Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Dómsmrh. (Magnús Guðmundsson) Læknirinn við heilsuhælið á Kristnesi hefir óskað þess, að staða hans verði tryggð með því að taka ákvæði um laun hans upp í launalögin, og þetta litla frv. er borið fram til þess að verða við þessari beiðni, sem virðist í alla staði sanngjörn, þar sem ríkið hefir tekið hælið á sína arma á sama hátt og Vífilsstaðahælið. Allt sýnist og mæla með, að launin séu eins og laun yfirlæknisins á Vífilsstöðum. Ég geng út frá, að réttara þyki, þótt mál þetta sé ekki umfangsmikið, að vísa því til nefndar, og legg því til, að hv.fjhn. fái það til meðferðar að lokinni þessari umr.

Dómsmrh. (Magnús Guðmundsson) Yfirsetukvennalögin frá 19. maí 1930 ná aðeins til skipaðra ljósmæðra, og sjálfsagt settra líka, en ekki til „praktiserandi“ eða starfandi ljósmæðra. Starfandi ljósmæðrum fer fjölgandi, og það er vitaskuld vöntun eða galli, hvort sem á það er litið frá sjónarmiði ljósmæðranna sjálfra eða frá sjónarmiði hins opinbera, og þarf væntanlega ekki skýringu á því. Þess vegna hefir landlæknir lagt það til og stjórnin fallizt á það, að bætt verði úr þessu. Þetta er gert með frv. þessu, sem landlæknir hefir samið, en stj. flytur. Það ætti og undir um flutning þessa máls, að þörf er orðin á að endurskoða reglugerð fyrir ljósmæður, sem nú mun vera orðin að sumu leyti úrelt. Að öðru leyti en því, sem ég hefi sagt um skipaðar og starfandi ljósmæður, eru ekki miklar breyt. á gildandi lögum, svo að ég vona, að frv. mæti ekki mótspyrnu. Geta vil ég þó þess, að í gildandi löggjöf er ekki gert ráð fyrir, að stj. hafi neina hönd í bagga með, hversu ljósmæðraumdæmum úti um landið er raðað niður, né hve mörg þau eru. Þetta er tæpast rétt, þar sem ríkissjóður greiðir 2/3 launanna. Í þessu frv. er því gert ráð fyrir, að samþykki ráðherra þurfi, er ákveða skal niðurskipun ljósmæðraumdæma. Í framkvæmdinni geri ég ráð fyrir, að þetta verði þannig, að þegar breyta á þeirri skipun, sem nú er, þurfi til þess samþykki ráðherra. Þetta er sjálfsagður hemill til að fyrirbyggja of mikla fjölgun umdæmanna. Hinsvegar dettur mér ekki í hug, að farið verði að taka upp nýja skipun umdæmanna eða heimta breytingu á slíku. Við launakjörum yfirsetukvennanna er ekki hreyft í frv. Ég legg til, að frv. þessu verði vísað til 2. umr. og allshn., að lokinni þessari umræðu.

Dómsmrh. (Magnús Guðmundsson) Heilbrigðisstofnunum hér á landi fjölgar árlega, og um þær er ekki til löggjöf, sem tryggi það, að til þeirra sé stofnað á heilbrigðum grundvelli og að rekstur þeirra sé forsvaranlegur. Einnig vantar í gildandi lög ákvæði um, hversu með skal fara þegar læknishérað vill reisa sjúkraskýli eða læknisbústað eða hvorttveggja. Um þetta hafa stundum orðið talsverðar deilur, og málin hafa verið leyst meira eftir því, hve mikið einstakir hlutar læknishéraðanna hafa viljað á sig leggja en eftir því, sem sanngirni segir til. Þá vantar og ákvæði í lög um það, þegar sjúkraskýli, sem ríkissjóður hefir lagt fé i, er lagt niður, hversu fara skuli um andvirðið. Úr öllu þessu er frv. þessu ætlað að bæta. Ennfremur er það tilgangur þess að gera tilraun til að draga úr kostnaði við hinar mörgu opinberu heilbrigðisstofnanir, með því að skipa sameiginlega 5 manna yfirstjórn. Þessi yfirstjórn á ekki að þurfa að kosta neitt, en ég geri mér von um, að hún gæti sparað ríkissjóði talsvert á ýmsan hátt, t. d. í vörukaupum o. fl. Landlæknir hefir samið þetta frv., og tel ég ekki þörf á að ræða frekar innihald þess, en legg til, að málinu verði, að þessari umr. lokinni, vísað til 2. umr. og allshn.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Ég vil lýsa því yfir f. h. stj., að í næstu viku verður lagt fram frv. til breyt. á stjórnskipunarlögunum. Um hitt get ég ekkert sagt, hvort þm. eða þingflokkar verða ánægðir með þær till. Ég lýsti því yfir í lok síðasta þings, að slíkar till. yrðu gerðar af stj. Ég hefi allan huga á því að vinna að farsælli lausn þessa máls, en hvort eða hvenær það tekst, veit ég auðvitað ekki. Ég sagði í fyrra, að ég sæi ekki, hvert samband væri á milli kjördæmaskipunarmálsins og þessara tolllaga, og um það hefi ég sama hugarfar enn, enda hygg ég, að nú sé svo margt aðkallandi, að ekki sé vert að tengja um of saman óskyld mál.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Ég legg til, að þessu frv. verði að lokinni umr. vísað til fjhn. og 2. umr.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Á síðasta þingi var allmikið rætt um samkomulag Framsfl. og Alþfl. á þinginu 1931, og hirði ég ekki að endurtaka þær umr. hér að þessu sinni. Mín ætlun var þá sú, að komast hjá því að svipta stofnanirnar þessum tekjum. Ég flutti þá frv. um verðtoll á tóbaki, sem var fellt hér í hv. d. af því það fékk ekki fylgi hv. 2. landsk. En þegar þetta frv. var fallið, sá ég mér ekki annað fært en að fallast á þessa till. í hv.Nd.Hv. 2. landsk. má því að nokkru leyti sjálfum sér um kenna, hvernig fór á síðasta þingi í þessu máli. Ástæðurnar fyrir því, að þetta frv. er aftur tekið upp nú, eru þær, að þörf ríkissjóðs fyrir þessar tekjur er sízt minni en í fyrra. Það er alveg ljóst, að þetta þing kemst ekki hjá því að afla aukinna tekna handa ríkissjóði. Hinsvegar get ég tekið það fram út af ræðum hv. 2. og hv. 5. landsk., að ég get hugsað mér, að eitthvað lítið eitt yrði dregið úr einstöku tekjuliðum og er reiðubúinn að eiga samtöl um það við fjhn. Ég vil þó í sambandi við 3. lið benda á það, að verð á tóbaki hefir verið hækkað frá því í fyrra, í því augnamiði að hækka tekjurnar af einkasölunni. Sú krafa, að þær eins og þær eru nú renni allar til stofnananna, hefir því ekki að öllu leyti við samtöl fortíðarinnar að styðjast. Þó að lögin um bráðabirgða breyt. nokkurra laga væru að síðustu afgr. í flýti á síðastl. þingi, þá var samt gott tækifæri til þess að ræða frv. í Ed. Frv. kom ekki seint fram og fékk því allgóðan undirbúning. Menningarsjóður slapp allvel. Það virðist naumast hægt að taka minna en fjórðapart af tekjum hans, úr því að eitthvað er tekið. Ég sé mér ekki fært að verða við óskum um að draga alveg til baka einstaka liði í frv. Það er fram borið til þess, að frekar verði hægt að standa straum af nauðsynlegustu aðgerðum til þess að létta undir með vinnandi fólki í landinu.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Þetta frv. er shlj. frv., sem var, eins og alkunnugt er, rætt á síðasta þingi og þá afgr. sem lög fyrir yfirstandandi ár. Nú fer stj. þess á leit, að þingið framlengi þau lög fyrir árið 1934. Ástæðurnar fyrir flutningi frv. eru hinar sömu og voru á síðasta þingi, þar sem ekki er sýnilegt, að ríkissjóður geti verið án þeirra tekna á næsta ári, er það veitir. Ég vænti því, að hv.þdm. taki þessu frv. vel, og óska, að það verði að lokinni umr. látið ganga til fjhn.

Jón Baldvinsson Það hefir að undanförnu staðið stríð um framlengingu verðtollsins. Á þingi 1931 var frv. haldið föstu í Ed. um nokkurt skeið, en síðan samþ., þegar samkomulag komst á milli Sjálfstæðisfl. og Framsóknarfl. um skipun mþn. í kjördæmaskipunarmálinu, en eins og kunnugt er, þá varð enginn sameiginlegur árangur af starfi þeirrar n. Á síðasta þingi beið þetta frv. um langt skeið óleyst í þessari d., og var það vegna stjórnarskrármálsins. Þegar það var svo loks samþ. af þessum tveimur samvinnuflokkum, Sjálfstæðisfl. og Framsóknarfl., þá sögðust sjálfstæðismenn gera það með því skilyrði, að stj. legði fram á næsta þingi till. um lausn á kjördæmaskipunarmálinu. Af því að það voru tveir flokkar þingsins, Alþfl. og Sjálfstfl., sem stóðu á móti framgangi þessa frv. bæði í fyrra og raunar líka á þingi 1931, þótt ástæðan til þeirrar mótspyrnu væri ekki sú sama hjá báðum flokkunum, þá vil ég nú spyrja, ekki stj., heldur formann Sjálfstfl., hvort von sé til, að stjórnarskrármálið verði leyst á þann hátt, sem krafizt var á síðasta þingi og sett var sem skilyrði fyrir framgangi verðtollsins. Ég spyr þessa nú af því, að þetta frv. kemur svo óvenjulega snemma, á fyrsta fundi, sem d. tekur mál til meðferðar. Það virðist því, að það eigi að hraða frv., en hinsvegar sést ekki enn bóla neitt á frv. um breyt. á kjördæmaskipuninni. Þess vegna vænti ég þess, að hv. 1. landsk. svari þessari fyrirspurn minni.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Það eina, sem um var talað á síðasta þingi, var, hvað standa skyldi í l. þeim, sem þá voru afgr., en ekkert um hitt, hvaða till. skyldi bera fram á næsta þingi. Ég tel því, að ég sé ekki á neinn hátt bundinn, enda gat ég ekki samið fyrir þingið. Alþingi verður á hverjum tíma að ráða sínum ákvörðunum, og ég vil ráða hv. 2. landsk. að gera yfirleitt ekki þá samninga, sem eiga að gilda um alla framtíð, við aðra en þingið sjálft.

Er þetta ekki stjfrv.?

. Jú, það er stjfrv., það er borið fram af stj. í þessari mynd, en þó boðið samtal til samkomulags í þessu efni.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Það stendur líkt á með þetta frv. og það, sem hér var síðast til umr. (frv. um framlengingu á gildi 1. um verðtoll), og þar sem því var ekki vísað til n., þá sé ég ekki fremur ástæðu til að þetta frv. gangi til n., og geri því ekki till. um neina n.

Jón Baldvinsson Um þetta mál urðu miklar umr. á þinginu í fyrra, en ég finn ástæðu til þegar við þessa umr. að rifja upp nokkur atriði málsins, er þá var allmikið deilt um, en það er í sambandi við 3. lið í 1. gr. frv. Á þinginu 1931 voru samþ. lög um tóbakseinkasölu Íslands fyrir sameinað fylgi. Alþfl. og Framsóknarfl. Voru það þá samningar milli þessara tveggja flokka, að verja skyldi rekstrarágóða þessarar stofnunar til styrktar tveimur öðrum stofnunum, sem flokkarnir höfðu borið fyrir brjósti, sem voru byggingarsjóður verkamannabústaða í kaupstöðum og byggingar- og landnámssjóður. Var þetta sett í lögin um tóbakseinkasöluna auk þessa af þeirri ástæðu, að þá þóttu minni líkur til þess, að Sjálfstæðisfl. tækist síðar að granda einkasölunni, vegna þess hve það væri óvinsælt verk að svipta nefndar stofnanir þessum tekjum. En ári síðar en þetta gerðist kemur svo frá Framsfl. og Sjálfstfl. sameiginlega sú till. að svipta stofnanirnar þessum tekjum. Auðvitað er hér um að ræða fullkomna brigðmælgi frá hendi Framsfl. Óneitanlega er það nauðsyn fyrir ríkissjóð að fá þessar tekjur, en nauðsyn stofnananna er engu minni. Hér er því vandi á báða bóga. Síðan tóbakseinkasölulögin voru samþ. hafði engin breyt. orðið í þessu efni önnur en sú, að Framsfl. og Sjálfstfl. höfðu tekið höndum saman um stjórnarmyndun. Nú þykir mér undarlegt, að hæstv. fjmrh. skuli enn halda hina sömu braut í þessu máli, þar sem hann gerði þó þá linkind í fyrra að fallast á, að þessi ákvæði skyldu ekki gilda nema fram að 1. júlí þ. á., en arðurinn eftir það renna til verkamannabústaðanna og byggingar- og landnámssjóðs síðari hluta þessa árs, og eftir ummælum hæstv.forsrh. á síðasta þingi, sem ég skal lesa hér upp, með leyfi hæstv. forseta: „En ég ber fram þessa brtt. til þess að sýna mína fyrirætlun í þessum efnum“, verður að ganga út frá því, að honum hafi verið það ríkt í hug, að hér væri aðeins um bráðabirgðaráðstöfun að ræða, sem ekki ætti að gilda nema yfir fyrri hluta yfirstandandi árs. En nú er til þess mælzt af hæstv. fjmrh., að arðurinn af tóbakseinkasölunni skuli óskiptur renna í ríkissjóðinn árið 1934, og má vera, að frv. eigi einnig að fela það í sér, að þangað færi einnig ágóðinn seinni hluta ársins 1933, en ekki til stofnananna. Það er a. m. k. ekki öruggt eftir orðalagi frv., að ágóðinn skuli renna til þeirra, og ef til vill kemur fram seinna á þinginu skýrari till. um það, að tileinka ríkissjóði allan arðinn. Ég verð að segja það út af þessum 3. lið 1. gr. frv., að mér kemur hann næsta óvart eftir ummælum hæstv. ráðh. í fyrra.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Þetta frv. hefir oft legið áður fyrir þinginu og er því alkunnugt. Ég get því fallizt á það hjá hv. 2. þm. Árn., að frv. hafi lítið erindi í n. að þessu sinni og tek því aftur till. mína um það, að málinu verði vísað til fjhn.

Ég legg til, að frv. verði vísað til fjhn.

.

Jón Baldvinsson Það var gerður samningur um þetta á þingi 1931 milli Framsfl. og jafnaðarmanna. Og í fyrra var gerður samningur á milli hæstv.forsrh. og okkar jafnaðarmanna, samningur, sem hann sjálfur bar fram till. um, sem sé, að tekjur tóbakseinkasölunnar skyldu renna til þessara sjóða frá 1. júlí 1933. Nú kemur hæstv. ráðh. og segist ætla að taka þetta aftur, en vera þó til viðtals um þessa hluti. M. ö. o., að hann vill nú ganga inn á nýtt samkomulag. Þetta getur ekki kallazt annað en að margselja sama hlutinn. Hann gerði þennan samning fyrst á sumarþinginu 1931, brigðar hann síðan á þingi 1932, og nú 1933 vill hann enn fara að gera samninga í þessu efni.

Jakob Möller Ég vildi aðeins hreyfa aths. út af 2. lið 1. gr. frv., þar sem ræðir um skemmtanaskattinn. Eins og kunnugt er, er hér í smíðum vandað þjóðleikhús, sem búið er að mestu leyti að byggja hið ytra; þó vantar það á, sem óhjákvæmilegt er, að framkvæmt verði í næstu framtíð, en það er húðun hússins utan, og til þess mun þurfa 20 til 30 þús. kr., og þar sem byggingarsjóður hússins hefir ekki fé þetta fyrir hendi, sé ég ekki betur en að ríkissjóður verði hér að koma til hjálpar, ef skemmtanaskattinn á framvegis að taka af leikhúsinu. Þá er það og auðskilið mál, að verði svo, hlýtur bygging hússins að öðru leyti að stöðvast, og þar með verður það fé, sem þegar er búið að leggja til hússins, óarðbær eign í næstu framtíð, í stað þess ef skemmtanaskatturinn gengi til leikhússins, eins og lög standa til, að þá yrði þó a. m. k. hægt að fullgera húsið það mikið, að hægt yrði að nota það fyrir kvikmyndasýningar. Ég hygg því, að það sé algerlega misráðið að stöðva byggingu hússins, en hitt væri betra, að gera það nothæft sem kvikmyndahús. Það hefir sýnt sig, að slík fyrirtæki eru arðsöm og gefa vissar tekjur. Hér er því alls ekki um neina áhættu að ræða, heldur þvert á móti. Ég geri ráð fyrir, að stjórn sjóðsins leiti til fjvn. um aðstoð til þess að geta haldið áfram byggingunni og lokið henni að þessu leyti, hvort sem niðurstaðan kynni að verða sú, að skemmtanaskatturinn yrði tekinn aftur til þess, eða þá að einhver önnur leið yrði fundin til þess að bjarga þessu við Ég vildi hreyfa þessu nú þegar við þessa umr. málsins, svo að hv.n. tæki til athugunar, á hvern hátt mætti sjá þessu máli borgið. Ég tel engan vafa á því, að hægt væri að fá lán til þess að fullgera leikhúsið sem kvikmyndahús, lán, sem leikhúsið gæti staðið undir sjálft og endurborgað á tiltölulega skömmum tíma, en auðvitað þyrfti ábyrgð ríkissjóðs. Það er ekki aðeins fjárhagslegur skaði að láta þessa byggingu standa ónotaða og arðlausa, heldur er það einnig hneisa fyrir landið að láta það standa þannig ár frá ári.

Dómsmrh. (Magnús Guðmundsson) Gildandi lög um varnir gegn útbreiðslu næmra sjúkdóma eru frá 1907 og því 25 ára gömul. Aldur laga er tiltölulega sjaldan meiri, og venjulega miklu styttri. Á 25 árum breytist margt, ný sannindi koma í ljós og rás viðburða gerir það nauðsynlegt, sem áður var ónauðsynlegt, eða það ónauðsynlegt, sem áður var nauðsynlegt. Um þessi lög frá 1907 er það að segja, að landlæknir hefir talið, að nauðsynlegt væri að yngja þau upp og breyta þeim að sumu leyti, vegna breyttra kringumstæðna, og hefir hann því samið þetta frv., sem hér er til meðferðar. Í aths. þess er gerð grein fyrir meginbreytingunum, og mun ég ekki rekja þær allar hér. Í frv. þetta er tekið upp það nýmæli, að einstök byggðarlög megi af sjálfsdáðum reyna að verjast sjúkdómum, sem ekki eru fyrirskipaðar varnir gegn almennt. Um þetta eru engin ákvæði í lögum nú, en þó hefir þetta tíðkazt nokkuð og sumstaðar gefizt vel. Þetta virðist rétt að lögheimila, en þó því aðeins, að þeir, sem sóttvarnirnar vilja hafa, verða sjálfir að greiða kostnaðinn. Þá eru og í frv. miklu ýtarlegri ákvæði en í gildandi lögum um hina svonefndu smitbera næmra sjúkdóma, þ. e. fólk, sem smitar frá sér án þess að vera sjálft veikt svo að á beri. Slíkt fólk er að sjálfsögðu geysihættulegt, eða getur verið það. Landlæknir telur, að kunnugt sé um eða sterkur grunur á 20 slíkum smitberum í landinu. Þetta fólk verður ríkið að annast að meira eða minna leyti, og hefir þegar verið farið inn á þá braut eftir heimild í lögum nr. 14 31. maí 1927. Ég bið það athugað, að í 18. gr. frv. er prentvilla. Þar stendur: „lög nr. 24 31. maí 1927“ en á að vera: lög nr. 14 31. maí 1927. Þetta vona ég, að hv.allshn., sem væntanlega fær þetta mál til meðferðar, leiðrétti. Ég legg svo til, að þessu máli verði vísað til þeirrar nefndar.

Magnús Torfason Með skírskotun til ummæla hv. 1. landsk. vil ég óska þess, að málið verði látið ganga til 2. umr. nefndarlaust.

Jón Þorláksson Ég finn ekki ástæðu til þess beinlínis að svara fyrirspurn hv. 2. landsk. nú á þessari stund, en ég kvaddi mér hljóðs jafnsnemma og hann til þess að skýra frá því, að Sjálfstfl. hér í d. hefir falið mér að bera fram þau ummæli í sambandi við þetta mál, að í því trausti, að stj. leggi á næstu dögum fyrir þingið frv. til breyt. á stjskr., er feli í sér tryggingar fyrir því, að Alþingi verði rétt mynd af skoðunum og vilja kjósendanna í landinu, vill Sjálfstfl. hér í d. greiða fyrir því, að þetta frv. gangi til 2. umr., en geymir sér að öðru leyti óbundna afstöðu til málsins og annara skattamála við síðari umr., þar til séð verður um undirtektir Alþingis í stjórnarskrármálinu.

Jónas Jónsson Ég get að vísu trúað því, sem hæstv.forsrh. sagði, að ríkissjóði sé engin vanþörf á þeim tekjum, sem þetta frv. á að veita honum, fremur en öðrum þeim tekjum, sem tiltækilegar kunna að þykja handa ríkinu, en ég vil taka það strax fram við 1. umr. þessa máls, að það er ekki alveg sjálfsagt mál með alla þessa sjö tekjuliði frv. Ég vil t. d. benda á, að það er alveg rétt, sem hv. 2. landsk. minntist á um samningana milli Framsfl. og Alþfl. á þinginu 1931. Breyt. sú, sem á varð í fyrra, var gerð út úr neyð og málið afgr. í mesta flýti, en nú höfum við allt þingið framundan. Ég vil auk þessa vekja athygli á því, að hér er um fremur óheppilega leið til tekjuöflunar að ræða, vegna þess að búast má við, að þessar tekjur eti sig upp að miklu leyti sjálfar. Fyrir utan það, að þörfin fyrir byggingarnar, bæði í kaupstöðum og ekki síður í sveitum landsins, er mjög brýn, þá er á það að líta, að renni tekjur tóbakseinkasölunnar til þeirra eins og lög standa til, skapast við það atvinna, sem full þörf er fyrir, ekki sízt í kaupstöðunum, og ég vil vekja athygli á því, að það virðist dálítið athugaverð ráðstöfun að taka féð frá þörfum og nytsömum framkvæmdum til þess að þurfa að láta það í atvinnubótavinnu, t. d. við að moka snjó á götunum hér í Rvík og aka honum burt úr bænum á bifreiðum. Ennfremur í sambandi við 7. lið 1. gr. vil ég benda á það, að þar er farið fram á að rýra styrk til þeirrar stéttar í þjóðfélaginu, sem vafalítið er fátækust allra stétta. Ég býst við því, ef á það verður fallizt að veita mikla hjálp til atvinnulausra verkamanna, þá fari illa á að rýra hjálpina til skálda og listamanna, því sú stétt á áreiðanlega við erfiðari kjör að búa heldur en allur fjöldi verkamanna. Ég hefi nú sýnt fram á, að það er ekki svo sjálfsagt að samþ. þetta frv. án breyt. á þann veg, sem ég hefi nú bent á.

Dómsmrh. (Magnús Guðmundsson) Tilgangur þessa frv. er að safna í eina heild gildandi fyrirmælum um varnir gegn því, að næmir sjúkdómar berist til landsins, og jafnframt breyta og bæta við því, sem undir núv. kringumstæðum telst nauðsynlegt og réttmætt. Hin gildandi fyrirmæli eru í fernum lögum, og er tilgangurinn að nema þau öll úr gildi, ef þetta frv. finnur náð fyrir augum þingsins. Þessi lagabálkur er nokkuð fyrirferðarmikill, en nýmæli eru ekki í honum að sama skapi. Um það, hver þessi nýmæli eru, er handhægast að vísa til aths. við frv., sem hv. dm. væntanlega kynna sér eða hafa kynnt sér. Landlæknir hefir gengið frá þessu frv., eins og aths. bera með sér, en hann hefir óskað, að frv. væri stjórnarfrv., og með því að stjórnin gat fellt sig við frv., þótti rétt að verða við þeirri ósk. Síðan þetta frv. kom fram hefi ég heyrt raddir um það, að það muni ganga of nærri sumum héraðslæknum, sem hafa tekjur af skipakomum. Ég verð að segja eins og er, að ég er ekki vel kunnugur þeim málum, en að sjálfsögðu hlýtur landlækni að vera kunnugt um það, og ég man, að er við ræddum um frv. og flutning þess, þá var því hreyft, að héraðslæknirinn í Reykjavík mundi eiga sanngirniskröfu á bótum á einhvern hátt, ef frv. verður að lögum eins og frá því er gengið. Ég legg til, að þegar þeir hafa tekið til máls, sem þess óska, við þessa umr., þá verði málinu vísað til 2. umr. og allshn.

Jón Baldvinsson Frv. um verðtoll af tóbaki var fellt hér í d. í fyrra, eins og hæstv. ráðh. segir, en það frv. hefði orðið mjög til þess að draga úr tekjunum af tóbakseinkasölunni, og ég verð að segja, að það frv. var því ekki í samræmi við samkomulag flokkanna 1931. Ég vék lítilsháttar að því í ræðu minni áðan, hvort ætlazt væri til, að frv. yrði skilið þannig, að umræddar tekjur tóbakseinkasölunnar fyrir seinni hluta ársins 1933 skyldu einnig renna til ríkissjóðs, og beindi þeirri spurningu til hæstv. ráðh., en henni hefir hann ekki svarað. Eftir orðalagi frv. er þetta ekki alveg ljóst, og vildi ég gjarnan heyra skoðun hæstv. ráðh. um þetta.

Fors.- og fjmrh. (Ásgeir Ásgeirsson): Hv. 2. landsk. verð ég að svara því um 3. tölul. 1. gr., að samkv. þessu frv. á allur ágóði af tóbakseinkasölunni, einnig fyrir þetta ár, að renna beint í ríkissjóð, því að í 2. gr. frv. stendur, að þessi lög öðlist gildi þegar í stað. Annars vil ég endurtaka það, sem ég sagði áðan um möguleika til samtals um það, að einhver hluti af þessum tekjum fari til þeirra framkvæmda, sem upphaflega var til ætlazt. Um skemmtanaskattinn er það að segja, að það eru lífsnauðsynjar, sem verða að ráða í þessu efni, og þá er skemmtanaskattur og annað slíkt eitt af því, sem helzt er gripið til til þess að létta undir með ríkissjóði sjálfum. Annað mál er það, að þegar húsið er hálfgert, þá verður að forða því frá skemmdum, en það má þá helzt ekki kosta nema lítið að koma því í það horf. Það eru nú þeir tímar, að fé er ekki aflögu til að verja til byggingar yfir leiklist þjóðarinnar.