arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (MG): Þetta frv. hefir gengið gegnum Nd. án þess að sæta andmælum, og breytingar hafa ekki verið gerðar við það, nema að orðalagi hefir lítið eitt verið breytt í 2. málsgr. 1. gr. Efni frv. er það, að hindra, að sjávarútvegur vor verði svo að segja kæfður í erlendum leiguskipum. Eins og allir vita, ásælast útlendingar mjög hin auðugu fiskimið vor og standa auðvitað langtum betur að vígi í samkepninni við oss, ef þeir koma því svo fyrir, að þeir selji skipin á leigu hingað, oftast aðeins að nafninu til, og geta þannig lagt hjer upp aflann. Útlendingar, sem hingað sigla til veiða, njóta hinnar góðu aðstöðu heima fyrir, t. d. um kolakaup, vistir og ódýrari vinnukraft. Ef þeir svo geta lagt fiskinn á land hjer, geta þeir boðið hann ódýrara verði en vjer á heimsmarkaðinum og þannig eyðilagt markaðinn fyrir oss. Ef þeir aftur á móti verða að sigla með afla sinn til annara landa, missa þeir mikið af veiðitímanum í ferðir fram og aftur, svo að þeir standa ekki betur að vígi en vjer. Þetta á frv. að tryggja, og vona jeg, að það þyki rjettmætt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Sigurður Eggerz Um leið og jeg vil lýsa yfir því, að jeg vil mjög kröftuglega fylgja þessu máli, vil jeg æskja þess, að sem mest verði vandað til þessara skipakaupa, og sjerstaklega að sjeð verði um nægilegan hraða.

Jónas Jónsson Jeg skal við þessa umræðu leyfa mjer að benda á það, sem reyndar hefir verið talað hjer um áður, að það væri ef til vill hugsanlegt í sambandi við rekstur þessa skips, til að gera hann ódýrari, að innleiða þá skyldu, að væntanlegir skipstjórar, sem ganga á stýrimannaskólann, yrðu að vinna á því nokkra skylduvinnu. Það er nú þegar í lögum, að þeir verða að vera þrjú ár á allstórum gufuskipum, eða sem því svarar í siglingum, og það gæti vel komið til mála, að eitthvað af þeim tíma væri int af hendi á þessu skipi. Það hefir fyr verið talað um það á þinginu, að þetta gæti sparað nokkuð útgerðarkostnað skipsins. Vil jeg því skjóta því til hæstv. stjórnar að athuga þessa leið til að spara á útgerðarkostnaði.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Árni Jónsson) Jeg get verið fáorður um þetta frv. Málið er ekki stórvægilegt, og býst jeg við, að frv. geti gengið óbreytt gegnum hv. deild. Frv. er flutt að tilhlutun nokkurra manna hjer í bæ, sem hafa áhuga á, að þjóðleikhússjóðurinn eflist sem fyrst og sem best, enda er ekki síður ástæða til að leggja skatt á þær skemtanir, sem hjer um ræðir, en ýmsar aðrar. Þetta munar litlu fyrir hvern einstakling, en gæti aukið sjóðinn um nokkur þúsund krónur á ári hverju. Jeg þarf svo ekki að fara fleiri orðum um þetta, en geri að tillögu minni, að frv. verði vísað til hv. mentmn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ingvar Pálmason) Frv. þetta er komið hingað frá hv.Nd. Það er ekki umfangsmikið, og býst jeg við, að háttv. deildarmenn hafi áttað sig á því. Sjútvn. hefir haft frv. þetta til meðferðar og leggur til, að á því verði gerðar tvær lítilfjörlegar breytingar. Er þá fyrst, að nefndin leggur til, að í 1. gr. sje bætt nokkrum orðum til skýringar, eins og sjá má í áliti nefndarinnar á þskj. 268. Mál þetta er einkareinfalt; það miðar að því að koma í veg fyrir, að útlend skip verði notuð hjer til fiskiveiða. Önnur brtt. nefndarinnar er um sektarákvæði. Af því að þetta eru viðaukalög, er talið nauðsynlegt, að sektarákvæðið sje tekið upp í þau sjálf. En í fljótu bragði athugaði nefndin þetta ekki. Taldi, að það myndi nægja, að sektarákvæðin væri í lögunum, sem þetta eru viðaukalög við. En við nánari athugun kom það í ljós, að þetta var nauðsynlegt, og fyrir þá sök flutti nefndin brtt. þessa. Vænti jeg svo, að mál þetta gangi greiðlega gegnum deildina og að brtt. nefndarinnar verði samþyktar. Jeg sje svo ekki ástæðu til að fjölyrða frekar um málið.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg get lýst því yfir, að jeg hefi ekkert að athuga við brtt.hv. sjútvn. Viðvíkjandi sektarákvæðinu skal jeg taka það fram, að jeg tel rjettara að hafa það í þessum sjerstöku lögum, þó jeg hinsvegar líti svo á, að hægt hefði verið að nota ákvæðið í lögunum, sem þessi lög eru viðauki við. Annars get jeg tekið undir með háttv.frsm. (IP), að jeg vonast eftir, að enginn fari að verða móti frv. þessu hjer. Það voru allir sammála um það í Nd., og hins sama vænti jeg hjer.

Forseti (HSteins): Háttv. 6. landsk. (IHB) hefir boðað forföll. Og þar sem þessi háttv.þm. er frsm. minnihl. í þessu máli, hlýt jeg, vegna þessarar fjarveru hans, að taka málið af dagskrá. Á 48. fundi í Ed., mánudaginn 6. apríl, var frv. aftur tekið til 3. u m r. (A. 17, 244, 250).

Forseti (HSteins): Háttv. þm. Vestm. (JJós) hefir fengið leyfi til að vera fjarverandi af fundinum. En hann er frsm. minnihl. nefndarinnar. Og nefndaráliti meirihl. var ekki útbýtt fyr en nú á fundinum. Af þessum ástæðum verð jeg að taka málið af dagskrá. Á 49. fundi í Ed., þriðjudaginn 7. apríl, var frv. aftur tekið til 2. umr. (A. 126, n. 271 og 289).
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Árni Jónsson 17. þ. m. skilaði jeg nál. minnihl. allshn. um frv. til laga um löggilta endurskoðendur, og vildi jeg, að hæstv. forseti hlutaðist til um, að hv. meirihl. skili sínu nál. sem fyrst, þar sem þetta mál þarf endilega að koma fram.

Forseti (BSv): Jeg vil beina því til hv. formanns þessarar nefndar, að hann taki þetta til athugunar.

Magnús Torfason Við höfum lofað að koma með nál. einhvern fyrstu daga, svo að þessa þurfti ekki með. Á 78. fundi í Nd., þriðjudaginn 12. maí, var frv. tekið til 2. umr. (A. 35, n. 349).

Pjetur Ottesen 11. mars s.l. var vísað til hv. landbn. frv., sem við hv. 2. þm. Skagf. (JS) og jeg vorum flm. að, um kynbætur hesta. Þar sem það hefir þegar verið 7 vikur í nefnd, án þess að neitt hafi heyrst um afgreiðslu þess, en málið hinsvegar mikilsvert, þá vildi jeg mælast til þess, að hæstv. forseti hlutaðist til um, að það yrði afgreitt sem fyrst frá nefnd.

Forseti (BSv): Jeg vil beina því til hv. formanns þessarar nefndar, að hann taki þetta til athugunar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ingvar Pálmason) Um þetta mál er svipað að segja og næstu mál á undan. Nefndin kynti sjer nál.fjhn.Nd. og till. hennar og breytingar á frv. og bar frv. saman við landsreikninginn. Komst hún að þeirri niðurstöðu að leggja til, að frv. verði samþykt og vonar, að hv. deild sje á sama máli.

Frsm. (Ingvar Pálmason) Um frv. þetta hefi jeg ekki mikið að segja. Nefndin hefir komist að þeirri niðurstöðu, að engar athugasemdir þyrfti að gera, og leggur því til, að það verði samþ. óbreytt.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (HSteins): Það stendur svo á um þau mál bæði, sem eftir standa á dagskrá, sem sje frv. til laga um löggilta endurskoðendur, og tillögu til þingsályktunar um verndun frægra sögustaða, að leyfa verður afbrigði frá þingsköpum til þess að þau megi koma fyrir fundinn. Hæstv. stjórn hefir leyft afbrigðin fyrir sitt leyti, og vil jeg þá spyrja hv. deild, hvort hún leyfi afbrigði fyrir bæði þessi mál.

Jónas Jónsson Jeg vil geta þess viðvíkjandi öðru þessu máli, að það er dálítið vandasamt, og jeg get ekki greitt atkvæði með afbrigðum, með því að jeg hefi alls engan tíma haft til þess að athuga það. - Um hitt málið hefi jeg aftur ekkert að athuga. Jeg vil því biðja hæstv. forseta að leita afbrigðanna fyrir hvort mál út af fyrir sig.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. 1. kjördeildar (ÁJ): Jeg lýsi því yfir fyrir hönd 1. kjördeildar, að hún hefir athugað kjörbrjef þeirra Gunnars Ólafssonar og Ólafs Thors. Kjördeildin hefir ekkert við þau að athuga og leggur einróma til, að kosningin verði samþykt.

Frsm. 3. kjördeildar (KlJ): Þriðja kjördeild hefir haft til meðferðar kjörbrjef Ágústs Helgasonar. Hafði hún fyrir sjer útdrátt úr gerðabók landskjörstjórnarinnar í Reykjavík, og þar er því lýst yfir, að Ágúst Helgason sje varamaður Sigurðar Jónssonar. Hefir kjördeildin ekkert við þetta að athuga og leggur til, að kosningin verði samþykt.

Forseti (JóhJóh): Jeg þakka háttvirtum þingmeirihluta þann sóma, sem mjer er sýndur með því að vera kosinn í 8. sinn í þessa virðingarstöðu. Kvaddi forseti sjer til aðstoðar sem fundarskrifara Jón Auðun Jónsson, þm.N.-Ísf., og ljet því næst fara fram kosningu varaforseta sameinaðs þings. Kosningu hlaut Þórarinn Jónsson, þm. V.-Húnv., með 21 atkv. - Jakob Möller, 3. þm. Reykv., fjekk 5 atkv., Þorleifur Jónsson, þm. A.-Sk., 1 atkv., en 15 seðlar voru auðir.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Á l. fundi í Ed., mánudaginn 8. febr., var útbýtt: Frv. til laga um skipströnd og vogrek (stjfrv., A. 8).

Forseti (HSteins): Jeg þakka háttv.þm. þann heiður, sem þeir hafa sýnt mjer með því að kjósa mig enn á ný forseta þessarar háttv. deildar. Mun jeg gera alt, sem jeg megna, til þess að samvinna milli mín og háttv. deildarmanna verði jafngóð á þessu þingi og hún hefir jafnan verið áður í þessari háttv. deild. Vjer í þessari deild eigum nú á bak að sjá tveimur mikilsmetnum þm., þeim 2. og 3. landsk.þm., Sigurði Jónssyni og Hirti Snorrasyni, en þar eð þeirra hefir nú í dag þegar verið minst í sameinuðu þingi, tel jeg óþarft að endurtaka það hjer. Jeg vil aðeins taka það fram, að við, sem hjer höfum áður starfað með þessum þm. í þessari háttv. deild, kennum allir mikils saknaðar við fráfall þeirra. En svo vel hefir þó tekist til; að tveir góðir og þjóðkunnir athafnamenn, sem vænta má af að leggi drjúgan skerf til góðra þingstarfa í deildinni, hafa valist í hin auðu sæti, og býð jeg þá hjer með velkomna í okkar hóp og vænti þess, að þeir kunni vel við sig í andrúmslofti þessarar háttv. deildar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

V. Símanot þingmanna. Á 2. fundi í Ed., þriðjudaginn 9. febr., og á 2. fundi í Nd., s. d., skýrðu deildaforsetar frá að forsetar allir í sameiningu hefði ákveðið að láta þingmönnum heimil símanot um þingtímann til heimila sinna og annað þangað, er þeir sem þingmenn þyrftu að nota síma, þó svo, að símanot hvers einstaks þingmanns mættu ekki fara fram úr 150 krónum.

Þess bæri ennfremur að gæta: 1. Alþingi greiði kostnaðinn beint til landssímans, ef þingmenn tali frá símum þingsins eða landssímastöð Reykjavíkur enda segi þeir símaþjónum jafnan til nafns síns. 2. Ef þingmenn tali frá heimilum sínum hjer í bænum, greiði þeir kostnaðinn sjálfir landssímanum, en fái hann síðan endurgreiddan frá Alþingi, þó því aðeins, að þeir sanni reikning sinn með kvittunum landssímans. 3. Þingmenn megi ekki senda á kostnað Alþingis símskeyti, er varða verslunarviðskifti þeirra, atvinnurekstur eða önnur þau málefni, sem eru þingstörfum þeirra óviðkomandi. Sjeu þingmenn kvaddir til símtals frá símastöð utanbæjar, sje ekki heimilt að telja þau símtöl Alþingi til skuldar.

Innanþingsskrifarar: Teknir strax: Gústaf A. Jónasson, Finnur Sigmundsson, Þorkell Jóhannesson, Magnús Björnsson. Teknir síðar eftir þörfum: Helgi Tryggvason, Vilhelm Jakobsson, Svanhildur Ólafsdóttir, Jóhann Hjörleifsson, Árni Óla, Einar Sæmundsen, Pjetur Benediktsson, Sigurður Z. Gíslason, Sigurður Haukdal, Einvarður Hallvarðsson. Hefðu fjórir hinir síðasttöldu ekki verið þingskrifarar áður, en orðið hlutskarpastir við þingskrifarapróf 1. febr. síðastl.1) . Gústaf A. Jónasson skyldi hafa á hendi verkstjórn við innanþingsskriftir. 1) Vegna lasleika Einvarðs Hallvarðssonar um tíma og í stað Jóhanns Hjörleifssonar, sem hvarf frá starfinu 8. maí, var bætt við 6. maí Þorgrími Sigurðssyni, en hann hafði hlotið við þingskrifaraprófið hæsta einkunn næst þeim fjórum, sem nefndir voru, þakka hv.þm. góða samvinnu og óska þeim góðrar heimferðar og heimkomu, sem utanbæjar búa, en öllum þingheimi góðs gengis framvegis.

forsætisráðherra (JM): Jeg leyfi mjer að leggja þessi frv. fyrir hv. deild: 1. Frv. til laga um skipströnd og vogrek. 2. - til laga um happdrætti (lotterí) og - hlutaveltur (tombólur).

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg leyfi mjer að leggja fyrir þessa hv. deild þessi fjögur frv.: 1. Frv. til laga um veitingasölu, gistihúshald o. fl. 2. - til laga um raforkuvirki. 3. Frv. til laga um kosningar í málefnum sveita og kaupstaða. 4. - til laga um löggilta endurskoðendur.

Fjármálaráðherra (JÞ): Jeg leyfi mjer að leggja fyrir þessa hv. deild: Frv. til laga um heimild fyrir ríkisstjórnina til að ganga inn í viðbótarsamning við myntsamning Norðurlanda.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Eggert Pálsson) Jeg sje ekki ástæðu til að fara mörgum orðum um þetta frv. Nefndin leggur eindregið til, að það verði samþykt.

Frsm. (Eggert Pálsson) Jeg býst ekki við að þurfa að vera langorður: Tilgangur þessa frv. er auðsær, sem sje sá, að koma í veg fyrir, að happdrætti og tombólur sjeu notaðar meir en góðu hófi gegnir. Það er alkunna, að hlutaveltur eru mikið notaðar af ýmsum fjelögum, og reglan mun að vísu vera sú, að leyfi lögreglustjóra sje fengið til að halda þær. En þó er það ekki skylda, en ef þetta frv. verður að lögum, þá er vissa fengin fyrir því, að hlutaveltur verða ekki haldnar án lögreglustjóraleyfis. Það var minst á það við l.umr., að frv. væri ekki nógu skýrt til þess að útiloka happdrætti við verslanir. Nefndin tók þetta til greina, og til þess að koma í veg fyrir þessa óheppilegu verslunaraðferð, gerði hún þá breytingu á frv., að hún bætti við á eftir orðinu „happdrætti“ í l.gr. orðunum: „hverrar tegundar sem er.“ Nefndin vill álíta, að dómsmálaráðherrann muni ekki veita leyfi til slíks happdrættis, ef deildin með því að samþykkja þetta álítur það óviðeigandi. Jeg álít ekki þörf á að fara frekari orðum um þetta að sinni, en leyfi mjer að leggja til, að frv. verði samþykt með brtt. á þskj. 21.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Jón Baldvinsson) Jeg hefi á undanförnum þingum flutt allvíðtækar breytingar á fátækralögunum, en þeim hefir verið misjafnlega tekið. Hv. þm. hafa þó yfirleitt látið í ljós velþóknun sína á einni breytingunni, en það er sú, sem nú er á dagskrá. Hún er þess efnis, að fátækrastyrkur, sem veittur er mönnum 60 ára eða eldri, skuli ekki talinn sveitarstyrkur. Í mínum augum er þessi breyting mjög sjálfsögð, og af því að mjer hefir virst hún fá mjög góðar undirtektir hjá hv.þm., taldi jeg rjett að bera hana fram sjerstaklega og gefa þeim þannig tækifæri til þess að koma henni fram. Jeg tel ekki þörf á löngum skýringum, enda hefir áður verið um þetta rætt. Jeg get ekki sjeð, að þessi breyting þurfi nokkuð að raska viðskiftum milli sveitarfjelaga. Kröfurnar mundu ekkert breytast, og þótti mjer ekki þörf á að taka slíkt fram. Einnig lít jeg svo á, að ef breytingin verður samþykt, eigi þeir, sem þegið hafa sveitarstyrk yngri en sextugir, að öðlast þessi rjettindi, er þeir ná sextugsaldri. Með öðrum orðum: Allir 60 ára og eldri eiga að halda fullum og óskertum mannrjettindum, þó þiggja þurfi af sveit. Vel má vera, að sumir líti svo á, að með þessum hætti muni einhverjir ómaklegir öðlast rjettindi. En hjer er um svo mikla rjettarbót að ræða þeim til handa, sem styrk verða að þiggja, án þess að þeim verði sjálfum um kent, að ekki má setja fyrir sig, þó að einhver óverðugur, að sumra dómi, kynni að slæðast með. Jeg leyfi mjer að óska, að frv. þessu verði vísað til allshn., að lokinni 1. umr.

fjármálaráðherra (JÞ): Jeg leyfi mjer að leggja fyrir þessa háttv. deild: Frv. til fjáraukalaga fyrir árið 1925.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Guðmundur Ólafsson) Jeg skal ekki hafa mörg orð um þetta frv. Það er tekið fram í nefndarálitinu, að undanfarin 2 ár hafi ekki verið til lög um þetta efni, og fjellst allshn. á, að nauðsynlegt væri, að til sjeu lög um raforkuvirki, þar sem annað afl er notað en vatnsafl. Nefndin leggur því til, að frv. verði samþykt með örlitlum breytingum. Fyrsta brtt. nefndarinnar er við 4. gr. frv. Þar leggur nefndin til, að á eftir orðunum „og má þá“ bætist inn í: er 4/5 hlutar leyfistímans eru liðnir. Nefndinni virðist lítil ástæða til að veita einkaleyfi um vist árabil, ef hægt er svo að taka það af þegar á næsta ári, eða áður en leyfishafi hefir haft nokkur veruleg not af því. Þá er orðabreyting við 6. gr. Þykir nefndinni fara betur á því, að í staðinn fyrir „miður búin tryggingum“ komi: miður trygg. 3. brtt. er við 7. gr. Nefndin vill bæta inn í greinina ákvæðum um sektir, alt að 500 krónum. Í frv. er ekkert ákvæði um sektir. Í þessari sömu grein er vísað til 6. gr. í stað 5. gr. Ennfremur eru í frv. 2 prentvillur, sem munn verða leiðrjettar í prentuninni.

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg vil aðeins þakka hv.allshn. fyrir skjóta afgreiðslu á þessu máli og lýsa því yfir, að jeg hefi ekkert við brtt. að athuga.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Halldór Stefánsson) Ástæðurnar fyrir þessu frv. eru teknar fram í greinargerðinni, og sje jeg ekki ástæðu til, á þessu stigi málsins, að endurtaka þær eða bæta neinu við það, sem þar er sagt. Jeg vænti þess, að málið fái að ganga til 2. umr., og legg til, að því verði vísað til allshn. að lokinni þessari umr.

Atvinnumálaráðherra (MG): Mjer skilst hálfpartinn á þessu frv., eins og hv.flm. (HStef) gangi út frá því, að það sje ósamrýmanlegt lögunum frá 1911, að hafa þessar sjerstöku viðskiftabækur, sem frv. ræðir um og alment eru kallaðar „kontrabækur“. En mjer skilst af annari grein þeirra laga, að það sje ekkert því til fyrirstöðu, að samrit í slíkar bækur sje látið í tje, og jeg skal taka það fram, að mjer er kunnugt um, að ýmsar verslanir hafa slíkar viðskiftabækur. Jeg man eftir því, að jeg hafði sjálfur eina slíka viðskiftabók meðan jeg var á Norðurlandi, og jeg hefi til skamms tíma haft slíka bók frá verslun hjer í bænum. Mjer skilst því, að tæpast muni vera þörf á þessu frv., svo framarlega sem kaupmenn vilja láta viðskiftamönnum sínum þær í tje, en að flestir aftur á móti nota svonefndar tvíritunarbækur, kemur til af því, að það er minni fyrirhöfn. Jeg vildi aðeins skjóta þessu fram, án þess að jeg vilji á nokkurn hátt mótmæla þessu frv., en jeg lít svo á, að lögin frá 1911 sjeu því ekki til fyrirstöðu, að „kontrabækur“ sjeu notaðar.

Flm. (Halldór Stefánsson) Út af ræðu hæstv. atvrh. (MG) vil jeg taka það fram, að jeg hygg, að verslanir telji sjer ekki skylt að láta slíkar viðskiftabækur í tje. Jeg kannast við það, að sumir hafa með frjálsu samkomulagi getað fengið þessar bækur, en ekki allir. En ef svo er, að eftir lögunum frá 1911 sje skylt að láta þessar bækur í tje, þá er frv. óþarft. Væntanleg nefnd mun taka það til athugunar, hvort um skýlaus fyrirmæli er að ræða eða ekki, og sker þá úr um skilning á þessu atriði. Og ef álitið verður, að um skyldu sje að ræða, þá hefir náðst það, sem ætlað var með þessu frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Atvinnumálaráðherra (MG): Jeg þarf engar umræður að hafa um þetta mál. Það hefir haft mjög greiðan gang gegnum hv.Nd., og vona jeg, að svo verði einnig hjer. Það, sem jeg vildi aðeins segja, er að óska þess, að mál þetta verði látið ganga til landbn. hjer í deildinni.

VI. Ljósmyndir af þingmönnum. Á 13. fundi í Ed., fimtudaginn 25. febr., og á 14 fundi í Nd., s. d., skýrðu deildaforsetar frá, að forsetar allir í sameiningu hefðu samþykt, að safna saman til geymslu í bókasafni þingsins ljósmyndum af þingmönnum fyr og síðar, eftir því sem unt væri, og ákveðið, að þingið kostaði myndtöku af hverjum núverandi þingmanni og áfram, jafnóðum og nýir kæmu. Hefði verið samið við Ólaf hirðljósmyndara Magnússon um að taka myndirnar, gegn afhendingu spjalds, er skrifstofa Alþingis hefði nú fengið hverjum þingmanni í hendur.

fjármálaráðherra (JÞ): Hjer með leyfi jeg mjer að leggja fyrir hv. deild: Frv. til laga um heimild fyrir veðdeild Landsbanka Íslands til að gefa út ný bankavaxtabrjef.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Fjármálaráðherra (JÞ): Jeg skal leyfa mjer að vísa til ástæðna þeirra, er fylgdu þessu stjfrv., þegar það var lagt hjer fram, og upplýsinga í nál.hv.fjvn.Nd. Jeg legg til, að frv. verði vísað til fjvn. þessarar deildar að lokinni 1. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Flm. (Einar Árnason) Jeg þarf ekki að tala langt mál um þetta frv., bæði vegna þess, að það er kunnugt hjer frá síðasta þingi, og í öðru lagi vegna þess, að frv. og greinargerð þess skýrir sig sjálft. Eins og tekið er fram í greinargerðinni, er frv. fram komið vegna þess, að bæjarsjóður Siglufjarðarkaupstaðar hefir haft mikinn kostnað af byggingu sjóvarnargarðsins þar. Bæjarsjóður lagði til helming byggingarfjárins, en ríkissjóður hinn helminginn. Bæjarsjóður varð að taka lán í þessu skyni og bæjarstjórnin hefir út af því ákveðið að fara þess á leit, að Alþingi leyfði henni að leggja skatt á lóðir og hús, sem vernduð eru með varnargarðinum. Þetta frv. er að mestu leyti samhljóða frv. um þetta efni í fyrra. En í þessu frv. er ákveðið, að þær tekjur, sem bæjarsjóður fær með þessu móti, gangi til þess að greiða vexti og afborganir af láninu og til viðhalds garðinum að sínum hluta. Nú er ómögulegt að segja, hvað mikið fer til viðhaldsins. En fari svo, að ekki þurfi á skatti að halda, þegar búið er að greiða lánið, er gert ráð fyrir, að hann falli niður. Frv., sem jeg flutti á síðasta þingi, var lagt fyrir allshn. þessarar hv. deildar, og nefndin skilaði áliti og gerði brtt. við frv., sem hjer eru allar teknar til greina, nema ein. Allshn. vildi setja það að skilyrði, að ef frv. yrði samþykt, tæki bærinn að sjer alt viðhald garðsins í framtíðinni. Þegar ráðist var í byggingu garðsins, var það samningsmál milli Alþingis og Siglufjarðarkaupstaðar, að ríkissjóður kostaði bygginguna að hálfu, sem og viðhald eftir sömu reglum. Siglufjarðarkaupstaður hefir lagt út í kostnaðinn í því trausti, að þessir samningar hjeldust, enda er Siglufjarðareyrin ríkissjóðseign. Kaupstaðurinn hefir sótt, um kaup á henni til þingsins, en þingið hefir neitað, og tel jeg það mjög óheppilegt. Það er því sanngjarnast, að kostnaðinum sje skift þannig, að bæjarsjóðurinn borgi byggingu og viðhald að hálfu. Það gæti hugsast, að svo færi, að garðurinn eyðilegðist alveg. Það eru til ótal dæmi um slíkt, en óhugsandi er, að bærinn einn út af fyrir sig geti bygt garðinn upp að nýju, enda ekki sanngjörn krafa, þar sem ríkissjóður á landið. Með því að setja nú samskonar skilyrði inn í frv. og allshn. vildi setja í fyrra, yrði afleiðingin sú, að Siglufirði yrði fyrirmunað að fá þennan nýja tekjustofn, en hinsvegar yrði ríkissjóður ekkert betur settur með viðhaldið. Því ekki get jeg hugsað mjer, að Alþingi fari að neyða frv. upp á Siglufjarðarkaupstað með þessari breytingu.

Frv. breytir samningunum

. Það er einmitt það, sem jeg er að segja að verði, ef þetta skilyrði verður sett inn. Annars er samningum venjulega ekki breytt, nema báðir aðiljar komi þar til. Jeg hefi gert frv. aðgengilegra fyrir nefndina, með því að setja inn það ákvæði, að skattinum skuli eingöngu varið til þess að greiða kostnað við garðinn. Jeg held þá, að jeg hafi skýrt þetta mál nokkurnveginn og þurfi ekki á þessu stigi þess að tala meira um það, en jeg vænti svo góðs af hv.allshn., að hún sæki það ekki fast, að þessi tillaga hennar frá í fyrra verði sett inn í frv.