Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Heilbr.- og félmn. hefur tekið til athugunar frv. á þskj. 17 og hefur skilað nál. á þskj. 322, þar sem n. samþykkir að leggja til, að frv. verði samþ., en flytur á sérstöku þskj., 323, brtt. Efni þessa frv. er það, að 1. gr. gerir ráð fyrir því, að lánsfjárhæð út á hverja verkamannabústaðaíbúð verði allt að 450 þús. kr. í stað 300 þús. kr. hámarks, sem nú er í lögum, Í. 2. gr. segir, að 4. töluliður í 6. gr. 1. um verkamannabústaði orðist svo, að félagsmenn séu fjárráða, heimilisfastir innan kaupstaðarins eða kauptúnsins, hafi ekki átt viðunandi íbúð fyrir sig og fjölskyldu sína s.l. 2 ár og hafi eigi haft yfir 100 þús. kr. árstekjur, miðað við meðaltal þriggja síðustu ára, að viðbættum 7500 kr. fyrir hvert barn á framfæri né yfir 200 þús. kr. skuldlausa eign, allt miðað við þann tíma, þegar félagsmaður kaupir íbúðina. Tölur þessar breytast í samræmi við kaupgjaldsvísitölu. Hér er um að ræða skilyrði fyrir því að geta fengið lán úr byggingarsjóði verkamanna. Síðan lögin um verkamannabústaði voru sett árið 1962, hafa almenn launakjör hækkað mjög, svo sem kunnugt er, og þess vegna hefur nú þótt nauðsynlegt að breyta þessu ákvæði um hámarkstekjur og eignir. Áður var miðað við, að tekjur mættu ekki nema meiru en 65 þús. kr., miðað við meðaltal þriggja síðustu árstekna viðkomandi lánaumsækjenda, en nú er þetta hámark fært upp í 100 þús. kr. Og enn fremur er hækkað hámarkið fyrir viðbót þeirri, sem miðuð er við hvert barn á framfæri, það var áður 2500 kr. fyrir hvert barn, en er núna hækkað upp í 7500 kr. Og í samræmi við þetta er hækkuð eignaviðmiðunin, sem var áður í hámarki 150 þús. kr., upp í 200 þús. kr. Í 3. gr. frv. segir, að 6. gr., E. tölul., síðasti málsl. orðist svo í aðallögunum: „Ef maður hefur átt íbúðina í 20 ár, má hann njóta verðhækkunar á verði allrar íbúðarinnar, ef hann greiðir upp lánið.“ Brtt, n. á þskj. 323 er breyting við þetta ákvæði, en brtt. hljóðar svo: „Ef maður hefur átt íbúðina í 10 ár, má hann að auki njóta verðhækkunar, sem svarar helmingi af eftirstöðvum byggingarlánsins, enda greiði hann upp helming af eftirstöðvum lánsins, þegar sala fer fram. En hafi maður átt íbúðina í 20 ár, má hann njóta verðhækkunar á verði allrar íbúðarinnar, ef hann greiðir eftirstöðvar lánsins að fullu.“ Þessi ákvæði varða eignayfirfærslu á verkamannabústöðum. Í 6. gr. núgildandi l. um verkamannabústaði er kveðið svo á um þetta efni, að þegar íbúð er seld, megi söluverð slíkrar íbúðar ekki vera hærra en síðasta kaupverð hennar að viðbættri verðhækkun, sem samkv. vísitölu byggingarkostnaðar hefur orðið á þeim hluta kostnaðarverðs íbúðarinnar, sem fallið hefur í gjalddaga og verið greiddur af seljanda, þegar sala fer fram. Þetta er aðalreglan. En síðar segir, að ef maður hefur átt íbúðina í 10 ár, má hann njóta verðhækkunar af verði allrar íbúðarinnar, ef hann greiðir upp lánið. Þetta ákvæði um 10 ára takmarkið var sett inn í lögin 1962. Áður var þetta ákvæði ekki í lögunum, og það þýddi, að þegar maður seldi íbúð í verkamannabústöðum, naut hann ekki verðhækkunar nema að því leyti, sem hann hafði greitt íbúðina upp. Þegar l. voru endurskoðuð árið 1962, var á það bent, að þetta ákvæði kæmi hastarlega niður á mönnum, sem hefðu fest kaup á verkamannabústöðum, en þyrftu svo síðar af eðlilegum ástæðum, vegna þess að fjölskyldan stækkaði eða aðrar breytingar yrðu, að kaupa nýtt húsnæði. Þá væru slíkir menn mjög illa settir til þess að komast yfir nýja íbúð. Þetta var aðalsjónarmiðið, sem lá til grundvallar því, að þetta ákvæði um það, að ef maðurinn hefði átt íbúðina í 10 ár, mætti hann njóta verðhækkunar á verði allrar íbúðarinnar, ef hann greiddi lánið upp, - þetta var meginástæðan fyrir því, að þetta ákvæði var sett inn í lögin 1962. Síðan lögin voru sett 1962, hefur það komið hins vegar í ljós, eins og vitað var að vissu leyti, að þetta 10 ára ákvæði þénar vel þeim mönnum, sem ætla að selja íbúðina, en það þénar miklu miður þeim manni, sem ætlar að kaupa íbúðina og nýtur þá ekki þeirra hagfelldu lána, sem eiga að hvíla á henni. Með tilliti til þessa mun hafa verið sett ákvæði eins og er í frv. á þskj. 17, þ.e.a.s. að breyta 10 ára takmarkinu upp í 20 ár, þannig að menn yrðu að eiga íbúðina í 20 ár til þess að geta notið þeirrar aðstöðu að greiða upp lánið og hljóta verðhækkun á öllu kostnaðarverði íbúðarinnar. Með þessu ákvæði er því horfið í áttina til þess ástands, sem var fyrir 1962. Heilbr.- og félmn. ræddi ýtarlega um þessi efni og komst að þeirri niðurstöðu, að rétt væri að ganga ekki eins langt og lagt var til í frv. sjálfu, að miða frestinn við 20 ár, heldur að fara bil beggja og hafa tvo fresti, eins og segir í brtt. n., annan 10 ára og hinn 20 ára, þ.e.a.s. eftir 10 ár njóti sá, sem selur verkamannabústaðaíbúð, verðhækkunar, sem svari helmingi af eftirstöðvum byggingarlánsins, enda greiði hann upp helming byggingarlánsins, þegar sala fer fram, en hafi maðurinn átt íbúðina í 20 ár, megi hann njóta verðhækkunar á verði allrar íbúðarinnar, ef hann greiðir eftirstöðvar lánsins að fullu. Ég hef þá lokið við að skýra efni frv. og efni þeirrar brtt., sem heilbr.- og félmn. gerir við frv. Þýðing þessa frv., sem hér liggur fyrir, er sú, að það er gert ráð fyrir, að lánin út á verkamannaíbúðir hækki um 50%. Lánin voru hækkuð 1962 í 300 þús. kr. úr 140-150 þús. kr., sem tíðkaðist áður, voru hækkuð m.ö.o. um 100% árið 1962, og nú er lagt til, að þau hækki aftur um 50%. Af þessu má marka, að það eru gerðar hér veigamiklar ráðstafanir til þess að stuðla að því, að löggjöfin um verkamannabústaði nái tilgangi sínum, þ.e.a.s. að veitt verði sem mest hjálp til þeirra, sem mest þurfa á henni að halda. Á undanförnum árum hefur verið veitt mikið fjármagn til íbúðarlána í verkamannabústöðum. Það mun láta nærri, að á árunum 1960-1964 hafi nálægt 80 millj. kr. verið afgreiddar í lánum til verkamannabústaða. Þetta er mikið fjármagn, þegar tekið er tillit til þess, að það er samkvæmt eðli og tilgangi laganna aðeins mjög takmarkaður hópur, sem ætlazt er til að njóti aðstöðu til þess að fá lán á þessum vettvangi. Það er séð fyrir tekjum til verkamannabústaðanna, eins og kunnugt er, með framlögum úr sveitarsjóðum og jafnháu framlagi frá ríkinu. Þetta fyrirkomulag er meginuppistaðan í tekjuöflun til byggingarsjóðs verkamanna. Ég skal geta þess, að það er áætlað, að hinar föstu tekjur byggingarsjóðsins muni nema á þessu ári um 15 millj. kr., þ.e.a.s. að 12.8 millj. kr. verði framlög sveitarsjóðs og ríkissjóðs, en 2.9 millj. annað ráðstöfunarfé, aðallega árgjöld, þ.e.a.s. afborganir og vextir af lánum sjóðsins. En fjárþörf byggingarsjóðsins er mikil. Það má marka af því, að nú eru tæplega 190 lánsumsóknir fyrir hendi hjá stjórn byggingarsjóðs verkamanna, sem þarf að fullnægja. Ef við gerum ráð fyrir því, að það séu veittar 450 þús. út á hverja íbúð, nemur fjárþörfin til þess að svara þessum umsóknum um 85 millj. kr. Það er gert ráð fyrir því, að ríkisstj. muni sjá sjóðnum fyrir ráðstöfunarfé til viðbótar því, sem hann hefur af sínum föstu tekjum, og það er að sjálfsögðu nauðsynlegt, til þess að þessi löggjöf nái tilgangi sínum. Með þessum aðgerðum, sem nú eru gerðar á þessu sviði, er fylgt sömu stefnu og á öðrum sviðum húsnæðismálanna, og hér hefur verið ýtarlega rætt um undanfarna daga að efla lánastarfsemina til þess að gera byggjendum íbúðarhúsa sem auðveldast að koma sér þaki yfir höfuðið. Og þess er að vænta, að þessu frv. verði vel tekið og afgreitt skjótlega.



Herra forseti. Í sambandi við þá brtt., sem hv. heilbr.- og félmn. hefur hér flutt, sé ég ekki ástæðu til að gera neinn sérstakan ágreining á þessu stigi málsins, þar sem vitað er, að það gæti tafið fyrir framgangi málsins, og annars vegar hitt, að hér mun vera um samkomulagsatriði í hv. n. að ræða, þ.e.a.s. nefndin getur fallizt á þessa till. þannig, eins og hún birtist á þskj. 323. Ég vil þó nota þetta tækifæri til að láta í ljós nokkurn beyg um framkvæmd þessa atriðis, þar sem það er miklu flóknara viðfangs en hið fyrra atriði var og eins og frv. gerir ráð fyrir. En eins og ég sagði, ég skal ekki gera um þetta sérstakan ágreining á þessu stigi málsins, sér í lagi með hliðsjón af því, að það gæti tafið framgang málsins, sem ég efast þó ekki um að allir hv. þdm. eru sammála um, að nauðsyn sé á að afgreiða bæði fljótt og vel, eins og hv. frsm. gat um hér áðan, að jafnvel verði reynt svo sem kostur er að tryggja fjárhagslegan grundvöll að framkvæmd málsins. Það er kannske ekki tilefni til þess sérstakt við umr. um þær breytingar, sem þetta frv. gerir ráð fyrir, að fara sérstaklega út í sögu málsins, þ.e.a.s. gang mála á vegum byggingarsjóðs verkamanna, þau rúmlega 30 ár, sem hann hefur nú starfað, en lagasetning um hann fór fram rétt um árið 1930, þegar fyrstu byggingarfélög verkamanna voru stofnuð á Akureyri, Reykjavík, Siglufirði, Patreksfirði og Flateyri. Ég held, að það skaði ekki, þó að upplýst sé nú, að á vegum þessa kerfis hafi síðan, þótt í bylgjum hafi gengið eins og ýmsir aðrir hlutir í okkar þjóðfélagi, verið byggðar hér 1326 íbúðir. Eðlilega eru fjölmennustu bæirnir þarna stærstir aðilar að, eins og t.d. Reykjavík með 595 íbúðir, Ísafjörður með 46, Keflavík með 50, Hafnarfjörður með 122, Akureyri með 112 og Akranes með 36 íbúðir. Það má einnig fullyrða, að allt það fólk, sem í þessum á 14. hundrað íbúðum býr í dag og sér í lagi þegar það komst yfir þessar íbúðir á vegum kerfisins, hefði ekki með nokkrum öðrum hætti getað eignazt íbúð, svo mjög sem stakkur hefur verið þröngt skorinn um tekju- og eignarmörk þess fólks, sem þarna gat orðið aðilar að. Sérstaklega ber því að fagna þessu atriði og þeirri vissu, að þetta fólk væri ekki annars í eigin húsnæði í dag, svo langt sem það getur talizt eigin húsnæði að eiga íbúð í þessu kerfi. Það er einnig töluverðum annmörkum háð að selja þær, eins og hv. frsm. kom hér að áðan og gerði rækilega grein fyrir í sambandi við þá brtt., sem n. leggur fram. Hann gat einnig um það, hvernig tekjur eru til orðnar fyrir þetta kerfi og hvernig það hefur verið rekið undanfarin ár. Ég hlýt að minnast þess frá fyrstu lántökunni, eftir að ég kom til starfa í stjórn byggingarsjóðsins, að nokkur skrekkur fór um okkur árið 1958, þegar farið var inn á þá braut að taka lán með 8% vöxtum, en lána þau út á 6%. Hér kemur það sama fram og hæstv. félmrh. gat um í framsöguræðu sinni fyrir frv., sem einnig liggur fyrir þessari hv. þd., um húsnæðismálastofnun ríkisins, að gjalda ber fullan varhuga við að fara um of inn á þessar brautir, þó að aðstæður kunni að neyða menn til þess stöku sinnum. Það leiðir ekki nema til einnar niðurstöðu, að sjálft stofnfé sjóðanna hlýtur að ganga til þurrðar og grundvöllur þeirra að veikjast að mun. Af þessu yfirliti, sem ég drap hér á áðan um þann íbúðafjölda, sem byggður hefur verið á vegum kerfisins, og lánsloforð til einstakra byggðarlaga í þeim efnum, sem nær þó ekki nema til ársloka 1962, verður ljóst, að íbúðir byggðar fyrir áhrif laganna eru komnar, eins og ég sagði, á 14. hundrað. Þar af hefur Reykjavík nálega helming þessara íbúða eða því sem næst 600 íbúðir. Hin ströngu tekjumörk, sem enn þá er ekki breytt nema til samræmis við hækkandi laun, ættu einnig í framtíðinni að tryggja það, að áfram verði það fólk fyrst og fremst aðnjótandi þeirra fríðinda, sem lög þessi gera ráð fyrir, og tryggt verði, að þar verði þeir fjárhagslega getuminnstu í þessum íbúðum áfram. Ég hika ekki heldur við að fullyrða, að þetta íbúðalánakerfi er merkilegt fyrir þá sök m.a., að það á áreiðanlega drýgstan þátt í því og fjárhagsleg aukning sjóðsins á undanförnum árum á áreiðanlega mikinn þátt í því, að meðalíbúðin, sérstaklega hér í Reykjavík og stærri kaupstöðunum, hefur farið minnkandi. En það hefur verið einn mikill ljóður á byggingarháttum landsmanna undanfarin ár, að byggðar hafa verið allt of stórar íbúðir, sem gengur óhjákvæmilega út yfir það, að færri íbúðir hafa verið byggðar. Í nýútkomnum Fjármálatíðindum eða riti Framkvæmdabankans, sem heitir „Úr þjóðarbúskapnum“, er þess getið varðandi byggingar, að í Reykjavík hafi 42% fullgerðra íbúða verið 3 herbergi og minni árið 1962 og 58.2% 1963. En í kaupstöðum og kauptúnum er mikill meiri hluti íbúða fjögurra herbergja og stærri þessi ár, og meðalstærð fullgerðra íbúða í Reykjavík árið 1963 er 322 rúmmetrar, en 372 rúmmetrar í kauptúnum. En svo stækkar þetta aftur í kaupstöðum landsins, en þar er meðalíbúðin 406 rúmmetrar. Það hefur oft verið á það bent í umr. um þessi mál, að langdýrustu íbúðirnar eru þær minnstu. Þar er kjarninn sá sami, þ.e.a.s. dýrasti hluti íbúðarinnar, eldhús og bað, er nánast sá sami og í stóru íbúðunum, en fermetrarými annarra herbergja þeim mun minna. Það er allra manna mál, að við þurfum að byggja meira af litlu íbúðunum á kostnað þeirra stóru, fækka þeim, miðað við sama mannafla og fjármuni til íbúðabygginga og verið hefur, því að litlu íbúðirnar eru fyrst og fremst til afnota fyrir þá, sem minnsta hafa fjárhagsgetu í byrjun síns búskapar, þ. e. ungu hjónin, sem eru að hefja sinn búskap. En því miður hefur reynslan orðið sú undanfarna áratugi, að einmitt þessar íbúðir hafa orðið dýrastar í byggingu og allt of lítið af þeim verið byggt vegna þess, hve vinnuafl og fjármunir hafa verið tepptir í of stórum íbúðum. Um þessa hlið að öðru leyti má að sjálfsögðu ræða frekar í sambandi við lögin um húsnæðismálastofnunina, þegar þau koma hér til síðari umr., en ég vek athygli á þessu tvennu, þ.e.a.s. í fyrsta lagi þeirri staðreynd, að þeir, sem í verkamannabústöðum búa í dag, hefðu ekki með öðrum hætti átt þess kost að komast yfir húsnæði og að það íbúðalánakerfi, sem þau starfa eftir, er langlíklegast til þess að lækna marga af þeim stóru ágöllum, sem eru á byggingarháttum landsmanna í dag.



Herra forseti. Það eru aðeins örfá orð í sambandi við þetta mál. Ég skal fyllilega taka undir það, sem hér hefur komið fram í ræðum tveggja síðustu hv. ræðumanna, að lögin um verkamannabústaði voru og eru hin þarfasta löggjöf, sem hefur komið að verulegu gagni. Ég skal einnig lýsa yfir því, að ég tel, að sú breyting á lánaupphæð, sem á að gera samkv. þessu frv., er mjög eðlileg og algerlega nauðsynleg miðað við þá hækkun byggingarkostnaðar, sem orðið hefur, og miðað við það, sem þó er verið að gera í sambandi við hin almennu íbúðalán. Það, sem kom mér til þess að kveðja mér hljóðs, var fyrst og fremst að óska eftir frekari upplýsingum um, hvað fyrirhugað sé að gera í sambandi við fjáröflun fyrir þetta kerfi. Hér er um að ræða 50% hækkun á þeim lánum, sem heimild er til þess að veita til verkamannabústaða. Þá langar mig til þess að spyrja í fyrsta lagi: Er það ætlun hæstv. ríkisstj. að afla þriðjungi meira fjár til þessara hluta, og er ætlunin að gera það nú á þessu ári, þannig að það komi til framkvæmda á því ári? Eða er e.t.v. ætlunin að afla meira fjár en þarf til að mæta þessari hækkun einni? Mér sýnist, að á því sé full þörf, því að þótt löggjöfin sé hin gagnlegasta, hefur það alltaf háð henni meira og minna, að það hefur ekki verið hægt, stundum a.m.k., að sinna nándar nærri öllum þeim, sem hafa viljað og haft heimild til að hagnýta sér þetta kerfi. Hv. frsm. n. upplýsti, að nú á þessu ári mundi vera um að ræða 15 millj. kr. tekjur til þessarar starfsemi. Það gefur auga leið, að þarna er um allt of lítið fjármagn að ræða, þegar svo er komið, að ætlunin er þó að veita allt að 450 þús. kr. út á íbúð, og er raunar vafalaust ætlun hæstv. ríkisstj. að afla þarna nokkurs fjár til viðbótar. En mér þætti fróðlegt að vita, hvort ætlunin er að láta við það eitt sitja að afla svo sem 50% viðbótarframlags eða hvort ætlunin er að afla meira fjár. 15 millj. kr. mundu þýða að öllu óbreyttu, að hægt yrði aðeins að afgreiða rúm 30 lán, en 50% aukning mundi þá þýða eitthvað innan við 50 lán árlega, og það er vitanlega of lítið. Þarna er þörf á að bæta töluvert um, m.a. vegna þess, að þetta skiptist á ýmsa kaupstaði, og það hefur stundum verið þannig, a.m.k. í sumum hinum smærri, að þau lán, sem þeir áttu kost á til verkamannabústaða, hafa verið svo fá, að það hefur verið ýmsum erfiðleikum bundið að hefja framkvæmdir. Það er hagkvæmara og kemur alla vega betur út að geta byggt þó nokkra bústaði í einu heldur en að leggja kannske í það að byggja svo sem 2-4 í kaupstað hverju sinni eða jafnvel færri. Ég vil sem sagt lýsa fylgi mínu við frv., en jafnframt æskja upplýsinga um það, hvað fyrirhugað er um fjáröflun til þessa kerfis.



Herra forseti. Ég er ekki rétti aðilinn til þess að svara fsp. hv. síðasta ræðumanns, hv. 5. þm. Reykn., en mér fannst rétt að segja nokkur orð í sambandi við þessa fsp. Ég sagði áðan, að það væri gert ráð fyrir því, að ríkisstj. mundi veita ráðstöfunarfé til byggingarsjóðs verkamanna á þessu ári til viðbótar við hinar föstu, árlegu tekjur. Þetta er í raun og veru það eina, sem liggur fyrir og ég get skýrt frá hér. En það, eins og ég tók fram í minni fyrri ræðu, er auðvitað þýðingarmikið, að ríkisstj. skuli vera viðbúin að veita sjóðnum meira fjármagn en hann hefur yfir að ráða með sínum föstu, árlegu tekjum. Stjórn byggingarsjóðs verkamanna mælti með þessu frv. í trausti þess, að þetta yrði gert, og við höfum ekki ástæðu til að ætla annað en ríkisstj. muni gera þetta. En ég held, að hjá hv. síðasta ræðumanni gæti nokkurs misskilnings, ef hann telur, að það þurfi svo mikið viðbótarfjármagn, að það þurfi að lána kannske út á allar íbúðir, sem sótt hefur verið um núna á þessu árl. Í framkvæmd er þetta ekki þannig. Það er ekki lánað til þessara íbúða örar en þær eru byggðar upp, og það þarf hvergi nærri eins mikið fjármagn á þessu ári og þarf til þess að fullnægja lánaumsóknum, sem nú liggja fyrir. Þær hljóta samkv. reynslu okkar að dreifast á nokkur ár. Að vísu er alltaf hreyfing á umsóknafjöldanum, það koma nýjar umsóknir. En það er sama. Það þarf ekki eins mikið fjármagn og mér virtist koma fram hjá hv. síðasta ræðumanni. Og þegar hið almenna veðlánakerfi, sem gert er ráð fyrir að þurfi að fullnægja lánum til 750 íbúða á ári, þarf þó ekki nema 220-230 millj. til þess að geta annazt þetta hlutverk sitt, þá sjáum við, að það er miklu minna, sem þarf til byggingarsjóðs verkamanna, sem ég ætla að þurfi ekki að lána út á miklu meira en sem svarar 50 íbúðum á ári, miðað við löggjöfina eins og hún er og þann tilgang að veita aðeins þessi lán til þeirra, sem verst eru settir. Og þegar l. voru endurskoðuð árið 1962, var gert ráð fyrir því, að sá fjöldi, sem gæti notið lána hjá byggingarsjóði verkamanna, væri 10% af því fólki, sem býr í kaupstöðum og kauptúnum. Ég sé ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um þetta. Ég vildi aðeins láta þess getið, sem ég hef nú sagt að gefnu tilefni frá síðasta hv. ræðumanni. Ég fagna því, að allir, sem hér hafa talað, eru sammála um mikilvægi þeirrar löggjafar, sem hér er um fjallað, mikilvægi laganna um verkamannabústaði. Það fer ekki á milli mála, að sá þáttur, sem þessari löggjöf er ætlað að sinna í húsnæðismálunum, má ekki liggja eftir. Það á að vera aðalsmerki okkar í þessum málum að hjálpa þeim bezt, sem þurfa þess mest, og það er tilgangur laganna um verkamannabústaði.



Herra forseti. Þetta frv. er eins og fram kemur í grg., flutt að ósk borgarráðs Reykjavíkur. Með frv. er lagt til, að gerðar verði breytingar á 4. gr. núgildandi l. um brunatryggingar í Reykjavik frá 1954. Með þeim l. var Reykjavíkurbæ heimilað að taka húsatryggingarnar í eigin hendur og var samþ. að gera það, það sama ár. Fyrri brtt. er við 2. mgr. 4, gr. l., en sú mgr. hljóðar svo: „Ný hús skal meta eigi síðar en 4 vikum eftir að þau eru tekin í notkun.“ Þarna er lagt til að skylda eigendur til þess að tilkynna vátryggjanda skriflega, þegar hús hafa verið tekin í notkun. Á þessu hefur orðið misbrestur og vegna þess að lagagr. er ekki ýtarlegar orðuð, en nú er, hafa orðið nokkrir erfiðleikar í sambandi við þetta. Þá má nefna það, þegar ræddar eru orsakir þess, að komið er fram frv. um breytingar í þessa átt á lögunum, að það þykir t.d. brenna við, að menn séu búnir að búa langan tíma í húsum, án þess að þau séu tryggð, jafnvel hvorki bráðabirgðatryggingu né heldur smíðatryggingu. Það er vitanlega ekki í samræmi við þann tilgang laganna að skylda alla húseigendur til þess að hafa hús sín tryggð og með þessari breytingu er vátryggjanda fortakslaust veittur réttur til þess að taka hús í tryggingu, ef húseigandi hefur vanrækt að tilkynna húsið til mats. Þá er í 2. gr. frv. lagt til, að á eftir 4. gr. l. komi ný grein og er í grg. nokkuð rökstutt, hvaða ástæður séu fyrir því, að lagt er til, að slík breyting verði gerð eða viðauki við lögin. Efni hennar er það að heimila vátryggjanda að leysa til sín hús, ef það skemmist svo af eldsvoða, að brunatjónið sé meira, en helmingur brunabótamatsverðs og að sjálfsögðu á þá húseigandinn rétt á að fá greiddan þann mismun, sem verður á brunabótunum og heildarmatsverði hússins. Vilji borgarstjórn eða eigandi véfengja það, að brunabótamatsverð hafi verið rétt, getur hvor um sig krafizt endurmats og það fer þá fram samkv. ákvæðum 4. gr. l., sem fjallar um mötin og þá mundi að sjálfsögðu sú greiðsla, sem húseigandi fengi, miðast við endurmatsverðið. Ég vænti þess, að hv. þm. geti á það fallizt, að þessar breytingar séu eðlilegar og til bóta, og að frv. verði vel tekið. Ég leyfi mér svo að leggja til, að frv. verði að lokinni umr. vísað til 2. umr, og til hv. allshn.