arnastofnun/IGC-2024 huggingface dataset:
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Á 13. fundi í Ed., 13. nóv., var frv. tekið til 2. umr. Forseti tók málið af dagskrá.

Frsm. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti. Ég hef ástæðu til að halda, að þetta, sem hv. 1. þm. N-M. sagði um opinbera n., sem rannsakaði þessi mál, sé á misskilningi byggt. Sé svo, sem ég held, þá er ekki ástæða til þess að tefja þetta mál vegna þess misskilnings.



Mér þykir leitt að fá ekki úr þessu skorið. Tveir menn, sem ég hef talað við, telja, að þeir séu starfandi í n. Það er undarlegt að geta ekki fengið úr því skorið, hvort n. er til eða ekki.

Frsm. (Jóhann Jósefsson) : Herra forseti. Ég vil stinga upp á, að hv. 1. þm. N-M. verði gefinn kostur á að finna vizkusteininn í þessu máli milli umr., og sé ekki ástæðu til, að málið verði ekki afgr. til 3. umr., þó að ekki sé úr því skorið, hvort þetta hugboð hans um n. er rétt eða ekki, enda skiptir það engu máli í sjálfu sér. Mælist ég því til þess, að frv. fái að ganga áfram til 3. umr., og verður þá væntanlega hv. þm. leiddur í allan sannleika fyrir þann tíma.

Fjmrh. (Pétur Magnússon) : Mér skildist, að hv. 1. þm. N-M. hefði gert fyrirspurn um það, hvort n. hefði verið skipuð til að endurskoða útsvarsl. og skattal. Ég skal upplýsa, að af hálfu fjmrn. hefur engin slík nefndarskipun átt sér stað. Hins vegar hef ég heyrt, að félmrn., hafi falið einhverjum mönnum að samræma alþýðutryggingalöggjöfina við skattalöggjöfina eða gera einhverjar athuganir um samræmingu milli þessara tveggja l. En því miður hef ég ekki fengið neina tilkynningu og get ekki gefið frekari upplýsingar um það. Hitt er víst, að af hálfu fjmrn. hefur ekkert slíkt átt sér stað. Ég sé ekki ástæðu til að gera þetta frv., sem hér liggur fyrir, að umræðuefni að svo stöddu. Frsm. hefur gert grein fyrir því. Það mun vera fyrir vangá eina, að svo er tekið til, að l. samkv. er hlutafélögum ekki heimilt að verja varasjóðum sínum til þess að kaupa ríkistryggð skuldabréf. Þetta er á alla lund óeðlilegt. Það er ekki hægt að sjá, að skynsamlegar ástæður mæli með því, að varasjóðir séu geymdir öðrum sjóðum fremur, og ég álit, hvað sem þessu líður, að það sé sjálfsagt að gera þessa lagfæringu á skattalöggjöfinni nú. Má segja, að það hafi dregizt of lengi, en skiptir einkum máli nú vegna þess, hve aðkallandi er að afla fjár til stofnlánadeildarinnar, en erfitt mun reynast að fá hlutafélögin til að taka þátt í því án þessarar breyt. á skattalöggjöfinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég óska eftir því, að atkvgr. um þetta mál verði frestað sökum þess. hve fáir þingmenn eru viðstaddir.

Forseti (BG) : Ég sé ekki ástæðu til að fresta málinu. Ég sá fjölda þingmanna hér niðri í húsinu rétt áðan. Atkvgr. fer fram, ef hægt er.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ásgeir Ásgeirsson) : Ég legg fram fyrir hönd meiri hl. fjhn. þá till., sem ég lýsti við 2. umr., en till. er við 2. gr. og hljóðar svo: „2. mgr. laganna hljóði svo: Lög þessi falla úr gildi 1. febr. 1947,“ - Vil ég leyfa mér að afhenda hæstv. forseta þessa skriflegu till.

Forseti (BG) : Mér hefur borizt skrifleg brtt., sem nú var lýst, frá hv. þm. V-Ísf. (ÁÁ). Brtt. er enn fremur of seint fram komin, og þarf afbrigði fyrir henni.



Herra forseti. Ég leyfi mér hér með að bera fram brtt. við 2. gr. frv., svo hljóðandi: „Við 2. gr. Greinin orðist svo: 2. mgr. 9. gr. laganna hljóði svo: Lög þessi falla úr gildi 20. des. 1946.“ Ég vil svo ekki orðlengja þetta frekar en álít heppilegra, að viðskiptaráðið láti af störfum fyrir nýár og Alþingi hafi ekki möguleika til neinnar undanlátssemi við sjálft sig. Ég vil svo biðja hæstv. forseta að leita afbrigða.

Forseti (SG) : Mér hefur borizt brtt. frá minni hl. fjhn., 2. þm. Reykv. Hún er einnig of seint fram komin og þarfnast tvenns konar afbrigða.



Ég vildi gjarnan vinna að því, að komið yrði á nýrri og betri gjaldeyris- og innflutningsmeðferð fyrir 20. des. En ég álít vissara að lengja frestinn nú til 1. febr., til þess að Alþ. þurfi ekki enn einu sinni að framlengja hann, og segi því nei. Brtt. 158 samþ. með 19 shlj. atkv. Frv., svo breytt. samþ. með 18:2 atkv. og afgr. til Ed.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég get að vísu játað það, að þessi gr. á tæplega heima í frv., því það er borið fram til þess að framlengja 1., eða það skilst mér vera megintilgangur frv., en á hinn bóginn finnst mér þetta ekki það stórvægilegt atriði, að ég sjái ástæðu til þess að hrekja málið til Nd. vegna þess atriðis, og jafnvel kannske þá að setja það í þá hættu, að það öðlist ekki gildi á þeim tíma, sem það þarf að öðlast gildi, og segi því já.



Ég tel það raunar rétt, að eðlilegra hefði verið, að eingöngu hefði verið um framlengingu laganna að ræða, en þar sem sú breyting, sem hér hefur slæðzt inn í, er ekki stórvægileg og mér virðist hún vera fremur til bóta, segi ég já. 2.–3. gr. samþ. með 13 shlj. atkv. Fyrirsögn samþ. án atkvgr. Frv. vísað til 3. umr. með 13 shlj. atkv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. 1. gr. þessa frv. hefur nú verið samþ. við 2. umr., og það hefur ekki verið gefinn tími til þess að athuga þetta frv. í n. né til þess að bera fram við það brtt. Ég mun því ekki tefja málið hér á þessu stigi, þar sem það er einnig hægt að koma fram með till. til breyt. á l. síðar. Ég mun því sitja hjá við atkvgr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Nál. minni hl. er ekki komið fram, og tel ég ekki eðlilegt að taka málið fyrir, fyrr en það er komið.

Frsm. (Sigurður Bjarnason) : Herra forseti. Menntmn. hefur rætt þetta frv. og sent þjóðminjaverði til umsagnar, og barst n. skrifl. umsögn hans, og leggur hann til, að frv. verði samþ., og taldi nauðsynlegt, að reglur þær, sem í frv. felast, verði lögfestar. Aðalatriðið er, að stefnt er að því, að þeim fornleifum, sem þjóðminjavörður telur ástæðu til að varðveita, skuli haldið við á kostnað ríkisins. Enn fremur er gert ráð fyrir, að ríkissjóður leggi nokkurn styrk til að reisa byggðasöfn. Menntmn. var sammála um að mæla með, að þetta frv. verði samþ. Við 7. gr. flutti n. brtt., og er lagt til, að fellt sé niður ákvæði um viðurlög. Taldi hún ekki ástæðu að hafa refsiákvæði í þessu frv. og væri það óeðlilegt og færi betur, að það væri fellt niður. Ekki er ástæða að reifa þetta meir. Málið er flutt glögglega af 1. flm. og liggur því ljóst fyrir. Ég vil svo leyfa mér að óska fyrir hönd menntmn., að málinu verði vísað til 3. umr.



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að þakka hv. menntmn. fyrir fljóta afgreiðslu þessa máls, og hef ég ekkert að athuga við brtt. hennar.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Það situr enn við það sama, að nál. minni hl. er ekki komið fram, en mér er tjáð, að það sé komið í prentun, og sýnist mér því eðlilegast að bíða þess.

Forseti (BG): Að gefnum þessum upplýsingum er umr. um málið frestað.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. - Hæstv. forseti var að byrja þennan fund með því að tilkynna brtt. við þetta mál, sem er hér á dagskrá og var afgreitt nú sem l. frá Alþ., enda þótt hæstv. forseti bæri ekki brtt. upp við atkvgr., og má honum þó vera ljóst, að brtt. var við frv., sem þá á þeirri stundu var óafgreitt frá d., enda þótt þskjnr. brtt. standi ekki á dagskránni. Skil ég því ekki, að hæstv. forseti skuli geta látið sér sjást yfir að bera brtt. upp til atkv., þegar hann hefur lýst frá forsetastóli, að brtt. sé útbýtt á fundinum.

Forseti (ÞÞ): Þetta getur verið að nokkru leyti athugaleysi af mér. En ég var búinn, áður en gengið var til atkv., að gefa orðið laust, og lá það þá opið fyrir að taka til máls og gera grein fyrir brtt. En af því að það var ekki gert, þá skal ég játa, að okkur hefur báðum, hv. flm. og mér, að vissu leyti orðið athugaleysi á í þessu. Og nú, þegar búið er að ganga frá málinu, þá verður það að kosta hvað, sem vill, úr þessu. Það er ekki hægt að taka málið upp til atkvgr. aftur. Ég hefði látið brtt. koma til atkv., hefði ég athugað það eða mér verið bent á það. En úr því að svo er komið, að búið er að lögfesta frv., er það ekki hægt úr þessu.

Hannibal Valdimarsson Hæstv. forseti segir, að mér hafi orðið það á að kveðja mér ekki hljóðs. En ég gerði ráð fyrir, að hann mundi afgreiða málið svo, að brtt. við frv., sem borin hafði verið fram við það og útbýtt og tilkynnt um það á þessum sama fundi frá forsetastóli, mundi verða borin upp til atkv. Og um það gat ég ekki vitað, þegar ég kvaddi mér ekki hljóðs, að brtt. mundi ekki verða borin upp á undan frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Bernharð Stefánsson) : Herra forseti. Fjhn. hefur athugað þetta frv., og hún er efni þess samþykk, en meginefni þess er það að bæta nokkuð kjör ljósmæðra. Það má nú sjálfsagt deila um það, hvort kjör ljósmæðra séu góð, slæm eða hæfileg, og í raun og veru hefur n. ekki lagt neinn dóm á það. Álit um þetta fer að sjálfsögðu eftir því, við hvað er miðað. Ef miðað er við það, að ljósmóðurstarfið eigi að vera aðalstarf þeirrar konu, sem gegnir því, þá er það auðvitað mál, að það starf er ákaflega lágt launað í fámennari héruðum, en aftur er á hitt að líta, að ljósmóðurstarfið í fámennari héruðum er ekkert ævistarf. Þar er það víða, sem ljósmóðirin er gift kona, sem býr sínu búi og tefst ákaflega lítið við það frá heimilisstörfum. Ég þekki dæmi þess, að ljósmóðirin hefur 2 til 3 fæðingar á ári, og frá því sjónarmiði séð, hygg ég, að ljósmóðurstarfið sé nú þegar án lagabreyt. mjög vel borgað, samanborið við þann tíma, sem í það fer. En þetta var í raun og veru ekki sjónarmið n., heldur hitt, að það er, hvað sem þessu líður, miklum erfiðleikum bundið að fá konur til þess að gegna þessu starfi, og n. hafði þann tilgang að bæta launakjör ljósmæðra, til þess að þetta starf yrði eftirsóknarverðara og þar af leiðandi hægara að fá konur til að gegna því. - Þótt n. sé meginefni frv. samþykk, þá álítur hún þó rétt að gera tvær breyt. á frv. Fyrri breyt. er við 1. gr. frv. og eru það reyndar tvær breyt., sem n. leggur til að gerðar verði við þá gr. Sú fyrri er aðeins orðabreyting, sem sé að fyrir orðið „dýrtíðaruppbót“ í 5. mgr. komi: verðlagsuppbót. Þetta er aðeins til samræmingar við önnur l., því að þessi uppbót heitir nú verðlagsuppbót, en ekki dýrtíðaruppbót. Í þessu sambandi vil ég vekja athygli hæstv. forseta á því, að þessi a-liður fyrri brtt. n. hefur verið tekinn upp tvisvar, en á auðvitað ekki að vera nema einu sinni. 



Herra forseti. Ég hef engar verulegar aths. að gera við þetta mál. Hins vegar segir svo í 3. málsgr. 1. gr. frv., að launin skuli hækka eftir 5 ár um 85 kr. og eftir önnur 5 ár um 85 kr. Mig minnir, að lengsti launahækkunartími launal. sé 6 ár, og finnst mér því óviðkunnanlegt, þegar um lágt launaða starfsmenn er að ræða eins og ljósmæður, að hækka laun þeirra á lengri tíma en annarra embættismanna. Tel ég því rétt að gera þarna þá breyt., að í staðinn fyrir 5 ár komi ekki hærra en 3 ár, og fengju ljósmæður þá tvisvar 85 kr. launahækkun á ekki lengri tíma en 6 árum, í staðinn fyrir á 10 árum, eins og nú er gert ráð fyrir í frv.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Þetta, sem hér um ræðir, er „principiell“ breyting, sem sé að sóknargjöldum er breytt í nefskatt. Væri rétt, að Alþ. afnemi þetta, því þó að þetta gjald nemi ekki meiru en 10 kr. á einstakling, getur það orðið þungt fyrir fátækar og barnmargar fjölskyldur, en mun lægra á ríkum og barnlausum fjölskyldum. Ég tel ekki rétt að skattleggja fátæklinga þannig, og væri réttara, að nefskatturinn væri sem brothluti af heildarútsvarsgreiðslum þegnanna. Það er engum vandkvæðum bundið, að sóknarnefndir skili fjárhagsáætlun, áður en niðurjöfnun útsvara fer fram, og dregst þá sameiginleg upphæð sóknargjaldanna frá heildarútsvarsupphæðinni. Eitt var það, sem hæstv. kirkjumrh. vakti athygli á, að til eru tilfelli, þar sem ein og sama sókn tilheyrir tveim sveitarfélögum. Um þetta atriði er reyndar ekki ákvæði í till. minni, en þó liggur beint fyrir, að þessi sveitarfélög greiddu sóknargjöld í hlutfalli við safnaðarmeðlimi sína. Það, sem vinnst við þessa till., er, að afnumið er ranglæti það, sem ríkt hefur í þessu efni, og sérstakur innheimtukostnaður fellur niður, en felst þá í útsvarsinnheimtunni. Ekki er ástæða til að orðlengja um þetta frekar, en ég mundi gjarnan bera fram brtt. um það fyrirbæri, er ein sókn tilheyrir tveim sveitarfélögum.



Herra forseti. Þetta er aðeins fyrirspurn til fjhn. Svo var nefnilega um talað, að n. athugaði. brtt. Ég vildi vita, hvort fjhn. hefur tekið þetta til athugunar milli umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Þar sem nú svo stendur á, að betra er að gera neyðarráðstafanir en að ekkert sé gert, þá mun ég greiða atkv. með frv., en legg áherzlu á, að í þessum málum þarf að verða stefnubreyt. í framtíðinni. En með þeim fyrirvara, er ég í upphafi tók fram, segi ég já.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Ég var fylgjandi frv. við 1. umr., en er jafnandvígur því nú, en í trausti þess, að það taki breyt. í Ed. og færist aftur í sitt upphaflega form, greiði ég ekki atkv. á móti frv. og sit hjá.

Dóms- og félmrh. (Finnur Jónsson) : Í trausti þess, að Alþingi taki þessi mál fastari tökum síðar, segi ég já.



Með skírskotun til grg. hæstv. samgmrh, sit ég hjá við atkvgr.



Með tilvísun til grg. hv. þm. Mýr. segi ég já.



Ég er mótfallinn frv. eins og það nú er. Í trausti þess, að Ed. leiðrétti frv., greiði ég ekki atkv.



Með tilvísun til grg. hæstv. samgmrh. segi ég já.

Jörundur Brynjólfsson : Með tilvísun til grg. hv. þm. Mýr. segi ég já.

Forsrh. (Ólafur Thors) : Í trausti þess, að frv. taki breyt. í Ed., segi ég já.



Vegna nauðsynjar á framgangi málsins segi ég já.



Með skírskotun til grg. hæstv. forsrh. segi ég já.



Með skírskotun til grg. hv. þm. Mýr. segi ég já.



Með tilvísun til grg. hæstv. samgmrh. greiði ég ekki atkv. Á 43. fundi í Ed., s. d., skýrði forseti frá, að sér hefði borizt frv. frá Nd., eftir 3. umr. þar. Á sama fundi var frv. tekið til 1. umr.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Forseti (GÍG) : Framsfl. hefur æskt þess, að hv. þm. Str. (HermJ) taki sæti í fjhn. þessarar hv. d. í þessu máli í stað hv. 1. þm. Eyf. (BSt), sem er farinn heim með leyfi forseta, og hef ég auðvitað orðið við þessari ósk og samþ., að hv. þm. Str. taki sæti í fjhn. Það er of skammt liðið frá 3. umr. í Nd., og mun ég leita afbrigða fyrir málinu.

Forseti (GÍG) : Ég vænti þess, að það taki hv. fjhn. ekki mjög langan tíma að afgreiða þetta mál.



Ég vil gjarnan verða við þeim tilmælum hæstv. forseta að flýta störfum fjhn. eftir föngum, en ég get ekki gefið ákveðið fyrirheit um tímann.

Mætti nefna stundarfjórðung?

Ég vil aðeins vekja athygli hæstv. forseta á því, að þetta er ákaflega stuttur tími, sem hann nefnir, og mundi jafnvel nær að nefna klukkustund.

Forseti (GÍG) : Ég veit, að náttúrlega er ekki hægt að segja tímann nákvæmlega fyrir, en ég bið hv. dm. að vera viðbúna því, að kvatt verði hér til fundar strax að loknum störfum fjhn.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Herra forseti. Ég vil leyfa mér að leggja hér fram skriflega brtt. við frv., um að 6. gr. falli burt.

Skúli Guðmundsson Herra forseti. Við 2. umr. þessa frv. hér í hv. d. flutti ég brtt. frá minni hl. fjhn. um að bæta í frv. nýrri gr. um ábyrgð á útflutningsverðmæti landbúnaðarafurða, sem greiða skyldi úr ríkissjóði. Þessi brtt. var samþ. hér við 2. umr. með 17:10 atkv., en efni hennar hefur verið fellt úr frv. í hv. Ed. Ég sé hins vegar enga ástæðu til þess fyrir þessa hv. d. að hverfa frá því að hafa þetta ákvæði í frv., þótt hv. Ed. hafi við fyrstu umferð málsins ekki viljað á það fallast. Ég vil því leyfa mér að flytja þessa brtt. hér óbreytta og leggja hana fram skriflega. Sé ég ekki ástæðu til að hafa um hana mörg orð, því að eins og ég áður gat um, er hún óbreytt frá því, sem áður var, og menn kannast því fullvel við efni hennar.



Herra forseti. Það hefur komið hér fram brtt. um, að 6. gr. frv. verði felld burt. Mun ég greiða atkv. um hana eins og í dag, og vil leyfa mér að flytja skriflega brtt. við gr. til vara, ef hún skyldi verða felld. Brtt. þýðir það, ef þetta verður samþ., þá yrði ekki farið að innheimta skattinn fyrr en verðið nemur því, sem væri um fram 49 til 50. Ég sé ekki ástæðu til að fara fleiri orðum um þessa brtt., því að ég veit, að allir hv. þm. munu átta sig á, hvað hér er um að ræða.

Atvmrh. (Áki Jakobsson) : Herra forseti. Ég vil hér aðeins fara nokkrum orðum út af atriði í 2. gr. frv. eins og hún er nú, og er það í sambandi við ábyrgð á hraðfrysta fiskinum. Þar segir í lok gr.: „Skal verð annarra fisktegunda vera tilsvarandi.“ Í frv. því, sem ég á sínum tíma lagði fyrir hv. fjhn. með beiðni um að flytja hér í hv. d., var gr. orðuð á dálítið annan veg, þannig að enginn vafi lék á því, að með öðrum tegundum hraðfrysts fisks væri líka átt við aðra pakkningu en þegar miðað er við kr. 1,33, sem er pakkningaraðferðin 7 lbs. (3 kg) í pergamentumbúðum. Ég hygg, að það sé í samræmi við það, sem fram kom hjá hv. frsm. fjhn., hv. þm. V-Ísf. (ÁÁ), að með orðalagi 2. gr. eins og hún er nú sé líka ætlazt til þess, að tekið sé tillit til þess, að fiskur sömu tegundar sé í mismunandi umbúðum, því að það getur verið æskilegt að hverfa til þess, að hraðfrystihúsin noti ekki eingöngu umbúðir, sem miðaðar hafa verið við 1,33, því að varan í þeim umbúðum er síður útgengileg en í minni umbúðum.

Frsm. (Ásgeir Ásgeirsson) : Herra forseti. Ég vil aðeins staðfesta það, sem ég að vísu drap á við framsögu þessa máls, þegar ég talaði þá um venjulega pakkningu, að fyrir okkur hefur það vakað, að með kr. 1,33 tryggingunni væri átt við sams konar umbúðir og 98 aura tryggingin gilti um upphaflega.

Samgmrh. (Emil Jónsson) : Við fyrri umr., þessa máls greiddi ég atkv. með brtt. sem þessari, vegna þess að þá hafði verið numin burt 6. gr. frv. Eftir að tilsvarandi ákvæði hefur nú verið sett inn í frv. og 6. gr. fjallaði um, er burtu fallin ástæðan fyrir því, að ég greiði atkv. með þessari till., og segi því nei.



Ég segi nei með skírskotun til grg. hæstv. samgmrh.



Með skírskotun til grg. hæstv. samgmrh. segi ég nei.



Með skírskotun til grg. hæstv. samgmrh. segi ég nei.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JPálm) : Verkefni þessa fundar er það eitt að lýsa yfir frestun á fundum Alþ. Það er komið að jólum, og mun nú hefjast þinghlé til 7. janúar. Vil ég því leyfa mér að árna hv. þm. gleðilegra jóla og farsæls komandi árs með þakklæti fyrir hið liðna, og utanbæjarþingmönnum óska ég góðrar heimferðar og góðrar heimkomu.



Ég vil leyfa mér - og tala ég þar í nafni alls þingheims - að þakka hæstv. forseta fyrir hans hlýju óskir og árna honum gleðilegra jóla og góðrar heimferðar. Vil ég biðja hv. þm. um að taka undir þessa ósk með því að risa úr sætum. - Þm. risu úr sætum.

Forseti (JPálm) : Ég þakka hv. 1. þm. S-M. hans góðu óskir og öllum hv. þm. fyrir að hafa tekið undir þær. Ég vona, að við hittumst allir heilir þann 7. janúar næstkomandi að afloknu þessu jólafríi.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

forseti (JPálm) : Þingstörf hefjast nú að nýju, og vil ég bjóða hv. þingmenn velkomna til starfs og óska þeim og starfsmönnum öllum gleði og farsældar á þessu nýja ári og þakka góða samvinnu á liðna árinu.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Ég vil beina því til hæstv. forseta, að þar sem þetta er síðasta umr. þessa máls hér í hv. d., þá væri það æskilegt, að d. væri nokkurn veginn fullskipuð, þegar atkvgr. færi fram, en nú skortir mjög á, að svo sé. Vildi ég mælast til þess, að hæstv. forseti vildi fresta atkvgr. að þessu sinni og sjá til, hvort þm. koma ekki fljótlega til þings.

Forseti (BG) : Það er fullkomin ástæða til þess að fresta atkvgr., og mun það verða gert og málið tekið af dagskrá.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga



Frv. þetta, er hér liggur fyrir, kemur nálægt málefni, sem mikið hefur verið rætt um áður í þessari hv. d. á fyrra þingi. Sé ég því ekki ástæðu til þess að rifja upp það mál og hefja umr. um það. Það er ekkert, sem gefur tilefni til þess nú við 1. umr. Á þessu þingi var borið fram frv. í Nd., sem að nokkru leyti fór í líka átt og þetta, en það náði ekki fram að ganga. Þótt þetta frv. hafi líka forsögu og frv., sem flutt var í Nd., er það þó mjög í öðru formi. Hér er gert ráð fyrir að breyta þessum l. þannig, að í staðinn fyrir að búnaðarsamböndin fái allan sjóðinn til umráða, eins og nú er, þá verði helmingur sjóðsupphæðarinnar látinn ganga til stéttarsambands bænda, en hinn helmingurinn til búnaðarsambandanna. En eins og frv. var í Nd., þá átti helmingurinn að ganga til Búnaðarfélagsins og það að hafa ráðstöfunarrétt yfir því. Málið, sem hér liggur fyrir, er svo einfalt, að ég tel, að það þurfi ekki meiri útskýringu. Ég vænti þess, að að þessum umr. loknum, sem ég vona, að ekki verði langar, verði málinu vísað til hv. landbn. og 2. umr. Mun ég svo ekki mæla frekar fyrir þessu máli að sinni.
Þingræður haldnar á Alþingi Íslendinga

Frsm. (Ásmundur Sigurðsson) : Herra forseti. Þetta frv. hefur fengið samþykki í Nd. og er búið að fara gegnum eina umr. hér og til fjhn. Fjhn. hefur athugað það og mælir einróma með því, að það verði samþ. Að vísu er rétt að taka fram, að einn nm. var ekki viðstaddur, þegar n., afgreiddi málið, heldur var hann farinn norður rétt fyrir jólin. N. var kunnugt um ýmis önnur sambærileg mál, þar sem kauptún og hreppar hafa fengið keyptar spildur úr jörðum, sem ríkið á. T. d. fékk Siglufjörður keypta Hvanneyri, og sömuleiðis kom fyrir hliðstætt atriði í fyrra, þar sem Búðahreppur við Fáskrúðsfjörð fékk keypta spildu, sem var ríkiseign. Eftir upplýsingum, sem ég hef fengið um það mál, sem hér liggur fyrir, er þannig háttað, að jörðin Sauðá, sem kaupstaðurinn stendur á, var seld hreppnum fyrir nokkrum árum, en verzlunarlóðirnar undanskildar. Hins vegar hefur það komið í ljós, að það er mjög óþægilegt vegna skipulagningar, að sami aðili skuli ekki vera eigandi verzlunarlóða og annarra lóða. Einnig liggja fyrir upplýsingar frá viðkomandi ráðuneyti, að það vilji mæla með sölunni og telur ekki nema eðlilegt, að þetta verði samþ. Ég sé ekki ástæðu til að ræða frekar um málið, en óska eftir, að frv. nái að ganga fram.