Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Virðulegi forseti. Ég ætla ekki að halda langa ræðu um þetta mjög svo umdeilda mál en eins og allir vita sem hafa fylgst með þá hafa verið um það mjög harðar deilur, bæði hér innan þingsins og sömuleiðis í þjóðfélaginu. Deilurnar hófust strax og málið kom fram, mönnum þótti þetta vera einhliða nálgun á náttúruvernd og að verið væri að taka út stóran hóp náttúruverndarsinna og útivistarfólks. Ég held að orðaskipti hv. þingmanna Marðar Árnasonar og Róberts Marshalls sýni að betur hefði verið farið dýpra í málið. Ég held að þetta hafi verið ágæt staðfesting á því. Engin ástæða er til að ganga þannig fram að við séum í slíkri óeiningu um málið, en ég fullyrði að allir Íslendingar eru sammála um markmið þess. Virðulegi forseti. Sem betur fer hefur þó náðst samkomulag um að koma fram með breytingartillögur sem forða miklum skaða og gera það að verkum að tími vinnst til þess að laga þá fjölmörgu annmarka sem eru á frumvarpinu. Mjög lítið er tekið á þeim í breytingartillögunum. Fjöldinn allur af annmörkum er kominn fram bæði í umræðum hér í þinginu og sömuleiðis í opinberri umræðu. Sem betur fer fá menn lengri tíma, fram til 1. apríl 2014, til þess að fara yfir þá. Alveg ljóst er að það á að vera eitt af fyrstu verkum nýrrar ríkisstjórnar, hvernig sem hún er samsett, að setja vinnu af stað við að fara yfir þetta mál. Það er þess eðlis og ég held að orðaskipti hv. þingmanna sem fóru fram áðan hafi verið ein birtingarmynd þess en af mjög, mjög mörgu öðru er að taka. Mér mundi aldrei nýtast sá ræðutími sem er hér til þess að fara yfir það allt saman. Hér var tekist á um svokallaðan kortagrunn og fyrir liggur að fram hefur komið mikil gagnrýni og tortryggni á hann af því útivistarfólki sem er á vélknúnum ökutækjum, það hefur haft mjög miklar áhyggjur af honum. Nú er það þannig, virðulegi forseti, að þeir Íslendingar eiga að sjálfsögðu rétt eins og aðrir, nema hvað. Við njótum hálendisins vegna þess að menn hafa farið á vélknúnum ökutækjum þar um um ansi langan tíma og ég fullyrði að það er vilji þess fólks, þó svo að eðli málsins samkvæmt séu alls staðar svartir sauðir, en það fólk sem nýtur landsins gerir það vegna þess að það vill njóta náttúrunnar en ekki skaða hana. Hugmyndafræðin var að setja kortagrunn sem ég held að þurfi að fara betur yfir hvernig menn ætla að nálgast. Þar átti að setja inn alla slóða og það þýðir að ef menn setja til dæmis fáfarna slóða sem er svo sannarlega farið um þá verða þeir öllum kunnir. Það mun þýða meiri átroðning og ég mundi nú ætla að við séum sammála um að kannski sé enginn sérstök náttúruvernd í því. Á sama hátt þá er kortagrunnur mannanna verk og alveg ljóst er, og allir þeir sem þekkja til vita, að bæði verður deilt um það hvað séu slóðar og sömuleiðis verður seint gengið þannig fram að allir slóðar verði þarna inni. Ef aðili keyrir á slóðum sem hann hefur keyrt margoft áður en eru ekki inni í kortagrunni þá hefur viðkomandi einstaklingur verið að fremja glæp, ef frumvarpið hefði farið óbreytt í gegn. Vilja menn ganga þannig fram? Vilja menn breyta í grundvallaratriðum hvernig þessir hlutir hafa verið? Þannig að allt það sem er ekki sérstaklega leyft sé bannað. Virðulegi forseti. Sem betur fer erum við að koma í veg fyrir það slys, það fer út úr frumvarpinu og ef einhver ríkisstjórn vill fara með slíka fyrirætlun inn í frumvarpið, inn í lög, þá þarf að flytja sérstakt frumvarp um það. Sem betur fer, virðulegi forseti, þannig að þessar breytingartillögur eru án nokkurs vafa til bóta.

Virðulegi forseti. Þessar breytingartillögur forða stórslysi og gera það að verkum að ný ríkisstjórn getur farið betur yfir málið. Við erum að fresta þessu öllu saman, sem betur fer, og á sama hátt erum við að koma í veg fyrir að þær fyrirætlanir sem voru til staðar um að hér yrði settur kortagrunnur sem mundi bjóða heim þeirri hættu að það fólk sem er að stunda fullkomlega löglega iðju með góðum, umhverfisvænum hætti og náttúruvernd að leiðarljósi væri að fremja glæp. Sem betur fer erum við búin að taka það út og þeir stjórnmálamenn sem vilja setja slíkt inn þurfa að koma með sérstakt frumvarp þar að lútandi. Ég legg til að hv. þingmenn styðji tillöguna.

Virðulegi forseti. Hér eru greidd atkvæði um ný náttúruverndarlög, heildarendurskoðun náttúruverndarlaga, sem er gríðarlega metnaðarfullt og stórt mál. Þess er getið í samstarfsyfirlýsingu núverandi ríkisstjórnarflokka að það var okkar markmið að styrkja stöðu íslenskrar náttúru í íslenskum rétti. Í þessari vinnu koma mjög margir að máli og það er gríðarlega langt og mikið ferli hér að baki. Lokaspretturinn var snarpur, nefndin á miklar þakkir skildar, sérstaklega hv. þm. og framsögumaður málsins Mörður Árnason og hv. formaður nefndarinnar Ólafur Þór Gunnarsson, og aðrir þeir sem að málinu hafa komið. Þetta er stórt skref fyrir Ísland, stórt skref fyrir náttúruna sjálfa og fyrst og fremst stórt skref fyrir komandi kynslóðir, staða náttúrunnar á Íslandi er styrkt að mun í íslenskum rétti. 
            

Herra forseti. Er ég lít til baka yfir þau fjögur ár sem forusta VG hefur átt aðild að ríkisstjórn blasir við mér sviðin jörð brigða við stefnu og hugsjónir VG og loforð sem við gáfum fyrir síðustu kosningabaráttu 2009. Stefnu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins í efnahagsmálum hefur einarðlega verið fylgt eftir, stefnu sem var mótuð á haustmánuðum árið 2008 gegn sterkum andmælum VG. Sótt var um aðild að Evrópusambandinu með skilgetnu afkvæmi þess, Icesave, einnig gegn stefnu VG sem kom svo skýrt og berlega og harkalega fram í umræðum um það mál á haustdögum haustið 2008. Það voru settir 11,5 milljarðar í Sjóvá – Almennar til að bjarga því fyrirtæki, 11,5 milljarðar sem betur hefði verið varið í heimilin, heilsugæslu, sjúkrastofnanir, löggæslu og grunnstoðir okkar. Bankakerfið var endurreist með víkjandi lánum þannig að ríkissjóður hefur ekki tök á því sem hluthafi að hafa áhrif á það hvernig vogunarsjóðirnir fara með þá banka í framtíðinni. Skúffufyrirtækið Magma komst upp með að kaupa auðlindir okkar á Reykjanesi fyrir slikk. Þar nýtti ríkisstjórnin ekki forkaupsrétt. Kostnaðurinn hefði verið u.þ.b. 5 milljarðar fyrir ríkisstjórn að tryggja sér þau réttindi. Það er af mörgu fleiru að taka í þessum efnum sem ég ætla ekki að orðlengja um í ræðu minni. En síðasti nagli forustu VG í líkkistu og stefnu hugsjóna flokksins er rekinn með því máli sem hér er til umfjöllunar. Fjárfestingarsamningurinn sem hér er verið að gera er í fullkomnum stíl við fjárfestingarsamninga við Alcoa og Verne Holdings, reyndar var það samningur sem var gerður afturreka af Eftirlitsstofnun Evrópu, ESA, og aðra samninga sem við gagnrýndum svo harkalega. Maður spyr sjálfan sig að því hvers íslensk stóriðja eigi að gjalda, þ.e. íslenskur sjávarútvegur, íslenskur landbúnaður, íslensk ferðaþjónusta, íslenskur iðnaður og svo mætti lengi telja. Af hverju er íslenskum fyrirtækjum mismunað? Þar nefni ég eingöngu tryggingagjaldið. Af hverju er íslenskri stóriðju mismunað en erlendri stóriðju hampað? Þetta snýst um peninga og mismunun, en sýnu alvarlegra er að nýta á orku til Bakka frá virkjun í Bjarnarflagi við Mývatn, virkjun sem stefnir Mývatni og lífríki Mývatns í stórhættu. Teikn eru þegar á lofti um það. Þetta er tilraunastarfsemi þar sem náttúran nýtur ekki vafans, tilraunastarfsemi sem orkuveita Reykjavíkur hefur lagt af á Hellisheiði þar til rannsóknir liggja fyrir til að ráða bót á þeim ágöllum sem hafa komið fram á Hellisheiði við orkuvinnslu og allir þekkja sem búa hér á Stór-Reykjavíkursvæðinu og fyrir austan fjall. Brennisteinsmengun, manngerðir jarðskjálftar og þar fram eftir götunum. Maður spyr sig óhjákvæmilega þegar þetta mál er á dagskrá og manni verður hugsað til Mývatns: Höfum við ekkert lært af Kárahnjúkavirkjun, þeim stórkostlegu umhverfislegu afleiðingum sem þar hafa komið fram? Það er svo sannarlega víti til varnaðar. Ég læt nægja að nefna að lífríki Lagarfljóts hefur verið varanlega spillt. Eigum við ekki að læra af því? Eigum við að taka áhættu í umhverfismálum? Eigum við að taka áhættu á kostnað náttúrunnar? Af hverju má hún ekki njóta vafans? Það er tekin sama áhætta með gufuaflsvirkjun í Bjarnarflagi á kostnað Mývatns og lífríki þess. Ég held, ágætu þingmenn, að við þurfum regnboga fyrir sjálfstæði Íslands og sjálfbæra þróun.

Herra forseti. Í enskri tungu er að finna orðið „pathetic.“ Ég hygg að ágæt íslenskun á því sé lítilmótlegt. 
            

Herra forseti. Menn tala um orð og efndir. Menn tala um orð og efndir í pólitík. Menn tala um hugsjónir. Þessi andsvör hæstv. ráðherra eru ekki svaraverð að mínu mati.

Virðulegi forseti. Ég ætla að byrja á því að óska íbúum í Þingeyjarsýslum og á öllu Norðurlandi til hamingju með að nú sjáum við loksins fyrir endann á máli sem hófst í rauninni fyrir einhverjum áratugum síðan. Þó má segja að upphafspunkturinn hafi verið árið 1998 er samstarf hófst á milli Þingeyinga og Eyfirðinga með stofnun Þeistareykja ehf. Margt hefur verið sagt um þetta mál, margt afar ósanngjarnt lagt til, m.a. var verkefnið tafið um tvö ár þegar ákveðið var að setja framkvæmdir vegna Bakka í svokallað sameiginlegt mat. Mikil samstaða hefur verið meðal heimamanna sem hafa mikla þekkingu á sínu nærumhverfi, tilfinningu fyrir náttúrunni og heimamenn hafa ávallt viljað nýta þá umhverfisvænu orku sem finnst heima í héraði til atvinnuuppbyggingar á svæðinu, svæði sem hefur verið kalt í atvinnulegu tilliti. Þess vegna er sú stund sem senn rennur upp þegar þetta frumvarp verður samþykkt stór, fyrir alla þá íbúa og þær fjölskyldur sem búa á norðausturhorni landsins. Ég vil benda á að þetta er aðeins byrjunin. Tvö önnur verkefni eru í burðarliðnum. Það er ekki búið að ljúka viðræðum við Thorsil og stefnt er að því að viðræðum Norðurþings og Saint-Gobain verði haldið áfram á árinu 2013. Þetta eru gríðarlega stór verkefni sem geta skapað mörg störf og aukið hagvöxtinn í landinu öllu. Virðulegi forseti. Ég held að vert sé að hrósa öllum þeim sem hafa aldrei gefið upp vonina, aldrei gefið upp trúna á verkefnið og unnið að því hörðum höndum að skapa atvinnu í Þingeyjarsýslum sem mun verða því svæði til framdráttar, styrkja allt Norðurland, ég tala nú ekki um eftir að Vaðlaheiðargöngin verða orðin að veruleika, einhver mikilvægasta samgönguframkvæmd landsins til að styrkja byggðarlög, stækka atvinnusvæði og auka umferðaröryggi, en yfir það hefur verið farið hér. Ég þakka þeim sem lögðu hönd á plóg. Það er vert að hrósa þeim sem að þessu stóðu í ríkisstjórn Íslands þó að margir þeirra hafi dregið lappirnar lengi vel. En batnandi fólki er best að lifa. Fyrir það er vert að þakka.

Forseti. Ég tilheyri þeim hópi manna og kvenna sem vöruðu við því sem við erum að sjá að hefur gerst með Lagarfljót.

Hvað er það?

Er hv. þingmaður ekki meðvitaður um hvað gerðist með Lagarfljót? Lagarfljót er að deyja. Ég býð hv. þingmanni að drífa sig og kíkja á Lagarfljót, kannski hefur hv. þingmaður ekki búið í Fljótsdalnum eins og ég gerði og þekki Löginn vel. 
             Ég ætla aðeins að ræða um þetta mál. Mér þykir leitt að við lærum aldrei af mistökum okkar. Ég veit að sá hæstv. ráðherra sem fer fyrir þessu máli var einmitt í sama hópi og ég tilheyrði sem barðist mjög hart gegn Kárahnjúkavirkjun. Þess vegna kemur það mér í opna skjöldu og verulega á óvart að þetta sé mál sem kemur frá fyrrverandi formanni Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs. Ég var að lesa grein í dag eftir konu sem heitir Sif Sigmarsdóttir. Þessi grein birtist á fréttavefnum visir.is. Mig langar aðeins að grípa ofan í þessa grein. Ég held að hún hitti akkúrat á það sem ég var að reyna að segja áðan og fór kannski svolitlu offari. Með leyfi forseta: „Því ef fréttir undanfarinna vikna hafa kennt okkur eitthvað þá er það hvernig óheftur sleikjuskapur þingmanna við landsbyggðina - óheflað kjördæmapot þeirra sem berjast með kjafti og klóm fyrir bitlingum heim í hérað í skiptum fyrir áframhaldandi þingsetu - hefur leitt hörmungar yfir náttúru landsins, heimili og fyrirtæki. Niðurstaða dýrasta daðurs stjórnmálamanna við landsbyggðina í sögu landsins liggur nú fyrir. Kárahnjúkavirkjun var komið á koppinn svo framleiða mætti orku fyrir álver sem greiðir fyrir hana svo lágt verð að upphæðin var um langt skeið leyndarmál og, eins og fram kom í fréttum síðustu viku, greiðir nánast engan tekjuskatt hér á landi. Fyrir þetta fengu landsmenn að borga með þenslu og himinháu vaxtastigi sem gerði heimilum og fyrirtækjum erfitt um vik um árabil og - eins og frægt er orðið - dauða Lagarfljóts. Helsti ávinningur af Kárahnjúkavirkjun, stærstu framkvæmd Íslandssögunnar, virðist því sá að í dag eru íbúar Reyðarfjarðar 544 fleiri en árið 2002 þegar smíðin á virkjuninni hófst. Úps. Við hefðum betur hlustað á Andra Snæ og Draumalandið hans. En við gerum það bara næst. Eða hvað?“ - Ég held ekki. „Guðmundur Hörður Guðmundsson, formaður Landverndar, sagði í samtali við Viðskiptablaðið að frumvarp Steingríms J. Sigfússonar, atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra, um stóriðju á Bakka við Húsavík væri einn stærsti kosningavíxill sem nokkru sinni hefði verið gefinn út. Frumvarpið, sem kveður á um að 2,6 milljarðar verði veittir í vegaframkvæmdir, jarðgöng og hafnarbætur við Húsavík til að þýska fyrirtækið PCC megi reisa kísilmálmverksmiðju í nágrenninu, liggur nú fyrir Alþingi. En hver er ávinningurinn? Í athugasemdum sem fylgja frumvarpinu segir að áætlaðar tekjur kísilmálmverksmiðjunnar muni „tæpast einar og sér standa undir kostnaði við nauðsynlega uppbyggingu innviða“. Með öðrum orðum: Framkvæmdin svarar ekki kostnaði. Jafnframt kemur þar fram að hún hafi „þensluáhrif í för með sér sem hækkar lítillega vaxtastigið með smávægilegum neikvæðum áhrifum á almenna atvinnuvegafjárfestingu“. Þar að auki er lagt til í nefndaráliti sem fylgir frumvarpinu að kísilmálmverksmiðjan njóti sérstakrar undanþágu frá því að greiða þá skatta og opinberu gjöld sem öðrum fyrirtækjum landsins ber að standa skil á. Hljómar kunnuglega, ekki satt? Erfitt er að sjá að kísilmálmverksmiðja á Bakka hafi marga aðra kosti í för með sér en að skapa 399 störf á Húsavík og nágrenni sem vill svo til að er einmitt í Norðausturkjördæmi, kjördæmi atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra. Svo fullur af kosningamóð er hins vegar atvinnuvegaráðherrann að honum nægir ekki aðeins að fólk og fyrirtæki greiði fyrir kjördæmapot hans með hærra vaxtastigi, afleiðingu stóriðjustefnu sem maður hefði haldið að bryti gróflega í bága við „græna“ hlutann í nafni flokks hans. […] Rithöfundurinn Andri Snær Magnason lýsir yfir áhyggjum á heimasíðu sinni af afdrifum Mývatns verði kísilmálmverksmiðja á Bakka að veruleika. Andri Snær var einn háværasti andstæðingur Kárahnjúkavirkjunar.“ - Og nota bene, mikið hampað af Vinstri grænum. Ég held áfram, með leyfi forseta: „Við hunsuðum aðvaranir hans og annarra. Það væri landi og þjóð til ævarandi skammar að endurtaka mistökin. Auðvitað mega stjórnmálamenn berjast fyrir því að halda fjölbreytilegri byggð í landinu með sértækum aðgerðum. En fórnarkostnaðurinn má ekki vera svo geigvænlegur að hann sligi náttúruna, fólkið og fyrirtækin.“ Ég verð að segja að ég er harla sammála þeirri ágætu konu sem skrifaði þessa grein. Ég er búin að vera mjög hugsi yfir málsmeðferðinni á þessu máli á Alþingi. Þetta er mjög stórt mál. Mjög. Það sem ég gagnrýni helst er sú staðreynd að við fáum ekki að velta við öllum steinum. Þetta er verri málsmeðferð en var í kringum Kárahnjúkavirkjun. Mér finnst það umhugsunarefni. Mér finnst skringilegt að þingmenn Norðausturkjördæmis skuli taka þátt í þessu, að þeir skuli virkilega ekki vilja gera verkefnið trúverðugra með því að fá nefndarfundi um málið, fara yfir það og heyra álit um hvort það sé einhver vá fyrir Mývatn. Því að ekki viljum við að Mývatn endi eins og Lagarfljót, eða það vona ég að sé samdóma álit þingmanna í þessum sal. Ég hefði því óskað, verandi vitni að ríkisstjórn sem á að heita „semi“-græn eða rauðgræn, ég veit það ekki, að hún hefði ekki komið með þetta mál inn á síðustu stundu og það væri sett inn í samningana. Það er svolítið merkilegt að í öllum þessum foringjaslag um hvað má vera og hvað má ekki vera á dagskránni á síðasta degi þingsins voru allt í einu Vinstri grænir og Sjálfstæðisflokkurinn komnir í faðmlög um þetta mál. Ég verð að segja að það er eitthvað skringilegt við það. Ég var að vonast til þess að með öllum þeim breytingum sem við ætluðum að taka okkur fyrir hendur að gera á þessu þingi gætum við komið í veg fyrir einmitt svona lagað. En það mun ekki verða. Málið verður dregið í gegnum þingið á lokasprettinum án þess að fengið verði faglegt álit í nefndum um hvort einhver skaði gæti hlotist af þessu verkefni fyrir Mývatn og annað. Ég vil taka fram að ég hef ekki neitt á móti því að við stöndum við bakið á landsbyggðinni, enda lít ég svo á að ég sé hluti af henni, ég hef búið víðs vegar um land. Þótt mér finnist latte gott þýðir það ekki að ég kunni ekki að drekka sveitakaffi. Það er alltaf verið að reyna að skipta þjóðinni í tvennt, í sveitaliðið og latteliðið og etja þeim saman, en kannski ættum við bara að fara að því dæmi sem þessi ágæti pistlahöfundur leggur til í formála greinar sinnar og búa til lattelista til höfuðs Landsbyggðarflokknum, það er möguleiki. Ég var búin að lofa sjálfri mér því að ræða um þetta. Það er ágætt að fá tækifæri til þess þótt það sé orðið seint og aðeins örfáir þingmenn ætli að vekja athygli á því að eitthvað er ekki eins og það á að vera í afgreiðslu málsins. Vil ég taka undir með hv. þm. Atla Gíslasyni sem þekkir kannski einna best til af þeim sem hafa þorað að gagnrýna Vinstri hreyfinguna – grænt framboð fyrir tvískinnungshátt. Ég vil reyndar taka ofan fyrir umhverfisráðherra fyrir að standa með því sem hún á að gera sem umhverfisráðherra. En ég vil þakka hv. þm. Atla Gíslasyni fyrir að hafa staðið vaktina um langt árabil í umhverfismálum á Íslandi og fannst ranglega að honum vegið fyrir að segja það sem segja þurfti.

Forseti. Þetta mál má ræða lengi og stutt, ég ætla að tala stutt eins og ég lofaði hér í örlitlu ávarpi um síðustu atkvæðagreiðslu. Ég las nefndarálit um vatnalög sem var eitt af þeim málum sem stjórnarandstaðan ruddi út af dagskránni. Í því nefndaráliti var fárast mjög yfir því hvað málið væri seint fram komið, hvað umsagnarfresturinn væri fátæklegur og hvað nefndin sem fjallaði um það hefði fengið stuttan tíma til þess og á þeim forsendum var lagt til að málinu yrði, að ég held, vísað til ríkisstjórnarinnar. Síðan í þeim samningum sem hér voru ræddir áðan beittu framsóknarmenn og sjálfstæðismenn sér fyrir því að málinu yrði hent út af dagskránni, það kæmi ekki til greina að hafa það með. Þeir beittu sumsé minnihlutaofbeldi sínu gegn því  Svo vill til að um þetta mál gildir nákvæmlega það sama, en þá eru stjórnarandstæðingar ekki jafnákafir og una við það að frestur til umsagna sé ef eitthvað er skemmri en í vatnalögunum, að umfjöllunartími nefndarinnar sé ef eitthvað er þrengri, að málið sé drifið í gegn af miklu meiri krafti en til stóð með vatnalögin. Það skrýtna er að þetta eru sömu nefndarmennirnir. Þetta eru sumsé fulltrúar Sjálfstæðisflokksins og Framsóknarflokksins í atvinnuveganefnd. Það er rétt hjá þeim, þannig að maður taki upp úr vatnalögunum, að þessi mál eru seint fram komin. Tími til að fjalla um þau hefur bæði verið afar knappur og það er skiljanlegt að nefndarmenn hafi farið fram á að vatnalagafrumvarpið færi ekki hér í gegn vegna þess hversu seint það var fram komið. Í þessu máli var veittur þriggja daga umsagnarfrestur. Þrír dagar voru veittir í umsagnarfrest án nokkurra mótmæla í atvinnuveganefnd hjá þeim hv. þingmönnum sem hér sitja í þeirri nefnd og hlýða á. Umræða í samfélaginu hefur ekki tekist á neitt flug vegna þess tíma sem um er að ræða. Enn er auðvitað að segja frá því sem margoft hefur verið rakið hér.  „ASÍ getur ekki fallist að greiðslur til lækkunar og jöfnunar örorkubyrði sé skiptimynt í fjárfestingarsamningum. Hafa verður í huga að eftir því sem minna rennur til jöfnunar- og lækkunar örorkubyrði lífeyrissjóða því lægri verða ellilífeyrisgreiðslur sjóðanna.“ Hvað segir í nefndaráliti atvinnuveganefndar um þetta? Ekkert. Það sem atvinnuveganefnd hefur okkur að segja um þetta eftir rannsókn sína, þá rannsókn sem henni ber skylda til gagnvart öðrum þingmönnum á þinginu að fara í um mál sem hún leyfir sér að taka til sín, er að nefndin hafi hlustað á umræður í þingsalnum, annars vegar fyrirspurn mína til hæstv. fjármálaráðherra og hins vegar það sem hæstv. atvinnuvegaráðherra sagði, að þetta yrði allt í lagi. Hvernig verður það allt í lagi, forseti? Eru einhverjar skýringar á því? Ætlar ríkið að borga sjálft og hvaðan og með hvaða heimildum í fjárlögum í starfsendurhæfingarsjóðinn, í Fæðingarorlofssjóð og til sjálfs sín til þess að jafna og lækka örorkubyrði lífeyrissjóða? Hvernig á að búa um þetta? Nefndin segir okkur ekkert frá því. ASÍ fær ekkert svar við kvörtun sinni í þessu efni. Menn geta svo lesið það sem Alþýðusambandið segir um ívilnunarlögin sem er síst skárra og vitnar þar í athugasemdirnar um lögin þar sem hin fögru loforð eru veitt sem stóðu á bak við þessi lög sem ég studdi heils hugar þó að ég væri ekki kominn á þing þá og vitnaði sérstaklega til þarfarinnar á þessum lögum þegar ég og hv. þingmaður, sem þá var Steingrímur J. Sigfússon, núverandi hæstv. atvinnuvegaráðherra, lögðumst gegn sérstakri ívilnun til fyrrverandi fyrirhugaðs álvers í Helguvík á þeim forsendum einmitt að þessar ívilnanir ætti að gefa á almennan hátt innan ákveðins lagaramma. Aðeins þremur árum eftir að ríkisstjórninni tókst, hinni ágætu vinstrigrænu-samfylkingarríkisstjórn, að setja þessi góðu lög þarf að bregða frá þeim og sprengja þau í loft upp, um leið og breytingar á þeim eru til umfjöllunar á Alþingi Íslendinga. Þetta eru ekki boðleg vinnubrögð, forseti, þau eru það ekki, því miður. Það er leitt að þurfa að segja það. Hér stendur samfylkingarmaður og talar svona um sína eigin ríkisstjórn og um eigin félaga í atvinnuveganefndinni góðu sem sitja fyrir framan hann. Þetta eru ekki boðleg vinnubrögð. Það verður auðvitað að segja líka að ástæða hefði verið til að afgreiða ekki þetta frumvarp og láta það bíða. Fram undan eru, forseti, tvö þing. Það verður þing hér í sumar eftir kosningar þar sem við í hinum nýja meiri hluta ráðum ráðum okkar að loknum alþingiskosningum. Það verður líka þing í haust, hefst í september. Á báðum þessum þingum er nægur tími til að afgreiða mál af þessu tagi sem yrðu betur könnuð, betur undirbúin, betur úr garði gerð og væru ekki síst byggð á því sem vantar enn til þess að fylla í þá mynd sem þingmenn í atvinnuveganefnd og aðrir þingmenn þurfa að hafa til að taka afstöðu til málsins. Mati á umhverfisáhrifum er meðal annars ekki lokið á þessum framkvæmdum. Eftirlitsstofnun EFTA hefur ekki kveðið upp sinn úrskurð um málið. Hvað segir hæstv. atvinnuvegaráðherra um það? Hvað segir atvinnuveganefnd um það? Hún veit fyrir fram að Eftirlitsstofnun EFTA, ESA, á eftir að kveða upp jákvæðan úrskurð um þetta mál. Það er ágætt. Þá þarf ekki að hafa hér Íslandsmót í knattspyrnu eða formúlukeppni því að atvinnuveganefnd veit fyrir fram hvernig fer. Er ekki hægt að leggja Eftirlitsstofnun EFTA bara niður og hafa atvinnuveganefnd Alþingis í staðinn með hv. þingmönnum sem hér sitja fyrir framan mig þannig að þeir segi til um það hvernig hlutirnir fara í ýmsum kappleikjum og úrskurðum og annars staðar þar sem menn þurfa að koma saman og leggja mat sitt á hlutina? Forseti. Það er ósköp einfaldlega þannig að betra hefði verið, eins og áður hefur verið gert eða að minnsta kosti farið fram á af sömu mönnum og nú telja þetta í góðu lagi, að bíða eftir úrskurði og áliti Eftirlitsstofnunar EFTA í þessu máli. Alvarlegra er kannski nákvæmlega það atriði að enn hefur ekki verið tryggð orka til framhaldsuppbyggingar á þessu svæði þó að orka liggi fyrir á einhverju leyti til verkefnisins „eitthvað annað“ sem þingmaður Vinstri grænna talaði hér um áðan. Við vitum ekkert um orku til framhaldsuppbyggingar á þessu fyrirhugaða iðnaðarsvæði við Húsavík sem er þó forsenda þessa máls því að það er kynnt þannig að það sé aðeins fyrsta skrefið af mörgum. Ég tek undir þá drauma. Þeir eru eðlilegir og þær væntingar ef draumarnir eru raunsæir en þá verða þeir að vera raunsæir, ekki bara raunsæir í þeim skilningi að hægt sé að semja við fyrirtækin og jafnvel fá orkuna heldur líka raunsæir í þeim skilningi að sú orka sem fæst standist þau skilyrði sem við gerum  Þá er ljóst að atvinnuveganefnd hefur einhvern veginn ekki áttað sig á því hvernig fyrirkomulag á að vera á því framlagi frá ríkinu sem hér er um að ræða, 3,4 milljarðar alls. Þetta er ekki í þeim fjárlögum sem við búum við núna. Á að búa til þessa peninga í fjáraukalögum eða koma þeir í næstu fjárlögum? Hvað þýða þessir peningar fyrir hallann á ríkissjóði fyrir rammafjárlög og fyrir þá stefnu sem menn hafa sett hér í framtíðinni? Það er ekki ljóst og hefur ekki komið fram í ræðum eða nefndarálitum í kringum þetta mál. En það er ljóst að í greinargerð málsins og ekki síst í umsögnum fjárlagaskrifstofu fjármálaráðuneytisins að í þessum ívilnunar- og framlagsáformum sem hér eru á ferðinni felst mikil fjárhagsleg áhætta. Það kann að vera að menn vilji leggja í hana en það er engin grein gerð fyrir henni. Hinar frómu óskir koma út atvinnuveganefnd, sömu frómu óskir og koma frá hæstv. atvinnuvegaráðherra í þessu efni, og það er látið nægja. Svo koma sömu menn og hafa uppi mikla tilburði þegar önnur mál eru á ferðinni, krefjast mikillar nákvæmni um aðra hluti, bæði stjórnarsinnar og stjórnarandstæðingar í þessari nefnd. Mann grunar að þær ívilnanir sem hér eru veittar og það framlag sem hér er lofað af hálfu ríkisins sé í raun og veru enn einn kaflinn í þeirri sögu sem Andri Snær Magnason minnti okkur ágætlega á þegar hann rifjaði upp bæklinginn Lowest energy prices í þeirri stóriðjusögu Íslendinga að við höfum reynt að kaupa okkur atvinnu og viðskipti við stóriðjufyrirtækin með því að bjóða niður orkuna. Nú vill til að Landsvirkjun er hætt þessu. Landsvirkjun hefur ákveðið undir nýrri forustu að stunda eðlileg viðskipti með orku, fá fullt verð þar sem hægt er fyrir orkuna. Þá bregður svo við að ríkisvaldið með þeirri birtingarmynd sem ég hef hér talað um fer að ívilna, fer að leggja fram fé í staðinn. Spurningin er hvort atvinnuveganefnd hefði ekki átt einmitt að spekúlera í þessu og spyrja sérfræðinga um þetta mál. Er það svo að vegna þessa, að Landsvirkjun er farin að haga sér eins og alvörufyrirtæki, sem ég fagna, og krefjast þess að borgað sé raunvirði fyrir orkuna, þurfi ríkisvaldið að bakka í staðinn og sjá með öðrum hætti um að Lowest energy prices sé áfram slagorðið og einkunnarorðið fyrir stóriðjusamvinnu við útlend fyrirtæki? Ég held að ég verði líka að nefna hér á síðustu sekúndunum það að fréttaramminn í kringum þetta mál er því ekki mjög hagstæður. Hann mótast af því að við höfum annars vegar fengið fréttir af fjárhagslegum búningi stóriðjufyrirtækja hér á landi að undanförnu og hins vegar fengið fréttir af ástandi Lagarfljóts og afleiðingum Kárahnjúkavirkjunar. Ég verð að segja að lokum og taka undir með hv. þm. Kristjáni Þór Júlíussyni sem sagði hér í 

Virðulegur forseti. Ég ætla ekki að halda langa tölu um þetta mál en tel nauðsynlegt að koma upp til að leiðrétta aðeins þá umræðu sem hér hefur farið fram, þ.e. varðandi umfang þessa verks sem þarna er áætlað að fari af stað. Í umræðunni hefur þetta verið borið saman við risaverksmiðjur, álverksmiðjur Alcoa á Reyðarfirði, virkjunarkostirnir og virkjunar- eða orkuþörfin hefur verið borin saman við Kárahnjúkavirkjun og látið líta svo út að þarna séu svipuð verkefni að fara af stað. Það er langur vegur frá því, virðulegur forseti. Hér er um að ræða átta til tíu sinnum minna verkefni en þar um ræðir og áætlað var að ráðist yrði í á Húsavíkursvæðinu á sínum tíma. Það hefur auðvitað allt önnur áhrif á svæðið, á nærumhverfið, á orkusvæðin og á efnahagslíf þjóðarinnar í heild sinni. Það verkefni sem hér um ræðir fellur betur að því umhverfi sem verksmiðjan verður reist á. Efnahagsleg áhrif þess á nærsvæðið verða með allt öðrum hætti en um hefði verið að ræða ef menn hefðu farið í þær stórkarlalegu framkvæmdir sem menn dreymdi um að fara í upp á átta til tíu sinnum meira umfang en verið er að tala um hér - ég tala nú ekki um efnahagsleg áhrif á samfélagið allt eins og dæmin sýna varðandi það sem gerðist á Austurlandi og þau ósköp sem dundu á í kjölfarið á því. Verkefnið sem hér um ræðir er í þeim anda og af þeirri stærðargráðu sem talað hefur verið um, meðal annars af þessum ríkisstjórnarflokkum, meðal annars af Vinstri hreyfingunni – grænu framboði, frá upphafi, þ.e. að í stað þess að ráðast í stóra risaverksmiðju sem þurrkar upp heilu orkusvæðin með mjög neikvæðum áhrifum á lífríkið, á orkusvæðin, á efnahagslífið, á nærumhverfið, á samfélagið þar sem þessi verkefni fara af stað - þess í stað verði farið í svipuð verkefni og hér um ræðir, þ.e. sem er sambærilegt að umfangi, ég tek sem dæmi verksmiðju Becromal á Akureyri, þar sem orkuþörfin er svipuð, eða um 50 megavött. Hér er því ekki um neitt sambærilegt við Kárahnjúka að ræða. Þetta fellur að þeim hugmyndum sem þessi ríkisstjórn hefur unnið að stanslaust frá því hætt var við risaverksmiðjuhugmyndirnar á Bakka í tengslum við Alcoa á sínum tíma og var samþykkt í ríkisstjórn í kjölfar þess að vinna að verkefni sem þessu. Þetta á ekki að koma nokkrum manni á óvart. Þetta hefur verið í ferli hjá stjórnvöldum í bráðum fjögur ár. Þetta hefur verið margrætt í þinginu á ýmsum stigum málsins af ýmsu tilefni og kemur nú til 3. umr. í kvöld og í nótt, og til afgreiðslu í þinginu eftir 2. umr. í gær og eftir að því hafi verið fylgt úr hlaði hér fyrr í vetur. Til að forðast þann misskilning sem mér finnst gæta á þessu verkefni, á umfangi þess og áhrifum, vil ég árétta að um er að ræða allt annars konar verkefni en um hefur verið talað. Mér finnst sanngjarnt að þess sé getið í þessari umræðu áður en lengra verður haldið.

Forseti. Ég mæli fyrir nefndaráliti um frumvarp til stjórnarskipunarlaga, um breytingu á stjórnarskrá lýðveldisins, sem var samþykkt áðan í 2. umr. þar sem þingmenn - minni hluti þingmanna Alþingis Íslendinga, 38,1% svo að við séum nákvæm - samþykktu að gera þá kröfu að 40% kjósenda þyrftu að samþykkja stjórnarskrá. Mig langar að benda á að þetta er allt gert í nafni einhvers konar sáttar, vegna þess að það verði að ríkja svo mikil sátt um stjórnarskrárbreytingar. Samt erum við að gera hér breytingu á stjórnarskrá með samþykki 38,1% þingmanna. Verðum við ekki að gera meiri kröfur til okkar sjálfra en við gerum til þjóðarinnar? Verðum við ekki alla vega að standast þær kröfur sem við gerum til almennra kjósenda? Það sem er að gerast hér í kvöld er þvílík hneisa fyrir Alþingi Íslendinga að ég skora á þingmenn að segja nei við 3. umr. til að bjarga andliti þessa þings. Við getum ekki gengið þannig fram að við gerum meiri kröfur til þjóðarinnar en við treystum okkur til að standa undir sjálf. Ég fer í þessu nefndaráliti - ég nenni ekki að lesa það, það liggur fyrir á þingskjali - yfir rök fyrir því hvers vegna 40% samþykkisþröskuldur er allt of hár. Ég held að það hljóti að vera okkur öllum sem tókum þátt í þessari atkvæðagreiðslu áðan umhugsunarefni. Við hljótum jafnvel öll að hafa upplifað það að hann er of hár fyrst við gátum ekki einu sinni staðið undir því sjálf að samþykkja þetta með 40% atkvæða. Mér hefur verið bent á annan ágalla á þessu ákvæði, þ.e. hér er hvergi minnst á að atkvæðagreiðsla eigi að vera leynileg eins og þó er venjulega um kosningar - í 40. gr. í breytingartillögu minni er talað um alþingiskosningar, að þar skuli kosið leynilegri kosningu til fjögurra ára. Ekki er talað um það hér og með þessum háa samþykkisþröskuldi, það er til umhugsunar fyrir þingheim, hljótum við að gera ráð fyrir að allir sem séu samþykkir mæti á kjörstað. Þá er spurningin: Er það þá enn leynileg kosning? Getur það kallast leynileg kosning í litlu sjávarþorpi einhvers staðar úti á landi þar sem útgerðarmaðurinn á allar sálir og verið er að greiða atkvæði um auðlindaákvæði í stjórnarskrá - þegar viðkomandi getur horft út um gluggann og séð hverjir mæta á kjörstað? Ég velti því fyrir mér. Hér er fylgiskjal með nefndarálitinu, minnisblað sem við í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd létum taka saman um allar ábendingar um stjórnarskrárbreytingar, mig langaði bara að hafa þetta með. Hér eru gríðarlega miklar upplýsingar. Þetta sýnir svolítið hvernig málið hefur verið unnið síðustu tvö ár. Við höfum hlustað á allar raddir og reynt að viða að okkur eins miklum upplýsingum og hægt er, en hér ákveða menn að draga upp úr hatti nýtt ákvæði sem ekkert hefur verið skoðað og ekkert hefur verið rætt eins og það sé bara sniðugt. Hér kom einn þingmaður upp í ræðu fyrr í kvöld, þegar við vorum að ræða náttúruverndarlögin, og hneykslaðist mikið á því að um væri að ræða nýja breytingartillögu sem hann væri að sjá í fyrsta skipti í dag, spurði hvort þetta væru vinnubrögð sem við gætum verið stolt af. Þá vorum við að tala um utanvegaakstur og vegaslóða. Nú erum við að tala um stjórnarskrá. Hefur Feneyjanefndin sagt álit sitt á þessu ákvæði, þessu orðalagi? Eru menn vissir um að þetta sé skothelt? Hvað finnst Björgu Thorarensen um þetta ákvæði, vitum við það? 38,1% þingmanna gera þá kröfu að 40% þjóðarinnar samþykki stjórnarskrárbreytingar áður en þær verða að veruleika, en við treystum okkur ekki til að standa undir þeim kröfum sjálf, við hér á Alþingi Íslendinga.

Forseti. Ég vil byrja á því að þakka hv. þm. Margréti Tryggvadóttur fyrir breytingartillögu hennar sem var ekki neitt skoðuð í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd en við fengum 15 mínútur til þess að fara yfir ítarlegt álit hennar, ég veit að þingmaðurinn hefur setið í allan dag við að skrifa það álit. En við erum að flýta okkur, það eru allir á leiðinni í frí og kosningabaráttu, því getum við ekki gefið alvarlegum ábendingum um óyfirstíganlega þröskulda til að breyta nýrri stjórnarskrá gaum. Það er mjög sorglegt. Ég heyri það og tek eftir að flestum en ekki öllum - það eru örfáir þingmenn sem láta sig þetta mál varða og mig langar að þakka nokkrum þingmönnum sérstaklega fyrir samstarfið í þessu máli. Ber þar hæst að nefna hv. þingmenn Valgerði Bjarnadóttur, Lúðvík Geirsson og að sjálfsögðu Margréti Tryggvadóttur og Álfheiði Ingadóttur. Þeir eru ekki miklu fleiri sem hafa verið jafnmiklir eldhugar gagnvart þessu máli. Að sjálfsögðu hafa fleiri þingmenn komið að málinu en ég hef fundið með þessum þingmönnum að hjörtu okkar slá af sambærilegum ákafa og ég veit að við erum öll full trega núna á þessari stundu. Mig langar jafnframt að þakka hæstv. forsætisráðherra, Jóhönnu Sigurðardóttur, fyrir baráttu hennar fyrir málinu um langa hríð og mörgu því sem við fengum ekki í gegn. Tækifærið sem við glötuðum í dag kristallast í þessu hefti, þ.e. frumvarpi til stjórnarskipunarlaga um stjórnarskrá lýðveldisins Íslands. Einstakt ferli þar sem þjóðin tók svo ríkan þátt í að skrifa nýja stjórnarskrá að hægt var að segja án þess að skammast sín fyrir það að þjóðin skrifaði stjórnarskrá fyrir sig. Okkar hlutverk á Alþingi var að veita tillögum stjórnlagaráðs brautargengi, en í stað þess voru reistir þvílíkir þröskuldar að ég óttast að við munum aldrei fá svona plagg aftur til meðferðar á Alþingi nema eitthvað stórkostlegt gerist. Ég held nefnilega, kæru félagar, að þessi dagur marki upphafið að einhverju sem Noam Chomsky skilgreindi sem „failed states“. Þessi dagur er miklu afdrifaríkari og örlagaríkari fyrir þjóðina en flestir gera sér grein fyrir. - Ég sé að hv. þm. Bjarni Benediktsson brosir og fleiri úr Sjálfstæðisflokknum. Þeir hafa náttúrlega náð fullnaðarsigri hér og ég óska þeim innilega til hamingju með þátttöku þeirra í að eyðileggja þetta merkilega ferli. Þeirra verður minnst, ekki bara hér,  
             Segja má að þegar ég fékk í hendur lítið kver sem Daði Ingólfsson, framkvæmdastjóri fyrir Samtök um nýja stjórnarskrá, SANS, gaf út fyrir tveimur árum - þetta er lítið kver og utan á því er lítið blóm og það blóm er gleymmérei. Við höfum gleymt hlutverki okkar. Við erum hér ekki í neinu öðru hlutverki en að vera fulltrúar fyrir þjóðina. Við erum hér til að þjónusta þjóðina. Við höfum ekki getað, þessi stofnun hefur ekki getað breytt stjórnarskrá, gert heildstæða úttekt á nýrri stjórnarskrá, eins og kallað var eftir þegar við fengum þá sem við erum með núna og höfum haft í 70 ár. Ég er ekki tilbúin að bíða í 70 ár. Ég hafði mikla trú á eindregnum vilja um breytt samfélag, ekki bara úti á götum, gleymum ekki hvað hátt hlutfall þjóðarinnar studdi mótmælin. Gerð var skoðanakönnun og 90% þjóðarinnar studdu mótmælin. Gleymum því ekki. Ég þykist ekki, eins og hv. þm. Bjarni Benediktsson hélt fram í ræðu í dag, tala fyrir munn þjóðarinnar, það hef ég aldrei gert. Ég minni aftur á móti á að 70% þeirra sem mættu á kjörstað 20. október greiddu þessum drögum að nýrri stjórnarskrá atkvæði sitt, treystu okkur til að klára ferlið þannig að það mundi ekki enda eins og það er að enda í dag. Við höfum brugðist þeim. Við höfum brugðist þessum 70% landsmanna sem treystu okkur. Ég veit, ég hef heyrt það og ég hef séð það hérna í þinginu hvernig fólk hefur litið á mig sem eitthvert frík fyrir það að vera með tilfinningar út af þessu máli og margir hafa gert grín að mér og fundist ég vera einfeldningur. Ég vil frekar vera einfeldningur en að eiga hesta, ég vil frekar vera einfeldningur en að svíkja mína huldumey. Mig langar að enda ræðu mína - og það verða lokaorð mín á þessu þingi - á að lesa það sem ég las hérna fyrir tveimur árum og fyllti mig svo miklu stolti. Núna veit ég að af því að ég er klökk, að margir sjálfstæðismenn munu gera eins og síðast þegar ég var klökk hér, hlæja að því, því að það þykir svo kjánalegt. Það var á facebook, hjá vinum ykkar. Ég vona að þið hlustið vel á þessi orð, þennan sáttmála þjóðarinnar eftir allt sem við höfum gengið í gegnum, ekki bara í þessu hruni, heldur í öllum hinum hrununum sem við erum búin að fara í gegnum. Mig langar líka að þakka öllum, hverri einustu manneskju sem kom að því að gera þetta merkilega plagg. Mig langar til að skora á fólk að láta ekki þennan 40% þröskuld eyðileggja þetta mikilvæga ferli til að ná fram því sem við viljum vera. Hvers konar þjóð viljum við vera? „Aðfaraorð. Við sem byggjum Ísland viljum skapa réttlátt samfélag þar sem allir sitja við sama borð. Ólíkur uppruni okkar auðgar heildina og saman berum við ábyrgð á arfi kynslóðanna, landi og sögu, náttúru, tungu og menningu. Ísland er frjálst og fullvalda réttarríki með frelsi, jafnrétti, lýðræði og mannréttindi að hornsteinum. Stjórnvöld skulu vinna að velferð íbúa landsins, efla menningu þeirra og virða margbreytileika mannlífs, lands og lífríkis. Við viljum efla friðsæld, öryggi, heill og hamingju á meðal okkar og komandi kynslóða. Við einsetjum okkur að vinna með öðrum þjóðum að friði og virðingu fyrir jörðinni og öllu mannkyni. Í þessu ljósi setjum við okkur nýja stjórnarskrá, æðstu lög landsins, sem öllum ber að virða.“ [Lófatak á þingpöllum.]

Forseti biður um hljóð á þingpöllum.

Virðulegi forseti. Það er með sérstakri ánægju sem ég greiði atkvæði um þau tvö næstu mál sem marka upphafið að uppbyggingu á Bakka í Þingeyjarsýslum. Þetta er mín síðasta ræða hér í þinginu og ég er sérstaklega ánægður með að þessi framkvæmd skuli vera núna í bígerð og vona að þetta verði íbúum í Þingeyjarsýslum og okkur Íslendingum öllum til heilla. 
            

Frú forseti. Ég styð þetta mál en ég vil að það komi fram að ég tel eðlilegt að þær ívilnanir sem eru tilgreindar í málinu og þingið er nú að samþykkja eigi að gilda um önnur verkefni, að þetta eigi að verða almenn regla en ekki sértæk regla fyrir eitt fyrirtæki. Mér finnst til að mynda sjálfsagt að ívilnanir gildi um verkefnin, hvort sem við erum að tala um uppbygginguna í Helguvík eða annars staðar. Síðan vil ég draga fram varðandi þann þjálfunarstyrk sem getið er um í frumvarpinu og mér skilst að geti numið um 250 milljónum, að ég tel varhugavert að fara þá leið að veita einu fyrirtæki umfram annað styrk með þessum hætti. Ég tel að eðlilegra hefði verið að setja þessa fjárhæð í almennan starfsmenntasjóð. Það hefur tekið ríkisstjórnina svo að segja allt kjörtímabilið að efla verkmenntasjóð, starfsmenntasjóð, ég hefði talið það eðlilegra þannig að öll fyrirtæki í landinu hefðu getað notið góðs af þessu, að þetta hefði farið í almennan starfsmenntasjóð fyrir öll fyrirtæki í landinu.

Frú forseti. Mér finnst það með ólíkindum að það skuli vera fyrir forgöngu þingmanna og ráðherra Vinstri hreyfingarinnar – græns framboðs að hér er verið að flytja frumvarp um stórfelldar niðurgreiðslur og ívilnanir til handa erlendri stóriðju. Eitt af baráttumálum flokksins, sem hann var einmitt stofnaður um á sínum tíma, við getum deilt um forsendurnar á milli stjórnmálaflokka, en þessi flokkur var stofnaður einmitt á þeim forsendum að við ætlum að byggja upp Ísland með öðrum hætti. Hvert á síðan að sækja orkuna? Það er ekki ljóst. Kannski verður hún sótt yfir í Blönduvirkjun eða yfir í Skagafjörð.  Frú forseti. Ég segi nei við þessu.

Virðulegi forseti. Ég ætla að ítreka hamingjuóskir til allra þeirra sem hafa lagt mikið á sig í mörg ár til að þetta verkefni verði að veruleika. Heimamenn hafa sýnt mikla samstöðu og barist fyrir því, verið sanngjarnir, málefnalegir, kannað öll þau áhrif í mörg ár og hafa þurft að sætta sig við að meira að segja hafi verið gengið lengra en eðlilegt var í þeim efnum. Það er í raun ekki hægt að rannsaka málið meira. Mig langar til að segja: Ef menn eru ekki reiðubúnir til að ráðast í þetta verkefni til að byggja upp atvinnu með þá umhverfisvænu orku sem er til staðar er ég bara ekki viss um að hægt verði að ráðast í neins konar atvinnuuppbyggingu í framtíðinni. Ef þetta gengur ekki er nánast allt út af borðinu. Að sjálfsögðu þurfum við að finna eðlilegan farveg 

Frú forseti. Ég styð þetta mál eins og fyrra málið. Ég tel mikilvægt að loks fari að hilla undir það að við sjáum fjárfestingar fara af stað í landinu og framkvæmdir tengdar atvinnumálum og atvinnuuppbyggingu, hvort sem það er fyrir norðan eða sunnan heiðar. Ég tel mikilvægt eins og í fyrra málinu að ívilnanir sem við erum að sjá varðandi innviðauppbyggingu í málinu verði almennari, að þetta verði almenn regla en ekki sértæk regla og tel mikilvægt að þetta gildi um aðrar framkvæmdir annars staðar á landinu eins og til að mynda á Suðurnesjum sem hafa algjörlega verið látin afskipt af hálfu núverandi ríkisstjórnar. Það er til skammar. Þetta mál er til bóta fyrir samfélagið og þess vegna styð ég það.

Forseti. Ég flyt breytingartillögu við frumvarp til laga um breytingu á lögum um stofnun opinbers hlutafélags um byggingu nýs Landspítala. Þessi breytingartillaga er hluti af samkomulagi um þinglok sem gert var fyrr í kvöld. Í fyrsta lagi er í breytingartillögunni gert ráð fyrir að lög þessi öðlist gildi 1. september 2013 í stað þess að öðlast gildi við samþykkt frumvarpsins og er það gert til að koma til móts við kröfu Framsóknarflokksins sem hefur reynt að drepa málið í umræðum um þinglok. Í öðru lagi er gert ráð fyrir því í breytingartillögunni að ráðherra verði heimilt að ráðast þegar í forval vegna undirbúnings og útboðs á fullnaðarhönnun á nýjum Landspítala. Með samþykkt þessa frumvarps má fagna því að frá og með þessari atkvæðagreiðslu er heimilt að ráðast í útboð, forval á fullnaðarhönnun á nýjum Landspítala, og því hægt að fagna því að verkið er hafið.

Virðulegi forseti. Ég leggst gegn því að þetta frumvarp verði samþykkt. Athugasemdir komu fram frá fjármálaskrifstofu fjármálaráðuneytisins sem benti á að erfitt yrði og nánast ómögulegt að halda þau markmið sem ríkisstjórnin hefur sett sér hvað varðar fjárlög ríkisins. Það liggur líka fyrir að við eigum eftir að fara og taka þá umræðu sem við þurfum að gera varðandi framtíðarskipan heilbrigðismála í landinu og ég lít svo á að verið sé að byrja á öfugum enda. Verið er að keyra málið áfram á tillögum sem voru í rauninni samþykktar fyrir hrun. Allt aðrar aðstæður eru í samfélaginu í dag sem gera það að verkum að við þurfum að taka málið upp og skoða það frá grunni. Það verður verkefni næstu ríkisstjórnar og ég vona að það verði gert.

Frú forseti. Breytingartillaga hv. þm. Björns Vals Gíslasonar eyðileggur málið.  „Ráðherra er heimilt að heimila Nýjum Landspítala ohf. að fara í forval vegna undirbúnings útboðs fullnaðarhönnunar.“ Þar er sem sagt fjárveiting. Formaður fjárlaganefndar brýtur stjórnarskrána um að ekki megi fara í framkvæmdir nema samkvæmt fjárlögum eða fjáraukalögum.  Það stendur hér, frú forseti: „Ráðherra er heimilt að heimila Nýjum Landspítala ohf. að fara í forval vegna undirbúnings útboðs …“ Forval kostar. Ég get ekki greitt atkvæði með þessu.

Virðulegur forseti. Sú breytingartillaga sem Alþingi samþykkti áðan heimilar að farið sé í forval til fullnaðarundirbúnings við byggingu nýs Landspítala,  Virðulegi forseti. Þetta mál er búið að vera í undirbúningsferli lengi, hátt í áratug. Það er búið að vera í umfjöllun í fjárlaganefnd allt þetta kjörtímabil. Um það voru sett sérstök lög árið 2010. Verið er að breyta þeim nú, úr því að fara úr svokallaðri leiguleið í opinbera framkvæmd og ég hvet alla þingmenn - ég sé að einhverjir ætla nú að greiða atkvæði gegn frumvarpinu hér í kvöld -  
            

Virðulegi forseti. Ég ætla að greiða atkvæði með þessu en ég verð að segja eins og er að heldur þykir mér þetta nafn rislítið. Hér var til dæmis í sjómannalögum nafnið Siglingastofnun Íslands og það breytist nú í Samgöngustofa. Mér finnst þetta frekar lélegt nafn, ég verð að segja það eins og er. 
            

Frú forseti. Við greiðum atkvæði um bandormsmál sem er vegna nýrrar Samgöngustofu. 

Forseti. Ég ætla að reyna að hafa ræðuna sem stysta en einhver hlýtur hún að verða því að ég þarf að mæla fyrir breytingartillögu frá mér og Ólafi Þór Gunnarssyni. Ég á að teljast framsögumaður málsins en hv. þm. Ólafur Þór Gunnarsson er formaður umhverfisnefndar og við flytjum þessa breytingartillögu saman. Að megninu til er hún flutt sem framhald af eða líkamningur samkomulags sem hér var gert í dag, tók nú nokkurn tíma, til að auðvelda afgreiðslu þessa máls við þinglok. Ég ætla að fara fljótt yfir sögu. Menn hafa tillöguna fyrir framan sig en fyrsta atriðið sem hún tekur á er gildistími laganna. Í frumvarpi því sem hér er til meðferðar er gildistíminn lagður til 1. júlí á þessu ári. Í raun og veru væri miðað við afgreiðslutímann eðlilegt að hafa hann 1. janúar, um áramótin. En til að auðvelda samkomulag hefur verið bætt við þremur mánuðum þannig að gildistíminn yrði 1. apríl 2014, hæfilegur til þess að ef næsta þing vill gera breytingar á þessum lögum hefur það sæmilegan tíma til þess, en nógu knappur til að leggja yrði það mál fram nokkuð snemma og ræða það fullkomlega fyrir opnum tjöldum en ekki í skjóli nætur eins og stundum gerist við þinglok. Í öðru lagi er kaflinn um utanvegaakstur. Honum er háttað þannig að verði þetta samþykkt verður hafin full vinna við þann kortagrunn sem þar er tiltekinn. Þegar kortagrunnurinn er tilbúinn er hins vegar gert ráð fyrir að ráðherra og Alþingi taki nýja ákvörðun um lagaramma sem þetta mál varðar með tilteknum hætti sem kann að virðast nokkuð kyndugur þeim sem ekki þekkja til í dularheimum íslenskra stjórnmála og má um það segja að margt er skrýtið í kýrhausnum. Í þriðja lagi, það er hluti af samkomulaginu en einnig í rauninni frumkvæði flutningsmanna að ákveðnu leyti, er viðbót við ákvæði til bráðabirgða sem fjallar um það hvað gerist á milli gildistöku laganna og síðan þess að kortagrunnur er fram lagður. Þar er tiltekið að þrátt fyrir bannið við utanvegaakstri sem er við öllum akstri utan eiginlegra vega geti menn ekið þá slóða sem eknir eru að staðaldri og greinilegir eru. Þetta verður óbreytt en við það verður bætt því ákvæði að einnig sé heimil för á fáfarnari vegslóðum þar sem hefð er fyrir akstri og slóðarnir falla að skilyrðum 2. mgr. 32. gr. Ég held að ástæða sé til að lesa upp hver þessi skilyrði eru. Í 2. mgr. 32. gr. eru tiltekin þau viðmið sem á að hafa við að velja vegslóða og þegar vegslóðarnir eru valdir í kortagrunni skal sérstaklega líta til þess og les ég upp úr þessari málsgrein, með leyfi forseta, „hvort akstur á þeim sé líklegur til að raska viðkvæmum gróðri, valda uppblæstri, hafa neikvæð áhrif á landslag og ásýnd lands eða hafa að öðru leyti í för með sér náttúruspjöll. Einnig má líta til þess hvort um greinilegan og varanlegan vegslóða sé að ræða og hvort löng hefð sé fyrir akstri á honum.“ Hér er gert ráð fyrir því annars vegar að menn geti farið á hina staðaldursförnu greinilegu vegslóða en menn geti einnig farið þá vegslóða, þótt fáfarnari séu, sem nokkur hefð er fyrir og uppfylla þau viðmið sem um er að ræða. Að auki er tryggt með skýrari hætti en var áður í frumvarpinu og breytingunum að útivist, bæði útivistarmenn og náttúruunnendur, eigi sæti í þeim starfshópum sem settir verða á stofn til þess að velja slóðana í kortagrunninn. Enn fremur er breytt því sem var verið að samþykkja um heimild fatlaðra. Kvartað var yfir því orðalagi að í frumvarpinu eins og það er nú mætti lesa það þannig að fatlaðir eigi undir Umhverfisstofnun að sækja sinn rétt til tilhliðrunar en hér er gert ráð fyrir að því verði beint til ráðherra. Og eitthvað var hér í viðbót, hvað var það? Já, nú man ég það ekki og þar með skiptir það kannski ekki miklu máli. Ég vil enn fremur minnast á það sem ekki er í breytingartillögunum og við fjölluðum nokkuð um en komumst ekki að niðurstöðu í, ég vona að það geti gerst síðar, en það er um tilraunadýr sem menn þekkja er þekkja málið. Ég vil um það segja að við tillöguflytjendur og nefndarmenn allir leggjum áherslu á að um tilraunadýrin vinni Umhverfisstofnun og Matvælastofnun þannig saman að það verði rannsakendum sem minnst erfiði að halda áfram rannsóknum sínum þar sem til þarf tilraunadýr. Að lokum þessarar stuttu ræðu vil ég þakka nefndarmönnum sem ég vann með og öllum þeim sem komu að málinu, sem voru fjölmargir, og formanninum sem ég hef átt ákaflega gott samstarf við, hv. þm. Ólafi Þór Gunnarssyni, sem meðal annars tók við störfum mínum sem framsögumaður í 2. umr. og þó ekki síst hæstv. umhverfis- og auðlindaráðherra, Svandísi Svavarsdóttur, sem á heiður skilinn fyrir að hafa undirbúið frumvarpið með þeim hætti sem raun ber vitni. Ég held að af mörgum góðum verkum hennar í ráðherraembættinu sé þetta eiginlega kórónan. Ég þakka Svandísi Svavarsdóttur fyrir.

Hæstv. forseti. Ég vil fyrst og fremst koma því að við umræðuna að þær breytingartillögur sem hv. þingmenn Mörður Árnason og Ólafur Þór Gunnarsson leggja fram í dag við 3. umr. málsins eru mjög mikilvægar til þess að greiða fyrir framgangi málsins sem eins og fram kom fyrr í dag hefur verið mjög umdeilt, margir þættir þess mjög umdeildir. Ég vil eins og hv. framsögumaður málsins þakka öllum sem að lausn þess hafa komið, nefndarmönnum bæði úr meiri hluta og minni hluta, ráðherra og öðrum sem lögðu sitt af mörkum í þeim efnum. Vissulega voru margir hnútar á málinu sem þurfti að greiða úr en á endanum fannst lausn sem enginn er kannski alveg sáttur við en margir geta unað við og er það nokkurs virði. Það sem felst í þeirri lausn er raunverulega það að frumvarpið kemst til afgreiðslu og kemur til afgreiðslu í heild en gildistöku þess er frestað um nokkra mánuði sem, eins og kom fram hjá hv. framsögumanni málsins, gefur þá ráðrúm annars vegar til þess að nýr meiri hluti á þingi sem hugsanlega tekur við eftir kosningar geti gert einhverjar breytingar ef svo verkast eða þá að undirbúa framkvæmd laganna að öðru leyti. Hér er í raun og veru verið að vinna ákveðinn tíma sem getur nýst til þess að finna 

Virðulegur forseti. Hér voru kynntar breytingartillögur frá þeim hv. þingmönnum Merði Árnasyni og Ólafi Þór Gunnarssyni við frumvarpið sem dreift var á milli umræðna. Ég hef ekki haft tök á því að fara yfir þær efnisbreytingar sem verið er að gera til dæmis á utanvegaakstri. Mig langar því að spyrja hv. framsögumann, Mörð Árnason, frá hvaða tíma að staðaldri fjölfarnir, greinilegir vegslóðar hafa verið notaðir, hvað er miðað við í þeim efnum, hvaða skilgreining liggur þar að baki? Hvaða skilgreining liggur að baki því að aka megi fáfarnari vegslóða þar sem hefð er fyrir akstri? Til hvers vísar sú hefð? Er það einu sinni á ári eða einu sinni á fimm ára fresti? Hér er verið að opna á mjög frjálsa túlkun að mínu mati á veigamiklu atriði sem varðar umgengni við náttúru Íslands. Mér finnst það ekki til eftirbreytni að kynna slíkar efnisbreytingar á lokastigum málsins sem nefndarmenn í umhverfis- og samgöngunefnd hafa engin færi haft á að spyrja út úr, fá sérfræðinga á fund nefndarinnar, fá nákvæma skilgreiningu á því hvað í þessu felst. Ég verð að viðurkenna að miðað við þá útgáfu af þeirri breytingu sem mér var sýnd í dag þá er um mikla bragarbót að ræða, en ég er samt sem áður mjög óánægður með þá leið sem hér er farin. Ég velti fyrir mér, til móts við hvaða sjónarmið er hv. þingmaður að koma með þessum breytingum? Hverju er hann að mæta? Af hverju skiptir þetta máli?

Forseti. Ég held að hv. þm. Róbert Marshall sé einn af þeim í salnum sem best þekkir lagarammann um utanvegaakstur og hefur auðvitað kynnt sér þetta mál ítarlega og veit þess vegna að ákvæðið um hina greinilegu slóða sem eknir eru að staðaldri eru úr frumvarpinu sjálfu og er ekki tilbúningur minn eða hv. þm. Ólafs Þórs Gunnarssonar. Sú skilgreining kom fram í kynningu málsins og í umfjöllun nefndarinnar og ég þarf ekki að endurtaka hana. Til móts við hvaða sjónarmið er verið að koma? Það er ósköp einfaldlega verið að koma til móts við þau sjónarmið að ökumenn sem eru á þeim millitíma að aka slóða sem þeir hafa ekið áður, þeir þekkja, eru vanir að aka, sem eru slóðar sem er nokkurn veginn í lagi að aka út frá sjónarmiðum náttúruverndar, að þeir ökumenn fái að aka þá slóða. Það er ósköp einfaldlega það sjónarmið. Það sem við erum að reyna að gera er að skapa sem skýrust skil, þó að erfitt sé, á milli þeirra sem aka á slóðum sem eru í lagi, skulum við bara segja, og þeirra delinkventa, dóna og sóða sem eru í raunverulegum, subbulegum utanvegaakstri að skemma náttúruna eins og við höfum dæmi um. Það eru þau sjónarmið sem við erum að reyna að koma til móts við og ég hygg að okkur hafi tekist það nokkuð bærilega. Það er rétt hjá hv. þingmanni að áður var í gangi svona losaralegri texti um þetta mál og ég þakka hv. þm. Birgi Ármannssyni fyrir að hafa lagst yfir hann með mér og gert hann betri, því að hann er alveg klárlega betri með tilvísuninni til 32. gr. þar sem lýst er þeim skilyrðum sem slóðar þurfa að uppfylla til þess að vera í lagi.

Virðulegur forseti. Á milli Strútsskála á Mælifellssandi að Fjallabaki og Strútslaugar, sem er um það bil 45 mínútna langur gangur fyrir frískan mann, er jeppaslóði. Það er búið að loka fyrir hann Strútsskálamegin en engu að síður er hefð fyrir því að fara hann. Hann er fáfarinn og því spyr ég hv. þingmann hvort nokkrum jeppamanni sé eitthvað vanbúnaði að nota sér þá grein til þess að hefja akstur um leiðina að nýju. Veit hv. þingmaður til þess að greinin loki fyrir þann möguleika? Er hv. þingmaður nægilega viss í sinni sök um að ekki sé verið að opna á möguleikann fyrir fjölda manna til að ákveða sjálfir hvaða slóða þeir vilja og geta ekið á hálendi Íslands í viðkvæmri náttúru? Ég vek máls á því og vara við því að á lokametrunum, á síðustu klukkutímunum, sé komið inn með orðalag um það mikilsverða málefni sem hefur ekki verið fjallað um í nefndinni og engir sérfræðingar hafa veitt umsögn um. Ég er að reyna að vara við því að sú leið sé farin. Líður hv. þingmanni vel með þau vinnubrögð? Finnst honum eðlilegt að fara svona fram í málaflokknum? Það er mín spurning þar sem ég treysti því mjög illa. Mér finnst mjög óvarlega farið.

Forseti. Svarið við spurningu hv. þm. Róberts Marshall er að framsögumanninum líður alveg ágætlega. Hann hefði frekar viljað hafa þetta öðruvísi, hann hefði viljað fylgja fram frumvarpinu, ekki viljað fresta gildistökunni og ekki viljað setja neinn vafa á framtíðarrammann í kringum lögin gegn akstri utan vega sem eru þó með undanþágum um þann akstur. Hvað varðar þetta mál, hvernig réttarástandið væri frá samþykkt hinna nýju laga og þangað til kortagrunnarnir eru lagðir fram, þá tel ég að við séum að stíga rétt skref. Við erum að bæta annarri skilgreiningu við skilgreininguna í ákvæðinu til bráðabirgða. Þar er einmitt vísað til fáfarnari leiða sem verður að meta í hverju tilviki fyrir sig, fáfarnari leiða sem uppfylla þau skilyrði að, þannig að það sé endurtekið, akstur á þeim sé ekki líklegur til að raska viðkvæmum gróðri, valdi ekki uppblæstri, hafi ekki neikvæð áhrif á landslag og ásýnd lands, hafi engin náttúruspjöll í för með sér, að slóðinn sé sem greinilegastur og varanlegastur og að hefð sé fyrir akstri á honum. Sú hefð er ýmiss konar. Náttúran er ósköp einfaldlega ekki þannig að hægt sé að flokka hana mjög auðveldlega í excel-skjölin og við verðum að treysta annars vegar ökumönnum og hins vegar lögreglumönnum, eftirlitsmönnum og vörslumönnum landsins og síðan réttarkerfinu til að skera úr í því efni. Ég tel að það sé betra réttarástand en núna ríkir um vegakerfið almennt og um þá vegslóða sem hv. þingmaður nefndi sérstaklega. 
            

Virðulegur forseti. Ég vil ítreka það sem ég hef sagt í andsvörum við hv. þm. Mörð Árnason. Mér finnast vinnubrögðin ekki til fyrirmyndar og það kemur mér verulega á óvart að þetta skuli vera gert svona. Ég vara við samþykkt breytingartillagnanna. Ég held að með þeim sé verið að skapa mun meiri óvissu en nú ríkir um umgengni við vegslóða og náttúru Íslands. Ég harma að svona breyting skuli vera lögð fram á síðustu metrum ríkisstjórnar Vinstri grænna og Samfylkingar. Mér finnst sorglegt að horfa upp á það og ég skil ekki á móti hvaða sjónarmiðum er verið að fara. Ég átta mig ekki á því hvort með því sé búið að vinna stuðning Sjálfstæðisflokksins við frumvarpið, hvort leikurinn hafi verið til þess gerður, að menn hafi verið að reyna að vinna málið í einhverri aukinni sátt. Sú skýring hefur ekki komið fram, ég hef ekki heyrt hvort hv. þingmenn Sjálfstæðisflokksins ætla að styðja málið en þeir skýra kannski frá því á eftir. Ég lýsi miklum áhyggjum af þeirri opnun sem mér finnst vera í málsgreininni og hvet menn til þess að endurskoða hug sinn og vinnubrögðin. Það er ekki boðlegt að koma með svo veigamiklar breytingar á jafnviðkvæmu ákvæði þegar jafnlítill tími er til stefnu. Það hefði verið lítið mál fyrir hv. þm. Ólaf Þór Gunnarsson og Mörð Árnason að boða til fundar til dæmis í umhverfis- og samgöngunefnd um málið í dag. Reyndar var boðað til fundar í hv. umhverfis- og samgöngunefnd klukkan eitt í dag á nefndasviði en sá sem hér stendur var sá eini sem mætti. Þegar ég innti formann nefndarinnar eftir því hvort hann hygðist halda fund í nefndinni sagði hann að það yrði gert en ekki hefur orðið neitt af því. Bókstaflega í skjóli nætur er verið að setja inn setningu, grein um akstur utan vega, þar sem segir að þrátt fyrir 1. mgr. 31. gr. sé heimilt að aka vélknúnum ökutækjum á greinilegum vegslóðum sem eru að staðaldri notaðir til umferðar vélknúinna ökutækja eða fáfarnari vegslóðum þar sem hefð er fyrir akstri og slóðarnir falla að skilyrðum 2. mgr. 32. gr. Það er alveg rétt hjá hv. þm. Merði Árnasyni að það eru ágætis girðingar á því en það er mjög loðið og teygjanlegt hvenær það telst hefð fyrir því að aka tiltekinn vegslóða. Það skal enginn segja mér að menn muni ekki reyna eftir fremsta megni að teygja það og toga þegar til kastanna kemur. Ég hélt satt best að segja að við værum frekar að færast í þá átt sem samfélag að herða reglurnar og frumvarpið er að vissu leyti skref í rétta átt með því að búa til sameiginlegan kortagrunn þannig að menn séu alveg með á hreinu hvað má og hvað má ekki og það sé ekki túlkunum háð. Eins og staðan er í dag og eins og staðan hefur verið undanfarin ár hafa menn einfaldlega verið í sjálfstæðri vegagerð á hálendi Íslands, í viðkvæmustu náttúru okkar, og búið til vegslóða eftir eigin ákvörðunum og geðþótta hverju sinni. Þeir hafa síðan einfaldlega sagt að vegna þess að þeir hafi ekið þarna nokkrum sinnum sé kominn mjög greinilegur vegslóði sem hefð sé fyrir að aka og þar skuli vera vegur. Nú er verið að lengja tímabilið sem er hægt að gera það. Fresta gerð kortagrunnsins og opna á möguleikana á mjög frjálslegum túlkunum um hvenær menn mega aka þar sem þeim dettur í hug af því að þar var slóði. Mér finnst það ekki glæsileg niðurstaða á fjögurra ára starfi Vinstri grænna og Samfylkingarinnar í umhverfismálum á Íslandi, nema síður sé, þvert á móti.

Forseti. Ég tek undir áhyggjur þingmannsins af vinnubrögðunum hér á þingi. Það vill svo til að hv. þingmaður er sjálfur hluti af þeim vanda sem um er að ræða vegna þess að hann tók þátt, meiri þátt en ég, í ákveðnu samkomulagi sem fól í sér að við vorum sett undir þá pressu að þurfa að semja við stjórnarandstöðuflokkana án þess að þeir tækju þátt, án þess að þeir skrifuðu undir frumvarpið eins og gerist í almennilegum löndum þar sem minnihlutastjórnir semja um stuðning. Það gerist ekki hér. Það gerist í sjónvarpsþættinum Borgen en það gerist ekki á Alþingi Íslendinga, það vita menn. Það er alveg klárt að við höfum þurft að gefa eftir af því sem við vildum í meiri hlutanum, það geta menn séð með því að bera saman breytingartillögurnar við 2. umr. og síðan þær breytingartillögur sem er settar fram við 3. umr. Á hinn bóginn tel ég að sú breytingartillaga sem er komin fram, sem við hv. þm. Ólafur Þór Gunnarsson berum fram, sé til bóta og ég geri ráð fyrir að við hefðum sett eitthvað af því tagi fram jafnvel þótt ekki hefði verið um þá samninga að ræða sem meðal annars hv. þm. Róbert Marshall tók þátt í að koma á.

Það er rangt.

Ég bendi hv. þm. á að í frumvarpinu sem hann ákvað að samþykkja, en hann tók þátt í mjög víðtækum meiri hluta í umhverfis- og samgöngunefnd, er talað um slóða sem eru notaðir að staðaldri. Hvað þýðir að staðaldri? Þýðir það 15 sinnum, 20 sinnum, 25 sinnum? Það er talað um að þeir séu greinilegir. Hvað þýðir greinilegur vegslóði? Þingmaðurinn er búinn að taka ákvörðun um það, hann styður þann kafla hér. Það sem við bættum við voru þær aðstæður þar sem ekki er um staðaldursakstur að ræða heldur fáfarnari vegi og það sem við segjum um þá er ósköp einfaldlega að þeir verða að uppfylla þau skilyrði, að minnsta kosti að verulegu leyti. Ég ber engan kinnroða fyrir því og er stoltur af þeirri breytingu. 

Hv. þm. svaraði ekki spurningu minni um þann vegslóða sem liggur á milli Strútsskála og Strútslaugar að Fjallabaki. Það er hægt að aka þann slóða án þess að það skarist á við lýsingar 32. gr. sem fjallar um vegslóða. Það er vel hægt að gera það en viljum við umferð þar? Viljum við akandi umferð á því svæði? Ég hefði ekki haldið það en hv. þm. Mörður Árnason getur á engan hátt svarað hvaða áhrif frumvarpið hefur á þann vegslóða og fjölda annarra slóða sem er búið að loka á hálendi Íslands og að Fjallabaki. Hann getur ekki svarað því vegna þess að ekki hefur verið fjallað um það á vettvangi nefndarinnar. Það ríkir algjör óvissa um það sem er óþolandi.

Forseti minnir hv. þingmann á að beina máli sínu til forseta.

Forseti. Kannski er komið nóg en það er alveg rétt hjá Róberti Marshall að ég þekki ekki til þessara sérstöku slóða. Sá bíll sem ég ek að jafnaði heitir Daewoo Lanos og er frá árinu 2000 og er þannig í laginu að hann verður helst keyrður hér í bænum, að minnsta kosti ekki mikið út fyrir hið viðurkennda vegakerfi og hefur ekki verið settur í það. Ég er útivistarmaður á minn hátt og þykir það gott. Ég þykist þó þekkja þannig til í gegnum vinnuna og í gegnum kynni af útivistarmönnum, sem eru með öðrum hætti, að ég geti haft yfirsýn yfir hvernig þau mál eru. Ég segi aftur að ef maður ekur slóða þar sem akstur er ekki líklegur til að raska viðkvæmum gróðri, valda uppblæstri, hafa neikvæð áhrif á landslag og ásýnd lands eða hafa að öðru leyti í för með sér náttúruspjöll þá tel ég það í góðu lagi þangað til kominn er sá kortagrunnur og þau réttaráhrif sem af honum leiða sem frumvarpið gerir ráð fyrir.

Virðulegur forseti. Þar að auki er það alrangt sem hv. þingmaður segir um samkomulagið sem hann telur sig hafa náð við einhvern, - sem við vitum reyndar ekki hver er eða hvort hv. þingmaður hafi náð að laða fleiri fylgismenn að málinu - það tengist ekki á neinn hátt einhverju samkomulagi sem er á ferðinni í þinginu. Það tengist ekki á neinn hátt einhverjum málum sem ég hef verið þátttakandi í að semja um í bakherbergjum hérna. Ég neita því alfarið og vísa því á bug að það tengist með nokkrum hætti einhverjum öðrum málum eða að ég sé aðili að slíku samkomulagi með því og hafi falið hv. þm. Merði Árnasyni einhvers konar samningsumboð til þess að víla og díla um málið. Það er alrangt. Ég veit ekki í hvaða leiðangri hv. þingmaður var í þeim efnum eða hvaða gagn hann telur það gera málinu eða málaflokknum en það er svo sannarlega ekki þannig að hann hafi verið á mínum vegum í því.