Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Bernharð Stefánsson) Fjhn. hefir athugað þetta frv. og mælir með, að það verði samþ. óbreytt. Það eru ekki stórvægilegar breyt., sem þetta frv. gerir á gildandi l. um laun hreppstjóra og aukatekjur. Það gengur aðeins út á það, að sömu þóknun beri að greiða fyrir matsgerðir í þágu þess opinbera eins og þegar einstakir menn biðja um matsgerðir. Í l. um laun hreppstjóra og aukatekjur frá 1938 var svo ákveðið, að greiða skyldi 7 kr. fyrir hvern dag, sem matsgerð færi fram, en þetta hefir ekki þótt gefast vel. Dagsverk við matsgerðir eru auðvitað ákaflega mismunandi; stundum þarf vitanlega að fara fram mat á fleiri stöðum en einum sama daginn, en stundum er aðeins um lítilfjörlegt mat á einum stað að ræða. Þess vegna hefir því ráðun., sem þessi mál heyra undir, þótt hentugt, að þetta yrði fært aftur í það horf, sem var áður en núgildandi 1. um laun hreppstjóra og aukatekjur voru sett. Ennfremur er í frv. gerð lítilsháttar breyt. á um ferðakostnað til matsgerða, sem ekki þarf nánari skýringa við. Sem sagt, þetta er vitanlega ekki neitt stórmál og hefir ekki mikla þýðingu, en fjhn. hefir ekki neitt við þetta frv. að athuga og mælir með því, að þessar litlu breyt. verði samþ.

*Fjmrh. (Jakob Möller): Um þetta mál og næsta mál á dagskránni skal ég geta þess, að þau hafa orðið nokkuð síðbúin, og stafar það að nokkru leyti af því, að nokkuð var í óvissu um það, hvaða ráðstafanir og varúðarráðstafanir nauðsynlegt þætti að gera í sambandi við greiðslur úr ríkissjóði á næsta ári og tekjuþörfina. hað var þess vegna hinkrað við með þessi frv. að leggja þau fyrir hv. d., en nú er komið á síðustu daga þingsins, svo það er nauðsynlegt, að þessum málum verði hraðað. Þau eru hinsvegar eins úr garði gerð og á síðasta þingi. Á síðasta þingi var gerð nokkur breyt. á frv. um bráðabirgðatekjuöflun ríkissjóðs og jöfnunarsjóðs bæjar- og sveitarfélaga, sem er næsta mál á dagskrá, en ég geri ráð fyrir, að það muni verða samkomulag um það nú, eins og var á síðasta þingi, að því er þessa breyt. snertir. Ég vil sérstaklega taka það fram að því er frv. um bráðabirgðatekjuöflun ríkissjóðs snertir ég vænti þess, að hæstv. forseti hafi ekkert á móti því, að ég tali um það mál um leið að ég fyrir mitt leyti og við ráðh. Sjálfstfl. höfum að vísu haft tilhneigingu til þess að gera á því nokkrar breyt., en það hefir hinsvegar orðið að samkomulagi í ríkisstj. að leggja þessi mál fyrir þetta þing eins og gert hefir verið á undanförnum árum, bæði vegna þess, að ríkissjóður má ekki eins og nú er komið missa tekjur þær, sem hann hefir haft, og hinsvegar er það ekki undirbúið að sjá honum fyrir tekjum í staðinn. Ég geri ráð fyrir, ef stjórnarsamvinnan helzt, að þá verði teknar upp tilraunir til þess að komast að einhverju samkomulagi um fyrirkomulag skattakerfisins. en þessi mál eru eins og kunnugt er í mþn. til athugunar, svo það er ekki ástæða til að gera þar neinar breyt. fyrr en hún hefir lokið störfum. Ég vænti þess svo, að hv. d. afgreiði bæði þessi mál á venjulegan hátt, og þeim verði að lokinni þessari umr. vísað til n., sem væntanlega verður fjhn.

* Frsm. (Sigurjón Á. Ólafsson): Þetta frv. er komið frá hv. Nd. og flutt af allshn. þeirrar d., og fer fram á það að breyta að nokkru skipun læknishéraða, á þann veg, að gert er ráð fyrir, að stofnað verði nýtt læknishérað, sem nefnist Álafosshérað, eins og sjá má í 1. gr. þessa frv. Stefna frv. er ýtarlega rakin í grg. þess, en aðalatriðið er, að þetta umdæmi er orðið allmannmargt; sérstaklega á vissum tímum árs er mikill fjöldi fólks, sem dvelur á þessu landsvæði. Læknirinn í Hafnarfjarðarhéraði er samkv. I. skyldur til að gegna þessum hreppum, en um nokkur undanfarin ár hefir sérstökum lækni í Reykjavík verið greitt nokkurt fé fyrir að annast þar læknisstörf. Þetta fyrirkomulag hefir ekki gefizt sem skyldi, og læknirinn, sem skylt er að gegna kalli í þessa hreppa, fer fram 3, að eftirtaldir hreppar verði gerðir að sérstöku læknishéraði: Mosfellshreppur, Kjósarhreppur, Kjalarneshreppur og Þingvallahreppur. Hinir þrír fyrrnefndu hreppar teljast til Hafnarfjarðarhéraðs, en Þingvallahreppur til Grímsneshéraðs. Það þykir heppilegra, að Þingvallahreppur teljist til þessa héraðs, því að það eru greiðari samgöngur þaðan til Álafoss en austur að Laugarási. Því ber ekki að neita, að ef þetta frv. verður að l., fylgir því nokkur kostnaður. Þó að áður hafi verið veittar 2300 kr. fyrir læknishjálp í þessum hreppum á ári, þá verða föst laun héraðslæknis nokkru hærri, svo að það verður nokkur fjárhæð, er greiða þarf fyrir fastan lækni þar umfram það, sem áður hefir verið greitt. En allshn. hefir nú litið þannig á, að hér muni vera um breyt. til bóta að ræða, og mælir með því, að sú skipun læknishéraða, sem í frv. er tilgreind, verði tekin upp. Ég tel að þessu sinni ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þetta frv., því að það liggur svo ljóst fyrir, að þm. munu ekki þurfa að átta sig á, að hér sé um frv. að ræða, er beri að samþ. hér í d.



Þetta frv. er komið frá hv. Nd. og var flutt af allshn. þeirrar d. að tilhlutan hæstv. ríkisstj. Þær breyt., sem þetta frv. gerir frá gildandi heimildari. fyrir ríkisstj., eru aðallega tvær. Fyrri breyt. frv. er í 1. gr. og er sú, að í stað þess, að í gildandi i. er það atvinnu- og samgöngumálaráðun., sem heimilt er að gera slíkar ráðstafanir, er í þessu frv. lagt til, að það verði öll ríkisstj. Í grg. frv. er geri grein fyrir þessu á þann hátt, að allar slíkar ráðstafanir hafi verið teknar, samþ. og útgefnar af ríkisstj. í heild sinni síðan þessi heimildarl. gengu í gildi. Síðari brtt., sem felst í 2. gr. frv., er um það, að útfara að nokkru þá heimild, sem er í gildandi l. um rétt ríkisstj. til þess að fyrirskipa rannsókn al vörubirgðum, og síðari hl. þeirrar málsgr. er gert ráð fyrir, að heimilt sé án fyrirvara að gera rannsókn hjá þeim verzlunum, sem hafa með höndum sölu á þeim vörum, sem strangt eftirlit er með. Ég verð að telja, að þær breyt., sem felast í þessu frv., séu til bóta. Það hafa verið færð fram nægileg rök fyrir því, að hæstv. ríkisstj. telji sér nokkra þörf á að fá þessar breyt. samþ. Allshn. Ed. hefir orðið sammála um að leggja til, að þetta frv. verði samþ. eins og það kom frá hv. Nd., en þar tók það þeirri einu breyt., að 3. gr. var bætt við, sem hljóðar svo: Lög þessi öðlast þegar gildi. - Það leiðir af sjálfu sér, að úr því að hæstv. ríkisstj. óskar eftir því að fá slíka lagaheimild, er vitanlega sjálfsagt, að l. öðlist þegar gildi. Ég hefi ekki fleira að segja f.h. allshn. um þetta mál, en n. leggur til, að frv. verði samþ.



Um þetta frv. er ekki margt að segja. Það stendur eins á með þetta frv. eins og það, sem var til umr. næst á undan, að það er komið frá Nd. og var flutt af sjútvn. þeirrar d. Það, sem farið er fram á í þessu frv., er að ákveða nokkru nánar stærðina á síldartunnum en áður hefir verið gert. Er það aðalatriði frv., sem kemur fram í 1. gr. Það hefir borið nokkuð í afleiðingum þess, að stærðin á síldartunnum hefir ekki verið nákvæmlega ákveðin. Í grg., sem fylgir frv., eru færð allýtarleg rök fyrir því, að nauðsynlegt sé að ákveða þetta nánar. Það hefir viljað eiga sér stað á undanförnum árum, að þær tunnur, sem síld hefir verið söltuð í, hafa ekki allar verið af sömu stærð, og getur það valdið nokkurri óánægju hjá kaupendum, og þegar síldin er orðin jafnmikill liður í útflutningi frá Íslandi sem nú er, virðist vera sjáifsagður hlutur að reyna að tryggja það, að hinir mörgu kaupendur hafi ekki ástæðu til að óttast, að innihald hverrar tunnu sé ekki eins mikið og það er sagt vera. Sjútvn. Ed. mælir eindregið með því, að þetta frv. verði samþ. eins og það liggur fyrir.



Það er ekki mikið að segja um þetta frv. Fyrst var það borið þannig fram í neðri deild af flm., að það átti að verða sérstök l., en síðan var óskað eftir, að það kæmi fram sem breyt. á eldri l. og yrði fellt inn í l. frá 19. júní 1933, um bann gegn jarðraski við sjó í kaupstöðum. Nýmælið í þessu frv. er fólgið í því, að ráðh. sé heimilt að banna sand- og malartöku hvar sem er á landinu, þar sem mikil hætta stafar af jarðraski fyrir nytjaland eða byggð. Að öðru leyti eru sektarákvæðin, er liggja við þessu, sett nokkuð há, og eru sektir hækkaðar nokkuð frá því, sem áður var. Að vísu leikur stundum vafi á, hvort ástæða væri til að fela vitamálastjóra að gera till. um það upp til sveita, hvort hætta myndi stafa af jarðraski. Það gæti virzt liggja eins nærri, að vegamálastjóri gerði till. um það, í samráði við Búnaðarfélag Íslands, eða jafnvel Búnaðarfélag Íslands eitt. En þetta er fremur formsatriði en að það hafi raunverulega þýðingu, og þess vegna áleit landbn. ekki rétt að gera breyt. á frv. til þess að fara að hrekja það milli deilda. Landbn. Ed. er því sammála landbn. Nd. um að leggja til, að frv. verði samþ. óbreytt eins og það liggur hér fyrir.



Herra forseti! Ég hefi skrifað undir nál. með fyrirvara. Fyrirvari minn byggist ekki á því, að ég sé á móti þessu frv., því að ég get greitt atkv. með því við þessa umr. Fyrirvari minn hyggist á því, að fyrir 4–5 árum var samþ. hér á Alþ. þál. um að skora á ríkisstj. að láta endurskoða fulgafriðunarl. og önnur ákvæði um náttúrufriðun í landinu. Eftir að þessi áskorun var samþ., mun hæstv. ríkisstj. hafa fengið n. manna til þess að vinna að því, og þess vegna hefði mér fundizt eðlilegt, þar sem þetta frv. fjallar um náttúrufriðun, að fella það inn í þau l. Ég hefði vænzt þess, vegna þess að það er liðinu svo langur tími síðan Alþ. óskaði eftir því, að þessi l. yrðu endurskoðuð, að nú væri búið að vinna að því að færa það í lag. En í stað þess liggur nú fyrir Alþ. frv. um friðun arna, sem sagt er, að sé flutt eftir beiðni ráðh., og annað frv. um ófriðun svartbaks, og svo þetta frv. um bann við jarðraski. Landbn. hefir haft öll þessi frv. til meðferðar, í stað þess að fella þetta allt inn í einn lagabálk. En einhverstaðar hjá n. eru nú öll þessi mál í athugun og góðri geymslu, og mætti nú gjarnan fara að sjást eitthvað frá henni. Mér þætti viðkunnanlegra, að þetta kæmi í heild, eins og þingið hefir ætlazt til, og ég vona, að við fáum að sjá þetta áður en langt um líður. Ég tel því vafasamt, að ástæða sé til að tína einstaka liði út úr þeim lagabálki, sem væntanlegur er, og fara að samþykkja þá, í stað þess að bíða eftir allsherjar náttúrufriðunarlögum frá nefndinni.

Frsm. (Þorsteinn Þorsteinsson) Ég skal ekki teygja lopann lengi um þetta mál. Ég vil aðeins benda á, að þó að l. um náttúrufriðun séu samin, þá er ekki víst, að þau nái sérstaklega til þess, sem þessu frv. er ætlað að ná til. Það getur verið, að hús sé byggt og þá sé með grefti fullmikið gengið á ræktaða nytjabletti þar nálægt, sem talið er að þurfi að friða almennt með l., að ekki sé um of á þá gengið. Þetta finnst mér, að ekki heyri undir l. þau, sem kæmu fram sem náttúrufriðunarlög. Ég held því, að ekkert sé skemmt fyrir lagabálki, sem kann að koma um náttúrufriðun, þó þetta frv. sé samþ.



Herra forseti! Ég get verið stuttorður um þetta frv. Það hefir komið í ljós við framkvæmd l. um lax- og silungsveiði, að ákvæðið í l. um laxveiði í ósum er ekki fullnægjandi eins og það er nú. Þess vegna hafa 2 hv. þm. í Nd. borið fram frv. það, sem hér liggur fyrir, sem er um það, að ekki megi girða fyrir aðalstraumlínuál og ekki lengra en út í miðjan höfuðál ósa. Landbn. hefir athugað þetta frv. og mælir með því, að það verði samþ. óbreytt.



Ég vil beina því til hv. menntmn., af því að þetta frv. er komið frá henni nú, hvort hún vilji ekki við 2. umr. draga úr þeirri upphæð, sem gert er ráð fyrir, að hvert heimili greiði samkv. frv. Þegar gildandi l. voru sett, var gert ráð fyrir, að 8 kr. yrðu greiddar af hverju heimili fyrstu 2 árin, en að úr því yrði komizt af með 5 kr. Jafnan hefir þetta gjald verið greitt með mjög hangandi hendi, enda þótt mönnum hafi verið gefnar nokkrar vonir um það, að þetta gjald mundi fara lækkandi. Ég skal ekki fara lengra út í þetta mál, en vil aðeins beina þessu til n., hvort hún telji, að þetta gjald þurfi að vera svona hátt eins og frv. gerir ráð fyrir; ég fyrir mitt leyti mun leggja á móti því.

* Frsm. (Jónas Jónsson): Þetta frv. er flutt að tilhlutun kennslumálastj., og n. hefir ekki haft mikil afskipti af því. Viðvíkjandi því, sem hv. 5. landsk. sagði um hækkunina á þessu gjaldi, þá vil ég taka það fram, að það hefir talizt nauðsynlegt að hækka það vegna dýrtíðarinnar, og hefði þetta frv. ekki verið flutt, þá hefði afleiðingin orðið sú, að fjmrh. hefði orðið að takmarka þessa upphæð, og hefði þá ekki náðst sá árangur, sem upphaflega var ætlazt til. En ég fyrir mitt leyti skal gjarnan reyna að tala við forstöðumann prentsmiðjunnar, sem hefir prentað bækurnar, og vita, hvort hann álítur nokkra möguleika á því að færa útgáfukostnaðinn niður. Þær upplýsingar skal ég svo koma með við 3. umr. En ég tel ástæðuna fyrir þessum aukna kostnaði við útgáfu bókanna vera dýtíðina.

*Magnús Jónsson: Þegar þessi l. voru sett, var spáð mismunandi fyrir þessu fyrirtæki, og á margan hátt mátti segja, að hér væri ekki eingöngu um fjárhagsatriði að ræða, heldur einnig ýmislegt annað. Með þessum l. voru námsbækur komnar undir ný skilyrði um gjald og annað þeim viðvíkjandi, og það var að mörgu leyti talið heppilegt. Nú er farið fram á að breyta þessum 1., og heldur til þess lakara að því er fjárhaginn snertir. Þess hefði verið að vænta, að hv. menntmn. hefði aflað sér nokkurra upplýsinga um það, hvernig þessi aðferð hefði reynzt. Það hefði verið ákaflega fróðlegt að fá að vita nánar um þetta. Hv. 5. landsk. talaði um, að margir hefðu borgað þetta með hangandi hendi. Ég hefi heyrt marga kvarta undan því, að það væri ákaflega erfitt að fá þessar bækur, og að það, sem fengizt, væri mjög skorið við nögl, og að jafnvel mörg börn yrðu að vera um sömu bókina. Annars væri sem sagt mjög fróðlegt að heyra nánar um þetta mál, hvernig það stendur fjárhagslega, og ég álít, að það hefði verið mjög fróðlegt, að frv. hefði fylgt reikningsyfirlit fyrir síðasta ár, svo að menn hefðu fengið glögga hugmynd um fjárhagsástandið. Ég sé raunar, að í grg. er sagt, að áætlanir hafi staðizt vel. Annars hefir maður heyrt utan að sér, að þetta væri eiginlega allt í grænum sjó með fjárhaginn. Annars vildi ég skjóta því til hv. menntmn., hvort ekki mundi vera hægt að fá reikningsyfirlit yfir þetta eða að hún gæfi upplýsingar um það, hvort árangurinn af þessari útgáfu hefði svarað til þeirra vona, sem menn hafa gert sér til þessa fyrirtækis. Ég skal annars ekki vera að hreyfa neinum andmælum nú sérstaklega, þar sem formaður hv. menntmn. er ekki viðstaddur.

* Frsm. (Erlendur Þorsteinsson): Herra forseti! Fjhn. hefir haft frv. þetta til athugunar, en þó ekki ennþá tekið til athugunar brtt. frá hv. 1. flm. á þskj. 156. N. hefir skilað nál. á þskj. 148, og get ég vísað til þess. Tveir nm. skrifa undir nál. með fyrirvara, og hygg ég, að fyrirvari annars þeirra sé byggður á því, að hann telji ekki rétt að gera breyt. á tollskránni, sem samþ. var í fyrra. Eins og ég skýrði nokkuð við 1. umr. málsins, þá er efni þessa frv. það, að inn í tollskrána komi heimild fyrir ríkisstj. til þess að innheimta aðflutningsgjöld af efni í kassa um fisk til útflutnings eins og um almennan trjávið væri að ræða. Það hefir verið nokkuð um þetta deilt. Ýmsir hafa haldið því fram, að með því að gefa þessa heimild og hún væri notuð, þá gæti það orðið til þess, að tollur af hálfunnum kössum yrði lægri en tollur á trjávið, sem fluttur er inn. Ég hygg, að þetta sé byggt á misskilningi, sem stafar aðallega af því, að alltaf hefir verið talað um hálfunnið efni, en frvgr. talar eingöngu um kassaefni, sem ekki sé unnið meira en það, að það sé sagað niður í hæfilegar lengdir, en sé óunnið að öðru leyti. Það virðist vera óeðlilegt að taka miklu hærri toll af þessu efni, þó að það sé sagað niður í hæfilegar lengdir og svo sett saman á þeim stað, þar sem á að nota það. Við höfum átt viðtal við forstjóra þess fyrirtækis í Rvík, sem mest hefir með þetta að gera, og n. hefir orðið ásátt um að bæta 10% við toll trjáviðarins, en n. álítur, að efnið muni ekki rýrna við niðursögunina nema þetta, og varla svo mikið. Með því að ákveða, að tollurinn á þessu kassaefni sé nokkuð hærri en á trjávið innfluttum, sem sagaður er niður í kassa, þá er það fyrirbyggt, að tollur af hálfunnu efni verði lægri en af óunnu efni. Það má líka benda á, að ef efni er sagað niður í Rvík og flutt út á land, þá bætist við það flutningskostnaður, en hann er mjög tilfinnanlegur. Ég tel ekki ástæðu til að hafa fleiri orð um þetta að svo komnu máli. Ég vil ítreka það, að fjhn. hefir ekki tekið til athugunar brtt. hv. 1. flm. á þskj. 185, en hún er um það, að á eftir d-lið komi e-liður, um það, að innheimta aðeins 2% verðtoll og 7 aura á kíló í þungatoll af flugeldum, sem notaðir eru til skipa og skylt er að hafa um borð l. samkvæmt. Tollur á þessa vöru hefir verið settur 1.20 kr. á kíló og 90% verðtollur. Hann hefir verið settur með það fyrir augum, að hér væri einungis um barnaleikfang að ræða, enda mun lítill hluti innflutningsins hafa verið notaður um borð í skipum. Hv. flm. mun geta, ef honum sýnist svo, tekið till. aftur til 3. umr., ef fjhn. tæki hana þá til athugunar milli 2. og 3. umr. Ég vænti svo þess, að hv. þd. fallist á að samþ. frv. með þeirri breyt., sem fjhn. hefir lagt til í nál. sínu.

*Jóhann Jósefsson: Herra forseti! Ég vil þakka hv. n. fyrir athugun hennar á þessu litla frv., og skal ég, án þess að hafa um það fleiri orð, lýsa því yfir, að ég mun ekki gera ágreining út af þeirri brtt., sem hv. n. hefir komið með sem leiðréttingu eða áréttingu í sambandi við þá undanþágu, sem hér um ræðir. Ég vil svo aðeins víkja að viðbótartill., sem ég hefi komið með. Það er eiginlega eftir áskorun Slysavarnafélags Íslands, sem ég tók hana upp. Í bréfi, dags. 19. febr. 1940, hefir Slysavarnafélagið sent forseta Sþ. beiðni um, að hlutazt væri til um, að þingið leiðrétti þann misskilning, sem virðist hafa ríkt, þegar nýja tollskráin var samþ., þar sem flugeldar til skipa eru tollaðir með 90% verðtolli og 1.20 kr. þungatolli á kíló, eins og hv. frsm. n. hefir lýst. Áður var á flugeldum til skipa 8%, verðtollur og 7 aura þungatollur á kíló. Það þarf engum getum að því að leiða, að þetta hefir slæðzt inn í tollskrána vegna þess misskilnings, að flugeldar væru eingöngu notaðir til skemmtunar. Þetta hefir leitt til þess, að flugeldar eru ekki fáanlegir í Rvík, og vil ég biðja hv. þm. að veita því athygli, sem ég nú skýri frá, en það er, að 4 skip, sem ég get nafngreint, hafa orðið að fá undanþágu hjá skipaskoðunarstjóra frá því að hafa flugelda um borð í skipunum, og það á þessum hættulegum tímum. Þetta er vegna þess, að þeir, sem annars verzla með nauðsynjar skipa, hafa ekki séð sér fært vegna hins háa tolls að leysa þá inn. Af þessari ástæðu hefi ég komið með brtt. við þetta frv. um það að ríkisstjórninni sé heimilt að líta á þessa nauðsyn, sem hér er fyrir hendi. Ég þykist vita, að þegar hv. n. gefur sér tíma til að athuga þetta, þá muni henni finnast það rétt, sem hér er farið fram á, en til þess, að tefja ekki málið, þá vil ég gjarnan taka þessa brtt. aftur til 3. umr., ef það er unnt formsins vegna, svo n. geti tekið afstöðu til hennar. Annars liggur þetta svo í augum uppi, að þetta ætti að geta gengið, en ég vil í öllum hlutum fara að vilja hv. n., svo ef hæstv. forseti lítur þannig á, að hægt sé að fresta atkvgr. um brtt. mína á þskj. 185, þó gengið sé til atkv. um brtt. n. og frv., þá er ég ásáttur með að taka hana aftur til 3. umr.

*Magnús Jónsson: Ég vil aðeins gera grein fyrir því, að ég skrifaði undir nál. með fyrirvara. Minn fyrirvari er meðfram stílaður af því, að ég er dálítið óviss um nauðsyn málsins. Á hinn bóginn vildi ég láta fylgja frv. greinilega frá minni hendi, að ég ætlast til, að í framkvæmdinni sé farið eftir orðanna hljóðan, að þetta nái aðeins til kassaefnis, sem er unnið þannig, að það er sagað niður í hæfilegar lengdir. Þetta vildi ég láta fylgja, og hv. frsm. hefir gert það líka. Um viðbótartill. hv. þm. Vestm., eða brtt. á þskj. 185, sem mun nú verða tekin aftur til 3. umr., vil ég segja það, að þegar mþn. ákvað þennan háa toll á þessa nauðsynjavöru, þá mun það hafa verið af því, að í framkvæmdinni er ómögulegt að greina þetta í sundur. Ég býst við, að allir hv. þdm. séu sammála um, að venjulegir flugeldar, sem sprengdir eru á gamlárskvöld, eigi að vera í hæsta tolli. Þeir eru óþarfir og þar að auki hættulegir. Ég býst við, að þegar innflutningurinn var frjáls, þá hafi langmest af flugeldainnflutningnum verið hálfgerður og algerður óþarfi. Ég þori ekki að segja um það, hvort það er mögulegt, að svona flugeldar nemi svo verulegu í útgerðarkostnaði skips, að það geti skipt nokkru máli fyrir útgerðina. Mér finnst það ótrúlegt. Úr því að till. hefir nú verið tekin aftur, þá vil ég lofa hv. flm. því, að till. verði athuguð mjög fljótlega í n. Það eru sérstaklega þessi 2 atriði, sem þarf að afhuga, hvort hægt er að greina þetta í sundur og hvort þetta nemi í raun og veru nokkru í útgerðarkostnaði skips. Ég vil nefna sem dæmi, að mþn. barst sægur af svona till., sem ekki var tekið tillit til. Frá ljósmyndurum barst t. d. kvörtun um það, að efni eitt hefði hækkað um 200%. Þegar farið var að athuga þetta, þá var þetta efni, sem kannske var notað fyrir 3 kr. á ári. Það var sægur af svona efnum, sem kannske voru hækkuð eða ekki hækkuð, því það skipti ekki neinu máli.



Ég hefi eins og hv. formaður fjhn. skrifað undir nál. með fyrirvara. Hann byggist þó ekki á því, að ég sé samnm. mínum ósammála um það að bera fram brtt. á þskj. 148, því ég tel, að hún sé sanngjörn og að frv. án hennar væri mjög ósanngjarnt í garð þeirrar innlendu framleiðslu, sem í þessum efnum á sér stað. Ég get líka sagt það, að efnislega álít ég, að það sé ekkert á móti þessu frv.; þ. e. a. s. með þeirri breyt., sem n. leggur til að gerð verði á því, en eins og hv. form. n. orðaði það áðan, að hans fylgi við málið væri dálítið hæpið, þá er eins um mig, að ég tel dálítið hæpið, að það sé réttmætt vegna þessa ekki stórvægilega atriðis að fara að breyta l. um tollskrá nú, örfáum vikum eftir að l. voru sett. Þau öðluðust gildi 1. jan., en voru samþ. rétt fyrir áramótin og komu til framkvæmda 1. febr. Það eru því ekki liðnir fullir 2 mánuðir síðan l. komu til framkvæmda. Ég verð að telja það mjög hæpið, jafnvel þó menn telji sig finna einhverja galla á l., að fara að breyta þeim svona fljótt eftir að þau voru samþ. og eftir að þau öðluðust gildi. Það var komið í mesta öngþveiti með alla okkar tolla- og skattalöggjöf þegar lögin um tollskrá voru sett. Það voru ótal tollalög og lagabreytingar við þau, og enn lög um gengisviðauka, og mörg af þessum lögum giltu aðeins til eins árs í einu. Þess vegna var skipuð milliþn. til þess að endurskoða tollalöggjöfina. Nefndin lagði síðan fram frv. til laga um tollskrá, sem lagt var fyrir síðasta þing og bar það með sér, að mikil vinna hafði verið lögð í þetta, og á síðasta þingi hygg ég, að meiri vinna hafi verið lögð í að athuga þetta mál heldur en títt er, og get ég borið um það, að fjhn. hélt a. m. k. 30 fundi um þetta mál, og í þinghléinu tók milliþn. það aftur til athugunar og var það svo loks afgr. á þinginu í haust. Mér hefði því fundizt hyggilegt, að unað hefði verið við þessi lög a. m. k. nokkru lengur án þess að farið væri að breyta þeim. Ég skal játa það, að með þessu er ekki farið fram á breyt. á tollskránni sjálfri, heldur er aðeins um heimildarákvæði að ræða, en ég býst við, að það verði þó til þess að opna leið fyrir breytingum á tollskránni, ef farið er að breyta lögunum á annað borð. Eins og hv. form. fjhn. gat um í ræðu sinni áðan, hafa komið fram ótal till. viðvíkjandi tollum, og hefir, ef svo mætti segja, hver viljað ota sínum tota, og ef nú er farið að breyta til, verður það áreiðanlega til þess, að það drífa inn frv. á næstu þingum um að breyta tollskránni. Þess vegna, þó að ég sé efnislega ekki á móti þessu máli, eftir að till. fjhn. á þskj. 148 hefir verið samþ., er ég mjög í efa um það, hvort ég greiði atkv. með því út úr deildinni, af þeim ástæðum, sem ég hefi greint, og hefi ég talið réttast, að þetta þing, sem haldið er á sama ári og tollskráin öðlast gildi, liði án þess að lögunum yrði breytt.

*Magnús Gíslason: Ég mundi telja æskilegt, ef hæstv. forseti sæi sér fært að verða við því, sem form. fjhn. mæltist til, að tekin væri aftur til 3. umr. brtt. á þskj. 185, vegna þess að ég tel, að málið þurfi betri athugunar við. Þannig stendur á, að þetta mál er til athugunar í fjármálaráðuneytinu. Verzlun hér í bænum hafði fengið sendingu af flugeldum, og eitt af skipum Eimskipafélagsins vantaði flugelda, en þegar til kom, var tollurinn svo hár, að hlutaðeigandi verzlun taldi sér ekki fært að flytja þetta inn og taldi það sama og innflutningsbann. Nú væri hugsanlegt að koma flugeldum, að því leyti sem þeir eru notaðir sem öryggisútbúnaður skipa, undir annað ákvæði, en hvorki ráðuneytið né skrifstofa tollstjóra treystist til þess, því það er ekki hægt að gera greinarmun á því, hvort nota skal flugeldana til skrauts og skemmtunar eða öryggisráðstafana. Þess vegna lít ég svo á, að þótt þessi brtt. væri samþ., gæti það orðið gagnslaust. Það þyrfti þá frekar að setja ákvæði um það, að þeir, sem flytja inn flugelda, sem eingöngu eru fyrir skip, gæfu einhverja yfirlýsingu um, að þessir flugeldar væru ekki notaðir annað en sem ljós eða leiðarmerki. Það er ekkert vit í því að þurfa að tolla slík tæki, sem notuð eru sem öryggisútbúnaður skipa, með svo geipilegum tollum.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Að ég tek hér til máls, er af því, að þótt þetta frv. sé að sumu leyti eðlilegt, tel ég vafasamt, hvort það á þó rétt á að ná samþykki. Eins og kom fram í umr., er stefna frv. sú, að létta tollum af kassaefni í fiskumbúðir. Það hefir nú ekki verið sýnt fram á, hver er sá mikli verðmunur á kassaefni og þeim kössum, sem búnir eru til í landinu, og hefði verið fróðlegt að sjá þann mun, svo hægt væri að dæma um hann með rökum. Mér skilst, að það sé meiningin að létta á útgerðinni með þessu, en það er önnur hlið á þessu, og það eru þau störf, sem skapast við smíði þessara kassa og eru ekki óverulegur liður. Þetta er starfrækt hér í Reykjavík og einnig á Ísafirði og víðar. Þetta heyrir undir iðnað, sem í sjálfu sér framfleytir allmörgum mönnum. Mér skilst, að kassagerðin hér í Reykjavík hafi greitt í vinnulaun upp undir 70 þús. krónur, auk þess sem hún náttúrlega greiðir tolla, en ef farið er inn á þá braut, sem frv. gerir ráð fyrir, lít ég svo til, að það mundi draga úr þessu. Ég veit það, að kassagerðin hér hefir aflað sér alldýrra véla, sem þurfa að geta rentað sig. Eins og nú er háttað, flytur kassagerðin inn viðinn, flettir honum í hæfilegar þykktir, en mér skilst, að frv. ætlist til, að þetta verði gert erlendis, svo það er þessi vinna, sem mundi flytjast burt úr landinu. Það er vert að geta þess, að við höfum hér hliðstæða starfsemi við kassagerðina, þar sem er síldartunnugerðin, og veit ég ekki betur en að það efni sé tollfrjálst og þannig lyft undir hana. Síldartunnugerðin var stofnuð í fyrsta lagi til þess að skapa atvinnu, og svo til þess, að alltaf væru til tunnur í landinu. Mér finnst þetta mjög hliðstætt með kassana, og því tel ég það mjög vafasamt, hvort rétt er að grípa til slíkra ráðstafana og breyta tollskránni fyrir ekki stærra atriði en þetta er. Ég mun greiða þessu máli atkv. til 3. umr. og sjá, hvort fjhn. getur fundið nokkra leið til þess að tryggja, að þetta verði ekki til tjóns. Ég vildi nú segja nokkur orð viðvíkjandi brtt., sem hv. þm. Vestm. flytur á þskj. 185 um flugelda. Ég er ekki í nokkrum vafa um, að það er rétt stefna að létta tollum af öllu, sem viðkemur björgunartækjum, og tek í því efni undir með hv. 11. landsk. Ég hygg, að alstaðar annarstaðar sé það gert svo létt sem unnt er að afla slíkra tækja og að þau séu höfð eins ódýr og kostur er á, og vil ég ekki, að það sé á nokkurn hátt torveldað fyrir skipum að eignast slík tæki. En það verður að gera mikinn greinarmun á því, hvort þessa hluti á að nota í björgunarskyni og til að auka öryggi eða aðeins til skemmtunar.

En ef það þarf að breyta tollskránni til þess?

. Ef til þess þarf að breyta tollskránni, þá er ég ekki svo einstrengingslegur, að ég telji ekki, að það megi, þegar nauðsyn ber til, þó ég sé í miklum vafa um, að það eigi að gera út af kössunum. Ég vildi, að athugað væri, hvort ekki væri rétt að veita einhverri sérstakri stofnun leyfi til þess að gera innkaup á þessum öryggistækjum, t. d. Slysavarnafélaginu, Skipaskoðun ríkisins eða einhverri slíkri stofnun, sem hefði „lager“ af þessu og hefði það undir höndum til björgunar skipa.

*Jóhann Jósefsson: Herra forseti! Ég hafði nú satt að segja ekki búizt við því, að ég mundi koma hv. þdm. í eins mikil og alvarleg þankabrot út af svona litlu máli eins og orðið er. En mér finnst þeim ákaflega erfitt um að hrófla við tollskránni, þótt sýnt sé, í fyrsta lagi að tollurinn er ósanngjarn, og í öðru lagi, að Alþingi hefir samþ. - ekki einu sinni, heldur tvisvar - heimild í fjárl. til þess að reikna lægri toll af þessu kassaefni. Hér er ekki farið fram á annað en það, sem þessir sömu menn hafa samþ. tvisvar sinnum áður. Ég hefi ekki við höndina nákvæman samanburð á því, hvað jafnstórir kassar frá kassagerðinni hér kosta fluttir út á land, t. d. til Vestmannaeyja, eins og kassar þeir, sem fást tilsniðnir frá útlöndum. En það er annar munur, sem ég get bent á skv. símskeyti frá bæjarfógetanum í Vestmannaeyjum. Tollur af 38 „standard“ af tilsniðnu kassaefni var 2086 kr., en af þessu sama timbri ber nú að greiða 5684 kr. Þetta er samkv. símskeyti, sem ég hefi frá yfirvaldinu á staðnum. Ég vil nú spyrja þá menn, sem finnst þetta atriði ekki neitt verulegt, hvort þeim sé sama, hvort þeir ættu að borga rúmlega 2 þús. kr. í toll eða næstum 6 þús. kr. Mér er ekki sama, og ég tel, að þeim mundi ekki vera sama, ef þeir hefðu sjónarmið þeirra, sem hafa með þetta að gera. Það er náttúrlega gott að hafa umhyggju fyrir kassagerðinni hér í Reykjavík, en sú umhyggja má ekki ganga alveg taumlaust út yfir þá, sem afla landinu gjaldeyris. Ég vil halda því fram, að þegar ég óska eftir hæfilegum tolli fyrir fiskframleiðendur, þá séu rök mín eins góð eins og kassagerðarinnar. 70 þús. kr. eru miklir peningar, en ég get sagt hv. þdm. það, að mótorbátur, sem fiskar 5 þús. skipp., gefur af sér um 20 þús. kr. í vinnulaun, og það er aðeins einn einasti bátur, með þeim vinnulaunum, sem nú tíðkast. Ég verð þess vegna að beina því til þeirra manna, sem bera kassagerðina svo mjög fyrir brjósti, að þeir athugi líka hag þeirra manna, sem flytja út vörur og afla landinu gjaldeyris. Menn mega ekki gera sér í hugarlund, að það sé sama, hverjir kassarnir eru, sama hvort þeir eru notaðir utan um dýra vöru eða vöru, sem selja á fyrir billegan pening, en fiskur, sem fluttur er út í kössum, selst ekki alltaf fyrir sama verð. Hér er ekki átt við, að viðurinn verði unninn á neinn annan hátt en þann, að borðin séu söguð sundur í búta. En mér þykir það einkennileg tollalöggjöf, ef ég á að borga þrisvar sinnum meira fyrir eitt borð af því að það kemur sagað sundur í 3 eða 4 parta, en það er það, sem tollskráin fer fram á. Hv. 1. þm. Eyf. leit þannig á, að það væri mjög illt að þurfa að breyta tollskránni. Fyrir honum er höfuðmótbáran sú, að hann vill ekki fara að klandra við þennan grip, sem heitir tollskrá. En hann er nú afarlítið klandraður með því, þó sett sé inn svona lítil undanþága. Annars held ég, að það ætti ekki að vera regla hjá Alþingi að svara því til, að ekki mætti lagfæra galla á lögum af því að þau væru nýsett. Ég er þvert á móti á þeirri skoðun, að það skuli alltaf hafa það, sem sannara reynist, jafnvel þótt það þurfi að breyta ákvæðum í löggjöf, sem ekki er nema nokkurra mánaða gömul. Ég tel sem sagt, þó ég hafi verið þolinmóður í þessu máli og ekki „agiterað“ fyrir því hér í d. eins og ég veit að búið er að gera af öðrum, að þeir menn, sem óska eftir að fá leiðrétt ranglæti tollalöggjafarinnar, eigi eins mikinn rétt á að vera heyrðir eins og þeir, sem standa fyrir kassagerðum í landinu.

Forseti (EÁrna): Ef þessar umr. standa öllu lengur, verður að fresta málinu.

*Erlendur Þorsteinsson: Ég get verið mjög stuttorður. Hv. þm. Vestm. hefir að mestu tekið af mér ómakið að leiðrétta þann misskilning, sem hér hefir komið fram. Það kom fram hjá hv. 2. landsk., að hann gerir engan mun á plægðum og hefluðum viði og óhefluðum viði, en eins og hv. þm. Vestm. tók fram, er það einkennilegt, að tollurinn skuli vera þrisvar sinnum hærri, ef viðurinn er bútaður niður, heldur en ef hann er í heilum borðum. Ég get ekki verið sammála þeim, sem vilja halda í rangláta löggjöf fyrir það eitt, að hún hefir nýlega verið samþ. Hv. þm. var að gera samanburð á kassagerðinni og síldartunnugerðinni og taldi starfsemi þeirra hliðstæða. Samkv. tollskránni er 2 aura tollur á kg. af tilsniðnum tunnustöfum, en af tunnunum sjálfum 2 aur. pr. kg. að viðbættum 2% verðtolli. Ef farið er á sama hátt með kassaefnið, ætti tollurinn að vera um 2% hærri, en nú hefir fjhn. gert ráð fyrir að bæta 10% við toll trjáviðarins og hefir þannig gengið lengra með ívilnun til þeirra, er búa til kassa, en til hinna, sem búa til tunnur, en þetta er sambærilegt við að flytja tunnurnar inn tilbúnar.

*Magnús Jónsson: Af því að ég er einn af feðrum tollskrárinnar, vil ég með örfáum orðum svara hinni hörðu árás hv. þm. Vestm. á hana. En það er alls ekki tollskráin, sem hér er um að ræða, heldur undanþágu í fjárl., sem verið hefir, hvort hún eigi að hverfa eða standa í fjárl. áfram. Dæmið, sem fyrir lá, þ. e. símskeyti bæjarfógetans í Vestmannaeyjum, fannst mér heldur ekki heppilegt. Hér þarf að bera saman mismun á verði á kössum úr niðursniðnu efni og á kössum frá kassagerð hér á landi. Vitanlega myndi hver útflytjandi kaupa þar, sem ódýrast er. En við höfum ekkert dæmi, er sýni, hvernig þetta myndi verða. En þó að ég sé að taka upp þykkjuna fyrir tollskrána, mæli ég með því, að þetta frv. verði samþ. með breytingum nefndarinnar. Hv. 2. landsk. hélt því fram, að ef þetta frv. yrði samþ., myndi það hafa miklar breyt. í för með sér til hins verra fyrir kassagerðirnar, en þessi nýi iðnaður hefði unnið sig upp. Þetta er ekki rétt; hér er aðeins verið að fara fram á að halda þeirri undanþágu áfram, sem verið hefir í fjárl. 2 undanfarin ár. Verði frv. hinsvegar fellt, standa þessi fyrirtæki betur að vígi en áður. Ég get tekið undir rök hv. þm. Vestm.; þó að ég sjái galla á þessu, horfi ég hér á hagsmuni útflytjenda, enda illa gerlegt að íþyngja þeim. Ég skal ekki fara mörgum orðum um brtt. hv. þm., en vil aðeins benda á, að það er alveg föst regla í tollaákvæðum, sem ekki er unnt að víkja frá, að það er ekki hægt að setja það ákvæði í tollalög, að eigi að greiða þennan toll af vörunni, ef hún eigi að notast til þessa eða hins. Það þýðir ekki að segja: við skulum greiða 2% verðtoll og 7 aura á kg. í þungatoll af flugeldum, sem notaðir eru til skipa. Það er svo um fjöldamargar þarfavörur, sem lenda í hærri tolli en annars þyrfti að vera, t. d. meðul, sem notuð eru jafnframt til iðnaðar. Þetta er galli, sem loðir við alla tollalöggjöf og ekki verður komizt hjá. Það mætti kannske leysa málið með því að veita einum aðila, t. d. áfengisverzluninni eða einhverri einkasölunni, heimild til þess að flytja inn flugelda til björgunar. Þetta mætti athuga í n., sérstaklega ef það kemur upp úr kafinu, að þetta nemi svo ákaflega miklu. En hvenær skjóta skip svona flugeldum? Hve oft á ári? - Ef þeim er ekki skotið á gamlárskvöld, er það kannske ekki gert árum saman, þ. e. a. s. ekki nema þegar þeim er skotið sem neyðarmerkjum, og þá getur það ekki numið miklu fyrir útgerðarkostnaðinn. Það er upplýst, að tollstjóri treystist ekki að greina í sundur björgunarflugelda og aðra, enda mun það ekki hægt.

*Sigurjón Á. Ólafsson: Ég skal vera svo stuttorður sem unnt er. - Hv. 2. flm. málsins hélt því fram, að mínar aths. væru byggðar á misskilningi. Mér er vel ljóst, hvað um er að ræða. Grófari kassar eru fluttir hér inn líka, en þeir eru ekki settir í heflunarvél eins og hinir. Hér er gert ráð fyrir, að efnið sé flutt inn bútað og sagað, og hverfur því sú vinna. En engar upplýsingar liggja fyrir um það, hve mikill kostnaðarmunur er á því að fá þetta unnið hér eða erlendis. Þá vildi ég einnig beina því til hv. þm. Vestm., að í hans kjördæmi er kassagerð sem getur unnið þessa iðn, enda þótt efnið sé ekki flutt inn tilsniðið frá útlöndum. Þarf þá ekki þar að flytja kassana milli hafna, en það er eitt af þeim atriðum, sem talin eru málinu til stuðnings.

* Frsm. (Magnús Jónsson): Ég gat þess við 1. umr., að fjhn. myndi athuga þetta mál milli umr., enda þótt það sé flutt af henni skv. ósk ríkisstjórnarinnar og því hafi ekki verið sérstaklega til hennar vísað. Þetta hefir n. gert og ber nú fram 2 brtt. á þskj. 183. Mun ég í fáum orðum gera grein fyrir þessum brtt., en þær eru augljósar, þótt þær ef til vill kunni að valda einhverjum ágreiningi. Fyrri brtt., við 2. gr., er í raun og veru tvær brtt. Í fyrsta lagi að breyta flokkaskipuninni, sem í frv. er miðuð við laun allt að 270 kr. á mánuði til launa yfir 360 kr. á mánuði, og er einn flokkur þar í milli. Leggur n. til, að miðað verði við 300 kr. mánaðarlaun, 300–400 kr. og yfir 400 kr. á mánuði, þó þannig, að verðlagsuppbót greiðist aðeins á 650 kr. mánaðarlaun, en ekki af því, sem fram yfir er. Þetta er ekki efnisbreyting raunverulega, því að ákvæðin í stjfrv. voru byggð á áætlunum, sem miðaðar voru við, að starfstími embættismanna væri 6 tímar á dag. N. leit svo á, að þessi áætlun væri ekki rétt, starfstími embættismanna er yfirleitt töluvert lengri. Það er ekki rétt að miða við það, að skrifstofur séu yfirleitt opnar 6 tíma á dag, oftast verða menn að koma til vinnu klst. áður en skrifstofan er opnuð, og mjög margir verða einnig að vinna eftir lokunartíma. Að því er snertir vinnutíma kennara verður að taka tillit til þess, að þeir þurfa að fara yfir skriflegar úrlausnir og að verja einhverjum tíma að auki til undirbúnings kennslunni. Lætur því líklega nær, að starfstími embættismanna sé 8 tímar, en ekki 6 tímar daglega. Nú miðaði n. till. sínar ekki við þetta beinlínis. Hún vill láta miða við skýra upphæð og láta standa á 100 kr., og svara þær upphæðir til 7–8 st. vinnudags, en víðast hvar eru greidd mánaðarlaun á opinberum skrifstofum. Væri leitt til þess að vita, þar sem við sömu stofnun vinna menn með föstum launum og aðrir með tímakaupi, að þeir, sem hefðu tímakaup, færu upp fyrir hina. Hefir n. reynt að hafa þessa áætlun sem réttasta, og vænti ég, að menn geti verið sammála um þessa till. 2. liður fyrri brtt. er aftur á móti meira ágreiningsatriði. Ég fyrir mitt leyti er á móti því að bæta aldrei upp meira af launum starfsmanna ríkisins en sem svarar tæplega 8 þús. kr. tekjum, eða að bæta ekki upp það, sem er yfir 650 kr. á mánuði. Hér er verið að jafna tekjur manna eftir að búið er að gera það áður með flokkaskiptingunni. Ég gekk inn á að gera þessar tvær till. að einskonar „síamesiskum“ tvíburum, þannig að ekki er unnt að greiða atkv. nema með báðum till. eða á móti báðum. Ég tel þetta þó í raun og veru principbrot. Þá kemur 3. brtt., við 8. gr., að verðlagsuppbótin greiðist mánaðarlega. Þetta er áreiðanlega heppilegra, ef það er ekki því þyngra í framkvæmd, en því getum við í n. ekki skorið úr. Það er ekki vafi á því, að fyrir þá, sem eru lægst launaðir, er það ákaflega bagalegt, að geta ekki fengið öll laun sín greidd mánaðarlega. Vil ég því mæla með því, að þessi brtt. verði samþ. Hefi ég þá gert grein fyrir þessum brtt. n. og skal ekki lengja umr. frekar.

*Brynjólfur Bjarnason: Ég tel þessar till. n. til bóta, en samt ekki svo, að við sé unandi. Vil ég því leyfa mér að leggja fram skrifl. brtt. við brtt. n., sem hljóðar svo, með leyfi hæstv. forseta: [sjá þskj. 213]. Ég tel mig ekki þurfa að rökstyðja þetta nánar en ég gerði við 1. umr. Ég lít svo á, að á meðan þeir, sem lægst eru launaðir og ekki hafa meira en 300 kr. á mánuði, fá ekki meiri kjarabætur en 9% hækkun. ... Mér finnst það ekki ná nokkurri átt, að laun, sem ekki nema meiru en 2 þús. kr. á ári eða svo, verði ekki hækkuð nema um 10%, á sama tíma sem verðlag hækkar um 30%, og á sama tíma og gert er ráð fyrir, að þeir menn, sama hafa allt að 650 kr. laun á mánuði, fái allmikla launauppbót. Þetta álít ég, að sé augljóst mál, og þurfi því ekki að fara um það fleiri orðum. Það er þó eitt atriði, sem ég vil enn gagnrýna, og það er það, að ekki sé rétt að miða við krónutal, heldur við kaupmátt krónunnar. Ég geri ekki ráð fyrir því, að verulegar verðlagsbreytingar verði þangað til næsta þing kemur saman, svo að nokkur ástæða sé til þess að hækka laun þeirra manna, sem hafa 650 kr. á mánuði. En ef svo færi, myndi öll þessi löggjöf raskast svo, að stórkostleg nauðsyn myndi að lagfæra hana alla, annaðhvort með því að kalla saman þing eða með því að gefa út bráðabirgðalög.

Forseti (EÁrna): Mér hefir borizt skrifl. brtt. frá 1. landsk. þm., hún er þannig: [sjá þskj. 213]. Þar sem till. þessi er skrifleg og of seint fram komin, verður að leita tvennra afbrigða, sem ég vil gera í einu lagi.

*Flm (Jónas Jónsson): Ég hefi flutt þetta frv. samkv. ósk dómsmrh., en hann aftur tekið við því af lögreglustjóra, sem samið hefir frv. Ég gerði við það nokkrar aths., sem fylgja grg., til þess að skýra það fyrir hæstv. Alþ. Ég sé ekki ástæðu til þess að bæta miklu við að svo stöddu, með því að mönnum er nokkuð kunnugt þetta mál. Þó vil ég segja það, að hinn nýi lögreglustjóri hefir gert sér sérstakt far um að rannsaka þessa hættu og hefir komizt að raun um það, að talsvert er algengt, að fólk sé hér við höfnina og í skipum, undir þeim kringumstæðum, að það er ekki auðvelt að búast við öðru en að kynning þessara manneskja við erlenda sjómenn geti haft sjúkdómshættu í för með sér. Ég hygg, að svo þurfi ekki að ræða þetta nánar. Ef þingið vill leyfa lögreglustjóra það, sem hann fer fram á, þá samþ. það frv., en ef menn vilja gjarnan halda þessu ástandi við, þá verður frv. náttúrlega fellt. - Ég vildi svo óska eftir því að lokinni þessari umr., að frv. verði vísað til hv. allshn. og að hún afgr. það svo fljótt sem unnt er, og að frv. verði annaðhvort drepið strax eða sent áleiðis.