Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Með þessari sölu er endanlega staðfest sú gagnrýni sem við Alþýðuflokksmenn höfum haft uppi á Kröfluvirkjun í gegnum árin, nefnilega að þar hafi stórkostleg mistök átt sér stað. Þau mistök eru nú metin á u.þ.b. 2,5 milljarða kr. Staðfesting þess sem við höfum haldið fram er okkur ánægjuefni og við segjum vitanlega já.

1. gr. samþ. með 22 shlj. atkv. 2.-8. gr. samþ. með 23 shlj. atkv. Fyrirsögn samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 23 shlj. atkv.



Herra forseti. 2. gr. fjallar ekki um sölu Kröfluvirkjunar. Hún fjallar um afhendingu á eignum ríkisins, á jarðhita sem Landsvirkjun e.t.v. dettur í hug að virkja eftir árið 2020. Ég tel það fullmikla fyrirhyggju að ganga frá þessu máli hér og nú meðan svo óljóst er um hvernig að því verður staðið. Ég segi því nei.



Það fer fram atkvæðagreiðsla og koma fyrst til atkvæða brtt. á þskj. 290 frá hv. þm. Kjartani Jóhannssyni um það að á undan 1. gr. komi tvær nýjar greinar. Ég ber upp fyrri brtt.

Má skilja þessa fyrri brtt. í sundur og greiða atkvæði um hana í tvennu lagi, annars vegar um prósentur og hins vegar um ártalið?

Það er í lagi mín vegna.

Ég held að ég mundi ekki gera það þannig. Við ræðum þá brtt., sem fyrir liggur, við 3. umræðu.

Var ekki hugmyndin að greiða fyrir því að málið gengi áfram með því að bera fyrri brtt. upp í tvennu lagi?

Satt að segja hefur forseti ekki löngun til annars en að greitt verði fyrir málinu. En það liggur nú fyrir brtt. frá iðnn. sem átti að ræða við 3. umr. Atkvæðagreiðslunni verður skipt á þann veg að fyrst verða greidd atkvæði um þessa setningu: "Í stað 16% í 2. gr. laganna komi 14%." Síðan kemur hin setningin, sem varðar ártalið, á eftir. Ég vil spyrja frsm. hvort það skorti á í till. frá iðnn. að ártalsins sé getið.

Þetta er á misskilningi byggt allt saman.



Herra forseti. Ég skal reyna að skýra þetta mál. Í umræðum hér í gær kom í ljós í máli hv. þm. Kjartans Jóhannssonar að nefndinni, sem skilaði áliti, hafði láðst að gera brtt. við 2. gr. laganna þar sem skýrt stendur nú að verðjöfnunargjald skuli tekið árið 1985. Við atkvæðagreiðsluna nú koma tvær leiðir til greina. Önnur er sú að greiða sérstaklega atkvæði um seinni lið fyrri till. frá hv. þm. Kjartani Jóhannssyni eða að flytja till. við 3. umr. málsins. En því þskj. hefur ekki verið dreift þótt frá því sé sagt að það sé til staðar enda var þeirri till. lýst við 2. umr. í gær. Vona ég að þetta skýri um hvað málið snýst þannig að hægt sé að greiða atkvæði á annan hvorn veginn núna.



Herra forseti. Fyrir mér vakir ekki annað en það að greiða fyrir. Till. mín er tvíþætt, annars vegar um lækkun verðjöfnunargjaldsins að því er 1. liðinn varðar, um lækkun úr 16 í 14%. Seinni hlutinn fjallar um það að það verði yfirleitt eitthvert verðjöfnunargjald á árinu 1986. Ef till. frá nefndinni og stjfrv. eins og það leit út verður samþykkt óbreytt er ekkert verðjöfnunargjald árið 1986. Þeir sem vilja eitthvert verðjöfnunargjald árið 1986 eiga því að samþykkja síðari hluta till. Þeir sem vilja 14% samþykkja fyrri hluta brtt. Þeir sem vilja eitthvað annað gera eitthvað annað.



Það er alveg augljóst mál að það er tvennt í þessari till. Annars vegar er um 14% gjald í stað 16%. Hitt hefur að geyma ártal. Þessar tillögur verða nú bornar upp.



Herra forseti. Þetta er með nokkrum ólíkindum. Nú á að fara að bera upp brtt. án þess að þær séu greindar í sundur með greinarmerkjum, hvað þá meira. Ef nú fyrri hlutinn fellur og síðari hlutinn kemur til atkvæða þá er verið að greiða atkvæði um allt annan hlut. Hv. 3. þm. Reykn. er að leggja til að verðjöfnunargjald verði 14% á tímabilinu 1985-1986. Að þessu föllnu er verið að greiða atkvæði um væntanlega óbreytt ákvæði eða ekkert á árinu 1985-1986. Þetta á auðvitað saman og er á misskilningi byggt og út í bláinn að hæstv. forseti láti narra sig svona.

Heilbr.- og trmrh. (Ragnhildur Helgadóttir): Herra forseti. Ég get ekki látið hjá líða að blanda mér í þetta áhugaverða mál um þingsköp. Mér virðist vera augljóst að hér er í raun og veru bæði að efni til og næstum því að formi til um tvær tillögur að ræða. Við skulum líta á fyrirsögnina. Þar stendur: "Breytingartillögur" og að efni til eru töluliðirnir gerólíkir. Þess vegna fellst ég algerlega á skýringu forseta að það megi skipta þessu í tvennt. Ég hygg í raun og veru að það sé fremur um mistök að ræða í uppsetningu, að það standi ekki till. nr. 1 eða 2 og þó finnst mér að það megi vel líta svo á að svo sé. Ég er sem sagt þeirrar skoðunar að þetta séu tvær tillögur og þess vegna sé alveg hægt að draga aðra þeirra til baka til 3. umr. ef mönnum sýnist svo, án þess að gengið sé á svig við þingsköp.



Ég held nú vegna þess sem upp er komið að eðlilegt sé að nefndin kanni þetta á milli umræðna. Það á ekki að þurfa að taka mikinn tíma. Heppilegt væri að hægt væri að komast að samkomulagi um það að þessar brtt. verði teknar aftur til 3. umr. og við reynum að bær.a úr þessu milli umræðna. En ég held þó að hægt hefði verið að ljúka þessu. Þessar tillögur á þskj. 290 eru þá teknar aftur til 3. umr.



Herra forseti. Þetta frv. er 84. mál Ed. Ed. gerði nokkrar breytingar á þessu frv. Nál. samgn. hljóðar svo: "Nefndin hefur fjallað um frumvarpið og fengið umsagnir um það frá Sambandi ísl. kaupskipaútgerða, Landssambandi ísl. útvegsmanna og Farmanna- og fiskimannasambandi Íslands. Mæltu þessi samtök öll með samþykkt frv. Magnús Jóhannesson siglingamálastjóri og Gísli Auðunsson komu á fund nefndarinnar og skýrðu frumvarpið og svöruðu spurningum. Veigamesta breytingin frá gildandi lögum felst í 2. mgr. 1. gr. frumvarpsins þar sem samgrh. er veitt heimild til þess að leyfa skráningu kaupskipa hér á landi án þess að meginkröfu laganna um eignarhald íslenskra aðila sé fullnægt, en þó með því skilyrði að um sé að ræða skip sem gert er út hér á landi með íslenskri áhöfn, að skipið uppfylli ákvæði íslenskra laga og reglna og hafi ekki heimild til að sigla undir fána annars ríkis. Með þessari breytingu verða kaupskip, sem skráð verða á skipaskrá skv. þessari heimild, að lúta eftirliti íslenskra stjórnvalda hvað varðar öryggi skips og búnaðar." Þegar við vorum að fjalla um þetta frv. kom upp í hugann hvort nógu vel væri gengið frá öllum hlutum þar að lútandi, sérstaklega í sambandi við veðbönd, sem kynnu að hvíla á því skipi sem ætti að skrá, hvort þyrfti að þinglýsa þeim áður en skráning færi fram. Við höfðum samband við þrjá lögfræðinga út af þessu og það var ekki fyrr en í gær sem við fengum niðurstöðu í málinu. Nefndin flytur því eftirfarandi brtt.: "Við 3. mgr. 1. gr. bætist nýr stafliður, svohljóðandi: e. Að veðbönd, sem hvíla á skipi þegar skráning þess fer fram hérlendis eða stofnast í því eftir að það er skráð, séu skráð hjá viðkomandi þinglýsingardómurum hér á landi." Nefndin mælir með að frv. verði samþykkt með þessari breytingu.



Herra forseti. Þetta mál liggur þannig fyrir að við því er að búast, að óbreyttum lögum, að torveldað geti skráningu á leiguskipum hér á landi hversu há stimpilgjöld vegna veðbanda eru og hefur það mál verið í athugun í fjmrn. Hæstv. fjmrh. hefur sagt mér að von sé á tillögum ráðuneytisins um það efni. Ég vil þess vegna fara þess á leit við formann hv. samgn. að draga þessa brtt. aftur til 3. umr. og hitta fulltrúa fjmrn. á milli umræðna ef þeir gætu komið sér saman um tillögur í málinu.



Herra forseti.

Má ég spyrja þig, forseti, liggur nál. fyrir?

Já, nál. liggur fyrir.

Það liggur nál. fyrir á þskj. 296.

Það er stundum sagt að það eigi að greiða guði það sem guðs er og keisaranum það sem keisarans er. Þetta frv. fjallar um það að sóknargjöld verði lögð á á næsta ári eins og endranær og hefur menntmn. komið saman og athugað frv. gaumgæfilega. Fjarverandi voru hv. þm. Kristín S. Kvaran og Hjörleifur Guttormsson. Öðrum þótti einsýnt að samþykkja frv. eins og það liggur fyrir.



Herra forseti. Ég mæli hér fyrir nál. sem liggur frammi á þskj. 303 frá hv. heilbr.- og trn. og varðar frv. til l. um breytingu á lögum um almannatryggingar. Hér er um leiðréttingarmál að ræða vegna lagabreytingar frá 1984 með lögum nr. 98 og varðaði lengt fæðingarorlof vegna fleirburafæðinga. Síðar í þeirri lagagrein sem um fæðingarorlof fjallar, þ.e. 16. gr. almannatryggingalaga, var getið um hinn fjórða mánuð í þeim tilvikum er móður er af heilsufarsog öryggisástæðum ráðlagt að hefja töku fæðingarorlofs meira en einum mánuði fyrir áætlaðan fæðingardag og jafnframt ef hún vegna sjúkleika þarf einum mánuði lengra fæðingarorlof. Þar var talað um hinn fjórða mánuð en ef um er að ræða fleirburafæðingu þá geta mánuðirnir orðið fleiri. Tryggingastofnun ríkisins þótti nauðsynlegt að breyta þessu orðalagi í lögunum þó að mér hefði nú fundist, sem flm. þess lagafrv. sem varð að lögum 1984, að þetta hefði leitt af sjálfu sér, en við urðum sammála um að þessi breyting væri þá til að taka af allan vafa og nefndin mælir eindregið með að frv. verði samþykkt.