Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Áður en gengið er til dagskrár skal tekið fram að framhaldsumræðu um 3. dagskrármálið, mat heimilisstarfa til starfsreynslu, er enn frestað þar sem svo stendur á að tvær brtt., brtt. á þskj. 589 og brtt. á þskj. 609, hafa komið fram eftir að umræða hófst og er gert ráð fyrir að hv. allshn. taki tillögur þessar til athugunar áður en umræðunni verður fram haldið.



Herra forseti. Á þskj. 582 hef ég leyft mér að flytja till. til þál. um fjárstuðning til Handknattleikssambands Íslands ásamt með fimm öðrum hv. þm. Till. felur í sér að skora á hæstv. fjmrh. að veita Handknattleikssambandinu 5 millj. kr. í fjárstuðning í verðlauna- og viðurkenningarskyni í tilefni af frábærri frammistöðu íslenska landsliðsins í heimsmeistarakeppninni í Sviss. Um þessa till. er óþarfi að fara mörgum orðum, herra forseti. Þjóðin hefur fylgst með að undanförnu og dáðst að frammistöðu íslenska handknattleikslandsliðsins í umræddri keppni og ég held að ég mæli fyrir munn meiri hluta þjóðarinnar þegar ég segi að við höfum fyllst stolti og gleði yfir þeim árangri sem þar hefur náðst. Handknattleikur er útbreidd og vinsæl íþrótt og þess vegna er það með ólíkindum að jafnlítil þjóð sem við Íslendingar erum getum teflt fram flokki ungra manna sem ná svo langt í íþrótt sinni sem raun ber vitni, að hljóta 6. sæti í keppni hinna bestu og tryggja sér rétt til þátttöku í næstu Ólympíuleikum. Þessi árangur og þessi frammistaða hefur vissulega aukið hróður Íslands. Það er ekki aðeins góð landkynning þegar íslensk ungmenni vinna afrek í nafni þjóðarinnar, heldur hefur þessi árangur langvarandi áhrif að því leyti að hann mun væntanlega og vonandi auka mjög útbreiðslu og þátttöku í þessari íþrótt og íþróttum almennt. Frammistaða af þessu tagi höfðar mjög til æskufólks og vekur með því heilbrigðan metnað, stuðlar að aukinni líkamsrækt og hollri tómstundaiðju sem ég leyfi mér að fullyrða að er besta meðalið gegn þeim hættum sem leynast hvarvetna í þjóðfélaginu gagnvart æskunni. Ég hef því miður ekki enn handbærar upplýsingar um þann kostnað, sem þessi keppni hefur haft í för með sér fyrir Handknattleikssambandið, en það gefur auga leið og er fullljóst að allur undirbúningur og keppnin sjálf hefur kostað gífurleg útgjöld og fyrir lítið fjárvana íþróttasamband er nánast útilokað að ná endum saman. Ég held að þjóðin vilji fúslega veita Handknattleikssambandinu aðstoð í þeirri viðleitni sinni að tefla fram liðum sem eru vel undirbúin og ná slíkum árangri, sem við höfum orðið vitni að, og jafnframt að halda áfram uppbyggingu íþróttarinnar og undirbúa sem best þegar í stað þátttöku okkar í næstu stórmótum eins og t.d., og ekki síst, næstu Ólympíuleikum. Handknattleikssambandið fær hluta af þeim fjárveitingum sem Alþingi samþykkir á hverju ári í fjárlögum til íþróttahreyfingarinnar. Sú upphæð er því miður mjög lág og er ekki nema brot af þeim útgjöldum sem þetta íþróttasamband hefur þurft að standa undir. Ég geri ráð fyrir því og vonast til þess að Alþingi muni áfram veita ríflega peningum til íþróttahreyfingarinnar með afgreiðslum sínum á fjárlögum. En ég held að þetta afrek, sem nú hefur verið unnið af okkar handknattleiksmönnum, sé það stórt og glæsilegt að það verðskuldi nokkra viðurkenningu, sérstaka aukafjárveitingu, og Alþingi geti þannig látið í ljós þakklæti sitt og stuðning við það mikla starf og þau miklu afrek sem hér hafa verið unnin. Með flutningi þessarar till. er þess vegna lagt til að Alþingi Íslendinga sýni í verki vilja sinn og, eins og segir hér í grg. með tillögunni, "aðdáun á frammistöðu íslenska landsliðsins" með því að samþykkja fjárstuðning að upphæð 5 millj. kr. Það er ekki stór upphæð og ég er sannfærður um að mikill meiri hluti Íslendinga telur það ekki eftir sér að láta þetta litla brot af sínum skattpeningum renna til þessa íþróttasambands í kjölfarið á þeim glæsilega árangri sem náðst hefur. Ég vonast til þess að þessi tillaga fái hér góðar undirtektir og hraða afgreiðslu. Ég tel það vera til sóma fyrir Alþingi að afgreiða jákvætt þessa tillögu og það sem allra fyrst meðan enn er stemmning meðal Íslendinga og skilningur á því málefni sem hér um ræðir. Ég legg til, herra forseti, að að lokinni þessari umræðu verði till. vísað til hv. fjvn.



Herra forseti. Um þessa till. vil ég aðeins segja fáein orð. Ég er vissulega glaður yfir þeim árangri sem handknattleikslið okkar náði á nýafstöðnu heimsmeistaramóti. Það vaska lið er vissulega alls góðs maklegt og liðveislu vissulega þörf í því sem ýmsu öðru. En aðgátar er líka þörf af hálfu fjárveitingavaldsins hversu hrifnæmir og opnir hugir sem standa hér á bak við og hversu opnir hugir manna kunna að vera einmitt nú meðan stemmning er fyrir þessu máli, eins og hv. 1. flm. minnti á. Vissulega hafa mörg góð afrek og verðlaunaverð verið unnin af okkar íþróttafólki og vissulega ástæða til að veita því aðstoð í ströngum æfingum og mikilli fórnfýsi sem þetta fólk leggur óneitanlega á sig. Ég bendi t.d. á frábær afrek fatlaðra íþróttamanna á erlendri grund, afrek sem hafa verið á heimsmælikvarða. Það bendir okkur hins vegar á að það er vandi á höndum í sambandi við liðveislu af því tagi sem hér er farið fram á, einkum fyrir það fjárveitingavald sem svo naumt skammtar til hinna margvíslegustu mála, menningarmála, lista, líknar- og mannúðarmála ýmiss konar og fjölmargra annarra greina sem endurspeglast í fjárlögum okkar hverju sinni. Ég held því að í eðlilegri hrifningarvímu okkar yfir ágætum árangri þurfum við að huga að svo ótal mörgu öðru. Skyndiákvarðanir af þessu tagi eru því vægast sagt vafasamar í ljósi þeirrar afgreiðslu fjárlaga sem nú gilda þar sem niðurskurðarhnífnum er beitt á ótrúlegustu sviðum. Ég er einn þeirra sem hafa lagt mikla áherslu á það að ungmenna- og íþróttahreyfingin í landinu njóti skipulegs og ríkulegs stuðnings hins opinbera. Ég hef flutt um það till. nokkrum sinnum á Alþingi. Þar koma keppnisíþróttir vissulega við sögu, eins og hv. 1. flm. kom inn á, til örvunar fyrir ýmsa aðra og hvatningar til að ná langt á þessu sviði. En öllu öðru fremur er það þó hin almenna þátttaka í líkamsrækt, ekki síst með tilliti til hollra og góðra tómstunda sem allra flestra, einkum á mótunarárum. Ég tel, eins og hv. 1. flm., fátt Líklegra til forvarna, t.d. í vímuefnamálunum, en slíkt tómstundastarf unglinga. Ég er því talsmaður öflugs stuðnings við ungmenna- og íþróttahreyfinguna í landinu almennt og harma það hve litlar undirtektir tillögugerð mín hér á Alþingi þar að lútandi hefur hlotið. Ég hlýt hins vegar að vara við öllum skyndiákvörðunum af þessu tagi þótt gleði okkar sé grómlaus og stolt okkar ærið. Margt kallar á og ótal margt er svelt af ágætum málum, m.a. á íþróttasviðinu. Ég nefni enn þá afreksverk fatlaðra í íþróttum sem hafa ekki vakið síðri aðdáun mína en árangur okkar handknattleiksmanna og ættu ekki síður að hljóta verðlaun að makleikum en þessi ágætu afrek. Þau hafa ekki verið verðlaunuð á þann hátt þótt vissulega hafi verið gerð tilraun til þess af fjárveitingavaldinu að styðja allmyndarlega við íþróttastarfsemi fatlaðra miðað við ýmislegt annað. Þá eru fjölmörg mannúðar- og líknarmál sársvelt. Við hljótum því að hika í máli sem þessu. Það geri ég þrátt fyrir ánægju mína yfir ágætri frammistöðu íslenska landsliðsins í handknattleik og þrátt fyrir mikla þökk mína til þeirra ágætu manna sem þar hafa lagt mikla vinnu og fórnfýsi að mörkum. Ég játa að ég treysti mér ekki til að styðja þessa tillögu í ljósi þess sem ég hef frá greint. Ég veit að ég mæli þar fyrir munn fleiri í mínum flokki, m.a. hv. 5. þm. Austurl. Hjörleifs Guttormssonar. Það má vel nefna þetta úrtölur, það má líka nefna þetta smásálarhátt. En um leið og ég frábið mig slíku með tilliti til þess hvaða tillögur ég hef flutt hér á Alþingi um þennan skipulega stuðning við ungmenna- og íþróttahreyfinguna yfirleitt bendi ég á að meðan smásálarhátturinn er allsráðandi varðandi fjöldamörg mál sem fá enn lakari meðhöndlun Alþingis hlýt ég að stinga við fótum án þess að ég hafi tekið nokkra ákvörðun um andstöðu við þetta mál - það tek ég skýrt fram - mikillar rausnar miðað við ótal margt annað. Liðveislu við þetta og fjölmargt annað er vissulega þörf en skyndiákvörðun af þessu tagi hlýtur að vekja upp fleiri spurningar en ég treysti mér til að svara á þessu stigi.



Herra forseti. Sú tillaga, sem hér er til umræðu, flokkast undir það sem ég vil leyfa mér að kalla "popp-pólitík" og er heldur ómerkileg pólitík að mínu mati. Ég skil hv. flm. mætavel. Það er ákaflega freistandi að hossa sér svolítið á þeirri fagnaðar- og hrifningaröldu sem reið yfir þjóðina meðan á heimsmeistarakeppninni stóð og það er mjög mannlegt að falla fyrir þeirri freistingu, en rangt eigi að síður. Til að fyrirbyggja hugsanlegan misskilning vil ég taka fram að ég tilheyri þeim stóra hópi landsmanna, sennilega meiri hluta þjóðarinnar, sem fylgdist af miklum áhuga og eftirvæntingu með frammistöðu okkar manna í Sviss, gladdist og leiddist eftir atvikum og ég fagna innilega frábærri frammistöðu þeirra þar og tel þá alls góðs maklega. Glæsimörkin þeirra, eins og rætt er um hér í grg. með till., yljuðu sannarlega hjartaræturnar og þjóðarstoltið fékk ósvikna næringu. En það sem lagt er til í þessari till. er ekki rétta leiðin, að mínu mati, til að þakka þessa frammistöðu. Alþingi hefur þegar samþykkt fjárveitingar til íþróttamála á þessu ári og sakar ekki að geta þess að í þrengingum undanfarinna ára, þar sem okkur hefur verið gert að skera niður til svo til allra mála, hafa íþróttamál notið sérstaks velvilja fjárveitingavaldsins. Væri hægt að nefna ýmsar prósentur og tölur því til sönnunar en ég hef þær ekki á reiðum höndum hér. Á þessu ári fær Íþróttasamband Íslands 22,5 millj. kr. og eftir því sem ég kemst næst mun Handknattleikssambandið fá í sinn hlut af þeirri upphæð eitthvað nálægt einni milljón. Auk þess fær ólympíunefnd 1,5 millj. kr. til umráða. Ef Alþingi vill létta þann róður, sem fram undan er, hefði e.t.v. verið eðlilegra að veita aukafjárveitingu til ólympíunefndarinnar eða þá í afreksmannasjóðinn. Fyrst við erum nú að ræða fjárveitingar sakar ekki að minna á það að hæstv. fyrrv. fjmrh. veitti afreksmannasjóðnum af örlæti sínu 2 millj. kr. á s.l. ári, sem voru merktar heimsmeistaramótinu í Sviss, án þess að spyrja hæstv. Alþingi hvort það væri við hæfi. Svo að segja má að ríkissjóður sé þegar búinn að opna tóma kassann sinn töluvert þótt þm. væru einskis spurðir þá. Hv. flm. tala um það í grg, með till. að hér sé um lítið brot af skattpeningum þjóðarinnar að ræða. Þetta litla brot mundi þó koma mörgum vel og ég get ekki stillt mig um að geta þess að sama dag og till. sexmenninganna birtist á borðum hér í Alþingi var þm. boðið að vera viðstaddir formlega opnun húss sem Félag einstæðra foreldra hefur keypt og innréttað til að leysa bráðan vanda einstæðra foreldra. Þetta framtak fær aðeins 300 þús. kr. styrk úr ríkissjóði á þessu ári. Verð ég þó að segja að mér fyndist ekki síður ástæða til að verðlauna frábæra frammistöðu þeirra hvunndagshetja sem af áræði og dugnaði hafa staðið þar að framkvæmdum þótt ekki væri það í beinni útsendingu í augsýn alþjóðar. Það er líka spurning hvenær ástæða er til verðlaunaveitinga sem þeirra sem till. gerir ráð fyrir. Hefði þá ekki t.d. verið ástæða til að verðlauna Júdósamband Íslands þegar Bjarni fékk bronsið á Ólympíuleikunum eða Söngskólann þegar Sigríður Ella fær sérstakt lof Pavarotti fyrir frammistöðu sína í söng? Hvar á að draga mörkin? Það er ákaflega erfitt og ekkert skemmtilegt að vera að nefna svona dæmi og reyna að vega það og meta hvað eigi að verðlauna af hálfu Alþingis frekar en annað. Ljóst er að nú er þörf átaks og mikillar vinnu til að fylgja eftir glæsilegri frammistöðu handboltamanna okkar og ég efast ekkert um að fjölmargir eru tilbúnir til að leggja fé af mörkum til þess að við höfum árangur sem erfiði á Ólympíuleikunum eftir tvö ár. Þeir verða örugglega tilbúnir til að kaupa happdrættismiða og styrkja Handknattleikssambandið með öðrum hætti. Ég er reyndar undrandi á því að Handknattleikssamband Íslands skyldi ekki nota sér þetta dáleiðsluástand þjóðarinnar undanfarnar vikur með því t.d. að opna gíróreikning og óska eftir frjálsum framlögum að hætti t.d. Hjálparstofnunar kirkjunnar þegar náttúruhamfarir ógna tilveru manna eða hungur sverfur að fátækum þjóðum. Ég er viss um að peningar hefðu streymt inn á slíkan reikning, sérstaklega eftir sætan og verðskuldaðan sigur á frændum okkar Dönum. Kannske er ástæðan fyrir því, að ekkert slíkt var reynt, sú að starfsmenn Handknattleikssambandsins hafi allir verið á heimsmeistaramótinu og lái ég þeim það ekki. Hv. 1. flm. hefur sennilega gengist fyrir því að blað hans, DV, lýsti sig reiðubúið til að veita viðtöku frjálsum framlögum manna til HSÍ og væri gaman að frétta hver viðbrögð urðu við því framtaki. Ég er sannfærð um að margir hv. þm., þar á meðal ég, eru fúsir til að greiða úr eigin vasa allsæmilega fjárupphæð til styrktar íþróttamönnum okkar. En við Kvennalistakonur teljum ekki við hæfi né eðlilegt að Alþingi samþykki fjárstuðning af því tagi sem hér um ræðir og finnst það raunar óviðkunnanlegt með tilliti til aumlegs ástands ríkissjóðs. Við teljum að samþykkt þessarar till. væri slæmt fordæmi.



Herra forseti. Ég er hlynntur því að við veitum fjármunum til íþróttastarfsemi í landinu og tel að með því móti vinnum við gegn fíkniefnaneyslu og mörgu öðru sem miður fer. Ég set aftur á móti vissar spurningar við þessa þáltill. fyrst og fremst vegna þess að í henni er hlutverkum snúið við. Það er Alþingis að ákveða fjárlög, það er ekki fjmrh. Alþingi heimilar fjmrh. að greiða úr ríkissjóði ákveðnar upphæðir til tiltekinna mála, Alþingi skorar ekki á fjmrh. að gera slíkt. Ef Alþingi samþykkir fyrst að skora á fjmrh. að gera slíkt verður fjmrh. seinna að koma með beiðni um heimild hjá Alþingi til þess að mega verða við áskoruninni. Þetta er út af fyrir sig spurning um form en ekki inntak. Þetta er spurningin um það hvort við séum að samþykkja fjárlög, sem eiga þá með réttu að afgreiðast fyrir jól með þremur umræðum, eða hvort við erum að taka ákvörðun um að þingið líti svo á að fjárveitingavaldið sé hjá fjmrh. og hann eigi að taka við áskorunum frá þinginu um hvernig hann ráðstafar fjármunum. Mér sýnist að formsins vegna sé á því þó nokkuð mikill meinbugur að stilla hlutunum upp á þennan hátt. Ég fæ ekki séð að það þurfi nauðsynlega að afgreiða svona mál á þann hátt að fyrst sé skorað á fjmrh. að beita aukafjárveitingavaldi. Hvað dvelur Alþingi Íslendinga í að samþykkja heimild ef menn vilja gera þetta? Ef það er ekki gert þarf aftur að leita til þingsins. Ég undirstrika þetta vegna þess að mér finnst stundum að það gleymist hér í sölum þingsins hvar verkaskiptingin er á milli Alþingis og framkvæmdavalds. Með því að segja þetta hér og nú er ég ekki að leggjast gegn því að Alþingi Íslendinga samþykki fjárveitingar til íþróttamála.



Herra forseti. Ég harma það að hv. þm., sem hér tala á móti þessari till., skuli grípa til vandamála þjóðfélagsins á öðrum sviðum til samanburðar, eins og t.d. vanda einstæðra foreldra o.fl. Ég hef sjálfur staðið í því að hjálpa persónulega einstæðum foreldrum og íþróttahreyfingunni líka. Það hefði verið gott ef hv. þm. vildi leita sér upplýsinga um það hvernig t.d. dagheimili og skóladagheimili fóru af stað hér í borginni og hvernig einstæðir foreldrar keyptu húsið í Skerjafirði o.fl. o.fl. fyrir utan það hver veitti ráðleggingar við uppbyggingu á þessum samtökum þegar þau voru á bernskuskeiði. Það er ekkert framlag í þetta mál, sem snýst um það hvort íþróttahreyfingin, sérstaklega þegar íþróttamenn standa sig vel, eigi að fá aðstoð til að halda áfram því starfi sem þarf til að framhald verði á afrekum. Þegar hvað mest var á mig deilt vegna þess að ég veitti, eins og réttilega kom fram hjá hv. 7. landsk. þm. Kristínu Halldórsdóttur, fjárframlag úr ríkissjóði til handknattleiks lét ég meira af hendi rakna, ég veitti líka fé til ólympíunefndarinnar og lét hækka styrki til íþróttahreyfingarinnar. Hvers vegna? Það var vegna þess að Bjarni, Einar Vilhjálmsson, handboltamenn og fleiri, sem komu frá Ólympíuleikunum í Bandaríkjunum, náðu betri árangri þar en nokkur íþróttamaður hefur nokkurn tíma náð áður í þessum íþróttagreinum. Þeir urðu landi og þjóð til sóma og höfðu meira auglýsingagildi en nokkuð annað sem við höfum hingað til haft fram að færa í íþróttum eða á öðrum sviðum. Hundruð sjónvarpsstöðva voru með þessa drengi í sviðsljósi þann tíma sem keppni stóð yfir vegna þess hve langt þeir náðu. Á sama tíma voru þessir sömu drengir að hefja harðan undirbúning fyrir heimsmeistarakeppni, sem nú er nýlokið, fjárvana, í stórskuldum, bæði persónulega og sambandið sem slíkt, vegna þátttöku í Ólympíuleikum. Nú hrópa allir húrra fyrir árangri þessara drengja. Ég get fullvissað hv. þm. um það að þeir hefðu aldrei náð þessum árangri hefði ríkið ekki hlaupið undir bagga og gefið þeim tækifæri til að stunda sínar æfingar. Þeir sem nú undirbúa sig undir Ólympíuleika byrjuðu fyrir átta eða tólf árum. Þeir voru ekki orðnir íþróttamenn á heimsmælikvarða til þess að taka þátt í Ólympíuleikum þegar þjóðirnar byrjuðu að þjálfa þá. En við ætlumst til þess að okkar íþróttamenn fari út í harða heimsmeistarakeppni og Ólympíuleika án undirbúnings, án þátttöku þjóðarinnar þó að þeir komi fram fyrir hönd þjóðarinnar. Og svo skömmum við þá ef þeir ekki standa sig. Það er a.m.k. átta ára undirbúningur undir hverja Ólympíuleika. Það er ekki að ástæðulausu sem þjóðirnar, sér í lagi stórþjóðirnar, kappkosta að hafa þessi alþjóðamót. Ég tek undir þessa tillögu, hún er góð. Við skulum átta okkur á því að rekstur Íþróttasambandsins, sem hefur innan sinna vébanda um 80 þús. manns af ekki stærra þjóðfélagi en við erum, kostaði 4- 500 millj. þegar ég síðast vissi. Það er eflaust eitthvað meira núna. En framlag ríkisins, eins og réttilega kom fram hjá hv. 7. landsk. þm., er um 22 millj. Hvaðan heldur hv. þm. að mismunurinn komi? Hann kemur frá einkaaðilum, annaðhvort í beinharðri vinnu eða peningum. Það þarf því ekki að upplýsa það hvernig íþróttahreyfingin er rekin. Nú er svo komið í fyrsta sinn að íþróttamenn hafa náð þeim árangri að íslensk fyrirtæki, hið opinbera og hálfopinber fyrirtæki, sjá sér hag í því að nota þessa drengi til auglýsinga fyrir það sem talið er heilbrigt í neyslu fyrir börn og unglinga sérstaklega, mjólk og ávaxtasafa o.fl., eins og við sjáum daglega, sem aldrei hefur verið gert hér á landi áður. Auk þess er ýmislegt annað auglýst. Þann árangur hefur þetta starf þeirra borið. Ég efast ekkert um að þær konur, sem hér sitja fyrir hönd Kvennalistans, hafa góð efni á því að láta mikið framlag af hendi, eins og kom fram hjá hv. 7. landsk. þm. Hún býður upp á það og ég sendi það áfram til handboltamanna að þeir biðji þær um þessi framlög úr því að þær hafa mikil efni á því, enda veit ég ekki til þess að nein þeirra liði skort nema síður sé. Það kom fram hjá hv. 7. landsk. þm. þegar hún bauð upp á að verða rukkuð fyrir hönd Handknattleikssambandsins að þær Kvennalistakonur gætu, eins og hún sagði orðrétt, látið af hendi þó nokkra upphæð. Ég hefði gaman af að vita hver sú upphæð verður en ég skal koma þessu á framfæri. Hitt er svo annað mál að ég hefði gjarnan viljað sjá hér tillögu ekki bara um framlag til Handknattleikssambandsins. Handknattleikssambandið þarf svo sannarlega á þessum 5 millj. að halda til að undirbúa framhald. Þetta er bara fyrsta skref á langri leið. Þarna er Handknattleikssambandið að ávinna sér rétt til að taka þátt í Ólympíuleikum og þarf áreiðanlega á þessum 5 millj. kr. stuðningi frá ríki eða Alþingi eða einhverjum öðrum að halda. Það nægir ekki, það eru alveg hreinar línur. Þeir sem verða valdir til að undirbúa sig undir þessa keppni þurfa að leggja nótt við dag. Eins og kom fram hjá þeirra viðurkennda þjálfara jafngilda þessi tvö og hálft ár átökum samfellt dag og nótt í fimm mánuði. Reyni hver sem er að setja sig í þau spor. Skilja hv. Kvennalistakonur hvað ég er að fara? Ég hugsa ekki vegna þess að þær hafa ekki farið í gegnum þann tortúr sem afreksmaður þarf að fara í gegnum til að geta staðið undir nafni. Ég skil vel að þegar forustumaður stærstu landssamtaka íþróttamanna, hv. þm. Ellert B. Schram, miðlar Alþingi af reynslu sinni með till. skuli hún vera misskilin hér. Það undrar mig ekki. Hitt er annað mál að ég vil endurtaka að ég hefði gjarnan viljað sjá miklu stærri upphæð og að mismunurinn færi þá til ólympíunefndar til undirbúnings annarra afreksmanna m.a. vegna þess að sómi okkar var virkilega í sviðsljósi á Ólympíuleikunum þar sem allir okkar þátttakendur náðu sínum besta árangri og vöktu athygli í öllum greinum. Það var engin grein sundmanna sem ekki kom heim með nýtt Íslandsmet. Bjarni, eins og var minnst á áðan, kom heim með þriðju verðlaun í sinni grein. Handknattleiksmennirnir voru í sviðsljósi um heim allan svo lengi sem Ólympíuleikarnir stóðu yfir. Ég styð því þessa till. og hefði gjarnan viljað vera meðflutningsmaður að henni og hefði þá haft upphæðina hærri og kannske dreift henni yfir á aðrar íþróttagreinar líka eða, eins og kom fram hér hjá hv. 5. þm. Vestf., held ég, til ólympíunefndarinnar í heild.



Herra forseti. Ég tek svo sannarlega undir það með hæstv. iðnrh. að hér hefði verið full ástæða til að flytja till. um miklu veglegri upphæð en hér er sett á blað og styrk til miklu fleiri en eingöngu til þessa eina íþróttasérsambands. En mér sýnist að þessi till. eigi nógu erfitt uppdráttar þó að ekki hefði verið farið að sýna þá dirfsku að hækka upphæðina og víkka þann ramma sem till. fjallar um. Hér hafa nokkrir þm. tekið til máls og ég hef ekki hugsað mér að fara að karpa mikið við þá, en mér finnst því miður að rök þeirra séu ákaflega lágreist og sýni lítinn skilning. Þetta veldur mér miklum vonbrigðum, það miklum vonbrigðum að ég hef ekki skap í mér til að fara að rökræða mikið við hv. þm. Þau rök hjá hv. 2. þm. Austurl. og sporgöngumönnum hans hér í ræðustólinn að ekki væri hægt að veita 5 millj. kr. fjárveitingu til Handknattleikssambandsins nú vegna þess að það væru svo mörg önnur mál sem þyrftu á aðstoð að halda standast náttúrlega ekki og eru rökleysa. Ekki skal ég draga úr því að það séu mörg þjóðþrifamálin sem þurfa á auknum fjárstuðningi að halda frá hinu opinbera, en ef við ætlum sífellt að segja að það sé ekki hægt að styðja eitt af því að þá verði annað út undan verður lítið um fjárveitingar yfirleitt. Ég held að þingmenn verði að vera menn til að axla þá ábyrgð, þegar tillögur koma fram um einhver tiltekin mál, að segja af eða á um hvort þeir séu með því eða móti alveg án tillits til þess hvort önnur mál fái framlög í leiðinni. Þau geta fylgt í kjölfarið og við getum tekið efnislega afstöðu til hvers og eins máls sem fram er borið, en það er útilokað að hafna öllum góðum málum á þeirri forsendu að einhver önnur verði út undan á sama tíma. Mér finnst enn fremur að þessi málflutningur sýni ákaflega mikinn skilningsskort á aðstöðunni sem ríkir innan íþróttahreyfingarinnar. Það er rétt, sem hv. 7. landsk. þm. segir, að íþróttahreyfingin fær 22 millj. kr. á fjárlögum. Í augum viðkomandi þm. er það sjálfsagt myndarleg fjárveiting, en það er sáralítið brot af því sem íþróttahreyfingin þarf á að halda og fullyrði ég að í stærstu samböndunum er það um það bil 5% af öllum kostnaði sem hlýst af rekstri slíkra íþróttasamtaka. Það verður auðvitað að lifa við þá staðreynd að ríkissjóður og fjárveitingavaldið hefur ekki treyst sér til að láta meira fé af hendi rakna til þessarar íþrótta- og uppeldishreyfingar, enda reynir hún eftir bestu getu að bjarga sér sjálf. Ég hef ekki verið að halda því fram að fjárveitingar til íþróttahreyfingarinnar ættu að byggjast á því hversu vel gangi hverju sinni og menn eigi að hlaupa upp til handa og fóta í hvert skipti sem einhver leikur vinnst eða met er sett og segja: Nú skulum við hækka fjárveitingar. Auðvitað eiga fjárveitingarnar að vera myndarlegar og þær eiga að vera miklu, miklu hærri í þágu íþróttanna en nú er vegna þess að ég held að peningunum sé vel varið út frá þeirri þjóðfélagslegu staðreynd að íþróttir laða fram heilbrigði og góðan félagslegan þroska hjá þátttakendum og laða æskuna til hollrar tómstundaiðju í stað þess að sækja í spillingu og annað sem miður er í þjóðfélaginu. Ég held að þeim peningum sé vel varið. Eins og réttilega er tekið fram af hv. 2. þm. Austurl. er það mikið og gott forvarnarstarf sem unnið er í þessari hreyfingu. En látum þetta liggja á milli hluta. Að því er varðar þá tilteknu keppni sem hér er verið að fjalla um, þá hélt ég að mönnum væri ljóst að sá árangur sem náðst hefur í þessari heimsmeistarakeppni er ávöxtur af gífurlega miklum undirbúningi, undirbúningi bæði keppenda og aðstandenda, stjórnar og starfsmanna viðkomandi íþróttagreinar sem hafa lagt mjög mikið af mörkum, bæði í tíma og peningum, sem þeir hafa ekki talið eftir sér. Ég held að þetta hafi sannað að árangri er hægt að ná þegar menn leggja að sér, með því að leggja mikið í að undirbúa sig sem best og spara hvergi til. Þeir hafa fórnað tíma og vinnu. Þeir hafa vikum, mánuðum og jafnvel árum saman lifað og hrærst í undirbúningi þessarar keppni. Nú höfum við orðið vitni að því að þeir hafa náð lengra en björtustu vonir stóðu til og þjóðin hefur fagnað þessum íslensku íþróttamönnum og klappar þeim lof í lófa. Ég held að það sem nú hefur verið gert sýni og staðfesti að Íslendingar, þó að þeir séu smáþjóð, geta unnið afrek á íþróttasviðinu ef rétt er að staðið og ef vel er að þeim hlúð. Handknattleiksambandið hefur kostað miklum peningum til og einstaklingar sem þar eiga hlut að máli. Ég get ekki upplýst þingheim um hversu miklir peningar það eru, en þeir skipta tugum milljóna í undirbúningi, launum, ferðalögum, vinnutapi, uppihaldi hér og erlendis. Þó að Handknattleikssambandið hafi staðið myndarlega að fjáröflun nást endar engan veginn saman. Ég hélt þess vegna að það væri í samræmi við þann hljómgrunn sem er í landinu að þingið þakkaði fyrir sig fyrir hönd þjóðarinnar með því að veita lítinn aukastyrk til þessara manna. Það veldur mér þess vegna vonbrigðum þegar upp stendur hver þm. á fætur öðrum til að andæfa gegn þessari till. Jafnvel gengur hv. 5. þm. Vestf. svo langt að þvæla um formsatriði og telja að þessi till. sé óþingleg og að það sé ekki nægilegt að Alþingi skori á fjmrh. að veita 5 millj. kr. til Handknattleikssambandsins með þeim hætti sem hér er lagt til. Ég held að þetta sé hin mesta bábilja, útúrsnúningur og tilraun til að drepa þessu máli á dreif. Hv. 7. landsk. þm. heldur því fram að hér sé um að ræða popp-pólitík. Nú er ekki hægt að saka mig um að hafa verið mikið í popp-pólitík eins og ýmsir aðrir hv. þm. á þessu þingi. Þetta er fyrsta till. sem ég flyt hér og hefur þó verið ærin ástæða til að slá sér upp á ýmsum popp-málum í vetur. Það hafa sumir þingmenn nýtt sér, en það vakir ekki fyrir mér. Ég þarf ekki á því að halda að slá mig til riddara í augum íþróttahreyfingarinnar. Ég stend og fell með því sem ég hef unnið í hennar þágu fram að þessu og ég held að ég þurfi ekki á neinum poppmálum að halda í þeim efnum. Þessi till. er flutt í einlægni, kannske einhverju hrifnæmi eins og var sagt áðan, vegna þess að mér fannst vera full ástæða til þess að Alþingi þakkaði fyrir sig fyrir hönd þjóðarinnar með því að verðlauna í viðurkenningarskyni það íþróttasamband sem hér á hlut að máli. Ég tel ekki ástæðu til að vera að karpa frekar um þetta mál. Ég held að það sé ljóst að annaðhvort samþykki þingið þessa till. eða ekki. Ef menn vilja láta smásálarskapinn ráða ferðinni verður auðvitað að sætta sig við það, en það veldur mér vonbrigðum. Ég hafði haldið að þetta mál væri ekki ofvaxið að samþykkja og það væri þinginu til sóma að sýna íslenskum afreksmönnum þessa litlu viðurkenningu með hliðsjón af árangri þeirra og þó sérstaklega með hliðsjón af því mikla undirbúningsstarfi sem þeir hafa unnið. Að lokum vil ég taka fram að hæstv. forseti hefur vakið athygli mína á því að það sé eðlilegra og þinglegra að vísa þessari till. til þeirrar nefndar sem fer með málefni af því tagi sem hér er verið að fjalla um, það sé ekki venja að vísa málum sem þessum til fjvn. Dreg ég því þá tillögu til baka og legg til að till. verði að lokinni þessari umræðu vísað til félmn. að þingheimur gleymi því formsatriði. Ég hef aftur á móti ekki talað gegn þessari till. og mun styðja hana komi hún fram með þeim hætti að mér finnist að ég sé ekki jafnframt að lýsa því yfir að fjárveitingavaldið sé hjá fjmrh. því að það er nú einu sinni eitt af elstu átakamálunum á milli þingræðis og framkvæmdavalds hvar fjárveitingavaldið eigi að vera.



Herra forseti. Till. sú sem hér um ræðir felur það í sér að veita Handknattleikssambandi Íslands 5 millj. kr. aukafjárveitingu í rauninni. Nú heyri ég að forseti hefur gert það að tillögu sinni við flm. að þessari till. verði ekki vísað til fjvn. Ekki ætla ég mér þá dul að deila við forseta um þingsköpin, en í 15. gr. þingskapa segir, með leyfiforseta: "Fjárveitinganefnd fjallar um frumvörp til fjárlaga og fjáraukalaga og þingsályktunartillögur sem til hennar kann að vera vísað og fara fram á útgjöld úr ríkissjóði." Mér sýnist einsýnt að hér sé um till. þess efnis að ræða að fjvn. fjalli um hana en ekki félmn. Mér sýnist það alveg gefa auga leið og tel raunar einsýnt að svo eigi að vera skv. þingsköpum.



Það skal tekið fram að forseta hefur virst stundum bera nokkuð á því að þm. hefðu um of tilhneigingu til að líta svo á að tillögum sem fela í sér útgjöld fyrir ríkissjóð eigi að vísa til fjvn. Nú er það svo að margar ef ekki flestar tillögur fela á einn eða annan hátt, beint eða óbeint, í sér útgjöld fyrir ríkissjóð. Ef slíkum tillögum væri öllum vísað til fjvn. er hætt við að það yrði harla mikið að gera í fjvn. og harla lítil verkefni hjá þeim nefndum sem skv. þingsköpum eiga að fjalla um mál sem málefnalega heyra undir nefndirnar. Með tilvísun til þessa hefur forseti þá skoðun að ekkert sé óeðlilegt að vísa þessari þáltill., sem hér hefur verið til umræðu, til fjvn. Það segir í þingsköpum, svo sem hv. 5. landsk. þm. sagði, að fjvn. skuli fjalla um þær tillögur sem til hennar kann að vera vísað, eins og það er orðað. Það er að sjálfsögðu í valdi þingsins að ákveða það. En þetta mál, ef það verður að fjárveitingu, kemur til fjvn. samkvæmt öðrum leiðum. Skv. 41. gr. stjórnarskrárinnar má ekkert gjald greiða af hendi nema heimild sé til þess í fjárlögum eða fjáraukalögum. Ef þessi greiðsla verður innt af hendi þarf að leggja þá ráðstöfun fyrir Alþingi með frv. til fjáraukalaga og það frv. kemur til fjvn. Það skulu ekki höfð fleiri orð um þetta, en forseti hefur margoft sagt að auðvitað getur það oft eða a.m.k. stundum, orkað tvímælis í hvaða nefnd á að vísa máli. En það er þingið sjálft sem að lokum tekur ákvörðun um það.



Herra forseti. Vissulega er það rétt hjá forseta að aukafjárveitingar koma til staðfestingar þingsins í fjáraukalögum og vissulega er það líka rétt um flestar þáltill. sem hér eru samþykktar að það má leiða að því rök að þær leiði til einhvers kostnaðar með einhverjum hætti. Hvort sem í þeim felst að láta fara fram könnun, athugun eða eitthvað því um líkt má með rökum segja að þær 1eiði til kostnaðar. Hins vegar er það skoðun mín og sannfæring að þegar um er að ræða tillögur þar sem í tillgr. er gert ráð fyrir beinum fjárútlátum og nefndar upphæðir í því sambandi, þar sem till. fjallar beinlínis um fjárveitingu úr ríkissjóði, eigi að vísa slíkum tillögum til fjvn.



Herra forseti. Þessar umræður hafa nú farið á svolítið annan veg en ég bjóst við. Ég er meðflm. að þessari till. og get sagt að ég er stoltur af því að hafa fengið að skrifa upp á hana. Þess vegna eru vonbrigði mín meiri þegar ég heyri í ákveðnum þm., hvernig þeir tala. Ég fagna því hins vegar og tek undir það sem þeir hafa sagt, 1. flm. þessarar till., hv. þm. Ellert Schram, og hæstv. iðnrh. Ég tek heils hugar undir flest það sem þeir sögðu um íþróttastarfið. Þar tala bæði Ellert Schram og hæstv. iðnrh. af þekkingu um þessi mál. Þeir hafa í áraraðir verið í fylkingarbrjósti íþróttastarfs í landinu. Ég ætla aðeins að eiga orðastað við ágætan flokksbróður minn, hv. þm. Ólaf Þ. Þórðarson. Hann sagði í sambandi við till. að þar væri hlutunum snúið við þar sem skorað væri á fjmrh. o.s.frv. Mér finnst að Ólafur vinur minn fari hér með rökvillu því að með því að við alþm. samþykkjum þetta og skorum á fjmrh. að veita Handknattleikssambandinu 5 millj. kr. fjárstuðning erum við jafnframt því að lýsa vilja okkar til að þetta verði gert. Mig langar að minnast á ræðu hv. þm. Kristínar Halldórsdóttur. Ég biðst velvirðingar ef ég hef ekki heyrt rétt, en ég vildi að ég hefði ekki heyrt hana segja það sem mér fannst hún segja að það væri óviðkunnanlegt að veita slíkan styrk. Ég hefði ekki viljað heyra hv. þm. segja þetta. Ég er undrandi á slíkum ummælum. Það er rétt, eins og hér hefur komið fram, að framlag til íþróttahreyfingarinnar er ekki mikið, a.m.k. ekki að mínum dómi. Ég vonaði að hér væri enginn sem teldi að framlag til íþróttahreyfingarinnar væri of mikið. Það er að mínu mati allt of lítið. Við ættum að reyna að meta það, sjá og skilja hvers virði hið frjálsa félagsstarf er sem unnið er í íþróttahreyfingunni víðs vegar um land og hverju það skilar þjóðfélaginu. Ég er sannfærður um að það starf hefur hvergi verið metið sem skyldi. Íþróttastarfið vegur mikið í því að byggja upp heilbrigða æsku þessa lands og því ber vissulega að styðja íþróttahreyfinguna betur og meira en gert hefur verið. Ég þarf ekki að ræða árangur handknattleiksmannanna. Við höfum öll fylgst með þeim árangri sem þeir hafa nú náð. Þetta eru ekki fyrstu sigrar okkar Íslendinga á íþróttasviðinu. Þeir hafa verið glæstir áður. En það vill svo til að þessi er sérstæður að því leyti að fram undan er þrotlaust starf þessara manna til að standa undir þeim árangri sem þarna náðist, til þess að keppa á Ólympíuleikunum, og það starf verður mikið og dýrt. Ég kem hér upp til að skora á þm. að standa að samþykkt þessarar till. og ég er viss um að af því munu þm. frekar vaxa en hitt. Umr. (atkvgr.) frestað.