Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Fjh.- og viðskn. hefur haft til athugunar frv. til l. um heimild fyrir ríkisstj. að veita sjálfskuldarábyrgð á lánum til kaupa á 10 fiskiskipum yfir 300 lestir. Hér er um að ræða fiskiskip til nóta- og togveiða, eins og segir í grg., en þessi skip eru fyrst og fremst ætluð til loðnu- og síldveiða. Hér er sem sagt um það að ræða að veita þá fyrirgreiðslu af hálfu ríkisvaldsins, að unnt sé að kaupa þessi skip með 80% lánum, en eins og kunnugt er, þá gildir sú regla hjá Fiskveiðasjóði varðandi önnur skip, að hann lánar 67% af andvirði skipanna, og einnig hefur áður verið í gildi, hvað snertir skutbyggða togara, að unnt hefur verið að fá 80% lán, þ. e. a. s. 13% ríkisábyrgð, til viðbótar láni Fiskveiðasjóðs, þegar um kaup á þeim hefur verið að ræða erlendis frá. N. hefur athugað þetta frv. og er einróma sammála um að mæla með, að það nái fram að ganga, en tveir nm. voru fjarstaddir afgreiðslu málsins, eins og fram kemur í nál., þeir Jón Árm. Héðinsson og Björn Jónsson. N. bárust tilmæli frá fjmrn. þess efnis, að tekið yrði inn í þetta frv., sem við erum hér að ræða um, sérstök grein, sem heimili sjálfskuldarábyrgð ríkissjóðs fyrir allt að 80% kaupverðs ferjuskips til siglinga milli Akraness og Reykjavíkur. Í sjálfu sér er ekki hægt að neita því, að málin, sem hér um ræðir, eru skyld, þar sem um er að ræða í báðum tilvikum sjálfskuldarábyrgð fyrir allt að 80% af kaupverði skipa. En eins og átti við í því máli, sem hér var á dagskrá á hinum fyrra fundi, þá er hér um að ræða bón af hálfu fjmrn., sem er að sjálfsögðu nokkuð seint á ferðinni, og kannske er ekki að öllu leyti eðlilegt, að mál hafi þann ganginn, að verið sé að smeygja þeim inn í frv. um önnur efni, þegar verið er að afgreiða þau hér milli umræðna í þinginu. En stundum verður samt að grípa til slíkra úrræða, og n. er sammála um, að hér sé um nauðsynjamál að ræða, og mælir með því, að frv. verði því samþ. með tiltekinni breytingu, sem prentuð er á þskj. 187, á þann veg, að ný grein bætist við frv. þess efnis, að ríkisstj. sé heimilt að veita sjálfskuldarábyrgð fyrir allt að 80% af kaupverði ferjuskips til siglinga milli Akraness og Reykjavíkur, og að fyrirsögn frv. breytist í samræmi við þetta.



Herra forseti. Því miður tókst mér ekki að komast á fund, er n. afgreiddi sitt nál. en fundurinn mun hafa verið haldinn hér í hliðarherbergi og fór fram hjá mér. Ég leyfi mér þess vegna að gera smávegis fsp. Í fyrsta lagi vil ég forvitnast um kaupverð skipanna. Er um raðsmíði að ræða? Var boðin út smíði á skipunum í fleiru en einu landi, eða var bara leitað til einnar skipasmíðastöðvar? Var leitað fyrir sér innanlands um getu íslenskra skipasmiðastöðva í þessu sambandi? Og hvernig er fyrirkomulagið í skipunum? Er hér um athyglisverðar nýjungar að ræða? Hér er brugðið gersamlega út af þeirri venju, sem hefur ríkt um margra ára bil, því slík skip hafa aldrei fengið slíka fyrirgreiðslu, þannig að það hlýtur eitthvað sérstakt að vera á bak við þessa fyrirgreiðslu núna og sérstakar þarfir, sem ég tel rétt, að komi fram, því að mér segir svo hugur um, að það geti komið ýmsir fleiri á eftir og þeir geti orðið fleiri en 10, sem fari fram á hliðstæða fyrirgreiðslu. Á þá að binda þetta aðeins við 10 menn eða á að taka hér upp nýtt fyrirkomulag í framtíðinni varðandi þessi skip? Ég styð frv., vil taka það skýrt fram, en ég vil samt sem áður, að það liggi ljóst fyrir, að fleiri eigi möguleika á að njóta slíkra kjara, það verði ekki farið í að úthluta þessu eins og dýrmætum gjöfum. Þess vegna leyfi ég mér að koma með þetta nú á þessu stigi, ef hægt er að gefa um það upplýsingar. En það kemur fram í nál., að n. hefur athugað frv., og ég vænti þess, að form eða einhver nm. geti sagt mér eitthvað varðandi þessi atriði.

Frsm. (Ragnar Arnalds) : Herra forseti. Hv. þm. Jón Árm. Héðinsson bar hér fram allmargar spurningar varðandi þau 10 skip, sem hér um ræðir. Ég verð því að svara því til, að ég þekki ekki nægilega mikið til þessara skipa til þess að geta sagt til um það, hver svör eigi að vera við þessum spurningum, sem hv. þm. bar fram, og vil mælast til þess, úr því að hæstv. fjmrh. er ekki staddur á fundinum, að hann beini þessum fsp. til hans við 3. umr. málsins. Það var hæstv. ríkisstj., sem hafði frumkvæði að því að veita 80% fyrirgreiðslu til kaupa á þessum skipum, að sjálfsögðu að höfðu samráði við Fiskveiðasjóð, en Framkvæmdastofnun ríkisins átti ekki hlut að því máli, að um var að ræða þessa 80% fyrirgreiðslu. Það var því ekki skoðað neitt sérstaklega af hálfu Framkvæmdastofnunarinnar, og ég held því, að hæstv. fjmrh. verði að svara því til, hvaða rök voru talin fyrir því, að fyrirgreiðslan yrði með þessum hætti í sambandi við þessi skipakaup. En ég vil láta þess getið, að varðandi lán Byggðasjóðs til kaupa á þessum skipum var talið, að þarna væri um nokkuð óvenjulegan hlut að ræða, að þar sem fyrirgreiðsla til kaupa á þessum skipum væri komin upp í 80%, þá væri kannske minni þörf á því, að byggðasjóður hlypi þar undir bagga, einkum líka og sér í lagi með hliðsjón af því, að ekki er hægt að segja, að Byggðasjóður eigi að koma til greina í jafnríkum mæli varðandi kaup á þessum skipum og þegar um er að ræða skip, sem landa bolfiski á hinum ýmsu stöðum úti um landið, og þar af leiðandi var niðurstaðan, að lán til þessara skipa yrðu 2% af kaupverði. Ég verð að öðru leyti að vísa þessum spurningum frá mér og óska eftir því, að hv. þm. beini þeim til fjmrh. við 3. umr. málsins.