Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Um alllangt skeið hefur verið unnið að kjarasamningum milli opinberra starfsmanna og ríkisins. Þetta mál eða þessir samningar hafa tekið langan tíma, og var gert upphaflega ráð fyrir því, að þeim yrði lokið fyrir síðustu áramót, en þá var samkv. sameiginlegri ósk beggja málsaðila óskað eftir því, að Alþ. veitti heimild til þess að fresta samningunum um eitt ár, til þess að auðið yrði að vinna að þeim á þann hátt, sem aðilar gerðu ráð fyrir, að gert yrði. En það mun hv. þdm. einnig kunnugt, að gert er ráð fyrir því að vinna að þessum samningum með nýjum hætti, þ. e. a. s. leggja til grundvallar svokallað kerfisbundið starfsmat. Það mat hefur tekið mjög langan tíma og hefur reynzt miklum mun erfiðara en menn í rauninni í upphafi gerðu ráð fyrir, en engu að síður eru aðilar sammála um það, að þarna hafi verið unnið mjög þarft og gott verk. Það hefur síðustu mánuðina verið þrotlaust að því stefnt að geta lokið samningum svo snemma, að hægt væri að hafa eðlilegan málatilbúnað í sambandi við samningsgerðina, en því miður hefur það ekki reynzt auðið að ljúka samningum nú fyrir 1. nóv., enda þótt að því hafi verið unnið af kappi af báðum aðilum. Það er hins vegar svo, eins og hv. þdm. er kunnugt, að samkv. kjarasamningalögunum ber að vísa málinu til kjaradóms hinn 1. nóv., hafi samningar ekki tekizt fyrir þann tíma. Það eru hins vegar svo góðar horfur á því, að samningar muni takast, að báðir aðilar eru sammála um, að það væri mjög óæskilegt og gæti í rauninni eyðilagt samningshorfur að fara nú að vísa málinu til kjaradóms, enda þótt að vísu væri framkvæmanlegt formlega séð að afturkalla málið frá dómnum. Af þessari ástæðu eru samningsaðilar sammála um það að óska eftir því við hið háa Alþ., að frv. það, sem hér liggur fyrir, verði samþ., en í því felst, að l. er breytt á þann hátt, að frestað er um tvo mánuði skyldu til þess að leggja málið til kjaradóms, og í stað þess, að það verði nú 1. nóv. verði veittur framhaldsfrestur til ársloka. Ég vil taka það skýrt fram, að þó að þessi frestur verði veittur til ársloka, þá mun það ekki draga úr áhuga málsaðila að ljúka málinu með öllum hraða, þannig að það á neinn hátt verði til að seinka málsmeðferðinni, en það þykir hins vegar varlegra að miða við þetta tímamark, og um það er algert samkomulag. Hv. Ed. féllst á það að afgreiða málið við þrjár umr. nú áðan, og ég leyfi mér að fara fram á það við hv. Nd., að hún sýni einnig þá tillitssemi, þar sem hér er aðeins um formlegt atriði að ræða og hefur ekki neina efnislega þýðingu og báðir málsaðilar eru um það sammála að afgreiða málið nú, til þess að ekki þurfi að halda aukafund á morgun, en nú nálgast 1. nóv., þannig að málið yrði að afgerast fyrir helgi. Ástæðan til þess, að frv. var ekki fyrr lagt fyrir hið háa Alþ. er sú, að það þótti rétt að gera það ekki fyrr en á síðustu stundu og reyna að ljúka málinu fyrir 1. nóv., en þegar ljóst var, að það reyndist ekki auðið, þá var þessi leið farin. Ég leyfi mér því að vænta þess, herra forseti, að hv. þd. geti fallizt á að afgreiða þetta mál eins og hv. Ed., án þess að það fari til n., og geri ég því ekki till. um n., en legg til, að málinu að lokinni þessari umr. verði vísað til 2. umr.



Herra forseti. Frv. þetta er efnislega um það að lengja fresti, sem eru í l. um meðferð kjarasamninga opinberra starfsmanna. Út af fyrir sig er ég ekki andvígur því, að það sé gert, og er ekki kominn hér til þess að halda uppi neinu málþófi og sjálfsagt að athuga það, að málsmeðferð geti orðið á þann veg, sem hæstv. ráðh. hefur óskað eftir. En í sambandi við þetta mál hefði ég gjarnan viljað, að nánar væri skýrt frá stöðu þessara mála en gert er í aths. við frv. Þar segir m. a., með leyfi forseta: „Þar sem samkomulag hefur þegar orðið um nokkur höfuðatriði í væntanlegum kjarasamningi, standa vonir til, að samningar takist, en tími mun ekki vinnast til að ljúka samningaviðræðum fyrir 1. nóv. n. k.“ Hér er gefið í skyn, að samkomulag sé komið um sjálfsagt veigamikil atriði, og í blöðum hefur mátt lesa það, að samkomulag væri um, að laun opinberra starfsmanna kæmu til með að hækka að meðaltali um 33% og þetta hefði í för með sér útgjöld fyrir ríkissjóð, sem næmu um 600 millj. kr. á ári. Þessu hefur hvorki verið játað né neitað, og ég út af fyrir sig vil ekki fullyrða neitt um, hvort það er rétt eða ekki, sem þetta blað hefur skýrt frá, en það er náttúrlega augljóst, að hvort tveggja er, að hér er um efnisatriði að ræða, sem varðar náttúrlega mjög afkomu ríkissjóðs og einnig almennt stöðu launamála í landinu. Því er ég nú að óska eftir, ef ástæður stæðu þannig, að það væri eitthvað frekar hægt að skýra frá, hvernig staða málanna nú er. Í þessu sambandi vil ég taka það fram, sem kannske er óþarfi að gera, að undanfarið og um alllangan tíma hafa farið fram viðræður milli aðila vinnumarkaðarins og ríkisstj., fulltrúa ríkisstj., um dýrtíðarvandamálin, verðbólguvandamálin, þó að mínu viti hafi nú verið gert allt of mikið úr þeim viðræðum og í raun og veru almenningi gefið í skyn, að þar væru hlutir að fara fram, sem að mínu viti hafa verið málaðir allt of sterkum litum. Það hefur ekki svo mikið gerst í þessum viðræðum. En því hefur jafnframt verið lýst yfir nú síðustu daga, að ríkisstj. væri farin að nálgast að taka ákvarðanir í þessum efnum og a. m. k. þingflokkum stjórnarflokkanna sent málið mjög bráðlega og málið yrði lagt fyrir Alþ. og helzt afgreitt fyrir eða um miðjan nóv. að sögn hæstv. viðskmrh. hér í d. einmitt nú fyrir nokkrum dögum. Það þarf náttúrlega ekki að fara í neinar grafgötur með það, að þessar fyrirhuguðu aðgerðir feli í sér bættan hlut, hvað laun snertir, þess fólks, sem í sumar samdi um 15–18% kauphækkun. Það er þess vegna býsna fróðlegt að fá að vita, einmitt þegar mál öll standa eins og ég hef nú skýrt frá, hvernig önnur launamál standa. Það er fjarri mér að telja eftir, að opinberir starfsmenn fái bót sinna kjara. Þar eru sjálfsagt á mörgum sviðum umbætur nauðsynlegar eins og annars staðar í launamálum. Það ber engan veginn að skilja það svo. En ef fréttir viðkomandi blaðs, sem er dagblaðið Vísir, fyrir ekki löngu síðan, þær fréttir, sem ég gat um hér í upphafi máls míns, um u. þ. b. 33% hækkun á launum opinberra starfsmanna til viðbótar þeim 15%, sem þeir fengu jafnt verkfallsmönnum í vor, eru réttar, þá er náttúrlega alveg augljóst, að afgreiðsla launamála opinberra starfsmanna verður ekkert einangrað fyrirbæri og varðar því fleiri aðila en aðeins ríkisstj. og viðkomandi opinbera starfsmenn.



Herra forseti. Hv. 2. landsk. þm. beindi til mín, að því er mér skildist, fsp. um það, hvort ég gæti gefið nánari upplýsingar um það, hvernig kjarasamningar opinberra starfsmanna og ríkisins stæðu. Ég veit nú, að hann er margreyndur verkalýðsleiðtogi og þekkir mætavel, hvernig kjarasamningar ganga fyrir sig, og þó að sagt sé í grg. frv., að samkomulag sé orðið um ýmis veigamikil atriði, þá er það samkomulag bundið því skilyrði, að það takist samkomulag um önnur veigamikil atriði, sem ekki er enn orðið endanlegt samkomulag um. Og málið stendur á því stigi nú, að báðir samningsaðilar hafa orðið sammála um það, að það væri mjög óheppilegt, ef væri farið að ræða einstök atriði þessa máls. Að vísu hafa opinberir starfsmenn eða kjararáðið ekki komizt hjá því í trúnaði að ræða það við sína nánustu samstarfsmenn, en það hefur verið um það algert samkomulag, að það gæti teflt málinu öllu í hættu, ef farið yrði að ræða einstök atriði þess. Og ég get ekki hér þess vegna sagt frá neinum einstökum þætti, sem orðið hafi samkomulag um, né hvað rætt hafi verið á fundum nú að undanförnu varðandi málið, enda vona ég, að hv. þm. í rauninni skilji, að það er ekki mögulegt. Varðandi hitt atriðið, hvaða áhrif samningar opinberra starfsmanna og ríkisins kunni að hafa á kjarabaráttu annarra starfsstétta í þjóðfélaginu, þá skal ég ekki um það segja, en aðeins vekja athygli á þeirri meginstaðreynd, að það er gert ráð fyrir því í l. um kjarasamninga opinberra starfsmanna, að það beri að miða laun þeirra við laun sambærilegra stétta í þjóðfélaginu, sem þegar eru í gildi, þegar samið verður, og hvort sem launahækkanir opinberra starfsmanna verða hærri eða lægri, þá verður það byggt á þeirri grundvallarforsendu, að aðrar sambærilegar stéttir hafi þegar fengið þessi laun, og það finnst mér vera kjarni málsins. Það er sú meginlína, sem farið er eftir í þessum samningum. Að vísu kann í einstaka tilfellum að verða erfitt að meta þetta, því að það eru til starfshópar, þar sem ekki eru til sambærilegir hópar á hinum frjálsa vinnumarkaði, en þó er hægt að fá samanburð í langflestum tilfellum. Það skal einnig jafnframt tekið fram, að þar sem hér er um ákveðið starfsmat að ræða, þá kann svo að fara, að einhverjar breytingar verði þarna, því að á hinum frjálsa vinnumarkaði hefur það verið harla tilviljanakennt, hvernig menn flokkast í launaflokka, þar sem einstök stéttarfélög hafa sótt málið hvert fyrir sig, þannig að hér kann að einhverju leyti af þessari ástæðu að verða brotið út af þessari reglu, en meginreglan er sú og sú regla, sem heimilt er að fara eftir og sem ég, sem ber ábyrgð fyrir hönd ríkisstj. á þessum samningum, hef lagt áherslu á í samninganefnd ríkisins, að fara bæri eftir, væri að gera samanburð á þeim kjörum, sem þegar eru fengin af hálfu annarra stétta á hinum frjálsa launamarkaði í þjóðfélaginu.



Herra forseti. Ja, sem margreyndur verkalýðsforingi get ég út af fyrir sig skilið það, að það sé ekki hægt að skýra nákvæmlega frá stöðu samninga. Ekki bað ég heldur um það nákvæmlega. En ég benti á, að fram hefðu komið opinberlega fregnir af þessum samningum og nefndi þar tölur til hækkunar. Hæstv. ráðh. hvorki játaði né neitaði, að þær væru réttar, sniðgekk það með öllu. Hann kom hins vegar mjög inn á samanburðinn í launum, sem samkv. l. á að viðhafa við ákvörðun launa opinberra starfsmanna. Ég veit ekki, hvort slíkar hækkanir teljast vera fyrir hendi á hinum almenna vinnumarkaði, síðan laun opinberra starfsmanna voru leiðrétt bæði 1969 og eins nú á miðju þessu ári. Ég skal ekkert um það fullyrða og sjálfsagt er hægt að finna einhver einstök dæmi þess, en tæplega, að um sé að ræða almenna meðaltalshækkun upp á 33%. En það væri kannske annað, sem hæstv. ráðh. ætti hægara með að svara og mér láðist nú í raun og veru að spyrja um áðan, og það er, hver sé stefna ríkisstj. sjálfrar þá í þessum málum. Er það bara að ná samkomulagi, eða hvert er ríkisstj. sjálf að fara í þessum efnum á sama tíma, þegar verið er nú að ræða við aðra aðila um hluti, sem óhjákvæmilega hljóta að snerta opinbera starfsmenn einnig, þ. e. a. s. varðandi vísitölumál og meðferð þeirra?



Herra forseti. Varðandi ráðstafanir, sem gerðar yrðu með löggjöf eða öðrum hætti, sem hv. þm. vék hér að, á næstunni, þá get ég nú ekki rætt þær í einstökum atriðum, því að þær liggja ekki fyrir, en ég get aðeins sagt það, að að svo miklu leyti, ef það kemur til, sem ég heldur ekki veit, hvort um verður að ræða einhverja skerðingu á launum í einhverju formi, þá nær það jafnt til opinberra starfsmanna og annarra og hefur ekki áhrif á þetta mál út af fyrir sig. En ég get fullvissað hv. þm. um það, að ríkisstj. hefur ekki nokkra minnstu löngun til þess að greiða opinberum starfsmönnum hærri laun en eðlilegt er og markað hefur verið á hinu háa Alþ., og það er ágreiningslaust, að ég held, að það eigi að vera meginstefnumiðið, að opinberir starfsmenn beri svipað úr býtum og aðrar starfsstéttir í þjóðfélaginu. Það má segja, að ríkisstj. getur haft það á sínu valdi að neita að semja og láta málið fara fyrir kjaradóm, en kjaradómur er hins vegar bundinn af vissum viðmiðunum, sem hann er skyldugur að taka tillit til og hafa hliðsjón af, og ég segi það eitt sem mína skoðun, að að öðru jöfnu vil ég heldur semja en láta málið fara til kjaradóms, nema því aðeins að það væri skoðun mín, að með því móti að láta málið fara til kjaradóms, þá færi ríkið sem vinnuveitandi miklu betur út úr niðurstöðu málsins. Það getur verið álitamál hvort á að halda þannig á spilunum. Ég lít svo á, að svo sé ekki, og ég mundi ekki verða reiðubúinn til að semja, ef ég teldi, að verið væri að semja um kauphækkanir, sem útilokað væri, að kjaradómur mundi fallast á. Það dytti mér ekki í hug að semja um. Þetta er hið eina, sem ég í rauninni get sagt. Ég er heldur ekki reiðubúinn og ég held, að ríkisstj. sé það ekki, og ég efast um, að hv. þm. væri það sjálfur, t. d. til þess að afnema þetta ákvæði samningsréttarlaganna, þannig að það yrðu núna fest kjör opinberra starfsmanna með einhverjum sérstökum hætti, sem aðrar stéttir í þjóðfélaginu væru ekki bundnar við, ekki sízt, þegar þess ber nú að gæta, að opinberir starfsmenn hafa ekki verkfallsrétt. Ég hygg nú, að það þætti æðihart aðgöngu. Ég er ekkert að segja, að útkoman úr þessu máli verði kannske þannig, að það út af fyrir sig verði mér sem fjmrh. neitt gleðiefni, það er annað mál. En ég fullyrði það, að það verður lögð áherzla á að framfylgja því ákvæði l., að opinberum starfsmönnum verði ekki greidd óeðlilega há laun miðað við aðrar stéttir í þjóðfélaginu og það verði ekki svo að með þessum samningum fáist grundvöllur, er réttlæti kröfugerð af hálfu annarra aðila, sem eru nú notaðir sem viðmiðunarstarfshópar.



Herra forseti. Ég vil taka undir það með hv. 2. landsk. þm., að það er sjálfsagt mál, að Alþ. fallist á þá ósk samningsaðila, að sú breyt. verði gerð á l., sem farið er fram á í þessu frv. En ég er einnig á sömu skoðun og þessi hv. þm. um það, að mér hefði fundizt, að hæstv. ráðh. hefði getað gert dálítið betri grein fyrir því, hvernig málin standa. Ég hygg, að hæstv. ráðh. viti það fullt eins vel og allir aðrir, að æðimikil vitneskja um þessar samningaviðræður er nú meðal almennings. Við erum nú þegar æðimargir, sem teljum okkur vita í nokkuð stórum dráttum, hvernig þessi mál standa, og ég held, að það sé verið að stinga höfðinu í sandinn, þegar staðið er hér í þessum virðulega ræðustól og sagt, að þarna sé ekki óhætt að segja neitt til þess að spilla ekki samningsstöðunni. Þetta er ekki raunsætt, og þetta er ekki rétt. Hitt vil ég segja hæstv. ráðh., að þær efasemdir eru uppi hjá æðimörgum, að það séu ekki aðeins erfiðleikar í sambandi við efni samninganna, sem valdi því, hversu lengi þeir hafa dregizt, heldur að hæstv. ríkisstj. hafi haft hug á því að draga þessa samninga fram yfir tiltekna atburði aðra, og þar á ég við þær efnahagsaðgerðir, sem búið er að tilkynna, að gripið verði til af hálfu hæstv. ríkisstj. núna eftir hálfan mánuð eða svo, og sem tvímælalaust fela í sér skerðingu á umsömdum kjörum, sem gengið var frá í vor. Samningar við opinbera starfsmenn eru ákaflega veigamikið atriði. Þeir eru veigamikið atriði fyrir starfsmennina sjálfa, sem á ýmsan hátt búa nú við launakerfi, sem er gjörsamlega úrelt og óþolandi, en þetta er einnig mjög veigamikið atriði í sambandi við alla fjárhagsþróun íslenzka ríkisins. Eins og Vísir gat um þá jafngildir sú prósentutala, sem talað hefur verið um, að stefnt sé nú að, um 600 millj. kr. á fjárlögum. Í kjölfarið koma ýmsir aðrir hjá bæjarfélögum, hjá bönkum, og hjá ýmsum aðilum öðrum, sem nota kjör opinberra starfsmanna til viðmiðunar. Ég held, að það væri algerlega ótækt, ef Alþ. ætti að fjalla um efnahagsmálin, um þessi svokölluðu bjargráð, án þess að hafa þá fengið vitneskju um það, hvernig þessi mál standa. Og ég er eiginlega hingað kominn til þess að spyrja hæstv. ráðh., hvort hann muni ekki vilja meta það við alþm., sem afgreiða þetta frv. jafngreiðlega og dæmin munu sanna, meta það með því að heita alþm. því, að það verði ekki teknar neinar ákvarðanir hér á þingi um efnahagsmálin almennt, fyrr en vitað er, hvernig þessum málum lyktar.



Herra forseti. Mér finnst ég nú eiginlega vera kominn hér í svolítið óvenjulega aðstöðu. Það sækja hér að mér úr ýmsum áttum aðilar, sem hingað til hafa haft nokkuð önnur viðhorf í sambandi við kjaragerð og hafa frekar deilt á stjórnvöld fyrir það að vera dragbítar á launakröfur en hið gagnstæða, sem mér finnst vera andinn hér að þessu sinni, en sleppum því. Allt er nú breytingum háð í tilverunni og einnig þetta. Ég skil það út af fyrir sig mætavel og lasta það á engan hátt, að þessir tveir hv. þm. eða þm. almennt hafi mikinn áhuga á því að gera sér grein fyrir því, hver verði niðurstaðan af þessum samningum, burtséð frá því, hvort þeir eru sammála um það, að opinberir starfsmenn eigi að fá kjarabætur eða ekki, því að það er hárrétt, sem hv. síðasti ræðumaður sagði og reyndar báðir hv. ræðumenn, að kjaramál opinberra starfsmanna hafa auðvitað mjög víðtæka þýðingu og víðtæk áhrif, í fyrsta lagi á fjárhag ríkissjóðs og í öðru lagi á fjárhag sveitarfélaga. Að vísu hafa nú sveitarfélagastarfsmenn samið og sömdu um síðustu áramót, en það má gera ráð fyrir því, að verði verulegar breytingar á kjörum ríkisstarfsmanna, þá muni naumast vera stætt á öðru en að sveitarfélögin endurskoði þá samninga. Það er annað mál. Og ég skil það jafnframt, að hv. þm. telji eins og raunar var vikið að í Ed., af hv. formanni Framsóknarflokksins, sem annars tók málinu vel, að það sé ógerlegt að afgreiða fjárlög, áður en þetta liggi fyrir. Ég er nákvæmlega sammála um það, og mér hugkvæmist ekki, að auðið sé að gera það, enda er að því stefnt, að samningum geti orðið lokið fyrir þann tíma. Varðandi aftur hitt atriðið, sem hv. 6. þm. Reykv. gat um, hvort ég vildi gefa hér um það bindandi yfirlýsingu, að þessum samningum yrði endanlega lokið, áður en hér yrði gengið frá efnahagsaðgerðum, sem boðaðar hafa verið, að gætu komið til kasta þingsins á næstunni, þá get ég enga yfirlýsingu um það gefið. Ég er ekki nema annar aðili þessa máls. Því var varpað fram af einum hv. þm. Ed. líka, dálitið svipað og kom hér fram hjá hv. 6. þm. Reykv., að þetta væri einhver refsháttur hjá ríkisstj. að draga þessa samninga, en hér er um algjöran misskilning að ræða. Ríkisstj. hefur ekki né samninganefnd ríkisins á nokkurn hátt dregið þessa samninga, og ég held nú sannast sagna, að menn hljóti hér í þessari hv. d. að hafa einhverja hugmynd um það, hvernig stjórn Bandalags starfsmanna ríkis og bæja er skipuð, og ég held, að sú stjórn hafi ekki hingað til, - og er ég þar ekki á nokkurn hátt að gera lítið úr henni, - fengið sérstakt orð fyrir það að ganga einhverra erinda ríkisstj. og gera henni þægilegt um vik. Og ég held þess vegna, að ég í rauninni þurfi ekki að svara þessu - það mundi áreiðanlega hafa komið fram, ef það hefði sýnt sig, að ríkisstj. eða ég væri vísvitandi að draga þessa samninga og að B. S. R. B. léti þannig teyma sig til þess að gera ríkisstj. eitthvað sérstakt til þægðar. Því mótmæli ég alveg í nafni B. S. R. B. og held, að mér sé alveg óhætt að gera það. Þetta hefur eingöngu gerzt, vegna þess að hér er um verk að ræða, sem er miklu flóknara og umfangsmeira en var reiknað með, og menn hafa setið í þessu vikum og mánuðum saman við að reyna að ná hér saman endum, ekki vegna deilna heldur vegna þess, að málið er geysilega flókið. Ég vil taka það skýrt fram varðandi fréttir Vísis og annarra blaða, að ég hef ekkert um þær að segja. Þær eru gripnar, - ég veit nú ekki, að hve miklu leyti, - úr lausu lofti, ég skal heldur ekkert um það segja, en þær eru ekki komnar frá samningsaðilum, hvorki frá rn. né B. S. R. B. og þar er um ýmsar veigamiklar missagnir að ræða. En að öðru leyti get ég því miður ekki upplýst hér um einstök atriði þessara samninga, og ég endurtek það, að þó að sagt sé, að það sé samkomulag orðið um veigamikil atriði, þá er það samkomulag allt því háð, að samningar takist um önnur atriði. Og ég held, að allir hv. þdm. hljóti að skilja það, hversu ógerlegt það er að fara að ræða þetta mál hér á hinu háa Alþ. og hvernig það gæti leitt til þess, að gersamlega yrði vonlaust að semja. Ef ég vildi eyðileggja samningana hér í dag, þá mundi ég bezt gera það með því að verða við þessum óskum, og ég er ekki reiðubúinn a. m. k. ekki á þessu stigi til þess að gera það.



Herra forseti. Mér urðu það nokkur vonbrigði, að hæstv. ráðh. skyldi ekki telja sér fært að heita því, að greint yrði frá þessum málum hér, áður en ráðizt yrði í þær efnahagsráðstafanir, sem allir vita, að nú eru fram undan. Hæstv. ráðh. viðurkenndi hér sjálfur, að það yrði að afgreiða þetta mál svo tímanlega, að hægt yrði að breyta fjárlögum í samræmi við það. Það tekur ærið langan tíma að breyta fjárlögum, eins og allir vita, ef það á að vinna að því af einhverri skynsemi, þannig að það, sem ég er að fara fram á hér, er enginn raunverulegur tímafrestur, heldur aðeins, að það sé höfð eðlileg röð á hlutunum. Ef menn ætla að ná einhverjum tökum hér á efnahagsþróuninni á Íslandi, þá verður að leysa málin í samhengi, ekki hvern þátt einangraðan út af fyrir sig. Það er algjörlega fráleitt að ætlast til þess, að Alþ. fari að fjalla um svokallaðar efnahagsráðstafanir, sem mér skilst, að muni eiga að fela í sér raunverulega skerðingu á vísitölukerfinu frá því í vor, án þess að vita um það, um hvað verður samið á þessu veigamikla sviði. Og ég held, að það væri ákaflega vel fært fyrir ríkisstj. að heita þessu, og vilji hún ekki gera það, þá hljóta það að vera einhverjar annarlegar hvatir, sem þar eru að baki.



Herra forseti. Ég skal ekki verða til þess að lengja þessar umr., enda er ég samþykkur því frv., sem hér liggur fyrir, tel sjálfsagt að fallast þá ósk, sem farið er þar fram á. Ég geri mér það ljóst af þeim fréttum, sem ég hef haft af þessum málum, að þeir samningar, sem hér er um að ræða, eru mjög veigamiklir og að því mér skilst að sumu leyti ítarlegri en fyrri samningar um þessi mál, vegna þess að nú mun vera til athugunar að breyta að einhverju leyti grundvellinum frá því, sem áður var. En í sambandi við þann samanburð, sem hér hefur verið gerður á launakjörum opinberra starfsmanna og annarra stétta, þá finnst mér rétt að vekja athygli á því, að þó að opinberir starfsmenn hafi fengið 15% kaupuppbót í sumar í samræmi við þær grunnkaupshækkanir, sem aðrar stéttir fengu þá, þá hefur þessum málum verið þannig háttað á undanförnum árum, að þegar aðrar stéttir hafa fengið nokkrar kauphækkanir, þá hafa opinberir starfsmenn ekki fengið þær, og á þann hátt hafa þeir dregizt aftur úr. Mér finnst ekki óeðlilegt, að við þá samningagerð, sem fer fram á milli opinberra starfsmanna og hæstv. ríkisstj., verði tillit tekið til þessa atriðis. Annars verð ég nú að segja það, þó að ég beri nú takmarkað traust til ríkisstj., að þá held ég, að menn þurfi ekki að óttast það, að hún gangi of langt í kauphækkunum, hvað þessa samninga snertir.