Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Landbn. hefir orðið ásátt um að mæla með því, að þetta frv. nái fram að ganga, en hefir gert við það nokkrar brtt. Fyrsta brtt. n. er þá við 4. gr. frv., sem er um skipun tilraunaráðs fyrir búfjárrækt og jarðrækt, og séu fimm menn í hvoru. Í frv. er gert ráð fyrir því, að í búfjárræktarráði sitji tveir menn skipaðir af Búnaðarfélagi Íslands og tveir menn frá þeim skólabúum bændaskólanna, sem ætlazt er til, að hafi búfjárræktartilraunir með höndum. Nú hefir n. gert þær breyt., að það skuli aðeins vera maður frá öðru skólabúinu í þessu ráði, en í staðinn komi forstöðumaður búfjársjúkdómatilrauna við rannsóknarstofu háskólans. N. fannst eðlilegt, að þessi maður fengi þarna sæti, og úr því að taka þurfti einhvern manninn burt úr ráðinu til þess að koma þessum manni að, fannst n. heppilegast, að hann væri frá öðru skólabúinu. Þá hefir n. gert smávægilegar brtt. við 10. gr. frv. um verkaskiptingu landbúnaðardeildanna. Það stendur í frv. í niðurlagi 10. gr.: „við stofnunina skal framvegis starfa sérfræðingur í hverri þessara fræðigreina, og skipar ráðh. í stöðurnar eftir því sem fé er veitt til þess.“ N. virtist óþarfi að kveða svona fast að orði, að það skyldi starfa sérfræðingur í hverri þessara fræðigreina, og áleit því rétt að orða þetta um á þann hátt, er stendur í brtt.: „Við stofnunina skulu framvegis starfa sérfræðingar í þessum fræðigreinum, og skipar ráðh. í stöðurnar, að fengnum till. viðkomandi tilraunaráðs, eftir því sem fé er veitt til þess í fjárlögum.“ N. álítur. að fá megi sama manninum tvö verkefni, sem hér er talað um. N. hefir gert brtt. við 13. gr. frv., þar sem rætt er um jarðræktartilraunir og tilraunastöðvar. N. hefir flutt saman 13. og 18. gr. frv. og orðað þær nokkuð um jafnhliða; þó er í raun og veru ekki veruleg efnisbreyt. á þeim gerð. Í stað þess, að tekið er fram í þessum gr. í frv.. hvaða skilyrði þessum tilraunastöðvum eru sett til þess að fá styrk til tilraunastarfsemi sinnar, þá er ætlazt til þess hér samkv. til. n., að landbrh. geri samninga við eigendur stöðvanna. Brtt. n. er: , Tilraunastöðvarnar á Akureyri og Sámsstöðum skulu vera starfræktar sem aðaltilraunastöðvar í jarðrækt. Landbrh. skal gera samninga við eigendur stöðvanna, er tryggi það, að þær hagi starfi sínu eftir fyrirmælum tilraunaráðs, og að engar þær kvaðir verði á þær lagðar, er hamli, að tilraunastarfið nái þeim tilgangi, sem til er ætlazt. - Þegar fært þykir af fjárhagslegum ástæðum, skulu til viðbótar stofnsettar tvær aðrar tilraunastöðvar, önnur á Vesturlandi, hin á Austurlandi.“ 4. brtt. n. er við 17. gr. frv., þar sem talað er um í frv., að landbrh. skuli eftir till. tilraunaráðs löggilda nokkur afbrigði af kartöflum og fræi annara nytjajurta, sem bezt hafa reynzt.

Ég vil biðja hv. þm. að hafa ekki þennan ys í d. Ef menn hafa einhver áríðandi mál að flytja sín á milli, þá vil ég mælast til þess, að þeir geri það utan d. á meðan á fundum stendur. Þessi málfundafélagsskapur hér á Alþingi verður einhvern tíma að taka enda

. Ég vil mjög þakka hæstv. forseta; ég var ekki farinn að heyra til sjálfs mín. Það, sem átt er við þarna í frv. með að „verzla“ með útsæðiskartöfiur, er það, að ef hægt væri að hafa nægilegt útsæði af völdum kartöflutegundum á markaðinum, þá sé bannað að verzla með aðrar tegundir. Það, sem vakir fyrir n., er, að þetta gildi aðeins um verzlanir, en heimilt sé eftir sem áður að selja manna á milli. Það á ekki að fara að leggja neinar hömlur á viðskipti einstakra manna, þó að þessi l. komi í gildi viðvíkjandi sölu í verzlunum. Þá er síðasta brtt. n. við 27. gr. frv., og þarf ég í raun og veru ekki að hafa nein orð um hana; við höfum orðað gr. um, þar sem í frv. stendur, að ríkissjóður kosti þær rannsóknir og tilraunir, sem lög þessi ákveða, en n. leggur til að bæta þarna inn í: „og koma þær til framkvæmda jafnóðum og fé er veitt til þess í fjárlögum“. N. lítur svo á, eins og ég held að ég hafi tekið fram við 1. umr., að það komi ekki til mála, að þessar tilraunir komi til framkvæmda allar í einu, heldur verði teknar stig af stigi, og verði hægt að gera það án þess að auka fjárframlögin verulega til þeirra frá því, sem verið hefir. Þá hefi ég nefnt þessar brtt. landbn., en að öðru leyti mælir n. með því, að frv. verði afgr.



Ég vildi aðeins beina þeirri fyrirspurn til hv. flm., hvort þeir hefðu gert sér grein fyrir því, hvað mikill kostnaður myndi því samfara nú strax á fyrsta ári, ef þetta frv. yrði gert að l. Það getur verið, að gerð hafi verið grein fyrir þessu í grg. frv. á síðasta þingi; ég hefi ekki athugað það. En þetta atriði þætti mér gott að fá upplýst. Mér þykir sennilegt, að það verði einhver kostnaður í sambandi við þessar tilraunir, þar sem líka eiga að vera tvö tilraunaráð og gert er ráð fyrir að fimm menn sitji í hvoru. Þá finnst mér dálítið einkennilegt, hvernig fyrsta brtt. n. á þskj. 104 er orðuð. Þar stendur, í upphafi þeirrar gr., „forstöðumaður fóðurtilrauna og forstöðumaður búfjársjúkdómatilrauna“. Ég vildi aðeins skjóta því til hv. n., hvort hún vilji taka til athugunar þetta orð „búfjársjúkdómatilrauna“.



Út af fyrirspurn hv. þm. V.-Húnv. um kostnaðinn við þá breyt., sem hér er ráðgerð á skipulagi tilraunastarfseminnar, vil ég taka það fram, að það var gerð grein fyrir þessu í nál., sem fylgdi frv. upphaflega, nákvæmlega hver kostnaðurinn yrði. Kostnaður þarf ekki að vaxa neitt fyrstu árin. Hefir Alþingi það alveg í hendi sér, hversu mikið fé til þessa er varið. Nú hafa verið tvær tilraunastöðvar í jarðrækt, sem hafa styrk úr ríkissjóði, og það er ætlazt til þess, að þær haldi áfram. Í öðru lagi er svo byrjað með fóðrunartilraunir við landbúnaðardeild háskólans, og það er einnig byrjað á að setja á stað tilraunir á skólabúum bændaskólanna, sem ætlazt er til, að hafi þær með höndum framvegis. Svo það er alveg á valdi Alþ., hvort fé er veitt til þessa eða ekki. Tilraunaráð eiga ekkert að kosta; Það á að vera ólaunað starf, nema smávægilegur ferðakostnaður vegna fundahalda; annan kostnað á ekki af því að leiða. Hitt er annað mál, að með tíð og tíma getur þetta haft aukinn kostnað í för með sér, ef gerðar yrðu auknar tilraunir, en það er að sjálfsögðu á valdi Alþingis að ákveða slíkt í hvert sinn. Það er rétt, að í brtt. á þskj. 104 hefir orðið misritun eða prentvilla, eins og hv. síðasti ræðumaður benti á. Þetta vil ég biðja hæstv. forseta að athuga við atkvgr.



Eftir að frv. það, sem hér er til umr., var borið fram, hefir komið fram frv. um náttúrurannsóknir, þar sem verkefni þessa frv. er að nokkru lyti tekið til meðferðar, ásamt öðrum rannsóknum. Ég vildi því mælast til eið hv. landbn., að hún athugi fyrir 3. umr., hvort ákvæði þessara tveggja frv. rekist hvergi á. Fljótt á litið virðist mér t.d. nauðsynlegt að sameina 2. kafla þessa frv. og 3. kafla frv. um náttúrurannsóknir, þar sem lagt er til, að nafni þessarar stofnunar verði breytt. Þá er það og ennfremur, að mér virðist, að búnaðardeildin, eins og hún þar er nefnd, eigi að hafa með höndum fleiri rannsóknarefni en landbúnaðardeildin, sem svo er kölluð í þessu frv. Til þess að hér verði ekki um árekstur að ræða í þessu tilfelli, vil ég mælast til þess, að hv. landbn. taki þetta til athugunar og hafi um það samvinnu við allshn.



Það er rétt, sem hv. þm. Snæf. benti á, að það mun vissara að samræma þessi tvö frv. lítilsháttar, og þó sérstaklega eins og hann benti á, í sambandi við nafnið. Þetta er alveg sjálfsagt að athuga fyrir 3. umr. í samráði við allshn.



Eins og frv. ber með sér, er það flutt af landbn. fyrir tilmæli hæstv. landbrh., sem hefir látið semja það í samráði við Búnaðarfélag Íslands, sem að lögum hefir eftirlit með fóðurbirgðafélögum. Aðalbreytingin, sem í frv. þessu felst, er sú, að bústofn félagsmanns, sem fær lán úr tryggingarsjóði fóðurbirgðafélags bústofninum til bjargar, skuli vera að lögveði fyrir láninu með vöxtum og kostnaði, og gangi þetta fyrir öðrum veðböndum, sem á bústofninum hvíla. Þetta hefir ekki verið í lögum áður, en er nauðsynlegt til þess að sjá fóðurbirgðafélögunum farborða. Þá hafa nokkur atriði úr gildandi reglugerð um fóðurbirgðafélög verið tekin upp í frv. um leið. Það þykir hagkvæmara að hafa þau í lögunum sjálfum, en allt eru þetta frekar veigalítil atriði. Hefi ég svo þessi orð ekki fleiri.

*Bjarni Ásgeirsson: Ég ætla aðeins að fara fram á það við hæstv. forseta, að hann fresti umr. um þetta mál. Því var útbýtt hér í hv. d. 11. þ. m., og til 1. umr. var það tekið með afbrigðum næsta dag, eða í fyrradag. Nú er þetta 2. umr., og ekki hefir verið hægt að athuga málið svo vel, að brtt. gætu komið fram. Ég vænti þess, að hæstv. forseti geymi frekar þetta mál heldur en önnur, sem eru á dagskránni.

* Frsm. (Gísli Sveinsson): Herra forseti! Ég get fyrir hönd n. ekkert haft á móti því að vísu, að þessu máli verði frestað, ef það þykir henta. Annars held ég, að hv. þm. Mýr. hafi blandað saman málum. Ég álít ekki ástæðu til þess að fresta þessu máli, því að frv. til bifreiðal. er þannig, að allir geta sætt sig við það sem þar er skráð. En nokkur deila er um næsta málið á dagskránni, frv. til umferðarl., og ef menn vildu fresta því, hefi ég ekkert um það að segja. Það mál kemur ekkert við þessu máli, sem hér liggur fyrir. Og hv. þm. mega ekki ætlast til þess, þótt þeir vilji hindra hitt málið á þessu þingi, að frv. til bifreiðal. komist ekki í gegnum þingið heldur. Ég held, að hv. þm. Mýr. blandi þarna saman málum.

*Bjarni Ásgeirsson: Ég verð að segja hv. þm. V.-Sk. það, að ég veit betur, hvað ég á við, heldur en hann, þótt skýr sé. Ég á bæði við bifreiðal. og umferðarl. Það er atriði, sem ég hefi rekið mig á í frv., og ég álít, að verði frv. samþ. þannig, myndi e. t. v. verða eyða í þeim l. Og ég vil spyrja: Því má þá ekki gefa ríkisstj. heimild til þess að ganga frá þessum málum, ef ekki á að gefa þinginu tíma til þess að ganga frá þeim? Þetta er allstór lagabálkur, sem útbýtt var hér á Alþ. fyrir örfáum dögum, og mér finnst það alveg óþarfi að flýta afgreiðslu á svona stóru máli.

Forseti (JörB): Ég mun verða við tilmælum hv. þm. Mýr. um það að fresta umr. og tek málið út af dagskrá að þessu sinni.

* Frsm. (Sigurður E. Hlíðar): Herra forseti! Eftir að þessu máli hafði verið vísað til sjútvn., leitaði n. umsagnar Samábyrgðar Íslands á fiskiskipum. Og að fengnum till. Samábyrgðarinnar samþ. n. að mæla með því, að frv. verði samþ. með þeim breyt., sem standa hér á þskj. 108, að aftan við 1. gr. bætist: en ávallt skal leita samþykkis Samábyrgðar Íslands á fiskiskipum, áður en skip, sem er yfir 150 smál. brúttó að stærð, er tekið í tryggingu, og skal ákveða iðgjöld fyrir þau í samráði við Samábyrgðina.“ Þetta þótti Samábyrgðinni öruggara, þar sem rýmkunin nær nokkuð langt út fyrir þau takmörk, sem nú eru í 3. gr. Þetta ákvæði nær þó aðeins til þeirra báta, sem eru umfram þá stærð, sem tiltekið er í gildandi heimild. Eins og hv. d. veit, hefir komið fram önnur Brtt. frá hv. þm. Borgf. við 31. gr. frv., að í stað orðana „eitt ár“ komi: tvö ár - N. hefir athugað þetta, og álítur hún - og einnig er það álit Samábyrgðarinnar -, að þetta væri eðlileg og þörf breyt., og hefir því fyrir sitt leyti getað fallizt á þessa breyt. líka. Ég tel ekki ástæðu til þess að fjölyrða um þetta mál, því að það á að liggja nokkuð ljóst fyrir með þessum orðum og því nál., sem fyrir liggur.

*Pétur Ottesen: Hv. frsm. sjútvn. hefir lýst hér yfir, að sjútvn. hafi gengið inn á þær breyt., sem ég ber hér fram við þetta frv., sem er um að lengja frestinn úr einu ári upp í tvö ár. Og þar sem n. hefir komizt að þeirri niðurstöðu, eftir að hafa athugað málið, að þetta væru réttmætar óskir, þá þykir mér ekki ástæða til að fara frekar út í þetta mál, því að sjálfsögðu verður hv. d. að taka afstöðu n. og athugun í þessu máli gilda fyrir réttmæti till.