og 2.4 millj. kr. sem vaxtalausum lánum til 5 ára. Til þess að geta gert þetta varð sjóðurinn að taka 3 millj. kr. lán í Búnaðarbankanum. Af þessu má ljóst vera, að tekjur þær, sem sjóðurinn hefur nú, hrökkva ekki til þess að veita slíka aðstoð sem hér um ræðir. Hv. Ed. afgreiddi þetta frv. shlj. og heilbr.- og félmn. þessarar hv. þd. hefur athuga frv., og eins og fram kemur á þskj. 271, leggur n. einróma til, að það verði samþ., en einn nm., Hannibal Valdimarsson, var fjarstaddur, þegar málið var afgreitt. Herra forseti. Með tilvísun til þessa legg ég til, að frv. verði samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 30. marz 1966. Hermann Jónasson, 1. þm. Vestf., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþ., að óska þess, að I. varamaður Framsfl. í Vestfjarðakjördæmi, Bjarni Guðbjörnsson bankaútibússtjóri á Ísafirði, taki sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Ó. Ólafsson. forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Fyrir liggur kjörbréf Bjarna Guðbjörnssonar bankaútibússtjóra, og leyfi ég mér að biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. -



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur komið saman á fund og athugað kjörbréf Bjarna Guðbjörnssonar bankaútibússtjóra á Ísafirði, sem er 1. varamaður Framsfl. í Vestfjarðakjördæmi, en þess hefur verið óskað, að hann taki sæti á Alþ. í forföllum hv. 1. þm. Framsfl. í Vestfjarðakjördæmi, Hermanns Jónassonar. N. telur ekkert athugavert við kjörbréfið og leggur til, að það verði samþ. og kosningin metin gild.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. þetta, sem er stjfrv., er flutt til efnda á fyrirheiti, sem ríkisstj. gaf á sínum tíma stjórn A.S.Í. á 50 ára afmæli Alþýðusambandsins um, að 1. maí skuli vera almennur frídagur ár hvert. Heilbr.- og félmn. hefur fjallað um frv. og samþykkir að mæla með því, að það verði samþ. 3 nm. voru ekki viðstaddir afgreiðslu málsins í n., eins og getið er í nál. á þskj. 465.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 18. apríl 1966. Bjartmar Guðmundsson, 8. landsk. þm., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna anna heima fyrir, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og, með skírskotun til 138. gr. I. um kosningar til Alþ., að fara fram á, að 1. varamaður landsk. þm. Sjálfstfl., Ragnar Jónsson skrifstofustjóri, taki sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Sigurður Ó. Ólafsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Samkv. þessu bréfi tekur Ragnar Jónsson skrifstofustjóri sæti á þinginu í stað 8. landsk. þm. Kjörbréf hans hefur áður verið rannsakað, og þarf því ekki að fara fram rannsókn á því á ný. Býð ég Ragnar Jónsson velkominn til þingstarfa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég lít á dagskrártill. þessa sem tilraun til að ná hagkvæmari samningum við Swiss Alumínium Ltd., en ekki sem yfirlýsingu um að vera á móti nýtingu straumvatna okkar með aðstoð erlends fjármagns, ef hagkvæmir samningar lakast. Hagstæðari samningar nást ekki nema stungið sé við fótum, því að dyr opnast eigi, nema ýtt sé á hurðina. Ég segi því já við dagskrártillögunni.



Herra forseti. Þrátt fyrir það, að ég álíti, að ýmislegt sé athugavert við samningana við Swiss Aluminium, tel ég, að rekstur álbræðslu í Straumsvík verði frekar til hagsbóta fyrir þjóðina og þó einkum fyrir það kjördæmi, sem ráðgert er að staðsetja hana í. Ég vil því eigi greiða atkv. gegn þessari frvgr., þótt ýmislegt megi að samningunum finna og frv. í heild og greiði því ekki atkv.



Herra forseti. Ég vil gera eftirfarandi grein fyrir afstöðu minni til þessa máls. Söluverð rafmagns er lágt, staðsetning álbræðslunnar umdeilanleg og vinnuaflsskortur á vissum stöðum. Við eigum að horfa fram á við frekar en til baka. Rúnir framtíðarinnar fær enginn lesið með vissu. Litlar líkur eru til, að hliðstæður síldarafli og 1965 verði varanlegur um árabil. Íbúum landsins fjölgar, og vissar iðngreinar geta dregizt saman, ef tollvernd minnkar. Á þjóðarhag ber að líta frekar en deilur um staðsetningu og tímabundna örðuleika. Ég álít það jákvæðast við álbræðsluna, að ráðgert er að verja útflutningsskatti af framleiðslunni til að efla atvinnuvegi úti á landsbyggðinni, en meira en vafasamt er, að fé fengist til þess á annan hátt, svo að nokkru næmi. Sé það fé notað af hagsýni og réttsýni, sem ég vona að verði, getur það gert mikið gagn. Ég vil því eigi greiða atkv. á móti þessu frv., þó að það sé háð vissum vandkvæðum, og greiði því eigi atkv. um þessa gr. eða frv. í heild.



Herra forseti. Ástæðurnar til þess, að þetta frv. er lagt fram, eru skýrðar f grg. frv., og leyfi ég mér að vísa til þeirra. Jafnframt leyfi ég mér fyrir hönd okkar flm. að leggja til, að málinu verði vísað til 2. umr. og til hv. menntmn., og vildi ég fyrir okkar hönd mælast til þess við hv. n., að hún greiði fyrir því, að þetta mál geti orðið samferða öðrum síðbúnum þingmálum gegnum þingið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 25. apríl 1966. Sigurður Ingimundarson, 1. landsk. þm., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og, með skírskotun til 138. gr. I. um kosningar til Alþ., að óska þess, að 1. varamaður landsk. þm. Alþfl., Unnar Stefánsson viðskiptafræðingur, taki sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Sigurður Bjarnason, forseti Nd. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Unnar Stefánsson viðskiptafræðingur hefur áður tekið sæti á þingi á þessu kjörtímabili og kjörbréf hans verið rannsakað. Þarf því ekki að rannsaka það að þessu sinni, og býð ég hann velkominn til þingstarfa. Þá hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 25. apríl 1966. Björn Jónsson, 4. þm. Norðurl. e., hefur ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna anna heima fyrir, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþ., að óska þess, að vegna forfalla 1. og 2. varamanns taki 3. varamaður Alþb. í Norðurl. e., Hjalti Haraldsson bóndi í Garðshorni í Svarfaðardal, sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Ó. Ólafsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Fyrir liggja svo hljóðandi tilkynningar frá 1. og 2. varamanni: „Ég undirritaður get ekki um sinn mætt á Alþ. í forföllum Björns Jónssonar, 4. þm. Norðurl. e., þar sem ég er rúmliggjandi í sjúkrahúsi. Reykjavík, 22. apríl 1966 Arnór Sigurjónsson.“ Og svo hljóðandi símskeyti: „Ég undirritaður get ekki mætt á þingi í forföllum Björns Jónssonar vegna skyldustarfa heima. Páll Kristjánsson.“ Það þarf að fara fram rannsókn á kjörbréfi Hjalta Haraldssonar, þar sem hann hefur ekki áður tekið sæti á Alþ. á þessu kjörtímabili, og vil ég biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar. Á meðan verður gert fundarhlé. -



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur athugað kjörbréf Hjalta Haraldssonar bónda, 3. varaþm. Alþb. í Norðurl. e., og ekki fundið neitt athugavert við kjörbréfið. N. leggur til, að kosningin verði tekin gild og kjörbréfið samþykkt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 28. apríl 1966. Einar Ágústsson, 11. þm. Reykv., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég get ekki sinnt þingstörfum næstu vikur vegna sérstakra anna, leyfi ég mér að biðja um fjarvistarleyfi og, með skírskotun til 138. gr. laga um kosningar til Alþingis, að óska þess, að 1. varamaður Framsfl. í Reykjavík, Kristján Thorlacius deildarstjóri, taki sæti á Alþingi í fjarveru minni.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Sigurður Bjarnason, forseti Nd. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Kristján Thorlacius deildarstjóri hefur áður tekið sæti á Alþingi á þessu kjörtímabili og rannsókn farið fram á kjörbréfi hans. Þarf því ekki að rannsaka það að þessu sinni, og býð ég hann velkominn til þingstarfa. Þá hefur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 28. apríl 1966. Friðjón Skarphéðinsson, 9. landsk. þm., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar sem ég er á förum til útlanda til þess að sitja ráðgjafarþing Evrópuráðsins í Strasbourg og verð væntanlega fjarverandi um tveggja vikna skeið, mælist ég til þess, að 2. varamaður landsk. þm. Alþfl., Pétur Pétursson forstjóri, Reykjavík, taki sæti mitt á Alþingi í fjarveru minni, og vísa í því sambandi til 138. gr. kosningalaga. Það skal tekið fram, að 1. varamaður landsk. þm. flokksins, Unnar Stefánssón, situr nú á Alþingi í fjarveru Sigurðar Ingimundarsonar.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt. Sigurður Ó. Ólafsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Pétur Pétursson forstjóri hefur áður tekið sæti á Alþingi á þessu kjörtímabili og kjörbréf hans verið rannsakað. Þarf því ekki að rannsaka það að þessu sinni, og býð ég hann velkominn til þingstarfa.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (BF): Svo hljóðandi bréf hefur borizt: „Reykjavík, 2. maí 1966. Jón Þorsteinsson, 4. landsk. þm., hefur í dag ritað mér á þessa leið: „Þar eð ég er á förum út á land í brýnum persónulegum erindum og get ekki sinnt störfum á Alþ. næsta hálfan mánuð, óska ég eftir því, að 3. varamaður landsk. þm. Alþfl., Hilmar Hálfdánarson, taki sæti mitt á Alþ., en 1. og 2. varamaður landsk. þm. flokksins sitja nú þegar á Alþ.“ Þetta er yður, herra forseti, hér með tilkynnt með ósk um, að þér látið fram fara í sameinuðu þingi rannsókn á kjörbréfi varamanns. Sigurður Ó. Ólafsson, forseti Ed. Til forseta sameinaðs Alþingis.“ Hilmar Hálfdánarson hefur ekki áður átt sæti á Alþ. og þarf að fara fram rannsókn á kjörbréfi hans. Vil ég biðja hv. kjörbréfanefnd að taka kjörbréfið til rannsóknar, en á meðan verður gert fundarhlé. -



Herra forseti. Kjörbréfanefnd hefur komið saman og athugað kjörbréf 3. varaþm. Alþfl., landsk. þm., Hilmars Hálfdánarsonar verðgæzlumanns, og hefur ekkert fundið athugavert. N. mælir með, að kosningin verði tekin gild og kjörbréfið samþ.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mál þetta kemur aftur frá Nd. út af smávægilegri breyt., sem þar hefur verið gerð, en sem nauðsynleg var þó. Hún er einungis fólgin í því, að breytt er um gildistöku l. Ég hef rætt þessa sjálfsögðu breytingu við nm., og við mælum með því, að frv. verði samþ. eins og það kemur fyrir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Þar sem þetta verður væntanlega síðasti fundur hv. þd. að þessu sinni, leyfi ég mér að þakka öllum hv. þdm. góða og ánægjulega samvinnu og umburðarlyndi við mig sem forseta á liðnum vetri. Sérstaklega þakka ég hv. þdm. samvinnulipurð þeirra og þolgæði síðustu vikur, sem hafa verið óvenjulegir annatímar, er lagt hafa mikla vinnu á hv. þdm. Jafnframt leyfi ég mér að óska hv. þdm. og fjölskyldum þeirra alls velfarnaðar. Utanbæjarþm. óska ég góðrar heimferðar og heimkomu. Að lokum vil ég láta þá ósk í ljós, að vér megum allir heilir hittast á nýju þingi.



Ég vil þakka hæstv. forseta fyrir vinsamleg orð og góðar óskir í garð okkar þdm. Ég vil þakka honum samstarfið við okkur í vetur og góða og röggsamlega fundarstjórn. Ég vil óska honum og fjölskyldu hans gleðilegs sumars og bið hv. alþm. að taka undir óskir mínar til hæstv. forsela með því að rísa úr sætum. -

Forseti (SB): Ég þakka hv. 5. þm. Austf. fyrir hlýleg orð í minn garð og öllum hv. þdm. fyrir að hafa tekið undir þau, endurtek svo árnaðaróskir mínar til hv. þdm. og segi fundinum slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SÓÓ): Nú þegar fundum deildarinnar lýkur. vil ég nota tækifærið til að þakka ykkur, hv. þdm., öllum fyrir samveruna á þessu þingi, sem nú er að ljúka, samveruna og ánægjulega samvinnu. Ég vil þakka skrifurum deildarinnar fyrir stundvísi og ágætt starf. Þá þakka ég varaforsetum fyrir þá aðstoð, sem þeir hafa veitt mér sem forseta. Skrifstofustjóra Alþingis færi ég beztu þakkir fyrir ágæta samvinnu og einnig fulltrúum hans og öðru starfsliði Alþingis. Nú þegar leiðir skiljast, óska ég öllum utanbæjarþingmönnum góðrar heimferðar og ánægjulegrar heimkomu, ykkur öllum og fjölskyldum ykkar óska ég gleðilegs og ánægjuríks sumars og óska að síðustu, að við megum öli hittast heil á komandi hausti, þegar þing hefst að nýju.



Sem elzti maður í þessari hv. d. kvaddi ég mér hljóðs til þess að þakka hæstv. forseta fyrir hönd deildarinnar fyrir hans hlýju óskir og vinsamlegu kveðjur. Um leið vil ég taka undir þakklæti hans og óskir til skrifstofustjóra Alþingis og starfsfólksins hér á Alþingi, sem með honum vinnur. Ég vil tjá hæstv. forseta beztu þakkir fyrir samvinnu á þessu þingi, sem hefur af hans hálfu, eins og jafnan áður, einkennzt af lipurmennsku og sanngirni. Ég óska honum og fjölskyldu hans gleðilegs sumars og allra heilla. Njótum svo vel þessa sumars og hittumst heil til starfa á næsta þingi. Ég bið ykkur, hv. þdm., að rísa úr sætum og taka með því undir þessi orð mín. -

Forseti (SÓÓ): Ég vil þakka hv. l. þm. Norðurl. e. fyrir hans hlýju orð í minn garð og minnar fjölskyldu og ég vil einnig þakka hv. þdm. fyrir að taka undir þær hlýju óskir hans og góðu orð. Ég vil endurtaka óskir mínar til ykkar allra um gleðilegt sumar og að við megum öll hittast heil að hausti, þegar þing hefst að nýju. - Fundinum er slitið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (BF): Þetta yfirlit sýnir, að mörg mál hafa legið fyrir þessu þingi, og eru sum þeirra stórmál á okkar vísu og um deild. Kemur nú að því, að á það reyni, hvernig til tekst um framkvæmd þeirra l., sem sett hafa verið, og veit ég, að þrátt fyrir skoðanamun um einstök mál, er það einlæg ósk og von allra þm., að störf þau, sem Alþ. hefur innt af hendi, megi verða þjóðinni til gagns og blessunar. Síðustu vikur þessa þings hafa verið mjög annasamar fyrir alþm. eins og oft vill verða í þinglok, og leyfi ég mér, fyrir hönd þingforsetanna, að þakka hv. alþm. hið ágæta samstarf, sem hefur leitt til þess, að unnt er að ljúka þinginu í dag. Einnig þakka ég hæstv. ríkisstj. og öllum hv. alþm. ágætt samstarf í hvívetna á þingtímanum. Ég þakka það traust, sem mér var sýnt með því að trúa mér fyrir forsetastörfum. Einnig þakka ég þingheimi fyrir það umburðarlyndi og þá hjálpsemi, sem ég hef orðið aðnjótandi við störf mín í þessu sæti. Sérstakar þakkir færi ég varaforsetum, sem jafnan hafa fúslega veitt mér hina ágætustu aðstoð. Ég þakka skrifurum þingsins eljusemi og kostgæfni í störfum, og skrifstofustjóra og öllu starfsfólki Alþ. þakka ég fyrir mikið og gott starf og ánægjulega samvinnu. Öllum hv. þm. óska ég góðrar heimferðar og góðrar heimkomu. Einnig óska ég þeim og fjölskyldum þeirra gæfu og gengis. Skrifstofustjóra og starfsfólki Alþingis færi ég sömu óskir. Fyrir hönd Alþingis bið ég öllum Íslendingum árs og friðar.



Ég vil leyfa mér að þakka hæstv. forseta fyrir árnaðaróskir hans í garð alþm. Ég tel mig muni mæla þar fyrir munn allra hv. alþm., þegar ég þakka hæstv. forseta fyrir mjög góða samvinnu um störf sameinaðs Alþingis. Ég leyfi mér að færa hæstv. forseta heillaóskir og hans fjölskyldu og láta í ljós þá von, að við eigum eftir að sjá hann hér heilan á húfi, þegar við komum saman aftur næsta haust. Og ég bið þingheim að gera þessi orð mín að sínum með því að rísa úr sætum. - [ Þm. risu úr sætum.)

Forseti (BF): Ég þakka hv. 1. þm. Austf., Eysteini Jónssyni, fyrir hlý orð og vinsamleg í minn garð og minnar fjölskyldu. Einnig þakka ég hv. alþm. undirtektir þeirra, og endurtek óskir mínar um gæfu og gengi þeim til handa og ég vona, að við hittumst hér öll heil að hausti.



Ég hef í dag gefið út svofellt forsetabréf um þinglausnir: „Forseti Íslands gjörir kunnugt: Alþingi, 86. löggjafarþing, hefur lokið störfum. Mun ég því slíta Alþingi í dag, fimmtudaginn 5. maí 1966. Gjört í Reykjavík, 5. maí 1966. Ásgeir Asgeirsson, Bjarni Benediktsson. Forsetabréf um þinglausnir.“ Samkv. þessu bréfi, sem ég hef nú lesið, lýsi ég yfir því, að þessu þingi, sem nú hefur lokið störfum, er slitið. Ég óska þm. velfarnaðar, þjóðinni allra heilla og bið alþm. að minnast fósturjarðarinnar, Íslands, með því að rísa úr sætum. Þingheimur stóð upp, og forsrh., Bjarni Benediktsson, mælti: „Heill forseta vorum og fósturjörð. Ísland lifi.“ Tóku þm. undir þau orð með ferföldu húrrahrópi. Var síðan af þingi gengið.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér um ræðir, felur ekki í sér miklar efnisbreytingar, er fyrst og fremst flutt vegna þess frv., sem hér var lagt fram í gær um heimild fyrir ríkisstj. til að staðfesta fyrir Íslands hönd alþjóðasamþykkt um takmörkun á ábyrgð útgerðarmanna, sem gerð var í Brüssel 10. okt. 1957, og er þetta frv. fylgifrv. við það. En nauðsynlegt var talið vegna íslenzkra hagsmuna, að Ísland gerðist aðili að alþjóðasamþykkt þessari um takmörkun á ábyrgð útgerðarmanna. Þetta frv. er borið fram jafnframt frv., sem hæstv. utanrrh. gerði grein fyrir hér í gær, til að fá fram nauðsynlegar breytingar á siglingalögunum, er aðild okkar að þessari umræddu alþjóðasamþykkt þýðir. Ég tel ekki þörf á að gera frekari grein fyrir máli þessu, umfram það, sem gert var í málinu í heild í umr. um fyrrgreint frv. hér í hv. þd. í gær, en vísa að öðru leyti til mjög ýtarlegrar grg., sem frv. fylgir, og legg til, að frv. verði vísað að lokinni þessari umr. til hv. sjútvn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Forseta hefur borizt eftirfarandi bréf: „Reykjavík, 9. nóv. 1966. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og verð fjarverandi næstu vikur, mælist ég til þess, að sökum forfalla 1. varamanns taki 3. varamaður landsk. þm. Alþfl., Hilmar Hálfdánarson verðgæzlumaður, Egilsstöðum, sæti mitt á Alþ. í fjarveru minni, og vísa ég í því sambandi til 138. gr. kosningalaga. Það skal tekið fram, að 2. varamaður landsk. þm. Alþfl., Pétur Pétursson forstjóri, situr nú á Alþ. í fjarveru Benedikts Gröndals. Birgir Finnsson, 2. landsk. þm.“ Enn fremur liggur fyrir svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 9. nóv. 1966. Vegna mikilla anna í skyldustarfi mínu hef ég því miður ekki tök á að taka sæti á Alþ. næstu tvær vikur í forföllum Birgis Finnssonar alþm., og óska þess hér með, að næsti varamaður landsk. þm. Alþfl. verði kvaddur til setu á Alþ. í minn stað. Virðingarfyllst, Unnar Stefánsson. Til forseta Nd.“ Hilmar Hálfdánarson hefur áður átt sæti á Alþ. og hefur undirritað kjörbréf og býð ég hann því velkominn til að taka sæti að þessu sinni í hv. þd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (SB): Forseta hefur í dag borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 9. nóv. 1966. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. l um kosningar til Alþingis, að fara þess á leit, að 1. varamaður Framsfl. í Norðurl. e., Hjörtur Eldjárn Þórarinsson bóndi, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni. Ingvar Gíslason, 5. þm. Norðurl. e.“ Hjörtur Eldjárn Þórarinsson hefur áður átt sæti á Alþ. og kjörbréf hans verið rannsakað. Ég leyfi mér því að bjóða hann velkominn til Þingsetu í hv. þd. Þá hefur enn fremur borizt svo hljóðandi bréf: „Reykjavík, 11. nóv. 1966. Þar sem ég er á förum til útlanda í opinberum erindum og verð fjarverandi næstu vikur, leyfi ég mér, með skírskotun til 138. gr. l. um kosningar til Alþingis, að fara þess á leit, að 1. varamaður landsk. þm Sjálfstfl., Ragnar Jónsson skrifstofustjóri, taki sæti á Alþ. í fjarveru minni. Matthías Bjarnason, 11. landsk. þm.“ Ragnar Jónsson skrifstofustjóri hefur áður átt sæti á Alþ. á þessu kjörtímabili og kjörbréf hans verið rannsakað. Býð ég hann velkominn til þess að taka sæti í hv. þd.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Frv. það, sem hér um ræðir, er ekki mikið að vöxtum, eins og hv. alþm. er ef til vill þegar kunnugt af lestri þess. Sú eina breyt. er fólgin í þessu frv. frá gildandi l. um verðlagsráð sjávarútvegsins, að með samþykkt þessa frv. yrði tekinn inn liður, sem hefur valdið ákaflega miklum erfiðleikum í sambandi við verðlagningu á sjávarafurðum undanfarin ár, en það er úrgangshlutinn, sem hefur verið nánast utan starfssviðs verðlagsráðs, fiskúrgangur, og hefur orðið að semja um hann eftir ýmsum óákveðnum og tilviljunarkenndum leiðum á undanförnum árum, en með þessu frv. er hugsað að bæta úr á þann veg, að verðlagsráð skuli einnig ákveða verð á fiskúrgangi jafnframt öðrum ákvörðunum, sem það skal taka skv. gildandi lögum. Í sambandi við umr. um verðlagsráð sjávarútvegsins að undanförnu hefur gætt æðimikils misskilnings, sem ég tel rétt að nota hér tækifærið til að leiðrétta, og vildi í því sambandi taka fram eftirfarandi: 1) Frá því lögin um verðlagsráð sjávarútvegsins komu til framkvæmda í ársbyrjun 1962 og þar til í árslok 1964, er lagabreytingin gekk í gildi, tók yfirnefnd 11 verðákvarðanir, 7 voru gerðar með atkv. oddamanns og fulltrúa kaupenda gegn atkv. annars eða beggja fulltrúa seljenda, 3 voru gerðar með atkv. oddamanns og fulltrúa seljenda gegn atkv. kaupenda eða með hjásetu þeirra og 1 var gerð með úrskurði oddamanns eins. 2) Frá því að breytingin á verðlagsráðstöfunum gekk í gildi, frá ársbyrjun 1965, hefur yfirnefnd tekið 21 verðákvörðun, þar af hafa 3 verið teknar með almennu samkomulagi, 5 hafa verið teknar með atkv. oddamanns og fulltrúa fiskkaupenda gegn atkv. fiskseljenda, en 13 hafa verið teknar með atkv. oddamanns og fulltrúa fiskseljenda gegn atkv. kaupenda. 3) Þetta yfirlit sýnir ljóslega, að breyting laganna á árinu 1964 hefur leitt til mun hagkvæmari niðurstöðu fyrir seljendur en áður var. Sú breyt. fól tvennt í sér: a) að settur var fastur oddamaður, forstjóri Efnahagsstofnunarinnar eða fulltrúi hans; b) að mælt var svo fyrir, að taka skyldi tillit til kostnaðar bæði við vinnsluna og við öflun hráefnis. Það getur verið nokkurt álitamál, hversu margar verðlagningar skulu teljast, þegar margar ákvarðanir hafa verið teknar í einu og eru oft felldar inn í einu og sömu verðlagninguna. Í yfirlitinu hefur þeirri reglu verið fylgt, að telja verðlagningu á síld til bræðslu, frystingar og söltunar sérstaka verðlagningu, enda þótt ákvarðanir hafi verið teknar um þau atriði í einu lagi. Þetta atriði tel ég vegna opinberra umræðna um störf verðlagsráðs vera nauðsynlegt að kæmi hér fram. Um frv. sjálft vil ég að öðru leyti vísa til þeirrar grg., sem því fylgir, og upphafsorða minna hér, þar sem ég tel ekki frekari skýringa þörf á framgangi málsins. Ég legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umr. verði frv. vísað til hv. sjútvn.