Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Mál það, sem hér er til umr. varðandi till. þá, að öryggisbelti sé haft í bifreiðum hér á landi og það verði höfuðregla, hefur allshn. þessarar hv.d. haft til meðferðar, og var þetta mál rætt á nokkrum fundum. Það var sent eftirtöldum aðilum til umsagnar: Félagi ísl. bifreiðaeigenda, Framkvæmdanefnd hægri umferðar, Slysavarðstofu Reykjavíkur, Bifreiðaeftirliti ríkisins, Slysavarnafélagi Íslands, Sjóvátryggingafélagi Íslands, Samvinnutryggingum, Hagtryggingu og umferðarlaganefnd. Svör bárust ekki í tæka tíð frá Hagtryggingu og ekki heldur frá umferðarlaganefnd, en hinir aðilarnir höfðu svarað innan þess frests, sem nefndin hafði veitt. Svör þessara umsagnaraðila eru í meginatriðum á þá lund, að þeir eru hlynntir þeirri breytingu, sem frv. þetta gerir ráð fyrir, að skylt sé að hafa öryggisbelti fyrir ökumenn og farþega í framsæti bifreiðar. Þegar mál þetta var afgr. frá allshn., voru tveir nm. fjarverandi. Fjórir nm., sem voru á þessum fundi 1. febr., voru samþykkir því, að þetta frv. yrði samþ. með nokkrum breyt., sem eru á sérstöku þskj., en sjöundi nm. tók ekki afstöðu til málsins að svo stöddu, hv. þm. Sveinn Guðmundsson og mun hann skýra frá sinni afstöðu hér á eftir. Þær breyt., sem n. leggur til, að gerðar verði á frv., eru þessar: Fyrst og fremst að ákvæðið um öryggisbelti í bifreiðum taki einungis til fólksbifreiða, tveggja til sex manna, svo og jeppabifreiða. Enn fremur, að bifreiðar í landinu, sem eldri eru en frá 1. jan. 1961, falli ekki undir ákvæðið. Og í þriðja lagi telur meiri hl. allshn. rétt að hafa nokkuð rúman aðdraganda að framkvæmd fyrirmælanna og leggur því til, að gildistökudagur verði ákveðinn 1. maí 1969. Þá hef ég gert grein fyrir þeim breyt., sem meiri hl. allshn. leggur til, að gerðar verði á þessu frv. Það þarf ekki að taka það fram, enda hefur það komið fram í ræðu flm. þessa frv. við 1. umr., að það sé mjög til aukins öryggis að hafa belti í bifreiðum með þessum hætti í framsætum, og víða um lönd hafa ákvæði þar að lútandi verið samþ. og sett í lög og þykir það hafa reynzt mjög vel, þar sem rannsóknir hafa farið fram, eftir að öryggisbelti hafa verið tekin upp til notkunar í bifreiðum. Og þessir umsagnaraðilar, eins og ég drap á áðan, sem málið var sent til, hafa einróma lýst þeirri skoðun sinni yfir, að þessi háttur upptekinn mundi verða mjög til öryggis líka hérna hjá okkur. Nú vil ég geta þess, að annar sá umsagnaraðili, sem sendi ekki svar innan hins tiltekna frests, sem n. hafði ákveðið, hefur nú sent hingað inn til þingsins umsögn sína. Og að sjálfsögðu verður að ætla þá umsögn, þegar hún er fram komin, mjög þess virði, að hún sé tekin sérstaklega til athugunar, en það er umsögn frá umferðarlaganefnd. Svar þeirrar nefndar liggur hérna fyrir, en hefur ekki verið tekið til athugunar enn í allshn. Þetta er töluvert mál, sem hér er um að ræða, og ég ætla því aðeins að fara lítillega í gegnum svörin um þau atriði, sem ég tel, að skipti mestu máli. Umferðarlaganefnd segir m. a., að á síðari árum hafi það verið leitt í ljós með vísindalegum rannsóknum og tölfræðilegum upplýsingum, að notkun öryggisbelta hafi aukið öryggi í för með sér, þegar slys verða og hafi í mörgum tilvikum komið í veg fyrir líkamstjón og dregið úr því. Um rannsóknir, sem n. bendir á í bréfi sínu, að gerðar hafi verið, segir hún m.a.: „Athugun í Kaliforníu á 9717 slysum sýndi, að hætta á alvarlegum og banvænum slysum minnkaði um 35%, ef ökumaður og farþegi í framsæti notuðu öryggisbelti.“ Þá er getið um slíkar rannsóknir í Suður-Svíþjóð og þar segir: „Gerður var samanburður á 424 ökumönnum með öryggisbelti og 288 án beltis. Af þeim, sem notað höfðu belti, lézt enginn, en 8 af þeim, sem ekki notuðu belti. Og þá er í þriðja lagi getið um rannsókn, sem fór fram í Árósum á 100 dauðaslysum, sem vörðuðu 53 ökumenn og voru rannsökuð sérstaklega með tilliti til þess, hvort notkun öryggisbelta hefði getað forðað dauða. Tvær sjálfstæðar athuganir leiddu í ljós, að annars vegar 38 og hins vegar 39 eða um 70% þeirra, sem létust, hefðu getað haldið lífi, ef þeir hefðu notað öryggisbelti. Þá er líka getið um umfangsmiklar rannsóknir, sem Volvo-verksmiðjurnar í Svíþjóð létu framkvæma, og þær lúta að líkri eða sömu niðurstöðu og áður er getið. Þá segir umferðarlaganefnd í þessu bréfi sínu, að hún telji æskilegt, að sett verði lagaákvæði um öryggisbelti í bifreiðum. En það sé spurning, hvort slík ákvæði skuli ná til allra bifreiða. Reynsla sú, sem fengizt hefur af notkun öryggisbelta í fólksbifreiðum, er á þann veg, að rétt þykir að lögbjóða hið fyrsta öryggisbelti í þeirri gerð bifreiða, þ. e. a. s. í fólksbifreiðum. Svo segir áfram í bréfinu, að slysahætta við árekstur sé verulega minni fyrir farþega í aftursæti en í framsæti og n. sé þeirrar skoðunar, að ekki sé þörf á því að svo stöddu að gera kröfur um öryggisbelti nema í framsæti. Þá segir n. enn fremur, að hún telji eigi næg rök fyrir því að krefjast öryggisbelta í stórum fólksbifreiðum og vörubifreiðum, þótt síðar geti komið til álita að krefjast þess. Og loks leggur n. til, að ákvæðið taki til allra bifreiða, sem skráðar verða í fyrsta sinn eftir 1. jan. 1969, þ. e. a. s. fólksbifreiða og bifreiða af svipaðri gerð, en er ekki látið varða þær bifreiðar, sem skráðar eru í landinu og eru í notkun fyrir 1. jan. 1969. Þessar till., sem umferðarlaganefnd gerir, eru að vísu sumar afar svipaðar þeim, sem um ræðir hér á þskj. 260, brtt. frá meiri hl. allshn., en þær ganga um margt lengra, um sumt eru þær þrengri. Við í meiri hl. gerum till. um það, að þetta nái aðeins til fólksbifreiða, 2–6 manna. Umferðarlaganefnd aftur á móti leggur til, að það nái til bifreiða, sem eru fyrir 8 manns. Við í meiri hl. leggjum til, að öryggisbelti nái til allra bifreiða, fólksbifreiða og jeppa-bifreiða, sem yngri eru en frá 1. jan. 1961 en eldri bifreiðar, sem eru á skrá og í notkun, falli undan ákvæðinu. Það var mjög leitt, að svar umferðarlaganefndar skyldi ekki ná til allshn. í tæka tíð, en við því var ekkert að segja. Við í allshn. litum þannig á, að við gætum ekki beðið eftir svörum mjög fram yfir þann tíma, sem skammtaður er umsagnaraðila, og við teljum, að það ætti almennt að gilda í sambandi við nefndarstörf, þegar leitað er umsagnar aðila, að svörum sé skilað fyrir ákveðinn tíma, sem er sá frestur, sem er veittur, og ef ekki komi fram svör innan hans, sé ekki tekið tillit til þess, sem annars væri, og þeirri reglu höfum við haldið hér. Hins vegar vil ég, og ég hygg að ég megi segja fyrir hönd okkar fjórmenninganna í n., leggja til, að þessu máli verði frestað hér, 2. umr. þess, til þess að n. í heild hafi tækifæri til þess að skoða umsögn umferðarlaganefndar og íhuga málið betur og sjá til, hvort ekki getur orðið samkomulag innan allshn.. um brtt., sem flestir eða allir gætu fallizt á.



Herra forseti. Ég er samþykkur frsm. um það að fresta þessu máli og vísa því aftur til n. Annars hafði ég hugsað mér að lýsa hér brtt., sem ég ætlaði að koma með við 3. umr. málsins, en sem ég tel nú, að ekki sé ástæða til. Betra er, að við ræðum það frekar í n., fyrst lagt er til að fresta umræðunni. Ég vil þó aðeins lýsa yfir, vegna ummæla frsm., er hann taldi, að svör umferðarlaganefndar hefðu ekki borizt í tæka tíð, að það var fullkomin ástæða til þess. Það hafði láðst að senda umferðarnefnd þetta lagafrv. til umsagnar. Umferðarlaganefnd fékk ekki bréf frá allshn. fyrr en 16. des. og skilaði sínu áliti 6. febr., eftir að hafa verið búin að leita mjög umfangsmikilla upplýsinga frá mörgum löndum. Ég skal svo ekki orðlengja þetta, og frv. verður þá vonandi vísað til n. aftur.



Herra forseti. Það er ástæðulaust af minni hálfu að vera að lengja umræður um þetta mál, með því að ég er algerlega sammála því, sem hv. frsm. meiri hl. allshn. sagði hér áðan, að eðlilegasta málsmeðferðin er vafalaust að taka málið til endurnýjaðrar athugunar í allshn., með hliðsjón af þeim svörum og ábendingum, sem umferðarlaganefnd nú hefur sent. Ég vil aðeins, áður en lengra en haldið, þakka samnefndarmönnum mínum í hv. allshn. fyrir góðar undirtektir um þetta mál, bæði þeim, sem skrifa undir nál. á þskj. 259, og raunar einnig þeim, sem ekki gera það, ekki voru tilbúnir til þess, þegar nál. var afgr., en hafa frá upphafi, flestir held ég að mér sé óhætt að segja a. m. k., sýnt málinu velvild og skilning. Ég tel alveg ástæðulaust, þegar málið nú hefur fengið þessar undirtektir, að flytja hér á ný rökstuðning fyrir nauðsyn þess, sem frv. fjallar um. Hún hefur ekki verið dregin í efa, þvert á móti undirstrikuð rækilega af öllum þeim, sem málið hafa fengið til umsagnar, og ekki sízt af sjálfri umferðarlaganefnd, sem, eins og hv. frsm. gat um, rekur talsvert fyllra en ég gerði í minni framsöguræðu það, sem gerzt hefur erlendis í þessu máli og allt hnígur að því að sanna ágæti þessara öryggistækja. Ég vil aðeins, áður en þessari umr. er frestað, taka það fram, að ég hef frá upphafi verið mjög hlynntur því að leita að beztu lausn á þessu máli og alls ekki haldið því fram, að ég hafi hitt á hana í frv. Ég tók það þvert á móti fram við 1. umr., að ég væri fús til samninga um hvaða breytingar á þessu máli, sem til heilla mættu horfa að beztu manna yfirsýn, og það er þess vegna, sem ég flyt sjálfur ásamt þrem meðnefndarmönnum mínum í allshn. brtt. á þskj. 260. Þar eru nokkrar takmarkanir á því, sem í frv. er ráðgert, sem við nánari athugun virðast eiga fullan rétt á sér. Nefnilega sú í fyrri töluliðnum, að skyldan nái aðeins til fólksbifreiða 2–6 manna og jeppa-bifreiða, og í öðru lagi, að ákvæðið nái aðeins til þeirra bifreiða, sem eru yngri en frá 1. jan. 1961. Ég sé það við nánari athugun, að það er ástæðulaust að vera að leggja fjárhagslegar skuldbindingar á eigendur eldri bifreiða, sem að öllum líkindum verða teknar úr umferð mjög bráðlega. Þá er augljóst mál, að brtt. í tölulið 2 hlýtur að eiga fullan rétt á sér, vegna þess að málið var borið fram í okt., en nú er kominn miður febr., þegar verið er að fjalla um það í fyrri d. og auðvitað algerlega óhugsandi, að gildistökudagurinn geti orðið 26. maí 1968, eins og frv. gerði ráð fyrir. Og við höfum þess vegna orðið sammála um það að fresta gildistökunni til 1. maí 1969. Umferðarlaganefnd vill gera nokkrar frekari takmarkanir á þessu, og meginbreytingin í hennar máli er sú, að ákvæðið verði ekki látið ná aftur fyrir sig, þ. e. a. s. það verði aðeins látið ná til þeirra bifreiða, sem eru skráðar eftir 1. jan. n. k. Eins og ég gat um, þegar ég ræddi málið við 1. umr., var þetta ein af þeim leiðum, sem mér fannst koma til greina. En mér fannst við nánari athugun, að öryggismálin væru þannig á vegi stödd, að úrbótin, sem í þessu fælist, væri það brýn, að ástæða væri til að hraða þessu heldur, en það verður auðvitað athugað í n. Ástæðan til þess, að hv. umferðarlaganefnd leggur áherzlu á, að ákvæðið verði ekki látið ná aftur fyrir sig, er fyrst og fremst, að ég hygg, kostnaðurinn, og í sambandi við það vil ég aðeins gera það að umtalsefni, að bifreiðaeftirlitið hefur áætlað þennan kostnað á hvert belti 600–1600 kr. Ég gerði endurnýjaða athugun á þessum kostnaði, þegar þessi umsögn bifreiðaeftirlitsins barst og mér hefur ekki tekizt að fá upplýsingar um það, hvernig sú tala, 1600 kr. á hvert belti, er fundin. Ég hef látið reikna á nýjan leik verð á öryggisbeltum, sem ég gerði að umtalsefni við 1. umr., öryggisbeltum, sem mundu fullnægja skilyrðum bifreiðaeftirlitsins, og vil endurtaka það, að þeir útreikningar, sem ég þá gaf upp, voru réttir, en skv. þeim var verðið fyrir gengisbreytingu 303.90–328 kr., en verðið eftir gengisbreytinguna 423–457 kr., og enda þótt mér sé ljóst, að hér sé um talsverða fjárhæð að ræða, miðað við allan þann fjölda bifreiða, sem í landinu er, er alveg ástæðulaust að vera að gera sér hærri hugmyndir um það heldur en raun er á. Þetta vildi ég láta koma fram m. a. til athugunar hjá hv. n. En að öðru leyti skal ég svo ekki orðlengja þetta frekar, en aðeins styðja þá till., sem kom fram hjá hv. 4. þm. Sunnl., að umr. yrði frestað og málið athugað á ný í hv. allshn. með hliðsjón af svari umferðarlaganefndar, sem ég auðvitað fyrir mitt leyti er mjög fús að hafa til hliðsjónar í málinu.



Herra forseti. Allshn. tók þetta mál til meðferðar á fundi í gær og hafði hún þá einnig fyrir framan sig till. umferðarlaganefndar, sem getið var um í fyrri umr. um þetta sama mál. Á þessum fundi voru allir nm. mættir nema hv. 12. þm. Reykv. N. var sammála um það eftir allýtarlega yfirvegun á þessari umsögn umferðarlaganefndar að taka þær till., sem hún hafði fram að færa, til greina og flytja till. um þær breyt., sem umferðarlagan. leggur kapp á, að samþykktar verði. Þær brtt. koma fram hér á þskj. 278. Breytingarnar frá því, sem meiri hl. allshn. hafði fyrst lagt til, eru aðallega í því fólgnar, að öryggisbelti, sem eru eitt höfuðatriði málsins, verði í fólksbifreiðum, sem flytja megi 8 farþega eða færri, og í vörubifreiðum, sem skráðar eru fyrir allt að 1000 kg farmi, þ. e. a. s. sendibifreiðar, og í öðru lagi, að þessar bifreiðar komi inn undir löggjöfina eftir 1. jan. 1969. Auk þess á svo ákvæðið einnig að gilda um kennslubifreiðar og bifreiðar, sem eru leigðar án ökumanns, og í síðasta lagi, að Bifreiðaeftirlit ríkisins viðurkenni öryggisbelti í þessum bifreiðum. Eins og getið hefur verið um áður í umr. um málið, er það alvitað, að öryggisbelti í bifreiðum eru tíðkuð víða um lönd og m. a. í nokkrum okkar nágranna landa, og þykir bæði eðlilegt og sjálfsagt, og skýrslur liggja fyrir um það, að þessi belti veita geysimikið öryggi á ýmsa lund. Hins vegar hefur ekki þótt rétt að fara lengra í till. en að miða við öryggisbelti fyrir bifreiðarstjóra og farþega í framsæti, með því m. a. að öryggi þeirra, er sitja í aftursætum bifreiða, er mun meira, eins og skýrslur sýna. Að öðru leyti hefur þetta mál verið það vel kynnt hv. dm., að það er ekki ástæða til þess að ræða það nánar, en allshn. leggur til að brtt. á þskj. 278 verði samþykktar eins og þær liggja þar fyrir. Herra forseti. Ég vildi bæta því við, að jafnframt þessu eru að sjálfsögðu brtt. frá meiri hl. allshn. á þskj. 260 teknar aftur.



Herra forseti. Ég vil í framhaldi af því, sem sagt var við þessar umræður í fyrradag, bæta hér nokkrum orðum við og undirstrika það, að ég tel, að nýtt viðhorf blasi við varðandi það að tryggja söltun á síld hér á landi eða um borð í skipunum úti á hafi. Það hefur nú komið í ljós, að það eru fleiri en ég um þessa skoðun, og m. a. hefur síldarútvegsnefnd séð ástæðu til þess að boða til fundar með nokkrum aðilum um það vandamál, sem liggur fyrir, og verður sá fundur haldinn síðdegis í dag. Þó greinir menn mjög á um það, hvað hlutverk síldarútvegsnefndar sé víðtækt, og segja flestir eða allir þeir fulltrúar, er í n. sitja, að verk síldarútvegsnefndar sé einfaldlega að selja síldina, hafa síðan eftirlit að nokkru leyti með söltun og búið. Eða eins og segir í lögunum: „Síldarútvegsnefnd skipuleggur og hefur eftirlit með verkun saltaðrar síldar, svo og með útflutningi hennar, eins og nánar er kveðið á um í l. þessum.“ Ég fæ ekki séð, að það sé ástæða til að breyta lögum um síldarútvegsnefnd, nema gera sér grein fyrir því verkefni, sem þeirri hv. n., sem átti að undirbúa þetta frv., var falið í erindisbréfi: „að gera tillögur um framtíðarskipulag á sölu verkaðrar síldar til útlanda“. Og þá hlýtur hið nýja viðhorf, sem hefur skapazt varðandi verkun á saltsíld, að verða þungt á metunum. Það finnst mér persónulega. Því miður er ekki nein ákveðin stofnun hér á landi, sem telur sér skylt að hafa forustu í því efni að tryggja það, að vel sé fylgzt með því, að hægt sé að koma síld að landi. Þó stendur í lögum Fiskifélags Íslands, með leyfi forseta, í 3. gr., að markmið félagsins sé „að vinna að eflingu útvegs og fiskiðnaðar með rannsóknum, tilraunum, fjárstyrkjum og leiðbeinandi eftirliti“ og skv. 4. gr. „að stuðla að sem nánastri samvinnu útvegsmanna í öllum greinum, svo sem sameiginlegum innkaupum á nauðsynjum til útgerðar, góðri hagnýtingu aflans, aukinni vöruvöndun og sem hagkvæmastri afurðasölu.“ Því miður hefur Fiskifélagið ekki haft bolmagn til þess að fylgja þessu eftir og hefur ekki enn. En þær breyttu aðstæður, sem skapazt hafa, sýna okkur það, að það verður ekki lengur setið auðum höndum og við verðum að bregðast við á nýjan hátt, og einhver aðili í þjóðfélaginu, hvort það er ríkisvaldið eða samtök sjávarútvegsins, verður að hafa forustu um það að reyna að gera eitthvað til þess að ná í síldina, sem því miður eftir öllum sólarmerkjum að dæma mun liggja fjarri landinu næsta sumar. Það er skoðun mín, og ég veit, að ég er ekki einn um hana, að verði ekki gert átak til að salta um borð í júlí og jafnvel ágúst, missum við af sölumöguleikum. Ég vil benda hv. þm. á það, að það eru ákveðin tímamót í söltun saltsíldar, ekki aðeins hjá Íslendingum, heldur líka Norðmönnum og Rússum. Þessar þjóðir hafa nú tileinkað sér sömu tækni og við og voru mjög fljótir að ná henni, þ. e. a. s. nota kraftblokkina og nótaveiðar úti á opnu hafi á einu skipi. Og Rússar hafa komið hér með stóran flota og eru þegar byrjaðir að salta mikið á hafinu og hafa til þess móðurskip, og kostnaðarhlið þeirra er allt önnur og skiptir minna máli gagnvart allri framkvæmd verkunarinnar en hjá okkur, því að það er ríkið, sem rekur allan flotann og alla starfsemina. Við lendum því í harðri samkeppni við Rússa, sem hafa verið okkar stærstu kaupendur til skamms tíma. Nú geta þeir boðið fyrsta flokks vöru, glænýja, saltaða síld. Og Norðmenn eru að byrja á því líka. Að vísu hafa norsk reknetaskip saltað árum saman á hafinu, en sú afkastageta var það takmörkuð, að hún var ekki bein ógnun við okkar framboð á saltsíld. Ég legg því til, að miklu víðtækari breyting verði gerð á frv. um síldarútvegsnefnd en aðeins að fjölga í nefndinni og gera smá tilfærslu í viðbót. Ég vildi þess vegna, eins og ég sagði í fyrri umr., leggja til, að það væri athugað gaumgæfilega aftur í nefndinni, hvort ekki væri nauðsyn að taka tillit til hins breytta viðhorfs og koma því inn í frv.



Herra forseti. Með frv. því frá sjútvn. hv. d., sem hér er til umr. og fjallar um breyt. á l. um síldarútvegsnefnd og útflutning saltaðrar síldar, fylgir grg., þar sem segir, með leyfi hæstv. forseta: „Frv. þetta flytur n. að beiðni hæstv. sjútvmrh., en honum hafði borizt beiðni um flutning þess frá sjö manna nefnd, sem skipuð var af rn. hinn 2. ágúst s. l. til að gera till. um framtíðarskipulag á sölu verkaðrar síldar til útlanda.“ Enn fremur segir í grg., að einstakir nm. geri fyrirvara um, að þeir hafi frjálsar hendur um afstöðu til efnisatriða frv. og brtt., sem fram kunna að koma. Ég hef leyft mér að nota þennan fyrirvara af þeirri ástæðu, að ég get ekki verið sammála þeirri breytingu, sem hér er lagt til að gerð verði. Það er í fyrsta lagi vegna þess, að upphaflega hefur verið ætlazt til, að mér skilst, að gerð verði gagnger breyting á skipulagi síldarútvegsnefndar og þar með lögð drög að framtíðarskipulagi á sölu verkaðrar síldar til útlanda. Ég get ekki komið auga á gagngera breytingu hér í þessu frv. og enn síður framtíðarskipulag. En eftir því, sem hæstv. sjútvmrh. upplýsti hér rétt áðan, þá mun þessi sjö manna nefnd ekki hafa lokið störfum og þess er kannske að vænta, að hún geri einhverjar gagngerar breytingar á framtíðarskipulaginu. Sú breyting, sem lagt er til að gerð verði, er í stuttu máli sú, að fjölgað verði í síldarútvegsnefnd um einn mann, þ.e. úr 7 mönnum í 8. Og þessi eini maður, sem við bætist, á að vera tilnefndur af tveim aðilum sameiginlega. þ. e. a. s. Félagi síldarsaltenda á Norður- og Austurlandi og Félagi síldarsaltenda á Suðvesturlandi. Nú má það vera, að þessir tveir aðilar hafi sérstakra hagsmuna að gæta umfram aðra, svo ég sé ekki ástæðu til að vera að amast við því, þó þeim sé hvorum um sig gefinn kostur á að eiga einn og hálfan fulltrúa í nefndinni, ef þeir á annað borð geta komið sér saman um þessa helmingaskiptareglu. En ég get ekki fallizt á, að þetta feli í sér neina gagngera breytingu, aðeins fleiri ósammála menn, fleiri menn með gamaldags hugmyndir, já, steinrunnar hugmyndir. Í öðru lagi get ég ekki fallizt á þetta frv. að því leyti, að þar er einum nm. gefið allt of mikið vald, þ.e.a.s. nefndarformanni, þar sem lagt er til, að séu jöfn atkvæði við atkvæðagreiðslu í nefndinni, ráði atkvæði formanns úrslitum. Ég tek undir orð hv. 5. landsk. þm., er hann sagði hér í hv. d. í fyrradag eitthvað á þá leið, að vafasamt væri að gefa einum manni slíkt úrskurðarvald, ef um málefni væri að ræða, sem gæti haft úrslitaþýðingu og varðaði ýmsa aðila háum fjárhæðum. Það er einmitt með tilliti til þessarar stefnu í skipan nefndarinnar, sem ég hef leyft mér að leggja fram brtt. við frv. og get eigi látið hjá líða að fara nokkrum orðum um hana, með leyfi hæstv. forseta, vegna þess að þetta mun vera síðasti dagur minn hér á þingi að sinni. Í brtt. legg ég til, að í stað orðanna „8 mönnum“ í 2. málsgr. 1. gr. komi: 9 mönnum, í stað orðanna „5 menn“ komi: 6 menn og við málsliðinn bætist: og einn eftir tilnefningu Farmanna- og fiskimannasambands Íslands, en það er eins og kunnugt er samband stéttarfélaga yfirmanna á far- og fiskiskipum. Með þessu fer ég inn á sjónarmið hv. 5. landsk., er hann lýsti hér yfir í fyrradag, að hann vildi að einum sjómanni væri bætt í nefndina. Ég get ekki séð, að það spilli neinu, ef á annað borð á að gera þessa nefnd fjölmenna, sjómenn hafa þar hagsmuna að gæta engu síður en aðrir. Og með því væri komið í veg fyrir, að einn maður í nefndinni hefði allsherjarúrskurðarvald, ef atkvæði yrðu jöfn. Hins vegar er það svo, að ég er ekki fyllilega ánægður með þessa úrlausn. Um þriðja atriði frv. væri ýmislegt hægt að segja, en ég ætla ekki að orðlengja um það atriði, aðeins þetta til þeirra manna, sem á því hafa mestan áhuga: Ef á að staðsetja skrifstofu síldarútvegsnefndar annars staðar en segir skýrt til í gömlum l. þar um, að skrifstofan skuli vera á Siglufirði meðan á síldveiðum stendur, þá verður að ganga frá því, að nefndin sé einnig á þeim stað, sem skrifstofan er á á hverjum tíma. Slíkt ástand, sem gilt hefur og verið í „praxis“ á undanförnum árum, að skrifstofan sé norður í landi, en nefndin staðsett í Reykjavík og aðilarnir, sem þurfa að sækja eitthvað til nefndarinnar og skrifstofunnar, þurfi fyrst að skrifa skrifstofunni á Siglufirði, svo þurfi skrifstofan á Siglufirði að skrifa til nefndarinnar í Reykjavík, bíða eftir svari þaðan og afhenda það svo til aðila austur á landi og hér og þar um landið, þetta er framkvæmd, sem ekki er hægt að búa við. Það er álit mitt, að lög um síldarútvegsnefnd þyrftu gagngerðrar breytingar við, því mér er kunnugt um, að skipan og störf hennar hafa verið misjafnlega séð af mörgum á undanförnum árum og þá sérstaklega sjómannastéttinni. Upphaflega var þetta fimm manna nefnd, og mér leikur grunur á, að hún hafi átt að vera ríkisskipuð. Það hygg ég, að væri kannske það heppilegasta, að nefndin væri það og starfaði sem slík og ríkið sæi um markaðsöflun og sölu á verkaðri síld til útlanda. Í öðru lagi kæmi til greina, eins og hv. 2. þm. Vesturl. drap á í umr. hér í fyrradag, að hlutaðeigandi aðilar mynduðu með sér sölusamband, sem annaðist söluna. Varðandi framtíðarskipulag og sölu verkaðrar síldar til útlanda vildi ég taka fram, að það er ekki fyrir hendi með þessu frv., en það má ljóst vera, að það þarf að koma, því ekki virðist annað fram undan en veruleg breyting verði að eiga sér stað hvað viðkemur verkun síldar almennt. Reynslan af síðustu sumar- og haustsíldarvertíð sýnir, að við gildandi skipulag verði vart unað í náinni framtíð. Herra forseti. Ég vænti þess, að till. mín verði tekin til vinsamlegrar athugunar, þótt ég hafi ekki persónulega tækifæri til að fylgja henni frekar hér eftir.